# Au

1. wykrzyknik oznaczający wycie; auu;
2. okrzyk wyrażający ból; oj, auć, aua

skrótowiec

(1.1) = Akademia Umiejętności;

## Ortografia

- Au – dwuznak występujący w języku francuskim

## Geografia

### Austria

- Au – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bregencja
- Au am Leithaberge – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Bruck an der Leitha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Au-Pair

[czytaj: o PER] młoda kobieta, najczęściej cudzoziemka, zatrudniona do opieki nad dzieckiem i drobnych prac domowych; au pair, operka

#### Źródła:

SJP.pl

# Aua

[czytaj: ała] wykrzyknik wyrażający ból; oj, auć, au

wykrzyknik

(1.1) …oznaczający ból

Aua – wieś w Samoa Amerykańskim, na wyspie Tutuila; (Dystrykt Wschodni); 2 100 mieszkańców (2006). Ośrodek turystyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aubade

[czytaj: oBAD] pieśń lub poemat na powitanie poranka

#### Źródła:

SJP.pl

# Aubryt

meteoryt kamienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Auć

wykrzyknik wyrażający ból; oj, aua, au

wykrzyknik

(1.1) …oznaczający ból

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Auchan

[czytaj: oszĄ] koncern handlowy z siedzibą we Francji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od aut

#### Źródła:

Wiktionary

# Auckland

[czytaj: OKlend] miasto w Nowej Zelendii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aud.

skrót

(1.1) = wojsk. audytor

#### Źródła:

Wiktionary

# Auden

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auderski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Audi

samochód marki Audi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. samochód marki Audi

Audi AG – niemiecki producent samochodów osobowych z siedzibą w Ingolstadt w Niemczech, należący do koncernu Volkswagen AG. Założony został w 1909 roku przez Augusta Horcha, który założył nową spółkę po tym, jak odszedł z zarządu August-Horch-Motorwagen AG, którą założył w 1899 roku. Nazwa przedsiębiorstwa wywodzi się z gry słów: Audi to łacińskie tłumaczenie nazwiska Horch (oznacza „słuchaj!”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audialność

→ audialny

Patrz:audialny

#### Źródła:

SJP.pl

# Audialny

odnoszący się do słuchu, działający na słuch, odbierany słuchem, np. sprzęt audialny; słuchowy, audytywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Audica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mot. samochód marki Audi

#### Źródła:

Wiktionary

# Audiencja

oficjalne posłuchanie, udzielone przez osobę na wysokim stanowisku, np. dostojnika, dygnitarza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oficjalne spotkanie z kimś na wysokim stanowisku

Audiencja (łac. audientia od audire – 'słyszeć; słuchać') – prywatne lub publiczne spotkanie lub oficjalne posłuchanie. Audiencji udziela zwykle osoba piastująca wysokie stanowisko (w szczególności król lub papież).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audiencjonalny

przymiotnik od: audiencja; audiencyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiencyjny

przymiotnik od: audiencja (np. sala audiencyjna, pora audiencyjna); audiencjonalny

przymiotnik

(1.1) związany z audiencją, posłuchaniem; służący do odbywania audiencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Audik

potocznie: samochód marki Audi

#### Źródła:

SJP.pl

# Audio

potocznie: służący do nagrywania i odtwarzania dźwięków

przymiotnik

(1.1) dźwiękowy

(1.2) zapisujący, odtwarzający, przetwarzający, wzmacniający lub przesyłający dźwięk

- audio – dźwięk
- dźwięki słyszalne – fale dźwiękowe o częstotliwości słyszalne dla człowieka (ok. 20 Hz – 20 kHz).
- nadawanie lub odbiór dźwięku
- audio – nagrywanie dźwięku i jego odtwarzanie
- audio – „słyszę” po łacinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audio-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze słuchem, słyszeniem, dźwiękiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Audio-Video

związany ze sprzętem do odbioru, nagrywania i przetwarzania dźwięku oraz obrazu; audio-wideo

Audio Video – polski miesięcznik specjalistyczny traktujący o zagadnieniach audio oraz video, istniejący od 1984 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Audio-Wideo

związany ze sprzętem do odbioru, nagrywania i przetwarzania dźwięku oraz obrazu; audio-video

#### Źródła:

SJP.pl

# Audioanalgezja

znieczulanie za pomocą dźwięków, stosowane m.in. w stomatologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiobook

[czytaj: ałdiobuk] nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audioksiążka, książka audio, książka do słuchania, książka mówiona

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) książka mówiona; nagranie dźwiękowe zawierające tekst publikacji książkowej odczytany przez lektora;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audiobookowy

→ audiobook [czytaj: ałdiobukowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiodeskrypcja

słowne opisywanie widzianego obrazu dla osób niewidomych i słabowidzących

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. dodatkowe objaśnienia dzieła wplecione pomiędzy standardowy opis czy dialogi i opisujące scenerię oraz kontekst i umożliwiające odbiór tego dzieła przez osoby z niepełnosprawnością wzroku

Audiodeskrypcja – z łac. audio (dotyczący słuchu, dźwięku) orazłac. descriptio (związany z rysowaniem, opisywaniem) – przekazywany drogą słuchową, werbalny opis treści wizualnych osobom niewidomym i słabowidzącym. Audiodeskrypcja jest nazywana również opisem wideo lub opisową narracją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audiodeskryptor

osoba słownie opisująca widziany obraz osobom niewidomym i słabowidzącym

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiodeskryptorka

kobieta słownie opisująca widziany obraz osobom niewidomym i słabowidzącym

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiofil

osoba szczególnie zainteresowana wysoką jakością dźwięku i sprzętem do jego odtwarzania

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Audiofilia

szczególne zainteresowanie wysoką jakością odtwarzanego dźwięku i kolekcjonowanie sprzętu odtwarzającego najwyższej klasy; audiofilizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiofilizm

szczególne zainteresowanie wysoką jakością odtwarzanego dźwięku i kolekcjonowanie sprzętu odtwarzającego najwyższej klasy; audiofilia

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiofilka

→ audiofil

Patrz:audiofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiofilski

→ audiofil

przymiotnik

(1.1) związany z audiofilami; przywiązujący wielką wagę do jakości dźwięku

Patrz:audiofil

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Audiofilskość

→ audiofilski

Patrz:audiofilski

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiofilstwo

bycie audiofilem - osobą szczególnie zainteresowaną wysoką jakością odtwarzanego dźwięku

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiofonolog

specjalista w dziedzinie audiofonologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiofonologia

nauka zajmująca się badaniem narządu słuchu i równowagi oraz diagnostyką głosu i mowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiograf

przyrząd do określania dokładności słuchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiogram

graficzny obraz wyników badania audiometrem, w postaci krzywej przewodnictwa dźwięków dla obu uszu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapis wyniku badania słuchu za pomocą audiometru;

Audiogram (łac. audio – słyszę, gr. grámma – pismo, litera) – graficzne przedstawienie wyniku badania audiometrycznego. Badanie ocenia sprawność narządu słuchu (częstotliwość, głośność). Tony generowane są przez audiometr.

Na audiogramie zapisywane są progi słyszenia tonów czystych, przedstawiające częstotliwość i głośność w dB HL (ang. hearing level – próg słyszalności). Badanie przeprowadza się dla każdego ucha oddzielnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audioholik

osoba pragnąca jak najlepszego sprzętu do odtwarzania muzyki oraz przywiązująca zbyt dużą wagę do jakości odtwarzanego dźwięku

#### Źródła:

SJP.pl

# Audioholizm

chęć posiadania najlepszego sprzętu do odtwarzania muzyki oraz przywiązywanie zbyt dużej wagi do jakości odtwarzanego dźwięku, traktowane jako objaw choroby

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiokonferencja

konferencja telefoniczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Audioksiążka

nagranie dźwiękowe z odczytywanym przez lektora tekstem książki; audiobook, książka audio, książka do słuchania, książka mówiona

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Audiolog

specjalista w zakresie audiologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem zaburzeń słuchu

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka audiologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Audiologia

dział otorynolaryngologii, nauka zajmująca się właściwościami akustycznymi narządu słuchu, jego budową, mechanizmem słyszenia, wraz z jego zaburzeniami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. fizj. med. nauka o słuchu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audiologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z audiologią, dotyczący audiologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Audiolożka

→ audiolog

Patrz:audiolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiometr

przyrząd do badania słuchu, który nadaje odpowiednie tony o różnym natężeniu do obu uszu, przez co stwierdza się próg słyszalności tych tonów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu;

Audiometr (łac. audio → słyszę, gr. metréō → mierzę) – urządzenie akustyczne służące do diagnostyki zaburzeń organicznych narządu słuchu.

Podstawowym elementem audiometru jest generator akustyczny. Odbieranie tonów przez badanego odbywa się w drodze przewodnictwa kostnego lub powietrznego. Regulator natężenia dźwięku wyskalowany jest w decybelach HL. W czasie badania pacjent sygnalizuje odczuwanie dźwięków o odpowiednim zakresie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audiometria

dział audiologii zajmujący się pomiarem progów słyszalności i wnioskowaniem (z audiogramów) o ewentualnych uszkodzeniach i chorobach narządu słuchu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Audiometryczny

przymiotnik od: audiometria

#### Źródła:

SJP.pl

# Audion

najprostszy lampowy odbiornik radiowy, obecnie nieprodukowany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. elektron. pierwsza konstrukcyjnie trioda (lampowa);

Audion, lampa audionowa (łac. audio - słyszę) - historyczna lampa elektronowa, pierwsza elektroniczna lampa wzmacniająca (trioda), działająca jako detektor oraz wzmacniacz (uzyskanego po detekcji) sygnału m.cz.. Dzięki tej podwójnej funkcji pozwoliła uzyskać większą czułość odbiornika, co umożliwiło odbiór stacji radiofonicznych, znajdujących się w znacznej odległości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audioprzewodnik

przenośne urządzenie z nagranymi informacjami ułatwiającymi zwiedzanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Audioreportaż

reportaż audio

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiosfera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół dźwięków transmitowanych, świat dźwięku

#### Źródła:

Wiktionary

# Audioskop

połączenie projektora z magnetofonem kasetowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Audioteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór audiobooków zgromadzony w danej instytucji lub przez prywatną osobę

#### Źródła:

Wiktionary

# Audioteks

usługa polegająca na udostępnieniu abonentowi, za pośrednictwem sieci telefonicznej, możliwości korzystania z serwisów informacyjnych i rozrywkowych za podwyższoną opłatą; audiotekst

#### Źródła:

SJP.pl

# Audioteksowy

→ audioteks; audiotekstowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiotekst

usługa polegająca na udostępnieniu abonentowi, za pośrednictwem sieci telefonicznej, możliwości korzystania z serwisów informacyjnych i rozrywkowych za podwyższoną opłatą; audioteks

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiotele

rodzaj gry organizowanej przez stacje telewizyjne, polegającej na udzieleniu odpowiedzi (np. telefonicznej, esemesowej) na proste pytania zadawane na antenie, zwycięzcą jest osoba wylosowana spośród tych, które nadesłały poprawną odpowiedź

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiotelediota

osoba biorąca udział w audiotele; audiotelowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiotelowicz

osoba biorąca udział w audiotele; audiotelediota

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiowizor

rzadko: wideofon, wideotelefon

#### Źródła:

SJP.pl

# Audiowizualnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób wykorzystujący zarówno dźwięk (audio), jak i obraz (wideo)

#### Źródła:

Wiktionary

# Audiowizualność

przekazywanie treści równocześnie za pomocą dźwięku i obrazu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest audiowizualne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Audiowizualny

równocześnie słyszalny i widzialny, słuchowo-wzrokowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący zarówno wrażeń słuchowych, jak i wzrokowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Auditing

oficjalna kontrola np. dochodów firmy, polegająca na sprawdzeniu zgodności czegoś z przyjętymi założeniami, obowiązującym prawem, zasadami itp.; audyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Audrey

[czytaj: odrej, odri] obce imię żeńskie

Edeltruda, Edeltrauda – imię żeńskie pochodzenia staro-wysoko-niemieckiego, nienotowane w Polsce w średniowieczu; obecnie występuje w zauważalnym stopniu w Polsce na obszarach zamieszkiwanych przez mniejszość niemiecką. Imię to powstało z połączenia członów adal – 'szlachetny ród' oraz trud – 'siła, potęga' i stanowi późniejszą wersję niemieckiego imienia Adeltraud.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Audycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od audyt

#### Źródła:

Wiktionary

# Audycja

1. część składowa programu radiowego lub telewizyjnego
2. koncert popularyzatorski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) program radiowy;

(1.2) rodzaj wewnętrznego popisu w szkole muzycznej

Audycja – ciąg ruchomych obrazów z dźwiękiem lub bez niego (audycja audiowizualna) albo ciąg dźwięków (audycja radiowa), stanowiący, ze względu na treść, formę, przeznaczenie lub autorstwo, odrębną całość w stworzonym przez dostawcę usługi medialnej programie lub katalogu audycji publicznie udostępnianych w ramach audiowizualnej usługi medialnej na żądanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audycyjka

zdrobnienie od: audycja

#### Źródła:

SJP.pl

# Audyfon

pracownia artysty plastyka, fotografa

#### Źródła:

SJP.pl

# Audyt

1. oficjalna kontrola np. dochodów firmy, polegająca na sprawdzeniu zgodności czegoś z przyjętymi założeniami, obowiązującym prawem, zasadami itp.; auditing;
2. akcja śledzenia aktywności użytkowników serwera w Internecie;
3. audyt energetyczny - doradztwo inwestycyjne mające na celu racjonalizację zużycia energii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okresowa kontrola przedsiębiorstwa ukierunkowana na sprawdzenie dochodowości lub zgodności stosowanych procedur z założeniami;

Audyt – niezależna ocena danej organizacji, systemu, procesu, projektu lub produktu.

Przedmiot audytu jest badany pod względem zgodności z określonymi standardami, wzorcami, listami kontrolnymi, przepisami prawa, normami lub przepisami wewnętrznymi organizacji (polityki, procedury).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audytor

1. sędzia wojskowy
2. księgowy posiadający uprawnienia do weryfikacji rocznego bilansu firmy dla potrzeb zainteresowanych stron (urząd skarbowy, kontrahenci, akcjonariusze, inwestorzy)

- Audytor – biegły rewident
- Audytor – sędzia wojskowy
- Audytor – sędzia kościelny
- Audytor energetyczny
- Audytor efektywności energetycznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Audytorium

1. sala wykładowa;
2. słuchacze wykładu, występu, koncertu itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sala wykładowa, odczytowa;

(1.2) ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie

Audytorium (łac. auditorium), sala wykładowa – sala wykładowa, odczytowa z zasady o amfiteatralnym układzie miejsc dla słuchaczy, lub ogół słuchaczy zgromadzonych na wykładzie, odczycie, koncercie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Audytorka

księgowa posiadająca uprawnienia do weryfikacji rocznego bilansu firmy dla potrzeb zainteresowanych stron (urząd skarbowy, kontrahenci, akcjonariusze, inwestorzy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Audytorski

dotyczący kontroli ksiąg i finansów firmy lub osoby przeprowadzającej taką kontrolę

przymiotnik

(1.1) związany z audytem lub audytorem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Audytoryjny

przymiotnik od: audytorium

przymiotnik

(1.1) związany z audytorium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Audytować

przeprowadzać audyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Audytowy

→ audyt, postępowanie audytowe

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z audytem, dotyczący audytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Audytywny

taki, który słychać, dający się odbierać za pomocą słuchu (np. audytywne środki nauczania); słuchowy

przymiotnik

(1.1) fizj. przyswajany za pomocą słuchu; dotyczący percepcji dźwięków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Audyzm

dyskryminowanie głuchych i słabosłyszących

#### Źródła:

SJP.pl

# Auerowski

metal auerowski - stop, rzadziej czysty metal zdolny do wytwarzania iskier przy krzesaniu, stosowany w zapalniczkach kieszonkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Augelit

rzadki minerał z gromady fosforanów

#### Źródła:

SJP.pl

# Augiasz

1. w mitologii greckiej: król Elidy na Peloponezie, syn Heliosa (lub Forbasa; Posejdona) i Hyrmine, brat Aktora, przyrodni brat króla Kolchidy Ajetesa, mający wielkie stada bydła trzymane w straszliwie brudnej stajni, którą oczyścił Herakles w jeden dzień;
2. stajnia Augiasza - przenośnie o jakimś środowisku, instytucji, w których panuje zamęt, nieład

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. legendarny król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów, syn Heliosa;

Augiasz (gr. Αὐγείας Augeías, łac. Augeas, co znaczy "jasny") – w mitologii greckiej król Elidy na Peloponezie, jeden z Argonautów.

Jego pochodzenie jest podawane odmiennie, w zależności od źródeł. Niektóre podają, że był synem Heliosa i Nausidame, inne uznają go za syna Posejdona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augiaszowy

1. stajnia augiaszowa - mitologiczna stajnia nieczyszczona przez wile lat, w stanie skrajnego zaniedbania i zapuszczenia, którą Herakles oczyścił w ciągu jednego dnia; stajnia Augiasza;
2. w przenośni: o czymś w stanie wielkiego zaniedbania, o wielkim nagromadzeniu bałaganu i błędów, oczekującym na uporządkowanie

przymiotnik

(1.1) mitgr. związany z królem Augiaszem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augit

minerał z grupy piroksenów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów;

Augit – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od gr. auge = blask i nawiązuje do silnego, szklistego połysku tego minerału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augitowy

→ augit

Patrz:augit

#### Źródła:

SJP.pl

# Augment

gramatyczny prefiks e charakteryzujący formacje czasu przeszłego w szeregu starych języków indoeuropejskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. samogłoska dodawana na początku czasownika, zaznaczająca formę czasu przeszłego

Augment – w językoznawstwie występująca w odmianie czasownika dodatkowa samogłoska na początku wyrazu, zaznaczająca czasy przeszłe w niektórych językach indoeuropejskich, charakterystyczna m.in. dla greki klasycznej (występuje także w języku nowogreckim), sanskrytu oraz w pewnym zakresie języka ormiańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augmentacja

1. w muzyce: dwukrotne powiększenie wartości rytmicznej nut;
2. dawniej: powiększenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu;

(1.2) med. w kardiologii: zwiększenie wartości ciśnienia w głównych tętnicach spowodowane przez falę zwrotną;

(1.3) med. w stomatologii: wypełnienie ubytków kości wyrostka zębodołowego;

Augmentacja – technika imitacyjna polegająca na wydłużeniu, najczęściej dwukrotnym, wszystkich wartości rytmicznych tematu. Szeroko wykorzystywana w barokowej polifonii i przekształceniach wariacyjnych. Techniką odwrotną do augmentacji jest dyminucja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augmentacyjny

→ augmentacja

Patrz:augmentacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Augmentativum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze augmentatywnym (zgrubiałym), wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentatiwum, zgrubienie

Zgrubienie (łac. augmentativum) – wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczającego rzecz albo osobę większą od nazywanej wyrazem podstawowym. Zgrubienie może również oznaczać pogardliwy stosunek do omawianego obiektu, szczególnie, kiedy wiąże się ze zmianą rodzaju, np. baba → babsko. Augmentativum pełni niekiedy funkcję hipokorystyczną (pieszczotliwą), np. dobre psisko. Bywa stosowane jako środek poetycki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augmentatiwum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze zgrubiałym, wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentativum, augmentatywum, zgrubienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Augmentatyw

w językoznawstwie: wyraz o charakterze augmentatywnym (zgrubiałym), wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentativum, augmentatiwum, zgrubienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Augmentatywny

w językoznawstwie: zgrubiały, mający lub nadający znaczenie zgrubiałe

#### Źródła:

SJP.pl

# Augmentatywum

w językoznawstwie: wyraz o charakterze zgrubiałym, wyrażający wielkość czegoś (np. bucisko) lub poufały stosunek autora słowa do przedmiotu wypowiedzi (np. chłopisko); augmentatyw, augmentativum, augmentatiwum, zgrubienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Augsburczyk

mieszkaniec Augsburga; augsburżanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Augsburga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augsburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, w Bawarii, historyczna stolica Szwabii;

Augsburg (łac. Augusta Vindelicorum) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, stolica rejencji Szwabia, regionu Augsburg oraz siedziba powiatu ziemskiego Augsburg. Trzecie pod względem liczby ludności miasto Bawarii (po Monachium i Norymberdze). Leży nad rzekami Lech i Wertach, na przedgórzu alpejskim na wysokości 494 m n.p.m. Jedno z najstarszych miast niemieckich, założone przez Rzymian. Historyczna stolica Szwabii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Augsburka

mieszkanka Augsburga; augsburżanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Augsburski

→ Augsburg

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Augsburgiem, dotyczący Augsburga

Patrz:Augsburg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augsburżanin

mieszkaniec Augsburga

#### Źródła:

SJP.pl

# Augsburżanka

mieszkanka Augsburga

#### Źródła:

SJP.pl

# Augst

nazwisko

Augst (gsw. Augscht; hist. Baselaugst) – gmina (niem. Einwohnergemeinde) w północnej Szwajcarii, w kantonie Bazylea-Okręg, w okręgu Laufen. 31 grudnia 2020 roku liczyła 1 061 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augur

1. w starożytnym Rzymie: kapłan zajmujący się wróżeniem, głównie ornitomancją, hieromancją i astromancją
2. przenośnie: człowiek uważający się za wyrocznię w jakiejś dziedzinie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie: kapłan oficjalnie odczytujący ze znaków niebiańskich i lotu ptaków wolę bogów (tzw. auspicjum);

(1.2) przen. człowiek uważający się lub uważany za wyrocznię w jakiejś dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auguścik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# August

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- August – imię męskie
- August – jeden z tytułów używanych przez rzymskich cesarzy
- Oktawian August – pierwszy cesarz rzymski
- August – jednostka osadnicza w USA, w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Joaquin
- August (1847-1889) – infant portugalski, książę Coimbry
- August (1772-1822) – książę Saksonii-Gothy-Altenburga, pisarz
- August (1655–1715) – książę Saksonii-Merseburga-Zörbig
- August (1614-1680) – książę Sachsen-Weißenfels z dynastii Wettynów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augusta

tytuł żon cesarzy w starożytnym Rzymie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: August

- Augusta – tytuł nadawany rzymskiej cesarzowej
- Augusta – imię żeńskie
- Augusta (1871–1938) – rosyjska schimniszka prawosławna, święta nowomęczennica
- Augusta – rodzaj pająków z rodziny krzyżakowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augustdor

złota moneta Augusta III o wartości 30 złotych

Augustdor – złota moneta wartości pięciu talarów wprowadzona do obiegu przez Augusta II.

Nazwa pochodzi z języka francuskiego (August d'or) i znaczy złoty August.

Bito również podwójne złote augustdory i półaugustdory.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auguste

[czytaj: oGÜST albo oGIST] francuskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Augustianie

katolicki zakon, oparty na regule świętego Augustyna, powstały we Włoszech w latach 1244-1256

Zakon Świętego Augustyna (Augustianie, łac. Ordo Sancti Augustini – OSA; do 1963 augustianie-eremici, łac. Ordo Eremitarum Sancti Augustini, OESA) – zgromadzenie zakonne powstałe 1 marca 1256 po zjednoczeniu wielu wspólnot eremickich, które żyły według reguły św. Augustyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustianin

zakonnik reguły św. Augustyna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu żyjącego według reguły św. Augustyna z Hippony;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augustianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. teol. doktryna rozwinięta przez Augustyna z Hippony

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Augustianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Augustyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu żyjącego według reguły św. Augustyna z Hippony;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augustianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Augustyna

Zgromadzenie Sióstr Świętego Augustyna, którego członkinie są nazywane augustiankami, ma swoje początki we wczesnym średniowieczu. Św. Augustyn w jednym ze swoich listów z 423 określił zasady życia monastycznego dla zgromadzenia mniszek w Hippo Regius. Ten sposób życia rozwijał się przez cały okres średniowiecza, jednak w przeciwieństwie do męskiego zakonu augustianów, formalnie powstałego w XIII wieku, klasztory sióstr augustianek nie posiadały organizacji ani jednolitych reguł – dopiero w XV w. klasztory zostały objęte organizacją i odtąd funkcjonowały jako żeńska gałąź zakonu augustiańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustiański

1. → augustianie, → augustianki;
2. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z augustianami lub augustiankami, dotyczący augustianów lub augustianek

(1.2) dotyczący okresu panowania cesarza Augusta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augustin

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

- Augustin (imię) – imię męskie pochodzenia łacińskiego
- Augustin (gmina) – gmina w Rumunii, w okręgu Braszów
- Augustin (okręg Braszów) – wieś w Rumunii, w okręgu Braszów, w gminie Augustin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. papierówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Augusto

tytuł żon cesarzy w starożytnym Rzymie

Augusto Pedro de Sousa (ur. 5 listopada 1968) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji pomocnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustodun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Autun (miasto we Francji);

#### Źródła:

Wiktionary

# Augustoduński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Augustodunem, dotyczący Augustodunu (współcz. Autun)

#### Źródła:

Wiktionary

# Augustostwo

August z małżonką; Augustowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Augustów

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodniej Polsce;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: August

Augustów – miasto w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, siedziba powiatu augustowskiego i gminy wiejskiej Augustów.

Miasto królewskie starostwa augustowskiego w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie dąbrowskim, obwodzie augustowskim województwa augustowskiego. W latach 1975–1998 miasto należało do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augustowianin

mieszkaniec Augustowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Augustów

(1.2) mieszkaniec miejscowości Augustowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augustowianka

mieszkanka Augustowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Augustów

(1.2) mieszkanka miejscowości Augustowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augustowie

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; augustus

#### Źródła:

SJP.pl

# Augustówka

ozdobna, krzywa szabla typu karabeli z monogramem AR (Augustus Rex) na głowni, używana w XVIII w.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. rodzaj szabli polskiej o głowni opatrzonej monogramem królów Augusta II lub Augusta III; ; Gloger.

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 2 podstawowe

- Augustówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wilanów
- Augustówka – część wsi Drelów w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Drelów
- Augustówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Siemień
- Augustówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck
- Augustówka – część wsi Górkowo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Kolno
- Augustówka – przysiółek wsi Wierzenica w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz

## Inne

- Augustówka – rodzaj bojowej szabli polskiej z XVII-XVIII wieku, o głowni opatrzonej monogramem królów Augusta II, Augusta III lub Stanisława Augusta Poniatowskiego
- Augustówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Mokotów
- Augustówka – rzeka w Łodzi
- Augustówka – przystanek kolejowy w miejscowości Augustówka
- Augustówka – wieś na Ukrainie obwodzie tarnopolskim
- Augustówka – zniesiona kolonia w powiecie zwiahelskim guberni wołyńskiej
- Augustówka – część agromiasteczka Bildziugi na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.

## Zobacz też

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augustowo

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

Białoruś

- Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie berezyńskim
- Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim
- Augustowo – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim
- Augustowo – wieś w obwodzie mohylewskim, w rejonie szkłowskim
- Augustowo – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Widze.
- Augustowo – dawna osada w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustowski

1. → Augustów (miasto);
2. → Augustowskie (region);
3. → Augustowo (wieś);
4. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustiański

przymiotnik

(1.1) dotyczący miejscowości Augustów

(1.2) dotyczący miejscowości Augustowo

(1.3) dotyczący okresu panowania cesarza Augusta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Augustowskie

1. → Augustów (miasto);
2. → Augustowskie (region);
3. → Augustowo (wieś);
4. dotyczący okresu panowania cesarza Augusta; augustiański

#### Źródła:

SJP.pl

# Augustowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Augusta lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Augustus

w starożytnym Rzymie: tytuł o charakterze sakralnym, nadany po raz pierwszy Oktawianowi przez senat w 27 roku p.n.e.; august

Augustus (łac.) – tytuł nadany przez rzymski senat Gajuszowi Oktawianowi 16 stycznia 27 roku p.n.e.

Młody wódz, wówczas już właściwie jedynowładca imperium rzymskiego, dołączył go do swego imienia jako przydomek i od tamtej pory nosił imię: Imperator Caesar Divi Filius Augustus. Samego słowa nie da się jednoznacznie przetłumaczyć, oznacza mniej więcej "wyniesiony dzięki boskiej mocy", "pełen boskiej mocy" i wcześniej było używane na określenie obiektów inauguracji, z których przyszłości odczytywali augurowie. Sam Oktawian nie uznawał ani tego tytułu, ani żadnego z imion jako oficjalnej nazwy sprawowanego przez się urzędu. W tym znaczeniu używał tytułu princeps senatus, przyjętego w tym samym roku, który był jedynie honorowym tytułem nadawanym jednemu z senatorów, który znajdował się na szczycie listy senackiej i miał prawo rozpoczynać obrady. Było to świadome działanie Oktawiana, który chciał być widziany jako odnowiciel republiki zaprowadzający pokój, stąd też unikał używania militarnego tytułu dux, który nosił w czasie wojen domowych, a także nie przyjął władzy królewskiej wiążącej się z tytułem rex, a powszechnie znienawidzonej w republikańskim Rzymie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustyn

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: Augustyna

Augustyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego od łac. Augustinus, utworzone od przydomka ‘Augustus’, nadanego Oktawianowi przez senat, oznaczające „należący do Augusta”.

Żeńskim odpowiednikiem jest Augustyna.

Augustyn imieniny obchodzi: 28 stycznia, 27 i 28 maja, 9 lipca, 24 lipca, 3 sierpnia i 28 sierpnia (dzień śmierci św. Augustyna).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augustyna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Augustyn

Augustyna – żeński odpowiednik imienia Augustyn.

Augustyna imieniny obchodzi 9 września, 3 października, 17 października i 13 listopada.

Osoby noszące to imię:

- Augustyna Pena Rodríguez (1900–1936) – hiszpańska zakonnica, męczennica i błogosławiona Kościoła katolickiego

Zobacz też:

- Augustynka – miejscowość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augustynek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Augustyn (imię męskie)

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Augustynek-Wichura – polski aktor i spiker
- Kazimierz Augustynek – polski historyk, działacz PZPR, narciarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustyniak

nazwisko

Augustyniak (forma żeńska: Augustyniak/Augustyniakowa; liczba mnoga: Augustyniakowie) – nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Polsce centralnej, w pasie między Warszawą a Poznaniem.

Nazwisko utworzone przyrostkiem „–ak” od imienia Augustyn. Podobną etymologię mają nazwiska „Auguściak” i „Augustynowicz”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustynizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. teol. doktryna rozwinięta przez Augustyna z Hippony

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Augustynka

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Augustyn (imię męskie)

Augustynka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Obejmuje dawne miejscowości Dąbrowa i Klateczka.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do parafii św. Dymitra w Żerczycach, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Nurcu-Stacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Augustynowicz

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herb szlachecki, nadawany w zaborze austriackim;

- Augustynowicz – polski herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Augustynowicz – polski malarz, portrecista i pejzażysta
- Anna Augustynowicz – polska reżyserka teatralna
- Bolesław Augustynowicz – polski ziemianin, działacz gospodarczy i spółdzielczy
- Cezary Augustynowicz – polski wokalista, muzyk, kompozytor, autor tekstów i multiinstrumentalista
- Jan Tobiasz Augustynowicz – duchowny ormiańskokatolicki
- Janusz Augustynowicz – polski geodeta, biegły sądowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Augustynowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Augustyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Augustyński

1. związany z Augustynem z Hippony;
2. → augustynizm

przymiotnik

(1.1) związany z Augustynem z Hippony lub augustynizmem

- Augustyński – polskie nazwisko

Patrz:augustynizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aukcja

1. rodzaj publicznej sprzedaży, licytacji różnych towarów lub przedmiotów, gdzie nabywcą staje się osoba oferująca najwyższą cenę;
2. dawniej: powiększenie liczby czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprzedaż przedmiotów, podczas której kupujący licytują cenę, aukcję wygrywa osoba, która przedstawiła najwyższą ofertę;

Aukcja – forma sprzedaży, w której nabywcą zostaje osoba oferująca najwyższą cenę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aukcjonariusz

osoba biorąca udział w aukcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Aukcjonariuszka

→ aukcjonariusz

Patrz:aukcjonariusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Aukcjonator

osoba sprzedająca towary na aukcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Aukcjoner

osoba prowadząca aukcję

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca aukcję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Aukcjonerka

→ aukcjoner

Patrz:aukcjoner

#### Źródła:

SJP.pl

# Aukcjoning

odpłatne przyznawanie uprawnień na emisję szkodliwych dla środowiska substancji

#### Źródła:

SJP.pl

# Aukcjonować

wystawiać towar na aukcję

#### Źródła:

SJP.pl

# Aukcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. wystawianie na licytację, sprzedawanie na aukcji

#### Źródła:

Wiktionary

# Aukcyjny

związany z aukcją, przeprowadzający aukcje, dokonywany na zasadzie aukcji (np. dom aukcyjny, sprzedaż aukcyjna)

przymiotnik

(1.1) związany z aukcjami, służący do przeprowadzania aukcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Auklandzki

1. → Auckland (miasto w Nowej Zelandii);
2. bekas auklandzki - rodzaj ptaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Auksanometr

przyrząd do pomiaru wzrostu roślin

#### Źródła:

SJP.pl

# Auksencjusz

imię męskie

Auksencjusz – imię męskie pochodzenia grecko-łacińskiego, oznaczające „kwitnący”. Pochodzi od nazwy rodowej utworzonej od gr. Auxēnōn, Auksanon, związanego z czasownikiem αυξάνω — „kwitnę”.

Odnotowano przynajmniej sześciu świętych o tym imieniu, w tym św. Auksencjusz z Bitynii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auksochrom

atom, którego obecność w cząstce barwnika powoduje pogłębienie jego barwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Auksologia

Auksologia – nauka o rozwoju ontogenetycznym (osobniczym) i oddziaływaniach środowiska zewnętrznego na rozwijające się dziecko. Zajmuje się prawidłowościami rozwoju dziecka, dąży do optymalnego rozwoju dziecka, ma wielkie znaczenie dla pediatrii i geriatrii. Wyniki badań auksologicznych mają duże znaczenie dla szkolnictwa. Nauczyciele klas 1-3 są zobowiązani do oceny auksologicznej dzieci z tych klas.

#### Źródła:

Wikipedia

# Auksospora

występująca u niektórych okrzemek diploidalna zygota powstała w wyniku fuzji gamet

Auksospora – stadium rozwojowe okrzemek.

Auksospora często jest zygotą – powstaje z połączenia dwóch haploidalnych gamet. Może też powstawać z pseudozygoty lub komórki wegetatywnej, zwykle jest diploidalna, ale może być haploidalna lub poliploidalna. Pancerzyk auksospory jest słabo wysycony krzemionką, a jego kształt i ornamentacja odbiega od typowej. W wyniku podziału mitotycznego z auksospory powstają komórki wegetatywne. Pierwsza z nich, czyli komórka pierwszego podziału, ma już całkowicie krzemionkowy pancerzyk, ale jego kształt i ornamentacja nadal nie są dokładnie takie, jak pozostałych komórek wegetatywnych. Auksospory w zasadzie nie pełnią funkcji diaspor ani przetrwalników, co mogłaby sugerować nazwa przyjęta zanim dokładnie poznano ich funkcje. Spory przetrwalnikowe mogą powstawać w obrębie auksospory u niektórych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auksotrof

organizm, zazwyczaj drobnoustrój, którego rozwój zależy od dostępności czynników wzrostowych w okolicy

Auksotrofy – organizmy żywe, pozbawione zdolności syntezy określonych, niezbędnych do ich wzrostu, skomplikowanych związków organicznych, takich jak witaminy, zasady purynowe czy aminokwasy. Organizm auksotroficzny musi pobierać ten związek z otoczenia, jako składnik swojego pożywienia. Przeciwieństwem auksotrofów są prototrofy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auksylijarny

przymiotnik

(1.1) daw. pomocniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Auksyna

hormon wzrostowy roślin wytwarzany w stożkach wzrostu pędów i korzeni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. hormon wzrostu wytwarzany w stożkach wzrostu;

Auksyny (ze stgr. αὔξω auksō lub αὐξάνω auksanō "powiększać") – grupa substancji chemicznych zaliczanych do hormonów roślinnych. Stymulują wzrost roślin oraz wpływają na kształtowanie się owoców partenokarpicznych i odgrywają istotną rolę w procesach adaptacji takich jak fototropizm i geotropizm. Auksyny wykazują cechy zarówno hormonów w znaczeniu zbliżonym do pojęcia używanego na określenie substancji regulacyjnych ssaków oraz cechy morfogenów, czyli substancji regulujących proces morfogenezy roślin. Pierwszą odkrytą auksyną jest kwas indolilooctowy (IAA). Jest on syntezowany w merystemie wierzchołkowym pędu, młodych liściach, zarodku oraz w małych ilościach w korzeniu. Transport IAA przez parenchymę ma unikatowy charakter. Jest on wolny (5–20 mm/h) i kierunkowy (polarny), jednak nie jest zależny od grawitacji. Ponadto IAA przemieszcza się szybko i bezkierunkowo poprzez floem (5–20 cm/h).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auksztocki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Auksztoty, związany z Auksztotą

#### Źródła:

Wiktionary

# Auksztota

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. etn. kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie w dorzeczu górnego Niemna, kolebka państwa litewskiego;

Auksztota (lit. Aukštaitija, dosł. kraj górny), również Litwa górna – kraina historyczna i region etnograficzny na Litwie, na Nizinie Środkowolitewskiej i Pojezierzu Wileńskim, w dorzeczu górnej i środkowej Wilii, nad Niewiażą, Świętą i Muszą; historyczny ośrodek ekspansji państwa litewskiego. Najważniejszym ośrodkiem miejskim Auksztoty jest współcześnie Poniewież.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Auksztulewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Auktorament

dawniej: autorament;
1. pokrój, typ pochodzenie;
2. rodzaj zaciągu i organizacji w dawnym wojsku polskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Auktorialny

w literaturoznawstwie:
1. narracja auktorialna - narracja w utworze epickim prowadzona z perspektywy osoby mającej nieograniczoną wiedzę o przedstawianych zdarzeniach i postaciach, pozostającej jednak na zewnątrz opisywanego świata, zachowującej do niej dystans;
2. powieść auktorialna - powieść wykorzystująca ten typ narracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Aukuba

roślina doniczkowa pochodząca z Japonii; ospielica

Aukuba (Aucuba Thunb.) – rodzaj roślin z rodziny gariowatych Garryaceae. Dawniej w jego obrębie wyróżniano zwykle trzy gatunki, współcześnie – 10. Rośliny te występują we wschodniej Azji, na obszarze od Himalajów i Wietnamu po Półwysep Koreański i Japonię, z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie obecne są wszystkie gatunki, a 7 z nich jest endemitami tego kraju. Rośliny te rosną w różnych formacjach leśnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aula

1. wysoka reprezentacyjna sala wykorzystywana podczas uroczystości
2. w antycznej Grecji - dziedziniec budowli, w Rzymie - pałac

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża sala wykładowa wykorzystywana również w celach reprezentacyjnych, na koncerty, pokazy

(1.2) hist. kościelny budynek lub jego część przeznaczona na religijne dyskusje

(1.3) dwór cesarski starożytnego Rzymu

(1.4) wewnętrzny dziedziniec domów mieszkalnych starożytnej Grecji

Aula – pojęcie o kilku znaczeniach:

- w starożytnym domu greckim – wewnętrzny dziedziniec, rodzaj atrium
- w starożytnym Rzymie – budynek przeznaczony na przyjęcia dworskie
- w chrześcijaństwie – sala lub kościół przeznaczony na dyskusje religijne
- w średniowieczu – reprezentacyjny budynek, komnata królewska
- od czasu baroku – duża, reprezentacyjna sala przeznaczona na uroczystości, spotkania, konferencje, wykłady.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aulakogen

w geologii: wielki rów tektoniczny

Aulakogen – wielki, zwykle nieczynny geologicznie rów tektoniczny na platformie kratonu. Aulakogeny można traktować jako nieaktywną, kopalną formę ryftu.

Termin wprowadzony przez Nikołaja Szatskiego w roku 1946.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auleta

muzyk grający na aulosie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na aulosie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Auletka

→ auleta

Patrz:auleta

#### Źródła:

SJP.pl

# Aulida

kraina w starożytnej Grecji

Aulida (gr. Αὐλίς = Aulis) – starożytne miasto w Beocji nad zatoką Euripos, obecnie ruiny na południowy wschód od Chalkis.

Stała w nim sławna świątynia Artemidy. Stanowiło punkt zborny dla floty greckiej przed wyprawą na Troję.

Ofiara złożona w Aulidzie z życia Ifigenii stała się kanwą tragedii Eurypidesa i opery Christopha Willibalda Glucka, a także dramatu Johanna Wolfganga Goethego "Ifigenia w Taurydzie" (niem. Iphigenie auf Tauris).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aulidzki

przymiotnik od: Aulida (miasto portowe w starożytnej Grecji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Aulis

Aulida (gr. Αὐλίς = Aulis) – starożytne miasto w Beocji nad zatoką Euripos, obecnie ruiny na południowy wschód od Chalkis.

Stała w nim sławna świątynia Artemidy. Stanowiło punkt zborny dla floty greckiej przed wyprawą na Troję.

Ofiara złożona w Aulidzie z życia Ifigenii stała się kanwą tragedii Eurypidesa i opery Christopha Willibalda Glucka, a także dramatu Johanna Wolfganga Goethego "Ifigenia w Taurydzie" (niem. Iphigenie auf Tauris).

#### Źródła:

Wikipedia

# Aulodia

śpiew z towarzyszeniem aulosu

#### Źródła:

SJP.pl

# Aulos

cylindryczna piszczałka, popularny instrument muzyczny w starożytnej Grecji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego najczęściej składającego się z dwóch piszczałek z oddzielnymi stroikami, bardzo popularny w starożytnej Grecji;

- Aulos – miejscowość we Francji
- aulos – instrument muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aulowy

→ aula

Patrz:aula

#### Źródła:

SJP.pl

# Aumiller

nazwisko

- Jacek Aumüller (ur. 1976) – polski muzyk i kompozytor
- Martin Aumüller (1697–1757) – niemiecki rzeźbiarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aura

1. pogoda;
2. przenośnie: nastrój, klimat panujący w jakimś miejscu lub wokół kogoś, jakichś wydarzeń; klimat, atmosfera;
3. w medycynie: zespół objawów zapowiadających jakąś chorobę

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. nimfa frygijska szybka jak wiatr, łowczyni z orszaku Artemidy;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 1488;

## Astronomia

- Aura – amerykański sztuczny satelita
- Aura – planetoida o numerze katalogowym 1488

## Geografia

### Etiopia

- Aura – woreda w regionie Afar

### Finlandia

- Aura – gmina
- Aurajoki (szw. Aura å) – rzeka

### Niemcy

- Aura – rzeka, dopływ Sinn
- Aura an der Saale – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Bad Kissingen
- Aura im Sinngrund – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Main-Spessart
- Forst Aura – obszar wolny administracyjnie w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Main-Spessart

## Mitologia

- Aura – w mitologii greckiej koń Admeta
- Aura – w mitologii greckiej nimfa frygijska szybka jak wiatr

## Sztuka

### Literatura

- Aura – opowiadanie Carlosa Fuentesa

### Muzyka

- Aura – polski zespół muzyczny
- Aura – album grupy Asia
- Aura – album Milesa Davisa
- Aura – dziewiąta płyta zespołu The Mission
- Aura – album Kool Savas
- Aura – album Mroza
- Aura – album polskiego jazzowego tria RGG, wydany w 2015
- Aura – album polskiego zespołu muzycznego Tides From Nebula
- Aura – utwór Lady Gagi
- Aura – singel Wiatru i Gromee’ego

## Osoby

- Aura – białoruska piosenkarka
- Aura Buzescu – rumuńska aktorka
- Aura Dione – duńska piosenkarka

## Inne

- aura – pogoda
- aura – objaw występujący podczas migreny
- aura – zjawisko ezoteryczne
- Aura – polskie czasopismo
- Aura Noir – norweska grupa muzyczna
- Saturn Aura – samochód osobowy

## Przypisy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auramina

żółty, syntetyczny barwnik zasadowy używany do barwienia bawełny, wełny, drewna, skór, papieru i do wyrobu laków barwnych, stosowany także jako środek antyseptyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Aurar

dawna drobna moneta islandzka; eyrir

Eyrir (forma l.poj., w l.mn. aurar) – islandzka moneta zdawkowa. Występowała w nominałach 5, 10 i 50 aurar. 100 aurar to 1 korona islandzka (króna).

Od 1 października 2003 całkowicie wycofana z obiegu. Do tego czasu moneta 5 aurar była najdrobniejszą zdawkową monetą na świecie, wartą tylko około 0,0006 €, tzn. 0,06 eurocenta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aureli

imię męskie

Aureli – oboczna forma imienia męskiego Aureliusz, pochodzącego od nazwy rzymskiego rodu Aureliuszy, która z kolei pochodzi od łacińskiego aureolus – „złocisty” (co mogło znaczyć także „wspaniały”).

Imię Aureli jest mało popularne w Polsce. W marcu 2001 roku w Polsce było zarejestrowanych 25 posiadaczy imienia Aureli, natomiast w styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 14 mężczyzn o imieniu Aureli nadanym jako imię pierwsze oraz 19 mężczyzn o imieniu Aureli nadanym jako imię drugie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aurelia

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 419;

Aurelia – imię żeńskie pochodzące od nazwy rzymskiego rodu Aurelia, która z kolei pochodzi od łac. aureolus – „złocisty, złoty”, co mogło znaczyć także „wspaniały”. Imię to posiada licznych świętych patronów.

Aurelia imieniny obchodzi: 25 września, 16 października, 25 listopada i 2 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aurelian

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. hist. Orlean

- Aurelian – cesarz rzymski
- Aurelian – imię męskie
- Aurelian z Réôme, Aurelianus Reomensis – francuski zakonnik, pisarz i teoretyk muzyki
- Aurelian – powieść Louisa Aragona
- Aurelian Oil and Gas PLC – brytyjska spółka zależna Kulczyk Oil Ventures, przedsiębiorstwa należącego do Jana Kulczyka
- Paweł Aurelian – święty Kościoła katolickiego, biskup

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aureliana

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Aureliusz

1. imię męskie;
2. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Aureliusz – imię męskie pochodzące od nazwy rzymskiego rodu Aurelia, która z kolei pochodzi od łacińskiego aureolus – "złocisty", co mogło znaczyć także "wspaniały". Imię to posiada licznych świętych patronów.

Łacińskie Aurelius mogło być używane jako imię (praenomen) i nazwisko (gentilicium) od Aureliana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aureliuszowie

1. imię męskie;
2. nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Aureliuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Aureliusza

#### Źródła:

Wiktionary

# Aureola

1. w sztuce: świetlisty krąg nad głową świętego
2. świetność, chwał, splendor

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obwódka, zazwyczaj złotego koloru, na obrazach i rzeźbach o tematyce religijnej, otaczająca głowy świętych

(1.2) przen. sława pewnego rodzaju, która kogoś otacza

(1.3) świetlista obwódka wokół jakiegoś przedmiotu

Aureola − gloria, świetlisty owal, krąg, otok wokół postaci bóstw i świętych.

Jeśli blask otacza całą postać, nazywa się go aureolą lub mandorlą (w kształcie migdała lub owalu). Mandorla służy niekiedy wyrażeniu szczególnie dobitnej manifestacji potęgi Bożej, jak w scenie Przemienienia, Wniebowstąpienia czy Sądu Ostatecznego. Natomiast świetlisty otok wokół głowy postaci o szczególnym znaczeniu duchowym nazywany jest nimbem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aureolka

zdrobnienie od: aureola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od aureola

(1.2) mała aureola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Aureomycyna

antybiotyk stosowany w chorobach zakaźnych; chlorotetracyklina

#### Źródła:

SJP.pl

# Aureus

złota, drobna moneta w starożytnym Rzymie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. złota starorzymska moneta;

Aureus, nummus aureus (złoty pieniądz), denarius aureus – złota moneta rzymska bita od I w. p.n.e. do początków IV w.

Po raz pierwszy wybita przez Sullę w czasie jego konsulatu 84/83 p.n.e., następnie przez Pompejusza (71 p.n.e.) oraz Cezara (48/47 p.n.e.) W tym okresie bito 40 aureusów z libry (pondusa, funta) złota, a wartość monety ustalono na 23 srebrne denary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auriga

woźnica kierujący wozem w igrzyskach w starożytnym Rzymie

- auriga – w starożytnym Rzymie woźnica powożący zaprzęgiem na wyścigach w cyrku lub na hippodromie albo rydwanem bojowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aurignac

Aurignac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Górna Garonna.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 983 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 55 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Aurignac plasuje się na 346. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 639.).

#### Źródła:

Wikipedia

# Aurikularia

planktoniczna larwa występująca w cyklu rozwojowym niektórych strzykw, mająca charakterystycznie pofałdowane pasmo rzęsek (przypominające kształtem uszka); usznica

Aurikularia, usznica, uszatka – typ larwy charakterystyczny dla strzykw (Holothuroidea). Cechuje się dwoma pasami pofałdowanych, odchodzących ku tyłowi ciała, rzęsek, przypominających kształtem uszka. Aurikularia jest podobna do dwurzęsicy (Bipinnaria), od której odróżnia ją brak ramion. Kolejnym stadium, w które się przekształca, jest doliolaria - zwana też witellarią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aurikuloterapia

Aurikuloterapia – dział akupunktury polegający na leczeniu poprzez nakłuwanie małżowiny usznej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Aurinia

przeplatka aurinia - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych

Złotka, aurinia (Aurinia Desv.) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Należy do niego 10 gatunków bylin. Rośliny te występują w środkowej i południowo-wschodniej Europie (9 gatunków) sięgając po rejon Kaukazu i południowo-zachodniej Azji. Uprawiane bywają w ogrodach skalnych, zwłaszcza smagliczka (złotka) skalna Aurinia saxatilis. Gatunek ten jest też jedynym przedstawicielem rodzaju we florze Polski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aurora

jutrzenka, zorza poranna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini zorzy porannej, brzasku i świtu, utożsamiana z grecką Eos;

(1.2) imię|polski|ż.;

(1.3) astr. planetoida o numerze katalogowym 94, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1867 r.;

- Aurora – imię żeńskie
- aurora (zorza polarna) – zorza (aurora borealis, aurora australis)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Aurum

łacińska nazwa złota (pierwiastka chemicznego)

- aurum (łac.) – złoto
- Aurum – album zespołu Closterkeller
- Aurum – włoski likier z Pescary
- Aurum – miasto opuszczone, w Stanach Zjednoczonych, w Nevadzie
- Aurum – miasto opuszczone, w Stanach Zjednoczonych, w Kalifornii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z aurą, dotyczący aury

#### Źródła:

Wiktionary

# Auryna

syntetyczny barwnik używany w analizie chemicznej; kwas rozolowy, koralina

Auryna, kwas rozolowy, koralina – organiczny związek chemiczny, syntetyczny barwnik triarylometanowy, stosowany jako barwnik w analizie chemicznej.

Odkryty przez chemika niemieckiego F.F. Rungego (1795–1867). Znajduje się w smole pogazowej. Używany między innymi do wykrywania sody w mleku (dodanie sody do mleka hamuje rozwój bakterii kwasu mlekowego); Używany też w kolorystyce jako żółty barwnik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Aurypigment

minerał, siarczek arsenu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady siarczków, trójsiarczek arsenu;

Aurypigment, orpiment – rzadki minerał z gromady siarczków. Zbudowany jest z trisiarczku diarsenu, As2S3. Nazwy pochodzą od złożeniach dwóch łacińskich słów – aurum (złoto) oraz pigmentum (barwnik), co nawiązuje do jego barwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auschwitz

[czytaj: ałszwic]
1. Auschwitz-Birkenau; w latach 1940-45 największy hitlerowski obóz koncentracyjny i zagłady w Oświęcimiu-Brzezince;
2. niemiecka nazwa miasta Oświęcim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) = hist. KL Auschwitz, niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny na przedmieściu Oświęcimia

Konzentrationslager Auschwitz, w szczególności KL Auschwitz I (Stammlager), KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozu zagłady, działający w latach 1940–1945 w Oświęcimiu (niem. Auschwitz) i pobliskich miejscowościach; symbol Zagłady Żydów, nazywany też „fabryką śmierci”. Jako jedyny niemiecki obóz koncentracyjny został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO (1979) pod nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940–1945). W części obozu utworzono Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu (1947), pomnik i instytucję kultury dokumentującą zbrodnie niemieckie w okupowanej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auschwitz-Birkenau

[czytaj: ałszwic-BIRkenał] największy hitlerowski obóz koncentracyjny i zagłady w Oświęcimiu-Brzezince

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych;

Konzentrationslager Auschwitz, w szczególności KL Auschwitz I (Stammlager), KL Birkenau (Auschwitz II) i KL Monowitz (Auschwitz III) – zespół niemieckich nazistowskich obozów koncentracyjnych i obozu zagłady, działający w latach 1940–1945 w Oświęcimiu (niem. Auschwitz) i pobliskich miejscowościach; symbol Zagłady Żydów, nazywany też „fabryką śmierci”. Jako jedyny niemiecki obóz koncentracyjny został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO (1979) pod nazwą Auschwitz-Birkenau. Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady (1940–1945). W części obozu utworzono Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu (1947), pomnik i instytucję kultury dokumentującą zbrodnie niemieckie w okupowanej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ausdruk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. wyraz, wyrażenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Ausgus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew

#### Źródła:

Wiktionary

# Ausgust

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zlew

#### Źródła:

Wiktionary

# Auskultacja

w medycynie: metoda badania narządów wewnętrznych oparta na odsłuchu ich odgłosów w czasie pracy, przy opukiwaniu itd. (używana jest w tym celu np. słuchawka lekarska)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. osłuchiwanie narządów wewnętrznych pacjenta;

Osłuchiwanie (łac. auscultatio, ang. auscultation) – badanie lekarskie polegające na ocenie dźwięków (szumów, szmerów, tonów) pochodzących od niektórych narządów wewnętrznych, głównie od serca, płuc (wraz z dolnymi drogami oddechowymi), jamy brzusznej (perystaltyka), tętnic, a także tętna płodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auskultant

dawniej: niższy urzędnik sądowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Auskultowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. badanie chorego metodą auskultacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Auspicja

dawniej: auspicje (wróżenie, zwłaszcza z lotu ptaków)

Auspicjum (łac. auspicium, od avis, ptak + specere, patrzeć) – starożytny rytuał rzymski o korzeniach praindoeuropejskich mający na celu wywnioskowanie woli bogów z lotu wielkich ptaków drapieżnych, przede wszystkim orła, sępa oraz kilku innych gatunków, których identyfikacja jest sporna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auspicje

w starożytnym Rzymie: wróżenie, zwłaszcza z lotu ptaków; * we współczesnej polszczyźnie w połączeniu: pod (czyimiś) auspicjami - pod czyjąś opieką, kuratelą

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) w starożytnym Rzymie: wróżenie z lotu ptaków

(1.2) dziś tylko we frazeologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Auspuc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nagana

#### Źródła:

Wiktionary

# Aussie

[czytaj: oz-i] potocznie: owczarek australijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Aust.

skrót od: austriacki

skrót

(1.1) = austriacki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Austen

[czytaj: Ostin] nazwisko

Mark I Austen (Australian Sten – australijski Sten) – pistolet maszynowy kalibru 9 mm wzorowany na brytyjskim pm Sten, produkowany w Australii w latach 1942–1945, pozostał na wyposażeniu wojsk australijskich do 1966.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Austenit

składnik strukturalny stali i żeliw

Austenit – składnik strukturalny stopów żelazo-węgiel, roztwór stały jednego lub więcej pierwiastków w Feγ. Jego nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego metalurga Williama Ch. Robertsa-Austena (1843–1902).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Austenityzować

w metalurgii: nagrzewać stal w celu uzyskania struktury austenitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Austenityzowanie

w metalurgii: nagrzewać stal w celu uzyskania struktury austenitu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. rodzaj obróbki cieplnej stopów żelaza z węglem polegający na ogrzewaniu stopu w celu uzyskania struktury austenitu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg wiatru południowego, utożsamiany z greckim Notosem;

Auster (także Notus, łac. Auster, Notus, gr. Νότος Nótos) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie wiatru południowego i południowej strony świata.

Uosabiał wilgotny, wiejący latem wiatr. Był utożsamiany z greckim Notosem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Austeria

przestarzale: zajazd, szynk, oberża; osteria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. karczma

- austeria – określenie karczmy
- Austeria – powieść Juliana Stryjkowskiego z 1966 roku
- Austeria – polski film z 1982 roku w reżyserii Jerzego Kawalerowicza, adaptacja powieści Juliana Stryjkowskiego
- Austeria – krakowskie wydawnictwo
- austeria Promnicka w Krakowie
- austeria sławkowska
- austeria wawerska
- austeria w Białymstoku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Austerlitz

[czytaj: AU-sterlic] obecnie Sławków, miasto w Czechach

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Sławków w Czechach

## Toponimy

- Austerlitz – niemiecka nazwa Sławkowa (Slavkov u Brna), miasta w Czechach, w kraju południowomorawskim, miejsce bitwy pod Austerlitz
- Austerlitz – miejscowość w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork
- Austerlitz – miejscowość w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kentucky

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Austernik

dawniej: właściciel zajazdu, szynku, oberży; oberżysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Austin

[czytaj: OStin] samochód marki Austin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej części Stanów Zjednoczonych, stolica stanu Teksas;

Austin (wym. [ˈɔːstən]) – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Teksas oraz hrabstwa Travis (częściowo także w granicach sąsiednich hrabstw Williamson i Hays). Miasto położone jest w środkowo-wschodniej części stanu, nad rzeką Colorado. Czwarte pod względem zaludnienia miasto Teksasu, w 2023 roku zamieszkane przez 979 882 osób, obszar metropolitalny Austin–Round Rock–San Marcos liczył blisko 2,5 mln mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Austr.

skrót od: austriacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Austral.

skrót od: australijski

skrót

(1.1) = australijski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Australazja

część świata obejmująca Australię, Nową Zelandię i Melanezję (w tym Nową Gwineę oraz wiele mniejszych wysp w jej okolicach)

Australazja – część świata rozciągająca się na przestrzeni ok. 70 mln km² morskiej półkuli globu (głównie Oceanu Spokojnego). Obszar obejmujący Australię, Nową Zelandię i Melanezję (w tym Nową Gwineę oraz wiele mniejszych wysp w jej okolicach, część z których położona jest we wschodniej części Indonezji). Nazwę utworzył Charles de Brosses w Histoire des navigations aux terres australes (1756).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Australia

1. najmniejszy ziemski kontynent, położony na półkulach wschodniej i południowej;
2. państwo na kontynencie australijskim ze stolicą w Canberze; Związek Australijski

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. najmniejszy kontynent na Ziemi;

(1.2) geogr. polit. państwo obejmujące prawie cały kontynent australijski;

Australia, formalnie Związek Australijski (ang. Commonwealth of Australia) – państwo demokratyczne, położone na półkuli południowej, obejmujące kontynent Australia, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanach Indyjskim i Spokojnym. Stolicą kraju jest Canberra, największym miastem jest Sydney.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Australijczyk

obywatel Australii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec, obywatel Australii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Australijka

obywatelka Australii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka, obywatelka Australii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Australijski

→ Australia

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa lub kontynentu Australia, kojarzony z Australią, jej cechami lub składnikami

Patrz:Australia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Australijsko

przysłówek

(1.1) na sposób australijski, po australijsku

#### Źródła:

Wiktionary

# Australijsko-Polski

dotyczący Australii i Polski; w części australijski, w części polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Australijskość

→ australijski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. cecha tego, co australijskie; australijski charakter czegoś

Patrz:australijski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Australny

rzadko: południowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Australopitek

przedstawiciel najstarszej i najbardziej prymitywnej z dotychczas znanych kopalnej grupy istot człowiekowatych, żyjący w okresie plejstocenu; do grupy australopiteków zalicza się parantropa, plezjantropa i zinjantropa (ziniantropa)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) paleoantrop. istota człowiekopodobna żyjąca ponad 3 mln lat temu;

Australopitek (Australopithecus) – wymarły rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Homininae w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae), którego przedstawiciele żyli w południowej, wschodniej i centralnej Afryce od ok. 4,2 (Australopithecus anamensis) do ok. 1 mln lat temu. Australopiteki masywne są grupowane niekiedy w odrębny rodzaj Paranthropus (dosł. „obok człowieka” albo „prawie człowiek”), gdyż były boczną gałęzią ewolucyjną, która nie ma bliskiego związku z rodzajem Homo. Australopiteki pochodziły prawdopodobnie od żyjących ok. 5,8–4,5 mln lat temu ardipiteków. Większość naukowców zgadza się, że rodzaj Homo wyewoluował z australopiteków, nie ma jednak pewności, z którego z ich gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Australopithecus

Australopitek (Australopithecus) – wymarły rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Homininae w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae), którego przedstawiciele żyli w południowej, wschodniej i centralnej Afryce od ok. 4,2 (Australopithecus anamensis) do ok. 1 mln lat temu. Australopiteki masywne są grupowane niekiedy w odrębny rodzaj Paranthropus (dosł. „obok człowieka” albo „prawie człowiek”), gdyż były boczną gałęzią ewolucyjną, która nie ma bliskiego związku z rodzajem Homo. Australopiteki pochodziły prawdopodobnie od żyjących ok. 5,8–4,5 mln lat temu ardipiteków. Większość naukowców zgadza się, że rodzaj Homo wyewoluował z australopiteków, nie ma jednak pewności, z którego z ich gatunków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Australorp

australijska rasa kur

#### Źródła:

SJP.pl

# Australski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. australijski

#### Źródła:

Wiktionary

# Austrazja

część państwa Franków

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego królestwa Franków;

Austrazja – kraina historyczna, w VI–VII w. stanowiąca północno-wschodnią część merowińskiego Królestwa Franków. Obejmowała tereny nad Mozą, Mozelą i środkowym Renem, które obecnie leżą we wschodniej Francji, zachodnich Niemczech, Belgii i Holandii. Głównymi ośrodkami i siedzibami władców były Metz i Reims.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Austrazyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Austrazją, dotyczący Austrazji

#### Źródła:

Wiktionary

# Austria

państwo w Europie ze stolicą w Wiedniu; Republika Austrii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) kib. reprezentacja austriacka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Austriacki

→ Austria

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Austrii lub Austriaków

Patrz:Austria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Austriacko

przysłówek

(1.1) na sposób austriacki, po austriacku

#### Źródła:

Wiktionary

# Austriackość

→ austriacki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co austriackie; austriacki charakter czegoś

Patrz:austriacki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Austriaczka

obywatelka Austrii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka lub obywatelka Austrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Austriak

obywatel Austrii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec lub obywatel Austrii

Austriacy (niem. Österreicher) – naród pochodzenia germańskiego, zamieszkujący głównie Austrię oraz włoski region Trydent-Tyrol Południowy. Ich językiem ojczystym jest język niemiecki – na terenie Austrii występuje kilka dialektów języka niemieckiego, a w powszechnym użyciu jest odrębny wariant tego języka (język niemiecki w Austrii). Dominującym wśród nich wyznaniem jest katolicyzm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Austro-Węgierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Austro-Węgrami, dotyczący Austro-Węgier

#### Źródła:

Wiktionary

# Austro-Węgierskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest austro-węgierskie; cecha tych, którzy są austro-węgierscy

#### Źródła:

Wiktionary

# Austro-Węgry

europejskie państwo istniejące w latach 1867-1918

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. państwo w Europie od 1867 do 1918 r. pod panowaniem Habsburgów, ze stolicami w Wiedniu i Budapeszcie;

Austro-Węgry (niem. Österreich-Ungarn), także monarchia austro-węgierska (niem. Österreichisch-Ungarische Monarchie, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – historyczne państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną. Istniały 51 lat, od 1867 do rozpadu w październiku 1918 w konsekwencji I wojny światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Austroazjatycki

języki austroazjatyckie - języki starszej warstwy ludności Indochin, wykazujące związki z rodziną austronezyjską

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Azją Południowo-Wschodnią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Austrofaszysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik austrofaszyzmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Austrofaszyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. austriacka odmiana faszyzmu;

Austrofaszyzm – określenie używane często w stosunku do prawicowych i autorytarnych rządów mających miejsce w Austrii pomiędzy 1934 a 1938 rokiem. Bazowały one na rządzącej partii, Froncie Ojczyźnianym (Vaterländische Front) i oddziałach paramilitarnych Heimwehr. Liderem austrofaszyzmu był Engelbert Dollfuß, a po jego zabójstwie Kurt Schuschnigg. Obaj byli początkowo politykami Austriackiej Partii Chrześcijańsko-Społecznej (CS), która szybko weszła w skład nowego ruchu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Austrofil

miłośnik wszystkiego, co wiąże się z Austrią

#### Źródła:

SJP.pl

# Austrofilia

zafascynowanie tym, co austriackie; austrofilstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Austrofilka

→ austrofil

Patrz:austrofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Austrofilski

→ austrofil

Patrz:austrofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Austrofilstwo

zafascynowanie tym, co austriackie; austrofilia

#### Źródła:

SJP.pl

# Austrofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co austriackie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mająca niechętny stosunek do wszystkiego co austriackie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Austrofobia

niechętny lub wrogi stosunek do wszystkiego, co austriackie

#### Źródła:

SJP.pl

# Austrofobka

→ austrofob

Patrz:austrofob

#### Źródła:

SJP.pl

# Austronezyjski

język austronezyjski - język z rodziny języków malajsko-polinezyjskich, używany na wyspach Oceanu Spokojnego i Indyjskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Austroslawizm

Austroslawizm − projekt wysunięty w połowie XIX wieku przez czeskich działaczy obozu narodowego (m.in. Františka Palackiego), oficjalnie przedstawiony w 1848 roku na Zjeździe Słowiańskim w Pradze, w którym wzięła udział duża liczba Polaków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Austryjacki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. austriacki

#### Źródła:

Wiktionary

# Austryjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Austria

#### Źródła:

Wiktionary

# Austryjoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Austriaczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Austryjok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Austriak

#### Źródła:

Wiktionary

# Auswajs

zaświadczenie o zatrudnieniu wydawane Polakom przez okupantów niemieckich; ausweis, Ausweis, Auswajs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. ausweis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ausweis

[czytaj: ałswajs] zaświadczenie o zatrudnieniu wydawane Polakom przez okupantów niemieckich; auswajs, Auswajs, Ausweis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. ausweis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Auszpik

potrawa z ryby lub mięsa w galarecie; tymbalik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. potrawa z mięsa, warzyw lub ryby w galarecie – z żelatyny lub na bazie wywaru z kości; Gloger.

Galaretka – wyrób spożywczy o galaretowatej konsystencji, powstały dzięki właściwościom żelującym dodatków – żelatyny, pektyny lub agaru. Podawany zawsze na zimno, gdyż pod wpływem wysokiej temperatury galaretka upłynnia się. Skrobia, jako zagęstnik zastępujący żelatynę, nie ma pożądanych właściwości – produkt nią zagęszczony traci przezroczystość, która jest podstawową cechą estetyczną galaretki.

Galaretki dzielą się na słodkie i słone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ausztojer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. ałsztojer.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ausztuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wyciąg, wykaz, spis, rejestr

#### Źródła:

Wiktionary

# Aut

[czytaj: ałt] out;
1. sytuacja, gdy piłka znajdzie się poza linią ograniczającą boisko, kort;
2. wprowadzenie piłki do gry spoza linii bocznej (np. w piłce nożnej);
3. obszar poza linią boiska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. sytuacja w niektórych grach, gdy piłka wypadnie poza obręb boiska; obszar poza boiskiem;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) lm. D. zob. auto.

Aut (ang. out) – w grach sportowych opuszczenie, np. przez piłkę, regulaminowego pola gry. W części dyscyplin za przerwanie gry odpowiedzialny jest zawodnik, który ostatni raz dotknął piłki. Piłka po aucie staje się martwa. Aut w piłce siatkowej i tenisie karany jest przegraniem akcji, a w piłce nożnej i koszykówce oddaniem piłki przeciwnikom do wyprowadzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autagonistofilia

dewiacja seksualna polegająca na podniecaniu się podczas publicznego współżycia seksualnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Autapomorfia

Autapomorfia – cecha zaawansowana występująca tylko w jednej grupie filogenetycznej. Termin „autapomorfia” został wprowadzony przez Williego Henniga i zdefiniowany jako „cecha apomorficzna charakterystyczna dla danej grupy monofiletycznej (i obecna tylko w niej)”. Według powszechnie stosowanej definicji przedstawionej przez Arnolda Klugego autapomorfia to „nowość kodowana jako unikalna w zbiorze danych”. W przeciwieństwie do synapomorfii autapomorfie, jako cechy filogenetycznie nieinformatywne, nie służą do testowania hipotez filogenezy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Autarcha

osoba sprawująca nieograniczoną władzę; autokrata (częściej), autokrator, samowładca, jedynowładca

Autarchia – forma rządów polegających na rządach absolutnych, despotycznych, gdzie władza najwyższa należy wyłącznie do jednej osoby, która zarządza wszystkim zgodnie z własnym uznaniem. Władza ta nie jest kontrolowana przez żadne instytucje zewnętrzne, dokumenty itp. Władza ta ma wszystkie prawa tzn. sama kontroluje wszystkie czynności w państwie, mianuje urzędników, stanowi prawo itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autarchia

rzadko: system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autokracja

Autarchia – forma rządów polegających na rządach absolutnych, despotycznych, gdzie władza najwyższa należy wyłącznie do jednej osoby, która zarządza wszystkim zgodnie z własnym uznaniem. Władza ta nie jest kontrolowana przez żadne instytucje zewnętrzne, dokumenty itp. Władza ta ma wszystkie prawa tzn. sama kontroluje wszystkie czynności w państwie, mianuje urzędników, stanowi prawo itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autarkia

autarkizm;
1. doktryna według której cnota sama wystarcza do szczęścia;
2. samowystarczalność gospodarcza państwa, odcięcie się od związków gospodarczych z resztą państw, likwidacja wymiany międzynarodowej, często jako wynik wojen lub izolacji państwa z przyczyn politycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. gospodarcza samowystarczalność;

(1.2) ekon. polityka dążąca do osiągnięcia gospodarczej samowystarczalności

(1.3) socjol. realizowanie przez jakąś grupę społeczną swoich celów w niezależności i izolacji od innych grup

(1.4) filoz. wyznawany przez stoików pogląd, według którego do osiągnięcia szczęścia wystarczy sama cnota;

- autarkia (filozofia)
- autarkia (ekonomia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autarkiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autarkiczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Autarkiczny

związany z autarkią, mający cechy autarkii (np. systemy autarkiczne, autarkiczna gospodarka)

przymiotnik jakościowy

(1.1) gospodarczo samowystarczalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autarkizm

autarkia;
1. doktryna według której cnota sama wystarcza do szczęścia;
2. samowystarczalność gospodarcza państwa, odcięcie się od związków gospodarczych z resztą państw, likwidacja wymiany międzynarodowej, często jako wynik wojen lub izolacji państwa z przyczyn politycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. autarkia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Auteczko

zdrobnienie od: auto

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: auto

(1.2) małe auto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autekologia

dział ekologii, ekologia fizjologiczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. dział ekologii, zajmujący się badaniem wzajemnego oddziaływania środowiska abiotycznego na poszczególne organizmy, i odwrotnie

Autekologia – dział ekologii zajmujący się badaniem wzajemnych związków pomiędzy zwierzętami i roślinami, a otoczeniem w jakim się znajdują (środowisko, środowisko nieożywione, środowisko przyrodnicze).

W tych związkach badany jest udział i reakcje pojedynczego organizmu, w przeciwieństwie do synekologii, gdzie zbiorowością organizmów wchodzących w interakcje ze środowiskiem nieożywionym są zbiorowości organizmów takie jak populacje, biocenozy (fito lub zoocenozy), a nawet większe jednostki jak ekosystemy czy nawet całe biomy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autentycznie

1. prawdziwy, rzeczywisty (np. autentyczne postacie, autentyczne trudności);
2. będący oryginałem (np. autentyczny dokument, autentyczne nagrania)

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób autentyczny, prawdziwy, szczery, zgodny z rzeczywistością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autentyczniej

stopień wyższy od przysłówka: autentycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autentyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: autentyczny; bardziej autentyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autentyczność

→ autentyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co autentyczne, prawdziwe, pozbawione sztuczności, fałszu

Patrz:autentyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autentyczny

1. prawdziwy, rzeczywisty (np. autentyczne postacie, autentyczne trudności);
2. będący oryginałem (np. autentyczny dokument, autentyczne nagrania)

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest prawdziwy, zgodny z rzeczywistością

(1.2) niebędący kopią, falsyfikatem ani przeróbką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autentyk

coś będące oryginałem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co jest autentyczne

Autentyk – pierwszy wspólny album polskich raperów Pelsona i Vienia - członków zespołu hip-hopowego Molesta Ewenement. Został wydany 31 sierpnia 2002 roku nakładem wytwórni Pomaton EMI. Gościnnie wystąpili m.in. Pono, Sokół, Wilku, Tomasz Lipiński czy Frenchman - były członek grupy muzycznej Jamal.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autentyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgodność z rzeczywistością, prawdziwość

#### Źródła:

Wiktionary

# Autentysta

artysta wiernie odzwierciedlający w swych dziełach rzeczywistość, kopiujący rzeczywistość

#### Źródła:

SJP.pl

# Autentystka

→ autentysta

Patrz:autentysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Autentystyczny

→ autentyzm

Patrz:autentyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Autentyzm

1. przedstawienie czegoś w sztuce w sposób prawdziwy, wierny rzeczywistości;
2. kierunek w polskiej poezji międzywojnia kładący nacisk na ukazywanie własnych przeżyć poety, swego środowiska społecznego itd.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cecha rzeczy autentycznej

(1.2) szczerość osoby

(1.3) film. liter. prawdziwość rzeczy, osób przedstawionych w dziele

(1.4) liter. kierunek poetycki w polskiej literaturze okresu międzywojnia

- autentyzm (poezja)
- autentyzm (muzyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Authoring

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. tworzenie interfejsów płyt w formatach DVD, miniDVD, VCD, blu-ray pozwalających użytkownikowi na nawigację po zawartości płyty

#### Źródła:

Wiktionary

# Autko

małe auto

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: auto

(1.2) auto-zabawka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Auto

[czytaj: ałto] samochód, zwłaszcza osobowy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. pojazd mechaniczny, wyposażony w co najmniej 4 koła, poruszający się dzięki wbudowanemu silnikowi, służący do przewozu ludzi lub towarów;

Samochód, automobil, w skrócie auto – rodzaj kołowego pojazdu silnikowego, służącego do przewozu osób lub ładunków. Wg polskiego prawa taki pojazd jest samochodem tylko jeśli jego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością powyżej 25 kilometrów na godzinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auto-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący wykonawcy czynności

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący samochodu, motoryzacji

(1.3) pierwszy człon wyrazów złożonych dotyczący automatu

#### Źródła:

Wiktionary

# Auto-Casco

[czytaj: autokasko] ubezpieczenie samochodu od nieszczęśliwych zdarzeń, np. wypadków, kradzieży; autocasco

#### Źródła:

SJP.pl

# Auto-Detailing

[czytaj: ałtoditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, autodetailing, cardetailing, car-detailing, car detailing

#### Źródła:

SJP.pl

# Auto-Tune

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) muz. techn. automatyczna korekta tonacji;

Auto-Tune – rodzaj procesora dźwięku, używanego do korekcji wysokości dźwięku instrumentów muzycznych i głosu ludzkiego, powszechnie stosowany w muzyce rozrywkowej. Program został stworzony przez przedsiębiorstwo Antares Audio Technologies.

Pierwszymi utworami, wydanymi z wykorzystaniem efektu Auto-Tune, były utwory wydane w 1998 roku: „Fragments of Life” Roy Vedas i „Believe” Cher. Inne przykłady to: „Blue (Da Ba Dee)” zespołu Eiffel 65 (1999), „One More Time” zespołu Daft Punk (2000) czy „Love Lockdown” Kanyego Westa (2008).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoafirmacja

samouwielbienie, niezwykle dobra samoocena

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoagresja

- Autoagresja komórek
- Autoagresja (psychologia)

#### Źródła:

Wikipedia

# Autoalarm

urządzenie montowane w samochodzie, mające zapobiec jego kradzieży lub przynajmniej sygnalizować (światłem, rzadziej dźwiękiem) próbę włamania

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoalarmowy

→ autoalarm

Patrz:autoalarm

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoalergia

alergiczna reakcja organizmu na własne antygeny, skierowana przeciw własnym tkankom; autoagresja, autoimmunizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoanaliza

analiza własnych postaw, zachowań, własnej psychiki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozpatrywanie swoich czynów i przeżyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoantonim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. słowo posiadające dwa sprzeczne znaczenia, będące własnym przeciwieństwem

#### Źródła:

Wiktionary

# Autobana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. autostrada

(1.2) pot. autostrada, zwłaszcza niemiecka

#### Źródła:

Wiktionary

# Autobazar

autogiełda;
1. zorganizowana bezpośrednia sprzedaż samochodów przez właścicieli;
2. miejsce, w którym odbywa się sprzedaż samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Autobieżnik

potocznie: bieżnik opony samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autobiograf

autor własnej biografii; autobiografista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba będąca autorem własnej biografii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autobiografia

opis własnego życia w formie literackiej lub filmowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) własnoręcznie napisany swój życiorys;

Autobiografia (gr. autós „sam” + bíos „życie” + gráphō „piszę”) – utwór piśmienniczy, którego tematem jest własne życie autora, jego koleje losów i czyny, zdarzenia, których był świadkiem, doświadczenia, które nabywał, ewolucja zapatrywań i postawy wobec świata. Innymi słowy: biografia jakiejś osoby (całościowa lub fragmentaryczna) przez nią samą napisana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autobiograficznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób autobiograficzny

#### Źródła:

Wiktionary

# Autobiograficzność

→ autobiograficzny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. cecha dzieła opartego na wątkach autobiograficznych

Patrz:autobiograficzny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autobiograficzny

dotyczący autobiografii, będący autobiografią (np. autobiograficzny wątek, film autobiograficzny)

przymiotnik

(1.1) mający charakter autobiografii, taki w którym autor nawiązuje do wydarzeń ze swego życia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autobiografista

autor własnej biografii; autobiograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Autobiografizm

tendencja, polegająca na włączaniu przez pisarza w materię utworu własnych doświadczeń i przeżyć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. skłonność do wykorzystywania wątków autobiograficznych

Autobiografizm – postawa, dzięki której doświadczenia i przeżycia pisarza zostają wykorzystane i dochodzą do głosu w jego twórczości; skłonność do czerpania tematu literackiego z faktów z własnego życia autora, z własnych przeżyć, pisanie o sobie i o swoim życiu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autobiografizować

wplatać autobiografię w wątek literacki

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzad. liter. wplatać wątek autobiograficzny

(1.2) rzad. opisywać własne życie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autobiografizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. poruszanie w utworze literackim wątków autobiograficznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Autobiografka

autorka autobiografii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta będąca autorem własnej biografii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autobiznes

potocznie: biznes samochodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autobracketing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. funkcja niektórych aparatów fotograficznych polegająca na wykonaniu kilku zdjęć tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia;

Autobracketing (skr. AEB od ang. Auto Exposure Bracketing) często także nazywana tylko "Bracketing" – funkcja współczesnych aparatów fotograficznych polegająca na automatycznej ekspozycji kilku sąsiednich klatek filmu z lekko zmienionymi parametrami – od lekkiego niedoświetlenia do lekkiego prześwietlenia, przy czym za parametr średni można przyjąć wskazania światłomierza lub wyczucie fotografa. Funkcja ta jest możliwa w aparatach z automatycznym przesuwem filmu, ilość zdjęć może wynosić trzy lub więcej (nawet do dziewięciu), a typowa różnica kolejnych naświetleń wynosi 1/3 stopnia EV.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoburdel

potocznie: miejsce postoju samochodu, w którym uprawia się seks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. miejsce, gdzie parkuje się samochody w celu uprawiania w nich seksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autobus

duży pojazd przeznaczony do przewożenia kilkudziesięciu osób, służący do komunikacji miejskiej lub międzymiastowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) transp. mot. duży pojazd przeznaczony do przewozu osób w transporcie zbiorowym;

(1.2) gw. więzienna dużych rozmiarów paczka herbaty

Autobus – pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu większej liczby pasażerów.

Według ustawy – Prawo o ruchu drogowym pojazd ten przystosowany jest do przewozu więcej niż 9 osób (w tym kierowcy). Według definicji Europejskiej Komisji Gospodarczej, Eurostatu i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający zarówno miejsca siedzące, jak i stojące.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autobusik

zdrobnienie od: autobus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od autobus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autobusowy

związany z autobusem

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do autobusu, związany z autobusem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autocad

[czytaj: ałtoKAD] programem wykorzystywany do dwuwymiarowego i trójwymiarowego komputerowego wspomagania projektowania; AutoCad

#### Źródła:

SJP.pl

# Autocamping

[czytaj: ałtokemping] kemping służący zmotoryzowanym turystom, z miejscami na samochody z przyczepą; autokemping

#### Źródła:

SJP.pl

# Autocasco

[czytaj: autokasko] ubezpieczenie samochodu od nieszczęśliwych zdarzeń, np. wypadków, kradzieży; auto-casco

Autocasco, auto-casco, ubezpieczenie AC – dobrowolne ubezpieczenie pojazdów mechanicznych (np. samochodów, motocykli) od zdarzeń losowych. Celem ubezpieczenia jest ochrona pojazdu wraz z jego wyposażeniem w zakresie utraty, zniszczenia, uszkodzenia lub kradzieży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autocefalia

niezależność kościoła prawosławnego od zwierzchnictwa zagranicznych władz duchownych; autokefalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Autocenzura

cenzura własnych tekstów, programów itp., często jako efekt dojścia do wniosku, że te teksty, programy są zbyt odważne, obrazoburcze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kontrolowanie własnych wypowiedzi, publikacji, programów itp. pod względem politycznym lub obyczajowym

Autocenzura (także samocenzura) – proces świadomego korygowania własnej twórczości z treści uznawanych za kontrowersyjne, obsceniczne czy wulgarne, lub nieuświadomionego dopasowania swojej twórczości do obowiązującego kanonu społecznego, konwenansu lub światopoglądu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autocenzuralny

→ autocenzura

Patrz:autocenzura

#### Źródła:

SJP.pl

# Autocharakterystyka

prezentacja własnego dorobku życiowego, osiągnięć lub życiorysu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autochoria

sposób rozsiewania diaspor (np. nasion, zarodników) za pomocą mechanizmów wewnętrznych rośliny, bez udziału czynników zewnętrznych; samosiewność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. samoczynne rozsiewanie diaspor przez roślinę;

Autochoria (samosiewność) – proces samoczynnego rozsiewania diaspor przez roślinę, przy wykorzystaniu własnych sił i mechanizmów rośliny macierzystej. Oddalenie się diaspor od rośliny macierzystej jest stosunkowo niewielkie, autochoria ma więc znaczenie głównie jako czynnik zwiększający zagęszczenie populacji w danym biotopie. Czasem diaspora, przenoszona niedaleko od rośliny macierzystej, trafia na inny czynnik transportujący ją dalej – jest to kombinowany sposób rozsiewania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autochorycznie

przysłówek sposobu

(1.1) bot. na sposób autochoryczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Autochoryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do autochorii, związany z autochorią

#### Źródła:

Wiktionary

# Autochrom

proces otrzymywania fotografii barwnych na płytach szklanych w postaci diapozytywów; autochrome

Autochrom lub autochrome (szklane kolorowe płyty światłoczułe) – proces otrzymywania fotografii barwnych na płytach szklanych w postaci diapozytywów. Pionierem techniki autochromowej był XIX-wieczny fotograf Louis Ducos du Hauron z Francji, a jego wynalazek wprowadzili do produkcji w roku 1907 bracia Lumière.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autochromia

w poligrafii: sposób drukowania polegający na połączeniu druku zwykłego i barwnej litografii, np. druk pocztówek kolorowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Autochromosom

chromosom niebędący chromosomem płci; autosom

#### Źródła:

SJP.pl

# Autochton

rdzenny mieszkaniec danego obszaru; tubylec, tuziemiec, aborygen

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rdzenny mieszkaniec jakiegoś terytorium

Autochton (stgr. αὐτόχθων autochthon – „z tej ziemi”, „tuziemiec, tubylec”, od autós „sam” i chthōn „ziemia”) – człowiek należący do rdzennej ludności danego obszaru.

W odróżnieniu od ludności autochtonicznej mówi się o ludności napływowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autochtonicznie

przysłówek

(1.1) na sposób autochtoński, po autochtońsku

#### Źródła:

Wiktionary

# Autochtoniczność

→ autochtoniczny

Patrz:autochtoniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autochtoniczny

1. dotyczący lub złożony z rdzennych mieszkańców danego obszaru;
2. skała autochtoniczna - masa skalna, która pomimo ruchów górotwórczych pozostała w miejscu powstania;
3. organizm autochtoniczny - zwierzę lub roślina pochodzące z tego miejsca, na którym występuje

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autochtonizm

1. należenie do rdzennej ludności danego obszaru;
2. cecha czegoś pochodzącego z tego samego obszaru, na którym aktualnie występuje;
3. cecha mas skalnych, które pozostają na tym samym miejscu podczas ruchów górotwórczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Autochtonka

rdzenna mieszkanka danego obszaru; aborygenka, tuziemka, tubylka, tubylczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rdzenna mieszkanka jakiegoś terytorium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autochtoński

związany z autochtonem, autochtonami

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autochtonami, dotyczący autochtonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autocross

[czytaj: ałtoKROS lub ałTOkros] wyścig samochodowy w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; autokros

#### Źródła:

SJP.pl

# Autocrossowy

→ autocross [czytaj: autokrosowy]; autokrosowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autocykl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. mot. rower z przyczepnym silnikiem niewielkiej mocy

(1.2) daw. mot. motocykl

#### Źródła:

Wiktionary

# Autocytat

cytat z własnej wypowiedzi cytującego

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoczęści

potocznie: części do samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoczyszczenie

funkcja automatycznego czyszczenia urządzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodafe

[czytaj: autodaFE]
1. publiczne wykonywanie wyroków śmierci przez inkwizytorów pod koniec XV wieku, głównie w Hiszpanii i Portugalii;
2. palenie pism uznawanych za heretyckie;
3. przenośnie: publiczne wyznane winy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. wprowadzone przez inkwizycję publiczne wyznanie lub zaparcie się wiary przez oskarżonego o herezję;

(1.2) hist. publiczne wykonanie kary śmierci za herezję, najczęściej przez spalenie na stosie

(1.3) hist. palenie ksiąg uznanych za heretyckie

(1.4) przen. publiczne napiętnowanie kogoś; też: publiczne pokajanie się lub wyznanie czegoś

(1.5) książk. przen. samobójstwo poprzez spalenie się żywcem

Auto-da-fé (l.mn. autos-da-fé), z portugalskiego „akt wiary” – publiczna ustna deklaracja przyjęcia lub odrzucenia religii katolickiej w procesie inkwizycyjnym. Podczas auto-da-fé jedynie czytano wyroki skazańcom, bez przeprowadzania wtedy egzekucji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autodestrukcja

niszczenie siebie samego (pod względem fizycznym, psychicznym itd.)

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodestrukcyjność

→ autodestrukcyjny; autodestruktywność

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodestrukcyjny

przymiotnik od: autodestrukcja (np. autodestrukcyjne tendencje, autodestrukcyjne przejawy)

przymiotnik jakościowy

(1.1) niszczący samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autodestruktywność

cecha osób dobrowolnie podejmujących działania, które zagrażają swojemu życiu lub zdrowiu; autodestrukcyjność

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodestruktywny

podejmujący działania, które zagrażają swojemu życiu lub zdrowiu; autodestrukcyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodetailer

[czytaj: ałtoditejler] osoba zawodowo odnawiająca samochody; autodetailingowiec, detailer, detailingowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodetailerka

→ autodetailer [czytaj: ałtoditejlerka]; detailerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodetailing

[czytaj: ałtoditejling] dokładne czyszczenie, odnowienie i konserwacja samochodu; detailing, auto detailing, auto-detailing, cardetailing, car-detailing, car detailing

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodetailingowiec

[czytaj: ałtoditejlingowiec] osoba zawodowo odnawiająca samochody; autodetailer, detailer, detailingowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodetailingowy

→ autodetailing [czytaj: ałtoditejlingowy]; detailingowy, cardetailingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodeterminizm

teoria biologiczna głosząca, że organizm sam w sobie zawiera przyczyny swych funkcji i swej budowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodrabina

strażacka drabina na podwoziu samochodowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodrezyna

drezyna z silnikiem spalinowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodrom

1. specjalny tor wyścigowy dla samochodów;
2. plac przeznaczony do postoju samochodów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. wyścigowy tor samochodowy

(1.2) mot. plac ćwiczeń dla kierowców

Tor wyścigowy (autodrom) – zamknięty obiekt, na którym odbywają się m.in. wyścigi samochodowe czy wyścigi motocyklowe. Tor ma zazwyczaj kilka lub więcej zakrętów, jest asfaltowy lub betonowy, a w jego pobliżu umieszczone są trybuny dla kibiców. Niemal każdy tor ma tzw. prostą startową, na której ustawiają się zawodnicy przed startem. Wzdłuż niej znajdują się aleje serwisowe, oddzielone od prostej startowej ścianą, znajdują się tam garaże, a obok nich odbywają się pit-stopy, czyli postoje, podczas których dokonywane jest, np. tankowanie paliwa czy zmiana opon podczas wyścigu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autodromowy

→ autodrom

Patrz:autodrom

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodydakta

inaczej: samouk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. pedag. inaczej: samouk

Samokształcenie – samouctwo; osiąganie wykształcenia poprzez działalność, której cele, treść, warunki i środki ustala sam podmiot.

W procesie samokształcenia jego cele dynamizują się; osiągnąwszy wyższy stopień świadomości, uczeń dokonuje często ich przewartościowania i doskonalenia. Samokształcenie osiąga optymalny poziom wtedy, gdy przekształca się w stałą potrzebę życiową człowieka oraz stanowi oparcie dla kształcenia ustawicznego. Proces samokształcenia rzadko występuje w postaci czystej: bywa powiązany z pracą w szkole, z kształceniem korespondencyjnym czy z wychowaniem równoległym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autodydaktyczny

→ autodydaktyzm; samokształceniowy

przymiotnik

(1.1) książk. pedag. związany z autodydaktyką lub autodydaktą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autodydaktyka

dawniej: samouctwo, samokształcenie; autodydaktyzm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pedag. inaczej: samokształcenie

Samokształcenie – samouctwo; osiąganie wykształcenia poprzez działalność, której cele, treść, warunki i środki ustala sam podmiot.

W procesie samokształcenia jego cele dynamizują się; osiągnąwszy wyższy stopień świadomości, uczeń dokonuje często ich przewartościowania i doskonalenia. Samokształcenie osiąga optymalny poziom wtedy, gdy przekształca się w stałą potrzebę życiową człowieka oraz stanowi oparcie dla kształcenia ustawicznego. Proces samokształcenia rzadko występuje w postaci czystej: bywa powiązany z pracą w szkole, z kształceniem korespondencyjnym czy z wychowaniem równoległym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autodydaktyzm

dawniej: samouctwo, samokształcenie; autodydaktyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodyfuzja

dyfuzja z udziałem wyłącznie cząstek jednej substancji

#### Źródła:

SJP.pl

# Autodyktando

rodzaj dyktanda utrwalającego, ćwiczenie pośrednie pomiędzy przepisywaniem a pisaniem na podstawie pamięci wzrokowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoedukacja

umiejętność wpływu na własny rozwój, przejmowanie zadania rozwijania i kształtowania kwalifikacji we własnym zakresie; samokształcenie, samowychowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoedukacyjny

→ autoedukacja

Patrz:autoedukacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoekologia

dział ekologii zajmujący się fizjologią i zachowaniem się organizmów w ich naturalnym środowisku

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoerotyczny

związany z autoerotyzmem (np. autoerotyczne zainteresowanie własnym ciałem)

przymiotnik

(1.1) seks. charkteryzujący się autoerotyzmem, świadczący o wzmożonym zainteresowaniu swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoerotyka

zachowania seksualne realizowane w pojedynkę; autoerotyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoerotyzm

1. zainteresowanie własnym ciałem, o zabarwieniu erotycznym, prowadzące do realizacji różnego rodzaju zachowań seksualnych w pojedynkę; narcyzm;
2. masturbacja, samogwałt, onanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. wzmożone zainteresowanie swoim ciałem, które prowadzi do masturbacji

Autoerotyzm (autoerotyka) – różnego rodzaju zachowania seksualne realizowane w pojedynkę (w tym pieszczoty) przynoszące satysfakcję seksualną. Często kojarzone jedynie z onanizmem, a mogące mieć szerszy zakres. Pojęciowo bliższe erotyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoeutanazja

samobójstwo osoby nieuleczalnie chorej i pragnącej śmierci

#### Źródła:

SJP.pl

# Autofagia

trawienie przez komórkę niektórych własnych elementów jej struktury

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces usuwania z komórki zbędnych elementów poprzez ich degradację;

Autofagia (z gr. αυτός (autós) – sam i gr. φαγειν (fagein) – jeść, zjadać; tłumaczone jako samozjadanie, ang. self-eating), inaczej autofagocytoza – biologiczny proces kataboliczny polegający na kontrolowanym rozkładzie przez komórkę cząsteczek chemicznych, fragmentów komórki i organelli komórkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autofagocytoza

Autofagia (z gr. αυτός (autós) – sam i gr. φαγειν (fagein) – jeść, zjadać; tłumaczone jako samozjadanie, ang. self-eating), inaczej autofagocytoza – biologiczny proces kataboliczny polegający na kontrolowanym rozkładzie przez komórkę cząsteczek chemicznych, fragmentów komórki i organelli komórkowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Autofellatio

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) technika masturbacyjna polegająca na oralnym pobudzaniu przez mężczyznę swojego własnego prącia;

Autofellatio – forma masturbacji polegająca na oralnej stymulacji własnego penisa. Tylko niewielka liczba mężczyzn jest w stanie wykonać fellatio na sobie, ze względu na wymaganą elastyczność.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Autofil

osoba o wygórowanym mniemaniu o sobie; samolub

#### Źródła:

SJP.pl

# Autofilia

zachwyt nad sobą, uwielbienie samego siebie; samouwielbienie, narcyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Autofocus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. system w aparacie fotograficznym lub kamerze odpowiedzialny za automatyczne nastawianie ostrości;

Autofokus, autofocus, AF – układ automatycznego ustawiania ostrości w aparatach fotograficznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Autofokus

automatyczne dostosowywanie ostrości w aparacie fotograficznym

Autofokus, autofocus, AF – układ automatycznego ustawiania ostrości w aparatach fotograficznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoformatować

formatować samoczynnie, za pomocą automatu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autogamia

zapłodnienie zachodzące w obrębie tego samego organizmu, to jest zapłodnienie komórki jajowej przez gametę męską pochodzącą z tego samego osobnika; u zwierząt - samozapłodnienie, u roślin - samopylność

Autogamia, autofertylizacja, samozapłodnienie – sposób rozrodu organizmów, w wyniku którego dochodzi do powstania zygoty z komórek rozrodczych wytwarzanych przez ten sam organizm. Zachodzi tylko u organizmów obupłciowych. U roślin nasiennych autogamia określana jest mianem samopylności (samozapylenia). U organizmów jednokomórkowych autogamia jest powszechna u sporowców parzydełkowych, rzadziej u okrzemek, otwornic, słonecznic. U zwierząt występuje bardzo rzadko, m.in. u tasiemców, sporadycznie u niektórych ślimaków płucodysznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autogamiczny

przymiotnik od: autogamia

#### Źródła:

SJP.pl

# Autogaz

gaz do auta stosowany zamiast benzyny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gaz LPG

Skroplony gaz petrochemiczny (ang. liquefied petroleum gas, LPG), gazol – produkt rafinacji ropy naftowej lub gazu ziemnego, używany jako gaz, ale przechowywany i transportowany w pojemnikach pod ciśnieniem w postaci ciekłej. W obrocie najczęściej propan lub mieszanina propanu i butanu o różnym składzie, najczęściej z niewielką zawartością innych alkanów. Należy do najbardziej wszechstronnych źródeł energii. Stosowany jest głównie jako:

- paliwo do zasilania różnego rodzaju urządzeń grzewczych (np. promienników gazowych, nagrzewnic)
- źródło zasilania domowych kuchenek gazowych, grilli gazowych, kuchenek turystycznych, taboretów gastronomicznych
- paliwo silnikowe – autogaz
- paliwo stosowane w czasie wykonywania prac dekarskich, instalacyjnych, obróbki i cięcia metali
- paliwo w systemach kogeneracji i mikrokogeneracji
- paliwo w przemysłowych procesach produkcyjnych – np. w fabrykach ceramiki, cegielniach
- gaz nośny do kosmetyków w aerozolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autogeneza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces samorzutnego powstawania lub rozwoju organizmu, struktury albo zjawiska wyłącznie na podstawie jego własnych, wewnętrznych właściwości

#### Źródła:

Wiktionary

# Autogeniczny

1. książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogenny, autogenowy, samorzutny;
2. w biologii: czynniki autogeniczne wewnętrzne siły organizmów wpływające na ich ewolucję niezależnie od czynników środowiska;
3. w geologii: składniki autogeniczne - podstawowe składniki skał osadowych i spoiwa skał okruchowych, tworzące się w czasie kształtowania się skały lub później;
4. w technice: cięcie, spawanie autogeniczne - cięcie, spawanie metali wykonane pod działaniem wysokiej temperatury za pomocą płomienia acetylenowo-tlenowego; cięcie, spawanie gazowe;
5. w psychoterapii: trening autogeniczny - metoda polegająca m.in. na wykonywaniu ćwiczeń likwidujących napięcie nerwowe; trening autogenny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autogenny

1. książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogeniczny, autogenowy, samorzutny;
2. w psychoterapii: trening autogenny - metoda polegająca m.in. na wykonywaniu ćwiczeń likwidujących napięcie nerwowe; trening autogeniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autogenowy

książkowo: wywołany przyczynami wewnętrznymi; autogenny, autogeniczny, samorzutny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autogiełda

autobazar;
1. zorganizowana bezpośrednia sprzedaż samochodów przez właścicieli;
2. miejsce, w którym odbywa się sprzedaż samochodów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. giełda samochodowa

- Giełda samochodowa
- gazeta "Auto Giełda Dolny Śląsk" (d. "Autogiełda Dolnośląska")

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autogiro

wiropłat o samoczynnie obracającym się wirniku; wiatrakowiec; autożyro

Wiatrakowiec, żyroplan, autożyro – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), z rodziny wiropłatów, wyposażony w wirnik nośny i śmigło napędowe (pchające lub ciągnące). Wirnik nie jest napędzany silnikiem, lecz obraca się dzięki autorotacji, powstającej w wyniku postępowego ruchu (wywoływanego śmigłem) wiropłata względem powietrza. Czasem jako napęd wiatrakowca może służyć holujący pojazd naziemny lub nawodny. Z powodu konieczności zapewnienia ciągłego nadmuchu powietrza na wirnik nośny, wiatrakowiec – w odróżnieniu od innych wiropłatów – nie może wykonywać zawisu. Wiatrakowce są zdolne do krótkiego startu i lądowania (STOL).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autognozja

poznawanie samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autogolpe

praktykowana w krajach Ameryki Środkowej niezgodna z konstytucją forma przejęcia władzy w państwie przez szefa władzy wykonawczej

#### Źródła:

SJP.pl

# Autogonia

według popularnego w starożytności i średniowieczu poglądu: samorzutne powstanie niższych organizmów z nieorganicznej lub organicznej materii nieożywionej (np. much ze zgniłego mięsa, żab z mułu rzecznego); abiogeneza, samorództwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Autograf

1. własnoręczny podpis kogoś sławnego;
2. potocznie, ironicznie: podpis;
3. w nauce o literaturze: rękopis jakiegoś autora

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) własnoręczny podpis

(1.2) rękopis wykonany przez autora dzieła

(1.3) techn. urządzenie do prezentacji zdjęć wykonanych z lotu ptaka w formie trójwymiarowych map

Autograf (gr. αὐτός 'sam' i γράφω 'piszę') – własnoręczne pismo jakiejś osoby (podpis, rękopis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autografia

wykonanie rysunku na papierze przedrukowym i odciśnięcie go na płycie (kamień lub blacha cynkowa); przedruk

#### Źródła:

SJP.pl

# Autograficzność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autograficzne

#### Źródła:

Wiktionary

# Autograficzny

1. własnoręczny;
2. wykonany techniką autografii

#### Źródła:

SJP.pl

# Autografować

przestarzałe: dokładnie reprodukować z oryginału pismo lub rysunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Autografowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. odtwarzanie pisma lub rysunku na podstawie oryginału

#### Źródła:

Wiktionary

# Autohandel

potocznie: handel samochodami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. handel samochodami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autohemoterapia

leczenie zastrzykami domięśniowymi krwi własnej pacjenta

Leczenie krwią, hemoterapia, krwiolecznictwo – metoda polegająca na przetaczaniu krwi pełnej lub innych preparatów krwiopochodnych stosowana w celach leczniczych. Jest ona przeprowadzana tylko w wyniku ścisłych wskazań lekarskich ze względu na możliwe powikłania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autohipnotyczny

→ autohipnoza

przymiotnik

(1.1) związany z autohipnozą

Patrz:autohipnoza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autohipnoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hipnoza wywoływana na sobie samym

Autohipnoza (stgr. αὐτός autós „sam” + ὕπνος hýpnos „sen”) – oznacza:

- czynność prowadzącą do osiągnięcia zmienionego stanu świadomości, zwanego często także hipnotycznym transem (stan głębokiego wewnętrznego rozluźnienia przy jednoczesnym zachowaniu uważnej świadomości),
- stan zmienionej świadomości, stan hipnotyczny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoholiczka

kobieta przywiązująca zbyt dużą wagę do posiadania lub używania samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoholik

osoba przywiązująca zbyt dużą wagę do posiadania lub używania samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoholizm

przywiązywanie zbyt dużej wagi do posiadania lub używania samochodu, traktowanie jako objaw choroby

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoidentyfikacja

określenie własnej tożsamości, przynależności do danej kultury, religii lub organizacji, itp.; samoidentyfikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoimmunizacja

Autoimmunizacja – odpowiedź odpornościowa układu odpornościowego organizmu, w przebiegu której powstają nieprawidłowe, skierowane przeciw własnym tkankom limfocyty T lub przeciwciała. Autoimmunizacja może prowadzić do powstania chorób autoimmunologicznych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Autoimmunizacyjny

przymiotnik od: autoimmunizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoimmunologiczny

przymiotnik

(1.1) med. taki, w którym układ odpornościowy organizmu działa przeciwko własnym komórkom i tkankom

#### Źródła:

Wiktionary

# Autointerpretacyjny

przymiotnik od: autointerpretacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoironia

szczególna odmiana ironii, którą autor kieruje przeciwko sobie samemu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ironia dotycząca samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoironiczny

przejawiający autoironię, nacechowany autoironią (np. autoironiczny komentarz, autoironiczna postawa)

przymiotnik

(1.1) ironiczny wobec siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoironizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ironizowanie wobec samego siebie

#### Źródła:

Wiktionary

# Autojonizacja

dysocjacja elektrolityczna rozpuszczalnika amfiprotonowego wskutek wymiany protonów między jego cząsteczkami; autoprotoliza

Autodysocjacja (autojonizacja, autoprotoliza) – rodzaj dysocjacji elektrolitycznej, w której czysty związek chemiczny w postaci cząsteczkowej rozpada się na jony pod wpływem innych cząsteczek tego samego związku, pełniąc przy tym rolę zarówno kwasu jak i zasady. Autodysocjacja jest możliwa, gdy cząsteczki związku mają budowę polarną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autokar

autobus turystyczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. autobus przeznaczony do długich podróży

Autokar (autobus turystyczny, autobus dalekobieżny) – autobus przystosowany do przewozów pasażerskich na duże odległości, na trasach międzymiastowych i międzynarodowych. Według definicji Europejskiej Komisji Gospodarczej, Eurostatu i Międzynarodowego Forum Transportu jest to pasażerski mechaniczny pojazd drogowy przeznaczony do przewozu więcej niż 24 osób (wliczając kierowcę) i posiadający wyłącznie miejsca siedzące.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autokarmnik

automat do karmienia zwierząt gospodarskich; paszomat

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokarowy

związany z autokarem

przymiotnik

(1.1) związany z autokarem, wykorzystujący autokar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autokarykatura

karykatura pokazująca samego autora

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokatalityczny

→ autokataliza

przymiotnik

(1.1) związany z autokatalizą; taki, w którym produkt reakcji chemicznej działa jako katalizator tej samej reakcji, przyspieszając jej przebieg

Patrz:autokataliza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autokataliza

zajwisko przyspieszenia reakcji katalitycznej pod wpływem jednego z produktów tej reakcji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. reakcja chemiczna, w której jej produkt pełni rolę katalizatora dla tej samej reakcji, zwiększając jej szybkość

Autokataliza – wzrost szybkości reakcji chemicznej pod wpływem jednego z produktów tej reakcji, który pełni funkcję katalizatora. Szybkość reakcji autokatalitycznej wzrasta w miarę jej postępu i związanego z tym wzrostu stężenia produktu będącego katalizatorem, a następnie maleje z powodu spadku stężenia substratów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autokefalia

niezależność kościoła prawosławnego od zwierzchnictwa zagranicznych władz duchownych; autocefalia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. niezależność krajowej prawosławnej organizacji kościelnej od zagranicznych władz duchownych;

Autokefalia (z gr. αὐτο – samo, κεφαλή – głowa) – status kościoła chrześcijańskiego (najczęściej prawosławnego albo orientalnego) oznaczający, że jego głowa (biskup, metropolita, patriarcha) nie jest odpowiedzialna przed jakimkolwiek innym hierarchą o wyższej randze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autokefaliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha cerkwi autonomicznej

#### Źródła:

Wiktionary

# Autokefaliczny

o Kościele prawosławnym: autonomiczny, niezależny od zagranicznych władz duchownych

przymiotnik

(1.1) rel. zwłaszcza w chrześcijaństwie: związany ze statusem autokefalii, mający status autokefalii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autokemping

kemping służący zmotoryzowanym turystom, z miejscami na samochody z przyczepą; autocamping

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokempingowy

przymiotnik od: autokemping

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoklaw

hermetycznie zamykany zbiornik, używany do sterylizacji materiałów opatrunkowych i narzędzi chirurgicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. med. hermetyczny, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania różnych procesów chemicznych lub do wyjaławiania w podwyższonej temperaturze i przy zwiększonym ciśnieniu narzędzi chirurgicznych, środków spożywczych i farmaceutycznych;

Autoklaw – hermetycznie zamknięty, ogrzewany zbiornik służący do przeprowadzania procesów chemicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoklawować

przeprowadzać sterylizację czegoś za pomocą autoklawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoklawowy

→ autoklaw

Patrz:autoklaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokod

system automatycznego programowania maszyn cyfrowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autokolimacja

odwrócenie wiązki promieni przy jednoczesnym jej zawężeniu lub zogniskowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokolimacyjny

→ autokolimacja

Patrz:autokolimacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokomentarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. publ. opinia wyrażona przez kogoś na temat własnego zachowania, własnej osoby, własnego utworu

#### Źródła:

Wiktionary

# Autokomis

potocznie: komis samochodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokomisowy

→ autokomis

Patrz:autokomis

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokontrola

samokontrola

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokorekta

automatyczna korekta m.in. w edytorach tekstowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokorelacja

1. w informatyce: pojęcie stochastyczne mające zastosowanie w analizie przestrzennej, dotyczące zmienności wartości atrybutów przy zmianie położenia, odnoszące się do obiektów przestrzennych ciągłych;
2. w statystyce, telekomunikacji: miara współzależności między elementami szeregu czasowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autokorelacyjny

przymiotnik od: autokorelacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokosmetyczny

→ autokosmetyka

Patrz:autokosmetyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokosmetyk

upiększanie i konserwacja samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokosmetyka

upiększanie i konserwacja samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokowariancja

wielkość równa kowariancji pomiędzy procesem stochastycznym a tym samym procesem przesuniętym o pewien odcinek czasu

Autokowariancja – wielkość równa kowariancji pomiędzy procesem stochastycznym a tym samym procesem przesuniętym o pewien odcinek czasu.

Jeśli każdy stan procesu stochastycznego ma wartość oczekiwaną, \mathbb {E} X_{t}=\mu _{t}, to autokowariancja jest dana wzorem:

  \operatorname {K} _{XX}(t,s)=\mathbb {E} \left((X_{t}-\mu _{t})(X_{s}-\mu _{s})\right)=\mathbb {E} \left(X_{t}\cdot X_{s}\right)-\mu _{t}\cdot \mu _{s},

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autokracja

system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokratyzm, autarchia (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. rządy jednostki lub wąskiej grupy, sprawowane poza kontrolą społeczną;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autokrata

osoba sprawująca nieograniczoną władzę; autarcha (rzadziej), autokrator, samowładca, jedynowładca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autokratka

władczyni absolutna, despotka, tyran

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokrator

1. władca nieograniczony, absolutny; samowładca, autokrata, jedynowładca, jednowładca;
2. w starożytności: grecki tytuł cesarza rzymskiego i bizantyjskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autokratyczny

dotyczący autokracji lub autokraty, właściwy autokracji lub autokracie (np. autokratyczny system władzy, autokratyczny władca)

przymiotnik

(1.1) polit. związany z autokratyzmem jako systemem rządów

(1.2) charakterystyczny dla autokraty (jako cecha)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autokratywny

→ autokracja; autokratyczny, autorytarny, dyktatorski

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokratyzm

1. system władzy państwowej, w którym nieograniczona władza należy do jednego człowieka i jest sprawowana poza jakąkolwiek kontrolą społeczną; jedynowładztwo, samowładztwo, absolutyzm, autokracja, autarchia (rzadziej);
2. książkowo: cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim, postępuje w sposób władczy; despotyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. system władzy sprawowanej poza kontrolą społeczną przez jednego człowieka lub wąską grupę;

(1.2) władczość jako cecha charakteru; cecha kogoś, kto nie liczy się z nikim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autokreacja

tworzenie własnego wizerunku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) budowanie / tworzenie swojego wizerunku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autokreacyjny

→ autokreacja; autokreatywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokreatywny

→ autokreacja; autokreacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokros

wyścig samochodowy w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; autocross

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokrosowiec

uczestnik autokrosu - wyścigu samochodowego w trudnych warunkach terenowych z naturalnymi przeszkodami; kierowca autokrosowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokrosowy

→ autokros; autocrossowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokrytyczny

samokrytyczny

przymiotnik

(1.1) zob. samokrytyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autokrytyk

krytyka wystawiona samemu sobie przez samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokrytyka

krytyka wystawiona samemu sobie przez samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokuszetka

pociąg złożony z wagonów z miejscami do leżenia dla pasażerów i wagonów towarowych do przewozu samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Autokwarantanna

dobrowolne czasowe odosobnienie kogoś, kto miał kontakt z osobą chorą na chorobę zakaźną

#### Źródła:

SJP.pl

# Autolakier

[czytaj: ałtolakier] lakier służący do pokrywania karoserii samochodowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Autolakiernia

[czytaj: ałtolakiernia] zakład lub pomieszczenie, w którym lakieruje się karoserie samochodów; warsztat lakierniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autolitografia

rysunek na kamieniu litograficznym wykonany przez artystę grafika

Autolitografia – litografia, stworzona przez autora – artystę grafika wprost na kamieniu litograficznym.

W XIX wieku istniało wiele zakładów litograficznych, w których rysunki stworzone przez artystów były przenoszone ręcznie przez rzemieślników-litografów (w odbiciu zwierciadlanym) na kamienie litograficzne. Takie litografie zatracały ważną cechę dzieła artysty – ślad ręki twórcy. Dlatego w końcu XIX wieku artyści-graficy (w Polsce m.in. Witold Wojtkiewicz, Leon Wyczółkowski i Kazimierz Sichulski) zaczęli tworzyć autolitografie, nanosząc obraz tuszem litograficznym lub tłustą kredką wprost na kamieniu. Musieli przy tym pamiętać, że – podobnie jak w przypadku np. drzeworytu – obraz na kamieniu, także ewent. napisy, ukaże się na wydruku w odbiciu lustrzanym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autolityczny

→ autoliza

Patrz:autoliza

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoliza

rozkład komórek i tkanek organizmu pod wpływem własnych enzymów hydrolitycznych; samotrawienie, samorozpuszczanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. samoistny enzymatyczny proces trawienia samch siebie – wielkocząsteczkowych składników obumarłej komórki lub całych komórek i tkanek po śmierci organizmu;

(1.2) kulin. metoda wstępnego przygotowania ciasta chlebowego polegająca na wymieszania samej mąki z wodą i pozostawieniu ciasta na 20-60 minut dla poprawienia jego elastyczności oraz walorów smakowych

Autoliza (stgr. αυτό ‘samo’ i λύσις ‘rozszczepienie’), samostrawienie – enzymatyczny proces trawienia:

- wielkocząsteczkowych składników komórki (tj. białek i kwasów nukleinowych), zachodzący w obumarłych komórkach przy udziale lizosomów;
- lub całych komórek i tkanek (zarówno obcych dla organizmu, jak i własnych), zachodzący przy udziale ciał odpornościowych, zwanych autolizynami – dochodzi do tego po śmierci organizmu lub w niektórych chorobach (np. choroba wrzodowa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autolizować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) biol. o komórce: rozpadać się pod wpływem własnych enzymów

#### Źródła:

Wiktionary

# Autolizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biochem. zachodzenie procesu autolizy

#### Źródła:

Wiktionary

# Autolock

[czytaj: ałtolok] automatyczna blokada urządzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Autologiczny

taki, w którym osobnik otrzymuje własne komórki macierzyste, np. przeszczep autologiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autolustracja

lustracja przeprowadzona na wniosek osoby posądzonej o współpracę z komunistycznymi służbami bezpieczeństwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Automacik

zdrobnienie od: automat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od automat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Automacja

automatyzacja;
1. zmechanizowanie jakiejś czynności;
2. wprowadzenie do produkcji, transportu itp. urządzeń automatycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Automafia

mafia działająca w przemyśle samochodowym lub handlu samochodami

#### Źródła:

SJP.pl

# Automania

potocznie: szczególne zamiłowanie do samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Automaniaczka

→ automaniak

Patrz:automaniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Automaniak

potocznie: pasjonat samochodów

Automaniak – program motoryzacyjny produkowany przez telewizję TVN od 1998 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Automanipulacja

nieświadoma manipulacja własną osobą

#### Źródła:

SJP.pl

# Automapa

mapa samochodowa

Automapa – oprogramowanie nawigacyjne wykorzystujące system GPS.Jest ono wspólnym produktem dwóch firm: Aqurat i Geosystems Polska.

AutoMapa pojawiła się na rynku w 2003 r. Od wersji 4.0, wprowadzonej na rynek w 2007 r., możliwy jest podgląd mapy w 3D. W porównaniu z betą 4.0 różnica jest w interfejsie. W wersji 5.0 z 2008 r. znacząco zmieniono interfejs. AutoMapa jest dostarczana z zestawem punktów POI i bazową informacją o blokadach dróg oraz kilkoma wersjami komunikatów głosowych w 10 językach (angielski, czeski, fiński, francuski, hiszpański, litewski, niemiecki, polski, portugalski, rosyjski) w tym m.in. z komunikatami wykorzystującymi głos Krzysztofa Hołowczyca, dodatkowo w internecie można znaleźć głos, np. Czesia z serialu animowanego Włatcy móch i inne. Oprogramowanie umożliwia automatyczne pobieranie informacji z serwisu miplo.pl, który zawiera dodawane przez użytkowników punkty POI i informacje o utrudnieniach drogowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Automat

1. maszyna wykonująca cykl pracy bez udziału człowieka lub z jego niewielkim udziałem;
2. potocznie: pistolet maszynowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) maszyna wykonująca pracę bez udziału człowieka;

(1.2) maszyna, która wydaje towar po wrzuceniu pieniędzy

(1.3) pot. pistolet maszynowy

(1.4) środ. mot. samochód z automatyczną skrzynią biegów

(1.5) pot. pralka automatyczna

Automat (gr. αὐτόματος z αὐτο- 'samo-' i μένος ‘myśl’) – maszyna lub ich zestaw, wykonujące samoczynnie cykl czynności lub operacji określony konstrukcją lub programem, niewymagające bezpośredniego udziału człowieka. Jest to układ sekwencyjny, posiadający przynajmniej jedną pętlę sprzężenia zwrotnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Automatem

1. maszyna wykonująca cykl pracy bez udziału człowieka lub z jego niewielkim udziałem;
2. potocznie: pistolet maszynowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Automatowy

związany z automatem

przymiotnik

(1.1) związany z automatem (maszyną, bronią, itp.)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Automatyczka

→ automatyk

Patrz:automatyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Automatycznie

przysłówek

(1.1) techn. z udziałem automatu

(1.2) wynikając z odruchu lub przyzwyczajenia, bez udziału świadomości

(1.3) w sposób konsekwentny, jako naturalne lub regulaminowe następstwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Automatyczność

→ automatyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest automatyczne

Patrz:automatyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Automatyczny

1. działający samoczynnie;
2. wykonywany za pomocą automatu;
3. powstający bez udziału świadomości i woli

przymiotnik

(1.1) wykonywany przez maszyny, przebiegający bez bezpośredniego udziału człowieka

(1.2) rozumiejący się sam przez się, spowodowany wcześniejszymi działaniami

(1.3) przen. wykonywany lub powstający bez udziału świadomości i woli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Automatyk

dziedzina techniki i nauki

#### Źródła:

SJP.pl

# Automatyka

dziedzina techniki i nauki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. techn. dyscyplina zajmująca się urządzeniami sterującymi procesami bez udziału człowieka lub z jego ograniczonym udziałem

Automatyka – dziedzina techniki i nauki zajmująca się zagadnieniami sterowania różnorodnymi procesami, głównie technologicznymi i przemysłowymi (zwykle bez udziału lub z ograniczonym udziałem człowieka).

Automatyka nie jest tożsama z automatyzacją, czyli metodami i środkami służącymi do wyeliminowania lub ograniczenia udziału człowieka w różnych czynnościach. Do automatyzacji może się przyczynić nie tylko automatyka, ale i mechanizacja, robotyka czy technika informatyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Automatyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wprowadzanie automatów, ułatwień technicznych poprawiających pracę

Automatyzacja – znaczne ograniczenie lub zastąpienie (proces zastępowania) ludzkiej pracy fizycznej i umysłowej przez pracę maszyn działających na zasadzie samoregulacji i wykonujących określone czynności bez udziału człowieka (czyli samoczynnych). Również zastosowanie maszyn do pracy niemożliwej do wykonania w inny sposób. Automatyzacja jest kolejnym etapem po mechanizacji, gdzie bezpośrednia praca człowieka jest niezbędna przy wytworzeniu produktu finalnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Automatyzacyjny

związany z wprowadzeniem do produkcji, transportu itp. urządzeń automatycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Automatyzm

1. odruchowe, nieświadome wykonywanie czynności;
2. w fizjologii: samoczynna, bez bodźców zewnętrznych, praca niektórych narządów, np. serca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykonywanie czynności nie używając do tego świadomości, bez analizy, bez myślenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Automatyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zautomatyzować)

(1.1) wprowadzać automatyczne działanie w miejsce pracy ręcznej lub wymagającej stałego nadzoru człowieka

#### Źródła:

Wiktionary

# Automatyzowalny

dający się automatyzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Automatyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś automatycznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Automechanik

potocznie: osoba zajmująca się obsługą i naprawą samochodów, mechanik samochodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Automedon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. przyjaciel i woźnica Achillesa, syn Dioresa

Automedon, Automedont (stgr. Αὐτομέδων) – w mitologii greckiej wojownik achajski, uczestnik wojny trojańskiej, woźnica rydwanu Achillesa i jego towarzysz.

Pochodził z wyspy Skyros. Przybył pod Troję na czele kontyngentu złożonego z dziesięciu okrętów. Służył Achillesowi, a po jego śmierci Neoptolemosowi. Zabił w boju Trojańczyka Aretosa. Był wiernym towarzyszem, słynął też z łagodności. Brał udział w zdobyciu Ilionu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Autometamorficzny

przymiotnik od: autometamorfizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Automobil

przestarzale: auto, samochód; samojazd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. samochód

(1.2) zabytkowy lub stary samochód

(1.3) przest. duży, kryty pojazd, najpierw konny bezszynowy, następnie szynowy

Samochód, automobil, w skrócie auto – rodzaj kołowego pojazdu silnikowego, służącego do przewozu osób lub ładunków. Wg polskiego prawa taki pojazd jest samochodem tylko jeśli jego konstrukcja umożliwia jazdę z prędkością powyżej 25 kilometrów na godzinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Automobilista

przestarzałe: kierowca rajdowy; wyścigowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. kierowca

(1.2) przest. człowiek uprawiający sporty samochodowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Automobilistka

→ automobilista

Patrz:automobilista

#### Źródła:

SJP.pl

# Automobilizm

przestarzałe: sport samochodowy

Sport samochodowy (także automobilizm) – dyscyplina sportu motorowego rozgrywana przy użyciu samochodów. Najważniejszym organem zarządzającym sportem samochodowym jest Fédération Internationale de l’Automobile (FIA).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Automobilklub

klub gromadzący miłośników pojazdów mechanicznych i kierowców, zwłaszcza sportowych

Automobilklub – klub działający najczęściej na terenie danego miasta lub regionu, a także krajowa federacja sportowa specjalizująca się w sporcie samochodowym zrzeszający kierowców lub odpowiada za działanie i rozwój sportu samochodowego w mieście, regionie lub całego kraju. Jego działania dążą do organizacji i koordynacji imprez sportu samochodowego na danym obszarze. Automobilkluby organizują również akcje mające na celu popularyzację sportów motorowych i bezpieczeństwa ruchu drogowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Automobilklubowy

→ automobilklub

Patrz:automobilklub

#### Źródła:

SJP.pl

# Automobilowy

związany z automobilem

przymiotnik relacyjny

(1.1) mot. związany z automobilami, starymi samochodami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Automorficzny

przymiotnik od: automorfizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Automorfizm

Automorfizm – izomorfizm struktury matematycznej na siebie, czyli jej wzajemnie jednoznaczny endomorfizm. W pewnym sensie jest to symetria obiektu – sposób odwzorowania obiektu na siebie przy zachowaniu całej jego struktury.

#### Źródła:

Wikipedia

# Automotywacja

motywowanie samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autonaprawa

potocznie: naprawa samochodów; autoserwis

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. naprawa samochodów

(1.2) naprawienie siebie samego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autonomia

prawo do samostanowienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. częściowa niezależność;

(1.2) swoboda działania

Pojęcie autonomia pochodzi od starogreckiego αυτονομία, (αὐτονομία) autonomía – możliwość stanowienia norm samemu sobie, samodzielność prawna. Dziś używa się go w zależności od dyscypliny (gospodarka, prawo, polityka) lub kontekstu w znaczeniu suwerenność, niezawisłość, niezależność, samorządność (całkowita lub częściowa). Dotyczy zarówno zbiorowości, jak jednostek (samodzielność w decydowaniu o sobie, w etyce – niezależność od innych norm niż własne sumienie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autonomicznie

przysłówek

(1.1) w sposób autonomiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Autonomiczność

→ autonomiczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autonomiczne; cecha tych, którzy są autonomiczni

- Autonomiczność okrętu
- Autonomiczność sztuki

Patrz:autonomiczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autonomiczny

1. oparty na autonomii, niezależny (np. autonomiczna republika);
2. autonomiczny układ nerwowy - układ nerwowy narządów wewnętrznych działający niezależnie od woli

przymiotnik

(1.1) związany z autonomią; taki, który ma autonomię

(1.2) dotyczący autonomii w etyce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autonomista

zwolennik autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik idei autonomii politycznej, gospodarczej lub kulturalnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autonomistka

→ autonomista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka autonomii, np. politycznej, gospodarczej lub kulturowej

Patrz:autonomista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autonomistyczny

→ autonomia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autonomistami, dotyczący autonomistów, autonomizmu, dążenia do autonomii

Patrz:autonomia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autonomizacja

proces uzyskiwania autonomii przez jakieś terytorium

Autonomizacja (jap. 自働化 jidōka) – jeden z dwóch filarów Systemu Produkcyjnego Toyoty. Polega na zaprojektowaniu systemów produkcyjnych w sposób, który umożliwia wykrywanie i eliminowanie błędów oraz odstępstw od przyjętych standardów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autonomizm

autonomia; samodzielne działanie, niezależność

﻿

Autonomizm – nurt radykalnie lewicowej myśli politycznej, powstały w latach 60. XX wieku we Włoszech jako kontynuacja ruchu komunizmu robotniczego (wł. operaismo). Z czasem ruch ten zasymilował wiele elementów myśli anarchistycznej, łącząc je z marksizmem. Grupy powołujące się na różnie rozumiany autonomizm pozostają czynne przede wszystkim w Niemczech, Danii, Włoszech i Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autonomizować

1. nadawać jakiemuś terytorium autonomię;
2. autonomizować się - uzyskiwać autonomię

#### Źródła:

SJP.pl

# Autonomizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. polit. nadawanie jakiemuś podmiotowi autonomii

(1.2) książk. traktowanie jakichś zjawisk, procesów itp. jako samodzielnych i niezależnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Autoobracanie

automatyczne obracanie się widoku na ekranie urządzenia po jego przekręceniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoocena

ocena wystawiana sobie przez samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoodświeżanie

automatyczne odświeżanie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoodszkodowanie

odszkodowanie za uszkodzenie, zniszczenie, utratę itp. samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoogumienie

potocznie: ogumienie samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autooksydacyjny

przymiotnik od: autooksydacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autookulary

tekturowa osłona przez rażącym światłem słonecznym, zakładana na przednią szybę samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoparodia

parodia własnego utworu, własnego stylu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Autopasta

pasta do czyszczenia samochodów; pasta samochodowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Autopastisz

świadome naśladowanie własnego stylu przez twórcę, np. pisarza, reżysera itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Autopercepcja

sposób, w który odbieramy samych siebie

Teoria spostrzegania siebie, teoria autopercepcji – stworzona przez Daryla Bema teoria próbująca wyjaśnić proces samopoznawania (zbierania informacji na temat własnej osoby i tworzenia wyobrażenia siebie). Podstawowym założeniem teorii jest twierdzenie, że podczas poznawania siebie ludzie dokonują takich samych zabiegów jak przy poznawaniu (rozumieniu) innych ludzi – poprzez obserwowanie i wnioskowanie z tych obserwacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autopilot

mechanizm komputerowy przejmujący w samolocie, samochodzie, statku itp. pewne funkcje osoby sterującej, np. utrzymywanie na wyznaczonym kursie, stabilizowanie wysokości

Automatyczny pilot (autopilot) – urządzenie służące do wykonywania określonego zestawu zadań umożliwiających automatyczne sterowanie obiektem (statkiem, samolotem, śmigłowcem itp.) oraz rakietami (głównie ziemia-powietrze).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoplagiat

1. plagiatowanie własnego utworu;
2. utwór powstały w wyniku powtórzenia własnego dzieła bez podania źródła

Autoplagiat – powtórne opublikowanie fragmentów własnych wcześniej opublikowanych utworów jako utworów nowych, bez podania o tym informacji. Autoplagiat bywa naganną praktyką w dziedzinach, w których istotna jest oryginalność (np. nauka).

Autoplagiat nie jest rodzajem plagiatu, a zbieżność nazw jest myląca. W przypadku plagiatu plagiator wykorzystuje cudzy utwór, podając się za jego autora. Tym samym narusza jego osobiste prawa autorskie. Sam autor nie może naruszyć swoich osobistych praw autorskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoplastyczny

przymiotnik od: autoplastyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoplastyka

operacja plastyczna przeszczepienia tkanek w obrębie tego samego organizmu w celu uzupełnienia ubytku tkanki lub skorygowania wady; fizjoplastyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoploidalność

→ autoploidalny

Patrz:autoploidalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autopoliploidalność

→ autopoliploidalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autopoliploidalne

Patrz:autopoliploidalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autopoliploidalny

przymiotnik od: autopoliploid

#### Źródła:

SJP.pl

# Autopompa

#### Źródła:

Wikipedia

# Autoportrecik

zdrobnienie od: autoportret

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoportret

portret autorstwa osoby namalowanej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) portret artysty wykonany przez siebie samego;

Autoportret, portret własny – portret artysty wykonany przez niego samego; może nim być obraz, rzeźba, fotografia.

Pierwsze autoportrety pojawiły się w średniowieczu, a rozpowszechniły się pod koniec tej epoki. Na początku renesansu artyści swoje autoportrety włączali do malowanych przez siebie scen. Wraz z zanikaniem pojmowania roli artysty jako rzemieślnika, wykształcał się samodzielny autoportret (np. u Albrechta Dürera).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoportretowy

→ autoportret

Patrz:autoportret

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoprezentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób, w jaki ktoś świadomie przedstawia się innym, prezentacja siebie

Autoprezentacja – sposób, w jaki każdy człowiek poprzez swoje wypowiedzi, zachowania i sygnały niewerbalne komunikuje na zewnątrz kim jest, albo za kogo chciałby być uważany. Autoprezentacja jest podejmowana również w sytuacjach, które nie przynoszą namacalnych zysków, ale pozwalają budować pozytywną opinię o sobie u innych, dzięki czemu jednostka może kształtować i podtrzymywać swoją pożądaną tożsamość.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Autopromocja

1. promocja własnej osoby, umiejętności itp.;
2. promocja własnych produktów lub usług w ramach własnych środków promocji (np. promocja innych czasopism wydawnictwa w jednym z czasopism)

Autopromocja – przekaz pochodzący od dostawcy usługi medialnej mający służyć bezpośrednio lub pośrednio promocji jego audycji, towarów lub usług.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autopromocyjny

→ autopromocja

Patrz:autopromocja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autopropaganda

rozpowszechnianie własnych dokonań, poglądów itp. przez przedstawianie tego w korzystnym świetle

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoprotoliza

dysocjacja elektrolityczna rozpuszczalnika amfiprotonowego wskutek wymiany protonów między jego cząsteczkami; autojonizacja

Autodysocjacja (autojonizacja, autoprotoliza) – rodzaj dysocjacji elektrolitycznej, w której czysty związek chemiczny w postaci cząsteczkowej rozpada się na jony pod wpływem innych cząsteczek tego samego związku, pełniąc przy tym rolę zarówno kwasu jak i zasady. Autodysocjacja jest możliwa, gdy cząsteczki związku mają budowę polarną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoprzeciwciało

Autoprzeciwciała – przeciwciała skierowane przeciwko antygenom własnego organizmu. Mogą występować w chorobach autoimmunologicznych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Autoprzeszczep

przeszczep organów lub komórek, w którym biorca jest jednocześnie dawcą

#### Źródła:

SJP.pl

# Autopsja

1. stwierdzenie czegoś poprzez własną (naoczną) obserwację; oględziny
2. badanie zwłok w celu ustalenia przyczyny śmierci i okoliczności jej towarzyszących; sekcja zwłok

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sekcja zwłok;

(1.2) własne doświadczenie

Sekcja zwłok (łac. sectio: cięcie, rozcięcie), autopsja (stgr. αὐτοψία autopsia: zobaczyć na własne oczy) – badanie pośmiertne (łac. post mortem), którego celem jest najczęściej ustalenie przyczyny zgonu, rzadziej uzyskanie dodatkowych informacji potrzebnych śledczym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autopsyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autopsyjne

#### Źródła:

Wiktionary

# Autopsyjny

→ autopsja

Patrz:autopsja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autor

1. twórca dzieła literackiego, naukowego, technicznego, dzieła sztuki itp.;
2. inicjator, projektodawca;
3. wykonawca jakiejś czynności, np. autor kradzieży; sprawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) twórca jakiegoś dzieła (książki, obrazu, utworu muzycznego, programu komputerowego lub innej formy twórczości)

Autor, twórca (łac. auctor - sprawca, twórca) – osoba, która tworzyła lub współtworzyła dzieło (utwór w rozumieniu prawa autorskiego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoradiografia

metoda obrazowania rozkładu substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie

Autoradiografia – metoda obrazowania rozkładu substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie.

Autoradiografię wykonuje się pozostawiając na pewien czas kliszę rentgenowską przyłożoną ściśle do przedmiotu lub pokrywając próbkę emulsją światłoczułą. Wywołana emulsja ujawnia rozkład substancji promieniotwórczych w przedmiocie (autoradiogram). W technice autoradiografii oprócz klisz rentgenowskich można wykorzystywać również inne systemy detekcji promieniowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoradiogram

przyrząd dzięki któremu można zobrazować rozkład substancji promieniotwórczych, najczęściej w płaskim przedmiocie

Autoradiogram – obraz uzyskiwany na materiale światłoczułym, który miał kontakt z materiałem radioaktywnym, np. skrawkiem komórki zawierającej związki znakowane izotopami promieniotwórczymi. Na autoradiogramie widać szczegółowe rozmieszczenie składników radioaktywnych.Jako pierwszy autoradiogramy zastosował Henri Becquerel podczas badania promieniowania emitowanego przez rudę uranową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autorament

1. rodzaj zaciągu w dawnym wojsku polskim;
2. przenośnie: rodzaj, typ

Autorament – sposób rekrutacji lub rodzaj zaciągu w wojskach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, który powstał w ramach reform wojska przez króla Władysława IV w latach 30. XVII wieku. Ustalono podział na autorament narodowy i cudzoziemski. Wojska te stanowiły trzon armii, uzupełniany pospolitym ruszeniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoramentowy

związany z autoramentem

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoreferat

sprawozdanie z własnej pracy badawczej lub streszczenie własnych tekstów publicystycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoreferencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. odnoszenie czegoś do samego siebie, porównywanie czegoś ze sobą, szukanie związków ze sobą

#### Źródła:

Wiktionary

# Autorefleksja

zastanowienie się, moment zadumy nad własnym postępowaniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. refleksja nad samym sobą; introspekcja

(1.2) myśl wynikająca z autorefleksji (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autorefleksyjny

przymiotnik od: autorefleksja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autorefraktometr

zautomatyzowany przyrząd okulistyczny do badania właściwości refrakcyjnych oczu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoregeneracja

samorzutne odradzanie się

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoregresja

metoda predykcji statystycznej przyszłych wartości szeregu czasowego

Autoregresja – metoda predykcji statystycznej przyszłych wartości szeregu czasowego. Jest to zwykła regresja statystyczna w której zmienna objaśniana jest przyszłą wartością z szeregu, a zmienne objaśniające to wartości szeregu czasowego z przeszłości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoregresyjny

→ autoregresja

Patrz:autoregresja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoregulacja

automatyczna regulacja czegoś, zdolność tego do samoczynnej korekty działania w razie jakichś nieprawidłowości

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoregulacyjny

przymiotnik od: autoregulacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoreklama

1. reklamowanie samego siebie (swoich dzieł, osiągnięć itp.);
2. reklamowanie swojej firmy i jej wyrobów, zwłaszcza gdy nie wypada tego czynić

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reklamowanie siebie samego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoreklamiarski

przymiotnik od: autoreklama

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoreklamowy

→ autoreklama

Patrz:autoreklama

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoresponder

w informatyce: program współpracujący z serwerem poczty elektronicznej, umożliwiający automatyczne podjęcie różnych działań w stosunku do przychodzących e-maili

Autoresponder – program lub opcja w programie służąca do automatycznego odpowiadania rozmówcy - przy próbie kontaktu wysyła jako odpowiedź wiadomość o ustalonej z góry treści.

Często występuje jako opcja w programie pocztowym umożliwiająca szybkie wysłanie odpowiedzi do nadawcy e-maila. Jest także wykorzystywany w komunikatorach internetowych oraz na IRC-u jako informacja dla nadawcy wiadomości, że adresata nie ma w danej chwili przy komputerze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autorewers

automatyczne odtwarzanie drugiej strony kasety w radioodtwarzaczach kasetowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoriksza

zmotoryzowana wersja rikszy, używana jako taksówka w niektórych krajach azjatyckich; tuk-tuk

Autoriksza (riksza motorowa, tuk-tuk) – pojazd, pełniący rolę taksówki, popularny w krajach takich jak Tajlandia, Indie, Pakistan, Nepal, Bangladesz i Sri Lanka. Jest to zmotoryzowana wersja zwykłej rikszy, przeważnie trójkołowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autorikszarz

osoba przewożąca pasażerów autorikszą

#### Źródła:

SJP.pl

# Autorka

1. twórczyni dzieła literackiego, naukowego, technicznego, dzieła sztuki itp.;
2. sprawczyni, inicjatorka, projektodawczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) twórczyni jakiegoś dzieła, projektu lub wynalazku

(1.2) inicjatorka jakiegoś przedsięwzięcia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autorodeo

zawody, w których kierowcy próbują zniszczyć lub unieruchomić samochody przeciwników uderzeniami własnego pojazdu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autorotacja

1. samoczynne, stałe obracanie się samolotu lub szybowca względem osi wzdłużnej;
2. obracanie się nienapędzanego wirnika wiropłatu pod wpływem ukośnego opływu aerodynamicznego

Autorotacja – zjawisko polegające na samoczynnym obrocie wirnika nośnego wiropłatów, np. śmigłowca czy wiatrakowca, wywołane ruchem wiropłata względem powietrza. W czasie autorotacji wirnik nośny nie ma mechanicznego połączenia z zespołem napędowym wiropłata, co jest sytuacją typową dla wiatrakowca i awaryjną dla śmigłowca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autorotacyjny

przymiotnik od: autorotacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autorski

przymiotnik od: autor

przymiotnik

(1.1) związany z autorem

(1.2) realizowany według własnego pomysłu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autorsko

przysłówek

(1.1) na sposób autorski, po autorsku

#### Źródła:

Wiktionary

# Autorskość

→ autorski

Patrz:autorski

#### Źródła:

SJP.pl

# Autorstwo

bycie autorem; fakt, że ktoś jest autorem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fakt bycia twórcą dzieła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autorytarnie

przysłówek

(1.1) w sposób autorytarny

#### Źródła:

Wiktionary

# Autorytarność

narzucanie swojej woli innym, zmuszanie ich do posłuszeństwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Autorytarny

1. oparty na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywający władzy; autorytatywny;
2. osobowość autorytarna - w psychologii: osobowość charakteryzująca się ślepym oddaniem autorytetom, łaknąca silnego przywództwa, zwalniającego ją z konieczności podejmowania decyzji, odznaczająca się uproszczonym postrzeganiem świata (dzieli się on na swoich i obcych)

przymiotnik

(1.1) polit. dotyczący autorytaryzmu

(1.2) narzucający swoją wolę, opinię

(1.3) oparty na czyimś autorytecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autorytaryzm

1. system rządów opartych na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywających władzy;
2. w psychologii: bycie autorytarnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. system rządów opartych na bezwzględnym posłuchu obywateli

- autorytaryzm (ustrój)
- autorytaryzm (psychologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autorytatywnie

przysłówek sposobu

(1.1) od: autorytatywny

#### Źródła:

Wiktionary

# Autorytatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: autorytatywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autorytatywność

1. cieszenie się autorytetem, uznaniem;
2. pewność siebie, stanowczość nieznosząca sprzeciwu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co autorytatywne, miarodajne, wiarygodne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autorytatywny

1. pewny, miarodajny, wiarogodny
2. oparty na bezwzględnym posłuszeństwie, nadużywający władzy; autorytarny

przymiotnik

(1.1) oparty na wiarygodnym autorytecie

(1.2) władczy, stanowczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autorytet

1. powszechnie uznana czyjaś powaga, wpływ, znaczenie; posłuch, poważanie, szacunek, respekt;
2. człowiek mający duże poważanie ze względu na swą wiedzę lub postawę moralną, stawiany za wzór do naśladowania, mający wpływ na postawy i myślenie innych ludzi; chodząca encyklopedia, augur;
3. ciesząca się dużym szacunkiem instytucja, doktryna, pismo itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wpływ osobisty, powaga, prestiż

(1.2) człowiek mający uznanie i wpływ na innych ludzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoryzacja

oficjalna zgoda autora, udzielającego wywiadu lub kogoś, kto ma prawo dysponowania dziełem, produktem itp. na publikację dzieła, użytkowanie produktu itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zezwolenie twórcy na wykorzystanie swego dzieła

(1.2) telew. akceptacja treści wywiadu przez osobę, która go udzieliła

(1.3) zezwolenie producenta na prowadzenie działalności w jego imieniu

(1.4) inform. proces nadawania podmiotowi uprawnień do danych

- autoryzacja (informatyka)
- autoryzacja (prawo prasowe)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autoryzacyjno-Rozliczeniowy

służący autoryzacji i rozliczeniu (np. centrum autoryzacyjno-rozliczeniowe)

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoryzacyjny

przymiotnik od: autoryzacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoryzować

1. zatwierdzać (zatwierdzić), zezwalać (zezwolić);
2. zezwalać (zezwolić) przedsiębiorstwu na posługiwanie się określoną marką, dawać (dać) swoje pełnomocnictwo;
3. zezwalać (zezwolić) na wydanie, przekład swojego dzieła

czasownik przechodni niedokonany (dk. zautoryzować)

(1.1) zezwalać na publikację, wykorzystanie pracy autorskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie autoryzacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Autorzyna

lekceważąco: marny, lichy autor

#### Źródła:

SJP.pl

# Autosacrum

[czytaj: ałtosakrum] uroczystość poświęcenia samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Autosalon

potocznie: salon samochodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autosan

marka autobusów i firma

Autosan – polskie przedsiębiorstwo z siedzibą w Sanoku i marka autobusów, produkowanych niegdyś w Sanockiej Fabryce Autobusów „Autosan”, a następnie przez Autosan Sp. z o.o. Od 2022 oddział Huty Stalowa Wola.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autosanie

sanie poruszane za pomocą silnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Autosemantyczny

wyraz autosemantyczny (samoznaczący) - wyraz znaczeniowo samodzielnie informujący o obiektach występujących w rzeczywistości

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoservice

[czytaj: autoserwis] autoserwis;
1. naprawa samochodów;
2. warsztat zajmujący się naprawą samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoserwis

1. naprawa samochodów; autonaprawa;
2.warsztat zajmujący się naprawą samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoserwisowy

→ autoserwis

Patrz:autoserwis

#### Źródła:

SJP.pl

# Autosklep

potocznie: sklep samochodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoskopia

zaburzenie czucia ustrojowego wiążące się z przeświadczeniem, że jakiś organ ciała lub całe ciało uległo podwojeniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autosom

chromosom niebędący chromosomem płci

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autostart

automatyczny start - początek jakiegoś działania; samostart

Autorun.inf – plik tekstowy umieszczany w głównym katalogu pamięci masowej, zwłaszcza nośnika wymiennego jak dysk optyczny czy pamięć USB, umożliwiający automatyczne uruchomienie programu znajdującego się na nośniku. Zawiera informacje o tym, który plik ma być otwarty, która ikona ma zostać przypisana w miejsce systemowego obrazka, itp. Za obsługę pliku Autorun.inf w systemach Windows 95 i nowszych odpowiedzialny jest podsystem Autorun Extension Eksploratora Windows.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autostereotyp

stereotyp odnoszący się do własnej grupy społecznej, własnej osoby, własnego narodu

Autostereotyp – stereotyp, wyobrażenie o sobie lub własnej grupie społecznej lub narodowej, tak pozytywne, jak i negatywne, o jej zaletach i wadach. Samoocena własnej grupy, do której przyrównujemy przedstawicieli innych grup.

W badaniach przeprowadzonych przez CBOS w 2015 roku wśród Polaków wskazano na następujące cechy:

- pracowitość (25%)
- malkontenctwo (17%)
- dobroć (12%)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autostop

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z życzliwości przygodnie napotkanych kierowców; stop; okazja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób podróżowania polegający na przemieszczaniu się zatrzymywanymi po drodze za zgodą kierowców pojazdami

Autostop – forma turystyki lub podróżowania, polegająca na przemieszczaniu się przygodnie zatrzymanymi pojazdami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autostopem

forma podróżowania polegająca na korzystaniu z życzliwości przygodnie napotkanych kierowców; stop; okazja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autostopowicz

osoba podróżująca autostopem; stopowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto podróżuje autostopem

- Autostopowicz – film z 1986 roku
- Autostopowicz – remake z 2007 roku
- Autostopowicz – amerykański serial tv (1983–1991)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autostopowiczka

kobieta podróżująca autostopem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która podróżuje autostopem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autostopowiczowy

rzadko: odnoszący się do autostopowicza, autostopu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autostopowy

związany z autostopem

przymiotnik

(1.1) dotyczący autostopu, związany z autostopem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autostrada

droga wielopasmowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. droga kołowa przystosowana do szybkiego ruchu samochodowego, charakteryzująca się bezkolizyjnymi skrzyżowaniami oraz podzielona na dwie jezdnie po co najmniej dwa pasy ruchu;

Autostrada – rodzaj drogi; jej dokładna definicja różni się między państwami z uwagi na różnice w prawie.

Niemal każde państwo na świecie posiada w swoim prawodawstwie własną, ustawową definicję pojęcia autostrada [w Polsce określają ją art. 3 pkt 2 i art. 4 pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2022 r. poz. 1693, ze zm.) oraz art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.) – zobacz więcej].

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autostradówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. pot. policja autostradowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Autostradowy

związany z autostradą

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z autostradą, dotyczący autostrady, występujący na autostradzie lub dla niej charakterystyczny

(1.2) o obwodnicy miasta: będąca autostradą, klasyfikowana jako autostrada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autostrzykawka

strzykawka z mechanizmem do automatycznego wypychania zawartości z jej wnętrza; autozastrzyk

Ampułkostrzykawka, ampułka-strzykawka, strzykawkoampułka – połączenie ampułki z lekiem i strzykawki, gotowe do natychmiastowego wstrzyknięcia leku. Jej odmianą jest strzykawka automatyczna (autostrzykawka), czyli strzykawka z mechanizmem (zwykle sprężynowym) wypychającym zawartą w niej ciecz. Ampułkostrzykawki są (z definicji) jednorazowego użytku, natomiast strzykawki automatyczne mogą być jednorazowe lub wielorazowe. Szczególnym rodzajem autostrzykawki jest pen insulinowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autostylia

przyrośnięcie chrząstki podniebienno-kwadratowej do mózgoczaszki

Autostylia – typ połączenia łuku żuchwowego z mózgoczaszką, polegający na przyrośnięciu chrząstki podniebienno-kwadratowej (łac. palatoquadratum) na całej długości, od spodu i z boku, do mózgoczaszki. Następuje zrośnięcie obu chrząstek żuchwowych na przedzie. Łuk gnykowy pozostaje mocno rozwinięty. Ten typ połączenia wzmacnia zgryz, co umożliwia zwierzęciu rozcieranie twardego pokarmu (mięczaki i skorupiaki w twardych pancerzach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autosugestia

wmawianie czegoś samemu sobie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. wmawianie czegoś sobie samemu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autosyfon

Syfon – grubościenna butla (zwykle szklana) do napojów gazowanych (zwłaszcza popularnej kiedyś wody sodowej), posiadająca urządzenie zamykające, po którego otwarciu ciśnienie gazu wewnątrz butli wypycha płyn na zewnątrz. Syfon został wynaleziony we Francji w XIX w.

#### Źródła:

Wikipedia

# Autoszczepionka

szczepionka wytworzona z antygenów drobnoustrojów osoby chorej, podawana tej samej osobie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoszkic

szkic autoportretu

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoszkoła

szkoła jazdy samochodem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szkoła nauki jazdy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoszrot

potocznie: złomowisko samochodów; szrot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szrot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoszyba

potocznie: szyba samochodu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. pot. szyba samochodowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autoszyderczy

szydzący sam z siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoteliczność

→ autoteliczny

Autoteliczność (gr. autos - ten sam; telos - cel) – właściwość języka poetyckiego, który zawiesza dominantę (wyróżniający się składnik, nadający mu jednorodność i mający wpływ na pozostałe) referencjalną i skupia uwagę na samym sobie.

Patrz:autoteliczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoteliczny

1. będący celem samym w sobie;
2. będący wartością samą w sobie, tłumaczący się sam przez się, a nie przez okoliczności zewnętrzne

przymiotnik

(1.1) filoz. taki, który jest celem sam dla siebie

(1.2) szt. taki, który jest wartością samą w sobie, usprawiedliwiającym się, tłumaczącym się sam przez się, a nie przez okoliczności zewnętrzne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autotematyczność

→ autotematyczny

Patrz:autotematyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Autotematyczny

mający za temat samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autotematyzm

tendencja do wypowiadania refleksji na temat procesu powstawania dzieła, sposobów i celów pisania i uczynienie z tego tematu utworu; jest charakterystyczny dla różnych rodzajów literackich

Autotematyzm – polski termin literaturoznawczy i krytycznoliteracki, utworzony przez Artura Sandauera i rozwijany oraz interpretowany przez innych badaczy. Określa sytuację, w której w utworze literackim zawarte są refleksje i uwagi na temat niego samego i jego powstawania. Zjawisko autotematyzmu występowało już w literaturze XIX wieku, a nasiliło się w wieku XX (szczególnie w latach 50. po pojawieniu się nurtu nowej powieści).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autoterapeutka

→ autoterapeuta

Patrz:autoterapeuta

#### Źródła:

SJP.pl

# Autoterapeutyczny

→ autoterapia

Patrz:autoterapia

#### Źródła:

SJP.pl

# Autotomia

reakcja obronna zwierzęcia polegająca na odrzuceniu przez nie części ciała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zdolność niektórych zwierząt do odrzucenia części własnego ciała, a następnie jego regeneracji;

Autotomia (z greckiego αυτοτομία – samooddzielanie się) – fizjologiczna reakcja obronna występująca głównie wśród bezkręgowców oraz jaszczurek, polegająca na odruchowym odrzuceniu przez zwierzę części ciała, kiedy jest ono w niebezpieczeństwie, najczęściej podczas ucieczki przed drapieżnikiem lub w reakcji na niekorzystne warunki środowiskowe. Odrzucona przez zwierzę część ciała jest zazwyczaj w większym lub mniejszym stopniu regenerowana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autotopagnozja

choroba polegająca na zaburzeniu zdolności rozpoznawania części własnego ciała; somatotopagnozja

#### Źródła:

SJP.pl

# Autotransformator

transformator o jednym uzwojeniu, w którym część uzwojenia jest wspólna dla obwodów pierwotnego i wtórnego

Autotransformator to specjalny transformator, w którym jest tylko jedno uzwojenie spełniające jednocześnie rolę pierwotnego i wtórnego. Autotransformator może mieć przekładnię stałą (stały stosunek liczby zwojów uzwojeń pierwotnego i wtórnego) lub też zmienną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autotransfuzja

Autotransfuzja, transfuzja autologiczna – zabieg przetaczania krwi, w którym biorcą i dawcą jest chory sam dla siebie. Leczenie pacjenta własną krwią konserwowaną pozwala na uniknięcie ryzyka związanego z immunizacją antygenami krwinkowymi, przeniesieniem chorób wirusowych, bakteryjnych i pasożytniczych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Autotransplantacja

przeszczepienie tkanek lub części jakiegoś organu w obrębie tego samego organizmu

Autotransplantacja (gr. αὐτός, autos ‘sam’) – przeszczepianie narządów lub tkanek w obrębie tego samego organizmu. Najczęstszymi przykładami autotransplanctacji są przeszczepy skóry lub kości po urazach oraz przeszczepy naczyń krwionośnych (tzw. bypassy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autotrof

organizm zdolny do wytwarzania materii organicznej ze związków nieorganicznych, przede wszystkim z dwutlenku węgla i wody; organizm autotroficzny, organizm samożywny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ekol. organizm samożywny

Autotrofizm, samożywność (gr. autós ‘sam’, trophikós ‘odżywczy’) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczów, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autotrofia

sposób odżywiania się organizmów (niektórych bakterii, roślin zielonych i glonów) polegający na pobieraniu ze środowiska związków nieorganicznych i przekształcanie ich w związki organiczne; autotrofizm, samożywność

Autotrofizm, samożywność (gr. autós ‘sam’, trophikós ‘odżywczy’) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczów, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autotroficzny

o roślinach zielonych, niektórych bakteriach i glonach: wytwarzający niezbędne do życia substancje organiczne ze związków nieorganicznych; samożywny

przymiotnik

(1.1) biol. zob. samożywny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autotrofizm

sposób odżywiania się organizmów (niektórych bakterii, roślin zielonych i glonów) polegający na pobieraniu ze środowiska związków nieorganicznych i przekształcanie ich w związki organiczne; autotrofia, samożywność

Autotrofizm, samożywność (gr. autós ‘sam’, trophikós ‘odżywczy’) – jeden z dwóch podstawowych (obok heterotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Autotrofy (organizmy samożywne) samodzielnie przeprowadzają biosyntezę złożonych związków organicznych (węglowodanów, tłuszczów, białek) z prostych nieorganicznych związków węgla (dwutlenek węgla, węglany), azotu (azotany, sole amonowe) oraz wody, wykorzystując do tego celu energię świetlną uzyskiwaną w procesie fotosyntezy lub energię chemiczną uzyskiwaną z utleniania prostych związków nieorganicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autotune

[czytaj: ałtotjun] środowiskowo: oprogramowanie do korekcji wysokości dźwięku, powszechnie stosowane w muzyce rozrywkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Autotypia

fotochemiczna technika stosowana w poligrafii, pozwalająca przygotować formę drukową dla ilustacji barwnych i półtonowych odbijanych metodą druku wypukłego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autousługi

potocznie: usługi motoryzacyjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Autouzupełnianie

dynamiczne uzupełnianie wpisywanych przez użytkownika wyrazów lub fraz

Autouzupełnianie (ang. autocomplete) lub uzupełnianie wyrazów (ang. word completion) – dynamiczne uzupełnianie często wykorzystywanych wyrazów lub całych fraz w trakcie ich wpisywania przez użytkownika w celu przyspieszenia szybkości wprowadzania tekstu. Autouzupełnianie, bazując na predykcji, umożliwia podpowiadanie użytkownikowi wyrazu lub frazy, którą ten ma zamiar wpisać, bez faktycznego wpisywania jej w całości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autować

1. w sporcie: zagrywać piłkę tak, że opuszcza ona pole gry;
2. potocznie: izolować;
3. potocznie: ujawniać czyjąś nieheteroseksualną orientację;
4. autować się - potocznie:
a) izolować się;
b) opuszczać jakieś miejsce;
c) wycofywać się z czegoś;
d) ujawniać swoją nieheteroseksualną orientację

#### Źródła:

SJP.pl

# Autowagon

wagon motorowy do przewożenia pasażerów i ładunków; autodrezyna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. kolej. transp. wagon silnikowy poruszający się po szynach, wykorzystywany do przewozu towarów lub pasażerów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autowalidacja

samoczynne sprawdzenie prawidłowości działania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Autowizerunek

sposób, w jaki dana osoba postrzega i przedstawia samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Autowy

przymiotnik od: aut

przymiotnik

(1.1) sport. związany z autem, opuszczeniem przez piłkę obrębu boiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autowyciszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. automatyczne wyciszanie się

(1.2) rzad. psych. zaprzestanie lub ograniczenie interakcji z innymi ludźmi

#### Źródła:

Wiktionary

# Autozapis

automatyczny zapis

#### Źródła:

SJP.pl

# Autozastrzyk

1. strzykawka z mechanizmem do automatycznego wypychania zawartości z jej wnętrza; autostrzykawka;
2. wstrzyknięcie leku do organizmu za pomocą tej strzykawki

#### Źródła:

SJP.pl

# Autożyro

wiropłat o samoczynnie obracającym się wirniku; wiatrakowiec; autogiro

Wiatrakowiec, żyroplan, autożyro – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), z rodziny wiropłatów, wyposażony w wirnik nośny i śmigło napędowe (pchające lub ciągnące). Wirnik nie jest napędzany silnikiem, lecz obraca się dzięki autorotacji, powstającej w wyniku postępowego ruchu (wywoływanego śmigłem) wiropłata względem powietrza. Czasem jako napęd wiatrakowca może służyć holujący pojazd naziemny lub nawodny. Z powodu konieczności zapewnienia ciągłego nadmuchu powietrza na wirnik nośny, wiatrakowiec – w odróżnieniu od innych wiropłatów – nie może wykonywać zawisu. Wiatrakowce są zdolne do krótkiego startu i lądowania (STOL).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autsajder

[czytaj: ałtsajder] outsider;
1. człowiek nieakceptowany przez jakąś społeczność; wyrzutek;
2. osoba stojąca z boku, samowolnie izolująca się od społeczeństwa; samotnik;
3. zawodnik lub drużyna wyraźnie słabsi od najlepszych w wyścigach, rozgrywkach, zawodach itp., mający niewielkie szanse na zwycięstwo;
4. przedsiębiorca kapitalistyczny nienależący do monopolu

Autsajder – album studyjny zespołu Dżem, wydany w grudniu 1993 roku.

Nagrań dokonano w Studio J.M. Audio Jacka Mastykarza w Krakowie w październiku 1993. Realizatorem dźwięku był Piotr Brzeziński przy współpracy Wojciecha Siwieckiego. Projekt okładki – Jerzy Linder i Jacek „Rubens” Rubacha. Jest to ostatni album Dżemu wydany za życia Ryszarda Riedla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Autsajderka

żeńska forma od autsajder; kobieta nieakceptowana przez jakąś grupę lub izolująca się od niej

#### Źródła:

SJP.pl

# Autsajderski

→ autsajder; outsiderski

#### Źródła:

SJP.pl

# Autun

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Francji, w Burgundii;

Autun – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 17 906 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 291 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Autun plasuje się na 10. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 6.).

W Autun znajduje się katedra św. Łazarza konsekrowana w 1130 roku, zbudowana na wzór kościoła opactwa w Cluny III.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Autunit

minerał, uwodniony fosforan uranylo-wapniowy, silnie promieniotwórczy; otunit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady minerałów uranylu, Ca[PO4][UO2]2 • 8 -12H2O;

Autunit (też otunit) – minerał z gromady minerałów uranylu. Należy do minerałów rzadkich, występuje tylko w niektórych rejonach Ziemi. Nazwa pochodzi od miejscowości Autun we Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autyczka

kobieta dotknięta autyzmem; autystka, autystyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. kobieta mająca autyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autyczny

autystyczny;
1. związany z autyzmem;
2. cierpiący na autyzm;
3. świadczący o tym, że ktoś cierpi na autyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Autyk

osoba dotknięta autyzmem, autysta, autystyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. psych. osoba mająca autyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autysta

osoba dotknięta autyzmem; autyk, autystyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. psych. osoba mająca autyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autystka

kobieta dotknięta autyzmem; autyczka, autystyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. kobieta mająca autyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Autystyczka

kobieta dotknięta autyzmem; autyczka, autystka

#### Źródła:

SJP.pl

# Autystyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest autystyczne; cecha tych, którzy są autystyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Autystyczny

autyczny;
1. związany z autyzmem;
2. cierpiący na autyzm;
3. świadczący o tym, że ktoś cierpi na autyzm

przymiotnik relacyjny

(1.1) psych. związany z autyzmem, dotyczący autyzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) psych. będący w spektrum autyzmu

Autystyczny – piosenka zespołu Luxtorpeda wydana na płycie Luxtorpeda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Autystyk

osoba dotknięta autyzmem; autyk, autysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Autyzm

skomplikowany zespół upośledzenia rozwoju, polegający na zamykaniu się w świecie własnych przeżyć, oderwaniu się od rzeczywistości; objaw schizofrenii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. psych. zaburzenie neuropsychiatryczne charakteryzujące się problemami w kontaktach międzyludzkich i brakiem relacji z rówieśnikami;

Spektrum autyzmu – szereg cech neurorozwojowych charakteryzujących się na ogół:

- trudnościami w inicjowaniu i utrzymywaniu relacji oraz komunikacji społecznej,
- powtarzalnym i nieelastycznym zachowaniem,
- intensywnymi zainteresowaniami,
- nietypowymi reakcjami na bodźce sensoryczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Auu

wykrzyknik oznaczający wycie; au

#### Źródła:

SJP.pl

# Auxerre

[czytaj: osER] miasto we Francji

Auxerre (wymowa, o.'sɛʁ) – miasto i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Auzoński

przymiotnik

(1.1) stpol. łaciński

#### Źródła:

Wiktionary

# Auł

azjatycka osada górska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj osady wiejskiego typu na Kaukazie albo w Azji Środkowej

Auł – podstawowa jednostka społeczna funkcjonująca przez tysiące lat na terenie Wielkiego Stepu, składająca się z od 20 do 100 pasterzy z rodzinami.

W obrębie jednego aułu żyły blisko ze sobą spokrewnione rodziny, które posiadały wspólną własność i wspólną odpowiedzialność stado bydła, owiec i koni. Prywatną natomiast własnością poszczególnych rodzin były zwykle specjalne namioty – jurty wraz z zawartością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia