# Dz

skrót od: Dzieje Apostolskie - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

skrót

(1.1) = Dzieje Apostolskie

Dz (Dz, dz) – dwuznak składający się z liter D i Z. Występuje w językach: polskim, słowackim i węgierskim. Najczęściej oznacza dźwięk spółgłoski zwarto-szczelinowej dziąsłowej dźwięcznej oznaczany w międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA symbolem [ʣ].

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dz.

skrót od: dziennik

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzadziki

[czytaj: dzadz-iki] grecki sos ze świeżych, rozdrobnionych ogórków z czosnkiem i jogurtem albo śmietaną, zwykle dodawany do potraw mięsnych; tzatziki, tzatzyki, caciki, cacyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzawchański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dzawchanem, dotyczący Dzawchanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzban

naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry z jednym uchem (niekiedy z dwoma); zawartość tego naczynia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie użytkowe lub dekoracyjne zwykle zwężone u góry, często z jednym uchem;

(1.2) zawartość dzbana (1.1)

(1.3) środ. pejor. osoba głupia, tępa;

- dzban – naczynie, element zastawy stołowej
- dzban – pejoratywne określenie

miejscowość w Polsce:

- Dzban – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Siemiątkowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzbaneczek

zdrobnienie od: dzbanek; dzbanuszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzbaneczkowaty

podobny w kształcie do dzbaneczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzbanecznik

roślina żywiąca się owadami, rosnąca w dżungli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Nepenthes|L.|ref=tak., rodzaj roślin owadożernych z rodziny dzbanecznikowatych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzbanecznikowate

rodzina owadożernych roślin o liściach w kształcie dzbanków

Dzbanecznikowate (Nepenthaceae Dumort.) – monotypowa rodzina roślin mięsożernych występujących w Azji południowo-wschodniej, północnej Australii oraz na wyspach od Madagaskaru po Nową Kaledonię na Pacyfiku. Do rodziny należy tylko jeden rodzaj - dzbanecznik (Nepenthes L.) z ok. 160 gatunkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzbanecznikowaty

o cechach dzbanecznikowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzbanecznikowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzbanek

zdrobnienie od: dzban

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dzban

(1.2) niewielki dzban

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzbaniwo

rodzaj drzew z rodziny bignoniowatych

Dzbaniwo (Crescentia L.) – rodzaj drzew z rodziny bignoniowatych. Obejmuje 6 gatunków. Rośliny te rosną w Ameryce Centralnej od Meksyku po Panamę, na Antylach i w północnej części Ameryki Południowej sięgając po Peru i północną Brazylię na południu. Jako rośliny introdukowane zarejestrowane zostały w południowo-wschodniej Brazylii, na wyspach Galapagos oraz w Afryce (Czad, Benin i Gambia). Kwiaty wyrastające bezpośrednio z pni zapylane są przez nietoperze. Okazałe, mięsiste owoce wyewoluowały prawdopodobnie jako przystosowanie do rozprzestrzeniania za pośrednictwem przedstawicieli wymarłej współcześnie megafauny. W przypadku C. amazonica kluczową rolę w rozsiewaniu odgrywają ryby kąsaczokształtne – zjadają one owoc i uwalniają z niego nasiona, które w innym przypadku gniją. Ze względu na znaczenie użytkowe dzbaniwo kalebasowe C. cujete zostało rozprzestrzenione przez człowieka w całej strefie tropikalnej. Z kolei inny gatunek z tego rodzaju – C. portoricensis należy do najrzadszych roślin – znany jest tylko z czterech okazów dorosłych (rok 2017).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzbankowaty

przypominający kształtem dzbanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzbankowy

→ dzbanek

Patrz:dzbanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzbanowy

przymiotnik od: dzban

przymiotnik

(1.1) związany z dzbanem, mający postać dzbanu

(1.2) med. przypominający dźwięk powstający podczas dmuchania w szyjkę szklanej butelki, wskazujący na istnienie jamy w płucach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzbanuszek

zdrobnienie od: dzbanek; dzbaneczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dzbanek

(1.2) małe naczynie stołowe z uchem i dziobkiem, np. do mleka

Dzbanuszek – oryginalna polska wersja impostu, stosowana w architekturze renesansu. Kamienny element w kształcie dzbanuszka. Występuje jako nasada na głowicy kolumny, jako podpora konstrukcji dachu, motyw tralki. Charakterystyczny element górnej kondygnacji krużganku dziedzińca na Wawelu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzbanuszkowaty

podobny kształtem do dzbanuszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzbenin

wieś w Polsce

3 miejscowości w Polsce:

- Dzbenin – część miasta Lublin
- Dzbenin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń
- Dzbenin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzboneczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzbanuszek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzbonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzbanek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzeolit

minerał, uwodniony krzemian występujący głównie w szczelinach skał wylewnych i głębinowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzeta

litera alfabetu greckiego; zeta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa szóstej litery alfabetu greckiego, ζ;

Dzeta (stgr. ζῆτα, Ζ ζ) – szósta litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 7. Dzeta pochodzi od litery alfabetu fenickiego zajin (𐤆). Od zety pochodzą łacińskie Z i cyrylickie З.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzeus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Zeus.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziabać

czasownik niedokonany (dk. dziabnąć)

(1.1) pot. uderzać ostrym narzędziem; łupać, rąbać

(1.2) gw-pl|Poznań. pleć, spulchniać ziemię motyką

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziabąg

pieszczotliwie o ukochanej osobie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziabanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziabać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziabaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziabka

potocznie o małej motyce lub tego typu zabawce do piaskownicy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. motyka

(1.2) pot. czekan (we wspinaczce)

Motyka (kopaczka) – narzędzie ręczne służące do spulchniania gleby, kopczykowania roślin, zwalczania chwastów; wykorzystywana głównie w ogrodnictwie i rolnictwie.

Motyka zbudowana jest z płaskiego ostrza, najczęściej żelaznego, osadzonego na długim, drewnianym trzonku, prawie prostopadle do tego trzonka. Ostrze to może mieć różny kształt i wielkość.

Jest to jedno z najstarszych narzędzi – motyka z kamiennym ostrzem znana była już w neolicie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziabnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziabnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziać

1. robić na drutach;
2. dziać się - mieć miejsce, wydarzać się

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) włók. robić dzianinę: ubranie, tkaninę z nitek na drutach, szydełkiem

(1.2) stpol. mówić

czasownik zwrotny niedokonany dziać się

(2.1) odbywać się, mieć miejsce, zdarzać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziad

dziadek;
1. ojciec matki lub ojca;
2. przodek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. podn. dziadek

(1.2) przodek

(1.3) daw. wojsk. hetman Czarnecki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pogard. staruch, starszy człowiek

(2.2) pogard. żebrak, biedak; Gloger.

(2.3) łódź. kapuśniak z ziemniakami

(2.4) pot. rzep łopianu

(2.5) środ. żegl. fala zalewająca pokład

- dziadek (dziad), pradziadek (pradziad) – nazwa relacji w rodzinie
- dziadek (dziad) – ogólne określenie oznaczające mężczyznę w podeszłym wieku

Inne:

- dziadek – niegrający partner rozgrywającego w brydżu
- Dziadek – pseudonim Jana Skorobohatego-Jakubowskiego
- Dziadek – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich
- Dziadek – struga, dopływ Nurczyka
- Dziadek – turnia w polskich Tatrach Zachodnich
- Andrzej Dziadek – polski kompozytor
- Dziadek – jeden z pseudonimów Józefa Piłsudskiego
- Polka Dziadek – utwór muzyczny
- Dziadek – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorski, w sielsowiecie Miory.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziadek

1. ojciec matki albo ojca
2. staruszek
3. w niektórych grach: fikcyjny gracz na miejscu brakującego partnera

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ojciec ojca

(1.2) ojciec matki

(1.3) pot. starszy pan, mężczyzna w podeszłym wieku

(1.4) karc. w brydżu: wymyślony gracz, który zastępuje brakującego partnera

(1.5) daw. wojsk. Józef Piłsudski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zob. dziadek do orzechów.

(2.2) środ. żegl. fala zalewająca pokład

- dziadek (dziad), pradziadek (pradziad) – nazwa relacji w rodzinie
- dziadek (dziad) – ogólne określenie oznaczające mężczyznę w podeszłym wieku

Inne:

- dziadek – niegrający partner rozgrywającego w brydżu
- Dziadek – pseudonim Jana Skorobohatego-Jakubowskiego
- Dziadek – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich
- Dziadek – struga, dopływ Nurczyka
- Dziadek – turnia w polskich Tatrach Zachodnich
- Andrzej Dziadek – polski kompozytor
- Dziadek – jeden z pseudonimów Józefa Piłsudskiego
- Polka Dziadek – utwór muzyczny
- Dziadek – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorski, w sielsowiecie Miory.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziadeks

żartobliwie: sklep z odzieżą używaną; ciuchland, lumpeks, szmateks, szmatland

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziaders

osoba traktująca młodych ludzi w lekceważący i protekcjonalny sposób

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pejor. mężczyzna w sile wieku, zwykle wpływowy, który traktuje kobiety lub młode osoby lekceważąco, protekcjonalnie, przedmiotowo, z poczuciem wyższości

(1.2) pot. obraź. mężczyzna wykorzystujący swoją uprzywilejowaną pozycję społeczną do budowania swojego wizerunku

(1.3) pot. żart. osoba o poglądach, gustach lub sposobie bycia, które zdaniem komentatora są przestarzałe i nieadekwatne do teraźniejszości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziaderski

→ dziaders

Patrz:dziaders

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziaderstwo

poglądy typowe dla dziadersa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadeusz

żartobliwie o kimś przypominającym dziada

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadkers

żartobliwie: staruszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadkowice

wieś w Polsce

W Polsce

- Dziadkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
- Dziadkowice – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Dziadkowice
- Dziadkowice – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziadkowicki

przymiotnik od: Dziadkowice; dziadkowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadkowie

rodzice ojca lub matki; babcia z dziadkiem

rzeczownik

(1.1) pot. rodzice rodziców; babcia i dziadek

(1.2) lm. zob. dziadek.

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziadkowiec

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadkowizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub reg. majątek, spadek po dziadku

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziadkowski

przymiotnik od: Dziadkowice; dziadkowicki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadkowy

przymiotnik od: dziadek

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do dziadka, będący jego własnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziadoch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. kiść ogona wolego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. biedak

Dziadoch – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek, na lewym brzegu Noteci. Do 31 grudnia 2016 część wsi Teresewo pod nazwą Dziadak.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziadocha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. obręcz żelazna do szczepiania pługa z kółkami

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziadostwo

dawniej: dziadek z żoną; dziadkowie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. coś tandetnego lub lichego

(1.2) pogard. grupa ludzi biednych lub niepoważanych

(1.3) pot. życie osoby biednej, ubogiej

(1.4) pot. grupa żebraków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziadosz

nazwisko

Dziadosz – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziadoszanie

śląskie plemię słowiańskie, zamieszkujące we wczesnym średniowieczu tereny między dolnym Bobrem a Odrą

Dziadoszanie, Dziadoszyce, Dziadosicze (lat. Dadosesani, Diedesisi, Diedesi, Diedesa, Dedosize, Dedosese) – plemię słowiańskie lokalizowane na obszarze środkowego Bobru, w okolicach Szprotawy oraz Głogowa, gdzie rzekomo miałby znajdować się ich gród centralny. Liczne grodziska plemienne znane z okolic Głogowa świadczą o tym, że osadnictwo dziadoszańskie w IX – X w. miało zdecentralizowany charakter.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziadoszanin

członek śląskiego plemienia słowiańskiego, zamieszkującego we wczesnym średniowieczu tereny między dolnym Bobrem a Odrą

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadówa

1. obraźliwie: stara kobieta; starucha;
2. potocznie: coś kiepskiego; dziadówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadować

potocznie:
1. żyć w biedzie, niedostatku; biedować;
2. żebrać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. biedować, żyć w biedzie

(1.2) pot. żebrać

czasownik zwrotny niedokonany dziadować się

(2.1) gwara. guzdrać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziadować.

(1.2) pot. pozostawanie w niedostatku, w biedzie

(1.3) pot. proszenie o jałmużnę, pomoc, wsparcie

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziadowaty

wyglądający jak dziad

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadowizna

dawniej: grunt odziedziczony po dziadzie; dziadzizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub reg. majątek, spadek po dziadku

(1.2) reg. grunt otrzymany po matce

Dziadowizna – według TERYT jest to część miasta Kraśnika w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim. Według Geoportalu miejscowość znajduje się w granicach wsi Pasieka-Kolonia, którą wyłączono z Kraśnika 1 stycznia 1973.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziadówka

1. obraźliwie:
a) żebraczka;
b) uboga kobieta;
2. potocznie: coś kiepskiego; dziadówa;
3. żartobliwie: materiałowa torba na zakupy;
4. kaszubska zupa na maślance z boczkiem i ziemniakami

- Dziadówka – potok w dorzeczu Łososiny w Beskidzie Wyspowym
- Dziadówka – struga
- Dziadówka – wzniesienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziadownia

potocznie:
1. miejsca zaniedbane lub niewłaściwie funkcjonujące;
2. dom starców;
3. sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, szmateks, szmatland, bublownia

Dziadownia – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Biała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziadowokłodzki

przymiotnik od: Dziadowa Kłoda

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadowski

1. potocznie: należący do żebraka, żebraczy;
2. potocznie: mało wart; tandetny, nędzny;
3. dawniej: należący do przodka, dziada;
4. po dziadowsku - nędznie, byle jak, jak żebrak

przymiotnik

(1.1) należący do żebraka, właściwy żebrakowi

(1.2) tandetnie zrobiony, licho, nędznie wyglądający

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziadowskość

→ dziadowski

Patrz:dziadowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadowy

przymiotnik od: dziad

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadulek

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadulisko

zgrubienie od: dziadulo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadulo

pieszczotliwie: dziadek; dziadulek, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadunio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadulek, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pieszcz. o dziadku

(1.2) pot. pieszcz. o starszym mężczyźnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziaduniowy

przymiotnik od: dziadunio

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadura

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziaduś

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziadulek, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. także żart. dziadek

(1.2) pieszcz. także żart. staruszek

(1.3) pieszcz. także żart. żebrak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziaduszek

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziadulek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziady

dawny obrzęd ludowy Słowian i Bałtów, wywodzący się z przedchrześcijańskich obrzędów słowiańskich, polegający na zbieraniu się ludu w celu nawiązania kontaktu z duszami zmarłych i pozyskania ich przychylności

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kult. rel. obrzęd ludowy z terenu Kresów, podczas którego przywołuje się duchy zmarłych; ; Gloger.

(1.2) daw. chmury

(1.3) daw. rupiecie, stare sprzęty

(1.9) lud. łopian

(1.10) lud. jeżyna

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: dziad

- dziady – zwyczaj ludowy Słowian i plemion bałtyckich, wywodzący się z przedchrześcijańskich obrzędów
- dziady – wędrowni żebracy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziadyga

pogardliwie o mężczyźnie w starszym wieku; staruch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. mężczyzna, szczególnie stary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziadykiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadzia

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) infant. pieszcz. dziadek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziadzia-Dzidzia

żartobliwie: staruszek ubierający się młodzieżowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadzieć

potocznie:
1. stawać się starym; starzeć się;
2. stawać się biednym; biednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadzina

potocznie: z politowaniem o starym mężczyźnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadziny

dawniej: należący do dziada, dotyczący dziada; dziadowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadzio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadulek, dziadziunio, dziadziuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. dziadek

(1.2) pieszcz. staruszek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziadziowie

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadzisko

zgrubienie od: dziad; pogardliwie lub z politowaniem o starym mężczyźnie albo o żebraku

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadziu

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadulek, dziadzio, dziadziunio, dziadziuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadziunio

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadulek, dziadziuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziadziuś

pieszczotliwie: dziadek; dziadulo, dziadunio, dziaduszek, dziaduś, dziadzia, dziadzio, dziadziunio, dziadulek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: dziadek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziadzizna

dawniej: grunt odziedziczony po dziadzie; dziadowizna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziak

nazwisko

- Artur Dziak – polski lekarz
- Dorota Dziak – polska lekkoatletka
- Feliks Jan Dziak – polski wojskowy
- Maria Dziak – polska harcerka
- Waldemar Jan Dziak – polski politolog i pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziakło

dawna danina zbożowa na Litwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziamać

1. jeść, przeżuwać pokarm bardzo powoli;
2. robić coś bardzo wolno, źle i niedokładnie;
3. w zwrocie "nic nie dziamie" - nic nie rozumie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziamdziać

mlaskać przy jedzeniu

czasownik

(1.1) przeżuwać coś powoli, najczęściej mlaszcząc

(1.2) dłubać przy czymś, robić coś bez przekonania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziamdzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziamdziać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziamgać

mówić dużo i szybko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziamkać

jeść, przeżuwać pokarm bardzo powoli; dziamać

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziamolić

narzekać, nudzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziamski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzianet

piękny koń wierzchowy lub cugowy rasy hiszpańskiej, włoskiej lub tureckiej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) jeźdz. rasowy koń

Koń andaluzyjski, Pura Raza Española (skrót PRE) – jedna z ras koni gorącokrwistych, a jednocześnie jedna z najsławniejszych ras z Hiszpanii. Koń andaluzyjski pochodzi z Półwyspu Iberyjskiego i rozpowszechnił się w całej Europie.

Głównym ośrodkiem szkoleniowym koni andaluzyjskich jest Królewska Andaluzyjska Szkoła Sztuki Jeździeckiej (Real Escuela Andaluza de Arte Ecuestre) w Jerez de la Frontera w południowo-zachodniej Hiszpanii, w Andaluzji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzianina

wyrób włókienniczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. materiał powstający przez tworzenie oczek z przędzy i łączenie ich;

(1.2) włók. wyrób z dzianiny (1.1)

Dzianina, dzianka – wyrób włókienniczy powstający w procesie dziania z jednej lub wielu nitek tworzących połączone ze sobą oczka (pętle z nitek).

Dzianina może być luźna lub gęsta, charakteryzuje się wysoką sprężystością; produkowana jest z przędzy dziewiarskiej w procesie dziania ręcznego lub maszynowego, a następnie odpowiednio wykańczana. Może mieć określony kształt lub występować jako materiał metrażowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzianinopodobny

mający niektóre właściwości dzianiny; przypominający dzianinę

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzianinowiec

rzemieślnik pracujący przy wyrobie dzianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzianinowy

przymiotnik od: dzianina

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzianwa

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gailardia; gajlardia

Gailardia, dzianwa (Gaillardia Foug.) – rodzaj z rodziny astrowatych. Należy do niego 21 gatunków. Występują one głównie w Ameryce Północnej (od Kanady po Meksyk), dwa tylko gatunki pochodzą z Ameryki Południowej. Rosną na prerii i w formacjach leśnych.

Niektóre gatunki i mieszańce uprawiane są jako rośliny ozdobne: gailardia nadobna G. pulchella, gailardia oścista G. aristata, gailardia ogrodowa G. hybrida i gailardia wielkokwiatowa G. ×grandiflora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziany

1. zrobiony z dzianiny;
2. potocznie: bogaty, zamożny

przymiotnik

(1.1) kraw. wykonany z dzianiny

(1.2) pot. zamożny, bogaty

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika dziać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziara

potocznie: tatuaż

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. tatuaż

Tatuaż – forma modyfikacji ciała polegająca na wprowadzeniu tuszu do skóry właściwej, aby zmienić pigment skóry. W krajach zachodnich ok. kilkanaście procent populacji ma tatuaż; częściej posiadają go mężczyźni i osoby młode.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziarać

potocznie: tatuować; dziabać, dziergać, dziargać

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziargać

dziergać; potocznie:
1. robić na drutach, szydełkiem; dzierzgać;
2. haftować, wyszywać;
3. tatuować; dziabać, dziarać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wydziargać)

(1.1) pot. robić na drutach

(1.2) pot. szydełkować

(1.3) pot. haftować, wyszywać

(1.4) pot. tatuować

czasownik zwrotny niedokonany dziargać się

(2.1) gwara więzienna samookaleczać się, robić sobie sznyty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziarmagowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziarnina

miód pszczeli w stanie skrystalizowanym; krupiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziarno

wieś w Polsce

Miejscowości:

- Dziarno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Świercze
- Dziarno – osada w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziarski

książkowo:
1. pełen życia, energii; ochoczy, żwawy;
2. dzielny, waleczny; chwacki, zuchowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. pełen życia, energii, temperamentu

(1.2) książk. świadczący o dziarskości, energii, temperamencie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziarsko

przysłówek

(1.1) w sposób dziarski

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziarskość

sposób zachowania wyrażający energię, temperament, radość życia; żwawość, żywość, rześkość

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziarstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. żwir

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziąsło

zgrubiała błona śluzowa, ochraniająca wyrostki zębodołowe szczęki żuchwy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. zgrubiała tkanka osłaniająca zęby;

Dziąsło (łac. gingiva) – zgrubiała tkanka osłaniająca wyrostek zębodołowy i z nim zrośnięta. Dziąsło ściśle przylega do zębiny oraz wypełnia przestrzeń między przylegającymi zębami.

Tkanka dziąsła nie zawiera gruczołów, jest silnie unaczyniona i podatna na uszkodzenia mechaniczne. Częstym zjawiskiem jest krwawienie dziąseł wywołane podrażnieniem zbyt ostrym włosiem szczoteczki do zębów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziąsłowość

→ dziąsłowy

Patrz:dziąsłowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziąsłowy

→ dziąsło

przymiotnik

(1.1) anat. stomat. odnoszący się do dziąsła

(1.2) jęz. taki, którego głównym miejscem artykulacji są dziąsła

Patrz:dziąsło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziateczki

zdrobnienie od: dziatki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziatki

dawniej: dzieci; dziatwa, dzieciarnia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. dzieci

Dziatki (biał. Дзеткі; ros. Детки) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Zabłoć.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżały w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie lidzkim, w gminie Zabłoć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziatkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziatkowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziatwa

przestarzale: dzieci; dziatki, dzieciarnia

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(1.1) przest. lub książk. niedorosłe potomstwo; dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziażka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. pasek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dział

część książki, czasopisma, wystawy poświęcona określonym zagadnieniom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziedzina, np. nauki, gospodarki itp.

(1.2) część czasopisma poświęcona określonym zagadnieniom

(1.3) część wystawy, sklepu poświęcona określonym zagadnieniom

(1.4) część instytucji

(1.5) daw. podział, zwłaszcza majątku

(1.6) część własności przypadająca komuś z podziału

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) D. lm. zob. działo.

forma czasownika.

(3.1) 3 os. lp. m. czasu przeszłego zob. dziać.

- dział – komórka organizacyjna, np. w prokuraturze rejonowej
- dział administracji rządowej
- dział wód
- Dział – pasmo górskie w Bieszczadach
- Dział (555 m) – wzniesienie we wsi Wilkowisko w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Jodłownik
- Dział (1027 m n.p.m.) – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich w Sudetach Wschodnich,
- Dział(665 m n.p.m.) – szczyt w północno-wschodniej części Beskidu Niskiego, w Paśmie Bukowicy
- Dział (830 m n.p.m.) – szczyt w Bieszczadach Zachodnich, w paśmie Wysokiego Działu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działa

1. robić na drutach;
2. dziać się - mieć miejsce, wydarzać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Działać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) aktywnie uczestniczyć, pracować

(1.2) być sprawnym, funkcjonować

(1.3) wywoływać określony efekt (o leku)

(1.4) stpol. czynić, robić

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. robić masło

#### Źródła:

Wiktionary

# Działacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

#### Źródła:

Wiktionary

# Działaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta aktywna w określonej dziedzinie życia publicznego

#### Źródła:

Wiktionary

# Działaczowski

→ działacz

Patrz:działacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Działak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Działalność

1. zespół czynności, działań, podejmowanych w jakimś celu; działanie, praca;
2. funkcjonowanie czegoś lub wpływ na coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zorganizowany zespół działań, aktywności podjętych w określonym celu i mających jasno określony zakres

(1.2) oddziaływanie czegoś, wpływ

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Działalny

dawniej: działający, zdolny do działania

#### Źródła:

SJP.pl

# Działanie

1. zwykle w lm: akcja wojskowa, walka zbrojna;
2. w matematyce: operacja na elementach zbioru, np. działania arytmetyczne na liczbach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zespół ruchów i czynności zmierzających do czegoś, wykonywanie czynności w określonym celu, aktywne dążenie do zmiany czegoś

(1.2) mat. funkcja, na ogół dwuargumentowa i tradycyjnie oznaczana określonym symbolem pomiędzy jej argumentami;

(1.3) odczasownikowy od|działać.

- działanie (fizyka)
- działanie algebraiczne
- działanie (socjologia)
- działanie – forma czynu w prawie

  Zobacz też:

- działania – pojęcia z zakresu wojskowości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działdowianin

mieszkaniec Działdowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Działdowa

(1.2) osoba pochodząca z Działdowa, urodzona w Działdowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Działdowianka

mieszkanka Działdowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkanka Działdowa

(1.2) kobieta pochodząca z Działdowa, urodzona w Działdowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Działdowo

miasto i gmina w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Działdowo (niem. Soldau, prus. Saldawa) – miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim. Położone jest na Wzniesieniach Mławskich, nad rzeką Działdówką (nazwa odcinka Wkry); w pobliżu przebiega droga ekspresowa S7. Działdowo leży na Mazurach, w południowej części historycznych Prus Górnych, na obszarze dawnej ziemi Sasinów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działdowski

związany z Działdowem, dotyczący Działdowa

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Działdowa, związany z Działdowem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Działeczka

zdrobniale o działce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: działka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Działka

1. kawałek ziemi na terenie miasta lub poza nim, służący mieszkańcowi miasta do odpoczynku, uprawy warzyw, owoców itp.;
2. obszar gruntu przeznaczony pod uprawy rolne lub zabudowę;
3. przedział między dwoma kreskami podziałki na przyrządzie pomiarowym;
4. potocznie: zakres czyichś obowiązków;
5. potocznie: część przypadająca na kogoś po podziale;
6. potocznie: porcja narkotyku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyznaczony obszar ziemi przeznaczony pod zabudowę lub uprawę

(1.2) ogrod. pot. ogród działkowy

(1.3) pot. należna komuś część czegoś, np. pieniędzy

(1.4) pot. porcja narkotyku

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: działko

- działka ewidencyjna (geodezyjna) – jednostka powierzchniowa podziału kraju dla celów ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości)
- działka gruntu – część lub całość nieruchomości gruntowej
- działka siedliskowa – działka gruntu pod zabudowaniami gospodarstwa rolnego lub działka mogąca służyć pod taką zabudowę
- działka budowlana – zabudowana działka gruntu
- działka robocza – część obiektu budowlanego, w którym mają być realizowane określone ciągi robót budowlanych
- działka (botanika) – fragment kielicha kwiatowego lub niezróżnicowanego okwiatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działkarz

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowicz, działkowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Działko

zdrobnienie od: działo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: działo

(1.2) wojsk. małe działo, armata kalibru 20-50 mm;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) W. lp. od: działka

Działko – popularne określenie małokalibrowych dział (najczęściej armat) o kalibrze od 20 mm do ok. 50 mm.

W zależności od przeznaczenia i konstrukcji wyróżnia się:

- działko przeciwlotnicze – używane do obrony przeciwlotniczej,
- działko lotnicze – używane jako broń pokładowa samolotów, śmigłowców,
- działko czołgowe – używane jako uzbrojenie czołgów i pojazdów bojowych,
- działko przeciwpancerne – używane do niszczenia pojazdów opancerzonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działkowicz

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowiec, działkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Działkowiczka

→ działkowicz

Patrz:działkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Działkowiec

właściciel działki, osoba uprawiająca działkę; działkowicz, działkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Działkowy

przymiotnik od: działka

przymiotnik

(1.1) związany z działką, dotyczący działki

(1.2) związany z działkiem, dotyczący działka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Działo

broń palna miotająca pociski o kalibrze ponad 20 mm na znaczne odległości, za pomocą ciśnienia gazów powstałych ze spalania prochu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. broń palna dużego kalibru miotająca pociski na znaczne odległości;

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. n. przesz. od: dziać

Działo – lufowa artyleryjska broń palna o kalibrze co najmniej 20 mm. Dawniej ogólna nazwa machin miotających używanych od XIV wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działobitnia

w wojsku: stanowisko ogniowe baterii artyleryjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. umocnione stanowisko baterii artyleryjskiej wraz ze schronami i magazynami amunicji

Działobitnia – stanowisko ogniowe działa, w pełni wyposażone; składa się z:

- odpowiednio przygotowanej płaszczyzny (platformy) dla działa, osłoniętej przedpiersiem, tarczą lub murem
- rozbudowanych schronów dla obsługi (izb w fortyfikacji zamkniętej, schronów pogotowia w otwartej)
- nisz służących do przechowywania amunicji.

Działobitnie mogą być polowe lub stałe, otwarte lub zamknięte. Kilka działobitni w zespole tworzy baterię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działolejnia

dawniej: odlewnia dział; ludwisarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Działomiar

przyrząd artyleryjski używany do określania ciężaru lub kalibru kul armatnich

#### Źródła:

SJP.pl

# Działon

jednodziałowa, najmniejsza jednostka artylerii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. najmniejsza jednostka artylerii, składająca się z działa i jego obsługi;

Działon – najmniejszy pododdział ogniowy w artylerii zawierający jedno działo z obsługą i środkiem transportu. W kawalerii dodatkowo zawierała jaszcze i przodki.

Typowy skład obsługi:

- działonowy (dowódca działonu; zwykle podoficer) kierujący czynnościami obsługi w czasie eksploatacji działa.
- celowniczy
- ładowniczy
- amunicyjny

Ponadto w skład obsługi mogą wchodzić jeszcze: kierowca lub woźnica, oraz jezdni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działonowy

przymiotnik od: działon

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z działonem, dotyczący działonu

Działonowy – żołnierz, członek obsługi działa pełniący zbliżone ale odmienne funkcje w zależności od rodzaju wojsk w jakim służy.

- W artylerii: dowódca obsługi pojedynczego artyleryjskiego środka walki (działonu), koordynujący współrzędne celu i przekazujący je celowniczemu.
- W wojskach pancernych: członek załogi wozu bojowego (np. czołgu) obsługujący armatę czołgową oraz sprzężony z nią czołgowy karabin maszynowy. Wykonuje zatem zarówno obowiązki celowniczego jak i ładowniczego w przypadku gdy załoga pojazdu liczy tylko 3 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działoszyce

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Działoszyce – miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Działoszyce i parafii Trójcy Świętej w Działoszycach. Położone w widłach rzek Jakubówka i Sancygniówka, która jest dopływem rzeki Nidzica. Przez środek miasta przechodzi DW768.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działoszycki

przymiotnik od: Działoszyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Działoszyczanin

mieszkaniec Działoszyc (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Działoszyczanka

mieszkanka Działoszyc (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Działoszyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Działoszyn – miasto w środkowo-południowej Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Działoszyn, położone na obszarze historycznej ziemi wieluńskiej. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa sieradzkiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto liczyło 5239 mieszkańców

Działoszyn leży nad Wartą, tuż przy jej przełomie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działoszynianin

mieszkaniec Działoszyna (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Działoszynianka

mieszkanka Działoszyna (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Działoszyński

przymiotnik od: Działoszyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Działówka

cienka ścianka bez funkcji konstrukcyjnej, oddzielająca pomieszczenia; ścianka działowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Działownia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania dział

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. pomieszczenie lub budynek do przechowywania sprzętu artyleryjskiego;

Działownia – zamknięte pomieszczenie do przechowywania sprzętu artyleryjskiego.

Pomieszczenia te muszą spełniać pewne wymagania. Należą do nich: zabezpieczenie przeciwpożarowe oraz posiadanie odpowiedniej ilości bram wjazdowych. Działownie do przechowywania sprzętu artyleryjskiego wyposażonego w urządzenia elektroniczne, zimą powinny być ogrzewane. Poza przeglądami oraz obsługą technicznego sprzętu, można w ograniczonym stopniu przeprowadzać szkolenie obsługi dział.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Działowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Działowy

1. przymiotnik od: działo, np. wózek działowy;
2. przodek działowy - pojazd dwukołowy będący podporą części ogonowej działa w czasie jazdy, przewożący również skrzynię z amunicją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z działem, dotyczący działu

(1.2) związany z działem, dotyczący działa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Działyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzicz

1. dzicy, niecywilizowani ludzie; barbarzyńcy;
2. teren nieuprawiany, pozostający w stanie pierwotnym;
3. dzika zwierzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa prymitywnych, dzikich, niecywilizowanych ludzi

(1.2) odludne, nieuprawiane miejsce

Dzicz − każde środowisko naturalne na Ziemi w mało znaczącym stopniu naruszone przez działalność człowieka, lub też ostatnie nietknięte obszary naszej planety, nad którymi ludzie nie sprawują kontroli, nie budują osiedli, dróg i linii przesyłowych. Obszary te są ważne dla przetrwania niektórych gatunków roślin i zwierząt oraz dla prowadzenia badań botanicznych, zoologicznych i ekologicznych. Pustkowia te dają schronienie dzikim roślinom i zwierzętom, które nie przetrwałyby w ogrodach zoologicznych, parkach bądź ogrodach dendrologicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziczeć

stawać się dzikim

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) o roślinach i zwierzętach: stawać się dzikim, wracać do naturalnego stanu

(1.2) o człowieku: stawać się dzikim, tracić cechy kogoś cywilizowanego

(1.3) o człowieku: odwracać się, stronić od innych, tracąc umiejętność obcowania z ludźmi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziczej

dotyczący dzika

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziczek

1. zdrobnienie od: dzik;
2. młoda roślina wyrosła z nasienia dzikich lub uprawnych roślin uszlachetniana później za pomocą szczepienia lub oczkowania

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. warchlak

(1.2) młody lub mały dzik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) ogrod. drzewo lub krzew z gatunku uprawianego przez człowieka, który naturalnie wysiał się sam w jakimś miejscu

(2.2) ogrod. dziki pęd na drzewie owocowym albo krzewie ozdobnym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. odludek

Dziczek (niem. Vorderer Sauberg) – szczyt (732 m n.p.m.) w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych.

Szczyt położony w środkowej części Gór Sowich, zbudowany z prekambryjskich paragnejsów i migmatytów, porośnięty lasem świerkowo-bukowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziczeć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziczka

dzikie drzewo owocowe lub młode drzewko przeznaczone do szczepienia

Dziczka – termin z zakresu sadownictwa, który może oznaczać:

- młode drzewo owocowe lub drzewo ozdobne, które wyrosło z nasienia, wykorzystywane do szczepienia szlachetnych odmian;
- nieszczepione dzikie drzewo owocowe;
- dziki pęd, który wyrósł z nieuszlachetnionej podkładki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziczy

dotyczący dzika

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dzikiem; dotyczący dzika

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do dzika, będący jego własnością

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D., C., Ms., W. lp. i D. lm. od dzicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziczyć

dawniej: dziczyć się - unikać, omijać kogoś, stronić od ludzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziczyzna

mięso z dzikich zwierząt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso z ubitej zwierzyny łownej

(1.2) kulin. potrawa z dziczyzny (1.1)

Dziczyzna – mięso pozyskane z upolowanych zwierząt żyjących w stanie dzikim, dopuszczone do obrotu przez nadzór weterynaryjny. Charakteryzujące się niską zawartością tłuszczu.

Wartości średnie dla różnych gatunków mięs dziczyzny, dla 100 g mięsa z dziczyzny:

- wartość energetyczna – 114 kcal,
- białko – 22 g,
- tłuszcz – 2,3 g,
- cholesterol – 81 mg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzida

1. dawna broń składająca się z długiego drzewca, na którym osadzone jest ostrze;
2. potocznie: najniższa ocena w szkole;
3. obraźliwie: głupia, nieogarnięta kobieta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. dawna broń, lekka włócznia złożona z długiego drzewca zakończonego strzałkowatym ostrzem

(1.2) żart. członek męski

(1.3) środ. med. cewnik do wkłucia centralnego

Włócznia – ogólna nazwa długiej prostej broni drzewcowej.

Polska nazwa tego rodzaju broni wywodzi się od zwyczaju troczenia jej do łęku siodła końskiego w taki sposób, że zwisając w dół często wlokła się po ziemi.

W zależności od ciężaru, rozmiarów, kształtu i rodzaju ostrego zakończenia (grotu), włócznia mogła służyć do miotania na odległość (broń rzutna) lub do walki wręcz. Dzięki swojej długości, można nią było wspomagać od tyłu sojusznika w walce wręcz. Dłuższą odmianą włóczni jest pika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzidek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Dzidosław (rzadkie imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzidkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzidosz

dzidosz mglisty - gatunek pluskwiaka z rodziny tarczówkowatych

Dzidosz (Rhaphigaster) – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny tarczówkowatych.

Pluskwiaki o ciele wydłużonym i znacznie ku przodowi zwężonym w zarysie i pozbawionym owłosienia. Punkty na powierzchni ciała są gęsto rozmieszczone i miejscami skupiają się. Głowa zaopatrzona jest w słabo wypukłe oczy, a jej część przed nimi jest wydłużona. Przedplecze ma nieco odstające kąty boczne (rogi) i wykształcone w formie żebra krawędzie boczne. Środkiem śródpiersia, między biodrami biegnie żebro, które na przedzie jest wyższe niż z tyłu. Na pleurytach zatułowia wyraźnie widać ujścia gruczołów zapachowych zaopatrzone w krótkie kanaliki wyprowadzające. Odwłok ma na trzecim sternicie skierowany w przód, długi, sięgający do bioder odnóży przedniej pary wyrostek. Ubarwienie listewki brzeżnej odwłoka cechuje obecność ciemnych plam przy przednich i tylnych brzegach poszczególnych segmentów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzidosław

rzadkie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzidzia

1. pieszczotliwie o małym dziecku; dzidziuś, dzidziulka;
2. żartobliwie: młoda, atrakcyjna kobieta; kizia, cizia, laska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) infant. małe dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzidzia-Piernik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. obraź. lub żart. dojrzała kobieta ubierająca się i zachowująca jak nastolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzidziulka

pieszczotliwie o małym dziecku; dzidzia, dzidziuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzidziunia

dzidzia;
1. pieszczotliwie o małym dziecku; dzidziuś, dzidziulka;
2. żartobliwie: młoda, atrakcyjna kobieta; kizia, cizia, laska

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzidziuś

pieszczotliwie o małym dziecku; dzidzia, dzidziulka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. małe dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzidziusiek

zdrobnienie od: dzidziuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziec.

skrót od: dziecięcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziechciarz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziechcioł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziegciarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzieci-Kwiaty

dzieci kwiaty;
1. masowy, pacyfistyczny ruch młodzieży w latach 60. XX wieku; flower power, flower-power, ruch hippisowski;
2. hippisi

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciaczek

zdrobnienie od: dzieciak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: dzieciak

(1.2) pieszcz. dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciaczyna

z politowaniem lub współczuciem o dziecku płci męskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciaczysko

zgrubienie od: dzieciak; z politowaniem o dziecku

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciak

potocznie:
1. małe dziecko; smarkacz, dzieciuś, dzieciuch;
2. osoba dorosła postępująca w sposób niedojrzały

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) rub. (czasem pieszcz.) dziecko

(1.2) przen. pot. dorosły człowiek postępujący dziecinnie, nierozsądnie

Dzieciak (tytuł oryginalny The Kid, znany także jako Disney's The Kid) – amerykańska tragikomedia z 2000 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzieciar

potocznie: dziecko, osoba niedorosła; dzieciak, smark, smarkacz, bachor, szczyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciarnia

1. gromada dzieci; dziatwa, dziatki;
2. dawniej: pokój dla dzieci; pokój dziecinny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. gromada dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciata

potocznie: mający dzieci, potomstwo; dzietny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciąteczko

zdrobnienie od: dzieciątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pieszcz. zdrobn. od dziecko, dzieciątko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciątko

1. małe dziecko; niemowlę;
2. śląski zwyczaj dzielenia się prezentami w okresie świąt Bożego Narodzenia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. rel. Chrystus jako dziecko

(1.2) kult. reg. Boże Narodzenie

(1.3) szt. przedstawienie Chrystusa jako niemowlęcia w sztuce, m.in. jako figurka

Dzieciątko (Dźěćetko, Dźěčatko, Janšojski bog) – serbołużycki zwyczaj bożonarodzeniowy.

Zwyczaj wywodzi się z tradycyjnej oprządki, na którą wieczorami zbierały się dziewczęta, śpiewając i wymieniając między sobą nowiny. W ostatnią oprządkę w roku, przypadającą w środę przed Bożym Narodzeniem, wybierały spośród siebie najstarszą pannę lub pannę na wydaniu, którą przebierały za „Dzieciątko”. „Dzieciątko” ubrane było w różne elementy stroju drużki, twarz zaś miało zasłoniętą rąbkiem firanki. W zależności od regionu Łużyc, „Dzieciątko” różniło się nazwami i elementami ubioru. Tak przebrana dziewczyna udawała się wieczorem w odwiedziny od domostwa do domostwa. Towarzyszyło jej dwoje dziewcząt ubranych w stroje prządek, oświetlając drogę latarniami i zapowiadając swoje przybycie dzwonkiem. Po wejściu do domostwa „Dzieciątko”, w całkowitym milczeniu, rozdawało domownikom jabłka i słodycze, a następnie głaskało członków rodziny i chłostało ich gałązką na wróżbę siły i radości życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzieciaty

potocznie: mający dzieci, potomstwo; dzietny

przymiotnik

(1.1) pot. mający dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecię

podniośle albo poetycko: dziecko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podn. pieszcz. dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecięcość

→ dziecięcy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dziecięce; cecha tych, którzy są dziecięcy

Patrz:dziecięcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecięctwo

przestarzałe: wiek dziecięcy; dzieciństwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziecięcy

dziecinny;
1. związany z dzieckiem, przeznaczony dla dziecka;
2. właściwy dziecku, taki jak u dziecka

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dziecka, należący do dziecka, właściwy dziecku

(1.2) związany z dziećmi, dotyczący dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzięcielak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięcielina

dawniej, regionalnie o koniczynie, esparcecie siewnej i innych roślinach pastewnych z rodziny bobowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. regionalna nazwa kilku różnych roślin motylkowych, koniczyn

:: (1.1.1) daw. reg. kresy. koniczyna bladoróżowa

:: (1.1.2) daw. reg. sparceta siewna

(1.2) uprawa, pole obsiane którymkolwiek z gatunków dzięcieliny (1.1) lub pole po tej uprawie

Dzięcielina – dawna regionalna nazwa różnych gatunków roślin pastewnych z rodziny bobowatych (motylkowatych), zwłaszcza koniczyny, lucerny sierpowatej i sparcety siewnej.

Nazwa ta pojawiła się w pierwszej księdze poematu „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. Znajduje się tu fragment:

  Gdzie bursztynowy świerzop, gryka jak śnieg biała
  Gdzie panieńskim rumieńcem dzięcielina pała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzięcielski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziecina

z politowaniem: dziecko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecinada

zachowanie dziecinne pewnej osoby kontrastujące z dorosłością; również: sprawa małego znaczenia, wręcz niepoważna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sprawa niepoważna, błaha, prosta

(1.2) pot. zachowanie niepoważne, dziecinny postępek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciniec

dawniej:
1. sezonowe przedszkole organizowane na wsi na okres nasilenia prac w polu;
2. dom dziecka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. miejsce gier i zabaw dla dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecinka

pieszczotliwie o dziecku lub w serdecznym zwrocie do osoby dorosłej

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziecinnie

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla dziecka

(1.2) naiwnie, niepoważnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziecinnieć

wracać do poziomu umysłowego dziecka, stawać się dziecinnym, naiwnym; infantylnieć

czasownik

(1.1) nabierać cech dziecka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecinniej

stopień wyższy od przysłówka: dziecinnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziecinniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziecinny; bardziej dziecinny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziecinność

→ dziecinny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dziecinne; cecha tych, którzy są dziecinni

Patrz:dziecinny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecinny

1. właściwy dziecku, taki jak u dziecka; dziecinny;
2. przeznaczony dla dziecka; dziecinny;
3. postępujący jak dziecko; beztroski, naiwny, niepoważny

przymiotnik

(1.1) właściwy dziecku, taki jak u dziecka

(1.2) zachowujący się jak dziecko

(1.3) przeznaczony dla dziecka; zob. dziecięcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecino

z politowaniem: dziecko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziecinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Dziecinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Dziecinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzieciństwo

pierwszy okres życia człowieka poprzedzający dojrzewanie, lata dziecięce

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres rozwoju w życiu człowieka poprzedzający dojrzewanie i okres młodzieńczy;

Dzieciństwo – jeden z okresów rozwojowych w życiu człowieka. Osobnika ludzkiego w tym okresie nazywa się dzieckiem. Dokładne granice tego okresu są trudne do określenia, ponieważ przechodzenie z okresu dziecięcego w dorosłość jest bardzo powolne i brak tu gwałtownych zmian, które mogłyby stanowić granicę. Według Stefana Baleya dzieciństwo to okres od pierwszego do około 12-13 roku życia. Obecnie uważa się, że to okres trwający od 2-3 do 10-12 roku życia. Wtedy pamięć dziecka jest coraz lepsza, zaczyna odczuwać chęć kontaktu z rówieśnikami. Ma ogromną chęć poznawania świata przez co zadaje nieustające pytania. Nabywa różnych umiejętności, które będą mu niezbędne w dalszym życiu. W tym czasie kształtuje się charakter i osobowość dziecka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzieciobójca

zabójca własnych dzieci

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. zabójca dziecka lub dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciobójczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proceder mordowania dzieci, zwłaszcza własnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzieciobójczy

związany z zabiciem dziecka, dotyczący dzieciobójstwa, odnoszący się do dzieciobójstwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z dzieciobójstwem, dotyczący dzieciobójstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciobójczyni

zabójczyni własnych dzieci

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zabiła własne dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciobójstwo

zabicie dziecka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zabójstwo dziecka, najczęściej własnego;

Dzieciobójstwo – uśmiercenia własnego dziecka przez matkę w czasie trwania porodu, a w szerszym, zoologicznym znaczeniu – zabicie młodych, które nie osiągnęły jeszcze dojrzałości pozwalającej na podjęcie samodzielnego życia. W wielu społeczeństwach dzieciobójstwo traktowane było jako dopuszczalna, kulturowa metoda kontroli populacji, przyjmująca często rytualne formy eliminowania dzieci niepełnosprawnych lub chorych, poświęcania dzieci bogom w ofierze. Współcześnie dzieciobójstwo jest traktowane jako przestępstwo polegające na zabiciu dziecka przez matkę. Dzieciobójstwo jest powszechnie spotykane wśród ludzi i zwierząt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzieciocentryzm

przesadna nadopiekuńczość i bezkrytyczne uwielbienie dzieci

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciofobia

lęk lub niechęć wobec dzieci

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięcioli

pilnie uczyć się na pamięć; kuć, zakuwać

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do dzięcioła

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący dzięcioła, określający dzięcioła

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla dzięcioła, mający cechy dzięcioła

Patrz:dzięcioł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzięciolić

pilnie uczyć się na pamięć; kuć, zakuwać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) środ. uczn. żmudnie się uczyć, zwłaszcza na pamięć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzięciolik

dzięciolik ziemny - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięciolnik

dzięciolnik himalajski - gatunek ptaka z rodziny dzięciołowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciontko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kult. rel. Dzieciątko

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziecioodporny

żartobliwie: zabezpieczony przed dziećmi

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciorób

potocznie, z lekceważeniem: o mężczyźnie, który ma dużo dzieci (i niewiele więcej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. mężczyzna mający dużo dzieci, zwłaszcza taki, który ogranicza się tylko do ich płodzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziecioróbka

→ dzieciorób

Patrz:dzieciorób

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziecioróbstwo

potocznie: koncentrowanie się na prokreacji, przywiązywanie nadmiernej wagi do liczby posiadanych dzieci

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogardliwie o płodzeniu dzieci, zwłaszcza w większej liczbie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciorosły

osoba dorosła zachowująca się w sposób niedojrzały; nastorosły, kidult

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięcioł

1. ptak leśny o dużym, mocnym dziobie i długim języku, wydobywający owady spod kory drzew;
2. potocznie: osoba ucząca się na pamięć, pilnie, lecz bez zrozumienia; kujon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z podrodziny dzięciołów, nazwa systematyczna|Picinae|ref=tak.

(1.2) ornit. zob. dzięcioły.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. uczn. stud. lekcew. bardzo dobry uczeń, student posądzany o pamięciowe przyswajanie wiedzy

(2.2) pogard. głupi, prymitywny człowiek

## Gatunki ptaków

Ptaki z rodziny dzięciołowatych (Picidae):

- dzięcioł białogrzbiety
- dzięcioł białoszyi
- dzięcioł czarny
- dzięcioł duży
- dzięcioł mały
- dzięcioł średni
- dzięcioł trójpalczasty
- dzięcioł zielonosiwy
- dzięcioł zielony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzięciołek

1. zdrobnienie od: dzięcioł;
2. gatunek małego ptaka z rzędu dzięciołowych; dzięcioł mały

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Dendrocopos minor|ref=tak., najmniejszy gatunek dzięcioła występujący w Polsce;

Dzięciołek, dzięcioł mały (Dryobates minor) – gatunek małego ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae), zamieszkujący Eurazję i skrajnie północną Afrykę. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzięciołowate

rodzina ptaków z rzędu dzięciołów

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Picidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu dzięciołowych;

Dzięciołowate (Picidae) – rodzina ptaków z rzędu dzięciołowych (Piciformes). Obejmuje ponad 230 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzięciołowaty

o cechach charakterystycznych dla dzięciołowatych, rodziny ptaków z rzędu łaźców

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięciołowe

rząd ptaków nowoczesnych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Piciformes||ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Dzięciołowe, łaźce (Piciformes) – rząd ptaków z podgromady Neornithes.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzięciołowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięciołowy

o cechach dzięciołowych (rząd ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięcioły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Picinae|ref=tak., podrodzina ptaków o silnym dziobie i długim języku, żywiący się owadami leśnymi, zaliczana do rodziny dzięciołowatych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) plural|dzięcioł.

- dzięcioły (Picinae) – podrodzina ptaków z rodziny dzięciołowatych
- dzięciołowate (Picidae) – rodzina ptaków z rzędu dzięciołowych
- dzięciołowe (Piciformes) – rząd ptaków

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzieciska

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gwara. pieszcz. (także. pejor.) dzieci

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: dziecisko

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziecisko

ekspresywnie: dziecko; dzieciaczyna, dziecina, dziecinka, dzieciaczysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. przest. pieszcz. dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieciszczko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Poznań. pieszcz. dziecko

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzieciuch

potocznie:
1. małe dziecko; smarkacz, dzieciak, dzieciuś;
2. lekceważąco: osoba młoda, infantylna, postępująca w sposób niedojrzały

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciuchowatość

choroba ziemniaka występująca po opadach poprzedzonych okresem suszy w polu lub w czasie przechowywania w zbyt ciepłym pomieszczeniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięciur

rodzaj ptaków z podrodziny dzięciołów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieciuś

potocznie: małe dziecko; smarkacz, dzieciak, dzieciuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziecka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzieci

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: dziecko

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziecki

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. dziecski.

przymiotnik

(2.1) daw. dziecięcy

(2.2) daw. aresztowany, zajęty, wzięty w sekwestr

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziecko

1. człowiek od narodzin do okresu dojrzewania;
2. potomek ludzki niezależnie od wieku, syn albo córka;
3. potomek zwierzęcia;
4. człowiek dorosły zachowujący się naiwnie, niepoważnie (jak dziecko);
5. potocznie: wytwór czyjejś pracy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) potomek niezależnie od wieku: syn lub córka w odniesieniu do swoich rodziców biologicznych lub przybranych;

(1.2) istota ludzka w okresie wzrostu i dojrzewania, umownie do 18 roku życia

(1.3) sport. w grze w palanta: ten, kto ma prawo podbić raz piłkę (dziecko młodsze) lub dwa razy (dziecko starsze)

(1.4) przen. dzieło, do którego twórca czuje się szczególnie przywiązany emocjonalnie

(1.5) przen. pejor. pot. osoba niedojrzała emocjonalnie

(1.6) inform. proces lub obiekt potomny

Dziecko – człowiek w okresie od urodzenia do osiągnięcia dojrzałości płciowej lub pomiędzy okresem niemowlęcym a wiekiem młodzieńczym. Słowo to może również odnosić się do istoty ludzkiej, która jeszcze się nie urodziła. W ujęciu prawnym termin „dziecko” odnosi się zazwyczaj do osoby małoletniej, czyli takiej która nie osiągnęła lokalnego wieku pełnoletniości. Dzieci mają na ogół mniej praw i obowiązków niż dorośli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziećmiar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziećmierowo

wieś w Polsce

Dziećmierowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik przy drodze wojewódzkiej nr 434.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziećmorowice

wieś w Polsce

- Dziećmorowice – wieś i gmina w Czechach
- Dziećmorowice – wieś w Polsce
- Dziećmorowice – dawna gromada Polsce
- Dziećmorowice – stacja kolejowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziecski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. (w Wielkim Księstwie Litewskim) posłaniec, egzekutor sądowy lub książęcy, komornik

przymiotnik

(2.1) stpol. dziecięcy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziectwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. dzieciństwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzieduszycki

nazwisko

Dzieduszyccy – polski ród szlachecki pieczętujący się herbem Sas. Pod koniec XVIII w. otrzymał tytuł hrabiowski od władców Monarchii Habsburgów (Austrii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziedzic

1. właściciel dużego majątku ziemskiego; obszarnik; ziemianin;
2. osoba obejmująca spadek; sukcesor; spadkobierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która coś po kimś przejmuje

(1.2) przest. ziemianin

## Osoby

- Augustyn Dziedzic – sztangista, olimpijczyk
- Bartosz Dziedzic – aktor teatralny i filmowy
- Bartosz Dziedzic – producent muzyczny
- Bolesław Dziedzic – prawnik, minister w Rządzie RP na uchodźstwie
- Dorota Dziedzic-Chojnacka – poetka, pisarka
- Emil Dziedzic – pisarz, poeta i publicysta, sekretarz Komitetu Okręgowego PPR na Podkarpaciu
- Ewa Dziedzic – austriacka polityk
- Franciszek Dziedzic – ekonomista, geograf rolnictwa, profesor Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie
- Grażyna Dziedzic – działaczka samorządowa, nauczycielka, prezydent Rudy Śląskiej
- Grażyna Dziedzic – artystka malarka
- Grażyna Dziedzic – wielokrotna mistrzyni Polski w pływaniu
- Irena Dziedzic – dziennikarka i prezenterka telewizyjna
- Jan Dziedzic – generał
- Janusz Dziedzic – piłkarz
- Jarosław Dziedzic – aktor teatralny
- Jarosław Dziedzic – piłkarz
- Łukasz Dziedzic – aktor musicalowy, wokalista
- Stanisław Dziedzic – publicysta, krytyk literacki i teatralny
- Stefan Dziedzic – narciarz, olimpijczyk, poseł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziedzicki

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dziedzicami, dotyczący Dziedzic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziedzictwo

1. dobra otrzymane w spadku; scheda
2. dobra duchowe, kulturalne itp. zostawione jako spuścizna dla następnych pokoleń
3. prawo do objęcia spadku; dziedziczenie, dziedziczność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dobra zachowane dla następnych pokoleń

(1.2) majątek przejęty po kimś

(1.3) prawo przekazywania czegoś

Dziedzictwo – ogół wartości, w zależności od kontekstu: niemajątkowych lub także majątkowych, odziedziczonych po przodkach lub poprzednich pokoleniach.

- dziedzictwo kulturowe
- dziedzictwo archeologiczne

Kultura

- cykl "Dziedzictwo" – seria 5 książek fantasy napisanych przez Christophera Paoliniego
  - Dziedzictwo – czwarty tom powyższego cyklu

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziedziczak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Dziedziczak – polski polityk, politolog, poseł na sejm, działacz harcerski
- Stanisława Dziedziczak – polska dialogistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziedziczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziedziczyć.

- dziedziczenie (biologia)
- dziedziczenie (prawo)
- dziedziczenie (programowanie obiektowe)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziedziczka

1. kobieta wchodząca w posiadanie czegoś poprzez spadek;
2. dawniej: żona dziedzica lub właścicielka posiadłości ziemskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która coś po kimś przejmuje

(1.2) przest. właścicielka ziemska albo żona dziedzica

Dziedziczka (ang. The Heiress) – amerykański melodramat z 1949 roku w reżyserii Williama Wylera. Obraz powstał na podstawie powieści Dom na Placu Waszyngtona autorstwa Henry’ego Jamesa oraz sztuki teatralnej stworzonej przez Ruth i Augustusa Goetzów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziedziczność

1. przekazywanie potomstwu cech genetycznych
2. przekazywanie potomkom urzędu, godności, przekazywalność czegoś w postaci spadku; dziedziczenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest dziedziczne

(1.2) biol. zespół procesów zachodzących podczas powstawania i rozwoju osobniczego organizmów, prowadzący do odtwarzania cech organizmów rodzicielskich;

(1.3) hist. praw. przekazywalność czegoś na podstawie spadku lub następstwa po przodkach

Dziedziczność – zespół procesów zachodzących w organizmach w przebiegu powstawania i rozwoju osobniczego organizmów potomnych, który prowadzi do odtwarzania cech organizmów rodzicielskich. Dziedziczność jest podstawową właściwością organizmów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziedziczny

1. objęty po kimś w spadku; spadkowy
2. (o właściwościach fizycznych i psychicznych) przejęty po rodzicach, przekazywany przez przodków
3. o władcy: sprawujący władzę na podstawie sukcesji po przodku

przymiotnik

(1.1) przekazywany przez przodków lub przejęty od nich

(1.2) praw. otrzymywany w spadku

(1.3) o tytule, stanowisku: podlegający dziedziczeniu, mogący być przeniesiony, rozciągnięty na potomków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziedziczyć

1. otrzymywać coś w spadku
2. przejmować dobra duchowe, kulturalne itp. zostawione jako spuścizna przez przeszłe pokolenia
3. przejmować cechy genetyczne rodziców, przodków

czasownik przechodni niedokonany (dk. odziedziczyć)

(1.1) otrzymywać majątek (spadek) lub tytuł szlachecki po czyjejś śmierci

(1.2) być uprawnionym do takiego otrzymania

(1.3) o potomstwie organizmów żywych: przejmować cechy przodka

(1.4) inform. w programowaniu obiektowym o klasie będącej pochodną innej klasy;

(1.5) inform. mieć takie same uprawnienia jak obiekt nadrzędny (folder, grupa użytkowników)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziędzierzawa

bieluń dziędzierzawa - silnie trująca roślina jednoroczna z rodziny psiankowatych, stosowana w lecznictwie; datura

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziedzierzysty

przymiotnik

(1.1) stpol. krępy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziedzina

pewien obszar, pole, dział badań, zainteresowań różnych nauk, kultury itp.; zakres, sfera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sfera czyjejś aktywności

(1.2) mat. zbiór wszystkich możliwych argumentów danej funkcji;

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. wieś

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. gospodarstwo

- dziedzina nauki – grupa dyscyplin naukowych

Matematyka

- dziedzina – zbiór określoności relacji (zwykle dwuargumentowej)
  - dziedzina – zbiór argumentów funkcji, w tym dziedzina naturalna, czyli największy (w sensie zawierania) podzbiór dziedziny, dla której wzór funkcji ma sens

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziedzińczyk

zdrobnienie od: dziedziniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziedziniec

plac wewnątrz lub przy budowli, otoczony murem, budynkami itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków;

Dziedziniec – wydzielona, niezadaszona przestrzeń w budynku lub zespole budynków.

Dziedziniec pełnił niegdyś funkcje użytkowo-reprezentacyjne. Mógł być zamknięty – otoczony ze wszystkich stron, albo otwarty – przynajmniej jedna strona nie była zamknięta. Dziedzińce występowały w budownictwie świeckim i sakralnym. W zamkach były zamknięte krużgankami, a w pałacach – arkadowe, otoczone loggiami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziedzinowy

środowiskowo: podzielony na dziedziny wiedzy, sportu itp.; gałęziowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziedziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziedziłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie kamioneckim;

Dziedziłów (ukr. Дідилів) – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim (wcześniej w rejonie kamioneckim) na Ukrainie. Założona w 1493 r.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziegciarnia

dawny, prymitywny warsztat, w którym wytwarzało się smołę, dziegieć i maź; smołownia, smolarnia, maziarnia

Dziegciarnia – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziegciarstwo

wyrabianie dziegciu; maziarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziegciarz

dawniej: człowiek robiący lub sprzedający dziegieć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rzem. człowiek zajmujący się wyrobem dziegciu, często też rozwożeniem go po wsiach oraz sprzedażą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziegciowy

zawierający dziegieć lub zrobiony z dziegciu (np. mydło)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziegieć

ciemnobrunatna gęsta ciecz, smoła po suchej destylacji drewna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciemnobrunatna, gęsta ciecz otrzymywana w procesie suchej destylacji drewna o intensywnym zapachu, mająca właściwości grzybobójcze i antyseptyczne, dawniej używana także do impregnacji płótna i skóry, uszczelniania beczek, itp.;

Dziegieć – produkt o gęstej, smolistej konsystencji powstający w wyniku suchej destylacji drewna bądź kory różnych gatunków drzew i krzewów.

Wśród sklasyfikowanych rodzajów (według różnych źródeł) wyróżnia się dziegcie gatunkowe: sosnowy (Pix liquida Pini), bukowy (Pix Fagi), brzozowy (Pix Betulae), jałowcowy (Pix Juniperi) oraz dziegieć mieszany (Pix liquida) i jego zagęszczoną odmianę – dziegieć okrętowy (Pix navalis). Rzadziej uzyskiwane w praktyce są dziegcie gatunkowe: modrzewiowy (Pix Laricis), jodłowy (Pix Abietis), dziegieć świerkowy (Pix Picea), wierzbowy (Pix Salicis) oraz torfowy (Pix Cespesis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzięgiel

1. rodzaj roślin z rodziny baldaszkowatych; arcydzięgiel;
2. dzięgiel litwor - gatunek rośliny z rodziny selerowatych; litwor, arcydzięgiel litwor, angelika, dzięgiel lekarski;
3. dzięgiel leśny - roślina o aromatycznym korzeniu używanym w lecznictwie i jako zaprawa do wódek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Angelica|L.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny selerowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju dzięgli (1.1)

- Dzięgiel – rodzaj roślin z rodziny selerowatych
- Dzięgiel – osada kaszubska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzięgielewski

nazwisko

- Adam Dzięgielewski (1878–1944) – polski działacz socjalistyczny i komunistyczny
- Jan Dzięgielewski (ur. 1948) – polski historyk, prof. zw. dr hab.
- Jarosław Dzięgielewski – polski pastor adwentystyczny, przewodniczący Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP (2013–2018)
- Jerzy Dzięgielewski (ur. 1950) – polski hokeista, reprezentant kraju
- Józef Dzięgielewski (1895–1952) – polski działacz socjalistyczny, poseł na Sejm RP I i II kadencji
- Konrad Dzięgielewski (1903–1977) – polski okulista
- Leszek Dzięgielewski (ur. 1970) – polski muzyk, wokalista, kompozytor, multiinstrumentalista i autor tekstów
- Piotr Dzięgielewski (ur. 1966) – polski wojskowy, generał brygady, Szef Inspektoratu Wojskowej Służby Zdrowia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzięgielowiec

kraśnik dzięgielowiec - motyl z rodziny kraśnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięgielówka

napój spirytusowy o ziołowym aromacie pochodzącym z wyciągu arcydzięgla

Dzięgielówka, litworówka – nalewka na bazie korzenia i/lub łodygi dzięgla litwora , dawniej popularna m.in. na Podhalu i Litwie. Przypisywano jej walory lecznicze , tj. korzystne działanie na układ trawienny .

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzięgielowy

przymiotnik od: dzięgiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzięgława

drzewo, krzew lub roślina zielna z rodziny araliowatych; aralia

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieje

1. historia
2. przebieg wydarzeń

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ogół zdarzeń, które wydarzyły się dawniej

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: dziać

- dzieje – historia rozumiana jako zespół zdarzeń, w odróżnieniu od historii rozumianej jako ich opis
- Dzieje – dzieło Herodota
- Dzieje – dzieło Polibiusza
- Dzieje – dzieło Tacyta
- Dzieje – dzieło Tytusa Liwiusza
- Dzieje.pl – portal historyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziejopis

kronikarz, historyk, historiograf; dziejopisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. historiograf, historyk, kronikarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. kronika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziejopisarka

→ dziejopisarz; kronikarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziejopisarski

dotyczący dziejopisarza, dziejopisarstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziejopisarstwo

piśmiennictwo historyczne; historiografia

Historiografia (z gr. ἱστορία „badanie”/„informacja”/„opowiadanie” + γράφω „piszę”) synonim dziejopisarstwa – dział piśmiennictwa obejmujący gatunki historyczne. Historiografia to inaczej określenie całokształtu pracy historyka razem z jej rezultatem, czyli produkcją dziejopisarską.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziejopisarz

kronikarz, historyk, historiograf; dziejopis

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziejopiska

→ dziejopis; kronikarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziejotwórczy

tworzący dzieje, historię

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziejowy

1. dotyczący dziejów, historii jakiejś zbiorowości; historyczny
2. ważny, przełomowy na tle innych zdarzeń, niemający precedensu w dziejach; historyczny
3. dokonujący się w biegu dziejów, mający się potwierdzić w przyszłości

przymiotnik

(1.1) związany z dziejami, dotyczący dziejów

(1.2) ważny z punktu widzenia historii świata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziejoznawca

badacz i opisywacz dziejów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziejoznawczy

związany z badaniem i opisywaniem dziejów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziejoznawstwo

przestarzale: badanie i opisywanie dziejów

Historia, dawniej: dziejoznawstwo – nauka humanistyczna i społeczna, która zajmuje się badaniem przeszłości, a w znaczeniu ścisłym badaniem działań i wytworów ludzkich, aż do najstarszych poświadczonych pismem świadectw, w odróżnieniu od prehistorii, archeologii, antropologii lub historii naturalnej. Wynikiem badań historycznych jest opis dziejów (historiografia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziejski

tylko w przestarzałym zwrocie: panie dziejski (żartobliwie utworzone od "panie dzieju") - nieokreślone wtrącenie, używane z przyzwyczajenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieju

dawniej: wyraz używany w zwrotach adresatywnych grzecznościowych, np. panie dzieju, mości dzieju

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziek.

skrót od: dziekan

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziekan

1. pracownik naukowy wyższej uczelni kierujący jednym z jej wydziałów
2. ksiądz kierujący dekanatem
3. przewodniczący rady adwokackiej
4. osoba przewodząca korpusowi dyplomatycznemu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. kierownik wydziału uczelni;

(1.2) kośc. prezbiter kierujący dekanatem, wikariusz rejonowy;

(1.3) daw. kośc. stopień duchowieństwa Wojska Polskiego

(1.4) kośc. przewodniczący kolegium kardynałów;

(1.5) dypl. najstarszy rangą i stażem przedstawiciel korpusu dyplomatycznego

(1.6) praw. przewodniczący rady adwokackiej

Dziekan (od gr. deka – dziesięć) – tradycyjny tytuł osób sprawujących kierownictwo różnych ciał lub organizacji publicznych:

- w szkolnictwie wyższym dziekan to kierownik wydziału szkoły wyższej stojący na czele wydziału. Jego aparatem pomocniczym jest dziekanat;
- w dyplomacji dziekan to honorowy przewodniczący korpusu dyplomatycznego – wszystkich przedstawicieli dyplomatycznych akredytowanych w danym państwie;
- w samorządach zawodowych dziekan to przewodniczący jednostki organizacyjnej danego samorządu (np. okręgowej rady adwokackiej);
- w Kościele katolickim dziekan to przełożony w różnych wspólnotach. Dziekan jest też przełożonym proboszczów z około dziesięciu parafii (dekanatu);
- Dziekan Kolegium Kardynalskiego – przewodniczący kolegium kardynalskiego w Kościele;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziekanacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dziekanat

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziekanat

1. biuro kierujące wydziałem wyższej uczelni;
2. ludzie pracujący w takim biurze;
3. w Kościele katolickim: jednostka administracyjna składająca się z kilku parafii, zarządzana przez dziekana; dekanat;
4. urząd, funkcja dziekana katolickiego; dziekania, dekanat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. biuro, zajmujące się administracją wydziału wyższej uczelni

(1.2) kośc. jednostka organizacyjna Kościoła katolickiego, obejmująca kilka do kilkunastu parafii z dziekanem na czele

(1.3) kośc. stanowisko lub urząd dziekana, zarządcy dziekanatu (1.2)

Dziekan – w Polsce kierownik wydziału uczelni, przed 1 października 2018 r. ustawowy, jednoosobowy organ szkoły wyższej, jako kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawiera regulacji dotyczących dziekanów. Zgodnie z art. 34 ust. 1 pkt 6 tej ustawy funkcje kierownicze w uczelni określa jej statut.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziekania

dawniej:
1. urząd, funkcja dziekana katolickiego; dekanat, dziekanat;
2. dom, mieszkanie dziekana katolickiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. urząd dziekana

(1.2) rel. siedziba księdza dziekana

- Dziekania – w Kościele katolickim urząd dziekana

Miejscowości w Polsce

- Dziekania – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Kępno

Inne

- Dziekania – jurydyka Warszawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziekanica

potocznie: kobieta pełniąca funkcję dziekana na uczelni; dziekanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. stud. pot. pracownica dziekanatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziekanka

1. kobieta pełniąca funkcję dziekana na uczelni; dziekanica;
2. środowiskowo: urlop dziekański;
3. dom katolickiego dziekana; dziekania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Gnieźnie;

- Dziekanka – część miasta Szubin, w Polsce, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
- Dziekanka – część wsi Dziekanowice, w Polsce, w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
- Dziekanka – część wsi Winiary, w Polsce, w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Dziekanka – część miasta Gniezno, w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie miasto Gniezno
- Dziekanka (jurydyka) – jurydyka w Warszawie
- Potoczne określenie urlopu dziekańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziekanowa

→ dziekan (dawniej); dziekański

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziekanować

sprawować urząd, godność dziekana

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziekanowice

wieś w Polsce

W Polsce

- Dziekanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki
- Dziekanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
- Dziekanowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
- Dziekanowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo
- Dziekanowice – gromada w powiecie kazimierskim
- Dziekanowice – gromada w powiecie myślenickim
- Dziekanowice – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XV Mistrzejowice
- Wielkopolski Park Etnograficzny w Dziekanowicach – skansen wsi wielkopolskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziekanówna

dawniej: córka dziekana

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziekanowski

przymiotnik od: Dziekanów, Dziekanów Leśny, Dziekanów Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziekanowy

→ dziekan (dawniej); dziekański

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziekański

związany z dziekanem, dotyczący dziekana

przymiotnik

(1.1) urz. związany z dziekanem (na uczelni)

(1.2) rel. związany z dziekanem (duchownym)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziekaństwo

urząd, stanowisko dziekana

Dziekaństwo (dodatkowa nazwa w j. niem. Dziekanstwo) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Komprachcice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziękczynić

składać uroczyste podziękowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziękczynienie

→ dziękczynny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uroczyste podziękowanie, hołd wdzięczności

Patrz:dziękczynny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziękczynność

→ dziękczynny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. wyrażanie dziękczynienia

Patrz:dziękczynny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziękczynny

podniośle wyrażający podziękowanie, dziękczynienie; hołdowniczy

przymiotnik

(1.1) wyrażający wdzięczność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzięki

1. przyimek mówiący o osobach lub faktach, które spowodowały, że jakaś sytuacja jest dla kogoś pomyślna;
2. potocznie: dziękuję

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) podn. podziękowania

wykrzyknik

(2.1) pot. dziękuję, dziękujemy

przyimek

(3.1) …służący do powiedzenia, że dana czynność odbywa się z niezbędną pomocą osoby, rzeczy itp., opisanych przez wyrażenie za przyimkiem

- Wdzięki
- Dzięki (album)
- Dzięki (singel)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziękiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziekoński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziękówa

potocznie: dziękuję; dzięki

zwrot grzecznościowy

(1.1) pot. dziękuję

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. podziękowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziękować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. podziękować)

(1.1) dosł. składać podziękowanie

(1.2) iron. uprzejmie komuś odmawiać

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziękowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziękować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziękówka

zwrot grzecznościowy

(1.1) slang. młodz. dziękuję

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) slang. młodz. podziękowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziękuję

wyrażenie grzecznościowe

wykrzyknik

(1.1) zwrot grzecznościowy wyrażający wdzięczność

forma czasownika.

(2.1) zob. dziękować.

Dziękuję – pop-rockowy utwór polskiej piosenkarki Dody z jej pierwszego solowego albumu studyjnego, Diamond Bitch. Został wydany jako piąty i ostatni singel promujący album w maju 2009.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziela

poimek

(1.1) stpol. dla

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzielarka

maszyna lub urządzenie ręczne do dzielenia ciasta na porcje

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzielczy

dawniej: związany z działami majątkowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzielenie

działanie matematyczne, przeciwieństwo mnożenia, polegające na ustaleniu, ile razy jedna liczba mieści się w drugiej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. działanie arytmetyczne, odwrotne do mnożenia;

Dzielenie – operacja matematyczna zdefiniowana w dowolnym ciele jako:

  {\frac {a}{b}}={a}\cdot {b^{-1}}, dla b\neq 0,

gdzie b^{-1} jest elementem odwrotnym do b.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzielić

1. porcjować, wydzielać części
2. wyodrębniać podzbiory z pewnej grupy; grupować
3. wyróżniać klasy, kategorie; klasyfikować
4. wykonywać działanie - dzielenie
5. być przyczyną rozgraniczenia między przedmiotami, ludźmi itp.
6. różnić

czasownik przechodni niedokonany (dk. podzielić)

(1.1) dokonywać podziału, wyróżniać części jednej całości

(1.2) mat. wyznaczać iloraz, stosunek dwóch wielkości, funkcji itp.;

(1.3) mieć z czymś / kimś coś wspólnego

(1.4) tworzyć różnicę między dwoma osobami, poglądami itp.

czasownik zwrotny niedokonany dzielić się (dk. podzielić się)

(2.1) być rozkładalnym na określone części

(2.2) oddawać komuś część czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzielna

w matematyce: liczba, którą dzieli się przez inną liczbę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. liczba dzielona; pierwsza z dwóch liczb na których wykonuje się działanie dzielenia, w zapisie ułamkowym odpowiada jej licznik

- dzielna – w arytmetyce

2 miejscowości w Polsce:

- Dzielna – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
- Dzielna – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzielnia

młodzieżowo: dzielnica mieszkaniowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dzielnica mieszkaniowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzielnica

1. administracyjna część miasta;
2. wyróżniony obszar; region, prowincja;
3. ludność zamieszkująca miejską dzielnicę;
4. część kraju wydzielona w pewnym okresie historycznym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wydzielona, zwyczajowo lub administracyjnie, część dużego miasta;

(1.2) region, prowincja historyczna, geograficzna, etnograficzna, itp.

- dzielnica miasta – jednostka podziału administracyjnego miasta obejmująca część jego terytorium: ulice, osiedla lub zwyczajowa nazwa części miasta,
- dzielnica powiatu – jednostka podziału administracyjnego powiatu miejsko-uzdrowiskowego Otwock w latach 1952–1957
- dzielnica – część Polski po podziale dokonanym przez Bolesława Krzywoustego w 1138 (także dzielnica senioralna),
- dzielnica przyrodniczo-leśna – część krainy przyrodniczo-leśnej,
- dzielnica historyczna – część terytorium (miasta, kraju) odmienna kulturowo, obyczajowo (np. Śląsk, Kaszuby, Podhale itp.) lub położeniem (np. dzielnica mieszkaniowa itp.)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzielnicowość

→ dzielnicowy

Patrz:dzielnicowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzielnicowy

→ dzielnica

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) policjant nadzorujący określony rejon miasta

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z dzielnicą (np. miasta lub państwa), dotyczący dzielnicy

Dzielnicowy – funkcjonariusz policji pionu prewencji, zazwyczaj w stopniu od posterunkowego do aspiranta sztabowego. Prowadzi rozpoznanie w wyznaczonym rejonie.

  Do zadań dzielnicowego należą, w szczególności:

1. prowadzenie rozpoznania przydzielonego mu rejonu służbowego pod względem osobowym, terenowym, zjawisk i zdarzeń mających wpływ na stan porządku i bezpieczeństwa publicznego;
2. realizowanie zadań z zakresu profilaktyki społecznej;
3. realizowanie zadań z zakresu ścigania sprawców przestępstw i wykroczeń;
4. kontrolowanie przestrzegania prawa powszechnie obowiązującego oraz przepisów prawa miejscowego.

Patrz:dzielnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzielnie

przysłówek sposobu

(1.1) odznaczając się odwagą

(1.2) nie ulegając słabościom, zawahaniu

(1.3) wykazując sporą sprawność

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzielniej

stopień wyższy od przysłówka: dzielnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzielniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dzielny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzielnik

liczba, przez którą dzielimy inną liczbę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. liczba, przez którą dzielimy inną liczbę;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) stpol. robotnik

Dzielnik – dwuznaczne pojęcie arytmetyczne:

- drugi, prawy argument dzielenia – jeśli a:b=q, to a nazywa się dzielną, b – dzielnikiem, a q – ilorazem. Tak rozumiany dzielnik odpowiada mianownikowi ułamka;

- liczba całkowita, która dzieli bez reszty daną liczbę całkowitą. To, że liczba a dzieli liczbę b oznacza, że iloraz b:a jest całkowity; zapisuje się to: a|b. Formalnie:

  a|b\Leftrightarrow b:a\in \mathbb {Z} .

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzielność

1. umiejętność sprostania trudnym sytuacjom, reagowania na wyzwania; hart ducha, odwaga, śmiałość;
2. dzielność morska - zespół cech statku stanowiących o jego zdolności żeglugowej;
3. dawniej, w fizyce: moc

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cnota bycia śmiałym i walecznym

(1.2) umiejętność radzenia sobie w każdej sytuacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzielny

odznaczający się odwagą; odważny

przymiotnik

(1.1) nie poddający się przeciwnościom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzielski

nazwisko

Dzielski – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzielżan

bylina występująca w warunkach naturalnych w Ameryce Północnej; helenka słonecznikowa

Dzielżan (Helenium L.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Obejmuje ok. 32–33 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje rozległe obszary w Ameryce Północnej od Kanady po Antyle i Kostarykę, a także Chile, Argentynę i Urugwaj w Ameryce Południowej. Dzielżan jesienny H. autumnale oraz Helenium amarum zostały rozprzestrzenione i rosną zdziczałe w Europie, Azji i Australii. Pierwszy z tych gatunków notowany jest także jako przejściowo dziczejący w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziemaszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziembówko

wieś w Polsce

Dziembówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Kaczory. Znajduje się tam stacja kolejowa Dziembówko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.Zobacz też: Dziembowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziembowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziemiański

przymiotnik od : Dziemiany

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziemiany

wieś w Polsce

Dziemiany (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Dzemiónë; niem. Dzimianen) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Dziemianyna obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Rzuno. Przez Dziemiany prowadzą trasy drogi wojewódzkiej nr 235 i linii kolejowej Kościerzyna-Lipusz-Brusy-Chojnice (przystanek kolejowy Dziemiany Kaszubskie). W skład sołectwa Dziemiany wchodzą również miejscowości Dunajki i Zarośle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziemidowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzień

pewien okres (najczęściej od wschodu do zachodu słońca lub doba)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okres od świtu do zmierzchu

(1.2) okres pomiędzy dwiema kolejnymi północami; doba

(1.3) określony termin; data

(1.4) przen. odległość możliwa do przebycia w ciągu jednej doby

(1.5) przen. (tylko w liczbie mnogiej) czas życia

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) daw. barć leśna w żywym drzewie

Dzień – czas między wschodem a zachodem Słońca. Określenie to utożsamia się z dobą (np. jaki jest dzisiaj dzień? – pytanie to jest zadawane bez względu na to, czy czas jest dzienny, czy nocny).

Długość dnia różni się w zależności od szerokości geograficznej oraz deklinacji słońca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzien.

skrót od: dziennikarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziena

wykrzyknik

(1.1) slang. dziękuję

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzieńdoberek

żartobliwie: dzień dobry

wykrzyknik

(1.1) pot. żart. dzień dobry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziendzioł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. dzięcioł

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzieńgi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. żart. pieniądze

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Warmia. barć

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzienisz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieniszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzienniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziennica

1. bylina z rodziny liliowatych; liliowiec;
2. dawniej: jutrzenka, planeta Wenus;
3. dawniej: barć

Liliowiec, dzienna lilia, pajęcza lilia (Hemerocallis L.) – rodzaj bylin z rodziny złotogłowowatych (Asphodelaceae). Obejmuje 16 gatunków. Rośliny te rosną w większości w Azji Wschodniej, zwłaszcza w Japonii, jeden gatunek (liliowiec żółty H. lilioasphodelus) także w Europie (południowo-wschodnia część Alp i tereny przyległe), a kolejny – liliowiec rdzawy H. fulva – od wschodniej części basenu Morza Śródziemnego po Indie. Liczne gatunki i mieszańce między nimi uprawiane są jako rośliny ozdobne dla dużych i barwnych kwiatów, otwierających się sukcesywnie i kwitnących przez jeden dzień. W Chinach i Japonii rośliny te uprawiane są od tysięcy lat. Współcześnie znanych jest ponad 38 tys. odmian. Czasem odmiany uprawne bywają określane jako liliowiec ogrodowy (Hemerocallis ×hybrida hort.). W Polsce kolekcję ponad 3,5 tys. odmian i gatunków można oglądać w Arboretum Wojsławice na Dolnym Śląsku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzienniczek

1. zdrobnienie od: dziennik;
2. zeszyt ucznia służący do korespondencji rodziców z nauczycielem, zapisywania ocen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dziennik

(1.2) eduk. specjalny zeszyt służący do zapisywania korespondencji, zwolnień i ocen ucznia

Dzienniczek – dziennik św. Faustyny Kowalskiej, zapis doświadczeń wewnętrznych autorki. Faustyna ujawnia w nim swe przeżycia duchowe oraz głosi orędzie Miłosierdzia, które według niej przekazał jej Jezus Chrystus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziennie

przysłówek czasu

(1.1) w ciągu dnia; dotyczy ilości czegoś

(1.2) w ciągu dnia; dotyczy systemu nauczania

(1.3) gw-pl|Warmia. codziennie

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziennik

1. codzienna gazeta;
2. wiadomości ogłaszane przez radio lub telewizję w stałych porach;
3. księga urzędowa z codziennymi zapisami;
4. pamiętnik pisany codziennie; diariusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. zeszyt, w którym przechowuje się oceny i listy obecności uczniów

(1.2) druk. gazeta wydawana codziennie

(1.3) telew. informacyjny program telewizyjny, radiowy

(1.4) notatki zapisywane codziennie

(1.5) adm. księga urzędowa do prowadzenia codziennych zapisów

(1.6) księg. księga, w której notowane są codziennie operacje finansowe

(1.7) żegl. mors. księga, w której odnotowywane są dane żeglugi oraz wydarzenia, jakie zaszły na okręcie (łodzi, statku) podczas żeglugi

(1.8) księga, w której rejestrowana jest korespondencja

- dokumentacja bieżąca wydarzeń, sporządzana z powodu wymogów formalnych, lub pomagająca w prowadzonej działalności – np. dziennik wejść/wyjść z obiektu monitorowanego, dziennik pracy, dziennik lekcyjny, dziennik laboratoryjny, dziennik budowy, dziennik rozbiórki, dziennik montażu, dziennik pokładowy, dziennik jachtowy, dziennik okrętowy. Jeśli dokumentacja tego typu zawiera poświadczenia informacji (podpisy, pieczątki, wydruki z urządzeń kontrolnych), to może mieć charakter dokumentu oficjalnego.
- dziennik – zapiski bieżące, rodzaj pamiętnika
  - Dziennik – seria trzech dzienników Witolda Gombrowicza
  - Dzienniki (Stefan Kisielewski)
  - Dzienniki Hitlera

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziennikarka

1. kobieta zajmująca się zawodowo dziennikarstwem;
2. zajęcie, zawód dziennikarza;
3. uczelnia lub wydział uczelni kształcący dziennikarzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się dziennikarstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziennikarski

przymiotnik od: dziennikarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dziennikarstwem, dotyczący dziennikarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziennikarskość

→ dziennikarski

Patrz:dziennikarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziennikarstwo

1. praca dziennikarza;
2. wydział lub kierunek studiów przygotowujący do zawodu dziennikarza

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie dziennikarzy i dziennikarek

(1.2) nauk. kierunek nauczania przygotowujący do dziennikarstwa (1.1)

Dziennikarstwo – działalność polegająca na zbieraniu i upublicznianiu za pomocą środków masowej komunikacji informacji o wydarzeniach, ludziach oraz problemach.

Dziennikarstwo można podzielić na:

- profesjonalne (wykonywane przez dziennikarzy) oraz nieprofesjonalne,
- prasowe (poprzez prasę), agencyjne (zob. agencja prasowa), radiowe, telewizyjne i internetowe (poprzez tzw. media elektroniczne);
- komercyjne (realizowane dla zysku właściciela mediów) oraz niekomercyjne (dla organizacji państwowych, społecznych, religijnych oraz innych non-profit);
- lokalne, krajowe i międzynarodowe;
- polityczne, gospodarcze, sportowe, kulturalne i inne specjalne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziennikarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naleciałości, nawyki dziennikarskie, np. w stylu

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziennikarz

osoba zajmująca się zbieraniem, przygotowywaniem i prezentowaniem materiałów w środkach masowego przekazu; pracownik redakcji radiowej, telewizyjnej lub prasowej przeprowadzający wywiady

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przygotowująca informacje do prasy, radia, telewizji, Internetu, itp.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziennikarzyna

(r. męski) lekceważąco: marny dziennikarz; redaktorzyna, redaktorunio, redaktorek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. kiepski dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzienno-Nocny

dotyczący dnia i nocy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzienny

1. dotyczący okresu od wschodu do zachodu słońca;
2. dotyczący dnia kalendarzowego;
3. dotyczący systemu nauczania dla osób niepracujących, odbywającego się w ciągu dnia

przymiotnik

(1.1) dotyczący dnia jako części doby; mający miejsce, żyjący, pracujący, przeznaczony do użycia przed zmrokiem

(1.2) dotyczący dnia jako całej doby; mający miejsce w ciągu całego dnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziepiyro

partykuła

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dopiero

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziepro

partykuła

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dopiero

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzier

rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych

Harpalus – rodzaj chrząszczy z rodziny biegaczowatych, podrodziny Harpalinae i pleminia Harpalini. W języku polskim chrząszcze z tego rodzaju określane są nazwą dzier.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziergać

1. robić na drutach, szydełkiem; dziargać, dzierzgać;
2. haftować, wyszywać; dziargać;
3. tatuować; dziabać, dziarać, dziargać;
4. realizować większy cel poprzez wykonywanie licznych drobnych czynności;
5. środowiskowo: łączyć metalowe kółka kolczugi

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierganie

1. robić na drutach, szydełkiem; dziargać, dzierzgać;
2. haftować, wyszywać; dziargać;
3. tatuować; dziabać, dziarać, dziargać;
4. realizować większy cel poprzez wykonywanie licznych drobnych czynności;
5. środowiskowo: łączyć metalowe kółka kolczugi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. robienie czegoś na drutach

(1.2) pot. haftowanie, wyszywanie wzorów na materiale

(1.3) środ. przest. wykonywanie tatuażu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziergarka

maszyna do zszywania materiału ściegiem umacniającym brzegi

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziergowice

wieś w Polsce

Dziergowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Oderwalde, do 1931 Dziergowitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dziergowice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierlateczka

zdrobnienie od: dzierlatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierlatka

1. wesoła, pełna optymizmu, młoda dziewczyna;
2. niewielki ptak osiadły z rodziny skowronków, o szaroziemistym upierzeniu, z charakterystycznym, szczeciniastym czubkiem na głowie, występujący w Eurazji oraz w północnej Afryce (w Polsce objęty ochroną); pośmieciuszka; śmieciuszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. mały ptak z rodziny skowronków, ze szczeciniastym czubem na głowie, ubarwiony na brązowo;

(1.2) młoda, wesoła, trzpiotowata dziewczyna

Dzierlatka (zwyczajna), śmieciuszka, pośmieciuszka (Galerida cristata) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierlica

żelazny grzebień do obróbki lnu; dziergaczka, czochra, rafa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierlin

wieś w Polsce

Dzierlin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Sieradz.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierotka

rodzaj roślin z rodziny wiesiołkowatych, pochodzący z Ameryki Północnej; klarkia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziersław

imię żeńskie

Dzierżysław, Dzirżysław, Dziersław, Dzirsław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Dzierży- („trzymać”) i -sław („sława”). Oznaczało prawdopodobnie „tego, który posiada sławę”. Poświadczone w piśmiennictwie od XIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziersława

imię żeńskie

Dzirżysława, Dziersława, Dzirsława, Dzierżysława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Dzirży- („trzymać”) i -sława („sława”). Oznaczało prawdopodobnie „tę, która posiada sławę”. W źródłach polskich poświadczone jako Dzirżysława (XII wiek), Dziersława (1400 rok).

Dzirżysława imieniny obchodzi 24 marca i 18 czerwca.

Męskie odpowiedniki: Dzierżysław, Dzirżysław, Dziersław, Dzirsław.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierżak

1. regionalnie: cepisko - dłuższa część cepów trzymana w ręku przy młóceniu;
2. dawniej: kij

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dłuższa część cepów

(1.2) drążek do obracania żaren

Cep – narzędzie rolnicze służące do młócenia, czyli ręcznego oddzielania ziaren zbóż, roślin strączkowych itp. od roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierżanowski

nazwisko

- Feliks Dzierżanowski
- Juliusz Dzierżanowski
- Kazimierz Dzierżanowski
- Michał Dzierżanowski
- Marcin Dzierżanowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierżawa

1. użytkowanie ziemi lub rzeczy przez ustalony w umowie okres za ustaloną opłatą;
2. opłata za użytkowanie rzeczy lub ziemi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. ekon. użytkowanie czyjejś rzeczy lub prawa majątkowego przez określony czas w zamian za ustaloną umową opłatę

(1.2) pot. czynsz opłacany przez dzierżawcę

Dzierżawa (dawniej też: arenda, harenda) – jeden z typów umów prawa cywilnego. Reguluje ją Kodeks cywilny w art. 693-709, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o najmie (art. 659-692). Dzierżawa należy do umów nazwanych, dwustronnie zobowiązujących, wzajemnych i konsensualnych (tzn. dochodzących do skutku przez zgodne oświadczenie woli stron). Polega na udostępnieniu innej osobie prawa lub rzeczy, natomiast (w odróżnieniu np. od pożyczki) nie przenosi własności. Przedmiotem dzierżawy może być tylko rzecz lub prawo przynoszące pożytki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierżawca

osoba użytkująca ziemię lub rzeczy przez ustalony w umowie okres za ustaloną opłatą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba użytkująca mienie lub prawo majątkowe oddane w dzierżawę w zamian za czynsz

Dzierżawa (dawniej też: arenda, harenda) – jeden z typów umów prawa cywilnego. Reguluje ją Kodeks cywilny w art. 693-709, przy odpowiednim zastosowaniu przepisów o najmie (art. 659-692). Dzierżawa należy do umów nazwanych, dwustronnie zobowiązujących, wzajemnych i konsensualnych (tzn. dochodzących do skutku przez zgodne oświadczenie woli stron). Polega na udostępnieniu innej osobie prawa lub rzeczy, natomiast (w odróżnieniu np. od pożyczki) nie przenosi własności. Przedmiotem dzierżawy może być tylko rzecz lub prawo przynoszące pożytki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierżawczo

przysłówek

(1.1) rzad. na sposób dzierżawczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżawczość

→ dzierżawczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. określanie przynależności przez części mowy

Patrz:dzierżawczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzierżawczy

w gramatyce, o zaimkach, przymiotnikach itp.: oznaczający przynależność do danej osoby lub rzeczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. oznaczający relację przynależności lub posiadania

(1.2) daw. związany z dzierżawą, dotyczący dzierżawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzierżawczyni

kobieta użytkująca nieruchomość lub rzecz przez ustalony w umowie okres za ustaloną opłatą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. kobieta dzierżawiąca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzierżawić

użytkować nieruchomość lub rzecz przez ustalony w umowie okres za ustaloną opłatą

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) praw. ekon. oddawać w dzierżawę

(1.2) praw. ekon. brać lub mieć w dzierżawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzierżawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. ekon. oddawanie w dzierżawę

(1.2) praw. ekon. branie w dzierżawę

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżawina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. dzierżawiona posiadłość ze słabymi dochodami

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżawiony

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) oddany w dzierżawę

(1.2) wzięty w dzierżawę od kogoś

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: czas. dzierżawić

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki dzierżawiony majątek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżawne

opłata za dzierżawę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opłata należna za dzierżawiony grunt

forma przymiotnika.

(2.1) n. lp. i ż. plural|dzierżawny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzierżawnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. oddawanie gruntów w dzierżawę

(1.2) przest. branie gruntów w dzierżawę

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżawność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dzierżawne

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżawny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dzierżawą, dotyczący dzierżawy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżawski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzążeński

przymiotnik od: Dzierzążnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzążnia

wieś w Polsce

Dzierzążnia (niem. Güntersruhm) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Dzierzążnia. Leży w obrębie rzeki Dzierzążnicy i Płonki.

Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Sarnowo. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dzierzążnia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierzążno

wieś w Polsce

Dzierzążno – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

Wieś królewska położona w II połowie XVI wieku w powiecie kruszwickim województwa brzeskokujawskiego, należała do starostwa kruszwickiego. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 350 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierzba

ptak z rodziny o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. barwny ptak nabijający swoje pożywienie na cierń lub ostrą gałąź;

Ptaki:

- dzierzba brązowa
- dzierzba gąsiorek
- dzierzba pustynna
- dzierzba rudogłowa
- dzierzba srokosz
- dzierzba śródziemnomorska

Postać literacka:

- Renfri

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierzbik

1. przedstawiciel rodziny kolorowo ubarwionych ptaków z rzędu wróblowych;
2. rodzaj ptaka z rodziny dzierzbików

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzbowate

o cechach dzierzbowatych (rodzina ptaków)

Dzierzby, dzierzbowate (Laniidae) – monotypowa rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad 30 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierzbowaty

o cechach dzierzbowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzbowron

gatunek ptaka z rodziny ostrolotów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Gymnorhina tibicen|ref=tak., gatunek australijskiego ptaka z rodziny srokaczy

Dzierzbowron (Gymnorhina tibicen) – średniej wielkości czarno-biały ptak z rodziny ostrolotów, którego rodzimy zasięg obejmuje Australię i południową Nową Gwineę. Mimo że dawniej rozdzielany na trzy gatunki, obecnie przez IOC uznawany jest za jeden gatunek z dziewięcioma podgatunkami. Nazywany w języku angielskim Australian magpie – dosł. australijska sroka – ptak nie ma jednak nic wspólnego z eurazjatycką sroką, która jest przedstawicielem krukowatych. Dorosłe dzierzbowrony to dość krzepkie ptaki o długości ciała wahającej się między 37 a 43 cm i charakterystycznym czarno-białym upierzeniu, czerwonych oczach i mocnym, klinowatym, białoniebiesko-czarnym dziobie. Samiec i samica są podobne z wyglądu – można je rozróżnić po znakowaniu na grzbiecie. Ze względu na długie nogi dzierzbowron raczej chodzi zamiast skakać i większość czasu spędza na ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierżeć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. trzymać

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzierżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dzierżyć.

Dzierżenie – w terminologii prawniczej – rodzaj władztwa faktycznego nad rzeczą wykonywanego przez dzierżyciela. Dzierżycielem, zgodnie z art. 338 Kodeksu cywilnego, jest ten, kto faktycznie włada rzeczą za kogo innego. Dzierżenie polega więc na faktycznym władztwie nad rzeczą – i w tym podobne jest do posiadania. Od posiadania odróżnia je element woli (animus), ponieważ ukierunkowanie woli dzierżyciela (zwanej animus possidendi pro alieno lub animus detendi) jest inne niż w przypadku posiadacza; różnica sprowadza się do tego, że dzierżyciel włada rzeczą nie dla siebie (jak to czyni posiadacz), ale dla (w interesie) innej osoby.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierzgać

dawniej: dziergać;
1. robić na drutach, szydełkiem;
2. haftować

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzgoń

1. miasto w Polsce;
2. jezioro w Polsce;
3. rzeka w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Dzierzgoń (hist. Kiszbork, Kiszpork, niem. Christburg) – miasto w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dzierzgoń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierzgonianin

mieszkaniec Dzierzgonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzgonianka

mieszkanka Dzierzgonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzgoński

przymiotnik od: Dzierzgoń

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzgowo

wieś w Polsce

Dzierzgowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Dzierzgowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. We wsi znajduje się parafia pw. Wniebowzięcia NMP. Miejscowość jest siedzibą gminy Dzierzgowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierzgowski

przymiotnik od: Dzierzgowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzkowice

wieś w Polsce

Miejscowości w Polsce:

- Dzierzkowice – gmina w powiecie kraśnickim w województwie lubelskim
- Dzierzkowice-Góry
- Dzierzkowice-Podwody
- Dzierzkowice-Rynek
- Dzierzkowice-Wola
- Dzierzkowice-Zastawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierzkowicki

przymiotnik od: Dzierzkowice, Dzierzkowice-Góry, Dzierzkowice-Podwody, Dzierzkowice-Rynek, Dzierzkowice-Wola, Dzierzkowice-Zastawie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżno

- Dzierżno – wieś w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Poraj
- Dzierżno – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica
- Dzierżno – dzielnica Pyskowic
- Dzierżno – gromada

- Dzierżno Dolne – kolonia Byciny, Taciszowa i Dzierżna (Pyskowice), dawniej samodzielna wieś
- Dzierżno Duże – zbiornik wodny w powiecie gliwickim
- Dzierżno Małe – zbiornik wodny w powiecie gliwickim

#### Źródła:

Wikipedia

# Dzierżon

nazwisko, m.in. Jan Dzierżon (1811-1906), znany polski pszczelarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżoniów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Dzierżoniów (do 1946 Rychbach, też Rychonek, niem. Reichenbach im Eulengebirge) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, siedziba powiatu dzierżoniowskiego i gminy wiejskiej Dzierżoniów. Położone w Kotlinie Dzierżoniowskiej, nad rzeką Piławą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierżoniowianin

mieszkaniec Dzierżoniowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżoniowianka

mieszkanka Dzierżoniowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżoniowski

dotyczący Dzierżoniowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżyć

1. trzymać coś w ręce;
2. mieć coś w posiadaniu

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdzierżyć)

(1.1) przest. albo książk. trzymać

(1.2) mieć we władaniu, posiadać

czasownik zwrotny niedokonany dzierżyć się

(2.1) przest. trzymać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzierżyciel

dawniej: posiadacz

Dzierżenie – w terminologii prawniczej – rodzaj władztwa faktycznego nad rzeczą wykonywanego przez dzierżyciela. Dzierżycielem, zgodnie z art. 338 Kodeksu cywilnego, jest ten, kto faktycznie włada rzeczą za kogo innego. Dzierżenie polega więc na faktycznym władztwie nad rzeczą – i w tym podobne jest do posiadania. Od posiadania odróżnia je element woli (animus), ponieważ ukierunkowanie woli dzierżyciela (zwanej animus possidendi pro alieno lub animus detendi) jest inne niż w przypadku posiadacza; różnica sprowadza się do tego, że dzierżyciel włada rzeczą nie dla siebie (jak to czyni posiadacz), ale dla (w interesie) innej osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierżycielka

→ dzierżyciel

Patrz:dzierżyciel

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierzyk

dzierzyk somalijski - gatunek ptaka z rodziny dzierzbików

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżykraj

staropolskie imię męskie

Dzierżykraj, Dzirżykraj – staropolskie imię męskie, złożone z członów Dzirży- („trzymać”) i -kraj („kraj”). Oznaczało prawdopodobnie „tego, który panuje nad krajem”, „nad okolicą”.

Dzierżykraj imieniny obchodzi 17 lipca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierżymir

dawne imię męskie

Dzierżymir – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, nienotowane w źródłach staropolskich.

Osoby noszące to imię:

- Dzierżymir Jankowski - profesor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierżymorda

potocznie: osoba tyranizująca podwładnych; zamordysta, satrapa

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. despota; człowiek, który tyranizuje podwładnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzierżyńsk

miasta w Federacji Rosyjskiej i na Białorusi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, port śródlądowy nad Oką;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku małych miejscowości w Rosji, na Ukrainie i Białorusi

- Dzierżyńsk – miasto w obwodzie niżnonowogrodzkim Rosji
- Dzierżyńsk – miasto w obwodzie mińskim Białorusi

- Dzierżyńsk – przystanek kolejowy w miejscowości Dzierżyńsk (Kojdanów), w rejonie dzierżyńskim, w obwodzie mińskim, na Białorusi

- Romanów – osada w obwodzie żytomierskim Ukrainy, dawniej Dzierżyńsk

Zobacz też

- Dzierżynowo – były majątek ziemski w obwodzie mińskim Białorusi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierżyński

nazwisko, np. Feliks Dzierżyński (1877-1926), rosyjski działacz komunistyczny polskiego pochodzenia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dzierżyńskiem, dotyczący Dzierżyńska (miasta w Rosji)

Znane osoby noszące nazwisko Dzierżyński:

- Antoni Dzierżyński (1942–2017) – polski polityk, poseł na Sejm
- Edmund Dzierżyński (1838–1882) – szlachcic, ziemianin, nauczyciel, ojciec Feliksa i Władysława
- Feliks Dzierżyński (1877–1926) – działacz komunistyczny
- Iwan Dzierżynski (1909–1978) – radziecki kompozytor
- Stanisław Bąk-Dzierżyński (1918–1967) – polski działacz komunistyczny, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej
- Władysław Dzierżyński (1881–1942) – profesor medycyny, pułkownik Wojska Polskiego, syn Edmunda i brat Feliksa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzierżysław

imię męskie

- Dzierżysław – imię męskie

W Polsce

- Dzierżysław – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Kietrz
- Dzierżysław – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
- Dzierżysław – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierżysława

imię żeńskie

Dzirżysława, Dziersława, Dzirsława, Dzierżysława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Dzirży- („trzymać”) i -sława („sława”). Oznaczało prawdopodobnie „tę, która posiada sławę”. W źródłach polskich poświadczone jako Dzirżysława (XII wiek), Dziersława (1400 rok).

Dzirżysława imieniny obchodzi 24 marca i 18 czerwca.

Męskie odpowiedniki: Dzierżysław, Dzirżysław, Dziersław, Dzirsław.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierżysławice

wieś w Polsce

Dzierżysławice (dodatkowa nazwa w j. niem. Dirschelwitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Głogówek. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Osobłoga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzierżysławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dzierżysławy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżysławostwo

Dzierżysław z małżonką; Dzierżysławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżysławowie

Dzierżysław z małżonką; Dzierżysławostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzierżysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dzierżysława (Dzierżysławy) lub z nim (z nią) związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesiąta

godzina dziesiąta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 10 przed południem

(1.2) godzina 10 (22) przed północą

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od zob. dziesiąty.

Dziesiąta – dzielnica mieszkaniowa Lublina. Nazwa dzielnicy pochodzi od istniejącej tam wcześniej wsi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziesiątak

potocznie: moneta o wartości dziesięciu groszy

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jeleń lub kozioł mający dziesięć odnóg w wieńcu

(1.2) moneta o wartości dziesięć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesiąteczka

zdrobnienie od: dziesiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: dziesiątka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesiątek

1. dziesięć sztuk czegoś;
2. kopa zboża złożona z dziesięciu snopów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okres obejmujący dziesięć lat

(1.2) dziesięć sztuk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesiątka

1. grupa dziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 10;
3. dziesięć lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 10

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 10

(1.3) całość składająca się z dziesięciu części, elementów lub jednostek

(1.4) środ. mapa w skali 1:10000

(1.5) karc. karta o wartości 10

- 10 – liczba naturalna
- 10 – rok naszej ery
- 10 – rok przed naszą erą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziesiątki

zaimek liczebny nieokreślony oznaczający dużą ilość kogoś lub czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesiątkować

zabijać, wyniszczać, tępić

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdziesiątkować)

(1.1) książk. hist. bić, zabijać, rozstrzeliwać, karać co dziesiątą osobę

(1.2) książk. niszczyć, tępić, uśmiercać masowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesiątkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. hist. zabijanie co dziesiątej osoby;

(1.2) książk. masowe niszczenie, tępienie, uśmiercanie

Decymacja (łac. decimatio – dziesiątkowanie) – kara stosowana w armiach starożytnych oraz w niektórych wojskach nowożytnych państw autorytarnych, polegająca na zabiciu (ścięciu lub rozstrzelaniu) co dziesiątego żołnierza ukaranego oddziału.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziesiątkowy

przymiotnik od: dziesiątka

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą dziesięć, dotyczący liczby dziesięć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 10

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 10

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po dziewiątym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) dziesiąta: godzina dziesiąta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięć

liczebnik oznaczający liczbę 10

liczebnik główny

(1.1) liczba 10

10 (dziesięć) – liczba naturalna następująca po 9 i poprzedzająca 11.Warunek podzielności zapisanej w systemie dziesiętnym liczby przez 10 jest spełniony wówczas, gdy ostatnia cyfra dzielnej to zero.

10 jest także podstawą najczęściej stosowanego systemu pozycyjnego – dziesiętnego. Prawdopodobnie wynika to z posiadania przez ludzi 10 palców u rąk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziesięcina

1. dawny podatek na rzecz instytucji kościelnych, stanowiący dziesiątą część plonów lub dochodu, pierwotnie przekazywany w naturze, później w formie pieniężnej;
2. rosyjska jednostka powierzchni gruntów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. obecnie rzad. podatek na rzecz instytucji kościelnych, wynoszący dziesiątą część dochodów;

Dziesięcina – podatek religijny w judaizmie i chrześcijaństwie. Obowiązkowe świadczenie pieniężne lub rzeczowe w postaci dziesiątej części swojego dochodu na rzecz Kościoła, przeznaczone głównie na rzecz utrzymania duchowieństwa. Obecnie praktyka składania dziesięciny obecna jest tylko w niektórych Kościołach protestanckich, dziesięcinę płacą również mormoni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziesięcinny

→ dziesięcina

Patrz:dziesięcina

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioarowy

mający powierzchnię 10 arów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioboczny

dotyczący dziesięcioboku, mający dziesięć boków, ograniczony dziesięcioma płaszczyznami itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioboista

zawodnik biorący udział w dziesięcioboju

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioboistka

→ dziesięcioboista

Patrz:dziesięcioboista

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciobój

dyscyplina sportowa (przeważnie lekkoatletyczna) złożona z dziesięciu konkurencji; decathlon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportowa w której współzawodniczy się w dziesięciu różnych konkurencjach, a zwycięża ten kto łącznie zdobędzie najwięcej punktów;

Dziesięciobój – (decathlon) konkurencja lekkoatletyczna na otwartym stadionie, rozgrywana tylko przez mężczyzn, w skład której wchodzi 10 konkurencji. W hali mężczyźni rozgrywają siedmiobój.

Dziesięciobój rozgrywany jest w ciągu 2 dni:

- I dzień: bieg na 100 m, skok w dal, pchnięcie kulą, skok wzwyż, bieg na 400 m;
- II dzień: bieg na 110 m przez płotki, rzut dyskiem, skok o tyczce, rzut oszczepem, bieg na 1500 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziesięciobok

wielokąt mający 10 kątów; dekagon; dziesięciokąt

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciocentówka

moneta o nominale dziesięciu centów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. moneta o nominale dziesięciu centów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciocentowy

mający wartość dziesięciu centów

przymiotnik

(1.1) liczący dziesięć centów, mający wartość dziesięciu centów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięcioczłonowy

przymiotnik

(1.1) liczący dziesięć członów, składający się z dziesięciu członów

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciodniówka

potocznie o czymś, co odbywa się wciągu dziesięciu dni, obejmuje dziesięć dni następujących po sobie

Dziesięciodniówka – termin oznaczający okres dziesięciu dni.

Mianem dziesięciodniówki określa się czas dziesięciu dni, np. stanowiący okres trwania przedsięwzięcia.

Pod określeniem dziesięciodniówka zwykło nazywać się także czasopismo ukazujące się co dziesięć dni (zwane także „Dziesięciodniowiec” i „dekadówka”). Jako dziesięciodniówki były wydawane np.: „Myśl Niepodległa”, „Wolnomyśliciel Polski”, „Gazeta Sanocka – Autosan”, „Głos Świdnika”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziesięciodniowy

mający dziesięć dni, trwający dziesięć dni itp.

przymiotnik

(1.1) trwający dziesięć dni

(1.2) będący w wieku dziesięciu dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciodolarówka

banknot lub moneta wartości dziesięciu dolarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciodrzwiowy

przymiotnik

(1.1) mający dziesięcioro drzwi

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięcioetapowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dziesięciu etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięcioetapowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dziesięciu etapów

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciofazowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dziesięciu fazach, etapach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciofazowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dziesięciu faz, etapów

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciogodzinny

trwający dziesięć godzin

przymiotnik

(1.1) trwający dziesięć godzin

(1.2) będący w wieku dziesięciu godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciogroszówka

moneta wartości dziesięciu groszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta, której wartość wynosi dziesięć groszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciogroszowy

mający wartość dziesięciu groszy

przymiotnik

(1.1) mający wartość dziesięciu groszy, kosztujący dziesięć groszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciogłowy

mający dziesięć głów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioipółletni

mający dziesięć lat i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioipółmilionowy

liczący dziesięć i pół miliona czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się dziesięcioma językami

(1.2) napisany w dziesięciu językach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dziesięciokąt

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciokąt

wielokąt mający 10 kątów; dekagon; dziesięciobok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt o dziesięciu bokach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciokątny

mający dziesięć kątów; dekagonalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciokilogramowy

1. ważący 10 kilogramów;
2. przeznaczony na 10 kilogramów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciokilometrowy

mający długość dziesięciu kilometrów, składający się z dziesięciu kilometrów

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość (długość) dziesięciu kilometrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciokilowy

potocznie: dziesięciokilogramowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioklasowy

obejmujący dziesięć klas, mający dziesięć klas

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciokolumnowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z dziesięciu kolumn

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciokondygnacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dziesięć kondygnacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w dziesięć koni;
2. o silniku: mający moc dziesięciu koni mechanicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciokoronówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale 10 koron

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciokoronowy

przymiotnik

(1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 10 koron

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciokołowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma dziesięć kół

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciokroć

dziesięć razy; dziesięciokrotnie; dziesięćkroć

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. dziesięć razy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciokrotnie

przysłówek

(1.1) dziesięć razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciokrotność

→ dziesięciokrotny

Patrz:dziesięciokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciokrotny

1. powtarzający się dziesięć razy;
2. dziesięć razy większy lub mniejszy od czegoś porównywanego

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się dziesięć razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dziesięć razy

(1.3) dziesięć razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciolatek

chłopiec dziesięcioletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dziecko w wieku dziesięciu lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziesięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziesięciolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca dziesięć lat;
2. okres obejmujący dziesięć lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca dziesięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziesięć lat

(1.3) dziesięcioletni okres objęty planem gospodarczym

(1.4) szkoła, w której nauka trwa dziesięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziesięciolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciolatki

chłopiec dziesięcioletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciolecie

1. okres dziesięciu lat;
2. dziesiąta rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres dziesięciu lat

(1.2) dziesiąta rocznica (w latach)

Dziesięciolecie, dekada (gr. déka „dziesięć”) – pojęcie oznaczające pewien czas. Najczęściej wyrazu „dekada” używa się dla okresu 10 lat. Można jednak tego określenia używać również dla dziesięciu miesięcy, tygodni lub dni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziesięcioletni

1. trwający dziesięć lat; przypadający za dziesięć lat;
2. będący w wieku dziesięciu lat, mający dziesięć lat

przymiotnik

(1.1) mający dziesięć lat

(1.2) trwający dziesięć lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięcioliterowy

złożony z dziesięciu liter

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z dziesięciu liter

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciolitrowy

1. mający pojemność dziesięciu litrów;
2. zawierający dziesięć litrów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciometrowiec

autobus długości 10 metrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciometrowy

mający długość dziesięciu metrów, wynoszący dziesięć metrów

przymiotnik relacyjny

(1.1) mierzący dziesięć metrów albo dziesięć metrów kwadratowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciomiesięczny

mający dziesięć miesięcy, trwający dziesięć miesięcy itp.

przymiotnik

(1.1) trwający dziesięć miesięcy

(1.2) będący w wieku dziesięciu miesięcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciomilionowy

liczący dziesięć milionów czegoś

przymiotnik

(1.1) od 10000000

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciominutowy

trwający dziesięć minut

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający dziesięć minut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięcionóg

przedstawiciel rzędu skorupiaków, obejmującego ponad 6000 gatunków; zwykle pierwsza para odnóży przekształcona w szczypce; np.: rak, krab, langusta, homar, krewetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcionogi

rząd skorupiaków z podgromady pancerzowców, obejmujący ponad 6000 gatunków; należą tu raki, kraby, krewetki

Dziesięcionogi (Decapoda) – rząd skorupiaków wyższych liczący ponad 6000 gatunków z nadrzędu raków właściwych (Eucarida), u których zwykle pierwsza para odnóży krocznych jest przekształcona w duże szczypce. Obejmuje kraby, homary, krewetki, raki oraz kilka mniej znanych rodzin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziesięcionożny

mający dziesięć nóg

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioodcinkowy

złożony z dziesięciu odcinków

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioosobowy

złożony z dziesięciu osób; mogący pomieścić dziesięć osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dziesięciu osób, mogący pomieścić dziesięć osób

(1.2) złożony z dziesięciu osób, wykonywany przez dziesięć osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciopak

1. zgrzewka zawierająca dziesięć jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; sześciopak, ABS, six-pack, kaloryfer, kratka, ośmiopak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. paczka zbiorcza po dziesięć sztuk towaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciopalcowy

1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający dziesięć palców;
2. wykonywany dziesięcioma palcami

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. moneta o nominale dziesięciu pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciopensowy

przymiotnik

(1.1) liczący dziesięć pensów, mający wartość dziesięciu pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciopiętrowiec

potocznie: budynek dziesięciopiętrowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciopiętrowy

mający dziesięć pięter

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i dziesięciu wyższych kondygnacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięcioplamek

gielas dziesięcioplamek - gatunek chrząszcza z rodziny biedronkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciopokojowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) z dziesięcioma pokojami

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięcioprocentowy

stanowiący dziesięć procent czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięcioprzejazdowy

np. karnet dziesięcioprzejazdowy: uprawniający do dziesięciu przejazdów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciopunktowy

1. składający się z dziesięciu punktów;
2. mający wymiar dziesięciu punktów (np. czcionka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciopłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na dziesięciu płaszczyznach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięcioraczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) każde z dziesięciorga dzieci urodzonych z jednej ciąży mnogiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięcioraki

występujący w dziesięciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący dziesięciu typów, rodzajów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciorako

przysłówek sposobu

(1.1) przysł. od przymiotnika → dziesięcioraki

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięcioramienny

mający dziesięć ramion, odnóg itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciornica

ogólna nazwa każdego zwierzęcia należącego do dziesięciornic, rzędu głowonogów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciornice

rząd głowonogów mających otwór gębowy otoczony 10 ramionami, w tym dwoma służącymi do chwytania zdobyczy; do tego podrzędu zaliczane są kalmary (kałamarnice), mątwy i belemnity (grupa wymarła)

Dziesięciornice (Decapodiformes) – nadrząd głowonogów z podgromady płaszczoobrosłych (Coleoidea) obejmujący mątwy, mątewki i kałamarnice (kalmary) – zwierzęta bardzo zróżnicowane pod względem wielkości, kształtów i zajmowanych siedlisk. Znanych jest około 450 gatunków. Niektóre (np. strzalikowate, kalmarowate i mątwowate) są poławiane gospodarczo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 10, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 10

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciorublówka

moneta lub banknot o nominale dziesięciu rubli

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciorublowy

mający wartość dziesięciu rubli

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciościan

bryła ograniczona dziesięcioma wielokątami regularnymi; dekaedr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o dziesieciu ścianach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciostopniowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dziesięciu etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciostopniowy

1. mający dziesięć stopni (w jakiejś skali);
2. mający dziesięć stopni, etapów

przymiotnik

(1.1) składający się z dziesięciu stopni, schodków

(1.2) składający się z dziesięciu stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciostrunny

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dziesięć strun

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciosylabowy

przymiotnik

(1.1) liczący dziesięć sylab, składający się z dziesięciu sylab

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dziesięciu tomów, zawarty w dziesięciu tomach, wydany w dziesięciu tomach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający dziesięć tygodni

(1.2) będący w wieku dziesięciu tygodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciotysięcznik

statek o nośności dziesięciu tysięcy ton

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziesięciotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) będący ostatnim elementem zbioru wielkości dziesięciu tysięcy

(1.2) zawierający dziesięć tysięcy jednostek

(1.3) będący jedną z dziesięciu tysięcy części

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciowarstwowy

przymiotnik

(1.1) liczący dziesięć warstw, składający się z dziesięciu warstw

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziesięciowiosłówka

łódź o dziesięciu wiosłach

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciowodny

w chemii: zawierający 10 cząsteczek wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciozębny

mający dziesięć zębów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z dziesięciu zgłosek

Dziesięciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z dziesięciu sylab. We wczesnej poezji polskiej występuje między innymi w twórczości Mikołaja Reja. Prawdopodobnie miał bardzo długą tradycję, wywodzącą się być może z czasów pogańskich, prasłowiańskich, za czym przemawia jego popularność na Bałkanach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziesięciozgłoskowy

złożony z dziesięciu zgłosek (sylab); dziesięciosylabowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziesięciozłotówka

banknot lub moneta o nominale dziesięciu złotych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta lub banknot którego wartość wynosi dziesięć złotych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięciozłotowy

mający wartość dziesięciu złotych

przymiotnik

(1.1) mający wartość dziesięciu złotych

(1.2) wynoszący dziesięć złotych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesięćkroć

dziesięć razy; dziesięciokrotnie

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. dziesięć razy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesiętnik

1. dowódca dziesięciu żołnierzy; zwierzchnik dowodzący grupą dziesięcioosobową;
2. dawniej: niższy funkcjonariusz policji lub milicji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. przełożony grupy dziesięcioosobowej;

Dziesiętnik – stosowane w przeszłości określenie dowódcy pododdziału wojska lub policji (milicji), złożonego z dziesięciu wojowników (żołnierzy, funkcjonariuszy).

Dziesięciu dziesiętników wraz ze swoimi podkomendnymi tworzyło oddział złożony ze stu zbrojnych dowodzony przez setnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziesiętny

mający za podstawę liczbę 10, oparty na liczbie 10, np. system dziesiętny (dziesiątkowy), ułamek dziesiętny, logarytm dzisiętny

przymiotnik

(1.1) mający za podstawę swego układu lub konstrukcji liczbę 10

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziesiona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od dziesiątka

(1.2) slang. rozbój; dokonanie kradzieży z użyciem przemocy, najczęściej pobiciem

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzietniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dzietny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzietność

książkowo: posiadanie dzieci, potomstwa

Współczynnik dzietności (płodności całkowitej) (ang. Total fertility rate, TFR) – współczynnik określający przeciętną liczbę dzieci, które urodziłaby kobieta w ciągu całego okresu rozrodczego (15−49 lat) przy założeniu, że w poszczególnych fazach tego okresu rodziłaby z intensywnością obserwowaną wśród kobiet w badanym roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzietny

przestarzałe: mający dzieci, potomstwo; dzieciaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzietrzkowice

wieś w Polsce

Dzietrzkowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Łubnice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzietrzych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzieucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewa

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dziewczyna

(1.2) daw. dziewica

Dziewa – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewanna

dwuletnia roślina zielna z rodziny trędownikowatych, występująca w 320 gatunkach na obszarze śródziemnomorskim (po Indie i północną Afrykę) oraz nielicznie na obszarach o klimacie umiarkowanym, znajdująca zastosowanie jako roślina lecznicza oraz ozdobna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Verbascum|L.|ref=tak., roślina z rodziny trędownikowatych, uprawiana dla okazałych kwiatostanów;

- Dziewanna – bogini słowiańska.
- dziewanna – roślina z rodziny trędownikowatych.
- (471143) Dziewanna – 2010 EK139, planetoida z grupy obiektów transneptunowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewannowiec

mrzyk dziewannowiec - gatunek chrząszcza z rodziny skórnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewanowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewałtowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczątko

zdrobnienie od: dziewczę; pieszczotliwie o dziecku płci żeńskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczę

1. (w liczbie pojedynczej) przestarzale, obecnie ironicznie: młoda, dorastająca kobieta; podlotek, dzierlatka;
2. (w liczbie mnogiej) dziewczyna

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. dojrzewająca, młodziutka dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewczęcość

→ dziewczęcy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dziewczęce

Patrz:dziewczęcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewczęctwo

→ dziewczęcy

Patrz:dziewczęcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczęcy

1. właściwy dziewczęctwu, odnoszący się do wieku pośredniego między dziecięctwem a wiekiem młodzieńczym; dziewczyński;
2. złożony z dziewcząt, np. zespół dziewczęcy

przymiotnik

(1.1) dotyczący dziewczyny, taki, jak u dziewczyny/dziewczynki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewczy

przymiotnik

(1.1) stpol. dziewczęcy, dziewiczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewczyna

młoda, niezamężna kobieta; narzeczona, sympatia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) młoda, niezamężna kobieta

(1.2) partnerka, nieformalna narzeczona, konkubina

(1.3) przest. żeńska pomoc domowa

Dziewczyna (rzadziej: dziewczę, podlotek, dzierlatka; również dziewczynka, zwykle o małych dzieciach) – młody człowiek płci żeńskiej. Wiek, w którym dziewczyna staje się kobietą, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewczyneczka

pieszczotliwie o dziecku płci żeńskiej; dziewczynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: dziewczynka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewczyniątko

pieszczotliwie o dziewczynie, młodej pannie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczynina

ekspresywnie: dziewczyna; dziewucha, dziewczynisko, dziewuszysko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczynisko

zgrubienie od: dziewczyna; z politowaniem albo żartobliwie o dziewczynie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczynka

1. dziecko płci żeńskiej;
2. córka;
3. potocznie: młoda kobieta;
4. eufemistycznie: kobieta lekkich obyczajów;
5. potocznie: zniewieściały chłopak

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziecko płci żeńskiej

(1.2) (w stosunku do dorosłej kobiety): eufem. pejor. pot. pieszcz. kobieta lekkich obyczajów, prostytutka

Dziewczyna (rzadziej: dziewczę, podlotek, dzierlatka; również dziewczynka, zwykle o małych dzieciach) – młody człowiek płci żeńskiej. Wiek, w którym dziewczyna staje się kobietą, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewczynkowatość

→ dziewczynkowaty

Patrz:dziewczynkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczynkowaty

przypominający dziewczynkę; podobny do dziewczynki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczyński

właściwy dziewczynie (często z odcieniem lekceważenia)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczyńskość

→ dziewczyński

Patrz:dziewczyński

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewczyny

młoda, niezamężna kobieta; narzeczona, sympatia

Dziewczyny – polski zespół muzyczny wykonujący pop, powstały w 2008 jako duet wokalistek, Anny Karamon i Aleksandry Nowak. Skład uzupełnili: perkusista Bogusz Wekka, kontrabasista Maciek Matysiak, gitarzysta Krzysztof Łochowicz i perkusista Artur Lipiński. Zespoł w 2011 wziął udział w pierwszej polskiej edycji programu X Factor.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzieweczka

pieszczotliwie lub żartobliwie o dziewczynce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: dziewka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiarka

1. kobieta zajmująca się dziewiarstwem;
2. maszyna wytwarzająca dzianiny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. kobieta zajmująca się wyrobem dzianin

(1.2) włók. maszyna włókiennicza używana do produkcji dzianin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiarnia

zakład lub dział zakładu produkujący wyroby dziewiarskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewiarski

→ dziewiarstwo

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dziewiarstwem, dotyczący dziewiarstwa

Patrz:dziewiarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiarstwo

produkcja dzianin

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. dział przemysłu lub rękodzielnictwa polegający na produkcji dzianin;

Dziewiarstwo – dział rękodzieła lub przemysłu włókienniczego zajmujący się wytwarzaniem różnego rodzaju dzianin. Proces ten może być wykonywany ręcznie, za pomocą drutów dziewiarskich lub szydełek, a także mechanicznie – przy użyciu maszyn dziewiarskich. Dziewiarstwem określa się również samą technikę wytwarzania dzianin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewiarz

osoba zajmująca się wyrobem dzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) włók. osoba zajmująca się wyrobem dzianin

Dziewiarstwo – dział rękodzieła lub przemysłu włókienniczego zajmujący się wytwarzaniem różnego rodzaju dzianin. Proces ten może być wykonywany ręcznie, za pomocą drutów dziewiarskich lub szydełek, a także mechanicznie – przy użyciu maszyn dziewiarskich. Dziewiarstwem określa się również samą technikę wytwarzania dzianin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewiąta

godzina dziewiąta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 9 rano lub wieczorem

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: dziewiąty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiątak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 9

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewiąteczka

zdrobnienie od: dziewiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: dziewiątka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiątka

1. grupa dziewięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 9

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cyfra 9

(1.2) grupa dziewięciu osób

(1.3) karta do gry, oznaczona cyfrą 9

(1.4) środ. kolej. lokomotywa serii EP09

Miejscowości w Polsce i ich części

- Dziewiątka – część wsi Nagórnik, w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Sieciechów
- Dziewiątka – nieoficjalny przysiółek wsi Mosiny, w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
- Dziewiątka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Kawęczyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewiątkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą dziewięć, dotyczący liczby dziewięć

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 9

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 9

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po ósmym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) dziewiąta: godzina dziewiąta

Dziewiąty (IX) – dzielnica Dąbrowy Górniczej, położona ok. 1,5 km na północny wschód od centrum, między Korzeńcem, Trzydziestym i Łęknicami, na północ od torów kolejowych i na południe od Pogorii III.

Nazwa pochodzi od IX pokładu węgla działającej na Korzeńcu w latach 1874-1909 kopalni "Jan", do którego schodzili górnicy zamieszkujący początkowo bezimienną kolonię ubogich domków parterowych – później Dziewiąty. Według innej wersji nazwa pochodzi od numerów katastralnych, czyli od urzędowego opisu gruntów i budynków. W latach 20. XX wieku, w okolicach ulicy Narodowej działał Polski Kościół Narodowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewica

dziewczyna (kobieta), która nigdy nie odbywała stosunku płciowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej, która nie straciła dziewictwa; kobieta przed pierwszym stosunkiem seksualnym

(1.2) poet. przest. lub żart. młoda kobieta, panna

- dziewica – kobieta, która nie odbyła stosunku seksualnego
- Dziewica – skała na wzgórzu Cegielnia koło miejscowości Olsztyn
- Dziewica – skała na wzgórzu Kołoczek w Kroczycach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewictwo

1. fizjologiczny stan kobiety przed pierwszym stosunkiem płciowym; panieństwo, cnota;
2. w przenośni: czystość, niewinność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. stan kobiety do chwili pierwszego stosunku płciowego; bycie dziewicą

(1.2) pot. o kobiecie niepodejmowanie nigdy życia płciowego z drugą osobą

Dziewictwo, również prawictwo – termin określający stan osoby, która nigdy nie podejmowała stosunków seksualnych. Istnieją tradycje kulturowe i religijne, które przywiązują szczególną wartość i znaczenie temu stanowi, zwłaszcza wobec niezamężnych kobiet, kojarzonemu z pojęciami czystości osobistej, honoru i wartości. Utrata dziewictwa bywa nazywana defloracją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewiczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dziewicze

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiczy

1. właściwy dziewicy, należący do dziewicy; panieński;
2. taki, który nie miał stosunku płciowego; niewinny;
3. nieubrudzony, czysty, nieskalany;
4. w pierwotnym, nietkniętym stanie, nieujarzmiony przez człowieka; dziki;
5. błona dziewicza - fałd błony śluzowej u ujścia pochwy dziewiczych kobiet i samic niektórych zwierząt; hymen

przymiotnik

(1.1) właściwy dziewicy lub dziewictwu

(1.2) czysty, świeży

(1.3) niewinny

(1.4) nietknięty przez człowieka, pierwotny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięć

liczebnik oznaczający liczbę 9

liczebnik główny

(1.1) liczba 9

(1.2) cyfra 9

9 (dziewięć) – liczba naturalna następująca po 8 i poprzedzająca 10. 9 jest też cyfrą wykorzystywaną do zapisu liczb w różnych systemach liczbowych, np. w dziesiętnym i szesnastkowym.

Warunkiem podzielności liczby zapisanej w systemie dziesiętnym przez 9 jest podzielność sumy cyfr w danej liczbie przez 9, np.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewięćdziesiąt

[czytaj: dziewieńdziesiąt] liczebnik oznaczający liczbę 90

liczebnik główny

(1.1) liczba 90

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesiątak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 90

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćdziesiątka

1. grupa dziewięćdziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 90;
3. dziewięćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 90

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesiątkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą dziewięćdziesiąt, dotyczący liczby dziewięćdziesiąt

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 90

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od dziewięćdziesiąt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięcioczterolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięcioczterolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioczteroletni

przymiotnik

(1.1) mający dziewięćdziesiąt cztery lata

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt cztery lata

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciodwuipółletni

mający dziewięćdziesiąt dwa lata i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćdziesięciodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciodwulatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt dwa lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciodwulatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciodwuletni

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dziewięćdziesiąt dwa lata

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt dwa lata

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dziewięć i pół roku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt dziewięć i pół roku

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciodziewięcioipółlatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciodziewięciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt dziewięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciodziewięciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciodziewięcioletni

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt dziewięć lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciogodzinny

trwający dziewięćdziesiąt godzin

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćdziesięciojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciojednolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt jeden lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciojednolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciojednoletni

przymiotnik

(1.1) mający dziewięćdziesiąt jeden lat

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt jeden lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciokilkuletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający dziewięćdziesiąt kilka lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciokilogramowy

1. ważący 90 kilogramów;
2. przeznaczony na 90 kilogramów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćdziesięciokrotny

powtarzający się dziewięćdziesiąt razy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćdziesięciolatek

mężczyzna dziewięćdziesięcioletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku 90-99 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 90-99 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięciolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca dziewięćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięciolatki

mężczyzna dziewięćdziesięcioletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćdziesięciolecie

1. okres dziewięćdziesięciu lat;
2. dziewięćdziesiąta rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres dziewięćdziesięciu lat

(1.2) dziewięćdziesiąta rocznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioletni

mający dziewięćdziesiąt lat

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dziewięćdziesiąt lat

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięciominutowy

trwający dziewięćdziesiąt minut

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający dziewięćdziesiąt minut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięcioośmiolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięcioośmiolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioośmioletni

liczący 98 lat

przymiotnik

(1.1) mający dziewięćdziesiąt osiem lat

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt osiem lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioparoletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający dziewięćdziesiąt kilka lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciopięcioipółletni

mający 95 lat i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćdziesięciopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciopięciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt pięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciopięciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciopięciolecie

1. okres dziewięćdziesięciu pięciu lat;
2. dziewięćdziesiąta piąta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćdziesięciopięcioletni

przymiotnik

(1.1) mający dziewięćdziesiąt pięć lat

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt pięć lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 90, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 90

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciosiedmiolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt siedem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciosiedmiolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciosiedmioletni

mający dziewięćdziesiąt siedem lat; trwający dziewięćdziesiąt siedem lat

przymiotnik

(1.1) mający dziewięćdziesiąt siedem lat

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt siedem lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćdziesięciosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciosześciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt sześć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciosześciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciosześcioletni

przymiotnik

(1.1) mający dziewięćdziesiąt sześć lat

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt sześć lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający dziewięćdziesiąt trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięćdziesięciotrzylatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewięćdziesiąt trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięćdziesięciotrzylatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesięciotrzyletni

przymiotnik

(1.1) mający dziewięćdziesiąt trzy lata

(1.2) trwający dziewięćdziesiąt trzy lata

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięćdziesiona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od dziewięćdziesiątka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięcina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. świadczenie, podatek dziewiątej część dochodów

(1.2) stpol. jedna dziewiąta, dziewiąta część czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięcioarowy

mający powierzchnię 9 arów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioboczny

dotyczący dziewięcioboku, mający dziewięć boków, ograniczony dziewięcioma płaszczyznami itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciobok

wielokąt płaski o dziewięciu bokach; dziewięciokąt

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciocyfrowy

złożony z dziewięciu cyfr

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioczłonowy

przymiotnik

(1.1) liczący dziewięć członów, składający się z dziewięciu członów

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciodniowy

mający dziewięć dni, trwający dziewięć dni itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający dziewięć dni

(1.2) będący w wieku dziewięciu dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciodrzwiowy

przymiotnik

(1.1) mający dziewięcioro drzwi

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięcioetapowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dziewięciu etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięcioetapowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dziewięciu stopni, etapów

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciofazowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dziewięciu fazach, etapach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciofazowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dziewięciu stopni, faz, etapów

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciogodzinny

trwający dziewięć godzin

przymiotnik

(1.1) trwający dziewięć godzin

(1.2) będący w wieku dziewięciu godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciogłowy

mający dziewięć głów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioigłówka

potocznie: drukarka mająca dziewięć igieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioigłowy

o drukarce komputerowej: mająca dziewięć igieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioipółgodzinny

trwający dziewięć i pół godziny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioipółletni

mający dziewięć lat i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioipółmilionowy

liczący dziewięć i pół miliona czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się dziewięcioma językami

(1.2) napisany w dziewięciu językach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dziewięciokąt

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciokąt

wielokąt płaski o dziewięciu kątach; dziewięciobok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt o dziewięciu bokach

Wielokąt, wielobok – różnie definiowany typ figury geometrycznej:

- w sensie najszerszym jest to dowolna zamknięta linia łamana;
- czasem wymaga się dodatkowo, by była to łamana płaska;
- dodatkowym założeniem może być, że jest to łamana zwyczajna;
- wielokątem nazywa się też obszar płaszczyzny ograniczony łamaną zwyczajną; w tym wypadku jest to spójny zbiór stanowiący sumę skończonej liczby trójkątów zdefiniowanych jako sympleksy danej przestrzeni dwuwymiarowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewięciokątny

mający dziewięć kątów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciokilometrowy

mający długość dziewięciu kilometrów, wynoszący dziewięć kilometrów

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość (długość) dziewięciu kilometrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciokolumnowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z dziewięciu kolumn

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciokondygnacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dziewięć kondygnacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w dziewięć koni;
2. o silniku: mający moc dziewięciu koni mechanicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciokrotnie

przysłówek

(1.1) dziewięć razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciokrotność

→ dziewięciokrotny

Patrz:dziewięciokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciokrotny

powtarzający się dziewięć razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się dziewięć razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dziewięć razy

(1.3) dziewięć razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciolatek

chłopiec dziewięcioletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewięciolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca dziewięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od dziewięciolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciolatki

chłopiec dziewięcioletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciolecie

1. okres dziewięciu lat;
2. dziewiąta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioletni

1. trwający dziewięć lat; przypadający za dziewięć lat;
2. będący w wieku dziewięciu lat, mający dziewięć lat

przymiotnik

(1.1) mający dziewięć lat

(1.2) trwający dziewięć lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający dziewięć liści

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięcioliterowy

złożony z dziewięciu liter

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z dziewięciu liter

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciolitrowy

1. mający pojemność dziewięciu litrów;
2. zawierający dziewięć litrów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciometrowy

mający długość dziewięciu metrów, wynoszący dziewięć metrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciomiesięczny

mający dziewięć miesięcy, trwający dziewięć miesięcy itp.

przymiotnik

(1.1) trwający dziewięć miesięcy

(1.2) będący w wieku dziewięciu miesięcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciominutowy

trwający dziewięć minut

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający dziewięć minut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięcionogi

mający dziewięć nóg; dziewięcionożny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcionożny

mający dziewięć nóg; dziewięcionogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięcioosobowy

1. składający się z dziewięciu osób;
2. przeznaczony dla dziewięciu osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dziewięciu osób, mogący pomieścić dziewięć osób

(1.2) złożony z dziewięciu osób, wykonywany przez dziewięć osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciopak

zgrzewka zawierająca dziewięć jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. paczka zbiorcza po dziewięć sztuk towaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciopiętrowy

mający dziewięć pięter

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i dziewięciu wyższych kondygnacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciopokojowy

przymiotnik

(1.1) z dziewięcioma pokojami

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciopolowy

przymiotnik

(1.1) mający dziewięć pól

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciopłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na dziewięciu płaszczyznach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięcioraki

występujący w dziewięciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący dziewięciu typów, rodzajów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciorako

przysłówek sposobu

(1.1) przysł. od przymiotnika → dziewięcioraki

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięcioramienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający dziewięć ramion, odnóg, promieni itp.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciornik

roślina o białych kwiatach i sercowatych liściach, stosowana w medycynie ludowej

Dziewięciornik (Parnassia L.) – rodzaj roślin zielnych należący do rodziny dławiszowatych. Należy tu około 70 gatunków. Dawniej włączany do rodziny skalnicowatych, jednak badania genetyczne wykazały, że z innymi zaliczanymi tam roślinami jest odlegle spokrewniony. Rośliny tu należące są wieloletnimi roślinami zielnymi występującymi w strefy umiarkowanej półkuli północnej. Najliczniej występują w południowej i południowo-wschodniej Azji (w Chinach rośnie 49 endemitów z tego rodzaju). Do polskiej flory należy dziewięciornik błotny (Parnassia palustris).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewięciornikowate

1. o cechach dziewięciornikowatych (rodzina roślin);
2. kaldezja dziewięciornikowata - gatunek byliny z rodziny żabieńcowatych, roślina o białych kwiatach występująca w Europie, Azji i w Afryce

Dziewięciornikowate (Parnassiaceae S.F. Gray) – rodzina roślin blisko spokrewniona z dławiszowatymi, zaliczana do rzędu dławiszowców. W przeszłości rodzaje tu należące włączane były do rodziny skalnicowatych, jednak badania genetyczne wykazały, że są z tymi roślinami odlegle spokrewnione. Należą tu byliny występujące na terenach podmokłych, głównie strefy umiarkowanej chłodnej półkuli północnej. W florze Polski występuje tylko jeden rodzaj należący do tej rodziny – dziewięciornik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewięciornikowaty

1. o cechach dziewięciornikowatych (rodzina roślin);
2. kaldezja dziewięciornikowata - gatunek byliny z rodziny żabieńcowatych, roślina o białych kwiatach występująca w Europie, Azji i w Afryce

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający dziewięciornik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 9, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 9

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciościan

wielościan o 9 ścianach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o dziewięciu ścianach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciostopniowo

przysłówek sposobu

(1.1) w dziewięciu etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciostopniowy

1. mający dziewięć stopni (w jakiejś skali);
2. mający dziewięć stopni, etapów

przymiotnik

(1.1) składający się z dziewięciu stopni, schodków

(1.2) składający się z dziewięciu stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięciosylabowy

przymiotnik

(1.1) liczący dziewięć sylab, składający się z dziewięciu sylab

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciotomowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z dziewięciu tomów, zawarty w dziewięciu tomach, wydany w dziewięciu tomach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający dziewięć tygodni

(1.2) będący w wieku dziewięciu tygodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciowarstwowy

przymiotnik

(1.1) liczący dziewięć warstw, składający się z dziewięciu warstw

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewięciowodny

w chemii: zawierający 9 cząsteczek wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciozębny

mający dziewięć zębów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięciozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z dziewięciu zgłosek

Dziewięciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z dziewięciu sylab.

W wersyfikacji polskiej najczęściej pojawia się jako wers w wierszu sylabicznym, zwykle trzyakcentowy, bezśredniówkowy lub dzielony (np. 5 + 4). Często występuje także w sylabotonikach (np. w trypodii amfibrachicznej) oraz w wierszach różnowersowych. Może również stanowić jeden z członów rozbudowanego wersu sylabicznego (np. 9 + 6).

    Gdy mi się wszystko koło mroczy,
    Gdy się powszednim trudem znużę —
    Wtedy mi patrzeć daj w swe oczy,
    W swe oczy czarne, ciche, duże...
            Lucjan Rydel, Hania

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewięciozgłoskowy

złożony z dziewięciu zgłosek (sylab); dziewięciosylabowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewiecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćkroć

dziewięć razy; dziewięciokrotnie

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. dziewięć razy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćset

[czytaj: dziewiencet] liczebnik oznaczający liczbę 900

liczebnik

(1.1) liczba 900

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćsetka

1. liczba 900;
2. całość składająca się z 900 części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 900

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 900 (dziewięćset)

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 900

(1.3) całość składająca się z dziewięciuset części, elementów lub jednostek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćsetlecie

1. okres dziewięciuset lat;
2. dziewięćsetna rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewięćsetletni

mający dziewięćset lat, trwający dziewięćset lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający dziewięćset lat

(1.2) trwający dziewięćset lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 900

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od dziewięćset

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewięćsił

roślina zielna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Carlina|L.|ref=tak., roślina dwuletnia o dużych koszyczkach kwiatowych z rodziny astrowatych;

Dziewięćsił (Carlina L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 30 gatunków. Rośliny te występują w Europie, północnej Afryce i zachodniej Azji. W Polsce w zależności od ujęcia systematycznego rosną 4 lub 5 gatunków.

Naukowa nazwa rodzajowa upamiętnia Karola V Habsburga (1500–1558).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewierka

dziewierka łąkowa - gatunek muchówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewierz

brat męża (szwagier)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. książk. brat męża; Gloger.

(1.2) stpol. brat żony

Staropolskie określenia stopnia pokrewieństwa dotyczą nazw, którymi określa się członków rodziny. Niektóre z nich wyszły z użycia i nie są stosowane w dzisiejszej polszczyźnie.

Krewnych po ojcu określano krewnymi po mieczu (lub agnatami), a po matce po kądzieli (lub kognatami, najczęściej terminy „agnat” i „kognat” stosowane były do przodków). Bliższą rodziną byli męscy potomkowie, jako zachowujący to samo nazwisko i herb.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewierzewo

wieś w Polsce

Dziewierzewo (od 1907 niem. Lindenbrück) – wieś pałucka w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Kcynia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewiętlice

wieś w Polsce

Dziewiętlice (niem. Heinersdorf, cz. Pruský Jindřichov) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Paczków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewiętnaście

[czytaj: dziewietnaście] liczebnik oznaczający liczbę 19

liczebnik główny

(1.1) liczba 19

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 19, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 19

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnasta

godzina dziewiętnasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 19, godzina siódma wieczorem

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: dziewiętnasty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 19

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewiętnastka

1. grupa dziewiętnastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 19;
3. dziewiętnaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 19

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 19

(1.3) całość składająca się z dziewiętnastu części, elementów lub jednostek

(1.4) pot. dziewczyna w wieku 19 lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą dziewiętnaście, dotyczący liczby dziewiętnaście

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający dziewiętnaście dni

(1.2) będący w wieku dziewiętnastu dni

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastogodzinny

trwający dziewiętnaście godzin

przymiotnik

(1.1) trwający dziewiętnaście godzin

(1.2) będący w wieku dziewiętnastu godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnastokąt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt mający dziewiętnaście boków i dziewiętnaście kątów wewnętrznych

Dziewiętnastokąt – wielokąt, który ma 19 boków. Suma jego kątów wewnętrznych wynosi 3060°

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewiętnastokrotnie

przysłówek

(1.1) dziewiętnaście razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastokrotny

powtarzający się dziewiętnaście razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się dziewiętnaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś dziewiętnaście razy

(1.3) dziewiętnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnastolatek

mężczyzna dziewiętnastoletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna w wieku dziewiętnastu lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca dziewiętnaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od dziewiętnastolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnastolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca dziewiętnaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca dziewiętnaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca dziewiętnaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: dziewiętnastolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnastolatki

mężczyzna dziewiętnastoletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewiętnastolecie

1. okres dziewiętnastu lat;
2. dziewiętnasta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewiętnastoletni

1. trwający dziewiętnaście lat; przypadający za dziewiętnaście lat;
2. będący w wieku dziewiętnastu lat, mający dziewiętnaście lat

przymiotnik

(1.1) mający dziewiętnaście lat

(1.2) trwający dziewiętnaście lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z dziewiętnastu liter

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający dziewiętnaście minut

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastoosobowy

1. składający się z dziewiętnastu osób;
2. przeznaczony dla dziewiętnastu osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla dziewiętnastu osób, mogący pomieścić dziewiętnaście osób

(1.2) złożony z dziewiętnastu osób, wykonywany przez dziewiętnaście osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i dziewiętnastu kondygnacji położonych nad nim

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastościan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o dziewiętnastu ścianach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastostopniowy

1. mający dziewiętnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający dziewiętnaście stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewiętnastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z dziewiętnastu tomów, zawarty w dziewiętnastu tomach, wydany w dziewiętnastu tomach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający dziewiętnaście tygodni

(1.2) będący w wieku dziewiętnastu tygodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziewiętnastowieczny

dotyczący dziewiętnastego wieku, pochodzący z dziewiętnastego wieku, żyjący w dziewiętnastym wieku, dziejący się w dziewiętnastym wieku itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w dziewiętnastym wieku; taki, który pochodzi z dziewiętnastego wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewiętnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 19

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 19

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po osiemnastym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) dziewiętnasta: godzina dziewiętnasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewin

wieś w Polsce

- Dziewin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
- Dziewin – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewka

1. dawniej: panna, dziewczyna, dziewica;
2. przestarzałe: wiejska dziewczyna, służąca na wsi;
3. kobieta źle prowadząca się; prostytutka; ulicznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dziewczyna

(1.2) stpol. córka

(1.3) daw. kobieta rozwiązła

(1.4) przest. służąca

(1.5) stpol. panna

(1.6) stpol. dziewica

Dziewczyna (rzadziej: dziewczę, podlotek, dzierlatka; również dziewczynka, zwykle o małych dzieciach) – młody człowiek płci żeńskiej. Wiek, w którym dziewczyna staje się kobietą, jest różny w różnych społeczeństwach. Zwykle przejście z okresu dojrzewania do dojrzałości następuje w wieku kilkunastu lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziewkowice

wieś w Polsce

Dziewkowice (niem. Schewkowitz, 1936–1945 Frauenfeld) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dziewkowice, po jej zniesieniu w gromadzie Strzelce Opolskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewnica

oprzęd larwy pszczoły

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewoja

dawniej, dziś żartobliwie: dziewczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dorodna, rosła dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewojka

przestarzałe: młoda dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewoński

nazwisko

- Adam Dziewoński – geolog
- Edward Dziewoński – aktor, reżyser, satyryk, syn Janusza
- Janusz Dziewoński – aktor, ojciec Edwarda
- Józef Dziewoński – artysta malarz, grafik, powstaniec styczniowy, ojciec Karola
- Karol Dziewoński – profesor chemii, syn Józefa
- Kazimierz Dziewoński – geograf
- Zachariasz Dziewoński – lekarz (chirurg), major wojsk polskich z powstania listopadowego, żołnierz legii cudzoziemskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzieworodny

rozwijający się z niezapłodnionego jaja

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieworodztwo

dawniej: dzieworództwo (partenogeneza)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewosłąb

dziewosłęb; dawniej:
1. mężczyzna, który w imieniu kogoś starającego się o rękę dziewczyny prosi jej rodziców o zgodę;
2. pieśń weselna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. mężczyzna, który w imieniu kawalera starającego się o rękę panny, prosi jej rodziców o zgodę; Gloger|dziewosłąb.

(1.2) daw. starosta weselny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. pieśń weselna, wiersz weselny

(2.2) daw. w lm. dziewosłęby: konkury, swatanie, zaręczyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewosłąbka

→ dziewosłąb; dziewosłębka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewosłęb

dziewosłąb; dawniej:
1. mężczyzna, który w imieniu kogoś starającego się o rękę dziewczyny prosi jej rodziców o zgodę;
2. pieśń weselna

Dziewosłęb, dziewosłąb – termin utworzony jako tłumaczenie łacińskiego wyrażenia paranymphus. W XVI w. jeden ze swoich wierszy poświęca mu Jan Kochanowski w utworze o tym samym tytule.

Jest to funkcja związana z zamążpójściem, od pewnego momentu wyparta przez określenie swat. W źródłach pochodzących z okresu Polski wczesnonowożytnej częściej pojawia się jednak dziewosłąb.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewosłębić

dawniej:
1. być dziewosłębem, swatem;
2. swatać kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewosłębka

→ dziewosłęb; dziewosłąbka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewosłęby

dziewosłęb; dawniej:
1. mężczyzna, który w imieniu kogoś starającego się o rękę dziewczyny prosi jej rodziców o zgodę;
2. pieśń weselna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewucha

rubasznie, czasem życzliwie o dziewczynie, przeważnie wiejskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziewuchowaty

podobny do dziewuchy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewulski

nazwisko

## Osoby

- Eugeniusz Dziewulski – polski dyrygent
- Eugeniusz Klemens Dziewulski – polski przyrodnik, ojciec Wacława i Władysława
- Jerzy Dziewulski – polski policjant i polityk
- Juliusz Dziewulski – polski oficer
- Lech Dziewulski – artysta plastyk, działacz opozycji antykomunistycznej
- Michał Dziewulski – historyk, muzealnik
- Stanisław Rawicz-Dziewulski – generał Wojska Polskiego
- Wacław Dziewulski – polski fizyk
- Władysław Dziewulski – polski astronom
- Władysław Dziewulski – polski historyk
- Zbigniew Dziewulski – polski polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziewuszka

dziewojka, panienka;
1. pieszczotliwie, żartobliwie: dorastająca panna;
2. poufale albo ironicznie: dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewuszy

→ dziewucha

Patrz:dziewucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziewuszysko

zgrubienie od: dziewucha; pogardliwie lub z politowaniem o dziewczynie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieża

duże, drewniane naczynie do rozczyniania ciasta na chleb; donica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże drewniane naczynie do rozczyniania ciasta na chleb;

(1.2) zawartość dzieży (1.1)

Dzieża – naczynie służące do rozczyniania mąki i wyrastania ciasta chlebowego. Wykonane było z drewnianych klepek (najczęściej lipowych, świerkowych lub najwyżej cenionych – dębowych) i obręczy. Szersze u dołu niż u góry. Dzieża zwykle była bez wieka, ale czasem spotykało się wieko (pokrywę) wyplecione ze słomy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzieżka

gliniany garnek do przechowywania mleka lub śmietany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od dzieża

(1.2) białystok. dzbanek

Aleuria Fuckel (dzieżka) – rodzaj grzybów należący do rodziny Pyronemataceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzieżycowate

rodzina roślin dwuliściennych, rosnących przeważnie w okolicach zwrotnikowych Ameryki Południowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzieżycowaty

o cechach dzieżycowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziełak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziełko

1. niewielki utwór literacki;
2. zdrobnienie od: dzieło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: dzieło

(1.2) niewielkie dzieło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzieło

1. utwór artystyczny, literacki lub naukowy o dużej wartości;
2. praca;
3. efekt jakichś procesów lub czyjejś pracy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) efekt pracy twórczej

(1.2) ogólnie – efekt czyichś działań

- dzieło kultury
  - dzieło sztuki
  - dzieło literackie
  - dzieło muzyczne
- dzieło fortyfikacyjne
  - dzieło koronowe
  - dzieło rogowe
- dzieło naukowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziełowy

druk. związany z techniką wydawniczą dzieł, używany przy przygotowaniu i druku dzieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziełucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzigański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzik

1. zwierzę z rodziny świń, cenione przez myśliwych;
2. pęd wyrosły z nieuszlachetnionej części drzewa;
3. młoda roślina służąca za podkładkę przy szczepieniu lub oczkowaniu;
4. potocznie: człowiek nietowarzyski, odludek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gatunek ssaka z rzędu parzystokopytnych;

(1.2) pot. osoba nietowarzyska

Dzik euroazjatycki, dzik (Sus scrofa) – gatunek dużego, lądowego ssaka łożyskowego z rodziny świniowatych (Suidae). Sus scrofa jest jedynym przedstawicielem dziko żyjących świniowatych w Europie. Jest także przodkiem świni domowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzika

1. nieoswojony, występujący w środowisku naturalnym;
2. prymitywny, pierwotny, nieufny, nieokrzesany;
3. niezgodny z normami społecznymi, nieusankcjonowany prawnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzikacz

największy dziko żyjący ssak z rodziny świniowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzikan

rodzaj świni

Dzikan (Potamochoerus) – rodzaj ssaków parzystokopytnych z podrodziny świń (Suinae) w obrębie rodziny świniowatych (Suidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzikarium

nieżytek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzikarz

w łowiectwie: pies do polowań na dziki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. pies do polowania na dziki

Dzikarz – nieduży, często krótkonogi pies rasowy lub nierasowy, ułożony do polowania na dziki. Na dzikarzy wybierane są psy, które odznaczają się pasją myśliwską i ciętością, mają skłonność do pracy szperacza i posokowca, a dzięki niedużym rozmiarom mogą pracować w norach. Mimo drobnej budowy ciała mają bardzo silne szczęki i zęby. Zadaniem dzikarzy jest wyszukiwanie w miocie dzików, osaczenie, oszczekiwanie ich i wyprowadzanie na linię myśliwych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzikawy

nieco dziki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziki

1. nieoswojony, występujący w środowisku naturalnym;
2. prymitywny, pierwotny, nieufny, nieokrzesany;
3. niezgodny z normami społecznymi, nieusankcjonowany prawnie

przymiotnik

(1.1) nieudomowiony, żyjący w naturalnych warunkach

(1.2) niekontrolowany

(1.3) nieokrzesany

(1.4) naturalny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek kultur prymitywnych, żyjący w pierwotnych warunkach

(2.2) polit. człowiek nienależący do żadnej partii

forma rzeczownika.

(3.1) M. lm. od dzik

- 2 miejscowości w Polsce:
  - Dziki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świecie
  - Dziki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Dziki – serial telewizyjny
- Dikiy (pol. Dziki) – rosyjski serial kryminalny
- dzikie zwierzę – przeciwieństwo zwierzęcia domowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzikiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób dziki

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzikolud

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. człowiek dziki

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzikomowa

rzadko: wulgarny sposób posługiwania się językiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzikość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest dzikie, nieokiełznane, nieoswojone

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzików

1. zwierzę z rodziny świń, cenione przez myśliwych;
2. pęd wyrosły z nieuszlachetnionej części drzewa;
3. młoda roślina służąca za podkładkę przy szczepieniu lub oczkowaniu;
4. potocznie: człowiek nietowarzyski, odludek

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Dzików – część miasta Tarnobrzeg
- Dzików – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Gaworzyce
- Dzików – przysiółek w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim, w gminie Sława
- Dzików – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Rzeczenica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzikowiec

1. wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim;
2. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Dzikowiec (województwo dolnośląskie) – wieś w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
- Dzikowiec (Rączna) – część wsi Rączna w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
- Dzikowiec (województwo podkarpackie) – wieś w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzikowiecki

→ Dzikowiec (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzikowo

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 6

- Dzikowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
- Dzikowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
- Dzikowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
- Dzikowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Dzikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek
- Dzikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzikowski

przymiotnik od: Dzikowa, Dzikowo, Dzików

Dzikowski (forma żeńska: Dzikowska; liczba mnoga: Dzikowsky) – polskie nazwisko utworzone sufiksem -ski od nazwy miejscowej Dzikowiec, Dzikowo, Dzikowice lub Dzikowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzikszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziki; bardziej dziki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzikus

osoba, która jest dzika

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obraź. osobnik niecywilizowany

(1.2) pot. pejor. osoba zachowująca się prymitywnie i grubiańsko

(1.3) pot. pejor. osoba nieśmiała, mająca trudności w relacjach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. żart. nieoswojone zwierzę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzikusek

→ dzikus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: dzikus

(1.2) mały dzikus

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: dzikuska

Patrz:dzikus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzikuska

→ dzikus

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta niecywilizowana

(1.2) kobieta nieobyta towarzysko

(1.3) reprezentantka obcej cywilizacji

(1.4) prostaczka

(1.5) kobieta nieśmiała

Dzikuska. Historia miłości – debiutancka powieść Ireny Zarzyckiej z 1927 roku. Początkowo ukazywała się w odcinkach na łamach Rzeczpospolitej (od 10 sierpnia), a następnie została wydana przez wydawnictwo "Rój". Jedna z najpopularniejszych polskich powieści romansowych okresu międzywojennego.

Patrz:dzikus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzinia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. włosienica

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziób

1. wydłużona, przednia część głowy ptaków obejmująca otwór gębowy;
2. potocznie: twarz, zwłaszcza usta, wargi;
3. wydłużona, ostro wystająca końcówka niektórych przedmiotów; szpic, szpikulec, czubek;
4. blizna na twarzy, zwykle po ospie lub trądziku;
5. w instrumentach dętych o pojedynczym stroiku: ustnik w postaci krótkiej rurki z ukośnym ścięciem tworzącym okienko, na które nakłada się stroik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. rogowe zakończenie głowy u ptaków oraz niektórych innych zwierząt służące najczęściej do chwytania pokarmów;

(1.2) pot. przen. twarz lub usta

(1.3) muz. rodzaj ustnika;

(1.4) mors. przednia część kadłuba statku;

(1.5) lotn. przednia część kadłuba samolotu;

(1.6) zwykle w lm. ślad na skórze po przebytej ospie

forma czasownika.

(2.1) rozk. zob. dziobać.

- Dziób – przednia część kadłuba jednostki pływającej
- Dziób – rogowy twór u ptaków oraz niektórych innych zwierząt
- Dziób – przednia część kadłuba samolotu
- Dziób – rodzaj ustnika w instrumencie muzycznym
- Dziób – szczyt w Górach Stołowych w Sudetach Środkowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzioba

w żeglarstwie:
1. miejsce, w którym zbiegają się obie burty przedniej części statku, jachtu, łodzi itp.;
2. przednia część kadłuba i pokładu statku, jachtu, łodzi itp. od fokmasztu do dziobnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziobać

dzióbać;
1. o ptakach: uderzać dziobem;
2. o ptakach: jeść coś, chwytając dziobem;
3. kłuć, uderzać czymś ostrym; ukłuć;
4. potocznie: jeść niewiele; pogryzać;
5. wulgarnie: współżyć z kimś seksualnie, być aktywnym seksualnie

czasownik przechodni niedokonany (dk. dziobnąć)

(1.1) uderzać dziobem

(1.2) jeść dziobem

(1.3) pot. uderzać czymś ostrym

(1.4) pot. jeść po trochu

(1.5) przen. uczyć się na pamięć

(1.6) przen. schlebiać komuś

czasownik zwrotny niedokonany dziobać się (dk. dziobnąć się)

(2.1) dziobać (1.1) jeden drugiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziobak

1. ssak z rzędu stekowców o charakterystycznym pysku zakończonym dziobem podobnym do kaczego, występujący nad rzekami Australii i Tasmanii; dawniej: dzióbak;
2. drewniana lub metalowa belka umocowana do dziobnicy żaglowca, służąca do rozpinania lin i żagli; bukszpryt

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ornithorhynchidae|ref=tak., stekowiec z rodziny dziobakowatych;

(1.2) kolej. środ. elektryczny zespół trakcyjny Pendolino;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) żegl. bukszpryt

Dziobak australijski, dziobak (Ornithorhynchus anatinus) – prowadzący częściowo wodny tryb życia endemiczny dla wschodnich stanów Australii (w tym Tasmanii) gatunek ssaka z grupy stekowców, jedynych członków tej gromady składających jaja. Jest ostatnim istniejącym do dziś przedstawicielem swego rodzaju i rodziny, choć znaleziono skamieniałości licznych przedstawicieli tych taksonów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziobakowate

o cechach dziobakowatych (rodzina ssaków)

Dziobakowate (Ornithorhynchidae) – rodzina ssaków z rzędu stekowców (Monotremata).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziobakowaty

o cechach dziobakowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziobanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziobać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzióbas

dziubas;
1. pieszczotliwie: osoba, którą się bardzo lubi;
2. potocznie: pocałunek; całus, buziak, buzi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. rodzaj afektonimu stosowanego wobec mężczyzny, np. męża

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) pot. pocałowanie kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzióbasek

pieszczotliwie o osobie bliskiej, drogiej; kochanie, skarb, złotko, rybka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziobaty

1. mający twarz zeszpeconą bliznami po ospie; dzióbaty;
2. dawniej o ptaku z długim dziobem

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. (o ptaku) mający długi dziób, o długim dziobie

przymiotnik jakościowy

(2.1) zeszpecony bliznami po chorobie skórnej, np. ospie lub trądziku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzióbeczek

zdrobnienie od: dzióbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dziób

(1.2) pieszcz. o ukochanym

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. pocałunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziobek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dziób

(1.2) mały dziób

(1.3) wylot czajnika, czajniczka lub innego naczynia

(1.4) przen. usta, zwłaszcza ściśnięte

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. pocałunek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pieszczotliwie o ukochanym; w domyśle: ten, którego całuję

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzióbica

pospolita jasnoszara ćma z rodziny garbatek, występująca w Eurazji na łąkach i obrzeżach lasów

Dzióbica (Pterostoma) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych.

Motyle o krępym ciele. Ubarwienie mają żółte lub brązowoszare z prążkami i kreskami we wzorze. Głowa ich jest zaopatrzona w nieowłosione oczy złożone, słabo rozwiniętą ssawkę i obustronnie grzebykowane czułki, natomiast pozbawiona jest przyoczek. Charakterystyczna jest budowa głaszczków. Są one bardzo długie, kosmato owłosione i sterczą ku przodowi tworząc „dzióbek”. Gęste owłosienie tułowia tworzy na jego grzbietowej stronie sterczący czub. Skrzydła obu par są wydłużone. Przednie skrzydło ma krawędź zewnętrzną ząbkowaną, a krawędź tylną z pojedynczym, szerokim zębem. Długi odwłok u samca wieńczy podwójny pędzelek włosków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziobiec

wydłużone, ostre zakończenie narzędzia; dziób

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziobik

dziobik brzozowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny zwińcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziobkowaty

podobny w kształcie do dzioba, dziobka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzióbkowiec

gatunek mchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziobnica

element konstrukcyjny statku; stewa przednia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mar. ukośna belka w kadłubie jachtu na dziobie, będąca przedłużeniem stępki

Stewa – część szkieletu statku lub łodzi. Przedłużenie stępki w kierunku dziobu (stewa dziobowa, dziobnica) albo rufy (stewa rufowa, tylnica).

Stewa rufowa kończy rufową część kadłuba statku, łącząc poszycie burt. W przypadku statków wykonana jest zwykle jako staliwny odlew lub stalowa konstrukcja spawana, zawierająca wyjście okrętowego wału napędowego i zawieszenie steru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziobnik

trójkątny żagiel mocowany między przednim masztem a bukszprytem; kliwer

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziobogłowy

1. wale dziobogłowe - rodzina waleni; zyfiowate;
2. gleboryjec dziobogłowy - gatunek jadowitego węża;
3. tasmanowal dziobogłowy - gatunek ssaka z rodziny zyfiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzioboróg

rodzaj ptaków z rodziny dzioborożców

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzioborogi

pelikan dzioborogi - gatunek ptaka z rodziny pelikanów

Bucorvus – rodzaj ptaków z rodziny dzioborożców (Bucerotidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzioborożce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Bucerotidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu dzioborożcowych;

Dzioborożce (Bucerotidae) – rodzina ptaków z rzędu dzioborożcowych (Bucerotiformes). Należy do niej ponad 50 gatunków ptaków, z których wszystkie mają stosunkowo długie, zakrzywione dzioby, często z dodatkową rogową naroślą na górnej części dzioba. Całość dzioba jest często bardzo kolorowa.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzioborożcowe

o cechach dzioborożcowych (rząd ptaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Bucerotiformes|Fürbringer|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Dzioborożcowe (Bucerotiformes) – rząd ptaków z podgromady Neornithes. Obejmuje rodziny dzioborożców (Bucerotidae), sierpodudków (Phoeniculidae) i dudków (Upupidae). Bucerotiformes zostały wydzielone z rzędu kraskowych (Coraciiformes), by utrzymać monofiletyzm Coraciiformes bez konieczności włączania do nich dzięciołowych (Piciformes) i trogonów (Trogoniformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzioborożcowy

o cechach dzioborożcowych (rząd ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzioborożec

ptak z rodziny dzioborożców, charakteryzujący się potężnym lekko zakrzywionym dziobem, na którym wyrasta rogowy kask; występuje w Afryce, pd.-wsch. Azji i Oceanii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak posiadający duży dziób z rogowymi naroślami;

Dzioborożce (Bucerotidae) – rodzina ptaków z rzędu dzioborożcowych (Bucerotiformes). Należy do niej ponad 50 gatunków ptaków, z których wszystkie mają stosunkowo długie, zakrzywione dzioby, często z dodatkową rogową naroślą na górnej części dzioba. Całość dzioba jest często bardzo kolorowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziobowal

rodzaj ssaków morskich z rodziny zyfiowatych

Dziobowal (Mesoplodon) – rodzaj ssaków morskich z rodziny Hyperoodontinae w obrębie rodziny zyfiowatych (Ziphiidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziobowaty

o kształcie podobnym do dzioba

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziobówka

1. ptak (2 gatunki) z rzędu siewkowych, z terenów podmokłych Afryki, południowej i południowo-wschodniej Azji i Australii (dziobówka bengalska) oraz Ameryki Południowej (dziobówka amerykańska); w opiece nad potomstwem samice zajmują się tylko znoszeniem jaj, a resztę obowiązków przejmują samce; złotosłonka;
2. nadbudówka na dziobie statku

- dziobówka - nadbudówka na dziobie statku wodnego
- dziobówka - Złotosłonka bengalska - gatunek ptaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziobowy

przymiotnik

(1.1) anat. związany z dziobem, dotyczący dziobu (dzioba) (u istot)

(1.2) techn. związany z dziobem, dotyczący dziobu (w środkach transportu)

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzioby

w żeglarstwie:
1. miejsce, w którym zbiegają się obie burty przedniej części statku, jachtu, łodzi itp.;
2. przednia część kadłuba i pokładu statku, jachtu, łodzi itp. od fokmasztu do dziobnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzionek

zdrobnienie od: dzień

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzionka

środowiskowo: dzienna zmiana w systemie pracy zmianowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziopa

dziopka;
1. gwarowo: dziewczyna, panna, dziewka;
2. dawniej: chustka na głowę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków. dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziopka

dziopa;
1. gwarowo: dziewczyna, panna, dziewka;
2. dawniej: chustka na głowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziołcha

w gwarze śląskiej: dziewczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kraków, Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziołszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziewczynka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzirycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dziryt

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziryt

rodzaj krótkiej włóczni z małym grotem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj broni drzewcowej, odmiana włóczni znana od czasów prehistorycznych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziś

1.
a) w dniu dzisiejszym; dzisiaj;
b) teraz, obecnie, w tych czasach;
2. w użyciu rzeczownikowym:
a) dzień bieżący;
b) teraźniejszość;
3. słowo będące przyśpiewką ludową w tańcu, zwykle powtórzone (np. "Hop dziś, dziś - dana, dana!")

przysłówek czasu

(1.1) = dzisiaj

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzis.

skrót od: dzisiejszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzisia

przysłówek czasu

(1.1) daw. lub gwara. dzisiaj, dziś

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzisiaj

przysłówek czasu

(1.1) cały dzień, który jest w tej chwili, dziś

(1.2) w obecnym czasie, w bieżącym okresie

Dzisiaj – polski telewizyjny program informacyjny, główny program informacyjny Telewizji Republika, nadawany codziennie o godz. 19:00.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzisiej

przysłówek

(1.1) gw-pl|Mazowsze. dzisiaj, dziś

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzisiejszość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dzisiejsze; cecha tych, którzy są dzisiejsi

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzisiejszy

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się dziś

(1.2) ogólnie: aktualny, mający miejsce w obecnych czasach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzisio

przysłówek czasu

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. dzisiaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzisioj

przysłówek czasu

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzisiaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzisiok

przysłówek czasu

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzisiaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziśka

przysłówek czasu

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dzisiaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzisna

1. miasto na Białorusi;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Litwie i Białorusi, lewy dopływ Dźwiny, wypływa z jeziora Dzisna na Litwie;

W Polsce

- Dzisna – wieś w Polsce w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Przybiernów
- Dzisna – zlikwidowany przystanek gryfickiej kolei wąskotorowej w Dzisnej

Na Litwie

- Dzisna – wieś w rejonie ignalińskim okręgu uciańskim
- Dzisna – jezioro

Na Białorusi

- Dzisna – miasto w obwodzie witebskim

Rzeka

- Dzisna – rzeka na obszarze Białorusi i Litwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziśnieński

→ Dzisna

Patrz:Dzisna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzitwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Litwie oraz na Białorusi w rejonach werenowskim i lidzkim, prawy dopływ Niemna;

Dzitwa (lit. Ditva, biał. Дзітва) – rzeka na Litwie oraz w werenowskim i lidzkim rejonach Białorusi, prawy dopływ Niemna. Długość 93 km, w granicach Białorusi ~90 km. Zlewnia 1220 km². Przepływ wody u ujścia 8,2 m³/s. średnie nachylenie koryta 0,4‰.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziuba

nazwisko

Dziuba – polskie, białoruskie, ukraińskie i rosyjskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 8972 osoby, według nowszych, internetowych danych nosi je 8129 osób. Nazwisko pochodzi od słów dziób lub dziobać i jest najbardziej rozpowszechnione w południowo-środkowej i południowo-wschodniej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziubak

narzędzie ciesielskie, rodzaj dłuta

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziuban

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubanii

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubas

dzióbas;
1. pieszczotliwie: osoba, którą się bardzo lubi;
2. potocznie: pocałunek; całus, buziak, buzi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. rodzaj afektonimu stosowanego wobec mężczyzny, np. męża

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) pot. pocałowanie kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziubałeczek

dziubałeczek mały - gatunek wszystkożernego owada z rodziny dziubałkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubałek

dziubałek gajowy, dziubałek nadrzewny - gatunki pluskwiaków z rodziny dziubałkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubałkowate

rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych, przeważnie drapieżnych

Dziubałkowate (Anthocoridae) – rodzina niewielkich owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych. Liczy około 500–600 gatunków (w zależności od ujęcia) zgrupowanych w 80–100 rodzajach, z czego w Polsce występuje ok. 40 gatunków (zobacz dziubałkowate Polski). Rodzajem typowym rodziny jest Anthocoris.

W zapisie kopalnym znane są od aptu w kredzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziubałkowaty

o cechach dziubałkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubałtowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubdziać

potocznie:
1. jeść niewiele; pogryzać, dziobać, dzióbać;
2. zajmować się czymś powoli, z przesadną dokładnością; dłubać;
3. mówić pieszczotliwie do dziecka;
4. odbywać stosunek płciowy; ciupciać

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubdziulka

żartobliwie: kobieta nieśmiała, niesamodzielna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubdziuś

pieszczotliwie: dziecko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. rodzaj afektonimu stosowanego wobec mężczyzny, np. męża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziubek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziubiński

nazwisko

Dziubiński (forma żeńska: Dziubińska, forma liczby mnogiej: Dziubińscy) – polskie nazwisko. Z początkiem lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 2700 osób o tym nazwisku. Rodziny szlacheckie o tym nazwisku pieczętowały się herbami Leliwa i Dołęga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziubnonć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziubnąć

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. skosztować

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziubryś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. człowiek ospowaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziuda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziuk

nazwisko

Osoby noszące to nazwisko:

- Andrzej Dziuk (ur. 1951) – polski reżyser i scenograf
- Barbara Dziuk (ur. 1968) – polska polityk i samorządowiec
- Grzegorz Dziuk (ur. 1969) – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziumbier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. masyw górski w Niżnych Tatrach;

Dziumbier (niekiedy Dziumbir lub Dżumbir, słow. Ďumbier, węg. Gyömbér, niem. Djumbier; 2043 m) – najwyższy szczyt Tatr Niżnych na Słowacji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziumdzia

lekceważąco: kobieta zbyt drobiazgowa, ospała, powolna; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. młoda, niezbyt inteligentna kobieta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziunąć

czasownik dokonany

(1.1) daw. uderzyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziunia

potocznie: młoda, atrakcyjna kobieta; dziuńka, dżaga, lacha, laska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. dziewczyna

(1.2) pot. lekcew. dziewczyna

Dziunia – polska łódź badawcza.

Jednostka o długości 7,50 metra i szerokości 2,50 metra została zbudowana w 1977 we Władysławowie (stocznia "Szkuner") jako statek rybacki. Wkrótce odkupiona została przez Polską Akademię Nauk i została zaadaptowana, jako łódź badawcza. Do końca lat 80. XX wieku służyła pracownikom i naukowcom przebywającym i prowadzącym badania na Polskiej Stacji Antarktycznej im. Henryka Arctowskiego na Wyspie Króla Jerzego. Określano ją jako jednostkę o dużej dzielności morskiej, o niezawodnym silniku stacjonarnym. Była wyposażona w windę mechaniczną. Spełniła podstawową rolę w zdobyciu potrzebnych dla naukowców dużych ilości materiałów biologicznych, takich jak np. kryl, ryby, plankton i bentos. Wyposażenie jej zarówno w tratwę pneumatyczną, jak i środki sygnalizacji oraz łączności ze stacja arktyczną, gwarantowały bezpieczeństwo pracy. W rejonie stacji wzniesiono pomost umożliwiający bezpieczne podchodzenie tak "Dziuni", jak i innych jednostek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziunięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziunąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziuniek

potocznie: młoda, atrakcyjna kobieta; dziunia, dżaga, lacha, laska

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziuńka

potocznie: młoda, atrakcyjna kobieta; dziunia, dżaga, lacha, laska

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziupla

1. otwór wydrążony w żywym drzewie stanowiący schronienie dla zwierząt;
2. mieszkanie niewielkich rozmiarów;
3. potocznie: miejsce z nielegalnym lub skradzionym towarem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. otwór, pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa;

(1.2) ekol. gniazdo ptaków, ssaków lub owadów znajdujące się w dziupli (1.1)

(1.3) pot. przen. niewielkie, ciasne pomieszczenie

(1.4) pot. miejsce, w którym dokonuje się demontażu skradzionych pojazdów w celu sprzedania ich w częściach;

Dziupla – pusta komora wewnątrz pnia lub gałęzi drzewa, powstała w wyniku:

- pęknięcia lub innego rodzaju mechanicznego uszkodzenia drewna,
- wewnętrznego rozkładu drewna wywołanego przez grzyby (zgnilizna) lub inne organizmy (np. mrówka gmachówka), stanowi wtedy typ próchnowiska,
- wykucia przez dzięciołowate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziuplak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. gatunek ptaka, który gniazduje w dziuplach lub w inny miejscach, które je przypominają, np. szczelinach skalnych, norach;

Dziuplaki – gatunki ptaków, które zakładają gniazda w dziuplach, a także różnego rodzaju wnękach i szczelinach (próchniejących drzew, skał, murów, wśród kamieni) oraz w norach ziemnych.

W Polsce są to na przykład dzięcioły, szpak, sikory, muchołówki, kowalik, pełzacz leśny i ogrodowy, wróbel mazurek i domowy, większość sów, dudek, kraska, siniak, gągoł, gniazdująca w szczelinach skalnych i pod kamieniami białorzytka, wygrzebująca nory brzegówka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziuplanka

ul w kłodzie spróchniałego drzewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziuplastość

→ dziuplasty

Patrz:dziuplasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziuplasty

mający dziuplę

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziuplowy

→ dziupla

Patrz:dziupla

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziura

1. otwór w czymś, najczęściej nieregularny,
2. brak, luka,
3. zagłębienie w ziemi, nora,
4. pot.: mała, zapomniana miejscowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) otwór powstały wskutek uszkodzenia

(1.2) pot. ubytek w zębie

(1.3) przen. pot. miejscowość biedna, położona z dala od cywilizacji

(1.4) przen. gwara radiowa niepożądana cisza na antenie

(1.5) fiz. zob. dziura elektronowa.

(1.6) przen. grub. pochwa, wagina

(1.7) środ. jaskinia

## Atmosfera

- Dziura ozonowa
- Dziura w powietrzu – turbulencja czystego nieba

## Kosmos

- Dziura koronalna – ciemniejsze obszary w koronie słonecznej
- Czarna dziura
  - Podwójna czarna dziura
  - Pierwotna czarna dziura
  - Czarna dziura o masie gwiazdowej
  - Czarna dziura o masie pośredniej
  - Supermasywna czarna dziura

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziurawcowate

rodzina roślin zielnych o liściach w prześwitujące kropki, rosnących pospolicie w klimacie umiarkowanym i zwrotnikowym; okrętnicowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziurawcowaty

o cechach dziurawcowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurawić

robić dziury

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) robić dziury w czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziurawiec

1. krzew lub bylina z rodziny dziurawcowatych o właściwościach leczniczych;
2. wyciąg lub napar z tej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Hypericum|L.|ref=tak., liczący około 370 gatunków rodzaj roślin z rodziny dziurawcowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju dziurawiec (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziurawka

rodzaj cegły ceramicznej z otworami przelotowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurawość

→ dziurawy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dziurawe

Patrz:dziurawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziurawy

przymiotnik

(1.1) mający dziurę lub dziury

(1.2) przen. mający luki, braki

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziurdziów

wieś w Polsce

Dziurdziów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Lesko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziurdziuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sknera

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malkontent

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziureczka

zdrobnienie od: dziurka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: dziura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziurka

mała dziura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od dziura

(1.2) otwór w zamku lub kłódce do którego wkładany jest klucz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziurkacz

przyrząd służący do robienia otworów w kartkach papieru tak, aby można było umieścić kartki w segregatorze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. dziurkacz biurowy.

(1.2) zob. dziurkacz konduktorski.

Dziurkacz – urządzenie służące do robienia otworów np. w kartkach papieru najczęściej w celu późniejszego umieszczenia ich w segregatorze. Dziurkacz najczęściej wykorzystuje zasadę działania dźwigni.

Kiedyś był niezbędnym elementem wyposażenia każdego biurka, ale w epoce cyfrowej stracił swoją dominującą pozycję. Wymyślił go Matthias Theel. 14 listopada 1886 roku pomysł na dziurkacz opatentował niemiecki przedsiębiorca Friedrich Soennecken (1848–1919). Od tego momentu dziurkacz nie miał sobie równych. Zarówno dziurkacz, jak i segregator ogromnie usprawniły pracę w biurze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziurkarka

1. maszyna do robienia i obszywania dziurek do guzików;
2. urządzenie do przygotowywania taśmy dziurkowanej, na której kombinacje kodowe są przedstawione w postaci układu dziurek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurkować

czasownik

(1.1) robić w czymś dziurki, niewielkie otwory

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziurkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dziurkować.

Dziurkowanie – opatrzenie znaczków i całostek (na znaku opłaty) dziurkami – jedną lub wieloma – układającymi się w inicjały, napisy, znaki lub symbole.

Dziurkowanie ma charakter jednoznaczny z:

- nadrukami dokonanymi przez pocztę
- kasowaniem znaczków
- zabezpieczeniem przed wykupem znaczków w arkuszach dla celów lokacyjnych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziurkowate

mający dużo drobnych otworów, pełen dziurek; porowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurkowatość

→ dziurkowaty

Patrz:dziurkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurkowaty

mający dużo drobnych otworów, pełen dziurek; porowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurkownik

urządzenie do dziurkowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurla

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. reg. ktoś nieobyty towarzysko

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziurowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurownik

młotek do robienia dziur w metalu; dziurkownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziurowy

→ dziura

Patrz:dziura

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziursko

zgrubienie od: dziura

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od dziura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziurszlak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara więzienna oko

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziurzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziw

1. rzecz dziwna, zdumiewająca; niezwykła historia;
2. zdziwienie, podziw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzecz dziwna, niezwykła lub nadprzyrodzone zjawisko

(1.2) pot. zdziwienie

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: dziwa

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp. rozk. od: dziwić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwa

1. zgrubienie od: dziwka;
2. dziewczyna, kobieta niezgrabna, duża, prostacka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. kobieta dopuszczająca się nierządu, prostytutka

(1.2) posp. kobieta rozwiązła

(1.3) posp. kobieta atrakcyjna seksualnie, wręcz o wyzywającym wyglądzie

(1.4) posp. dziewczyna niezgrabna, nieobyta towarzysko

(1.5) środ. przestępców pomocnica kieszonkowca, która odwraca uwagę podczas kradzieży

(1.6) środ. karc. dama (karta)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. patrzeć

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziwactwa

1. coś dziwacznego, śmiesznego, nietypowego;
2. czyjeś dziwne przyzwyczajenie lub maniera zachowania; ekscentryczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwactwo

1. coś dziwacznego, śmiesznego, nietypowego;
2. czyjeś dziwne przyzwyczajenie lub maniera zachowania; ekscentryczność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz dziwaczna, coś dziwacznego

(1.2) czyjeś dziwaczne przyzwyczajenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwaczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zdziwaczeć)

(1.1) stawać się dziwakiem, człowiekiem o nietypowych, dziwnych przyzwyczajeniach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziwaczek

ozdobna roślina z rodziny dziwaczkowatych, pochodząca z Ameryki Środkowej, hodowana dla dekoracji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od dziwak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) bot. nazwa systematyczna|Mirabilis|L.|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny nocnicowatych;

(2.2) bot. roślina z rodzaju dziwaczek (2.1)

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. od dziwaczka

Dziwaczek (Mirabilis) – rodzaj roślin zielnych z rodziny nocnicowatych. Należy do niego około 60 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje strefy międzyzwrotnikową i umiarkowane na obu kontynentach amerykańskich. Jeden gatunek M. himalaica występuje także w południowej Azji. Poza tym niektóre gatunki rozprzestrzenione zostały w uprawie i występują zdziczałe poza obszarem naturalnego występowania. Najszerzej rozprzestrzeniony w świecie jest dziwaczek jalapa M. jalapa. W Polsce kilka gatunków jest uprawianych, przejściowo dziczeje dziwaczek owłosiony M. albida.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwaczka

ozdobna roślina z rodziny dziwaczkowatych, pochodząca z Ameryki Środkowej, hodowana dla dekoracji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o dziwnych upodobaniach i przyzwyczajeniach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwaczkowate

rodzina roślin z rzędu goździkowców; nocnicowate

Nocnicowate, dziwaczkowate (Nyctaginaceae Juss.) – rodzina szeroko rozpowszechnionych głównie na terenach tropikalnych roślin zielnych i drzewiastych. Należy do rzędu goździkowców i składa się z 30–32 rodzajów i około 400 gatunków. Rodzina jest najbardziej zróżnicowana na obu kontynentach amerykańskich i tu jej przedstawiciele sięgają do chłodniejszych obszarów w Ameryce Północnej oraz do południowej Argentyny. Rośliny z tej rodziny wyróżniają się efektownym okwiatem i często barwnymi liśćmi kwiatostanowymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziwaczkowaty

o cechach dziwaczkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwacznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób dziwaczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziwaczniej

stopień wyższy od przysłówka: dziwacznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwaczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziwaczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwaczność

1. ogół cech czegoś, co zwraca na siebie uwagę swoją nietypowością; cudaczność, cudackość, pokraczność, osobliwość;
2. coś, co zwraca na siebie uwagę swoją nietypowością

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co dziwaczne, osobliwe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwaczny

właściwy dziwakowi; śmieszny, cudaczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) cechujący się osobliwością, śmiesznością, nietypowością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwadełko

1. zalążek materii kwarkowej (fizyka);
2. pierwsze stadium larwalne motylicy wątrobowej (biologia)

- Miracidium, dziwadełko – pierwsza larwa w cyklu życiowym przywr wnętrzniaków
- Dziwadełko (ang. strangelet) – hipotetyczne ciało fizyczne, zbudowane z cząstek dziwnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziwadło

dziwoląg; potocznie:
1. człowiek wyglądający lub postępujący nietypowo, śmiesznie, dziwacznie; dziwak, ekscentryk;
2. coś dziwnego, nadmiernie wyrafinowanego, niezwykłego

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwak

osoba, która nie zachowuje się normalnie, zgodnie z przyjętymi normami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która nie zachowuje się normalnie, zgodnie z przyjętymi normami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: dziwka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziwer

falisty deseń na lufach strzelb ze stali damasceńskiej

Dziwer (damast skuwany) – rodzaj stali o charakterystycznym wzorze, powstający w wyniku wielokrotnego skuwania ze sobą miękkiej stali o niskiej zawartości węgla, czyli stali podeutektoidalnej, z twardą stalą o wysokiej zawartości węgla, czyli stali eutektoidalnej. Różnica w zawartościach węgla musi być znaczna, aby ów wzór stał się widoczny. Bywa mylnie określany stalą damasceńską, jednak prawdziwa stal damasceńska (czyli damast krystaliczny) powstaje już w procesie wytopu, a nie skuwania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziwerować

dawniej: kując stal, wytłaczać charakterystyczny falisty deseń na jej powierzchni

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwerowy

dotyczący dziweru

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwić

1. wprawiać w podziw, w zdumienie; zdumiewać, zadziwiać;
2. dziwić się - odczuwać lub okazywać zdziwienie

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdziwić)

(1.1) powodować odczucie zdumienia

czasownik zwrotny niedokonany dziwić się (dk. zdziwić się)

(2.1) odczuwać lub okazywać brak rozumienia czegoś lub zdumienie

(2.2) daw. reg-pl|Kresy. patrzeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwidło

roślina z rodziny obrazkowatych; amorfofalus

Dziwidło, amorfofalus (Amorphophallus Blume ex Decne.) – rodzaj roślin należący do rodziny obrazkowatych, liczący ok. 230 gatunków, pochodzące z tropikalnej i subtropikalnej strefy paleotropiku (Afryka, Azja, Australazja i wyspy Pacyfiku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziwiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwisz

1. wprawiać w podziw, w zdumienie; zdumiewać, zadziwiać;
2. dziwić się - odczuwać lub okazywać zdziwienie

- Dziwisz − polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1283 osoby.

Osoby noszące nazwisko Dziwisz:

- Augustyn Dziwisz (1918-1982) – polski piłkarz
- Karol Dziwisz (1911-1982) – polski piłkarz
- Stanisław Dziwisz (ur. 1939) – polski biskup rzymskokatolicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziwka

wulgarnie:
1. prostytutka;
2. kobieta lekkich obyczajów, prowadząca się niemoralnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. prostytutka

(1.2) pogard. o kobiecie

(1.3) łódź. duża dziewczyna

(1.4) środ. uchwyt do garnka lub menażki

(1.5) gw-pl|Bukowina. dziewczyna, panna

Dziwka (hiszp. Yo puta) – hiszpański film fabularny w reżyserii Maríi Lidón z 2004 roku.

Film jest stylizowaną na film dokumentalny adaptacją powieści Isabel Pisano Yo puta. Główną bohaterką jest Rebecca (Denise Richards), studentka antropologii zbierająca materiały do książki na temat prostytucji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwkarski

potocznie: związany z wyglądem lub zachowaniem dziwki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwkarz

mężczyzna zadający się z kobietami lekkich obyczajów * forma dopełniacza l.mn. "dziwkarzów" przestarzała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) posp. mężczyzna korzystający z usług prostytutek, także: mężczyzna często zmieniającym partnerki seksualne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwna

osobliwy, niezrozumiały

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. cieśnina w województwie zachodniopomorskim;

Dziwna – cieśnina o długości 30,348 km łącząca wody Zalewu Szczecińskiego z Morzem Bałtyckim. Oddziela wyspę Wolin od stałego lądu po jej wschodniej stronie. Dziwna odbiera wody z cieśniny zwanej Głębokim Nurtem. Względem pozostałych dwóch cieśnin Zalewu Szczecińskiego (Piany i Świny) znajduje się najdalej na wschód.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwnie

przysłówek sposobu

(1.1) w nietypowy, osobliwy, często niezrozumiały sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziwniej

stopień wyższy od przysłówków: dziwno, dziwnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dziwny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwno

przysłówek sposobu

(1.1) zob. dziwnie.

(1.2) stpol. gwałtownie

Dziwno – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Sadlinki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

W miejscowości jest przystanek kolejowy Dziwno.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwność

1. cecha czegoś lub kogoś dziwnego, niezrozumiałego, niecodziennego;
2. jedna z liczb kwantowych opisujących kwark

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest dziwne

(1.2) fiz. addytywna liczba kwantowa, której wartość jest przypisywana wszystkim hadronom

Cząstki dziwne – cząstki zawierające kwarki lub antykwarki dziwne.

Dziwność fizyczna danej cząstki (oznaczana symbolem S) stanowi różnicę liczby kwarków i antykwarków dziwnych tworzących daną cząstkę. Kwark dziwny ma dziwność równą -1, odpowiednio antykwark dziwny ma dziwność równą 1.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwnów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Dziwnów (hist. Dyuennow, Diuenow, Dievenau, niem. Dievenow) – miasto w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Dziwnów przy drodze nr 102. Miejscowość wypoczynkowa z letnim kąpieliskiem morskim i portem morskim.

Według danych z 31 grudnia 2013 r. miasto miało 2736 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwnówek

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie zachodniopomorskim;

Dziwnówek (niem. Klein Dievenow) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Dziwnów, 4,5 km na wschód od centrum Dziwnowa.

Według danych z 2008 r. wieś miała 404 mieszkańców.

W Dziwnówku nad morzem wyznaczono letnie kąpielisko obejmujące 400 m linii brzegowej.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwnowianin

mieszkaniec Dziwnowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwnowianka

mieszkanka Dziwnowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwnowski

przymiotnik od: Dziwnów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwny

osobliwy, niezrozumiały

przymiotnik jakościowy

(1.1) charakteryzujący się czymś niezrozumiałym

(1.2) stpol. cudowny

(1.3) gw-pl|Bukowina. o wietrze silny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwo

1. wyrażenie zdumienia, zaskoczenia: o dziwo
2. coś dziwnego, nieznanego, cudo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niezwykła rzecz

(1.2) cudo, straszydło, zjawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwoczyć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wariować

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. popędzać

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziwogon

rodzaj ptaków śpiewających

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwogony

rodzaj ptaków śpiewających

Dziwogony, dławiki (Dicruridae) – monotypowa rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad dwadzieścia gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziwogłówka

rodzaj skorupiaka z rzędu skrzelonogów

Dziwogłówka wiosenna (Eubranchipus grubii syn. Siphonophanes grubii, czasami pisane grubei) – należy, analogicznie jak zadychra, do podrzędu liścionogów właściwych (Euphyllopoda, bezpancerzowce Anostraca). Występuje w małych zbiornikach okresowych i stawach o dnie pokrytym opadłymi liśćmi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziwok

w łowiectwie: świeżo złowiony ptak łowczy; rabiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwoki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. dziki, nieoswojony

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dziwny

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziwoląg

osoba, istota lub rzecz dziwaczna, nietypowa; dziwotwór, osobliwość, dziwactwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nietypowa istota, potwór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dziwonia

ptak z rodziny wróblowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carpodacus erythrinus|ref=tak., niewielki ptak należący do rodziny ziarnojadów;

Dziwonia (zwyczajna) (Erythrina erythrina) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae), zamieszkujący Eurazję. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwonos

rodzaj ptaków z rodziny kaczkowatych

Dziwonos szaroboczny (Sarkidiornis melanotos) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zasiedla subsaharyjską Afrykę (łącznie z Madagaskarem) oraz południową i południowo-wschodnią Azję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziworski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwota

gwarowo: coś dziwnego, niezwykłego; osobliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwotwór

osoba, istota lub rzecz dziwaczna, nietypowa; dziwoląg, dziwactwo, poczwara

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwować

potocznie: dziwować się - dziwić się, zdumiewać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwowisko

coś co powoduje podziw, zdumienie; osobliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwożona

w mitologii słowiańskiej: złośliwa boginka, nieprzychylna ludziom

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitsłow. rodzaj demona o kobiecej postaci z ludowych wierzeń i mitów słowiańskich;

Dziwożona (także boginka, mamuna) – demon żeński z wierzeń dawnych Słowian.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dziwulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziwy

1. zgrubienie od: dziwka;
2. dziewczyna, kobieta niezgrabna, duża, prostacka

Dziwy – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lubowidz. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Wkrą.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Apostoła w Lubowidzu.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dziwło

dziwło modre - roślina z rodziny obrazkowatych, sukulent o jadalnych bulwach

#### Źródła:

SJP.pl

# Dziyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. dzień

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziyndzioł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. dzięcioł

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziynkuja

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziękuję

forma czasownika.

(2.1) zob. dziynkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziynnie

przysłówek czasu

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. codziennie

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziywcze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. córka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziywczyn

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. córka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dziywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna, służąca

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzondzu

miasto w Korei Południowej

Jeonju (kor. 전주시, Jeonju-si) – miasto i stolica prowincji Jeolla Północna w Korei Południowej. Położone 3 godziny drogi na południe od Seulu. Ważny ośrodek turystyczny, znany z doskonałej kuchni, zabytków, festiwali i imprez sportowych. Siedziba rzymskokatolickiej diecezji Jeonju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzongkha

[czytaj: zonka] język urzędowy Bhutanu

Dzongkha (རྯོང༌ཁ༌, transliteracja Wyliego: rdzong-kha; alternatywna nazwa: འབྲུག༌སྐད༌ brug skad, wymowa: trukkä) – język urzędowy Bhutanu, spokrewniony z niektórymi dialektami tybetańskimi używanymi w Sikkimie i południowym Tybecie. Mówiony dzongkha i współczesny standardowy język tybetański są wzajemnie niezrozumiałe, lecz dzongkha znajdował się pod silnym wpływem klasycznego języka tybetańskiego, używanego do lat 60. XX w. w szkolnictwie bhutańskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzu

skrót od: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (odczytywany jako całe wyrażenie); DzURP

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzukia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jeden z regionów etnograficznych Litwy w południowej części kraju, a także na Białorusi i w niewielkiej części w Polsce, znajdują się tutaj największe miasta litewskie jak Wilno czy Kowno;

Dzukia (lit. Dzūkija; hist. Dajnawa) – jeden z pięciu regionów etnograficznych Litwy. Rejon położony jest na południu kraju, częściowo też na terytorium Polski (województwo podlaskie) i Białorusi.

Głównymi miastami Dzukii są Olita, Grodno, Lida i Wilno. Charakterystyczne dla regionu są duże obszary lasów oraz obszary o małej gęstości zaludnienia.

Na terenie rejonu w pobliżu Wilna leży Park Regionalny Rzeki Wilii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzurp

skrót od: Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (odczytywany jako całe wyrażenie); DzU

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwaniać

czasownik

(1.1) przest. dzwonić (często lub od czasu do czasu)

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzwola

wieś w Polsce

Dzwola – wieś sołecka w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Dzwola.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 897 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzwolski

przymiotnik od: Dzwola (wieś)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwon

1. instrument odlany z metalu, pusty w środku, o kształcie kielicha;
2. dźwięk wydawany przez dzwon; dzwonienie;
3. element konstrukcyjny różnych urządzeń technicznych, zwykle kształtu cylindrycznego, zamknięty od góry, bez dna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duży metalowy przedmiot, który uderzany wydaje dźwięk;

(1.2) dźwięk dzwonu (1.1)

(1.3) techn. element różnych urządzeń technicznych, zwykle w kształcie cylindrycznym, zamknięty od góry, bez dna

(1.4) pot. niegroźny wypadek drogowy, kolizja lub stłuczka

(1.5) hist. wojsk. główna część hełmu chroniąca większą część głowy;

(1.6) zob. dzwony.

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. zob. dzwono.

- dzwon – instrument muzyczny
  - dzwon kościelny – dzwon używany w kościołach
  - dzwon okrętowy – dzwon używany na statkach
- dzwon nurkowy – urządzenie do nurkowania
- dzwon – podstawowa część konstrukcyjna hełmu
- Dzwon – turnia w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Olkuskiej
- Dzwon – figura akrobacji lotniczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzwonczany

przymiotnik

(1.1) gwara. karc. karowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzwoneczek

zdrobnienie od: dzwonek

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) liter. film. bohaterka filmów, książek i komiksów związanych z Piotrusiem Panem

Dzwoneczek, Blaszany Dzwoneczek (ang. Tinker Bell) – postać fikcyjna, bohaterka sztuki teatralnej i powieści Piotruś Pan szkockiego pisarza J.M. Barriego, jej licznych filmowych ekranizacji oraz dzieł nią inspirowanych. Wróżka, przyjaciółka Piotrusia Pana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzwoneczki

zdrobnienie od: dzwonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwoneczkowaty

podobny kształtem do dzwoneczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwoneczkowy

przymiotnik od: dzwoneczek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dzwoneczkiem, dotyczący dzwoneczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzwonecznik

roślina z rodziny dzwonkowatych, rosnąca w Europie środkowo-wschodniej i w Azji

Dzwonecznik (Adenophora Fisch.) – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych. Obejmuje 62 gatunki. Występują głównie w Azji Wschodniej, jedynie dwa gatunki rosną dziko w Europie. W Polsce rośnie dziko jeden gatunek – dzwonecznik wonny A. liliifolia. Rośliny te rosną w widnych lasach i w zbiorowiskach trawiastych. Kwiaty zapylane są zwykle przez pszczoły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzwonek

1. przyrząd wydający brzęczący dźwięk, używany do sygnalizacji;
2. dźwięk dzwonka; dzwonienie;
3. potocznie: sygnał oznaczający koniec lub początek lekcji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dzwon

(1.2) mały dzwon

(1.3) urządzenie sygnalizacyjne, często elektryczne, np. przy drzwiach wejściowych, w szkole, teatrze, przy rowerze

(1.4) dźwięk dzwonka (1.2-3), sygnał dzwonkiem (1.2-3)

(1.5) karc. jeden z kolorów karcianych

(1.6) przedmiot przypominający kształtem dzwon

(1.7) bot. nazwa systematyczna|Campanula|L.|ref=tak., roślina o dużych, najczęściej niebieskich kwiatach

(1.8) bot. lud. dziurawiec

- dzwonek – kolor w kartach
- dzwonek – instrument muzyczny, mały dzwon
- dzwonki – instrument muzyczny
- dzwonek – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych
- dzwonek, także dzwonko – fragment korpusu ryby przeznaczony do konsumpcji
- dzwonek – rodzaj sygnału dźwiękowego
- Dzwonek – czasopismo wydawane we Lwowie w latach 1859–1872
- Dzwonek – potok w województwie małopolskim
- Dzwonek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin
- Dzwonek – źródło w dolinie za Żbikiem w województwie małopolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzwoniarz

dawniej:
1. rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem dzwonów; ludwisarz;
2. osoba zajmująca się dawniej dzwonieniem w dzwony; dzwonnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwoniasty

przypominający kształtem dzwon

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwonić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zadzwonić)

(1.1) wywoływać dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

(1.2) wywoływać dźwięk uderzając w metaliczny przedmiot

(1.3) o dzwonie, dzwonku, telefonie: wydawać dźwięk

(1.4) pot. telekom. telefonować, próbować nawiązać połączenie telefoniczne

(1.5) wywoływać uczucie nieprzyjemnego dźwięku w uszach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzwoniec

ptak z rzędu wróblowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. oliwkowozielony ptak wielkości wróbla;

Dzwoniec (zwyczajny) (Chloris chloris) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzwonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wywoływanie dźwięku za pomocą dzwonu lub dzwonka

(1.2) wywoływanie dźwięk uderzając w metaliczny przedmiot

(1.3) wydawanie dźwięku przez dzwon, dzwonek lub telefon

(1.4) pot. telefonowanie, próba nawiązania połączenia telefonicznego

(1.5) uczucie nieprzyjemnego dźwięku w uszach

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzwonistęp

rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny dzwonkowatych, z rzędu dzwonkowców, obejmujący ponad 55 gatunków

Dzwonkowiec, kodonopsis, dzwonistęp (Codonopsis Wall.) – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych. Obejmuje 42, 46 lub 53 gatunki. Różnice w liczbie zaliczanych tu gatunków wiążą się z włączaniem lub wyodrębnianiem roślin z różnych rodzajów, w innych ujęciach przedstawianych jako synonimy (np. Himalocodon, Pankycodon, Pseudocodon). Rośliny te występują w środkowej i wschodniej Azji na obszarze od Himalajów po Japonię i Jawę (24 gatunki są endemitami Chin). Zasiedlają zbiorowiska trawiaste, zaroślowe, widne lasy i miejsca skaliste. Kwiaty zapylane są przez pszczoły, kwitnące w kolorze zielonym – także przez osy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzwonki

perkusyjny instrument muzyczny używany w orkiestrach

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) muz. instrument muzyczny, w którym dźwięk wydobywa się przez uderzanie pałeczkami w metalowe płytki;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Moluccella|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (nazwa systematyczna|Lamiaceae|ref=tak.)

(1.3) pot. żart. męskie genitalia

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od dzwonek

Dzwonki (orkiestrowe) (wł. campanelli, skrót: cmpl.) – instrument muzyczny z rodziny idiofonów, znany również jako Glockenspiel (z niem. "gra dzwonków").

Dzwonki bywają mylnie nazywane cymbałkami (cymbały to instrument strunowy, a nie idiofon).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzwonko

kawałek ryby pociętej poprzecznie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. ryb. kawałek wypatroszonej ryby pokrojonej w poprzek

(1.2) daw. karc. karo, dzwonek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzwonkowate

1. przypominający kształtem albo dźwiękiem dzwonek;
2. o cechach dzwonkowatych (rodzina roślin)

Dzwonkowate (Campanulaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu astrowców (Asterales). Obejmuje 84 rodzaje z 2389 gatunkami. Rośliny te są rozprzestrzenione na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, nie występują także na obszarach wielkich pustyń.

Rośliny z tej rodziny wykorzystywane są głównie jako ozdobne. Niektóre są jadalne i stosowane jako lecznicze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzwonkowaty

1. przypominający kształtem albo dźwiękiem dzwonek;
2. o cechach dzwonkowatych (rodzina roślin)

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający dzwonek, w kształcie dzwonka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzwonkówka

rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych

- dzwonkówka (Entoloma) – rodzaj grzybów
- Dzwonkówka – szczyt w Beskidzie Sądeckim
- Dzwonkówka – szczyt w Karkonoszach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzwonkówkowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców; wieruszkowate

Dzwonkówkowate, wieruszkowate (Entolomataceae Kotl. & Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzwonkówkowaty

o cechach dzwonkówkowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwonkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwonkowy

przymiotnik od: dzwonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwonnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. część budynku (najczęściej wieża) lub osobna budowla, konstrukcja przeznaczone do zawieszania dzwonów;

Dzwonnica – budowla lub jej część, w której zawieszono dzwony, mająca charakter sakralny (np. dzwonnice przy kościołach lub cerkwiach) lub świecki (np. miejskie wieże strażnicze – beffroi lub wieże ratuszowe). Najczęściej występuje w postaci wieży, murowanej lub drewnianej. Niekiedy spotyka się dzwonnice w formie ściany z otworami, są to tzw. dzwonnice parawanowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzwonniczka

→ dzwonnik

Patrz:dzwonnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwonniczy

→ dzwonnik

przymiotnik

(1.1) dotyczący dzwonu

Patrz:dzwonnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzwonnik

osoba bijąca w dzwony w dzwonnicy, kościele itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek mający za zadanie dzwonienie dzwonem kościelnym w dzwonnicy;

(1.2) muz. muzyk grający na dzwonach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa kilku gatunków ptaków z rodzaju nazwa systematyczna|Procnias|ref=tak.

Dzwonnik – osoba obsługująca dzwon kościelny, mająca za zadanie dzwonienie w dzwonnicy w określonych porach dnia oraz podczas nabożeństw.

Dzwonnikami w pierwszych wiekach polskiego chrześcijaństwa, byli duchowni. Począwszy od wczesnego średniowiecza, w języku łacińskim osoby te określano najczęściej mianem campanator oraz signator, przy czym sygnator był najważniejszym dzwonnikiem w większym zespole lub urzędnikiem nadzorującym dzwony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzwonny

poetycko: dźwięczny, dzwoniący

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwono

1. część drewnianego obwodu koła u wozu
2. kawał ryby powstały przez przecięcie jej w poprzek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. wystająca, środkowa część drewnianego koła u wozu umocowana na osi

(1.2) coś kształtem przypominającego krąg, pierścień lub zwój

(1.3) kulin. ryb. zob. dzwonko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzwonowaty

podobny kształtem do dzwonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwonowo

wieś w Polsce

W Polsce

- Dzwonowo – przysiółek wsi Niedźwiedziny, w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki
- Dzwonowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Marianowo
- Dzwonowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
- Dzwonowo – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
- Dzwonowo – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dzwonowy

przymiotnik od: dzwon

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzwony

spodnie o nogawkach rozszerzanych od kolan w dół

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. spodnie rozszerzone poniżej kolan

(1.2) eufem. grub. męskie genitalia

(1.3) muz. zob. dzwony rurowe.

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: dzwon

- dzwony rurowe – instrument muzyczny, odmiana dzwonu klasycznego
- Dzwony (czasopismo)
- Dzwony (miejscowość) – miejscowość na Białorusi
- „Dzwony” – tytuł symfonii chóralnej Siergieja Rachmaninowa
- dzwony – spodnie o charakterystycznych, rozszerzających się u dołu nogawkach
- „Karylion” – opowiadanie Charlesa Dickensa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dzyń

wyraz naśladujący odgłos dzwonka

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) pot. dźwięk. krótki, brzęczący dźwięk, onomatopeja naśladująca dzwonek np. roweru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzyndzel

potocznie: coś zwisającego lub wystającego z czegoś, np. frędzel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. coś luźno zwisającego lub odstającego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzyndzelek

wystający element, za który można pociągnąć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dzyndzel

(1.2) mały dzyndzel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dzyndzelocha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. prostytutka

(1.2) grub. srom

#### Źródła:

Wiktionary

# Dzyndzyboł

potocznie:
1. brelok, wisior;
2. sterczące zakończenie beretu; antenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dzyndzyk

potocznie: wisząca ozdoba lub wiszący element czegoś; dzyndzel

#### Źródła:

SJP.pl