# Mu

wyraz naśladujący muczenie, odgłos wydawany przez bydło, zwłaszcza przez krowę; muu

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. imitacja dźwięku wydawanego przez bydło

forma zaimka.

(2.1) = jemu (nieakcentowane)

- .mu – domena internetowa przypisana do Mauritiusa
- mu – chińska jednostka powierzchni gruntu (5 mu to około 0,33 ha)
- mU – mili jednostka aktywności enzymów

- Mu – znak japońskich sylabariuszy
- Mu – legendarny zaginiony kontynent na Pacyfiku
- Mu – rzeka w Japonii, na wyspie Hokkaido
- Mu – rzeka w Mjanmie
- Mu – Mionium, egzotyczny atom
- Mu – Makro Unit (jednostka w sieci MGL)
- Mu – Złoty Rycerz Barana z mangi „Rycerze Zodiaku”
- Mu Online – gra z gatunku MMORPG

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muallaka

jedna z najsłynniejszych staroarabskich kasyd powstałych w VI wieku, wyszytych złotem na jedwabiu i zawieszonych w świątyni Kaaba w Mekce

#### Źródła:

SJP.pl

# Mubarak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ala Mubarak – egipski biznesmen
- Dżamal Mubarak – egipski polityk
- Dżamal Mubarak – kuwejcki piłkarz
- Husni Mubarak – egipski polityk i wojskowy
- Ishtiaq Mubarak – malezyjski lekkoatleta
- Mahbub Mubarak – kuwejcki piłkarz
- Suzan Mubarak – egipska pierwsza dama

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muc

lichy koń

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) lichy, drobny koń

(1.2) mały pies przy budzie

(1.3) pogard. gbur, mruk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mucet

pelerynka noszona przez wyższe duchowieństwo jako oznaka posiadanej jurysdykcji; mozzetta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sięgająca do łokci narzuta, część ubioru duchownych kościoła katolickiego;

Mucet (wł. mozzetta) – narzuta sięgająca łokci, będąca częścią stroju duchownych katolickich. Jest to okrycie sutanny, okrywające ramiona do łokci, z guzikami na piersi. Kolor mucetu wskazuje na hierarchiczną rangę ją noszącego.

Biskupi noszą mucet w kolorze fioletowym, kardynałowie purpurowy. Papież ma prawo używania trzech wersji mucetu – dwóch karmazynowych: letniej, uszytej z jedwabiu i zimowej (która jest lamowana gronostajem) oraz białej. Jan Paweł II zakładał jedynie jedwabny mucet karmazynowy. Papież Benedykt XVI zakładał zarówno mucet karmazynowy jedwabny jak i laminowany gronostajem a w okresie wielkanocnym w kolorze białym, zwany także mucetem paschalnym. Papież Franciszek zrezygnował z używania mucetu. Leon XIV powrócił do noszenia tradycjnego stroju chórowego z mucetem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mucha

1. owad latający mający parę skrzydełek, występujący często w okolicach zbiorników z odpadami;
2. rodzaj krawata o kształcie kokardy; muszka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Muchówki, dwuskrzydłe (Diptera) – rząd owadów. Charakteryzuje się jedną parą skrzydeł. Druga para skrzydeł uległa uwstecznieniu i występuje w postaci przezmianek (halteres). Skrzydła są cienkie, błoniaste oraz przezroczyste.

W zapisie kopalnym znane od triasu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mucharski

- Arkadiusz Mucharski – polski muzyk
- Bolesław Mucharski – polski nauczyciel i żołnierz
- Piotr Mucharski – polski dziennikarz
- Stefan Mucharski – polski działacz społeczny

#### Źródła:

Wikipedia

# Mucharz

wieś w Polsce

Mucharz – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy Mucharz. Miejscowość leży nad rzeką Skawą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchawiec

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce;
3. rzeka na Białorusi

- Muchawiec – wieś
- Muchawiec – przystanek kolejowy

- Muchawiec – rzeka na Białorusi, prawy dopływ Bugu
- Muchawiec – rzeka w Polsce, dopływ Kamianki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchnice

Muchnice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Strzelce.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Muchnów

Muchnów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Strzelce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Muchobijka

potocznie:
1. przyrząd do zabijania owadów; łapka, packa, muchołapka;
2. radziecka armata przeciwpancerna;
3. pocisk do muchobijki (armaty)

- muchobijka – przyrząd służący do zabijania much
- muchobijka – żargonowe określenie radzieckiej armaty z 1937 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchobójczy

przymiotnik

(1.1) zabijający muchy

#### Źródła:

Wiktionary

# Muchodławka

muchodławka rajska - gatunek ptaka z rodziny monarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchomor

Amanita, grzyb kapeluszowy z rodziny bedłkowatych, występujący w wielu gatunkach; w większości przypadków trujący, niebezpieczny dla człowieka; muchomór

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. muchomor

Amanita Pers. (muchomor) – rodzaj grzybów z rodziny muchomorowatych (Amanitaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muchomorek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: muchomor

(1.2) mały muchomor

#### Źródła:

Wiktionary

# Muchomorowate

o cechach muchomorowatych (rodzina grzybów)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. mikol. nazwa systematyczna|Amanitaceae|E.-J. Gilbert|ref=tak., rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców;

Muchomorowate (Amanitaceae E.-J. Gilbert) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muchomorowaty

o cechach muchomorowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchorowo

Muchorowo – osada należąca do sołectwa Ruś, położona w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Stawiguda.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Muchotoczek

gatunek grzyba z grupy glonowców, pasożytuje na muchach domowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchotrzew

roślina zielna z rodziny goździkowatych

Muchotrzew (Spergularia (Pers.) J.Presl & C.Presl) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Obejmuje 63 gatunki. Występują one na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Rosną na skalistych klifach, w miejscach suchych i piaszczystych oraz na solniskach – liczne gatunki są halofitami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchotyranik

muchotyranik inkaski - gatunek ptaka z rodziny muchotyranikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchotyranikowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

Muchotyranikowate (Pipromorphidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchowate

rodzina licząca około 4000 gatunków drobnych owadów z rzędu muchówek, ubarwionych szarawo, brązowo lub czarno, których larwy żywią się resztkami organicznymi; muchy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Muscidae|Latreille|ref=tak., rodzina szeroko rozprzestrzenionych owadów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muchowaty

o cechach charakterystycznych dla muchowatych (rodziny owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchowiec

Muchowiec (niem. Muchowietz) – część Katowic, położona na terenie dwóch dzielnic, częściowo rozgraniczonych przez biegnącą pośrodku dzielnicy ulicę Francuską: Brynów część wschodnia-Osiedle Zgrzebnioka i Osiedle Paderewskiego-Muchowiec.

#### Źródła:

Wikipedia

# Muchówka

1. przedstawiciel rzędu owadów obejmującego około 100 tysięcy gatunków;
2. specjalna wędka do połowów suchą muchą, mokrą muchą, nimfą lub streamerem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. owad z rzędu dwuskrzydłych nazwa systematyczna|Diptera|ref=tak.

- Muchówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
- Muchówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
- Muchówka – owad z rzędu muchówek
- Muchówka – potoczna nazwa wędki muchowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muchówki

rząd owadów (obejmujący około 100 000 gatunków), o długości od 1 mm do 5 cm, mających narządy gębowe kłujące lub liżące, zasiedlających wszystkie strefy klimatyczne Ziemi; dwuskrzydłe

Muchówki, dwuskrzydłe (Diptera) – rząd owadów. Charakteryzuje się jedną parą skrzydeł. Druga para skrzydeł uległa uwstecznieniu i występuje w postaci przezmianek (halteres). Skrzydła są cienkie, błoniaste oraz przezroczyste.

W zapisie kopalnym znane od triasu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchowski

nazwisko

- Antoni Muchowski (1842–1915) – polski ksiądz, działacz w zaborze pruskim
- Paweł Muchowski (1781–1862) − polski wojskowy, generał epoki powstania listopadowego
- Piotr Muchowski (ur. 1963) − polski orientalista
- Władysław Muchowski (1892–1943) – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchowy

związany z muchą wędkarską (sztuczną przynętą), np. przynęty muchowe, wędkarstwo muchowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchołap

rodzaj ptaków z rodziny tyrankowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchołapka

przyrząd do zabijania owadów; łapka, packa, muchobijka

Muchołapka, mucharka, muchojerka, muchołówka, mucharnica – rodzaj tradycyjnej pułapki na owady latające, głównie muchy, w formie szklanego, baniastego lub wysmukłego naczynia podobnego kształtem do karafki albo wazonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchołówka

1. mięsożerna roślina zielna z rodziny rosiczkowatych;
2. drobny ptak owadożerny z rzędu wróblowych, o krótkiej szyi, dużej głowie i szerokim dziobie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Dionaea|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny rosiczkowatych;

(1.2) ornit. w lm. nazwa systematyczna|Muscicapinae|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny muchołówkowatych;

- muchołówka (Dionaea) – rodzaj roślin z jednym gatunkiem – muchołówką amerykańską
- muchołówki (Muscicapinae) – podrodzina ptaków z rodziny muchołówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muchołówki

1. mięsożerna roślina zielna z rodziny rosiczkowatych;
2. drobny ptak owadożerny z rzędu wróblowych, o krótkiej szyi, dużej głowie i szerokim dziobie

Muchołówki (Muscicapinae) – podrodzina ptaków z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchołówkowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

Muchołówkowate (Muscicapidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muchołówkowaty

o cechach muchołówkowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchtar

w Turcji: naczelnik wsi albo dzielnicy; muhtar

#### Źródła:

SJP.pl

# Muchy

1. owad latający mający parę skrzydełek, występujący często w okolicach zbiorników z odpadami;
2. rodzaj krawata o kształcie kokardy; muszka

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Muchy – część wsi Szczawa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
- Muchy – część wsi Harasiuki w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Harasiuki
- Muchy – część wsi Roszki-Ziemaki w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły
- Muchy – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Czajków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mucjusz

imię męskie

Mucjusz — imię męskie pochodzenia łacińskiego, od łac. mutus, oznaczające "cichy, spokojny". Istnieje kilku świętych o tym imieniu.

Mucjusz imieniny obchodzi 13 maja.

Znane osoby noszące to imię:

- Mucjusz María Wiaux, belgijski duchowny, święty Kościoła katolickiego
- Muzio Clementi, włoski pianista-wirtuoz i kompozytor
- Mucjusz Scewola, bohater rzymskiej legendy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mucjuszostwo

Mucjusz z małżonką; Mucjuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mucjuszowie

Mucjusz z małżonką; Mucjuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Mucjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mucjusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mućka

pieszczotliwie: krowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zoonim, popularne imię dla krowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mucowiscydoza

wrodzona, dziedziczna choroba objawiająca się nawrotowymi zapaleniami płuc, zaburzeniami trawienia i wchłaniania oraz występowaniem na skórze nadmiernie słonego potu; zwłóknienie torbielowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Mucyk

lichy koń; mały muc

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) lichy koń

(1.2) mały muc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mucyna

glikoproteina występująca w ślinie, w śluzówce żołądka i jelit, w żółci i w oskrzelach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muczeć

o bydle: wydawać charakterystyczny dla siebie, niski, przeciągły głos; ryczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamuczeć)

(1.1) o bydle: wydawać niski, przeciągły odgłos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muczenie

przeciągły, niski głos wydawany przez bydło, zwłaszcza krowy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|muczeć.

(1.2) niski, przeciągły odgłos wydawany przez bydło domowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mud

[czytaj: mud lub mad] gra internetowa, w której nie ma dźwięku ani obrazu, a jedynie tekst, zwykle tocząca się w świecie fantasy; MUD

## Lokalizacje

### Francja

Dawna nazwa miejscowości:

- Lemud

### Iran

- Mud – miasto

### Niemcy

- Mud – rzeka, dopływ Menu

## Inne

- Mud – brytyjska grupa muzyczna

## Zobacz też

- MUD

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mudejar

[czytaj: mudechar] muzułmanin z czasów rekonkwisty żyjący pod panowaniem królów hiszpańskich

Mudejar (z arab. مدجن mudadżdżan, ten, który mógł zostać w Hiszpanii) – styl w hiszpańskiej architekturze i sztuce, który rozwinął się z połączenia elementów islamskich i chrześcijańskich (romańskich i gotyckich). Mudejarami nazywano Maurów żyjących na ziemiach znajdujących się pod władzą chrześcijan; było wśród nich wielu rzemieślników, którzy przyczynili się do powstania nowego stylu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mudi

rasa psów pasterskich

Mudi – rasa psów należąca do psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Nie jest poddawana próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mudra

symboliczne układy i gesty rąk, dłoni i palców w indyjskim tańcu natia

Mudry (sanskr. मुद्रा mudrā – pieczęć, znak, symbol; chiń. 印 yìn, nàyìn, 手印 shǒuyìn; kor. in, naein, suin; jap. 印 in, nain, 手印 shuin; wiet. ấn, nôi ấn, thủ ấn; tyb. p’jag rgja) – w medytacji symboliczne gesty. Mudry są stosowane zwłaszcza w buddyzmieezoterycznym (wadżrajanie). Te specjalne układy dłoni i palców często stosowane są podczas rytuałów religijnych przez mnichów. W szkole mahajany mudr jest wiele, natomiast w bardziej zachowawczej południowej szkole therawada wykorzystywane są głównie cztery podstawowe tradycji buddyjskiej mudry:

- dhjanamudra – mudra medytacji
- bhumisparśamudra – mudra brania ziemi na świadka
- dharmaćakramudra – mudra głoszenia nauki
- abhajamudra – mudra odegnania lęku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mudżahedin

wojownik islamski walczący za sprawy religijne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muzułmański bojownik uczestniczący w ruchu religijnym, społecznym lub wyzwoleńczym;

Mudżahedin (arab. ‏مجاهد‎, dosł. „bojownicy”, po arabsku jest to liczba mnoga od słowa ‏مجاهد‎ mudżahid, dosł. „bojownik”) – uczestnik dżihadu, muzułmanin walczący z niewiernymi. Mudżahedini prowadzą w wielu krajach walkę partyzancką przeciwko okupantom lub przeciw nieakceptowanej władzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mudżahedinka

→ mudżahedin

Patrz:mudżahedin

#### Źródła:

SJP.pl

# Mudżahediński

przymiotnik od: mudżahedin

#### Źródła:

SJP.pl

# Mudżahid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. mudżahedin.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mueller

[czytaj: myler] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muesli

[czytaj: musli] mieszanina różnych płatków, nasion, orzechów i owoców; musli; müsli

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. zob. musli.

Musli, müsli, muesli – mieszanka płatków zbożowych, bakalii, orzechów i suszonych owoców; jest spożywana przede wszystkim z mlekiem lub jogurtem, najczęściej na śniadanie.

Wymyślił je prawdopodobnie około roku 1906 szwajcarski lekarz Maximilian Bircher-Benner dla pacjentów swojego szpitala. Klasyczne szwajcarskie birchermüesli składa się z płatków owsianych, orzechów i świeżych owoców, wszystkie te składniki są zmiksowane z jogurtem do konsystencji musu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muezin

[czytaj: mu-E-z-in] muzułmanin wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych do wspólnej modlitwy; muezzin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. etn. w islamie: mężczyzna wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych na modlitwę;

Muezzin (arab. مؤذن, muʾaḏḏin; tur. müezzin) – w islamie mężczyzna pięć razy dziennie wzywający z minaretu wiernych do modlitwy.

Muezzin jest wybierany spośród mężczyzn, którzy wyróżniają się dobrym charakterem, a także dobrym głosem (choć dzisiaj powszechnie stosuje się głośniki). Wzywając wiernych, zwraca się kolejno na wszystkie strony świata i wykrzykuje azan. W czasie samej modlitwy muezzini w niektórych meczetach stoją na specjalnej platformie (tur. müezzin mahfili) naprzeciwko kazalnicy (minbar) i odpowiadają na modlitwy imama.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muezzin

muzułmanin wzywający z minaretu pięć razy dziennie wiernych do wspólnej modlitwy; muezin

Muezzin (arab. مؤذن, muʾaḏḏin; tur. müezzin) – w islamie mężczyzna pięć razy dziennie wzywający z minaretu wiernych do modlitwy.

Muezzin jest wybierany spośród mężczyzn, którzy wyróżniają się dobrym charakterem, a także dobrym głosem (choć dzisiaj powszechnie stosuje się głośniki). Wzywając wiernych, zwraca się kolejno na wszystkie strony świata i wykrzykuje azan. W czasie samej modlitwy muezzini w niektórych meczetach stoją na specjalnej platformie (tur. müezzin mahfili) naprzeciwko kazalnicy (minbar) i odpowiadają na modlitwy imama.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mufa

1. szeroki cylinder lub pierścień do łączenia dwóch rur położonych w linii prostej; złączka;
2. osłona połączeń lub rozgałęzień kabli;
3. koniec rury rozszerzony w kształcie kielicha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. tuleja z wewnętrznym gwintem służąca do łączenia rur;

(1.2) gw-pl|Poznań. mufka

Mufa (inaczej złączka prosta) – łącznik w połączeniu śrubowym do łączenia głównie rur, a także gwintowanych prętów. Jest to tuleja z naciętym na całej długości jednorodnym gwintem wewnętrznym. W mufach stosuje się gwinty walcowe oraz rozwiązania termokurczliwe, zachowujące pamięć kształtu. Mufy hydrauliczne wykonane z miedzi nie posiadają gwintu. Rury miedziane łączy się taką mufą lutowaniem miękkim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mufassal

jednostka administracyjna w Indiach; mufassil, mofussil

#### Źródła:

SJP.pl

# Mufassil

jednostka administracyjna w Indiach; mufassal, mofussil

#### Źródła:

SJP.pl

# Mufeczka

zdrobnienie od: mufka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: mufka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muffin

[czytaj: mafin] babeczka z różnymi dodatkami, jedzona zwykle na ciepło; muffinek, muffinka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) cuk. spoż. rodzaj okrągłej babeczki;

Muffin [wym. mafin] (lub zdrobniale muffinka, muffinek) – pochodzące z kuchni amerykańskiej ciastko w kształcie wysokiej babeczki z różnymi dodatkami, zarówno słodkimi (np. z rodzynkami, czekoladą, bakaliami, owocami, a nawet orzechami) jak i wytrawnymi (np. z warzywami albo nawet z mięsem). Bardzo popularne w USA, Kanadzie, Irlandii i Wielkiej Brytanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muffinek

[czytaj: mafinka] babeczka z różnymi dodatkami, jedzona zwykle na ciepło; muffinek, muffin

#### Źródła:

SJP.pl

# Muffiniarnia

[czytaj: mafiniarnia] punkt gastronomiczny, w którym podaje się muffiny oraz inne rodzaje babeczek i ciastek

#### Źródła:

SJP.pl

# Muffinka

[czytaj: mafinka] babeczka z różnymi dodatkami, jedzona zwykle na ciepło; muffinek, muffin

Muffin [wym. mafin] (lub zdrobniale muffinka, muffinek) – pochodzące z kuchni amerykańskiej ciastko w kształcie wysokiej babeczki z różnymi dodatkami, zarówno słodkimi (np. z rodzynkami, czekoladą, bakaliami, owocami, a nawet orzechami) jak i wytrawnymi (np. z warzywami albo nawet z mięsem). Bardzo popularne w USA, Kanadzie, Irlandii i Wielkiej Brytanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muffinkowy

→ muffinek, → muffinka [czytaj: mafinkowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Muffinowy

→ muffin [czytaj: mafinowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Mufka

1. część płaszcza lub kurtki damskiej: kawałek futra lub materiału tworzący worek do wkładania rąk w celu ochrony rąk przed mrozem
2. w technice: element służący do połączenia dwóch odcinków rurki izolacyjnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj futrzanego lub sukiennego tunelu do ocieplania rąk, noszonego przeważnie przez kobiety;

Mufka (niem. Muffe) – część garderoby, która chroni ręce przed zimnem; rodzaj tunelu wykonanego z futra lub ocieplanego materiału, do którego wsuwało się dłonie z obu stron.

W Polsce zwana też "rękawem, rękawkiem, zarękawkiem".

Mufki znane były już w XVI wieku, jednak w drugiej połowie wieku XVIII stały się bardzo powszechne i różnorodne. Nosili je zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Niekiedy były ozdabiane koronkami, haftami i przeróżnymi aplikacjami; takie zabierano nawet do teatru lub na bal.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mufla

retorta hutnicza

Mufla − szczelnie zamknięta i ogrzewana od zewnątrz komora z materiałów ogniotrwałych (np. gliny, karborundu, stali, szamotu), pełniąca funkcję części roboczej niektórych pieców do obróbki cieplnej metali i ich stopów lub do otrzymywania i rafinacji metali. Może być częścią pieców muflowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muflarnia

warsztat, w którym wyrabia się mufle do pieców

#### Źródła:

SJP.pl

# Muflarz

robotnik pracujący w muflarni

#### Źródła:

SJP.pl

# Muflon

przodek owcy domowej, tworzą niewielkie stada, żyją w mieszanych lasach podgórskich

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Ovis aries musimon|Pallas|ref=tak., podgatunek ssaków łożyskowych z rzędu parzystokopytnych;

(1.2) zool. ssak z podgatunku muflonów (1.1)

(1.3) syst. zool. nazwa systematyczna|Ovis canadensis|George Shaw|ref=tak., gatunek górskiej owcy z rzędu parzystokopytnych występujący w Ameryce Północnej;

(1.4) zool. ssak z gatunku muflonów (1.3)

Muflon śródziemnomorski (Ovis aries musimon) – podgatunek owcy domowej, ssaka łożyskowego z rodziny wołowatych (Bovidae). Pierwotnie występował tylko na Korsyce i Sardynii, później został introdukowany w wielu miejscach Europy. Najmniejszy przedstawiciel dzikich owiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muflonowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do muflona

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący muflona, określający muflona, używany przy muflonie

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla muflona, mający cechy muflona

#### Źródła:

Wiktionary

# Muflony

przodek owcy domowej, tworzą niewielkie stada, żyją w mieszanych lasach podgórskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Muflowy

→ mufla

Patrz:mufla

#### Źródła:

SJP.pl

# Mufowy

→ mufa

Patrz:mufa

#### Źródła:

SJP.pl

# Mufti

w islamie: uczony teolog zajmujący się wydawaniem orzeczeń w sprawach prawniczych i religijnych; mufty

Mufti – muzułmański prawnik i teolog wydający oficjalne interpretacje w sprawach życia państwowego i prywatnego, związanego z islamem. Swoje decyzje ogłasza w formie fatwy. Obecnie mufti działają w ramach urzędów państwowych, tzw. domów wydawania fatwy (dar al-ifta). Cieszą się znacznym autorytetem prawnym i politycznym w świecie muzułmańskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mufty

w islamie: uczony teolog zajmujący się wydawaniem orzeczeń w sprawach prawniczych i religijnych; mufti

#### Źródła:

SJP.pl

# Mufy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bufiaste rękawy bluzki

#### Źródła:

Wiktionary

# Mugabe

- Robert Mugabe (1924-2019) – prezydent Zimbabwe
- Mugabe Were (1968-2008) – kenijski polityk

#### Źródła:

Wikipedia

# Mugging

[czytaj: maging] napad uliczny, zwłaszcza wyrwanie przemocą torby lub torebki; rozbój, rabunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mugilokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; cefalokształtne

Mugilokształtne, cefalokształtne (Mugiliformes) – monotypowy rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący rodzinę:

- Mugilidae – mugilowate, cefalowate

W starszych klasyfikacjach rodzina Mugilidae była zaliczana do okoniokształtnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mugilowate

rodzina ryb z rzędu mugilokształtnych; cefalowate

Mugilowate, cefalowate (Mugilidae) – rodzina ryb mugilokształtnych (Mugiliformes). Poławiane jako ryby konsumpcyjne o smacznym mięsie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mugol

osoba niemagiczna; ktoś niewierzący w magię, kierujący się tylko przesłankami rozumowymi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) fant. liter. film. osoba nieposiadająca magicznych zdolności;

(1.2) slang. pejor. osoba ociemniała, głupia

(1.3) slang. pejor. osoba nielubiana

Mugol (ang. muggle) – określenie z cyklu powieściowego o Harrym Potterze angielskiej autorki J.K. Rowling, oznaczające osobę pozbawioną mocy magicznej oraz – najczęściej – nieposiadającą wiedzy na temat istnienia magicznego świata.

Termin ten stosowany jest w uniwersum przez czarodziejów brytyjskich, z kolei amerykańscy nazywają osoby takie „no-maj” (wym. nołmadż), co stanowi skrót od „no magic” (niemagiczny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mugolka

→ mugol

Patrz:mugol

#### Źródła:

SJP.pl

# Mugolski

→ mugol

Patrz:mugol

#### Źródła:

SJP.pl

# Muhafaza

jednostka podziału administracyjnego w państwach arabskich, np. w Iraku, Syrii, Jemenie; muhafazat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego wielu państw arabskich;

Muhafaza, muhafazat (arab. ‏مُحَافَظَة‎ muḥāfaẓa, liczba mnoga: ‏مُحَافَظَات‎ muḥāfaẓāt) – jednostka podziału administracyjnego wielu państw arabskich, między innymi Iraku, Syrii, Jemenu, Libanu, Egiptu, Omanu, Jordanii (do 1983 roku także Libii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muhafazat

jednostka podziału terenowo-administracyjnego w Iraku, Syrii, Libanie, Egipcie i Libii

#### Źródła:

SJP.pl

# Muhammad

arabskie imię męskie, m.in. prorok arabski (około 570-632 r.), twórca i prawodawca islamu; Mahomet; Rasul Allah

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muhammara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pasta na bazie pieczonej papryki, orzechów włoskich i melasy z granatów, specjalność kuchni bliskowschodniej

#### Źródła:

Wiktionary

# Muhammed

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Muhtar

w Turcji: naczelnik wsi albo dzielnicy; muchtar

#### Źródła:

SJP.pl

# Muka

w gwarze młodzieżowej:
1. mocne uderzenie z zaciśniętej pięści w ramię lub przedramię;
2. zła, niekorzystna sytuacja; klapa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uderzenie pięścią w przedramię lub ramię, rodzaj żartu, wyrażenie poufałości

Muka (arab. موقة) – miejscowość w Syrii, w muhafazie Idlib. W 2004 roku liczyła 1118 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mukaczewo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy;

Mukaczewo (dawniej Munkacz, ukr. Мукачево – Mukaczewo (od 2017 r.) lub Мукачеве – Mukaczewe lub Мукачів – Mukacziw, węg. Munkács, niem. Munkatsch, rusiń. Мукачoвo – Mukaczowo, ros. Мукачево – Mukaczewo, słow. i cz. Mukačevo, jid. ‏מונקאטש‎ (czyt. Munkacz lub Minkacz), rum. Munceag) – miasto rejonowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mukaczewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mukaczewem, dotyczący Mukaczewa

#### Źródła:

Wiktionary

# Mukarnas

motyw dekoracyjno-konstrukcyjny charakterystyczny dla architektury mauretańskiej w Hiszpanii, złożony ze spiętrzonych elementów komórek pryzmatycznych

Mukarnas lub mokarnas, inaczej ornament stalaktytowy – architektoniczny motyw konstrukcyjno-dekoracyjny charakterystyczny dla architektury muzułmańskiej, wypracowany w epoce seldżuckiej, złożony ze spiętrzonych elementów komórkowych, głównie pryzmatycznych, które tworzą konstrukcję przypominającą naturalne stalaktyty. Mogą być zestawiane różnorodne elementy, które stopniowo wypełniają przestrzeń, tworząc struktury liniowe, lub sklepione.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mukdeński

przymiotnik od: Mukden (dawna nazwa (do roku 1945) Shenyang, miasta w Chinach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Muki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. dąsy

#### Źródła:

Wiktionary

# Mukimono

japońska sztuka obierania i ozdobnego wycinania warzyw

#### Źródła:

SJP.pl

# Muko

w gwarze młodzieżowej:
1. mocne uderzenie z zaciśniętej pięści w ramię lub przedramię;
2. zła, niekorzystna sytuacja; klapa

#### Źródła:

SJP.pl

# Mukoid

związek złożony z białek i polisacharydów, występujący w tkankach, kościach, chrząstkach i we krwi; mukoproteina

#### Źródła:

SJP.pl

# Mukopeptyd

biopolimer kwasu muraminowego wchodzący w skład ścian komórkowych bakterii; peptydoglikan

#### Źródła:

SJP.pl

# Mukopolisacharyd

cukier, w którego skład wchodzi więcej niż jeden rodzaj reszt monosacharydowych; heteropolisacharyd, heteroglikan

Mukopolisacharydy – organiczne związki chemiczne z grupy glikozoaminoglikanów (GAG). U ludzi zmniejszają możliwość podrażnień i uczuleń oraz zwiększają odporność skóry na czynniki zewnętrzne. Przeciwdziałają one powstawaniu cellulitu, gromadzeniu się tkanki tłuszczowej oraz mają pozytywny wpływ na prawidłowe krążenie krwi i limfy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mukopolisacharydoza

wrodzona choroba przemiany materii objawiająca się brakiem enzymu rozkładającego cukry złożone, co skutkuje uszkodzeniem narządów wewnętrznych i groteskowym wyglądem; maszkaronizm, gargoilizm, MPS

Mukopolisacharydoza (MPS) – bardzo rzadko występująca choroba przemiany materii, dziedziczna i trudna do zdiagnozowania. Występuje raz na 100 tysięcy urodzeń. Jej przyczyną jest wada metabolizmu, polegająca na gromadzeniu się w organizmie mukopolisacharydów, które uszkadzają komórki i narządy ciała. W efekcie prowadzi to do wyniszczenia niemal całego organizmu dziecka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mukoproteid

biopolimer kwasu muraminowego wchodzący w skład ścian komórkowych bakterii; mukopeptyd, mukoid

#### Źródła:

SJP.pl

# Mukormykoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. oportunistyczna choroba grzybicza wywoływana przez grzyby z rzędu nazwa systematyczna|Mucorales|ref=tak.;

Mukormykoza, mukormikoza (dawniej zygomykoza) – grzybica oportunistyczna wywołana przez grzyby z rzędu Mucorales (najczęściej z gatunku Rhizopus arrhizus). Występuje głównie u osób przewlekle chorych z obniżoną odpornością (są to najczęściej osoby z przeszczepem komórek krwiotwórczych HSCT, z kwasicą ketonową w przebiegu cukrzycy).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mukorowce

rodzina glonowców z rzędu sprzężniaków; Mucoraceae

#### Źródła:

SJP.pl

# Mukorowiec

przedstawiciel rodziny glonowców z rzędu sprzężniaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Mukowiscydoza

ciężka choroba genetyczna objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły; marskość torbielowata trzustki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba objawiająca się zwiększoną lepkością śluzu wydzielanego przez gruczoły;

Mukowiscydoza (zwłóknienie torbielowate, łac. mucoviscidosis, ang. cystic fibrosis, CF, mucoviscoidosis, mucoviscidosis) – wrodzona choroba uwarunkowana genetycznie polegająca na zaburzeniu wydzielania przez gruczoły zewnątrzwydzielnicze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dołączanie do obrazu wideo ścieżki audio, napisów i innych elementów

#### Źródła:

Wiktionary

# Muksun

łososiokształtna ryba zaliczana do podrodziny siejowatych

Muksun (Coregonus muksun) – gatunek ryby z rodziny łososiowatych (Salmonidae), zaliczany do podrodziny siejowatych (Coregoninae).

Niekiedy bywa uważany za podgatunek pelugi. Prowadzone są próby jego aklimatyzacji i zasiedlenia w wodach polskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mul

małż morski; omułek jadalny

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. rodzaj małża, omułek jadalny (nazwa systematyczna|Mytilus edulis|ref=tak.) lub omułek śródziemnomorski (nazwa systematyczna|Mytilus galloprovincialis|ref=tak.);

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: mulić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mula

w buddyzmie: wrodzona właściwość natury jakiejś osoby

Mula – gmina w Hiszpanii, w prowincji Murcja, w Murcji, o powierzchni 634,06 km². W 2011 roku gmina liczyła 16 968 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mulacki

związany z mulatem

przymiotnik

(1.1) związany z Mulatem, dotyczący Mulatów, Mulatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mulak

rodzaj ssaków z podrodziny saren

Mulak (Odocoileus) – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mularczyk

nazwisko

Mularczyk – nazwisko.

Osoby o nazwisku Mularczyk:

- Adam Mularczyk (1923–1996) – polski aktor
- Andrzej Mularczyk (1930–2024) – polski pisarz, scenarzysta filmowy
- Arkadiusz Mularczyk (ur. 1971) – polski adwokat i polityk
- Barbara Mularczyk (ur. 1984) – polska aktorka
- Jerzy Mularczyk (ur. 1956) – polski aktor
- Roman Mularczyk ps. Roman Bratny (1921–2017) – polski prozaik, poeta i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mularka

1. dawniej: rzemieślniczka zajmująca się murowaniem; murarka;
2. dawniej: murarstwo, zajęcie murarza; murarka;
3. dawniej: żona murarza; murarka;
4. rodzaj bułki;
5. porobnica mularka - gatunek pszczoły właściwej z rzędu błonkówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mularski

dawniej:
1. dotyczący murarza, murarstwa; murarski;
2. wolnomularski; masoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Mularstwo

1. przestarzałe: murarstwo;
2. dawniej: masoneria

#### Źródła:

SJP.pl

# Mularz

1. dawniej: murarz;
2. dawniej: mason;
3. dawniej: poganiacz mułów;
4. środowiskowo: robotnik zatrudniony przy wydobywaniu mułu węglowego w kopalni;
5. regionalnie: zdun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. murarz

(1.2) wolnomularz

Mularz (z niem. maurer) – 1. członek masonerii (mularz, wolnomularz, mason). Od słowa „mularz” pochodzi nazwa ruchu wolnomularstwo (masoneria). Źródeł organizacyjnych masonerii należy doszukiwać się w korporacjach budowniczych średniowiecza, które grupowały wykwalifikowanych rzemieślników, głównie murarzy (mularzy) i kamieniarzy. W średniowiecznej Europie istniał elitarny i prestiżowy cech mularzy, zrzeszający wolnych rzemieślników wznoszących na zlecenie możnych gmachy katedr i kościołów. Rzemieślnicy wznoszący gmachy świątynne cieszyli się wieloma przywilejami, byli znacznie lepiej opłacani, a ich cech nie miał stałej siedziby. Jego członkowie swobodnie przemieszczali się po Europie w zależności od otrzymywanych zleceń. Stopniowo związki mularzy przekształcały się i zmieniały swój charakter, przeradzając się w ponadnarodowy ruch etyczno-solidarystyczny zorganizowany w struktury bractw i lóż – współczesne wolnomularstwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mulasty

pokryty mułem, zawierający muł; szlamowaty, błotnisty; mulisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulat

potomek białej kobiety i czarnego mężczyzny lub białego mężczyzny i czarnej kobiety

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. mieszaniec białej i czarnej rasy człowieka;

Mulat – termin określający potomka mężczyzny odmiany białej i kobiety odmiany czarnej lub kobiety odmiany białej i mężczyzny odmiany czarnej.

Zarówno mulaci, jak i metysi oraz zambosi, to odmiany pośrednie, powstałe w wyniku wymieszania się odmian głównych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mulatka

→ Mulat

- Mulat, Mulatka – potomkowie przedstawicieli rasy czarnej i białej
- Kabareton Mulatka – Mazurskie Lato Kabaretowe. Kabareton trwający przez 5 dni sierpnia (zazwyczaj 01-05), organizowany przez ECK (Ełckie Centrum Kultury).

Patrz:Mulat

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mulątko

młody muł

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulawa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulaż

model z gipsu, wosku itp., zachowujący kształt i budowę powierzchni przedmiotu; moulage

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulcz

warstwa słomy lub trocin umieszczona na glebie w celu jej ochrony przed chwastami i czynnikami atmosferycznymi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. ogrod. pokrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celach ochronnych lub izolacyjnych;

Mulcz – okrywa ochronna gleby, umieszczana na jej powierzchni głównie w celu zniwelowania niekorzystnych oddziaływań czynników siedliskowych. Jako mulczu używa się materii organicznej wyprodukowanej na polu: słomy, nieprzyoranych międzyplonów, skoszonej trawy lub niekwitnących chwastów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mulczer

traktor stosowany do mulczowania w ramach konserwacji gleby

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulczować

przykrywać glebę między rzędami uprawianych roślin papą asfaltową, pasami papieru nieprzemakalnego, trocinami, kompostem lub słomą dla zabezpieczenia gleby przed niszczącym działaniem czynników atmosferycznych

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmulczować)

(1.1) stosować / nakładać mulcz

(1.2) rozdrabniać materiał organiczny lub nieorganiczny celem utworzenia mulczu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mulczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. ogrod. nakładanie / przygotowywanie mulczu

Mulczowanie (ang. mulching) – pokrywanie powierzchni gleby między uprawianymi roślinami, w niektórych ujęciach wszelkimi materiałami ograniczającymi parowanie i wzrost chwastów, a według innych tylko materią organiczną, składającą się ze ściętych roślin uprawianych na zielony nawóz. Termin stosowany jest także do pozostawiania ściętych i rozdrobnionych roślin na łące lub trawniku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mulczowy

→ mulcz

Patrz:mulcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulczujący

przymiotnik

(1.1) taki, którego zadaniem jest przygotowywanie mulczu / mulczowanie

(1.2) używany jako mulcz

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: mulczować

#### Źródła:

Wiktionary

# Mulda

1. nierówność, wklęśnięcie terenu;
2. zagłębienie między śnieżnymi wypukłościami na trasie narciarskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Niemczech, lewostronny dopływ Łaby;

- mulda – w geologii: niecka, wgięcie skorupy ziemskiej
- mulda – narciarstwo akrobatyczne
- mulda – w budownictwie: rów z okrągło wyprofilowanym dnem

Nazwy geograficzne

- Mulda – rzeka w Niemczech
- Mulda/Sa. – gmina w Niemczech, Saksonii, w powiecie Mittelsachsen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muldać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ssać

#### Źródła:

Wiktionary

# Muldowy

→ mulda

Patrz:mulda

#### Źródła:

SJP.pl

# Mule

potrawa z małży

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gastr. kulin. spoż. potrawa z omułków

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. lp. od: muł

Iran:

- Mule – wieś

Norwegia:

- Mule – miejscowość

Osoby:

- Marcel Mule – francuski saksofonista

Inne:

- Mule – amerykański zespół muzyczny

Zobacz też:

- Gov’t Mule
- Moscow Mule
- Müle

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mulenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mulić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Muleta

czerwona tkanina używana przez matadora w końcowej fazie korridy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kawałek czerwonej tkaniny przymocowanej do krótkiej pałeczki, używany przez matadora w końcowej fazie korridy w celu drażnienia byka;

Muleta – kawałek czerwonej materii przymocowanej do krótkiej pałeczki, używany podczas korridy, czyli walki z bykiem. Matador w czasie faeny używa mulety zamiast peleryny, drażniąc tym byka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mulga

1. jeden z rodzajów australijskiego scrubu;
2. mulga zwyczajna - gatunek węża z rodziny zdradnicowatych; czarnica zwyczajna

Mulga – jeden z rodzajów australijskiego scrubu, zajmujący ok. 20% powierzchni suchej części kraju. Są to mocno splątane zarośla (sięgające wys. do 3 m), których głównym składnikiem są akacje gatunku Acacia aneura. Tą formację roślinną można spotkać we wszystkich kontynentalnych stanach Australii z wyjątkiem Wiktorii. Duży obszar mulgi znajduje się w południowo-zachodnim Queensland.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mulgara

rodzaj torbaczy z rodziny niełazowatych

Mulgara (Dasycercus) – rodzaj ssaków z podrodziny niełazów (Dasyurinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muli

właściwy mułowi (zwierzęciu), np. mule uszy; mułowy

przymiotnik

(1.1) zool. związany z mułem, dotyczący muła (zwierzęcia)

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: mulić

- Múli – osada na Wyspach Owczych
- Muli – wyspa i miejscowość na Malediwach
- Muli – imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mulić

1. potocznie: działać bardzo wolno;
2. potocznie: czuć się osłabionym, sennym;
3. oblepiać, pokrywać mułem; zamulać

czasownik niedokonany

(1.1) pot. powodować lub odczuwać otępienie

(1.2) pot. powodować lub odczuwać mdłości

(1.3) pot. o elektronice: działać zbyt wolno

czasownik zwrotny niedokonany mulić się

(2.1) pot. o elektronice: działać zbyt wolno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mulica

samica muła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica muła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mulina

grube, kolorowe nici do wyszywania

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mulisko

zgrubienie od: muł

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulisty

pokryty szlamem, zawierający muł; zamulony, błotnisty, zaszlamiony

przymiotnik relacyjny

(1.1) pokryty mułem, mający konsystencję mułu, zawierający w sobie muł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mulit

mieszanina tlenków glinu, tytanu i krzemu, surowiec w produkcji cegły ogniotrwałej

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) miner. bud. minerał odporny na wysokie temperatury, wykorzystywany do produkcji ceramicznych materiałów ogniotrwałych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mulizna

ziemia iłowata

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. żętyca

#### Źródła:

Wiktionary

# Mulnik

człowiek oferujący przewóz na mule

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba poworząca lub wodząca mułem

(1.2) właściciel, hodowca mułów

- mulnik – poganiacz mułów, osoba zajmująca się przewozem towarów i osób po bezdrożach
- Mulnik – stare koryto cieśniny Świny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mulny

mulisty (częściej);
1. pokryty mułem, pełen mułu
2. potocznie: powoli, opornie działający

#### Źródła:

SJP.pl

# Mulorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. murarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Mulsum

wino z miodem - napój starożytnych Rzymian

Niemcy:

- Mulsum – dzielnica gminy Wurster Nordseeküste w kraju związkowym Dolna Saksonia, w powiecie Cuxhaven

Inne:

- Mulsum – napój antycznych Rzymian

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multan

miasto w Pakistanie

Multan (pendżabski/saraiki/urdu: مُلتان) – miasto w środkowej części Pakistanu, w prowincji Pendżab, w dolinie rzeki Ćenab. Stolica dystryktu Multan.

W mieście rozwinął się przemysł bawełniany, wełniarski, chemiczny oraz spożywczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multańczyk

mieszkaniec Multan (regionu w Rumunii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Multan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Multan

#### Źródła:

Wiktionary

# Multanka

fletnia Pana; multanki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Multan

Multanka (biał. Мультанка; ros. Мультанка) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Holszany, około 25 km na południe od Oszmiany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Multanki

fletnia Pana; multanki

Fletnia Pana (także syringa, syrynga, syrinks, gr. σῦριγξ syrinks, łac. syrinx; multanki) – instrument muzyczny zaliczany do grupy aerofonów wargowych oraz instrumentów dętych drewnianych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multański

przymiotnik od: Multanu, Multan

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Multanami, dotyczący Multan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multany

historyczny region Rumunii

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) stpol. geogr. Muntenia

(1.2) daw. geogr. Mołdawia

Muntenia (staropol. Multany, kresy multańskie) – kraina historyczna w Rumunii stanowiąca wschodnią część Wołoszczyzny. Leży między Dunajem (na południu i wschodzie), Alutą (na zachodzie) i Karpatami. Graniczy z Oltenią, Mołdawią, Siedmiogrodem i Dobrudżą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Multi-

przedrostek

(1.1) zob. wielo-.

#### Źródła:

Wiktionary

# Multi-Kulti

potocznie: współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multikulti, wielokulturowość, multikulturowość, multikulturalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Multi-Tool

[czytaj: multitul] narzędzie wielofunkcyjne; multitool

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiagent

agent reprezentujący wiele firm

#### Źródła:

SJP.pl

# Multibank

marka detaliczna BRE Banku w latach 2001-2013

mBank SA (w latach 1986–1999 Bank Rozwoju Eksportu SA, w latach 1999–2013 BRE Bank SA) – bank uniwersalny z siedzibą przy ul. Prostej 18 w Warszawie działający od 1986. W latach 2000–2013 mBank był marką handlową banku internetowego należącą do BRE Banku. Na koniec 2021 była to czwarta pod względem wartości aktywów instytucja finansowa w Polsce. Podstawą prawną utworzenia banku była uchwała Rady Ministrów PRL, na mocy której zadaniem banku było wspieranie rozwoju gospodarki w obszarze handlu zagranicznego oraz pozyskiwania dewiz przez przedsiębiorstwa krajowe. Jego akcjonariuszami były Skarb Państwa oraz Narodowy Bank Polski. Od 1992 mBank notowany jest na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multibook

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. elektroniczna wersja podręcznika przeznaczona do wyświetlania na ekranie lub tablicy interaktywnej, wzbogacona o elementy multimedialne, czasem także o ćwiczenia interaktywne

#### Źródła:

Wiktionary

# Multicar

[czytaj: multikar] nieduży samochód ciężarowy marki Multicar; multikar

Multicar – niemiecki producent mikrosamochodów ciężarowych i komunalnych z siedzibą w Waltershausen w Turyngii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multicooker

[czytaj: multikuker] wielofunkcyjne, kuchenne urządzenie elektryczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Multidyscyplinarność

→ multidyscyplinarny

Interdyscyplinarność – rodzaj współpracy naukowej, w której naukowcy, stosując typowe dla swoich dyscyplin metody badawcze, starają się doprecyzować wstępnie sformułowany problem. W wyniku działań interdyscyplinarnych powstaje specyficzna nowa wiedza, przedstawiająca podejście odmienne od podejść reprezentowanych przez dziedziny, na których się opiera.

Interdyscyplinarne badania naukowe są prowadzone w różnych dziedzinach (przykłady: kognitywistyka, polemologia i wiele innych).

Patrz:multidyscyplinarny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multidyscyplinarny

związany lub dotyczący wielu dziedzin życia (zazwyczaj nauki) jednocześnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Multienergetyczny

przymiotnik

(1.1) skupiający przedsiębiorstwa dostarczające różne rodzaje energii

#### Źródła:

Wiktionary

# Multietniczny

obejmujący osoby należące do wielu różnych kultur lub narodów; wieloetniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Multifokalny

wieloogniskowy; progresywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Multifunkcja

uogólnienie pojęcia funkcji poprzez dopuszczenie przyporządkowania każdemu elementowi dziedziny więcej niż jednego elementu przeciwdziedziny

Multifunkcja lub funkcja wielowartościowa – uogólnienie pojęcia funkcji poprzez dopuszczenie przyporządkowania każdemu elementowi dziedziny więcej niż jednego elementu przeciwdziedziny. Z drugiej strony, pojęcie to definiuje się jako szczególny przypadek pewnego rodzaju funkcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multifunkcyjność

→ multifunkcyjny; polifunkcyjność, wielofunkcyjność

#### Źródła:

SJP.pl

# Multifunkcyjny

mogący pełnić wiele funkcji; wielofunkcyjny, polifunkcyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Multigraf

graf, w którym mogą występować krawędzie wielokrotne (powtarzające się) oraz pętle

Multigraf, także pseudograf – graf, w którym mogą występować:

- krawędzie wielokrotne, czyli powtarzające się;
- pętle – krawędzie, których końcami jest ten sam wierzchołek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multiinstrumentalista

człowiek potrafiący grać na wielu instrumentach, wszechstronnie uzdolniony muzycznie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na wielu instrumentach

Multiinstrumentalista – muzyk, który w stopniu bardzo dobrym opanował grę na więcej niż jednym instrumencie muzycznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Multiinstrumentalistka

→ multiinstrumentalista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta grająca na wielu instrumentach

Patrz:multiinstrumentalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multiinstrumentalny

→ multiinstrumentalista

Patrz:multiinstrumentalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Multikar

nieduży samochód ciężarowy marki Multicar; multicar

#### Źródła:

SJP.pl

# Multikino

budynek, w którym znajduje się wiele sal kinowych; multipleks

Multikino – sieć kin wielosalowych powstała jako joint venture pomiędzy UCI a grupą ITI w 1995 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multikonto

dodatkowe konto internetowe w jakimś serwisie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. inform. konto zakładane na pewnym serwisie (np. portalu społecznościowym, w grze sieciowej itp.) przez użytkownika, który posiada na nim już inne konto, często wbrew regulaminowi tego serwisu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multikulti

potocznie: współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multi-kulti, wielokulturowość, multikulturowość, multikulturalizm

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. multikulturalizm, wielokulturowość

przymiotnik

(2.1) pot. wielokulturowy

przysłówek sposobu

(3.1) pot. multikulturowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multikulturalizm

współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multi-kulti, multikulti, wielokulturowość, multikulturowość

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. socjol. doktryna lub idea społeczno-polityczna postulująca równorzędność kultur w społeczeństwach posiadających różnorodność etniczną, religijną itd., zamieszkujących to samo państwo, teren; także.: przenikanie się tych kultur, przy zachowaniu odrębności

Wielokulturowość (ang. multiculturalism) – obecność wielu różnorodnych kultur w obrębie jednego państwa lub polityka państwa wobec różnorodności kulturowej. Termin ma z jednej strony charakter opisowy, odnosi się do stanu faktycznego w wielu państwach, np. w Kanadzie, polegającego na istnieniu wielu różnych grup kulturowych, narodowych i religijnych w obrębie jednego państwa. Z drugiej strony wielokulturowość odnosi się do polityk prowadzonych przez państwa w celu wspierania i integrowania różnorodnych kultur funkcjonujących w obrębie jednego państwa (sens normatywny) .

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Multikulturowość

współistnienie na określonym terytorium różnych kultur; multi-kulti, multikulti, wielokulturowość, multikulturalizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co multikulturowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multikulturowy

łączący w sobie cechy co najmniej dwóch kultur; wielokulturowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Multilateralizm

- Multilateralizm (antropologia) – związek kilku mężczyzn i kilku kobiet, którzy wraz ze swoimi dziećmi tworzą multilateralną rodzinę
- Multilateralizm (politologia) – praktyka koordynowania polityki przez co najmniej trzy państwa
- Multilateralizm (ekonomia) – rodzaj systemu rozliczeń międzynarodowych

#### Źródła:

Wikipedia

# Multilateralny

książkowo: dotyczący wielu stron, odnoszący się do większej liczby osób lub podmiotów; wielostronny

przymiotnik

(1.1) urz. dotyczący wielu stron, podmiotów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multimedalista

zawodnik odznaczony kilkoma medalami, zdobywca kilku medali

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik będący zdobywcą wielu medali zawodów sportowych najwyższej rangi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multimedalistka

zawodniczka odznaczona kilkoma medalami, zdobywczyni kilku medali

#### Źródła:

SJP.pl

# Multimedia

rodzaj środka przekazu

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) media stanowiące połączenie kilku różnych form przekazu informacji np.: tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Multimedialność

→ multimedialny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co multimedialne

Patrz:multimedialny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multimedialny

1. wykorzystujące połączenie różnych form przekazu np. tekstu, dźwięku, grafiki, animacji, wideo;
2. służący do takiego przekazu

przymiotnik

(1.1) wykorzystujący multimedia, zrobiony z wykorzystaniem multimediów, łączący w sobie różne środki audiowizualne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multimedium

rodzaj środka przekazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Multimetr

miernik elektryczny do pomiaru wielu różnych wielkości

Miernik uniwersalny (multimetr) – zespolone urządzenie pomiarowe posiadające możliwość pomiaru różnych wielkości fizycznych. Termin stosowany najczęściej w elektrotechnice do opisania urządzenia zawierającego co najmniej: amperomierz, woltomierz, omomierz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multimiliarder

posiadacz majątku o wartości wielu miliardów

#### Źródła:

SJP.pl

# Multimiliarderka

1. posiadaczka wielu miliardów złotych, dolarów itp.;
2. posiadaczka wielkiego majątku; kobieta bardzo bogata; bogaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Multimilioner

posiadacz majątku o wartości wielu milionów

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mężczyzna, który posiada wielomilionowy majątek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multimilionerka

1. posiadaczka wielu milionów złotych, dolarów itp.;
2. posiadaczka wielkiego majątku; kobieta bardzo bogata; bogaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która posiada wielomilionowy majątek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multinarodowy

dotyczący lub reprezentujący wiele narodów; wielonarodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Multipak

zgrzewka zawierająca kilka jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej; wielopak

#### Źródła:

SJP.pl

# Multipakiet

kilka usług oferowanych w jednym pakiecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Multipla

samochód typu Fiat Multipla

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiplayer

[czytaj: MULtiplejer] tryb rozgrywki w grach wideo, pozwalający na jednoczesny udział wielu graczy, zwykle przez internet; multiplejer

Komputerowa gra wieloosobowa (ang. multiplayer video game) – rodzaj bądź tryb gry pozwalający na jednoczesną rozgrywkę wielu graczy w tej samej grze komputerowej.

Zwykle gracze ze sobą rywalizują, choć istnieje mnogość odmian trybów (w zależności od profilu danej gry) pozwalających na grę niezależną (bezkolizyjne wyścigi na czas) czy współpracę. Istnieją również tryby łączone, np. rywalizacja połączona ze współpracą (gra drużynowa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multiplejer

tryb rozgrywki w grach wideo, pozwalający na jednoczesny udział wielu graczy, zwykle przez internet; multiplayer

#### Źródła:

SJP.pl

# Multipleks

1. budynek, w którym znajduje się wiele sal kinowych; multikino, gigapleks, gigaplex;
2. zestaw kanałów telewizyjnych transmitowanych w technologii cyfrowej na jednym paśmie częstotliwości;
3. system telegraficzny umożliwiający równoległą transmisję wielu sygnałów na jednym kanale łączności

- multipleks kinowy – budynek w którym znajduje się wiele sal filmowych
- multipleks radiowy (ensemble) – pakiet programów naziemnej radiofonii cyfrowej
- multipleks telewizyjny – pakiet programów naziemnej telewizji cyfrowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multiplekser

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. urządzenie pozwalające na przesyłanie kilku sygnałów w jednym kanale przez przełączanie pomiędzy ich źródłami;

Multiplekser (w skrócie MUX) – układ kombinacyjny, najczęściej cyfrowy, służący do wyboru jednego z kilku dostępnych sygnałów wejściowych i przekazania go na wyjście.

Multiplekser jest układem komutacyjnym (przełączającym), posiadającym k wejść informacyjnych (zwanych też wejściami danych x0, x1, …, xk-1, zazwyczaj jest ich 2n), n wejść adresowych (sterujących a0, a1, …, an-1) i jedno wyjście y. Posiada też wejście sterujące działaniem układu oznaczane jako S (wejście strobujące/zegarowe (Zegar (generator)), ang. strobe) lub e (ang. enable).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Multiplekserowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z multiplekserem, dotyczący multipleksera

#### Źródła:

Wiktionary

# Multipleksowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z multipleksem, dotyczący multipleksu

#### Źródła:

Wiktionary

# Multiplet

1. grupa cząstek elementarnych wchodzących w skład jądra atomu, odznaczających się podobnymi właściwościami;
2. w łowiectwie: kilka trafnych strzałów z rzędu, oddanych przez jednego myśliwego

#### Źródła:

SJP.pl

# Multipletowość

Multipletowość – w mechanice kwantowej, odpowiada różnym stopniom degeneracji danego układu wieloelektronowego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Multipletowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z multipletem, dotyczący multipletu

#### Źródła:

Wiktionary

# Multiplikacja

przestarzałe: mnożenie, pomnażanie; multyplikacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa czynności lub faktu zwielokrotnienia ilości czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multiplikacyjny

→ multiplikacja; multiplikatywny, mnożący, powielający

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z multiplikacją, dotyczący multiplikacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multiplikator

1. urządzenie do zwiększania ciśnienia płynu (cieczy, gazu) dostarczonego przez pompę lub akumulator hydrauliczny;
2. przekładnia zwiększająca obroty wału napędzanego w stosunku do obrotów wału napędzającego;

Multiplikator – rodzaj kołowrotka wędkarskiego o ruchomej szpuli. Wyewoluował ze starych kołowrotków z ruchomą szpulą. Dzisiejsze multiplikatory to wysoce zaawansowane technicznie kołowrotki o znacznych przełożeniach, nawet ponad 7:1, wielotarczowych hamulcach typu gwiazda, odśrodkowych, magnetycznych lub elektronicznych hamulcach, których zadaniem jest ograniczenie prędkość obrotu szpuli w pierwszej fazie rzutu, licznikami wysnutej żyłki itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multiplikatorowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z multiplikatorem, dotyczący multiplikatora

#### Źródła:

Wiktionary

# Multiplikatywny

będący wynikiem mnożenia czynników; multiplikacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiplikować

przestarzale: mnożyć; multyplikować

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozmnażanie lub pomnażanie czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Multiplo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) numizm. moneta o niejednostkowej, zwielokrotnionej wartości, większa od obiegowej, często kolekcjonerska lub okolicznościowa

(1.2) szt. oryginalne dzieło sztuki powstałe w rezultacie powielenia obiektu wzorcowego albo stworzone przez artystę seryjnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Multipol

w fizyce: przestrzenny, symetryczny układ biegunów magnetycznych lub elektrycznych, wytwarzających pole o zerowej dywergencji ; dipol, kwadrupol lub oktupol

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiposting

1. publikowanie ogłoszeń jednocześnie na wielu portalach internetowych;
2. zamieszczanie kolejno kilku postów na tej samej stronie internetowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Multirecydywa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. wielokrotne powracanie do wsześniejszego procederu przez skazanego

#### Źródła:

Wiktionary

# Multirecydywista

wielokrotny recydywista

#### Źródła:

SJP.pl

# Multirecydywistka

→ multirecydywista

Patrz:multirecydywista

#### Źródła:

SJP.pl

# Multirelacja

relacja z wielu jednocześnie rozgrywanych meczów

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiroom

[czytaj: multirum]
1. system nagłośnienia wnętrz domów, mieszkań itp., w skład którego wchodzi serwer muzyczny wraz z kompletem głośników, panelem sterowania i wzmacniaczami;
2. odbiór telewizji cyfrowej na kilku odbiornikach w ramach jednego abonamentu

Multiroom (nagłośnienie wielostrefowe) − kompleksowe systemy nagłośnienia wnętrz (np. domów, mieszkań). Polegają na połączeniu wszystkich pomieszczeń systemem przekaźników i kabli (stosowane także połączenia bezprzewodowe), w jeden system audio.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multisejf

bezpieczna szafka wspierająca obsługę kasjerską w placówkach bankowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiskaning

wykonywanie wielu skanowań jednocześnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Multitasker

osoba potrafiąca wykonywać poprawnie wiele czynności jednocześnie; człowiek wielozadaniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Multitasking

umiejętność poprawnego wykonywania wielu czynności jednocześnie; wielozadaniowość

Wielozadaniowość – cecha systemu operacyjnego umożliwiająca równoczesne wykonywanie więcej niż jednego procesu (programu). Zwykle za poprawną realizację wielozadaniowości odpowiedzialne jest jądro systemu operacyjnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multitemporalny

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający zastosowanie, odniesienie do wielu okresów czasu

(1.2) muz. mający jedną linię rytmu melodycznego ale wiele rodzajów tempa

#### Źródła:

Wiktionary

# Multitool

[czytaj: multitul] narzędzie wielofunkcyjne; multi-tool

#### Źródła:

SJP.pl

# Multivan

samochód typu Volkswagen Multivan

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiwalentny

mający wiele różnych wartości, znaczeń, zastosowań, zalet; poliwalentny

#### Źródła:

SJP.pl

# Multiwersum

hipotetyczny zbiór wszystkich uniwersów, popularny w komiksach; wieloświat

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multiwibrator

Multiwibrator – układ elektroniczny, zrealizowany w oparciu o przekaźniki elektromechaniczne, lampy (w tym neonówki), tranzystory, diody tunelowe bądź inne elementy przełączające, posiadający dwa lub więcej stanów równowagi trwałej bądź nietrwałej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Multiwitamina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. preparat zawierający szereg rozmaitych witamin, koniecznych do właściwego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka

#### Źródła:

Wiktionary

# Multiwitaminowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) farm. o preparacie, leku, artykule spożywczym itp.: zawierający szereg rozmaitych witamin, koniecznych do właściwego rozwoju i funkcjonowania organizmu człowieka

#### Źródła:

Wiktionary

# Multizbiór

zbiór borelowski: uogólnienie pojęcia zbioru, w którym w odróżnieniu od klasycznych zbiorów jeden element może występować wiele razy

Multizbiór (także wielozbiór, ang. multiset) – uogólnienie pojęcia zbioru, w którym w odróżnieniu od klasycznych zbiorów jeden element może występować wiele razy. Nie jest jednak dana żadna ich kolejność i tym multizbiór różni się od krotki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multum

bardzo dużo, mnóstwo; miriada, mrowie, zatrzęsienie

liczebnik nieokreślony

(1.1) duża ilość czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multyplikacja

dawniej: mnożenie, pomnażanie; multiplikacja

Mnożenie – wspólna nazwa różnych funkcji matematycznych definiowanych osobno; ich najprostszym przykładem jest mnożenie liczb naturalnych – wielokrotne dodawanie liczby do siebie samej. Wynik mnożenia to iloczyn, a mnożone elementy to czynniki, przy czym pierwszy czasem jest znany jako mnożna, a drugi jako mnożnik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Multyplikator

dawniej:
1. urządzenie do zwiększania ciśnienia płynu (cieczy, gazu) dostarczonego przez pompę lub akumulator hydrauliczny; multiplikator;
2. przekładnia zwiększająca obroty wału napędzanego w stosunku do obrotów wału napędzającego; multiplikator;
3. czynnik mnożący, potęgujący coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Multyplikować

dawniej: mnożyć; multiplikować

czasownik przechodni

(1.1) stpol. wykonywać mnożenie

(1.2) przest. mnożyć, pomnażać, powiększać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Multyplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|multyplikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mulwijski

przymiotnik

(1.1) związany z osobą Mulviusa lub jego rodziną

#### Źródła:

Wiktionary

# Mumbaj

miasto w Indiach; Bombaj

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mumbajski

→ Mumbaj

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mumbajem, dotyczący Mumbaju

Patrz:Mumbaj

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mumia

1. zwłoki uchronione przed rozkładem w sposób naturalny lub w wyniku zabiegów konserwujących;
2. potocznie: osoba chuda, wychudzona;
3. potocznie: osoba bez energii, małomówna;
4. potocznie: śpiwór dopasowany do sylwetki człowieka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwłoki zabezpieczone przed rozkładem;

Mumia – zmumifikowane naturalnie lub celowo zabalsamowane ciało człowieka lub zwierzęcia.

Nazwę wywodzi się z arabskiego słowa pochodzenia perskiego mumija, oznaczającego „smołę”, a właściwie bitumin, czyli substancję, którą (jak uważano do niedawna) starożytni Egipcjanie nasączali bandaże mumii. Najnowsze badania dowiodły jednak, iż wiele mumii egipskich nie zawierało bitumu, a tylko żywice, które sczerniały, jedynie przypominając bitumin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mumifikacja

1. wysychanie narządów wewnętrznych i skóry zwłok znajdujących się przez długi okres czasu w suchym, gorącym środowisku, np. na pustyni; strupieszenie, strupieszczenie;
2. balsamowanie zwłok w celu uchronienia ich przed rozkładem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) samoistny proces wysychania zwłok

(1.2) proces konserwacji zwłok w celu zabezpieczenia przed rozkładem

(1.3) med. wysychanie obumarłych tkanek spowodowane zaburzeniem dopływu krwi

Mumifikacja (łac. mumificatio) – proces konserwacji zwłok zapobiegający rozkładowi. Oprócz mumii ludzkich na całym świecie znajdowane są mumie zwierzęce (głównie w Egipcie), były one robione tak samo jak ludzkie. Cel ich powstania to oddawanie czci bogom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mumifikacyjny

→ mumifikacja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mumifikacją, dotyczący mumifikacji

Patrz:mumifikacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mumifikator

człowiek zajmujący się mumifikowaniem zwłok

#### Źródła:

SJP.pl

# Mumifikować

zabezpieczać martwe ciało (bądź jego fragment) przed rozkładem poprzez mumifikację

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmumifikować)

(1.1) robić mumię

czasownik zwrotny niedokonany mumifikować się (dk. zmumifikować się)

(2.1) ulegać mumifikacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mumifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. robienie mumii

(1.2) przen. sztuczne przedłużanie istnienia jakiegoś zwyczaju lub tradycji

#### Źródła:

Wiktionary

# Mumijny

związany z mumią (zwłokami uchronionymi przed rozkładem w sposób naturalny lub w wyniku zabiegów konserwujących), np. całun mumijny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mumin

młodzieżowo:
1. osoba niezdarna, nierozgarnięta;
2. osoba zaspana, przymulona

#### Źródła:

SJP.pl

# Muminek

dziecko z wrodzonymi wadami rozwoju, niezdolne do samodzielnego życia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) liter. fikcyjne białe stworzenie, z rodziny trolli;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muminki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) uczn. dziadkowie

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., W. lm. od: muminek

Muminki (szw. Mumintrollen) – fikcyjne istoty o antropomorficznej budowie ciała (nieco podobne do hipopotamów, ale dwunożne), zamieszkujące pewną dolinę gdzieś w Finlandii, bohaterowie cyklu dziewięciu książek i dwudziestu dwóch komiksów fińskiej (piszącej po szwedzku) autorki Tove Jansson, oraz pięćdziesięciu dwóch komiksów brata Tove, Larsa Janssona. Pierwsza książka o Muminkach, Małe trolle i duża powódź, została opublikowana przez Tove Jansson w 1945 (pierwsza wersja powstała już zimą 1939 roku), a pierwszy komiks Mumintrollet och jordens undergång zaczął ukazywać się w częściach w 1947 roku w szwedzkojęzycznym lewicowym czasopiśmie „Ny Tid”.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Muminkowy

→ Muminek

Patrz:Muminek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mumio

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. mineralna żywica o ciemnej barwie, której przypisuje się lecznicze właściwości;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) W. lp. od mumia

Mumio (ang. shilajit, (sanskryt) शिलाजतु, śilājatu) – gęsta, kleista substancja o konsystencji podobnej do smoły, o barwie wahającej się między białą, a ciemnobrązową (ta druga jest pospolitsza), wydobywana głównie w Himalajach, Karakorum, na Wyżynie Tybetańskiej, na Kaukazie, w Ałtaju oraz górach regionu Gilgit-Baltistan. Używana jest w ajurwedzie, tradycyjnej medycynie indyjskiej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mumiować

rzadko: mumifikować

#### Źródła:

SJP.pl

# Mumiowaty

potocznie: chudy, bez życia, energii

#### Źródła:

SJP.pl

# Mumiowy

→ mumia (rzadko); mumijny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mumszanc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. karnawałowa maskarada

(1.2) daw. rodzaj tkaniny

#### Źródła:

Wiktionary

# Mun

jadalny grzyb rodem z Azji podawany w orientalnych restauracjach; mung, grzyb mun, grzyb mung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. produkt kulinarny, owocnik grzybów uszaka bzowego lub uszaka gęstowłosego, zwykle sprzedawany jako suszony

## mun

- mun – potocznie grzyby jadalne należące do gatunków: uszak bzowy, uszak gęstowłosy

## Mun

- Mun – Dae Heummu, zob. Władcy Korei
- Mun – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Pireneje Wysokie
- Mun – rzeka w Tajlandii, dopływ Mekongu
- Mun (The River Mun, Mundesley Beck) – rzeka w Anglii, na północy hrabstwa Norfolk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Leny;

Muna – wyspa w Indonezji na morzu Banda u południowo-wschodniego wybrzeża Celebes; powierzchnia 1704 km², ok. 300 tys. mieszkańców.

Od Celebes oddzielona cieśniną Tiworo. Powierzchnia wyżynna, (wysokość do 455 m n.p.m.). Uprawa ryżu, palmy kokosowej, sagowca, przypraw korzennych; rybołówstwo; eksploatacja lasów; główne miasto Raha.

Administracyjnie należy do prowincji Celebes Południowo-Wschodni; stanowi część dystryktu Muna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Munch

nazwisko

- Edvard Munch (ur. 12 grudnia 1863 w Løten, zm. 23 stycznia 1944 w Ekely), norweski malarz i grafik.
- (5699) Munch (2141 T-3) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
- Melanie Munch (ur. 4 sierpnia 1981 w Monachium) – znana bardziej jako Mell, jest niemiecką piosenkarką, współtworzącą zespół dance Groove Coverage.

Zobacz też:

- Münch

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Munchkin

[czytaj: manczkin] rasa kota o bardzo krótkich łapach, powstała w Luizjanie

Munchkin – popularna niekolekcjonerska gra karciana stworzona przez Steve’a Jacksona, ilustrowana przez Johna Kovalica i wydana przez Steve Jackson Games. Jest parodią gier RPG, w zestawie podstawowym i jego rozszerzeniach – D&D, natomiast w późniejszych dodatkach wyśmiana zostaje po kolei większość popularnych systemów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Munda

język z grupy języków drawidyjskich; język mundajski

- Munda – miasto na Wyspach Salomona
- Munda – grupa ludów we wschodnich Indiach
- munda – grupa języków, używanych w Indiach
- Munda – starożytne miasto, prawdopodobnie w okolicach dzisiejszej Montilli w Hiszpanii, miejsce bitwy pod Mundą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mundajski

język mundajski - język z grupy języków drawidyjskich; munda

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundek

zdrobnienie od: Edmund, Rajmund (imiona męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundial

mistrzostwa świata w piłce nożnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. mistrzostwa świata, przede wszystkim w piłce nożnej

Mistrzostwa świata w piłce nożnej, w Polsce nazywane również mundialem (hiszp. mundial – „światowy”) lub Pucharem Świata (ang. World Cup) – międzynarodowy turniej piłki nożnej, w którym biorą udział męskie reprezentacje narodowe federacji należących do FIFA. Pierwsze mistrzostwa odbyły się w 1930 roku w Urugwaju. Od tego czasu odbywają się co cztery lata, z wyjątkiem 1942 i 1946 roku, gdyż z powodu II wojny światowej nie odbywały się kongresy FIFA, na których podejmowano decyzję o organizacji turnieju (w 1946, na pierwszym po wojnie kongresie FIFA, wskazano, kto będzie organizatorem mistrzostw w 1950).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mundialowo

→ mundialowy

Patrz:mundialowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundialowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z mundialem, dotyczący mundialu

#### Źródła:

Wiktionary

# Mundkowie

Mundek z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mundka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) babka, położna wiejska

#### Źródła:

Wiktionary

# Mundur

obowiązkowy strój członka formacji wojskowej, grupy zawodowej lub organizacji społecznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) charakterystyczny, regulowany przepisami ubiór członków jakiejś organizacji, grupy lub formacji – zwykle militarnej;

Mundur, uniform – rodzaj jednolitego standaryzowanego ubioru używanego przez członków danej organizacji, stanowiący jednocześnie jej wyróżnik. Mundury (uniformy) noszone są przykładowo przez członków wojska, organizacji paramilitarnych, harcerskich, społecznych, służb mundurowych i medycznych, strażników, niektóre grupy zawodowe itp..

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mundurek

1. regulaminowy ubiór ucznia lub członka organizacji młodzieżowej;
2. ekspresywnie: mundur;
3. ziemniaki w mundurkach - ziemniaki gotowane lub pieczone w łupinach i tak podane na stół

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) strój harcerski lub szkolny

(1.2) przen. coś przypominającego strój mundurowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mundurologia

badania nad historią mundurów; ogół wiadomości o mundurach

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mundurować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mundurowiec

policjant, agent lub wojskowy, którego służbowym strojem jest mundur

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundurówka

potocznie:
1. ogół służb mundurowych w państwie;
2. w wojsku: kwota wypłacana okresowo żołnierzom na zakup nowego umundurowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wojsk. okresowa kwota wypłacana żołnierzom na zakup nowego umundurowania

(1.2) pot. publ. ogół służb mundurowych w kraju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mundurowy

przymiotnik od: mundur

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mundurem, dotyczący munduru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. umundurowany policjant lub żołnierz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Munduroznawca

znawca typów i historii mundurów

#### Źródła:

SJP.pl

# Munduroznawczy

związany z wiedzą o typach i historii mundurów

#### Źródła:

SJP.pl

# Munduroznawstwo

wiedza o typach i historii mundurów

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundurzyna

rzadko: niezgrabny mundur

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundus

symbol władzy królewskiej - złota kula z krzyżem; jabłko królewskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundżak

rodzaj z rodziny jeleniowatych; mały jeleń z lasów Azji; samce cechują się silnie rozwiniętymi, wystającymi z pyska górnymi kłami

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Muntiacus|ref=tak., gatunek małego, azjatyckiego ssaka parzystokopytnego;

(1.2) ssak z gatunku mundżaków (1.1)

Mundżak (Muntiacus) – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mundżański

przymiotnik relacyjny

(1.1) dosł. związany z Mundżanem, dotyczący Mundżanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język mundżański;

#### Źródła:

Wiktionary

# Mundzik

zdrobnienie od: Edmund (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mundzio

zdrobnienie od: Edmund, Rajmund (imiona męskie); Mundek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mung

niewielki ssak drapieżny z podrodziny mangustowatych; mangusta

- Le Mung – miejscowość i gmina we Francji
- fasola mung (fasola złota) – gatunek rośliny z rodziny bobowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Munga

niewielki ssak drapieżny z podrodziny mangustowatych; mangusta

Munga – miejscowość (tätort) w Szwecji, w regionie administracyjnym (län) Västmanland, w gminie Västerås.

Według danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego liczba ludności wyniosła: 241 (31 grudnia 2015), 272 (31 grudnia 2018) i 288 (31 grudnia 2019).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mungo

1. ssak z rodziny wiwer, występujący w Afryce na południe od Sahary; mangusta pręgowana;
2. włókno wełniane niskiej jakości otrzymywane z pozyskiwanych wtórnie kawałków tkanin wełnianych

Mungo (ang. Lake Mungo) – wyschnięte jezioro w południowo-zachodniej części Nowej Południowej Walii w Australii. Położone jest ok. 740 km na zachód od Sydney i 90 km na północny wschód od miejscowości Mildura. Jezioro wchodzi w skład Parku Narodowego Mungo i jest jednym z siedemnastu jezior w Regionie Wyschniętych Jezior Willandra, wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muni

w Indiach: asceta, mędrzec hinduski; pustelnik

Muni (sanskryt मुनि, „milczący”, od „mauna” – cisza) – termin określający mędrców pustelników i indyjskich ascetów.Mędrcy tego typu nie posiedli wiedzy o prawdzie istnienia na podstawie nauk tekstów, lecz poprzez samorealizację.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muniakowice

Muniakowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Municipium

w państwie rzymskim: miasto mające samorząd

Municypium (łac. municipium) – w starożytności był to teren położony w Italii, podbity przez Starożytny Rzym.

Municypia zawarły z Rzymem przymierze, dzięki któremu mogły się cieszyć częściową autonomią i tolerancją, w tym religijną, pod warunkiem udzielania Rzymowi określonej pomocy wojskowej i ograniczenia praw mieszkańców, np. zakazu głosowania i piastowania urzędów. Dozwolone były m.in. małżeństwa z obywatelami rzymskimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Municypalność

przestarzałe: zarząd miejski lub gminny

#### Źródła:

SJP.pl

# Municypalny

mający związek z zarządem miejskim; miejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający związek z miastem lub jego samorządem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Municypium

gmina w starożytnym Rzymie

Municypium (łac. municipium) – w starożytności był to teren położony w Italii, podbity przez Starożytny Rzym.

Municypia zawarły z Rzymem przymierze, dzięki któremu mogły się cieszyć częściową autonomią i tolerancją, w tym religijną, pod warunkiem udzielania Rzymowi określonej pomocy wojskowej i ograniczenia praw mieszkańców, np. zakazu głosowania i piastowania urzędów. Dozwolone były m.in. małżeństwa z obywatelami rzymskimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Munida

skorupiak występujący na dużych głębokościach w morzach klimatu subtropikalnego i tropikalnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Muniek

Muniek – pierwszy album studyjny Muńka Staszczyka. Został wydany 15 marca 2010 roku przez wytwórnię muzyczną Sony Music. Nagrania dotarły do 3. miejsca lisy OLiS.

W lipcu 2010 roku pochodząca z płyty kompozycja „Święty” została nominowana do nagrody Superjedynki w kategorii „Przebój Roku”. Jednakże wokalista odmówił udziału w plebiscycie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Munio

potocznie, żartobliwie: mózg; zwykle w związku frazeologicznym: mieć kuku na muniu - być upośledzonym na umyśle

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. formacja ekspresywna od słowa "mózg" z formantem -unio

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Munk

nazwisko

Nazwisko Munk może odnosić się do:

- Andrzej Munk (1920-1961), polski reżyser
- Eduard Munk (1803-1871), niemiecki filolog
- Hermann Munk (1839-1912), niemiecki fizjolog
- Immanuel Munk (1852-1900), niemiecki fizjolog
- Jens Munk (1579-1628), duński polarnik
- Kaj Munk (1898-1944), duński dramatopisarz
- Kirsten Munk (1598-1658)
- Michael Max Munk (1890-1986)
- Peter Munk (ur. 1927), węgierski przedsiębiorca i filantrop
- Salomon Munk (1803-1867), francuski orientalista
- Walter Heinrich Munk (1917-2019), oceanograf
- Walter Munk (1895-1920)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Munster

francuski ser podpuszczkowy, produkowany z krowiego mleka, o aromatycznym zapachu i kwaskowym smaku

- munster – rodzaj francuskiego sera

Niemcy:

- Munster – miasto w kraju związkowym Dolna Saksonia

Francja:

- Munster – miasto w Alzacji
- Munster – miasto w Lotaryngii

Irlandia:

- Munster – jedna z czterech prowincji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Munsztuk

1. rodzaj kiełzna zakładanego do pyska konia;
2. dawniej: część papierosa lub fajki trzymana w ustach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) połączone ze sobą metalowe drążki, wkładane do pyska narowistym koniom, służące do powodowania koniem; rodzaj kiełzna;

(1.2) stpol. daw. ustnik instrumentu muzycznego lub ustnik fajki

(1.3) stpol. daw. część zwijki papierosa albo część fajki, trzymana przez palacza w ustach

- munsztuk – rodzaj kiełzna stosowanego w jeździectwie
- munsztuk (archaizm, staropolskie) – ustnik fajki, trąbki notowane użycie w polszczyźnie od 1585 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muntenia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczno-geograficzna w południowej Rumunii;

Muntenia (staropol. Multany, kresy multańskie) – kraina historyczna w Rumunii stanowiąca wschodnią część Wołoszczyzny. Leży między Dunajem (na południu i wschodzie), Alutą (na zachodzie) i Karpatami. Graniczy z Oltenią, Mołdawią, Siedmiogrodem i Dobrudżą.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Munteński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Muntenią, dotyczący Muntenii

#### Źródła:

Wiktionary

# Muntowo

Muntowo (niem. Muntowen, od 1938 Muntau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Muntowo, po jej zniesieniu w gromadzie Mrągowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Nazwa miejscowości pochodzenia pruskiego od imienia Monte. We wsi są dwa duże głazy narzutowe tzw. Bliźniaki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mupet

[czytaj: mapet] typ lalki teatralnej stworzonej w 1955 roku przez amerykańskiego lalkarza, reżysera i scenarzystę Jima Hensona; muppet, mapet

#### Źródła:

SJP.pl

# Muppet

[czytaj: mapet] typ lalki teatralnej stworzonej w 1955 roku przez amerykańskiego lalkarza, reżysera i scenarzystę Jima Hensona; mapet, mupet

#### Źródła:

SJP.pl

# Muppets

grupa lalek poruszanych rękami ludzi, rozpowszechniona w latach siedemdziesiątych XX wieku w USA

#### Źródła:

SJP.pl

# Mur

1. ogrodzenie, ściana, element budowli;
2. coś co utrudnia porozumienie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. kamienna lub ceglana konstrukcja, np. ściany budynku

(1.2) archit. murowane ogrodzenie, zwykle kamienne

(1.3) sport. w piłce nożnej: zawodnicy ustawieni jeden obok drugiego tak, aby zasłonić drogę do bramki zawodnikowi wykonującemu rzut wolny

(1.4) przen. poglądy, odczucia dzielące lub izolujące ludzi

(1.5) meteorol. zwarte zachmurzenie

Mur (z łac. mūrus) – rodzaj konstrukcji budowlanej, wykonanej z elementów ułożonych w uporządkowany sposób, zazwyczaj połączonych zaprawą budowlaną.

Mur powstaje w wyniku czynności murowania, osoba zajmująca się murowaniem to murarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mur-Beton

potocznie: z całą pewnością, bez żadnej wątpliwości; na mur, na mur-beton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. pewność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mura

1. miasto we Hiszpanii;
2. miasto we Włoszech;
3. rzeka w Austrii, Słowenii i Chorwacji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Austrii, wschodniej Słowenii, północnej Chorwacji i zachodnich Węgrzech; w dorzeczu Dunaju;

- Mura – miasto we Hiszpanii
- Mura – miasto we Włoszech
- Mura – region statystyczny w Słowenii
- Mura – rzeka w Austrii, Słowenii i Chorwacji
- mura – strumień błotno-gruzowy
- Mura – japońskie słowo stosowane w zarządzaniu oznaczające nieregularność lub zmienność
- Mura (ur. 1944) – piłkarz brazylijski
- inna nazwa plemienia indiańskiego Pirahã

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murak

kamień o kształcie zbliżonym do równoległościanu i ostrych krawędziach, ciężarze poniżej 50 kg, uzyskiwany ze złoża metodami kamieniarskimi jak rozbijanie, klinowanie; kamień łupany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mural

rodzaj malowidła ściennego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. malowidło ścienne, najczęściej monumentalne, o charakterze artystycznym lub reklamowym;

Mural – rodzaj malatury, nazwa pochodzenia hiszpańskiego oznaczająca w skrócie dzieło dekoracyjnego malarstwa ściennego, najczęściej monumentalne. Murale jako malarstwo ścienne pochodzi jeszcze z okresu prehistorii, były szczególnie rozpowszechnione w starożytnym Rzymie na ulicach miast.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murale

rodzaj obrazu malowanego na ścianie, murze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. malowidło ścienne, najczęściej monumentalne, o charakterze artystycznym lub reklamowym

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: mural

Mural – rodzaj malatury, nazwa pochodzenia hiszpańskiego oznaczająca w skrócie dzieło dekoracyjnego malarstwa ściennego, najczęściej monumentalne. Murale jako malarstwo ścienne pochodzi jeszcze z okresu prehistorii, były szczególnie rozpowszechnione w starożytnym Rzymie na ulicach miast.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muralista

osoba tworząca murale, wielkoformatowe malowidła ścienne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta plastyk, który tworzy murale

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muralistka

→ muralista

Patrz:muralista

#### Źródła:

SJP.pl

# Muralizm

malarstwo ścienne, wielkopowierzchniowa malatura zewnętrzna, zwykle na ścianach budynków

#### Źródła:

SJP.pl

# Muralowy

→ mural

Patrz:mural

#### Źródła:

SJP.pl

# Muraloza

lekceważąco: nadmierne pokrywanie ścian muralami

#### Źródła:

SJP.pl

# Murań

szczyt Tatr Bielskich na Słowacji

Murań, Wielki Murań (słow. Muráň, niem. Muran, węg. Murány, Muran, 1890 m) – szczyt Tatr Bielskich na Słowacji, znajdujący się w ich grani głównej. Jest pierwszym od zachodu wybitnym wierzchołkiem w Tatrach Bielskich i ma charakterystyczny kształt (jedni widzą w nim łeb tygrysa, inni żabę), dzięki czemu jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych szczytów tej części Tatr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murano

samochód typu Nissan Murano

Murano – grupa siedmiu małych wysp włoskich połączonych mostami (często traktowana jako jedna wyspa porozdzielana kanałami), położona na lagunie niedaleko Wenecji, o powierzchni 1,17 km². Murano jest zamieszkiwane od czasów antycznych, obecnie liczy 5,5 tysiąca mieszkańców (2007). Słynie z produkcji szkła, ponadto znajduje się tu wiele zabytków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muranów

dzielnica Warszawy

Muranów – historyczna część miasta Warszawy położona w dzielnicach Wola i Śródmieście.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muranowski

→ Muranów (dzielnica Warszawy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Murarczyk

dawniej: pomocnik murarza; mularczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Murarka

1. potocznie: murarstwo, zajęcie murarza;
2. rzemieślniczka zajmująca się murowaniem;
3. dawniej: żona murarza;
4. rodzaj pszczół z rodziny miesierkowatych, występujący w Polsce w 18 gatunkach

Osmia – rodzaj pszczół z rodziny miesierkowatych (Megachilidae), w języku polskim określanych zwyczajową nazwą murarka. Mają silnie owłosione ciało osiągające długość od 9-11 mm.. Występuje na nasłonecznionych skrajach lasów i suchych murawach. Zakładają gniazda np. w ziemi, w pustych łodygach roślin lub w pustych muszlach ślimaków.

Na obszarze Polski stwierdzono występowanie 18 gatunków z tego rodzaju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murarkowy

1. osarek murarkowy - gatunek błonkówki z rodziny osarkowatych;
2. złotolitka murarkowa - gatunek błonkówki z rodziny złotolitkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Murarski

przymiotnik od: murarz

przymiotnik

(1.1) techn. dotyczący murarza i jego pracy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzemiosło i rodzaj pracy zajmujące się głównie murowaniem – wznoszeniem ścian;

Murarstwo – rodzaj rzemiosła, którego główną pracą jest murowanie np. mostów, ścian itp. Murowanie polega na wznoszeniu budowli poprzez spajanie kamiennych, ceglanych itp. materiałów środkami wypełniającymi i wiążącymi zwanymi zaprawami murarskimi, przygotowanymi na bazie piasku, wapna i cementu. Murarstwo nie jest tożsame z budownictwem, będącym działem inżynierii. Jest jednym z niewielu działów rzemiosła, który nie ulega zanikowi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Murarz

rzemieślnik zawodowo zajmujący się murowaniem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik pracujący przy wznoszeniu ścian, murów

Murarz, daw. murator – nazwa zawodu oraz określenie rzemieślnika wykonującego ten zawód.

Do zakresu czynności realizowanych przez rzemiosło murarskie należy wykonywanie prac związanych z wznoszeniem budowli kamiennych lub ceglanych, gdzie czynnikiem wiążącym te materiały jest zaprawa murarska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murarzyna

(r. męski) lekceważąco: marny murarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Muras

nazwisko

Muras – niewielka miejscowość w Hiszpanii we wspólnocie autonomicznej Galicja w prowincji Lugo. Liczy niespełna tysiąc mieszkańców. Znajdują się tu liczne elektrownie wiatrowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muraszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Kresy. mrówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Murat

nazwisko

Imię tureckie, wariant imienia Murad

- Osoby
  - padyszachowie osmańscy
    - Murat I – sułtan w latach: 1359-1389
    - Murat II – sułtan w latach: 1421-1444 i 1446-1451
    - Murat III – sułtan w latach: 1574–1595
    - Murat IV – sułtan w latach: 1623-1640
    - Murat V – sułtan w 1876 r.

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wikipedia

# Murator

dawniej: murarz, majster murarski, zwłaszcza murarz architekt

Murator – najpopularniejszy i najstarszy poradnik remontowo-budowlany w Polsce. Zawiera opisy i porady z zakresu zagadnień związanych z budową, remontem i wykończeniem domu, a także informacje o produktach i usługach na rynku budowlanym. Przedstawia produkty i technologie na każdą kieszeń. Murator prezentuje zarówno tradycyjne, jak i nowoczesne technologie. Magazyn zajmuje się także zagadnieniami prawa budowlanego oraz kwestiami finansowymi.Murator skierowany jest do inwestorów indywidualnych, którzy planują lub realizują budowę domu lub jego modernizację czy remont.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murawa

gęsta trawa, zwykle krótko przystrzyżona, pokrywająca jakiś obszar

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gęsta, niska trawa pokrywająca jakiś teren

(1.2) nawierzchnia boiska piłkarskiego

(1.3) stpol. zielone pokrycie bagniska

Murawa – zbiorowisko roślinne z dominacją niskich traw, w odróżnieniu od nieskoszonej łąki, której ruń jest wysoka. Niska ruń muraw wynikać może z trudnych warunków siedliskowych (np. murawy psammofitów – na piaskach, murawy kserotermiczne – w miejscach silnie nasłonecznionych, murawy bliźniczkowe na ubogich, kwaśnych glebach). Murawy mogą powstawać także w wyniku oddziaływań antropogenicznych – intensywnego wypasu i wydeptywania oraz mogą być sztucznie formowane – jak trawniki, murawy boisk i pól golfowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murawjow

[czytaj: murawJOF albo muRAWjof] nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Dmitrij Murawjow – kazachski kolarz
- Michaił Murawjow (eserowiec) – oficer Armii Imperium Rosyjskiego, eserowiec
- Michaił Murawjow Wileński – minister skarbu Imperium Rosyjskiego, generał-gubernator wileński
- Mikołaj (Murawjow-Uralski) – prawosławny biskup i lekarz
- Nikita Murawjow – rosyjski wojskowy, jeden z przywódców dekabrystów
- Władimir Murawjow – kazachski lekkoatleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. gęste zbiorowisko mikroorganizmów zasiedlających podłoże stałe, powodujące widoczne zmętnienie

(1.2) zdrobn. od murawa

Murawka (ros. Муравка) – wieś (ros. seło) w południowo-wschodniej Rosji, terytorialnie i administracyjnie należąca do rejonu buriejskiego, w obwodzie amurskim.

Według danych statystycznych z 2016 roku wieś Murawka zamieszkiwało 75 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Murawowy

→ murawa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z murawą, dotyczący murawy

Patrz:murawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murawski

nazwisko

Murawski (forma żeńska: Murawska; liczba mnoga: Murawscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 13234 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murchla

regionalnie: babsko, babsztyl

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. babsko, babsztyl

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murcja

miasto w Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-wschodniej Hiszpanii, od średniowiecza do XIX wieku, królestwo podporządkowane Kastylii

(1.2) geogr. adm. nadmorska wspólnota autonomiczna, prowincja i region w Hiszpanii

(1.3) geogr. miasto w Hiszpanii, nad Segurą;

Murcja (hiszp. Murcia) – miasto w południowo-wschodniej Hiszpanii, stolica regionu o tej samej nazwie, nazywana Sadem Europy, znana głównie z katedry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murcki

Murcki (niem. Emanuelssegen) – część oraz dzielnica Katowic, położona w południowym rejonie miasta, na Płaskowyżu Murcek, w latach 1967–1975 samodzielne miasto.

Murcki rozwinęły się dzięki działalności górniczej. W 1769 roku powstała tu najstarsza na Górnym Śląsku kopalnia węgla kamiennego – „Emanuelssegen” (późniejsza kopalnia „Murcki”). Rozwój Murcek przyspieszyło doprowadzenie i uruchomienie linii kolejowej 1 grudnia 1852 roku. Ostatni szyb kopalni „Murcki” na terenie Murcek zamknięto w 2004 roku, lecz wydobycie węgla nadal jest prowadzone na obszarze jednostki. Równocześnie rozwinęły się też inne działalności produkcyjno-usługowe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Murcyjski

→ Murcja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Murcją (krainą w Hiszpanii)

(1.2) związany z Murcją (miastem w Hiszpanii)

Patrz:Murcja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murczyn

Murczyn – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wieś klucza żnińskiego arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, położona była w XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 333 mieszkańców. Jest jedenastą co do wielkości miejscowością gminy Żnin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Murdziel

gwarowa nazwa Muranowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Mureina

składnik ściany komórkowej bakterii, zbudowany z nietypowych aminokwasów i połączonych w łańcuchy pochodnych cukrów

Peptydoglikan, mureina – składnik ściany komórkowej bakterii, zbudowany z nietypowych aminokwasów i połączonych w łańcuchy pochodnych cukrów. Chemicznie jest to biopolimer kwasu muraminowego i N-acetyloglukozaminy oraz tripeptyd: D-alanina, kwas D-glutaminowy i kwas mezodwuaminopimelinowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murek

zdrobniale o "murze"

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: mur

(1.2) niski mur

(1.3) daw. występ murowany przy kuchni, piecu lub gzyms u kominka

Osoby:

- Dawid Murek – polski siatkarz
- Weronika Murek – polska autorka opowiadań i sztuk teatralnych

Inne:

- Doktor Murek – polski serial radiowy
- Doktor Murek – polski serial telewizyjny
- Doktór Murek – polski film

Zobacz też:

- Mureck

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murena

ryba z rzędu węgorzokształtnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. drapieżna ryba o wężowatym pokroju występująca w morzach ciepłych i gorących;

- Murena – cognomen rodu Licyniuszy
  - Lucius Licinius Murena – konsul rzymski
  - Aulus Terentius Varro Murena – konsul rzymski
- Murena – francuska seria komiksowa
- Murena – film
- murena – zwyczajowa nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny murenowatych (Muraenidae):
  - murena brunatna (Gymnothorax vicinus)
  - murena cętkowana (Gymnothorax favagineus
  - murena gwiaździsta (Echidna nebulosa)
  - murena hawajska (Enchelycore pardalis)
  - murena olbrzymia (Gymnothorax javanicus)
  - murena peruwiańska (Muraena argus)
  - murena smocza (Enchelycore pardalis)
  - murena szara (Gymnothorax griseus)
  - murena śródziemnomorska (Muraena helena)
  - murena wstążkowa (Rhinomuraena quaesita)
  - murena zebra (Gymnomuraena zebra
  - murena zielona (Gymnothorax funebris)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Murenowate

rodzina dużych, drapieżnych ryb promieniopłetwych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Muraenidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina dużych, drapieżnych ryb z rzędu węgorzokształtnych;

Murenowate, mureny (Muraenidae) – szeroko rozprzestrzeniona rodzina dużych, drapieżnych ryb promieniopłetwych, jedna z najliczniejszych wśród węgorzokształtnych (Anguilliformes) – obejmuje około 200 gatunków, w większości morskich. Prowadzą skryty, głównie nocny tryb życia. Niektóre są niebezpieczne dla nurków. Mięśnie dużych osobników mogą zawierać ciguatoksynę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murenowaty

o cechach murenowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Murenozaur

rodzaj plezjozaura żyjącego w środkowej jurze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. dolna, odpadowa frakcja w procesie oczyszczania oliwy po jej wytłoczeniu

Murga (bułg. Мурга) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Kyrdżali, w gminie Czernooczene. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 36 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Murger

[czytaj: myrŻe] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Murgrabia

Burgrabia (łac. burggrabius capitanei, dawniej także murgrabia) – urząd grodzki I Rzeczypospolitej, zastępca starosty grodowego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Muriki

rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny czepiaków

Muriki (Brachyteles) – rodzaj ssaka naczelnego z podrodziny czepiaków (Atelinae) w obrębie rodziny czepiakowatych (Atelidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murillo

Murillo – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Hidalgo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Murkowo

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim

Murkowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Mała Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murkowski

→ Murkowo

- Lisa Murkowski – amerykańska polityk
- Frank Murkowski – amerykański polityk

Patrz:Murkowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murmańsk

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica obwodu murmańskiego;

Murmańsk (ros. Мурманск) – miasto w Rosji, w północnej części nasady Półwyspu Kolskiego. Niezamarzający port nad Zatoką Kolską (Morze Barentsa), w pobliżu granicy z Norwegią i Finlandią. Centrum administracyjne obwodu murmańskiego. Położony 1967 km od Moskwy. 6 maja 1985 otrzymało tytuł miasto-bohater (Город-герой).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murmański

przymiotnik od: Murmańsk

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Murmańskiem, dotyczący Murmańska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murmańszczanin

mieszkaniec Murmańska

#### Źródła:

SJP.pl

# Murmańszczanka

mieszkanka Murmańska

#### Źródła:

SJP.pl

# Murmillo

typ gladiatora z prostym mieczem, dużą tarczą i charakterystycznym hełmem; mirmillo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murmuracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. zjawisko wirowania ptaków w powietrzu, w wielkich stadach, najczęściej obserwowane późną jesienią lub zimą tuż przed zmierzchem

#### Źródła:

Wiktionary

# Murmurando

śpiew z zamkniętymi ustami, stosowany zwykle w utworach chóralnych; mruczando; mormorando

Murmurando – polski film komediowy z 1981 roku, w reżyserii Andrzeja Barszczyńskego. Bohaterowie „Murmuranda” są zwyczajnymi, przeciętnymi ludźmi.

Akcja filmu toczy się w ośrodku wypoczynkowo-leczniczym, prowadzącym kuracje odwykowe dla palaczy. Odzwyczajanie od nikotyny odbywa się w niecodzienny sposób - poprzez śpiewanie. Jednym z uczestników wczasów jest cichy i łagodny młodzieniec, który z papierosami ma niewiele wspólnego. Jednak to właśnie on zostaje poddany najmocniejszej kuracji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murnau

[czytaj: murnał] nazwisko

W Niemczech

- Murnau – dzielnica gminy Stephanskirchen w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Rosenheim
- Murnau am Staffelsee – gmina targowa w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Garmisch-Partenkirchen
- Murnau – stacja kolejowa
- Oflag VII A Murnau – obóz jeniecki

Osoby

- Friedrich Wilhelm Murnau – niemiecki reżyser

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murnauczyk

dawniej: więzień obozu w Murnau

#### Źródła:

SJP.pl

# Murom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką;

Murom (ros. Муром) – miasto w środkowej Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Oką. Około 106,9 tys. mieszkańców (2020). Przemysł maszynowy, elektroniczny, drzewny, spożywczy, lekki; węzeł kolejowy; muzeum.

4/16 maja 1879 w Muromie urodził się metropolita Dionizy (Waledyński), zwierzchnik Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego w latach 1924–1946.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Muromski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Muromiem, dotyczący Muromia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język muromski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Murów

1. ogrodzenie, ściana, element budowli;
2. coś co utrudnia porozumienie

Murów (dodatkowa nazwa w j. niem. Murow) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Murów, której jest siedzibą. Historycznie leży na Górnym Śląsku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murować

czasownik

(1.1) budować ściany przy pomocy kamieni lub cegieł łączonych zaprawą

(1.2) przen. sport. zastawiać wieloma zawodnikami własną bramkę

#### Źródła:

Wiktionary

# Murowanie

1. wybudowany z cegły, kamienia lub betonu;
2. potocznie:
a) taki, który na pewno nastąpi; pewny, niechybny;
b) taki, na którym można polegać; pewny, niezawodny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|murować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murowaniec

gwarowo: budynek murowany

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 18, w tym 6 podstawowych

- Murowaniec – część miasta Nowy Sącz
- Murowaniec – część miasta Zakopane
- Murowaniec – część wsi Grabiszyce Średnie w woj. dolnośląskim, w pow. Lubańskim, w gminie Leśna
- Murowaniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Białe Błota
- Murowaniec – część wsi Ładzin w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Pajęczno
- Murowaniec – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
- Murowaniec – część wsi Gromadzice w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
- Murowaniec – część wsi Masłowice w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń
- Murowaniec – część wsi Wierzchlas w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wierzchlas
- Murowaniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Baranów
- Murowaniec – część wsi Niżna Łąka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Miejsce Piastowe
- Murowaniec – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
- Murowaniec – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Murowaniec – część wsi Siedlce w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chęciny
- Murowaniec – część wsi Czerników Karski w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
- Murowaniec – część wsi Dąbie w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa
- Murowaniec – część wsi Józefina w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Koźminek
- Murowaniec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murowanka

nieduży murowany dom

Polska

- Murowanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
- Murowanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pokrzywnica
- Murowanka – gromada

- Murowanka – kamienica przy ulicy Jagiellońskiej w Sanoku
- Murowanka – leśniczówka w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Jednorożec
- Murowanka – dawna szkoła w woj. mazowieckim, w Warszawie, w dzielnicy Wawer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murowanogośliński

przymiotnik od: Murowana Goślina

#### Źródła:

SJP.pl

# Murowany

1. wybudowany z cegły, kamienia lub betonu;
2. potocznie:
a) taki, który na pewno nastąpi; pewny, niechybny;
b) taki, na którym można polegać; pewny, niezawodny

przymiotnik

(1.1) bud. zbudowany przez murowanie (z cegły, betonu lub kamienia)

(1.2) pot. taki, który będzie na pewno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murowianin

mieszkaniec Murowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Murowianka

mieszkanka Murowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Murówka

1. gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych; tyranówka klifowa;
2. rodzaj gadów z rodziny jaszczurkowatych;
3. obrostka murówka - gatunek pszczoły z rodziny miesierkowatych

- murówka (Podarcis) – rodzaj jaszczurek z rodziny jaszczurkowatych
- murówka (Hirundinea ferruginea) – gatunek ptaka z rodziny tyrankowatych
- murówka (Conophorus) – rodzaj muchówek z rodziny bujankowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murowski

przymiotnik od: Murów

#### Źródła:

SJP.pl

# Murowy

przymiotnik od: mur, np. konstrukcja murowa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z murem, dotyczący muru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murołom

dawne działo oblężnicze; szarfmeca

#### Źródła:

SJP.pl

# Murphy

Miejscowości w USA:

- Murphy – jednostka osadnicza w stanie Missouri, w hrabstwie Jefferson
- Murphy – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cherokee
- Murphy – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Mayes
- Murphy – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Collin
- Murphy – jednostka osadnicza w stanie Idaho, siedziba hrabstwa Owyhee

#### Źródła:

Wikipedia

# Murray

[czytaj: MAri] rzeka w Australii

- Murray – rzeka w Australii
- Murray Bridge – miasto w Australii

Osoby o nazwisku Murray:

- Andy Murray – szkocki tenisista
- Bill Murray – amerykański aktor
- Dave Murray – brytyjski gitarzysta
- Devon Murray – irlandzki aktor
- Joanne Murray – brytyjska pisarka, znana pod pseudonimem artystycznym Joanne Kathleen Rowling, skr. J.K. Rowling.
- Margaret Murray – brytyjska antropolog i egiptolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mursz

1. rozkład drewna wywołany działaniem szkodliwych grzybów; drewno zaatakowane tym rozkładem
2. gleba typu bagiennego
3. próchnica odnóg wieńcowych poroża jelenia

- mursz (gleba)
- gleby murszowe
- mursz – zgnilizna drewna
- mursz – próchnica poroża

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murszak

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

Phaeolus (Pat.) Pat. (murszak) – rodzaj grzybów z rodziny Laetiporaceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mursze

1. rozkład drewna wywołany działaniem szkodliwych grzybów; drewno zaatakowane tym rozkładem
2. gleba typu bagiennego
3. próchnica odnóg wieńcowych poroża jelenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Murszeć

o drewnie: gnić, ulegać rozkładowi

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) o drewnie: gnić, ulegać rozkładowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murszid

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rel. w islamie nauczyciel, przewodnik, guru

#### Źródła:

Wiktionary

# Mururoa

atol na Oceanie Spokojnym

Mururoa – atol koralowy, znajdujący się w archipelagu Tuamotu, który wchodzi w skład Polinezji Francuskiej, w południowej części Pacyfiku.

W odległości 400 kilometrów od atolu znajdują się zamieszkane wyspy archipelagu Tuamotu.

Na atolu mieścił się francuski poligon atomowy. W latach 1966–1996 Francja przeprowadziła na atolu 164 testy broni jądrowej (37 atmosferycznych i 127 podziemnych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mury

książkowo: miejsce z murowaną zabudową lub ogrodzone murem

- „Mury” – piosenka Jacka Kaczmarskiego
- Mury – album Przemysława Gintrowskiego, Jacka Kaczmarskiego i Zbigniewa Łapińskiego
- „Mury” – tajna drużyna harcerska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murza

[czytaj: mur-za] tytuł wodza perskiego lub tatarskiego, używany także w stosunku do uczonych i urzędników; mirza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wódz, książę tatarski; perski i turecki tytuł honorowy, np. uczonych (umieszczany przed nazwiskiem) lub książęcy (wtedy po nazwisku)

Mirza [wym. mir-za], murza [wym. mur-za] początkowo: 'wódz', 'książę', następnie tytuł honorowy używany w krajach islamu:

- tytuł perski odpowiadający godności księcia krwi używany przez Turków, Mongołów, Tatarów, w Indiach Wielkiego Mogoła oraz w innych krajach znajdujących się pod wpływem kultury perskiej;
- u Persów i Tatarów tytuł książęcy używany po nazwisku lub po imieniu (ale już bez nazwiska);
- wymieniany przed imieniem jest odpowiednikiem arabskiego effendi i polskiego słowa "pan" i używany bywa w stosunku do urzędników i uczonych, oznaczał osobę szanowaną z racji posiadanej wiedzy, z czasem stawał się częścią nazwiska;
- tytuł (używany przed imieniem) przysługujący osobom (niekoniecznie muzułmanom), których matka (ale nie ojciec) była sajjida - potomkinią Husajna
- tytuł używany przez szlachtę tatarską w Chanacie Krymskim i w krajach z nim powiązanych, w tym także przez Tatarów polsko-litewskich. W hierarchii godności tytuł "mirza" był niższy od beja i wiązał się z przynależnością do określonego rodu, stąd mirzowie juszyńscy, baryńscy, najmańscy, szyryńscy i inni. Polsko-litewscy Tatarzy nosili ten tytuł przed nazwiskiem, np. Samuel Mirza Korycki, Leon Najman Mirza Kryczyński, Selim Mirza-Juszeński Chazbijewicz, Mirza Mucharscy. Z czasem także mirzowie/murzowie bywali w Rzeczypospolitej tytułowani kniaziami lub książętami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murzać

[czytaj: mur-zać] regionalnie: morusać, brudzić, plamić

#### Źródła:

SJP.pl

# Murzasichle

[czytaj: mur-zasichle] wieś w Polsce na Podhalu

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin;

Murzasichle – wieś podhalańska w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin.

Wieś o charakterze letniskowo-wypoczynkowym, położona w bezpośrednim sąsiedztwie Tatr i Tatrzańskiego Parku Narodowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murzyn

potocznie:
1. człowiek anonimowo wykonujący pracę za kogoś;
2. osoba opalona na ciemnobrązowo;
3. osoba ciężko pracująca, zmuszana do ciężkiej pracy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. niekiedy uważane za obraź. człowiek czarnoskóry

Murzyn – określenie osoby czarnoskórej stosowane w języku polskim od XIV wieku. Określenie kontrowersyjne, pierwotnie mające neutralne znaczenie i pochodzenie, współcześnie jest przez niektórych uznawane za obraźliwe z powodu związanej z nim frazeologii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murzynek

potocznie:
1. rodzaj ciasta kakaowego;
2. mocna czarna kawa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mały Murzyn

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Murzynka

- Murzynek – w języku polskim, tradycyjne określenie dziecka odmiany czarnej
- „Murzynek” – przezwisko Władysława Jabłonowskiego (1769–1802)
- murzynek – w kuchni polskiej, ciemnobrązowe ciasto deserowe zawdzięczające swoją barwę dodatkowi kakao; zob. też. brownie
- murzynek – rodzaj ciepłego loda
- murzynek – właśc. maślak pstry (Suillus variegatus), gatunek grzybów należący do rodziny maślakowatych (Suillaceae)
- murzynek – ziarno olejarki abisyńskiej (Guizotia abyssinica), gatunku jednorocznej rośliny z rodziny astrowatych (Asteraceae)
- murzynek – część nazwy niektórych ras gołębia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murzyniątko

potocznie, pieszczotliwie: murzyńskie dziecko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pieszcz. murzyńskie dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murzynię

małe dziecko murzyńskie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mały (niedorosły) Murzyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murzynisko

zgrubienie od: Murzyn (człowiek należący do rasy czarnej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Murzynka

purpuratka;
1. wczesna odmiana truskawek o drobnych owocach, najczęściej kulistych, z aromatycznym miąższem barwy ciemnowiśniowej lub buraczkowej, nadająca się na przetwory;
2. owoc tej odmiany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. niekiedy uważane za obraź. ciemnoskóra kobieta

forma rzeczownika.

(2.1) B. i D. lp. od: Murzynek

Murzynka – obraz olejny Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej namalowany w 1884 roku, realistyczne studium portretowe czarnoskórej kobiety; od 1939 w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 5531 MNW), w latach 1944–2011 zaginiony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murzynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|murzynować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Murzynówko

Murzynówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Krzykosy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Murzynowo

nazwa kilku wsi i osad w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg rejestru TERYT jest ich 3

- Murzynowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna
- Murzynowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Brudzeń Duży
- Murzynowo – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
- Murzynowo Kościelne – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Dominowo
- Murzynowo Leśne – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy
- Murzynowo-Łomno – kolonia w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Murzynowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Murzyński

dotyczący Murzynów, charakterystyczny dla Murzynów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Murzynami, dotyczący Murzynów

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający cechy przypisywane Murzynom lub Murzynkom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murzyńskość

→ murzyński

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół cech poświadczających murzyński charakter, specyficznych dla Murzynów i Murzynek

(1.2) pot. cecha tego, kto poddaje się wyzyskowi bez walki

(1.3) pot. cecha tego, kto ciężko pracuje

Négritude – ruch literacki i polityczny, zapoczątkowany w 1930 roku w Paryżu w odpowiedzi na rozwój francuskiego kolonializmu i rasizmu. Jego twórcami byli Léopold Sédar Senghor (poeta, przyszły prezydent Senegalu), Aimé Césaire (poeta, późniejszy czołowy polityk martynikański) oraz Léon Damas z Gujany Francuskiej.

Patrz:murzyński

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Murzyństwo

pogardliwie: ogół Murzynów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. Murzyni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murzysko

zgrubienie od: mur

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od mur (ściana, ogrodzenie z kamieni, z cegieł)

(1.2) zgrub. od mur (budynki, domy murowane, miasto murowane)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Murzyłka

murzyłka dwuskrzydła - gatunek owada z rzędu jętek

#### Źródła:

SJP.pl

# Murłat

drewniana belka, na której się opiera więźba dachowa; murłata; namurnica; namur

#### Źródła:

SJP.pl

# Murłata

drewniana belka, na której się opiera więźba dachowa; murłat; namurnica; namur

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. belka położona na koronie muru, na której oparta jest więźba dachowa;

Murłata, namurnica – drewniana belka pozioma, ułożona na murze budynku. Przenosi ona obciążenia z więźby dachowej na ściany. Przekrój murłaty jest zazwyczaj kwadratowy o wymiarach od 10×10 cm do 15×15 cm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mus

1. coś do czego jest się zmuszonym
2. deser owocowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. przymus

(1.2) kulin. mieszanina przetartych owoców, cukru itp.

(1.3) kulin. deser, rodzaj lekkiej, słodkiej pianki na bazie jajek

## Geografia

- Mus – miejscowość i gmina we Francji
- Muş – miasto i prowincja w Turcji

## Kulinaria

- mus – deser z owoców (surowych zmiażdżonych, rozgotowanych lub pieczonych przetartych), spulchniony pianą ubitą z białek i zestalony żelatyną
- mus – gęsty sok

## Muzyka

- Mus – polski zespół pop-rockowy

## Zoologia

- Mus (mysz) – rodzaj gryzoni z rodziny myszowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Musa

samochód typu Lancia Musa

- Musa (Mojżesz) – imię Mojżesza w języku arabskim
- Musa – królowa Partii (2 p.n.e.-4 n.e.)
- Musa ibn Nusair – arabski namiestnik Afryki (640–716)
- Musa – sułtan turecki (1410–1413)
- Musa – łacińska nazwa banana
- Musa – rzeka na Litwie
- Wojownik Musa (ang. Musa) – południowokoreański film z 2001 roku
- (600) Musa – planetoida
- Musa (zm. 1337) – władca z dynastii Ilchanidów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Musaka

potrawa, rodzaj pieczonego mięsa z warzywami, popularna w kuchni greckiej; mussaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zapiekanka z bakłażanów, mielonego mięsa i ziemniaków znana z kuchni bałkańskiej i tureckiej;

Musaka (ngr. μουσακάς) – zapiekanka przygotowywana na bazie bakłażana, pomidorów oraz mielonego mięsa; danie popularne w kuchni greckiej. Górną warstwę dania stanowi sos beszamelowy posypany żółtym serem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muscovado

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. rodzaj nierafinowanego cukru trzcinowego o ciemnej barwie i posmaku melasy;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Museion

miesięcznik wydawany w Krakowie i Paryżu w latach 1911-1913

Muzeum Aleksandryjskie, Muzejon, Musejon (gr. Μουσεῖον τῆς Ἀλεξανδρείας, Μουσεῖον Mouseíon ‘świątynia muz’) – największy w starożytności instytut naukowy.

Zostało założone ok. 295 p.n.e. w Aleksandrii. Powstało z inicjatywy Ptolemeusza I Sotera, rozwinięte przez Ptolemeusza II Filadelfosa przy pomocy starożytnych uczonych: filozofa Demetriusza z Faleronu i fizyka Stratona z Lampsaku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Musek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) karc. to co trzeba ugrać

#### Źródła:

Wiktionary

# Musette

1. francuska nazwa dud
2. dawny taniec francuski

- Musette – starofrancuski instrument muzyczny dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych
- Musette – starofrancuski taniec dworski o charakterze ludowym, niekiedy wchodził w skład suity barokowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Musi

forma czasownika.

(1.1) 3. os. lp. od: musieć

przysłówek

(2.1) gwara. zapewne, podobno

czasownik, forma nieosobowa

(3.1) stpol. należy, trzeba

Musi – rzeka w Indonezji w południowej części Sumatry, długość wynosi 525 km, a powierzchnia zlewni 63 500 km². Źródła w górach Barisan, płynie w kierunku południowo-wschodnim do miasta Palembang, następnie na północ przez bagnistą nizinę i uchodzi deltą do Cieśniny Bangka zaliczanej do Morza Południowochińskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Musialik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Musialski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Musiał

1. nie mieć innego wyboru, nie mieć możliwości uniknięcia czegoś;
2. być zobowiązanym do czegoś;
3. chcieć czegoś bardzo

Musiał (liczba mnoga: Musiałowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 21 528 osób.Inna forma tego nazwiska to Musialska/Musialski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Musiała

1. nie mieć innego wyboru, nie mieć możliwości uniknięcia czegoś;
2. być zobowiązanym do czegoś;
3. chcieć czegoś bardzo

#### Źródła:

SJP.pl

# Musiałek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Musiałowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Musiałowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Musiałowski − polski reżyser dźwięku, kompozytor, muzyk
- Maciej Musiałowski − polski aktor
- Paweł Musiałowski − polski dziennikarz, wydawca, podróżnik, pisarz, recenzent
- Piotr Musiałowski − polski architekt
- Stefan Musiałowski − polski pianista i kompozytor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Music-Hallowy

→ music-hall

Patrz:music-hall

#### Źródła:

SJP.pl

# Musical

[czytaj: MJUZ-ikal lub MUZ-ikal]
1. sztuka teatralna łącząca muzykę, piosenki, dialogi mówione i taniec;
2. filmowa wersja takiej sztuki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. teatr. film. widowisko teatralne lub filmowe, którego akcja zawiera części śpiewane i taniec;

Musical – forma teatralna, łącząca muzykę, piosenki, dialogi i taniec. Ładunek emocjonalny dzieła – humor, patos, miłość, gniew – podobnie jak sama opowieść, jest wyrażany poprzez słowa, muzykę, ruch i aspekty techniczne przedstawienia, tworząc jedną, spójną całość. Od początków XX wieku produkcje teatru muzycznego są nazywane po prostu „musicalami”. Wcześniejszą podobną do musicalu formą widowiska była extravaganza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Musicalowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest musicalowe; cecha tych, którzy są musicalowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Musicalowy

→ musical

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. teatr. film. związany z musicalem, musicalami; dotyczący musicalu, musicali

Patrz:musical

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Musieć

1. nie mieć innego wyboru, nie mieć możliwości uniknięcia czegoś;
2. być zobowiązanym do czegoś;
3. chcieć czegoś bardzo

czasownik modalny

(1.1) być zobowiązanym do zrobienia czegoś

(1.2) potrzebować zrobić coś

(1.3) zapewne, z dużym prawdopodobieństwem; zgodnie z domysłami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Musielak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Musielak (1926–1993) – polski dyplomata
- Franciszek Musielak (1883–1959) – uczestnik strajku dzieci wrzesińskich w 1901
- Julian Musielak (1928–2020) – polski matematyk
- Kazimierz Musielak (ur. 1935) – polski polityk, poseł na Sejm
- Maria Musielak – polska historyczka
- Michał Musielak (ur. 1949) – polski historyk i bioetyk
- Rafał Musielak (ur. 1973) – polski siatkarz
- Ryszard Musielak (ur. 1950) – polski inżynier elektronik, działacz opozycyjny
- Sebastian Musielak (ur. 1970) – polski tłumacz, wydawca
- Sławomir Musielak (ur. 1990) – polski żużlowiec
- Stanisław Musielak
  - Stanisław Musielak (ur. 1886–1939) – polski literat i samorządowiec
  - Stanisław Musielak – polski geolog

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Musierowicz

nazwisko

Musierowicz (wariant: Muszerowicz, Мушерович, Мусерович):

- Arkadiusz Musierowicz
- Małgorzata Musierowicz, z domu Barańczakówna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Musik

w grze w tysiąca: przymus rozgrywania rundy w sytuacji, gdy żaden ze współgraczy nie zadeklaruje więcej niż 100 punktów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. w grze karcianej tysiąc: obowiązek rozgrywania partii, gdy żaden z graczy nie zechce zadeklarować więcej niż 100 punktów

Musik (inaczej musek lub mus) – to karty nierozdane, niewidoczne przed licytacją dla graczy biorących w niej udział, które trafiają do osoby, która wygra licytację. Występuje w grach takich jak tysiąc, 500, skat.

W tysiącu w przypadku gry 2-osobowej musiki są dwa i są w nich po dwie karty. W wersji 3-osobowej musik jest jeden i są w nim trzy karty. Podobnie jest w grze 4-osobowej, gdzie jedna z osób (zwykle rozdający) widzi karty będące w musiku i otrzymuje za nie punkty (as – 50 pkt, meldunek – jego wartość). O takiej osobie także mówi się, że jest „na musiku”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Musiolik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Musioł

nazwisko

- Musioł – nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muskać

delikatnie dotykać

czasownik przechodni niedokonany (dk. musnąć)

(1.1) dotykać delikatnie

czasownik zwrotny niedokonany muskać się (dk. musnąć się)

(2.1) muskać samego siebie

(2.2) muskać siebie nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muskardyna

choroba zakaźna, grzybica jedwabnika morwowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Muskari

roślina cebulowa z rodziny liliowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Muskaryna

związek organiczny, pochodna kolaminy; silna trucizna występująca w niektórych muchomorach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. trujący alkaloid występujący w wielu grzybach;

Muskaryna – organiczny związek chemiczny, trujący alkaloid wielu grzybów, między innymi muchomora czerwonego (0,1–0,3%), strzępiaków, lejkówek i gołąbka ceglastego.

Muskaryna jest parasympatykomimetyczną substancją działającą już 15-30 minut po spożyciu. Zatrucie może objawiać się mdłościami i wymiotami, ślinieniem, łzawieniem, biegunką, rozmyciem obrazu oraz trudnościami z oddychaniem, utrzymuje się ono około 2 godzin. Przypadki śmiertelnego zatrucia zdarzają się rzadko; mogą być one spowodowane depresją układu oddechowego lub zawałem serca. Ponadto w wymienionych grzybach znajdują się jeszcze inne toksyny (np. kwas ibotenowy, muscymol, muskazon i związki izoksazolowe w muchomorze plamistym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muskat

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muskała

delikatnie dotykać

#### Źródła:

SJP.pl

# Muskla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. muskuł

#### Źródła:

Wiktionary

# Muskon

związek organiczny, gęsta ciecz o zapachu piżma; główny składnik zapachowy piżma naturalnego; stosowany w kompozycjach zapachowych oraz jako utrwalacz zapachu

Muskon – organiczny związek chemiczny z grupy ketonów. Występuje w naturalnym piżmie, stosowany jako składnik kompozycji zapachowych oraz jako utrwalacz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muskowit

najbardziej rozpowszechniony i najtrwalszy minerał z grupy łyszczyków, glinokrzemian potasu i glinu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów, o silnym perłowym połysku;

Muskowit – minerał z gromady krzemianów należący do grupy mik (łyszczyków). Minerał bardzo pospolity, szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od łac. vitrum muscoviticum = szkło moskiewskie, gdyż w przeszłości przezroczyste płyty muskowitu wkładano w otwory okienne w domach i na statkach. W tamtych czasach Moskwa była największym ośrodkiem, w którym handlowano muskowitem wydobywanym na Uralu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muskowitowy

przymiotnik od: muskowit

przymiotnik

(1.1) przym. od muskowit

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muskularny

mający silnie rozwinięte mięśnie całego ciała lub jego części; umięśniony

przymiotnik

(1.1) mający silnie rozwinięte mięśnie, widoczne muskuły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muskulatura

silnie rozwinięte mięśnie całego ciała lub jego części

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. ogół mięśni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muskuł

1. mięsień;
2. potocznie: silnie rozwinięty mięsień ramienia lub barku ludzkiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mięsień

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Musli

mieszanina różnych płatków, nasion, orzechów i owoców; muesli; müsli

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. zob. musli.

Musli, müsli, muesli – mieszanka płatków zbożowych, bakalii, orzechów i suszonych owoców; jest spożywana przede wszystkim z mlekiem lub jogurtem, najczęściej na śniadanie.

Wymyślił je prawdopodobnie około roku 1906 szwajcarski lekarz Maximilian Bircher-Benner dla pacjentów swojego szpitala. Klasyczne szwajcarskie birchermüesli składa się z płatków owsianych, orzechów i świeżych owoców, wszystkie te składniki są zmiksowane z jogurtem do konsystencji musu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muslim

pogardliwie: muzułmanin

Islam (arab. ‏الإسلام‎, al-islām – poddanie się woli Boga), mahometanizm – religia monoteistyczna, na początku XXI wieku druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Zapoczątkował ją prorok Mahomet; według islamu to on przekazał ludziom świętą księgę – Koran, którą mu objawił Archanioł Gabriel (arab. Dżibril) w latach 610–632. Wyznawca tej religii to muzułmanin lub muzułmanka. Ich zdaniem Koran to ostateczne i niezmienne objawienie się Boga, przez muzułmanów nazywanego arabskim słowem Allah.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muślimowie

Tatarzy osiedleni na Litwie lub w północno-wschodniej części Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Muślin

lekka, cienka tkanina o luźnym splocie, najczęściej jedwabna; muszlin, bengal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. cienka, lekka, przejrzysta tkanina jedwabna lub bawełniana o splocie płóciennym, zwykle jednobarwna;

Muślin:

1. cienka tkanina jedwabna, bawełniana, wełniana. Nazwa pochodzi od miasta Mosul, ale w rzeczywistości muślin pochodzi z Dhaki.
2. szorstka tkanina introligatorska, zwykle bawełniana (zwana merlą) o rzadkim wątku i osnowie, usztywniona krochmalem lub klejem. Używana na falce do wyklejek książek oraz na taśmy przy szyciu maszynowym bloku książki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muślinować

dawniej: ubierać w muślin

#### Źródła:

SJP.pl

# Muślinowy

→ muślin

przymiotnik odrzeczownikowy

(1.1) włók. zrobiony z muślinu

(1.2) kulin. wykonany na bazie niesłodzonej bitej śmietany, żółtek i masła

Patrz:muślin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Musnąć

1. lekko otrzeć;
2. delikatnie dotknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. muskać)

(1.1) dokonany od|muskać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muśnięcie

1. lekko otrzeć;
2. delikatnie dotknąć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|musnąć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muson

dawniej: monsun

#### Źródła:

SJP.pl

# Musorgski

nazwisko

Musorgski (ros. Мусоргский) – radziecki dramat biograficzny z 1950 roku w reżyserii Grigorija Roszala. Historia życia kompozytora Modesta Musorgskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Musować

o cieczy: pienić się, wydzielać pęcherzyki gazu

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) fiz. wydzielać gaz jako ciecz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Musowo

przysłówek

(1.1) pot. obowiązkowo

#### Źródła:

Wiktionary

# Musowość

konieczność, mus

#### Źródła:

SJP.pl

# Musowy

przestarzałe: narzucony z góry, nieodwołalny, konieczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mussaka

potrawa, rodzaj pieczonego mięsa z warzywami, popularna w kuchni greckiej; musaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Musset

[czytaj: müSE albo miSE] nazwisko, m.in. Alfred de Musset (1810-1857) - pisarz francuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Musso

1. samochód typu Daewoo Musso;
2. samochód typu SsangYong Musso

Musso – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Como.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1067 osób, 266,8 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mussolini

Osoby o tym nazwisku:

- Alessandra Mussolini – włoska aktorka, posłanka, eurodeputowana, senator
- Benito Mussolini – włoski polityk i dziennikarz, przywódca ruchu faszystowskiego
- Rachele Mussolini – żona Benita Mussoliniego
- Romano Mussolini – włoski pianista i malarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Mussurana

niejadowity wąż z rodziny żmij, zamieszkujący Brazylię; tępi węże jadowite i dlatego jest żywiony i hodowany

Mussurana – rodzaj węży z podrodziny ślimaczarzy (Dipsadinae) w rodzinie połozowatych (Colubridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mustafa

tureckie imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Mustafa – imię męskie pochodzenia arabskiego, oznacza „wybrany”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mustang

1. dziki koń żyjący na północnoamerykańskich preriach, dziś prawie wytępiony gatunek;
2. amerykański samolot myśliwski (P-51) z czasów II wojny światowej;
3. samochód typu Ford Mustang

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zdziczały koń, którego przodkami są konie przywiezione do Ameryki Północnej przez hiszpańskich konkwistadorów;

(1.2) mot. samochód marki Ford Mustang

Mustang – rasa zdziczałych koni, wywodzących się od koni przywiezionych do Ameryki Północnej z Hiszpanii w XVI w. przez hiszpańskich konkwistadorów. Część przywiezionych przez nich koni, w różnych okolicznościach dostała się na wolność i wtórnie zdziczała, tworząc na prerii nową rasę bardzo wytrzymałych koni zwanych mustangami. Konie udomowione uciekały z zagród i dołączały do dzikich stad, lub dzikie ogiery same uprowadzały klacze. Także podczas bitew, konie które przeżyły, a utraciły jeźdźców dziczały i dołączały do stad mustangów, lub tworzyły własne stada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mustel

mustel siwy - gatunek atlantyckiego żarłacza; siwosz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Mustelus|ref=tak., niewielki, smukły rekin;

- mustel – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej:
  - mustel argentyński
  - mustel gwiaździsty
  - mustel psi albo mustel
- Mustel – synonim rodzaju Gaidropsarus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mustrować

angażować kogoś jako członka załogi okrętowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Mustyk

drobny owad z rzędu muchówek, którego samica jest pasożytem krwiopijnym; meszka

Meszkowate (Simuliidae) – rodzina małych owadów zaliczanych do Nematocera (długoczułkie), popularnie meszki, błędnie nazywane mustykowate, mustyki (Melusinidae Grünberg, 1910). Nazwa meszka lub mustyk stosowana jest również ogólnie dla przedstawicieli rodzaju Simulium. Znanych jest ok. 1750 gatunków występujących we wszystkich strefach klimatycznych, z czego w Polsce rozpoznano ok. 50.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mustyki

drobny owad z rzędu muchówek, którego samica jest pasożytem krwiopijnym; meszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mustykowate

kosmopolityczna rodzina owadów z rzędu muchówek, niewielkich rozmiarów ciała (do 6 mm długości), których larwy przechodzą rozwój głównie w czystej wodzie bieżącej; samce żywią się nektarem kwiatów, a samice są pasożytami krwiopijnymi; meszkowate

Meszkowate (Simuliidae) – rodzina małych owadów zaliczanych do Nematocera (długoczułkie), popularnie meszki, błędnie nazywane mustykowate, mustyki (Melusinidae Grünberg, 1910). Nazwa meszka lub mustyk stosowana jest również ogólnie dla przedstawicieli rodzaju Simulium. Znanych jest ok. 1750 gatunków występujących we wszystkich strefach klimatycznych, z czego w Polsce rozpoznano ok. 50.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mustykowaty

o cechach charakterystycznych dla mustykowatych (rodziny owadów); meszkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Musujący

o cieczy: pienić się, wydzielać pęcherzyki gazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Musza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnej części Litwy i na Łotwie;

Musza (lit. Mūša, łot. Mūsa) – rzeka w północnej części Litwy i na Łotwie. Długość – 164 km, powierzchnia zlewni – 5318 km².

Swoje źródła bierze kilkanaście km na południe od Żagorów. Płynie w kierunku południowo-wschodnim i łączy się z Daugyvenė, po czym kieruje się na wschód, przepływając niedaleko Johaniszkiele i Poswolu. Po przyjęciu dopływu Lėvuo, skręca na północ; 6 km płynie litewsko-łotewską granicą, zaś 18 km już na łotewskim terytorium. Nieopodal Bauska, łączy się z rzeką Niemenek (Nemunėlis) tworząc rzekę Lelupa. W widłach Muszy i Niemenka znajduje się Zamek Bowski.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Muszalak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszalik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszaraba

w architekturze muzułmańskiej: ozdobna krata drewniana przesłaniająca okna lub balkony

Maszrabijja (zwana także muszaraba lub szanaszil) − ozdobna drewniana krata zakrywająca balkony lub okna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszarka

rodzaj ptaków z rodziny monarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu zauropodów; myszozaur

Muszaur (Mussaurus) – rodzaj zauropodomorfa nienależącego do zauropodów, żyjącego na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Gatunkiem typowym jest M. patagonicus, opisany na podstawie skamieniałości kilku bardzo młodych osobników o długości ok. 20 cm oraz dwóch jaj odkrytych w osadach formacji Laguna Colorada w Argentynie. Osady formacji Laguna Colorada, w których odkryto jego skamieniałości, pierwotnie identyfikowano jako górnotriasowe (noryk); badanie z 2021 roku wykazało jednak, że są to osady dolnojurajskie (synemur). Otero i Pol (2013) zaliczyli do gatunku M. patagonicus niekompletne szkielety pozaczaszkowe co najmniej trzech osobników dorosłych i jednego dorastającego odkryte w osadach formacji Laguna Colorada. Skamieniałości te zostały opisane w 1980 roku przez Rodolfo Casamiquelę, który sklasyfikował je wówczas jako przedstawicieli rodzaju Plateosaurus; Otero i Pol (2013) stwierdzili jednak występowanie u opisanych przez Casamiquelę osobników autapomorfii M. patagonicus i na tej podstawie zaliczyli je do tego właśnie gatunku. Długość ciała dorosłych osobników opisanych przez Casamiquelę wynosiła ok. 3 metry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszczelina

roślina z rodziny flaszowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszelka

zdrobnienie od: muszla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: muszla

(1.2) mała muszla ślimaka

(1.3) mała muszla małża

(1.4) makaron w kształcie muszelek (1.3)

(1.5) pot. eufem. pochwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muszelki

zdrobnienie od: muszla

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszelkowaty

przypominający kształtem muszelkę, podobny do muszelki

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. pot. lub poet. odczuwanie presji, by coś robić, wywiązywać się z obowiązków

#### Źródła:

Wiktionary

# Muszka

1. rodzaj krawata o kształcie kokardy; mucha;
2. mała mucha (owad);
3. część celownika ręcznej broni palnej, wąski pręcik na końcu lufy;
4. ozdoba twarzy w postaci czarnej kropki, charakterystyczna dla mody rokokowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. mucha; mała mucha

(1.2) kraw. rodzaj ozdoby noszonej przez mężczyzn zamiast krawata;

(1.3) łow. jeden z elementów celownika mechanicznego;

(1.4) wędk. sztuczna przynęta wędkarska imitująca owada;

(1.5) sztuczny pieprzyk, czarna kropka przylepiana jako kobieca ozdoba twarzy, typowa dla mody rokokowej

- Muszka – przyrząd celowniczy stosowany w broni palnej
- Muszka – radziecki pies-astronauta
- Muszka – element garderoby
- Muszka – wabik wędkarski
- Muszka owocowa – owad

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muszkarka

→ muszkarz

Patrz:muszkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszkarski

→ muszkarz

Patrz:muszkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszkarstwo

wędkarstwo muchowe (z użyciem tzw. muchy - imitacji owada)

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszkarz

wędkarz łowiący na tzw. muchę

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszkat

1. gatunek drzewa z rodziny muszkatołowcowatych, o skórzastych liściach, uprawiane dla nasion; muszkatołowiec, muszkatel;
2. wysuszone nasiona tej rośliny, używane jako przyprawa; muszkatel, gałka muszkatołowa;
3. pelargonia;
4. odmiana winogron pochodząca z Grecji;
5. słodkie, aromatyczne wino produkowane z tych winogron, najczęściej białe; muszkatela

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Myristica fragrans|Houtt.|ref=tak., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;

(1.2) hand. kulin. jądro nasienia muszkatołowca

(1.3) enol. gatunek winogron używanych do produkcji deserowego wina

(1.4) enol. gatunek deserowego wina

(1.5) bot. pelargonia

Muszkatołowiec korzenny, muszkatowiec, muszkat (Myristica fragrans Houtt.) – gatunek drzewa z rodziny muszkatołowcowatych. Pochodzi ono z Wysp Banda (części Moluków zwanych Wyspami Korzennymi, będących częścią Archipelagu Malajskiego). Suszone jądra nasion tej rośliny znane są jako gałka muszkatołowa. Z osnówki otaczającej nasiono otrzymuje się jeszcze inną przyprawę – kwiat muszkatołowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muszkatel

1. słodkie, aromatyczne wino deserowe; wino muszkatołowe, muszkat, muszkatela;
2. roślina ozdobna z rodziny bodziszkowatych; pelargonia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. enol. gatunek winorośli pochodzącej z rejonów śródziemnomorskich

(1.2) enol. aromatyczne wino deserowe wytwarzane z różnych szczepów muszkatelu (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muszkatela

1. dawniej: muszkatel;
2. gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych, np. muszkatela miedziana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ducula|Hodgson|ref=tak., duży ptak z podrodziny treronów, w obrębie rodziny gołębiowatych;

(1.2) daw. kulin. gatunek deserowego wina

(1.3) daw. kulin. jądro nasienia muszkatołowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muszkatelowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z muszkatelu, zawierający muszkatel

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z muszkatelem, odnoszący się do muszkatelu

#### Źródła:

Wiktionary

# Muszkatowcowate

rodzina roślin z rzędu magnoliowców; muszkatołowcowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszkatowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Myristica fragrans|Houtt.|ref=tak., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;

#### Źródła:

Wiktionary

# Muszkatowy

dawniej: muszkatołowy;
1. związany z muszkatołowcem, drzewem muszkatołowym;
2. gałka muszkatołowa - nasiono tego drzewa używane jako przyprawa;
3. wino muszkatołowe - słodkie, aromatyczne wino, najczęściej białe, produkowane z odmiany winogron o nazwie muszkat

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z muszkatu, zawierający muszkat

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z muszkatem, odnoszący się do muszkatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muszkatołowcowate

rodzina roślin z rzędu magnoliowców; muszkatowcowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszkatołowcowaty

o cechach muszkatołowcowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszkatołowiec

gatunek drzewa z rodziny muszkatołowcowatych, o skórzastych liściach, uprawiane dla nasion; muszkat, muszkatel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Myristica fragrans|Houtt.|ref=tak., wiecznie zielone drzewo występujące na Molukach, z nasion pozyskuje się przyprawy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muszkatołowy

1. związany z muszkatołowcem, drzewem muszkatołowym;
2. gałka muszkatołowa - nasiono tego drzewa używane jako przyprawa;
3. wino muszkatołowe - słodkie, aromatyczne wino, najczęściej białe, produkowane z odmiany winogron o nazwie muszkat

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z muszkatu, zawierający muszkat

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z muszkatem lub muszkatowcem, odnoszący się do muszkatu lub muszkatowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muszkiecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od muszkiet

#### Źródła:

Wiktionary

# Muszkiet

ręczna broń palna używana w XVI i XVII wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. długa czarnoprochowa, odprzodowa, gładkolufowa broń palna wyposażona w lufę kalibru od 18 do 20 milimetrów,

Muszkiet – długa gładkolufowa broń strzelecka zwykle wyposażona w zamek lontowy i wymagająca podparcia lufy na forkiecie, używana od XVI do XVII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muszkieter

1. żołnierz uzbrojony w muszkiet;
2. żołnierz oddziałów specjalnych gwardii królewskiej we Francji od czasów Ludwika XIII

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz uzbrojony w muszkiet;

(1.2) hist. wojsk. żołnierz oddziałów specjalnych francuskiej gwardii królewskiej w XVII– i XVIII-wiecznej Francji;

Muszkieterzy (fr. mousquetaires) – formacja piechoty, której podstawowe uzbrojenie stanowiły muszkiety.

Muszkieterzy jako formacja wojskowa występowali w XVI–XVII w. w niemal wszystkich armiach europejskich (również w niektórych azjatyckich). Na ich uzbrojenie składały się muszkiety (w późniejszym okresie również arkebuzy) oraz boczna broń biała (najczęściej rapiery). W czasie prowadzenia ognia, jako podporę dla ciężkiego muszkietu stosowali forkiet (lub rzadziej berdysz). Wyposażani byli w prochownice i/lub bandoliery. Bardzo niska szybkostrzelność ówczesnej broni palnej wymuszała na muszkieterach stosowanie taktyki kontrmarszu i prowadzenia ognia salwowego. Po oddaniu salwy pierwszy szereg przemieszczał się na koniec szyku w celu nabicia broni, dając jednocześnie miejsce do oddania kolejnej salwy drugiemu szeregowi. Rosła dzięki temu intensywność prowadzonego ognia. Ochronę muszkieterów w sytuacji bezpośredniego starcia z kawalerią stanowili pikinierzy uzbrojeni w długie piki. Z uwagi na konieczność posługiwania się skomplikowaną w obsłudze bronią muszkieterzy byli najczęściej formacją zawodową, przeważnie zaciężną. W Polsce od okresu panowania króla Władysława IV były to wojska obcego autoramentu, rekrutujące się z cudzoziemców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muszkieterek

wysoki kozak za kolano; muszkieterka

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszkieterka

1. wysoki kozak za kolano; muszkieterek;
2. koszula stylizowana na element ubioru dawnych muszkieterów;
3. żołnierka uzbrojona w muszkiet i władająca szpadą

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszkieterski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z muszkieterem, dotyczący muszkieterów

#### Źródła:

Wiktionary

# Muszkietny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z muszkietem, dotyczący muszkietu

#### Źródła:

Wiktionary

# Muszkieton

1. krótki muszkiet kawaleryjski z XVI-XVII w.;
2. rodzaj haczyka zamykanego sprężyną, służącego do zaczepiania różnych rzeczy; karabińczyk; karabinek

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszkietowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z muszkietem, dotyczący muszkietu

#### Źródła:

Wiktionary

# Muszkowice

miejscowość koło Henrykowa w powiecie: Strzelin, w województwie dolnośląskim

Muszkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ciepłowody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszkowo

Muszkowo – wieś w Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Krzeszyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

We wsi jest przystanek kolejowy Muszkowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Muszla

1. skorupa małża lub ślimaka;
2. przedmiot w kształcie muszli;
3. ceramiczna misa połączona z rurą ściekową przeznaczona do załatwiania potrzeb fizjologicznych; sedes

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skorupa małża lub ślimaka

(1.2) obiekt przypominający wyglądem muszlę (1.1)

(1.3) obiekt architektoniczny przypominający wyglądem muszlę (1.1)

(1.4) pot. zazwyczaj w lm., w go kamień do gry wykonywany z muszli (1.1) mięczaków

(1.5) skrócenie od|muszla klozetowa. → ceramiczny element toalety do załatwiania czynności fizjologicznych;

Muszla – jedno- lub dwuczęściowy wapienny szkielet zewnętrzny muszlowców (Conchifera) i ramienionogów (Brachiopoda), u niektórych grup częściowo lub całkowicie zredukowany. Do ciała zwierzęcia przytwierdzona jest jednym mięśniem, parą mięśni lub szeregiem mięśni parzystych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muszlin

rzadko: lekka, cienka tkanina o luźnym splocie, najczęściej jedwabna; muślin, bengal

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszlinowy

→ muszlin, np. muszlinowe czepki; muślinowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszlowaty

przypominający kształtem muszlę, podobny do muszli

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszlowce

1. skała osadowa pochodzenia organicznego; zlep muszlowy, wapień muszlowcowy;
2. przedstawiciel podtypu mięczaków, obejmującego ślimaki, małże, łódkonogi i głowonogi;
3. ogólna nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych

- Muszlowce (mięczaki) – podtyp w obrębie typu mięczaków (Mollusca)
- Muszlowce (ryby) – ogólna nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych
  - Muszlowiec duży – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
  - Muszlowiec krótki – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
  - Muszlowiec wielkooki – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
  - Muszlowiec wielopręgi – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Muszlowcowy

wapień muszlowcowy - skała osadowa pochodzenia organicznego; zlep muszlowy, muszlowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszlowiak

ostrolot muszlowiak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszlowiec

1. skała osadowa pochodzenia organicznego; zlep muszlowy, wapień muszlowcowy;
2. przedstawiciel podtypu mięczaków, obejmującego ślimaki, małże, łódkonogi i głowonogi;
3. ogólna nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała węglanowa składająca się głównie ze scementowanych, bezładnie ułożonych, mniej lub bardziej pokruszonych muszli;

- Muszlowce (mięczaki) – podtyp w obrębie typu mięczaków (Mollusca)
- Muszlowce (ryby) – ogólna nazwa kilkunastu gatunków ryb z rodziny pielęgnicowatych
  - Muszlowiec duży – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
  - Muszlowiec krótki – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
  - Muszlowiec wielkooki – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych
  - Muszlowiec wielopręgi – słodkowodna ryba z rodziny pielęgnicowatych

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Musznik

element stroju męskiego, połączenie muszki i krawata; krawatomuszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszny

w pszczelarstwie: rój muszny - rój obfitujący w pszczoły, tzw. silny rój

#### Źródła:

SJP.pl

# Musztarda

ostra przyprawa do potraw; sporządzona z nasion gorczycy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. spoż. przyprawa wytwarzana z ziaren gorczycy i octu;

Musztarda – zimny sos, którego głównym składnikiem są nasiona gorczycy – białej, czarnej lub sarepskiej; w wielu językach, w tym niemal wszystkich europejskich, nosi tę samą nazwę, co roślina, z której nasion jest zrobiona. Powstała w starożytnym Rzymie na początku naszej ery i od początku uznawano ją za przyprawę o wartościach leczniczych (łagodzi bóle reumatyczne, pobudza trawienie tłuszczu, działa antybakteryjnie oraz obniża ciśnienie krwi).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Musztardniczka

naczynie do podawania musztardy na stół

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie do serwowania musztardy, zdrobn. od: musztardnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Musztardówka

szklanka po musztardzie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szklanka po musztardzie

Musztardówka – szklane naczynie, w którym sprzedawana była musztarda. Był to rodzaj grubościennego słoiczka bez gwintu, o kształcie lekko zwężającego się ku dołowi cylindra. Miał zazwyczaj pojemność około 0,2 litra i w dolnej części charakterystyczne pierścienie, wytwarzane na gorąco w hucie szkła podczas produkcji naczynia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Musztardowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z musztardą, dotyczący musztardy

(1.2) taki, który jest wykonany z dodatkiem musztardy

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który ma kolor musztardy

(2.2) przypominający musztardę w smaku lub zapachu

#### Źródła:

Wiktionary

# Musztr

forma rzeczownika.

(1.1) D. lp. od: musztra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. wojsk. musztra

#### Źródła:

Wiktionary

# Musztra

ćwiczenia wojskowe, na których żołnierze uczą się formowania szyków, oddawania honorów itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów;

Musztra – trening żołnierski, którego celem jest wyszkolenie żołnierzy w sprawnym wykonywaniu rozkazów. Trening ten obejmuje tak szkolenie pojedynczych żołnierzy, jak i całych pododdziałów (tak pieszych, jak konnych lub zmotoryzowanych). W najbardziej podstawowej swej części obejmuje sprawne zajmowanie miejsca w szyku podczas zbiórek (m.in. w szeregu, dwuszeregu, kolumnie marszowej), marsz krokiem równym i defiladowym, zwroty w miejscu i w marszu, oddawanie honorów, chwyty bronią itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Musztrować

1. uczyć żołnierzy musztry, ćwiczyć musztrę;
2. potocznie: uczyć właściwego zachowania w sposób nieznoszący sprzeciwu; pouczać, napominać

#### Źródła:

SJP.pl

# Musztrowny

przymiotnik

(1.1) daw. wojsk. wyćwiczony w musztrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Musztrowy

przymiotnik od: musztra

#### Źródła:

SJP.pl

# Musztrych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dial. musztarda

#### Źródła:

Wiktionary

# Muszy

przymiotnik od: mucha

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla muchy; dotyczący, odnoszący się do muchy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muszyca

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt, powodowana przez larwy niektórych muchówek; myjoza

Muszyca lub larwa wędrująca – choroba zwierząt i ludzi, powodowana przez pasożytnicze larwy muchówek żywiące się martwą lub żywą tkanką gospodarza.

Muszyca jest poważnym problemem w hodowli zwierząt gospodarskich powodującym dotkliwe straty ekonomiczne na całym świecie. Choć zarażenie jest zdecydowanie częściej spotykane u zwierząt, to występuje również stosunkowo często u ludzi na terenach wiejskich, tropikalnych i subtropikalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszyna

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Muszyna (łac. Mussina, rusiń. Мушына) – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Muszyna. Muszyna posiada status miejscowości uzdrowiskowej z licznymi odwiertami i rozlewniami wód mineralnych. Znajdują się tam pijalnie wody mineralnej, sanatoria uzdrowiskowe, baseny oraz parki.

Miasto biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muszynianin

mieszkaniec Muszyny (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Muszynianka

mieszkanka Muszyny (miasta w Polsce)

Muszynianka – naturalna woda mineralna wydobywana w Muszynie z 8 odwiertów znajdujących się na terenie Popradzkiego Parku Krajobrazowego. Właścicielem marki jest „Muszynianka” Sp. z o.o. (do 2019 Spółdzielnia Pracy „Muszynianka”).

W 2019 otwarto nowy Zakład Eksploatacji Wody Mineralnej Muszynianka w Krynicy-Zdroju gdzie produkowana jest woda Muszynianka Zdrój w opakowaniu PET 1,5 l, PET 1l oraz rozpoczęto produkcje wody w szklanej butelce o pojemnosci 0,3 l i 0,7l.[1]

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszynka

wieś w Polsce

Muszynka Ukr. Мушинка) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Krynica-Zdrój.

Wieś biskupstwa krakowskiego w powiecie sądeckim w województwie krakowskim w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszyński

przymiotnik od: Muszyna (miejscowość wypoczynkowa nad Popradem)

Muszyński (forma żeńska: Muszyńska; liczba mnoga: Muszyńscy) – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muszysko

zgrubienie od: mucha

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od mucha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mutaburazaur

rodzaj australijskiego dinozaura z infrarzędu ornitopodów

Mutaburazaur (Muttaburrasaurus) – rodzaj australijskiego ornitopoda o niepewnej pozycji systematycznej, ostatnio zaliczony do rodziny rabdodontów. Osiągał długość 7 m. Zamieszkiwał dzisiejsze Queensland i Nową Południową Walię we wczesnej kredzie. Poruszał się na dwóch lub czterech łapach. Żywił się roślinami, być może okazjonalnie także mięsem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mutacja

1.
a) trwała zmiana w materiale genetycznym organizmu;
b) rezultat takiej zmiany;
2. zmiana brzmienia głosu występująca u młodzieży w okresie dojrzewania;
3.
a) przemiana zachodząca w czymś, np. kulturowa mutacja;
b) odmiana czegoś będąca wynikiem takiej przemiany;
4. częściowo zmienione wydanie czasopisma lub gazety

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zmiana w liczbie i strukturze elementów dziedzicznych;

(1.2) przemiana

(1.3) fizj. zmiana wysokości i skali głosu występująca u męskiej młodzieży w okresie dojrzewania płciowego;

(1.4) częściowo zmienione wydanie dziennika (gazety)

Mutacja (łac. mutatio – zmiana) – nagłe, skokowe zmiany materiału genetycznego komórki. Możliwe jest ich dziedziczenie. Podczas poziomego transferu genów, zakażenia wirusem, crossing-over czy modyfikacji genomu inżynierią genetyczną również dochodzi do zmiany materiału genetycznego, jednak przeważnie nie uznaje się ich za mutacje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mutacjonizm

pogląd przyjmujący, że zasadniczym mechanizmem ewolucji organizmów jest mutacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutacyjny

związany z mutacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutae

przestarzale: spółgłoski bezdźwięczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutagen

związek chemiczny lub czynnik fizyczny powodujący mutację materiału genetycznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynnik zdolny do wywołania mutacji w żywym organizmie

Mutagen (łac. dokonujący zmiany) – czynnik wywołujący mutacje, czyli zmieniający materiał genetyczny.

Najważniejsze z nich:

- mutageny chemiczne:
  - niektóre kwasy (np. kwas azotawy)
  - aminy (np. anilina)
  - pestycydy
  - niektóre trujące środki bojowe (iperyt jako czynnik alkilujący DNA)
  - barwniki wiążące DNA (interkalujące)
  - benzopiren w dymie tytoniowym
  - dioksyny
  - niemal wszystkie związki aromatyczne
  - substancje alkilujące (np. siarczan dimetylu)
  - reaktywne formy tlenu (np. rodniki 'OH)
  - alkaloid kolchicyna
  - analogi zasad azotowych (np. 5-bromouracyl)
  - dichromian potasu
  - mikotoksyny (np. aflatoksyna B1)
  - cisplatyna (indukuje powstawanie wiązań krzyżowych w cząsteczkach DNA)

- mutageny fizyczne:
  - promieniowanie jonizujące
    - promieniowanie gamma
    - promieniowanie rentgenowskie
    - promieniowanie ultrafioletowe
    - promieniowanie kosmiczne
  - wysoka temperatura
  - szok termiczny
  - bodźce traumatyczne – urazy

- mutageny biologiczne:
  - niektóre wirusy (różyczki i opryszczki, retrowirusy)
  - pierwotniaki wywołujące toksoplazmozę
  - grzyby pleśniowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mutageneza

powstawanie i utrwalanie się mutacji w materiale genetycznym komórek lub wirusów

Mutageneza – zarówno spontaniczny jak i wywołany przez mutageny proces powstawania zmian – mutacji w DNA.

Mutageneza jest wykorzystywana w hodowli roślin uprawnych w celu wyprowadzenia nowych odmian. Jest też wykorzystywana w badaniach naukowych (np. analiza ekspresji genów). Mutageneza może być losowa lub ukierunkowana – wywołująca mutację w określonym miejscu w sekwencji DNA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mutageniczność

cecha czegoś, co powoduje mutacje w organizmach żywych; mutagenność

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutageniczny

wywołujący mutację w żywych organizmach (np. czynniki mutageniczne); mutagenny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutagenność

cecha czegoś, co powoduje mutacje w organizmach żywych; mutageniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co mutagenne, co powoduje mutacje w organizmach żywych

Mutagen (łac. dokonujący zmiany) – czynnik wywołujący mutacje, czyli zmieniający materiał genetyczny.

Najważniejsze z nich:

- mutageny chemiczne:
  - niektóre kwasy (np. kwas azotawy)
  - aminy (np. anilina)
  - pestycydy
  - niektóre trujące środki bojowe (iperyt jako czynnik alkilujący DNA)
  - barwniki wiążące DNA (interkalujące)
  - benzopiren w dymie tytoniowym
  - dioksyny
  - niemal wszystkie związki aromatyczne
  - substancje alkilujące (np. siarczan dimetylu)
  - reaktywne formy tlenu (np. rodniki 'OH)
  - alkaloid kolchicyna
  - analogi zasad azotowych (np. 5-bromouracyl)
  - dichromian potasu
  - mikotoksyny (np. aflatoksyna B1)
  - cisplatyna (indukuje powstawanie wiązań krzyżowych w cząsteczkach DNA)

- mutageny fizyczne:
  - promieniowanie jonizujące
    - promieniowanie gamma
    - promieniowanie rentgenowskie
    - promieniowanie ultrafioletowe
    - promieniowanie kosmiczne
  - wysoka temperatura
  - szok termiczny
  - bodźce traumatyczne – urazy

- mutageny biologiczne:
  - niektóre wirusy (różyczki i opryszczki, retrowirusy)
  - pierwotniaki wywołujące toksoplazmozę
  - grzyby pleśniowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mutagenny

wywołujący mutację w żywych organizmach (np. czynniki mutagenne); mutageniczny

przymiotnik

(1.1) taki, który powoduje mutacje w organizmach żywych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mutakallamin

przedstawiciel kierunku teologiczno-filozoficznego w średniowiecznym islamie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutakallim

członek grupy teologów arabskich z VIII–IX w.

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutant

1. człowiek, u którego nastąpiła mutacja w cechach dziedzicznych;
2. potocznie: ktoś o brzydkim, dziwacznym wyglądzie; czupiradło, poczwara, monstrum, maszkara

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) biol. organizm ze zmutowanym kodem genetycznym

Mutant – osobnik o fenotypie zmienionym względem typu dzikiego. Zmiana fenotypu jest efektem mutacji w materiale genetycznym. Zmiana w DNA musi ulec utrwaleniu w procesie replikacji i zostać przeniesiona do komórek potomnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mutantka

→ mutant

Patrz:mutant

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutarotacja

zmiana wartości kąta skręcenia płaszczyzny światła spolaryzowanego liniowo przez roztwór substancji optycznie czynnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mutazylizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. filoz. racjonalistyczny kierunek w arabskiej filozofii średniowiecznej postulujący alegoryczne rozumienie Koranu w przypadku kolizji jego treści z rozumem;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Muterka

mała mutra, nakrętka na śrubę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nakrętka do śruby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muton

podłużny lub kopulasty występ podłoża skalnego, wygładzony i porysowany przez lodowiec; baraniec

- muton – w genetyce, podstawowa jednostka mutacji genowej
- muton – w geomorfologii, forma rzeźby terenu, element rzeźby glacjalnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mutoskop

dawne urządzenie do oglądania przez okular szybko zmieniających się zdjąć, tworzących wrażenie ruchomego obrazu

Mutoskop ("zmieniacz widzenia") – urządzenie w kształcie pudła, zawierające walec z 800-1000 zdjęciami. Po wrzuceniu monety specjalna korba uruchamiała walec, który obracając się zmieniał ułożone zgodnie z zasadą filoskopu fotografie. Oglądanie ich umożliwiał wziernik na kształt okularu mikroskopu. Obracający się walec ze zdjęciami stwarzał iluzję ruchu. Mutoskop został wynaleziony przez Hermana Caslera w 1894 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mutować

1. wywoływać trwałą zmianę w materiale genetycznym organizmu;
2. o głosie: zmieniać się w okresie dojrzewania;
3. podlegać przemianie zachodzącej w czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutra

pierścień o gwintowanym otworze, służący do nakręcania śruby na sworzeń; nakrętka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. nakrętka na śrubę

(1.2) gw-pl|Warszawa. matka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mutualistyczny

→ mutualizm

Patrz:mutualizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutualizm

jeden z typów oddziaływania na siebie gatunków, w którym czerpią one wzajemne korzyści, przy czym żaden z nich nie może w naturalnych warunkach istnieć osobno

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. nieodzowna, ścisła współzależność dwóch różnych gatunków czerpiących obopólne korzyści, przy czym jeden gatunek nie jest zdolny do życia bez obecności drugiego

Mutualizm (łac. mutuus ‘pożyczony’, ‘wzajemny’, ‘obustronny’, ‘wspólny’) – jedno z oddziaływań nieantagonistycznych zachodzących pomiędzy dwoma różnymi gatunkami (zwykle o odmiennych wymaganiach), charakteryzujący się obopólnymi korzyściami o takim stopniu, który praktycznie wzajemnie uzależnia istnienie obu populacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mutuł

ozdobna polichromowana płytka na spodniej płaszczyźnie gzymsu w budowlach starożytnej Grecji i Rzymu; mutuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutuła

ozdobna polichromowana płytka na spodniej płaszczyźnie gzymsu w budowlach starożytnej Grecji i Rzymu; mutuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutylacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który okalecza, odcina jakąś część

#### Źródła:

Wiktionary

# Mutystyczny

→ mutyzm

Patrz:mutyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Mutyzm

stan, będący objawem niektórych chorób psychicznych, polegający na całkowite milczeniu chorego, mimo zachowanej czynności narządów i ośrodków mowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muu

wyraz naśladujący muczenie, odgłos wydawany przez bydło, zwłaszcza przez krowę; mu

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca odgłos wydawany przez bydło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muwaszszaha

forma poezji stroficznej rozpowszechniona w arabskiej Hiszpanii w X wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Muz.

skrót od: muzyka, muzyczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = muzyczny

(1.2) = muzyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muza

1. każda z dziewięciu córek Zeusa, mitologicznych opiekunek sztuk pięknych i nauki;
2. twórczość artystyczna;
3. natchnienie artysty;
4. w gwarze młodzieżowej: muzyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. każda z dziewięciu bogiń sztuki i nauki, córek Zeusa i Mnemosyne, utożsamianych z rzymskimi kamenami;

(1.2) książk. kobieta będąca inspiracją, natchnieniem dla artysty

(1.3) książk. talent twórczy, natchnienie twórcze, wena

(1.4) książk. twórczość artystyczna, poetycka

(1.5) pot. muzyka

(1.6) pot. środ. lekcja muzyki

- muza – w mitologii greckiej każda z bogiń sztuki i nauki
- Muza – album polskiej grupy muzycznej Dżem
- Muza – polska oficyna wydawnicza (książkowa)
- „Muza” – polski magazyn muzyczny
- Muza – elegia Jana Kochanowskiego
- Muza (ang. The Muse) – film z 1999 r. w reżyserii Alberta Brooksa
- Muza (ang. Bride of the Wind) – film z 2001 r. w reżyserii Bruce’a Beresforda, opowiadający o życiu Almy Mahler-Werfel
- Muza – osada wsi Leśniewo w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzak

tło muzyczne, nie angażujące uwagi odbiorcy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muzyka odtwarzana w tle w przestrzeniach publicznych, zwłaszcza placówkach handlowych czy innych lokalach użytkowych

- Muzak (przedsiębiorstwo)
- Muzak (muzyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mużaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto uzdrowiskowe w Niemczech nad Nysą Łużycką w kraju związkowym Saksonia;

Mużaków (niem. Bad Muskau; górnołuż. Mužakow lub Kupjel Mužakow) – miasto uzdrowiskowe w Niemczech, administracyjnie w kraju związkowym Saksonia nad Nysą Łużycką, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Görlitz, siedziba wspólnoty administracyjnej Mużaków. Do 1945 jedno miasto z Łęknicą położoną na prawym brzegu Nysy. Do 31 lipca 2008 miasto leżało na terenie nieistniejącego już powiatu Niederschlesischer Oberlausitzkreis.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mużakowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mużakowem, dotyczący Mużakowa (miasta w Niemczech)

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzang

łaskun muzang - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny wiwerowatych; łaskun palmowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzealia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ogół przedmiotów historycznych zgromadzonych przez muzeum

Muzealia – rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność muzeum i wpisane do inwentarza muzealiów.

W przypadku muzeum nieposiadającego osobowości prawnej, muzealiami są rzeczy ruchome i nieruchomości stanowiące własność podmiotu, który utworzył muzeum, oraz wpisane do inwentarza muzealiów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzealium

eksponat muzealny

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzealnictwo

wszystko co jest związane z zakładaniem i prowadzeniem muzeów i gromadzeniem zbiorów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie muzeów

Muzeologia (muzealnictwo, muzeografia) – nauka pomocnicza historii, zajmująca się architekturą muzeów i ich zarządzaniem, poszerzona o teorię komunikacji, edukację i rolę, jaką pełnią instytucje muzealne w społeczeństwie. W sensie praktycznym jest nauką o funkcjonowaniu muzeów. Jej nazwa zrodziła się w 1934 r. na konferencji zorganizowanej w Madrycie przez Office International des Musées (poprzednik ICOM – Międzynarodowej Rady Muzeów), uznanej za pierwszą konferencję muzeologiczną. Georges Henri Riviere (1897–1985), założyciel i wieloletni dyrektor generalny ICOM, twórca teorii „nowej muzeologii” mówił o niej tak: muzeologia jest to nauka stosowana, nauka o muzeum. W jej polu znajdują się rozważania nad rolą muzeum w społeczeństwie, badania i konserwacja, sposoby prezentacji, animacji i rozpowszechnienia, organizacji i funkcjonowania, architektury wznoszonej dla celów muzealnych oraz architektury „zmuzealizowanej” (adaptowanej do potrzeb muzeów), badania nad miejscami i obiektami pozyskanymi, nad wyborami, a także typologia i deontologia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzealniczka

→ muzealnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracowniczka placówkaacówki muzealnej

Patrz:muzealnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzealniczy

dotyczący muzealnictwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z muzealnictwem, dotyczący muzealnictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzealnie

przysłówek

(1.1) na sposób muzealny

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzealnik

osoba pracująca w muzeum, zajmująca się konserwacją eksponatów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik muzeum

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzealny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z muzeum, dotyczący muzeum i jego zbiorów

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który posiada wartość historyczną lub artystyczną na miarę muzeum

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzeobus

autobus z wystawą objazdową

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzeograf

specjalista w dziedzinie muzeografii

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzeolog

specjalista w zakresie muzeologii

Muzeologia (muzealnictwo, muzeografia) – nauka pomocnicza historii, zajmująca się architekturą muzeów i ich zarządzaniem, poszerzona o teorię komunikacji, edukację i rolę, jaką pełnią instytucje muzealne w społeczeństwie. W sensie praktycznym jest nauką o funkcjonowaniu muzeów. Jej nazwa zrodziła się w 1934 r. na konferencji zorganizowanej w Madrycie przez Office International des Musées (poprzednik ICOM – Międzynarodowej Rady Muzeów), uznanej za pierwszą konferencję muzeologiczną. Georges Henri Riviere (1897–1985), założyciel i wieloletni dyrektor generalny ICOM, twórca teorii „nowej muzeologii” mówił o niej tak: muzeologia jest to nauka stosowana, nauka o muzeum. W jej polu znajdują się rozważania nad rolą muzeum w społeczeństwie, badania i konserwacja, sposoby prezentacji, animacji i rozpowszechnienia, organizacji i funkcjonowania, architektury wznoszonej dla celów muzealnych oraz architektury „zmuzealizowanej” (adaptowanej do potrzeb muzeów), badania nad miejscami i obiektami pozyskanymi, nad wyborami, a także typologia i deontologia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muzeologia

Muzeologia (muzealnictwo, muzeografia) – nauka pomocnicza historii, zajmująca się architekturą muzeów i ich zarządzaniem, poszerzona o teorię komunikacji, edukację i rolę, jaką pełnią instytucje muzealne w społeczeństwie. W sensie praktycznym jest nauką o funkcjonowaniu muzeów. Jej nazwa zrodziła się w 1934 r. na konferencji zorganizowanej w Madrycie przez Office International des Musées (poprzednik ICOM – Międzynarodowej Rady Muzeów), uznanej za pierwszą konferencję muzeologiczną. Georges Henri Riviere (1897–1985), założyciel i wieloletni dyrektor generalny ICOM, twórca teorii „nowej muzeologii” mówił o niej tak: muzeologia jest to nauka stosowana, nauka o muzeum. W jej polu znajdują się rozważania nad rolą muzeum w społeczeństwie, badania i konserwacja, sposoby prezentacji, animacji i rozpowszechnienia, organizacji i funkcjonowania, architektury wznoszonej dla celów muzealnych oraz architektury „zmuzealizowanej” (adaptowanej do potrzeb muzeów), badania nad miejscami i obiektami pozyskanymi, nad wyborami, a także typologia i deontologia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Muzeolożka

→ muzeolog

Patrz:muzeolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzeum

instytucja gromadząca zbiory zabytków historii, sztuki itp. organizująca ich wystawy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) turyst. instytucja zajmująca się przechowywaniem obiektów o wartości historycznej, zwykle z jednej dziedziny wiedzy, celem pokazywania ich odwiedzającym;

(1.2) turyst. budynek muzeum (1.1)

Muzeum (łac. musaeum, z gr. μουσεῖον mouseíon ‘świątynia muz’) – instytucja kultury powołana w celu gromadzenia, badania oraz opieki nad obiektami posiadającymi wartość historyczną bądź artystyczną. W większych muzeach niewielka część z tych obiektów jest udostępniana publiczności w postaci wystaw stałych lub czasowych, natomiast reszta jest przechowywana w specjalnie do tego przystosowanych magazynach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mużocja

glon z rodzaju sprzężnic obejmujący ok. 120 gatunków, żyjący we wszystkich rodzajach zbiorników wód słodkich

Mużocja (Mougeotia) – rodzaj glonów z gromady zielenic. Występuje w wodach słodkich i słonawych Eurazji, Afryki, Ameryki i Australii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muzułman

wycieńczony więzień obozu koncentracyjnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. gwara. obozowa wycieńczony fizycznie i załamany psychicznie więzień hitlerowskiego obozu

(1.2) przest. muzułmanin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzułmanie

wyznawca islamu; mahometanin, islamista

Muzułmanin – wyznawca islamu, jednej z największych religii światowych. Islam, który powstał w VII wieku n.e. na Półwyspie Arabskim, opiera się na nauczaniach proroka Mahometa, uważanego przez muzułmanów za ostatniego proroka w szeregu proroków monoteistycznych, począwszy od Adama.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muzułmanieć

środowiskowo: stawać się wycieńczonym więźniem obozu koncentracyjnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzułmanin

wyznawca islamu; mahometanin, islamista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel grupy etnicznej w Bośni;

Muzułmanin – wyznawca islamu, jednej z największych religii światowych. Islam, który powstał w VII wieku n.e. na Półwyspie Arabskim, opiera się na nauczaniach proroka Mahometa, uważanego przez muzułmanów za ostatniego proroka w szeregu proroków monoteistycznych, począwszy od Adama.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzułmanizm

religia objawiona prorokowi Mahometowi, głosząca wiarę w jednego Boga (Allaha), rozpowszechniona głównie w krajach Bliskiego Wschodu, niektórych krajach azjatyckich oraz afrykańskich; islam, mahometanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. rel. islam

Islam (arab. ‏الإسلام‎, al-islām – poddanie się woli Boga), mahometanizm – religia monoteistyczna, na początku XXI wieku druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Zapoczątkował ją prorok Mahomet; według islamu to on przekazał ludziom świętą księgę – Koran, którą mu objawił Archanioł Gabriel (arab. Dżibril) w latach 610–632. Wyznawca tej religii to muzułmanin lub muzułmanka. Ich zdaniem Koran to ostateczne i niezmienne objawienie się Boga, przez muzułmanów nazywanego arabskim słowem Allah.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzułmanka

wyznawczyni islamu; mahometanka, islamistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która wyznaje islam

Muzułmanin – wyznawca islamu, jednej z największych religii światowych. Islam, który powstał w VII wieku n.e. na Półwyspie Arabskim, opiera się na nauczaniach proroka Mahometa, uważanego przez muzułmanów za ostatniego proroka w szeregu proroków monoteistycznych, począwszy od Adama.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzułmański

1. dotyczący muzułmanów, muzułmanizmu
2. dotyczący Muzułmanów, właściwy Muzułmanom

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z muzułmanami, dotyczący muzułmanów

(1.2) związany z Muzułmanami (Boszniakami), dotyczący Muzułmanów (Boszniaków)

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który ma cechy przypisywane muzułmanom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzułmańskość

→ muzułmański

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co muzułmańskie; muzułmański charakter czegoś

Patrz:muzułmański

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzułmaństwo

religia Muzułmanów; islam; mahometanizm

Islam (arab. ‏الإسلام‎, al-islām – poddanie się woli Boga), mahometanizm – religia monoteistyczna, na początku XXI wieku druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Zapoczątkował ją prorok Mahomet; według islamu to on przekazał ludziom świętą księgę – Koran, którą mu objawił Archanioł Gabriel (arab. Dżibril) w latach 610–632. Wyznawca tej religii to muzułmanin lub muzułmanka. Ich zdaniem Koran to ostateczne i niezmienne objawienie się Boga, przez muzułmanów nazywanego arabskim słowem Allah.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mużycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. chłopski, prostacki

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzyczka

1. zdrobnienie od: muzyka;
2. twórczyni lub odtwórczyni utworów muzycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: muzyka

(1.2) pot. eduk. nauczycielka muzyki

(1.3) pot. kobieta grająca na instrumencie muzycznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzycznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący muzyki, muzyczności

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest muzyczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzyczny

przymiotnik od: muzyka

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do muzyki, związany z muzyką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzyczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzyk

twórca lub odtwórca utworów muzycznych; grajek, wirtuoz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) białystok. mężczyzna

(1.2) daw. prosty chłop

(1.3) pot. pogard. ciemny, zacofany chłop

(1.4) pot. pogard. nieobyty mężczyzna ubrany po chłopsku

Muzyk – osoba zajmująca się wykonywaniem lub tworzeniem muzyki.

Wykonawca muzyczny posiada jedną lub wiele specjalności, takich jak instrumentalista, wokalista czy dyrygent. Tworzeniem muzyki zajmuje się kompozytor, aranżer, producent muzyczny, Muzyk do swej pracy wykorzystuje m.in. instrumenty muzyczne, głos ludzki, głosy zwierząt, inne efekty akustyczne (np. uderzanie młotem w kowadło) czy też technologie komputerowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzyka

dziedzina sztuki, której tworzywem artystycznym są dźwięki zorganizowane w kompozycyjną całość; utwory, melodie wykonywane na instrumentach lub przez głos ludzki; komponowanie, granie, śpiewanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kompozycja artystyczna złożona z dźwięków

(1.2) sztuka układania takich kompozycji

(1.3) całokształt takich kompozycji

(1.4) książk. brzmienie czegoś, zwłaszcza przyjemne

(1.5) pot. przedmiot szkolny mający na celu umuzykalnienie uczniów

(1.6) pot. rzad. orkiestra, kapela

(1.7) pot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. potańcówka

(1.8) gw-pl|Bukowina. zabawa

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: muzyk

Muzyka (łac. musica, ze stgr. μουσική mousiké „sztuka muz”) – jedna z dziedzin sztuk pięknych, w której przez dźwięki odbierane są przez człowieka i wpływają na jego psychikę. Jest to sztuka układania struktur dźwiękowych w czasie. Dźwięki te można wytworzyć za pomocą instrumentów muzycznych lub ludzkiego głosu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzykalia

Muzykalia (dokumenty muzyczne) – typ dokumentów piśmienniczych dotyczące muzyki, a także nagrania dźwiękowe na płytach i taśmach, stanowiące odrębną część księgozbioru bibliotecznego.

Muzykalia obejmują obiekty zapisane sposobem graficznym (rękopisy i druki nutowe, książki, czasopisma oraz nagrania nagrane na taśmy i płyty.

#### Źródła:

Wikipedia

# Muzykalniej

stopień wyższy od przysłówka: muzykalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: muzykalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest muzykalne; cecha tych, którzy są muzykalni

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzykalny

przymiotnik

(1.1) uzdolniony muzycznie, wrażliwy na muzykę

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzykancik

zdrobnienie od: muzykant

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykancki

→ muzykant

Patrz:muzykant

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykanctwo

przygrywanie do tańca w lokalach, na weselach, odpustach, dworach królewskich itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba grająca na instrumencie muzycznym nie posiadająca wykształcenia muzycznego

Muzykant, czasem muzykus, grajek, grajcyk, dawniej także gądek – termin używany na wsiach i w małych miasteczkach (a kiedyś także w miastach) większości regionów Polski na określenie ludowego muzyka, samouka.

Muzykant uczył się ze słuchu u mistrza, starszego i wprawnego już w muzykowaniu sąsiada lub członka rodziny. Płacił za naukę w naturze (np. zbożem) albo odpracowywał w gospodarstwie lub grając z mistrzem na zabawach lub weselach. Jako że muzyka stanowiła nieodzowny element kultury duchowej wsi, obecność muzykanta była pożądana w trakcie wszystkich ważniejszych wydarzeń, związanych z rokiem obrzędowym (kolędowanie, dożynki – okrężne) czy ze zwyczajami rodzinnymi (chrzciny, wesele).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzykantka

→ muzykant

Patrz:muzykant

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykograf

specjalista w dziedzinie muzykografii

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykografia

analiza, opis utworów muzycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykolog

specjalista w zakresie muzykologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. muz. badacz twórczości muzycznej

Muzykologia (z gr.) – nauka humanistyczna, której przedmiotem jest muzyka we wszystkich swych aspektach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzykologia

całokształt wiedz o muzyce obejmujący dyscypliny teoretyczne i historyczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. muz. naukowe badania nad muzyką w aspekcie historycznym, teoretycznym czy też fizycznej natury dźwięku;

Muzykologia (z gr.) – nauka humanistyczna, której przedmiotem jest muzyka we wszystkich swych aspektach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muzykologiczny

przymiotnik

(1.1) muz. związany z muzykologią

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzykolożka

→ muzykolog

Patrz:muzykolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykoman

miłośnik muzyki; meloman

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykomania

dawniej: uwielbienie muzyki, fascynacja sztuką muzyczną; melomania

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykomanka

miłośniczka muzyki; melomanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykoterapeutka

→ muzykoterapeuta

Patrz:muzykoterapeuta

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykoterapeutyczny

→ muzykoterapia

Patrz:muzykoterapia

#### Źródła:

SJP.pl

# Muzykoterapia

#### Źródła:

Wikipedia

# Muzykować

uprawiać muzykę, grać na instrumencie lub śpiewać, zwłaszcza w niewielkim gronie amatorskim

czasownik

(1.1) grywać na instrumencie muzycznym, zwykle amatorsko lub towarzysko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muzykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) amatorskie uprawianie muzyki, szczególnie instrumentalnej, dla przyjemności

#### Źródła:

Wiktionary

# Muzykus

lekceważąco o muzyku

#### Źródła:

SJP.pl

# Mużyłowice

wieś na Ukrainie

Mużyłowice (ukr. Мужиловичі) – wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy około 1020 mieszkańców.

W 1783 na gruntach Mużyłowic założono w procesie kolonizacji józefińskiej osadę Münchenthal, z czasem nazywaną „Mużyłowice Kolonia”, natomiast ręsztę miejscowości przezwano „Mużyłowicami Narodowymi”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mużyłowicki

→ Mużyłowice

Patrz:Mużyłowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Muł

zwierzę pochodzące ze skrzyżowania klaczy konia z ogierem osła

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. juczny, wytrzymały mieszaniec ogiera osła i klaczy konia;

(1.2) pot. muskuł; lm. muły – bicepsy, muskuły

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pejor. osoba powolna, sprawiająca wrażenie nierozgarniętej

(2.2) pot. pejor. osoba uparta, bardzo niechętna do zmiany swojego zdania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) geol. naturalny, grząski i błotnisty osad zbiorników wodnych;

- muł – błotnisty osad występujący w zbiornikach wodnych lub w ich pobliżu
- muł – mieszaniec międzygatunkowy klaczy konia domowego z ogierem osła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Muławka

rodzaj małych ryb z rodziny muławkowatych

Muławka bałkańska, muławka, umbra, muławka europejska, muławka dunajska (Umbra krameri) – gatunek ryby szczupakokształtnej z rodziny muławkowatych (Umbridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Muławkowate

rodzina małych, słodkowodnych ryb z rzędu szczupakokształtnych

Muławkowate (Umbridae) – rodzina małych, słodkowodnych ryb szczupakokształtnych (Esociformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mułek

mały muł

Mułek – nieoficjalna nazwa przysiółka wsi Karwice w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Malechowo.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie koszalińskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mułkowaty

podobny do mułku, zawierający pewną ilość mułku (skały osadowej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mułkowy

→ mułek

Patrz:mułek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mułojad

gatunek ryby z rodziny piskorzowatych; cierniooczek długonosy

Cierniooczek długonosy (Acantopsis choirorhynchos) – gatunek słodkowodnej lub brachicznej ryby z rodziny piskorzowatych (Cobitidae). Zamieszkuje dno strumieni, czystych potoków i rzek Azji Południowo-Wschodniej, od Indii przez rzeki Menam, Mekong, aż po Indonezję. Spotykany także na terenach zalewowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mułowaty

1. potocznie: przypominający muła, z cechami muła; muli;
2. obraźliwie: wolno myślący, powolny, nierozgarnięty (o kimś);
3. zawierający muł lub podobny do mułu; grząski, szlamowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Mułowcowy

→ mułowiec

Patrz:mułowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Mułowiec

skała osadowa z grupy skał okruchowych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. herp. nazwa systematyczna|Kinosternon subrubrum|Bonnaterre|ref=tak., mułowiec pensylwański

(1.2) pot. herp. nazwa systematyczna|Kinosternon scorpioides|Linnaeus|ref=tak., mułowiec skorpionowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) geol. skała okruchowa, scementowany muł;

Mułowiec – zwięzła skała okruchowa, będąca zlityfikowanym (scementowanym) mułem. Złożona głównie z ziaren kwarcu, czasem łyszczyków, skaleni, minerałów węglanowych i ilastych.

W Polsce na powierzchni występuje m.in. w seriach osadowych karbonu, permu, kredy górnej w Sudetach, jako skała płonna w zagłębiach węglowych Górnego i Dolnego Śląska oraz często wśród różnowiekowych utworów Gór Świętokrzyskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mułowisko

wielkie skupisko mułu, szlamu; mulisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mułowy

1. przymiotnik od: muł (luźny osad tworzący się na dnie rzek), np. gleby mułowe;
2.
a) właściwy mułowi (zwierzęciu), np. mułowe uszy; muli;
b) odnoszący się do muła (zwierzęcia), np. mułowy zaprzęg

przymiotnik

(1.1) związany z mułem (osadem)

(1.2) związany z mułem (zwierzęciem)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Muły

zwierzę pochodzące ze skrzyżowania klaczy konia z ogierem osła

Miejscowości w Polsce:

- Muły – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Płaska
- Muły – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Giby, o identyfikatorze SIMC 0757401
- Muły – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Giby, o identyfikatorze SIMC 0757418

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mułymja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Kondy

#### Źródła:

Wiktionary

# Mułła

mołła;
1. tytuł nadawany duchownemu muzułmańskiemu, znaczący tyle co: mistrz, uczony;
2. muzułmański sędzia, doktor prawa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego;

Mułła (pers. ‏ملا‎ mollâ) – w szyizmie: nauczyciel, interpretator praw religijnych i doktryn islamu. Nie jest zaliczany do duchownych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia