# Es

1. dźwięk e obniżony o pół tonu
2. nazwa litery S

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery ś/Ś

- .es – domena internetowa Hiszpanii.
- ES – kod ISO 3166-1 Hiszpanii
- ES – oznaczenie tablic rejestracyjnych Skierniewic.
- ECMAScript (ES) – stworzona przez Ecma International specyfikacja języka programowania. W uproszczeniu to opis języka JavaScript.
- Es – symbol chemiczny pierwiastka Einstein.
- Es – niewielki wagon do przewozu węgla.
- Es – nazwa dźwięku muzycznego.
- es – część fagotu (rurka, do której wczepiany jest stroik).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Es-Dur

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali durowej, rozpoczynająca się od dźwięku es

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z trzema bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Es-dur (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Es-Moll

w muzyce: gama lub tonacja muzyczna oparta na skali molowej, rozpoczynająca się od dźwięku es

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja molowa zaczynająca się od dźwięku es (w zapisie nutowym z sześcioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord molowy oparty na tonice tonacji es-moll (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esaltato

określenie wykonawcze: z egzaltacją, z podnieceniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Esauł

stopień oficerski u Kozaków zaporoskich; asawuł(a), asauł(a)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. stopień kawaleryjski w wojskach kozackich carskiej Rosji;

(1.2) hist. wojsk. oficer noszący stopień esauła (1.1)

(1.3) hist. wojsk. zastępca lub przyboczny atamana koszowego u Kozaków zaporoskich

Esauł, asauł (z tur. jasauł) – stopień oficerski w wojskach kozackich carskiej Rosji.

Od 1576 r. w wojskach kozackich z okresu carskiego była to ranga (stopień) i zarazem stanowisko (esauł generalny, marszowy, staniczny, sotenny, pułkowy, artyleryjski itp.). W latach 1798-1800 zrównano go w kawalerii z rangą rotmistrza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esbc

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskiego

(1.1) = ekon. Europejski System Banków Centralnych;

#### Źródła:

Wiktionary

# Esbecja

potocznie o Służbie Bezpieczeństwa, aparacie powołanym do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w PRL

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. Służba Bezpieczeństwa, policja polityczna w PRL od 1956 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esbecki

związany z SB (Służbą Bezpieczeństwa), charakterystyczny dla pracowników SB; esbowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z SB (Służbą Bezpieczeństwa), charakterystyczny dla pracowników SB

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esbeczka

potocznie: funkcjonariuszka Służby Bezpieczeństwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. funkcjonariuszka Służby Bezpieczeństwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esbek

potocznie o funkcjonariuszu Służby Bezpieczeństwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. funkcjonariusz Służby Bezpieczeństwa

Służba Bezpieczeństwa (SB, potocznie określana wraz ze swoim protoplastą jako bezpieka) – formacja powołana m.in. do zapewniania bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego kraju, działająca w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i strukturach podległych w latach 1956–1989, a także w pierwszym roku istnienia III RP, ostatecznie rozwiązana w 1990 r. W końcowej fazie swojego istnienia (sierpień 1989 r.) ta służba specjalna zatrudniała 24 300 funkcjonariuszy, którzy nadzorowali 90 tys. tajnych współpracowników (TW) w Polsce i wielu agentów wywiadu pośród obywateli obcych państw. Oznacza to, że na jednego funkcjonariusza przypadało statystycznie 1564 obywateli, a TW stanowili w przybliżeniu 0,2% ogółu ludności PRL.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esbol

pogardliwie o funkcjonariuszu Służby Bezpieczeństwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Esbolski

pogardliwie: związany ze Służbą Bezpieczeństwa; esbecki, esbowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Esbowiec

członek SB (Służby Bezpieczeństwa); esbek (potocznie), esbol (pogardliwie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Esbowski

związany z SB (Służbą Bezpieczeństwa), charakterystyczny dla pracowników SB; esbecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Esc

skrót od: Escape (czytany jako cały odmienny wyraz)

`Escape` (`Esc`, z ang. ucieczka, opuść) – klawisz na klawiaturze komputerowej, znajdujący się w jej lewym górnym rogu, służący do generowania znaku escape o dziesiętnym kodzie ASCII 27. Przyjęty jako klawisz o funkcji anulowania lub zatrzymania bieżącego zadania. Zgodnie z ISO 9995 zdefiniowany jest jako okrąg ze strzałką (U+238B, ⎋).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Escape

[czytaj: eskejp] klawisz na klawiaturze komputerowej, umieszczony w lewym górnym rogu; Escape

Escape – słowo pochodzenia angielskiego oznaczającego czynności uciekania, umykania, wymykania (się), wyrywania (się), czy unikania – również przenośnie; może mieć ono następujące znaczenia:

Informatyka

- escape – klawisz na klawiaturze komputerów zgodnych z PC

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eschatokół

zakończenie w średniowiecznych dokumentach pergaminowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakończenie dokumentu średniowiecznego zawierające podpisy, datę i miejsce wystawienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eschatolog

badacz losów pośmiertnych człowieka oraz celu i przeznaczeniu świata

#### Źródła:

SJP.pl

# Eschatologia

poglądy i wyobrażenia o losie człowieka po jego śmierci i po końcu świata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. filoz. dział teologii i filozofii dotyczący spraw ostatecznych: śmierci, końca świata, życia pozagrobowego, rodzajów sądu pośmiertnego, świata zmarłych itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eschatologiczny

przymiotnik od: eschatologia (teoria filozoficzna i religijna traktująca o życiu pośmiertnym i celu ostatecznym świata)

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. rel. związany z eschatologią, dotyczący eschatologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eschaton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. koniec wszystkiego, ostateczny kres i przeznaczenie świata;

Eschaton – koniec wszystkiego, ostateczne przeznaczenie świata, przedmiot badań eschatologii. W teologii chrześcijańskiej eschatonem jest koniec obecnych czasów, czego kulminacją ma być powrót Chrystusa i zapanowanie nowego ładu, wraz z nowym niebem i ziemią.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Eschenbach

nazwisko

Niemcy:

- Eschenbach – gmina w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Göppingen
- Eschenbach in der Oberpfalz – miasto w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neustadt an der Waldnaab
- Eschenbach in der Oberpfalz – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neustadt an der Waldnaab
- Wolframs-Eschenbach – miasto w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Ansbach
- Wolframs-Eschenbach – wspólnota administracyjna w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Ansbach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eschyl

przestarzale: Ajschylos

#### Źródła:

SJP.pl

# Escitalopram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek stosowany do terapii depresji, zaburzeń lękowych i innych nerwic; silny, wybiórczy inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny; S-enancjomer citalopramu

Escitalopram – organiczny związek chemiczny, S-enancjomer citalopramu, który jest dotychczas najbardziej selektywnym inhibitorem wychwytu zwrotnego serotoniny, klasyfikowany jako allosteryczny inhibitor zwrotnego wychwytu serotoniny (ASRI). Wykazuje około dwukrotnie silniejsze działanie, w porównaniu do mieszaniny racemicznej. Wprowadzony do lecznictwa światowego w 2001 roku przez duńską firmę H. Lundbeck. Znalazł zastosowanie jako lek przeciwdepresyjny w leczeniu stanów o dużym nasileniu, przebiegających z lękiem, z agorafobią lub bez agorafobii. W porównaniu z citalopramem działanie escitalopramu jest silniejsze, a działania niepożądane pojawiają się rzadziej. W Polsce zarejestrowany jest do leczenia depresji, lęku napadowego (z agorafobią lub bez), lęku społecznego (fobii społecznej) oraz zaburzenia obsesyjno-kompulsyjnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Escobar

nazwisko

Osoby o nazwisku Escobar:

- Alexander Escobar – salwadorski piłkarz
- Andrés Escobar – kolumbijski piłkarz
- Antonio Escobar y Mendoza – hiszpański etyk
- Enzo Escobar − chilijski piłkarz
- Eusebio Escobar − kolumbijski piłkarz
- Fabio Escobar – paragwajski piłkarz
- Félix Escobar – argentyński lekkoatleta
- Hil Yesenia Hernández Escobar − chilijska modelka
- José Luis Escobar Alas − salwadorski biskup
- José Escobar – ekwadorski lekkoatleta
- Juan Andrés Naranjo Escobar – hiszpański polityk
- Manolo Escobar – hiszpański piosenkarz
- Marisol Escobar (1930–2016) – amerykańska rzeźbiarka
- Pablo Escobar – kolumbijski baron narkotykowy
- Pánfilo Escobar – paragwajski piłkarz
- Patricio Escobar – paragwajski polityk
- Pero de Escobar – portugalski odkrywca
- Rolando Escobar – panamski piłkarz
- Sergi Escobar – hiszpański kolarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Escorial

miasto w Hiszpanii

Escorial, Eskurial (hiszp. Real Monasterio de San Lorenzo de El Escorial) – monumentalny architektoniczny zespół pałacowo-klasztorno-biblioteczny w San Lorenzo de El Escorial, 45 kilometrów na północny zachód od Madrytu. Kompleks zbudowano z szarego granitu, w powściągliwym i surowym stylu późnego renesansu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Escort

[czytaj: eskort] samochód typu Ford Escort

Ford Escort – samochód osobowy klasy kompaktowej produkowany przez amerykańską markę Ford w latach 1967 – 2004.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Escudo

[czytaj: eskudo] eskudo;
1. jednostka monetarna Republiki Zielonego Przylądka (1 escudo = centavos);
2. do 2002 r. jednostka monetarna Portugalii (1 escudo = 100 centavos), zastąpiona przez euro;
3. złota moneta hiszpańska bita w XVI-XIX wieku

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. waluta państw portugalskojęzycznych;

Escudo (port. i hiszp. tarcza), eskudo – nazwa dawnej bądź (w zależności od państwa) współczesnej jednostki monetarnej krajów portugalskojęzycznych, a także Chile (lata 1960–75, zastąpiona przez peso), Hiszpanii (złote escudo od 1566 do 1833 i srebrne escudo w latach 1864–69, zastąpione przez pesetę) oraz Zjednoczonych Prowincji Ameryki Środkowej. Eskudo zazwyczaj dzieli się na 100 centavos, a jego symbol to najczęściej cifrão (\mathrm {S} \!\!\!\Vert ). Przede wszystkim wyróżnia się:

- Escudo angolskie (1914–28 i 1958–77, zastąpione przez kwanzę);
- Escudo gwinejskie (1914–75, zastąpione przez peso);
- Escudo Indii Portugalskich (1958–61, zastąpione przez rupię po wcieleniu posiadłości portugalskich do Indii);
- Escudo mozambickie (1914–80, zastąpione przez metical);
- Escudo portugalskie (1911–2002, kod PTE, zastąpione przez euro);
- Escudo wschodniotimorskie (1959–76, kod TPE, zastąpione przez patakę);
- Escudo Wysp Świętego Tomasza i Książęcej (1914–77, zastąpione przez dobrę);
- Escudo zielonoprzylądkowe (w użyciu od 1914, kod CVE).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Escyna

mieszanina saponin z nasion kasztanowca zwyczajnego

Escyna – mieszanina saponin z nasion kasztanowca zwyczajnego (Aesculus hippocastanum L.). Lek działający przeciwzapalnie, łagodzi ból, zmniejsza obrzęki. Poprawia przepływ krwi, zmniejsza kruchość, przywraca elastyczność oraz właściwe napięcie naczyń krwionośnych. Zwiększa dotlenienie tkanek, przyspiesza rozpuszczanie zakrzepów krwi w podskórnych warstwach tkanek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esd

- ESD (ang. Electronic Software Distribution) – elektroniczna dystrybucja oprogramowania
- ESD (ang. Enlightened Sound Daemon) – serwer dźwięku w systemie operacyjnym Linux
- ESD (ang. Emergency Shutdown System) – układ blokad w sterowaniu przemysłowym
- ESD (ang. Electrostatic Discharge) – wyładowanie elektrostatyczne
- ESD (ang. Electrostatic sensitive device) – urządzenie czułe na wyładowania elektrostatyczne
- ESD (ang. Endoscopic Submucosal Dissection) – medycyna: endoskopowa dysekcja podśluzówkowa
- ESD – polski film obyczajowy dla młodzieży

#### Źródła:

Wikipedia

# Esdecja

potocznie: Socjaldemokracja Królestwa Polskiego i Litwy, działająca na przełomie XIX i XX wieku polska marksistowska partia polityczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Esdecki

należący, odnoszący się do esdeków, do Socjal-Demokracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Esdeczka

potocznie: socjaldemokratka

#### Źródła:

SJP.pl

# Esdek

potocznie: socjaldemokrata

#### Źródła:

SJP.pl

# Eseista

autor esejów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) literat, autor esejów, szkiców literackich

Esej (ang. essay, z fr. essai „próba”) – forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora. Esej może poruszać tematykę filozoficzną, społeczną lub artystyczną, być formą krytyki literackiej, manifestu politycznego, filozoficznego lub też dotyczyć innych refleksji autora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eseistka

autorka esejów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. literatka, autorka esejów, szkiców literackich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eseistyczność

→ eseistyczny

Patrz:eseistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Eseistyczny

odnoszący się do eseistyki; napisany na wzór eseju, mający formę eseju

#### Źródła:

SJP.pl

# Eseistyka

publicystyka literacka, dział literatury obejmujący eseje

#### Źródła:

SJP.pl

# Eseizacja

nadawanie utworowi cech eseju, swobodnego i subiektywnego szkicu literackiego lub filozoficznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eseizować

nadawać tekstom stylu eseju

#### Źródła:

SJP.pl

# Esej

szkic filozoficzny, naukowy, krytyczny, moralistyczny lub publicystyczny, w którym autor w sposób swobodny i kunsztowny rozwija interpretację jakiegoś zjawiska lub roztrząsa problem, nie maskując subiektywności przyjętego punktu widzenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora;

Esej (ang. essay, z fr. essai „próba”) – forma literacka lub literacko-naukowa, prezentująca punkt widzenia autora. Esej może poruszać tematykę filozoficzną, społeczną lub artystyczną, być formą krytyki literackiej, manifestu politycznego, filozoficznego lub też dotyczyć innych refleksji autora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esek

potocznie:
1. ubranie o rozmiarze S;
2. SMS; es, esek, esemes;
3. droga ekspresowa;
4. środowiskowo: rodzaj blaszki wędkarskiej wygiętej w kształcie litery S, służącej do połowu metodą spinningową

#### Źródła:

SJP.pl

# Eseldowiec

członek SLD (Sojuszu Lewicy Demokratycznej); SLD-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Eseldowski

→ SLD (Sojusz Lewicy Demokratycznej); SLD-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Eselowiec

członek SL (Stronnictwa Ludowego); SL-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Eselowski

przymiotnik od: SL (Stronnictwo Ludowe); SL-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Esemes

krótka wiadomość tekstowa, SMS

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) telekom. inform. krótka wiadomość tekstowa wysyłana z telefonu komórkowego lub bramki internetowej

SMS (ang. Short Message Service), krótka wiadomość tekstowa – usługa przesyłania krótkich wiadomości tekstowych (esemesów) w cyfrowych sieciach telefonii komórkowej. Usługa ta jest wprowadzana także do sieci telefonii stacjonarnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esemesek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: esemes

#### Źródła:

Wiktionary

# Esemesować

wysyłać esemesy; SMS-ować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. odesemesować)

(1.1) pisać i wysyłać SMS-y

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esemesowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) telekom. wysyłanie SMS-ów

#### Źródła:

Wiktionary

# Esemesowy

→ esemes (SMS), np. bramka esemesowa; SMS-owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z esemesem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esencja

1. stężony napar herbaciany;
2. istota, sedno

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. stężony napar herbaciany

(1.2) wyciąg, wywar

(1.3) istota, sedno

(1.4) filoz. istota rzeczy

- Esencja (chemia) – stężony roztwór jednego lub więcej związków chemicznych
- Esencja = istota – pojęcie filozoficzne
- Esencja – komiks z serii Przebiegłe dochodzenie Ottona i Watsona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esencjalizm

pogląd filozoficzny przeciwstawny fenomenalizmowi, zakładający istnienie esencjalnej rzeczywistości pod powierzchnią obserwowalnych zjawisk

Esencjalizm (łac. essentia – istota, treść) – pogląd filozoficzny:

1. który w opozycji do fenomenalizmu twierdzi, że pod powierzchnią obserwowalnych zjawisk ukrywa się właściwa, esencjalna rzeczywistość;
2. twierdzący, że dla każdego określonego bytu, przynajmniej teoretycznie, jest możliwe podanie skończonego zbioru cech (esencji) takich, że określony byt koniecznie musi posiadać wszystkie te cechy, by należeć do definiowanej w ten sposób grupy. Element takiej grupy może posiadać cechy spoza takiego zbioru cech, które nie są ani konieczne, ani wykluczające dla przynależności do definiowanej grupy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esencjalny

zawierający istotę rzeczy; esencjonalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Esencjonalizm

pogląd, według którego cechy psychiczne człowieka są niezmiennie ukształtowane jego cechami genetycznymi, np. rasą, płcią

#### Źródła:

SJP.pl

# Esencjonalnie

przymiotnik

(1.1) chem. kulin. bez rozcieńczania

(1.2) przen. zawierając treść czego, istotę rzeczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Esencjonalniej

stopień wyższy od przysłówka: esencjonalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Esencjonalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: esencjonalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Esencjonalność

→ esencjonalny

Patrz:esencjonalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Esencjonalny

1. zawierający istotę rzeczy; esencjalny;
2. nierozcieńczony, mocny

#### Źródła:

SJP.pl

# Eser

członek rosyjskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów; eserowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Eserka

członkini rosyjskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów

#### Źródła:

SJP.pl

# Eserowcy

rosyjska partia Socjalistów-Rewolucjonistów, założona w 1901 roku, zlikwidowana po rewolucji bolszewickiej; eserzy

Partia Socjalistów-Rewolucjonistów (ros. Партія Соціалистовъ-Революціонеровъ, ПСР), in. eserowcy, eserzy (ros. эсеры, od skrótu nazwy: SR) – rosyjska socjalistyczna partia polityczna założona w 1901 przez rewolucjonistów wywodzących się z tzw. narodników. Do rewolucji lutowej i obalenia caratu była nielegalna; po przewrocie bolszewickim (rewolucji październikowej) została ponownie zdelegalizowana przez bolszewików.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eserowiec

członek rosyjskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów; eser

#### Źródła:

SJP.pl

# Eserowski

związany z rosyjską Partią Socjalistów-Rewolucjonistów

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. polit. związany z eserami (eserowcami), dotyczący eserów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eseryna

alkaloid występujący w nasionach bobotrutki kalabarskiej, stosowany w leczeniu jaskry; fizostygmina

Fizostygmina, eseryna – organiczny związek chemiczny, alkaloid indolowy będący inhibitorem acetylocholinoesterazy. Pozyskiwana jest z Physostigma venenosum.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eses

dźwięk e obniżony o cały ton

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk e obniżony o cały ton;

Eses – dźwięk, którego częstotliwość dla eses¹ wynosi około 293,7 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk e. Enharmonicznie dźwięki o tej samej wysokości to: cisis i d.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esesman

członek SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; esesowiec, SS-owiec, SS-man

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. członek SS, paramilitarnej elitarnej formacji hitlerowskich Niemiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. środ. wiadomość SMS

Schutzstaffel, w skrócie: SS (runami ᛋᛋ, niem. Die Schutzstaffel der NSDAP, pol. „oddział ochronny NSDAP”) – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP), w 1946 zdelegalizowana i uznana za organizację zbrodniczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esesmanka

członkini SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; SS-manka

#### Źródła:

SJP.pl

# Esesmański

przymiotnik od: esesman

#### Źródła:

SJP.pl

# Esesowiec

członek SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; SS-owiec, esesman, SS-man

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek SS

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esesowski

przymiotnik od: SS (formacja zbrojna niemieckiej partii hitlerowskiej); SS-owski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z esesowcami (SS), dotyczący esesowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esgiek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. pogard. funkcjonariusz straży granicznej

#### Źródła:

Wiktionary

# Eshaelka

motocykl marki SHL

#### Źródła:

SJP.pl

# Esica

esowato wygięta część jelita grubego

Okrężnica esowata, esica (łac. colon sigmoideum) – w anatomii człowieka część okrężnicy rozpoczynająca się jako przedłużenie okrężnicy zstępującej. Nazwa pochodzi od jej kształtu, przypominającego literę „S”. Jest skierowana początkowo łukiem wypukłym ku stronie prawej, a następnie zakręca w dół przechodząc w odbytnicę. Jej długość jest bardzo zmiennia osobniczo, może wynosić od 15 do 90 cm, przeciętnie około 40 cm. Zawieszona jest na krezce otrzewnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esidrex

syntetyczny preparat farmaceutyczny o właściwościach moczopędnych, stosowany głównie w obrzękach pochodzenia sercowego i nerkowego; hydrochlorotiazyd

#### Źródła:

SJP.pl

# Esik

zdrobnienie od: es (zawijas)

#### Źródła:

SJP.pl

# Esk.

skrót od:
1. eskadra;
2. eskimoski

#### Źródła:

SJP.pl

# Eska

potocznie:
1. ubranie o rozmiarze S;
2. SMS; es, esek, esemes;
3. droga ekspresowa;
4. środowiskowo: rodzaj blaszki wędkarskiej wygiętej w kształcie litery S, służącej do połowu metodą spinningową

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ubranie w rozmiarze S, małym

## Rozgłośnie radiowe

- Eska Nord – była prywatną stacją radiową o zasięgu lokalnym, z siedzibą w Sopocie
- Eska Rock – rozgłośnia radiowa działająca w ramach Grupy Radiowej Time
- Radio Eska – ogólnopolska sieć rozgłośni radiowych
- Eska Trójmiasto – nazwa trójmiejskiej rozgłośni sieci Radia Eska
- Eska Starachowice – nazwa starachowickiej rozgłośni sieci Radia Eska
- Radio Eska Leszno – stacja radiowa należąca do sieci Radio Eska
- Radio Eska Łódź – stacja radiowa należąca do sieci Radio Eska
- Radio Eska Śląsk – stacja radiowa należąca do sieci Radio Eska
- Radio Eska Warszawa – stacja radiowa należąca do sieci Radio Eska
- Radio Eska Wrocław – stacja radiowa należąca do sieci Radio Eska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskadra

1. jednostka lotnictwa wojskowego składająca się z kilku lub kilkunastu samolotów;
2. jednostka marynarki wojennej złożona z kilku dużych okrętów oraz sił pomocniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. lotn. jednostka organizacyjna lotnictwa wojskowego, składająca się z kilku lub kilkunastu, rzadziej kilkudziesięciu samolotów;

(1.2) wojsk. mors. zespół okrętów jednego lub zbliżonego rodzaju dowodzony przez jednego dowódcę;

- eskadra – jednostka organizacyjna wojska (pododdział)
  - eskadra (lotnictwo)
  - eskadra (marynarka wojenna)
  - odpowiedniki w innych rodzajach wojsk: kompania, bateria, szwadron
- Eskadra - Zespół Estradowy Wojsk Lotniczych w Warszawie (1960–1972) i Poznaniu (1972–1994)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskadron

przestarzałe: oddział kawalerii, jednostka taktyczna odpowiadająca kompanii; szwadron

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskadrowy

→ eskadra

Patrz:eskadra

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskaer

spółdzielnia kółek rolniczych; SKR

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskaerowski

przymiotnik od: SKR (Spółdzielnia Kółek Rolniczych); SKR-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskalacja

stopniowe potęgowanie się czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stopniowe zwiększanie, potęgowanie się czegoś

- Eskalacja uprawnień
- Eskalacja konfliktu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskalacyjny

→ eskalacja

Patrz:eskalacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskalada

zdobywanie zamkowych murów za pomocą drabin

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskalator

ruchome schody

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. techn. schody ruchome

Schody ruchome, eskalator – urządzenie transportowe zaliczane do grupy przenośników i służące do przewozu osób pomiędzy kondygnacjami budynku. Składają się z konstrukcji nośnej, stopni zamocowanych do specjalnego łańcucha i poręczy, napędzanych przez zespół napędowy z silnikiem elektrycznym i najczęściej z przekładnią. Obecnie produkowane schody ruchome posiadają szereg zabezpieczeń m.in. przy wlotach poręczy, w płytach grzebieniowych przy zejściach ze schodów, czujnik pęknięcia łańcucha stopni, czujnik braku stopnia oraz kontroli prędkości stopni i poręczy. Najnowsze rozwiązania umożliwiają zmniejszenie prędkości lub całkowite zatrzymanie schodów, gdy są one puste; zbliżenie się pasażera jest wykrywanie przez odpowiednie czujniki i schody zwiększają prędkość aż do nominalnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskalonia

1. rodzaj roślin z rodziny Escalloniaceae;
2. eskalonia czerwona - rzadki, zimozielony krzew ozdobny z Japonii

Twardziczka, eskalonia, szkarłatnik, żywistka (Escallonia) – rodzaj roślin z rodziny twardziczkowatych Escalloniaceae. Obejmuje 41 gatunków. Rośliny te występują w Ameryce Południowej i Środkowej – na obszarach górskich od Kostaryki po Ziemię Ognistą, poza tym w północnej Argentynie, Urugwaju, Paragwaju i południowej Brazylii. Najbardziej zróżnicowane są w Chile, gdzie występuje ok. 25 gatunków. Zasiedlają różne siedliska, rosnąc w zaroślach, na urwiskach skalnych i łagodnych stokach oraz nad strumieniami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eskalop

rodzaj kotleta z mięsa lub ryby; eskalopek, eskalopka

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskalopek

rodzaj kotleta z mięsa lub ryby; eskalopka, eskalop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaski, rozbity kotlecik z mięsa lub ryby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eskalopka

rodzaj kotleta z mięsa lub ryby; eskalopek, eskalop

Eskalopka (także eskalop lub eskalopek, od fr. escalope) – mięso (głównie cielęcina) w postaci niewielkiego plastra, lekko rozbite i usmażone w tłuszczu.

Do przyrządzenia może być wykorzystane również mięso z ryb. Wskutek nieznacznej wielkości potrawa zwykle bywa serwowana w większej liczbie (w menu wymieniane na ogół jako «eskalopki»).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eskalopki

rodzaj kotleta z mięsa lub ryby; eskalopek, eskalop

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskalować

stopniowo zwiększać, potęgować

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sukcesywne zwiększanie, potęgowanie i nasilanie czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Eskamotować

przestarzale: zręcznie coś sprzątnąć (sprzątać), ukryć (ukrywać), zwłaszcza za pomocą sztuczki kuglarskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskapada

wycieczka, wyprawa, często ryzykowna, lekkomyślna; wypad

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. niebezpieczna, wesoła, swawolna, lekkomyślna wyprawa; wycieczka z przygodami

Eskapada (ang. Angel) – amerykański melodramat z 1937 roku w reżyserii Ernsta Lubitscha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskapadka

zdrobnienie od: eskapada

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskapista

osoba uciekająca od rzeczywistości i problemów z nią związanych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba charakteryzująca się eskapizmem, osoba uprawiająca eskapizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eskapistka

→ eskapista

Patrz:eskapista

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskapistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób eskapistyczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Eskapistyczny

oderwany od rzeczywistości i związanych z nią problemów

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskapizm

ucieczka, oderwanie się od rzeczywistości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. ucieczka od problemów codzienności i życia społecznego

Eskapizm (ang. escapism od escape – „ucieczka”) – oznacza ucieczkę od problemów związanych z życiem społecznym, codziennością i rzeczywistością w świat iluzji i fantazji. W literaturze jest to oderwanie tekstu dzieła od realiów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskariol

odmiana endywii uprawiana ze względu na jadalne liście; eskariola

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskariola

odmiana endywii uprawiana ze względu na jadalne liście; eskariol

#### Źródła:

SJP.pl

# Esker

wąski wał zbudowany z piasków i żwirów naniesionych przez wody płynące szczelinami wewnątrzlodowcowymi; oz

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskimolog

specjalista w dziedzinie języka i kultury Eskimosów

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskimolożka

→ eskimolog

Patrz:eskimolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskimos

przedstawiciel rdzennej ludności zamieszkującej obszary Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii; Innuita, Inuita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel rdzennych ludów żyjących na rubieżach półkuli północnej Ziemi (Grenlandia, Ameryka Północna oraz skrawek wschodniej Syberii)

Inuici (nazwa własna i ang. Inuit, według hasła w encyklopedii PWN nieodmienna nazwa własna Innuit) – grupa rdzennych ludów obszarów arktycznych i subarktycznych Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii. Ludy eskimo-aleuckie należą do rodziny ludów pochodzenia azjatyckiego oraz dzielą się na dwie główne grupy: Jugytów (używających języków yupik) oraz Inuitów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskimosi

rdzenna ludność zamieszkująca obszary Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii; Innuici, Inuici

Inuici (nazwa własna i ang. Inuit, według hasła w encyklopedii PWN nieodmienna nazwa własna Innuit) – grupa rdzennych ludów obszarów arktycznych i subarktycznych Grenlandii, Kanady, Alaski i Syberii. Ludy eskimo-aleuckie należą do rodziny ludów pochodzenia azjatyckiego oraz dzielą się na dwie główne grupy: Jugytów (używających języków yupik) oraz Inuitów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eskimoska

obrót kajaka wzdłuż osi podłużnej o kąt 360 stopni

Eskimoska (przewrotna eskimoska) – technika powrotu do pozycji pionowej w kajaku bez wysiadania z niego. Nazwa wywodzi się od Eskimosów, którzy jako pierwsi ją stosowali. Nauka eskimosek zazwyczaj odbywa się i daje najlepsze efekty na basenie.

Patrz:Eskimos

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eskimoski

→ Eskimos; innuicki, inuicki

przymiotnik

(1.1) związany z Eskimosami, dotyczący Eskimosów

Patrz:Eskimos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eskont

termin handlowy oznaczający "potrącenie z sumy wypłaconej przed terminem płatności"

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskonto

termin handlowy oznaczający "potrącenie z sumy wypłaconej przed terminem płatności"

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskopeta

dawna, ręczna broń palna używana w walce na niewielką odległość

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskort

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak do homoseksualnego towarzystwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Eskorta

ochrona, straż towarzysząca komuś lub czemuś w drodze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oddział zbrojny, grupa okrętów lub pojazdów, towarzyszący komuś lub czemuś w drodze jako ochrona lub honorowa asysta

(1.2) przen. osoba lub kilka osób towarzyszące komuś po to, żeby się nim opiekować lub mieć nad nim kontrolę

Eskorta – oddział składający się z dowódcy (oficera lub podoficera) i szeregowych żołnierzy (żandarmów, policjantów) mający za zadanie odprowadzanie w określone miejsce jeńców wojennych, aresztantów, dezerterów, rannych i chorych. Po wykonaniu zadania oddział powraca do macierzystej jednostki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskortant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba towarzysząca w czasie transportu w celu ochrony

#### Źródła:

Wiktionary

# Eskorter

okręt wojenny przeznaczony do osłony konwojów morskich; eskortowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskortka

kobieta świadcząca usługi towarzyskie na wysokim poziomie, w tym usługi seksualne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) neol. luksusowa dziewczyna do towarzystwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eskortować

konwojować;
1. prowadzić kogoś (np. więźnia, jeńca) pod strażą;
2. towarzyszyć w drodze komuś lub czemuś jako ochrona lub straż honorowa

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeeskortować)

(1.1) prowadzić pod ochroną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eskortowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynność polegająca na towarzyszeniu komuś podczas podróży w celu ochrony

#### Źródła:

Wiktionary

# Eskortowiec

okręt wojenny przeznaczony do osłony konwojów morskich; eskorter

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) wojsk. mors. niejednolita klasa okrętów eskortowych małej lub średniej wielkości;

Okręt eskortowy – zbiorcze określenie klas, a także klasa okrętów bojowych (eskortowiec), których podstawowym przeznaczeniem jest eskortowanie konwojów statków oraz innych cennych okrętów – ich ochrona przed atakami sił wroga, przede wszystkim okrętów podwodnych i lotnictwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskortowy

związany z eskortą

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z eskortowaniem, dotyczący eskortowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eskudo

escudo;
1. jednostka monetarna Republiki Zielonego Przylądka (1 eskudo = centavos);
2. do 2002 r. jednostka monetarna Portugalii (1 eskudo = 100 centavos), zastąpiona przez euro;
3. złota moneta hiszpańska bita w XVI-XIX wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Eskulap

żartobliwie: lekarz; doktorek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Asklepios.

Asklepios, Eskulap (gr. Ἀσκληπιός Asklēpiós, Asclepius, łac. Aesculapius) – w mitologii greckiej bóg sztuki lekarskiej (medycyny); jeden z herosów.

Jego rzymskim odpowiednikiem był Eskulap. Za jedną z postaci Asklepiosa uważany był też fenicki boski uzdrowiciel Eszmun (Jasumunu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskulapski

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. żart. związany z eskulapem, dotyczący eskulapa

#### Źródła:

Wiktionary

# Eskwilin

wzgórze będące dzielnicą mieszkalną w starożytnym Rzymie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wzgórze w Rzymie;

Eskwilin (łac. Esquilinus mons, wł. Esquilino) – jedno z siedmiu wzgórz rzymskich, położone w środkowo-wschodniej części miasta pomiędzy wzgórzami Wiminał i Celius.

W starożytności znajdowały się na nim osady latyńskie. Później, w okresie republiki był zamieszkany przez ubogą ludność rzymską. Na początku okresu cesarstwa Eskwilin włączono w obręb miasta. Wtedy powstały ogrody Mecenasa. Wybudowano wiele budowli: Portyk Liwii, Złoty Dom Nerona, termy, łuk, akwedukty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eskwiliński

przymiotnik od: Eskwilin (wzgórze w Rzymie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Eskwilinem, dotyczący Eskwilinu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esman

rzadko, skrótowo: esesman - członek SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; esesowiec, SS-owiec, SS-man

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. esesman.

- Józef Esman (1814–1873), młynarz, działacz demokratyczny i niepodległościowy
- Maryan Esman, francuski oficer wojskowy, działacz piłkarski
- Tadeusz Esman (1903–1987), historyk, archiwista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esmanka

rzadko, skrótowo: esesmanka - członkini SS, hitlerowskich partyjnych oddziałów szturmowych; SS-manka

#### Źródła:

SJP.pl

# Esmański

→ esman

Patrz:esman

#### Źródła:

SJP.pl

# Esmeralda

- Esmeralda – imię żeńskie

- Esmeralda – miasto i gmina w Brazylii
- Esmeralda – miasto na Kubie
- Esmeralda – miasto w Chile
- Esmeralda – miasto w Wenezueli
- Esmeraldas – miasto w Ekwadorze
- Esmeralda – balet z muzyką Cesare Pugniego i librettem Jules'a Perrot
- Esmeralda – opera z muzyką Aleksandra Dargomyżskiego i librettem według powieści Wiktora Hugo
- Esmeralda – postać literacka z powieści Wiktora Hugo pt. Dzwonnik z Notre-Dame
- „Esmeralda” – nazwa noszona przez 6 okrętów chilijskiej marynarki wojennej
  - Esmeralda (1855) – chilijska korweta, drugi okręt o tej nazwie
  - Esmeralda (1883) – krążownik wybudowany w Wielkiej Brytanii dla marynarki wojennej Chile
  - Esmeralda (1896) – krążownik pancerny zbudowany w Wielkiej Brytanii dla marynarki wojennej Chile

  #### Źródła:

  Wikipedia

# Esować

kreślić linie w kształcie litery "s"

#### Źródła:

SJP.pl

# Esowaty

mający kształt litery S

przymiotnik

(1.1) taki, który ma kształt litery S

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esówka

1. narzędzie do formowania w kształcie litery S;
2. dachówka o przekroju w kształcie litery S; dachówka holenderska

Dachówka holenderka (esówka) – ceramiczna dachówka ciągniona, prostokątna, której przekrój poprzeczny ma kształt litery „S”.

Dachówki tego typu układa się tak, by zachodziły na siebie.
Była stosowana od XV wieku we Flandrii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esownica

motyw ornamentalny o kształcie przypominającym literę S ze spiralami na obu końcach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esownik

w architekturze: profil w kształcie litery S; cyma, sima, esownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Esowy

mający kształt litery S

#### Źródła:

SJP.pl

# Esp

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) finans. ewidencja środków pieniężnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Esp.

skrót od: esperanto; esper.

skrót

(1.1) jęz. = esperanto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Espace

[czytaj: esPAS] samochód typu Renault Espace

- Espace – model Renault
- Espace 2 – szwajcarska stacja radiowa
- Espace Léopold – kompleks budynków w Brukseli
- Espace Media Groupe – szwajcarskie przedsiębiorstwo

Zobacz też:

- Cité de l’espace
- Radio Espace

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Espada

główny uczestnik korridy, zadający bykowi zabójczy cios szpadą; matador, toreador (torreador), torero (torrero)

#### Źródła:

SJP.pl

# Espadon

duży, dwuręczny miecz, używany ongiś przez niemieckich lancknechtów i szwajcarską piechotę

- espadon – miecz dwuręczny
- „Espadon” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
- „Espadon” – francuski okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej
- „Espadon” – francuski okręt podwodny z okresu „zimnej wojny”

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Espadryl

(zwykle w liczbie mnogiej) lekki pantofel na sznurkowej podeszwie; espadryla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. lekki, miękki płócienny pantofel na sznurkowej podeszwie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Espadryla

(zwykle w l.m.) lekki pantofel na sznurkowej podeszwie; espadryl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obuw. lekki, miękki płócienny pantofel na sznurkowej podeszwie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Espagnolette

[czytaj: espanioLET] reliefowy motyw dekoracyjny, przedstawiający przystrojoną główkę kobiecą

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esparceta

roślina z rodziny bobowatych; sparceta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esparto

śródziemnomorski gatunek ostnicy; halfa; alfa

Esparto – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kalifornia, w hrabstwie Yolo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Espelecja

roślina zielna z astrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Esper.

skrót od: esperanto; esp.

skrót

(1.1) jęz. = esperanto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esperal

związek organiczny zaburzający metabolizm alkoholu etylowego w organizmie, stosowany w leczeniu alkoholizmu; anticol; antabus; disulfiram

Disulfiram – organiczny związek chemiczny, lek stosowany w leczeniu alkoholizmu, którego działanie polega na wpływie na metabolizm alkoholu etylowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esperanca

obce imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Esperancja

w rachunku prawdopodobieństwa: wartość oczekiwana zmiennej losowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Esperancki

dotyczący esperanta

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. dotyczący esperanta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esperanto

sztuczny język międzynarodowy, oparty głównie na językach romańskich

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. sztuczny język międzynarodowy, opracowany przez Ludwika Łazarza Zamenhofa w 1887 r.;

Esperanto (esperanto: osoba mająca nadzieję, pierwotnie Lingvo Internacia, w tłum. język międzynarodowy) – najbardziej rozpowszechniony na świecie międzynarodowy język pomocniczy. Jego nazwa pochodzi od pseudonimu „Dr. Esperanto” (doktor mający nadzieję), pod którym Ludwik Zamenhof opublikował w 1887 podstawy języka w książce Język międzynarodowy. Przedmowa i podręcznik kompletny. Jego celem było stworzenie neutralnego i łatwego do nauki języka, przydatnego do międzynarodowej komunikacji, nie zastępującego jednak innych języków narodowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esperantysta

człowiek propagujący język esperanto lub mówiący językiem esperanto

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mówiąca językiem esperanto lub propagująca go

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Esperantystka

kobieta propagująca język esperanto lub mówiąca językiem esperanto

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mówiąca językiem esperanto lub propagująca go

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Espero

samochód typu Daewoo Espero

- La Espero – pieśń, hymn esperanto
- „Espero” – nazwa włoskich okrętów
  - „Espero” – niszczyciel typu Nembo z początku XX wieku i I wojny światowej
  - „Espero” – niszczyciel typu Turbine z okresu międzywojennego i II wojny światowej
  - „Espero” – fregata rakietowa typu Maestrale z lat 80. XX wieku
- Daewoo Espero – południowokoreański samochód osobowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Espingola

1. dawna, krótka ręczna broń palna z podpórką
2. małokalibrowe działo okrętowe używane do połowy XIX w.

#### Źródła:

SJP.pl

# Esplanada

1. szeroka ulica z alejami spacerowymi pośrodku
2. niezabudowana przestrzeń przed fortyfikacjami

Esplanada – szeroka ulica z aleją spacerową, promenada. Pierwotnie była to niezabudowana przestrzeń przed fortyfikacjami, najczęściej pas pomiędzy miastem a twierdzą, dający doskonałą widoczność i możliwość prowadzenia ostrzału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Espressivo

określenie wykonawcze: z ekspresją, z uczuciem

#### Źródła:

SJP.pl

# Espresso

bardzo mocna kawa podawana w małych filiżankach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoska mocna kawa z ekspresu ciśnieniowego, przygotowana z małej, około 30 ml, ilości wody;

Espresso – nazwa sposobu przygotowywania kawy w specjalnym ekspresie, przez przepuszczenie 25-35 ml gorącej (90,5-96 °C) wody pod ciśnieniem 8,5-9,5 bara przez bardzo drobno zmielone i ubite ziarna kawowca. Również nazwa uzyskanego w ten sposób napoju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Espringola

średniowieczna machina oblężnicza; arkabalista, arkbalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esprit

[czytaj: espRI] bystrość, polot, inteligencja

Esprit – marka odzieżowa, sprzedająca odzież damską, męską, dziecięcą, a także obuwie, zegarki oraz akcesoria. Firma została założona przez Susie Tompkins Buell i Douglasa Tompkinsa.

Ma sieć butików w 40 państwach świata. Sieć ma także swoje sklepy w Polsce. W 2024 roku marka złożyła wnioski o upadłość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esq

esquire

#### Źródła:

SJP.pl

# Esquire

brytyjski tytuł grzecznościowy (skrót: Esq.); dawniej: tytuł szlachciców najniższej rangi

Esquire – amerykański magazyn dla mężczyzn ukazujący się od 1933 roku. Redaktorem naczelnym jest David M. Granger.

Założycielem pisma był Arnold Gingrich.

Publikowali m.in. w: Ernest Hemingway, William Faulkner, Truman Capote czy John Steinbeck.

Pismo ma blisko 30 edycji lokalnych, m.in. brytyjską, japońską (od 1987), chińską, niemiecką czy bliskowschodnią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Essa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Simcoe;

Essa – gmina (ang. township) w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Simcoe.

Powierzchnia Essa to 279,55 km².Według danych spisu powszechnego z roku 2001 Essa liczy 16 808 mieszkańców (60,13 os./km²).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Esseksyt

skała magmowa, głębinowa, zasadowa, zaliczana do gabroidów foidowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Essen

dieta laktowegetariańska praktykowana przez członków sekty wyznającej, że Jezus był wegetarianinem odżywiającym się surowiznami

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodnich Niemczech, położone w środku Zagłębia Ruhry;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esseńczyk

[czytaj: eseńczyk]
1. mieszkaniec Essen;
2. członek żydowskiego stronnictwa religijnego w dawnej Judei

#### Źródła:

SJP.pl

# Essenka

[czytaj: esenka] mieszkanka Essen

#### Źródła:

SJP.pl

# Esseński

[czytaj: eseński] przymiotnik od: Essen

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Essen (miastem w Niemczech)

(1.2) hist. rel. związany z sektą esseńczyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Essex

[czytaj: Es-iks] nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hrabstwo ceremonialne i niemetropolitalne we wschodniej Anglii;

(1.2) geogr. nazwa wielu hrabstw, miejscowości, gmin oraz innych toponimów w krajach anglojęzycznych;

(1.3) hist. średniowieczne królestwo istniejące we wschodniej Anglii w latach 527–825;

Essex – hrabstwo administracyjne (niemetropolitalne), ceremonialne i historyczne we wschodniej Anglii, w regionie East of England, położone na północny wschód od Londynu, nad Morzem Północnym, zaliczane do tzw. Home Counties. Nazwa hrabstwa pochodzi od istniejącego we wczesnym średniowieczu anglosaskiego Królestwa Esseksu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Est

skrót od: Księga Estery - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

skrót

(1.1) = bibl. Księga Estery

- EST - Empire State Building
- Est – region w Burkina Faso
- EST - strefa czasowa UTC -5:00
- Est - skrót starotestamentowej Księgi Estery

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Est.

skrót od: estoński

skrót

(1.1) = estoński

Język estoński (est. eesti keel, wym. [eːs.ti ˈkeːl]) – język należący do podgrupy języków bałtycko-fińskich, w grupie fińskiej zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej w rodzinie uralskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Establishment

[czytaj: eSTAbliszment lub iSTAbliszment] osoby, instytucje mające władzę w danym państwie, wywierające wpływ na życie publiczne, często oceniane negatywnie z powodu swojej niechęci do zmian; elita władzy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pejor. określenie grupy osób sprawujących władzę w Wielkiej Brytanii, uważanych za ekskluzywną i uprzywilejowaną społeczność

(1.2) pejor. w szerszym znaczeniu: elita władzy w każdym kraju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Establishmentowy

→ establishment [czytaj: istabliszmentowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Estakada

rodzaj pomostu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj mostu przenoszącego drogę lub linię kolejową nad terenem zabudowanym albo obniżeniem terenu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estampa

odbitka z płyty metalowej, zwłaszcza miedzioryt

#### Źródła:

SJP.pl

# Estampaż

odbitka wykonana z kamienia niegraficznego, np. z inskrypcji nagrobkowej

Estampaż (fr. estampage) – technika wykonywania odbitek płaskorzeźb i napisów z kamienia lub z brązu za pomocą papieru. Estampaż został wynaleziony w Chinach w czasach dynastii Tang (618-907).

W Chinach od III w. p.n.e. ogłaszano cesarskie edykty m.in. za pomocą kamiennych stel, od II wieku p.n.e. ryto w kamieniu religijne teksty buddyjskie, konfucjańskie i taoistyczne. Dzięki estampażowi ze stel w świątyniach masowo wykonywano odbitki ważnych tekstów na użytek wiernych lub uczonych. Z czasem w ten sposób zaczęto także utrwalać słynne dzieła kaligraficzne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ester

związek organiczny będący pochodną kwasów i alkoholi lub fenoli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny powstający w wyniku działania kwasu na alkohol lub fenol;

Estry (od niem. Essigäther – octan etylu, Essig – ocet i Äther – eter) – grupa organicznych związków chemicznych będących produktami kondensacji kwasów i alkoholi lub fenoli. Komponentami kwasowymi mogą być zarówno kwasy karboksylowe, jak i kwasy nieorganiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estera

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

- Estera − imię żeńskie
- Estera − postać biblijna
- Estera − film biblijny z 1999

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esteraza

enzym z klasy hydrolaz katalizujący rozkład wiązania estrowego

Esterazy (EC 3.1) – grupa enzymów z klasy hydrolaz rozkładających wiązania estrowe na kwasy i alkohole. Klasyfikacja esteraz:

- EC 3.1.1: hydrolizujące estry kwasów karboksylowych, np. lipazy
- EC 3.1.2: hydrolizujące tioestry
- EC 3.1.3: fosfatazy, hydrolizujące monoestry kwasu fosforowego
- EC 3.1.4: fosfodiesterazy, hydrolizujące diestry kwasu fosforowego
- EC 3.1.5: hydrolizujące wiązanie estrowe w trifosforanach, np. GTP + H2O ⇌ guanozyna + [P3O10]5−
- EC 3.1.6: sulfatazy, hydrolizujące estry kwasu siarkowego
- EC 3.1.7: hydrolizujące wiązanie estrowe w difosforanach
- EC 3.1.8: fosfotriesterazy, hydrolizujące triestry kwasu fosforowego
- EC 3.1.11–16: egzonukleazy, hydrolizujące wiązanie internukleotydowe na końcach nici kwasów nukleinowych (z wytworzeniem mononukleotydów)
- EC 3.1.21–31: endonukleazy, hydrolizujące wiązanie internukleotydowe wewnątrz nici kwasów nukleinowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esterhazy

[czytaj: ESterhazi] nazwisko węgierskie

Esterházy (węg. Eszterházy [ˈɛstɛrhaːzi], słow. Esterházi) – węgierski ród możnowładczy. W XVII w. stali się największymi posiadaczami ziemskimi w Królestwie Węgier. Przedstawiciele tej rodziny byli konsekwentnie lojalni wobec panujących Habsburgów. W 1626 otrzymali tytuł rodowy hrabiów, następnie w 1687 książąt Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esterka

1. Esterka Małach, legendarna lub prawdziwa kochanka Kazimierza Wielkiego;
2. zdrobnienie od Estera (imię żeńskie)

Esterka, Esterka Małach (XIV wiek) – słynąca z urody Żydówka, według kronikarza Jana Długosza ukochana (kochanka) króla Kazimierza Wielkiego. Była wnuczką szanowanego kupca i lekarza z Opoczna i znała wiele tajemnic medycznych. Według Jana Długosza miała z królem dwóch synów: Niemira (Niemierzę) i Pełkę, co współcześni historycy podają w wątpliwość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esterkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Esterki lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Esterzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Estery lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Esteta

człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek wrażliwy na piękno, znawca piękna

Estetyka (gr. aisthetikos – dosł. dotyczący poznania zmysłowego, ale też wrażliwy) – dziedzina filozofii zajmująca się pięknem i innymi wartościami estetycznymi.

Sama definicja estetyki podlega różnym ujęciom, mówiących o estetyce jako:

- nauce ekspresji (wyrażania)
- związku estetyki z ontologią (związek pojęcia piękna z pojęciem bytu)
- pluralizmie estetyki (uwzględnienie różnych zjawisk)
- metafizyki (jako wyrażanie idei w materii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estetka

kobieta wrażliwa na piękno, znawczyni piękna

#### Źródła:

SJP.pl

# Estety

narządy dotykowe mięczaków z gromady chitonów, występujące w postaci brodawkowatych skupisk komórek zmysłowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Estetyczka

→ estetyk

Patrz:estetyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Estetycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób estetyczny, staranny

#### Źródła:

Wiktionary

# Estetyczniej

stopień wyższy od przysłówka: estetycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Estetyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: estetyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Estetyczność

→ estetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest estetyczne; cecha tych, którzy są estetyczni

Patrz:estetyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estetyczny

→ estetyka

przymiotnik

(1.1) zgodny z wymaganiami estetyki, dotyczący zmysłu piękna

(1.2) związany z estetyką jako nauką

Patrz:estetyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estetyk

ten, kto zajmuje się estetyką jako nauką o sztuce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teoretyk estetyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estetyka

1. piękny, elegancki, schludny wygląd czegoś;
2. nauka o sztuce, dotycząca określania jej walorów i kryteriów oceny, związana z istotą tworzenia, jej związkiem z rzeczywistością oraz z metodami artystycznego wyrazu;
3. filozofia: dziedzina zajmująca się zagadnieniem piękna i harmonii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ładny, gustowny wygląd czegoś

(1.2) subiektywne kryteria piękna

(1.3) filoz. szt. nauka o pięknie;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: estetyk

Estetyka (gr. aisthetikos – dosł. dotyczący poznania zmysłowego, ale też wrażliwy) – dziedzina filozofii zajmująca się pięknem i innymi wartościami estetycznymi.

Sama definicja estetyki podlega różnym ujęciom, mówiących o estetyce jako:

- nauce ekspresji (wyrażania)
- związku estetyki z ontologią (związek pojęcia piękna z pojęciem bytu)
- pluralizmie estetyki (uwzględnienie różnych zjawisk)
- metafizyki (jako wyrażanie idei w materii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estetyzacja

nadanie czemuś urody, estetyki, piękna; upiększenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Estetyzacyjny

→ estetyzacja

Patrz:estetyzacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Estetyzm

pogląd przyznający wartościom estetycznym naczelne miejsce; ocenianie dzieł sztuki bez względu na ich wartość społeczną; lubowanie się w sztuce i ocenianie wszystkiego tylko ze względu na wartość estetyczną

Estetyzm – ruch intelektualny i artystyczny, powstały pod wpływem francuskim u schyłku XIX wieku w Wielkiej Brytanii, oparty na filozofii „sztuka dla sztuki”, akcentujący wyjątkową wartość sztuki i przyjemności znajdowanej w odkrywaniu rzeczy pięknych. Był kompilacją złożoną z wielu stylów. Główne źródła jego inspiracji to klasycyzm i sztuka japońska. Był popularny w latach 1870–1900.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estetyzować

1. nadawać treści walory estetyczne;
2. sprawiać, że coś wygląda ładniej; upiększać, upiękniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Estezja

wrażenie, czucie

#### Źródła:

SJP.pl

# Estezjologia

Estezjologia – dział biologii zajmujący się anatomią (budową) i fizjologią (czynnościami) narządów zmysłów oraz odbieranych przez nie bodźców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Estezjometr

przyrząd służący do mierzenia wrażliwości skóry na dotknięcie

Estezjometr (gr. aísthesis „odczuwanie zmysłami” + metreín „mierzyć”) − przyrząd do badania wrażliwości skóry na bodźce mechaniczne (dotknięcie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estinguendo

określenie wykonawcze: gasnąco, zamierająco; estinto

#### Źródła:

SJP.pl

# Estinto

określenie wykonawcze: gasnąco, zamierająco; estinguendo

#### Źródła:

SJP.pl

# Estokada

w szermierce: cios szpadą

#### Źródła:

SJP.pl

# Estończyk

obywatel Estonii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. człowiek narodowości estońskiej, obywatel Estonii, mieszkaniec Estonii

Estończycy (est. eestlased) – naród ugrofiński zamieszkujący Estonię, posługujący się językiem estońskim. Estończycy najbliżej spokrewnieni są z Finami. W kulturze silne są też wpływy skandynawskie i niemieckie. Wierzący Estończycy wyznają głównie protestantyzm (luteranizm), zdecydowana większość jest zaś bezwyznaniowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estonia

państwo w Europie ze stolicą w Tallinie; Republika Estońska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

Estonia (est. Eesti), Republika Estońska (est. Eesti Vabariik) – państwo unitarne w Europie Północnej, nad Morzem Bałtyckim, nad Zatoką Fińską, nad którą leży Tallinn, stolica i największe miasto kraju, i Zatoką Ryską. Powstało po I wojnie światowej. Członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy z Łotwą od południa i z Rosją od wschodu oraz z Finlandią przez Zatokę Fińską. Jedno z najbardziej zinformatyzowanych państw świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estonka

obywatelka Estonii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości estońskiej, obywatelka Estonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estoński

przymiotnik od: Estonia

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Estonii lub Estończyków

(1.2) odnoszący się do języka estońskiego (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Estonii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem estońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem estońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku estońskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Estońskość

→ estoński

Patrz:estoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Estopel

zasada, zgodnie z którą państwo nie może zanegować istnienia faktów lub praw, jeśli uprzednio wyciągnęło z nich korzyści

#### Źródła:

SJP.pl

# Estrada

1. podwyższenie przystosowane do występów artystycznych;
2. potocznie: działalność rozrywkowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podwyższenie do występów rozrywkowych – muzycznych i kabaretowych

(1.2) przen. muzyczny i kabaretowy przemysł rozrywkowy

- inaczej: scena

Osoby o tym nazwisku:

- Andrés Estrada (ur. 1967) – piłkarz kolumbijski
- Armando Estrada (ur. 1978) – palestyńsko-amerykański wrestler
- Carlos Estrada (ur. 1961) – kolumbijski piłkarz
- Daniel Estrada (ur. 1987) – piłkarz hiszpański
- Eduardo Estrada (ur. 1921) – meksykański zapaśnik
- Erik Estrada (ur. 1949) – amerykański aktor telewizyjny i filmowy
- Jorge Iván Estrada (ur. 1983) – meksykański piłkarz
- Joseph Estrada (ur. 1937) – polityk i aktor filipiński
- Juan Estrada (1912-1989) – piłkarz argentyński
- Juan José Estrada (1963-2015) – meksykański bokser
- Lian Sem Estrada Jova (ur. 1982) – kubański siatkarz
- Luis Estrada (ur. 2000) – kubański siatkarz
- Luis del Castillo Estrada – rzymskokatolicki duchowny
- Manuel Estrada Cabrera (1857-1924) – gwatemalski polityk i prawnik, prezydent Gwatemali
- Marco Estrada (ur. 1983) – piłkarz chilijski
- Michael Estrada (ur. 1996) – ekwadorski piłkarz
- Tomás Estrada Palma (1832-1908) – prezydent Kuby
- Víctor Estrada (ur. 1971) – meksykański zawodnik taekwondo
- Yunior Estrada (ur. 1986) – kubański zapaśnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estradiol

naturalny hormon płciowy żeński należący do estrogenów, odpowiednik męskiego testosteronu, syntetyzowany głównie w jajnikach, wpływa na powstawanie drugorzędowych cech płciowych oraz reguluje cykl płciowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. jeden z podstawowych estrogenów, naturalny hormon steroidowy, wytwarzany głównie w jajnikach, odpowiedzialny za rozwój i utrzymanie żeńskich cech płciowych oraz cykl miesiączkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estradka

zdrobnienie od: estrada (podwyższenie przystosowane do występów artystycznych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Estradkowy

żartobliwie lub lekceważąco: estradowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Estradowiec

artysta występujący na estradzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Estradowy

1. związany z estradą;
2. potocznie: rozrywkowy, zabawowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z estradą, dotyczący estrady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estragon

draganek;
1. gatunek bylicy, roślina zielna z rodziny astrowatych;
2. przyprawa z ziela tej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. pot. zob. bylica draganek.

(1.2) spoż. aromatyczna przyprawa z suchego lub świeżego ziela estragonu (1.1)

Bylica draganek, bylica estragon, estragon zwyczajny (Artemisia dracunculus L.) – gatunek rośliny należący do rodziny astrowatych. Występuje jako gatunek rodzimy w dużej części Azji, w południowo-wschodniej i południowo-zachodniej Europie oraz na rozległych obszarach Ameryki Północnej. Jako gatunek introdukowany rośnie w Europie Środkowej i Zachodniej. Wykorzystywany jest jako przyprawa i w wielu krajach jest uprawiany. Status gatunku we florze Polski: gatunek uprawiany, kenofit i efemerofit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estragonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od estragon

#### Źródła:

Wiktionary

# Estragonowy

przymiotnik od: estragon

#### Źródła:

SJP.pl

# Estreicher

nazwisko, np. Karol Estreicher młodszy (1906-1984)

- Alojzy Rafał Estreicher (1786–1852) – polski botanik i entomolog, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Antoni Estreicher (1826–1906) – syn Alojzego, polski lekarz i społecznik
- Karol Estreicher starszy (1827–1908) – syn Alojzego, polski historyk literatury i teatru, bibliograf, dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej
- Stanisław Estreicher (1869–1939) – syn Karola starszego, polski historyk prawa, bibliograf, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Tadeusz Estreicher (1871–1952) – syn Karola starszego, polski chemik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Maria Estreicherówna (1876–1966) – córka Karola starszego, polska nauczycielka, pisarka i tłumaczka
- Karol Estreicher młodszy (1906–1984) – syn Stanisława, polski historyk sztuki, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor Muzeum UJ, rewindykator polskich dzieł sztuki zagrabionych w czasie II wojny światowej
- Teresa Estreicher (1905–1974) – żona Karola młodszego, żołnierz AK
- Zygmunt Estreicher (1917–1993) – syn Tadeusza, etnomuzykolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estremadura

1. hiszpański region autonomiczny i kraina historyczna;
2. Estremadura Portugalska - kraina historyczna w Portugalii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna ze wspólnot autonomicznych w Hiszpanii ze stolicą w Méridzie;

(1.2) geogr. hist. kraina historyczna i dawna prowincja w zachodniej części Portugalii;

- Estremadura (Hiszpania)
- Estremadura (Portugalia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estremadurczyk

1. mieszkaniec Estremadury;
2. mieszkaniec Estremadury Portugalskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Estremadury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estremadurka

1. mieszkanka Estremadury;
2. mieszkanka Estremadury Portugalskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Estremadury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estremadurski

przymiotnik od: Estremadura

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Estremadurą (krainą w Hiszpanii)

(1.2) związany z Estremadurą (krainą w Portugalii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estrichgips

spoiwo otrzymywane przez wypalanie kamienia gipsowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Estriol

żeński hormon płciowy o działaniu i strukturze chemicznej podobnej do estradiolu

Estriol, E3 (łac. estriolum) – organiczny związek chemiczny, pochodna estranu. Jest ludzkim hormonem steroidowym. Wzrost jego syntezy następuje w ciąży. Większość krążącego estriolu w trzecim trymestrze ciąży jest produktem płodu i łożyska. Jego prekursor jest syntetyzowany w gruczołach nadnerczowych płodu, a następnie przekształcany przez wątrobę i łożysko. Po przejściu przez łożysko estriol jest natychmiast metabolizowany, przede wszystkim w wątrobie matki do form związanych glukoroidów i siarczanów estriolu.W wyniku tych przemian estriol wolny (ang. free estriol, fE3; unconjugated estriol, uE3) stanowi tylko 9% estriolu całkowitego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estrogen

steroidowy hormon płciowy wytwarzany przez korę nadnerczy i jajniki lub jądra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. żeński hormon płciowy;

Estrogeny – grupa hormonów płciowych, do których zalicza się trzy główne postacie estrogenu naturalnie występujące u kobiet estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3), a także estrogen wytwarzany tylko w czasie ciąży estetrol (E4).

Estrogeny nazywane są hormonami żeńskimi i najważniejszą rolę odgrywają w organizmie kobiet, ale są też niezbędne dla mężczyzn – ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estrogenizacja

nadmierne wydzielanie się estrogenów w organizmie

#### Źródła:

SJP.pl

# Estrogenny

→ estrogen; estrogenowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Estrogenowy

→ estrogen; estrogenny

przymiotnik

(1.1) biochem. dotyczący estrogenu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estrogeny

steroidowy hormon płciowy wytwarzany przez korę nadnerczy i jajniki lub jądra

Estrogeny – grupa hormonów płciowych, do których zalicza się trzy główne postacie estrogenu naturalnie występujące u kobiet estron (E1), estradiol (E2) i estriol (E3), a także estrogen wytwarzany tylko w czasie ciąży estetrol (E4).

Estrogeny nazywane są hormonami żeńskimi i najważniejszą rolę odgrywają w organizmie kobiet, ale są też niezbędne dla mężczyzn – ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estron

żeński hormon płciowy; folikulina

Estron (łac. estronum) – organiczny związek chemiczny, ketonowo – hydroksylowa pochodna estranu. Jest steroidowym estrogenem o działaniu podobnym do estradiolu.

Jest to pierwszy żeński hormon płciowy, odkryty w 1929 przez późniejszego profesora Politechniki Gdańskiej Adolfa Butenandta. Za prace nad hormonami płciowymi Butenandt został uhonorowany w 1939 Nagrodą Nobla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estrowy

związany z estrem

#### Źródła:

SJP.pl

# Estrus

faza cyklu płciowego u samic ssaków, w której jest możliwe zapłodnienie jaja; ruja

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estry

związek organiczny będący pochodną kwasów i alkoholi lub fenoli

Estry (od niem. Essigäther – octan etylu, Essig – ocet i Äther – eter) – grupa organicznych związków chemicznych będących produktami kondensacji kwasów i alkoholi lub fenoli. Komponentami kwasowymi mogą być zarówno kwasy karboksylowe, jak i kwasy nieorganiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estryfikacja

reakcja otrzymywania estrów z kwasów i alkoholi lub fenoli

Estryfikacja – reakcja chemiczna, w wyniku której powstają estry. Najczęściej zachodzi ona pomiędzy kwasami (głównie karboksylowymi) i alkoholami (szerzej: związkami zawierającymi grupę hydroksylową), niemniej możliwe i często stosowane są inne metody syntezy estrów np. z bezwodników czy chlorków kwasowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estryfikować

poddawać reakcji otrzymywania estru z alkoholu lub fenolu i kwasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Estuarium

lejkowate ujście rzeczne rozszerzające się ku morzu, powstałe wskutek erozyjnego działania fali przypływowej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich;

Estuarium (z łac. aestuarium „droga morska”) – poszerzone, lejkowate ujście rzeki, powstałe w wyniku działania pływów morskich.

Przypływy i odpływy działają erozyjnie, wydzierając w stronę morza akumulowany przez rzekę materiał, i w związku z tym poszerzają ujście rzeki, jednocześnie uniemożliwiając utworzenie się delty z materiału akumulowanego z biegiem rzeki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Estusia

zdrobnienie od: Estera (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Estyma

książkowo: duże uznanie, szacunek, poważanie; respekt, mir, rewerencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szacunek, poważanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Estymacja

1. określanie przybliżonej wartości; szacowanie, przybliżanie;
2. w statystyce: określanie parametrów całej populacji na podstawie badania jej próby

Estymacja (łac. aestimatio 'oszacowanie') – dział wnioskowania statystycznego będący zbiorem metod pozwalających na uogólnianie wyników badania próby losowej na nieznaną postać i parametry rozkładu zmiennej losowej całej populacji oraz szacowanie błędów wynikających z tego uogólnienia. Wyrażenie nieznana postać jest kluczem do odróżnienia estymacji od drugiego działu wnioskowania statystycznego, jakim jest weryfikacja hipotez statystycznych, w którym najpierw stawiamy przypuszczenia na temat rozkładu, a następnie sprawdzamy ich poprawność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estymacyjny

→ estymacja

Patrz:estymacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Estymator

w statystyce: funkcja służąca do oszacowania parametru rozkładu całej populacji na podstawie badania jej części

Estymator – statystyka służąca do szacowania wartości parametru {\widehat {\theta }} rozkładu cechy w populacji, tj. pewnego rozkładu prawdopodobieństwa pod założeniem, że rozkład ten (opisujący, na przykład pewne doświadczenie) należy do rodziny rozkładów \{\mathbb {P} _{\theta }\colon \theta \in \Theta \} dla pewnego zbioru \Theta .

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Estymować

1. w matematyce: szacować, określać w przybliżeniu;
2. dawniej: szanować, poważać

#### Źródła:

SJP.pl

# Estywacja

1. stan odrętwienia, spowolnienie funkcji życiowych, odpoczynek letni u zwierząt, będące objawem ich przystosowania się do warunków życia;
2. sposób rozmieszczenia względem siebie liści w pączku

Estywacja (łac. aestivatio), sen letni – diapauza letnia, występujące u niektórych zwierząt w lecie spowolnienie procesów życiowych o charakterze przystosowawczym, zwiększające tolerancję organizmów wobec niesprzyjających warunków środowiskowych. W stanie estywacji następuje zanik aktywności i obniżenie metabolizmu, ułatwiające zwierzętom przetrwanie okresu niedoboru wody lub pokarmu. Do zwierząt zapadających w sen letni należy większość gatunków pustynnych i stepowych oraz wiele gatunków zasiedlających regiony klimatu tropikalnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esw

skrótowiec

(1.1) = Europejski System Walutowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Eswatini

niewielkie państwo w południowej Afryce ze stolicą w Lobambie; dawniej Suazi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Mbabane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Esy-Floresy

wzór w kształcie zawiłych, krętych linii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, liczba mnoga

(1.1) zawiłe rysunki

(1.2) kręte linie tworzące wymyślne ornamenty lub bazgroły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Eszelon

jednostka w transporcie wojskowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. jednostka przewozowa

(1.2) daw. część zgrupowania wojskowego

- Formacja eszelonowa – formacja lotu ptaków migrujących, walki powietrznej, sposobu toczenia walki czołgów, statków.
- Eszelon – wojskowa jednostka przewozowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Eszelonować

dawniej: ustawiać wojsko w eszelonie (rodzaj szyku bojowego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Eszeweria

roślina ozdobna z rodziny gruboszowatych; eczeweria

Eszeweria (Echeveria DC.) – rodzaj roślin należący do rodziny gruboszowatych. Obejmuje 199 gatunków. Rośliny te występują w południowej części Ameryki Północnej (od Teksasu po Panamę) oraz w zachodniej części Ameryki Południowej (od Wenezueli po północną Argentynę. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Meksyku. Liczne gatunki i mieszańce uprawiane są jako rośliny ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Eszolcja

rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, maczek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esztaol

Esztaol — (hbr: אֶשְׁתָּאוֹל) co znaczy Błaganie, miejscowość występująca w Piśmie Świętym Starego Testamentu, jako graniczna dla plemienia Judy (Joz 15:33) i Dana (Joz 19:41). W Biblii występuje wraz z sąsiednim Sorea. Powiązana z działalnością i miejscem pochówku Samsona. To w tej okolicy obozowali Danici (Sdz 13:25) i stąd wyruszyli na poszukiwania innego miejsca niż to, które przydzielił im Pan (Sdz r. 18). O późniejszych jej losach nie ma już w Biblii wzmianki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Esztergom

miasto na Węgrzech

Ostrzyhom (węg. Esztergom, czyt.: Estergom, niem. Gran, słow. Ostrihom, tur. Estergon, łac. Strigonium) – miasto na Węgrzech, w komitacie Komárom-Esztergom. Leży nad Dunajem. W 2011 roku liczyło 30,86 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Esztergomski

przymiotnik od: Esztergom (miasto na Węgrzech)

#### Źródła:

SJP.pl