# D

1. szósta litera alfabetu polskiego;
2. spółgłoska twarda, dźwięczna, zwarta;
3. drugi dźwięk gamy C-dur

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła szóstej litery polskiego alfabetu;

D (wymowa: de, minuskuła: d) – czwarta litera alfabetu łacińskiego, szósta litera alfabetu polskiego, w którym służy do oznaczania spółgłoski zwartej zębowej dźwięcznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Da

1. przekazać coś komuś, ofiarować, wręczyć, powierzyć itp.;
2. dać się:
a) pozwolić się oszukać, pokonać itp.;
b) być możliwym; można

Jednostka masy atomowej, dalton, zwyczajowo atomowa jednostka masy, potocznie unit; symbol u (od ang. unit, jednostka) lub Da – stała fizyczna będąca jednostką masy, ze względów praktycznych zdefiniowana jako 1/12 masy atomu węgla 12C, a w przybliżeniu równa masie atomu wodoru (jego najlżejszego izotopu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dab

rodzaj ruchu tanecznego z użyciem głowy i obu rąk; dabbing

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. dzielnica Katowic;

(2.2) geogr. część miasta Jaworzno;

(2.3) geogr. toponim, nazwa kilku przysiółków i osad w Polsce

(2.4) geogr. wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Olsztynek;

(2.5) geogr. niezamieszkała osada w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Korsze;

(2.6) herald. nazwa dwóch różnych herbów szlacheckich; oraz

- DAB – kod IATA amerykańskiego portu lotniczego Daytona Beach
- Dansk Automobil Byggeri A/S – duńska firma, która przez wiele lat produkowała pojazdy samochodowe, głównie autobusy
- Digital Audio Broadcasting – technologia pozwalająca nadawać programy radiowe w formie cyfrowej
- Dortmunder Actien-Brauerei GmbH – dortmundzki koncern piwowarski
- Dab – figura taneczna, rozpropagowana w internecie w ostatnim kwartale 2015 roku przez artystów hip-hopowych oraz w sporcie przez graczy NFL.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dabbing

[czytaj: dabing]
1. rodzaj ruchu tanecznego z użyciem głowy i obu rąk; dab;
2. wdychanie dymu powstałego wskutek podgrzewania koncentratu marihuany do bardzo wysokiej temperatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Dabecja

krzew z rodziny wrzosowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dabigatran

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwkrzepliwy stosowany doustnie; odwracalny, bezpośredni inhibitor trombiny

Dabigatran (łac. dabigatranum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy, bezpośredni i odwracalny inhibitor trombiny, stosowany w zapobieganiu zakrzepom u pacjentów z grup wysokiego ryzyka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Daboja

rodzaj jadowitego węża z rodziny żmijowatych, zamieszkującego tereny południowo-wschodniej Europy, południowej Azji aż po północno-wschodnią Afrykę, o długości do 2 metrów

Daboia – rodzaj jadowitych węży z podrodziny żmij (Viperinae) w rodzinie żmijowatych (Viperidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dabować

1. wykonywać specyficzny ruch taneczny z użyciem głowy i obu rąk;
2. wdychać dym powstały wskutek podgrzewania koncentratu marihuany do bardzo wysokiej temperatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Dac

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wiać z dużą siłą

(1.2) dmuchając w instrument muzyczny, wydobywać z niego dźwięki

#### Źródła:

Wiktionary

# Dacan

buddyjska świątynia i klasztor w Rosji

Dacan – termin oznaczający buddyjskie uczelnie-klasztory w tybetańskiej tradycji Gelukpy położone w Rosji, szczególnie w Syberii Wschodniej. Z zasady, dacan posiada wydział filozoficzny oraz medyczny. Przed XX w. dacany istniały tylko w Buriacji i na Zabajkalu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dacentrur

rodzaj dinozaura z infrarzędu stegozaurów; omozaur

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dacewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dach

1. konstrukcja chroniąca budynek przed opadami atmosferycznymi;
2. górna część pojazdu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górna część budynku, pojazdu itp., pokrycie osłaniające wnętrze przed deszczem, słońcem itp.;

(1.2) przen. dom, mieszkanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dacharz

potocznie: dekarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Dachau

miasto w Niemczech

Dachau – miasto powiatowe w południowych Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, w regionie Monachium, siedziba powiatu Dachau. Leży ok. 20 km w kierunku północno-zachodnim od Monachium. Zamieszkane przez 43 255 mieszkańców (31 grudnia 2011). Przez miasto przepływa rzeka Amper. W Dachau rozwinął się przemysł elektrotechniczny, precyzyjny, włókienniczy i środków transportu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dachcęgi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) narzędzie dekarskie służące do zaginania blachy, mające spłaszczone końcówki, które umożliwiają zaginanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Dachdeker

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dekarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Dacholeum

materiał do pokrywania dachów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dachować

o samochodzie: przewrócić się, przewracać się na dach podczas jazdy; kapotować, kapotażować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przewracać się na dach

(1.2) mieć wypadek samochodowy z wywrotką na dach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o pojeździe przewrócenie się na dach w trakcie wypadku

#### Źródła:

Wiktionary

# Dachowaty

przymiotnik

(1.1) podobny do dachu

#### Źródła:

Wiktionary

# Dachówczarka

maszyna do wyrobu dachówek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. maszyna do formowania dachówek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dachówczarnia

fabryka dachówek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład wytwarzający dachówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dachóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: dachówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dachowiec

1. potocznie: kot bezpański;
2. nierasowy kot domowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. nierasowy kot

(1.2) pot. zdziczały, bezpański kot

Kot europejski krótkowłosy (zwany niekiedy również kotem celtyckim) – naturalna, stosunkowo niedawno uznana rasa kota. Uznanie rasy nastąpiło ze względu na konieczność ochrony pierwotnych genów kotów występujących od wieków na terenie Europy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dachówka

wyrób budowlany używany do wykonywania pokryć dachowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. ceramiczna (niekiedy kamienna lub betonowa) płytka stosowana do pokrywania dachów;

Dachówka – wyrób budowlany o różnych kształtach i wymiarach, używany do wykonywania pokryć dachowych. Do krycia kalenic i szczytów dachów stosuje się dachówki o odpowiednim kształcie, zwane gąsiorami.

  Ze względu na rodzaj materiału użytego do produkcji dachówki dzielą się na:

- dachówki ceramiczne – wykonane z gliny ceglarskiej. Dzielimy je na:
  - naturalne – wyrabiane z surowej gliny, mają powierzchnię porowatą i matową. Wskazane do stosowania na obiektach zabytkowych.
  - angobowane – pokrywane płynną glinką z dodatkiem barwników w odcieniach czerwieni i miedzi, brązu, żółcienia także niebieskie, zielone i czarne,
  - glazurowane – powlekane bezbarwnym lub kolorowym szkliwem, dzięki temu ich powierzchnia jest lśniąca, mają też najwięcej odcieni.
- dachówki cementowe – wykonane z zaprawy cementowej,
- dachówki szklane – wykonane ze szkła,
- dachówki wykonane z innych materiałów, np. włókno-cementu.

  Natomiast ze względu na proces produkcji można wyróżnić:

- dachówki ciągnione,
- dachówki tłoczone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dachówkowato

przysłówek sposobu

(1.1) nachodząc na siebie jak dachówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Dachówkowaty

przypominający dachówkę lub ułożenie dachówki

przymiotnik

(1.1) rozmieszczeniem, ułożeniem przypominający dachówkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dachówkowy

przymiotnik od: dachówka

przymiotnik

(1.1) związany z dachówkami; wykonany z dachówek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dachowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dachowy

przymiotnik od: dach

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący dachu, związany z dachem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dachołaz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przen. kot

#### Źródła:

Wiktionary

# Dachstein

[czytaj: dachsztajn]
1. masyw górski w Alpach;
2. grupa górska w Alpach Salzburskich;
3. lodowiec w Austrii;
4. miejscowość i gmina we Francji

- Dachstein (masyw górski) – masyw górski w Alpach
- Dachstein (grupa górska) – grupa górska i masyw w Alpach Salzburskich
- Dachstein – lodowiec w Austrii
- Dachstein – miejscowość we Francji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dacia

[czytaj: daczja] samochód marki Dacia

S.C. Automobile Dacia S.A. – rumuński producent samochodów osobowych i dostawczych powstały w 1966 roku pod nazwą Uzina de Autoturisme Pitești w mieście Mioveni.

Przedsiębiorstwo od początku współpracowało z koncernem Renault. Nazwa pochodzi od Dacji – historycznej rzymskiej krainy na terenie obecnej Rumunii. Dacia jest filią francuskiego koncernu Renault oraz największym rumuńskim eksporterem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dacja

prowincja rzymska podbita przez Rzymian za panowania Trajana; obecnie Rumunia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej;

Dacja (rumuński Dacia) – kraina historyczna w Europie południowo-wschodniej (w przybliżeniu na obszarze dzisiejszej Rumunii). Od północy była ograniczona Karpatami, od wschodu Prutem, od południa dolnym Dunajem, od zachodu początkowo środkowym biegiem Dunaju, a od I wieku naszej ery – Cisą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dacjausz

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dacjusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Dacjusz – imię pochodzenia łacińskiego.

Imię Dacjusz, podobnie jak Dacjan, oznacza pochodzącego z Dacji.

Wśród patronów tego imienia – św. Dacjusz, biskup Mediolanu (zm. w 552 roku).

Dacjusz imieniny obchodzi 14 stycznia, 27 stycznia i 21 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dacjuszostwo

Dacjusz z małżonką; Dacjuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dacjuszowie

Dacjusz z małżonką; Dacjuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dacjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dacjusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Dacki

1. → Dacja;
2. fiołek dacki - gatunek rośliny z rodziny fiołkowatych;
3. język dacki - wymarły język indoeuropejski starożytnej Dacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Dacją, dotyczący Dacji

(1.2) hist. związany z Dakami, dotyczący Daków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język dacki;

Dacki (ukr. Дацьки, Daćky) – wieś na Ukrainie, w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dacron

[czytaj: dakron] włókno syntetyczne poliestrowe, służące do wyrobu tkanin; dakron

Poli(tereftalan etylenu), PET (C10H8O4)n – termoplastyczny polimer z grupy poliestrów stosowany na dużą skalę do produkcji włókien syntetycznych i butelek do napojów bezalkoholowych. PET powstał w latach czterdziestych XX wieku w Wielkiej Brytanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dacronowy

przymiotnik od: dacron

#### Źródła:

SJP.pl

# Dacyt

magmowa skała wylewna

Dacyt – skała magmowa, obojętna, wylewna lub subwulkaniczna. Jego plutonicznym odpowiednikiem jest tonalit.

Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF dacyt zajmuje pola 4 i 5.

W klasyfikacji TAS dacyt zajmuje pole O3 (dacyty).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dacza

podmiejska willa lub domek letniskowy mieszkańców miasta, wybudowany na działce rekreacyjnej; domek letni (podmiejski, letniskowy), willa podmiejska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) domek letniskowy

Dacza (z ros. да́ча), domek letniskowy, dom wakacyjny – dom, zwykle nieduży i otoczony działką, znajdujący się poza miastem, ale najczęściej w jego pobliżu, służący celom wypoczynkowym.

Dacze są bardzo popularne na terenie dawnych republik radzieckich, gdzie były swoistym symbolem pozycji społecznej. W przeszłości wydzielano specjalne tereny dla dacz prominentów: polityków, artystów, naukowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daczkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dacznik

potocznie: właściciel daczy - willi podmiejskiej lub domku letniskowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Daczowicz

właściciel daczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Daczowisko

potocznie: teren zabudowany daczami (domkami letniskowymi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Daczowy

rzadko: związany z daczą - willą podmiejską lub domkiem letniskowym, np. daczowi turyści

#### Źródła:

SJP.pl

# Dada

1. awangardowy ruch artystyczny i literacki rozwijający się w latach 1916-23 w Europie i Ameryce, będący anarchiczną negacją dziedzictwa kulturalnego Europy; dadaizm;
2. związany z dadaizmem; dadaistyczny

Dadaizm (dada) – międzynarodowy ruch artystyczno-literacki w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były dowolność wyrazu artystycznego, zerwanie z wszelką tradycją i swoboda twórcza odrzucająca istniejące kanony. Jego członkowie, będący świadkami I wojny światowej, w poczuciu rozpadu cywilizacji negowali powszechnie przyjęte ideały estetyczne i wartości. Nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu, które spójnie łączyłyby ich dzieła – jednoczyła ich raczej wspólna postawa niż styl.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dadaista

przedstawiciel dadaizmu (kierunku artystycznego XX wieku)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. liter. artysta działający w nurcie dadaizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dadaistka

zwolenniczka dadaizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dadaistyczny

związany z dadaizmem, charakterystyczny dla dadaizmu (awangardowego ruchu artystycznego z początków XX wieku)

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. związany z dadaizmem lub dadaistami

przymiotnik jakościowy

(2.1) szt. charakterystyczny dla dadaizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dadaizm

awangardowy ruch artystyczny i literacki rozwijający się w latach 1916-23 w Europie i Ameryce, będący anarchiczną negacją dziedzictwa kulturalnego Europy; dada

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. awangardowy kierunek literacko-artystyczny z lat 1916-1924;

Dadaizm (dada) – międzynarodowy ruch artystyczno-literacki w sztuce XX wieku, którego głównymi hasłami były dowolność wyrazu artystycznego, zerwanie z wszelką tradycją i swoboda twórcza odrzucająca istniejące kanony. Jego członkowie, będący świadkami I wojny światowej, w poczuciu rozpadu cywilizacji negowali powszechnie przyjęte ideały estetyczne i wartości. Nie wytworzyli jednolitego stylu czy programu, które spójnie łączyłyby ich dzieła – jednoczyła ich raczej wspólna postawa niż styl.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dadaj

jezioro w Polsce

- Dadaj (jezioro)
- Dadaj (rzeka)
- Dadaj – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Barczewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dadej

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dados

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dadźbog

bóg słowiański; Dadźbóg

Dadzbog – staropolskie imię męskie, złożone z członu Dadz ("daj") i -bog ("Bóg", ale pierwotnie "los, dola, szczęście"). Prawdopodobnie oznaczało wezwanie do losu: "daj, losie [późn. daj Bóg]".

Dadzbog imieniny obchodzi 29 września.

Żeński odpowiednik: Dadzboga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daewoo

[czytaj: dełU] produkt firmy Daewoo

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Daewoo Group (hangul: 대우, hancha: 大宇, transkrypcja poprawiona: Daeu czyt. Deu) – południowokoreański wielobranżowy koncern działający w wielu gałęziach przemysłu, m.in. w okrętownictwie, sprzęcie elektronicznym, nieruchomościach, budownictwie, sprzęcie budowlanym, a także w motoryzacji, założony w 1967 roku w Seulu, w 1999 roku koncern ogłosił bankructwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daf

marka samochodu ciężarowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. duży bęben obręczowy używany w tradycyjnej muzyce Bliskiego Wschodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dafne

niski krzew z rodziny wawrzynkowatych, o trwałych lub opadających liściach, wonnych kwiatach i trujących owocach, rosnący w Europie i Azji; wawrzynek

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mit. postać z mitów greckich, nimfa, która adorowana przez Apolla zamieniła się w drzewo laurowe;

(1.2) imię|polski|ż.

(1.3) geogr. hist. starożytne miasto w północno-wschodnim Egipcie;

(1.4) geogr. hist. starożytne miasto w pobliżu Antiochii Syryjskiej

- Dafne – w mitologii greckiej nimfa, ukochana Apollina
- Dafne – starożytne miasto koło Antiochii Syryjskiej
- Dafne – starożytne miasto w Egipcie
- Dafne – jeden z pałaców cesarzy bizantyjskich
- Dafne – opera Jacopo Periego (1598)
- Dafne – opera Marco da Gagliano (1608)
- Dafne – XVII-wieczna opera niemiecka Heinricha Schütza
- Dafne – opera Richarda Straussa (1937)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dafnia

planktonowy skorupiak słodkowodny; rozwielitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. rozwielitka.

Dafnia, rozwielitka (Daphnia) – rodzaj słodkowodnych stawonogów zaliczanych do grupy wioślarek. Mają 2 pary czułków: pierwsza pełni rolę narządu czuciowego, druga stanowi główny narząd ruchu (rozwielitki poruszają się skokami) oraz 5 par odnóży tułowiowych, pełniących funkcje filtracyjne. Rozmiary ich ciała wahają się od 1 do 6 mm, samce są znacznie mniejsze od samic. Żywią się glonami, bakteriami i zawiesiną organiczną, którą odfiltrowują z wody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dag

średniowieczna broń sieczna, rodzaj sztyletu; deka

- dekagram (dag) – jednostka masy, równa 0,01 kilograma
- skierowany graf acykliczny (directed acyclic graph) – struktura danych w informatyce
- Dag – postać z mitologii nordyckiej
- diacyloglicerole

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daga

średniowieczna broń sieczna, rodzaj sztyletu; deka

Daga, deka – sztylet o długiej (40–60 cm), szerokiej u nasady i zwężającej się ku sztychowi głowni. Służyła do rozdzierania kolczugi przeciwnika lub do pchnięcia w miejsca nie osłonięte zbroją. Używany w Europie Zachodniej od wczesnego średniowiecza do XVII wieku. W Polsce mało popularny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dagan

Dagan, hebrajski Dagon (hebr. ‏דגון‎) – główny bóg czczony przez północno-zachodnie ludy semickie. Prawdopodobnie opiekował się on rolnictwem i zbożem. Był czczony na całym Bliskim Wschodzie z Mezopotamią włącznie (czcili go m.in. Fenicjanie, Amoryci). Pierwotne znaczenie imienia nie jest znane. Słowo dagán w języku hebrajskim i ugaryckim określa „ziarno” a słowo dag oznacza „rybę”. Według jednego z przekazów bóg Dagan był wynalazcą pługa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Dagda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitcelt. główne bóstwo celtyckie występujące w mitologii iryjskiej;

(1.2) geogr. miasto na Łotwie;

- Dagda – bóstwo irlandzkie
- Dagda – miasto na Łotwie
- Dagda – jezioro

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dagerotyp

obraz otrzymany metodą dagerotypii, najdawniejszą techniką fotograficzną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. fotografia wykonana za pomocą dagerotypii

Dagerotypia – proces fotograficzny, w wyniku którego na metalowej płytce otrzymywany jest unikatowy (bez możliwości jego powielenia) obraz, zwany dagerotypem. Technika ta została opracowana w latach 20. i 30. XIX wieku przez Josepha Nicéphore’a Niépce’a i Louisa Jacques’a Daguerre’a (od jego nazwiska pochodzi jej nazwa), a komercyjnie dostępna od 1839 roku. Był to pierwszy w historii praktyczny proces fotograficzny, a rok 1839 symbolicznie uważany jest za początek praktycznej fotografii. Dagerotypia dominowała do lat 50. XIX, kiedy wyparły ją inne techniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dagerotypia

najstarsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. hist. pierwsza technika otrzymywania obrazów fotograficznych;

Dagerotypia – proces fotograficzny, w wyniku którego na metalowej płytce otrzymywany jest unikatowy (bez możliwości jego powielenia) obraz, zwany dagerotypem. Technika ta została opracowana w latach 20. i 30. XIX wieku przez Josepha Nicéphore’a Niépce’a i Louisa Jacques’a Daguerre’a (od jego nazwiska pochodzi jej nazwa), a komercyjnie dostępna od 1839 roku. Był to pierwszy w historii praktyczny proces fotograficzny, a rok 1839 symbolicznie uważany jest za początek praktycznej fotografii. Dagerotypia dominowała do lat 50. XIX, kiedy wyparły ją inne techniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dagerotypiczny

wykonany techniką dagerotypii

#### Źródła:

SJP.pl

# Dagerotypistka

→ dagerotypista

Patrz:dagerotypista

#### Źródła:

SJP.pl

# Dagerotypować

sporządzać obraz metodą dagerotypii, najdawniejszą techniką fotograficzną

#### Źródła:

SJP.pl

# Dagerotypowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dagerotypować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dagerotypowy

przymiotnik od: dagerotyp

przymiotnik

(1.1) związany z dagerotypią, dotyczący dagerotypii

(1.2) wykonany w technice dagerotypii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dagestan

republika w Rosji; Republika Dagestanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. republika autonomiczna wchodząca w skład Rosji;

Dagestan (ros. Дагестан, Dagestan), Republika Dagestanu (ros. Респу́блика Дагеста́н, Riespublika Dagiestan) – autonomiczna, wieloetniczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dagestańczyk

mieszkaniec Dagestanu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mieszkaniec Dagestanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dagestanka

mieszkanka Dagestanu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. obywatelka Dagestanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dagestański

przymiotnik od: Dagestan (republika rosyjska)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Dagestanu lub Dagestańczyków; związany lub wywodzący się z Dagestanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daglezja

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, występuje głównie w Ameryce Północnej; jedlica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pseudotsuga|ref=tak., rodzaj drzew iglastych z rodziny sosnowatych;

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju daglezji (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daglezjowy

przymiotnik od: daglezja

przymiotnik

(1.1) składający się z daglezji

(1.2) wykonany z drewna lub innej części daglezji

(1.3) będący częścią daglezji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dagmara

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Dagmara – imię żeńskie pochodzenia skandynawskiego. Wywodzi się być może z połączenia słów dag „dzień” i mar „dziewica”, „panna”, albo też mari „sławny”. Możliwe, że jest to duńska wersja słowiańskiego imienia Drogomira, które nosiła czeska księżniczka, żona Waldemara II Zwycięskiego.
Brak jednoznacznego pochodzenia imienia. Może to być także żeńska forma imienia Dagmar, będącego imieniem dynastycznym u plemion frankońskich pochodzenia celtyckiego oznaczająca 'wielki przez dobroć' lub germańskiego w znaczeniu 'mąż jasny jak dzień', jak i żeńska forma imienia Dagobert.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dagmarka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Dagmara

#### Źródła:

Wiktionary

# Dagmarzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dagmary lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Dagna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Dagna – imię żeńskie pochodzenia skandynawskiego. Spolszczona forma imienia Dagny wywodzącego się z połączenia słów dag – „dzień” i ny – „nowy”.

Dagna imieniny obchodzi 11 września i 16 października.

Znane osoby o imieniu Dagny:

- Dagny Juel Przybyszewska – norweska artystka;
- Dagny Taggart – bohaterka bestsellerowej powieści Atlas zbuntowany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dagniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dagny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Dagoba

typ sakralnej budowli buddyjskiej pełniącej funkcję relikwiarza, budowanej z cegły i ubitej ziemi

Stupa (sanskr. स्तूप stūpa; pali थुप thūpa, taj. เจติย czedi; laot. that; jap. 卒塔婆 sotoba, kopiec, szczyt) – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii, pełniącej funkcję relikwiarza. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii – czedi, w Birmie - zedi lub paya, w Indonezji – candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii – suburganu. Buddyjska stupa symbolizuje oświecony stan Buddy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dagobert

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Dagobert – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się z połączenia słów degr - "dzień" i beracht "jasny". Istnieje teoria, jakoby Dagobert był imieniem chrzestnym Mieszka I.

Dagobert imieniny obchodzi 23 grudnia, jako wspomnienie św. Dagoberta, króla Austrazji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dagon

bóg czczony przez północno-zachodnie ludy semickie; Dagan

Dagan, hebrajski Dagon (hebr. ‏דגון‎) – główny bóg czczony przez północno-zachodnie ludy semickie. Prawdopodobnie opiekował się on rolnictwem i zbożem. Był czczony na całym Bliskim Wschodzie z Mezopotamią włącznie (czcili go m.in. Fenicjanie, Amoryci). Pierwotne znaczenie imienia nie jest znane. Słowo dagán w języku hebrajskim i ugaryckim określa „ziarno” a słowo dag oznacza „rybę”. Według jednego z przekazów bóg Dagan był wynalazcą pługa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dagurowie

grupa etniczna w północno-wschodnich Chinach; Dahurowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dagurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dagurów, dotyczący Dagurami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język dagurski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Dagusia

zdrobnienie od: Dagmara (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dagusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dagusi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Dahab

Dahab (egipski języka arabskiego: دهب [ˈdæhæb]) – nadmorska miejscowość turystyczna na wybrzeżu Zatoki Akaba, na półwyspie Synaj w Egipcie. Administracyjnie należy do gubernatorstwa (muhafaza) Synaj Południowy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Dahabija

długi, wąski statek żaglowy, używany w żegludze na Nilu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dahl

Luksemburg:

- Dahl – wieś w gminie Goesdorf, w kantonie Wiltz

Niemcy:

- Dahl – dzielnica Olpe
- Dahl – dzielnica Paderbornu
- Dahl – dzielnica Wipperfürthu
- Dahl – dzielnica Wuppertalu

Stany Zjednoczone:

- Dahl – miejscowość

#### Źródła:

Wikipedia

# Dahlbergh

[czytaj: dolberi] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dahomej

dawne państwo afrykańskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dahomejczyk

obywatel Dahomeju (dawnego państwa afrykańskiego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dahomejka

obywatelka Dahomeju (dawnego państwa afrykańskiego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dahomejski

przymiotnik od: Dahomej (dawne państwo w Afryce)

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Dahomejem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dahurowie

grupa etniczna w północno-wschodnich Chinach; Dagurowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dahurski

1. → Dahurowie;
2. brzoza dahurska - gatunek drzewa z rodziny brzozowatych

przymiotnik

(1.1) związany z plemięemieniem Dahurów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daihatsu

[czytaj: dajhatsu albo dajhacu] samochód marki Daihatsu

Daihatsu (jap. ダイハツ工業株式会社 Daihatsu Kōgyō Kabushiki-gaisha) – japoński producent samochodów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daikon

odmiana rzodkwi popularna w krajach Dalekiego Wschodu; rzodkiew japońska

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Raphanus sativus acanthiformis., rzodkiew japońska;

Rzodkiew japońska (Raphanus sativus var. longipinnatus) – rzodkiew japońska, daikon. Kultywar rzodkwi zwyczajnej. Jedno z podstawowych warzyw uprawianych i spożywanych w Japonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daimler

[czytaj: dajmler] samochód marki Daimler

- Daimler – marka samochodów, pierwotnie należąca do niemieckiego Daimler-Motoren-Gesellschaft, w późniejszych latach wykorzystywana przez brytyjskie Daimler Company

Przedsiębiorstwa motoryzacyjne:

- Daimler-Motoren-Gesellschaft – przedsiębiorstwo niemieckie, 1890–1926
- Daimler-Benz – koncern niemiecki, 1926–1998
- DaimlerChrysler – koncern niemiecko-amerykański, 1998–2007
- Daimler – koncern niemiecki, 2007–2022 (obecnie Mercedes-Benz Group)
- Daimler Truck – koncern niemiecki, 2021–nadal, producent samochodów ciężarowych i autobusów
- Daimler Company – przedsiębiorstwo brytyjskie, 1896–nadal

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daimler-Benz

[czytaj: dajmler benc] firma produkująca samochody

Daimler-Benz AG – byłe niemieckie przedsiębiorstwo zajmujące się produkcją samochodów oraz silników, istniejące w latach 1926–1998.

Pierwsza umowa o wspólnym działaniu pomiędzy Benz & Cie. Carla Benza a Daimler-Motoren-Gesellschaft założoną przez Gottlieba Daimlera i Wilhelma Maybacha podpisana została 1 maja 1924 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daimlerchrysler

[czytaj: dajmler-krajzler] firma samochodowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Daimonion

w filozofii starożytnej: ostrzegawczy głos wewnętrzny powstrzymujący przed czynieniem zła, sumienie; dajmonion

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mitgr. półboska istota duchowa, która pośredniczy między światami bogów a ludzi

(1.2) filoz. staroż. głos ducha opiekuńczego, ostrzegawczy głos wewnętrzny człowieka, który odradzał czynienia złych czynów i popełniania błędów;

Daimonion (gr. δαιμονιον zdrobnienie od δαίμων, daimōn "Bóg; bóstwo; demon") – w filozofii starożytnej – głos bóstwa, sumienie, ostrzegawczy głos wewnętrzny. Jego działanie sprowadzało się wyłącznie do odradzania czynienia złych rzeczy i podejmowania błędnych decyzji, nigdy natomiast nie doradzał ani nie sugerował niczego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daimyo

tytuł japońskich książąt feudalnych; dajmio

Daimyō (jap. 大名 daimyō) – panowie feudalni w średniowiecznej Japonii, po rozpoczęciu tzw. ery feudalnej (784 r.); potężni i wpływowi władcy ziemscy. Daimyō zarządzali całymi wioskami i miastami, a do dyspozycji mieli własne oddziały samurajów.Za rządów siogunów z rodu Tokugawów nastąpił podział daimyō na fudai-daimyō – bezpośrednich wasali sioguna, którzy byli spokrewnieni i związani z rodem Tokugawa jeszcze przed objęciem przez nich władzy – oraz tozama-daimyō, nie spokrewnionych z Tokugawami, ale uważających się za co najmniej im równych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daina

litewska pieśń ludowa opisująca życie codzienne ludu; dajna

Daina – tradycyjna forma nierymowanej pieśni łotewskiej i litewskiej, najczęściej bardzo krótkiej (do czterech strof), zróżnicowanej pod względem tematyki, metryki, stylistyki i sposobu wykonywania.

Do początku XX w. dainy przekazywane były wyłącznie w formie ustnej, mimo że niektóre liczą ponad tysiąc lat. Wiele z nich zawiera elementy kulturowe z czasów przedchrześcijańskich, na przykład nazwy pogańskich bóstw jak Saule (bogini słońca) czy Meness (bóstwo księżyca), a niekiedy nawet nawiązania do obrzędów magicznych. Dainy ukazują również różne obszary życia społecznego, a nawet politycznego, zawierają aluzje do dawnych tradycji, świąt i zwyczajów erotycznych. Język pieśni jest barwny z różnorodną stylistyką i symbolami. Na przykład pannę symbolizuje często kwiat ruty, natomiast symbolem młodzieńca jest rumak. Utratę dziewictwa wyraża zwiędnięty wianek lub zdeptany przez rumaka ogródek z rutą. Szacuje się, że tylko na Łotwie do naszych czasów przetrwało 218 tysięcy tych utworów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dairy

odmiana bydła mlecznego, wyhodowana w Anglii

#### Źródła:

SJP.pl

# Daisy

[czytaj: dejzi] imię angielskie

- Daisy – miejscowość w USA, w stanie Arkansas, w hrabstwie Pike
- Daisy – miasto w USA, w stanie Georgia, w hrabstwie Evans
- Księżna Daisy – Maria Teresa Oliwia Hochberg von Pless, arystokratka angielska związana z zamkiem w Pszczynie i zamkiem Książ
- Daisy – postać komiksowa z komiksów Walta Disneya
- DAISY – standard książek dla niewidomych
- Daisy – potoczna nazwa Jeziora Zielonego w woj. dolnośląskim, w powiecie świdnickim na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego
- Jeziorko Daisy – rezerwat przyrody nieożywionej, wchodzący w skład Książańskiego Parku Krajobrazowego
- Daisy Chain – rodzaj pętli używany we wspinaczce
- Daisy – piosenka Zedda i Julii Michaels.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daj

forma czasownika.

(1.1) rozk. 2. os. lp., zob. dać.

partykuła

(2.1) stpol. śrpol. bodaj, oby, niech

Daj – trzeci longplay polskiego piosenkarza Jerzego Połomskiego, wydany w 1969 roku nakładem wydawnictwa muzycznego Polskie Nagrania „Muza”. Album zawiera 11 utworów wokalisty, w tym festiwalowe przeboje „Daj” oraz „Cała sala śpiewa”.

W 2001 roku wydano na płycie kompaktowej reedycję albumu, poszerzoną o utwory „Jeśli chcesz, podaruję Ci księżyc”, „To ten walczyk nasz”, „Warszawskie dziewczyny” oraz „Przyszłaś do mnie jak piosenka”. Album ukazał się nakładem tej samej wytwórni płytowej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dajacki

→ Dajakowie

Patrz:Dajakowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dajaczka

mieszkanka wyspy Borneo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dajak

mieszkaniec wyspy Borneo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dajakowie

nazwa ludów mieszkających w środkowej części wyspy Borneo

Dajakowie – zbiorcza nazwa autochtonicznych ludów indonezyjskich zamieszkujących wyspę Borneo, obejmująca ok. 400 grup etnicznych, m.in. Ibanów (Dajaków morskich), Klementanów, Ngadżu, Kajanów, Kedajanów, Kenjah, Murutów, Punanów. Dla celów porządkowych ludy te dzieli się pod względem głównej gałęzi gospodarki żywnościowej na Dajaków morskich, lądowych i koczowników. Populacja Dajaków liczy ok. 6 mln osób (lata 90. XX w.). Posługują się szeregiem własnych języków austronezyjskich, współcześnie również indonezyjskim. Większość religijną stanowią muzułmanie (gł. na wybrzeżu) i chrześcijanie, część ludów z wnętrza wyspy zachowuje tradycyjne wierzenia henoteistyczne o pochodzeniu naturalnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dajan

nazwisko

Bejt din lub bet din (hebr. ‏בית דין‎ dosł. „dom sądu”, jid. ‏בית־דין‎ bez(d)n) – sąd dajanów, żydowski trybunał religijny. Instytucja ta ma swoje korzenie w starożytnym Izraelu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dajczak

nazwisko

- Edward Dajczak (ur. 1949) – biskup rzymskokatolicki
- Wawrzyniec Dayczak (ur. 1882) – architekt i inżynier
- Władysław Dajczak (ur. 1959) – polityk, inżynier, samorządowiec, senator VII kadencji
- Wojciech Dajczak (ur. 1962) – prawnik, profesor nauk prawnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dajesz

1. przekazywać coś, obdarzać czymś;
2. użyczyć, zapewnić;
3. powierzać coś (funkcję, stanowisko);
4. kierować, wysyłać;
5. przekazywać do wykonania;
6. występować z czymś, wystawiać na scenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dajka

żyła skał magmowych przecinająca skały starsze niezgodnie z ich warstwowaniem

Dajka (żyła niezgodna) – ciało skalne powstałe przez intruzję magmy niezgodnie z układem starszych warstw skalnych i przecinające te warstwy. Może mieć grubość od kilku milimetrów do kilkuset metrów, a długość do kilkuset kilometrów. Na pewnej przestrzeni dajka może przebiegać zgodnie z otaczającymi skałami osadowymi i wtedy przypomina sill, z którym może być mylona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dajmio

tytuł japońskich książąt feudalnych; daimyo

Daimyō (jap. 大名 daimyō) – panowie feudalni w średniowiecznej Japonii, po rozpoczęciu tzw. ery feudalnej (784 r.); potężni i wpływowi władcy ziemscy. Daimyō zarządzali całymi wioskami i miastami, a do dyspozycji mieli własne oddziały samurajów.Za rządów siogunów z rodu Tokugawów nastąpił podział daimyō na fudai-daimyō – bezpośrednich wasali sioguna, którzy byli spokrewnieni i związani z rodem Tokugawa jeszcze przed objęciem przez nich władzy – oraz tozama-daimyō, nie spokrewnionych z Tokugawami, ale uważających się za co najmniej im równych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dajmon

manifestacja duszy świadomych istot

Daimon lub dajmon może oznaczać:

- Demon (z gr. daimōn) – pojęcie w mitologii i religioznawstwie, jedna z nazw diabła
  - patrz też: Demon (ujednoznacznienie)
- Daimonion (z gr. daimōn) – głos bóstwa, sumienie w filozofii starożytnej
  - patrz też: Daimonion (ujednoznacznienie)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Dajmonion

w filozofii starożytnej: ostrzegawczy głos wewnętrzny powstrzymujący przed czynieniem zła, sumienie; daimonion

#### Źródła:

SJP.pl

# Dajna

litewska pieśń ludowa opisująca życie codzienne ludu; daina

- Dajna – rzeka na Pojezierzu Mrągowskim i Nizinie Sępopolskiej;
- Dajna – pieśń łotewska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dajnowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dajny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szczodry

Dajny (niem. Deunen) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Nazwa wsi prawdopodobnie pochodzenia staropruskiego, na co wskazuje słowo "dajny" w języku litewskim, oznaczające pieśni ludowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek ludu pochodzenia trackiego zajmującego tereny starożytnej Dacji;

#### Źródła:

Wiktionary

# Dakar

stolica Senegalu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Senegalu;

Dakar (wolof: Ndakaaru) – stolica i największe miasto Senegalu. Położone w zachodniej części kraju, nad wybrzeżem Oceanu Atlantyckiego, na Półwyspie Zielonego Przylądka, naprzeciw wysepki Gorée. Ludność: 2,4 mln (2006).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dakarczyk

mieszkaniec Dakaru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Dakaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dakarka

mieszkanka Dakaru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Dakaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dakarski

przymiotnik od: Dakar (stolica Senegalu)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Dakaru, miasta w Senegalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dakijczyk

mieszkaniec Dakki, stolicy Bangladeszu; dakkijczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Dakijka

mieszkanka Dakki, stolicy Bangladeszu; dakkijka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dakijski

→ Dhaka (stolica Bangladeszu); dakkijski, dhakijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Dakka

podium w meczecie dla czytającego głośno Koran; dikka

- Dakka (architektura) – podium w meczecie
- Dhaka – stolica Bangladeszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dakkijczyk

mieszkaniec Dakki, stolicy Bangladeszu; dakijczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Dakkijka

mieszkanka Dakki, stolicy Bangladeszu; dakijka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dakkijski

→ Dakka (stolica Bangladeszu); dakijski; dhakijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Dakocki

→ Dakota

Patrz:Dakota

#### Źródła:

SJP.pl

# Dakota

1. samolot typu Dakota;
2. samochód typu Dodge Dakota

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) etn. północnoamerykańskie plemię indiańskie

(1.2) geogr. rzeka w Ameryce Północnej

(1.3) geogr. adm. nazwa miast, gmin i hrabstw w Stanach Zjednoczonych

(1.4) geogr. zob. Dakota Południowa., zob. Dakota Północna.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) etn. członek plemięemienia Dakota (1.1)

Holandia:

- Dakota – miejscowość (plaats) w strefie Dacota/Potrero, w regionie Oranjestad-Oost, w kraju autonomicznym Aruba
- Dakota/Potrero – strefa (zone) w regionie Oranjestad-Oost, w kraju autonomicznym Aruba

Stany Zjednoczone:

- Dakota – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Stephenson
- Dakota – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Winona
- Dakota – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waushara
- Dakota (ang. Dakota Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Stephenson
- Dakota (ang. Dakota Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Meade
- Dakota (ang. Dakota Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waushara
- Dakota (ang. Dakota County) – hrabstwo w stanie Minnesota
- Dakota (ang. Dakota County) – hrabstwo w stanie Nebraska
- Dakota Południowa – amerykański stan
- Dakota Północna – amerykański stan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dakotowie

Indianin Ameryki Północnej; Siuks

Dakotowie, Dakoci, Siuksowie, Lakoci („sprzymierzeni”, „przyjaciele”) – siedem plemion Indian Ameryki Północnej z obszaru Wielkich Równin, posługujących się dialektami dakota, lakota i nakota. Dzielą się na trzy grupy: wschodnią Santee, środkową Yankton i zachodnią Teton.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dakotyjczyk

mieszkaniec Dakoty Południowej lub Dakoty Północnej (stanów w USA)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Dakoty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dakotyjka

mieszkanka Dakoty Południowej lub Dakoty Północnej (stanów w USA)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Dakoty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dakotyjski

dotyczący Dakotów (plemiona indiańskiego), charakterystyczny dla Dakotów

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Dakoty, związany z Dakotą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dakowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dakowie

Dakowie (zwani także Getami, Dako-Getami lub Geto-Dakami) – starożytny lud pochodzenia trackiego zajmujący Dację – tereny lewobrzeżnego Dunaju, na obszarze mniej więcej obecnego państwa rumuńskiego i częściowo węgierskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Dakowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Mirosław Dakowski – polski fizyk
- Paweł Dakowski – polski zootechnik, nauczyciel akademicki i urzędnik państwowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dakron

włókno syntetyczne poliestrowe, służące do wyrobu tkanin; dacron

Poli(tereftalan etylenu), PET (C10H8O4)n – termoplastyczny polimer z grupy poliestrów stosowany na dużą skalę do produkcji włókien syntetycznych i butelek do napojów bezalkoholowych. PET powstał w latach czterdziestych XX wieku w Wielkiej Brytanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dakronowy

przymiotnik od: dakron

#### Źródła:

SJP.pl

# Daktyl

1. owoc palmy daktylowej;
2. stopa wierszowana złożona z trzech sylab: długiej i dwóch krótkich w metryce antycznej, bądź z akcentowanej i dwóch nieakcentowanych w wierszu sylabotonicznym;
3. grecka miara długości wynosząca dawniej 1,78 cm (7/10 cala), obecnie 1 cm

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. spoż. owoc daktylowca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) liter. w poezji antycznej: stopa wierszowa składająca się z sylaby długiej i dwóch krótkich;

(2.2) metrol. miar. współczesna grecka miara długości, równa 1 cm

- daktyl (metryka)
- Daktyl (księżyc) – księżyc planetoidy (243) Ida
- daktyl – owoc daktylowca właściwego (Phoenix dactylifera)
- Daktyl – jedno z bóstw w mitologii greckiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daktyliczny

przymiotnik od: daktyl (w znaczeniu: stopa wierszowana), np. wiersz daktyliczny

przymiotnik

(1.1) liter. związany z daktylem (metrycznym)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daktylioteka

1. specjalnie przystosowana szkatułka do przechowywania klejnotów, używana w antycznej Grecji;
2. kolekcja kamei, gemm i pierścieni, od XVIII w. również kolekcja ich gipsowych odlewów i woskowych odcisków

Daktylioteka (łac. dactyliotheca, gr. δακτυλιοθήκη od daktýlion δακτύλιον – „pierścień” i thḗkē θήκη – „składnica, schowek”) – kolekcja artystycznie rzeźbionych kamieni, czyli gemm, lub miejsce przechowywania takiego zbioru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daktylografia

sposób porozumiewania się na migi, stosowany wśród głuchoniemych; chirologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Daktylogram

odcisk linii papilarnych palca utrwalony na papierze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odcisk/odbitka linii papilarnych palca

Daktylogram – odbitka linii papilarnych palca na papierze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daktylogyroza

choroba pasożytnicza niektórych ryb

#### Źródła:

SJP.pl

# Daktylologia

system porozumiewania się za pomocą alfabetu palcowego, stosowany przez głuchych; mowa palcowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przekazywanie słów za pomocą ruchów palców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daktyloskopia

metoda ustalania tożsamości osoby na podstawie badania odcisków linii papilarnych palców dłoni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metoda ustalania tożsamości na podstawie odcisku palca i porównania linii papilarnych

Daktyloskopia (gr. dáktylos ‘palec’, skopeín ‘oglądać’) – technika śledcza zajmująca się badaniami porównawczymi linii papilarnych dłoni w celu ustalenia sprawcy czynu zabronionego. Opiera się ona na trzech podstawowych zasadach dotyczących linii papilarnych:

- niepowtarzalności – nie istnieją dwie osoby z identycznym układem linii papilarnych,
- nieusuwalności – jedynie głębokie rany, oparzenia lub choroby mogą wywołać zmiany w wyglądzie linii papilarnych,
- niezmienności – linie papilarne są niezmienne od ich uformowania (w okresie prenatalnym) aż do całkowitego ich rozkładu (po śmierci).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daktyloskopijny

przymiotnik od: daktyloskopia; daktyloskopowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z daktyloskopią, dotyczący daktyloskopii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daktyloskopować

dokonywać daktyloskopii

#### Źródła:

SJP.pl

# Daktyloskopowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|daktyloskopować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Daktyloskopowy

przymiotnik od: daktyloskopia; daktyloskopijny

#### Źródła:

SJP.pl

# Daktylowaty

przypominający kształtem daktyl

przymiotnik

(1.1) podobny do daktyla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daktylowiec

palma tropikalna rosnąca w Afryce i Azji; palma daktylowa, feniks

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. dendr. nazwa systematyczna|Phoenix|L.|ref=tak., drzewo z rodziny arekowatych, o pierzastych liściach;

Daktylowiec (Phoenix L.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych (Arececeae). Obejmuje 13–14 gatunków palm o pierzastych liściach. Występują one w tropikalnej i subtropikalnej części Azji, Afryki, w basenie Morza Śródziemnego i na Wyspach Kanaryjskich (w Europie jeden gatunek – Phoenix theophrasti). Szeroko rozprzestrzeniony w uprawie w strefie międzyzwrotnikowej jest daktylowiec właściwy tj. palma daktylowa P. dactylifera. Większość gatunków rośnie na terenach suchych, w tym na pustyniach i półpustyniach, aczkolwiek z reguły w pobliżu cieków i źródeł wód podziemnych. Część gatunków występuje w lasach monsunowych. Phoenix paludosa rośnie w miejscach bagiennych, w namorzynach od strony lądu, a Phoenix roebelenii nad rzekami w Azji Południowo-Wschodniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daktylowy

przymiotnik od: daktyl (w znaczeniu: owoc palmy daktylowej), np. olejek daktylowy; palma daktylowa - daktylowiec, palma o długich liściach, jadalnych owocach, hodowana w tropikach

przymiotnik

(1.1) związany z daktylami

(1.2) zawierający daktyle; mający smak daktyli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daktynomycyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. antybiotyk z grupy cytostatyków;

Daktynomycyna (Aktynomycyna D; łac. Dactinomycinum) – antybiotyk z grupy cytostatyków; hamuje syntezę DNA, RNA i białek; stosowany w leczeniu nowotworów wieku dziecięcego (guz Wilmsa, mięsak Ewinga), mięsaków tkanek miękkich, nowotworów zarodkowych jajników i jądra oraz ciążowej choroby trofoblastycznej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dal

duża odległość, oddalenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przestrzeń znajdująca się daleko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. hinduska zupa z soczewicy

- Dal – jezioro w stanie Dżammu i Kaszmir, w Indiach
- dal – potrawa lub składnik kuchni indyjskiej
- Władimir Dal – rosyjski leksykograf
- Dal – stacja kolejowa w Norwegii
- Dal - jacht Andrzeja Bohomolca, który w latach 1933/34 przepłyną z 3 osobową załogą z Gdyni do USA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalachów

wieś w Polsce

Dalachów – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Rudniki.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Dalachów, po jej zniesieniu w gromadzie Rudniki. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie częstochowskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalajlama

zwierzchnik Kościoła lamaickiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. tytuł zwierzchnika szkoły Gelug buddyzmu tybetańskiego, do roku 1959 tradycyjnie piastujący funkcję szefa rządu tybetańskiego;

Dalajlama (tyb. ཏཱ་ལའི་བླ་མ་, Wylie: taa-la’i bla-ma, ZWPY: Dalai Lama) – przedstawiciel szkoły gelug – jednej z czterech największych szkół buddyzmu tybetańskiego. Buddyści tybetańscy uważają Dalajlamę za manifestację bodhisattwy współczucia Awalokiteśwary, który odradza się, aby udostępniać wyzwalające z cierpienia nauki innym czującym istotom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalambercjan

operator różniczkowy

Operator d’Alemberta (dalambercjan) – operator różniczkowy II rzędu definiowany w czterowymiarowej czasoprzestrzeni Minkowskiego. Jest odpowiednikiem operatora Laplace’a \Delta definiowanego w 3-wymiarowej przestrzeni Euklidesowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalap-Uliga-Darrit

stolica Wysp Marshalla

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalas

rzeczownik

(1.1) gw-pl|Poznań. nędza

(1.2) gw-pl|Poznań. rzad. biedak, nędzarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Dalasi

[czytaj: dalas-i] waluta Gambii (1 dalasi = 100 bututów), wprowadzona w 1971 r. na miejsce gambijskiego funta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. waluta Gambii;

Dalasi (kod ISO 4217: GMD) – jednostka monetarna Gambii. Dzieli się na 100 bututów.

W 1971 dalasi zastąpiło funta gambijskiego jako oficjalną walutę Gambii. Kursie wymiany ustalony został na poziomie: 1 GMD = 0,4 funta = 4 szylingi. Obecnie w obiegu znajdują się monety o nominale 25 i 50 bututów oraz 1 dalasi. Banknoty: 5, 10, 20, 25, 50, 100, 200 GMD.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalaśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. nędzarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dalaśnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. biedak, nędzarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Dalba

pale drewniane wbite w dno przy brzegu służące do cumowania barek lub ochrony nadbrzeża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. pale wbite w dno morza, służące do cumowania lub celów nawigacyjnych

Dalba – gruby pal (wiązka pali lub rura) wbity w dno akwenu i wystający ponad powierzchnię wody, wykorzystywany w różnych celach:

- jako uchwyt do cumowania
- na terenie akwatorium portowego jako oś do ciasnego obracania jednostek pływających (tzw. obrotnica portowa)
- jako osłona wejścia do budowli hydrotechnicznej, np. wejścia do kanału, portu, śluzy, doku
- jako osłona brzegów kanału, falochronu itp., szczególnie jeżeli są przy nich płycizny
- jako wytyczenie i jednocześnie osłona krawędzi toru wodnego wytyczonego wśród płycizn
- jako rodzaj znaku nawigacyjnego lub postument dla takiego znaku
- jako miejsce do określania dewiacji kompasu magnetycznego, tzw. dalba dewiacyjna – mniejsze jednostki pływające cumują przy takiej dalbie i obracając się wokół niej określają poprawkę kompasu na różnych kursach
- jako znak graniczny (np. dalba „7” na Jeziorze Nowowarpieńskim)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalbergia

rodzaj tropikalnych drzew, ceniony przez producentów mebli i instrumentów muzycznych; drzewo palisandrowe

Dalbergia, kostrączyna (Dalbergia L.f.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae). Obejmuje 274 gatunków. Zasięg obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej z centrum zróżnicowania w kontynentalnej Afryce (ok. 70 gatunków) i na Madagaskarze (43 gatunki, z czego 42 to endemity tej wyspy). Ponad 80 gatunków rośnie w południowej Azji, 8 na Nowej Gwinei, a dwa gatunki azjatyckie sięgają też Australii. Ponad 50 gatunków rośnie na kontynentach amerykańskich z centrum zróżnicowania w Amazonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalebor

dawne imię męskie

Dalebor, Dalibor, Dalibór, Dalbor, Daleborz – starosłowiańskie imię męskie, złożone z członów Dale- ("daleko", może też "oddalać") i -bor ("walka"). Oznaczałoby więc "tego, który pozostaje daleko od walki" bądź "tego, który walczy daleko".Obecnie używane głównie na terenie Bałkanów.

Dalebor imieniny obchodzi 29 czerwca.

Żeński odpowiednik: Dalebora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalece

książkowo: bardzo

przysłówek

(1.1) bardzo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Daleczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. odległa i rozległa przestrzeń

#### Źródła:

Wiktionary

# Dalegor

dawne imię męskie

Dalegor – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Dale- ("daleki, odległy"; może też "oddalać, odsuwać") i -gor ("goreć, palić się"). Mogło oznaczać "tego, który oddala pożogę".

Dalegor imieniny obchodzi 22 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalej

1. stopień wyższy od przysłówka: daleko;
2. następnie, później;
3. słowo oznaczające rozpoczęcie, przeważnie nagłe, jakiejś czynności; nuż, nuże;
4. wykrzyknik oznaczający zachętę do zrobienia czegoś

przysłówek sposobu

(1.1) stopień wyższy od daleko

(1.2) nie przerywając, ciągle, wciąż

przysłówek czasu

(2.1) później

wykrzyknik

(3.1) wezwanie do rozpoczęcia czynności

w funkcji czasownika

(4.1) o nagłym rozpoczęciu czynności

Dalej – piosenka będąca balladą popową i drugi singel Marcina Sójki promujący jego debiutancki album Kilka prawd. Universal Music Polska wydała singel 5 kwietnia 2019.

Nagranie uzyskało status złotej płyty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalejże

forma wzmocniona od dalej

#### Źródła:

SJP.pl

# Daleki

znajdujący się w dużej odległości

przymiotnik

(1.1) taki, który jest w dużej odległości

(1.2) taki, który dopiero się wydarzy

(1.3) spokrewniony, ale nie z najbliższej rodziny

(1.4) niedorównujący, niepodobny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daleko

przysłówek sposobu

(1.1) w znacznej odległości

(1.2) na znaczną odległość

(1.3) o dużej odległości

(1.4) w długim odstępie czasowym od jakiegoś momentu

(1.5) o wiele, znacząco

(1.6) nadal, później

(1.7) najpóźniej

#### Źródła:

Wiktionary

# Daleko-

temat słowotwórczy

(1.1) w złożeniach wskazuje na daleki zasięg czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Dalekobieżny

taki, który kursuje na długiej trasie

przymiotnik

(1.1) kursujący na długiej trasie, przebywający duże odległości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalekodystansowiec

osoba pokonująca dalekie dystanse pieszo albo za pomocą środków lokomocji

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekodystansowy

odbywający się na długich dystansach, pokonujący duże odległości

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekomierz

przyrząd mierzący odległość przedmiotu od miejsca obserwacji; dalmierz, dalomierz, odległościomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekomorski

przymiotnik

(1.1) odbywający się na pełnym morzu, z dala od lądu

(1.2) zdolny do pracy, przebywania na pełnym morzu

#### Źródła:

Wiktionary

# Dalekonośność

zdolność do przenoszenie pocisków na znaczną odległość

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekonośny

przenoszący pociski na znaczną odległość

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekopis

telex; teleks;
1. wyposażony w nadajnik, odbiornik i maszynę do pisania aparat telegraficzny, drukujący nadawane i odbierane teksty;
2. tekst przesyłany urządzeniem o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. aparat telegraficzny przesyłający komunikatów w postaci drukowanej

(1.2) pot. telekom. wiadomość przekazywana dalekopisem (1.1)

(1.3) daw. telekom. telegraf

Dalekopis – telegraficzny nadawczo-odbiorczy aparat drukujący, służący do przekazywania informacji w postaci alfanumerycznej. W szczególności wykorzystywany jako abonenckie urządzenie końcowe (terminal) do realizacji usług teleksowych.

Zespół nadawczy składa się z kodera, modulatora oraz klawiatury. Naciśnięcie odpowiedniego klawisza powoduje zadziałanie zespołu nadawczego i wysłanie sygnału elektrycznego o odpowiednim dla danego znaku przebiegu impulsowym; zatrzymanie zespołu nadawczego następuje samoczynnie natychmiast po wysłaniu sygnału. Koder nadajnika ma 5 wyjść, naciśnięcie klawisza powoduje pojawienie się na nich jednej z 32 kombinacji napięć dodatnich i ujemnych. Modulator przekształca tę kombinację (równoległą) w ciąg 5 impulsów (dodatnich lub ujemnych) odpowiadających naciśniętemu znakowi dalekopisowego alfabetu telegraficznego (5-elementowego), które – poprzedzone impulsem startowym – są przesyłane do odbiornika. W odbiorniku zawierającym demodulator i dekoder zachodzi proces odwrotny: równoległa kombinacja napięć uruchamia w drukarce odpowiednią czcionkę i przesyłany znak jest odbijany na wąskim pasku papieru, z jednej strony nasączonym suchym klejem, albo arkuszu papieru. Wąski pasek z treścią był zwilżany wodą i naklejany na specjalnym druku. Natomiast treść telegramu zapisana na arkuszu papieru była odrywana i odpowiednio składana lub przepisywana na drukach ozdobnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalekopisowy

przymiotnik od: dalekopis

przymiotnik

(1.1) dotyczący dalekopisu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalekoplanowy

1. znajdujący się na dalszym planie; drugoplanowy;
2. mający mniejsze znaczenie; drugoplanowy, drugorzędny, epizodyczny, dalszoplanowy;
3. zaplanowany na później; dalszoplanowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekość

1. znaczna odległość, duże oddalenie; dal;
2. przenośnie: obcość, obojętność;
3. brak powiązania lub luźny związek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekosiężność

→ dalekosiężny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dalekosiężne; cecha tych, którzy są dalekosiężni

Patrz:dalekosiężny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalekosiężny

mający daleki zasięg, daleko sięgający

przymiotnik

(1.1) sięgający dalekiej przyszłości; wybiegający daleko w przód

(1.2) mający daleki zasięg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalekowidz

osoba źle widząca z bliska

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba źle widząca obiekty znajdujące się blisko

Nadwzroczność (łac. hyperopia), dalekowzroczność, hipermetropia – druga, obok krótkowzroczności, najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku. Jest wynikiem zbyt małych rozmiarów przednio-tylnych oka (zbyt krótką gałką oczną) w stosunku do jego siły łamiącej lub niewystarczającą siłą łamiącą układu optycznego oka (np. zbyt płaską rogówką) w stosunku do jego długości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalekowidzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. zob. dalekowzroczność.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dalekowidzka

→ dalekowidz

Patrz:dalekowidz

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekowidztwo

rzadko: wada wzroku powodująca słabe widzenie z bliska; nadwzroczność, dalekowzroczność, hipermetropia

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekowschodni

przymiotnik od: Daleki Wschód

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Dalekiego Wschodu, wywodzący się z Dalekiego Wschodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalekowzroczna

kobieta dalekowzroczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekowzroczniej

stopień wyższy od przysłówka: dalekowzrocznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalekowzroczność

1. wada wzroku powodująca słabe widzenie z bliska; dalekowidztwo, nadwzroczność, hipermetropia;
2. przenośnie: umiejętność przewidywania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. nadwzroczność.

(1.2) przen. przewidywanie tego, co może się zdarzyć

Nadwzroczność (łac. hyperopia), dalekowzroczność, hipermetropia – druga, obok krótkowzroczności, najczęściej spotykana wada refrakcyjna wzroku. Jest wynikiem zbyt małych rozmiarów przednio-tylnych oka (zbyt krótką gałką oczną) w stosunku do jego siły łamiącej lub niewystarczającą siłą łamiącą układu optycznego oka (np. zbyt płaską rogówką) w stosunku do jego długości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalekowzroczny

1. taki, który źle widzi z bliska
2. przewidujący, patrzący perspektywicznie na sprawy

przymiotnik

(1.1) dobrze widzący na dużą odległość

(1.2) przen. przewidujący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalemir

imię męskie

Dalemir, Dalimir, Dalemiar, Dalimiar – staropolskie imię męskie, złożone z członów Dale- ("daleko", może też "oddalać") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Mogło oznaczać "tego, który rozciąga pokój daleko".

Dalemir imieniny obchodzi 15 stycznia, 29 października, 5 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daleszewo

wieś w Polsce

Daleszewo (do 1945 niem. Ferdinandstein) – wieś położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daleszyce

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Daleszyce – miasto w południowej Polsce, położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy wiejsko-miejskiej Daleszyce. Ośrodek miejski aglomeracji kieleckiej.

Według danych z 1 stycznia 2018 Daleszyce liczyły 2 914 mieszkańców.

Były miastem biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego położone było w 1827 roku w powiecie kieleckim, obwodzie kieleckim województwa krakowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daleszycki

przymiotnik od miasta: Daleszyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Daleszyczanin

mieszkaniec Daleszyc (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Daleszyczanka

mieszkanka Daleszyc (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Daleszyn

wieś w Polsce

Daleszyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Gostyń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalewo

wieś w Polsce

- Dalewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem
- Dalewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Dalewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Marianowo
- Dalewo – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dali

duża odległość, oddalenie

Osoby

- Salvador Dalí (1904-1989) – hiszpański malarz surrealista
- Dali – w mitologii gruzińskiej bogini przyrody, zwierząt i łowów

Miejscowości

- Dali – miasto w Chinach, w prowincji Junnan
- Dali – miasto w Chinach, w prowincji Guangdong
- Dali – miasto na Cyprze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalia

roślina ozdobna z rodziny astrowatych; georginia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Dahlia|ref=Dahlia (Asteraceae)., rodzaj roślin nasiennych należących do rodziny astrowatych, mających kolorowe kwiaty ułożone w koszyczki; uprawiana jako roślina ozdobna;

(1.2) icht. nazwa systematyczna|Dallia pectoralis|ref=tak., słodkowodna ryba z rodziny muławkowatych występująca w niewielkich rzekach, jeziorach i bagnach tundry na Alasce i Syberii;

- Dalia – imię żeńskie
- dalia – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
- dalia – gatunek ryby z rodziny muławkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalian

[czytaj: TALjen] miasto w Chinach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daliański

→ Dalian [czytaj: taljeński]

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalibóg

wykrzyknik podkreślający pewność tego, co się mówi

przysłówek

(1.1) doprawdy

(1.2) dial. jeżeli Bóg da

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalibor

dawne imię męskie

Dalebor, Dalibor, Dalibór, Dalbor, Daleborz – starosłowiańskie imię męskie, złożone z członów Dale- ("daleko", może też "oddalać") i -bor ("walka"). Oznaczałoby więc "tego, który pozostaje daleko od walki" bądź "tego, który walczy daleko".Obecnie używane głównie na terenie Bałkanów.

Dalebor imieniny obchodzi 29 czerwca.

Żeński odpowiednik: Dalebora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalików

wieś w Polsce

Dalików – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Dalików. Położona 10 km na wschód od Poddębic i 28 km na północny zachód od Łodzi.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie sieradzkim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Dalików.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalikowski

przymiotnik od: Dalików

przymiotnik

(1.1) dotyczący Dalikowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalila

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Dalila – postać biblijna występująca w Księdze Sędziów. Była kochanką Samsona, pogromcy Filistynów, przyczyniła się do jego zguby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daliowy

przymiotnik od: dalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalipan

dawniej: wykrzyknik używany w celu potwierdzenia tego, co się mówi; doprawdy, słowo daję

przysłówek

(1.1) dalibóg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalisława

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dalisławy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalit

w Indiach: człowiek z najniższej grupy społecznej; parias

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odległość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalkowski

przymiotnik od: Dalkowo, Dalków

#### Źródła:

SJP.pl

# Dallas

miasto w Stanach Zjednoczonych

Dallas – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, siedziba hrabstwa Dallas, nad rzeką Trinity. Z populacją 1,3 mln mieszkańców, jest dziewiątym co do wielkości miastem w kraju. Stanowi rdzeń konurbacji Dallas–Fort Worth obejmującej 8,1 mln mieszkańców – czwartej pod względem ludności i najszybciej rozwijającej się aglomeracji w Stanach Zjednoczonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dallaski

→ Dallas (nazwa wielu miejscowości w USA)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dallas, dotyczący Dallas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dallasyjczyk

mieszkaniec Dallas

#### Źródła:

SJP.pl

# Dallasyjka

mieszkanka Dallas

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalm

dekalumen

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalmacja

kraina historyczna w Chorwacji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna na wschodnim wybrzeżu Adriatyku, na obszarze dzisiejszej Chorwacji, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry;

Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku. Wchodzi w skład Bałkanów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalmacjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Delmacjusz (lub Dalmacjusz), Flavius Iulius Delmatius (ur. ok. 315, zm. 337) – bratanek Konstantyna Wielkiego, wielkorządca z tytułem cezara od 18 września 335 do 9 września 337 roku n.e.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalmacki

przymiotnik od: Dalmacja; dalmatyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dalmacją, dotyczący Dalmacji lub jej mieszkańców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalmata

dawniej: mieszkaniec Dalmacji (krainy historycznej); Dalmatyńczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalmatka

dawniej: mieszkanka Dalmacji (krainy historycznej); Dalmatynka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalmatyka

szata liturgiczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. wierzchnia szata liturgiczna diakonów;

Dalmatyka – szata liturgiczna diakona w Kościele rzymskokatolickim i Reformowanym Kościele Katolickim w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalmatyńczyk

pies średniej wielkości, o muskularnej i proporcjonalnej sylwetce, krótkiej sierści koloru białego w czekoladowe lub czarne cętki; wyżeł dalmatyński

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Dalmacji

Dalmatyńczyk (wyżeł dalmatyński, chorw. dalmatinac) – jedna z ras psów, należąca do grupy psów gończych, posokowców i ras pokrewnych, zaklasyfikowana wraz z rodezjanem do sekcji ras pokrewnych. Zgodnie z klasyfikacją amerykańską należy do grupy psów użytkowych. Typ wyżłowaty. Nie podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalmatynka

samica dalmatyńczyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Dalmacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalmatyński

przymiotnik od: Dalmacja; dalmacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dalmacją, dotyczący Dalmacji lub jej mieszkańców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język dalmatyński;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalmatyńskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem dalmatyńskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem dalmatyńskim

(1.3) spisany, stworzony w języku dalmatyńskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Dalmierz

1. przyrząd do pomiaru odległości; dalomierz, dalekomierz, odległościomierz;
2. dalmierz laserowy - laserowy przyrząd do lokalizacji obiektów w kosmosie; kolidar, colidar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd do zdalnego pomiaru odległości;

Dalmierz (odległościomierz) – przyrząd służący do pomiaru odległości bez potrzeby jej przebywania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dalno

wieś w Polsce

Dalno (niem. Lindenfelde) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Łobez. Wieś jest siedzibą sołectwa Dalno, do którego należą także Trzeszczyna i Przyborze. Według danych z 29 września 2014 r. wieś miała mieszkańców 450 mieszkających w 29 domach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalocelownik

w wojskowości: przyrząd optyczny służący do namierzania celu, ustalania parametrów jego pozycji i ruchu a następnie przekazywania ich do układu sterowania ogniem

Dalcelownik - przyrząd optyczny umożliwiający obserwację otoczenia, poszukiwanie i wykrywanie celów, wyznaczenie kąta kursowego, kąta przechyłu i przybliżonego kąta biegu, a następnie przekazanie wypracowanych danych o celu do układu kontroli ognia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dalomierz

przyrząd do pomiaru odległości; dalmierz, dalekomierz, odległościomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Daloporuszanie

dawniej: przesuwanie przedmiotów za pomocą mocy psychicznych; telekineza

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalszoplanowy

książkowo:
1. zaplanowany na później;
2. mniej ważny; epizodyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dalszy

stopień wyższy od przymiotnika: daleki

przymiotnik

(1.1) taki, który nastąpi jako kolejny; późniejszy

(1.2) odległy, niebędący najbliższym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dalton

jednostka masy atomowej

- Dalton (Da) – nazwa jednostki masy atomowej (mu)
- Dalton – program do obliczeń kwantowochemicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daltonid

związek chemiczny spełniający prawo stałości składu; związek stechiometryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Daltonidowy

związany z daltonidem

#### Źródła:

SJP.pl

# Daltonista

osoba nierozróżniająca niektórych kolorów, zwłaszcza czerwonego i zielonego; dyschromatop, achromatop

#### Źródła:

SJP.pl

# Daltonistka

→ daltonista

Patrz:daltonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Daltonistyczny

dotyczący daltonisty lub jego choroby - daltonizmu; czyli nierozróżniania niektórych barw

przymiotnik

(1.1) związany z daltonizmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daltonizm

wada wzroku polegająca na nierozpoznawaniu kolorów, przede wszystkim zielonego i czerwonego; ślepota barwna, dyschromatopsja, achromatopsja, barwoślepota

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. nierozróżnianie kolorów

Ślepota barw – zwana też zaburzeniem rozpoznawania barw (często ogólnie nazywana daltonizmem), u ludzi jest niezdolnością do spostrzegania różnic pomiędzy niektórymi lub wszystkimi barwami, które normalnie są dostrzegane przez inne osoby. Ślepota barw jest zazwyczaj wadą wrodzoną, uwarunkowaną genetycznie, dziedziczoną recesywnie w sprzężeniu z chromosomem X. Z tego też powodu znacznie częściej dotyczy mężczyzn (ok. 8%) niż kobiet (ok. 0,5%). Ponieważ mężczyźni nie przekazują swojego chromosomu X męskim potomkom, zatem mężczyzna ze ślepotą barw nie przekaże jej swojemu synowi. Kobieta, mając dwa chromosomy X może być nosicielką genu ślepoty barw, nawet o tym nie wiedząc. Jeżeli po stronie rodziny matki jest mężczyzna, który ma ślepotę barw, to jest duża szansa, że jej dziecko odziedziczy jego gen. Przyczyni się to do ślepoty barw zazwyczaj w przypadku, gdy dziecko będzie płci męskiej. W bardzo rzadkich przypadkach matka sama będzie miała tę wadę. Oznaczać to będzie, że posiada dwa „ślepe na barwy” chromosomy X. Fakt, że gen ślepoty barw jest w chromosomie X, jest przyczyną, że prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby u mężczyzn jest od 10 do 20 razy większe niż u kobiet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dam

1. wytworna, elegancka kobieta;
2. w dawnych wiekach: kobieta z wyższych sfer;
3. z szacunkiem o kobiecie;
4. żartobliwie: żona lub kochanka;
5. figura w kartach;
6. figura w szachach; królowa, hetman, królówka;
7. pionek w warcabach; damka;
8. przedstawiciel podrodziny papug wschodnich

#### Źródła:

SJP.pl

# Dama

1. wytworna, elegancka kobieta;
2. w dawnych wiekach: kobieta z wyższych sfer;
3. z szacunkiem o kobiecie;
4. żartobliwie: żona lub kochanka;
5. figura w kartach;
6. figura w szachach; królowa, hetman, królówka;
7. pionek w warcabach; damka;
8. przedstawiciel podrodziny papug wschodnich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dystyngowana kobieta

(1.2) karc. figura w kartach oznaczona literą Q lub D;

(1.3) szach. zob. hetman.

(1.4) kobieta, która otrzymała dany order

- dama – figura w szachach
- dama (karta) – figura karciana
- dama – łacińska nazwa rodzaju ssaka z rodziny jeleniowatych
- dama – dystyngowana kobieta
- Dama – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo, w dystrykcie Afrin
- Dama – miejscowość w Syrii, w muhafazie As-Suwajda
- Dama – amerykański film fantasy z 2024 roku

- DAMA – detektor cząstek elementarnych przeznaczony do wykrywania ciemnej materii, pracujący we Włoszech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Damara

naturalna żywica kopalna lub uzyskiwana z drzew, używana do wyrobu lakierów artystycznych i farb graficznych

- Damara – miasto w Republice Środkowoafrykańskiej.
- Damara – żywica naturalna.
- Damara – lud afrykański
- Damara - wyżyna w Namibii
- damara – jedno z określeń rodzaju drzew agatis z rodziny araukariowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damarowy

związany z damarą

#### Źródła:

SJP.pl

# Damarski

1. zebra damarska - podgatunek zebry stepowej;
2. afrowiórka damarska - gatunek ssaka z rodziny wiewiórkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Damarzyk

roślina występująca na południowych stokach Himalajów

Damarzyk (Shorea) – rodzaj roślin z rodziny dwuskrzydłowatych (Dipterocarpaceae). Obejmuje 189–196 gatunków. Rośliny te występują w Azji Południowo-Wschodniej na obszarze od Cejlonu po południowe Chiny, Małe Wyspy Sundajskie i Moluki. Największe zróżnicowanie gatunkowe jest na wyspie Borneo, gdzie rośnie 138 gatunków z tego rodzaju, w tym 91 endemitów. Drzewa rosnące w lasach równikowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damascena

ostra szabla lub myśliwska broń śrutowa wytwarzana ze stali damasceńskiej; damascenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. śliwka węgierka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Damasceńczyk

mieszkaniec Damaszku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Damaszku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Damascenka

1. mieszkanka Damaszku;
2. ostra szabla lub myśliwska broń śrutowa wytwarzana ze stali damasceńskiej; damascena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Damaszku

(1.2) hand. spoż. rodzaj dużej jasnej rodzynki

(1.3) hist. wojsk. szabla ze stali damasceńskiej

(1.4) hist. ceniona strzelba wschodnia z wytrzymałej stali dziwerowanej

(1.5) ogrod. reg-pl|Poznań. odmiana śliwy węgierki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Damasceński

związany z Damaszkiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Damaszku, odnoszący się do Damaszku, pochodzący z Damaszku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Damasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Damaskina

inkrustowanie w metalu drucikami innego metalu; damaskinaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Damaskinaż

#### Źródła:

Wikipedia

# Damaskowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. adamaszkowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Damastes

w mitologii greckiej: rozbójnik, który napadał na podróżnych i torturował ich, dopasowując do wymiarów specjalnego łoża: obcinając im nogi albo rozciągając ich; Prokrustes

Prokrustes (Prokrust) (stgr. Προκρούστης) – znana pod tym przydomkiem, negatywna postać z mitologii greckiej o imieniu Damastes (stgr. Δαμάστής) lub Polypemon (stgr. Πολυπήμων).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damaszek

odmiana śliwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Syrii;

(1.2) geogr. adm. muhafaza w Syrii wokół stolicy;

Damaszek (arab. ‏دمشق‎ [diˈmaʃq], trl. dmšq, transkr. Dimaszk; aram. ‏ܕܪܡܣܘܩ‎; hebr. ‏דַּמֶּשֶׂק‎) – stolica Syrii położona w południowo-zachodniej części kraju, drugie co do wielkości (po Aleppo) miasto Syrii – 2 079 000 mieszkańców (2019), cała aglomeracja – ponad 2,8 mln mieszkańców (2008). Położony nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Ważny ośrodek przemysłowy (przemysł włókienniczy, elektroniczny, maszynowy, spożywczy) i naukowy Syrii, od 1268 siedziba Prawosławnego Patriarchatu Antiochii, także ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostkę administracyjną Syrii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Damaszka

odmiana śliwy

Damaszka – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew. Wieś wchodzi w skład sołectwa Boroszewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damasławecki

przymiotnik od: Damasławek

#### Źródła:

SJP.pl

# Damasławek

wieś w Polsce

Damasławek (niem. Elsenau) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Damasławek, w regionie Pałuki, na Pojezierzu Chodzieskim. Miejscowość jest siedzibą gminy Damasławek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damazostwo

Damazy z małżonką; Damazowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Damazowie

Damazy z małżonką; Damazostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Damazowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Damazego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Damazy

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Damazy – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „zdobywać”. Damazy – gr. łagodny, oswojony, ujarzmiony.

Damazy imieniny obchodzi: 26 września, 27 września, 26 października, 14 listopada, 27 listopada i 11 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dame

[czytaj: dejm] angielski tytuł przyznawany kobietom

Dame – żeński ekwiwalent angielskiego tytułu honorowego Sir, który otrzymuje kobieta uhonorowana Orderem Łaźni, Orderem św. Michała i św. Jerzego, Orderem Wiktoriańskim lub Orderem Imperium Brytyjskiego w klasie „Dama Krzyża Wielkiego” lub „Dama Komandor”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damek

1. w warcabach: pionek, który doszedł do ostatniego rzędu pól i może poruszać się we wszystkich kierunkach bez ograniczenia odległości; dama;
2. rower damski

Damek (nep. दमेक) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Dhawalagiri w dystrykcie Baglung. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2011 roku liczył on 1206 gospodarstw domowych i 5746 mieszkańców (3297 kobiet i 2449 mężczyzn).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damenizacja

w muzyce: opracowany w XVIII wieku system alternatywnego nazewnictwa nut i stopni gamy, gdzie zamiast tradycyjnych do, re, mi, fa, sol, la, si wprowadzono da, me, ni, po, tu, la, be; odpowiednik solmizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Damesa

ironicznie o kobiecie starającej się uchodzić za damę

#### Źródła:

SJP.pl

# Damfować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o parze buchać

#### Źródła:

Wiktionary

# Damfula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. maszyna parowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Damian

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Damian – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od imienia bogini Damii czczonej w Epidaurze, od słowa dámios, démios, oznaczającego: „lekarz ludowy” oraz od gr. δαμάω, oznaczającego: „poskromiciel, pogromca” lub „uzdrowiciel”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Damianek

zdrobnienie od: Damian (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Damian

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Damiankowie

Damianek z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Damiankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Damianka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Damianostwo

Damian z małżonką; Damianowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Damianowie

Damian z małżonką; Damianostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Damianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Damiana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Damice

wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damięcki

nazwisko

Osoby o nazwisku Damięcki:

- Dobiesław Damięcki
- Damian Damięcki
- Maciej Damięcki
- Mateusz Damięcki
- Grzegorz Damięcki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damienice

wieś w Polsce

Damienice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Bochnia. Damienice leżą na Podgórzu Bocheńskim, na lewym brzegu Raby, a od północy graniczą z Puszczą Niepołomicką.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damietta

miasto w Egipcie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Egipcie, ośrodek administracyjny muhafazy Damietta, port nad Damiettą (1.2);

(1.2) geogr. wschodnie ramię Nilu

Damietta (arab. دمياط = Dimyāţ) – miasto w Egipcie, ośrodek administracyjny muhafazy Damietta, port nad Damiettą (wschodnie ramię Nilu), w pobliżu jej ujścia do Morza Śródziemnego. Miasto liczy ponad 200 tysięcy mieszkańców, jest ośrodkiem przemysłowym i ważnym portem rybackim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Damka

1. w warcabach: pionek, który doszedł do ostatniego rzędu pól i może poruszać się we wszystkich kierunkach bez ograniczenia odległości; dama;
2. rower damski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rower z obniżonym górnym pałąkiem ramy, pozwalający m.in. wygodnie jeździć kobietom w spódnicy oraz szybciej zsiadać

(1.2) uprzywilejowany pionek w warcabach

(1.3) rzad. zdrobn. od: dama

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Damnica

wieś w Polsce

Damnica (kaszb. Damnica lub też Dãbnica, niem. Hebrondamnitz) – wieś o charakterze małomiasteczkowym w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Damnica. Miejscowość jest siedzibą gminy Damnica i sołectwa Damnica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damnicki

przymiotnik od: Damnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Damno

strata na kursie w przypadku sprzedaży poniżej ceny nominalnej

Damno (kaszb. Damno lub Dãbno, niem. Dammen) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Damnica na Pobrzeżu Słowińskim. Wieś jest siedzibą sołectwa Damno w którego skład wchodzą również miejscowości Wiatrowo i Głodowo.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą gromady Damno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damokles

dworzanin Dionizjusza I Starszego (IV w. p.n.e.)

- Miecz Damoklesa
- Kompleks Damoklesa
- (5335) Damocles – planetoida
- Damocles (zasobnik celowniczy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Damoklesowy

taki jak u Damoklesa, charakterystyczny dla Damoklesa

#### Źródła:

SJP.pl

# Damon

nazwisko

Damon – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Brazoria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dampc

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Damroka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Damroka (Damroca, Dąbroca) – imię żeńskie pochodzenia słowiańskiego. Czasami uznawane za wariant imienia: Dąbrówka. Występuje na Pomorzu Wschodnim u Kaszubów.

Według Bedekera kaszubskiego autorstwa Tadeusza Bolduana Damroka obchodzi imieniny 30 sierpnia.

Osoby noszące imię Damroka:

- Damroka Kwidzińska
- Damroka Sobiesławicówna

W Gdańsku znajduje się ulica nazwana jej imieniem w dzielnicy Jasień.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Damski

kobiecy, żeński

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla kobiet

(1.2) złożony z kobiet

Osoby o tym nazwisku:

- John Damski – polski „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”
- Mel Damski – amerykański reżyser i producent filmowy i telewizyjny

Inne:

- Wieczornik damski – gatunek rośliny z rodziny kapustowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Damsko-Męski

dotyczący kobiet i mężczyzn

przymiotnik relacyjny

(1.1) zachodzący między kobietą a mężczyzną, zwykle dotyczący sfery seksualnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Damskość

→ damski

Patrz:damski

#### Źródła:

SJP.pl

# Damula

lekceważąco: kobieta elegancka lub pozująca na taką; damusia, damulka

#### Źródła:

SJP.pl

# Damuleńka

zdrobnienie od: damula

#### Źródła:

SJP.pl

# Damulka

zdrobnienie od: damula

#### Źródła:

SJP.pl

# Damulkowaty

potocznie: przypominający zachowaniem damulkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Damusia

lekceważąco: kobieta elegancka lub pozująca na taką; damula, damulka

#### Źródła:

SJP.pl

# Damuzela

dawniej:
1. kobieta lekkich obyczajów lub kobieta mająca przygodne kontakty seksualne z mężczyznami; lafirynda;
2. z niechęcią o eleganckiej kobiecie lub pozującej na taką; damula

#### Źródła:

SJP.pl

# Damy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Loriinae|Selby|ref=tak., podrodzina ptaków z rodziny papug wschodnich;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: dama

forma czasownika.

(3.1) 1. os. lm. przysz. od: dać

Damy, lory (Loriinae) – podrodzina ptaków z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dan

stopień mistrzowskiego wyszkolenia w sztukach walki (judo, karate, aikido)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. czynsz, danina, podatek

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: danie

## Geografia

### Izrael

- Dan − kibuc w Izraelu
- Dan − rzeka w północnym Izraelu, dopływ Jordanu
- Tel Dan − stanowisko archeologiczne w Izraelu utożsamiane z biblijnym miastem Dan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dana

wyraz występujący w przyśpiewach ludowych (oj, dana, dana!)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobnienie od Danuta;

(1.2) imię|polski|ż., zdrobnienie od Danisława

(1.3) imię|polski|ż., zdrobnienie od Daniela

Miejscowości w Polsce:

- Dana – przysiółek w powiecie puckim, w gminie Puck

Miejscowości w USA:

- Dana – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Henderson
- Dana – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie La Salle
- Dana – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Vermillion
- Dana – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Greene

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Danae

w mitologii greckiej: córka Akrisiosa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. królewna z Argos, córka Akrizjosa i Eurydyki oraz matka Perseusza;

## Biologia

- Danae – rodzaj roślin z rodziny myszopłochowatych, powoli rosnący krzew częściowo zimotrwały, zimozielony. Tworzy zwarte kępy łukowatych, zielonych łodyg pokrytych lancetowatymi gałęziakami. Blisko spokrewniony z Ruscus aculeatus
- Danae – rodzaj chrząszczy z rodziny wygłodkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Danaida

przyrząd do pomiaru natężenia przepływu cieczy

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. każda z pięćdziesięciu królewien z Argos, córek Danaosa; za zamordowanie (z wyjątkiem jednej) swych mężów zostały skazane w Tartarze na napełnianie dziurawej beczki wodą noszoną w sitach albo dziurawych dzbanach;

(1.2) mitgr. jedna z nimf

- danaida – przyrząd do pomiaru natężenia przepływu cieczy
- Danaida (Danaidy) – w mitologii greckiej każda z pięćdziesięciu córek Danaosa
- Danaida (Danais) – w mitologii greckiej jedna z nimf

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Danaidowate

podrodzina motyli

Danaidowate (Danainae) – podrodzina owadów z rzędu motyli. Występują one w lasach Azji, Ameryki Północnej oraz Afryki, czyli terenach tropikalnych i subtropikalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danaidowy

daremny, bezowocny

#### Źródła:

SJP.pl

# Danajski

1. związany z Danajami, Grekami, którzy podstępnym darem w postaci konia trojańskiego zdobyli Troję;
2. danajski dar - nieszczery dar, ofiarowany w złej intencji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Danajami, dotyczący Danajów (jedna z nazw Achajów u Homera)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Danaos

Danaos (gr. Δαναός Danaós, łac. Danaus) – w mitologii greckiej syn Belosa i Anchinoe, brat króla Egiptu Ajgyptosa, ojciec pięćdziesięciu córek Danaid. Uciekł z Egiptu w obawie przed bratem Ajgyptosem wraz z córkami i osiedlił się w Argos, gdzie wkrótce został obwołany królem. Z jego rozkazu córki zamordowały swych mężów podczas nocy poślubnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Danburyt

rzadki minerał o dużej twardości i słabej łupliwości

Danburyt – rzadki minerał z gromady krzemianów, będący borokrzemianem wapnia. Nazwa jest związana z miejscem występowania – Danbury w Connecticut, USA; gdzie został odkryty w 1839 r. w zmetamorfizowanych dolomitach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dance

[czytaj: dens lub dans] muzyka popularna przeznaczona do tańca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wspólna nazwa kilku spokrewnionych gatunków elektronicznej muzyki tanecznej

Dance (ang. taniec) – termin wieloznaczny, w najszerszym sensie oznaczający każdy rodzaj muzyki tanecznej, niezależnie od jej charakteru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dance'owy

[czytaj: densowy lub dansowy] związany z dance'em (stylem w muzyce popularnej), np. dance'owa składanka; dansowy, dance

#### Źródła:

SJP.pl

# Dancefloor

[czytaj: densflor] miejsce do tańczenia w dyskotece lub klubie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dancehall

[czytaj: denshol] taniec i gatunek muzyczny pochodzący z Jamajki

Dancehall – gatunek muzyczny wywodzący się z Jamajki, powstały pod koniec lat siedemdziesiątych z klasycznego reggae. Jest jednak od niego o wiele szybszy i żywszy, a artyści śpiewają do podkładów zwanych riddimami, granych przez selektorów. Najbardziej erotycznym rodzajem tańca do tej muzyki jest daggering.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dancehallowy

→ dancehall [czytaj: densholowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Dancewicz

nazwisko

Dancewicz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 516 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dancing

[czytaj: dans-ing] dansing;
1. kawiarnia lub restauracja ze specjalnym miejscem i muzyką do tańca
2. tańce w lokalu publicznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabawa z tańcami organizowana w lokalu

- dancing (dansing) – zabawa taneczna w kawiarni lub restauracji, potańcówka
- Dancing – singel japońskiej piosenkarki Mai Kuraki
- Dancing – singel australijskiej piosenkarki Kylie Minogue
- Dancing – album z piosenkami do spektaklu Dancing według Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, zrealizowanego w Teatrze Polonia, śpiewa Krystyna Janda, muz. Jerzy Satanowski
- Dancing – Złota kolekcja – album Krystyny Jandy z serii Złota kolekcja: Portrety muzyczne, zawiera głównie piosenki do słów Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej i Agnieszki Osieckiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dancingowość

[czytaj: dans-ingowość] cecha muzyki nadającej się do tańca; dansingowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Dancingowy

związany z dancingiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dancingiem, dotyczący dancingu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dańczów

wieś w Polsce

Dańczów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki, we Wzgórzach Lewińskich, w dolinie Dańczówki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danczowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dandasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; pozycja siedząca, w której nogi są wyprostowane, leżą na podłożu, plecy wyprostowane prostopadle do podłoża, ręce wzdłuż tułowia

#### Źródła:

Wiktionary

# Dandong

miasto w Chinach; Tantung

Dandong (chiń. upr. 丹东; pinyin Dāndōng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, port morski i śródlądowy nad rzeką Jalu, w pobliżu jej ujścia do Morza Żółtego, na granicy z Koreą Północną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dandoński

→ Dandong

Patrz:Dandong

#### Źródła:

SJP.pl

# Dandy

[czytaj: dandi] mężczyzna przesadnie dbający o swój wygląd i dobre maniery; dandys, elegancik, modniś, goguś, laluś, strojniś, piękniś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dandys

mężczyzna przesadnie dbający o swój wygląd; dandy, goguś, laluś, strojniś, piękniś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna skrupulatnie dbający o strój i o przestrzeganie form towarzyskich

Dandyzm – wyszukana, niekiedy przesadna, elegancja w sposobie bycia. Charakteryzuje się szczegółową dbałością o strój i nienaganne maniery, kurtuazją, oryginalnością zarówno w wyglądzie, jak i zachowaniu.

Dandyzm był w środowiskach artystycznych XIX wieku wyrazem buntu wobec mieszczańskiej rzeczywistości. Żywot dandysa prowadzili m.in. pierwszy dandys Beau Brummell, Zygmunt Krasiński, Alfred de Musset, George Gordon Byron, Charles Baudelaire, Juliusz Słowacki czy Oscar Wilde.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dandyska

→ dandyska

Patrz:dandyska

#### Źródła:

SJP.pl

# Dandysowaty

mający cechy dandysa, właściwy dandysowi

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający cechy dandysa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dandysowski

→ dandys

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dandysem, dotyczący dandysa

Patrz:dandys

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dandyzm

wyszukana elegancja w stroju i sposobie bycia, często przesadna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrupulatne dbanie o ubiór i o zachowywanie form towarzyskich przez mężczyzn

Dandyzm – wyszukana, niekiedy przesadna, elegancja w sposobie bycia. Charakteryzuje się szczegółową dbałością o strój i nienaganne maniery, kurtuazją, oryginalnością zarówno w wyglądzie, jak i zachowaniu.

Dandyzm był w środowiskach artystycznych XIX wieku wyrazem buntu wobec mieszczańskiej rzeczywistości. Żywot dandysa prowadzili m.in. pierwszy dandys Beau Brummell, Zygmunt Krasiński, Alfred de Musset, George Gordon Byron, Charles Baudelaire, Juliusz Słowacki czy Oscar Wilde.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dane

1. fakty, na których można się oprzeć w wywodach; informacje;
2. szanse powodzenia;
3. dowolne informacje przetwarzane przez komputer

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wiadomości, informacje stanowiące podstawy jakiś twierdzeń, przekonań, wniosków

(1.2) informacje na temat jakiejś osoby

(1.3) zbiór informacji przetwarzanych elektronicznie lub składowanych na nośnikach

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. bierny n. i nmos. od: dać

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. lm. od: dana

forma przymiotnika.

(4.1) M., B. i W. n. lp. oraz nmos. lm. od: dany

Dane (ang. data, łac. datum) – zbiory wartości, które przekazują informacje, opisując ilość, jakość, fakt, statystyki, inne znaczenia lub sekwencje symboli, które mogą być dalej interpretowane i przetwarzane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Danecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Danek

zdrobniale o daniu (w znaczeniu potrawy)

Danek (niem. Dangelshübel, 755 m n.p.m.) – wzniesienie w Karkonoszach, w obrębie Pogórza Karkonoskiego.

Położony jest w zachodniej części Pogórza Karkonoskiego, nad Szklarską Porębą Górną i Marysinem.

Zbudowany z granitu karkonoskiego. Pod szczytem i na zboczach pojedyncze skałki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dango

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjne japońskie kluski z mąki ryżowej;

Dango (jap. 団子) – tradycyjne japońskie kluski robione z mochiko, czyli mąki ryżowej, zbliżone do mochi. Często podaje się je do zielonej herbaty.

Dango są jadane przez cały rok, na różne sposoby, zależnie od pory roku. Zazwyczaj podaje się po trzy-cztery sztuki nabite na szpadkę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dania

1. potrawa podawana do spożycia;
2. danie firmowe - potrawa będąca specjalnością restauracji;
3. danie barowe - prosta, tania potrawa serwowana w barach

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie ze stolicą w Kopenhadze;

Dania (duń. Danmark) – państwo położone w Europie Północnej (Skandynawia), najmniejsze z państw nordyckich. Wraz z Grenlandią oraz Wyspami Owczymi tworzy Wspólnotowe Królestwo Danii. Kontynentalna Dania graniczy od południa z Niemcami, zaś przez cieśninę Sund sąsiaduje ze Szwecją. Posiada też granicę z Kanadą na wyspie Hansa. Dania jest członkiem Unii Europejskiej, NATO oraz ONZ.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Danie

1. potrawa podawana do spożycia;
2. danie firmowe - potrawa będąca specjalnością restauracji;
3. danie barowe - prosta, tania potrawa serwowana w barach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pojedyncza potrawa składająca się na posiłek

(1.2) odczasownikowy od|dać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daniec

nazwisko

Daniec (dodatkowa nazwa w j. niem. Danietz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Chrząstowice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daniel

ssak z rodziny jeleniowatych o charakterystycznym, łopatowatym porożu u samców, spotykany niemal w całej Europie, także w Azji Mniejszej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Daniel – imię męskie
- Daniel – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daniela

ssak z rodziny jeleniowatych o charakterystycznym, łopatowatym porożu u samców, spotykany niemal w całej Europie, także w Azji Mniejszej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Daniel

Daniela – żeński odpowiednik imienia Daniel.

Daniela imieniny obchodzi:

- 4 września, na pamiątkę bł. Marii Danieli od Jezusa i Marii (Eleonory Anieli Jóźwik), siostry sakramentki, wspominanej razem z bł. Marią Stellą i towarzyszkami,
- 6 listopada, na pamiątkę bł. Danieli od św. Barnaby (Vicenty Achurry Gogenola), C.M., jednej z 498 błogosławionych męczenników hiszpańskich,

Patrz:daniel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Danielak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Danielak – lotnik
- Franciszek Danielak – komunista
- Jolanta Danielak – polityk, senator IV i V kadencji
- Leszek Danielak – gangster
- Ludwik Danielak – skautmistrz, aktor, szachista, pocztowiec, poległ w 1939 r. w Modlnej
- Mirosław Danielak – gangster
- Fajga Mindla Danielak (Helena Wolińska) – wojskowa prokurator, zbrodniarka stalinowska
- Lutek Danielak – postać fikcyjna, bohater filmów Wodzirej z 1977 i Bohater roku z 1986
- Walenty Danielak – emisariusz, działacz społeczny, radca prawny, restaurator

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danielczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Danielek

zdrobnienie od: Daniel (imię męskie); Danuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Daniel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Danielewicz

nazwisko

- Adam Danielewicz (1843–1935) – polski demograf i statystyk
- Dorota Danielewicz-Kerski (ur. 1964) – polska slawistka, dziennikarka i pisarka
- Gabriela Danielewicz (ur. 1939) − dziennikarka, pisarka, dokumentalistka dziejów gdańskich Polaków
- Herszełe Danielewicz (1882–1942) – polski poeta ludowy, publicysta i folklorysta narodowości żydowskiej, tworzący w języku jidysz,
- Irena Danielewicz-Ferchmin − polski fizyk, dr hab.
- Jerzy Danielewicz (1921–1997)– polski historyk, prof. dr hab. nauk humanistycznych
- Jerzy Danielewicz (ur. 1947) – polski filolog klasyczny, literaturoznawca-hellenista, tłumacz poezji i prozy greckiej oraz poezji łacińskiej i niemieckiej, prof. dr hab.
- Józef Danielewicz (1880–1941) – polski włókniarz, działacz PPS, członek Rady Miejskiej w Łodzi, senator II kadencji II RP
- Krzysztof Danielewicz (ur. 1991) – polski piłkarz
- Leon Danielewicz (1878–1970) – polski ogrodnik i planista
- Magdalena Danielewicz (ur. 1961) – profesor doktor habilitowana, polska językoznawczyni
- Marcin Danielewicz (ur. 1976) – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danielewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ignacy Danielewski (1829-1907) – polski pisarz ludowy, wydawca i drukarz
- Cyryl Danielewski (1864-1923) – polski dramaturg, komediopisarz, librecista operetkowy, aktor, literat
- Tad Danielewski (1921-1993) – amerykański reżyser filmowy, producent i pedagog
- Ryszard Danielewski (1933-1990) – polski dziennikarz i publicysta
- Marcin Danielewski (ur. 1984) – polski archeolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danieli

ssak z rodziny jeleniowatych o charakterystycznym, łopatowatym porożu u samców, spotykany niemal w całej Europie, także w Azji Mniejszej

Patrz:daniel

#### Źródła:

SJP.pl

# Danielica

samica daniela

#### Źródła:

SJP.pl

# Danieliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Danieli lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Danielkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Danielka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Daniell

[czytaj: deniyl] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Danielostwo

Daniel z małżonką; Danielowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Danielowie

Daniel z małżonką; Danielostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Danielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Daniela (Danieli) lub z nim (z nią) związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Daniela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daniels

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Daniels:

- William H. Daniels (1901-1970) – amerykański operator filmowy
- William Daniels (ur. 1927) – amerykański aktor
- Anthony Daniels (ur. 1946) – angielski aktor
- Jeff Daniels (ur. 1955) – amerykański aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danielski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Danielsson

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Erik Danielsson – szwedzki muzyk, kompozytor, wokalista, autor tekstów i grafik
- Kikki Danielsson – szwedzka piosenkarka
- Lars Danielsson – szwedzki kontrabasista jazzowy
- Stig Danielsson – szwedzki lekkoatleta
- Sören Danielsson – szwedzki pięściarz
- Thomas Danielsson – szwedzki kierowca wyścigowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danieluk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Danik

zdrobnienie od: Daniel (imię męskie); Danielek

#### Źródła:

SJP.pl

# Danilczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Danilewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adrian Danilewicz – polski lekkoatleta
- Blanka Danilewicz – polska dziennikarka, reporter telewizyjny, filmowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daniluk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Daniluk – podlaski mistyk
- Dariusz Daniluk – polski prawnik
- Iwona Daniluk – polska biathlonistka, olimpijka
- Jacek Daniluk – polski jeździec, olimpijczyk
- Józef Daniluk – polski działacz socjalistyczny, zecer
- Marian Daniluk – polski wojskowy i ekonomista
- Piotr Daniluk – polski strzelec sportowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danina

1. obowiązkowe świadczenie w naturze lub w pieniądzach na rzecz panującego, państwa lub gminy;
2. dawniej: opłata nakładana przez władcę na kraj przez niego podbity; kontrybucja, trybut, podatek, haracz;
3. przenośnie: coś, co zostało poświęcone, ofiarowane; trybut

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. świadczenie obowiązkowe w naturze albo pieniężne składane przez poddanych rządzącemu

(1.2) coś składanego w ofierze

Danina (trybut z łac. tributum) – świadczenie o charakterze przymusowym, funkcjonujące w starożytności oraz średniowieczu, uiszczane monarsze przez poddanych lub władcy silniejszemu przez władcę słabszego jako wyraz uznania jego zwierzchności. W przypadku chłopów zastąpiona przez pańszczyznę lub czynsz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daninowy

→ danina

Patrz:danina

#### Źródła:

SJP.pl

# Danio

1. ryba akwariowa z rodziny karpiowatych; w zależności od gatunku można ją spotkać w rzekach Indii, Sumatry, Cejlonu, Birmy;
2. serek homogenizowany marki Danio

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Danio|Hamilton|ref=tak., rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych;

(1.2) icht. ryba z rodzaju danio (1.1)

Danio – rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych (Cyprinidae). Popularne w akwarystyce z uwagi na jaskrawe ubarwienie i łatwe rozmnażanie. Danio pręgowany jest wykorzystywany jako organizm modelowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Danisz

1. imię męskie;
2. nazwisko

Daniel – imię męskie pochodzenia hebrajskiego. Nosił je biblijny prorok. Oznacza ono „Moim sędzią jest Bóg”. Drugim znaczeniem tego imienia, gdyż jego hebrajski zapis może być różnie interpretowany, jest „Sędzia Boży” (analogicznie jak Gabriel – „Mąż Boży”, ale i „Pokonany przez Boga”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daniszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Danisława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Danisław

#### Źródła:

Wiktionary

# Daniłowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Daniłowicz – polski urzędnik, wojewoda ruski, starosta bełski, buski, korsuński i czehryński
- Jan Mikołaj Daniłowicz– polski urzędnik, podskarbi wielki koronny
- Jan Aleksander Daniłowicz – polski urzędnik, starosta olsztyński i czerwonogrodzki
- Jan Karol Daniłowicz – polski urzędnik, podskarbi wielki koronny
- Jan Daniłowicz – polski oficer ofiara zbrodni katyńskiej
- Mikołaj Daniłowicz – polski urzędnik, marszałek Sejmu, podskarbi wielki koronny, podskarbi nadworny koronny, oboźny koronny (dworski), starosta krasnostawski, czerwonogrodzki, starosta parczewski, bielski, chełmski, drohobycki, ekonom samborski
- Mikołaj z Żurowa Daniłowicz – polski urzędnik, podczaszy koronny, podstoli koronny, podkomorzy chełmski, starosta czerwonogrodzki i hrubieszowski, dworzanin królewski
- Jan Mikołaj Daniłowicz – polski urzędnik, podskarbi wielki i nadworny koronny, starosta przemyski, samborski, czerwonogrodzki i chełmski
- Mikołaj Franciszek Daniłowicz – polski urzędnik, wojewoda podolski, starosta czerwonogrodzki, borecki, lubelski i parczewski
- Stanisław Daniłowicz – polski urzędnik
- Stanisław Daniłowicz – polski urzędnik
- Stanisław Daniłowicz – polski aktor teatralny i filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daniłowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Gustaw Daniłowski − polski pisarz, publicysta, działacz socjalistyczny i niepodległościowy
- Stanisław Daniluk-Daniłowski − polski generał
- Władysław Daniłowski − polski pianista, kompozytor i wokalista
- Władysław Daniłowski − polski powstaniec styczniowy, zesłaniec syberyjski, pamiętnikarz

Inne o tej nazwie:

- Monaster Daniłowski − najstarszy prawosławny klasztor w Moskwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dank

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. nagroda

(1.2) daw. podziękowanie, hołd

#### Źródła:

Wiktionary

# Danka

zdrobniale o daniu (w znaczeniu potrawy)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Danuta

(1.2) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Danek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Danko

zdrobniale o daniu (w znaczeniu potrawy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dankowice

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

W Polsce

- Dankowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Żukowice
- Dankowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin
- Dankowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
- Dankowice – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilamowice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dankowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Dankowski (ur. 1944) – polski polityk, poseł na Sejm
- Henryk Dankowski (ur. 1929) – polski oficer, generał ludowego Wojska Polskiego
- Józef Dankowski (ur. 1960) – polski piłkarz
- Józef Dankowski (1927-2008) – polski pilot szybowcowy, trener Szybowcowej Kadry Narodowej
- Kamil Dankowski – polski piłkarz
- Stanisław Dankowski (1885-1939) – polski Architekt, budowniczy Sosnowca
- Wojciech Dankowski (1760-1836) – polski kompozytor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dankwart

nazwisko, m.in. Karol Dankwart, szwedzki malarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Dannik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. hist. ten, kto płacił dań, daninę

#### Źródła:

Wiktionary

# Danny

- Danny (piłkarz) – piłkarz portugalski
- Danny – szwedzki piosenkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Danone

[czytaj: danon] produkt firmy Danone

Danone S.A. – międzynarodowe przedsiębiorstwo spożywcze z siedzibą w Paryżu, zajmujące się produkcją produktów spożywczych mlecznych i pochodzenia roślinnego, wody i napojów oraz żywienia specjalistycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danowiec

osoba, która zdobyła jeden ze stopni dan w jakiejś dziedzinie

Danowiec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Mycielin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danowo

wieś w Polsce

W Polsce

- Danowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
- Danowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Szczuczyn
- Danowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno
- Danowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Miłki
- Danowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska
- Danowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dansa

pieśń taneczna o korzeniach ludowych, składająca się z trzech strof oddzielonych od siebie refrenem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. prowansalski utwór poetycki, tworzony przez trubadurów, zwykle w formie trzech równych zwrotek i jednej krótszej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Danser

dawniej: partner w tańcu, tancerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Danserka

partnerka w tańcu; tancerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dansing

[czytaj: dans-ing] dancing;
1. lokal (np. restauracja) z wydzielonym miejscem do tańca i odpowiednią muzyką;
2. zabawa, impreza, tańce w takim lokalu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabawa z tańcami organizowana w lokalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dansingowość

[czytaj: dans-ingowość] cecha muzyki nadającej się do tańca; dancingowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Dansingowy

→ dansing

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dansingiem, dotyczący dansingu

Patrz:dansing

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dansker

wieża stojąca poza murami obronnymi, pełniąca oprócz funkcji obronnych również funkcje sanitarne; gdanisko

Gdanisko (dansker, danzker) – wykusz lub wieża usytuowana na zewnątrz linii murów obronnych i połączona z zamkiem krytym, biegnącym na wysokości pierwszego piętra, gankiem, który miał formę krytego przejścia wspartego na arkadach. Gdanisko występowało w średniowiecznych przede wszystkim krzyżackich zamkach warownych i pełniło funkcję wieży ustępowej (latryny). Zaopatrzone w strzelnice pełniły również funkcje obronne spełniając rolę dodatkowej wieży, wysuniętej przed obwód murów zamkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dansować

tańczyć na zabawie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dansować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dansowy

związany z dance'em (stylem w muzyce popularnej), np. dansowe bity; dance'owy, dance

#### Źródła:

SJP.pl

# Dante

nazwisko włoskie, np. Dante Alighieri (1265 - 1321), włoski poeta, autor "Boskiej komedii"

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

(1.2) liter. Dante Alighieri, pisarz włoski doby średniowiecza

- Dante Alighieri (1265–1321) – włoski poeta
- Dante Bonfim Costa Santos (ur. 1983) – brazylijski piłkarz
- Dante – krater księżycowy
- Dante – brytyjski koń wyścigowy
- Dante – włoskie imię oraz nazwisko
- Dante – amerykański serial telewizyjny
- Dante – miasto w Dakocie Południowej, w Stanach Zjednoczonych
- Dante – jednostka osadnicza w Wirginie, w Stanach Zjednoczonych
- Dante – stacja metra w Neapolu
- Dante – główny bohater serii gier Devil May Cry
- Dante 01 – francuski film science fiction
- Dante – kocur maści rudo-białej zamieszkujący Antykwariat Naukowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dantejski

1. straszny, budzący grozę, piekielny;
2. dantejskie sceny - sceny makabryczne, przerażające

przymiotnik

(1.1) związany z twórczością pisarza Dantego Alighieri, taki jak w jego twórczości

(1.2) taki, który budzi grozę, przeraża piekielnym widokiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dantolog

badacz, naukowiec zajmujący się dziełem Dantego; przedstawiciel dantologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Dantologia

badania nad twórczością Dantego

#### Źródła:

SJP.pl

# Danton

nazwisko francuskie, m.in. Georges Danton [czytaj: żorż daTĄ albo danTON] - jeden z przywódców rewolucji francuskiej, żyjący w latach 1759-1794

- Georges Danton (1759–1794) – jeden z organizatorów i przywódców rewolucji francuskiej 1789
- Danton – film fabularny w reż. Andrzeja Wajdy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dantyszek

nazwisko

Dantyszek – polski herb szlachecki z nobilitacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danuchna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Danuta

#### Źródła:

Wiktionary

# Danuciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Danuty lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Danuś

zdrobnienie od: Danuta (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|m. zdrobn. Daniel

forma rzeczownika.

(2.1) imię|ż., char. D. lm. Danusia (zdrobn. Danuta; neutr. rzad. Danusi)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Danusia

zdrobnienie od: Danuta (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Danuta

Danusia – baton czekoladowy z grylażem, którym jest półpłynna masa czekoladowo-orzechowa o alkoholowym posmaku, w XXI w. produkowany przez przedsiębiorstwo Wawel z Krakowa.

Producent tego wyrobu, którym była A. Piasecki-Fabryka Czekolady w Krakowie SA podawał, że tradycja jego produkcji sięga początków lat 20. XX wieku, kiedy ówczesny właściciel fabryki Adam Piasecki zakochał się w swojej pracownicy o imieniu Danuta. To dla niej miał wymyślić recepturę batonika, nazwać produkt jej imieniem i umieścić jej podobiznę na opakowaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Danusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Danusi lub z nią związany; Danusin

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Danusi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Danuśka

zdrobnienie od: Danuta (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Danuta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Danuta

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Danuta – imię żeńskie prawdopodobnie pochodzenia litewskiego, od słowa „danutie” (będące połączeniem znaczeń niebo i córka) lub łacińskiego, od słowa „donata” (darowana przez Boga). Może również wywodzić się z południowosłowiańskich imion Dana, Danka, Danica. Oznacza dziecko darowane przez Boga. W Polsce to imię notuje się od XIV w.

Imieniny obchodzi: 3 stycznia, 10 stycznia, 16 lutego, 24 czerwca, 1 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dany

ten, o którym wiadomo, ten, o którym mowa; przytoczony, aktualny, odnośny, odpowiedni

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: dać

przymiotnik

(2.1) ten, o którym się mówi; omawiany; ten, którego dotyczy sprawa

forma rzeczownika.

(3.1) M. lm. od: dan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Danysz

nazwisko

- Danysz – polskie i ukraińskie nazwisko.

osoby o nazwisku Danysz:

- Antoni Danysz (1853–1925) – polski historyk kultury, teoretyk wychowania, profesor.
- Jan Danysz (1860–1928) – polski lekarz, mikrobiolog, serolog, chemik, działacz społeczny, filozof, profesor.
- Jan Kazimierz Danysz (1884–1914) – polski fizyk.
- Magda Danysz (ur. 1974) – kuratorka sztuki i handlarz dziełami sztuki, prowadzi Magda Danysz Gallery.
- Marian Danysz (1909–1983) – polski fizyk-eksperymentator, współodkrywca wraz z Jerzym Pniewskim pierwszego hiperjądra i stanów izomerycznych hiperjąder, profesor, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk.
- Nykyfor Danysz (1877-1954) – ukraiński nauczyciel gimnazjalny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Danzel

Danzel, właśc. Johan Waem (ur. 9 listopada 1976 w Beveren) – belgijski piosenkarz, wykonujący muzykę taneczną.

#### Źródła:

Wikipedia

# Dao

wieloznaczne, różnie tłumaczone główne pojęcie taoizmu; tao

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) filoz. podstawowe pojęcie filozofii chińskiej, któremu przypisywane są bardzo różne znaczenia;

- Dao (taoizm) – pojęcie filozofii chińskiej
- Dao (miecz) – chiński miecz o szerokiej zakrzywionej głowni
- Yao (Dao) – mniejszość etniczna w Azji Południowo-Wschodniej (Chiny, Wietnam, Laos i Tajlandia)
- Diaminooksydaza (DAO) – enzym

W informatyce:

- Disc At Once (DAO) – technika zapisu informacji na płytach CD-ROM
- Data Access Object (DAO) – obiekt dostępu do bazy danych
- Distributed Autonomous Oranization (DAO)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daoista

zwolennik daoizmu (taoizmu); taoista

#### Źródła:

SJP.pl

# Daoistka

wyznawczyni daoizmu (taoizmu); taoistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Daoistyczny

związany z daoizmem (taoizmem, chińskim kierunkiem filozoficzno-religijnym lub zbiorem praktyk magicznych), np. klasztor daoistyczny; taoistyczny (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Daoizm

chiński kierunek filozoficzno-religijny; przekształcony później w zbiór praktyk magicznych mających zapewnić nieśmiertelność lub długowieczność; taoizm (częściej)

Taoizm (czasem zapisywany jako daoizm) – tradycyjny chiński system filozoficzny i religijny. Stworzenie filozofii taoistycznej przypisuje się mędrcowi zwanemu Laozi w VI wieku p.n.e., taoizm religijny powstał w II i III wieku n.e. Za najważniejsze księgi taoizmu uważa się Daodejing oraz Zhuangzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dar

1. to, co się komuś ofiaruje;
2. talent

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co się komuś ofiaruje

(1.2) wrodzona zdolność do czegoś

- Dar – określenie wartościowego prezentu, ofiary
- Dar – debiutancki album Krisa
- Dar – powieść Vladimira Nabokova
- Dar – powieść Patricka O’Leary’ego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darabukka

bęben uderzany oburącz palcami, używany w północnej Afryce; darbuka

#### Źródła:

SJP.pl

# Darachów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie trembowelskim obwodu tarnopolskiego;

Darachów (ukr. Дарахів, Darachiw) – wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego, założona w 1564 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Darachów w powiecie trembowelskim województwa tarnopolskiego.

Do 2020 w rejonie trembowelskim.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Darbuka

bęben uderzany oburącz palcami, używany w północnej Afryce; darbuka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rodzaj arabskiego bębna o kielichowatym kształcie popularnego na Środkowym Wschodzie, w Lewancie i krajach Maghrebu;

Darbuka (arab. دربوكة darbūkah, również: durbakee, dumbec, doumbek, doumbec, dumbek, dumbelek, goblet drum) – bęben kielichowy używany głównie w muzyce Bliskiego Wschodu.

Dawniej korpus darbuki wykonywany był z materiału ceramicznego, a naciąg – ze skóry koziej lub rybiej. Obecnie używa się najczęściej membran z plastyku oraz korpusów zrobionych z aluminium lub mosiądzu. Metalowe darbuki można podzielić na dwa rodzaje: model egipski o zaokrąglonych brzegach oraz model turecki o zewnętrznym systemie strojenia. Brzmienie darbuki jest ciekawe, szkliste; jest ona też bardzo donośna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darbysta

członek protestanckiej grupy wyznaniowej założonej na początku XIX wieku w Wielkiej Brytanii, głoszącej rychłe przyjście Jezusa oraz surowy ascetyzm, odrzucającej obrzędy i organizację kościelną

#### Źródła:

SJP.pl

# Darchan

miasto w północnej Mongolii

Darchan (mong. Дархан) – miasto w Mongolii, stolica administracyjna ajmaku darchańskiego, położone 230 km na północ od stolicy kraju Ułan Bator.

W 2010 roku liczyło 74,7 tys. mieszkańców. Trzecie co do wielkości miasto kraju. W 1963 liczba ludności wynosiła – 8180, w 1968 – 16 tys., w 1981 – 56,4 tys. osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darchański

→ Darchan

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darchanem, dotyczący Darchanu

Patrz:Darchan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darcie

potocznie: ból, bóle reumatyczne

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rwanie na części, strzępy

(1.2) nieostrożne ciągnięcie, targanie

(1.3) zdzieranie czegoś skądś

(1.4) pot. ból reumatyczny

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. i W. lp. od: dart

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darczyńca

osoba, która składa dar na jakiś cel; ofiarodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba obdarowująca, ofiarodawca

Umowa darowizny – rodzaj umowy nazwanej prawa cywilnego, która ma na celu nieodpłatne przysporzenie obdarowanemu korzyści (wzbogacenie obdarowanego) kosztem majątku darczyńcy.

W prawie polskim przepisy dotyczące darowizny są zawarte w księdze trzeciej (tytuł XXXIII) Kodeksu cywilnego. W przypadku darowizny między osobami fizycznymi stopień pokrewieństwa wpływa na wysokość opodatkowania darowizny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darczyńczyni

→ darczyńca; ofiarodawczyni, jałmużniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Darda

rodzaj broni białej w formie piki

- darda – dawna europejska broń drzewcowa
- Darda – miasto w Chorwacji
- Kamila Darda – polska piłkarka
- Stefan Darda – polski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dardanariat

w ekonomii: niszczenie produktów żywnościowych w celu utrzymania wysokich cen

#### Źródła:

SJP.pl

# Dardanele

cieśnina pomiędzy Półwyspem Bałkańskim a półwyspem Azja Mniejsza

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. cieśnina między Półwyspem Bałkańskim a Azją Mniejszą;

Dardanele (tur. Çanakkale Boğazı) – cieśnina między Półwyspem Bałkańskim w Europie a Azją Mniejszą, łącząca Morze Egejskie z morzem Marmara. Długość 61 km, szerokość 1,3–18,5 km. Głównymi portami są Gallipoli i Çanakkale. W starożytności znana jako Hellespont.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dardanelski

1. → Dardanele;
2. osioł dardanelski - wielki głupiec; osioł dardański

przymiotnik

(1.1) dotyczący Dardaneli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dardania

prowincja starożytnego Rzymu

Dardania – prowincja starożytnego Rzymu, istniejąca w późnym okresie Cesarstwa.

Nazwą Dardania określano początkowo południową część Mezji i Mezji Górnej (Moesia Superior). Współcześnie terytorium to odpowiada przygranicznym ziemiom Kosowa i Serbii oraz Macedoniii i Bułgarii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dardański

1. → Dardania;
2. osioł dardański - wielki głupiec; osioł dardanelski

#### Źródła:

SJP.pl

# Dardyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej głównie północny Pakistan, Kaszmir i Afganistan

#### Źródła:

Wiktionary

# Dardyjski

języki dardyjskie - grupa około 20 języków indoeuropejskich obejmująca języki indoaryjskie i irańskie; języki aryjskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dardziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dardżyling

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-wschodnich Indiach, w stanie Bengal Zachodni w Himalajach;

(1.2) geogr. dystrykt w północno-wschodnich Indiach, którego stolicą jest Dardżyling (1.1)

Dardżyling (ang. Darjiling, dawniej stosowano zapis Darjeeling; beng. দার্জিলিং; hindi दार्जिलिंग, trl. Dārjiliṁg, trb. Dardźiling; nep. दार्जलिङ) – miasto w północno-wschodnich Indiach, w stanie Bengal Zachodni w Himalajach, położone na wysokości 2140 m n.p.m., stolica dystryktu o tej samej nazwie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Darecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Daredevil

Daredevil (prawdziwe nazwisko Matt Michael Murdock) – fikcyjna postać (superbohater) z komiksów wydawnictwa Marvel Comics oraz różnego rodzaju adaptacji. Został stworzony przez Stana Lee i Billa Everetta. Po raz pierwszy pojawił się w Daredevil Vol. 1 #1 z kwietnia 1964 roku. Twórcy chcieli stworzyć koncepcję superbohatera, który podobnie jak Fantastyczna Czwórka, czy też Spider-Man nie był pozbawiony pewnych wad. W przypadku tej postaci „wadą” miała być niemożność widzenia, aczkolwiek z początku Lee obawiał się negatywnej reakcji osób niewidomych, co jak później się okazało bezpodstawne, gdyż z czasem zaczął otrzymywać od organizacji charytatywnych listy, w których wyrażano się pozytywnie o tym pomyśle. Marvelowskiego Daredevila nie należy mylić z postacią komiksową o tej samej nazwie, która ukazywała się w komiksach wydawanych przez Lev Gleason Publications w latach 40. i 50. XX wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Darejek

złota moneta perska równa 20 drachmom attyckim, wybita po raz pierwszy za Dariusza I; darejka

Darejek (darejka, gr. δαρεικός dareikos, prawdopodobnie od pers. dara – król) – złota perska moneta Achemenidów o wadze ok. 8,4 g, wprowadzona przez króla Dariusza I i będąca w obiegu do czasów Aleksandra Wielkiego (tj. do schyłku IV wieku p.n.e.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darejka

złota moneta perska równa 20 drachmom attyckim, wybita po raz pierwszy za Dariusza I; darejek

#### Źródła:

SJP.pl

# Darek

zdrobnienie od: Dariusz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Dariusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darem

przysłówek sposobu

(1.1) stpol. darmo

#### Źródła:

Wiktionary

# Daremnie

przysłówek

(1.1) w sposób nie przynoszący rezultatów pomimo starań

#### Źródła:

Wiktionary

# Daremniej

stopień wyższy od przysłówków: daremnie, daremno

#### Źródła:

SJP.pl

# Daremność

brak wyniku, brak rezultatu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co daremne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daremny

niedający wyników, nieprzynoszący rezultatów; nadaremny, bezskuteczny, próżny

przymiotnik

(1.1) niedający żadnych wyników

(1.2) daw. bezpłatny, nieodpłatny

(1.3) daw. bez przyczyny, nieuzasadniony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daremszczyzna

Darmocha, daremszczyzna – przymusowa i darmowa praca wykonywana przez chłopów na rzecz właściciela ziemskiego nie wliczana do zasadniczego wymiaru pańszczyzny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Darfur

region Sudanu

Darfur (arab. ‏دار فور‎, ‛kraj Furów’) – region leżący w zachodniej części Sudanu, mający około 6 milionów mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darfurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darfurem, dotyczący Darfuru

#### Źródła:

Wiktionary

# Dargacz

nazwisko

Dargacz (kaszb. Dargaczewò, niem. Dargatzhof) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska, na obszarze Parku Krajobrazowego Dolina Słupi. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Dębnica Kaszubska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dargiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dargijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dargijczykami, dotyczący Dargijczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język dargijski

#### Źródła:

Wiktionary

# Dargorad

imię męskie

Dargorad – staropolskie imię męskie złożone z członów Dargo- ("drogi") i -rad ("być zadowolonym, chętnym, cieszyć się").

Dargorad imieniny obchodzi 24 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dari

jeden z dwóch języków urzędowych Afganistanu, wariant języka perskiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. używany w Afganistanie język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, traktowany niekiedy jako dialekt języka perskiego;

(1.2) jęz. hist. środkowoperski język dworski Sasanidów

Język dari (pers. ‏دری‎, wymowa w IPA: d̪ɐˈɾiː) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich. Zazwyczaj nazwa ta uważana jest za termin polityczny, określający różne dialekty języka perskiego używanego w Afganistanie. Obok paszto jest jednym z dwóch języków urzędowych Afganistanu. Tę pozycję w państwie afgańskim zagwarantowała mu ustawa zasadnicza z roku 1964. Doprowadziło to do sporu o nazewnictwo między rodzimymi użytkownikami perskiego w Afganistanie, którzy uznają swój język po prostu jako perski (farsi فارسی).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daria

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Daria – imię pochodzące najprawdopodobniej z języka perskiego, gdzie podobnie jak jego męski odpowiednik Dariusz, oznacza „tę, która zachowuje” lub „ta, która dzierży dobro” (na zasadzie porównania z perskim daraya, czyli „posiadać”).

Popularne głównie w Rosji i Ukrainie. W Polsce, według danych rejestru PESEL ze stycznia 2024 roku, imię Daria nosi 87 225 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dario

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dariusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Dariusz – imię męskie pochodzące z języka perskiego, gdzie miało formę Dārayavahuš, a zostało utworzone z elementów daraya – „posiadać” i vahu – „dobro” (w związku z tym pierwotne znaczenie imienia można objaśnić jako „ten, który jest dobry”) poprzez gr. Δαρείος i następnie łac. Darius. Było to imię królów perskich. Według innych źródeł imię oznacza „posiadający bogactwa”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dariuszostwo

Dariusz z małżonką; Dariuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dariuszowie

Dariusz z małżonką; Dariuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dariuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dariusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Darjeeling

rzeczownik

(1.1) spoż. rodzaj czarnej herbaty pochodzącącej z Indii, z regionu Dardżyling;

- Dardżyling (Darjeeling) – miasto i prowincja w Indiach
- Darjeeling – gatunek herbaty

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Darkiejmski

→ Darkiejmy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darkiejmami, dotyczący Darkiejm

Patrz:Darkiejmy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darkiejmy

miasto w Rosji; Oziorsk

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. Oziorsk (historyczna nazwa miasta w Prusach Wschodnich, obecnie egzonim wariantowy);

Oziorsk, Darkiejmy (ros. Озёрск; niem. Darkehmen; lit. Darkiemis) – miasto w Rosji, w obwodzie królewieckim. W 2021 roku liczyło ok. 3,8 tys. mieszkańców.

Miejscowość położona nad rzeką Węgorapą, około 25 kilometrów na południowy zachód od Gąbina i 20 kilometrów na północny zachód od Gołdapi, w pobliżu (10 km) granicy z Polską.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darknet

ukryta sieć internetowa, dostępna przez specjalne oprogramowanie, używana często do nielegalnych zastosowań i anonimowej komunikacji w państwach z cenzurą; darkweb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. sieć komputerowa, z którą można połączyć się wyłącznie za pomocą specjalnego oprogramowania, zwykle oferująca anonimizację danych przesyłanych przez użytkowników

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darknetowy

→ darknet

Patrz:darknet

#### Źródła:

SJP.pl

# Darkowie

Darek z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Darkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Darka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Darkroom

[czytaj: darkrum] zaciemnione pomieszczenie do uprawiania seksu, zazwyczaj w klubach erotycznych i dyskotekach; dark room

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) specjalne przyciemnione pomieszczenie do przypadkowych schadzek seksualnych w niektórych lokalach rozrywkowych;

Darkroom (backroom) (z ang. "ciemny pokój") – częściowo lub całkowicie zaciemnione pomieszczenie, znajdujące się najczęściej w lokalach erotycznych, przeznaczone do uprawiania seksu z nieznanymi osobami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darkweb

[czytaj: darkłeb] ukryta sieć internetowa, dostępna przez specjalne oprogramowanie, używana często do nielegalnych zastosowań i anonimowej komunikacji w państwach z cenzurą; darknet

#### Źródła:

SJP.pl

# Darkwebowy

→ darkweb [czytaj: darkłebowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Darling

1. rzeka w Australii;
2. pasmo górskie w Australii

Osoby o nazwisku Darling:

- Ralph Darling – gubernator Nowej Południowej Walii
- Joe Darling – australijski krykiecista, kapitan reprezentacji kraju
- Alistair Darling – angielski polityk
- David Darling – muzyk i kompozytor
- Jay Norwood Darling, animator i conservationist

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darlington

#### Źródła:

Wikipedia

# Darlingtonia

owadożerna bylina z rodziny kapturnicowatych; przyszczetka

Darlingtonia kalifornijska (Darlingtonia californica) – gatunek rośliny z rodziny kapturnicowatych. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju Darlingtonia. Występuje na górskich bagnach w górach Sierra Nevada do wysokości około 2000 m n.p.m. Gatunek opisał i nazwał w 1854 John Torrey. Nazwa pochodzi od nazwiska innego botanika – W. Darlingtona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darlingtoński

dotyczący Darlingtonu, miasta w Wielkiej Brytanii

#### Źródła:

SJP.pl

# Darmo

bez opłaty

przysłówek sposobu

(1.1) bezpłatnie

(1.2) na próżno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darmobus

potocznie: darmowy autobus

#### Źródła:

SJP.pl

# Darmocha

darmoszka; potocznie:
1. coś darmowego lub bardzo taniego;
2. korzystanie z czegoś za darmo

Darmocha, daremszczyzna – przymusowa i darmowa praca wykonywana przez chłopów na rzecz właściciela ziemskiego nie wliczana do zasadniczego wymiaru pańszczyzny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darmodajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. prostytutka

#### Źródła:

Wiktionary

# Darmohardy

przymiotnik

(1.1) stpol. zarozumiały

#### Źródła:

Wiktionary

# Darmoszka

darmocha; potocznie:
1. coś darmowego lub bardzo taniego;
2. korzystanie z czegoś za darmo

#### Źródła:

SJP.pl

# Darmówka

potocznie: rzecz za darmo, gratis

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. coś bezpłatnego w ofercie handlowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darmowo

przysłówek

(1.1) bezpłatnie, za darmo

#### Źródła:

Wiktionary

# Darmowość

bezpłatność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest darmowe; cecha tych, którzy są darmowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darmowy

bezpłatny;
1. taki, za który nie trzeba płacić;
2. taki, któremu nie płaci się za pracę, np. darmowy pracownik;
3. taki, za który nie dostaje się wynagrodzenia, np. darmowy staż

przymiotnik

(1.1) dany za darmo, bezpłatny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darmozjad

ten, kto żyje na cudzy koszt, z cudzej pracy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto żyje na cudzy koszt

(1.2) pot. leniwa osoba

Darmozjad – pejoratywne określenie człowieka, który nie pracuje i żyje na koszt innej osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darmozjadka

→ darmozjad; pasożytka, pieczeniarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Darmozjadztwo

życie na cudzy koszt, z cudzej pracy; pasożytnictwo, pieczeniarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Darmożróń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. darmozjad

#### Źródła:

Wiktionary

# Darmstadt

[czytaj: darmsztad] miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech, w Hesji;

(1.2) geogr. miasto w USA, w stanie Indiana

(1.3) geogr. jednostka osadnicza w USA, w stanie Illinois

(1.4) geogr. adm. rejencja w Niemczech, w kraju związkowym Hesja

(1.5) astr. asteroida o numerze 241418 z głównego pasa planetoid

Darmstadt – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, siedziba rejencji Darmstadt oraz powiatu Darmstadt-Dieburg, Liczy 153 166 mieszkańców (stan na 30 września 2015).

W mieście ma swoją siedzibę Niemiecki Instytut Spraw Polskich (Deutsches Polen-Institut).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darmstadzki

→ Darmstadt; darmsztadzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darmstadtem, dotyczący Darmstadtu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darmsztadt

pierwiastek chemiczny o symbolu Ds

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ds i liczbie atomowej 110;

Darmsztadt (Ds, łac. darmstadtium) – pierwiastek chemiczny, przypuszczalnie z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Po raz pierwszy darmsztadt uzyskano w Instytucie Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt 9 listopada 1994 roku w ilości zaledwie kilku atomów w wyniku fuzji izotopów ołowiu i niklu w akceleratorze ciężkich jonów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darmsztadtowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący darmsztadtu

#### Źródła:

Wiktionary

# Darmsztadzki

→ Darmstadt; darmstadzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Darmstadtem, dotyczący Darmstadtu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darmy

przymiotnik jakościowy

(1.1) stpol. daremny; taki, który nie daje oczekiwanego efektu; bezskuteczny

(1.2) stpol. bez nagrody; taki, który nie wynagradza

#### Źródła:

Wiktionary

# Darń

gęsty, zwarty splot traw wraz z ziemią; darnina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwarty splot trawy, czasem wraz z innymi roślinami, silnie związany z wierzchnią warstwą gleby; pocięta na płaty używana jest jako umocnienie skarp, nasypów, mogił;

(1.2) splot korzeni oraz pędów roślin (nie traw) tworzących ścisłą powierzchnię na ziemi lub wodzie

Darń – rzadziej darnina; zwarta okrywa m.in. łąk i pastwisk, składająca się głównie z trawy i roślin motylkowatych lub też z samej trawy i tworząca trawnik. Poprzez gęsty system korzeni roślin silnie wiąże się z wierzchnią warstwą gleby. Darń pocięta na płaty służy do zabezpieczania przed erozją skarp, grobli, nasypów i stromych zboczy (tzw. darniowanie).

Darnią określa się również gęsty splot roślin na powierzchni wody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darniak

kozioł sarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Darnikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Darnina

gęsty, zwarty splot traw wraz z ziemią; darń

Darnina - częściej darń; płat wierzchniej warstwy gleby, przerośniętej i związanej korzeniami roślinności trawiastej, roślin motylkowych, ziół i innych drobnych roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darninka

zdrobnienie od: darnina

#### Źródła:

SJP.pl

# Darniować

pokrywać darnią - płatami gleby przerośniętej trawą

#### Źródła:

SJP.pl

# Darniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|darniować.

Darń – rzadziej darnina; zwarta okrywa m.in. łąk i pastwisk, składająca się głównie z trawy i roślin motylkowatych lub też z samej trawy i tworząca trawnik. Poprzez gęsty system korzeni roślin silnie wiąże się z wierzchnią warstwą gleby. Darń pocięta na płaty służy do zabezpieczania przed erozją skarp, grobli, nasypów i stromych zboczy (tzw. darniowanie).

Darnią określa się również gęsty splot roślin na powierzchni wody.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Darniowiec

murawka darniowiec - gatunek mrówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Darniówka

1. gryzoń z rodziny nornikowatych, podgryzający korzenie warzyw;
2. motyka do wyrywania darni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. niewielki eurazjatycki gryzoń z podrodziny karczowników

(1.2) leśn. motyka do wyrywania darni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darniowy

1. taki, który dotyczy darni - zwartego kobierca traw wraz z warstwą gleby gęsto przerośniętej ich korzeniami;
2. rzadko: dotycząc darniny - odkrojonych płatów splotu traw z ziemią;
3. w botanice: rośliny darniowe - trwałe rośliny zielne (np. trawy, mchy, widłaki), tworzące niskie, zwarte kobierce;
4. w geologii: ruda darniowa - osadowa skała żelazista pochodzenia biochemicznego, składająca się głównie z limonitu, powstając na bagnach, jeziorach i torfowiskach; ruda łąkowa;
5. śmiałek darniowy - gatunek byliny z rodziny wiechlinowatych (traw), uprawiany jako roślina ozdobna ze względu na swój atrakcyjny gęstokępkowy pokrój

przymiotnik

(1.1) związany z darnią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darnków

wieś w Polsce

Darnków (dawniej czes. Drnkow, Drukow, Divinka, Dernka, niem. Trnckau, Dörnickau, Dörnikau, po 1945 również Tarnówka) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lewin Kłodzki, w dolinie Dańczówka. W obręb Darnkowa wliczony jest przysiółek Kociołek, obecnie wyludniony, dawniej stanowiący samodzielną wieś.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darnowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Darobiorca

osoba, która otrzymała podarunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Daromat

automat do wpłacania datków przy użyciu płatności elektronicznych; datkomat; donacjomat

#### Źródła:

SJP.pl

# Daromiła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

#### Źródła:

Wiktionary

# Darować

1. dawać (dać) na własność; ofiarować (ofiarowywać), podarować;
2. rezygnować (zrezygnować) z odebrania, wzięcia czegoś;
3. przebaczać (przebaczyć), odpuszczać (odpuścić)

czasownik przechodni dokonany (ndk. darowywać)

(1.1) dać komuś coś na własność

(1.2) zrezygnować z wzięcia, odebrania, wyegzekwowania czegoś

(1.3) przebaczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|darować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Darowizna

1. to, co zostało podarowane; dar;
2. umowa, na mocy której właściciel oddaje coś drugiej stronie dobrowolnie i bezpłatnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś podarowanego bez zobowiązań

(1.2) praw. prawne przekazanie czegoś dobrowolnie i bezpłatnie

Umowa darowizny – rodzaj umowy nazwanej prawa cywilnego, która ma na celu nieodpłatne przysporzenie obdarowanemu korzyści (wzbogacenie obdarowanego) kosztem majątku darczyńcy.

W prawie polskim przepisy dotyczące darowizny są zawarte w księdze trzeciej (tytuł XXXIII) Kodeksu cywilnego. W przypadku darowizny między osobami fizycznymi stopień pokrewieństwa wpływa na wysokość opodatkowania darowizny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darownik

darownik przedziwny - gatunek pająka z rodziny darownikowatych

Pisaura – rodzaj eurazjatyckich pająków z rodziny darownikowatych (Pisauridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darownikowate

o cechach darownikowatych (rodzina pająków)

Darownikowate (Pisauridae) – rodzina średniej wielkości i dużych, kosmopolitycznych pająków blisko spokrewnionych z pogońcowatymi (Lycosidae), z którymi wykazują wiele podobieństw w zachowaniu. Przedstawicieli tych rodzin odróżnia ułożenie oczu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darownikowaty

o cechach darownikowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Darowski

nazwisko

- Ludwik Darowski – polityk
- Roman Darowski SJ – filozof
- Wincenty Darowski, polski działacz polityczny i gospodarczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. darować)

(1.1) niedokonany od|darować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Darowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|darowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Darren

nazwisko, m.in. Hayes Darren, australijski piosenkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Darśana

doktryna filozoficzna, która uznaje autorytet świętych ksiąg hinduizmu

Darśana (dewanagari दर्शन, trl. darśana, hindi darśan) – sanskryckie słowo znaczące dokładnie spojrzenie i pogląd, które służy do nazywania czynności obcowania z guru lub bóstwem. To sytuacja przebywania w bezpośredniej obecności świętej osoby lub bóstwa, gdy u wiernego zachodzi otwarcie skutkujące doświadczaniem pozytywnego wpływu, jaki wywiera na hindusa sama obecność świętej postaci. Akt widzenia (lub spotkania) z istotą o sakralnej mocy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darski

nazwisko

przymiotnik

(1.1) stpol. śrpol. śmiały, odważny, mężny, dzielny

(1.2) śrpol. żwawy, rześki, pełen życia, szybki, prędki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darsonwalizacja

jedna z metod leczenia prądami wielkiej częstotliwości; arsonwalizacja

Darsonwalizacja, arsonwalizacja (fr. darsonvalisation)- w medycynie – jedna z metod przy leczeniu chorób za pomocą prądów o wielkiej częstotliwości. Nazwana tak została na cześć francuskiego lekarza Jacques'a Arsène'a d'Arsonvala, wynalazcy tej metody.

Metoda ta jest wykorzystywana w przypadku masażu ciała. Obecnie jest ona wypierana przez inną dziedzinę – diatermię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darszyce

wieś w Polsce

Darszyce (niem. Buchwald; dawn. pol. Darzin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Płoty.

W 1874 roku Buchwald był kolonią na ziemie Pinnow A i C. Z kolonią Curtshagen Buchwald liczył 23 budynków mieszkalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dart

1. gra polegająca na rzucaniu lotkami do tarczy; lotki, rzutki, strzałki;
2. potocznie: lotka używana do gry w darta; rzutka, strzałka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gra polegająca na rzucaniu lotkami do tarczy;

(1.2) lotka do darta (1.1)

Dart (ang. Darts) – sport, w którym celem jest trafianie niewielkimi lotkami w tarczę zawieszoną na ścianie. Przez lata korzystano z różnych tarcz i różnych zasad. Dziś określenie „dart” kojarzone jest głównie ze standaryzowaną grą, mającą specyficzną tarczę i ustalone zasady.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darter

sztuczna przynęta używana przez wędkarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Darterka

kobieta grająca w darta, rzucająca lotkami do tarczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Darterski

→ darter

Patrz:darter

#### Źródła:

SJP.pl

# Dartmoor

[czytaj: datmo] rasa kuców pochodząca z Anglii

- Dartmoor – wrzosowisko w Anglii, w hrabstwie Devon
- Dartmoor – park narodowy w Anglii, w granicach którego znajduje się ww. wrzosowisko
- Dartmoor – miejscowość w Australii, w stanie Wiktoria
- kuc Dartmoor – rasa konia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dartowy

→ dart

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dartem, dotyczący darta

Patrz:dart

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daruj

1. dawać (dać) na własność; ofiarować (ofiarowywać), podarować;
2. rezygnować (zrezygnować) z odebrania, wzięcia czegoś;
3. przebaczać (przebaczyć), odpuszczać (odpuścić)

#### Źródła:

SJP.pl

# Daruma

1. japoński odpowiednik terminu występującego w buddyzmie i hinduizmie: dharma;
2. japońska lalka traktowana jako talizman przynoszący szczęście, o ciężkiej podstawie, ustawiająca się zawsze w pozycji pionowej

- Daruma – skrócona forma imienia indyjskiego mnicha Bodhidharmy,
- daruma – japoński odpowiednik słowa dharma,
- daruma (lalka) – nazwa japońskiej lalki-talizmanu,
- Daruma sagamia – rodzaj niewielkich ryb z rodziny głowaczowatych, żyjących wokół Japonii (Jordan & Starks, 1904)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Darunek

dawniej: prezent, upominek

#### Źródła:

SJP.pl

# Darwin

[czytaj: darłin albo darwin] miasto w Australii

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Australii, stolica Terytorium Północnego

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński, nazwa własna

(2.1) angielskie nazwisko

Darwin (wym. [ˈdɑrwɨn]) – miasto w Australii, leżące w środkowej części północnego wybrzeża Australii, stolica Terytorium Północnego. Położone jest nad cieśniną Clarence (Morze Timor, Ocean Indyjski). Miasto zamieszkane jest przez 147 231 osób. W mieście działa polski konsulat honorowy. Jego współrzędne geograficzne to 12° 25′ S 130° 48′ E. Miasto leży w strefie tropikalnego klimatu sawann (klasyfikacja Köppena – Aw).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darwinista

zwolennik poglądów Darwina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik darwinizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darwinistka

→ darwinista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: darwinista

Patrz:darwinista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darwinistyczny

→ darwinizm

przymiotnik

(1.1) związany z darwinizmem, teoriami Karola Darwina

Patrz:darwinizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darwinizm

1. teoria ewolucji stworzona przez Darwina, tłumacząca powstawanie gatunków doborem naturalnym, walką o byt oraz dostosowywaniem się do środowiska;
2. nauka o ogólnych prawach historycznego rozwoju organizmów, wywodząca się z tej teorii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nauk. biol. stworzona przez Darwina teoria ewolucji, która wyjaśnia powstawanie gatunków doborem naturalnym i walką o byt;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darwinka

rodzaj ptaków z rodziny tanagrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Darwinowski

dotyczący Darwina, odnoszący się do Darwina

#### Źródła:

SJP.pl

# Darybaczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. próżnować

#### Źródła:

Wiktionary

# Darybok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. leń

#### Źródła:

Wiktionary

# Darybokować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. próżnować

#### Źródła:

Wiktionary

# Darymnie

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. na próżno, daremnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Darymnina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzecz niepotrzebna

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niepotrzebna praca

#### Źródła:

Wiktionary

# Darymny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bezsensowny

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osłabiony, chory

#### Źródła:

Wiktionary

# Darzbór

okrzyk, zawołanie myśliwych i leśników przy powitaniu lub przy winszowaniu sobie powodzenia

wykrzyknik

(1.1) łow. pozdrowienie myśliwskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|darzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Darzyć

przestarzałe: obdarowywać; obecnie w różnych zwrotach, np.:
a) darzyć kogoś zaufaniem - mieć do kogoś zaufanie;
b) darzyć kogoś uczuciem - kochać, lubić kogoś;
c) darzyć kogoś szacunkiem - mieć do kogoś szacunek

czasownik przechodni

(1.1) czuć do kogoś coś, mieć w stosunku do kogoś jakieś uczucie lub przekonanie

(1.2) przest. obdarowywać kogoś czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darzymlecznia

drzewo o mlecznym soku, rosnące w Ameryce

#### Źródła:

SJP.pl

# Darłak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Darłówecki

przymiotnik od: Darłówko

#### Źródła:

SJP.pl

# Darłowianin

mieszkaniec Darłowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Darłowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darłowianka

mieszkanka Darłowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Darłowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Darłówko

dzielnica miasta Darłowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. turystyczna dzielnica miasta Darłowa;

Darłówko (niem. Rügenwaldermünde) – nadmorska część miasta Darłowa i osiedle (jednostka pomocnicza gminy) u ujścia rzeki Wieprzy do Bałtyku, na Wybrzeżu Słowińskim. Darłówko pełni w sezonie letnim funkcję turystyczno-wypoczynkową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darłowo

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Darłowo (niem. Rügenwalde) – miasto nadmorskie w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba gminy wiejskiej Darłowo, największe miasto powiatu sławieńskiego. Położone nad Morzem Bałtyckim, w dolinie rzek Wieprzy i Grabowej, na Pobrzeżu Koszalińskim, na Pomorzu Zachodnim.

31 grudnia 2023 r. miasto liczyło 12 643 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Darłowski

przymiotnik od: Darłowo

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Darłowem, dotyczący Darłowa, pochodzący z Darłowa, znajdujący się w Darłowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dasein

termin z filozofii niemieckiej oznaczający egzystencję człowieka albo człowieka jako istotę próbującą zrozumieć swoją egzystencję

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) filoz. osoba pragnąca zrozumieć sens egzystencji

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) filoz. egzystencja ludzka

Dasein (niem. dasein – dosł. tu-bycie) – w filozofii niemieckiej rzeczywiste, realne istnienie dowolnego bytu.

W filozofii Heideggera: fenomen w znaczeniu zwykłym tzn. sposób ujawniania się rzeczy (byt). Obok dasein, Heidegger mówi o fenomenie w sensie ścisłym tzn. o byciu (sein – zasadzie istnienia przedmiotu). Powołaniem człowieka jest rozumienie swojego bycia; w ten sposób transcenduje (wykracza poza) swój byt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dashi

[czytaj: DAszi] japoński bulion z ryby i wodorostów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. koncentrat bulionu rybnego wykorzystywany w kuchni japońskiej;

Dashi (jap. だし, 出し) — bulion rybny wykorzystywany w kuchni japońskiej do przygotowywania zup.

Sporządza się go z wiórków suszonej i wędzonej ryby bonito, zwanych katsuobushi oraz wodorostów kombu. Dashi wykorzystuje się m.in. do przygotowywania zupy miso-shiru.

Obecnie w japońskich sklepach bulion dashi można kupić w postaci esencji, pasty, kostek, bądź proszku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daspletozaur

rodzaj dużego dinozaura z rodziny tyranozaurów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dassin

[czytaj: daSĘ] nazwisko, m.in. Joe Dassin, amerykański piosenkarz i kompozytor

#### Źródła:

SJP.pl

# Dastan

epika wierszem i prozą nawiązująca do dawnych legend, podań, baśni oraz klasycznej, heroicznej poezji irańskiej; destan

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daszawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego Ukrainy;

Daszawa (ukr. Дашава) – osiedle typu miejskiego w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego Ukrainy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Daszczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Daszek

1. niewielki dach
2. usztywniona, przednia część czapki, chroniąca czoło i oczy
3. znak graficzny: ^ (używany w ortografii niektórych języków); cyrkumfleks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: dach

(1.2) mały dach

(1.3) wystająca nad twarz część nakrycia głowy, np. czapki, hełmu, kasku

(1.4) typogr. akcent przeciągły, cyrkumfleks;

- daszek – część niektórych hełmów
- daszek (cyrkumfleks, akcent przeciągły) – jeden ze znaków diakrytycznych (ˆ)
- odwrócony daszek (haczek, karon) – jeden ze znaków diakrytycznych (ˇ)
- daszek (kareta) – znak ^ na klawiaturze
- daszek (architektura) – element architektoniczny
- daszek okapowy – element architektury drewnianej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daszewice

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Daszewice – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Belsk Duży.
- Daszewice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
- Daszewice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daszewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Daszewski – polski wojskowy
- Wiktor Andrzej Daszewski – polski archeolog, historyk sztuki
- Władysław Daszewski – polski scenograf i karykaturzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daszkiewicz

nazwisko

Daszkiewicz (forma żeńska: Daszkiewicz/Daszkiewiczowa; liczba mnoga: Daszkiewiczowie) – polskie nazwisko.

- Daszkiewicz (herb szlachecki)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daszkować

w budownictwie: budować dwuspadowy daszek na górnej części słupa telekomunikacyjnych linii napowietrznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Daszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|daszkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Daszkowato

→ daszkowaty

Patrz:daszkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Daszkowaty

przypominający wyglądem mały dach

przymiotnik

(1.1) przypominający daszek (dach)

(1.2) daw. gram. o literze opatrzony daszkiem, reprezentujący długą samogłoskę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daszkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Daszkowy

związany z daszkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Daszoguski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Daszoguzem, dotyczący Daszoguzu

#### Źródła:

Wiktionary

# Daszoguz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Turkmenistanie przy granicy z Uzbekistanem;

Daszoguz (turkm. Daşoguz, dawniej Taszauz) – miasto w północnym Turkmenistanie, przy granicy z Uzbekistanem, siedziba wilajetu daszoguskiego. Położone jest na Nizinie Turańskiej, na obszarze tzw. Oazy Chorezmijskiej na wysokości 88 m n.p.m. Znajduje się w odległości około 460 km na północ od stolicy kraju – Aszchabadu. W 2022 roku liczyło ok. 201,1 tys. mieszkańców. Daszoguz jest trzecim pod względem liczby ludności miastem kraju. Położone przy kanale Şabat.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Daszyć

potocznie: przykrywać dachem; zadaszać

#### Źródła:

SJP.pl

# Daszyna

wieś w Polsce

Daszyna – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Daszyna.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Daszyna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daszyński

przymiotnik od: Daszyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dat

oznaczenie czegoś w czasie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dat.

skrót od:
1. datowany;
2. datiwus, dativus

#### Źródła:

SJP.pl

# Data

oznaczenie czegoś w czasie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, kalendarzowy termin jakiegoś zdarzenia;

(1.2) przest. czas, epoka, era, okres

Data – umowne oznaczenie dnia, miesiąca i roku, służy do zapisu kolejnych dni (dób) w kalendarzu, a przez to m.in. do oznaczania ważnych wydarzeń historycznych.

W języku polskim poszczególne składniki daty podaje się w kolejności od najmniej do najbardziej znaczącego (od najwyższego do najniższego rzędu), tj. najpierw dzień miesiąca, następnie miesiąc i jako ostatni – rok. Rok lub miesiąc i rok można pominąć, jeśli wynikają z kontekstu lub nie są istotne. Dni (w miesiącu) i lata numeruje się liczbami; miesiące można również numerować (w piśmie) lub posługiwać się ich nazwami (w mowie i piśmie). Nazwa miesiąca w dacie występuje zawsze w dopełniaczu (np. 29 maja, nie: 29 maj), podobnie jak liczebnik numerujący rok. W zapisie słownym roku człony określające tysiące i setki nie odmieniają się (np. w dwa tysiące drugim, nie: w dwutysięcznym drugim, ale: w dwutysięcznym, jeśli chodzi o rok 2000). Po numerze roku następuje zwykle słowo roku; w piśmie, jeśli rok zapisany jest cyframi, można zastosować skrót r. lub w ogóle je pominąć. Do zapisu cyfrowego liczebników porządkowych oznaczających dzień i rok używa się wyłącznie cyfr arabskich; miesiące można numerować cyframi arabskimi lub rzymskimi. Numer miesiąca niższy niż 10, wyrażony cyframi arabskimi należy zapisać jako dwucyfrowy (z zerem na początku); można w ten sposób zapisać również numer dnia. Nie stawia się kropek ani żadnych innych znaków przestankowych, z wyjątkiem przypadku gdy wszystkie składniki daty wyrażone są za pomocą cyfr arabskich – wówczas rozdziela się je kropką bez spacji. Zapis mieszany cyfrowo-literowy z końcówką fleksyjną doklejoną do cyfr (np. 29-ty maja) jest niepoprawny ortograficznie. Nie zaleca się skracania oznaczenia roku do dwóch cyfr (dziesiątek i jedności). Należy unikać łamania wierszy na datach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Datacja

określenie czasu jakiegoś wydarzenia; datowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ustalenie daty, przypisanie daty zdarzeniu

Datowanie – proces przypisywania zdarzeniom czasu (daty) z przeszłości, w którym mogło się ono wydarzyć. Znane jest wiele metod datowania, opierają się na różnych zmianach zachodzących z upływem czasu, bądź charakterystycznych dla danego czasu.

Metody datowania dzieli się na datowanie bezwzględne, określające czas wystąpienia zdarzenia, oraz datowanie względne spośród dwóch zdarzeń określa, które było wcześniej, a które później.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Datagram

komunikat sieciowy przesyłany stosownie do protokołu bezpołączeniowego; komunikat bezpołączeniowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. inform. samodzielna, niezależna jednostka danych, przesyłana przez sieć komputerową i nietworząca w danej warstwie OSI strumienia z innymi jednostkami

Datagram – podstawowa jednostka przekazu powiązana z siecią komutacyjną pakietów. Datagramy zwykle są zbudowane z sekcji nagłówka i ładunku.

Datagramy dostarczają możliwość bezpołączeniowej komunikacji w sieci komutacyjnej pakietów. Dostarczenie, czas dostarczenia i kolejność datagramów nie musi być gwarantowana przez sieć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dataholik

osoba uzależniona od zdobywania nowych danych i informacji, głównie z internetu; infoholik

#### Źródła:

SJP.pl

# Dataholizm

uzależnienie od zdobywania nowych danych i informacji, głównie z internetu; infoholizm, cyberholizm, internetoholizm, netoholizm, siecioholizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Dataizm

ideologia, według której przepływ informacji jest najwyższą wartością

#### Źródła:

SJP.pl

# Datalny

→ data; datowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Datczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Datek

1. ofiara na cele społeczne, filantropijne
2. jałmużna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pewna kwota przeznaczana na cele publiczne lub dobroczynne

(1.2) drobna kwota za wyświadczoną przysługę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dativus

datyw, datiwus, celownik; w językoznawstwie:
1. trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

Celownik (łac. dativus) – jeden z przypadków deklinacji, forma używana jako dopełnienie dalsze (Kasia dała Ali prezent) oraz do oznaczania celu pożytku lub szkody (np. dzieci zepsuły mu telewizor – mu nie dotyczy tu bezpośrednio akcji, a jedynie jej skutków). Opisuje głównie dawanie, bądź (w języku polskim) zbliżanie się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Datiwus

datyw, dativus, celownik; w językoznawstwie:
1. trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

#### Źródła:

SJP.pl

# Datkomat

automat do wpłacania datków przy użyciu płatności elektronicznych; daromat; donacjomat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie elektroniczne do przyjmowania datków na cele sakralne lub charytatywne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Datkować

dawać datek

#### Źródła:

SJP.pl

# Datolit

minerał, hydroksykrzemian wapnia i boru

Datolit – minerał należący do gromady krzemianów boru. Jest zasadowym krzemianem wapnia i boru. Nazwa pochodzi od greckich słów dateomai oznaczającego dzielenie się oraz lithos, czyli kamień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Datować

1. opatrywać datą;
2. określać datę jakiegoś faktu

czasownik niedokonany

(1.1) określać wiek obiektu

(1.2) opatrywać datą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Datowalny

przymiotnik

(1.1) dający się wydatować

#### Źródła:

Wiktionary

# Datowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|datować.

Datowanie – proces przypisywania zdarzeniom czasu (daty) z przeszłości, w którym mogło się ono wydarzyć. Znane jest wiele metod datowania, opierają się na różnych zmianach zachodzących z upływem czasu, bądź charakterystycznych dla danego czasu.

Metody datowania dzieli się na datowanie bezwzględne, określające czas wystąpienia zdarzenia, oraz datowanie względne spośród dwóch zdarzeń określa, które było wcześniej, a które później.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Datownik

przyrząd do oznaczania daty na różnego rodzaju dokumentach lub biletach

Datownik – rodzaj stempla skonstruowanego w ten sposób, aby możliwe było w nim takie ustawienie czcionek, aby odcisk tego stempla pokazywał datę. Datownik to także, oprócz samego stempla, jego odcisk na papierze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Datowy

→ data, np. oznaczenia datowe; datalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Datsun

samochód marki Datsun

Datsun – japoński producent samochodów należący do koncernu Nissan Motor Co. Ltd.

Oryginalna produkcja rozpoczęła się w roku 1931. W latach 1958–1986 pojazdy eksportowane przez Nissana nosiły nazwę Datsun. W marcu 1986 roku Nissan wycofał nazwę Datsun z obiegu, aby ponownie ją wprowadzić w 2013 r. jako nazwę dla samochodów niskobudżetowych, przeznaczonych dla rynków rozwijających się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dattatreja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitind. trójgłowy bóg z mitologii indyjskiej;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Datura

silnie trująca roślina jednoroczna z rodziny psiankowatych, stosowana w lecznictwie; bieluń dziędzierzawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. bieluń (rodzaj)

(1.2) bot. pot. roślina z rodzaju datura (1.1)

(1.3) pot. brugmansja (niewłaściwie)

Bieluń (Datura L.) – rodzaj z rodziny psiankowatych. Obejmuje około 10–13 gatunków. Rośliny te pochodzą z Ameryki Południowej i południowej części Ameryki Północnej, przy czym Datura ferox prawdopodobnie jest rodzima dla obszaru Chin. Nazwa datura pochodzi z języka hindi – dhatūrā (‘bieluń dziędzierzawa’). W naturze rosną na ogół w miejscach suchych i skalistych, na półpustyniach, ale szeroko rozprzestrzenione na świecie zasiedlają różne siedliska, w tym towarzyszące osiedlom ludzkim siedliska ruderalne i ogrody, w których rosną jako chwasty. W wielu miejscach są gatunkami inwazyjnymi (np. na wyspach Galapagos i w Afryce Południowej). W Polsce zadomowionym antropofitem jest bieluń dziędzierzawa (D. stramonium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Datyw

datiwus, dativus, celownik; w językoznawstwie:
1. trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego;
2. forma wyrazowa tego przypadka

Datyw – imię męskie pochodzenia łacińskiego, które oznacza „prezent, upominek, dar”. W Polsce imię nie jest używane. Pospolity rzeczownik datyw oznacza przypadek gramatyczny, celownik.

W styczniu 2025 i w styczniu 2024 w rejestrze PESEL,wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, nie było osób o imieniu Datyw ani Dativus.

W innym języku:

- łacina – Dativus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dau

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. tradycyjny arabski statek żaglowy lub łódź z ożaglowaniem łacińskim

Dau (dāwa) – tradycyjny arabski statek żaglowy, z jednym lub kilkoma żaglami. Pierwotnie używany był u wybrzeży Półwyspu Arabskiego, Indii i wschodniej Afryki. Duże dau mogą mieć około trzydziestu osób załogi, na mniejszych liczy ona zazwyczaj 12 osób.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Daudet

[czytaj: doDE] nazwisko, m.in. Alphonse Daudet (1840-1897), francuski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Dauha

[czytaj: dałha] stolica Kataru; Ad-Dauha

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Kataru;

Doha albo Ad-Dauha (arab. ‏الدوحة‎ Ad-Dawḥa) – stolica i największe miasto Kataru położone na wschodnim wybrzeżu półwyspu Katar, w Zatoce Perskiej.

Miasto zostało zniszczone w 1867 w czasie wojny z Bahrajnem. W 1916 Brytyjczycy ustanowili je siedzibą swojego protektoratu. Gdy Katar uzyskał niepodległość, miasto zostało jego stolicą. W 1973 roku założono uniwersytet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dauhańczyk

[czytaj: dałhańczyk] mieszkaniec Dauhy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ad-Dauhy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dauhanka

[czytaj: dałhanka] mieszkanka Dauhy (stolicy Kataru)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ad-Dauhy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dauhański

→ Dauha (stolica Kataru)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Ad-Dauhy, stolicy Kataru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Daukszewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Daukszewicz – polski aktor
- Krzysztof Daukszewicz – polski satyryk, felietonista, tekściarz, poeta, piosenkarz, gitarzysta i kompozytor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daumier

[czytaj: doMIE] nazwisko, m.in. Honoré Daumier (1808-1879), francuski malarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Daumont

[czytaj: doMĄ] francuski reprezentacyjny pojazd czterokołowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dauria

kraina historyczna na Syberii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna Rosji na wschodniej Syberii, południowa część Zabajkala;

Dauria (ros. Даурия, Даурская земля) — kraina historyczna Rosji na Syberii Wschodniej, południowa część Zabajkala.
Jej tereny obecnie wchodzą w skład Buriacji i Kraju Zabajkalskiego.

Do XVII wieku Rosjanie określali ten obszar jako Zachodnie Przyamurze (ros. Западная часть Приамурья), obecna nazwa pochodzi od Daurów (Dagurów), którzy w tamtym okresie zamieszkiwali nad górnym Amurem oraz w dolinach Szyłki i Zei. W carskiej Rosji administracyjnie Dauria była obwodem ze stolicą w Nerczyńsku, następnie w Czycie. W latach 1920–1922 wchodziła w skład Republiki Dalekiego Wschodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Daurski

przymiotnik

(1.1) związany z Daurią (krainą na Zabajkalu w Azji)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język daurski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Dauryjski

1. → Dauria (kraina historyczna na Syberii);
2. suseł dauryjski - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Daurią, dotyczący Daurii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dave

[czytaj: dejf] obce imię męskie

Belgia:

- Dave – dzielnica Namur

Osoby:

- Dave – właśc. David Orobosa Omoregie, brytyjski raper, laureat m.in. Mercury Prize i Brit Awards

Inne:

- Dave – amerykańska komedia romantyczna
- Dave – brytyjski kanał telewizyjny
- Dave Matthews Band – amerykański zespół muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Davenport

## Miejscowości w USA

- Davenport – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Polk
- Davenport – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Scott
- Davenport – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Cruz
- Davenport – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Thayer
- Davenport – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Delaware
- Davenport – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass
- Davenport – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Lincoln
- Davenport – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie Lincoln

#### Źródła:

Wikipedia

# David

[czytaj: dejwit]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

Osoby o nazwisku David:

- Edgeworth David (1858–1934) – walijsko-australijski geolog, polarnik
- Jacques-Louis David (1748–1825) – francuski malarz
- David (David Benedito Magalhaes, ur. 1944) − piłkarz brazylijski

Miejscowości o nazwie David

- David – miasto w zachodniej Panamie
- David – wieś w Rumunii, w okręgu Neamț, w gminie Văleni

Zobacz też

- Dawid – imię

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Davies

Davies to najbardziej typowe walijskie nazwisko, pochodzące od imienia patrona tego kraju, a poza nim zapisywane jako Davis.

Znane osoby należące do tej rodziny:

- Norman Davies, brytyjski historyk

#### Źródła:

Wikipedia

# Davis

1. nazwisko amerykańskie, m.in. Miles Davis [czytaj: majls dejwis] - amer. trębacz jazzowy (1926-1991);
2. Puchar Davisa - turniej tenisowy, w którym systemem pucharowym rywalizują ze sobą reprezentacje państw (mecz m-państw. to 4 single i 1 debel)

Davis to wariant walijskiego nazwiska Davies używany poza Walią, a zwłaszcza w USA.

- Davis – australijska stacja antarktyczna

Osoby:

- Allan Davis – australijski kolarz
- Angela Davis – amerykańska feministka
- Baron Davis – amerykański koszykarz
- Bette Davis – amerykańska aktorka
- Bill Davis – kanadyjski polityk
- Brad Davis – amerykański aktor
- Don S. Davis – amerykańska aktorka
- Dwight Davis – amerykański aktor i tenisista
- Edwin Davis – amerykański kat
- Fred Davis – angielski snookerzysta
- Geena Davis – amerykańska aktorka
- Glenn Davis – amerykański lekkoatleta
- Gray Davis – amerykański polityk
- Hope Davis – amerykańska aktorka
- Jack Davis – amerykański lekkoatleta
- Jefferson Davis – prezydent Skonfenderowanych Stanów Ameryki
- Jeremy Davis – amerykański muzyk
- Jim Davis – amerykański rysownik, twórca Garfilda
- Jimmie Davis – amerykański piosenkarz country
- Joe Davis – angielski snookerzysta
- John Davis – angielski żeglarz
- Jonathan Davis – amerykański wokalista
- Judy Davis – australijska aktorka
- Kristin Davis – amerykańska aktorka
- Mackenzie Davis – kanadyjska aktorka
- Mark Davis – angielski snookerzysta
- Matthew Davis – amerykański aktor
- Miah Davis – amerykański koszykarz
- Miles Davis – amerykański trębacz, lider grup jazzowych i kompozytor
- Moll Davis – angielska śpiewaczka
- Nicole Davis – ameykańska siatkarka
- Otis Davis – amerykański sportowiec
- Patti Davis – córka prezydenta Stanów Zjednoczonych
- Paul Davis (ujednoznacznienie)
- Raymond Davis – amerykański fizyk, noblista
- Sammy Davis Jr. – amerykański aktor i piosenkarz
- Sean Davis – angielski piłkarz
- Shani Davis – amerykański łyżwiarz
- Stephen Davis – amerykański dziennikarz
- Steve Davis – angielski snookerzysta
- Steven Davis – północnoirlandzki piłkarz
- Terry Davis – brytyjski polityk
- Theodore Monroe Davis – amerykański prawnik, finansista i egiptolog - amator
- Viola Davis – amerykańska aktorka
- Virginia Davis – amerykański aktor
- Walt Davis – amerykański lekkoatleta, skoczek wzwyż
- Walter Davis – amerykański lekkoatleta, trójskoczek
- Warwick Davis – brytyjski aktor
- William B. Davis – kanadyjski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daviscupowy

[czytaj: dejwiskapowy] związany z Pucharem Davisa - największymi na świecie rozgrywkami tenisowymi drużyn męskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Davos

miasto w Szwajcarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daw.

skrót od: dawny, dawniej (czytany jako cały, odmienny wyraz); d.

skrót

(1.1) = dawny, dawniej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawać

1. przekazywać coś, obdarzać czymś;
2. użyczyć, zapewnić;
3. powierzać coś (funkcję, stanowisko);
4. kierować, wysyłać;
5. przekazywać do wykonania;
6. występować z czymś, wystawiać na scenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. dać)

(1.1) zob. dać.

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. dać)

(2.1) zob. dać.

czasownik zwrotny niedokonany dawać się (dk. dać się)

(3.1) zob. dać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawaj

1. przekazywać coś, obdarzać czymś;
2. użyczyć, zapewnić;
3. powierzać coś (funkcję, stanowisko);
4. kierować, wysyłać;
5. przekazywać do wykonania;
6. występować z czymś, wystawiać na scenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawalia

paproć o delikatnych, pierzastych liściach

Dawalia (Davallia Sm.) – rodzaj roślin należący do rodziny dawaliowatych (Davalliaceae). W różnych ujęciach systematycznych był jednym z dwóch do pięciu rodzajów wyróżnianych w tej rodzinie, obejmującym około 30–40 gatunków. W 2016 roku zaproponowano włączenie do tego rodzaju wszystkich 61 gatunków wyróżnianych w rodzinie dawaliowatych. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej Starego Świata – od Afryki z Madagaskarem, poprzez rejon Himalajów i Azji Południowo-Wschodniej, po Koreę i Japonię na północy oraz Australię i Nową Zelandię na południu, na wschodzie po wyspy na Oceanie Spokojnym, włącznie z Tahiti. Izolowany geograficznie jest gatunek bazalny w obrębie rodzaju, stanowiący relikt mioceński na Wyspach Kanaryjskich, Półwyspie Iberyjskim, Maroku i Maderze – dawalia kanaryjska D. canariensis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dawaliowate

o cechach dawaliowatych (rodzina paproci)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dawaliowaty

o cechach dawaliowatych (rodzina paproci)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|dawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dawca

osoba, która daje

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który daje

(1.2) med. osoba, od której pochodzi przeszczepiany organ

- dawca narządów
- dawca nasienia
- dawca krwi
- Dawca – powieść autorstwa Lois Lowry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dawczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawczyni

kobieta dająca coś, użyczająca czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: dawca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawić

czasownik

(1.1) stpol. gnieść

#### Źródła:

Wiktionary

# Dawicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawid

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Dawida

- Dawid – imię męskie

- Dawid (ur. 1957) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
- Dawid (ur. 1967) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
- Dawid (Konstandinos Dziumakas (ur. 1958) – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego
- Dawid –‬‭ król Makurii w Nubii
- Dawid (Irakli Macharadze, ur. 1960) – gruziński duchowny prawosławny
- Dawid (David Sterry Mahaffey Jr, ur. 1952, zm. 2020) – amerykański biskup prawosławny
- Dawid (Janko Ninow (ur. 1972) – macedoński biskup prawosławny
- Dawid – ormiański patriarcha Jerozolimy w latach 1316–1321
- Dawid (Perović, ur. 1953) – serbski biskup prawosławny
- Dawid (Giorgi Tikaradze (ur. 1963) – gruziński duchowny prawosławny
- Dawid – król biblijny
- Święty Dawid – patron Walii
- Król Dawid – nazwa polskiego okrętu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dawida

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Dawid

Dawida – żeński odpowiednik imienia Dawid.

Dawida imieniny obchodzi: 15 lipca i 29 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dawidczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawidek

zdrobnienie od: Dawid (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Dawid

forma rzeczownika.

(2.1) D., lm. od: Dawidka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawidia

dawidia chińska - drzewo ozdobne pochodzące z Chin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. dendr. nazwa systematyczna|Davidia|Baill.|ref=tak., monotypowy rodzaj drzewa z rodziny błotniowatych, z rzędu dereniowców;

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju dawidia (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dawidka

zdrobnienie od: Dawid (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Dawida

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Dawidek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawidkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Dawidka lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) taki, który należy do Dawidka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawidostwo

Dawid z małżonką; Dawidowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawidów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego;

W Polsce

- Dawidów – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
- Dawidów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko

Na Ukrainie

- Dawidów – wieś w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego
- Dawidów – dawna gmina
- Dawidów – hromada terytorialna w rejonie lwowskim obwodu lwowskiego
- Dawidów – stacja kolejowa w miejscowości Dawidów, w rejonie lwowskim, w obwodzie lwowskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dawidowicz

nazwisko

- Abraham Cwi Dawidowicz
- Aleksandra Dawidowicz
- Antoni Leon Dawidowicz
- Dominika Dawidowicz
- Gerszon Dawidowicz
- Lucy Dawidowicz
- Paweł Dawidowicz
- Szulamit Dawidowicz
- w Rosji otczestwo – syn Dawida, np. Lew Dawidowicz Landau

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dawidowie

Dawid z małżonką; Dawidostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawidowski

nazwisko

Osoby o nazwisku Dawidowski:

- Karol Dawidowski (ur. 1882, zm. 1928) – polski pedagog
- Maciej Aleksy Dawidowski (ur. 1920, zm. 1943) – harcerz, oficer Armii Krajowej
- Tomasz Dawidowski (ur. 1978) – polski piłkarz
- Wiesław Dawidowski (ur. 1964) – polski augustianin, doktor teologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dawidowy

taki jak u Dawida, charakterystyczny dla Dawida

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Dawida

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawidson

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawidziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawidziuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Dawidziuk – polski trener piłkarski
- Jan Dawidziuk – biskup Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie
- Jadwiga Dawidziuk – polska tekściarka, poetka, kompozytorka muzyki i działaczka kulturalna
- Sławomir Dawidziuk – polski geodeta
- Stanisław Dawidziuk – polski pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dawiec

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawis

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. żuraw spuszczający szalupy na wodę

#### Źródła:

Wiktionary

# Dawka

pewna porcja czegoś; doza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chem. pewna ilość substancji chemicznej lub promieniowania przekazywana do organizmu;

Dawka – ilość substancji chemicznej lub promieniowania podana, pobrana lub wchłonięta do organizmu określoną drogą, warunkująca brak lub wystąpienie określonych efektów biologicznych, wyrażonych odsetkiem organizmów odpowiadających na tę dawkę.

Zwykle dawka jest wyrażona w jednostkach wagowych na masę lub powierzchnię ciała, niekiedy dodatkowo na dobę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dawkins

[czytaj: dołkins] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawkomierz

urządzenie służące do pomiaru i obliczania dawek promieniowania jonizującego oraz pomiaru aktywności promieniotwórczej preparatów; dozymetr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. zob. dozymetr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawkować

dozować;
1. odmierzać i podawać coś w określonych ilościach;
2. stopniować nasilenie czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) odmierzać i podawać w dawkach

(1.2) stopniowo zwiększać nasilenie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odmierzanie i podawanie dawek czegoś, zwłaszcza leku

(1.2) książk. przen. zwiększanie stopniowo nasilenia czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Dawkownik

urządzenie odmierzające dawkę czegoś

Dozownik, dyspenser, dawkownik, dozator – urządzenie wydzielające w zadanych porcjach (dozach) materiał lub czynnik. Porcja może być odmierzana objętościowo, wagowo lub czasem trwania. Dozownik ułatwia wykonywanie codziennych czynności i pozwala oszczędnie gospodarować materiałami lub czynnikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dawkowy

→ dawka; porcjowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawn.

skrót od: dawniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawniej

1. stopień wyższy od przysłówka: dawno;
2. poprzednio, przedtem

przysłówek czasu

(1.1) poprzednio, przedtem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: dawny

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawno

przysłówek czasu

(1.1) w odległych czasach

(1.2) od dłuższego czasu

#### Źródła:

Wiktionary

# Dawnochrześcijański

związany z dawnym chrześcijaństwem, dotyczący dawnego chrześcijaństwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawność

1. pochodzenie z dawnych czasów; starość;
2. książkowo: odległa przeszłość, staroświeckość, starożytność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co było w odległym czasie

Dawność – zbiorcza nazwa dla instytucji prawa cywilnego polegających na utracie, osłabieniu bądź nabyciu prawa wskutek

1. upływu czasu i
2. zaniechania osoby uprawnionej.

Na dawność w aktualnym polskim prawie składają się:

- przedawnienie,
- prekluzja,
- zasiedzenie,
- przemilczenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dawnośmy

potocznie: przysłówek "dawno" połączony z końcówką czasownikową "-śmy" (np. "Dawnośmy się nie widzieli.")

#### Źródła:

SJP.pl

# Dawny

1. odległy w czasie, sięgający dalekiej przeszłości
2. trwający długo, od dawna; stary, zastarzały
3. taki, jak poprzednio, dotychczasowy, poprzedni

przymiotnik

(1.1) mający miejsce dłuższy czas temu; pochodzący z odległych lat; sięgający dalekiej przeszłości

(1.2) taki jak poprzednio; poprzedni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dawson

nazwisko

Rzeki w Australii:

- Dawson – rzeka w Queensland
- Dawson – rzeka w Nowej Południowej Walii

Wyspy w Chile:

- Dawson – wyspa w Chile

Miejscowości w Kanadzie:

- Dawson w Ontario
- Dawson City w Jukon

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dawstwo

dawstwo krwi - oddawanie krwi w celach leczniczych; krwiodawstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Dayton

[czytaj: dejtn] miasto w USA

Dayton – miasto w środkowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, w stanie Ohio. Siedziba hrabstwa Montgomery i szóste co do wielkości miasto stanu. Według danych z 2022 roku liczy 135,9 tys. mieszkańców, oraz 812,6 tys. w obszarze metropolitalnym, który współtworzy razem z miastem Kettering.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Daytoński

→ Dayton [czytaj: dejtoński]

#### Źródła:

SJP.pl

# Dazymetr

przyrząd do mierzenia gęstości gazów

#### Źródła:

SJP.pl

# Dazymetryczny

służący do pomiaru gęstości gazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dałek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Dałerwela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trwała ondulacja

#### Źródła:

Wiktionary

# Dałkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl