# T

1. jedna z liter polskiego alfabetu
2. bezdźwięczna, twarda spółgłoska
3. skrót od: tona (czytany jako cały, odmienny wyraz)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła dwudziestej szóstej litery polskiego alfabetu;

T (te, minuskuła: t) – dwudziesta litera alfabetu łacińskiego, dwudziesta szósta litera alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę przedniojęzykową zwartą bezdźwięczną, np. [t].

To druga najpopularniejsza litera w tekstach w języku angielskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ta

zaimek pełniący w zdaniu różne funkcje

skrótowiec

(1.1) = traktat amsterdamski, traktat z Amsterdamu

- Ta – skrót pierwiastka chemicznego tantal
- た – szesnasty znak hiragany, w rōmaji zapisywany jako ta
- TA – traktat amsterdamski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taaa

potocznie: partykuła "ta" o przedłużonej artykulacji (np. dla podkreślenia emocjonalności wypowiedzi, powątpiewania)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taaak

partykuła "tak" o przedłużonej artykulacji (np. dla podkreślenia emocjonalności wypowiedzi, powątpiewania); taak

#### Źródła:

SJP.pl

# Taaaki

zaimek "taki" o przedłużonej artykulacji (np. dla podkreślenia emocjonalności wypowiedzi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taak

partykuła "tak" o przedłużonej artykulacji (np. dla podkreślenia emocjonalności wypowiedzi, powątpiewania); taaak

#### Źródła:

SJP.pl

# Tab

klawisz na klawiaturze komputera służący m.in. do przechodzenia do następnej kolumny; tabulator, Tab, Tabulator

- Tab – miasto na Węgrzech
- Tab – klawisz na klawiaturze komputera
- tab – czasem używane oryginalne określenie karty, elementu GUI
- TAB – szczepionka
- Tab – EP grupy Monster Magnet

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tab.

skrót od: tabela (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = tabela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabaczany

odnoszący się do tabaki, tytoniu; tytoniowy, tabaczny, tabakowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabaczarz

osoba zażywająca tabakę; tabacznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabaczka

zdrobnienie od: tabaka

Tabaczka (bułg. Табачка) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Ruse, w gminie Iwanowo. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 235 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabaczkowy

jasnobrązowy o zielonkawym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru jasnobrązowego o zielonkawym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabacznik

1. osoba zażywająca tabakę; tabaczarz;
2. dawniej: osoba zajmująca się produkcją i sprzedażą tabaki

- tabacznik (osoba) – osoba zażywająca tabakę (dawniej każdy rodzaj tytoniu)
- tabacznik (przyrząd) – przyrząd drewniany, używany przy produkcji tabaki
- Tabacznik – osada w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Luzino
- Tabacznik – szwajcarski dziennikarz i szef kuchni o polskich korzeniach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabaczny

odnoszący się do tabaki, tytoniu; tytoniowy, tabaczany, tabakowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabak

fermentowany, wysuszony i sproszkowany tytoń, wciągany do nosa, powodujący kichanie

Osoby:

- Dawid Tabak – izraelski lekkoatleta
- Hüseyin Tabak – niemiecki reżyser
- Mykola Tabak – ukraiński lekkoatleta
- Romana Tabák – słowacka polityczka
- Tino Tabak – holenderski kolarz
- Žan Tabak – chorwacki koszykarz

Zobacz też:

- Koraal Tabak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabaka

fermentowany, wysuszony i sproszkowany tytoń, wciągany do nosa, powodujący kichanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sproszkowany tytoń zażywany przez nos;

(1.2) daw. każdy tytoń – do palenia i do wciągania nosem; Gloger.

Tabaka – sproszkowany tytoń, często wzbogacany kompozycjami aromatyzującymi, przeznaczony do zażywania przez nos. W odróżnieniu od papierosów, nikotyna wchłaniana jest nie przez płuca, ale przez śluzówkę nosa. Często tabaką niewłaściwie nazywane są tytonie do żucia lub ssania (snus). Osoba zażywająca tabakę to tabaczarz lub tabacznik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabakiera

1. pojemniczek na tabakę; tabakiera;
2. ryj dzika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pudełeczko na tabakę;

(1.2) łow. ryj dzika

Tabakiera – pojemnik przeznaczony do przechowywania tabaki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabakiereczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: tabakierka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabakierka

pojemniczek na tabakę; tabakierka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: tabakiera

Tabakiera – pojemnik przeznaczony do przechowywania tabaki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabakowy

odnoszący się do tabaki, tytoniu; tytoniowy, tabaczany, tabaczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tabaką, dotyczący tabaki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabard

dawny rodzaj długiej po kostki togi

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabasarański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tabarasanami, dotyczący Tabarasanów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tabasarański;

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabasarańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tabasarańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tabasarańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tabasarańskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabasco

[czytaj: tabasko]
1. bardzo ostry sos na naparze pieprzowym
2. różne gatunki pieprzu tureckiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. bardzo ostry sos na bazie pieprzu z ostrej czerwonej papryki;

(1.2) kulin. nazwa kilku gatunków pieprzu, z których robi się sos tabasco (1.1)

- Tabasco – marka ostrego sosu
- Tabasco – kultywar papryki rocznej
- Tabasco – stan w południowo-wschodnim Meksyku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabata

intensywny trening interwałowy trwający cztery minuty

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabbouleh

[czytaj: tabule] arabska sałatka z siekanych jarzyn i śruty pszenicznej; tabbula

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. tabule.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabbula

arabska sałatka z siekanych jarzyn i śruty pszenicznej; tabbouleh

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabela

1. wykaz, rejestr, spis danych rozmieszczonych na arkuszu w uporządkowany sposób według rubryk;
2. dokument urzędowy dotyczący powinności chłopskich lub uwłaszczenia chłopów w Polsce w XIX wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uporządkowany wykaz większej liczby danych, odpowiednio posegregowanych i umieszczonych w rubrykach

Tabela, forma tabelaryczna – sposób zapisu i przedstawiania informacji, w którym dane umieszcza się w odpowiednio rozmieszczonych polach. Pola te utworzone są poprzez poziome i pionowe linie (na wydrukach lub monitorach oba te typy linii, albo tylko jeden z nich, nie muszą być widoczne lub mogą być zróżnicowane).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabelaryczny

mający formę tabeli

przymiotnik relacyjny

(1.1) ułożony w postaci tabeli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabelaryzować

zestawiać w formie tabeli, układać w tabelę

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabelka

mała tabela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: tabela

(1.2) rubryka z danymi w książce, publikacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabelkowy

→ tabelka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tabelką, dotyczący tabelki

Patrz:tabelka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabelowy

→ tabela

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tabelą, dotyczący tabeli

Patrz:tabela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabenka

klapa z półtwardej skóry, będąca częścią siodła, dająca oparcie dla kolan jeźdźca; tebenka, tybinka, tebinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabenki

dawniej: frędzle i ozdoby skórzane wiszące u siodła; tebinki, tebenki, tybinki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabernakulum

szafka stojąca na ołtarzu, przeznaczona do przechowywania hostii i komunikantów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. szafka umieszczona na ołtarzu w kościele katolickim, przeznaczona do przechowywania hostii

Tabernakulum (łac. tabernaculum „namiot”) – w chrześcijaństwie, głównie w kościołach katolickich, mała, zamykana na klucz szafka, umieszczona najczęściej w tylnej części prezbiterium. Jest ono miejscem przechowywania chleba eucharystycznego, konsekrowanego w czasie mszy. Zazwyczaj przechowywane są konsekrowane komunikanty w cyborium przeznaczone do rozdzielania Komunii świętej oraz hostia umocowana w melchizedeku w kustodii, przeznaczona do adoracji Najświętszego Sakramentu w monstrancji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabes

porażenie rdzenia kręgowego jako jeden z późnych objawów kiły

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabetyczka

kobieta cierpiąca na tabes (porażenie rdzenia kręgowego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabetyczny

charakterystyczny dla kiły i chorych na kiłę

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabetyk

osoba cierpiąca na tabes (porażenie rdzenia kręgowego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tradycyjne japońskie skarpety z osobnym palcem;

Tabi (jap. 足袋) – tradycyjne, sięgające kostki japońskie skarpety z osobnym palcem.

Tabi są noszone do tradycyjnych japońskich strojów, takich jak kimono, razem z tradycyjnym japońskim obuwiem (zōri lub geta). Tabi są noszone zarówno przez mężczyzn, jak i przez kobiety. Najczęściej występują w kolorze białym. Białe tabi są noszone w czasie ceremonii herbacianej oraz przy formalnych okazjach, choć mężczyźni niekiedy zakładają wówczas czarne tabi. Można spotkać tabi również w innych kolorach oraz wzorzyste, najczęściej u kobiet.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. włók. gatunek tkaniny jedwabnej, złocista mora

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabiś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabisz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Tabisz – polski judoka i trener judo
- Stanisław Tabisz – polski oficer
- Stanisław Tabisz – polski malarz, grafik, scenograf, pedagog, działacz związkowy, krytyk sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabita

Tabita (od aramejskiego „tabitha” – „gazela”) – semickie imię żeńskie. Pochodzi od postaci pobożnej chrześcijanki, wskrzeszonej przez Piotra Apostoła (po grecku zwana Dorkas). W Biblii Tabita pojawia się w Dziejach Apostolskich.

Tabita imieniny obchodzi: 25 października.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tabl.

skrót od: tablica (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = tablica

(1.2) = tabletka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabla

indyjski instrument muzyczny z grupy membranofonów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. indyjski instrument perkusyjny złożony z pary drewnianych, glinianych lub miedzianych bębenków z membraną naciągniętą rzemieniami;

Tabla – instrument muzyczny z grupy membranofonów.

Jest to para drewnianych, glinianych lub miedzianych kociołków, gra się na nich kiściami dłoni lub palcami. Membrany obu naciąga się rzemieniami.

Tablę wynaleziono w Indiach. Tradycyjnie niektórzy uważają, że wynalazł ją Amir Chusro, jednak poza tradycją nic tej teorii nie wspiera. Jest jednak całkiem prawdopodobne, że instrument przypominający tablę istniał znacznie wcześniej, przed 200 r. Istnieje wiele innych rzeźb z wyobrażeniem tabli w świątyniach w całych Indiach (np. rzeźba z XII w. p.n.e. w świątyni Hoysala w Karnatace).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tablatura

dawniej:
1. tafla, oprawiona płyta jako ozdobna zasłona;
2. tabulatura;
3. płótno, na którym się maluje

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. płyta, tafla w ramce jako zasłona ozdobna

(1.2) daw. zapis muzyczny za pomocą liter i cyfr

(1.3) stpol. płótno do malowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tableau

[czytaj: tabLO]
1. scena komiczna stawiająca kogoś w śmiesznym położeniu;
2. zbiorowa fotografia pamiątkowa składająca się z wielu małych zdjęć poszczególnych osób; tablo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pamiątkowa tablica lub arkusz z fotografiami szkolnego rocznika

(1.2) zdarzenie stawiające kogoś w śmiesznym położeniu

- Tableau (system dowodzenia twierdzeń)
- Tableau (zdjęcie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tableciarz

użytkownik tabletu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tablecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tablet

#### Źródła:

Wiktionary

# Tablet

1. przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym, wzorowany na notebooku;
2. tablet graficzny - urządzenie wskazujące, służące głównie do rysowania elementów graficznych na komputerze, mogące również zastępować myszkę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. urządzenie wskazujące służące przede wszystkim do rysowania elementów graficznych na komputerze, używane zamiast myszki komputerowej;

(1.2) inform. przenośny komputer osobisty z ekranem dotykowym zastępującym klawiaturę;

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. taca

- tablet graficzny – urządzenie wskazujące
- tablet – urządzenie mobilne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabletka

mały płaski krążek sprasowanego proszku, zwykle leku; pastylka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. porcja sprasowanego proszku, najczęściej leku, zwykle w postaci małego krążka

Tabletka (łac. Tabuletta Compressi, Comprimata) – stała postać leku, przeznaczona do stosowania doustnego (z możliwością uwalniania substancji leczniczej w różnych odcinkach przewodu pokarmowego), podjęzykowego lub podpoliczkowego. Rzadziej jest stosowana do innych jam ciała, do implantacji lub przygotowywania roztworów o różnym zastosowaniu. Tabletki składają się ze sprasowanego proszku, złożonego z substancji leczniczej oraz substancji pomocniczych.Tabletki zawierają ściśle określoną ilość substancji aktywnej, jest to więc dawkowana postać leku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabletkarka

maszyna, urządzenie wywierające nacisk na jakiś materiał, używane do wstępnej produkcji leków; pastylkarka

Tabletkarka – urządzenie służące do formowania tabletek poprzez ich sprasowanie z surowców sypkich, pylistych i granulatów. Ma zastosowanie w przemyśle farmaceutycznym, chemicznym i spożywczym. Wyróżnia się dwa zasadnicze typy tabletkarek: mimośrodową i rotacyjną. Różnią się one mechanizmem zapewniającym ściskanie masy tabletkowej z odpowiednią siłą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabletkarnia

dział fabryki farmaceutycznej, w którym wyrabia się tabletki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabletki

mały płaski krążek sprasowanego proszku, zwykle leku; pastylka

Tabletka (łac. Tabuletta Compressi, Comprimata) – stała postać leku, przeznaczona do stosowania doustnego (z możliwością uwalniania substancji leczniczej w różnych odcinkach przewodu pokarmowego), podjęzykowego lub podpoliczkowego. Rzadziej jest stosowana do innych jam ciała, do implantacji lub przygotowywania roztworów o różnym zastosowaniu. Tabletki składają się ze sprasowanego proszku, złożonego z substancji leczniczej oraz substancji pomocniczych.Tabletki zawierają ściśle określoną ilość substancji aktywnej, jest to więc dawkowana postać leku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabletkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) produkować tabletki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabletkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) produkowanie tabletek

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabletkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tabletką, odnoszący się do tabletki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabletowy

→ tablet

Patrz:tablet

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabletyzacja

wprowadzanie tabletów w różnych dziedzinach życia

#### Źródła:

SJP.pl

# Tablica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce do umieszczania ogłoszeń, informacji

(1.2) eduk. miejsce do pisania za pomocą kredy (czarna lub zielona deska)

(1.3) eduk. miejsce do pisania za pomocą specjalnego pisaka (wykonana z białego plastiku)

(1.4) techn. eduk. zob. tablica interaktywna.

(1.5) eduk. mat. chem. zestawienie danych, wzorów

(1.6) płyta z jakimś napisem, informacją

(1.7) inform. kontener danych, do których dostęp uzyskiwany jest przy pomocy, na ogół liczbowego, klucza;

(1.8) daw. deska

(1.9) daw. obraz, malowidło

(1.10) daw. płaskorzeźba

(1.11) elektr. miejsce łączenia obwodów elektrycznych i służące do umieszczania elementów sterowniczych

- tablica – wykaz, zestawienie, rejestr danych, ilustracja
- w informatyce:
  - tablica – kontener danych, w którym poszczególne komórki dostępne są za pomocą kluczy, które najczęściej przyjmują wartości numeryczne
  - tablica asocjacyjna – używana w programowaniu
  - tablica mieszająca – używana w programowaniu
  - rozproszona tablica mieszająca – używana do przechowywania informacji o dużych ilościach danych
  - tablica stron – tablica stosowana w realizacji pamięci stronicowanej
  - tablica alokacji plików – tablica informująca o rozmieszczeniu plików na partycji
  - tablica otwartych plików – używana w systemach operacyjnych

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Tablice

zestaw tabel wydany w formie broszury lub książki

Strony przeglądowe – listy i tablice (tabele) pogrupowane według kategorii. Strony, w których wykazy stanowią znaczącą część artykułu (nie mniej niż połowę), przy czym nie jest istotny format: może to być lista, tabela, bądź wykaz wpleciony w treść artykułu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tablicować

czasownik przechodni niedokonany (dk. stablicować)

(1.1) mat. gromadzić w postaci tablicy danych wartości funkcji dla określonych, najczęściej używanych zmiennych w celu zaoszczędzenia obliczeń poprzez późniejsze odczytywanie już wyliczonych wartości z tablicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Tablicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tablicować.

Tablicowanie – technika programistyczna wykorzystująca strukturę nazywaną tablicą (ang. lookup table) do przechowywania przygotowanych wcześniej danych, co umożliwia zaoszczędzenie czasu wymaganego na ich obliczenie kosztem większego zużycia pamięci. Czasem możliwe jest uzyskanie danych pośrednich na podstawie stablicowanych (zob. interpolacja i ekstrapolacja), czego przykładem mogą być funkcje trygonometryczne, np. sinus: zamiast obliczać każdą wartość z osobna, np. za pomocą jego szeregów Taylora (i innych własności), można stablicować pewną liczbę punktów jednego okresu tej funkcji – błędy interpolacji można zmniejszyć kosztem lepszego jej algorytmu bądź zwiększenia liczby próbek (rozmiaru tablicy).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabliczka

zdrobnienie od: tablica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: tablica

(1.2) mała tablica, płyta z określonym napisem

(1.3) zob. tabliczka mnożenia.

(1.4) zob. tabliczka czekolady.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabliczkowaty

przypominający kształtem tabliczkę (płytę)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabliczkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tabliczką, dotyczący tabliczki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tablinum

pomieszczenie mieszkalne w dawnym domu rzymskim

Tablinum – ważne pomieszczenie w domu rzymskim, w bezpośrednim sąsiedztwie atrium i perystylu.

Miało charakter pomieszczenia recepcyjnego położonego na osi głównego wejścia, z wyjściem na atrium. Prześwitem w murze łączyło się z ogrodem bądź z perystylem. Służyło jako gabinet pana domu, gdzie pracował on i przyjmował klientów. Ponadto mieściło się tam domowe archiwum dokumentów rodzinnych i przechowywano woskowe podobizny (maski) przodków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tablo

indyjski instrument muzyczny z grupy membranofonów

Tablo (Hangul: 타블로, ur. 22 lipca 1980), właśc. Daniel Armand Lee (kor. Lee Seon-woong; Hangul: 이선웅) – koreańsko-kanadyjski raper, autor tekstów, producent, autor i przedsiębiorca; także były aktor i osobowość radiowa. Tablo jest najlepiej znany jako lider i producent koreańskiej grupy hip-hopowej Epik High, a także założyciel niezależnej wytwórni muzycznej HIGHGRND (High Ground), do której należą zespoły Hyukoh i The Black Skirts.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabloid

gazetoid, brukowiec, szmatławiec;
1. gazeta podająca sensacyjne treści, plotki;
2. potocznie: gazeta bezwartościowa, na niskim poziomie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze;

Tabloid (bulwarówka, brukowiec) – typ gazety, przeważnie dziennika o sensacyjnej treści i dużej liczbie ilustracji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabloidalny

→ tabloid; tabloidowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabloidowy

→ tabloid; tabloidalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabloidyzacja

upodobnienie się stylem do tabloidów, popularnych gazet zajmujących się plotkami, skandalami i nieistotnymi sensacjami; tabloizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabloidyzować

1. nadawać czemuś bardzo uproszczoną formę;
2. tabloidyzować się - upodabniać się stylem do tabloidów, popularnych gazet zajmujących się plotkami i nieistotnymi sensacjami

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabloizacja

upodobnienie się stylem do tabloidów, popularnych gazet zajmujących się plotkami, skandalami i nieistotnymi sensacjami; tabloidyzacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabor

1. ogół pojazdów określonego rodzaju;
2. obóz, obozowisko;
3. obóz cygański;
4. obóz warowny utworzony z połączonych wozów w kilka rzędów, stosowany w działaniach wojennych od starożytności do XVIIw.;
5. środki transportowe wiozące za wojskiem pełne zaopatrzenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. bibl. góra w Galilei na północy Izraela;

(1.2) geogr. jeden z grzbietów górskich w Pieninach;

(1.3) geogr. nazwa cieków wodnych w Izraelu i Polsce

(1.4) geogr. toponim, nazwa miast, miejscowości, gmin lub ich części w Polsce i innych krajach

## Nazwy „Tabor”

Pierwowzór nazw i wyrazu

- Góra Tabor – góra w Izraelu

Miejscowości i inne jednostki administracyjne

- Tabor – miejscowość w województwie mazowieckim
- Tabor – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Mills
- Tabor – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bon Homme
- Tabor (ang. Tabor Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Polk
- Tabor – dzielnica Lublany
- Tábor – miasto w Czechach
- Tábor – powiat w Czechach
- Tabor – gmina w Słowenii
- Tabor – wieś na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim, w starostwie Dukszty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taborecik

zdrobnienie od: taboret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od taboret

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taborek

1. zdrobnienie od: tabor;
2. potocznie: taboret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Mazowsze. taboret, stołek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taboret

stołek kuchenny bez oparcia; zydel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj krzesła bez oparcia

(1.2) gw-pl|Piwniczna. tablet

Taboret (z fr. tabouret, także stołek, reg. gw. ryczka) – rodzaj mebla, siedzisko z jedną lub kilkoma nogami, zwykle bez oparcia i podłokietników.

Pochodzenie stołków pozostaje niejasne, lecz pewne jest, że stanowią one jedne z najwcześniejszych form mebli drewnianych. Pierwsze wzmianki o taboretach pochodzą ze starożytnego Egiptu i Mezopotamii, gdzie funkcjonowały jako siedziska dla wyższych klas społecznych. Charakteryzowały się one niskim profilem, trzema nogami oraz często ozdobnymi detalami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taborodzień

jednostka stosowana dawniej przy obliczaniu wydajności warsztatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Taborowy

przymiotnik od: tabor

#### Źródła:

SJP.pl

# Taborski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Taboryci

członek radykalnego odłamu husytów czeskich pod wodzą Jana Żiżki (1375-1424)

Taboryci – najbardziej radykalny odłam husytyzmu powstały po rozpadzie głównego nurtu na początku lat 20. XV wieku skupiający chłopów, mieszczan i część ubogiej szlachty, propagujący gruntowne reformy doktryny i organizacji Kościoła oraz stosunków społecznych i politycznych, dążący do zniesienia pańszczyzny i poddaństwa oraz wprowadzenia wspólnoty majątkowej. Taboryci skierowali ruch husycki w kierunku antyfeudalnej wojny chłopskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taborycki

związany z taborytą

#### Źródła:

SJP.pl

# Taboryta

członek radykalnego odłamu husytów czeskich pod wodzą Jana Żiżki (1375-1424)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek najradykalniejszej z grup husyckich, dążącej do gruntownej przebudowy stosunków społecznych i reformy kościoła a przewodzonej przez Jana Žižkę i Prokopa Wielkiego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taborytka

→ taboryta

Patrz:taboryta

#### Źródła:

SJP.pl

# Taborzec

Taborzec (niem. Taberwiese) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tabsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. tabletki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabu

1. według wierzeń ludów pierwotnych: zakaz stykania się z pewnymi przedmiotami, osobami, zwierzętami lub mówienia o nich, którego naruszenie miało powodować karę sił nadnaturalnych;
2. przedmiot, osoba, zwierzę, słowo, miejsce itp. objęte tym zakazem;
3. nietykalna świętość;
4. to, co jest zakazane w jakimś społeczeństwie, ponieważ jest wstydliwe, niebezpieczne, kontrowersyjne lub przykre;
5. nietykalny, zakazany, np. słowo tabu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy;

Tabu – głęboki i fundamentalny zakaz kulturowy, którego złamanie powoduje spontaniczną i niejednokrotnie gwałtowną reakcję ze strony ogółu przedstawicieli tej kultury, gdyż jest przez nich odbierane jako zamach na całą strukturę tej kultury i jej integralność, czyli jako zagrożenie dla dalszego istnienia danego społeczeństwa. Tabu może obejmować czynności, miejsca, przedmioty, osoby lub słowa. W najpierwotniejszym znaczeniu terminu te czynności i elementy są zarazem zakazane i święte.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabuiczny

→ tabu

Patrz:tabu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabuistyczny

→ tabuizm

przymiotnik

(1.1) dotyczący tabu, opierający się na tabu

Patrz:tabuizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabuizacja

nadawanie czemuś lub komuś charakteru tabu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabuizm

zjawisko występowania tabu w religiach ludów pierwotnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabuizować

nadawać charakter tabu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabula

instytucja urzędowych ksiąg prawnych, rozpowszechniona w Galicji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tabliczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tabulacja

1. forma zapisu nutowego utworów muzycznych;
2. punkt, do którego przeskakujemy po wciśnięciu klawisza Tab

Tabulacja – sposób wyrównywania tekstu stosowany w maszynach do pisania, do których zachowania nawiązują komputerowe edytory tekstu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabularium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie: archiwum (np. domowe, państwowe, wojskowe, świątynne, miejskie);

Tabularium – w starożytnym Rzymie termin określający wszelkiego rodzaju archiwum, w którym przechowywano najważniejsze dokumenty i akty prawne spisane na tabliczkach, zwojach papirusu i pergaminu.

Nazwę tę odnoszono zarówno do archiwum rodzinnego przechowywanego w wydzielonym pomieszczeniu domu, jak i do archiwum państwowego, wojskowego, świątynnego, miejskiego i innych. Urzędowe archiwum zawierające teksty ustaw, uchwały senatu, spisy, sprawozdania itp. w okresie republiki mieściło się w świątyni Saturna na Forum Romanum. Archiwum takie było administrowane początkowo przez cenzorów, w późniejszym okresie przez specjalnie do tego powołanych kuratorów. W roku 83 p.n.e. archiwum uległo zniszczeniu podczas pożaru na Kapitolu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabulat

wymarły paleozoiczny koralowiec; denkowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabulator

1. urządzenie w maszynach do pisania ułatwiające pisanie tekstu w kolumnach
2. klawisz na klawiaturze komputera umożliwiający przejście do pisania w następnej kolumnie; tab

- tabulator – maszyna licząco-analityczna, służąca do drukowania wyników obliczeń
- tabulator – klawisz maszyny do pisania, przesuwający głowicę drukującą do odpowiedniej kolumny druku
- tabulator – klawisz na klawiaturze komputera, pełniący analogiczną funkcję jak wyżej podczas edycji tekstów
- znak tabulacji – znak znajdujący się m.in. w tablicy ASCII

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabulatorowy

→ tabulator

Patrz:tabulator

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabulatura

1. muzyczny system notacyjny stosowany w XV-XVII wieku;
2. zbiór utworów zanotowany specjalnymi znakami, różnymi dla poszczególnych instrumentów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabulaturowy

→ tabulatura

Patrz:tabulatura

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabulaty

grupa wymarłych w permie koralowców kolonijnych; denkowce

Denkowce, tabulaty (Tabulata) – grupa wymarłych, paleozoicznych koralowców (Anthozoa), klasyfikowanych w randze rzędu lub podgromady. Należą do najstarszych ze znanych koralowców kopalnych.

Organizmy głównie kolonijne (kolonie o pokroju masywnym i gałązkowym), posiadające szkielet kalcytowy. Cechą charakterystyczną jest wielka liczebność poziomych elementów szkieletowych, zwanych denkami oraz bardzo silna redukcja przegród (sept).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tabule

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. kulin. libańska sałatka, której głównymi składnikami są: bulgur (lub kuskus), pomidory, ogórek, cebula, natka pietruszki, mięta i sok z cytryny;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tabulka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tabliczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tabulogram

wydruk informacji zapisanej na kartach perforowanych, uzyskany za pomocą tabulatora

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabulować

wyrównywać tekst tabulatorem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tabun

1. stado dzikich koni lub innych zwierząt;
2. w łowiectwie: duże stado dzikich gęsi lub dropi;
3. silnie trujący gaz bojowy;
4. potocznie: tłum, rzesza, zgraja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liczne stado koni lub bydła, zwłaszcza w stepie

(1.2) przen. pejor. hałaśliwa grupa ludzi, zwłaszcza gdy biegnie

(1.3) łow. duże stado dzikich gęsi lub dropi

(1.4) daw. koń stepowy

(1.5) nazwa handlowa dimetylamidocyjanidofosforanu etylu, gazu bojowego;

Tabun – nazwa handlowa dimetyloamidocyjanidofosforanu etylu, fosforoorganicznego związku chemicznego stosowanego głównie jako bojowy środek trujący z grupy paralityczno-drgawkowych z szeregu G. Zgodnie z rezolucją ONZ nr 687 został zaklasyfikowany jako broń masowego rażenia. Jego produkcja jest pod ścisłą kontrolą, a składowanie zakazane w myśl Konwencji o zakazie broni chemicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taburecik

zdrobnienie od: taburet (dawniej: taboret)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taca

1. płaskie naczynie stołowe do przenoszenia większej ilości rzeczy (np. potraw);
2. zbiórka pieniędzy podczas mszy;
3. pieniądze zebrane w kościele podczas mszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duży, płaski przedmiot służący do noszenia na nim naczyń, potraw itp.;

(1.2) kośc. pojemnik, często koszyczek, służący do zbierania pieniędzy od wiernych w czasie mszy świętej

(1.3) pot. kośc. pieniądze zebrane od wyznawców podczas mszy do tacy (1.2)

(1.4) techn. wysuwany element odtwarzacza CD i DVD

Taca (wł. tazza z pers. taszt – kubek) – płaskie naczynie, na którym przenoszone są lub podawane do stołu najczęściej dania lub zastawa stołowa. Tace najczęściej są wykonane z metalu - posrebrzanego lub zdobionego malunkami albo plastiku.

Istnieją również tzw. tacki – jednorazowe naczynia wykonane z tektury, plastiku lub styropianu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tace

milczy - termin używany w partyturach i głosach orkiestrowych lub chóralnych, oznaczający, że instrument lub głos nie bierze udziału w wykonaniu kolejnej części kompozycji; tacet

#### Źródła:

SJP.pl

# Tacet

milczy - termin używany w partyturach i głosach orkiestrowych lub chóralnych, oznaczający, że instrument lub głos nie bierze udziału w wykonaniu kolejnej części kompozycji; tace

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachać

taszczyć, taskać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. nieść z trudem coś ciężkiego lub niewygodnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tacheng

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, niedaleko granicy z Kazachstanem;

Tacheng (daw. Czuguczak, Tarbagataj; chiń. upr. 塔城; pinyin Tǎchéng; ujg. تارباغاتاي, Tarbaghatay; kaz. Шәуешек) – miasto w północno-zachodnich Chinach, w Sinciangu, niedaleko granicy z Kazachstanem. W 2003 roku miasto zamieszkiwało ok. 140 tys. osób. W mieście znajduje się port lotniczy Tacheng.

Siedziba prefektury Tacheng.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tacheometr

urządzenie w lunecie instrumentów pomiarowych, służące do szybkich pomiarów odległości; tachymetr; tachimetr

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj długiego miecza japońskiego;

Tachi (jap. 太刀 długi miecz) – długa japońska broń sieczna, pierwszy typowy miecz japoński (nihon-tō). Noszony na rapciach ostrzem w dół (w odróżnieniu od katany, zatykanej za pas ostrzem w górę).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tachikardia

w medycynie: zbyt szybka praca serca; tachykardia, częstoskurcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachimetr

przyrząd do pomiaru topograficznego; tachymetr

Tachimetr (ew. tachymetr) – optyczny instrument geodezyjny przeznaczony do pomiaru kątów poziomych, kątów pionowych oraz odległości.

Instrument ten jest cały czas wykorzystywany w klasycznej tachimetrii, czyli „masowym” pomiarze położenia punktów terenowych przy "mapowaniu" terenu w celu sporządzenia map w skalach od 1:10000 do 1:25000.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachimetria

metoda szybkich pomiarów sytuacyjno-wysokościowych; tachymetria

Tachimetria (kiedyś nazywana też tachymetrią) – nazwa pochodzi z języka greckiego i dosłownie oznacza „szybki pomiar”, co uzyskuje się w praktyce przez stosowanie dalmierzy optycznych, elektrooptycznych lub laserowych do określania odległości oraz wykonywanie odczytów służących do wyznaczania kątów poziomych i pionowych ze średnią dokładnością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachimetryczny

przymiotnik od: tachimetria

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachion

hipotetyczna cząstka elementarna mogąca się poruszać z prędkością większą niż prędkość światła

Tachion (z greckiego ταχύς tachýs – szybki, prędki) – hipotetyczna cząstka elementarna, która porusza się z prędkością nadświetlną, czyli większą niż prędkość światła w próżni (c). Nie ma jednak żadnego dowodu na istnienie tych cząstek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachionowy

→ tachion

Patrz:tachion

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachistoskop

przyrząd do badania pamięci, uwagi oraz spostrzegawczości, używany w badaniach marketingowych i psychologicznych; tachystoskop

Tachistoskop – przyrząd używany w badaniach psychologicznych, umożliwiający eksponowanie osobom badanym obrazów, symboli, słów oraz innych materiałów wizualnych w określonym czasie. Tachistoskop jest używany w badaniach psychologicznych dotyczących pamięci, uwagi oraz spostrzegawczości. Tachistoskop jest wykorzystywany również w badaniach marketingowych. Służy on wówczas do pomiaru reakcji badanych osób na testowane produkty oraz reklamy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachograf

urządzenie montowane w samochodach ciężarowych i autokarach służące do rejestracji niektórych parametrów jazdy

Tachograf (gr. tachos – prędkość + grapho – pisać) – urządzenie rejestrujące funkcjonowanie pojazdu, w tym wskazania prędkościomierza. Tachograf rejestruje w funkcji czasu: przejechaną przez pojazd drogę, jego chwilową prędkość oraz aktywność kierowcy, czyli okresy jego jazdy, innej pracy, dyżuru (oczekiwania) i odpoczynku. Niektóre tachografy posiadają możliwość rejestracji innych parametrów, np. obrotów silnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachometr

przyrząd do mierzenia liczby obrotów jakiegoś urządzenia; obrotościomierz

Tachometr – urządzenie służące do pomiaru prędkości poruszającego się ciała lub substancji (z grec. tachos – prędkość, metron – mierzyć). Najczęściej spotykaną postacią tachometru jest tachometr mierzący prędkość obrotów wału napędowego w silniku lub w maszynie. Tradycyjnie odczyt jest w postaci analogowej, ale wskaźniki cyfrowe są coraz częściej spotykane. Obrotomierz to miernik prędkości obrotowej i bywa utożsamiany z tachometrem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachometria

dział metrologii dotyczący pomiarów liczby obrotów różnych części maszyn w ruchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachometryczny

dotyczący tachometrii

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachta

dawniej: duża kanapa bez oparcia; tapczan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachyfilaksja

zjawisko przyzwyczajenia się organizmu do przyjmowanej dawki substancji (często leku), które zmusza do zwiększania dawki w celu uzyskania efektu takiego jak początkowy; tolerancja

Tachyfilaksja (stgr. ταχύς, tachys, „szybki", φύλαξις, phylaxis, „ochrona") – zjawisko występowania szybkiej utraty wrażliwości na lek w przypadku jego częstego podawania, bez odpowiednich przerw. Występuje ono w przypadku nitratów i innych leków, których działanie oparte jest na mechanizmie receptorowym (na przykład opioidów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachyfrenia

bezładne przeskakiwanie myślami z tematu na temat; choroba psychiczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachyfreniczny

dotyczący tachyfrenii

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachygrafia

pierwszy sposób pisania w skróconej, zwięzłej formie, wprowadzony przez Tyrona, odpowiednik współczesnej stenografii; noty tyrońskie

Tachygrafia (gr. tachýs „szybki”, grapho „pisać”), znaki tirońskie – pierwszy sposób szybkiego pisania skrótowego, odpowiednik dzisiejszej stenografii. Według Słownika kultury antycznej system był wynaleziony przez rzymskiego wyzwoleńca Tyrona, według encyklopedii PWN system ten znany był już w starożytnej Grecji i został jedynie wprowadzony do Rzymu przez Tyrona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachykardia

w medycynie: zbyt szybka praca serca; tachikardia, częstoskurcz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. szybka czynność rytmu serca

Tachykardia, częstoskurcz (łac. tachycardia) – przyspieszenie akcji serca powyżej 100 uderzeń na minutę.

Tachykardię można podzielić na tachykardię zatokową, częstoskurcz nadkomorowy, migotanie i trzepotanie przedsionków, częstoskurcz komorowy, tachykardię węzłową i zespół posturalnej tachykardii ortostatycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tachykinina

neuropeptyd występujący we wszystkich strukturach ośrodkowego układu nerwowego człowieka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachymetr

przyrząd do pomiaru topograficznego; tachimetr

Tachimetr (ew. tachymetr) – optyczny instrument geodezyjny przeznaczony do pomiaru kątów poziomych, kątów pionowych oraz odległości.

Instrument ten jest cały czas wykorzystywany w klasycznej tachimetrii, czyli „masowym” pomiarze położenia punktów terenowych przy "mapowaniu" terenu w celu sporządzenia map w skalach od 1:10000 do 1:25000.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachymetria

metoda szybkich pomiarów sytuacyjno-wysokościowych; tachimetria

Tachimetria (kiedyś nazywana też tachymetrią) – nazwa pochodzi z języka greckiego i dosłownie oznacza „szybki pomiar”, co uzyskuje się w praktyce przez stosowanie dalmierzy optycznych, elektrooptycznych lub laserowych do określania odległości oraz wykonywanie odczytów służących do wyznaczania kątów poziomych i pionowych ze średnią dokładnością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachymetryczny

przymiotnik od: tachymetria

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachystoskop

przyrząd do badania pamięci, uwagi oraz spostrzegawczości, używany w badaniach marketingowych i psychologicznych; tachistoskop

Tachistoskop – przyrząd używany w badaniach psychologicznych, umożliwiający eksponowanie osobom badanym obrazów, symboli, słów oraz innych materiałów wizualnych w określonym czasie. Tachistoskop jest używany w badaniach psychologicznych dotyczących pamięci, uwagi oraz spostrzegawczości. Tachistoskop jest wykorzystywany również w badaniach marketingowych. Służy on wówczas do pomiaru reakcji badanych osób na testowane produkty oraz reklamy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tachystoskopowy

→ tachystoskop

Patrz:tachystoskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Tachytelia

szybkość przemian ewolucyjnych większa od przeciętnego tempa ewolucji w danej grupie organizmów

#### Źródła:

SJP.pl

# Taciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tacierzyński

żartobliwie:
1. związany z byciem tatą i powiązanymi z tym uczuciami, przywilejami i obowiązkami;
2. urlop tacierzyński - płatny urlop przysługujący mężczyźnie w związku z urodzeniem dziecka; urlop ojcowski

przymiotnik

(1.1) żart. publ. męski odpowiednik słowa macierzyński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. część urlopu macierzyńskiego, wykorzystywana przez ojca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tacierzyństwo

żartobliwie: bycie tatą i powiązane z tym uczucia, przywileje i obowiązki; tatowość

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. pot. ojcostwo, bycie tatą w sposób, który angażuje się w opiekę nad dziećmi i wyręcza matkę w tradycyjnych jej obowiązkach domowych; kojarzony z ogółem cech przysługujących współczesnemu tacie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taciewo

Taciewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Suwałki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W okresie powojennym istniała tutaj szkoła podstawowa. W latach siedemdziesiątych XX wieku we wsi funkcjonowała świetlica wiejska, będąca centrum spotkań mieszkańców okolicznych wsi. W latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych istniał tutaj sklep spożywczy i AGD, mleczarnia oraz urząd pocztowy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tacik

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojciec, tato

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dziadek

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. starszy człowiek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taciszów

wieś w Polsce

Taciszów (niem. Tatischau) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Rudziniec.

W Taciszowie znajduje się stacja kolejowa Taciszów oraz przystanek autobusowy. Wieś jest siedzibą katolickiej Parafii św. Józefa Robotnika oraz wspólnoty zakonnej Kamilianów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tacitron

typ lampy elektronowej

Tacitron to lampa gazowana zbliżona konstrukcyjnie i funkcjonalnie do tyratronu. Zapłon i gaszenie tacitronu (trwające krócej niż tyratronie) odbywa się przy pomocy zmiennego napięcia doprowadzonego do siatki - w tyratronie gaszenie następuje na skutek przerwania obwodu anodowego. Istotną zaletą tej lampy jest brak zakłóceń wielkiej częstotliwości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tacjana

imię żeńskie

Tacjana, Tacjanna – imię żeńskie pochodzenia rzymskiego; żeński odpowiednik męskiego imienia Tacjan utworzonego z rzymskiego przydomka Tatianus, który powstał z nazwy rzymskiego rodu Tatius (pol. Tacjusz) poprzez dodanie przyrostka -anus/ana oznaczającego przynależność, pochodzenie. Imię to było notowane w Polsce od średniowiecza na obszarze wschodniosłowiańskim, po raz pierwszy w 1411 roku, w formach Tacyjana, Tatyjana, Tetejana, Tetyjana, Tatyjanna, ze zdrobnieniami Tatja, Tac(z)a, Tańka = Tajka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tacjaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tacjany lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Tacjanna

imię żeńskie

Tacjana, Tacjanna – imię żeńskie pochodzenia rzymskiego; żeński odpowiednik męskiego imienia Tacjan utworzonego z rzymskiego przydomka Tatianus, który powstał z nazwy rzymskiego rodu Tatius (pol. Tacjusz) poprzez dodanie przyrostka -anus/ana oznaczającego przynależność, pochodzenie. Imię to było notowane w Polsce od średniowiecza na obszarze wschodniosłowiańskim, po raz pierwszy w 1411 roku, w formach Tacyjana, Tatyjana, Tetejana, Tetyjana, Tatyjanna, ze zdrobnieniami Tatja, Tac(z)a, Tańka = Tajka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tacka

1. zdrobnienie od: taca;
2. wysuwalny podajnik na przenośny nośnik danych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od taca

(1.2) mała taca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tacker

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. techn. urządzenie do wbijania spinek, zszywek w twarde podłoże

#### Źródła:

Wiktionary

# Taco

[czytaj: tako] danie kuchni meksykańskiej przyrządzane z tortilli smażonej z mięsnym lub serowym nadzieniem oraz warzywami i przyprawami

Taco (l.mn. tacos) – jedno z popularniejszych dań kuchni meksykańskiej.

Składa się ono przeważnie z tortilli wykonanej z mąki kukurydzianej lub pszennej, zazwyczaj o niewielkiej wielkości o średnicy kilkunastu centymetrów, oraz – tradycyjnie i najczęściej – siekanego mięsa (wieprzowego, wołowego, drobiowego, także z podrobów), jednak popularne są także tacos z rybami, owocami morza, można spotkać też wersje wegetariańskie i wegańskie. Najpopularniejszymi dodatkami podawanymi z tacos są: limonka (której sokiem skrapia się tacos), pico de gallo (posiekane pomidory z cebulą, kolendrą i chili) albo też osobno podawana posiekane cebula i kolendra, czasem awokado lub rzodkiewka. Z tacos serwowanych jest też zazwyczaj kilka sals – najczęściej ostrych sosów z papryczek chili: salsa roja, salsa verde, rzadziej salsa de chile de árbol, la salsa macha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tacoma

[czytaj: taKOma] miasto w USA

Tacoma – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Waszyngton. 196 957 mieszkańców (2005), powierzchnia 162,2 km². Jest częścią obszaru metropolitalnego miasta Seattle. Miejscowość znana z katastrofy mostu Tacoma.

W mieście rozwinął się przemysł elektrochemiczny, metalowy, drzewny oraz hutniczy.

W miejscowości tej urodził się amerykański piosenkarz i aktor Bing Crosby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tacomat

automat do wpłacania datków w świątyni przy użyciu płatności elektronicznych; ofiaromat

#### Źródła:

SJP.pl

# Tacos

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. meksykańska przekąska z kukurydzianej tortilli z farszem, głównie z wołowiny, fasoli i pomidorów;

Taco (l.mn. tacos) – jedno z popularniejszych dań kuchni meksykańskiej.

Składa się ono przeważnie z tortilli wykonanej z mąki kukurydzianej lub pszennej, zazwyczaj o niewielkiej wielkości o średnicy kilkunastu centymetrów, oraz – tradycyjnie i najczęściej – siekanego mięsa (wieprzowego, wołowego, drobiowego, także z podrobów), jednak popularne są także tacos z rybami, owocami morza, można spotkać też wersje wegetariańskie i wegańskie. Najpopularniejszymi dodatkami podawanymi z tacos są: limonka (której sokiem skrapia się tacos), pico de gallo (posiekane pomidory z cebulą, kolendrą i chili) albo też osobno podawana posiekane cebula i kolendra, czasem awokado lub rzodkiewka. Z tacos serwowanych jest też zazwyczaj kilka sals – najczęściej ostrych sosów z papryczek chili: salsa roja, salsa verde, rzadziej salsa de chile de árbol, la salsa macha.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tacowy

przymiotnik od: taca; taki, którego część stanowi taca lub system połączonych ze sobą tac (np. przenośnik tacowy, kopiarka, drukarka tacowa) lub w jakiś inny sposób związany z tacą (np. opłata tacowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tacuma

[czytaj: takuma] samochód typu Daewoo Tacuma

#### Źródła:

SJP.pl

# Tacyt

(około 55-120); historyk rzymski

- Tacyt (Publius Cornelius Tacitus) – historyk rzymski
- Tacyt (Marcus Claudius Tacitus) – cesarz rzymski panujący w latach 275–276
- (3097) Tacitus – planetoida z pasa głównego asteroid

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taczać

1. turlać, kulać
2. tarzać w czymś
3. taczać się:
a) iść chwiejnym krokiem
b) turlać się, tarzać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Taczalin

Taczalin (niem. Tentschel) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Legnickie Pole.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Taczanka

pojazd bojowy poruszany za pomocą koni, wyposażony w karabin maszynowy, używany w latach 1917-1939 przez wojska rosyjskie i polską kawalerię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. lekki jednoosiowy lub dwuosiowy wózek konny z zamontowanym na nim karabinem maszynowym;

Taczanka (ros. i ukr. тачанка) – resorowany zaprzęg konny z ciężkim karabinem maszynowym, wynaleziony przez ukraińskiego anarchistę i rewolucjonistę Nestora Machnę.

Wśród różnych wyjaśnień pochodzenia tej nazwy najczęściej łączy się ją z polskim określeniem „najtyczanka”, odnoszącym się do popularnego powozu (bryczki), którego nazwa powstała od miasta Neutitschein (Nowy Jiczyn), choć sam jej źródłosłów pochodzi wyraźnie od ukraińskiego тачка (taczka), тачати (taczaty).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taczała

1. turlać, kulać
2. tarzać w czymś
3. taczać się:
a) iść chwiejnym krokiem
b) turlać się, tarzać się

Taczała (Żuraw) – polski herb szlachecki, noszący zawołanie Taczała, używało go kilkadziesiąt rodzin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taczerysta

zwolennik taczeryzmu; thatcherysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik taczeryzmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taczerystka

→ taczerysta; thatcherystka

#### Źródła:

SJP.pl

# Taczerystowski

właściwy taczeryzmowi, odnoszący się do taczeryzmu, związany z polityką premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher; thatcherystowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Taczeryzm

styl sprawowania rządów (od nazwiska M.Thatcher - brytyjskiej premier w latach 1979-1990); thatcheryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. liberalna polityka gospodarcza prowadzona przez Margaret Thatcher, premier Wielkiej Brytanii w latach 1979-1990, cechująca się m.in. ograniczaniem roli państwa i związków zawodowych w gospodarce;

Taczeryzm (thatcheryzm) – poglądy i będąca ich wynikiem działalność Lady Margaret Thatcher, która z ramienia Partii Konserwatywnej pełniła urząd premiera Wielkiej Brytanii w latach 1979–1990.

Termin ten został po raz pierwszy wykorzystany przez przedstawicieli opozycyjnej, lewicowej Partii Pracy. Taczeryzm oznacza połączenie elementów konserwatyzmu, neoliberalizmu i monetaryzmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Taczka

wózek na 3 kółkach służący do przewożenia ładunków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały wózek z jednym lub dwoma kółkami używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach;

(1.2) zawartość taczki (1.1)

Taczka, taczki – mały wózek z jednym kołem, częściowo unoszony ręcznie, używany do transportu przedmiotów lub materiałów sypkich na niewielkich odległościach. Taczki wyposażone są w dwa uchwyty, przy pomocy których są unoszone i pchane, rzadziej ciągnięte, przez człowieka. Wykonywane są z drewna, metalu, plastiku lub kombinacji tych materiałów. Znajdują szerokie zastosowanie w ogrodnictwie i na placach budowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taczkarz

1. robotnik korzystający z taczki;
2. dawniej: człowiek sprzedający lub wyrabiający taczki

#### Źródła:

SJP.pl

# Taczki

wózek na 3 kółkach służący do przewożenia ładunków

Taczki (niem. Tatzken) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Prostki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tacznik

robotnik pracujący przy taczkach w kopalni

#### Źródła:

SJP.pl

# Taczów

Taczów (także Taczew) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Zakrzew.

W skład sołectwa wchodzą Taczów i Wola Taczowska. W 2023 sołectwo liczyło 524 mieszkańców.

Z Taczowa pochodzili: Mikołaj Powała (słynny rycerz, biorący udział w Bitwie pod Grunwaldem), Franciszek Ksawery Brzozowski (1856-1931, sędzia).

#### Źródła:

Wikipedia

# Tadajewo

Tadajewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Osiek.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tadajówka

wieś w Polsce

Tadajówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tadam

wykrzyknik używany w celu podkreślenia pomyślnie wykonanej czynności

wykrzyknik

(1.1) pot. słowo naśladujące fanfary, używane dla podkreślenia jakiegoś sukcesu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tadasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; podstawowa pozycja stojąca, w której palce stopy są dociśnięte do podłogi, kręgosłup i głowa wyciągnięte do góry, a barki ściągnięte w dół

#### Źródła:

Wiktionary

# Tadek

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie); Tadeuszek, Tadzio, Tadzik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Tadeusz

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Tadka ż.

Tadek, właściwie Tadeusz Polkowski (ur. 26 sierpnia 1982 w Krakowie) – polski raper. Znany jest przede wszystkim z wieloletnich występów w zespole hip-hopowym Firma, którego był współzałożycielem. Wcześniej występował w lokalnej formacji DMF (Dwóch Małoletnich Fachowców). Od 2011 prowadzi również solową działalność artystyczną.

Syn Anny i Jana Polkowskiego, poety, działacza NSZZ Solidarność. Ma troje rodzeństwa. Studiował stosunki międzynarodowe. Jest żonaty i ma dwóch synów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tadelakt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. ozdobny stiuk pochodzący z okolic Marrakeszu w Maroku

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tadeusiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadeusiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadeusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Tadeusz – imię męskie pochodzenia semickiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „odważny”, „śmiały”. Imię przypisywane apostołowi Judzie.

Żeński odpowiednik: Tadea.

Formy zdrobniałe: Tadek, Tadeuszek, Tadzik, Tadzio.

Imię rozpowszechnione w Polsce. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 192239 mężczyzn o imieniu Tadeusz nadanym jako imię pierwsze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tadeuszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadeuszek

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie); Tadek, Tadzio, Tadzik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Tadeusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tadeuszostwo

Tadeusz z małżonką; Tadeuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadeuszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Tadeusza

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: Tadeuszowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Tadeuszowie

Tadeusz z małżonką; Tadeuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadeuszowo

Tadeuszewo (do 31.12.2012 Tadeuszowo.) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tadeuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tadeusza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Tadeusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tadkowie

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie); Tadeuszek, Tadzio, Tadzik

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tadka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadla

nazwisko

- Beata Tadla (1975-), dziennikarka
- Edward Tadla (1902-1981), sędzia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tadzik

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Tadeusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tadzikowie

Tadzik z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadzikowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tadzika lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadzin

3 miejscowości w Polsce:

- Tadzin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubanie
- Tadzin – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Brzeziny
- Tadzin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Rzgów

#### Źródła:

Wikipedia

# Tadzino

Tadzino (kaszb. Tadzëno, niem. Tadden) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino przy trasie linii kolejowej Wejherowo-Choczewo-Lębork (obecnie zawieszonej). Wieś jest siedzibą sołectwa Tadzino, w którego skład wchodzi również Płaczewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Inne miejscowości o nazwie Tadzino: Tadzin

#### Źródła:

Wikipedia

# Tadzio

zdrobnienie od: Tadeusz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Tadeusz

Tadzio (ang. Titch) – serial animowany emitowany na kanale KidsCo. Premiera odbyła się 8 października 2007 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tadziowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tadzia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Tadżycki

przymiotnik od: Tadżyk, Tadżykistan

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Tadżykistan lub Tadżyków, związany z Tadżykistanem lub Tadżykami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Tadżykistanu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tadżyckojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tadżyckim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tadżyckim

(1.3) spisany, stworzony w języku tadżyckim

#### Źródła:

Wiktionary

# Tadżyczka

obywatelka Tadżykistanu; Tadżyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Tadżykistanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tadżyjka

obywatelka Tadżykistanu; Tadżyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Tadżykistanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tadżyk

obywatel Tadżykistanu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Tadżykistanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tadżykistan

[czytaj: tad-żykistan] Republika Tadżykistanu; państwo w Azji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Tadżykistan, Republika Tadżykistanu (tadż. Ҷумҳурии Тоҷикистон, Dżumhurii Todżikiston) – państwo w środkowej Azji ze stolicą w Duszanbe. Tadżykistan graniczy z Uzbekistanem, Kirgistanem, Chinami i Afganistanem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taekkyeon

[czytaj: tekkjon] tradycyjna koreańska sztuka walki

Taekkyeon (nieformalnie latynizowany również jako Taekkyon i Taekyon) – tradycyjna koreańska sztuka walki, charakteryzująca się płynnymi, tanecznymi ruchami, intensywną pracą nóg, m.in. stosowaniem kopnięć i podcięć by przewrócić przeciwnika.

W 2011 roku sztuka walki taekkyeon została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taekwon-Do

[czytaj: tekłondo] sztuka walki powstała z połączenia koreańskiej sztuki walki taekkyeon i karate; taekwondo

#### Źródła:

SJP.pl

# Taekwondo

[czytaj: tekłondo] sztuka walki powstała z połączenia koreańskiej sztuki walki taekkyeon i karate; taekwon-do

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. olimpijska dyscyplina sportowa powstała z połączenia tradycyjnej starokoreańskiej sztuki walki i karate;

Taekwondo (hangul: 태권도; hancha: 跆拳道, [tʰɛ.kwʌn.do]) – narodowy sport i tradycyjna sztuka walki Korei. Początkowo zostało stworzone do celów militarnych, następnie zostało zaadaptowane do użytku cywilnego, jego twórcą jest gen. Choi Hong-hi. Obecnie jest jedną z pełnoprawnych dyscyplin olimpijskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taekwondzista

[czytaj: tekłondzista] osoba uprawiająca taekwondo

#### Źródła:

SJP.pl

# Taekwondzistka

→ taekwondzista [czytaj: [czytaj: tekłondzistka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Tael

1. chińska jednostka wagi srebra;
2. dawna jednostka monetarna w różnych regionach Chin i południowo-wschodniej Azji

Tael – dawna chińska jednostka monetarna, odpowiadająca 37,3 g czystego srebra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tafa

zwierzę drapieżne z rodziny niełazów, torbacz żyjący w lasach Australii; myszowór, myszowór pędzloogonowy, mysz workowata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drapieżny torbacz z rodziny niełazów, występujący w Australii

Myszowór pędzloogonowy, myszowór, mysz workowata, tafa, tuan (Phascogale tapoatafa) – gatunek niewielkiego mięsożernego ssaka z podrodziny niełazów (Dasyurinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tafelka

mała płytka, tafla

#### Źródła:

SJP.pl

# Tafelkowaty

przypominający małą taflę, podobny do małej tafli

#### Źródła:

SJP.pl

# Tafelspitz

sztuka mięsa z jarzynami, potrawa austriacka, ulubione danie cesarza Franciszka Józefa I

Tafelspitz – danie mięsne charakterystyczne dla kuchni austriackiej i bawarskiej, zwłaszcza znane w Wiedniu, gdzie było popularyzowane przez jego amatora, cesarza Franciszka Józefa I. Pozostaje popularnym daniem austriackim (wcześniej austro-węgierskim).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tafia

rum z trzciny cukrowej, nie poddawany leżakowaniu

Tafia to rodzaj taniego rumu, produkowanego z soku z trzciny cukrowej. W przeciwieństwie jednak do zwykłego rumu dojrzewającego w drewnianych beczkach, tafia nie leżakuje, co wpływa na zawartość w niej szkodliwego oleju fuzlowego. Jej nazwa pochodzi od toastu wygłaszanego przez Kreolów pochodzenia francuskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tafla

1. płyta gładkiego, sztywnego materiału;
2. gładka, równa, lśniąca powierzchnia;
3. we flisactwie: tylny koniec tratwy; cal, plenica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płyta czegoś gładkiego

(1.2) równa, gładka, lśniąca powierzchnia wody

Tafla – największa, górna fasetka (płaszczyza) kamienia oszlifowanego szlifem fasetkowym. Szlifami fasetkowymi szlifuje się kamienie przezroczyste (np. diamenty, rubiny, szafiry). Dzięki temu na tafli widoczne są różne efekty świetlne powstałe w wyniku załamań światła na innych, nachylonych pod różnym kątem względem tafli, fasetkach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taflowy

→ tafla

Patrz:tafla

#### Źródła:

SJP.pl

# Tafofilia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) upodobanie do odwiedzania cmentarzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Tafonomia

dział biologii zajmujący się analizą powstawania złóż szczątków organicznych

Tafonomia (gr. taphos – pogrzeb, mogiła; nomos – prawo) – nauka badająca pośmiertny los szczątków organicznych, zarówno współczesnych (szczątki subfosylne), jak i kopalnych (skamieniałości). Pojęcie tafonomia wprowadził paleontolog rosyjski Iwan Jefriemow w 1940 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tafonomiczny

→ tafonomia

Patrz:tafonomia

#### Źródła:

SJP.pl

# Tafrynowce

grzyb workowy pasożytujący na drzewach; szpetczak

#### Źródła:

SJP.pl

# Tafrynowiec

grzyb workowy pasożytujący na drzewach; szpetczak

#### Źródła:

SJP.pl

# Tafta

tkanina jedwabna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. gęsta, nieco sztywna, szeleszcząca tkanina jedwabna

Tafta (fran. taffetas z wł. taffeta z per. tãfta - tkane, plecione, tkanina) – gęsta i sztywna tkanina wykonana z naturalnego jedwabiu, szeleszcząca i mieniąca się przy poruszaniu. Wykorzystywana najczęściej w sukniach wieczorowych i balowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taftowy

przymiotnik od: tafta (tkanina jedwabna)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tag

1. w informatyce: napis rozpoczynający i kończący wybrany element tekstu, zawierający zakodowaną informację o strukturze tekstu; znacznik;
2. w reklamie: dodatkowy, kilkusekundowy spot umieszczany po podstawowym, stałym klipie reklamowym, informujący o promocjach itp.;
3. w gwarze młodzieżowej: podpis (zwykle na murze) grafficiarzy i członków subkultur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na Półwyspie Iberyjskim;

- Tag – rzeka w Hiszpanii i Portugalii
- TAG (triacyloglicerole) – organiczne związki chemiczne
- tag (znacznik) – znak lub słowo kluczowe w informatyce
- TAG – edytor tekstu
- tag – podpis grafficiarzy
- Tag – aplikacja do edycji tagów plików audio
- tagowanie – przygotowanie odwołań do bloków kodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tagalog

język z indonezyjskiej grupy językowej, oparty na alfabecie łacińskim, urzędowy na Filipinach; język tagalski

- Tagalog (lud)
- język tagalog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tagalowie

lud żyjący na Filipinach, zamieszkujący głównie południową część Luzonu i wyspę Mindoro

Tagalowie – lud filipiński stanowiący dominującą grupę ludności w Manili, we wszystkich prowincjach graniczących z Zatoką Manilską (oprócz prowincji Pampanga) oraz w prowincjach Nueva Ecija, Batangas, Laguna, Marinduque, Mindoro i Quezon. Ich liczebność wynosi 24 mln (pocz. XXI w.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tagalski

dotyczący Tagalów, właściwy Tagalom - ludowi na Filipinach, zamieszkującemu głównie południową część Luzonu i wyspę Mindoro

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tagalami, dotyczący Tagalów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tagalski;

Język tagalski, tagalog – jeden z najważniejszych języków na Filipinach (oficjalny standard tego języka nazywa się filipino). Należy do grupy języków filipińskich w ramach podrodziny języków malajsko-polinezyjskich, wchodzącej w skład rodziny języków austronezyjskich. Jest jednym z blisko 200 języków, którymi posługują się mieszkańcy Archipelagu Filipińskiego. Jest to język ojczysty znaczącej części mieszkańców centralnych rejonów Filipin; używa go około 24 miliony osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tagalskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tagalskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tagalskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tagalskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Taganrog

portowe miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji, w obwodzie rostowskim;

Taganrog (ros. Таганрог) – portowe miasto nad Morzem Azowskim w Rosji (obwód rostowski). Ludność ok. 248 tys. (2020).

Jako twierdza założony przez Piotra Wielkiego w 1698 z przeznaczeniem na pierwszą bazę rosyjskiej marynarki wojennej. Zburzony w 1712. Prawa miejskie uzyskał w 1775. Od początku XIX wieku ważny ośrodek handlowy, zaś od przełomu XIX i XX wieku również – przemysłowy. W 1918 przejściowo stolica Ukraińskiej Republiki Sowieckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taganroski

przymiotnik od: Taganrog (miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Taganrogiem, dotyczący Taganrogu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tagari

worek z wełny noszony na ramieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tagatoza

cukier prosty należący do ketoz, używany jako słodzik

#### Źródła:

SJP.pl

# Tagin

mięso jagnięce albo kurczę duszone z jarzynami

#### Źródła:

SJP.pl

# Tagił

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, prawy dopływ Tury;

- Tagił – rzeka
- Niżny Tagił
- Wierchnyj Tagił

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tagliatelle

[czytaj: taliatelle] cienki makaron włoski, ciasno skręcony

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków o grubości ok. 2 mm i blisko 1 cm szerokości;

Tagliatelle (tagliolini, reg. taglierini – z wł. tagliare – „ciąć”) – klasyczny włoski makaron z rejonu Emilia-Romagna w kształcie długich, płaskich wstążek o grubości ok. 2 mm i szerokości 0,65–1 cm. Kształtem przypomina fettuccine, lecz jest od niego szerszy. Tagliatelle podaje się zwykle z sosami, zazwyczaj z bolognese.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tagma

funkcjonalnie wyróżniony odcinek ciała stawonogów powstały w wyniku połączenia dwóch lub więcej segmentów

Tagma – wyróżnialna część ciała stawonogów, powstała w wyniku połączenia dwóch lub więcej metamerów. Taką segmentację ciała nazywa się heterenomiczną, a proces ewolucyjny, w wyniku którego powstała: tagmatyzacją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tagore

Rabindranath Tagore (beng. রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর, ur. 7 maja 1861 w Kalkucie, zm. 7 sierpnia 1941 tamże) – indyjski poeta, prozaik, filozof, kompozytor, malarz, pedagog, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1913), pierwszej dla Hindusa, jak również dla Azjaty.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tagować

1. umieszczać w tekście tagi (znaczniki);
2. w gwarze młodzieżowej: umieszczać tag (podpis), zwykle na murze

#### Źródła:

SJP.pl

# Tagowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tagiem, dotyczący tagu

#### Źródła:

Wiktionary

# Taguan

gryzoń nadrzewny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taha

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tahina

pasta z nasion sezamu, popularna na Bliskim Wschodzie; tahini

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pasta z sezamu

- tahini – pasta sezamowa
- tahina spectabilis – gatunek palm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tahini

pasta z nasion sezamu, popularna na Bliskim Wschodzie; tahina

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. pasta z nasion sezamu, półprodukt używany do przygotowywania wielu potraw;

Tahini (tahina) (arab. طحينة tahina), pasta sezamowa (chin. zhimajiang (芝麻醤), jap. neri-goma (ねりごま, 練りごま) – pasta na bazie nasion sezamu, wykorzystywana do przygotowywania wielu azjatyckich potraw.

W krajach Bliskiego Wschodu sporządzana jest z lekko podprażanych nasion sezamu (proces ten zwiększa aromatyczność). We wschodniej Azji produkowana z niełuskanych nasion sezamu, dzięki czemu nabiera bardziej gorzkiego smaku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tahitańczyk

[czytaj: taitańczyk] mieszkaniec Tahiti

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec wyspy Tahiti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tahitanka

[czytaj: taitanka] mieszkanka Tahiti

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka wyspy Tahiti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tahitański

[czytaj: taitański] przymiotnik od: Tahiti (wyspa na Oceanie Spokojnym)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tahiti lub Tahitańczykami, dotyczący Tahiti (wyspy na Oceanie Spokojnym)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tahitański;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tahitańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tahitańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tahitańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tahitańskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Tahiti

[czytaj: taiti] wyspa na Oceanie Spokojnym

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na południowym Pacyfiku, należąca do Polinezji Francuskiej;

Tahiti – wyspa w południowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Towarzystwa (Wyspy Na Wietrze); największa wśród wysp Polinezji Francuskiej, centrum polityczne, gospodarcze i kulturalne. Pierwotna nazwa Otaheiti.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tahoma

1. czcionka komputerowa;
2. jednostka osadnicza w USA

Tahoma – bezszeryfowy krój pisma, powstały w 1994 w firmie Microsoft. Twórcą Tahomy jest Matthew Carter, a pliki fontów były po raz pierwszy dystrybuowane z systemem operacyjnym Windows 95. Microsoft zezwala na bezpłatne wykorzystywanie Tahomy (bez możliwości zmian kroju) w ramach systemu operacyjnego, z którym została dostarczona. Redystrybucja Tahomy poza systemem operacyjnym (wliczając w to wszelkiego typu update’y i aktualizacje), z którym została dostarczona, wymaga wykupienia licencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tai

taić się - książkowo: zawrzeć, zawierać w sobie, nie uzewnętrznić, uzewnętrzniać się

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = Telewizyjna Agencja Informacyjna;

## TAI

- międzynarodowy czas atomowy (fr. temps atomique international)
- Telewizyjna Agencja Informacyjna (TAI) – istniejąca w latach 1989-2006 i od 2013 roku jednostka TVP
- TAI (Turkish Aerospace Industry) – turecka firma przemysłu lotniczego, montująca z amerykańskich podzespołów myśliwce F-16 oraz śmigłowce UH-60 Blackhawk
- TAI – niemiecki DJ i producent muzyczny
- Telefoniczna Agencja Informacyjna – firma prywatna z siedzibą w Warszawie
- Tabular Accuracy Index – wskaźnik stosowany przy ocenie kartogramu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tai-Chi

[czytaj: taj CZI] chińska gimnastyka relaksacyjna polegająca na łagodnych, płynnych ćwiczeniach koordynacyjnych przypominających walkę z niewidocznym przeciwnikiem; taiji, tai chi

#### Źródła:

SJP.pl

# Taibei

stolica Tajwanu; Tajpej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taić

książkowo:
1. trzymać coś w tajemnicy; ukrywać; zatajać;
2. nie poddawać się badaniu, eksploracji

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ukrywać, nie wyjawiać, zob. zatajać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taiji

[czytaj: tajCI] chińska gimnastyka relaksacyjna polegająca na łagodnych, płynnych ćwiczeniach koordynacyjnych przypominających walkę z niewidocznym przeciwnikiem; tai chi, tai-chi

Taiji – chińska koncepcja filozoficzna związana z konfucjanizmem oraz taoizmem, tłumaczona jako „najwyższa ostateczność”. Taiji to nazwa stanu wszechświata, w którym doszło do podziału na yin i yang; jest przeciwieństwem wuji, stanu sprzed tego podziału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taikonauta

chiński kosmonauta; tajkonauta

Astronauta (gr. ástron + gr. naútēs) – osoba przeszkolona, odpowiednio wyposażona i wysłana w przestrzeń kosmiczną w ramach załogowego lotu kosmicznego, aby służyć jako dowódca lub członek załogi na pokładzie statku kosmicznego. Termin ten jest zazwyczaj zarezerwowany dla profesjonalistów, czasami jednak jest on stosowany w stosunku do każdego, kto podróżuje w przestrzeń kosmiczną, w tym naukowców, polityków, dziennikarzy i kosmicznych turystów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taikonautka

chińska kosmonautka; tajkonautka

#### Źródła:

SJP.pl

# Taikum

[czytaj: tajkum] taikun, tajkun;
1. tytuł szogunów japońskich używany przez cudzoziemców;
2. w Japonii: potężny, wpływowy biznesmen

#### Źródła:

SJP.pl

# Taikun

[czytaj: tajkun] taikum, tajkun;
1. tytuł szogunów japońskich używany przez cudzoziemców;
2. w Japonii: potężny, wpływowy biznesmen

#### Źródła:

SJP.pl

# Tailgate

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący stosowania glissand w grze na puzonie

#### Źródła:

Wiktionary

# Taine

[czytaj: ten] nazwisko, m.in. Hippolyte Adolphe Taine (1828-1893) - francuski filozof i historyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Taino

język Tainów (Indian Taino), wymarłego rodu indiańskiego

- Taino (miasto) – miejscowość i gmina we Włoszech.
- Taino – Tainowie (Indianie Taino), rdzenni mieszkańcy Karaibów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tainowie

wymarły ród indiański zamieszkujący Wielkie Antyle i Wyspy Bahama; Taino

Tainowie (Indianie Taino) – rdzenni, prekolumbijscy mieszkańcy wysp Bahama i wysp Wielkich Antyli, w tym Kuby, Hispanioli (Haiti i Dominikany), Portoryko i Jamajki zamieszkujący te wyspy bezpośrednio przed ich odkryciem przez Kolumba w 1492 r. Nie ma zbyt wielu źródeł informacji dotyczących życia Indian Taino. Prawdopodobnie przybyli na Kubę ok. 1100 r. p.n.e., przemieszczając się z Ameryki Południowej przez Antyle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taipan

jadowity wąż australijski; tajpan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tais

Tais (oryg. Thaïs) – powieść Anatola France’a. Po raz pierwszy opublikowana została (z podtytułem Powiastka filozoficzna) w numerze „Revue des Deus Mondes” z lipca-sierpnia 1889 r. W 1891 r. France dokonał poprawek i rozszerzył powieść o ponad 20 stron. W tym samym roku „Tais” wydana została w formie książkowej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Taiwan

dawniej: Tajwan

- Tajwan (dawniej Formoza) – wyspa u wschodnich wybrzeży Chin
- Tajwan – krótka nazwa Republiki Chińskiej
- Tajwan – prowincja Republiki Chińskiej (Tajwanu)
- Tajwan – prowincja Chińskiej Republiki Ludowej
- Republika Tajwanu – państwo historyczne

- Tajwan – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taiwańczyk

[czytaj: tajwańczyk] dawniej: Tajwańczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Taiwanka

[czytaj: tajwanka] dawniej: Tajwanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Taiwański

dawniej: dotyczący Taiwanu (Tajwanu); tajwański

#### Źródła:

SJP.pl

# Taiyuan

[czytaj: tajjuan] miasto w Chinach; Tajjüan

Taiyuan (chiń. 太原; pinyin Tàiyuán, wym. [tʰaɪ̂ɥɛ̌n]) – miasto o statusie prefektury miejskiej w środkowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Shanxi. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 2 809 501. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 304 023 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taizé

[czytaj: teZE] miasto we Francji

- Taizé – międzynarodowa wspólnota ekumeniczna
- Taizé (Saona i Loara) – francuska miejscowość w Burgundii
- Taizé-Maulais (do 2016 Taizé) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
- (100033) Taizé – planetoida z pasa głównego asteroid

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taj

1. język tajlandzki (syjamski); thai, thaj;
2. języki taj - grupa języków używanych w Tajlandii, Birmie, Laosie, Wietnamie i Chinach; języki thai, języki thaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek ludu azjatyckiego, przedstawiciel narodowości tajskiej, zamieszkującej głównie Tajlandię

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajać

1. zmieniać swój stan skupienia ze stałego w ciekły; topnieć, topić się;
2. rozmarzać wskutek działania ciepła; rozgrzewać się;
3. przenośnie: rozrzewniać się, łagodnieć

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) topnieć, roztapiać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajduś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajemnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wiadomość poufna, przeznaczona dla niektórych osób lub całkowicie skryta

(1.2) rzecz tajemna, niewytłumaczalna

Tajemnica – dane lub informacje, których ujawnienie osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy prawne lub inne normy społeczne. W religiach, szczególnie w kultach misteryjnych, słowo tajemnica (gr. mystērion) odnosi się do ukrytej rzeczywistości duchowej, z którą człowiek spotyka się przez obrzędy religijne. W chrześcijaństwie jest nazwą sakramentu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajemnice

Tajemnica – dane lub informacje, których ujawnienie osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy prawne lub inne normy społeczne. W religiach, szczególnie w kultach misteryjnych, słowo tajemnica (gr. mystērion) odnosi się do ukrytej rzeczywistości duchowej, z którą człowiek spotyka się przez obrzędy religijne. W chrześcijaństwie jest nazwą sakramentu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tajemniczo

przysłówek

(1.1) w sposób tajemniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Tajemniczość

tajemniczy nastrój, zagadkowość, tajemnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest tajemnicze, zagadkowe, niejasne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajemniczy

przymiotnik

(1.1) zagadkowy i trudny do zrozumienia

(1.2) o człowieku skryty

(1.3) mający związek ze zjawiskami nadprzyrodzonymi lub magią

#### Źródła:

Wiktionary

# Tajemnie

przysłówek

(1.1) w sposób tajemny

#### Źródła:

Wiktionary

# Tajemniej

stopień wyższy od przysłówka: tajemnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajemniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tajemny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajemny

1. ukryty, trzymany w tajemnicy; tajny, potajemny;
2. związany z magią lub ze zjawiskami nadprzyrodzonymi; magiczny, tajemniczy

przymiotnik

(1.1) skryty, owiany tajemnicą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajenko

Tajenko – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny. Leży nad jeziorem Tajno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tajęża

roślina z rodziny storczykowatych

Tajęża (Goodyera R. Br.) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 96–99 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Eurazję, Amerykę Północną, Mozambik, Madagaskar i inne wyspy na Oceanie Indyjskim, wschodnią Australię i wyspy Oceanii. Gatunkiem typowym jest tajęża jednostronna (Goodyera repens L.), zarazem jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tajfun

gwałtowny, niezwykle silny wicher wirowy, wiejący na obszarach tropikalnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. cyklon tropikalny, nazwa używana na określenie cyklonów w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej;

Tajfun – lokalna nazwa cyklonów tropikalnych używana we wschodniej i południowo-wschodniej Azji. W tajfunach występuje tzw. oko cyklonu, w którym panuje bezwzględny spokój, nie pada deszcz i nie ma wiatru. Miejsce znajdujące się w oku cyklonu jest przez ok. 1 godzinę odcięte od sztormu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajfunnik

rodzaj ptaków z rodziny burzykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajfunowy

przymiotnik od: tajfun

przymiotnik relacyjny

(1.1) meteorol. związany z tajfunem, dotyczący tajfunu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajga

lasy północne z przewagą drzew iglastych, tworzące strefę roślinną w klimacie umiarkowanym chłodnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) borealne lasy szpilkowe występujące w północnej części Ameryki Północnej, Europy oraz Azji;

Tajga, borealny las iglasty – lasy iglaste, które występują na półkuli północnej w strefach klimatu umiarkowanego chłodnego i subpolarnego w północnej części Azji, głównie w Rosji (Syberia, Kamczatka, Sachalin), w północno-wschodnich Chinach (Mandżuria), w północnej Japonii (na wyspie Hokkaido), w Ameryce Północnej (Alaska i Kanada) i Europie (Półwysep Fennoskandzki, północno-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajgowy

→ tajga

przymiotnik

(1.1) związany z tajgą, zamieszkujący tajgę, znajdujący się w tajdze

Patrz:tajga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajin

[czytaj: tadżin] tadżin;
1. arabskie naczynie gliniane do przygotowywania dań na wolnym ogniu;
2. potrawa przygotowana w takim naczyniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajjüan

miasto w Chinach; Taiyuan

Taiyuan (chiń. 太原; pinyin Tàiyuán, wym. [tʰaɪ̂ɥɛ̌n]) – miasto o statusie prefektury miejskiej w środkowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Shanxi. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 2 809 501. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 304 023 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tajka

członkini ludu zamieszkującego głównie Tajlandię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini ludu azjatyckiego, przedstawiciel narodowości tajskiej, zamieszkującej głównie Tajlandię

Tajowie (nazwa własna: ไทยสยาม, trb. Thai Sayaam, dosł. „Tajowie syjamscy”), dawniej Syjamczycy – naród azjatycki należący do grupy ludów tajskich, posługujący się językiem tajskim. Ten 63-milionowy naród, poza Tajlandią, zamieszkuje głównie USA (110 tys.) oraz Tajwan (100 tys.). Dominującą wśród nich religią jest buddyzm therawada. Tajowie zamieszkujący Tajlandię pod względem lingwistycznym nie są jednorodni, oprócz centralnego i funkcjonującego jako oficjalny języka środkowo-tajskiego, opartego na dialekcie Bangkoku w powszechnym użyciu jest także język południowotajski, język isan uważany za dialekt laotański, oraz język północnotajski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajkonauta

chiński kosmonauta; taikonauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chiński astronauta;

Astronauta (gr. ástron + gr. naútēs) – osoba przeszkolona, odpowiednio wyposażona i wysłana w przestrzeń kosmiczną w ramach załogowego lotu kosmicznego, aby służyć jako dowódca lub członek załogi na pokładzie statku kosmicznego. Termin ten jest zazwyczaj zarezerwowany dla profesjonalistów, czasami jednak jest on stosowany w stosunku do każdego, kto podróżuje w przestrzeń kosmiczną, w tym naukowców, polityków, dziennikarzy i kosmicznych turystów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajkonautka

chińska kosmonautka; taikonautka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajkun

1. tytuł szogunów japońskich używany przez cudzoziemców; taikun, taikum;
2. wpływowy człowiek interesu, magnat przemysłowy; tycoon

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajlandczyk

obywatel Tajlandii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Tajlandii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajlandia

państwo w Azji ze stolicą w Bangkoku; Królestwo Tajlandii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Tajlandia, Królestwo Tajlandii (taj. ราชอาณาจักรไทย, Prathet Thai; potocznie เมืองไทย, Muang Thai) – państwo w południowo-wschodniej Azji, graniczące z Laosem i Kambodżą na wschodzie, z Malezją na południu oraz z Mjanmą (Birmą) na zachodzie i północnym zachodzie. Dawniej państwo nosiło nazwę Syjam jako oficjalną do 11 maja 1949. Określenie „Thai” (ไทย) znaczy po tajsku „wolny”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajlandka

obywatelka Tajlandii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Tajlandii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajlandyzacja

zjawisko wzrostu popularności turystyki seksualnej w przestrzeni publicznej danego miasta

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajlandzki

związany z Tajlandią (państwem w południowo-wschodniej Azji)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Tajlandii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajloryzm

system organizacji pracy stworzony na przełomie XIX i XX wieku przez Fredericka W. Taylora; tayloryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajmen

ryba z rodziny łososiowatych; tajmień

Tajmień, tajmen (Hucho taimen) – gatunek słodkowodnej ryby łososiokształtnej, największej i ewolucyjnie najstarszej w rodzinie łososiowatych (Salmonidae). Jest blisko spokrewniona z głowacicą (była klasyfikowane jako jej podgatunek H. h. taimen).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tajmień

ryba z rodziny łososiowatych; tajmen

Tajmień, tajmen (Hucho taimen) – gatunek słodkowodnej ryby łososiokształtnej, największej i ewolucyjnie najstarszej w rodzinie łososiowatych (Salmonidae). Jest blisko spokrewniona z głowacicą (była klasyfikowane jako jej podgatunek H. h. taimen).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tajmyr

półwysep i jezioro w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. najbardziej wysunięty na północ półwysep Azji, położony między Zatoką Jenisejską a Zatoką Chatańską, leżący w całości w granicach Rosji;

(1.2) geogr. jezioro na półwyspie Tajmyr (1.1);

- Półwysep Tajmyr
- Jezioro Tajmyr
- Tajmyr (lodołamacz 1909)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajmyra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego, przepływająca przez jezioro Tajmyr;

Tajmyra (ros. Таймыра) − rzeka w Rosji na półwyspie Tajmyr, na północy Kraju Krasnojarskiego.

Przepływa przez jezioro Tajmyr, które dzieli rzekę na Górną Tajmyrę (dł. 567 km) i Dolną Tajmyrę (dł. 187 km).

Dużą część rzeki obejmuje Tajmyrski Rezerwat Biosfery.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajmyrski

przymiotnik od: Tajmyr (półwysep lub jezioro w Rosji)

przymiotnik

(1.1) związany z Tajmyrem, dotyczący Tajmyru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajner

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajnia

przestarzałe: tajemnica; tajemniczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. (dziś poet.) tajemnica

(1.2) gwara. wieczerza, kolacja w Wielki Czwartek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajniacki

przymiotnik od: tajniak; przebiegły, chytry

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od tajniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Tajniaczka

→ tajniak

Patrz:tajniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajniak

potocznie: tajny funkcjonariusz policji, wywiadu lub innych służb bezpieczeństwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. tajny funkcjonariusz służb mundurowych, kontroli lub wywiadu

(1.2) pot. fizj. cicho wypuszczone gazy

Tajniak, Podziemne Pismo Tajniak, Podziemne Pismo Tajniak przy Tajniak SA – papierowy i internetowy periodyk alternatywny powstały w 1993. W Internecie pojawił się pod koniec 1999, jako serwis Tajniak SA, który skupiał podserwisy: fotograficzną stronę zespołu Armia, stronę eksperymentalnej grupy muzycznej Banda Idiotów, alternatywną wersję strony ircowego kanału #trojka. Jako elektroniczny periodyk Tajniak zaistniał w lipcu 2000, kiedy to pojawiły się pierwsze elektroniczne wersje Tajniaka numerowanego. Początkowo internetowy Tajniak był miesięcznikiem, potem często ukazywał się nieregularnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajniej

stopień wyższy od przysłówka: tajnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tajny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajnik

zwykle w liczbie mnogiej (tajniki): sprawy tajemne, tajemnice, arkana

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajniki

rzeczownik, liczba mnoga

(1.1) detale, szczegóły znane nielicznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Tajno

dawniej: nie jest (nie było) znane, jest (było) tajemnicą; przeciwieństwo "wiadomo" (np. nikomu nie było tajno, że to jego wina)

Tajno – jezioro w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny

Tajno Biav – Secret Marriage – drugi album folkowego zespołu Čači VorbaMiejscowości w Polsce:

- Tajno Podjeziorne
- Tajno Łanowe
- Tajno Stare

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tajność

cecha czegoś, co jest niejawne, poufne, niepodawane do publicznej wiadomości; niejawność, poufność, sekretność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest tajne, co nie jest jawne

Tajemnica – dane lub informacje, których ujawnienie osobom nieuprawnionym jest zakazane ze względu na normy prawne lub inne normy społeczne. W religiach, szczególnie w kultach misteryjnych, słowo tajemnica (gr. mystērion) odnosi się do ukrytej rzeczywistości duchowej, z którą człowiek spotyka się przez obrzędy religijne. W chrześcijaństwie jest nazwą sakramentu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajny

1. utrzymywany w sekrecie, niepodany do publicznej wiadomości; poufny, niejawny;
2. nielegalny, zazwyczaj skierowany przeciwko władzy; konspiracyjny, podziemny;
3. o służbach bezpieczeństwa: działający niejawnie;
4. bardzo osobisty, intymny;
5. taki, którego nikt nie zna, jest niezgłębiony, głęboko ukryty; utajony, sekretny

przymiotnik

(1.1) ukryty i nieprzeznaczony dla wszystkich

(1.2) utrzymywany w tajemnicy

(1.3) nielegalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajony

książkowo:
1. trzymać coś w tajemnicy; ukrywać; zatajać;
2. nie poddawać się badaniu, eksploracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajowie

lud zamieszkujący Tajlandię

Tajowie (nazwa własna: ไทยสยาม, trb. Thai Sayaam, dosł. „Tajowie syjamscy”), dawniej Syjamczycy – naród azjatycki należący do grupy ludów tajskich, posługujący się językiem tajskim. Ten 63-milionowy naród, poza Tajlandią, zamieszkuje głównie USA (110 tys.) oraz Tajwan (100 tys.). Dominującą wśród nich religią jest buddyzm therawada. Tajowie zamieszkujący Tajlandię pod względem lingwistycznym nie są jednorodni, oprócz centralnego i funkcjonującego jako oficjalny języka środkowo-tajskiego, opartego na dialekcie Bangkoku w powszechnym użyciu jest także język południowotajski, język isan uważany za dialekt laotański, oraz język północnotajski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tajpan

jadowity wąż australijski; taipan

Oxyuranus (także jako tajpan) – rodzaj jadowitych węży z rodziny zdradnicowatych (Elapidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tajpej

stolica Tajwanu; Taibei

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Tajwanu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajpejczyk

mieszkaniec Tajpeju (stolicy Tajwanu)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tajpej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajpejka

mieszkanka Tajpej (stolicy Tajwanu)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tajpej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajpejski

przymiotnik od: Tajpej (stolica Tajwanu)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tajpejem, dotyczący Tajpeju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajski

dotyczący Tajów (ludu zamieszkującego głównie Tajlandię)

przymiotnik

(1.1) wywodzący się z Tajlandii, dotyczący Tajlandii lub Tajów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Tajlandii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tajskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tajskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tajskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Tajskość

→ tajski

Patrz:tajski

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajstra

dawniej: skórzana torba na żywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. torba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajszczyzna

potrawa kuchni tajskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Tajwan

1. wyspa na Oceanie Spokojnym;
2. państwo w Azji (formalnie: prowincja Chin)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Spokojnym;

(1.2) geogr. polit. Republika Chińska, państwo na wyspie Tajwan (1.1), przez Chińską Republikę Ludową uznawane za zbuntowaną prowincję;

- Tajwan (dawniej Formoza) – wyspa u wschodnich wybrzeży Chin
- Tajwan – krótka nazwa Republiki Chińskiej
- Tajwan – prowincja Republiki Chińskiej (Tajwanu)
- Tajwan – prowincja Chińskiej Republiki Ludowej
- Republika Tajwanu – państwo historyczne

- Tajwan – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tajwańczyk

mieszkaniec Tajwanu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tajwanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajwanka

mieszkanka Tajwanu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tajwanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tajwański

przymiotnik od: Tajwan

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Tajwanu, pochodzący z Tajwanu, odnoszący się do Tajwanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tak

1. wyraz stanowiący potwierdzenie, zgodę;
2. zaimek wskazujący nasilenie, skutek lub przyczynę, wyrażający zdziwienie, uniesienie;
3. wyraz dźwiękonaśladowczy, używany zwykle w połączeniu z "tik"

przysłówek

(1.1) używany do podkreślania cechy przysłówka

(1.2) używany do podkreślania cechy przymiotnika

(1.3) w ten sposób

partykuła twierdząca

(2.1) wyraz służący do udzielania odpowiedzi twierdzącej na pytanie zaczęte od słowa czy; potwierdzenie czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) przen. czyjaś zgoda, akceptacja

wykrzyknik

(4.1) zob. tik-tak.

- TAK – czasopismo społeczno-polityczne
- Tak – miasto w Tajlandii
- Prowincja Tak – prowincja w Tajlandii
- Tak – istota z książek Stephena Kinga
- TAK – format bezstratnej kompresji dźwięku
- tak – słowo potwierdzające

Zobacz też:

- Tak tak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taka

jednostka monetarna Bangladeszu (1 taka = 100 pajs)

forma zaimka.

(1.1) rodzaj żeński zaimka taki

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) monet. waluta Bangladeszu;

- taka – waluta Bangladeszu
- Taka – miasto w Japonii
- Taka – atol na Wyspach Marshalla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Takahashi

- Takahashi (miasto)
- Takahashi (przedsiębiorstwo)

Nazwisko

- Ai Takahashi
- Daisuke Takahashi
- Daisuke Takahashi (piłkarz)
- Daito Takahashi
- Hidetoki Takahashi
- Hiroki Takahashi
- Juntarō Takahashi
- Korekiyo Takahashi
- Kunimitsu Takahashi
- Masahiko Takahashi
- Michiaki Takahashi
- Miho Takahashi
- Miyuki Takahashi
- Naoki Takahashi
- Naoko Takahashi
- Oden Takahashi
- Ran Takahashi
- Rie Takahashi
- Rumiko Takahashi
- Ryūji Takahashi
- Sakae Takahashi
- Shigeru Takahashi
- Sho Takahashi
- Shōgo Takahashi
- Shōhei Takahashi
- Shunki Takahashi
- Steven Takahashi
- Takako Takahashi
- Takeo Takahashi
- Tetsuya Takahashi
- Yoshiki Takahashi
- Yudai Takahashi
- Yutaka Takahashi
- Yūki Takahashi
- (5213) Takahashi

#### Źródła:

Wikipedia

# Takahe

ptak nielot z rodziny chruścielowatych, występujący na Wyspie Południowej w Nowej Zelandii

Takahe południowy (w jęz. maoryskim: takahe) (Porphyrio hochstetteri) – gatunek nielotnego ptaka z rodziny chruścieli (Rallidae), zamieszkujący endemicznie Park Narodowy Fiordland na Wyspie Południowej w Nowej Zelandii. Gatunek skrajnie zagrożony wyginięciem – w 2006 roku żyło 313 osobników.Naukową nazwę takahe nadano na cześć austriackiego geologa Ferdinanda von Hochstettera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Takanie

rzadko: nagminne kończenie wypowiedzi pytaniem „tak?”

#### Źródła:

SJP.pl

# Takcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od takt

#### Źródła:

Wiktionary

# Takeda

Takeda (jap. 武田氏 Takeda shi) – jedna z rodzin daimyō (władców feudalnych i arystokracji wojskowej) w Japonii w okresie Sengoku. Jej znaczenie pochodzi prawie całkowicie od potęgi i sławy Shingena Takedy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Takelunek

przestarzale: takielunek (omasztowanie, ożaglowanie i olinowanie statku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taker

zszywacz tapicerski

#### Źródła:

SJP.pl

# Taki

1. zaimek wskazujący pewną cechę; tego rodzaju, podobny
2. zaimek występujący przed pierwszym członem porównania (taki jak)
3. zaimek nawiązujący do zdania poprzedniego
4. zaimek wskazujący na wysoki stopień nasilenia czegoś; tak bardzo

zaimek określony, używany…

(1.1) …do wzmocnienia przymiotnika

(1.2) …do zastąpienia przymiotnika znanego z kontekstu

(1.3) …do podkreślenia zwrotu, który będzie omówiony w zdaniu podrzędnym

(1.4) …podczas porównywania rzeczowników, do wyrażenia ich identyczności

spójnik

(2.1) reg-pl|Kresy. jednak

Taki (jap. 多気町 Taki-chō) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Mie. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 14 021 mieszkańców , a gęstość zaludnienia wyniosła 136 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Takiego

potocznie: dopowiedzenie wyrażające odmowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Takiel

lina służąca do podnoszenia, mocowania i napinania żagli na jachtach i okrętach żaglowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Takielarnia

Takielunek (od niem. Takelung / Taklung) – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.

#### Źródła:

Wikipedia

# Takielarz

ktoś naprawiający takielunek (olinowanie) na jednostkach pływających; pracownik takielarni

Takielunek (od niem. Takelung / Taklung) – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Takielaż

omasztowanie statku

#### Źródła:

SJP.pl

# Takielować

zaopatrywać statek w takielunek (maszty, liny, żagle); taklować

#### Źródła:

SJP.pl

# Takielunek

omasztowanie, ożaglowanie i olinowanie statku; takelunek (dawniej)

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. system lin na żaglowcu oraz ruchomy osprzęt służący do ich obsługi

(1.2) żegl. wszystkie ruchome lub łatwo demontowalne przyrządy związane z napędem żaglowym

(1.3) żegl. wszystko powyżej linii pokładu łącznie z masztami; określa typ jednostki

Takielunek (od niem. Takelung / Taklung) – termin żeglarski oznaczający tę część osprzętu żaglowego na statku wodnym o napędzie żaglowym, która jest aktualnie rozmieszczona na jednostce w celu użytkowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Takieta

poprzeczka stanowiąca część przeszkody na torze jeździeckim

#### Źródła:

SJP.pl

# Takifugu

tropikalna ryba oceaniczna o ciele pokrytym kolcami, nadymająca się w sytuacji zagrożenia, podawana jako przysmak w kuchni japońskiej pomimo swej toksyczności; rozdymka, fugu

Takifugu – rodzaj głównie morskich ryb z rodziny rozdymkowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Takin

zwierzę z rodziny krętorogich

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Budorcas taxicolor|ref=tak., himalajski ssak z rodziny krętorogich;

Takin (Budorcas) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Takir

kotlina ilasta w obrębie pustyń piaszczystych w Azji Środkowej; takyr

#### Źródła:

SJP.pl

# Takiż

wzmocnione "taki"

#### Źródła:

SJP.pl

# Takka

bylina z rodziny krąpielowatych (Taccaceae), występująca w wielu gatunkach w strefie międzyzwrotnikowej; świńska rzepa, krąpiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Takla

linka rybacka z haczykami do połowu ryb

Nazwisko

- Jussef Takla
- Philippe Takla
- Selim Takla

Inne

- Takla Makan – pustynia w Chinach
- takla – linka z hakami, używana do połowu ryb

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taklować

zaopatrywać statek w takielunek (maszty, liny, żagle); takielować

czasownik przechodni niedokonany (dk. otaklować)

(1.1) żegl. przygotowanie statku do żeglugi poprzez zamocowanie całego niezbędnego wyposażenia (takielunku)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taklowiec

rodzaj statku rybackiego do połowu za pomocą takli - długich sznurów z haczykami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj statku rybackiego, z którego połowy prowadzi się za pomocą takli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tako

jednostka monetarna Bangladeszu (1 taka = 100 pajs)

Tako (jap. 多古町 Tako-machi) – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Chiba. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 13 735 mieszkańców , a gęstość zaludnienia wyniosła 188,7 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Takomski

→ Tacoma [czytaj: takomski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Takowy

przestarzale: (właśnie) taki, ten, o którym mowa

zaimek określony

(1.1) daw. książk. taki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Takowyż

wzmocnione "takowy"

#### Źródła:

SJP.pl

# Takoż

także (forma staropolska)

zaimek przysłowny

(1.1) daw. tak samo, też, również, także

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taks

rasa psa; jamnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. kynol. łow. typ niskiego psa wykorzystywanego podczas polowania do norowania

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od taksa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taksa

stała opłata pobierana za jakieś usługi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stawka opłaty za jakąś usługę

(1.2) pot. taksówka

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. i B. lp. od taks

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taksacja

1. ocena wartości czegoś; oszacowanie, wycena;
2. ustalenie taksy - opłaty pobieranej za pewne usługi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. oszacowanie wartości czegoś, ustalenie taksy

- taksacja leśna
- taksacja nieruchomości - wycena nieruchomości do celów podatkowych
  - powszechna taksacja nieruchomości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taksacyjny

→ taksacja, np. opis taksacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Taksator

osoba zajmująca się wycenianiem czegoś, ustalaniem taksy; rzeczoznawca

Taksator – rzeczoznawca taksujący (szacujący) przedmioty, oceniający ich wartość w celu ustalenia opłaty (taksy). Taksator leśny dokonuje szacunkowej wyceny (taksacji) drzewostanu, sporządza opisy taksacyjne. Podczas taksacji określa się strukturę, budowę, wiek, skład gatunkowy, runo, zasobność oraz przyrost drzewostanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taksatywny

w prawie: tworzący zamkniętą listę, niepozwalający na dowolne poszerzanie i interpretację, jednoznacznie wyszczególniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Taksflacja

zjawisko przesuwania dochodów w wyższe przedziały progresywnego podatku dochodowego, zachodzące w warunkach inflacji; pełzanie międzyprzedziałowe

Taksflacja, także pełzanie przedziałowe – wzrost obciążenia dochodów podatników w warunkach inflacji i progresji podatkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taksi

samochód, zwykle osobowy, przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taxi; taksówka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. taksówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taksiarski

przymiotnik

(1.1) taksówkarski

#### Źródła:

Wiktionary

# Taksiarz

potocznie: taksówkarz; taryfiarz, złotówa, złotówkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kierowca taksówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taksik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od taks

(1.2) mały taks

#### Źródła:

Wiktionary

# Taksja

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów lub komórek (np. amebocytów, plemników) na kierunkowe bodźce docierające ze środowiska zewnętrznego (np. na światło, temperaturę), dodatnia w stronę źródła bodźca lub ujemna w stronę przeciwną; taktyzm

Taksja, taktyzm – ukierunkowany ruch całego organizmu (np. bakterii, nicienia, glonu, pierwotniaka) lub komórki (np. plemnika) będący reakcją na kierunkowy bodziec. Ruch w kierunku bodźca to taksja dodatnia, w kierunku przeciwnym – taksja ujemna. Służy poszukiwaniu optymalnych warunków środowiskowych, np. źródła pokarmu, partnera seksualnego, unikaniu zagrożenia itp. Ruchy taktyczne zbliżone są do tropizmów (które jednak dotyczą tylko narządów, a nie całych organizmów) oraz do kinez (które są ruchami bezładnymi, modulowanymi przez natężenie bodźca, dającymi złudzenie ruchów kierunkowych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taksofon

rzadkie: aparat telefoniczny na żetony, monety lub karty telefoniczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Taksol

związek chemiczny działający przeciwnowotworowo, występujący w korze cisa amerykańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taksometr

w taksówce: licznik wskazujący wielkość opłaty za przejazd według danej taryfy; taksomierz

Taksometr – w przeszłości mechaniczny, a obecnie elektroniczny przyrząd pomiarowy instalowany w pojazdach służących do usługowego prowadzenia działalności w zakresie przewozu osób i ładunków (taksówkach). Taksometry służą do obliczania (według ustalonych taryf) należności za długość drogi przebytej przez taksówkę lub za czas wynajęcia tej taksówki. Wyróżnia się dwa systemy naliczania opłaty za kurs: system S i system D.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taksomierz

w taksówce: licznik wskazujący wielkość opłaty za przejazd według danej taryfy; taksometr

#### Źródła:

SJP.pl

# Takson

jednostka systematyczna żywych organizmów, np. gatunek, rodzaj, rodzina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. jednostka w systematyce biologicznej grupująca organizmy o określonym zestawie cech np.: pies domowy, róża, głowonogi

Takson (z gr. τάξις táksis – „układ, porządek”) – grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych.

Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów. W taksonomiach ludowych kryteria wyróżniania mogą być inne. W naukowej taksonomii za podstawową kategorię uznaje się gatunek, podczas gdy w taksonomii ludowej uważa się, że jako najbardziej fundamentalna jest postrzegana różnica na poziomie rodzaju (nie zawsze ściśle odpowiadającego rodzajowi w naukowej taksonomii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taksonom

jednostka systematyczna żywych organizmów, np. gatunek, rodzaj, rodzina

Taksonomia (gr. τάξις táksis „układ, porządek” + νόμος nómos „prawo”) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taksonomia

nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych: taksonów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach klasyfikowania przy opisie gatunków;

Taksonomia (gr. τάξις táksis „układ, porządek” + νόμος nómos „prawo”) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taksować

1. określać cenę; szacować
2. oceniać kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Taksowaty

podobny do taksa (jamnika); jamnikowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Taksóweczka

zdrobnienie od: taksówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: taksówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taksówka

samochód, zwykle osobowy, przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taxi, taksi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) samochód, którym za pieniądze ktoś wozi innych ludzi tam, gdzie chcą;

Taksówka – środek transportu miejskiego, licencjonowany samochód osobowy do wynajęcia wraz z kierowcą, niemający z góry określonych tras przejazdu.

Według polskiego prawa o ruchu drogowym jest to pojazd samochodowy, odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu osób w liczbie nie większej niż 9 (łącznie z kierowcą) oraz ich bagażu podręcznego za opłatą ustaloną na podstawie taksometru (lub zalegalizowanej aplikacji).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taksówkarka

kobieta prowadząca taksówkę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta kierująca taksówką lub właścicielka taksówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taksówkarski

→ taksówkarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem taksówkarza

Patrz:taksówkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taksówkarstwo

zawód taksówkarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Taksówkarz

właściciel, kierowca taksówki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kierowca taksówki

Taksówkarz – osoba kierująca pojazdem samochodowym przeznaczonym do wykonania usługi przewozu osób lub mienia, nazywanej powszechnie taksówką.

Określenie to, a także „taksa”, pochodzi od nazwiska Franza von Taxisa, który w 1490 roku był organizatorem przewozu cesarskiej poczty dla Maksymiliana II.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taksówkowy

przymiotnik

(1.1) związany z taksówką, wykorzystujący taksówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Taksydermia

preparowanie i wypychanie zwierzęcych zwłok

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzemiosło, umiejętność preparowania i wypychania zwłok zwierzęcych;

Taksydermia (z gr.: taxis przygotowywanie, układanie + derma skóra lub z łac.: taxi ruch + derm skóra) – sztuka montażu skóry i części kostnych zwierząt w sposób trwały i możliwie bliski ich naturalnej budowie. Wykorzystywana jest do celów edukacyjnych, wystawowych, w tym do ekspozycji np. trofeów myśliwskich.

Do preparowania eksponatów taksydermicznych niezbędna jest znajomość anatomii, autopsji, rzeźbienia, malarstwa oraz garbowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taksydermik

osoba zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok; taksydermista

#### Źródła:

SJP.pl

# Taksydermista

osoba zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok; taksydermik

#### Źródła:

SJP.pl

# Taksydermistka

kobieta zajmująca się preparowaniem i wypychaniem zwierzęcych zwłok

#### Źródła:

SJP.pl

# Takt

1. umiejętność zachowania się,
2. jednostka podziału metrycznego w utworze muzycznym,
3. część pracy silnika; suw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyczucie jak należy się zachowywać w danej sytuacji wymagającej opanowania i delikatności;

(1.2) muz. najmniejszy odcinek tekstu muzycznego zawartego między dwiema kreskami, zwanymi kreskami taktowymi;

- takt (muzyka)
- takt (obyczaje)
- takt (transport)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taktometr

urządzenie wykorzystywane w muzyce do wybijania taktów z zadaną częstotliwością; metronom

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktomierz

metronom, miaromierz;
1. urządzenie zegarowe do odmierzania tempa utworu muzycznego;
2. program komputerowy imitujący działanie takiego urządzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktownie

przysłówek

(1.1) w sposób taktowny, z taktem

#### Źródła:

Wiktionary

# Taktowniej

stopień wyższy od przysłówka: taktownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: taktowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktowność

takt, sposób zachowania się osoby taktownej

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktowny

kulturalny, delikatny, subtelny;
1. o człowieku: odznaczający się umiejętnością zachowania się w kontaktach z ludźmi;
2. świadczący o czyimś takcie, np. taktowna uwaga, odmowa

przymiotnik

(1.1) odznaczający się taktem, uprzejmy, kulturalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taktowy

→ takt

Patrz:takt

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktyczka

→ taktyk

Patrz:taktyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktycznie

przysłówek

(1.1) w sposób taktyczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Taktyczniej

stopień wyższy od przysłówka: taktycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktyczny

zgodny z taktyką, przemyślany

przymiotnik

(1.1) wojsk. sport. związany z taktyką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taktyk

1. teoretyk sztuki dowodzenia mniejszymi oddziałami wojska;
2. człowiek przebiegły, planujący z wyprzedzeniem swoje działania, postępujący zgodnie z obmyślonym wcześniej planem

#### Źródła:

SJP.pl

# Taktyka

1. sposób działania według przemyślanego planu
2. część sztuki wojennej dotycząca teoretycznych i praktycznych aspektów prowadzenia walki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. teoria i praktyka posługiwania się jednostkami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu;

(1.2) sposób działania według wcześniej przemyślanego planu

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: taktyk

Taktyka (gr. taktiká) – teoria i praktyka posługiwania się oddziałami wojskowymi dla osiągnięcia zamierzonego celu. Taktyka jest najniższym poziomem sztuki wojennej; to specjalność obejmująca teorię i praktykę przygotowania i prowadzenia walki przez pododdziały, oddziały i związki taktyczne jednego lub kilku rodzajów wojsk, ze składu różnych rodzajów sił zbrojnych. Wyższymi szczeblami sztuki wojennej są: sztuka operacyjna i strategia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taktylny

przymiotnik

(1.1) dotykowy, dotyczący wrażeń dotykowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Taktyzm

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów lub komórek (np. amebocytów, plemników) na kierunkowe bodźce docierające ze środowiska zewnętrznego (np. na światło, temperaturę), dodatnia w stronę źródła bodźca lub ujemna w stronę przeciwną; taksja

Taksja, taktyzm – ukierunkowany ruch całego organizmu (np. bakterii, nicienia, glonu, pierwotniaka) lub komórki (np. plemnika) będący reakcją na kierunkowy bodziec. Ruch w kierunku bodźca to taksja dodatnia, w kierunku przeciwnym – taksja ujemna. Służy poszukiwaniu optymalnych warunków środowiskowych, np. źródła pokarmu, partnera seksualnego, unikaniu zagrożenia itp. Ruchy taktyczne zbliżone są do tropizmów (które jednak dotyczą tylko narządów, a nie całych organizmów) oraz do kinez (które są ruchami bezładnymi, modulowanymi przez natężenie bodźca, dającymi złudzenie ruchów kierunkowych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Takusieńki

zdrobnienie od: taki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: taki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Takuśki

zdrobnienie od: taki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: taki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Takuteńki

zdrobnienie od: taki

#### Źródła:

SJP.pl

# Takyr

kotlina ilasta w obrębie pustyń piaszczystych w Azji Środkowej; takir

Playa (plaja), takyr, kewir – odsłonięte dno bezodpływowego okresowego jeziora w klimacie gorącym i suchym, którego powierzchnię pokrywa stwardniały, spękany ił lub muł, silnie zasolony, z wykwitami węglanu wapnia, gipsu i soli kamiennej.

Tylko wyjątkowo po incydentalnych deszczach zamienia się on w grząskie błoto lub dno chwilowego jeziora wypełnionego wodą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Także

wyraz podkreślający, że dany stan rzeczy jest pod pewnymi względami podobny do innego stanu rzeczy, zwłaszcza do tego, o którym była mowa już wcześniej

partykuła

(1.1) …używana do wyrażenia, że orzeczenie nie dotyczy tylko jednego elementu, ale i innych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tal

pierwiastek chemiczny o symbolu Tl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Tl i liczbie atomowej 81; lekki, srebrzysty metal o dużej reaktywności i właściwościach toksycznych;

Tal (Tl, łac. thallium) – pierwiastek chemiczny, metal występujący w bloku p układu okresowego. Nazwa pochodzi od greckiego słowa thallos, oznaczającego zieloną gałązkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tala

waluta Samoa

rzeczownik

(1.1) monet. waluta Samoa;

(1.2) muz. miara rytmiczna w muzyce indyjskiej;

(1.3) muz. w średniowieczu schemat rytmiczny głosu tenorowego

(1.4) włók. zob. talka.

- Tala – imię żeńskie pochodzenia greckiego
- tala – jednostka monetarna Samoa
- tala – motyw rytmiczny w klasycznej muzyce indyjskiej
- tala (talea) – średniowieczny schemat rytmiczny głosu tenorowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Talaga

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Talak

termin muzułmańskiego prawa małżeńskiego oznaczający odtrącenie żony przez męża, forma rozwodu

Talak (arab. ‏talaq‎ „opuszczenie, rozwód”) – formuła rozwodu w religii muzułmańskiej i opartym na niej prawie islamu. Mężczyzna przeprowadza rozwód wypowiadając trzykrotnie wobec żony słowa talak, talak, talak, tj. „rozwodzę się z tobą”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talapoin

rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów

Talapoin (Miopithecus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talar

duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata, bita od XV w. w różnych krajach europejskich; w Polsce przetrwała w obiegu do drugiej połowy XIX w.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. duża moneta srebrna, początkowo stanowiąca równowartość złotego dukata;

Talar – gruba moneta srebrna (początkowo równowartość w srebrze złotego dukata), bita w Europie od końca XV wieku, będąca podstawową monetą w handlu międzynarodowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Talarek

1. plasterek, krążek;
2. zdrobnienie od: talar (moneta używana dawniej w różnych krajach europejskich)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: talar

(1.2) okrągły plasterek jarzyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talarkowo

Talarkowo – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Racięcin.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa konińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Talarowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Talarowy

przymiotnik od: talar

#### Źródła:

SJP.pl

# Talasemia

choroba dziedziczna, w której zaburzona synteza łańcuchów globiny w hemoglobinie prowadzi do niedokrwistości, uszkodzenia śledziony, a w ostrej postaci - do dziesiątego roku życia człowieka - do śmierci; thalasemia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba krwi polegająca na zaburzeniach syntezy hemoglobiny;

Talasemia (niedokrwistość tarczowatokrwinkowa, łac. thalassaemia, ang. thalassemia) – ilościowe zaburzenia syntezy hemoglobiny, spowodowane wrodzonym defektem biosyntezy łańcuchów globiny. Najczęściej zaburzenia dotyczą ekspresji alfa-globiny (alfa-talasemia) lub beta-globiny (beta-talasemia), choć istnieją także talasemie związane z obniżoną syntezą innych globin np. delta-globiny, gamma-globiny. Zaburzenia w biosyntezie globin spowodowane są mutacjami w kodujących je genach lub ich elementach regulatorowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talaśka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Talasoida

kolista depresja na powierzchni Księżyca

#### Źródła:

SJP.pl

# Talasokracja

Talassokracja (gr. Θαλασσα – morze; κρατία – władza) – państwo, które zdobywa i utrzymuje dominację za pomocą silnej floty. Cała potęga i polityczne znaczenie danej talassokracji dobiega końca w przypadku anihilacji sił morskich.

#### Źródła:

Wikipedia

# Talasoterapia

leczenie klimatyczne w miejscowościach nadmorskich; thalassoterapia

Talasoterapia (gr. thalassa – morze) – forma terapii, wykorzystująca morski klimat, morską wodę, muł, glony, piasek, wodorosty, błoto, a także inne substancje pochodzące z morza jako czynnik terapeutyczny.

Ciepła woda morska oraz wyciąg z glonów morskich umożliwiają wnikanie do skóry ciała minerałów oraz witamin, co sprzyja odnowie komórek, zwiększa przepływ krwi oraz metabolizm. Sól morska jest lekiem na choroby skórne oraz zranienia, stosowana jest do leczenia chorób skóry, takich jak trądzik, egzema i łuszczyca. Wodorosty są bogate w sód i potas, wspomagają regulację poziomu wody w organizmie oraz zwalczające zatrzymywanie płynów. Talasoterapia zbawiennie wpływa na takie choroby jak: schorzenia dróg oddechowych, reumatyzm, grzybica, niedoczynność tarczycy, osteoporoza, bezsenność, niska odporność, bóle kręgosłupa, neurodermia i łuszczyca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talassa

Talassa (gr. Θαλασσα, łac. Thalassa) – w mitologii greckiej pierwotna bogini morza, jedna z Protogenoi. Była jedynie uosobieniem (personifikacją), a nie ciałem fizycznym morza. Talassa jest żeńskim odpowiednikiem Pontosa.

Uchodziła za córkę Etera (Światło) oraz Hemery (Dzień). Z Pontosem zrodziła dziewięciu Telchinów oraz Halię. Według Hezjoda Talassa zrodziła Afrodytę, kiedy odcięte genitalia Uranosa spadły do morza. Hygin pisze też, że potomstwem Talassy i Pontosa były ryby.

#### Źródła:

Wikipedia

# Talassokracja

dominacja państwa oparta na morskiej potędze

Talassokracja (gr. Θαλασσα – morze; κρατία – władza) – państwo, które zdobywa i utrzymuje dominację za pomocą silnej floty. Cała potęga i polityczne znaczenie danej talassokracji dobiega końca w przypadku anihilacji sił morskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talassokratyczny

→ talassokracja

Patrz:talassokracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Talaudzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wyspami Talaud, dotyczący wysp Talaud

#### Źródła:

Wiktionary

# Talbot

automatycznie wyładowujący się wagon do przewożenia węgla

- Talbot – dawny producent samochodów
- Talbot – miasto w Australii

Gminy w USA:

- Talbot (ang. Talbot Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Bowman

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Talbot (ang. Talbot County) – w stanie Georgia
- hrabstwo Talbot (ang. Talbot County) – w stanie Maryland

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talbotypia

pierwsza negatywowo-pozytywowa metoda otrzymywania obrazów fotograficznych; kalotypia

Kalotypia (z gr. καλός "piękny" i τύπος "odcisk", znana również jako talbotypia) – pierwsza fotograficzna technika negatywowa, opatentowana przez jej wynalazcę, Williama Foxa Talbota, w 1841 roku. Stosowana była w latach 40. i 50. XIX wieku. Papier pokryty światłoczułymi halogenkami srebra zostaje naświetlony w aparacie, a następnie wywoływany, dzięki czemu obraz utajony staje się widoczny. Z tak przygotowanego negatywu (kalotypu) wykonywane są odbitki – w XIX wieku w zasadzie wyłącznie były to odbitki na papierze solnym. Idea kalotypii – wykonywanie negatywu pozwalającego na otrzymanie wielu pozytywów (odbitek) – stała się podstawą dalszego rozwoju fotografii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talbotypiczny

→ talbotypia; kalotypowy, talbotypowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Talbotypowy

→ talbotypia; kalotypowy, talbotypiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Talcyt

skupienie muskowitu o wyglądzie talku, odmiana talku

#### Źródła:

SJP.pl

# Talczyn

Talczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Kock. Przez miejscowość przepływa rzeka Czarna, dopływ Tyśmienicy.

Wieś stanowi sołectwo gminy Kock. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 617 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Talea

rzeczownik

(1.1) muz. w średniowieczu schemat rytmiczny głosu tenorowego;

Talea (tala), l.mn. taleae – w średniowieczu schemat rytmiczny głosu tenorowego (cantus firmus) powtarzany w motecie izorytmicznym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Talencik

zdrobnienie od: talent

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od talent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talent

1. uzdolnienie w jakimś kierunku, predyspozycje, zdolności;
2. człowiek utalentowany;
3. używana w starożytności (w Babilonii i Asyrii) jednostka wagowo-pieniężna;
4. w średniowieczu: pieniężna jednostka obrachunkowa równa 240 denarom

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) starożytna jednostka masy; także jednostka monetarna;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) ponadprzeciętne uzdolnienie w jakimś kierunku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) osoba obdarzona nadzwyczajnymi uzdolnieniami w jakiejś dziedzinie

## Geografia

### Stany Zjednoczone

- Talent – miasto w stanie Oregon

### Szwajcaria

- Talent – rzeka, dopływ Thielle

## Muzyka

- Billy Talent – kanadyjska grupa muzyczna
- Billy Talent – pierwszy album rockowego zespołu Billy Talent
- Billy Talent II – drugi album rockowego zespołu Billy Talent
- Billy Talent III – czwarty album rockowego zespołu Billy Talent
- Talent Zero – siódma płyta zespołu The Analogs

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talentowy

→ talent

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z talentem

(1.2) daw. ważący talent

Patrz:talent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talerz

1. naczynie stołowe; także zawartość tego naczynia;
2. biała plama na pośladkach jeleniowatych;
3. jedna z dwóch płyt czyneli (żeli), na której można grać; żel, czynel;
4. okrągłe ostrze narzędzi rolniczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaskie, okrągłe naczynie, z którego je się posiłki;

(1.2) zawartość talerza (1.1)

(1.3) muz. przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu element perkusji;

(1.4) muz. przypominający talerz (1.1), zrobiony z metalu samodzielny instrument;

(1.5) pot. zwierciadło anteny satelitarnej

(1.6) inform. element dysku twardego komputera

(1.7) łow. środkowa część zadu jeleniowatych wyróżniająca się jasną sierścią

Talerz – okrągłe naczynie, na ogół mniej (talerze płytkie) lub bardziej (talerze głębokie) wgłębione, służące do podawania potraw. Talerze są wykonywane z różnych materiałów, najczęściej z ceramiki (porcelana, fajans), metalu, szkła, współcześnie także z tworzyw sztucznych.

Talerze bywają bogato zdobione i są niekiedy wykorzystywane jako dekoracja wnętrz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talerze

1. naczynie stołowe; także zawartość tego naczynia;
2. biała plama na pośladkach jeleniowatych;
3. jedna z dwóch płyt czyneli (żeli), na której można grać; żel, czynel;
4. okrągłe ostrze narzędzi rolniczych

- talerz – naczynie do podawania potraw
- talerze perkusyjne – instrument
- talerze orkiestrowe – instrument
- talerze amputacyjne – narzędzia chirurgiczne
- latające talerze – niezidentyfikowane obiekty latające
- talerz antenowy – antena satelitarna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talerzować

spulchniać wierzchnią warstwę gleby broną talerzową

#### Źródła:

SJP.pl

# Talerzowaty

przypominający talerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Talerzówka

narzędzie rolnicze, zaliczane do bron, spulchniające płytko glebę; brona talerzowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Talerzowy

przymiotnik od: talerz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z talerzem, dotyczący talerza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talerzyk

zdrobnienie od: talerz; mały talerz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: talerz

(1.2) mały talerz

Cytidia Quél. (talerzyk) – rodzaj grzybów z rzędu powłocznikowców (Corticiales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talerzykowato

przysłówek

(1.1) w kształcie talerzyka

#### Źródła:

Wiktionary

# Talerzykowaty

przypominający kształtem mały talerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tales

Tales z Miletu, starożytny filozof grecki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. filozof i uczony starożytnej Grecji z przełomu VII i VI w. p.n.e.;

Tales z Miletu (gr. Θαλῆς ὁ Μιλήσιος Thales ho Milesios; VII/VI w. p.n.e.) – grecki uczony: filozof, matematyk i astronom okresu przedsokratejskiego, przedstawiciel jońskiej filozofii przyrody. Uznawany jest przez niektórych za pierwszego filozofa i matematyka cywilizacji zachodniej oraz za inicjatora badań nad przyrodą jako nauki. Należy do kanonu siedmiu mędrców. Talesa postrzega się jako pierwszego filozofa głównie dlatego, że zainicjował wyjaśnianie rzeczywistości przez odwoływanie się do natury i rozumu bardziej niż do mitologii i tradycji – Grecy widzieli w nim jednak raczej mędrca niż filozofa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tali

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) drewn. egzotyczne drewno pozyskiwane w Afryce z drzew z gatunku nazwa systematyczna|Erythrophleum ivorense|ref=tak.

Erythrophleum ivorense – gatunek drzewa z rodziny bobowatych występujący w lasach tropikalnej Afryki zachodniej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Talia

1. komplet kart do gry
2. u kobiety: zwężająca się część tułowia między żebrami i biodrami; pas, stan

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. muza komedii, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

## Imię

- Talia – w mitologii greckiej muza komedii
- Talia – w mitologii greckiej jedna z Charyt
- Talia – w mitologii greckiej jedna z Nereid
- Talia Shire – amerykańska aktorka filmowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talib

1. przedstawiciel afgańskiego, radykalnego odłamu islamu;
2. dosłownie: uczeń (religijny uczeń lub zwolennik, szczególnie w islamie);
3. lekceważąco: osoba rygorystycznie trzymająca się zasad religii; ortodoks, fundamentalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. rel. członek fundamentalistycznego ugrupowania islamskiego, które powstało w 1994 w Afganistanie;

(1.2) przen. fundamentalista, radykał, fanatyk, osoba zagorzała i nieuznająca żadnych ustępstw w jakiejś dziedzinie

Talib – uczeń, najczęściej medresy lub szkoły koranicznej, zdobywający za pomocą nauki pamięciowej ogólną wiedzę na temat Koranu.

Edukacja zaczyna się już w wieku dziecięcym i trwa około 10 lat. Obecnie wzrost liczby uczniów kończących medresy jest spowodowany: bezpłatną nauką, zagwarantowanym wyżywieniem oraz mieszkaniem na czas nauki, co w biednych społeczeństwach islamskich jest propozycją bardzo kuszącą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taliban

- Taliban – fundamentalistyczne ugrupowanie islamskie
- Tehrik-i-Taliban Pakistan – talibańska organizacja zbrojna działająca w Pakistanie

#### Źródła:

Wikipedia

# Talibański

dotyczący talibów

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. talibski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talibizacja

wprowadzanie religii, pojęć i obyczajów talibskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Talibka

→ talib

Patrz:talib

#### Źródła:

SJP.pl

# Talibski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z talibami, dotyczący talibów

#### Źródła:

Wiktionary

# Talidomid

lek przeciwbólowy i uspokajający, zażywany przez kobiety ciężarne w latach sześćdziesiątych XX w., o skutkach ubocznych powodujących deformacje płodu; thalidomid

Talidomid – organiczny związek chemiczny zbudowany z reszty ftalimidowej i glutarimidowej, stosowany jako lek o działaniu przeciwwymiotnym, przeciwbólowym, usypiającym i hipnotycznym. Talidomid został uzyskany przez chemików z Chemie Grünenthal z Republiki Federalnej Niemiec w 1953 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talidomidowy

→ talidomid

Patrz:talidomid

#### Źródła:

SJP.pl

# Talijan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. Włoch

#### Źródła:

Wiktionary

# Talijka

zdrobnienie od: talia

#### Źródła:

SJP.pl

# Talik

nazwisko

Talik – warstwa gruntu, położona między warstwą wiecznej zmarzliny a gruntem świeżo zamarzającym, typowa dla strefy okołobiegunowej. Woda pozostająca w taliku przedostaje się przez spękania lodu i czasem tworzy naledź. Taliki są ważne dla miejscowej ludności, ze względu na możliwość pozyskiwania z nich wody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talion

1. kara równoznaczna szkodzie, jaką wyrządził winny, zgodna z zasadą "oko za oko, ząb za ząb" (np. śmierć za zabójstwo); prawo talionu, kara talionu - prawo oparte na stosowaniu tego typu kar;
2. w renonsie (grze w karty): karty odłożone i nakryte, zdobywane przez osobę, która wylicytuje najwyżej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. praw. prawo karania według zasady „oko za oko, ząb za ząb”; kara równa wyrządzonej krzywdzie;

(1.2) karc. w niektórych grach: karty odłożone, które zdobywa osoba, która licytowała najwyżej

Prawo talionu, kara talionu, talion, lex talionis (łac. talio „odwet”, od talis „taki sam”) – zasada prawa, wyrażająca jego sprawiedliwość, według której sankcja była identyczna ze skutkiem przestępstwa. Znana z obrazowej, starożytnej sentencji oko za oko, ząb za ząb.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taliować

1. zwężać ubranie w talii;
2. robić zwężenie w narcie lub desce snowboardowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Taliowanie

1. zwężać ubranie w talii;
2. robić zwężenie w narcie lub desce snowboardowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Talit

prostokątna chusta noszona przez żydów w czasie modliwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. żydowska chusta modlitewna z frędzlami;

Talit (hebr. ‏טַלִּית‎, talit) lub tałes (jid. ‏טלית‎, tales) – prostokątna chusta (szal modlitewny) nakładana przez żydów na głowę bądź ramiona podczas modlitwy.

Tałes wykonany jest zwykle z białego materiału (wełny, bawełny lub jedwabiu), ozdabiany jest poprzecznymi pasami w kolorze niebieskim lub czarnym. Pasy te tworzone są na pamiątkę barwienia w czasach biblijnych cycit (cyces) na kolor niebiesko-fioletowy. Cicit są najważniejszym elementem tałesu. Wiązanie frędzli na końcu szat nakazuje żydom Tora w Księdze Liczb (Bemidbar) 15,37–41. Na górną krawędź tałesu naszywa się także atarę (koronę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talizman

magiczny przedmiot mający przynosić szczęście i chronić od złego; amulet, fetysz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ezot. przedmiot, któremu przypisuje się magiczną moc przynoszenia szczęścia jego posiadaczowi;

Talizman (fr. talisman, hiszp. talismán; z arab. tilsam lub tilasm = „obraz magiczny z mistycznymi znakami przeciw czarom”; z gr. télesma = „konsekracja”) – przedmiot z przypisywanym mu działaniem magicznym (często drobny), mający przynosić jego posiadaczowi szczęście lub chronić przed nieszczęściami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talizmanowy

→ talizman

Patrz:talizman

#### Źródła:

SJP.pl

# Talk

1. minerał, uwodniony krzemian magnezu; łojek;
2. biały puder do pielęgnacji skóry, wytwarzany z talku - minerału;
3. [czytaj: tok] potocznie: talk show

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. miękki minerał z gromady krzemianów;

(1.2) kosmet. med. biały puder mineralny używany jako kosmetyk do pielęgnacji skóry

Talk – minerał z gromady krzemianów. Należy do grupy minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od arabskiego słowa talk oznaczającego mikę i nawiązuje do podobieństwa tych minerałów. Z kolei po łacinie talcus to tłuszcz, stąd w dawnej polszczyźnie czasem używano nazwy łojek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talk-Show

[czytaj: tok-szoł] program telewizyjny lub radiowy, gdzie prowadzi się rozmowy z zaproszonymi gośćmi, często przy udziale publiczności; talk show, tok szoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telew. gatunek programu publicystycznego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talka

1. przyrząd do odmierzania i zwijania w motki nici, przędzy; motowidło;
2. motek nici przędzy zdjęty z motowidła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. motowidło do motania przędzy

(1.2) włók. motek nici zdjęty z motowidła

Talka – wieś w Estonii, w prowincji Võru, w gminie Meremäe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talkować

posypywać coś białym pudrem (talkiem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Talkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Talkowszczyzna

wieś w Polsce

Talkowszczyzna – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 676 i przepływa Słoja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talkowy

1. → talk;
2. [czytaj: tokowy] potocznie: związany z talk show

#### Źródła:

SJP.pl

# Tall

pagórek kryjący w sobie ruiny dawnych pojedynczych budowli lub całych zespołów architektonicznych; tell

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. typ stanowiska archeologicznego w formie ściętego wzgórza utworzonego z nawarstwiających się, wskutek długotrwałego osadnictwa, pozostałości osad ludzkich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tallboy

[czytaj: tolboj]
1. wysoka komoda składająca się z dwóch mniejszych kilkuszufladowych komód, ustawionych jedna na drugiej, lub komora na podwyższeniu z szufladami i wygiętymi nóżkami, charakterystyczna dla meblarstwa amerykańskiego i angielskiego w XVIII-XIX wieku; highboy;
2. w żeglarstwie: wysoki, wąski żagiel przedni, stosowany na jachtach regatowych, stawiany podczas żeglowania bajdewindem

Tallboy (ang. wysoki chłopiec) – bomba lotnicza o masie 5340 kg używana w czasie II wojny światowej, mniejsza wersja najcięższej bomby lotniczej Grand Slam.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talleyrand

[czytaj: talejRĄ, w odmianie: Talleyranda - czytaj: talejRANda itd.] nazwisko, m.in. Charles Talleyrand (1754-1838) - francuski mąż stanu

Charles-Maurice de Talleyrand-Périgord, znany jako Talleyrand (ur. 2 lutego 1754 w Paryżu, zm. 17 maja 1838 tamże) – francuski mąż stanu, polityk i dyplomata, minister spraw zagranicznych Francji, biskup diecezjalny Autun, książę Benewentu, zwolennik rewolucji francuskiej i sekularyzacji dóbr kościelnych, w 1791 ekskomunikowany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tallin

stolica Estonii; Tallinn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Estonii;

Tallinn (od 1219 do 1918 Rewel, niem. hist. Reval) – stolica i największe miasto Estonii, zlokalizowane na północy kraju, na brzegu Zatoki Tallińskiej. Tallinn zajmuje 7. miejsce na liście najbardziej inteligentnych miast świata. Wraz z fińskim Turku było Europejską Stolicą Kultury w 2011 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tallińczyk

mieszkaniec Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; tallinnianin, tallinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tallinnu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tallinianin

mieszkaniec Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; tallinnianin, tallińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tallinnu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tallinianka

mieszkanka Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; tallinnianka, tallinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tallinna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tallinka

mieszkanka Tallina (Tallinna), stolicy Estonii; tallinianka, tallinnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tallinna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tallinn

stolica Estonii; Tallin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Estonii;

Tallinn (od 1219 do 1918 Rewel, niem. hist. Reval) – stolica i największe miasto Estonii, zlokalizowane na północy kraju, na brzegu Zatoki Tallińskiej. Tallinn zajmuje 7. miejsce na liście najbardziej inteligentnych miast świata. Wraz z fińskim Turku było Europejską Stolicą Kultury w 2011 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tallinnianin

mieszkaniec Tallinna (Tallina), stolicy Estonii; tallinianin, tallińczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Tallinnianka

mieszkanka Tallinna (Tallina), stolicy Estonii; tallinianka, tallinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Talliński

przymiotnik od: Tallin, stolica Estonii

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Tallinn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talmi

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmigold; talmi-złoto

Talmi (inaczej talmizłoto lub talmigold) – naśladujący złoto stop metali nieszlachetnych, wykorzystywany dawniej w jubilerstwie.

Był to aliaż miedzi, cynku i cyny z minimalną domieszką żelaza, platerowany złotem i efektownie imitujący autentyczną biżuterię. Ogólnie w jego skład wchodziło 90% miedzi i 10% cynku, lecz w produkcji zarówno proporcje, jak i skład wykazywały różnice (np. 86,4% miedzi, 12,2% cynku, 1,1% cyny i 0,3% żelaza). Zawartość złota rzadko przekraczała 1%, a przy tym platerowanie stwarzało większe korzyści niż zwykłe pozłacanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Talmi-Złoto

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmigold; talmi

#### Źródła:

SJP.pl

# Talmigold

dawniej: stop miedzi, cynku, cyny i żelaza, platerowany złotem, używany do wyrobu taniej biżuterii; talmi; talmi-złoto

#### Źródła:

SJP.pl

# Talmud

egzemplarz Talmudu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. zbiór przepisów judaistycznych;

(1.2) przepisany lub wydrukowany egzemplarz Talmudu (1.1)

Talmud (hebr. ‏תלמוד‎ talmud „nauka”) – jedna z podstawowych (choć nie jest uznawana za świętą) ksiąg judaizmu. Został napisany językiem judeo-aramejskim. Talmud jest komentarzem do biblijnej Tory, w którym wyjaśniono, jak przestrzegać prawa zawartego w Torze w warunkach, jakie zapanowały wśród Żydów wypędzonych z Palestyny w II wieku. Dla wyznawców tradycyjnego judaizmu Talmud stanowi rodzaj odpowiednika chrześcijańskiego katechizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talmudyczny

1. odnoszący się do Talmudu (zbioru tradycyjnych, dopełniających Stary Testament praw judaizmu), związany z Talmudem;
2. ściśle przestrzegający praw, przepisów określonych w danej dziedzinie

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z Talmudem, zawarty w Talmudzie

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. pejor. trzymający się ściśle przepisów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talmudysta

znawca Talmudu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znawca Talmudu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talmudystka

→ talmudysta

Patrz:talmudysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Talmudystyczny

→ talmudysta

Patrz:talmudysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Talmudyzm

1. ogół prawd i twierdzeń, opartych na Talmudzie;
2. rygorystyczne przestrzeganie praw zawartych w Talmudzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Talo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. placek z mąki kukurydzianej pieczony na ogniu, specjalność baskijska

#### Źródła:

Wiktionary

# Talon

dokument uprawniający do otrzymania towarów, pieniędzy lub usługi; bon; kupon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument uprawniający do nabycia reglamentowanego towaru lub zniżki cenowej

- Talon – pieniądz bezwalutowy,
- Talon – miejscowość we Francji,
- Talon – sposób smyczkowania w instrumencie smyczkowym,
- Talon – przejściowa jednostka walutowa wprowadzona do obiegu przez Bank Litewski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Talonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od talon

#### Źródła:

Wiktionary

# Talonowicz

osoba kupująca coś na podstawie talonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Talonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący talonów

#### Źródła:

Wiktionary

# Talos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. postać mitologiczna, olbrzym z brązu, strzegący Krety przed piratami i obcymi;

(1.2) mitgr. postać mitologiczna, niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;

- Talos – planetoida o numerze katalogowym 5786
- Talos – w mitologii greckiej olbrzym z brązu, strażnik Krety
- Talos (Talus, Kalos, Perdiks) – w mitologii greckiej uczeń i siostrzeniec Dedala
- Talos – rodzaj teropoda z rodziny Troodontidae
- TALOS – Transportable Autonomous patrol for Land bOrder Surveillance

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Talowy

przymiotnik od: tal

przymiotnik

(1.1) dotyczący talu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Talrep

rodzaj ściągacza linowego służącego do zamocowania i naciągnięcia want

Talrep – lina roślinna stosowana w ściągaczu talrepowym na dawnym żaglowcu. Potocznie nazywano talrepem również sam ściągacz. Dziś tego typu osprzęt występuje w replikach, lub żaglowcach stylizowanych na te z minionych epok.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taltybios

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. herold i przyjaciel Agamemnona

Taltybios (gr. Ταλθύβιος) – postać z mitologii greckiej, herold Agamemnona podczas wojny trojańskiej.

Miał towarzysza imieniem Eurybates, w późniejszych przekazach schodzącego na dalszy plan. Wzmiankowany jest kilkukrotnie w Iliadzie. To właśnie on miał odebrać Achillesowi Bryzejdę i posłować do Machaona oraz Kinyrasa. Miał też towarzyszyć Ifigenii w drodze do Aulidy, gdzie została złożona w ofierze. Eurypides uczynił Taltybiosa bohaterem swojej tragedii Trojanki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Talus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

(1.2) mitgr. olbrzym z brązu strzegący Krety przed piratami i obcymi;

(1.3) mitgr. niezwykle zdolny uczeń Dedala, którego ten z zazdrości strącił ze szczytu wzgórza akropolu;

- Talus – imię męskie
- Talus – rodzaj stawonogów z wymarłej gromady trylobitów
- Talus (Talos) – w mitologii greckiej olbrzym z brązu, strażnik Krety
- Talus (Talos, Kalos, Perdiks) – w mitologii greckiej uczeń i siostrzeniec Dedala

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Talweg

linia najgłębszego koryta będąca podstawą do wytyczenia linii granicznej na rzekach żeglownych

#### Źródła:

SJP.pl

# Talyrz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. talerz

#### Źródła:

Wiktionary

# Tam

1. zaimek wskazujący bliżej nieokreślone miejsce lub odnoszący się w kontekście do wcześniej określonego miejsca;
2. partykuła ekspresywna

zaimek

(1.1) …wskazujący miejsce inne od miejsca, w którym znajduje się mówiący

(1.2) …wskazujący miejsce, do którego nawiązano już wcześniej

partykuła

(2.1) …o charakterze wzmacniającym wypowiedź, deprecjonująca

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: tama

Tam (zapis stylizowany: TAM) – dziewiąty album studyjny polskiej piosenkarki Natalii Przybysz. Wydawnictwo ukazało się 13 października 2023 nakładem wytwórni muzycznej Kayax w dystrybucji e-Muzyka.

Album jest utrzymany w stylu muzyki alternatywnej. Składa się z wersji standardowej (1 CD) i płyty analogowej (1 LP).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tam-Tam

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument perkusyjny z grupy idiofonów;

(1.2) muz. azjatycki instrument perkusyjny o cienkiej, metalowej tarczy

- tam-tam – afrykański bęben szczelinowy używany do komunikacji
- tam-tam – odmiana gongu
- Tam-Tam – album piosenek Amandy Lear
- #Tam tam – singel Moniki Lewczuk
- Tam Tam Project, Tam Tam Music, Tam Tam Academy – zespół muzyczny i autorska szkoła perkusyjna Piotra Wolskiego

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tam-Tamista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. muz. muzyk grający na tam-tamie

#### Źródła:

Wiktionary

# Tam-Tamistka

→ tam-tamista

Patrz:tam-tamista

#### Źródła:

SJP.pl

# Tama

1. wał wznoszony w celu regulacji rzeki;
2. zapora, przeszkoda, zawada;
3. budowla odgradzająca w kopalni dwie części wyrobiska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. budowla zatrzymująca i spiętrzająca wodę;

(1.2) górn. konstrukcja odgradzająca w kopalni dwie przestrzenie;

(1.3) przen. zablokowanie czegoś

- tama – rodzaj budowli stosowanej w hydrotechnice
- zapora wodna

- tama - w górnictwie podziemnym budowla odgradzająca w kopalni jedną część wyrobiska od drugiej
- TAMA – producent instrumentów muzycznych
- (1089) Tama – mała planetoida z pasa głównego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamada

gospodarz przyjęcia w Gruzji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mistrz ceremonii podczas supry (uczty) na Kaukazie, w szczególności w Gruzji; zwykle dojrzały mężczyzna, który cieszy się szacunkiem i potrafi wygłaszać oratorskie toasty

Tamada – stolica historycznej diecezji w starożytnej prowincji rzymskiej Mauretania Caesariensis, znajdującej się w północno-zachodniej Afryce, jedno z katolickich biskupstw tytularnych, ustanowione w 1933.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamagotchi

[czytaj: tamagoczi] elektroniczna zabawka w postaci małego urządzenia z ekranikiem, na którym pojawia się zwierzątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) japońska zabawka elektroniczna, substytut zwierzęcia domowego, w postaci małego urządzenia z wyświetlaczem ciekłokrystalicznym, na którym ukazuje się postać zwierzątka, którym trzeba „opiekować się;”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamagoyaki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. japoński omlet, który powstaje poprzez zwijanie kilku warstw ubitych jajek smażonych na prostokątnej patelni, porcjowany przed podaniem

Tamagoyaki (jap. 卵焼き lub 玉子焼き, „smażone jajko”) – rodzaj japońskiego omletu przygotowywanego poprzez zawinięcie kilku warstw smażonych ubitych jajek. Często przygotowuje się go na prostokątnej patelni do omletów zwanej makiyakinabe lub tamagoyaki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamajajo

potocznie, żartobliwie o tamagotchi; tamakurczak

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamakurczak

potocznie, żartobliwie o tamagotchi; tamajajo

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamal

danie meksykańskie z nadziewanego ciasta z mąki kukurydzianej owiniętego liściem z kolby kukurydzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamandua

zwierzę nadrzewne; żywi się termitami

Tamandua (Tamandua) – rodzaj ssaków z rodziny mrówkojadowatych (Myrmecophagidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamanu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Calophyllum inophyllum|ref=tak., rosnące powoli, najczęściej w dolinach, wiecznie zielone drzewo występujące w tropikalnych lasach Azji, Afryki i Oceanii o ciężkim i trwałym drewnie

(1.2) kosmet. olej pozyskiwany poprzez wytłoczenie na zimno pestek owoców drzewa tamanu (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamara

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) środ. kolej. lokomotywa spalinowa TEM2 (SM48)

Tamara – współczesna forma żeńskiego imienia semickiego Tamar (aram. ‏ܬܡܪ‎ – palma daktylowa).

Tamara imieniny obchodzi: 25 marca, 1 maja i 3 czerwca.

W styczniu 2024 w upublicznionych danych rejestru PESEL widniało 12 931 kobiet o imieniu Tamara i 698 o imieniu Tamar nadanym jako imię pierwsze, a także 2636 kobiet noszących imię Tamara oraz 22 kobiety o imieniu Tamar jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane imię żeńskie – Anna – nosi 1 072 616 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamarillo

1. roślina z rodziny psiankowatych, o owocach podobnych do pomidorów;
2. owoc tej rośliny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamaryna

nadrzewna małpka z Ameryki Południowej

Tamaryna (Saguinus) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callitrichidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamarynd

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamarynda, tamaryndus, tamaryndowiec

Tamaryndowiec indyjski, tamarynd indyjski, powidlnik indyjski (Tamarindus indica L.) – gatunek tropikalnego drzewa, pochodzący ze wschodniej Afryki. Jedyny gatunek z rodzaju Tamarindus z podrodziny Detarioideae rodziny bobowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamarynda

owoc tamaryndowca - tropikalnego drzewa afrykańskiego; tamarynd

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamaryndowcowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tamaryndowcem, dotyczący tamaryndowcu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamaryndowiec

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamaryndus, tamarynd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Tamarindus|ref=taj., monotypowy rodzaj drzew z rodziny bobowatych

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju tamaryndowców (1.1)

(1.3) spoż. jadalny owoc tamaryndowca (1.2)

Tamaryndowiec indyjski, tamarynd indyjski, powidlnik indyjski (Tamarindus indica L.) – gatunek tropikalnego drzewa, pochodzący ze wschodniej Afryki. Jedyny gatunek z rodzaju Tamarindus z podrodziny Detarioideae rodziny bobowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamaryndowy

→ tamarynd (tamaryndus, tamaryndowiec)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tamaryndem, dotyczący tamaryndu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamaryndus

tropikalne drzewo ze wschodniej Afryki; tamaryndowiec, tamarynd

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamaryszek

krzew lub drzewko z rodziny tamaryszkowatych

Tamaryszek (Tamarix L.) – rodzaj krzewów lub małych drzew z rodziny tamaryszkowatych. Liczy około 60–90 gatunków, trudnych do delimitacji (baza taksonomiczna Plants of the World online wymienia 73 gatunki zweryfikowane). Rośliny te występują naturalnie w Eurazji i północnej Afryce na obszarze od Wysp Kanaryjskich poprzez basen Morza Śródziemnego i Azję, po Chiny na wschodzie. Jeden gatunek rośnie także w południowo-zachodniej Afryce. Tamaryszki zostały szeroko rozprzestrzenione jako rośliny ozdobne i wiatrochronne, mało wymagające i znoszące warunki pustynne. W wyniku introdukcji stały się inwazyjne w Australii i Nowej Zelandii, na Hawajach, w Ameryce Północnej i Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamaryszka

krzew lub drzewko z rodziny tamaryszkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalus melanopogon|ref=tak., ptak z rodziny trzciniaków;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamaryszkowate

rodzina roślin z rzędu tamaryszkowców obejmująca drzewa i krzewy występujące głównie na obszarach podzwrotnikowych, o drobnych liściach zredukowanych w formie igieł lub łusek

Tamaryszkowate (Tamaricaceae Link) – rodzina roślin okrytonasiennych. Zaliczanych jest tu 5 rodzajów roślin z 90 gatunkami o pędach drewniejących, z drobnymi liśćmi i kwiatami. Są one halofitami, kserofitami lub reofitami. Największe ich zróżnicowanie występuje na obszarze śródziemnomorskim i dalej na wschodzie, po Azję Środkową. Przedstawiciele występują na znacznej części Europy, Azji i północnej Afryki, gatunki zawleczone do Ameryki Północnej, Południowej i Australii zadomowiły się tam i stały się inwazyjne. W Europie środkowej występuje tylko września pobrzeżna (Myricaria germanica), uprawiane są rośliny z rodzaju tamaryszek (Tamarix).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamaryszkowaty

o cechach tamaryszkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamaryszkowce

rząd roślin okrytonasiennych z podklasy ukęślowych; Tamaricales

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamaryszkowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z podklasy ukęślowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamaryszkowy

1. → tamaryszek;
2. suwak tamaryszkowy - gatunek ssaka z podrodziny myszoskoczków

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamarzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tamary lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamaszek

język z południowej gałęzi języków berberskich, używany w Afryce Północnej; język tuareski

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. język berberyjski, używany w Afryce (na rozległych obszarach Mali, Nigru, Algierii, Libii i Burkina Faso), rozdzielający się na cztery dialekty;

Język tamaszek (tamaszeq, także tuareg, tuareski) – język z południowej gałęzi języków berberskich, używany w Afryce na rozległych obszarach Mali, Nigru, Algierii, Libii i Burkina Faso. Rozpada się na cztery dialekty, przez SIL International uznawanych za osobne języki (mówi się wtedy o grupie języków tamaszek/tuareskich): tamahaq (Algieria, tamajaq (Niger), tamajeq (Niger) i tamasheq (Mali). Wywarł silny wpływ na nilo-saharyjskie języki songhaj. Obok języka tamazight jest jednym z dwóch najważniejszych języków Berberów, używanych jako wspólny, ponadregionalny środek komunikacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tambala

1/100 kwachy, malawijskiej jednostki pieniężnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tambor

1. osłona górnej części bocznych kół łopatkowych na statkach z napędem bocznokołowym;
2. urządzenie w formie wałka o średnicy zależnej od długości papiernicy, służącego do nawijania gotowego papieru schodzącego z maszyny;
3. dawniej: przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tamborek

Tambor – (hiszp. tambor - bęben) osłona górnej części (wystającej ponad powierzchnię wody) bocznych kół łopatkowych na statkach z napędem bocznokołowym. Tambory miały na celu głównie ochronę kół łopatkowych przed uszkodzeniem, kiedy statek stykał się z burtą innego statku lub innym obiektem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamborek

przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tambor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ułatwiający wyszywanie przyrząd w formie dwóch obręczy służących do napinania materiału lub kanwy do haftowania;

Tamborek – przedmiot ułatwiający haftowanie, składający się z dwóch obręczy, które zaciska się na siebie napinając jednocześnie naciągnięty między nimi materiał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tambormajor

tamburmajor;
1. dyrygent orkiestry w marszu
2. dowódca doboszów lub orkiestry wojskowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Tambormajorski

→ tambormajor

Patrz:tambormajor

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamborski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tambow

miasto w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) daw. lub rzad. geogr. Tambow (zapis spolszczony)

Tambow (ros. Тамбов) – miasto obwodowe w środkowej części Rosji, na Nizinie Ocko-Dońskiej, nad Cną (dorzecze Wołgi), w latach 1796–1928 stolica guberni tambowskiej.

W latach 1944–1960 w Tambowie mieściła się Tambowska Suworowska Szkoła Wojskowa. W mieście znajduje się Teatr Dramatyczny .

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tambowski

→ Tambow

przymiotnik

(1.1) związany z Tambowem, dotyczący Tambowa

Patrz:Tambow

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tambur

1. wschodni instrument muzyczny, rodzaj bębna;
2. wieloboczna, eliptyczna lub cylindryczna podbudowa pod kopułą

Bęben (tambur) – część budynku na rzucie koła, wieloboku lub elipsy, stanowiąca podbudowę pod kopułę lub hełm.

Często w ścianach bębna umieszczane były okna, będące głównym źródłem światła dziennego, które doświetlały przestrzeń pod kopułą. Bęben jest elementem architektonicznym charakterystycznym dla architektury wczesnochrześcijańskiej, bizantyjskiej (średniowiecznych budowli w Grecji i Armenii) oraz dla architektury renesansu, baroku i klasycyzmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tambura

rodzaj lutni azjatyckiej

- Tambura (instrument) – instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych
- Tambura (Sudan Południowy) – południowosudańskie miasto w wilajecie Ekwatoria Zachodnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamburek

dawniej: przyrząd służący do rozpinania na nim materiału w celu ułatwienia jego haftowania; tamborek, tambor

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamburmajor

dawniej: tambormajor;
1. dyrygent orkiestry w marszu;
2. dowódca doboszów lub orkiestry wojskowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. dyrygent orkiestry marszowej

(1.2) przest. wojsk. dowódca orkiestry wojskowej lub oddziału złożonego z doboszów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamburmajorka

→ tamburmajor

Mażoretki – wyraz zapożyczony z jęz. francuskiego. Słowo majorette znaczy mniej więcej majorki. Oznacza dziewczyny ubrane w paradne stroje zawierające elementy umundurowania galowego różnych służb i formacji.

Mażoretki występują na pokazach estradowych i paradach ulicznych, prezentując choreograficzne układy taneczno-marszowe do muzyki orkiestr dętych, żonglując i podrzucając przy tym pałeczki mażoretkowe (tzw. batony). Mażoretki spełniają nie tylko funkcję widowiskowego dodatku, ale za pomocą wykonywanych gestów sygnalizują zbliżający się zakręt, zakończenie utworu, zmianę rytmu. Mażoretka maszerująca przed orkiestrą zwana jest tamburmajorką.

Patrz:tamburmajor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamburowy

przymiotnik od: tambur

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamburyn

instrument muzyczny, mały płaski bębenek na obręczy z brzęczącymi blaszkami; tamburyno

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument perkusyjny w formie obręczy z naciągniętą membraną i blaszkami lub dzwoneczkami naokoło;

Bębenek baskijski, tamburyn (wł. tamburino, tamburello basco lub tamburo basco, skrót: tmbno., tmb. basco) – instrument perkusyjny z grupy membranofonów o nieokreślonej wysokości dźwięku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamburynista

muzyk grający na tamburynie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na tamburynie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamburynistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na tamburynie

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamburyno

instrument muzyczny, mały płaski bębenek na obręczy z brzęczącymi blaszkami; tamburyn

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. tamburyn

Bębenek baskijski, tamburyn (wł. tamburino, tamburello basco lub tamburo basco, skrót: tmbno., tmb. basco) – instrument perkusyjny z grupy membranofonów o nieokreślonej wysokości dźwięku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tambylec

potocznie: bywalec

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamdotąd

zaimek

(1.1) poznań. - tam

#### Źródła:

Wiktionary

# Tameczny

dawniej: tamtejszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamerlan

władca środkowoazjatycki; Timur, Timur Lenk, Timur Chromy

Timur Chromy znany również jako Tamerlan i Timur Lenk (od Tīmūr-e Lang – Timur Kulawy) (ur. 9 kwietnia 1336 w Chodża Ilgar koło Keszu, zm. 18 lutego 1405 w Otrarze) – wódz mongolskiego plemienia Barłasów, założyciel dynastii Timurydów, panujący w latach 1370–1405, zdobywca większości Azji Środkowej, Iranu, Iraku i Zakaukazia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamga

1. znak rodowy i własnościowy u dawnych ludów tureckich
2. znak na monetach tureckich i tatarskich z imieniem i tytułem sułtana lub chana; moneta z tymże znakiem

Tamga (mong. tamag, tur. damga, tat. tamga „znak, piętno, pieczęć”) – znak władzy chańskiej. Pierwotnie znak plemienny, rodowy i własnościowy u dawnych ludów Wielkiego Stepu (scytyjskich, sarmackich i potem mongolskich, tureckich, irańskich i ugrofińskich), używany m.in. do oznaczania koni, bydła, sprzętów i uzbrojenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamiarz

1. robotnik w kopalni zatrudniony przy budowie i konserwacji różnego rodzaju tam
2. robotnik obsługujący tamy śluzowe na drogach przewozowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamil

język tamilski będący językiem urzędowym w Singapurze, Sri Lance i w części Indii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki

Język tamilski (tamil), tamilski: தமிழ் (tamizh) – język z rodziny drawidyjskiej, jej grupy południowej. Drugi, obok języka telugu, pod względem liczby użytkowników język tej rodziny – posługuje się nim około 65 mln Tamilów. Zamieszkują oni głównie południowoindyjski stan Tamil Nadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln). Językiem tym posługuje się także ponad milion emigrantów tamilskich w Malezji i Singapurze. Język urzędowy Singapuru, Sri Lanki i stanu Tamil Nadu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamil.

skrót od: tamilski

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamilka

członkini narodu zamieszkującego głównie południowe Indie i Sri Lankę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka narodu drawidyjskiego, posługującego się językiem tamilskim i zamieszkującego indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamilnad

stan w Indiach; Tamilnadu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamilnadu

stan w Indiach; Tamilnad

Tamilnadu (tamil. தமிழ்நாடு; ang. Tamil Nadu; hindi तमिल नाडु, trb.: Tamilnad, trl.: Tamiḻ Nāṭu) – jeden ze stanów Indii, położony w ich południowej części, zamieszkany głównie przez Tamilów, lud pochodzenia drawidyjskiego.

Stolicą stanu, a zarazem największym miastem jest Ćennaj.

Stan został utworzony 18 lipca 1967.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamilnadzki

→ Tamilnadu

Patrz:Tamilnadu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamilowie

naród zamieszkujący głównie południowe Indie i Sri Lankę

Tamilowie (tamil. தமிழர்கள், Tamiḻarkaḷ) – naród z grupy ludów drawidyjskich, posługujący się językiem tamilskim, 74 miliony osób według szacunków z 1997 roku. Zamieszkuje indyjski stan Tamil Nadu i północno-wschodnią część Sri Lanki, poza tym skupiska w Indonezji, Malezji, Singapurze i Mjanmie, a poza Azją w Południowej Afryce i Mauritiusie, emigracja do Europy, Stanach Zjednoczonych, Kanady i Australii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamilski

dotyczący Tamilów, charakterystyczny dla Tamilów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język z rodziny drawidyjskiej, którym posługują się Tamilowie zamieszkujący południowoindyjski stan Tamilnadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln);

przymiotnik

(2.1) dotyczący Tamilów

Język tamilski (tamil), tamilski: தமிழ் (tamizh) – język z rodziny drawidyjskiej, jej grupy południowej. Drugi, obok języka telugu, pod względem liczby użytkowników język tej rodziny – posługuje się nim około 65 mln Tamilów. Zamieszkują oni głównie południowoindyjski stan Tamil Nadu (60 mln) oraz wyspę Cejlon (4 mln). Językiem tym posługuje się także ponad milion emigrantów tamilskich w Malezji i Singapurze. Język urzędowy Singapuru, Sri Lanki i stanu Tamil Nadu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamilskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tamilskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tamilskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tamilskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamiza

rzeka w Wielkiej Brytanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Anglii;

Tamiza (ang. Thames, wym. /tɛmz/; łac. Tamesis, Tamesa) – rzeka w południowej Anglii, nad którą położony jest Londyn. Jest drugą pod względem długości rzeką w Wielkiej Brytanii (po Severn), liczy 346 km.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamizański

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Tamizą (rzeką w Anglii)

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamizdat

Samizdat (ros. самиздат, od samodiejatielnoje izdatielstwo – wydawnictwo samodzielne) – określenie zwalczanej przez władze tzw. literatury drugiego obiegu, powstającej poza zasięgiem cenzury w ZSRR od końca lat 50. XX w.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tamo

dawniej: tam

Bodhidharma (skt बोधिधर्म; chiń Putidamo 菩提达摩; kor. Pori Dalma; jap. Bodai Daruma; wiet. Bồ-đề-đạt-ma) – na wpół legendarna postać buddyzmu mahajany. Był 28. patriarchą buddyzmu indyjskiego i pierwszym patriarchą buddyzmu chan. Za pierwszego patriarchę uważa go także buddyzm zen, będący kontynuacją chan. Tradycja mówi, że przybył z Indii do Chin, by przynieść przekaz Dharmy Buddy. Mimo że istnieją dokumenty chińskie, które wspominają mnicha buddyjskiego o takim imieniu, są też głosy negujące prawdziwość legendy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamój

zaimek wskazujący

(1.1) gwara. tam

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamoksifen

organiczny związek chemiczny, lek blokujący estrogen, stosowany głównie w terapii raka sutka; tamoksyfen

Tamoksyfen (tamoxifen) – organiczny związek chemiczny, należący do selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (SERM), syntetyczny lek o działaniu antyestrogenowym, stosowany głównie w terapii raka sutka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamoksyfen

organiczny związek chemiczny, lek blokujący estrogen, stosowany głównie w terapii raka sutka; tamoksifen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek stosowany głównie w leczeniu i zapobieganiu rakowi piersi; selektywny modulator receptorów estrogenowych

Tamoksyfen (tamoxifen) – organiczny związek chemiczny, należący do selektywnych modulatorów receptora estrogenowego (SERM), syntetyczny lek o działaniu antyestrogenowym, stosowany głównie w terapii raka sutka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamować

hamować, wstrzymywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatamować)

(1.1) utrudniać swobodny ruch (zwykle przemieszczanie) lub działanie

(1.2) powstrzymywać upływ krwi

(1.3) powstrzymywać okazywanie uczuć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamowy

przymiotnik od: tama

#### Źródła:

SJP.pl

# Tampa

miasto w USA

Tampa – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, ośrodek administracyjny hrabstwa Hillsborough, położone na zachodnim wybrzeżu półwyspu Floryda, nad zatoką Tampa, nad ujściem rzeki Hillsborough. Jest to trzecie pod względem wielkości miasto na Florydzie, w 2020 roku liczyło 384 959 mieszkańców. Obszar metropolitalny Tampa–St. Petersburg–Clearwater, zamieszkany przez 3 175 275 osób (2020), jest drugą co do wielkości aglomeracją Florydy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tampax

tampon dopochwowy z aplikatorem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tampere

miasto w Finlandii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tampon

1. zwitek materiału do tamowania krwawień, oczyszczania ran lub wprowadzania leków;
2. opatrunek higieniczny używany przez kobiety w okresie menstruacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. med. rodzaj opatrunku będący zwitkiem gazy, waty itp. używany do wprowadzania leków do jam ciała lub ran oraz jako materiał opatrunkowy;

(1.2) hig. specjalnie ukształtowany opatrunek ze sznurkiem stosowany wewnętrznie podczas menstruacji;

(1.3) techn. kulka uformowana np. z waty, owinięta cienkim płótnem, flanelą itp., używana do nanoszenia substancji płynnych

Tampon – zwitek (kłąb) chłonnego materiału (gąbki, waty), zwykle pochodzenia naturalnego (bawełna, wełna, celuloza), używany jako materiał opatrunkowy lub narzędzie do nanoszenia substancji płynnych (np. farb) na podłoże – tzw. tapowanie. Tampony wyposażone w sznureczki (tampony higieniczne) są również używane jako środki higieny osobistej podczas menstruacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tamponada

1. wypełnianie jam ciała lub ran tamponami uciskającymi w celu opanowania krwawienia; seton
2. tamponada serca - gromadzenie się w worku osierdziowym, otaczającym mięsień serca, krwi lub płynu w ilości powodującej pogorszenie jego funkcji

- tamponada tylna nosa, tamponada przednia nosa – zatrzymanie krwawienia w wyniku ucisku zewnętrznej siły na naczynia krwionośne
- tamponada serca – stan przedostania się krwi do jamy osierdziowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tampondruk

Tampondruk – technika druku pośredniego, zaliczana do pochodnych druku wklęsłego, polegająca na nakładaniu farby drukarskiej za pomocą miękkiego gładkiego stempla zwanego tamponem. Za pomocą tamponu o odpowiednim kształcie wykonywany jest nadruk na nierównych i nieregularnych powierzchniach. Przez dobranie odpowiedniej farby możliwe jest drukowanie na podłożach (zwanych kształtkami) takich jak tworzywa sztuczne, guma, szkło, metal itp.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tamponik

mały tampon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tampon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamponować

1. oczyszczać ranę tamponem, tamować krew, wprowadzać leki za pomocą tamponu;
2. uszczelniać skały przez wypełnianie szczelin wodoszczelnym roztworem cementu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamponowy

→ tampon

Patrz:tampon

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamtędy

tamtą drogą, w tamtym kierunku

zaimek

(1.1) tamtą drogą (daleką od osoby wskazującej)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamtejszy

przymiotnik

(1.1) znajdujący się we wcześniej wspomnianym miejscu (w którym rozmówcy się nie znajdują)

(1.2) dotyczący wcześniej wspomnianego miejsca (w którym rozmówcy się nie znajdują)

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamten

znajdujący się tam, a nie tu; bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

zaimek przymiotny wskazujący

(1.1) obiekt bardziej odległy w przestrzeni lub czasie niż ten, który jest bliżej (tu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamto

zaimek przymiotny wskazujący, forma pochodna

(1.1) odnosi się do obiektów lub okoliczności postrzeganych jako dalsze w sensie umiejscowienia lub wystąpienia w czasie; n. lp. od tamten

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamtoczasowy

dawniej: ówczesny; tamtoczesny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamtoczesny

dawniej: ówczesny; tamtoczasowy

przymiotnik

(1.1) daw. dotyczący czasów, o których była mowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tamtoroczny

przymiotnik

(1.1) taki, który odbył się/zdarzył się w tamtym (wskazanym wcześniej) roku

#### Źródła:

Wiktionary

# Tamure

taniec polinezyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamwors

brytyjska rasa świń; tamworth

#### Źródła:

SJP.pl

# Tamworth

[czytaj: tamłers] brytyjska rasa świń; tamwors

Tamworth – miasto w środkowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Staffordshire, w dystrykcie Tamworth, położone nad rzeką Tame, na północny wschód od Birmingham.

- Liczba mieszkańców miasto w 2001 r: 71 650.
- Rozwinięty przemysł maszynowy, włókienniczy, metalowy oraz spożywczy.
- Zabytek miasta to: zamek normański.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tamże

1. zaimek odnoszący się do miejsca, o którym była już mowa wcześniej;
2. w przypisach do tekstów naukowych: we wskazanym bezpośrednio wcześniej źródle; ibidem

zaimek

(1.1) … odnoszący się do miejsca, o którym była mowa, zob. tam.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tan

przestarzałe: taniec; tany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. taniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. tytuł arystokratyczny w średniowiecznej Anglii, odpowiednik barona

- Tangens - jedna z funkcji trygonometrycznych
- Tan – album zespołu Kult
- Tan (ang. thegn, thane) - tytuł arystokratyczny w średniowiecznej Anglii, odpowiednik barona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tana

dawny tytuł szlachecki nadawany właścicielom ziemskim; osoba nosząca ten tytuł

## Rzeki i jeziora

- Tana – rzeka w Finlandii i w Norwegii
- Tana – rzeka w Kenii
- Tana – jezioro w Etiopii

## Lokalizacje

- Tana lub Tanais – starożytne miasto bosporańskie w delcie Donu
- Deatnu Tana – gmina w Norwegii
- Tana bru – główna miejscowość gminy Deatnu Tana w Norwegii
- (1641) Tana – planetoida z pasa głównego asteroid

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. żyd. biblia hebrajska składająca się z 24 ksiąg, święta księga judaizmu;

Tanach (hebr. תנ״ך) – akronim określający Biblię hebrajską, utworzony od początkowych liter trzech części Pisma: Tora („Prawo”), Newiim („Prorocy”), Ketuwim („Pisma”). Tanach jest świętą księgą judaizmu, która powstała z tekstów hebrajskich oraz – w niewielkiej części – aramejskich, pochodzących według różnych ocen z okresu od 1400 [1200] do 400 roku p.n.e. lub według innej koncepcji datacji z okresu od 900/800 do 165 roku p.n.e.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanager

ptak z rzędu wróblowatych; tanagra, sierpotek

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanagra

1. polichromowana figurka terakotowa przedstawiająca zwykle młodą kobietę, wyrabiana niegdyś w Beocji; figurka tanagryjska, tanagryjka, myrina;
2. ptak z rzędu wróblowatych; tanager, sierpotek

Tanagra (stgr. Τάναγρα, Τανάγρη; ngr. Τανάγρα) – starożytne miasto greckie w Beocji położone nad rzeką Asopos, niedaleko Platejów i Teb, w pobliżu granicy z Attyką.

W starożytności silne polis rywalizujące z sąsiednimi Tebami, leżące na żyznej równinie sprzyjającej uprawom rolniczym. W V wieku p.n.e. mogło przejściowo przewodzić Związkowi Beockiemu. Według Tukidydesa zniszczone w 457 p.n.e. przez Ateńczyków po bitwie pod Ojnofyta (Wojna peloponeska I 108,3), później przez Tebańczyków w IV w. p.n.e. Odbudowane, nadal zajmowało ważne miejsce w regionie; Strabon w Geografii (IX 2,5) wymienia je z Tespiami jako jedyne istniejące wówczas miasta beockie. Według świadectwa Pliniusza miało w czasach rzymskich status civitas libera (Historia naturalna 4,26).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanagrowate

1. starzykowiec tanagrowaty - gatunek ptaka z rodziny kacykowatych;
2. o cechach tanagrowatych (rodzina ptaków)

Tanagrowate (Thraupidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wcześniej klasyfikowana jako podrodzina trznadlowatych (Emberizidae). Do tanagrowatych zaliczanych jest obecnie około 380 gatunków ptaków występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej obu Ameryk – od Meksyku i skrajnego południa USA do Chile i Argentyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanagrowaty

1. starzykowiec tanagrowaty - gatunek ptaka z rodziny kacykowatych;
2. o cechach tanagrowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanagry

rodzina ptaków z rzędu wróblowatych

Tanagry (Thraupinae) – podrodzina ptaków z rodziny tanagrowatych (Thraupidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanagryjski

przymiotnik od: Tanagra (miasto w Grecji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanalbina

doustny lek przeciwbiegunkowy; białczan taniny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanana

1. miasto w USA, na Alasce;
2. rzeka w USA, lewy dopływ Jukonu

Tanana (ang. Tanana River) – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w środkowo-wschodniej części stanu Alaska, jeden z głównych dopływów Jukonu. Przepływa przez terytorium okręgów Yukon–Koyukuk, Fairbanks North Star oraz Southeast Fairbanks.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanaś

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Maciej Tanaś – polski pedagog
- Ryszard Tanaś – polski fizyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanatocenoza

nagromadzenie różnych gatunków kopalnych i ich szczątków, bez żadnego porządku i związku, zwykle naniesione w jedno miejsce; nekrocenoza, cmentarzysko

Tanatocenoza – kopalny zespół organizmów obumarłych w jednym miejscu i czasie. Aby powstała tanatocenoza, organizmy ją budujące muszą zginąć gwałtownie, na skutek katastrofy (takiej jak klęska żywiołowa, epidemia). Z tego powodu jej skład przypomina skład biocenozy organizmów żywych, gdyż śmierci uległy wszystkie osobniki lub ich losowa reprezentacja (a nie tylko osobniki stare lub słabe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanatofobia

chorobliwy lęk przed śmiercią

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatokosmetolog

osoba wykonująca zawodowo zabiegi kosmetyczne poprawiające wygląd zmarłego przed pogrzebem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatokosmetyka

zabiegi kosmetyczne poprawiające wygląd zmarłego przed pogrzebem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatolog

specjalista w zakresie tanatologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatologia

nauka badająca przyczyny śmierci, zmiany zachodzące w organizmie w procesie umierania i po śmierci

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. interdyscyplinarna nauka o śmierci i umieraniu

Tanatologia (gr. thánatos – śmierć oraz lógos – nauka, Tanatos – bóg śmierci) – nauka o śmierci człowieka, w szczególności zajmuje się jakościowym opisem przyczyn śmierci oraz żalem jej towarzyszącym. Badania opierają się na założeniu, że życie jest na tyle istotną wartością, że może okazać się korzystnym poznanie procesu umierania i, jeśli to możliwe, sposobów wpływania na niego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z tanatologią, dotyczący tanatologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Tanatolożka

→ tanatolog

Patrz:tanatolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatoplastyk

osoba zajmująca się zawodowo odtwarzaniem zniekształconego ciała zmarłego przed pogrzebem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatoplastyka

osoba zajmująca się zawodowo odtwarzaniem zniekształconego ciała zmarłego przed pogrzebem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatoprakser

osoba dokonująca tanatopraksji

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatopraksja

zabezpieczanie ciała zmarłego przed rozkładem i przygotowanie go do pochówku; tanatopraktyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabieg przygotowujący ciało do pochówku polegający na zabezpieczeniu go przed rozkładem lub na usunięciu zmian pośmiertnych;

Tanatopraksja (balsamowanie) – zabieg polegający na zabezpieczeniu ciała zmarłego przed rozkładem lub na usunięciu zmian pośmiertnych. Operacja polega na wstrzykiwaniu do tętnic soli eliminujących bakterie odpowiedzialne za procesy gnilne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanatopraktor

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatopraktyk

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatopraktyka

osoba zabezpieczająca ciało zmarłego przed rozkładem i przygotowująca go do pochówku; tanatopraktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatos

w mitologii greckiej: bóg i uosobienie śmierci

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie śmierci utożsamiany z rzymską Mors;

- Tanatos (gr. Thanatos) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie śmierci
- Tanatos – popęd śmierci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanatoturysta

osoba zwiedzająca miejsca powiązane ze śmiercią, np. cmentarze, katastrofy itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatoturystyka

zwiedzanie miejsc powiązanych ze śmiercią, np. cmentarzy, katastrof itp.; dark tourism

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanatoza

reakcja obronna niektórych zwierząt, polegająca na przyjmowaniu w obliczu zagrożenia pozy charakterystycznej dla osobnika martwego, występująca głównie u owadów, np. pająków i niektórych chrząszczy; odruch zamierania

Tanatoza (gr. thánatos = śmierć) – reakcja obronna organizmu przeciw drapieżnikom, w której potencjalna ofiara zastyga w bezruchu lub udaje śmierć. Drapieżnik, widząc „śmierć” ofiary, przeważnie zaprzestaje ataku. Przyczyna takiego zachowania nie jest pewna – prawdopodobnie występuje ono głównie u drapieżników polujących na żywą zdobycz. Jedyny znany przykład tanatozy występującej w doborze płciowym jest obecny u darowników przedziwnych: samce po przekazaniu samicy podarunku godowego udają martwe, by nie narazić się na atak z jej strony, a gdy samica rozpoczyna konsumpcję podarowanej jej zdobyczy, samiec przerywa tanatozę i kopuluje z samicą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanatyczny

związany ze śmiercią

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanbur

wschodni instrument muzyczny; tambur

Tanbur – arabska nazwa bliskowschodnich instrumentów muzycznych z grupy lutni długoszyjkowych. Tanbury wykorzystywane są współcześnie w muzyce artystycznej i muzyce ludowej, a ich geneza sięga starożytności – na podobnych instrumentach grano w Babilonii i w Egipcie (patrz pandora).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tancbuda

podrzędny lokal rozrywkowy z miejscem do tańczenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pośledni, niskiej kategorii lokal, w którym tańczy się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tańce

zespół ruchów skoordynowanych z muzyką

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) impreza towarzyska z muzyką i tańcem

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: taniec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tancereczka

zdrobnienie od: tancerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: tancerka

(1.2) tancerka-dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tancerka

→ tancerz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. kobieta, której profesją jest taniec

(1.2) kobieta, która potrafi tańczyć

(1.3) sport. łyżwiarka, która uprawia jazdę figurową

- Tancerka – kobieta uprawiająca taniec
- Tancerka – rzeźba w Poznaniu
- Tancerka – rzeźba w Warszawie

Patrz:tancerz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tancerski

→ tancerz

Patrz:tancerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tancerz

1. mężczyzna tańczący zawodowo;
2. partner w tańcu; danser;
3. pierwszy tancerz - najlepszy tancerz w zespole baletowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) choreogr. osoba, której zawód polega na tańczeniu

(1.2) człowiek, który tańczy

(1.3) sport. zawodnik jazdy figurowej na lodzie

Taniec – układ rytmicznych ruchów ciała, powstających spontanicznie pod wpływem bodźców emocjonalnych lub świadomie wyrażających pewne stany psychiczne, skoordynowanych zazwyczaj ze zrytmizowaną muzyką lub tylko elementem rytmicznym. Ruchy te mają wartość estetyczną i symboliczną, i są w danej kulturze uznawane za taniec przez wykonawców i odbiorców. Tańce mogą być podzielone i opisane ze względu na rodzaj choreografii, rodzaj ruchów lub historyczne pochodzenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tancmistrz

przestarzale:
1. nauczyciel tańca;
2. osoba kierująca zespołem tanecznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Tancmistrzyni

przestarzale:
1. nauczycielka tańca;
2. kobieta kierująca zespołem tanecznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Tańcować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. także pot. wykonywać taniec

(1.2) książk. poruszać się szybko w jakimś rytmie

#### Źródła:

Wiktionary

# Tańcowadło

gwarowo, żartobliwie o osobie tańczącej

#### Źródła:

SJP.pl

# Tańcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tańcować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tańcówka

przestarzale: potańcówka - zabawa taneczna; potańc

#### Źródła:

SJP.pl

# Tańcownica

dawniej: tancerka; tanecznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. także gwara. tańcząca kobieta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tańcownik

dawniej: tancerz; tanecznik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba, która potrafi tańczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tańcowy

przestarzale: taneczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tańcujący

dawniej w odniesieniu do zabaw: z tańcami, taki, na którym odbywają się tańce

#### Źródła:

SJP.pl

# Tańczący

osoba, która tańczy

przymiotnik

(1.1) przest. taki, na którym się tańczy

Patrz:tańczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tańczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tańczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tańczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatańczyć)

(1.1) choreogr. poruszać się rytmicznie w takt muzyki, wykonywać taniec

(1.2) poruszać się szybko w jakimś rytmie

#### Źródła:

Wiktionary

# Tańczyk

zdrobnienie od: taniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandeciara

→ tandeciarz; tandeciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna uważana za tandetną, m.in. z powodu kiczowatego ubioru, noszenia przesadnego makijażu, źle dobranego koloru włosów itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tandeciarka

→ tandeciarz; tandeciara

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandeciarnia

przestarzałe: sklep z tandetą

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandeciarski

1. przestarzałe: dotyczący tandety, tandeciarza;
2. wykonany tandetnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandeciarstwo

1. dawniej: handel tandetą;
2. tandetne wykonanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandeciarz

1. pogardliwie: handlarz przemiotami złej jakości;
2. potocznie: osoba lubiąca tandetę;
3. dawniej: handlarz starzyzną

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. ten, kto produkuje lub sprzedaje rzeczy złej jakości

(1.2) daw. handlarz starzyzną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tandecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandem

1. układ kilku współpracujących ze sobą elementów;
2. rower dwuosobowy;
3. zaprzęg koni lub psów;
4. para zawodników występujących w tych samych barwach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. rower dla dwóch osób

(1.2) dwuosobowy zespół zawodników, pracowników, artystów itp.

(1.3) układ w maszynach, pojazdach itp. złożony z dwóch pracujących jednocześnie elementów

Tandem – rower przeznaczony dla dwóch lub więcej osób siedzących w układzie jedna za drugą. Typowy tandem ma, tak samo jak rower jednoosobowy, jedną ramę i dwa koła, za to każda z osób ma własne: kierownicę, siodełko i pedały.

Udział w napędzaniu roweru mają obie osoby, natomiast kieruje rowerem zazwyczaj osoba z przodu, aczkolwiek spotykane są rowery specjalistyczne, np. dla osoby dorosłej z dzieckiem lub dla osoby niepełnosprawnej z opiekunem, gdzie można przełączać kierowanie rowerem lub też tylko tylna osoba ma taką możliwość. W każdym z tych przypadków osoba niekierująca wykorzystuje wtedy swoją kierownicę tylko jako oparcie dla rąk. W podobny sposób mogą być również rozłączane lub przełączane układy napędu i hamowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tandemowy

→ tandem

Patrz:tandem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandeta

1. potocznie: coś lichego, nietrwałego, niedbale wykonanego
2. dawniej: miejsce handlu rzeczami używanymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzecz źle wykonana, słabej jakości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tandetnie

przysłówek

(1.1) w sposób tandetny

#### Źródła:

Wiktionary

# Tandetniej

stopień wyższy od przysłówka: tandetnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandetniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tandetny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandetnik

przestarzałe: handlarz starzyzną; tandeciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tandetny

kiczowaty, niskiej jakości lub wykonany z niskiej jakości materiałów

przymiotnik

(1.1) o przedmiocie: kiepski, o niskiej wartości, wykonany z materiałów o niskiej jakości

(1.2) pozbawiony wyższych wartości i dobrego smaku; kiczowaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tandil

miasto w Argentynie

Tandil – miasto w Argentynie, w prowincji Buenos Aires.

Liczba mieszkańców w 2013 roku wynosiła ok. 111 tys.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy oraz samochodowy. W mieście znajduje się port lotniczy Tandil.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tandoor

[czytaj: tandur] gliniany piec azjatycki w kształcie dzbana, różnorodny pod względem budowy i przeznaczenia; tandyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gliniany piec w kształcie beczki;

Tandoor lub tandyr (hind. tandūr, tannūr; pers. tanūr, arab. tannūr, uzb. tandir, ros. тандыр) – gliniany piec w kształcie dzbana używany w Indiach oraz innych regionach południowej Azji i Azji Środkowej, opalany węglem drzewnym, drewnem lub nawozem, zaś konserwowany liśćmi szpinaku. Temperatura pieczenia przekracza 480 °C.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tandoori

[czytaj: tanduri] tradycyjna potrawa mięsna kuchni indyjskiej przygotowywana w specjalnym glinianym piecu po uprzednim zamarynowaniu mięsa w jogurcie i przyprawach, np. kurczak tandoori

Tandoori – kolorowe i wonne potrawy kuchni indyjskiej przygotowywane w glinianym piecu typu tandoor. Przed włożeniem do pieca mięso marynuje się w jogurcie i przyprawach oraz barwi na czerwono kaszmirską chili lub na żółto szafranem. Ponieważ czas pieczenia jest krótki, kolor potrawy pozostaje bardzo intensywny, zaś mięso pieczone bezpośrednio nad gorącym paleniskiem nie wysycha i pozostaje miękkie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tandyr

gliniany piec azjatycki w kształcie dzbana, różnorodny pod względem budowy i przeznaczenia; tandoor

Tandoor lub tandyr (hind. tandūr, tannūr; pers. tanūr, arab. tannūr, uzb. tandir, ros. тандыр) – gliniany piec w kształcie dzbana używany w Indiach oraz innych regionach południowej Azji i Azji Środkowej, opalany węglem drzewnym, drewnem lub nawozem, zaś konserwowany liśćmi szpinaku. Temperatura pieczenia przekracza 480 °C.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanecznia

w starożytnym teatrze greckim i rzymskim: miejsce między sceną a widownią, na którym występował chór; orchestra

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanecznica

dawniej: tancerka; tańcownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. choreogr. kobieta, której profesją jest taniec

(1.2) przest. kobieta, która potrafi tańczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanecznie

przysłówek

(1.1) na sposób taneczny, tańcząc

#### Źródła:

Wiktionary

# Tanecznik

dawniej: tancerz; tańcownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. choreogr. mężczyzna, którego profesją jest taniec

(1.2) przest. osoba, która potrafi tańczyć

- Tanecznik – struga
- Tanecznik – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taneczny

dotyczący tańca

przymiotnik

(1.1) związany z tańcem, dotyczący tańca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanek

forma poetycka w literaturze japońskiej, utwór nierymowany; uta

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanew

rzeka w południowo-wschodniej Polsce (o długości 113 km), w dorzeczu Wisły

Tanew – rzeka, prawostronny dopływ Sanu o długości 114,25 km i powierzchni zlewni 2.339 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanga

nastrojowy taniec towarzyski o wolnym tempie, w takcie 2/4 lub 4/4, wywodzący się z Argentyny; utwór muzyczny w takim takcie, przeznaczony do tańca tanga

Tanga – miasto we wschodniej części Tanzanii, nad Oceanem Indyjskim; stolica regionu Tanga; 246 tys. mieszkańców (2006); przemysł spożywczy, włókienniczy, drzewny; port morski obsługujący ok. 30% obrotów towarowych kraju; wywóz głównie produktów rolnych; port lotniczy Tanga; połączenie kolejowe z Dar es Salaam i Arusza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanganicki

przymiotnik od: Tanganika

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do jeziora Tanganika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanganijczyk

mieszkaniec Tanganiki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec (hist. obywatel) Tanganiki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanganijka

mieszkanka Tanganiki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka (hist. obywatelka) Tanganiki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanganijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tanganiką, dotyczący Tanganiki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tanganika

1. kontynentalna część Tanzanii;
2. jezioro w Afryce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kontynentalna część Tanzanii, była kolonia Cesarstwa Niemieckiego, a między 1961 a 1964 niepodległe państwo;

(1.2) geogr. adm. planowaćanowana prowincja w Demokratycznej Republice Konga;

(1.3) geogr. jezioro w Afryce Wschodniej w strefie ryftu wschodnioafrykańskiego;

- Tanganika – nazwa kontynentalnej części Tanzanii
- Tanganika – jezioro w Afryce
- Tanganika – prowincja w Demokratycznej Republice Konga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanganikański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do jeziora Tanganika

#### Źródła:

Wiktionary

# Tangarka

rodzaj ptaków z podrodziny tanagr

#### Źródła:

SJP.pl

# Tangela

tangerynka;
1. zimozielone drzewo z rodziny rutowatych, powstałe ze skrzyżowania mandarynki z grejpfrutem;
2. owoc tego drzewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Tangens

jedna z funkcji trygonometrycznych; stosunek długości przyprostokątnej leżącej naprzeciw danego kąta ostrego do długości drugiej przyprostokątnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. funkcja wyrażająca dla argumentów α z przedziału 0 ≤ α < π/2 stosunek długości przyprostokątnej naprzeciw danego kąta do długości przyprostokątnej przyległej do kąta;

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tangensoida

linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji tangens

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tangent

Tangent – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oregon, w hrabstwie Linn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tanger

miasto w Maroku

Tanger (arab. طنجة, Ṭanǧa; marok. arab. Ṭanža) – miasto w północnym Maroku, port nad Cieśniną Gibraltarską, siedziba administracyjna regionu Tanger-Tetuan-Al-Husajma. W 2024 roku liczyło ok. 1,3 mln mieszkańców.

Od 1971 roku w mieście działa uniwersytet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tangerczyk

mieszkaniec Tangeru (miasta w Maroku)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tangeru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tangerka

mieszkanka Tangeru (miasta w Maroku)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tangeru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tangerski

przymiotnik od: Tanger (miasto w Maroku)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tangerem, dotyczący Tangeru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tangerynka

tangela;
1. zimozielone drzewo z rodziny rutowatych, powstałe ze skrzyżowania mandarynki z grejpfrutem;
2. owoc tego drzewa

Tangelo, tangerynka (Citrus × tangelo J. Ingram & H. Moore) – mieszaniec mandarynki (Citrus reticulata) i grejpfruta (Citrus paradisi). Może być uprawiane tylko w rejonach o ciepłym klimacie (strefy 9-11).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tangier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodnim Maroku w Zatoce Tangerskiej, port nad Cieśniną Gibraltarską;

- Tangier – miasto w Stanach Zjednoczonych
- Tangier – amerykański zespół muzyczny

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tango

nastrojowy taniec towarzyski o wolnym tempie, w takcie 2/4 lub 4/4, wywodzący się z Argentyny; utwór muzyczny w takim takcie, przeznaczony do tańca tanga

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. taniec towarzyski pochodzący z Buenos Aires;

(1.2) muz. forma muzyczna, na której opiera się taniec tango (1.1);

- tango argentyńskie
- tango – taniec towarzyski
- tango – forma muzyczna
- Tango – dramat Sławomira Mrożka z 1963
- Tango – film animowany Zbigniewa Rybczyńskiego z 1980
- Tango – film fabularny Patrice’a Leconte’a z 1993
- Tango – film fabularny Carlosa Saury z 1998
- Tango – album Julio Iglesiasa
- Tango – album zespołu Rasmentalism
- ATC Tango – amerykańska barka desantowa
- Tango – piłka do gry w piłkę nożną wyprodukowana na mundial w 1978

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tangram

rodzaj układanki mozaikowej pochodzenia chińskiego

Tangram – chińska łamigłówka (układanka), znana od ok. 3000 lat. Składa się z siedmiu elementów w postaci figur geometrycznych (tan), powstałych przez rozcięcie kwadratu. Są nimi:

- 2 jednakowe duże trójkąty prostokątne,
- 1 średni trójkąt prostokątny,
- 2 jednakowe małe trójkąty prostokątne,
- 1 mały kwadrat,
- 1 mały równoległobok.

Na identycznej idei oparty jest też starogrecki stomachion, zawierający 14 elementów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tangshan

[czytaj: TANKszan] miasto w Chinach; Tangszan

Tangshan, Tangszan (chiń. 唐山; pinyin Tángshān) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, we wschodniej części prowincji Hebei, około 145 km na wschód od Pekinu. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 627 819. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 11 022 165 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tangszan

miasto w Chinach; Tangshan

Tangshan, Tangszan (chiń. 唐山; pinyin Tángshān) – miasto o statusie prefektury miejskiej w Chinach, we wschodniej części prowincji Hebei, około 145 km na wschód od Pekinu. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 627 819. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 11 022 165 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanguci

koczowniczy lud tybetański

Tanguci – koczowniczy lud pochodzenia tybetańskiego, który przed X wiekiem przeniósł się na zachodnie tereny dzisiejszej prowincji Syczuan. Tanguci posługiwali się własnym językiem, który prawdopodobnie wymarł razem z nimi. Na ziemiach chińskich ulegli sinizacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tangucki

1. → Tanguci (wymarły lud tybetański);
2. powojnik tangucki - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tangut

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) etn. przedstawiciel koczowniczego plemięemienia pochodzenia tybetańskiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Tani

niedrogi

przymiotnik

(1.1) mający niską cenę, niewymagający dużych nakładów finansowych

(1.2) oferujący towary po niskich cenach

(1.3) niewiele wart

(1.4) daw. niegodny większego szacunku

(1.5) daw. taki, który spuścił z tonu, wycofał się; potulny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taniak

1. potocznie: produkt tani w porównaniu z innymi produktami tego rodzaju; budżetowiec, niskopółkowiec;
2. dawniej: tania jadłodajnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. rzad. tania jadłodajnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taniczny

garbnikowy, cierpki, ściągający usta ze względu na obecność tanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Taniec

zespół ruchów skoordynowanych z muzyką

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. potanieć lub stanieć)

(1.1) zmieniać swoją cenę na niższą

Taniec – układ rytmicznych ruchów ciała, powstających spontanicznie pod wpływem bodźców emocjonalnych lub świadomie wyrażających pewne stany psychiczne, skoordynowanych zazwyczaj ze zrytmizowaną muzyką lub tylko elementem rytmicznym. Ruchy te mają wartość estetyczną i symboliczną, i są w danej kulturze uznawane za taniec przez wykonawców i odbiorców. Tańce mogą być podzielone i opisane ze względu na rodzaj choreografii, rodzaj ruchów lub historyczne pochodzenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taniej

stopień wyższy od przysłówka: tanio

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanina

garbnik występujący w korze dębowej - garbnik z galasówek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. naturalny garbnik polifenolowy pochodzenia roślinnego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanio

przysłówek

(1.1) w sposób tani; niedrogo, po okazjonalnej/niskiej cenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Taniocha

potocznie: to, co jest tanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Taniość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tanie; cecha tych, którzy są tani

#### Źródła:

Wiktionary

# Tanit

odmiana żelaza meteorycznego zawierająca nikiel; żelazo wstęgowe; tenit

Tanit – fenicka bogini płodności, księżyca i wody, czczona przede wszystkim w Kartaginie jako opiekunka miasta.

Odpowiednik fenickiej Asztarte, której miejsce później przejęła w wierzeniach Fenicjan i Kartagińczyków. Mityczna małżonka Baal Hammona, boga nieba i wegetacji. Jej symbole – gołąb, owoc granatu, ryba, palma, podkreślające charakter bóstwa płodności, umieszczano na stelach i ołtarzach kamiennych. Do Tanit odnoszą się również wyobrażenia odwróconego w dół księżyca połączonego z dyskiem słonecznym, a także otwartej dłoni oraz tzw. „znak Tanit” – wizerunek betyla i przepołowionego dysku słonecznego (podobny do staroegipskiego znaku anch).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taniuchny

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniutki

#### Źródła:

SJP.pl

# Taniusi

zdrobnienie od: tani; taniutki, taniuśki, taniuchny

#### Źródła:

SJP.pl

# Taniusieńki

zdrobnienie od: taniuśki; taniuteńki

#### Źródła:

SJP.pl

# Taniuśki

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniutki

#### Źródła:

SJP.pl

# Taniuteńki

zdrobnienie od: taniutki; taniusieńki

#### Źródła:

SJP.pl

# Taniutki

zdrobnienie od: tani; taniusi, taniuśki, taniuchny

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: tani

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanizna

taniość, tandeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanjug

[czytaj: TANjuk]
1. miasto w Indonezji;
2. dawna serbska agencja prasowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tank

przestarzale:
1. duży zbiornik na ciecz lub gaz;
2. czołg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wojsk. czołg

(1.2) przest. duży zbiornik na ciecz lub gaz

(1.3) grykomp. klasa postaci cechująca się dużą ilością punktów życia oraz odpornością na obrażenia

Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą ognia płaskotorowego. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanka

forma poetycka w literaturze japońskiej, utwór nierymowany; uta

Tanka (jap. 短歌 tanka; ‘krótka pieśń’, ‘krótki wiersz’) – jedna z najstarszych form poezji japońskiej (pierwotnie jedna z odmian waka) powstała około VI wieku. Każda tanka składa się z 31 sylab ułożonych w pierwszej części wiersza (kami no ku) w wersy według schematu 5 + 7 + 5 sylab, a w drugiej części (shimo no ku) według schematu 7 + 7 sylab. Używa się terminów górna strofa tanki i dolna strofa tanki. Jest jedną z najżywotniejszych form poezji japońskiej, uprawianą również obecnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tankietka

lekki pojazd pancerny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. mały, lekki czołg najczęściej bez wieży;

Tankietka – mały, najczęściej bezwieżowy wóz bojowy z dwuosobową załogą. Czasami tankietkami nazywano także małe czołgi z wieżą obrotową.

Tankietki były uzbrojone w 1 lub 2 karabiny maszynowe, rzadziej stosowano działka kaliber 20 mm. Charakteryzowały się masą 1,5 - 3,5 t i niewielkimi wymiarami. Dzięki konstrukcji bezwieżowej wysokość mieściła się w granicach 1,4 m, długość - do 3 m. Prędkość wynosiła ok. 40-45 km/h.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tankini

damski strój kąpielowy złożony z koszulki oraz majtek lub szortów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) damski strój plażowy, składający się z fig i topu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tankofermentator

kadź do fermentacji piwa; tankofermentor, fermentator, fermentor, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tankofermentor

kadź do fermentacji piwa; tankofermentator, fermentator, fermentor, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tankomat

automat do sprzedaży paliwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Tankować

1. napełniać zbiorniki materiałami pędnymi, wodą;
2. żartobliwie: pić alkohol

czasownik

(1.1) mot. lotn. napełniać bak paliwem

(1.2) pot. pić alkohol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tankować.

Tankowanie – uzupełnianie zbiorników pojazdów mechanicznych paliwem i innymi materiałami pędnymi. Odbywa się to przy użyciu odpowiedniego sprzętu zależnego od rodzaju pojazdu, paliwa, czasu napełniania itp.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tankowiec

statek wyposażony w zbiorniki, używany do przewozu ładunków płynnych; zbiornikowiec, cysternowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zbiornikowiec

Zbiornikowiec (również tankowiec) – statek wodny, przeznaczony do transportowania produktów ciekłych luzem.

Zbiornikowce należą do największych statków handlowych. W przeciwieństwie do innych frachtowców nie posiadają ładowni, a zbiorniki ładunkowe – załadunek/wyładunek odbywa się za pośrednictwem systemu rurociągów i pomp. Mostek zbiornikowca najczęściej znajduje się w części rufowej jednostki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tankownia

pomieszczenie, w którym znajdują się zbiorniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tankowóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd przewożący paliwo i umożliwiający tankowanie poza stacją paliw

#### Źródła:

Wiktionary

# Tankred

Tankred z Hauteville, fr. Tancrède de Hauteville (ur. 1072, zm. 1112) – jeden z przywódców I krucjaty oraz regent Księstwa Antiochii, członek rodu Hauteville.

Był synem Odona „Dobrego Margrabiego” i Emmy, córki Roberta Guiscarda.

Siostrzeniec Boemunda, według źródeł zachodnich podczas przemarszu przez Bizancjum, jako jedyny z przywódców pierwszej krucjaty odmówił złożenia przysięgi cesarzowi Aleksemu I (według Anny Komneny miał ją złożyć jako ostatni). W 1097 dowodził oblężeniem Nicei (obecnie İznik w Turcji). Miasto zostało opanowane jednak przez Bizantyjczyków. Następnie również w 1097 zdobył Tars i kilka innych miast w Cylicji i uczestniczył w oblężeniu Antiochii w 1098, dowodząc warownią przy południowej bramie świętego Jerzego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tanksztela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stacja benzynowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Tanna

imię żeńskie

Niemcy:

- Tanna – dzielnica gminy Starkenberg, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Altenburger Land
- Tanna – miasto w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Saale-Orla

Vanuatu:

- Tanna – wyspa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tannenberg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. daw. Stębark

## Niemcy

- Tannenberg – dzielnica miasta Marburg
- Tannenberg – gmina w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Erzgebirgskreis

## Polska

Dawne nazwy miejscowości:

- Stębark
- Tymbark

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tannenberski

→ Tannenberg

Patrz:Tannenberg

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanner

Miejscowości w USA:

- Tanner – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie King

Gminy w USA:

- Tanner (ang. Tanner Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Kidder

Osoby o nazwisku Tanner:

- Antwon Tanner – amerykański aktor
- Joseph Tanner – amerykański astronauta
- Joy Tanner – amerykańska aktorka
- Jürg Tanner – szwajcarski curler
- Roscoe Tanner – amerykański tenisista

#### Źródła:

Wikipedia

# Tanoreksja

chorobliwa potrzeba bycia opalonym, zwykle powiązana z uzależnieniem od solarium

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. nałóg opalania się, często powiązany z uzależnieniem od solarium;

Tanoreksja (z ang. 'to tan' – 'opalać się', ang. tanning dependence) – uzależnienie polegające na ciągłej chęci opalania się, najczęściej występujące u młodych kobiet.

W kulturze środkowoeuropejskiej opalenizna jest symbolem wysportowania, zdrowia i radości życia. Usługi związane z opalaniem się są w samych Stanach Zjednoczonych warte 5 miliardów dolarów na rok, 30 milionów Amerykanów korzysta z solariów przynajmniej raz na rok, a milion robi to codziennie. Liczba solariów w dużych amerykańskich miastach przekracza liczbę sklepów Starbucks i barów McDonalds.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanorektyczka

kobieta z obsesyjną potrzebą bycia opalonym, zwykle uzależniona od solarium

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. med. kobieta cierpiąca na tanoreksję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanorektyczny

→ tanoreksja

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z tanoreksją

Patrz:tanoreksja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanorektyk

osoba z obsesyjną potrzebą bycia opalonym, zwykle uzależniona od solarium

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna cierpiący na tanoreksję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanowo

Tanowo (niem. Falkenwalde) – wieś w Polsce w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police. Jest położona na Równinie Polickiej w Puszczy Wkrzańskiej przy rozwidleniu dróg wojewódzkich nr 114 do Polic (8 km) i dalej przez Trzebież do Nowego Warpna oraz nr 115 do Dobieszczyna (13 km) i Szczecina.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tański

nazwisko

## Osoby

- Adam Tański (ur. 1946) – polityk
- Czesław Tański (1862–1942) – malarz i wynalazca
- Ignacy Tański (1761–1805) – pisarz i poeta
- Janusz Tański (1864–1889) – polityk, socjalista
- Józef Tański (1805–1888) – oficer wojsk polskich, publicysta francuski
- Kazimierz Tański (1774–1853) – generał
- Klementyna z Tańskich Hoffmanowa (1798–1845) – pisarka i tłumaczka
- Paweł Tański (ur. 1974) – krytyk literacki
- Tadeusz Tański (1892–1941) – inżynier mechanik, wynalazca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tańszy

stopień wyższy od przymiotnika: tani

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantal

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 73 i symbolu Ta, kowalny, stalowoszary metal, odporny na działanie kwasów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. syn Zeusa i Pluto, ojciec Niobe i Pelopsa, władca góry Sipylos w Lidii;

- tantal (łac. tantalum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych (symbol Ta)
- Tantal – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa
- Tantal – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe
- Tantal – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tantalit

minerał, złożony tlenek żelaza, manganu, tantalu i niobu; kolumbit; niobit

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantalos

w mitologii greckiej: król frygijski, syn Zeusa zdradzający ludziom sekrety bogów; Tantal, Tantalus

- Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe
- Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa
- Tantalos (Tantal) – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tantalować

pokrywać powłoką tantalową

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tantalować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tantalowy

przymiotnik od: tantal

przymiotnik

(1.1) dotyczący tantalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tantalus

w mitologii greckiej: król frygijski, syn Zeusa zdradzający ludziom sekrety bogów; Tantal, Tantalos

- Tantalus – planetoida o numerze katalogowym 2102
- Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej król Amyklaj, syn Tiestesa
- Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej król góry Sipylos w Lidii, współbiesiadnik bogów, syn Zeusa
- Tantalus (Tantal) – w mitologii greckiej królewicz tebański, syn Amfiona i Niobe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tantiema

umowna opłata licencyjna za korzystanie z utworów muzycznych (i innych, np. audialnych lub wizualnych) płacona przez użytkownika na rzecz właściciela praw majątkowych do dzieła (twórcy, producenta, Organizacji Zbiorowego Zarządzania)

- tantiema – wynagrodzenie autorskie, honorarium autorskie
- tantiema – dodatkowe wynagrodzenie pracowników

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tantniś

tantniś krzyżowiaczek - motyl z rodziny tantnisiowatych (Plutella masculipennis) będący groźnym szkodnikiem roślin krzyżowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantnisiowate

rodzina owadów z rzędu motyli, niewielkich rozmiarów (do 18 mm długości), o charakterystycznej budowie skrzydeł, z których przednia para jest wąska i wydłużona, tylna szersza i przeważnie krótsza

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantnisiowaty

o cechach tantnisiowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanto

określenie wykonawcze (często używane w powiązaniu z innymi, np. non tanto = nie za wiele): tyle, tak wiele

- Tanto wł. tyle, tak wiele – określenie muzyczne (np. non tanto – nie za wiele)
- Tantō – sztylet japoński
- tanto – typ głowni noża, popularnej w nożach taktycznych i bojowych – odpornej na naprężenia poprzeczne
- Tanto – jeden z liderów sesshin w buddyzmie zen, odpowiedzialny za naukę postawy medytacyjnej
- Tanto – album Pabla Alborána
- „Tanto” – singel Pabla Alborána

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tantra

1. religijny tekst łączący w sobie sentencje filozoficzne, powstały w kręgu hinduizmu, buddyzmu, dźinizmu i w mniejszym stopniu innych religii wschodu;
2. nurt religijno-filozoficzny oparty na takich tekstach; tantryzm

Tantra – rodzaj dzieła, właściwy dla tantryzmu śaktyjskiego, dźinijskiego i buddyjskiego. Tantra to tekst ezoteryczny, może zawierać zarówno opisy doktryny jak i praktyk tantryzmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tantrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadżrajana; mantrajana; buddyzm tantryczny

Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się ok. II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahājāny. Praktycy uważają, że posiada metody bezpośredniego doświadczenia natury rzeczywistości, na temat której „wnioskuje się” według tzw. prawomocnego poznawania (sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach mahajany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tantryczka

→ tantryk

Patrz:tantryk

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantryczny

przymiotnik od: tantryzm, tantra; charakterystyczny, typowy dla tantryzmu, ogółu tekstów religijno-filozoficznych, powstałych głównie w kręgu hinduizmu, buddyzmu i dźinizmu (np. pogląd tantryczny), związany z nurtem opartym na takich tekstach

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantryjski

→ tantra; tantryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantryk

wyznawca tantryzmu, indyjskiego ruchu religijnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Tantryzm

nurt religijno-filozoficzny oparty na tekstach, powstałych w kręgu hinduizmu, buddyzmu, dźinizmu i w mniejszym stopniu innych religii wschodu; tantra

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tantung

miasto w Chinach; Dandong

Dandong (chiń. upr. 丹东; pinyin Dāndōng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, port morski i śródlądowy nad rzeką Jalu, w pobliżu jej ujścia do Morza Żółtego, na granicy z Koreą Północną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tantuński

→ Tantung

Patrz:Tantung

#### Źródła:

SJP.pl

# Tany

dawny tytuł szlachecki nadawany właścicielom ziemskim; osoba nosząca ten tytuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanzańczyk

obywatel Tanzanii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Tanzanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanzania

Zjednoczona Republika Tanzanii; państwo w Afryce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. polit. państwo we wschodniej Afryce ze stolicą w Dodoma;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanzanit

barwna odmiana zoizytu (minerału z szeregu epidotu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. odmiana zoisytu

Tanzanit (Tanganit) – przezroczysta, niebieska w odcieniach do fioletowej gemmologiczna odmiana zoisytu. Nieprawidłowo nazywany „szafirem Meru” – pierwsi jego odkrywcy mylnie uznali go za szafir.

Nazwa pochodząca od Tanzanii, gdzie minerał ten został odkryty, została wprowadzona przez firmę jubilerską Tiffany z Nowego Jorku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tanzanitowy

→ tanzanit

Patrz:tanzanit

#### Źródła:

SJP.pl

# Tanzanka

obywatelka Tanzanii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Tanzanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanzański

związany z Tanzanią

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Tanzania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tanzimat

okres reform w Turcji w latach 1839-1870, zmierzających do utworzenia nowoczesnego państwa; tanzymat

Tanzimat (osmańskotureckie تنظيمات) – okres reform w Imperium Osmańskim w latach 1839–1876. Termin ten w języku osmańskotureckim oznacza „reorganizację”.

Tanzimat rozpoczął się zarówno dzięki inicjatywie sułtanów Mahmuda II i Abdulmecida I, jak i za sprawą inicjatywy doświadczonych na europejskich placówkach dyplomatycznych doradców: Ali Paszy, Midhata Paszy, Fuada Paszy oraz Raszida Paszy. Doszli do wniosku, że stare religijne i wojskowe instytucje nie były w stanie sprostać potrzebom imperium we współczesnym świecie. Większość symbolicznych zmian, takich jak zmiana ubiorów, miała na celu zmianę mentalności i sposobu zarządzania imperium. Wiele reform zostało bezpośrednio zapożyczonych od europejskich mocarstw. Reformy przewidywały powszechny pobór do wojska, zmianę systemu nauczania oraz miały na celu ukrócenie korupcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tanzymat

okres reform w Turcji w latach 1839-1870, zmierzających do utworzenia nowoczesnego państwa; tanzimat

#### Źródła:

SJP.pl

# Tao

wieloznaczne, różnie tłumaczone główne pojęcie taoizmu; dao

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) filoz. w taoizmie i ogólnie filozofii chińskiej: naturalna droga, którą podąża wszechświat

- Dao (Tao) – jedno z podstawowych pojęć w filozofii chińskiej
- Tao (Yami) – jedna z grup Aborygenów tajwańskich, zamieszkująca wyspę Lan Yu
- Tao – gmina w Mali, w regionie Sikasso, w okręgu Koutiala

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taoiseach

[czytaj: tiszech] w Irlandii: prezes rady ministrów, premier

Taoiseach, An Taoiseach (wym. [ˈtˠ̪iːʃəx] lub [ˈtˠ̪iːʃəh], l.mn. Taoisigh, wym. [ˈtˠ̪iːʃiː] lub [ˈtˠ̪iːʃɪgʲ]; dosłownie z irl. – wódz, przywódca) – premier Irlandii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taoista

zwolennik taoizmu (daoizmu); daoista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca taoizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taoistka

wyznawczyni taoizmu (daoizmu); daoistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Taoistyczny

związany z taoizmem (daoizmem, chińskim kierunkiem filozoficzno-religijnym lub zbiorem praktyk magicznych), np. duchowni daoistyczni; daoistyczny (rzadziej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taoizm

chiński kierunek filozoficzno-religijny; przekształcony później w zbiór praktyk magicznych mających zapewnić nieśmiertelność lub długowieczność; daoizm (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. rel. tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny, podkreślający równowagę, prostotę i życie w harmonii z wszechświatem;

Taoizm (czasem zapisywany jako daoizm) – tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny. Stworzenie filozofii taoistycznej przypisuje się mędrcowi zwanemu Laozi w VI wieku p.n.e., taoizm religijny powstał w II i III wieku n.e. Za najważniejsze księgi taoizmu uważa się Daodejing oraz Zhuangzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taon

cząstka elementarna należąca do grupy leptonów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. nietrwała cząstka elementarna należąca do leptonów, mająca ujemny ładunek elektryczny;

Taon – cząstka elementarna z grupy leptonów obdarzona ładunkiem ujemnym, średnim czasem życia 3×10−13 sekundy i dużą masą wynoszącą 1777 MeV/c2 = 3,17×10−27 kg (dla porównania 939 MeV/c2 dla protonu i 0,511 MeV/c2 dla elektronu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taonowy

→ taon

Patrz:taon

#### Źródła:

SJP.pl

# Taormina

miejscowość i gmina we Włoszech

Taormina (syc. Taurmina, grec. Tauromenion, łac. Tauromenium) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Mesyna.

Według danych na rok 2013 gminę zamieszkiwało 11 061 osób, 842,4 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taormiński

przymiotnik od: Taormina (miasto we Włoszech)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taotie

motyw zdobniczy w sztuce chińskiej, mający symbolizować demona odstraszającego złe duchy

Tāotiè (chiń., 饕餮), Tōtetsu (jap. 饕餮) – nazwa mitologicznego potwora i motywu ornamentacyjnego, charakterystycznego dla chińskich naczyń z brązu z epok Shang i Zhou.

Ozdobne ornamenty (zwane maskami) naczyń ceremonialnych (ofiarnych) najczęściej przedstawiają pysk tego potwora, którego wizerunek miał odstraszać złodziei i tych, którzy zakłócają rytuały.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tap

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodzie tiumeńskim Rosji, prawy dopływ Tobołu

Tap

- Táp – wieś i gmina na Węgrzech
- Tap (Gaap) – demon

TAP

- Tajna Armia Polska – polska organizacja konspiracyjna
- TAP Air Portugal – portugalskie narodowe linie lotnicze
- TAP (gazociąg) – Trans Adriatic Pipe, z Azerbejdżanu, do krajów południowej Europy, konkurencyjny wobec niedoszłych projektów rosyjskich, aktualnie już realizowany.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tap-Dance

[czytaj: tap dens] taniec, podczas którego rytmicznie uderza się o podłogę butami z podkutymi piętami i obcasami; stepowanie, przytup

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapas

przekąski podawane głównie do napojów w barach Hiszpanii, np. oliwki, owoce morza, katalońska kiełbasa

Tapas (z hiszp. tapa – przykrywka, wieczko) – niewielkie przekąski podawane zazwyczaj do napojów w barach Hiszpanii. Mogą być podawane na ciepło lub na zimno i przyjmować różne formy – od prostych przekąsek po bardziej skomplikowane dania. Przyrządza się je z rozmaitych składników: warzyw, mięs, owoców morza, jajek itp. W Kraju Basków tapas nazywane są pintxos (od wbitych w przekąski wykałaczek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tapczan

mebel do spania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj łóżka w formie skrzyni, w którym część, na której się śpi (materac), stanowi jednocześnie wieko pojemnika na pościel;

Tapczan – mebel przeznaczony do spania oraz odpoczynku w pozycji leżącej. Składa się z drewnianego pudła, w którym zazwyczaj trzyma się pościel, i materaca, który był położony początkowo na pasach lub sznurach, później na siatce lub sprężynach. Tapczan często był obity tkaniną dekoracyjną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapczanik

mały tapczan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapczanisko

zgrubienie od: tapczan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapczanopółka

mebel łączący w sobie cechy tapczanu i półki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapczanowy

przymiotnik od: tapczan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapeciak

potocznie: nożyk z łamanym ostrzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapeciara

pogardliwie: kobieta z dużą ilością makijażu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. obraź. o kobiecie przesadnie stosującej makijaż, szczególnie o nakładającej zbyt grubą warstwę fluidu lub pudru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tapeciarka

1. kobieta trudniąca się wyklejaniem tapetą ścian;
2. przyrząd ułatwiający kładzenie tapety

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapeciarski

związany z wyklejaniem ścian tapetą

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapeciarstwo

zajęcie tapeciarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapeciarz

osoba trudniąca się wyklejaniem tapetą ścian

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapenada

prowansalska pasta ziołowa do przyprawiania potraw; tapenade

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa;

Tapenada – pasta, której głównymi składnikami są oliwki i kapary oraz oliwa. Obok nich, w zależności od wersji, w składzie mogą znaleźć się np. czosnek, bakłażan, anchois i różne przyprawy. Wywodzi się z Prowansji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapenade

prowansalska pasta ziołowa do przyprawiania potraw; tapenada

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. prowansalska pasta, której głównymi składnikami są oliwki, kapary i oliwa

Tapenada – pasta, której głównymi składnikami są oliwki i kapary oraz oliwa. Obok nich, w zależności od wersji, w składzie mogą znaleźć się np. czosnek, bakłażan, anchois i różne przyprawy. Wywodzi się z Prowansji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taper

dawniej: pianista grający za zapłatą do tańca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) film. muz. pianista akompaniujący filmowi lub przygrywający w kawiarni

Taper – w niemym kinie osoba grająca na pianinie lub organach teatralnych, improwizująca podkład muzyczny do wyświetlanych scen. Samo słowo wywodzi się z języka francuskiego taper i oznaczało między innymi: pisanie na maszynie, stukanie, stukanie w klawisze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taperka

zajęcie, zawód tapera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. muz. pianistka akompaniatorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taperować

przygrywać na fortepianie

#### Źródła:

SJP.pl

# Taperski

→ taper

Patrz:taper

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapet

stół nakryty zielonym suknem, przy którym dawniej toczono obrady; dziś tylko w związkach frazeologicznych:
a) być, pojawić się, znaleźć się na tapecie - być omawianym, stać się tematem rozmów, dyskusji;
b) mieć coś na tapecie - właśnie coś omawiać, zajmować się czymś w danej chwili

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. stół, przy którym odbywają się obrady, przykryty suknem, zwykle w kolorze zielonym

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: tapeta

Tapet – dawniej stół, przy którym odbywały się obrady, przykryty suknem, zwykle w kolorze zielonym.

Dziś głównie w powiedzeniu być/znaleźć się/mieć coś na tapecie pochodzącym od niemieckiego etwas aufs Tapet bringen, przy czym w języku niemieckim Tapet nie oznaczał stołu, lecz sukno do jego przykrywania. Czasem spotykana jest też zniekształcona wersja wziąć coś na tapetę (zamiast wziąć coś na tapet), powstała poprzez mylne skojarzenie ze słowem tapeta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapeta

1. wzorzysty lub jednobarwny papier (rzadziej tkanina lub tworzywo sztuczne) służący do wyklejania ścian;
2. obraz na wyświetlaczu telefonu komórkowego, na pulpicie monitora komputerowego;
3. potocznie: przesadzony, mocny makijaż

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. kolorowy lub wzorzysty papier, którym dekoruje się wewnętrzne ściany pomieszczeń;

(1.2) inform. grafika umieszczona jako tło roboczego obszaru pulpitu komputera;

(1.3) slang. przen. nadmierny, zbyt grubo nałożony makijaż

- tapeta – ozdobne wykończenie ściany wewnątrz budynku
- tapeta – grafika ozdabiająca tło pulpitu systemu operacyjnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapetnik

gryziel tapetnik - gatunek pająka z rodziny gryzielowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tapetować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tapetum

tkanka wyściełająca ścianę woreczków pyłkowych u nasiennych oraz ścianę zarodni paprotników i mszaków

Tapetum (łac.), tkanka wyściełająca – tkanka roślinna, tworząca warstwę komórek otaczających tkankę zarodnikotwórczą (archespor) w zarodniach wielu paprotników oraz w woreczku pyłkowym roślin nasiennych.

U paprotników pełni funkcję tkanki odżywczej wyścielającej zarodnie. Składa się z dwóch warstw komórek, które rozkładają się w czasie rozwoju zarodników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tapety

1. wzorzysty lub jednobarwny papier (rzadziej tkanina lub tworzywo sztuczne) służący do wyklejania ścian;
2. obraz na wyświetlaczu telefonu komórkowego, na pulpicie monitora komputerowego;
3. potocznie: przesadzony, mocny makijaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapicer

rzemieślnik wyściełający materiałem meble lub elementy wyposażenia samochodów; tapisjer (dawniej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. rzem. rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem obić, pokrywaniem tkaninami mebli, kanap, foteli samochodowych itp.

Tapicerstwo – rodzaj rzemiosła lub dział przemysłu zajmujący się wyścielaniem i obijaniem tkaniną, skórą lub innym materiałem: mebli, siedzeń, wnętrz pojazdów itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapicerka

1. to, czym są wyściełane meble lub elementy wyposażenia samochodów;
2. potocznie: tapicerstwo - rzemiosło tapicera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, czym usłane są meble lub wyposażenie samochodu

(1.2) pot. tapicerstwo

Tapicerstwo – rodzaj rzemiosła lub dział przemysłu zajmujący się wyścielaniem i obijaniem tkaniną, skórą lub innym materiałem: mebli, siedzeń, wnętrz pojazdów itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapicernia

dział fabryki lub warsztat rzemieślniczy, w którym wykonuje się prace tapicerskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapicerować

wyściełać określonym materiałem meble, ściany, drzwi lub elementy wyposażenia samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapicerski

przymiotnik

(1.1) dotyczący tapicerstwa lub tapicera

#### Źródła:

Wiktionary

# Tapicerstwo

wyściełanie materiałem mebli lub elementów wyposażenia samochodów

Tapicerstwo – rodzaj rzemiosła lub dział przemysłu zajmujący się wyścielaniem i obijaniem tkaniną, skórą lub innym materiałem: mebli, siedzeń, wnętrz pojazdów itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tapiewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Gwardiejsk (obecnie także egzonim wariantowy);

Gwardiejsk, Tapiewo (ros. Гвардейск; niem. Tapiau) – miasto w obwodzie królewieckim. Położone na prawym brzegu rzeki Pregoły, 38 km na wschód od Królewca.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapiewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tapiewem, dotyczący Tapiewa

#### Źródła:

Wiktionary

# Tapin

- Tapin – wieś w Polsce, w województwie podkarpackim
- Tapin – kabupaten w Indonezji, w prowincji Borneo Południowe

#### Źródła:

Wikipedia

# Taping

test umożliwiający ocenę sprawności i prawidłowości wykonywania czynności motorycznych, sprawdzający precyzję, czas reakcji i tempo ruchów

Plastrowanie (inaczej taping, nalepianie plastra) – metoda uważana za sposób leczenia poprzez aplikację na ciele nierozciągliwego lub elastycznego plastra. Nalepiony plaster ma być źródłem bodźców wyłącznie mechanicznych (nie jest nasączony żadnym lekiem) i w zależności od rodzaju, sposobu i miejsca aplikacji, ma mieć różne oddziaływanie lecznicze. Jedną z metod plastrowania jest plastrowanie dynamiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tapioka

kasza z bulw manioku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mąka, białe granulki lub płatki skrobiowe otrzymane z manioku;

Tapioka, skrobia tapiokowa – produkt skrobiowy otrzymany z manioku. Proces izolacji tapioki jest zbliżony do pozyskiwania skrobi ziemniaczanej i obejmuje: mycie oraz obieranie korzeni, rozdrabnianie, wymywanie skrobi, oddzielenie wody sokowej, oczyszczanie, odwadnianie i suszenie. Występuje w postaci perłowych kulek, płatków i mąki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapiokowy

przymiotnik

(1.1) zrobiony z tapioki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tapiolit

minerał o składzie tantalitu, należący jednak do układu tetragonalnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapir

roślinożerny ssak zamieszkujący dżungle Ameryki Południowej i Azji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Tapirus|Brisson|ref=tak., ssak lasów tropikalnych, o niewielkiej trąbie wykształconej z nosa i wargi;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. utapirowane włosy

Tapir (Tapirus) – rodzaj ssaków z rodziny tapirowatych (Tapiridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapiranga

rodzaj ptaków z rodziny tanagrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapirek

zdrobnienie od: tapir

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapirować

stroszyć włosy, czesząc grzebieniem poszczególne pasma w kierunku do skóry, w celu stworzenia pewnego rodzaju podkładki pod wysoką fryzurę

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapirowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tapirować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tapirowate

rodzina ssaków roślinożernych z rzędu nieparzystokopytnych, o wydłużonej głowie, mających nos i wargę przekształconą w ruchliwą trąbę, występujących w tropikach Ameryki, na Półwyspie Malajskim i na niektórych wyspach Indonezji; tapiry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tapiridae|Gray|ref=tak., monotypowa rodzina ssaków kopytnych z rzędu nieparzystokopytnych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapirowaty

o cechach tapirowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapirowy

→ tapir

Patrz:tapir

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapiseria

wielobarwna, jednostronna tkanina artystyczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. jednostronna tkanina o różnorodnej dekoracji, służącą do dekoracji ścian;

Tapiseria (z franc. tapisserie) – ogólna nazwa określająca jednostronną tkaninę o różnorodnej dekoracji: figuralnej (np. ze scenami mitologicznymi, biblijnymi), heraldycznej bądź zwierzęco-roślinnej (tzw. werdiura), służącą do dekoracji ścian. Potocznie termin „tapiseria” stosowany jest wymiennie z nazwami: gobelin i arras.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tapiseriowy

→ tapiseria; tapiseryjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapiseryjny

→ tapiseria; tapiseriowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapisjer

dawniej: rzemieślnik wyściełający materiałem meble lub elementy wyposażenia samochodów; tapicer

#### Źródła:

SJP.pl

# Taplać

potocznie:
1. nurzać coś w wodzie, błocie;
2. taplać się - brnąć w wodzie lub błocie; pławić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Tapsuj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w syberyjskiej części Rosji, prawy dopływ Sośwy Północnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Tar

żyjące w wysokich górach Azji zwierzę z rodziny krętorogich, z wyglądu podobne do kozy

- tar – komputerowy program do archiwizacji
- tar – perski instrument muzyczny
- tar – zwierzę z rodzaju Hemitragus w rodzinie krętorogich
- Tar – miejscowość na Węgrzech
- Tar – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Północna
- Tar – rzeka w Kirgistanie
- Tar – singel zespołu Visage z 1979 roku
- Tár – film Todda Fielda z 2022 r. z Cate Blanchett w roli głównej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tara

1. przyrząd do prania ręcznego;
2. waga opakowania (brutto - netto)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka na pograniczu obwodów nowosybirskiego i omskiego w Rosji, prawy dopływ Irtysza;

Postacie:

- Tara – imię żeńskie
- Tara – bogini w mitologii indyjskiej
- Tara – bogini w mitologii polinezyjskiej
- Tārā – żeński bodhisattwa w buddyzmie tybetańskim
- Tara Patrick – aktorka pornograficzna

Toponimy:

- Tara – wzgórze w Irlandii, siedziba arcykrólów
- Tara – rzeka w Czarnogórze
- Tara – rzeka w Rosji
- Tara – miasto w Rosji
- Tara – miasto w Australii
- Tara – gaun wikas samiti w Nepalu w strefie Dhawalagiri w dystrykcie Baglung

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taraba

gatunek ptaka z rodziny chronkowatych

- Taraba (rzeka)
- Taraba (stan)
- Taraba (ptak)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taraban

1. wielki bęben używany przez tureckie pułki janczarskie; baraban;
2. bęben o podłużnym kształcie używany w dawnym wojsku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. muz. wojsk. walcowaty bęben używany przez wojsko;

Taraban lub tułumbas (tur. daraban) – duży, podłużny bęben kapeli janczarskich, używany także w dawnym wojsku polskim.

Tarabanów używano do nadawaniu taktu w marszu oraz w bitwach do przekazywania rozkazów. Takie zastosowanie miało miejsce m.in. w bitwie pod Carrhae. Taraban jest wspomniany w czwartej zwrotce polskiego hymnu:

> #### Źródła:

> SJP.pl
> Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarabanić

1. bić w taraban, bębnić;
2. potocznie: uderzać w coś mocno, gwałtownie; walić, łomotać;
3. potocznie: dźwigać coś ciężkiego;
4. tarabanić się - potocznie:
a) poruszać się niezdarnie, z trudem;
b) wchodzić na coś niezgrabnie, z trudem; wtarabaniać się, gramolić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarabanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od taraban

#### Źródła:

Wiktionary

# Taracha

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Taradajka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradejka, taratajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. niewielki, czterokołowy, odkryty pojazd konny o prostej konstrukcji, zwykle bez resorów, używany w Polsce w XVIII wieku;

(1.2) przest. żart. osoba gadatliwa

Taradajka (taradejka, taratajka) (od ukr. тарадайка, ros. таратайка) – lekka, odkryta, nieresorowana bryczka, na ogół dwukołowa, powożona najczęściej w zaprzęgu jednokonnym, używana na ziemiach polskich w XVIII wieku.

Była niewielkim pojazdem o prostej konstrukcji, który Gloger uważa za rodzaj zwykłej małej bryczki lub kolaski, jaka pojawiła się w Polsce w XVIII wieku. Później używana często jako podręczny wózek czterokołowy, w zaprzęgu dwukonnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taradejka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradajka, taratajka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarahumara

lud zamieszkujący stan Chihuahua w Meksyku

Tarahumara, Rarámuri – lud zamieszkujący stan Chihuahua w Meksyku, posługujący się językiem tarahumara z rodziny uto-azteckiej. Ich liczebność wynosi około 70 tysięcy osób. Słyną z niezwykłej wytrzymałości w biegu, którą wykorzystują w tzw. polowaniu uporczywym. Stąd pochodzi nazwa ludu – Rarámuri, która dosłownie znaczy „biegacze”. Biegi stanowią także element tradycyjnych zawodów sportowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taraj

gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych; kot cętkowany, kotek cętkowany

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Prionailurus viverrinus|ref=tak., kotek cętkowany

Kotek cętkowany, taraj, kot cętkowany (Prionailurus viverrinus) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). Żyje wzdłuż brzegów rzek, w namorzynach, niedostępnych lasach tropikalnych i na trzęsawiskach Pakistanu, Indii, Sri Lanki, Indonezji. Gatunek ten jest chroniony przepisami konwencji waszyngtońskiej (CITES).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarakan

reg.: karaluch

Tarakan – miasto w Indonezji na wyspie Tarakan w prowincji Borneo Północne; powierzchnia 250,8 km²; ludność 147 030 (VI 2005); gęstość zaludnienia 586,2 osób/1 km².

Ośrodek wydobycia ropy naftowej; port wywozowy tego surowca; port lotniczy Juwata Airport.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taramasalata

zakąska w postaci kremowej pasty rybnej z ikry zmieszanej z namoczoną bułką lub gotowanymi ziemniakami, cebulą i koperkiem; taramosalata

#### Źródła:

SJP.pl

# Taramosalata

zakąska w postaci kremowej pasty rybnej z ikry zmieszanej z namoczoną bułką lub gotowanymi ziemniakami, cebulą i koperkiem; taramasalata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pasta z ikry, tradycyjna grecka potrawa wielkopostna;

Taramosalata (ngr. ταραμοσαλάτα) – popularna grecka pasta z ikry, często podawana jako przystawka.

Jest też daniem tradycyjnie postnym przygotowywanym na tzw. Czysty Poniedziałek, czyli pierwszy dzień Wielkiego Postu; podawana wtedy do lagany (wielkich placków chlebowych wypiekanych na ten dzień).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taran

1. belka zakończona żelazną głowicą służąca dawniej do burzenia bram i murów;
2. zaostrzona belka wystająca z dziobu okrętu albo ostro zakończony, wydłużony dziób, służące dawniej np. do przebijania burt wrogich okrętów;
3. potocznie: rozpędzony duży przedmiot uderzający w coś i niszczący to

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. machina oblężnicza z ciężką kłodą do kruszenia murów i rozbijania bram;

(1.2) hist. żegl. element konstrukcji okrętu, służący do zatapiania okrętów wroga przez uderzenie dziobem;

- taran (machina oblężnicza) – rodzaj machiny oblężniczej
- taran (dziób okrętu) – element konstrukcji dawnych okrętów
- taran (technika walki) – technika walki
- taran hydrauliczny – urządzenie do pompowania wody
- Taran – polski zespół blackmetalowy
- Taran i magiczny kocioł – amerykański film animowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taranek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Taraniec

taraniec paskowany - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Taranik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od taran

#### Źródła:

Wiktionary

# Taranować

czasownik przechodni niedokonany (dk. staranować)

(1.1) hist. wojsk. żegl. rozbijać, niszczyć lub wyważać coś przy użyciu taranu

(1.2) hist. wojsk. żegl. uderzyć własnym pojazdem, okrętem albo samolotem obiekt wroga w celu jego uszkodzenia albo zniszczenia;

(1.3) najeżdżać lub uderzać w przeszkodę

(1.4) pot. z impetem w coś lub kogoś wjechać popychając go

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarant

koń lub pies o maści białej w gniade, kare lub kasztanowate plamy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarantas

dawny powóz o nadwoziu w kształcie pudła osadzonego na drążkach zamiast resorów

Tarantas (ros. тарантас) – podróżny czterokołowy pojazd zaprzęgowy wywodzący się z Rosji, rodzaj bryczki. Tarantas zaprzęgany był w jednego lub dwa konie.

Wydłużone pudło tego pojazdu, w tylnej części kryte półokrągłą, brezentową budą, osadzone było na długich (kilkumetrowych), elastycznych drągach pełniących rolę resorów. Uważany był za wygodny pojazd podróżny, ponieważ mieścił miejsca leżące i siedzące.

Tarantasy używano w XIX wieku i pocz. XX wieku, także w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarantela

tarantella;
1. neapolitański taniec ludowy o bardzo szybkim tempie, w takcie 6/8 lub 3/8;
2. muzyka do tego tańca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. folk. tradycyjny taniec neapolitański

(1.2) muz. folk. muzyka towarzysząca taranteli (1.1)

Tarantela (wł. tarantella) – włoski taniec ludowy, z Neapolu.

Charakteryzuje się ściśle ustaloną rytmiką, opartą na jednostajnym pochodzie drobnych wartości rytmicznych; tempo szybkie, najczęściej w metrum 6/8, jednak zdarzają się także wykonania w metrum 3/8.

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od miasta Taranto lub nazwy pająka – tarantuli, według wierzeń ludowych taniec miał leczyć z jadowitego ukąszenia.

Od XIX wieku, w formie stylizowanej, pojawił się w muzyce poważnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarantella

tarantela;
1. neapolitański taniec ludowy o bardzo szybkim tempie, w takcie 6/8 lub 3/8;
2. muzyka do tego tańca

Tarantela (wł. tarantella) – włoski taniec ludowy, z Neapolu.

Charakteryzuje się ściśle ustaloną rytmiką, opartą na jednostajnym pochodzie drobnych wartości rytmicznych; tempo szybkie, najczęściej w metrum 6/8, jednak zdarzają się także wykonania w metrum 3/8.

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od miasta Taranto lub nazwy pająka – tarantuli, według wierzeń ludowych taniec miał leczyć z jadowitego ukąszenia.

Od XIX wieku, w formie stylizowanej, pojawił się w muzyce poważnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarantinowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z twórczością Quentina Tarantina

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarantowaty

o maści konia: biały z niewielkimi plamami

przymiotnik jakościowy

(1.1) hipol. o koniu: biały w plamaamy gniade, kare lub kasztanowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarantula

1. duży pająk z rodziny pogońców, którego jad zagraża życiu owadów i małych ptaków, wywołuje u ludzi stany zapalne; występuje w kilku gatunkach, m.in. w południowych Włoszech i na obszarach stepowych wschodniej Azji i Europy; jej ukąszenie nie musi prowadzić do śmierci;
2. dawne narzędzie tortur służące do wyrywania kobietom piersi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Lycosa tarantula|ref=tak., drapieżny gatunek pająka;

Tarantula – zwyczajowa nazwa nadawana kilku południowo- i środkowoeuropejskim rodzajom dużych pająków z rodziny pogońcowatych – Hogna, Lycosa i Geolycosa.

Zwyczajowo w kilku językach, m.in. w polskim, mianem „tarantuli” nazywa się niesłusznie wiele większych gatunków pająków, zwłaszcza ptaszników. Jednak w języku angielskim również oficjalnie nazwy wielu ptaszników zawierają słowo „tarantula”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarantyzm

zbytnie uwielbienie tańca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarapata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. tarapaty.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarapaty

potocznie: trudne, przykre sytuacje, niemiłe przygody; kłopoty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. przykre lub niemiłe sytuacje

Tarapaty – polski film familijno-przygodowy z 2017 roku w reżyserii Marty Karwowskiej, wyprodukowany przez Koi Studio.

Film został zakwalifikowany do konkursu Inne Spojrzenie na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni.

Zdjęcia do filmu powstawały w Warszawie i okolicach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taras

powierzchnia umieszczona na wysokości parteru, piętra lub na dachu, czasami zadaszona

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. otwarta przestrzeń użytkowa budynku;

(1.2) geol. podcięty i wyrównany teren na stoku góry lub wzniesienia

(1.3) daw. grobla

(1.4) stpol. gruz, żwir

- Taras – imię męskie

- taras (architektura) – pozioma powierzchnia umieszczona na wysokości parteru, piętra lub na dachu
- taras (geomorfologia) – forma ukształtowania ściany skalnej lub zbocza doliny (we wspinaczce i tatrologii)
- taras (historia wojskowości) – drewniana ściana używana przez husytów do osłony dział
- taras (ogrodnictwo) – w ogrodnictwie (ogrody tarasowe)
- taras rolny
- Taras – fikcyjna góra z Silmarillionu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarasek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarasewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarasić

regionalnie: zgniatać coś, przechodząc lub przebiegając po czymś; deptać

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarasiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Iwan Tarasiewicz Gramotin − rosyjski polityk i dyplomata
- Henryk Tarasiewicz − polski działacz opozycyjny
- Janusz Tarasiewicz − polski żużlowiec
- Jerzy Tarasiewicz – polski żeglarz i pisarz marynista
- Konstanty Tarasiewicz − białoruski inżynier i działacz mniejszości polskiej
- Kordian Tarasiewicz − polski przedsiębiorca
- Małgorzata Tarasiewicz − polska działaczka społeczna i polityk
- Michał Tarasiewicz − polski aktor, reżyser, kolekcjoner teatraliów
- Paweł Tarasiewicz − polski filozof kultury i cywilizacji, prezbiter katolicki
- Ryszard Tarasiewicz − polski piłkarz i trener
- Stanisław Tarasiewicz − polski dziennikarz i działacz mniejszości polskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarasik

zdrobnienie od: taras

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarasin

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarasiuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Borys Tarasiuk – ukraiński politolog, dyplomata i polityk
- Georgina Tarasiuk – polska piosenkarka
- Stefan Tarasiuk – polski inżynier leśnik, profesor nauk leśnych
- Siergiej Tarasiuk – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taraskowo

Taraskowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Piątnica. W latach 1973–1995 w gminie Wizna.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Łojewek, dopływ Narwi.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Olszynach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Taraśnica

rodzaj prymitywnej armaty, używanej w średniowieczu do obrony zamków

Taraśnica (staropol. od czes. tarasnice) – rodzaj lekkiego długolufowego działa przeznaczonego do prowadzenia ognia bezpośredniego.

W XV w. stosowali je czescy husyci, znane było wówczas i w Polsce. Nazwa pochodzi od ruchomej drewnianej zasłony (taras) umieszczanej jako przegroda w lukach pomiędzy wozami szyku taborowego. W późniejszym czasie używano go (podobnie jak hakownic) w obronie murów i innych umocnień stałych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarasować

blokować przejście lub przejazd w danym miejscu; zatarasowywać

czasownik

(1.1) blokować możliwość przejścia lub przejazdu stojąc lub stawiając coś na drodze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zastawianie drogi, przejścia, przejazdu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarasowaty

przypominający taras

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarasowy

→ taras

przymiotnik

(1.1) taki, który jest ułożony w formę tarasu

(1.2) związany z tarasem, dotyczący tarasu

Patrz:taras

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taraszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Taratajka

bryczka, zwykle dwukołowa, bez resorów, używana w XVIII wieku; taradejka, taradajka

#### Źródła:

SJP.pl

# Taratatka

dawniej: rodzaj krótkiej kapoty męskiej, ozdobionej naszywkami ze sznura (szamerunkiem), noszonej w dawnej Polsce na przełomie XVIII i XIX wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rodzaj krótkiej męskiej kapoty sięgającej do kolan i obszytej szamerunkiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarator

bułgarska zupa jogurtowo-ogórkowa z dodatkiem oliwy, czosnku oraz orzechów włoskich

Tarator ogórkowy (bułg. таратор [tara’tor] с краставици) – rodzaj zupy-chłodnika; danie charakterystyczne dla kuchni bułgarskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarawa

atol na Oceanie Spokojnym, w państwie Kiribati

Tarawa – główny atol wyspiarskiego państwa Kiribati, położony w środkowej części Oceanu Spokojnego w archipelagu Wysp Gilberta. Znajduje się tu stolica kraju Bairiki. Atol jest zamieszkany przez 70 090 osób (2020), posługujących się na co dzień językiem angielskim oraz językiem kiribati. Powierzchnia laguny wynosi około 500 km². Atol ten jest też siedzibą władz jednego z sześciu dystryktów Kiribati, a także lokalnej rady wyspiarskiej, jednej z 21 w tym państwie (zobacz podział administracyjny Kiribati). Na tym atolu znajdują się m.in. osady Buariki i Bonriki. W południowej części atolu znajduje się jednostka administracyjna South Tarawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarbusz

czerwona czapka filcowa, noszona głównie przez muzułmanów zamieszkujących strefę śródziemnomorską

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarchalice

Tarchalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarchalin

Tarchalin (pol. hist. Tarchalino) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Bojanowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarchomin

dzielnica w Warszawie

Tarchomin – osiedle i obszar MSI znajdujący się w północnej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarchomiński

związany z Tarchominem, dotyczący Tarchomina

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tarchominem, dotyczący Tarchomina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarcica

produkt drzewny powstały w tartaku w wyniku wstępnej obróbki drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) deski powstałe na skutek przecięcia gałęzi lub pnia piłą

Tarcica – asortyment drzewny powstały w wyniku przetarcia drewna okrągłego w sposób indywidualny bądź grupowy (decyduje liczba równocześnie pracujących pił) na pilarkach: ramowych (trakach), taśmowych bądź tarczowych. Ze względu na stopień obróbki tarcice dzielą się na:

- tarcicę nieobrzynaną – o obrobionych dwóch powierzchniach równoległych, krawędzie boczne są obłe (bez obróbki); otrzymywana jest przez przetarcie jednokrotne na trakach (piłach tartacznych),
- tarcicę obrzynaną – o obrobionych czterech płaszczyznach i krawędziach czoła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarciczka

zdrobnienie od: tarcica

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarcie

1. fizyka: zjawiska fizyczne towarzyszące przemieszczaniu się względem siebie dwóch ciał fizycznych lub elementów tego samego ciała;
2. technologia obróbki drewna polegająca na przerabianiu drewna okrągłego na tarcicę przy użyciu traka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trzeć.

(1.2) fiz. rozpraszanie energii wskutek dotykania się dwóch ciał podczas ich względnego ruchu

(1.3) zwykle w liczbie mnogiej: sprzeczki, niesnaski, nieporozumienia

- tarcie (fizyka)
- tarcie (technologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarciówka

obrabiarka do przepiłowywania drewna

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarcza

1. obronna część uzbrojenia, używana przez piechotę i jazdę od czasów starożytnych do czasu wprowadzenia broni palnej, o różnych kształtach i rozmiarach;
2. tablica z koncentrycznymi kręgami, służąca jako cel do strzelania

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

- tarcza – rodzaj uzbrojenia ochronnego
- tarcza – okrągły element urządzenia, zwykle z opisem na obwodzie, np. tarcza zegarowa, tarcza telefoniczna
- tarcza – ogólne określenie okrągłej, płaskiej (lub sprawiającej takie wrażenie) powierzchni, np. tarcza słoneczna
- tarcza konstrukcyjna – element konstrukcyjny
- tarcza kontynentalna – geologia
- tarcza hamulcowa – w hamulcach tarczowych
- tarcza herbowa
- Tarcza – zwany inaczej Tarczą Sobieskiego gwiazdozbiór nieba północnego.
- tarcza numerowa
- tarcza ochronna
- tarcza ostrzegawcza – urządzenie sygnalizacyjne
- tarcza szkolna
- tarcza strzelecka
- tarcza sterująca – element śmigłowca
- tarcza sprzęgła – część sprzęgła
- tarcza dociskowa – współpracuje ze sprzęgłem
- tarcza szlifierska
- tarcza – kolor w kartach wzoru szwajcarskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarczenica

skorupiak wodny, pasożyt ryb i kijanek; splewka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczennice

rząd lub podgromada skorupiaków z gromady Maxillopoda, pasożytujących na rybach, rzadziej na płazach; tarcznice

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczka

1. w botanice: część zarodka nasienia, która przylega do bielma i spełnia w czasie kiełkowania ziarna istotne funkcje fizjologiczne;
2. w ogrodnictwie: kawałek kory ścięty razem z pączkiem z drzewa szlachetnego w celu przeszczepienia go na pęd dziczki;
3. w zoologii: niewielkiej grubości płytka kostna rogowa albo szeregi nachodzących na siebie płytek, które pokrywają ciało niektórych zwierząt;
4. w zoologii: tarczka zarodkowa - skupienie na powierzchni żółtka jaj komórek bogatych w żółtko, z których rozwija się zarobek;
5. w medycynie: tarczka woszczynowa - suchy, żółty strup, występujący przy chorobie skóry zwanej strupniem woszczynowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od tarcza

(1.2) mała tarcza

(1.3) zool. element pancerzyka owadów, wchodzący w skład grzbietowej części tułowia;

(1.4) anat. spłaszczony twór stanowiący szkielet powieki i główny element osłony oka;

(1.5) spłaszczona osłona rękojeści szpady;

- Tarczka (scutellum, mesoscutellum) – część tułowia owadów
- Tarczka (tarsus) – część powieki kręgowców
- Tarczka opachowa – element zbroi
- Tarczka – element broni białej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarczkonogi

podgromada drobnych mięczaków morskich z gromady bezpłytkowców; tarczkonogie, ogonoskrzelce

Tarczonogie, tarczkonogi, ogonoskrzelce (Caudofoveata) – drobne, robakowate mięczaki morskie, pierwotnie pozbawione muszli. Mają wapienne łuski na powierzchni ciała, tarkę, rurkowate serce z przedsionkiem i komorą. Są rozdzielnopłciowe. Długość ciała od 2 do 140 mm. Występują w mule morskim, pospolicie, czasami licznie.

Wraz z bruzdobrzuchami tworzą klad bezpłytkowców (Aplacophora).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczkonogie

podgromada drobnych mięczaków morskich z gromady bezpłytkowców; tarczkonogi, ogonoskrzelce

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczkowaty

mający kształt małej tarczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarcznice

rząd lub podgromada skorupiaków z gromady Maxillopoda, pasożytujących na rybach, rzadziej na płazach; tarczennice

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarcznik

owad z grupy czerwców, szkodnik domowych roślin doniczkowych

Pluskwiaki z rodziny tarcznikowatych:

- tarcznik gruszowiec
- tarcznik kaktusowiec
- tarcznik laurowiec
- tarcznik niszczyciel
- tarcznik oleandrowiec
- tarcznik ostrygowiec
- tarcznik przestrojnowiec
- tarcznik różowiec
- tarcznik wierzbinek, zaśnieżek wierzbinek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczniki

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków obejmująca około 2650 gatunków; tarcznikowate

Tarcznikowate, tarczniki (Diaspididae) – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków licząca około 2650 gatunków, w większości szkodników roślin uprawnych. Tarcznikowate pochodzą z Eurazji i Afryki Północnej, ale obecnie zostały zawleczone także na pozostałe kontynenty. Wiele z gatunków należących do rodziny ma duże znaczenie gospodarcze jako szkodniki roślin ozdobnych i szklarniowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarcznikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków obejmująca około 2650 gatunków; tarczniki

Tarcznikowate, tarczniki (Diaspididae) – rodzina owadów z rzędu pluskwiaków licząca około 2650 gatunków, w większości szkodników roślin uprawnych. Tarcznikowate pochodzą z Eurazji i Afryki Północnej, ale obecnie zostały zawleczone także na pozostałe kontynenty. Wiele z gatunków należących do rodziny ma duże znaczenie gospodarcze jako szkodniki roślin ozdobnych i szklarniowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarcznikowaty

o cechach tarcznikowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczogłowe

jedna z podgromad płazów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczowaty

przypominający kształtem tarczę

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem tarczę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarczowce

wymarła gromada ryb, do której zalicza się zwierzęta żyjące w paleozoiku od syluru do dolnego karbonu; plakodermy, potocznie zwane rybami pancernymi

Tarczowce może oznaczać:

- ryby pancerne (Placodermi) – gromada kopalnych ryb
- przekopnice (Notostraca) – rząd skorupiaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczowe

→ tarcza

Patrz:tarcza

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczowiec

przedstawiciel gromady kręgowców należących do żuchwowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczówka

1. owad z rzędu pluskwiaków żywiący się sokami drzew;
2. obrabiarka do drewna; pilarka tarczowa

- tarczówka (Aleurodiscus) – rodzaj grzybów z rodziny skórnikowatych
- tarczówka (Pentatoma) – rodzaj owadów z rodziny tarczówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczówki

1. owad z rzędu pluskwiaków żywiący się sokami drzew;
2. obrabiarka do drewna; pilarka tarczowa

Tarczówki (Pentatomoidea) – nadrodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych i infrarzędu Pentatomomorpha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczówkowate

rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych cechujących się silnie rozwiniętą tarczką na śródtułowiu; żywią się sokami roślin, niektóre wszystkożerne lub drapieżne; tarczówki

Tarczówkowate (Pentatomidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczówkowaty

o cechach tarczówkowatych (tarczówek; rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczówkowy

1. paśnica tarczówkowa - gatunek muchówki z rodziny rączycowatych;
2. wytrzeszczka tarczówkowa - gatunek błonkówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczownica

Tarczownica (Parmelia Ach.) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Należy do porostów. W Polsce występuje 5 gatunków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarczownicowate

rodzina porostów

Tarczownicowate (Parmeliaceae Zenker) – rodzina grzybów z rzędu misecznicowatych (Lecanorales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczownicowaty

o cechach tarczownicowatych (rodzina porostów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczowniczka

→ tarczownik

Patrz:tarczownik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczownik

dawniej: żołnierz pieszy uzbrojony w tarczę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. hist. we wczesnej monarchii piastowskiej: podstawowy żołnierz piechoty, uzbrojony we włócznię, topór oraz tarczę

(1.2) wojsk. hist. piechur osłaniający swą tarczą innych żołnierzy

(1.3) daw. rzemieślnik, wyrabiający tarcze

Tarczownik – średniowieczny żołnierz, którego głównym zadaniem było osłanianie innych żołnierzy (np. łuczników, kuszników) przed atakiem wroga za pomocą dużej tarczy.

We wczesnośredniowiecznej Polsce: podstawowa jednostka wojskowa, piechota słowiańska.

Słowiańscy tarczownicy wyposażeni byli we włócznie, topory oraz tarcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarczowy

→ tarcza

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tarczą, dotyczący tarczy

Patrz:tarcza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarczyca

gruczoł dokrewny znajdujący się w przedniej części szyi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. gruczoł kręgowców, wydzielający hormony mające ważną rolę w regulowaniu przemiany materii;

(1.2) bot. roślina z rodziny jasnotowatych;

Tarczyca, gruczoł tarczowy (łac. glandula thyroidea) – nieparzysty gruczoł wydzielania wewnętrznego występujący u kręgowców. Wytwarza hormony trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) i kalcytoninę, wpływając na metabolizm i gospodarkę wapniowo-fosforową organizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarczycowy

→ tarczyca

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący tarczycy

(1.2) anat. wytwarzany przez tarczycę

Patrz:tarczyca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarczyk

owad z rodziny czerwców, groźny szkodnik drzew owocowych; tarcznik

- tarczyk (Cassida) – rodzaj chrząszczy z rodziny stonkowatych
- tarczyk (Clypeola) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych
- tarczyk (Ctenobrycon spilurus) – gatunek ryby kąsaczokształtnej
- tarczyk (Placopsis) – rodzaj porostów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarczykowate

o cechach tarczykowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczykowaty

o cechach tarczykowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Tarczyn – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tarczyn. Do 1954 siedziba wiejskiej gminy Komorniki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Był miastem duchownym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarczynianin

mieszkaniec Tarczyna (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczynianka

mieszkanka Tarczyna (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarczyński

przymiotnik od: Tarczyn

Tarczyński, Tarczyńska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 2500 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Agata Tarczyńska (ur. 1988) – piłkarka
- Antoni Tarczyński (ur. 1953) – polityk, samorządowiec, poseł na Sejm II kadencji
- Dominik Tarczyński (ur. 1979) – działacz katolicki i publicysta, poseł na Sejm VIII kadencji
- Marek Tarczyński (ur. 1938) – wojskowy i historyk
- Piotr Tarczyński (ur. 1983) – pisarz, tłumacz z języka angielskiego, amerykanista, politolog
- Tadeusz Alf-Tarczyński (1889–1985) – generał brygady Wojska Polskiego
- Waldemar Tarczyński (ur. 1960) - ekonomista, profesor i wieloletni rektor Uniwersytetu Szczecińskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tardamento

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardando; tardo

#### Źródła:

SJP.pl

# Tardando

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardamento; tardo

#### Źródła:

SJP.pl

# Tardis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

(1.1) sf. film. żyjący statek kosmiczny w formie niebieskiej budki policyjnej, poruszający się w czasie i przestrzeni, występujący w uniwersum filmowym Doktora Who;

(1.2) astr. planetoida o numerze 3325 z pasa głównego asteroid;

#### Źródła:

Wiktionary

# Tardo

określenie wykonawcze: powoli, opieszale, zwalniając; tardando; tardamento

#### Źródła:

SJP.pl

# Tardżuman

tłumacz i pośrednik między cudzoziemcami a mieszkańcami Bliskiego Wschodu; dragoman

#### Źródła:

SJP.pl

# Tareczka

zdrobnienie od: tarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: tarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarecznik

rodzaj roślin z rodziny rutowatych; Flindersia

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarencki

przymiotnik od: Tarent

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tarentem, dotyczący Tarentu, pochodzący z Tarentu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarent

miasto, gmina i prowincja we Włoszech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent (1.2), w południowych Włoszech;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona na południu kraju, w regionie Apulia;

Tarent (wł. Taranto [ˈtaranto], łac. Tarentum, w dialekcie tarenckim Tarde lub Tarande) – miasto i gmina w regionie Apulia, w prowincji Tarent, w południowych Włoszech. Ważny handlowy i wojenny port morski na Morzu Śródziemnym, ośrodek przemysłu stalowego, chemicznego i spożywczego. W mieście znajdują się stocznie wojenne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarentczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarentu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarentyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarentu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarentyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tarentu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarentyńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarentu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarentyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) tarencki, związany z Tarentem, dotyczący Tarentu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarflen

polska nazwa handlowa policzterofluoroetylenu - tworzywa sztucznego o dużej odporności termicznej i chemicznej, powstałego w wyniku polimeryzacji czterofluoroetylenu; teflon

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Targ

1. spór o cenę towaru;
2. sprzedaż i kupno towarów w wydzielonym miejscu i ustalonym dniu tygodnia; miejsce, gdzie odbywa się sprzedaż i kupno towarów; bazar, jarmark

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia

(1.2) miejsce, gdzie dokonuje się transakcji kupna i sprzedaży

(1.3) spór między sprzedającym, któremu zależy na jak największym zysku, a kupującym, który chce uzyskać jak najniższą cenę

(1.4) przen. spór, w którym obie strony przekonują się nawzajem do czegoś

(1.5) zob. targi. → hand. wystawa różnych produktów

Targ – miejsce handlu, który odbywa się na wydzielonej przestrzeni, w określonym czasie. Często związany z pewną tradycją lub formalnymi zasadami handlowymi. Miejsce, gdzie odbywa się targ, nazywane jest targowiskiem, placem targowym lub targiem (Târg) albo bazarem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Targać

1. czochrać, wprowadzać nieład we włosach;
2. nieść coś lub wlec z wysiłkiem;
3. szarpać, pociągać

czasownik przechodni niedokonany (dk. targnąć)

(1.1) gwałtownie pociągać

(1.2) fryzj. burzyć ułożenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. potargać)

(2.1) nieść z wysiłkiem

(2.2) powodować splątanie się czegoś; burzyć porządek czegoś

(2.3) drzeć na strzępy

(2.4) powodować gwałtowne przeżycia, udrękę

(2.5) włók. dokonywać początkowej obróbki bawełny (mieszanie, oczyszczanie, rozluźnianie beli)

czasownik zwrotny niedokonany targać się (dk. targnąć się)

(3.1) gwałtownie pociągać siebie samego za coś

(3.2) gwałtownie pociągać jeden drugiego za coś

(3.3) pot. energicznie poruszać się

(3.4) dokonywać zamachu; występować przeciwko

(3.5) próbować wykonać coś trudnego

czasownik zwrotny niedokonany targać się (dk. potargać się)

(4.1) ulegać potarganiu

(4.2) wichrzyć sobie samemu włosy

(4.3) wichrzyć jeden drugiemu włosy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Targalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Targan

zwykle w l. mn.:
1. krótkie włókna lniane oddzielane od łodyg przy ręcznej lub mechanicznej obróbce lnu
2. nasmołowane pakuły, które używane są na statku do zatykania szczelin między klepkami poszycia burt i pokładu
3. gwarowo: zgrabki

#### Źródła:

SJP.pl

# Targanice

Targanice (do 1964 Targanica) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Andrychów.

Integralne części wsi Targanice: Bagna, Beskid, Chomlówka, Dział, Farówka, Francja, Gierkówka, Górka, Kamieniec, Koczurówka, Koło Gościńca, Lanckorona, Nowa Wieś, Pod Jawornicą, Pod Puszczą, Potok, Rysiówka, Targanice Dolne, Targanice Górne, Wawrzynówka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Targanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|targać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Targaniec

część mechanizmu kosiarki, która uruchamia elementy tnące

#### Źródła:

SJP.pl

# Targanina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. ciągłe targanie, szarpanie; szarpanina

#### Źródła:

Wiktionary

# Targanka

rodzaj pakuł uzyskiwanych wskutek szarpania podczas młocki słomy lnianej lub lnu trzepanego; słoma targana

#### Źródła:

SJP.pl

# Target

docelowa grupa odbiorców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. hand. grupa docelowa, np. klientów, odbiorców

(1.2) techn. materiał odparowywany w trakcie fizycznego osadzania z fazy gazowej

(1.3) środ. pracownicza norma do wyrobienia w miesiącu

- target – obiekt bombardowany w akceleratorze cząstek
- target – żargonowa (skrótowa) nazwa grupy docelowej (ang. target group)
- Target – miejscowość we Francji
- Target S.A. – przedsiębiorstwo działające w branży ogrodniczej
- Target Corporation – amerykańska sieć handlowa
- TARGET – Transeuropejski Zautomatyzowany System Ekspresowego Transferu Płatności
- target – materiał odparowywany w trakcie fizycznego osadzania z fazy gazowej
- Target – singel grupy T-ara
- Target – polska strzelanka pierwszoosobowa z 1998

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Targeting

→ targetować

Targeting – koncepcja, przejawiająca się w polityce przemysłowej, polegająca na typowaniu pewnych dziedzin lub przedsięwzięć, którym na zasadzie selektywnej i często dyskryminacyjnej dla pozostałych, przyznawane są rządowe priorytety. Priorytety stosowane polityce przemysłowej to: priorytet podmiotowy (przedsiębiorstwo), przedmiotowy (produkt, grupa produktów), regionalny, własnościowy (forma własności), technologiczny, rynkowy (rynek w sensie demograficznym i geograficznym) oraz priorytet kierunku produkcji (sprzedaż w kraju, eksport).

Patrz:targetować

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Targetować

w marketingu: określać target (grupę docelową)

#### Źródła:

SJP.pl

# Targetowy

→ target

Patrz:target

#### Źródła:

SJP.pl

# Targi

wystawa handlowa

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hand. rodzaj ekspozycji towarów na arenie krajowej lub międzynarodowej, na której wystawiane są wytwory różnych dziedzin przemysłu, której celem jest zawieranie transakcji handlowych

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: targ

Targi – tradycyjnie rodzaj wystawy, ekspozycji towarów na arenie międzynarodowej lub krajowej, połączonej ze sprzedażą. Obecnie pojmowane jako wydarzenia targowe – narzędzie marketingu bezpośredniego (twarzą w twarz), służące budowaniu relacji z dotychczasowymi i potencjalnymi kontrahentami. Ekspozycja targowa jest tylko jednym z elementów tworzących targi. Inne elementy wydarzenia targowego to m.in. eventy, matchmaking, konferencje i seminaria. Obserwuje się wysoką specjalizację wydarzeń targowych, koncentrację na określonych sektorach rynku. Coraz wyraźniej następuje także podział na targi typu business-to-business oraz business-to-customer.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Targnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. targać)

(1.1) gwałtownie pociągnąć

(1.2) fryzj. zburzyć ułożenie

czasownik zwrotny dokonany targnąć się (ndk. targać się)

(2.1) gwałtownie pociągnąć siebie samego za coś

(2.2) gwałtownie pociągnąć jeden drugiego za coś

(2.3) pot. energicznie poruszyć się

(2.4) dokonać zamachu; wystąpić przeciwko

(2.5) spróbować wykonać coś trudnego

#### Źródła:

Wiktionary

# Targocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Targoński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Targosz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Targoszyce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 1 podstawowa

- Targoszyce – kolonia wsi Jaroszówka w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
- Targoszyce – część wsi Mierzęcice w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Mierzęcice
- Targoszyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Kobylin

#### Źródła:

Wikipedia

# Targoszyn

Targoszyn (niem. Bersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie jaworskim, w gminie Mściwojów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Targować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytargować)

(1.1) hand. przeprowadzać pertraktacje handlowe; zawierać transakcje

(1.2) hand. mieć utarg; osiągać zysk

czasownik zwrotny niedokonany targować się (dk. wytargować się)

(2.1) hand. prowadzić pertraktacje handlowe w celu uzyskania najdogodniejszej ceny

(2.2) pot. prowadzić spór

#### Źródła:

Wiktionary

# Targowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|targować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Targówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Targówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Targówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Targówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Targowe

→ targ, → targi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hand. opłata targowa pobierana od handlujących

Patrz:targ, → targi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Targówek

prawobrzeżna dzielnica Warszawy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. prawobrzeżna dzielnica Warszawy;

Targówek – dzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Targowica

1. konfederacja zawiązana w Targowicy dla obalenia Konstytucji 3 maja; konfederacja targowicka;
2. dawniej: miejsce, gdzie odbywają się targi; targowisko;
3. przenośnie:
a) zdrada;
b) zdrajcy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. targowisko

(1.2) zdrada

## Miejscowości

- Targowica – miejscowość w województwie dolnośląskim
- Targowica, Targowica Polna – wieś w obwodzie iwanofrankowskim, w rejonie kołomyjskim (hromada Horodenka)
- Targowica (Торговиця) – wieś w obwodzie iwanofrankowskim, w rejonie kołomyjskim (hromada Ottynia)
- Targowica – wieś w obwodzie kirowohradzkim, w rejonie nowoarchanhelskim Ukrainy, miejsce zawiązania konfederacji targowickiej
- Targowica – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie młynowskim, na Wołyniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Targowicki

przymiotnik od: Targowica

#### Źródła:

SJP.pl

# Targowiczanin

1. mieszkaniec Targowicy;
2. uczestnik konfederacji targowickiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek konfederacji targowickiej, jej zwolennik

(1.2) pejor. osoba, o której mówiący sądzi, że w porozumieniu z wrogami Polski działa przeciwko państwu i narodowi

(1.3) mieszkaniec Targowicy lub Targowiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Targowiczanka

1. mieszkanka Targowicy;
2. uczestniczka konfederacji targowickiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Targowisko

1. miejsce, gdzie odbywają się targi;
2. handel towarami, zwłaszcza produktami rolnymi; plac targowy; ogół sprzedających i kupujących; targ

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urb. hand. stałe miejsce targowe

(1.2) hand. kupno i sprzedaż towarów mająca miejsce w wydzielonym miejscu w określone dni tygodnia

(1.3) przen. stworzona okazja do nadużyć politycznych i korupcji

Targowisko, inaczej: targ, bazar (pers. bāzār) – wydzielony teren przeznaczony do handlu, zazwyczaj na otwartej powierzchni (plac targowy).

Targowiska mogą mieć charakter spontaniczny lub zorganizowany. W tym drugim przypadku teren przeznaczony do handlu może mieć wyznaczone płatne stanowiska dla osób oferujących swoje towary. Targowiska umożliwiają swobodny, bezpośredni kontakt handlowca z klientem i bezpośrednie negocjowanie ceny. W pewnym sensie rozwinięciem idei targowiska są giełdy, które od targowisk różnią się w zasadzie tylko bardziej sformalizowanym stylem negocjowania cen.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Targowiskowy

dotyczący targowiska; odbywający się na targowisku

#### Źródła:

SJP.pl

# Targówka

prawobrzeżna dzielnica Warszawy

## Miejscowości w Polsce

WG TERYT jest ich 2

- Targówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki
- Targówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów

## Zobacz też

- Targówek, Targowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Targownica

Targownica – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

#### Źródła:

Wikipedia

# Targowo

Targowo (niem. Theerwisch) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Targowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Targowy

→ targ, → targi

przymiotnik

(1.1) związany z targiem jako formą handlu, także miejscem, w którym istnieje lub bywa targ czy targowisko

(1.2) związany z targowaniem

Patrz:targ, → targi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Targum

przekład Biblii hebrajskiej na język aramejski, będący często parafrazą tekstu oryginalnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bibl. przekład Starego Testamentu lub jego fragmentów na język aramejski;

Targum, Targumy (aram./hebr. תרגום – „tłumaczenie”; od hetyckiego tarkummaj – „proklamacja”, „wyjaśnienie”, „tłumaczenie”) – to wypowiadane parafrazy, wyjaśnienia i rozwinięcia żydowskiej Biblii (Tanachu), przekazywane przez rabina we wspólnym języku słuchaczy, którym początkowo był często aramejski. Stało się to konieczne pod koniec I wieku p.n.e, ponieważ wśród Żydów następowała wówczas zmiana używanego w mowie języka i hebrajski był już stosowany głównie do nauczania i kultu . Rzeczownik targum pochodzi od wczesnego czteroliterowego rdzenia semickiego t-r-g-m, zaś akadyjski termin targummanu odnosi się do „tłumacza”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Targumiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) bibl. związany z targumem, dotyczący targumu

przymiotnik jakościowy

(2.1) bibl. charakterystyczny dla targumu, mający cechy targumu

#### Źródła:

Wiktionary

# Targus

Targus – przedsiębiorstwo założone w 1983 roku w Wielkiej Brytanii, zajmujące się produkcją akcesoriów do sprzętu mobilnego. Typowym przykładem produktów przedsiębiorstwa są torby do laptopów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarik

Tarik ibn Zijad (ar. طارق بن زياد, Tāriq ibn Ziyād; zm. 720) – wódz berberski, który poczynając od 711 roku (bitwa nad rzeką Guadalete zwana też bitwą pod Jerez de la Frontera) podbił tereny dzisiejszej Hiszpanii i rozpoczął kilkusetletnie panowanie arabskie w tym kraju.

Od jego imienia pochodzi nazwa Gibraltar (arab. Dżabal Tarik — Góra Tarika).

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarka

1. blaszana lub plastikowa płytka z ostrymi dziurkami służąca do tarcia owoców i warzyw;
2. owoc tarniny; tarnka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dawny przyrząd służący do prania ręcznego w formie pofałdowanej płyty

(1.2) kulin. przyrząd kuchenny do ręcznego rozdrabniania surowców przez pocieranie

(1.3) zool. chitynowy fałd na dnie gardzieli mięczaków pokryty rzędami ząbków służący do ścierania pokarmu;

(1.4) muz. instrument perkusyjny zbudowany na wzór tarki (1.1)

Sprzęt AGD:

- tarka – przyrząd kuchenny
- tarka – przyrząd do prania

Astronomia:

- (1360) Tarka – planetoida z pasa głównego

Biologia:

- tarka (radula) – w malakologii, chitynowy fałd na dnie gardzieli mięczaków
- tarka (śliwa tarnina) – gatunek roślin z rodziny różowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarkawica

Tarkawica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Ostrówek.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tarkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarkówek

Tarkówek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Przesmyki. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarkowski

nazwisko

- Andriej Arseniewicz Tarkowski – radziecki reżyser, scenarzysta i aktor filmowy
- Andrzej Krzysztof Tarkowski – polski embriolog
- Arsienij Tarkowski – radziecki poeta i tłumacz, ojciec Andrieja Tarkowskiego
- Czesław Tarkowski - agronom
- Michał Tarkowski – polski aktor, scenarzysta i reżyser
- Roman Tarkowski – polski artysta rzeźbiarz, nauczyciel
- Stanisław Tarkowski – postać fikcyjna, bohater powieści W pustyni i w puszczy, autorstwa Henryka Sienkiewicza
- Szymon Tarkowski – polski kompozytor, muzyk, wokalista oraz basista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarkwinia

Tarquinia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 14 859 osób, 53,3 os./km².

W starożytności miasto etruskie, którego nekropola Monterozzi została umieszczona na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Tarquinia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarkwiniusz

- Tarkwiniusz Stary – według tradycji piąty król Rzymu, panujący w latach 617-579 p.n.e
- Tarkwiniusz Pyszny – według tradycji siódmy i ostatni król Rzymu, panujący w latach 535-509 p.n.e
- Lucjusz Tarkwiniusz Kollatyn – krewny Tarkwiniusza Pysznego i jeden z przywódców buntu przeciw niemu, mąż Lukrecji; wraz z Brutusem powołany w 509 p.n.e. na pierwszego konsula
- Sekstus Tarkwiniusz – syn Tarkwiniusza Pysznego; zgwałcił Lukrecję

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarlak

ryba dojrzała płciowo; samica - ikrzak, samiec - mleczak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. ryba zdolna do rozmnażania się

Tarlak – ryba w fazie pełnej dojrzałości płciowej, zdolna do rozrodu (zob. tarło). Samica określana jest jako ikrzak (ikrzyca), samiec zaś jako mleczak. W gospodarce rybnej, w hodowli, na tarlaki wybiera się największe ryby z danego miotu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarlatan

sztywna tkanina bawełniana lub z włókien sztucznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarlatanowy

przymiotnik od: tarlatan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarlecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarlica

drewniany przyrząd z nożycowo skrzyżowanymi mieczami służący do łamania i zgniatania łodyg lnu lub konopi; cierlica

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarlisko

miejsce odbywania tarła przez ryby

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) icht. miejsce tarła

(1.2) zootechn. staw przygotowany na tarło i do wylęgu ryb

Tarlisko – miejsce naturalnego tarła ryb. Odpowiednim tarliskiem np. dla ryb łososiowatych są rwące strumienie o żwirowatym dnie, dla ryb karpiowatych i szczupaka zarośnięte wody przybrzeżne rzek i jezior oraz zalane łąki, dla węgorza – toń wodna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarliskowy

przymiotnik od: tarlisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) icht. związany z tarliskiem, dotyczący tarliska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarlon

nazwa handlowa polikaprolaktamu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarmosić

potocznie:
1. szarpać, targać;
2. tarmosić się:
a) tarmosić samego siebie za część ciała lub odzieży;
b) tarmosić siebie nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarmoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tarmosić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Francji;

(1.2) geogr. adm. departament położony w regionie Oksytania;

- Tarn – departament w regionie Midi-Pirenejów
- Tarn – rzeka w południowej Francji

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarnacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnawa

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Tarnawa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Żarów
- Tarnawa – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Zabór
- Tarnawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Tarnawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Trzyciąż
- Tarnawa – część wsi Przybynów w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Żarki
- Tarnawa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sędziszów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarnawatecki

przymiotnik od: Tarnawatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnawatka

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce

Tarnawatka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tarnawatka. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 17.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Tarnawatka. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 941 mieszkańców.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarnawiec

Tarnawiec (do roku 1939 Dornbach) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Kuryłówka. Powstał w 1786 obok Tarnawca. Nazwy wsi Tarnawiec i Dornbach, sąsiadujących ze sobą, były bardzo często używane zamiennie w dokumentach urzędowych z tamtego czasu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarnawski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Tarnawski – polski inżynier chemik, żołnierz, cichociemny
- Aleksander Tarnawski – redaktor Polskiego Radia, twórca m.in. audycji Sygnały dnia i Lato z radiem
- Anna i Jerzy Tarnawscy – polskie małżeństwo architektów
- Antoni Tarnawski – polski nauczyciel i oficer
- Apolinary Tarnawski – polski lekarz, pionier przyrodolecznictwa w Polsce
- Eustachy Tarnawski – polski matematyk
- Iłarion Tarnawski – ukraiński działacz społeczny i polityczny, poseł na Sejm
- Józef Tarnawski – polski żołnierz podziemia
- Julian Tarnawski (ujednoznacznienie)
- Jurij Tarnawski – ukraińsko-angielski poeta, pisarz, tłumacz
- Kazimierz Tarnawski – polski oficer
- Krzysztof Tarnawski – polski oficer
- Leonard Tarnawski – polski adwokat, działacz społeczny, polityk
- Marian Tarnawski – polski oficer
- Mieczysław Tarnawski – polski aktor
- Mieczysław Tarnawski – rzymskokatolicki ksiądz, historyk Kościoła
- Rafał Tarnawski – polski lekarz
- Roman Tarnawski – polski biochemik
- Roman Tarnawski – polski basista rockowy, producent designerskiej biżuterii
- Rudolf Tarnawski – polski oficer
- Stanisław Tarnawski – polski szlachcic i wojskowy
- Stanisław Tarnawski – rzymskokatolicki ksiądz
- Stefan Tarnawski – polski lekarz wojskowy, żołnierz podziemia
- Tadeusz Tarnawski – polski inżynier, wykładowca akademicki i żołnierz podziemia
- Tadeusz Tarnawski – polski pisarz, poeta, żołnierz podziemia i więzień polityczny
- Vladimir Tarnawsky (ew. Wołodymyr Tarnawski) – argentyńsko-amerykański piłkarz pochodzenia ukraińskiego
- Wit Tarnawski – polski pisarz, krytyk literacki
- Władysław Tarnawski – polski profesor, filolog anglista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarnica

najwyższy szczyt górski w polskich Bieszczadach

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. najwyższy szczyt polskich Bieszczadów oraz województwa podkarpackiego;

Tarnica (1346 m) – najwyższy szczyt polskich Bieszczadów i województwa podkarpackiego, wznoszący się na krańcu pasma połonin, w grupie tzw. gniazda Tarnicy i Halicza. Należy do Korony Gór Polski.

Szczyt Tarnicy wznosi się ponad 500 m nad dolinę Wołosatki i wyróżnia się osobliwą sylwetką. Od sąsiedniego masywu Krzemienia grzbiet (faktycznie zwornikiem jest Tarniczka) oddzielony jest głęboką Przełęczą Goprowską, natomiast z Szerokim Wierchem łączy się charakterystyczną, ostro wciętą w grzbiet przełęczą o wysokości 1286 m, od której pochodzi nazwa góry (w języku rumuńskim słowo „tarnița” oznacza siodło, przełęcz). Wąski, ostry, nieco wydłużony grzbiet góry, z dwoma wyraźnymi wierzchołkami (1346 i 1339 m), wyścielają złomiska skał i zdobią bruzdy naturalnych zagłębień, a także resztki wojennych okopów. Z południowej strony opada w dół wysoka skalna ściana, a niżej rozścielają się wielkie pola kamiennego rumoszu. Na głównej kulminacji znajduje się punkt geodezyjny. W 1987 na szczycie ustawiono 7-metrowy krzyż, upamiętniający – wraz z wmurowaną tablicą – pobyt ks. Karola Wojtyły 5 sierpnia 1953. Po złamaniu się krzyża na wiosnę 2000, w dniu 2 września tego roku postawiono nowy stalowy krzyż (liczący ok. 8,5 metra, ważący ok. 500 kg; wyniesiony przez pielgrzymów na Tarnicę w częściach), który 16 września 2000 poświęcił bp Adam Dyczkowski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarnik

w technice: pilnik ślusarski o grubych nacięciach, używany do obróbki miękkich metali, drewna, mas plastycznych itp.; zdzierak, raszpla, raszpel

Tarnik (pot. raszpel, raszpla od niem. Raspel) - narzędzie stolarskie, rodzaj pilnika z trójkątnymi zębami do obróbki drewna, rogów zwierzęcych i innych miękkich materiałów.

Tarnik usuwa większą ilość zbędnej materii kształtowanego przedmiotu niż inne pilniki z racji większych nacięć, jakie posiada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarnikować

obrabiać tarnikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnikowy

→ tarnik

Patrz:tarnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnina

ciernisty krzew z rodziny różowatych; owoce tego krzewu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Prunus spinosa|L.|ref=tak., ciernisty krzew, dziki gatunek śliwy o drobnych, białych kwiatach i granatowych owocach;

(1.2) kulin. owoc tarniny (1.1) o cierpkim smaku stosowany w ziołolecznictwie i używany na przetwory

- tarnina – gatunek śliwy
- Tarnina – miejscowość w województwie zachodniopomorskim
- Tarnina – powieść Jerzego Szczygła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarninaczek

licinek tarninaczek - motyl z rodziny namiotnikowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarninowiec

ogończyk tarninowiec - motyl z rodziny modraszkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarninówka

nalewka z tarniny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka z tarniny

Tarninówka – wódka owocowa, wytwarzana ze spirytusu rektyfikowanego, alkoholowego wyciągu (nalewu) z owoców tarniny i śliwy domowej oraz domieszek aromatyczno-smakowych, cukru i wody. Płyn jest klarowny o barwie brązowej, owocowym zapachu i cierpkim smaku. Wódka w ofercie handlowej zawierała ok. 40% alkoholu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarniowy

→ tarń

Patrz:tarń

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnka

owoc tarniny; tarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kulin. tarnina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnobrzeg

miasto w Polsce, w województwie podkarpackim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Tarnobrzeg – miasto w Polsce, na prawach powiatu, położone w województwie podkarpackim. Siedziba władz powiatu tarnobrzeskiego w latach 1867–1975 oraz od 1999. Siedziba władz województwa tarnobrzeskiego w latach 1975–1998. W latach 1973–1976 miasto było siedzibą gminy wiejskiej Tarnobrzeg. Do początku lat 90. XX wieku największy w Polsce ośrodek wydobycia i przetwórstwa siarki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarnobrzeski

przymiotnik od: Tarnobrzeg

przymiotnik

(1.1) dotyczący Tarnobrzega, związany z Tarnobrzegiem, pochodzący z Tarnobrzega

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnobrzeskie

przymiotnik od: Tarnobrzeg

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnobrzeżanin

mieszkaniec Tarnobrzega

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarnobrzega

(1.2) osoba pochodząca z Tarnobrzega, urodzona w Tarnobrzegu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnobrzeżanka

mieszkanka Tarnobrzega

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tarnobrzega

(1.2) kobieta pochodząca z Tarnobrzega, urodzona w Tarnobrzegu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnogóra

- Tarnogóra – wieś w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Izbica
- Tarnogóra – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarnogórski

przymiotnik od: Tarnowskie Góry

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Tarnowskich Gór, związany z Tarnowskimi Górami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnogórzanin

mieszkaniec Tarnowskich Gór

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarnowskich Gór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnogórzanka

mieszkanka Tarnowskich Gór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tarnowskich Gór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnogród

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Tarnogród (ukr. Терногород, jid. ‏טאַרנעגראָד‎, ros. Тарногродъ) – miasto w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Tarnogród. Leży na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, nad Nitką i Złotą Nitką. Według danych GUS z 2021 Tarnogród liczył 3304 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarnogrodzianin

mieszkaniec Tarnogrodu (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnogrodzianka

mieszkanka Tarnogrodu (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnogrodzki

przymiotnik od: Tarnogród

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnopol

1. miasto na Ukrainie;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie;

(1.2) geogr. wieś we wschodniej Polsce;

Tarnopol (ukr. Тернопіль, Ternopil; ros. Тернополь, Ternopol; niem. Tarnopol; jid. טערנאָפּיל, Ternopil) – miasto na Ukrainie, nad Seretem, siedziba administracyjna obwodu tarnopolskiego, rejonu tarnopolskiego i hromadzie Tarnopol. W 2022 roku liczyło 225 004 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarnopolanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarnopola

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarnopolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tarnopola

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarnopolski

1. → Tarnopol;
2. obwód tarnopolski - jeden z 24 obwodów Ukrainy

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Tarnopola, związany z Tarnopolem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnów

nazwa dwóch miast i kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce;

Tarnów (wymowa) – miasto na prawach powiatu w Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu tarnowskiego i gminy wiejskiej Tarnów. Leży przy ujściu Białej do Dunajca. Jest miastem centralnym aglomeracji tarnowskiej. Miasto lokowane przez Spycimira herbu Leliwa, na podstawie dokumentu wystawionego przez kancelarię króla Władysława Łokietka z 7 marca 1330 roku. Zachował się historyczny zespół architektoniczno-urbanistyczny miasta. Tarnów zajmuje powierzchnię 72,37 km², którą zamieszkuje 103 129 mieszkańców (1 stycznia 2024 r.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarnówczyn

Tarnówczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Krajenka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Przez miejscowość przepływa Pankawa, rzeka dorzecza Warty.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarnówecki

przymiotnik od: Tarnówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnowianin

mieszkaniec Tarnowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tarnowa

(1.2) osoba pochodząca z Tarnowa, urodzona w Tarnowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnowianka

mieszkanka Tarnowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Tarnów

(1.2) kobieta pochodząca z miejscowości Tarnów, urodzona w Tarnowie

(1.3) mieszkanka miejscowości Tarnowo

(1.4) kobieta pochodząca z miejscowości Tarnowo, urodzona w Tarnowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarnowicyt

minerał, odmiana aragonitu zawierającego domieszki węglanu ołowiu; występuje w Tarnowicach na Górnym Śląsku

Tarnowicyt (Tarnowitzyt, Tarnowskit, Aragonit ołowiowy) – odmiana aragonitu, minerał z gromady węglanów.

Jest to odmiana aragonitu zawierająca izoformiczną domieszkę węglanu ołowiu, cerusytu PbCO3. Zawartość PbCO3 w minerale dochodzi od 9 do 15%.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarnowiec

nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 11, w tym 8 podstawowych

- Tarnowiec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
- Tarnowiec – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tarnów
- Tarnowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
- Tarnowiec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Tarnowiec – część wsi Podleszany w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec
- Tarnowiec – część wsi Skowierzyn w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaleszany
- Tarnowiec – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Połajewo
- Tarnowiec – część wsi Kościelec w woj. wielkopolskim, pow. kolskim, w gminie Kościelec
- Tarnowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
- Tarnowiec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka
- Tarnowiec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarnowiecki

przymiotnik od: Tarnowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarnówka

nazwa kilku miejscowości i ich części w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 15, w tym 8 podstawowych

- Tarnówka – część miasta Myślenice
- Tarnówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
- Tarnówka – kolonia w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta
- Tarnówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
- Tarnówka – część wsi Jawornik w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Tarnówka – część wsi Bydlin w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Klucze
- Tarnówka – część wsi Trąbki w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Biskupice
- Tarnówka – część wsi Wola Batorska w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice
- Tarnówka – część wsi Dusznica w woj. podlaskiem, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny
- Tarnówka – część wsi Piaseczno w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
- Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
- Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Grzegorzew
- Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa
- Tarnówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka
- Tarnówka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Tarnówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarnowo

nazwa kilku wsi i osad w Polsce

Miejscowości w Polsce
1. Miejscowości podstawowe

- Tarnowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Tarnowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Miastkowo
- Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Rogoźno
- Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo
- Tarnowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kostrzyn
- Tarnowo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo
- Tarnowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Łobez
- Tarnowo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz
- Tarnowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarnowski

przymiotnik od: Tarnów, Tarnów Opolski, Tarnowo Podgórne

przymiotnik

(1.1) dotyczący Tarnowa, związany z Tarnowem, pochodzący z Tarnowa

Tarnowski (forma żeńska: Tarnowska; liczba mnoga: Tarnowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 8508 osób.

- znane osoby noszące nazwisko Tarnowski:
  - Adam Tarnowski (1816–1890) – kompozytor
  - Adam Tarnowski (1866-1946) – dyplomata austro-węgierski (poseł w Bułgarii, ambasador w USA)
  - Adam Tarnowski (1892–1956) – dyplomata polski (ambasador, minister spraw zagranicznych)
  - Aleksander Tarnowski (1812-1867) – skrzypek i kompozytor
  - Aleksander Tarnowski (1822-1882) – tancerz
  - Alfred Tarnowski (1917–2003) – szachista
  - Andrew Tarnowski (ur. 1940) – brytyjski pisarz
  - Antoni Tarnowski (1822-1887) – tancerz
  - Artur Tarnowski (1903–1984) – polityk
  - Fryderyk Wilhelm Władysław Tarnowski (1811–1847) – pisarz i dziennikarz
  - Hieronim Tarnowski (1884–1945) – polityk, publicysta
  - Jacek Tarnowski (ur. 1964) – ekonomista, biznesmen i polityk
  - Jan Amor Tarnowski (1488–1561) – hetman wielki koronny
  - Jan Dzierżysław Tarnowski – marszałek Sejmu Krajowego
  - Jan Feliks Tarnowski (1417–1484?) – wojewoda lubelski
  - Jan Feliks Szram Tarnowski (1471–1507) – stolnik królewski wojewoda lubelski, sandomierski, krakowski
  - Jan Feliks Tarnowski (1777–1842) – historyk
  - Jan Tarnowski (zm. 1432/1433) – wojewoda krakowski
  - Jan Ciężki Tarnowski (zm. 1527) – kasztelan biecki
  - Jan Tarnowski (zm. 1409) – marszałek wielki koronny
  - Jan Tarnowski (1550–1605) – prymas Polski w latach 1604–1605
  - Jan Tarnowski (zm. 1669) – biskup lwowski w latach 1654–1669
  - Jan Tarnowski – podpułkownik AK ps. „Waligóra”
  - Jan Józef Tarnowski (1826-1898) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
  - Jan Stanisław Amor Tarnowski (1860–1928) – polityk, dyplomata
  - Juliusz Tarnowski (1840–1863) – powstaniec styczniowy
  - Juliusz Tarnowski (1864–1917) – działacz społeczny i gospodarczy, konserwatysta
  - Kazimierz Tarnowski (1915–1986) – hodowca psów
  - Karol Tarnowski – filozof
  - Leon Tarnowski (1775–1830) – żołnierz napoleoński, pułkownik, generalny audytor armii Królestwa Polskiego
  - Marceli Tarnowski (1899–ok. 1944) – polski literat, tłumacz, dziennikarz i księgarz
  - Marcin Amor Tarnowski (1778–1862) – powstaniec, żołnierz napoleoński
  - Marek Tarnowski – wokalista
  - Mieczysław Tarnowski (1945–1991) – polityk
  - Paweł Tarnowski (zm. 1640)- łowczy
  - Paweł Tarnowski (ur. 1994) – żeglarz
  - Paweł Tarnowski (ur. 1990) – piłkarz
  - Piotr Tarnowski (ur, 1968) – pedagog i urzędnik państwowy
  - Rafał Tarnowski (1741–1803) – generał
  - Sebastian Tarnowski (zm. 1603) – koniuszy nadworny królewski
  - Stanisław Tarnowski (zm. 1528/1530) – kasztelan sądecki i chełmski
  - Stanisław Tarnowski (1837–1917) – polski historyk literatury
  - Stanisław Tarnowski (1838-1909, zw. „Biały”) – poseł i malarz
  - Stanisław (Stanisław Spytek) Tarnowski (1514–1568) – podskarbi wielki koronny, wojewoda sandomierski
  - Władysław Tarnowski (1836–1878) – pianista,kompozytor i poeta
  - Zdzisław Tarnowski (1862–1937) – ziemianin, przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i kulturalny, polityk

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarnowskie

przymiotnik od: Tarnów, Tarnów Opolski, Tarnowo Podgórne

#### Źródła:

SJP.pl

# Taro

jadalne bulwy kolokazji; po ugotowaniu są pożywieniem skrobiowym wielu ludów strefy tropikalnej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. bot. kulin. zob. kolokazja jadalna.;

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od tara

- Gerda Taro lub Gerta Pohorylle (1910–1937) − niemiecka fotografka;
- kolokazja jadalna (taro) – roślina;
- Taro – rzeka we Włoszech, dopływ Padu;
- Taro – wyspa w archipelagu Wysp Salomona;
- taro - moneta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarocista

- tarocista – osoba zajmująca się tarotem
- „Tarocista” – polskie czasopismo, kwartalnik poświęcony kartomancji, ISSN 2080-6892

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarocistka

→ tarocista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: tarocista

Patrz:tarocista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarok

tarot;
1. rodzaj wróżby opartej na talii specjalnych 78 kart;
2. dawna gra w karty

Tarok lub tarot – gra karciana, do której używa się talii tarota złożonej zwykle z 54 lub 78 kart, w której główną rolę odgrywa 21 tzw. taroków, czyli atutów. Polega na braniu lew i zbieraniu punktów za karty. Różne jej odmiany popularne są w wielu krajach europejskich. W rozmaitych wariantach gra od trzech do sześciu osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarot

tarok;
1. rodzaj wróżby opartej na talii specjalnych 78 kart;
2. dawna gra w karty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. hist. popularna dawniej gra karciana, polegająca na braniu lew i zbieraniu punktów za karty;

(1.2) talia do gry w tarota (1.1)

(1.3) ezot. wróżenie z tarota (1.2), opierające się na wierzeniu, że symbole na kartach posiadają mistyczne znaczenia

Talia tarota, tarot - specjalna talia kart do gry licząca 78 kart składająca się z:

  1) Czterech kolorów złożonych z króla, damy, rycerza, waleta i blotek od 1 do 10.
  2) Dodatkowego, permanentnego koloru atutowego złożonego z kart ponumerowanych od 1 do 21.
  3) Specjalnej karty głupca lub excuse przedstawiającej często postać podobną do jokera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarotowy

→ tarot

Patrz:tarot

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarować

1. obciążać wagową szalę, by zrównoważyć wagę opakowania towaru;
2. regulować pracę wagi

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarowy

→ tara

Patrz:tara

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarpan

1. mały dziki koń o burej sierści, jeden z przodków konia domowego, zamieszkujący stepy południowo-wschodniej Europy, wytępiony w XIX w.;
2. samochód marki Tarpan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Equus ferus ferus|ref=tak., wymarły gatunek dzikiego konia o szarym ubarwieniu z ciemną pręgą na grzbiecie oraz czarną, stojącą grzywą i czarnym ogonem, wytępiony w XIX wieku;

(1.2) zool. koń z gatunku tarpan (1.1)

(1.3) mot. samochód marki Tarpan

Pojazdy

- FSR Tarpan
- PZL M4 Tarpan
- Tarpan Honker − samochód terenowy
- EKr1 Tarpan (ЕКр1 Тарпан) – ukraiński elektryczny zespół trakcyjny

Inne

- tarpan (koń)
- Tarpany – polski film z 1961 w reżyserii Kazimierza Kutza
- Tarpany − zespół muzyczny Edwarda Hulewicza z lat 60. XX-wieku.
- Tarpan Mrocza − Miejsko-Gminny Ludowy Klub Sportowy w Mroczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarpanowaty

o koniu: mający czarną, stojącą grzywę, czarny ogon oraz ciemną pręgę na grzbiecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarpolina

nieprzemakalne płótno smołowane, używane do wyrobu worków i do ochrony otworów (np. luków) na statkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarpon

ryba wód tropikalnych

- tarpon – gatunek ryby z rodziny tarponowatych:
  - tarpon atlantycki albo tarpon
  - tarpon indyjski
- Tarpon – synonim rodzaju Megalops

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarquinia

[czytaj: tarKŁInia] miasto we Włoszech

Tarquinia – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 14 859 osób, 53,3 os./km².

W starożytności miasto etruskie, którego nekropola Monterozzi została umieszczona na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Tarquinia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarragona

miasto w Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii;

Tarragona (wym. katal. [tərəˈɣonə], wym. hiszp. [taraˈɣona]; łac. Tarraco) – miasto we wschodniej Hiszpanii nad Morzem Śródziemnym, w południowej Katalonii; stolica prowincji o tej samej nazwie i comarki Tarragonès. Miasto w 2022 liczyło 134 883 mieszkańców. Związek miejski Tarragony jest dwudziesty pod względem wielkości w Hiszpanii i liczy 348 921 mieszkańców. W Tarragonie znajduje się duży port morski. Miasto jest siedzibą uniwersytetu (Universitat Rovira i Virgili).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarragoński

→ Tarragona

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tarragoną, dotyczący Tarragony, pochodzący z Tarragony (miasta w Hiszpanii)

Patrz:Tarragona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tars

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w południowej Azji Mniejszej, obecnie tureckie Tarsus;

Tarsus (gr. Tarsos, łac. Tarsus ar. طرسوس trl. Ṭarsūs, trl. Tarsus), Tars – miasto w południowej Turcji, w Cylicji, nad rzeką Kydnos, w prowincji (il) Içel, 245 671 mieszkańców (2012).

Założony między X a IX w. p.n.e. Obok niego przebiegał ważny trakt handlowy zwany „Wrotami Cylickimi”. W VIII wieku p.n.e. podbity przez Asyrię, później pod panowaniem Persji. W 333 p.n.e. zdobyty przez Aleksandra III Wielkiego. Po jego śmierci pod panowaniem dynastii Seleucydów. Od 64 p.n.e. stolica rzymskiej prowincji Cylicji (Cilicia). Od VII w. pod panowaniem arabskim. W czasie wojen krzyżowych miasto weszło w skład Królestwa Małej Armenii. Od 1359 roku znalazło się pod zwierzchnictwem sułtanatu mameluckiego, będąc w tym czasie częścią emiratu Ramazan. Zdobyte ostatecznie przez Turków w roku 1516.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarsjusz

małpiatka nadrzewna z rodziny o tej samej nazwie (Tarsiidae); wyrak

Wyrakowate, wyraki, tarsjusze (Tarsiidae) – rodzina drapieżnych ssaków naczelnych z infrarzędu wyrakokształtnych (Tarsiiformes) w podrzędzie wyższymi naczelnymi (Haplorrhini). Stanowią jedyną wśród ssaków naczelnych rodzinę o wyłącznie drapieżnym trybie życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarsjusze

małpiatka nadrzewna z rodziny o tej samej nazwie (Tarsiidae); wyrak

Wyrakowate, wyraki, tarsjusze (Tarsiidae) – rodzina drapieżnych ssaków naczelnych z infrarzędu wyrakokształtnych (Tarsiiformes) w podrzędzie wyższymi naczelnymi (Haplorrhini). Stanowią jedyną wśród ssaków naczelnych rodzinę o wyłącznie drapieżnym trybie życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarsycjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Tarsycjusz, Tarzycjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od greckiego słowa Tarsisi, nazwy starożytnego greckiego miasta Tarsos. Nazwa ta była zhellenizowaną formą Tarsu. Możliwe jest także etruskie pochodzenie tego imienia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarsycjuszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Tarsycjusz

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarsycjuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Tarsycjusza

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarta

kruche, cienkie ciasto pieczone w niskich formach, przekładane nadzieniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. cuk. niewysokie ciasto na kruchym spodzie, na którym kładzie się nadzienie słodkie (owoce lub konfitury) lub słone (rybę, warzywa, wędlinę itp.);

forma przymiotnika.

(2.1) forma przymiotnika. od: tarty; M. i W. lp., rodzaj żeński

forma czasownika.

(3.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: trzeć; fż.

Tarta (fr. tarte) – rodzaj wypieku, składającego się z ciasta kruchego, drożdżowego lub francuskiego oraz nadzienia, które może być zarówno słodkie (np. z owocami, kremami), jak i wytrawne (np. z warzywami, grzybami, twarogiem). Tarta jest jedną z najpopularniejszych potraw kuchni francuskiej, lecz obecne jest także w kuchni amerykańskiej w formie m.in. apple pie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartaczek

zdrobnienie od: tartak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tartak

Tartaczek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Belsk Duży.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartacznictwo

dział przemysłu drzewnego zajmujący się obróbką wstępną drewna

#### Źródła:

SJP.pl

# Tartacznik

pracownik tartaku

#### Źródła:

SJP.pl

# Tartaczny

→ tartak; tartakowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tartakiem, dotyczący tartaku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tartaglia

[czytaj: tartalja] charakterystyczna dla neapolitańskiej komedii ludowej postać jąkały, okularnika, często notariusza; Tartaglia

Osoby o nazwisku Tartaglia:

- Niccolò Tartaglia (1499/1500-1557) – włoski matematyk
- Antonio Tartaglia (1968-) – włoski bobsleista
- Philip Tartaglia (1951-2021) – brytyjski duchowny katolicki
- Angelo Tartaglia (1370?-1421) – włoski kondotier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tartak

przedsiębiorstwo produkujące deski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakład przerabiający drewno okrągłe na tarcicę

Tartak (reg. troc) – zakład, w którym dokonuje się przerobu drewna okrągłego na tarcicę w procesie technologicznym tarcia (inaczej: przecierania), czyli rozpiłowywania za pomocą urządzenia zwanego trakiem. Tarcicę przerabia się na elementy drewniane określonego przeznaczenia (łaty giętarskie, części meblarskie, stolarkę budowlaną, a także fryzy posadzkowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartakowy

→ tartak; tartaczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tartaletka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. miniaturowa tarta wielkości kilku centymetrów

#### Źródła:

Wiktionary

# Tartan

1. sztuczne tworzywo stosowane do wykładania nawierzchni stadionów sportowych;
2. potocznie: bieżnia pokryta tym tworzywem;
3. szkocka tkanina w różnokolorową kratę; także odzież z tej tkaniny;
4. wzór w kratę z pasów różnych kolorów i różnej szerokości, będący dawniej oznaką określonego klanu szkockiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tradycyjny szkocki deseń w kratę;

(1.2) tworzywo poliuretanowe na nawierzchnie sportowe;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. tytuł dostojnika asyryjskiego, naczelnego dowódcy wojsk

- tartan klanowy – szkocki deseń w kratę
- tartan – tworzywo sztuczne na nawierzchnie
- tartan, turtanu – historyczny tytuł dostojników asyryjskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartana

przybrzeżny statek śródziemnomorski o jednym maszcie

Tartana (fr. tartane) - mały statek żaglowy używany do połowu ryb oraz przewozu towarów na Morzu Śródziemnym przez kilka stuleci do połowy XX wieku. Tartana posiadała jeden maszt i liczyła od 14 do 25 metrów długości oraz do 5 metrów szerokości. Obecnie używana jest tylko jedna tartana - La Flâneuse, która cumuje w porcie Prado w Marsylii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tartanowy

przymiotnik od: tartan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tartar

1. mit. gr. przepaść pod Hadesem, miejsce strącenia Kronosa i Tytanów przez Zeusa;
2. w Nowym Testamencie: piekło

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. najniższa część krainy podziemia;

(1.2) bibl. piekło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mit. bóstwo personifikujące otchłanie podziemi, syn Gai i Etera;

Tartar (gr. Τάρταρος Tártaros, łac. Tartarus) – w mitologii greckiej najmroczniejsza i najniższa część krainy podziemia, w której przebywały dusze skazanych na wieczne cierpienie.

Odległość Tartaru od Hadesu była równa odległości między niebem a ziemią. Hezjod pisze, że kowadło z brązu zrzucone z nieba osiągnie ziemię po dziewięciu nocach i dniach. Na męki w Tartarze skazani byli m.in.: Syzyf, Tantal, Iksjon, Tytios, Danaidy i Side.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartaria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. wielka azjatycka kraina lub imperium o niejasnej historii, oznaczane głównie na średniowiecznych i renesansowych mapach, które współcześnie stało się przedmiotem licznych nieoficjalnych lub spiskowych teorii

#### Źródła:

Wiktionary

# Tartarin

tytułowa postać powieści fr. pisarza A. Daudet "Przygody Tartarena z Taraskonu"; typ sympatycznego pyszałka opowiadającego o swych niesamowitych czynach

#### Źródła:

SJP.pl

# Tartaruga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. herp. masa rogowa ze skorupy żółwiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Tartas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie nowosybirskim Rosji, prawy dopływ Omu;

Tartas – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Landy.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2769 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 91 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Tartas plasuje się na 158 miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 278).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarteletka

mała tarta; niewielkie, kruche ciastko z nadzieniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Tartinka

niewielkich rozmiarów kanapka z cienkiego kawałka bułki lub chleba posmarowanego masłem, z dodatkiem np. wędliny, sera i warzyw; tartynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pojedyncza kanapka, na jednej kromce lub krakersie;

Tartinka – rodzaj kanapki na jednej warstwie pieczywa (np. chleb, bułka, pieczywo chrupkie lub krakers), na której układa się dodatki, np. ser, wędlinę, jajka, warzywa, pastę rybną, jajeczną, majonez, ketchup. Tartinki z ozdobnie ułożonymi dodatkami podaje się na przyjęciach i bankietach, mniej skomplikowane zaś stanowią część codziennego jadłospisu, zwłaszcza w Polsce. Kanapki tego rodzaju jada się zwyczajowo także w Skandynawii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartka

regionalnie: tarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tartrazyna

cytrynowożółty barwnik produkowany głównie do celów spożywczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. spoż. cytrynowożółty barwnik azowy używany głównie do celów spożywczych;

Tartrazyna (żółcień spożywcza 5, E102) – organiczny związek chemiczny, cytrynowożółty barwnik azowy produkowany głównie do celów spożywczych. Należy do syntetycznych barwników kwasowych z grupy barwników pirazolowych (pirazolonowych). Jako pierwsi otrzymali ją J.H. Ziegler i M. Locher w 1884 roku i był to pierwszy uzyskany pigment pirazolonowy. Jest dopuszczona do użytku przez amerykańską agencję FDA (mimo tego jest zakazana w niektórych krajach), która wymaga umieszczenia na opakowaniach produktów zawierających ten związek adnotacji FD&C No. 5 (Stany Zjednoczone nie stosują symboli E).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartu

drugie pod względem wielkości miasto Estonii

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Estonii;

(1.2) geogr. adm. nazwa jednej z piętnastu prowincji w Estonii;

(1.3) geogr. adm. nazwa gminy wiejskiej w Estonii;

Tartu (hist. pol., niem. i szw. Dorpat, ros. Дерпт, Dierpt, dawn. ros. Юрьев, Jur´jew) – drugie co do wielkości miasto Estonii, uznawane za intelektualną i kulturalną stolicę kraju. Słynie z uniwersytetu, założonego w 1632 przez króla Szwecji Gustawa II Adolfa. Przez miasto przepływa rzeka Emajõgi, łącząca dwa największe jeziora Estonii (Võrtsjärv i Pejpus). Transport lotniczy obsługuje Port lotniczy Tartu. Tartu jest miastem, w którym znajduje się siedziba sądu najwyższego Estonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. mały kotlet z ziemniaków

(1.2) gw-pl|Poznań. kulin. ciemna kluska z mąki tatarczanej

#### Źródła:

Wiktionary

# Tartufe

[czytaj: tartuf] rzadko: świętoszek, obłudnik, hipokryta; tartuffe (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tartuffe

[czytaj: tartuf] świętoszek, obłudnik, hipokryta; tartufe (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. teatr. tytułowa postać komedii Moliera „Świętoszek”

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. świętoszek, obłudnik i hipokryta

Świętoszek (fr. Le Tartuffe ou l’Imposteur) – komedia Moliera powstała w 1661 roku, zaś wystawiona po raz pierwszy w 1664 roku. Swój rozgłos zawdzięcza nie tylko walorom artystycznym, ale także skandalowi, jaki wywołało w XVII-wiecznej Francji wykpienie hipokryzji religijnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto portowe w północno-zachodniej Syrii;

Tartus (arab. ‏طرطوس‎) – miasto portowe w zachodniej Syrii nad Morzem Śródziemnym, siedziba muhafazy Tartus.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tartuski

→ Tartu

przymiotnik

(1.1) związany z miastem Tartu

(1.2) eduk. jęz. związany ze szkołą tarturską

Patrz:Tartu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarty

taki, który został starty, rozdrobniony (np. tarta rzodkiew)

przymiotnik

(1.1) kulin. starty za pomocą tarki

(1.2) kulin. cuk. wykonany za pomocą ucierania

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: trzeć

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: tarta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tartynka

niewielkich rozmiarów kanapka z cienkiego kawałka bułki lub chleba posmarowanego masłem, z dodatkiem np. wędliny, sera i warzyw; tartinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Taruka

gatunek parzystokopytnego ssaka z rodziny jeleniowatych; huemal peruwiański

Huemal peruwiański, taruka (Hippocamelus antisensis) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny jeleniowatych. Blisko spokrewniony z huemalem chilijskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taryfa

1. oficjalny, urzędowy wykaz stawek cen lub opłat za określone usługi;
2. potocznie: taksówka;
3. taryfa ulgowa - łagodniejsze niż zazwyczaj traktowanie kogoś lub czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. oficjalny wykaz zawierający stawki różnego typu opłat, podatków lub cen produktów

(1.2) pot. taksówka

Taryfa – w XVIII w. taryffa, od wł. tariffa, łac. tarif|a, -ae, etymologia od arab. تعاريف trans. taʕārif – opłata należna:

- taryfa celna – zasady obliczania należności celnych
- taryfa TCV – taryfa stosowana przy międzynarodowych przejazdach koleją
- taryfa malejąca – taryfa opłat telefonii komórkowej
- taryfa ubezpieczeniowa – wykaz stawek stosowanych przy ubezpieczeniach
- taryfa energii elektrycznej – sposób obliczania należności za używanie energii elektrycznej
- taryfa (ewidencja nieruchomości) – wprowadzony w 1784 spis stawek podatku od nieruchomości, później spis nieruchomości na terenie Warszawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taryfiarz

potocznie: taksówkarz; taksiarz, złotówa, złotówkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kierowca taksówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taryfikacja

1. klasyfikacja czegoś według ustalonej taryfy;
2. porządkowanie czegoś zgodnie z odpowiednimi wykazami stawek cen lub opłat; sporządzanie taryfikatorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Taryfikacyjny

→ taryfikacja

Patrz:taryfikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Taryfikator

Taryfikator – licznik rozmów telefonicznych; programowalne urządzenie przeznaczone do określania opłaty za połączenie telefoniczne, montowane przy lub wbudowane w aparat telefoniczny (taryfikator abonencki) albo w centrali telefonicznej.

Taryfikator abonencki zlicza sygnały telezaliczania (teletaksy) – ciągi impulsów nadawane na częstotliwości 16 kHz (poza pasmem telefonicznym) lub innej, które są wysyłane z centrali telefonicznej synchronicznie z impulsami telefonicznymi podawanymi przez taryfikator zamontowany w centrali. Taka usługa jest oferowana przez wszystkie elektroniczne publiczne centrale. Stosowanie taryfikatorów ma sens wyłącznie w przypadku stosowania taryf opartych na jednostkach taryfikacyjnych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tarym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej;

Tarym (chiń. upr. 塔里木河; pinyin Tǎlǐmù Hé, ujg. ‏تارىم دەرياسى‎, Tarim däryasi) – rzeka w zachodnich Chinach, w bezodpływowej Kotlinie Kaszgarskiej. Długość (z Jarkend-darią) – 2030 km, powierzchnia zlewni – 951,5 tys. km².

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarymski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tarymem, dotyczący Tarymu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarzać

1. turlać;
2. toczyć po ziemi, w błocie

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ciągnąć coś po czymś, co brudzi lub pyli

czasownik zwrotny tarzać się

(2.1) przewracać się z boku na bok w czymś, co brudzi lub pyli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tarzan

1. potocznie: człowiek o dużej sile i zręczności, przypominający Tarzana;
2. potocznie: niesforne dziecko; urwis, łobuz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) postać literacka, bohater książek, filmów i komiksów; człowiek wychowany przez małpy;

Tarzan (ur. jako John Clayton II, wicehrabia Greystoke) – postać fikcyjna. Wychowany jako dziecko w afrykańskiej dżungli przez małpy człekokształtne, styka się później z cywilizacją, by ją w końcu odrzucić i powrócić do dzikości jako bohaterski poszukiwacz przygód.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tarzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tarzawisko

w łowiectwie: miejsce po bekowisku danieli

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarło

okres godowy u ryb

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) icht. okres godowy u ryb;

(1.2) icht. akt płciowy u ryb: składanie ikry przez samice i zapładnianie ich mleczem przez samce

(1.3) daw. gw-pl|Kraków. tarka

forma czasownika.

(2.1) 3. os. n. przesz. od: trzeć

Tarło – okres godowy u ryb jajorodnych, w czasie którego samica składa ikrę, a samiec uwalnia plemniki celem zapłodnienia jaj. Nazwa pochodzi od specyficznego zachowania się ryb w tym okresie. Ryby stają się niespokojne, ocierają się bokiem o dno, samce (tzw. mleczaki) ocierają się bokiem o samice (tzw. ikrzaki) polewając mleczem składaną ikrę. Ryby w tym okresie nazywa się tarlakami, a miejsce, gdzie tarło się odbywa – tarliskiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tarłów

wieś w Polsce

Tarłów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim. Siedziba gminy Tarłów.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy.

W latach 1550–1870 samodzielne miasto. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Tarłów. W latach 1975–1998 Tarłów położony był w województwie tarnobrzeskim.

Miejscowość leży na trasie zielonego szlaku rowerowego im. Witolda Gombrowicza oraz przy drodze krajowej nr 79.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarłowianin

mieszkaniec Tarłowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarłowianka

mieszkanka Tarłowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tarłowski

→ Tarłów

- Józef Tarłowski (1931-2006), grafik
- Kazimierz Tarłowski, tenisista

Patrz:Tarłów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tarłowy

dotyczący tarła, okresu godowego ryb

przymiotnik relacyjny

(1.1) icht. związany z tarłem, dotyczący tarła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tas

tylko w wyrażeniu: karty w tas - o tasowaniu kart

wykrzyknik

(1.1) …naśladujący odgłos kaczek, używany w celu ich przywołania

Tas, tasim (hebr. tarcza) – niewielkich rozmiarów metalowa, misternie zdobiona płytka, w kształcie tarczy, najczęściej platerowana złotem lub srebrem, którą zawiesza się na ubraną Torę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tasak

#### Źródła:

Wiktionary

# Tasak

narzędzie kuchenne w kształcie szerokiej siekierki z krótką rączką, służące do siekania jarzyn, mięsa itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie kuchenne w kształcie płaskiej, prostokątnej siekierki z krótkim uchwytem, służące do siekania i rąbania;

(1.2) hist. wojsk. dawna broń sieczna w kształcie krótkiego, szerokiego miecza lub szabli, używana od XVI do XIX wieku;

(1.3) łow. dawny szeroki nóż myśliwski do patroszenia i ćwiartowania grubej zwierzyny

- tasak – narzędzie kuchenne: do siekania (rąbania) mięsa lub jarzyn
- tasak – rodzaj broni siecznej o masywnej głowni
- tasak – dawne określenie noża myśliwskiego o szerokiej głowni, przeznaczonego do oprawiania i patroszenia grubej zwierzyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasarz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Taser

rodzaj paralizatora elektrycznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj paralizatora o dużym zasięgu rażenia, wystrzeliwującego elektrody na odległość

wykrzyknik

(2.1) …ostrzegający napastnika o możliwości użycia tasera (1.1) w przypadku niedostosowania się do poleceń służb porządkowych

Taser (pełna nazwa: Thomas A. Swift’s electric rifle) – paralizator elektryczny produkowany przez firmę Taser International. Posiada zasięg rażenia do 5 metrów dzięki wystrzeliwanym z rękojeści elektrodom, które łączą się z nią za pomocą odwijanych przewodów. Generowane wysokie napięcie elektryczne przy niskim natężeniu powoduje silny ból oraz zakłócenie działania układu nerwowego, a w rezultacie chwilowy całkowity paraliż.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasergal

gatunek morskiej ryby okoniokształtnej; lufar, skrzelołusk

Lufar, skrzelołusk, tasergal (Pomatomus saltatrix) – gatunek morskiej ryby okoniokształtnej, jedyny przedstawiciel rodzaju Pomatomus oraz rodziny lufarowatych (Pomatomidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tasia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torba

#### Źródła:

Wiktionary

# Tasiejewa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, powstaje z połączenia Czuny i Biriusy, uchodzi do Angary;

Tasiejewa – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, dopływ Angary. Powstaje z połączenia Czuny i Biriusy. Liczy 116 długości (1319 km od źródeł Czuny), a powierzchnia dorzecza wynosi 128 tys. km². Rzeka przepływa przez południową część Wyżyny Środkowosyberyjskiej. Rzeka ta jest wykorzystywana do żeglugi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasiemce

cienka, wąska taśma

Tasiemce (Cestoda) – gromada pasożytniczych płazińców (Platyhelminthes), obejmująca około 3000 gatunków. Dorosłe osobniki są pasożytami wewnętrznymi przewodu pokarmowego kręgowców (w tym człowieka), wywołują chorobę zwaną tasiemczycą (łac. tæniasis). Larwy pasożytują w jamie ciała lub tkankach zarówno kręgowców, jak i bezkręgowców (które są ich żywicielem pośrednim). Tasiemce są anaerobami (organizmami beztlenowymi) pobierającymi energię głównie z glikogenu, który (podobnie jak tłuszcze) pobierają bezpośrednio z treści pokarmowej znajdującej się w jelicie. Ich źródłem białka jest natomiast uszkadzana przez nie błona śluzowa jelita. Najdłużej żyjącymi tasiemcami (20–25 lat) są: bruzdogłowiec szeroki oraz tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tasiemcowaty

przypominający tasiemca, podobny do tasiemca

#### Źródła:

SJP.pl

# Tasiemcowo

→ tasiemcowy

Patrz:tasiemcowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tasiemczyca

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt wywoływana przez tasiemce; cestodoza

Tasiemczyca, tenioza (łac. tæniasis, Taenia ‘tasiemiec’) – pasożytnicza choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego wywoływana przez tasiemca nieuzbrojonego (Taenia saginata) lub tasiemca uzbrojonego (T. solium). W przypadku tego drugiego gatunku pasożyta żywicielem ostatecznym, poza człowiekiem, mogą być również gibbony oraz pawiany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tasiemeczka

zdrobnienie od: tasiemka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: tasiemka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tasiemiec

płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. med. płaziniec o ciele pozbawionym przewodu pokarmowego oraz narządów zmysłów, pasożytujący w ciele kręgowców;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przen. o czymś bardzo długim, np. serialu telewizyjnym

Tasiemce (Cestoda) – gromada pasożytniczych płazińców (Platyhelminthes), obejmująca około 3000 gatunków. Dorosłe osobniki są pasożytami wewnętrznymi przewodu pokarmowego kręgowców (w tym człowieka), wywołują chorobę zwaną tasiemczycą (łac. tæniasis). Larwy pasożytują w jamie ciała lub tkankach zarówno kręgowców, jak i bezkręgowców (które są ich żywicielem pośrednim). Tasiemce są anaerobami (organizmami beztlenowymi) pobierającymi energię głównie z glikogenu, który (podobnie jak tłuszcze) pobierają bezpośrednio z treści pokarmowej znajdującej się w jelicie. Ich źródłem białka jest natomiast uszkadzana przez nie błona śluzowa jelita. Najdłużej żyjącymi tasiemcami (20–25 lat) są: bruzdogłowiec szeroki oraz tasiemiec uzbrojony i nieuzbrojony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasiemka

cienka, wąska taśma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: taśma

(1.2) cienka taśma

Taśma to ogólne określenie wyrobów wykonanych z dowolnego elastycznego bądź sprężystego materiału, które mają charakterystyczny kształt – są cienkie i wąskie ale długie. Taśmę przechowuje się najczęściej w postaci zwiniętej na szpuli lub bębnie.

- taśma nabojowa – w wojskowości – ruchomy pojemnik służący do przenoszenia naboi do donośnika broni
- taśma izolacyjna – rodzaj taśmy klejącej służącej do izolowania przewodów elektrycznych i innych obiektów przewodzących prąd elektryczny
- taśma magnetyczna – nośnik danych, najczęściej dźwięku, w postaci cienkiego paska taśmy
- taśma filmowa (światłoczuła) – taśma z tworzywa sztucznego pokryta warstwą emulsji światłoczułej, służąca jako nośnik obrazu filmowego i dźwięku
- taśma miernicza – przyrząd używany przez geodetów
- taśma montażowa – sposób organizacji produkcji
- taśma perforowana – nośnik danych, używany dawniej w komputerach i dalekopisach
- taśma (taśmociąg) – główny element przenośników taśmowych
- taśma (wyrób hutniczy) – rodzaj cienkiej blachy, na potrzeby transportu i magazynowania zwiniętej w cylindryczny krąg
- tasiemka to materiał pasmanteryjny – wąska taśma.
- taśma (glon) (Enteromorpha) – rodzaj glonów należących do klasy watkowych.
- taśma klejąca – rodzaj taśmy z elastycznego tworzywa sztucznego o grubości dziesiętnych części milimetra pokryta warstwą kleju po jednej lub obu stronach
- Taśma (wspinaczka) – odpowiednik liny lub repsznura o płaskim przekroju poprzecznym
- w elektronice i elektrotechnice – przewód wstążkowy
- w muzyce synonim muzyki na taśmę
- w sporcie – wstęga na mecie konkurencji biegowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasiemkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tasiemką, dotyczący tasiemki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tasiemnica

podwodna bylina z rodziny rdestowatych, o długich, wstęgowatych liściach używanych jako surowiec tapicerski i opakunkowy, występująca w przybrzeżnym pasie mórz strefy umiarkowanej (w tym Morza Bałtyckiego); trawa morska, zostera

- tasiemnica (Zostera) – rodzaj roślin naczyniowych występujących w morzach
- tasiemnica (Taeniolella) – rodzaj grzybów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taśka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torebka

#### Źródła:

Wiktionary

# Taskać

taszczyć, tachać

#### Źródła:

SJP.pl

# Taśma

1. pas z jakiegoś materiału o różnym zastosowaniu;
2. wstęga wisząca wzdłuż linii mety, przerywana przez zwycięzcę biegu;
3. ruchomy pas będący elementem przenośnika;
4. pas z nabojami umożliwiający strzelanie seriami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długi pas z jakiegoś materiału, np. gumy, plastiku itp.

(1.2) zespół przenośników przemysłowych

(1.3) daw. środ. polit. szubienica

Taśma to ogólne określenie wyrobów wykonanych z dowolnego elastycznego bądź sprężystego materiału, które mają charakterystyczny kształt – są cienkie i wąskie ale długie. Taśmę przechowuje się najczęściej w postaci zwiniętej na szpuli lub bębnie.

- taśma nabojowa – w wojskowości – ruchomy pojemnik służący do przenoszenia naboi do donośnika broni
- taśma izolacyjna – rodzaj taśmy klejącej służącej do izolowania przewodów elektrycznych i innych obiektów przewodzących prąd elektryczny
- taśma magnetyczna – nośnik danych, najczęściej dźwięku, w postaci cienkiego paska taśmy
- taśma filmowa (światłoczuła) – taśma z tworzywa sztucznego pokryta warstwą emulsji światłoczułej, służąca jako nośnik obrazu filmowego i dźwięku
- taśma miernicza – przyrząd używany przez geodetów
- taśma montażowa – sposób organizacji produkcji
- taśma perforowana – nośnik danych, używany dawniej w komputerach i dalekopisach
- taśma (taśmociąg) – główny element przenośników taśmowych
- taśma (wyrób hutniczy) – rodzaj cienkiej blachy, na potrzeby transportu i magazynowania zwiniętej w cylindryczny krąg
- tasiemka to materiał pasmanteryjny – wąska taśma.
- taśma (glon) (Enteromorpha) – rodzaj glonów należących do klasy watkowych.
- taśma klejąca – rodzaj taśmy z elastycznego tworzywa sztucznego o grubości dziesiętnych części milimetra pokryta warstwą kleju po jednej lub obu stronach
- Taśma (wspinaczka) – odpowiednik liny lub repsznura o płaskim przekroju poprzecznym
- w elektronice i elektrotechnice – przewód wstążkowy
- w muzyce synonim muzyki na taśmę
- w sporcie – wstęga na mecie konkurencji biegowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasmańczyk

mieszkaniec Tasmanii (wyspy i stanu)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tasmanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tasmania

wyspa u wybrzeży kontynentu australijskiego, najmniejszy stan w Australii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa u wybrzeża Australii;

Tasmania – wyspa u południowo-wschodnich wybrzeży kontynentu australijskiego, a zarazem najmniejszy stan Australii. W skład stanu Tasmania wchodzą też mniejsze wyspy w Cieśninie Bassa oraz wyspa Macquarie – pow. 128 km² (w południowej części Oceanu Spokojnego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasmanit

odmiana żywicy kopalnej zbliżona do bursztynu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tasmanka

mieszkanka Tasmanii (wyspy i stanu)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tasmanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tasmanowal

rodzaj walenia z rodziny zyfiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tasmański

przymiotnik od: Tasmania

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tasmanią, dotyczący Tasmanii, pochodzący z Tasmanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taśmiak

ryba z rodziny ślizgowatych

Taśmiak długi, taśmiak (Lumpenus lampretaeformis) – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny stychejkowatych (Stichaeidae). W Polsce objęty częściową ochroną gatunkową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taśmociąg

maszyna przemysłowa służąca do przemieszczania surowców lub towarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. układ przenośników taśmowych;

Taśmociąg – układ połączonych szeregowo przenośników taśmowych. Często błędnie utożsamiany z przenośnikiem taśmowym.

Pojedynczy przenośnik może mieć długość nawet 20 kilometrów, a cały taśmociąg - setki kilometrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taśmoteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. muz. zbiór nagrań utrwalonych na taśmach magnetycznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Taśmować

1. umieszczać nasiona siewne w celulozowej taśmie;
2. dawniej: wkładać naboje do taśmy broni samoczynnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Taśmowaty

przypominający taśmę, długi i wąski

#### Źródła:

SJP.pl

# Taśmownik

płaski, o grubości około pół centymetra, blok żelaza przeznaczony do dalszej obróbki

#### Źródła:

SJP.pl

# Taśmowy

1. → taśma;
2. przenośnie: schematyczny, automatyczny, bez zaangażowania

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z taśmą, dotyczący taśmy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba obsługująca pas z nabojami

(2.2) osoba pracująca przy taśmie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tasować

czasownik

(1.1) karc. mieszać talię kart przed grą

(1.2) przen. zmieniać układ czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Tasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tasować.

Tasowanie – procedura polegająca na wymieszaniu kart w talii, aby zapewnić element losowości w rozgrywce. Po tasowaniu często następuje przełożenie, które ma upewnić grających, że tasujący nie manipulował kolejnością kart.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tass

agencja prasowa

Tass – wieś i gmina w środkowej części Węgier, w pobliżu miasta Kunszentmiklós. Gmina liczy 2944 mieszkańców (styczeń 2011) i zajmuje obszar 74,72 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tassiana

rzadko: wszystko, co dotyczy życia i twórczości Torquato Tassa, np. prace naukowe o nim, wydania jego dzieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Tasso

- Tasso (Taso) – władca Friuli
- Tasso – miejscowość i gmina we Francji
- Tasso Island – wyspa w Sierra Leone
- Torquato Tasso – poeta włoski

#### Źródła:

Wikipedia

# Taśtać

czasownik

(1.1) poznań. nieść

#### Źródła:

Wiktionary

# Taśtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|taśtać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Taster

aparat służący do dziurkowania taśmy papierowej; składarka

Taster (tasten „macać”; „dotykać”) – maszyna drukarska do dziurkowania taśmy papierowej, która steruje odlewarką monotypu. Posiada klawiaturę zespoloną z igłami, nakłuwającymi otwory na papierowej taśmie. Otwory służą jako matryce do odlewu liter przez odlewarkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tastevin

dawne naczynie do degustacji wina

#### Źródła:

SJP.pl

# Tasto

we włoskiej nomenklaturze muzycznej: klawisz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tastrować

dziurkować taśmę monotypową za pomocą tastra

#### Źródła:

SJP.pl

# Tasza

1. gatunek ryby skorpenokształtnej z rzędu okoniokształtnych o krępym, silnie wygrzbiecionym ciele; zając morski;
2. regionalnie: torba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba morska poławiana w celach spożywczych;

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. torba

Tasza, zając morski (Cyclopterus lumpus) – gatunek ryby skorpenokształtnej z rodziny taszowatych (Cyclopteridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Cyclopterus. Poławiana jako ryba konsumpcyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|taszczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Taszczyć

nieść albo ciągnąć coś ciężkiego; dźwigać coś z trudem

czasownik

(1.1) pot. nieść, ciągnąć z trudem coś (rzadziej kogoś), ciężkiego lub niewygodnego

czasownik zwrotny taszczyć się

(2.1) pot. iść, wchodzić gdzieś powoli, z trudem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taszczyn

taszczyn pszczeli - gatunek błonkówki z rodziny grzebaczowatych

Taszczyn pszczeli, wilk pszczeli (Philanthus triangulum) – owad zaliczany do rodziny grzebaczowatych z rzędu błonkówek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taszewko

Taszewko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Jeżewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 127 mieszkańców. Jest czternastą co do wielkości miejscowością gminy Jeżewo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Taszewo

Miejscowości w Polsce

- Taszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
- Taszewo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo

#### Źródła:

Wikipedia

# Taszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. torebka damska

- taszka – element broni białej chroniący wlot pochwy przed deszczem i zabrudzeniami
- taszka – element zbroi w postaci metalowych płyt ochraniających uda (doczepianych do fartucha)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Taszkencki

przymiotnik od: Taszkent; taszkiencki

przymiotnik

(1.1) od: Taszkent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taszkent

stolica Uzbekistanu; Taszkient

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Uzbekistanu;

Taszkent (uzb. Toshkent; uzb. cyr. Тошкент; ros. Ташкент, Taszkient) – stolica i największe miasto Uzbekistanu. Położone jest nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Stanowi główny ośrodek przemysłowy i kulturalno-naukowy kraju oraz jedno z największych miast Azji Środkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taszkentczyk

mieszkaniec Taszkentu; taszkientczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Taszkentu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taszkentka

mieszkanka Taszkentu; taszkientka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Taszkentu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taszkiencki

przymiotnik od: Taszkient (Taszkent) - stolica Uzbekistanu; taszkencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: Taszkient

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taszkient

stolica Uzbekistanu; Taszkent

Taszkent (uzb. Toshkent; uzb. cyr. Тошкент; ros. Ташкент, Taszkient) – stolica i największe miasto Uzbekistanu. Położone jest nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Stanowi główny ośrodek przemysłowy i kulturalno-naukowy kraju oraz jedno z największych miast Azji Środkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taszkientczyk

mieszkaniec Taszkentu; taszkentczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Taszkientka

mieszkanka Taszkentu; taszkentka

#### Źródła:

SJP.pl

# Taszlampa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. latarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Taszlich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. rel. żydowski obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów polegający na wyrzuceniu w nurt drobin wytrząśniętych z kieszeni i modlitwie;

Taszlich (hebr. ‏תשליך‎ = „wyrzucisz”; jid. ‏תּשליך‎ taszlech) – w judaizmie obrzęd symbolicznego oczyszczenia z grzechów, wywodzony z Księgi Micheasza 7, 19 („Wyrzucisz wszystkie ich grzechy w głąb morza”). Polega on na wyrzuceniu w nurt rzeki, strumienia lub do morza drobin wytrząśniętych z kieszeni. Czynności tej towarzyszą stosowne modlitwy. Taszlichu dokonuje się w pierwszy dzień Rosz ha-Szana (jeśli jest to szabat, to w drugi dzień). Gdy nie jest możliwe wykonanie obrzędu nad brzegiem rzeki lub morza, odbywa się on przy sztucznym zbiorniku wodnym – nawet przy studni. W takiej formie zwyczaj jest praktykowany np. w Jerozolimie. Ortodoksyjni Żydzi nowojorscy odprawiają rytuał, korzystając z licznych mostów Brooklynu i Manhattanu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tasznik

pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taszniki

pospolity, trudny do wytępienia chwast, mający zastosowanie w zielarstwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tasznikowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, niewielkich rozmiarów (do 12 mm długości), o smukłym kształcie i delikatnej budowie, występujących kosmopolitycznie na wszystkich kontynentach

Tasznikowate (Miridae syn. Capsidae) – największa rodzina pluskwiaków różnoskrzydłych licząca ponad 11 tys. gatunków zgrupowanych w około 1400 rodzajach. Każdego roku opisywane są nowe taksony głównie z terenów tropikalnych i subtropikalnych. Owady tej rodziny występują na większości kontynentów. W Polsce rodzina ta jest najliczniejsza w swoim podrzędzie, a liczbę wykazanych do tej pory gatunków szacuje się na ponad 260.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tasznikowaty

o cechach tasznikowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taszów

Taszów (niem. Tassau) – przygraniczna wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Taszowate

rodzina ryb z gromady promieniopłetwych, małej lub średniej wielkości, żyjących w wodach północnej części Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Spokojnego

Taszowate (Cyclopteridae) – rodzina morskich ryb skorpenokształtnych, blisko spokrewnionych z dennikowwatymi, z którymi wcześniej zaliczane były do jednej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taszowaty

o cechach taszowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taszycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Taszyntuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chusteczka do nosa

#### Źródła:

Wiktionary

# Taszysta

zwolennik taszyzmu, malarz tworzący według zasad taszyzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Taszystka

zwolenniczka taszyzmu, malarka tworząca według zasad taszyzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Taszystowski

dotyczący taszyzmu, taszystów

#### Źródła:

SJP.pl

# Taszystyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z taszyzmem, dotyczący taszyzmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Taszyzm

kierunek w malarstwie, polegający na tworzeniu spontanicznych kompozycji ze swobodnych plam barwnych, uzyskanych przez rozlewanie i rozpryskiwanie farb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. kierunek w abstrakcjonizmie, w którym kompozycja jest tworzona spontanicznie przez przypadkowy układ barwnych, niegeometrycznych plamaam;

Taszyzm (od franc. tache – plama) – kierunek w malarstwie abstrakcyjnym powstały w Europie w pierwszych latach po II wojnie światowej. Należy do nurtu abstrakcjonizmu niegeometrycznego i jest europejskim odpowiednikiem abstrakcyjnego ekspresjonizmu, rozwijającego się w Stanach Zjednoczonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tat.

skrót od: tatarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Tata

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość i prowincja w południowym Maroku, w regione Sus-Massa

(1.2) geogr. adm. miasto i powiat w północnych Węgrzech, w komitacie Komárom-Esztergom;

(1.3) astr. planetoida o numerze 1109 w zewnętrznej części pasa głównego asteroid;

- tata – nazwa relacji rodzinnej
- Tata – miejscowość na Węgrzech
- Tata – powiat na Węgrzech
- Tata – miejscowość w Maroku
- Tata – prowincja w Maroku
- Tata – skała w Polsce
- (1109) Tata – planetoida okrążająca Słońce
- Tata Power – indyjskie przedsiębiorstwo
- Tata Motors – indyjskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
- Tata Nano – samochód
- Tata, a Marcin powiedział – serial telewizyjny
- Tata Kazika, Tata 2 – albumy zespołu Kult
- Super tata – film amerykański
- Sekwencja TATA – sekwencja w promotorze genu wiążąca białko TBP
- Tata – polski film

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatami

tradycyjna japońska mata używana dawniej powszechnie jako pokrycie podłóg w pokojach mieszkalnych, obecnie rzadziej, stosowana jednak do uprawiania judo, karate i innych sportów walki

Tatami (jap. 畳) – tradycyjna mata japońska, używana do pokrywania podłogi.

Część zasadnicza, wewnętrzna (tatami-toko) jest wykonana ze słomy ryżowej, a warstwa wierzchnia (tatami-omote) z podwójnej warstwy plecionej słomy trawy igusa (sit rozpierzchły, Juncus effusus L., ang. igusa rush grass). Brzegi obszywane są pasem barwnej tkaniny (tatami-heri). Tatami mają standardowe wymiary 90 × 180 cm i jednocześnie służą jako jednostka miary powierzchni wnętrz. Spotyka się również pół-tatami o wymiarach 90 × 90 cm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatar

potocznie: befsztyk po tatarsku, befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec narodowości tatarskiej;

- Tatar – członek narodu tatarskiego
- tatar – potrawa
- Tatar – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Debar
- Tatar – część miasta Rawa Mazowiecka
- Tatar – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Szczerców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatara

potocznie: befsztyk po tatarsku, befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione

Tatara (jap. 鑪) – tradycyjny japoński piec do wytapiania żelaza i stali. (Uwaga: słowo tatara oznacza w języku japońskim "miechy". Przyjęło się jednak nazywać tak całe urządzenie)

W piecach tatara z węgla sosnowego, czarnego piasku żelazowego oraz mineralnych rud żelaza wytapiana jest tamahagane (jap. 玉鋼), rodzaj bardzo czystej japońskiej stali wykorzystywanej głównie do tworzenia samurajskich mieczy nihon-tō (jap. 日本刀), znanych powszechnie jako katana (jap. 刀).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatarak

roślina z rodziny obrazkowatych, pospolita na brzegach wód; ajer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Acorus|ref=tak., roślina z rodziny obrazkowatych (nazwa systematyczna|Araceae|ref=tak.), o mieczowatych, zaostrzonych liściach i kłączach zawierających olejki eteryczne, używane w przemyśle perfumeryjnym, spożywczym i w lecznictwie; rośnie na brzegach stawów i potoków;

Tatarakowce (Acorales Reveal) – monotypowy rząd roślin zielnych zawierający jedną rodzinę – tatarakowate (Acoraceae) i jeden rodzaj – tatarak (Acorus). W obrębie rodzaju Acorus wyróżnia się w zależności od ujęcia taksonomicznego od 2 do 6 gatunków. Zasięg geograficzny obejmuje półkulę północną z wyjątkiem obszarów arktycznych i suchych, w tropikalnej Azji tataraki rosną w wyższych położeniach górskich. W Polsce jedynym przedstawicielem jest tatarak zwyczajny (Acorus calamus), będący tu częstym kenofitem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatarczany

1. zrobiony z tatarki, zwłaszcza z jej nasion; gryczany
2. przymiotnik od: tatarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatarczuch

gwarowo: chleb lub placek z mąki tatarczanej

Tatarczuch, chleb tatarczuch, tatarczak, chleb z tatarki, chleb hreczany, łazanek z mąki tatarczanej – odmiana tradycyjnego, ciemnego, słodkiego chleba wypiekanego z mąki gryczanej (zwanej też „mąką tatarczaną”), wytwarzanego w regionie Częstochowy. Tatarczuch bywa także określany jako placek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatarczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatareczka

zdrobnienie od: tatarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: tatarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatarek

roślina pastewna z rodziny rdestowatych, gatunek gryki, z jej nasion wyrabia się kaszę i mąkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Tataria

historyczny region w Azji

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatarka

roślina pastewna z rodziny rdestowatych, gatunek gryki, z jej nasion wyrabia się kaszę i mąkę

- Tatarka – kobieta narodu tatarskiego
- Tatarka – rzeka, dopływ Sony
- Tatarka – gatunek gryki
- Tatarka – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Podhorodno
- Tatarka – osiedle typu miejskiego na Białorusi w obwodzie mohylewskim, w rejonie osipowickim
- Tatarka – wieś na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rudomino
- Tatarka – stacja kolejowa na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie osipowickim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatarkiewicz

nazwisko

- Anna Tatarkiewicz (1921–2019) – tłumaczka literatury francuskojęzycznej, redaktor
- Jakub Tatarkiewicz (1798-1854) – rzeźbiarz
- Krzysztof Tatarkiewicz (1923-2011) – matematyk, historyk nauki
- Ksawery Tatarkiewicz (1848-1903) – prawnik i publicysta
- Marian Tatarkiewicz (1875-1929) – aktor
- Władysław Tatarkiewicz (1886-1980) – historyk filozofii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatarski

1. dotyczący Tatara, Tatarów;
2. dotyczący Tatarstanu; tatarstański;
3. befsztyk tatarski - surowe mięso wołowe, siekane albo mielone, odpowiednio przyprawione; befsztyk po tatarsku, tatar;
4. sos tatarski - ostry sos przyrządzany z żółtek jaj, octu, oliwy, musztardy i ogórków kiszonych bądź korniszonów

przymiotnik

(1.1) związany z Tatarami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. jęz. język tatarski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatarskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem tatarskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem tatarskim

(1.3) spisany, stworzony w języku tatarskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Tatarskość

zespół cech typowych dla Tatarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatarstan

autonomiczna republika w Rosji

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. podmiot Federacji Rosyjskiej, republika autonomiczna ze stolicą w Kazaniu;

Tatarstan, Republika Tatarstanu (ros. Респу́блика Татарста́н; tatar. Татарстан Республикасы) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatarstański

→ Tatarstan; tatarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatarszczyzna

Tatarszczyzna – kolonia w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sokółka.

Miejscowość Tatarszczyzna wchodzi w skład obrębu ewidencyjnego WALENKOWO (0052), gmina Sokółka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tatarynowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatarzątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tatarskie dziecko

#### Źródła:

Wiktionary

# Tatarzy

1. członek ludu tureckiego, wywodzącego się z dawnych plemion mongolskich, dziś żyjącego głównie na Powołżu, a także na Syberii, Krymie i Kaukazie;
2. dawniej: członek ludu zamieszkującego tereny imperium mongolskiego i Złotej Ordy, które w XIII wieku dokonywały podbojów w Azji i Europie

Tatarzy (nazwa własna: tatarlar / татарлар) – ludy turkijskie w Europie wschodniej oraz północnej Azji używające nazwy „Tatarzy” do samookreślenia.

Nazwa „Tatarzy” po raz pierwszy pojawiła się wśród koczowniczych plemion turkijskojęzycznych z terenów północno-wschodniej Mongolii i rejonu Bajkału, prawdopodobnie spokrewnieni są z Połowcami i Kipczakami. Weszli w skład imperium Czyngis-chana i jako element wieloetnicznej armii mongolskiej brali udział w wyprawach na Europę, przez co Europejczycy zaczęli określać mongolskich najeźdźców „Tatarami”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatarzyn

dawniej: Tatar (członek jednego z ludów zamieszkujących tereny imperium mongolskiego i Złotej Ordy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tate

[czytaj: tejt] nazwisko obce

- Tate – sieć galerii sztuki w Wielkiej Brytanii

Gminy w USA:

- Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Scott
- Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Saline
- Tate (ang. Tate Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Clermont

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Tate (ang. Tate County) – w stanie Missisipi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tata, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ekspr. tata

(1.2) pot. ekspr. teść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tateńko

pieszczotliwie: ojciec; ojczulek, tatka, tatko, tato, tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio, tatusiek, tatuś, tatulinek, tatulka, tatulko, tatunia, tatuniek

#### Źródła:

SJP.pl

# Taternicki

dotyczący taternictwa, taterników

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z taternictwem, dotyczący taternictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taternictwo

zdobywanie trudno dostępnych miejsc w Tatrach z wykorzystaniem techniki wspinaczkowej i specjalistycznego sprzętu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odmiana turystyki wyczynowej polegającej na pokonywaniu trudno dostępnych miejsc w Tatrach

(1.2) zdobywanie trudnych partii w wysokich górach

Taternictwo – wspinaczka uprawiana w Tatrach. Niegdyś termin ten oznaczał każdą działalność w Tatrach polegającą na wchodzeniu na ich szczyty. Obecnie obejmuje on wyłącznie wspinaczkę górską, prowadzoną poza wyznaczonymi szlakami turystycznymi. Termin powstał w podobny sposób jak alpinizm (który dziś często jest równoznaczny ze wspinaczką górską), himalaizm czy andynizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taterniczka

→ taternik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta uprawiająca taternictwo;

Patrz:taternik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taterniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z taternictwem, dotyczący taternictwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Taternik

człowiek uprawiający turystykę wysokogórską na trudno dostępnych szczytach Tatr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba uprawiająca taternictwo;

- „Taternik” – magazyn informacyjny Polskiego Związku Alpinizmu, wydawany od 1907 roku
- taternik – osoba uprawiająca taternictwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatersal

przestarzale: ujeżdżalnia koni oraz miejsce sprzedaży koni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. targowisko koni w miejscu zamkniętym (budynku); wydzielone publiczne miejsce handlu końmi, także powozami;

(1.2) daw. miejska ujeżdżalnia koni

Tatersal – dawniej zorganizowane targowisko koni w miejscu zamkniętym; także publiczna ujeżdżalnia lub szkoła jazdy konnej.

Określenie pochodzi od nazwy przedsiębiorstwa handlu końmi Tattersall’s, założonego w 1766 roku koło londyńskiego Hyde Park Corner przez Richarda Tattersalla (1724-1795), koniuszego księcia Kingston. Początkowo zajmowało się ono sprzedażą koni wyścigowych. Wnuk założyciela rozwinął je i w 1865 przeniósł na przestronniejszy teren Knightsbridge Green.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tateł

słodki przysmak ze Wschodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatiana

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Tacjana, Tacjanna – imię żeńskie pochodzenia rzymskiego; żeński odpowiednik męskiego imienia Tacjan utworzonego z rzymskiego przydomka Tatianus, który powstał z nazwy rzymskiego rodu Tatius (pol. Tacjusz) poprzez dodanie przyrostka -anus/ana oznaczającego przynależność, pochodzenie. Imię to było notowane w Polsce od średniowiecza na obszarze wschodniosłowiańskim, po raz pierwszy w 1411 roku, w formach Tacyjana, Tatyjana, Tetejana, Tetyjana, Tatyjanna, ze zdrobnieniami Tatja, Tac(z)a, Tańka = Tajka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tatiany lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tata, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tata, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: tata, tato

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatkowy

→ tatek, → tatka, → tatko

Patrz:tatek, → tatka, → tatko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tato

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tata, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ojciec

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: tata

- tato – nazwa relacji rodzinnej
- Tato – powieść Williama Whartona
- Tato – film amerykański z 1989 roku na podstawie powieści Williama Whartona
- Tato – film polski z 1995 roku, w reżyserii Macieja Ślesickiego
- Tatomir – staropolskie imię

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatoń

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatowość

żartobliwie: bycie tatą i powiązane z tym uczucia, przywileje i obowiązki; tacierzyństwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatowy

→ tata, → tato

Patrz:tata, → tato

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatra

1. samochód marki Tatra;
2. tramwaj elektryczny;
3. piwo marki Tatra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu;

- Tatra – seria tramwajów elektrycznych produkowanych przez czechosłowackie przedsiębiorstwo ČKD
- Tatra – czeskie (uprzednio czechosłowackie) przedsiębiorstwo branży motoryzacyjnej, producent samochodów osobowych i ciężarowych pod tą samą marką
- Tatra – marka piwa
- Tatra – władca Hunów
- Tatra – rzeka w Estonii
- Tatra – wieś w Estonii, w prowincji Tartu, w gminie Kambja
- SMS Tátra – austro-węgierski niszczyciel
- Tátra – typ niszczycieli w Austro-Węgierskiej Marynarce Wojennej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatrologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) termin określający całokształt wiedzy o Tatrach;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatroznawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) termin określający całokształt wiedzy o Tatrach;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatry

pasmo gór w łańcuchu Karpat

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. góry w Polsce i Słowacji;

Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatryt

odmiana granitu, z którego zbudowane są Tatry

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. tatrzańska odmiana granitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatrytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący tatrytu, wykonany z tatrytu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tatrz.

skrót

(1.1) = tatrzański

#### Źródła:

Wiktionary

# Tatrzanka

ciepły, zimowy but z cholewką, sznurowany lub zapinany na suwak

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. tekstylny zimowy but z cholewką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatrzańska

przymiotnik od: Tatry

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatrzański

przymiotnik od: Tatry

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Tatr, związany z Tatrami, pochodzący z Tatr

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatrzańsko

przysłówek

(1.1) na sposób tatrzański

#### Źródła:

Wiktionary

# Tatrzańskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego co tatrzańskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Tatuator

rzadko: osoba zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuażysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kult. osoba wykonująca tatuaże

Tatuażysta, tatuator – osoba wykonująca tatuaże, zazwyczaj w przeznaczonych do tego miejscach np. studiach tatuażu.

Tatuażyści pobierają naukę zwykle u doświadczonych, utytułowanych artystów. Do wykonywania zawodu nie są konieczne zaświadczenia oraz specjalistyczne kursy. Wyjątek stanowią jedynie Stany Zjednoczone, gdzie w stanach Hawaje oraz Oregon wymagany jest egzamin z zakresu zdrowia oraz bezpieczeństwa podczas tatuowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatuatorka

rzadko: kobieta zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuażystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. kobieta wykonująca tatuaże

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatuatorski

→ tatuator

Patrz:tatuator

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuaż

trwały znak graficzny wykonany na skórze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trwały napis, wzór lub rysunek wykonany na ciele poprzez wprowadzenie barwnika w skórę;

Tatuaż – forma modyfikacji ciała polegająca na wprowadzeniu tuszu do skóry właściwej, aby zmienić pigment skóry. W krajach zachodnich ok. kilkanaście procent populacji ma tatuaż; częściej posiadają go mężczyźni i osoby młode.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatuażyk

zdrobnienie od: tatuaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuażysta

osoba zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kult. człowiek, który wykonuje tatuaże

Tatuażysta, tatuator – osoba wykonująca tatuaże, zazwyczaj w przeznaczonych do tego miejscach np. studiach tatuażu.

Tatuażyści pobierają naukę zwykle u doświadczonych, utytułowanych artystów. Do wykonywania zawodu nie są konieczne zaświadczenia oraz specjalistyczne kursy. Wyjątek stanowią jedynie Stany Zjednoczone, gdzie w stanach Hawaje oraz Oregon wymagany jest egzamin z zakresu zdrowia oraz bezpieczeństwa podczas tatuowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tatuażystka

kobieta zajmująca się wykonywaniem tatuaży - rysunków lub napisów na ciele człowieka; tatuatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. kobieta, która wykonuje tatuaże

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatul

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tata, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

Tatul – wieś w Armenii, w prowincji Aragacotn. W 2011 roku liczyła 822 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatula

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tata, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

Tatula (pol. hist. Totoła) – rzeka na Litwie, w okręgu poniewieskim, w rejonach kupiszeckim, birżańskim i poswolskim. Prawy dopływ Muszy. Długość rzeki wynosi 65 kilometrów, a powierzchnia dorzecza 453 km².

Źródło rzeki znajduje się w lesie Salamiestis, 9 km na północny wschód od Wobolnik. Rzeka wpływa do Muszy 45 kilometrów od jej ujścia do Niemna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tatulek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tata, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuleńko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tata, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatulinek

pieszczotliwie: ojciec; ojczulek, tatka, tatko, tato, tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio, tatusiek, tatuś, tateńko, tatulka, tatulko, tatunia, tatuniek

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatulka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tata, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatulko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tata, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatulkowy

→ tatulek, → tatulka, → tatulko

Patrz:tatulek, → tatulka, → tatulko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatulo

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tata, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. pieszcz. ojciec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatulowy

→ tatul, → tatula, → tatulo

Patrz:tatul, → tatula, → tatulo

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuń

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tata, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ekspr. ojciec

(1.2) pot. ekspr. teść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatuńcia

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tata, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuńcio

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tata, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekspr. ojciec

(1.2) ekspr. teść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatuńciowy

→ tatuńcia, → tatuńcio

Patrz:tatuńcia, → tatuńcio

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatunia

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tata, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuniek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tata, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatunio

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tata, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pieszcz. ojciec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatuniowy

→ tatuń, → tatunia, → tatunio

Patrz:tatuń, → tatunia, → tatunio

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuńka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tata, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuńko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tata, tatusiek, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuńkowy

→ tatuńka, → tatuńko

Patrz:tatuńka, → tatuńko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuować

wykonywać tatuaż

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wykonywać tatuaż

czasownik zwrotny niedokonany tatuować się (dk. brak)

(2.1) wykonywać tatuaż samemu sobie

(2.2) dawać sobie wykonywać tatuaż

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie tatuażu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tatuownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. urządzenie służące do znakowania zwierząt gospodarskich

#### Źródła:

Wiktionary

# Tatuś

1. pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tata, tatuśka, tatuśko;
2. pieszczotliwie: teść

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. tata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatusieć

żartobliwie o mężczyźnie: stawać się mało atrakcyjnym, nabierać cech charakterystycznych dla dużo starszego człowieka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatusiek

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tata, tatuś, tatuśka, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatusiny

→ tatuś; tatusiowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatusiowaty

potocznie:
1. przypominający zachowaniem stereotypowego ojca;
2. o mężczyźnie w średnim wieku: wyglądający na więcej lat, niż ma; podtatusiały

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatusiowość

żartobliwie:
1. bycie czyimś tatusiem;
2. bycie podtatusiałym, wyglądanie na starszego niż w rzeczywistości

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatusiowy

→ tatuś; tatusiny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący tatusia

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do tatusia

przymiotnik jakościowy

(3.1) właściwy tatusiowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tatuśka

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tata, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuśko

pieszczotliwie: ojciec; tatek, tatka, tatko, tato, tatul, tatula, tatulek, tatuleńko, tatulka, tatulko, tatulo, tatunia, tatuniek, tatunio, tatuń, tatuńcia, tatuńcio, tatuńka, tatuńko, tatusiek, tatuś, tata, tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatuśkowy

→ tatuśka, → tatuśko

Patrz:tatuśka, → tatuśko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatynek

rzadkie zdrobnienie od: tata; tatul, tatulek, tatulo, tatunio, tatuń, tatuńcio, tatusiek, tatuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Tatła

słodki przysmak ze Wschodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tau

1. litera alfabetu greckiego i hebrajskiego;
2. gatunek ryby z rodziny batrachowatych;
3. cząstka tau - cząstka elementarna należąca do grupy leptonów; taon

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. starogrecka nazwa dziewiętnastej litery alfabetu greckiego, τ;

(1.2) icht. nazwa systematyczna|Opsanus tau|ref=tak., gatunek morskiej ryby batrachokształtnej

Tau (taf, st.gr. ταῦ, nw.gr. ταυ, pisana Ττ) – dziewiętnasta litera alfabetu greckiego i dwudziesta druga, a zarazem ostatnia litera alfabetu hebrajskiego znana pod symbolem ת. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 300, a w hebrajskim liczbę 400.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tauj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Dalekim Wschodzie Rosji, uchodząca do Morza Ochockiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Taujski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Taujem, dotyczący Tauja

#### Źródła:

Wiktionary

# Taumatrop

kartkowany obrazek dający wrażenie śmiejącej się postaci

#### Źródła:

SJP.pl

# Taumaturg

osoba posiadająca dar czynienia cudów; cudotwórca

#### Źródła:

SJP.pl

# Taumaturgia

Taumaturgia (gr. θαῦμα thaûma – cud i ἔργον érgon – czyn, działanie, moc) – zdolność czynienia cudów, cudotwórstwo. Osoba posiadająca te zdolności nazywana jest taumaturgiem.

W religii chrześcijańskiej moc taumaturgiczną posiadali niektórzy święci, np. święty Bernard z Clairvaux. W ikonografii takie zdolności oznacza gwiazda nad głową świętego, np. na obrazie Francisca Goi Święty Bernard z Clairvaux.

#### Źródła:

Wikipedia

# Taumatyna

białko roślinne używane w przemyśle spożywczym

Taumatyna – słodkie białko obecne jedynie w owocach rośliny Thaumatococcus daniellii, odkrytej przez brytyjskiego lekarza wojskowego W.F. Daniella w 1840 roku w Afryce Zachodniej. W 1972 roku zostało ono wyizolowane z owoców T. daniellii. Rośliny T. daniellii uprawiane poza strefą tropikalną zawiązują owoce partenokarpiczne, ale nie mają one smaku słodkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taunus

góry w Niemczech

Taunus – stosunkowo niskie pasmo górskie w środkowych Niemczech w kraju związkowym Hesja w sąsiedztwie doliny Menu. Część Reńskich Gór Łupkowych. Najwyższym szczytem jest Grosser Feldberg o wysokości 881,5 m n.p.m. Centralna część gór Taunus jest płaska, a stoki (szczególnie południowe) strome.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taurobolium

rytualne oczyszczenie w krwi byka ofiarnego; obrzęd związany z kultem Kybele i Attisa oraz irańskiej Mitry

Taurobolium (ofiara z byka) – ofiara ekspiacyjna, inicjacyjna i oczyszczająca w starożytnym Rzymie, związana z kultem bóstw: Kybele, Attisa i Mitry.

W kulcie Kybele kapłan, zwany gallem, schodził do podziemnego pomieszczenia, nad którym zabijany był byk i w ten sposób krew zwierzęcia spływała w dół na kapłana w formie rytualnej kąpieli. Było to określane jako ofiara oczyszczająca lub jako inicjacja do kultu Attisa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taurogi

miasto na Litwie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej Litwie;

Taurogi (lit. Tauragė wymowa, żmudz. Tauragie, niem. Tauroggen) – miasto na zachodniej Litwie. 31 tys. mieszkańców w 2001. Siedziba okręgu tauroskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tauromachia

walka byków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) walka byków

- Tauromachia – minojski fresk z pałacu w Knossos
- Tauromachia – cykl rycin Francisca Goi
- La Tauromaquia – traktat o tauromachii z 1796 autorstwa José Delgado alias Pepe Hillo, zilustrowany przez Picassa w 1927

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tauroski

→ Taurogi (miasto na Litwie)

przymiotnik

(1.1) dotyczący Taurogów, związany z Taurogami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Taurowy

kwas taurowy - przestarzale: tauryna (aminokwas endogenny wchodzący w skład kwasów żółciowych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taurus

łańcuch górski w południowej Turcji

  Taurus to po łacinie „byk”, może oznaczać:

- Taurus – gwiazdozbiór zodiakalny nieba północnego
- Taurus – zodiakalny Byk
- Taurus Poniatovii – nazwa konstelacji
- Bos taurus – gatunek zwierząt z rodziny Bovidae, rzędu parzystokopytnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tauryda

starożytna nazwa Krymu, pochodząca od nazwy plemienia Taurów zamieszkujących kiedyś półwysep

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) książk. geogr. Krym

Półwysep Krymski, Krym (ukr. Кримський півострів, Krymśkyj piwostriw; Крим; ros. Крымский полуостров, Krymskij połuostrow; Крым; krymskotat. Къырым ярымадасы, Qırım yarımadası; Къырым, Qırım) – półwysep pomiędzy częścią północną Morza Czarnego a częścią zachodnią Morza Azowskiego, zwany w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy morzami Czarnym i Azowskim, a na wschodzie oddzielony od lądu Cieśniną Kerczeńską. Powierzchnia ok. 27 tys. km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taurydy

starożytna nazwa Krymu, pochodząca od nazwy plemienia Taurów zamieszkujących kiedyś półwysep

- Południowe Taurydy – rój meteorów oznaczony jako (STA)
- Północne Taurydy – rój meteorów oznaczony jako (NTA)
- Kompleks Taurydów – grupa 4 rojów pochodząca od Komety Enckego
- Taurydy – strefa alpidów w Azji Mniejszej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taurydzki

przymiotnik od: Tauryda

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. lub książk. związany z Taurydą (Krymem)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tauryjski

1. → Taurus (łańcuch górski w południowej Turcji);
2. suseł tauryjski - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tauryna

aminokwas endogenny wchodzący w skład kwasów żółciowych

Tauryna, kwas 2-aminoetanosulfonowy – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów biogennych. W przeciwieństwie do aminokwasów białkowych nie ma kwasowej grupy karboksylowej, lecz grupę sulfonową. Tauryna jest β-aminokwasem (grupa aminowa i sulfonowa są rozdzielone 2 atomami węgla). Nie zawiera atomów asymetrycznych, nie wykazuje więc aktywności optycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taurynowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z tauryną, dotyczący tauryny

#### Źródła:

Wiktionary

# Tautacyzm

niemiły dla ucha zbieg sylab lub podobnie brzmiących słów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tauto-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tożsamością, powtarzalnością elementów

#### Źródła:

Wiktionary

# Tautochrona

krzywa obrazująca miejsca, po których czas staczania się masy punktowej do punktu A pod wpływem stałej siły ciężkości jest jednakowy

- Tautochrona (fizyka)
- Tautochrona (meteorologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tautogram

utwór wierszowany, w którym każdy wers lub każdy wyraz zaczyna się od tej samej litery

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) liter. utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji

Tautogram – utwór literacki, często wierszowany, zbudowany na zasadzie aliteracji, w którym każdy wers lub wyraz rozpoczyna się od tej samej litery. Przykładem łacińskiego tautogramu jest zwrot veni, vidi, vici.

Tautogram występuje:

- w połączeniach imienia (imion) i nazwiska (nazwisk): Anna Andriejewna Achmatowa, Grzegorz Gerwazy Gorczycki, Katarzyna Kuczyńska-Koschany, Kazimierz Krystian Kołodziej, Pier Paolo Pasolini, Zygmunt Zeydler-Zborowski, Abelardo Alvarado Alcántara, Arvid August Afzelius, Gian Gerolamo Grumelli, Jean Jules Jusserand, Margaret Manton Merrill, Monika Miazek-Męczyńska, Mamert Miż-Miszyn, Marta Malina Moraczewska, Manuel Martínez Murguía, Michał Marcin Mioduszewski, Gregorio Gutiérrez González, Rachel Renee Russell, Bogusława Bodzioch-Bryła, Margaret Munnerlyn Mitchell Marsh, Walery Wacław Wołodźko, Wolfgang Wilhelm Wittelsbach, Soraya Saenz de Santamaria, Frank Friday Fletcher, Václav Vilém Václavíček, David Douglas Duncan, Jacek Juliusz Jadacki
- w nazwach i programach o charakterze państwowym: Polskie Państwo Podziemne, Program Powszechnej Prywatyzacji
- w nazwach budowli: Golden Gate,
- w tytułach dzieł literackich i filmowych: Love’s labour’s lost (William Szekspir), Sen srebrny Salomei (Juliusz Słowacki), Lato leśnych ludzi (Maria Rodziewiczówna), Smila's sense of snow (film w reżyserii Billego Augusta), Zwierzęca zajadłość. Z zapisków zniechęconego zoologa (Stanisław Barańczak), Constitutio Criminalis Carolina
- w nazwach instytucji, firm i organizacji politycznych: Muzeum Morskie Malty (po maltańsku Mużew Marittimu ta' Malta), Zamojskie Zakłady Zbożowe, Polska Partia Przyjaciół Piwa, Polska Partia Pracy, Polska Partia Piratów, Polska Partia Postępowa
- w hasłach i powiedzeniach: Pracuj Polaku powoli, Zakuć. Zdać. Zapomnieć. (studenckie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tautologia

1. wyrażenie złożone z wyrazów o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać się w tył; pleonazm, tautologizm;
2. w logice: zdanie, którego prawdziwość wynika z jego struktury, np.: jutro będzie pogoda lub jutro nie będzie pogody

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. konstrukcja wyrazowa, w której jeden lub kilka wyrazów pokrywają się znaczeniowo, przez co część wyrazów jest zbędna;

(1.2) log. zdanie, które jest zawsze prawdziwe;

- tautologia w językoznawstwie
- tautologia w logice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tautologiczny

przymiotnik od: tautologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. jęz. związany z tautologią, dotyczący tautologii

(1.2) herald. tożsamy z godłem heraldycznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tautologizm

wyrażenie złożone z wyrazów o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać się w tył; tautologia, pleonazm

#### Źródła:

SJP.pl

# Tautomer

Tautomeria (zwana też dawniej desmotropią) – rodzaj przemiany izomerycznej, w której dany związek chemiczny występuje w dwóch formach (zwanych tautomerami) zawierających tę samą liczbę tych samych atomów w cząsteczce, ale inaczej z sobą połączonych, zgodnie z ogólnym schematem:

  R–A–B=C ⇌ A=B–C–R

#### Źródła:

Wikipedia

# Tautomeria

Tautomeria (zwana też dawniej desmotropią) – rodzaj przemiany izomerycznej, w której dany związek chemiczny występuje w dwóch formach (zwanych tautomerami) zawierających tę samą liczbę tych samych atomów w cząsteczce, ale inaczej z sobą połączonych, zgodnie z ogólnym schematem:

  R–A–B=C ⇌ A=B–C–R

#### Źródła:

Wikipedia

# Tautonim

1. każdy z wyrazów brzmiących w różnych językach podobnie, lecz mających odmienne znaczenie, np. rosyjski wyraz "diwán" (tapczan) i polski "dywan";
2. w systematyce: nazwa gatunkowa, w której obydwa człony (rodzajowy i gatunkowy) są identyczne; stosowane w nomenklaturze zoologicznej, niedozwolone w nomenklaturze botanicznej

Tautonim (stgr. ταὐτός „ten sam”, ὄνυμα „imię”) – wyrazy mające podobne lub identyczne brzmienie albo pisownię w różnych (zwykle w dwóch) językach, ale odmienne znaczenie. Czasem zjawisko rozpatrywane na gruncie różnych odmian języka lub różnych systemów terminologii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tauzen

[czytaj: tałzen] potocznie: tysiąc złotych; tałzen

#### Źródła:

SJP.pl

# Tavria

ZAZ 1102 Tavria (ukr. Таврія; ros. Таврия, pol. Tawria) – subkompaktowy samochód osobowy produkowany przez przedsiębiorstwo AwtoZAZ w Zaporożu na terenie Związku Radzieckiego (1988-1991), a następnie Ukrainy (1991-2007). Konstrukcja Tavrii stała się podstawą do opracowania modeli pochodnych: ZAZ 1105 Dana, ZAZ 11055 Tavria Pick-up i ZAZ 1103 Slavuta. Produkcja ostatnich odmian zakończona została w lutym 2011 roku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tavrija

samochód marki Tavrija

#### Źródła:

SJP.pl

# Tawda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w dorzeczu Obu, lewy dopływ rzeki Toboł;

- Tawda – miasto w Rosji
- Tawda – rzeka w Rosji

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tawęcino

Tawęcino (kaszb. Tawãcëno lub też Tawùcëno, niem. Tauenzin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska na trasie linii kolejowej Lębork-Choczewo-Wejherowo (obecnie zawieszonej). Wieś jest siedzibą sołectwa Tawęcino w którego skład wchodzi również miejscowość Bąsewice.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tawerenka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tawerna

#### Źródła:

Wiktionary

# Tawerna

knajpka portowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. knajpa portowa

Tawerna (wł. taverna, z łac. taberna) – słowo to w podanych językach oznacza ubogie mieszkanie, ubogą karczmę lub szopę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tawernowy

przymiotnik od: tawerna (knajpa portowa)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tawerną, odnoszący się do tawerny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tawgijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tawgami, dotyczący Tawgów (Nganasanów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tawgijski

#### Źródła:

Wiktionary

# Tawlina

tawlina jarzębolistna - krzew ozdobny z rodziny różowatych (Sorbaria sorbifolia) uprawiany w ogrodach i parkach; tawulec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tawrosz

rodzaj ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny tawroszowatych, rekin żywiący się głównie rybami, głowonogami i skorupiakami, występujący we wszystkich wodach ciepłych mórz

Tawrosz piaskowy, tawrosz (Carcharias taurus) – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny tawroszowatych (Carchariidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Taws

skrótowiec

(1.1) lotn. techn. = ang. Terrain Awareness and Warning System → system ostrzegania przed zbyt niskim lotem

#### Źródła:

Wiktionary

# Tawulec

krzew ozdobny z rodziny różowatych (Sorbaria sorbifolia) uprawiany w ogrodach i parkach; tawlina jarzębolistna

- zawisak tawulec (Sphinx ligustri) – gatunek motyla
- neilia, tawulec (Neillia, syn. Stephanandra) – rodzaj roślin różowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tawuła

krzew o małych, miododajnych kwiatach; spirea

Tawuła (Spiraea L.) – rodzaj krzewów z rodziny różowatych. W jego skład wchodzi ok. 80–100 gatunków, według niektórych źródeł do ok. 120. Rośliny te występują na półkuli północnej w strefie chłodnej i umiarkowanej, na południe sięgając Meksyku, południowej Europy, Pakistanu, Mjanmy i Wietnamu. Najbardziej zróżnicowane są w Azji, gdzie tylko w samych Himalajach rośnie ok. 30 gatunków, a w Chinach – 70. W Ameryce Północnej rośnie 14 gatunków, w Europie – 8. W Polsce dwa gatunki występują jako rodzime – tawuła wierzbolistna S. salicifolia i tawuła średnia S. media. Bardzo liczne gatunki i mieszańce między nimi są szeroko rozpowszechnione w uprawie jako rośliny ozdobne. Wiele z nich dziczeje – w Polsce zadomowione są jako zdziczałe: tawuła biała S. alba, tawuła ożankolistna S. chamaedryfolia, tawuła nibywierzbolistna S. ×pseudosalicifolia, tawuła kutnerowata S. tomentosa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tawułka

roślina wieloletnia z rodziny skalnicowatych, pochodząca z Chin, Japonii i Półwyspu Koreańskiego; astilbe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Astilbe|ref=tak., bylina z rodziny skalnicowatych, uprawiana w celach ozdobnych;

Tawułka, astilbe, zatawułka (Astilbe) – rodzaj roślin należący do rodziny skalnicowatych. Obejmuje 21 gatunków występujących we wschodniej Azji (od Himalajów po Japonię) oraz jeden gatunek (A. biternata) rosnący we wschodniej Ameryce Północnej w Appalachach. Wiele gatunków i mieszańców między nimi w licznych odmianach uprawianych jest jako rośliny ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tawułowe

podrodzina roślin dwuliściennych z rodziny różowatych; Spireoideae

Różowate (Rosaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców. Jest szeroko rozprzestrzeniona na kuli ziemskiej. Należy do niej 90 rodzajów liczących ponad 2,5 tys. gatunków, spośród których dziko w Polsce występuje ok. 150. Rodzina o dużym znaczeniu gospodarczym. Należy do niej wiele uprawnych drzew i krzewów owocowych oraz roślin ozdobnych i leczniczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tawułowiec

rodzaj roślin z rodziny różowatych

Pęcherznica (Physocarpus) – rodzaj roślin należący do rodziny różowatych (Rosaceae). Obejmuje 7 gatunków, z których jeden (P. amurensis) występuje w północno-wschodniej Azji, a pozostałe w Ameryce Północnej (od północnego Meksyku po Alaskę i Quebec). Pęcherznica kalinolistna P. opulifolius jest popularnie uprawiana jako krzew ozdobny w Europie i Ameryce Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tawułowy

o cechach tawułowych (podrodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Taxi

1. samochód przeznaczony do przewożenia ludzi lub towarów za opłatą zgodną z ustaloną taryfą; taksi; taksówka;
2. taxi girl: kobieta wynajmowana za opłatą jako partnerka do tańca w niektórych klubach rozrywkowych; fordanserka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. taksówka

- taksówka, taxi – środek transportu miejskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Taxus

Cis (Taxus) – rodzaj roślin z rodziny cisowatych (Taxaceae).

Pojawił się na Ziemi w środkowym lub późnym dewonie, ok. 400-350 mln lat temu. Na początku trzeciorzędu, około 65 mln lat temu, występowało już 5 gatunków cisa. Dziś w jego obrębie wyróżnia się 7–9 mało zróżnicowanych gatunków, na tyle do siebie podobnych, że przez niektórych systematyków opisywane są jako podgatunki w ramach jednego gatunku – cisa pospolitego. Rośliny te występują w Europie, północnej, wschodniej i południowo-wschodniej Azji, północno-zachodniej Afryce oraz Ameryce Północnej (na południu sięgając po Salwador). W Polsce rośnie w naturze tylko jeden gatunek – cis pospolity (Taxus baccata).

#### Źródła:

Wikipedia

# Taylor

[czytaj: tajlor] nazwisko

## Artyści

- Andy Taylor – brytyjski gitarzysta muzyki pop
- Andrew Taylor – brytyjski pisarz
- Barbara Taylor Bradford – angielska pisarka
- Bert Taylor – amerykański publicysta, satyryk i poeta
- Butch Taylor – kompozytor, pisarz i klawiszowiec
- Cecil Taylor – amerykański pianista i poeta, jeden z twórców free jazzu
- Chad Taylor – amerykański gitarzysta zespołu Live
- Christine Taylor – amerykańska aktorka
- Corey Taylor – amerykański pisarz, muzyk, wokalista, aktor oraz producent muzyczny
- Dallas Taylor – amerykański muzyk, perkusista folkrockowej grupy Crosby, Stills and Nash
- Dallas Taylor – amerykański muzyk, wokalista oraz założyciel metalcore’owej grupy Underoath
- Dick Taylor – brytyjski muzyk
- Don Taylor – amerykański reżyser i aktor filmowy
- Edward Taylor – amerykański purytanin, poeta
- Edward Taylor – brytyjski pisarz
- Eliza Taylor-Cotter – australijska aktorka
- Elizabeth Taylor – amerykańska aktorka
- Emma Taylor-Isherwood – aktorka kanadyjska
- Estelle Taylor − amerykańska aktorka filmowa i teatralna
- Jayceon Terrell Taylor – amerykański raper
- Hound Dog Taylor – amerykański wokalista i gitarzysta bluesowy
- James Taylor – amerykański piosenkarz i gitarzysta rockowy
- Jeannine Taylor – amerykańska aktorka filmowa, telewizyjna i estradowa
- John Taylor – basista Duran Duran
- June Taylor – amerykańska tancerka i choreograf
- Kathrine Kressmann Taylor – amerykańska pisarka, autorka „Adresata nieznanego”
- Kay Rebecca Taylor – angielska gwiazda filmów porno
- Katrina Laverne Taylor – amerykańska raperka znana jako Trina
- Koko Taylor – amerykańska piosenkarka bluesa
- Lauren-Marie Taylor – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
- Laurette Taylor – amerykańska aktorka
- Lili Taylor – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
- Mark Taylor – kanadyjski aktor
- Margaret Taylor Rutherford − angielska aktorka filmowa i teatralna
- Matthew G. Taylor – kanadyjski aktor filmowy i telewizyjny
- Mick Taylor – angielski muzyk
- Melvin Taylor – amerykański gitarzysta i wokalista bluesowy
- Phil Taylor – brytyjski perkusista
- Rachael Taylor − australijska aktorka filmowa i modelka
- Richard Taylor – nowozelandzki filmowiec
- Robert Taylor – amerykański aktor
- Roger Taylor – perkusista Queen
- Roger Taylor – perkusista Duran Duran
- Rod Taylor – amerykański aktor filmowy pochodzenia australijskiego
- Samuel Taylor Coleridge – angielski poeta
- Scout Taylor-Compton – amerykańska aktorka
- Tamara Taylor – kanadyjska aktorka telewizyjna
- Taylor Cole – amerykańska aktorka i była modelka
- Taylor Dayne – amerykańska piosenkarka
- Taylor Hackford – amerykański reżyser filmowy
- Taylor Handley – amerykański aktor
- Taylor Hanson – amerykański wokalista
- Taylor Hawkins – amerykański muzyk
- Taylor Hicks – amerykański wokalista muzyki soul
- Taylor Lautner – amerykański aktor i sportowiec
- Taylor Mitchell – kanadyjska piosenkarka folkowa
- Taylor Momsen – aktorka amerykańska i piosenkarka
- Taylor Rain – amerykańska aktorka pornograficzna
- Taylor Swift – amerykańska piosenkarka country i pop oraz autorka tekstów
- Taylor Ware – amerykańska piosenkarka śpiewająca w country
- Taylor York – amerykański muzyk
- Trevor Taylor – wokalista, były członek grupy Bad Boys Blue

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tayloryzm

[czytaj: tejloryzm lub tajloryzm] system organizacji pracy stworzony na przełomie XIX i XX wieku przez Fredericka W. Taylora; tajloryzm

Naukowe zarządzanie, tayloryzm – amerykańska metoda organizacji pracy stworzona przez Fredericka W. Taylora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tayuc

[czytaj: tajuk] indyjski instrument muzyczny z grupy chordofonów smyczkowych, o korpusie w kształcie pawia z osadzonymi na nim piórami z pawiego ogona, wyposażony w 4 struny melodyczne i 15 rezonansowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Taz

skrót od: Die Tageszeitung [czytaj: di tagescajtung] - niemiecki dziennik wydawany od 1979 roku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, na zachodniej Syberii, uchodzi do Zatoki Tazowskiej;

## Geografia

- Taz – rzeka w Rosji

## Media

- Die Tageszeitung, w skrócie taz – niemiecka gazeta
- Taz – diabeł tasmański, postać z kreskówek (Zwariowane melodie)
- Taz-Mania – amerykański serial animowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tażin

tadżin, tajin;
1. arabskie naczynie gliniane do przygotowywania dań na wolnym ogniu;
2. potrawa przygotowana w takim naczyniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) arabskie naczynie z gliny posiadające wysoką, stożkowatą pokrywę, służące do duszenia mięs nad rozżarzonym węglem lub drewnem, rozpowszechnione w kuchniach Maghrebu, zwłaszcza w Maroku;

(1.2) kulin. tradycyjna marokańska potrawa przygotowana w takim naczyniu, zwykle składająca się z mięsa i warzyw, czasem samych warzyw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tazobaktam

organiczny związek chemiczny, środek wspomagający antybiotykoterapię

Tazobaktam – organiczny związek chemiczny, związek syntetyczny, sulfon pochodny kwasu penicylanowego, mający strukturę antybiotyku β-laktamowego. Należy do inhibitorów β-laktamaz, które mogą być podawane razem z antybiotykami β-laktamowymi, w celu uchronienia ich przed zniszczeniem przez bakteryjne β-Laktamazy.

Obecnie stosuje się połączenia tazobaktamu z piperacyliną (Tazocin).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tazowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tazem, dotyczący Tazu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tałaj

nazwisko

- Alina Tałaj
- Marian Tałaj

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tałaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tałasem, dotyczący Tałasu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tałatajstwo

tałałajstwo; pogardliwie:
1. gromada ludzi nieokrzesanych, hałaśliwych; hołota, hałastra, motłoch;
2. duża ilość bezwartościowych rzeczy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. pot. gromada nieokrzesanych, hałaśliwych ludzi

(1.2) przest. pot. duża liczba mało wartych przedmiotów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tałałajstwo

tałatajstwo; pogardliwie:
1. gromada ludzi nieokrzesanych, hałaśliwych; hołota, hałastra, motłoch;
2. duża ilość bezwartościowych rzeczy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. tałatajstwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tałes

uroczysta szata wierzchnia, używana przez Żydów w czasie porannej modlitwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. tradycyjny żydowski szal modlitewny, biały w czarne lub niebieskie pasy, z frędzlami;

(1.2) rel. część ubrania ortodoksyjnych Żydów, rodzaj kamizelki z dwóch kawałków białej tkaniny zakładanej przez głowę i wiązanej z boków, z czterema sznureczkami

Talit (hebr. ‏טַלִּית‎, talit) lub tałes (jid. ‏טלית‎, tales) – prostokątna chusta (szal modlitewny) nakładana przez żydów na głowę bądź ramiona podczas modlitwy.

Tałes wykonany jest zwykle z białego materiału (wełny, bawełny lub jedwabiu), ozdabiany jest poprzecznymi pasami w kolorze niebieskim lub czarnym. Pasy te tworzone są na pamiątkę barwienia w czasach biblijnych cycit (cyces) na kolor niebiesko-fioletowy. Cicit są najważniejszym elementem tałesu. Wiązanie frędzli na końcu szat nakazuje żydom Tora w Księdze Liczb (Bemidbar) 15,37–41. Na górną krawędź tałesu naszywa się także atarę (koronę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tałtański

przymiotnik od: Tałty; tałteński (rzadziej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tałteński

przymiotnik od: Tałty; tałtański (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tałty

jezioro w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki;

(1.2) geogr. jezioro rynnowe w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich, w dorzeczu Pisy;

- Tałty – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim
- Tałty – mazurskie jezioro polodowcowe
- Talty – miasto w USA, w stanie Teksas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tałyski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tałyszami, dotyczący Tałyszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tałyski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Tałzen

potocznie: tysiąc złotych; tauzen (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl