# Dżabalpur

miasto w Indiach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Jabalpur.

Jabalpur (hindi जबलपुर, Dźabalpur; hist. Jubbulpore) – miasto w środkowych Indiach, w stanie Madhya Pradesh, na wyżynie Dekan, w dolinie rzeki Narbada. W 2011 roku liczyło ok. 1,1 mln mieszkańców.

Duży węzeł kolejowy i drogowy a także ośrodek przemysłowy z fabryką broni, zakładami przemysłu spożywczego, bawełnianego, szklarskiego, cementowego. W mieście działa uniwersytet (od 1983 im. Rani Durgavati) i wyższa szkoła rolnicza. Na obrzeżach znajduje się lotnisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżabalpurski

dotyczący Dżabalpuru, miasta w środkowych Indiach

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Dżabalpurem (miastem w Indiach)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżaga

potocznie: młoda, atrakcyjna kobieta; dziunia, dziuńka, lacha, laska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bardzo atrakcyjna dziewczyna, laska

Dżaga – singel polskiej grupy muzycznej Virgin, wydany w 2004 nakładem wydawnictwa muzycznego Universal Music Polska. Singel został wydany w celach promujących drugi album studyjny zespołu Bimbo.

Tekst do utworu napisała Doda, zaś muzykę skomponował Tomasz Lubert.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżagan

gwarowo: młot, kilof, czekan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kilof

(1.2) narzędzie do kruszenia lodu

Dźagannath, Dźagannatha (dewanagari: जगन्नाथ trl. jagannāth(a)) – forma Kryszny przedstawiająca go jako Pana Świata (jagat „świat” + nāth „pan”), czczona przez wisznuitów, a pochodząca z Puri, świętego miasta hinduistów.

Przedstawiany zwykle z siostrą Subhadrą i bratem Balaramą (Balabhadrą, Baladewą). Wszystkie trzy figury wykonane są z drewnianych kloców, mają duże głowy o uproszczonych rysach twarzy, dużych oczach, są bez nóg, a ręce mają w postaci prostych kołków. Dźagannath jest w kolorze czarnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżainizm

religia indyjska; dżajnizm, dżinizm

Dźinizm (też dżinizm dawniej dżajnizm, dżainizm, sanskryt जैन धर्म – trl. jaina dharma, trb. dźajna dharma) – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, który powstał w Indiach około VI wieku p.n.e. w reakcji na silnie zrytualizowany braminizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżajpur

miasto w Indiach

Jaipur (hindi जयपुर, trb. Dźajpur, trl. Jaypur; ang. Jaipur) – metropolia w północno-zachodnich Indiach, stolica Radżastanu i popularna atrakcja turystyczna zwana różowym miastem ze względu na kolor budynków, które wyłożone są różowym piaskowcem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżajpurczyk

mieszkaniec Dżajpuru

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżajpurka

mieszkanka Dżajpuru

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżajpurski

dotyczący Dżajpuru, miasta w północno-zachodnich Indiach

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżakarcki

przymiotnik od: Dżakarta (stolica Indonezji)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Dżakarta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżakarta

stolica Indonezji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Indonezji;

Dżakarta (indonez. Jakarta, dawn. Batavia) – stolica i największe miasto Indonezji, w północno-zachodniej części Jawy, dziewiąta aglomeracja świata z 31 760 000 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżakartczyk

mieszkaniec Dżakarty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Dżakarty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżakartka

mieszkanka Dżakarty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Dżakarty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżakfrut

owoc chlebowca różnolistnego (drzewa bochenkowego); jackfruit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. bot. ogromny, jadalny owoc chlebowca różnolistnego;

Dżakfrut, jackfruit – owoc chlebowca różnolistnego (Artocarpus heterophyllus) z rodziny morwowatych, występującego w Azji Południowej, Południowo-wschodniej i Afryce.

Owoce (właściwie owocostany), nieco podobne do owoców chlebowca właściwego, osiągają do 90 cm długości i 30 kg masy. Spożywa się zarówno na surowo, jak i po poddaniu obróbce termicznej. Miąższ jest dość soczysty, ciemno-żółty, odznacza się intensywnym, upajającym zapachem. W kuchni indyjskiej wykorzystuje się również nasiona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżakuzi

Jacuzzi – potoczne określenie wanien z hydromasażem, czyli formą masażu wodnego. Dzisiejsze wanny jacuzzi obejmują swym znaczeniem modele wanien od najprostszych, wyposażonych w dysze ze strumieniami wody, aż po wysoce zaawansowane (z elektronicznym sterowaniem). Wanny z hydromasażem są jednym z podstawowych urządzeń w spa, często wchodzą w skład kompleksów basenowych oraz aquaparków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Dżalabija

wierzchnia szata noszona przez Arabów; galabija

Galabija, dżalabija (z arab. dżallabijja) – tradycyjna szata mężczyzn arabskich.

Szerokie, luźne okrycie noszone przez arabskich mężczyzn. Przypomina nieco europejską koszulę nocną.

Zwykle biała, odbijająca promienie słoneczne, lecz zdarzają się też bogato zdobione różnego rodzaju cekinami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżalalabad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Afganistanie, nad rzeką Kabul;

(1.2) geogr. adm. miasto obwodowe w południowo-zachodnim Kirgistanie;

- Dżalalabad − miasto w Afganistanie
- Dżalalabad − miasto w Kirgistanie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżalalabadzki

przymiotnik od: Dżalalabad (miasto w Afganistanie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżalalabadem, dotyczący Dżalalabadu (miasta w Afganistanie)

(1.2) związany z Dżalalabadem, dotyczący Dżalalabadu (miasta w Kirgistanie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżalandhar

miasto w Indiach

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżalandharski

→ Dżalandhar (miasto w Indiach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżamahirijja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) państwo ludu, człon oficjalnej nazwy Libii;

Dżamahirijja (arab. جماهيرية) – termin polityczny, neologizm wymyślony przez Mu’ammara al-Kaddafiego. W tłumaczeniu na język polski oznacza mniej więcej: państwo ludu. Do czasu obalenia rządu Kaddafiego był to człon oficjalnej nazwy Libii (tak samo, jak w innych państwach republika czy królestwo). Oficjalna nazwa tego państwa brzmiała: Wielka Arabska Libijska Dżamahirijja Ludowo-Socjalistyczna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżambia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj bojowego lub ceremonialnego noża arabskiego;

Dżambia (arab. جمبية lub جنبية) – nóż bojowy, ale i ceremonialny, używany w krajach arabskich, w Turcji, Persji i Indiach.

Jako broń szczególnie popularny był w XVII i XVIII wieku. Głownia typowej dżambii jest obosieczna, krzywa, krótka z ością biegnącą przez całą jej długość. Rękojeści i pochwy tej broni mają różny kształt i dekorację w zależności od rejonu pochodzenia. Pochwa jest znacznie dłuższa od głowni, mocno wygięta, zakończona obłym guzem, dekorowana złotem, srebrem i drogimi kamieniami. Rękojeść oprawiona w róg, czasem żyrafi, o miodowożółtym kolorze.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżami

wielki meczet

- transkrypcja arabskiego wyrazu جامع, oznaczającego m.in. miejsce spotkań, także meczet; nazwą masdżid dżami (مسجد جامع) określa się główny, centralny meczet danej miejscowości
- Dżami – perski poeta i uczony
- Abdurahmana Dżami – miasto w Tadżykistanie nazwane imieniem poety

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżamila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) geogr. toponim, stanowisko archeologiczne w północno-wschodniej Algierii;

Dżamila (arab. جيميلة, fr. Djemila, łac. Cuicul) – stanowisko archeologiczne w północno-wschodniej Algierii. Znajdują się tu jedne z najlepiej zachowanych ruin rzymskiego miasta w Afryce Północnej, od 1982 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżamper

łącznik umożliwiający zmianę konfiguracji komponentu komputera; jumper; zworka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżampreza

w gwarze młodzieżowej: impreza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara młodzieżowa (głośna) impreza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżanin

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto położone na północy Zachodniego Brzegu na terenie Autonomii Palestyńskiej;

Dżanin (Dżenin; arab. جنين, hebr. ג'נין, ang. Jenin) – jedno z miast Autonomii Palestyńskiej, położone na północy Zachodniego Brzegu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżankojski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżankojem, dotyczący Dżankoja

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżarasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy;

Dżarasz (arab. جرش, także Jerash, Jerasz, Dżerasz), starożytna Geraza – miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy Dżarasz. Odległe ok. 50 km na północ od Ammanu.

Znane z odbywających się w lipcu festiwali kultury i sztuki z udziałem artystów z całego świata.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżaul

podstawowa jednostka pracy i energii w międzynarodowym układzie jednostek miar; dżul; joule

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżawachecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżawachetią, dotyczący Dżawachetii

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżawachetia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w południowej Gruzji, od zachodu ograniczona rzeką Kurą oraz z innych stron Górami Szawszeckimi i Samsarskimi

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżaz

jazz; dżez; rodzaj improwizowanej muzyki powstałej w USA, w której używane są europejskie instrumenty i w której powiązane są europejskie elementy harmonii z europejsko-afrykańską melodyką i afrykańskim rytmem

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżdża

termin używany przez meteorologów jako określenie drobnego deszczu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. deszcz o bardzo drobnych kroplach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżdżownica

bezkręgowiec o długim, walcowatym ciele zbudowanym z pierścieni; glista, glizda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. walcowaty, zbudowany z pierścieni bezkręgowiec;

(1.2) daw. woda deszczowa

Dżdżownica może oznaczać w ogólnym znaczeniu pierścienicę:

- z rodziny dżdżownicowatych,
- z rodzaju Lumbricus,

a w wąskim znaczeniu gatunek:

- dżdżownica ziemna, rosówka (Lumbricus terrestris),
- dżdżownica kalifornijska, kompostowiec różowy (Eisenia fetida), nazywany też dżdżownicą kompostową,
- dżdżownica australijska (Megascolides australis) – nie jest zaliczana do rodziny dżdżownicowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżdżownik

ptak z rodziny siewek

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżdżowy

1. przymiotnik od: dżdżu;
2. przymiotnik od: dżdża

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżdżyć

o deszczu: padać drobnymi kroplami; mżyć, kropić, rosić, siąpić, siąpać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) meteorol. padać drobnym, gęstym deszczem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżdżyście

przysłówek

(1.1) książk. zob. dżdżysto.

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżdżyściej

stopień wyższy od przysłówków: dżdżyście, dżdżysto

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżdżysto

przysłówek

(1.1) książk. tak, jak jest podczas obfitego deszczu

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżdżystość

→ dżdżysty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest dżdżyste

Patrz:dżdżysty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżdżysty

deszczowy, mokry (dzień, poranek)

przymiotnik

(1.1) książk. obfitujący w deszcz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżebel

rodzaj mocnego, czarnego tytoniu, używanego w krajach arabskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżedda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżeferysyt

minerał, uwodniony krzemianem glinu i magnezu z niewielką ilością żelaza; wermikulit

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżejran

gatunek azjatyckiej gazeli z rodziny krętorogich

Gazela czarnoogonowa, dżejran (Gazella subgutturosa) – gatunek gazeli należący do rodziny wołowatych.

Występuje na pustynnych i półpustynnych obszarach Iranu, Afganistanu, zachodniego Pakistanu, południowej Mongolii i Chin, a także w Azerbejdżanie, Kazachstanie, Uzbekistanie, Kirgistanie, Tadżykistanie i Turkmenistanie na wysokości od 1000 do 3500 m n.p.m. Pojedynczo także w Turcji, Iraku, Syrii, Gruzji oraz Armenii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżelada

duża afrykańska małpa z rodziny wąskonosych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Theropithecus gelada|ref=tak., małpa afrykańska o charakterystycznym bujnym owłosieniu górnej części tułowia i ramion;

Dżelada (Theropithecus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżelalabadzki

dotyczący Dżelalabadu, miasta w Afganistanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżellaba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże okrycie w podłużne pasy z rękawami i kapturem;

Dżellaba, dżelaba, dżelab (arab. djellabah) – duże okrycie wełniane w podłużne pasy z rękawami i kapturem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżem

rodzaj konfitur o galaretowatej konsystencji przyrządzany przez gotowanie świeżych owoców z dodatkiem cukru i pektyny; jam (przestarzałe)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. słodka, lepka substancja do smarowania chleba lub dodawana do naleśników, wytwarzana przez gotowanie owoców z cukrem;

Dżem (ang. jam – zatkanie) – przetwór owocowy sporządzany z całych owoców lub ich części. Dżem przygotowuje się, gotując owoce z dużą ilością cukru. W zależności od rodzaju dżemu jak i rodzaju owoców, dżemy mogą zawierać dodatki zagęszczające: pektynę lub rzadziej żelatynę. Mogą być również dodawane inne owoce w celu zabarwienia lub wzmocnienia smaku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżemik

zdrobnienie od: dżem (rodzaj konfitur)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od dżem

(1.2) pot. małe opakowanie dżemu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżemojad

1. żartobliwie: turysta oszczędzający na jedzeniu;
2. pogardliwie: Anglik

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżemowaty

podobny do dżemu, mający cechy zbliżone do dżemu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżemowy

przymiotnik od: dżem

przymiotnik

(1.1) zrobiony z dżemu, z dodatkiem dżemu, mający jego smak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżemper

dawniej: sweter wkładany przez głowę; jumper

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżemsonit

ciemnoszary, metaliczny minerał z grupy siarkosoli; jamesonit

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżenin

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. inaczej: Dżanin

Dżanin (Dżenin; arab. جنين, hebr. ג'נין, ang. Jenin) – jedno z miast Autonomii Palestyńskiej, położone na północy Zachodniego Brzegu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżenkinsyt

minerał, rodzaj antygorytu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżentelmen

gentleman;
1. dobrze wychowany mężczyzna;
2. mężczyzna wytworny, gustownie ubrany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna nienaganny pod względem form towarzyskich, taktowny, honorowy, godny zaufania, kulturalny, dobrze wychowany, uprzejmy, postępujący szlachetnie,

(1.2) mężczyzna wytworny, elegancko ubrany, elegancki

Dżentelmen (ang. gentleman, fr. gentilhomme, hiszp. gentilhombre, wł. gentiluomo) – współcześnie mężczyzna o dobrym, uprzejmym, wspaniałomyślnym i kurtuazyjnym zachowaniu, bardzo miły.

Termin ten stosowany jest także jako synonim mężczyzny w ogóle (np. w przypadku oznaczeń urządzeń osobnych dla mężczyzn i kobiet).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżentelmenel

żartobliwie: osoba z marginesu społecznego prosząca o pieniądze w przesadnie grzeczny sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżentelmeneria

sposób bycia charakterystyczny dla dżentelmena; taktowne, honorowe zachowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżentelmeński

charakterystyczny dla dżentelmena (gentlemana), taktowny, grzeczny; gentlemeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dżentelmenem, dotyczący dżentelmena

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy dżentelmenowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżentelmeńsko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób dżentelmeński

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżentelmeńskość

→ dżentelmeński

Patrz:dżentelmeński

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżepetto

postać fikcyjna z powieści "Pinokio" Carla Collodiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżerba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Morzu Śródziemnym należąca do Tunezji;

Dżerba (arab. جربة Jirba, wł. Gerba, fr. Djerba) – tunezyjska wyspa na Morzu Śródziemnym, w zatoce Mała Syrta, od czasów rzymskich połączona groblą z kontynentem afrykańskim. W 2023 roku została oficjalnie wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżereń

rodzaj antylopy żyjący na stepach Mongolii

Dżereń (Procapra) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżersej

krowa rasy mlecznej; jersey

Dżersej – spolszczona nazwa odmiany dzianiny wyrabianej oryginalnie z cienkich włókien wełnianych, obecnie także bawełnianych i innych rodzajów włókien. Nazwa materiału pochodzi od nazwy wyspy na kanale La Manche – Jersey.

Dzianina ta nadaje się do produkcji lekkiej odzieży (także bielizny) i pościeli. M.in T-shirty (także koszulki sportowe) wykonywane są na ogół z cienkiego dżerseju, w najbardziej popularnych wersjach – bawełnianego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżerseje

krowa rasy mlecznej; jersey

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżersejowy

przymiotnik od: dżersej

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżesika

[czytaj: dżes-ika] Dżesika, Jessica; pogardliwie:
1. młoda dziewczyna cechująca się głupotą, prostactwem i roszczeniowością; Karyna, karyna;
2. mała dziewczynka, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Dżesika, Jessica – imię żeńskie o prawdopodobnie hebrajskiej etymologii.

Imię Jessica nosiła jedna z postaci Kupca weneckiego Szekspira. Poeta prawdopodobnie zaczerpnął je od imienia biblijnej Jiski, córki Harana (Rdz 11,29). Imię to weszło w Polsce w szerszy użytek w latach 70. XX w. z języka angielskiego i jest zapisywane w wielu różnych wariantach, z których najpopularniejsze to Jessica oraz Dżesika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżet

1. czarny, błyszczący paciorek naszywany jako ozdoba na ubranie lub buty;
2. czarny, lśniący minerał, odmiana węgla brunatnego; gagat;
3. w fizyce kwantowej: wiązka cząstek wtórnych, wysyłana przez jądro atomowe podczas bombardowania go cząstkami o wysokiej energii; jet;
4. w astronomii: strumień plazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki lub gwiazdy; jet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. gagat (odmiana węgla brunatnego);

(1.2) jubil. ozdoby, często w formie paciorków, wykonywane z dżetu (1.1), stanowiące często część stroju żałobnego

(1.3) astr. strumień plazmowyazmowej materii wyrzucany z biegunów jądra galaktyki, czarnej dziury lub gwiazdy;

- dżet (astronomia)
- Dżet (faraon)
- dżet – ozdoba w postaci mocno wypolerowanego czarnego paciorka
- dżet – odmiana węgla brunatnego, stosowana m.in. w jubilerstwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżetowy

przybrany, udekorowany dżetami

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dżetem, dotyczący dżetu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżez

jazz; dżaz; rodzaj improwizowanej muzyki powstałej w USA, w której używane są europejskie instrumenty i w której powiązane są europejskie elementy harmonii z europejsko-afrykańską melodyką i afrykańskim rytmem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zob. jazz.

Jazz, dżez – gatunek muzyczny, który powstał w ostatnich latach XIX wieku (zapoczątkowany pomiędzy 1890 a 1900 rokiem) na południu Stanów Zjednoczonych w dzielnicy prostytutek Storyville w Nowym Orleanie (tradycyjnie początki jazzu łączą się z Congo Square) jako połączenie muzyki zachodnioafrykańskiej i europejsko-amerykańskiej (bluesa, ragtime’u i muzyki europejskiej). Stanowi on połączenie muzyki ludowej, artystycznej i rozrywkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżezbend

orkiestra dżezowa; jazz-band

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół wykonujący muzykę jazzową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżezista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk wykonujący dżez (jazz)

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżezmen

muzyk jazzowy; jazzman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk wykonujący dżez (jazz)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżezmenka

→ dżezmen; jazzmanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżezopodobny

mający niektóre cechy dżezu; przypominający dżez

przymiotnik jakościowy

(1.1) muz. przypominający dżez (jazz), podobny do dżezu (jazzu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżezować

grać, śpiewać muzykę dżezową; jazzować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) muz. grać lub śpiewać muzykę dżezową (jazzową)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. granie lub śpiewanie muzyki dżezowej (jazzowej)

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżezówka

but używany przez tancerzy dżezowych; jazzówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) but używany przez tancerzy dżezowych (jazzowych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżezówki

obuwie tancerzy dżezowych; jazzówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżezowy

dotyczący dżezu, związany z dżezem; jazzowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. zob. jazzowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżezrockowy

→ jazz-rock

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z jazz-rockiem, dotyczący jazz-rocka

przymiotnik jakościowy

(2.1) muz. charakterystyczny dla jazz-rocka, mający cechy jazz-rocka

Patrz:jazz-rock

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżezujący

jazzujący;
1. wykorzystujący motywy jazzowe;
2. zbliżony do jazzu

przymiotnik jakościowy

(1.1) muz. wykorzystujący motywy dżezowe (jazzowe)

(1.2) muz. zbliżony do dżezu (jazzu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżezwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tureckie naczynie kuchenne, zazwyczaj miedziane, przypominające tygielek i służące do przygotowywania kawy;

Dżezwa (tur. cezve, od arab. ja*dh*wa(t), czyli płonący węgiel), potocznie tygielek – rozpowszechnione w Turcji, na Bałkanach, Kaukazie i w Rosji naczynie kuchenne w kształcie kolby stożkowej, zwykle miedziane, wyposażone w długą rączkę i służące do sporządzania kawy po turecku. Mehrdad Kia, pisząc o życiu codziennym w państwie osmańskim, zauważa, że kawę w dżezwie przyrządzano tam już w XVI wieku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżibucki

→ Dżibuti; dżibutyjski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Dżibuti

(1.2) odnoszący się do miasta Dżibuti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżibutczyk

mieszkaniec Dżibuti (miasta); dżibutyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obywatel Dżibuti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżibuti

państwo w Afryce ze stolicą w Dżibuti; Republika Dżibuti

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. adm. stolica Dżibuti (1.1);

Dżibuti (fr. Djibouti, arab. ‏جيبوتي‎), Republika Dżibuti (fr. République de Djibouti, arab. ‏جمهورية جيبوتي‎) – państwo we wschodniej Afryce, nad Zatoką Adeńską i cieśniną Bab al-Mandab. Graniczy z Somalią (de facto z Somalilandem), Etiopią i Erytreą.

Dawne nazwy Dżibuti: Somali Francuskie, Francuskie Terytorium Afarów i Isów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżibutka

mieszkanka Dżibuti (miasta); dżibutyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Dżibuti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżibutyjczyk

mieszkaniec Dżibuti (miasta); dżibutczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Dżibuti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżibutyjka

mieszkanka Dżibuti (miasta); dżibutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Dżibuti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżibutyjski

→ Dżibuti; dżibucki

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Dżibuti

(1.2) odnoszący się do miasta Dżibuti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżigetaj

ssak z rodziny koniowatych; kułan, dżigitaj

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżigit

kaukaski jeździec; dżygit

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżigitaj

ssak z rodziny koniowatych; kułan, dżigetaj

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżihad

obowiązek szerzenia wiary przez muzułmanów m.in. za pomocą walki zbrojnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. polit. święta wojna muzułmańska

(1.2) rel. rzad. w szerszym znaczeniu, przeniesione z nauk muzułmańskich: podejmowanie wysiłku w celu szerzenia islamu lub/i samodoskonalenia

Dżihad (z języka arabskiego جهاد, ğihād – zmaganie, wysiłek, tworzenie prawa) – w kulturze islamu pojęcie pierwotnie oznaczające dokładanie starań i ponoszenie trudów w celu wzmocnienia wiary, by trafić do lepszego miejsca. W tradycji europejskiej termin ten często, choć nie do końca precyzyjnie, tłumaczy się jako „święta wojna”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżihadysta

wojownik lub zwolennik świętej wojny muzułmańskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik dżihadyzmu, wojownik dżihadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżihadystka

→ dżihadysta

Patrz:dżihadysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżihadystyczny

→ dżihadyzm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dżihadyzmem, dżihadystami, dotyczący dżihadyzmu, dżihadystów

Patrz:dżihadyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżihadyzm

szerzenie wiary muzułmańskiej m.in. za pomocą walki zbrojnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. rel. rewolucyjny neofundamentalizm islamski, który dżihad uważa za indywidualny obowiązek islamisty i postrzega go jako jeden z filarów islamu;

Dżihadyzm – inspirowana religijnie ideologia, która głosi, że użycie wszelkich dostępnych środków w celu opanowania całego świata przez islam jest obowiązkiem moralnym każdego muzułmanina. Jest to ruch społeczny, w swoich założeniach utopijny, antyzachodni, oparty na użyciu przemocy w celu promocji lub obrony bardzo wąskiej wizji sunnickiego islamu – salafizmu. Dżihadyzm to pojęcie, które – podobnie jak terroryzm – dostarcza dylematów definicyjnych. Często jest definiowane zbyt szeroko, co niejednokrotnie doprowadza do inkluzji wielu struktur do jednego zbioru określanego ruchem dżihadystycznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżin

wódka o smaku i zapachu jałowca, produkowana głównie w Anglii; jałowcówka; dżyn; gin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) mit. duch w wierzeniach staroarabskich, powstały z czystego ognia albo też obłoku pary, który wpływa na losy ludzkie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) spoż. anglosaski alkohol gatunkowy o smaku i zapachu jałowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżingel

krótki, rozpoznawalny przerywnik dźwiękowy, używany zwykle w radiu lub telewizji jako autoreklama; dżingiel, dżyngiel, jingle, jingiel

Dżingiel, dżingel (ang. jingle = dzwonienie, brzęczenie) – przerywnik transmisji, krótki dźwięk, łatwo zapamiętywalny slogan lub melodyjka, używana przede wszystkim w programach radiowych jak również niektórych programach telewizyjnych. Rodzaj spotu reklamującego trwający program lub aktualną rozgłośnię. Nazwa pochodzi od pierwotnej aranżacji stosowanych dżingli – odgłosu dzwoneczków (ang. jingle bells).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżingiel

krótki, rozpoznawalny przerywnik dźwiękowy, używany zwykle w radiu lub telewizji jako autoreklama; dżingel, dżyngiel, jingle, jingiel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) środ. rad. przerywnik muzyczny, najczęściej reklamujący stację (nazwa, częstotliwość) lub audycję

Dżingiel, dżingel (ang. jingle = dzwonienie, brzęczenie) – przerywnik transmisji, krótki dźwięk, łatwo zapamiętywalny slogan lub melodyjka, używana przede wszystkim w programach radiowych jak również niektórych programach telewizyjnych. Rodzaj spotu reklamującego trwający program lub aktualną rozgłośnię. Nazwa pochodzi od pierwotnej aranżacji stosowanych dżingli – odgłosu dzwoneczków (ang. jingle bells).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżingoizm

napastliwy szowinizm połączony z wojowniczą polityką zagraniczną; dżyngoizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżinn

duch, demon; dżin

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mitarab. według pogańskich, przedislamskich wierzeń staroarabskich: istota o nadnaturalnej potędze, powstała z ognia (lecz mogąca przyjmować dowolną postać), mająca wpływ na losy ludzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżins

jeans, denim;
1. mocna i gruba tkanina bawełniana;
2. potocznie: ubranie uszyte z dżinsu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. kraw. mocna, bawełniana tkanina o skośnym splocie, klasycznie barwiona błękitem indygo, stosowana głównie do produkcji odzieży oraz toreb;

Denim (z ang. jeans), również teksas i potocznie dżins– tkanina bawełniana wykonana w splocie skośnym, obecnie używana przede wszystkim do produkcji ubrań denimowych. Nazwa dżins pochodzi od francuskiego bleu de Genes czyli błękit genueński, a nazwa denim od miasta Nîmes we Francji (de Nîmes = z Nîmes). W obu tych miastach już od XVI wieku produkowano tkaninę o tym splocie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżinsopodobny

mający niektóre właściwości dżinsu; przypominający dżins

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżinsowaty

przypominający gatunkiem lub kolorem dżins

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżinsówka

potocznie: kurtka dżinsowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżinsowy

jeansowy;
1. przymiotnik od: dżins;
2. przymiotnik od: dżinsy

przymiotnik

(1.1) wykonany z dżinsu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżinsy

spodnie z dżinsu; jeansy, denimy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. kraw. spodnie z dżinsu;

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) plural|dżins.

Dżinsy, jeansy (ang. jeans) – rodzaj spodni, prostych lub ogrodniczek, powstałych w XIX wieku w USA. Uważa się, że zostały wynalezione w 1871 przez Jacoba W. Davisa i opatentowane 20 maja 1873 przez niego wraz z Levim Straussem (późniejszym założycielem firmy Levi Strauss & Co.) z myślą o górnikach i farmerach. Był to amerykański typ spodni roboczych uszytych z tkaniny bawełnianej typu dżins, wykonanej w splocie skośnym wzmocnionych miedzianymi nitami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżip

jeep;
1. samochód marki Jeep;
2. samochód terenowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. samochód marki Jeep;

(1.2) mot. wojsk. amerykański bezdrzwiowy samochód z okresu II wojny światowej

(1.3) mot. pot. każdy samochód terenowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżistać

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pierdzieć

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. plotkować

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżiu-Dżitsu

japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiudżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jujutsu; jiujitsu; jiu-jitsu; jujitsu; ju-jitsu; ju-jutsu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżiudżitsu

japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; dżu-dżitsu; jujutsu; jiujitsu; jiu-jitsu; jujitsu; ju-jitsu; ju-jutsu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżizja

podatek pogłówny w krajach muzułmańskich nakładany na innowierców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. rel. hist. podatek pogłówny nakładany dawniej na innowierców w krajach muzułmańskich;

Dżizja (arab. جزية) – nakładany dawniej na innowierców w krajach muzułmańskich podatek pogłówny, ściągany w pieniądzu.

Dżizja została usankcjonowana przez Koran

W islamie dżizja była tłumaczona jako opłata za zwolnienie ze służby wojskowej i obronę ze strony muzułmanów oraz przywilej życia na terytorium muzułmańskim. Niewierni byli obywatelami drugiej kategorii i nie mogli zajmować wysokich pozycji państwowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżochar

obce imię męskie

Grozny (ros. Гро́зный, Groznyj; czecz. Соьлжа-ГӀала, Sölƶa-Ġala) – miasto w Rosji, stolica Czeczenii. W 2010 roku miasto liczyło ok. 270 tys. mieszkańców (wobec ok. 400 tys. na początku lat 90. XX wieku).

Czeczeńcy używają też nazwy Dżochar-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / Dƶoxar-Ġala), na cześć Dżochara Dudajewa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżodhpur

miasto w Indiach

Dźodhpur (hindi जोधपुर, Jodhpur) – miasto w północno-zachodnich Indiach, w stanie Radżastan, na skraju pustyni Thar. Około 927 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżodhpurski

dotyczący Dżodhpuru, miasta w północno-zachodnich Indiach

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżoint

papieros skręcany zwykle z marihuany lub tytoniu; joint, blant, skręt

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżojstik

specjalny drążek z przyciskami, służący do sterowania przebiegiem gier komputerowych; joystick

Dżojstik lub manipulator drążkowy (ang. joystick, od joy – zabawa, stick – patyk, drążek) – urządzenie wejścia komputera, manipulator służący do sterowania ruchem obiektów na ekranie. W podstawowej wersji składa się z wychylnego drążka zamocowanego na podstawce, którego przechylenie w odpowiednim kierunku powoduje stosowną reakcję sterowanego obiektu oraz z umieszczonych na drążku i podstawce przycisków uruchamiających przypisane im działania i dodatkowe funkcje sterujące. Pierwsze dżojstiki nie służyły do rozrywki (ang. joy stick), lecz do sterowania samolotami; nazywano je wtedy „drążkami sterowniczymi” (ang. control stick).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżokdżakarta

rezydentura w Indonezji na Jawie

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżokej

zawodowy jeździec biorący udział w gonitwach konnych; jockey (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jeźdz. jeździec zawodowo startujący w wyścigach konnych

Dżokej (ang. jockey) – jeździec w wyścigach konnych, który podczas zawodów stosuje specyficzny bardzo płytki dosiad, zwany półsiadem lub dosiadem stiplowym, w strzemionach na bardzo krótkich puśliskach.

Dawniej dżokej to służący jadący na koniu przy karecie lub powozie albo towarzyszący jadącemu konno panu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżokejka

1. kobieta biorąca zawodowo udział w gonitwach konnych;
2. lekka, sztywna czapka z daszkiem noszona najczęściej do konnej jazdy

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżokejski

→ dżokej

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dżokejem, dotyczący dżokeja

Patrz:dżokej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżokejstwo

zawodowe branie udziału w wyścigach konnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżoker

dodatkowa karta w talii, najczęściej z wizerunkiem błazna, w niektórych grach pełniąca rolę najsilniejszej, w innych - zastępującej każdą inną kartę; joker

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. dodatkowa karta w talii, używana w niektórych grach, zastępująca dowolną inną kartę

(1.2) ukryty atut, ktoś lub coś, co użyte w pewnym momencie radykalnie poprawia czyjąś sytuację

Joker (wym. „dżoker” czyli ang. żartowniś), dżoker – jedna z kart do gry, w niektórych grach karcianych (na przykład kierki) służy do zastępowania dowolnej innej karty. W standardowej brydżowej talii kart znajdują się dwa lub trzy jokery oprócz 52 kart zwykłych. Najczęściej spotykanym wizerunkiem na jokerze jest kolorowo ubrany błazen (trefniś, ang. joker od joke – „żart”, z łac. iocus czytaj jokus) w czapce z dzwoneczkami. Jokery oprócz wizerunku błazna bywają oznaczane w narożniku karty gwiazdką lub (niekiedy, jeśli nie koliduje to z oznaczeniem waleta) literą J; spotykane są też inne oznaczenia, na przykład znakiem dolara. Spośród trzech jokerów w talii zazwyczaj dwa są „czerwone” i jeden „czarny” (lub na odwrót, czasem występują trzy jokery w trzech różnych kolorach, na przykład czarny, czerwony i niebieski), przy czym różnica ta najczęściej widoczna jest tylko na oznaczeniu w narożniku karty. Czasem bywa, że wszystkie jokery są oznaczone jednakowym kolorem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżonka

chiński, żaglowy statek rybacki lub handlowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. drewniany statek handlowy lub rybacki używany w krajach Dalekiego Wschodu;

Dżonka (ang. junk od port. junco z jawaj. jong) – dalekowschodni niewielki statek drewniany bez stępki, przeważnie 1-, 2- lub 3-masztowy, o charakterystycznych wielokątnych żaglach przypominających wachlarz, plecionych z włókien roślinnych, zaopatrzonych w liczne, poziome usztywniające listwy, biegnące promieniście w poprzek całego żagla. Wykorzystywany w transporcie rzecznym i przybrzeżnym, w rybołówstwie, a często także jednocześnie jako miejsce zamieszkania całej rodziny. Około 1980 roku w samym tylko Hongkongu blisko 100 tys. osób mieszkało stale na dżonkach. Nośność największych dżonek (pięciomasztowych) sięga około 600 ton. Obecnie pływające dżonki niewiele różnią się od tych sprzed kilku wieków. Jednostka charakterystyczna dla wybrzeży całej wschodniej Azji od Japonii po Filipiny (bez Rosji).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżu-Dżitsu

japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżudżitsu; jujutsu; jiujitsu; jiu-jitsu; jujitsu; ju-jitsu; ju-jutsu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżuba

rzeka w Afryce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Sudanu Południowego;

(1.2) geogr. hrabstwo w Sudanie Południowym;

(1.3) geogr. rzeka w Somalii;

Dżuba (ang. Juba, arab. جوبا) – stolica i największe miasto w Sudanie Południowym nad Nilem Górskim, stolica utworzonej w 2005 autonomicznej republiki Sudanu Południowego, a od 9 lipca 2011 niepodległego państwa, ośrodek administracyjny stanu Ekwatoria Środkowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżucze

oficjalna ideologia KRL-D, koreańska wersja marksizmu-leninizmu, podkreślająca samodzielność i suwerenność Korei Północnej

Dżucze (kor. 주체, ang. juche, dosłownie samodzielność) – doktryna polityczna sformułowana przez przywódcę Korei Północnej Kim Ir Sena i wprowadzona w Korei Północnej.

Według jej twórcy doktryna ta opiera się na czterech naczelnych zasadach:

- samodzielność w ideologii – odrzucanie obcych wzorców ideologicznych, nieuwzględniających specyfiki, możliwości, tradycji, przeszłości historycznej, aspiracji i dążeń mieszkańców Korei Północnej;
- niezależność w polityce – nieuleganie naciskom politycznym i ingerencjom z zewnątrz, które prowadzą do stopniowej utraty suwerenności, ale prowadzenie własnej niezależnej polityki w kontaktach międzynarodowych;
- samodzielność ekonomiczna – nieuzależnianie się gospodarczo od innych państw i organizacji, bo prowadzi to do utraty suwerenności politycznej, ale twórcze rozwijanie gospodarczych zdolności własnego narodu przy równoprawnej wymianie handlowej ze światem;
- samodzielna obrona kraju – obrony nie można powierzać innym, gdyż prowadzi to do utraty własnej suwerenności, ale trzeba posiadać własny samodzielny przemysł obronny oparty na własnej myśli technicznej, surowcach i mocach wytwórczych oraz ogólnonarodowy system obrony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżudda

miasto w Arabii Saudyjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej części Arabii Saudyjskiej, w prowincji Mekka, nad Morzem Czerwonym;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżuddyjski

przymiotnik od: Dżudda

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżuddą, dotyczący Dżuddy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżudo

japońska walka zapaśnicza; judo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. japońska sztuka walki

Judo, dżudo (jap. 柔道 jūdō; „łagodna droga”) – sztuka walki stworzona w Japonii jako sport przez Jigorō Kanō (1860–1938) z jūjutsu. Judo zostało docenione jako metoda ćwiczeń fizycznych, treningu moralnego i samoobrony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżudoczka

kobieta uprawiająca dżudo (judo); judoczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżudoga

strój dżudoki (zawodnika walczącego w judo), biały, składający się z szerokich spodni i luźnej bluzy przewiązywanej pasem; judoga, judogi (rzadziej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżudok

sportowiec uprawiający dżudo; dżudoka; dżudowiec; judok; judoka; judowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżudoka

sportowiec uprawiający dżudo; dżudok; dżudowiec; judok; judoka; judowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżudowiec

sportowiec uprawiający dżudo; dżudok; dżudoka; judok; judoka; judowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżudysta

rzadko: sportowiec uprawiający dżudo; lepiej używać: dżudok (judok), dżudoka (judoka), dżudowiec (judowiec)

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżudystka

→ dżudysta

Patrz:dżudysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżudżitsu

japoński system samoobrony opierający się na wykorzystaniu ruchów przeciwnika przeciw niemu samemu; sportowa odmiana tej sztuki walki; dżiu-dżitsu; dżu-dżitsu; jiujitsu; jiu-jitsu; ju-jitsu; jujitsu; jujutsu; ju-jutsu

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżudżystka

→ dżudżysta

Patrz:dżudżysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżugara

jednoroczna trawa pastewna, uprawiana głównie w Azji, Egipcie i w USA; sorgo zwisłe

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżugaszwili

Józef Stalin (ros. Иосиф Сталин), właśc. Iosif Wissarionowicz Dżugaszwili (ros. Ио́сиф Виссарио́нович Джугашви́ли, wym. [ɪˈosʲɪf vʲɪsərʲɪˈonəvʲɪt͡ɕ d͡ʐʐʊɡɐˈʂvʲilʲɪ] ( odsłuchaj); Ioseb Besarionis Dze Dżughaszwili, gruz. იოსებ ბესარიონის ძე ჯუღაშვილი; ps. Stalin, Koba, Soso, Iwanow, Wasiljew, Czyżykow, Besoszwili; ur. 6 grudnia?/18 grudnia 1878 w Gori, zm. 5 marca 1953 w Kuncewie (obecnie dzielnica Moskwy) – rewolucjonista bolszewicki, dyktator, polityk i zbrodniarz komunistyczny pochodzenia gruzińskiego. Był jednym z organizatorów zbrojnego przewrotu bolszewickiego, który przeszedł do historii jako „rewolucja październikowa”. Do 1922 był członkiem Rady Komisarzy Ludowych, pełnił w niej m.in. funkcję komisarza do spraw narodowościowych. W latach 1919–1953 był członkiem Biura Politycznego KC RKP(b), następnie WKP(b) i KPZR. Odpowiedzialny za śmierć milionów ludzi, uznawany za jednego z największych zbrodniarzy w historii ludzkości.

#### Źródła:

Wikipedia

# Dżugdżur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. łańcuch górski w azjatyckiej części Rosji, ciągnący się wzdłuż brzegów Morza Ochockiego;

Dżugdżur (ros. Джугджу́р) – łańcuch górski w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Chabarowskim. Ciągnie się wygiętym łukiem wzdłuż brzegów Morza Ochockiego i jest północno-wschodnim przedłużeniem Pasma Stanowego. W północno-zachodniej części graniczy z pasmem Sette-Daban.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżul

podstawowa jednostka pracy i energii w międzynarodowym układzie jednostek miar; dżaul; joule

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka pracy, energii i ciepła w układzie SI, oznaczana J;

Dżul (J) (ang. Joule) – jednostka pracy i energii – w tym ciepła – w układzie SI. Jeden dżul to praca wykonana przez siłę o wartości 1 N przy przesunięciu punktu przyłożenia siły o 1 m w kierunku równoległym do kierunku działania siły

  1 J = 1 N·m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżuma

1. ciężka, epidemiczna, bakteryjna choroba zakaźna wywołana przez pałeczkę dżumy, przenoszona na człowieka ze szczurów przez pchły, objawiająca się m.in. zapaleniem węzłów chłonnych, zapaleniem płuc i niewydolnością krążenia; mór; zaraza morowa;
2. groźne zjawisko o szerokim zasięgu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. choroba zakaźna, o ostrym przebiegu, wywoływana przez pałeczkę nazwa systematyczna|Yersinia pestis|ref=tak.;

(1.2) książk. przen. groźne, trudne do zatrzymania zjawisko o dużym zasięgu

(1.3) techn. zob. dżuma cynowa.

Dżuma (czarna śmierć, mór, zaraza morowa) – ostra bakteryjna choroba zakaźna gryzoni i (rzadziej) innych drobnych ssaków, a także człowieka (zoonoza). Choroba ta wywołana jest infekcją względnie beztlenowych pałeczek z rodziny Enterobacteriaceae (G(-)) nazwanej Yersinia pestis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżumowy

przymiotnik od: dżuma

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżungar

mieszkaniec Dżungarii (krainy historycznej w Chinach)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członek mongolskiego plemięemienia zamieszkującego Dżungarię i sąsiednie ziemie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżungaria

historyczna kraina w Chinach

Dżungaria – historyczna kraina w zachodnich Chinach, obecnie region autonomiczny Sinciang.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżungaripterus

rodzaj pterozaura z podrzędu pterodaktyli

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżungarka

mieszkanka Dżungarii (krainy historycznej w Chinach)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini mongolskiego plemięemienia zamieszkującego Dżungarię i sąsiednie ziemie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżungarski

przymiotnik od: Dżungaria (kraina historyczna w Xinjiang)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżungarią albo Dżungarami, dotyczący Dżungarii albo Dżungarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język dżungarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżungla

1. gęsty, wilgotny, wiecznie zielony las tropikalny;
2. przenośnie:
a) coś bardzo skomplikowanego, zagmatwanego;
b) miejsce, gdzie występuje bezwzględna walka o wpływy, gdzie liczy się tylko prawo silniejszego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wilgotny las tropikalny;

(1.2) przen. coś trudnego do zrozumienia, pokonania

(1.3) przen. miejsce, gdzie ludzie zachowują się bezlitośnie, gdzie silniejszy narzuca swoją wolę słabszym

(1.4) muz. gatunek muzyczny w estetyce rave, z łamanym uderzeniem (breakbeat), w tempie między 160-180 bpm

Dżungla – termin oznaczający pierwotnie i współcześnie w części publikacji specjalistycznych rodzaj formacji roślinnej charakterystycznej dla nadrzecznych terenów w północno-wschodniej części Azji Południowej. W języku niefachowym i niektórych publikacjach specjalistycznych określenie funkcjonuje jako synonim szeroko ujmowanego wilgotnego lasu równikowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżunglak

rodzaj ptaków śpiewających

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżunglara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżunglotymal

dżunglotymal arabski - gatunek ptaka z rodziny pekińczyków

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżunglowy

związany z dżunglą

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dżunglą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżurów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie śniatyńskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Dżurów – wieś w rejonie śniatyńskim obwodu iwanofrankiwskiego, założona w 1396 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Dżurów w powiecie śniatyńskim województwa stanisławowskiego. Wieś liczy 1810 mieszkańców.

W 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 27 Polaków.

Na terenie miejscowości znajdowała się Kopalnia węgla brunatnego Leopold.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżuryn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

- Dżuryn – rzeka na Ukrainie
- Dżuryn – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim
- Dżuryn – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie szarogrodzkim
- Dżuryn – dawna gmina

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Dżygier

przemysłowe urządzenie do barwienia tkanin; barwiarka zwrotna

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżygit

kaukaski jeździec; dżigit

Dżygit (słowo pochodzenia tureckiego, przejęte z rosyjskiego) – kaukaski jeździec konny, góral, czasem wojownik lub rozbójnik, świetnie panujący nad koniem. Najważniejsze jego atrybuty to kindżał i papacha (futrzana czapka).

Na Kaukazie określenie kogoś mianem dżygita jest komplementem, wyrazem uznania dla jego sprawności, odwagi i męskości.

Dżygitami, ze względu na ich umiejętności jeździeckie, nazywano także Kozaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Dżygitówka

popisy akrobatyczne w jeździe konnej, wywodzące się z Kaukazu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) popisy akrobatyczne na koniach, najczęściej wykonywane przez Kozaków i górali kaukaskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Dżyngiel

krótki, rozpoznawalny przerywnik dźwiękowy, używany zwykle w radiu lub telewizji jako autoreklama; dżingiel, dżingel, jingle, jingiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżyngis-Chan

(ok. 1155-1227) władca mongolski; Czyngis-chan

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżyngoizm

napastliwy szowinizm, arogancki nacjonalizm, zwłaszcza połączony z wojowniczą polityką zagraniczną; dżingoizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Dżyzacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Dżyzakiem, dotyczący Dżyzaku

#### Źródła:

Wiktionary

# Dżyzak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Uzbekistanie, stolica wilajetu dżyzackiego;

Dżyzak (uzb. Jizzax) – miasto w Uzbekistanie, nad rzeką Sanzar. Liczy 138,4 tys. mieszkańców (2004). Stolica wilajetu dżyzackiego.

Miasto jest ośrodkiem przemysłu materiałów budowlanych, elektrotechnicznego, maszynowego, chemicznego, lekkiego i spożywczego. Znajduje się tu także wyższa szkoła pedagogiczna. Dżyzak wzmiankowany jest już od X wieku. W pobliżu miasta znajduje się Park Narodowy Zaamin.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia