# B

1. trzecia litera polskiego alfabetu;
2. spółgłoska;
3. głoska;
4. symbol bitu (jednostka informacji);
5. symbol barnu (jednostka powierzchni);
6. symbol barii (jednostka ciśnienia);
7. dźwięk h obniżony o pół tonu; hes

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła trzeciej litery alfabetu polskiego

B (wymowa: be, minuskuła: b) – druga litera alfabetu łacińskiego, trzecia litera alfabetu polskiego. Oznacza w danym języku zwykle spółgłoskę zwartą dwuwargową dźwięczną, np. [b].

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ba

1. wykrzyknik, który wyraża głównie podziw, zdziwienie
2. w wierzeniach staroegipskich: dusza ludzka ginąca wraz z ciałem

symbol

(1.1) chem. bar

skrót

(2.1) = Księga Barucha

Mitologia

- Ba – w starożytnym Egipcie dusza ludzka, żywa po śmierci człowieka

Geografia

- Ba – miasto na Fidżi
- Ba – prowincja w Fidżi
- Ba – rzeka w Fidżi

Nauka i technika

- Ba – symbol pierwiastka chemicznego bar
- BA – skrótowiec związku chemicznego β-Alanina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baader-Meinhof

Frakcja Czerwonej Armii (zwana też Grupą Baader-Meinhof, niem. Rote Armee Fraktion, w skrócie RAF) – lewicowa organizacja terrorystyczna działająca w Niemczech Zachodnich, a następnie zjednoczonych Niemczech.

#### Źródła:

Wikipedia

# Baal

kananejski i fenicki bóg przyrody i płodności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. mit. starożytne bóstwo semickie, które czczono głównie w regionie Kanaanu i Syropalestyny; bóg burzy, deszczu i urodzaju

Baal (ugar.: 𐎁𐎓𐎍; fenic.: 𐤁𐤏𐤋; hebr. ‏בַּעַל‎, trb.: Ba`al; akad.: Bēlu; arab. ‏بعل‎) – semickie bóstwo, którego ośrodkiem kultu było miasto Ugarit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baalbecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baalbekiem, dotyczący Baalbeku

#### Źródła:

Wiktionary

# Baalbek

miasto w Libanie

Baalbek, Balabakk (arab. ‏بعلبك‎) – miasto w północno-wschodnim Libanie, położone w dolinie Bekaa pomiędzy górami Liban i Antyliban (86 km na północny wschód od Bejrutu).

Czwarte co do wielkości miasto kraju z liczbą mieszkańców przekraczającą 80 tysięcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baalizm

kult Baala, związany z dorocznym cyklem przemian w przyrodzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Baas

(skrót od: arab. Hizb al-Ba's al-Arabijj al-Isztirakijj) Socjalistyczna Partia Odrodzenia Arabskiego, panarabska partia polityczna; Baas

Partia Baas (arab. اﻟﺒﻌﺚ), czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – narodowo-lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego. Jej oficjalną ideologię, opartą na hasłach jedności arabskiej, wolności i specyficznie rozumianego socjalizmu, określa się mianem baasizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baasista

zwolennik doktryny politycznej panarabskiej partii Baas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek irackiej Partii Baas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baasistka

→ baasista

Patrz:baasista

#### Źródła:

SJP.pl

# Baasizm

doktryna polityczna panarabskiej partii BAAS

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baasskap

supremacja (gł. Europejczyków w Republice Południowej Afryki)

#### Źródła:

SJP.pl

# Baba

1. żartobliwie albo z niechęcią o kobiecie;
2. przestarzałe: stara kobieta; staruszka;
3. żona, narzeczona, kochanka;
4. handlarka, przekupka, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi;
5. o chłopcu, mężczyźnie tchórzliwym, nieśmiałym, zniewieściałym;
6. ciasto w kształcie ściętego stożka;
7. część kafara uderzająca wbijany pal;
8. posąg kamienny, zwykle kobiety z pucharem lub rogiem w ręku, wznoszony w stepowych krajach Europy i Azji w okresie od 2 tys. lat p.n.e. do XII w. n.e.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rub. lub pogard. o kobiecie, żonie, partnerce życiowej

(1.2) pot. przekupka, zwykle starsza, zwłaszcza przywożąca towar ze wsi

(1.7) stpol. szach. królowa

(1.14) sport. w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra

(1.15) czarownica, wiedźma

(1.19) gw-pl|Bukowina. bochenek chleba

(1.20) gw-pl|Górny Śląsk. kobieta (bez konotacji)

(1.21) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. duży drewniany młot górniczy

(1.22) gw-pl|Kociewie. daszek nad piecem

(1.23) gw-pl|Kociewie. odmiana gruszek

(1.26) daw. szczotka na długim kiju (do omiatania sufitu)

(1.28) ornit. pelikan różowy, pelikan baba

(1.29) techn. bud. kanał łączący oddalony trzon z kominem, zwykle budowany na strychu pod kątem 30-45°

- baba (babka) – ciasto upieczone w formie okrągłej (często z kominem) lub w podłużnej.
- baba (kafar) – urządzenie budowlane służące do wbijania pionowych pali w ziemię lub w dno zbiornika wodnego
- Baba – bogini w mitologii sumeryjskiej
- baba – w hindi znaczy Ojciec i jest często stosowanym tytułem w Indiach. Również w złożeniach np. Babadźi
- baba – daw. akuszerka
- baba – postać z wierzeń słowiańskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baba-Chłop

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; babochłop, kobieton, chłopobaba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baba-Grzmot

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. o kobiecie wyglądającej, zwykle też poruszającej się jak mężczyzna, często o zdecydowanym charakterze

#### Źródła:

Wiktionary

# Baba-Jaga

postać z baśni ludowych, przedstawiana jako złośliwa starucha; Baba Jaga, Baba-Jędza, Baba Jędza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przen. niesympatyczna lub brzydka kobieta

(1.2) pot. żart. o okrągłej miotle lub mopie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baba-Jędza

postać z baśni ludowych, przedstawiana jako złośliwa starucha; Baba-Jaga, Baba Jaga, Baba Jędza

#### Źródła:

SJP.pl

# Babadag

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza;

(1.2) geogr. hydron. jezioro w Dobrudży, w południowo-wschodniej Rumunii, w okręgu Tulcza

Babadag – miasto w południowo-wschodniej Rumunii; w okręgu Tulcza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Babadżanian

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Babakoto

gatunek lemura

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. zob. indris.

Indris krótkoogonowy, indrys, babakoto (Indri indri) – gatunek owocożernego ssaka naczelnego z rodziny indrisowatych (Indridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babaszka

rodzaj justunku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj justunku średniego, posiadający stopień jednego kwadratu i grubość 24, 36 i 48 punktów typograficznych;

Babaszka, babaszek, firet kwadratowy, firet kwadratu – rodzaj zecerskiego justunku średniego o stopniu jednego kwadratu i grubości 24, 36 oraz 48 punktów typograficznych; na początku XX wieku babaszką nazywano justunek wydrążony wzdłuż obu dłuższych boków szyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babbit

stop łożyskowy cyny z antymonem i miedzią; babit

Osoby:

- Almon W. Babbitt – mormoński przywódca
- Art Babbitt – amerykański animator
- Benjamin T. Babbitt – amerykański przedsiębiorca i wynalazca
- Bruce Babbitt – amerykański polityk, sekretarz zasobów wewnętrznych USA, gubernator Arizony
- Dina Babbitt – amerykańska artystka pochodzenia czesko-żydowskiego
- George T. Babbitt Jr. – amerykański wojskowy
- Harry Babbitt – amerykański piosenkarz
- Irving Babbitt – amerykański krytyk literacki i myśliciel
- Isaac Babbitt – amerykański wynalazca
- Luke Babbitt – amerykański bejsbolista
- Milton Babbitt – amerykański kompozytor
- Natalie Babbitt – amerykańska pisarka
- Tabitha Babbitt – amerykańska wynalazczyni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babbitt

nazwisko obce

Osoby:

- Almon W. Babbitt – mormoński przywódca
- Art Babbitt – amerykański animator
- Benjamin T. Babbitt – amerykański przedsiębiorca i wynalazca
- Bruce Babbitt – amerykański polityk, sekretarz zasobów wewnętrznych USA, gubernator Arizony
- Dina Babbitt – amerykańska artystka pochodzenia czesko-żydowskiego
- George T. Babbitt Jr. – amerykański wojskowy
- Harry Babbitt – amerykański piosenkarz
- Irving Babbitt – amerykański krytyk literacki i myśliciel
- Isaac Babbitt – amerykański wynalazca
- Luke Babbitt – amerykański bejsbolista
- Milton Babbitt – amerykański kompozytor
- Natalie Babbitt – amerykańska pisarka
- Tabitha Babbitt – amerykańska wynalazczyni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babbityzm

styl życia charakteryzujący się oportunizmem, kultem dobrobytu i mieszczańską moralnością

#### Źródła:

SJP.pl

# Babcia

1. pieszczotliwie o matce ojca lub matki;
2. starsza kobieta; staruszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

(1.2) pot. stara kobieta

- babcia (babka, baba), prababcia – nazwa relacji w rodzinie
- babcia (babka) – ogólne określenie oznaczające kobietę w podeszłym wieku

Osoby:

- Babcia Moses – amerykańska malarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babcin

przymiotnik

(1.1) związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci

#### Źródła:

Wiktionary

# Babcinka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babula, babulka, babuleńka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babcia

(1.2) pot. rub. o starszej kobiecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babciny

→ babcia; babciowy

przymiotnik

(1.1) związany z babcią, dotyczący babci, należący do babci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babciowe

→ babcia; babciny

#### Źródła:

SJP.pl

# Babciowy

→ babcia; babciny

#### Źródła:

SJP.pl

# Babczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babek Oleckich

#### Źródła:

Wiktionary

# Babczur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. icht. lud. nazwa systematyczna|Cottus gobio|ref=tak., głowacz białopłetwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Babczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Babec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bot. czosnek niedźwiedzi, nazwa systematyczna|Allium ursinum|ref=tak.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. icht. głowacz pręgopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus poecilopus|ref=tak.

#### Źródła:

Wiktionary

# Babecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Babeczka

1. zdrobnienie od: babka (ciastko)
2. pieszczotliwie o babce (młodej kobiecie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: babka

(1.2) cuk. niewielkich rozmiarów wypiek

Babeczka (babka) – określenie stosowane do ciastek wypiekanych w foremkach o kształtach zbliżonych do odwróconego stożka ściętego.

Przykłady:

- babeczka – ciastko ze słodkiego ciasta kruchego, nadziane przed upieczeniem: foremkę wykłada się ciastem, napełnia słodkim nadzieniem, zakrywa cienką warstwą ciasta i piecze;
- babeczka – ciastko korpusowe ze słodkiego ciasta kruchego – korpus wypełniany jest słodkim nadzieniem po upieczeniu; porównaj z: tartaletka
- babeczka – ciastko wykonane z ciasta (zwykle drożdżowego lub biszkoptowo-tłuszczowego), którym napełnia się foremki do odpowiedniej wysokości, opcjonalnie nadziewane przed lub po upieczeniu; przykłady: muffin, cupcake;
- babeczka (ciastko ponczowe) – korpus z ciasta biszkoptowego lub drożdżowego nasącza się syropem, pokrywa glazurą, dekoruje kremem i innymi dodatkami; przykłady: baba au rhum;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babel

1. hebrajska nazwa miasta Babilon;
2. wieża Babel:
a) w biblijnej Księdze Rodzaju: konstrukcja budowana w Babilonie w celu sięgnięcia nieba;
b) przenośnie: wielojęzyczne zbiorowisko ludzi;
c) przenośnie: brak porozumienia między ludźmi;
d) przenośnie: miejsce, w którym panuje zamęt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś nabrzmiałego, wypełnionego płynem lub gazem

(1.2) med. kliniczne określenie tworu powstałego na skórze zazwyczaj w wyniku skórnej reakcji alergicznej

(1.3) techn. próżnia w odlewie

(1.4) gw-pl|Mazowsze. sopel lodu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pieszcz. o małym dziecku

- Wieża Babel – budowla opisana w Biblii

Kino:

- Babel – francuski film z 1999 roku
- Babel – amerykański film z 2006 roku

Muzyka:

- Babel – album Mumford & Sons
- Babel – album zespołu Karcer
- Babel – album zespołu Quo Vadis

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babelski

→ Babel

Patrz:Babel

#### Źródła:

SJP.pl

# Babesioza

choroba zwierzęca wywoływana przez pierwotniaki niszczące czerwone krwinki, przenoszona przez kleszcze; babeszjoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Babeszjoza

przenoszona przez kleszcze śmiertelna choroba psów i kotów, powodująca rozpad krwinek czerwonych; babesioza, piroplazmoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi);

Babeszjoza, babezjoza, piroplazmoza (łac. babesiosis) – choroba pasożytnicza zwierząt (rzadko u ludzi) wywołana przez wewnątrzerytrocytarne pierwotniaki z rodzaju Babesia przenoszone na żywiciela poprzez kleszcze z rodzaju Ixodes.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babeuf

[czytaj: baBEF] Franciszek (albo François) Babeuf zw. Gracchus (1760-97), francuski polityk

#### Źródła:

SJP.pl

# Babezjoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. przenoszona przez kleszcze choroba pasożytnicza zwierząt (w tym ludzi)

Babeszjoza, babezjoza, piroplazmoza (łac. babesiosis) – choroba pasożytnicza zwierząt (rzadko u ludzi) wywołana przez wewnątrzerytrocytarne pierwotniaki z rodzaju Babesia przenoszone na żywiciela poprzez kleszcze z rodzaju Ixodes.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Babi

przestarzałe: babski

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla baby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babiacki

przymiotnik od: Babiak; babiakowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Babiaka, związany z Babiakiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babiaczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babiaka

(1.2) kobieta pochodząca ze Babiaka, urodzona w Babiaku

#### Źródła:

Wiktionary

# Babiak

nazwa kilku miejscowości w Polsce

W Polsce

- Babiak – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Babiak – część wsi Nowy Borek w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
- Babiak – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
- Babiak – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak
- Babiak – część wsi Grzymiszew w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babiakowski

przymiotnik od: Babiak; babiacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Babiana

południowoafrykańska roślina uprawna z rodziny kosaćcowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj wieloletnich roślin;

Babiana (Babiana Ker Gawl.) – rodzaj wieloletnich roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Należy do niego ok. 80 gatunków roślin występujących w południowej Afryce. Nazwa łacińska pochodzi z niderlandzkiego słowa babianer, odnoszącego się do pawiana, którego przysmakiem są bulwy tej rośliny. Gatunkiem typowym jest Babiana plicata (Ker Gawl.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bab

- Babianka (wieś) w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew
- Babianka (kolonia) w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew

- Babianka (Ukraina) (ukr. Баб'янка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Babiański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Babiarski

rzadko:
1. babski, plotkarski;
2. → babiarz

Patrz:babiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Babiarz

mężczyzna uganiający się za kobietami, kobieciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna obsesyjnie zainteresowany kobietami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babiasól

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bot. kowniatek nadmorski

#### Źródła:

Wiktionary

# Babić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. pomagać położnicy

- Marko Babić – chorwacki piłkarz, występował na MŚ 2002 w Korei Południowej i Japonii
- Nikola Babić – jugosłowiański piłkarz, pochodzący z Chorwacji, grał m.in. w Rapidzie Wiedeń
- Milan Babić – przywódca Serbów chorwackich
- babić – odmiana winorośli właściwej

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Babica

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie podkarpackim

- Babica – potok, dopływ Raby
- Babica – struga, dopływ Elbląga
- Babica – szczyt w Beskidzie Makowskim

2 miejscowości w Polsce:

- Babica – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
- Babica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec

1 miejscowość w Serbii

- Babica (Serbia)

1 stacja kolejowa

- Babica – mijanka w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babice

1. wieś w województwie śląskim;
2. wieś w województwie małopolskim

W Polsce

- Babice – część miasta Oświęcim
- Babice – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Obsza
- Babice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Babice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Babice
- Babice – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
- Babice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
- Babice – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Baborów
- Babice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Krzywcza
- Babice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Nędza
- Babice – część wsi Załuczne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
- Babice – część wsi Kramarzówka w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pruchnik
- Babice – część wsi Bystrowice w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babicki

przymiotnik od: Babice

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Babicki – polski adwokat, polityk i działacz społeczny
- Józef Babicki – polski teoretyk i praktyk pedagogiki
- Krzysztof Babicki – polski reżyser teatralny
- Ryszard Babicki – polski specjalista w zakresie chemicznej technologii drewna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Babiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babicy

(1.2) mieszkanka Babic

#### Źródła:

Wiktionary

# Babieć

1. lekceważąco o mężczyźnie: upodabniać się do baby (kobiety), nabierać cech uznawanych za kobiece; niewieścieć;
2. o kobiecie: starzeć się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. lekcew./pogard. nabierać cech typowo kobiecych; niewieścieć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babienica

wieś w województwie śląskim

Babienica (daw. Babienice oraz Babinica, niem. Babinitz) wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Woźniki. Liczy ponad 1000 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie częstochowskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. lekcew./pogard. nabieranie cech typowo kobiecych

#### Źródła:

Wiktionary

# Babięta

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Babięta (niem. Babienten, 1938–1945 Babenten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babij

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Babik

nazwisko

Babik (ros. Бабик) – wieś w Rosji, w rejonie wołogodzkim obwodu wołogodzkiego. W 2010 r. liczyła 4 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babikrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bot. kokoryczka, nazwa systematyczna|Polygonatum|Mill.|ref=tak.

#### Źródła:

Wiktionary

# Babilistek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. babka lancetowata

#### Źródła:

Wiktionary

# Babilon

starożytne miasto w Mezopotamii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) staroż. geogr. starożytne miasto położone w Mezopotamii, dawna stolica Babilonii, obecnie teren Iraku;

(1.2) geogr. osada śródleśna w Polsce położona w województwie pomorskim, w gminie Chojnice;

Babilon (sum. ká.dingir.raki „brama boga”; akad. Bāb-ilim „brama boga” lub Bāb-ilāni „brama bogów”; gr. Βαβυλών Babylōn; bibl. בָּבֶל Bābel; arab. بابل Bābil) – starożytne miasto położone w Mezopotamii, nad Eufratem, w pobliżu obecnego miasta Al-Hilla, dawna stolica Babilonii; obecnie stanowisko archeologiczne Atlal Babil w Iraku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babilończyk

mieszkaniec Babilonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec państwa babilońskiego albo Babilonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babilonia

starożytne państwo semickie w Mezopotamii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku;

Babilonia (akad. 𒆳𒆍𒀭𒊏𒆠, māt Akkadī) – starożytne państwo semickie w Mezopotamii, na terenie obecnego Iraku.

Osiągnięcia cywilizacyjne Babilonii wywodzone są z wcześniejszych cywilizacji Sumeru i Akadu, w których rozwijały się takie dziedziny kultury i nauki jak: religia, astronomia, astrologia, matematyka, medycyna, architektura i literatura.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babilonka

mieszkanka Babilonu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka państwa babilońskiego albo Babilonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babiloński

→ Babilon, → Babilonia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Babilonią, Babilonem

Patrz:Babilon, → Babilonia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babimojski

→ Babimost

przymiotnik

(1.1) dotyczący Babimostu, związany z Babimostem

Patrz:Babimost

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babimojszczyzna

region historyczny obejmujący tereny na pograniczu wielkopolsko-brandenbursko-śląskim

Babimojszczyzna – region historyczny i etnograficzny na pograniczu województw wielkopolskiego i lubuskiego. Głównym ośrodkiem jest Babimost, od którego region wziął nazwę. Pozostałe większe ośrodki: Kargowa, Nowe Kramsko, Podmokle Wielkie, Dąbrówka Wielkopolska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babimór

widłak babimór - gatunek rośliny kosmopolitycznej z rodziny widłakowatych; widłak goździsty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Lycopodium clavatum|ref=tak., gatunek widłaka rosnącego w lasach sosnowych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babimościanin

mieszkaniec Babimostu

#### Źródła:

SJP.pl

# Babimościanka

mieszkanka Babimostu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babimostu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babimost

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie lubuskim;

Babimost (niem. Bomst) – miasto w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Babimost.

Babimost leży w historycznej Wielkopolsce. Uzyskał lokację miejską w 1397 roku, Babimost Nowe Miasto lokowany był w 1652, zdegradowany w 1781 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babin

żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babinka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Bełżyce, położona nad rzeką Krężniczanką, rozsławiona przez towarzystwo nazywane Rzeczpospolitą Babińską;

(1.2) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie hoszczańskim obwodu rówieńskiego

W Polsce

- Babin – osiedle w Szczecinie
- Babin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
- Babin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
- Babin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
- Babin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo
- Babin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
- Babin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Trzcińsko-Zdrój
- Babin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Bielice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babina

żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babinka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

Babina może dotyczyć:

- Babina – rodzaj płazów;
- Babina – miasto w środkowo-północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej;
- Babina – miejscowość na Ukrainie w rejonie starosamborskim;
- Babina – miejscowość na Ukrainie w rejonie samborskim;
- Babina – wieś w Polsce
- Babina – przystanek kolejowy na Białorusi
- Babina – kanał wodny łączący jezioro Dąbie z Odrą, w Szczecinie;
- Babina - nieistniejąca już kopalnia węgla brunatnego w Łęknicy (woj. lubuskie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babina

#### Źródła:

Wiktionary

# Babinicz

pseudonim Andrzeja Kmicica - bohatera "Potopu" Henryka Sienkiewicza

Andrzej Kmicic herbu Rawicz – postać fikcyjna, główny bohater powieści Potop Henryka Sienkiewicza. Pojawia się też przejściowo w następnej części Trylogii (Pan Wołodyjowski).

Jako chorąży orszański był charakterystycznym przedstawicielem ówczesnej szlachty litewskiej, znanym z wojennych wyczynów potomkiem dawniej możnego, lecz zrujnowanego przez wojny z Moskwą rodu szlacheckiego ze Smoleńszczyzny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babiniec

żartobliwe określenie zbiorowiska kobiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. duża liczba kobiet zgromadzona w jednym miejscu

(1.2) daw. także obecnie gw-pl|Kraków, Bukowina. archit. przedsionek kościoła lub wydzielona część synagogi, przeznaczone dla kobiet;

Babiniec – staropolska nazwa (kruchty) przedsionka kościelnego przeznaczonego dla kobiet żebrzących, w którym nauk katechetycznych mogły słuchać osoby uważane za heretyków lub Żydzi. Nazwa dotyczy także pomieszczeń (przeznaczonych dla kobiet lub żeńskiej służby) synagog, cerkwi i dużych dworów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babinka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babina; stara kobieta, staruszka

(1.2) daw. bot. babiana

Babinka – ciek w Wielkopolsce, przepływający przez gminy Kórnik i Mosina, a uchodzący do Kopla na terenie Poznania, w Głuszynie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babiński

przymiotnik od: Babin

- Babiński – herb szlachecki

osoby o nazwisku Babiński:

- Aleksander Babiński (1823–1899) – polski inżynier górniczy
- Andrzej Babiński (1938–1984) – polski poeta
- Andrzej Babiński – polski dziennikarz
- Antoni Babiński (1812–1847) – emisariusz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego
- Czesław Babiński (1919-1977) – śpiewak
- Henri Babinski (1855–1931) – francuski inżynier i autor książek kucharskich polskiego pochodzenia
- Jan Babiński (1873–1921) – polski chemik, inżynier cukrownik, wykładowca akademicki
- Józef Babiński (1857–1932) – francuski neurolog polskiego pochodzenia
- Leon Babiński (1891–1973) – polski prawnik, cywilista
- Mieczysław Babiński (1897–1984) – polski taternik i japonista
- Stanisław Babiński (ur. 1937) – polski polityk
- Wacław Babiński (1887–1957) – polski dyplomata
- Zbigniew Babiński (1896–1940) – polski lotnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babiogórka

mieszkanka Babiej Góry (masywu górskiego w Beskidzie Żywieckim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Babiogórski

przymiotnik od: Babia Góra

przymiotnik

(1.1) związany z Babią Górą, odnoszący się do Babiej Góry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babiogórzec

mieszkaniec Babiej Góry (masywu górskiego w Beskidzie Żywieckim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Babiok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kopka siana

#### Źródła:

Wiktionary

# Babirusa

gatunek dzikiej świni żyjącej na wyspach Archipelagu Malajskiego; babirussa

Babirussa wąsata, babirussa srebrna, babirrussa (Babyrousa babyrussa) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny świniowatych (Suidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babirussa

gatunek dzikiej świni żyjącej na wyspach Archipelagu Malajskiego; babirusa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Babirussa., rodzaj ssaka z podrodziny świń;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju babirussa (1.1)

Babirussa (Babyrousa) – rodzaj ssaków z podrodziny świń (Suinae) w obrębie rodziny świniowatych (Suidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babistyczny

→ babizm

Patrz:babizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Babiszon

potocznie: niesympatyczna kobieta

#### Źródła:

SJP.pl

# Babit

stop łożyskowy cyny z antymonem i miedzią; babbit

#### Źródła:

SJP.pl

# Babiuch

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Babizm

ruch społeczno-religijny w Persji w XIX w.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziewiętnastowieczny perski ruch społeczny i religijny sprzeciwiający się muzułmańskiemu fanatyzmowi;

Babizm (pers. ‏بابی ها‎, Bâbihâ) – ruch religijny wywodzący się z islamu, powstały ok. 1844 roku w Persji. Babizm zakładał szereg reform społecznych i religijnych, reinterpretował dżihad, wprowadzał nowy kalendarz, monogamię (wyznawcy mogli brać za żonę tylko współwyznawczynie) i równość ludzi wobec prawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. spadek po babce

#### Źródła:

Wiktionary

# Babka

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrakcyjna kobieta;
3. pieczone w specjalnej formie ciasto o kształcie stożkowatym i okrągłej podstawie;
4. stara, wiejska kobieta;
5. niewielka roślina wieloletnia o kilku sercowatych liściach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) matka ojca lub matki

(1.2) starsza kobieta, zwykle zaniedbana, biedna

(1.3) przest. wiejska kobieta pomagająca przy porodach, zajmująca się też ziołolecznictwem, znachorstwem i wróżbiarstwem

(1.4) pot. młoda, atrakcyjna kobieta

(1.5) cuk. kulin. słodkie ciasto pieczone w formie prostokątnej lub mającej kształt ściętego stożka

(1.6) zob. babka z piasku.

(1.7) bot. nazwa systematyczna|Plantago|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny babkowatych;

(1.8) bot. nazwa systematyczna|Alisma plantago-aquatica|L.|ref=tak., roślina nadwodna z rodziny żabieńcowatych;

(1.9) bot. lud. ślaz

(1.10) mikol. zob. koźlarz babka.

(1.11) icht. nazwa systematyczna|Gobiidae|ref=tak., ryba z rodziny babkowatych;

(1.12) roln. kopka ze snopków ustawiana na polu

(1.13) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Bukowina. kowadełko do klepania sierpa lub kosy

(1.14) reg-pl|Podkarpacie. drobna moneta zdawkowa

(1.15) gw-pl|Górny Śląsk. roln. ostatni snopek podczas żniw

(1.16) daw. icht. głowacz pręgopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus poecilopus|ref=tak.

(1.17) daw. icht. lud. głowacz białopłetwy, nazwa systematyczna|Cottus gobio|ref=tak.

## Biologia

- babka – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)
- babka – nazwa zwyczajowa wielu gatunków ryb z rodziny babkowatych (Perciformes)
- babka – rodzaj roślin z rodziny babkowatych (Plantaginaceae)
- Babka – monotypowy rodzaj ryb z rodziny babkowatych (Gobiidae), jedynym przedstawicielem jest babka łysa

## Geografia

- Babka – jezioro w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki
- Babka – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, gminie Mogilno
- Babka – rzeka na Ukrainie, dopływ Dońca
- Babka – skała w Dolinie Będkowskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
- Babka – skała na wzgórzu Żarnowa w Łączkach Kobylańskich
- Babka – wieś na Ukrainie w rejonie włodzimierzeckim
- Babka – turnia w polskich Tatrach Zachodnich
- Babka I – skała w rezerwacie przyrody Pazurek
- Babka II – skała w rezerwacie przyrody Pazurek

## Inne

- babka (baba) – ciasto upieczone w formie okrągłej (często z kominem) lub w podłużnej.
- babka (babeczka) – ciastko upieczone w foremce w kształcie zbliżonym do odwróconego stożka ściętego,
- babka – tradycyjny wypiek kuchni żydowskiej
- „Babka” (właśc. Babka Tower) – zespół mieszkaniowo-biurowo-usługowy znajdujący się przy alei Jana Pawła II 80 w Warszawie

## Zobacz też

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babkarstwo

przestarzałe: niefachowe położnictwo uprawiane przez babki - akuszerki, przede wszystkim na wsi

#### Źródła:

SJP.pl

# Babki

1. matka ojca lub matki;
2. młoda, atrakcyjna kobieta;
3. pieczone w specjalnej formie ciasto o kształcie stożkowatym i okrągłej podstawie;
4. stara, wiejska kobieta;
5. niewielka roślina wieloletnia o kilku sercowatych liściach

- Babki – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Jeziora Wielkie
- Babki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
- Babki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
- Babki – gromada
- Babki – szczyt w Tatrach Zachodnich

Zobacz też

- Babkowate (rośliny)
- Babkowate (ryby)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babkowate

1. rodzina roślin dwuliściennych zrosłopłatkowych;
2. kosmopolityczna rodzina ryb słodkowodnych i morskich z rzędu okoniokształtnych

- babkowate (Plantaginaceae) – rodzina roślin z rzędu jasnotowców
- babkowate (Gobiidae) – rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babkowaty

o cechach babkowatych (1. rodzina roślin;
2. rodzina ryb)

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny babkowatych

(1.2) icht. o cechach ryb z rodziny babkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babkowiec

ryba z rzędu okoniokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Babkówka

niedźwiedziówka babkówka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Babkowy

→ babka

przymiotnik relacyjny

(1.1) z babki (rośliny nazwa systematyczna|Plantago|L.|ref=tak.)

Patrz:babka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babochłop

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; baba-chłop, kobieton, chłopobaba

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pejor. pogard. kobieta, która wygląda i zachowuje się jak mężczyzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baboholik

mężczyzna poświęcający bardzo dużo czasu na flirty i romanse z kobietami

#### Źródła:

SJP.pl

# Babok

postać z polskich legend (m.in. śląskich), istota nadprzyrodzona, zjawa, straszydło związane z ciemnością; bebok, bobok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) infant. gw-pl|Łódź, Górny Śląsk, Częstochowa., straszydło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Poznań. osoba ociężała fizycznie lub umysłowo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) infant. pot. posp. wydzielina z nosa

(3.2) infant. gw-pl|Poznań. zaschnięta wydzielina z nosa

Bobo – nadprzyrodzona istota z polskiego folkloru, prawdopodobnie demon z wierzeń słowiańskich. Innymi nazwami tej istoty są: bobok (Wielkopolska, Małopolska), babok (Kujawy), bebok (Śląsk), bobek, bobik (Kraj morawsko-śląski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babokracja

rządy lub poglądy kobiet oparte na podstawowych założeniach feminizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Babol

potocznie:
1. zaschła wydzielina w nosie;
2. błąd, pomyłka;
3. ocena niedostateczna;
4. kobieta niesympatyczna lub brzydka; babsztyl;
5. w piłce nożnej: słaby strzał, którego bramkarz nie obronił; szmata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran;

Babol (perski: بابل, daw. Barforusz) – miasto w północnym Iranie, w ostanie Mazandaran, nad rzeką Babol uchodzącą do Morza Kaspijskiego.

W 2011 miejscowość liczyła 219 467 mieszkańców. Dla porównania, w 2006 było ich 201 335, w 1996 – 158 346, a w 1966 – 44 tys. Nieopodal leży miejscowość Babolsar. Rozwinięty przemysł rybny.

W miejscowości znajduje się Babol Museum (موزه بابل).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babon

kobieta, zwłaszcza otyła, brzydka lub złośliwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Baborów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Baborów (daw. Baworów, niem. Bauerwitz, cz. Bavorov) – miasto w południowej Polsce, województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Baborów. Geograficzne leży na Przedgórzu Sudeckim nad rzeką Psiną (śl. Cyna). Lokalny ośrodek usługowy, wytwórnia pasz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baborowianin

mieszkaniec Baborowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Baborowianka

mieszkanka Baborowa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baborowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baborówko

wieś w województwie wielkopolskim

Baborówko (pol. hist. Baworówko) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły. Położona jest 5 km na południowy wschód od Szamotuł, przy szlaku kolejowym Poznań – Szczecin z przystankiem Baborówko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baborowski

→ Baborów

Patrz:Baborów

#### Źródła:

SJP.pl

# Baboszewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baboszewa

#### Źródła:

Wiktionary

# Baboszewo

wieś w Polsce

Baboszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Baboszewo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Baboszewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baboszewski

przymiotnik od: Baboszewo

#### Źródła:

SJP.pl

# Babowka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. babka (wypiek)

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. forma do pieczenia babki

#### Źródła:

Wiktionary

# Babołk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. babok. (straszydło)

#### Źródła:

Wiktionary

# Babrać

1. brudzić;
2. grzebać w czymś;
3. psuć coś, robić coś źle

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) brudzić, paprać

(1.2) pot. grzebać w czymś

(1.3) gw-pl|Poznań. długo przesiadywać rozmawiając

czasownik zwrotny niedokonany babrać się

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. brudzić się

(2.2) gw-pl|Górny Śląsk. guzdrać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|babrać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Babranina

1. poruszanie się w czymś lepkim, grząskim; babranie się, grzebanie się;
2. potocznie:
a) drobiazgowa, żmudna robota; papranina;
b) brudna praca; papranina;
c) zmaganie się z powracającymi problemami;
d) brudna, mokra substancja

#### Źródła:

SJP.pl

# Babrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. niedbalec, partacz

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brudas

#### Źródła:

Wiktionary

# Babrzysko

błotniste miejsce, w którym zwierzęta zażywają kąpieli błotnych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. łow. grząskie miejsce w lesie, gdzie dla ochrony przed insektami zwierzęta tarzają się w błocie, głównie jelenie i dziki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babski

przymiotnik od: baba

przymiotnik

(1.1) dotyczący baby

(1.2) zachowujący się jak kobieta

(1.3) dotyczący Babska, babszczanina lub babszczanki

(1.4) dotyczący Bab, babianina lub babianki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babsko

pogardliwie: kobieta, zwłaszcza otyła

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. obraź. pejor. kobieta brzydka lub niesympatyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babskość

ogół cech i zachowań typowych dla baby; zniewieściałość

#### Źródła:

SJP.pl

# Babstwo

1. ogół cech typowych dla baby;
2. ogół bab

#### Źródła:

SJP.pl

# Babszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Babska

#### Źródła:

Wiktionary

# Babsztyk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. patrz: babsztyl

#### Źródła:

Wiktionary

# Babsztyl

obraźliwie o kobiecie niesympatycznej lub brzydkiej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pogard. o kobiecie brzydkiej lub niesympatycznej

Babsztyl – polski zespół muzyczny wykonujący muzykę folkową, a następnie country rockową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babu

1. indyjska forma grzecznościowa zwracania się do kogoś na piśmie, odpowiadająca polskiemu "pan", "szanowny pan";
2. indyjski urzędnik piszący po angielsku;
3. Hindus nieźle posługujący się angielszczyzną

- Babu – indyjskie określenie honoryfikatywne
- urzędnik w języku hindi

Osoby:

- Mahesh Babu – indyjski aktor
- DJ Babu – amerykański didżej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babuć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zootechn. wieprzek, tucznik

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. prosiak, świnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Babuchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie rohatyńskim obwodu iwanofrankowskiego;

Babuchów (ukr. Бабухів, Babuchiw) – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie rohatyńskim, nad Gniłą Lipą.

W 2001 roku liczyła 1145 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Babuchowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Babuciek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prosię

#### Źródła:

Wiktionary

# Babuin

gatunek pawiana

Pawian masajski, pawian zielony, babuin (Papio cynocephalus) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae), zamieszkujący tereny południowej, środkowej i wschodniej Afryki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Babula

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babulka, babuleńka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Babuleńka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babulina, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Babulina

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babina, babinka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babunia, babuńcia, babusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Babulinka

zdrobnienie od: babulina

#### Źródła:

SJP.pl

# Babulka

1. żartobliwie o starej wiejskiej kobiecie; babcinka, babula, babuleńka, babulina, babula, babulka;
2. żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Babuńcia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Babunia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babuńcia, babusia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. babka (matka ojca lub matki)

(1.2) pot. stara kobieta

Babunia (cz. Babička) – powieść Boženy Němcovej, ukończona w roku 1853.

Autorka napisała powieść po śmierci syna Hynka. Opisuje w niej idealizowany obraz dzieciństwa w Dolinie Babuni koło Raciborzyc. Centralną postacią jest tytułowa Babunia, która na prośbę córki Teresy przenosi się z Olesznic w Górach Orlickich do raciborzyckiej doliny, aby pomagać w wychowaniu wnuków. Mieszka wraz z rodziną córki w domu zwanym Stary Bielnik (Staré Bělidlo). Poszczególne rozdziały opisują losy mieszkańców doliny, zwłaszcza rodzin młynarza, strzelca, Kuby i Kristli oraz szalonej Wikty. Spośród wnuków tytułowej bohaterki na pierwszy plan wysuwa się postać Barunki (Basi), która jest literackim portretem autorki. Książka zawiera także retrospekcje z życia samej Babuni, która wyszła za mąż w Kłodzku za tkacza z rodzinnej wsi, który został podstępem zwerbowany do pruskiej armii. Następnie mieszkała z nim w Nysie. Po śmierci męża powróciła wraz z dziećmi piechotą do rodzinnej wsi. Większość postaci w książce jest silnie idealizowana. Dotyczy to również właścicielki pałacu w Raciborzycach „pani księżnej” Wilhelminy żagańskiej, która dzięki radom Babuni może czynić dobro. Powieść kończy się śmiercią tytułowej bohaterki, a w jej pogrzebie biorą udział mieszkańcy całej doliny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Babuniny

należący do babuni, dotyczący babuni (np. babuniny sweterek, babunine serce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Babus

pogardliwie lub żartobliwie o kobiecie, zwłaszcza dużej i grubej, o męskich cechach

#### Źródła:

SJP.pl

# Babusia

żartobliwie lub pieszczotliwie o babci, matce ojca albo matki; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Babuśka

pieszczotliwie o babci; babcinka, babula, babulka, babuleńka, babulina, babunia, babuńcia, babusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Babuszka

zdrobnienie od: babka (kobieta)

#### Źródła:

SJP.pl

# Babuwista

zwolennik babuwizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Babuwizm

doktryna filozoficzna głoszona w XVIII w.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna komunizmu utopijnego głoszona w XVIII w.;

Babuwizm – doktryna polityczna, głosząca, że wspólnota dóbr powinna być podstawą ekonomii państwa, zawierająca postulaty całkowitej likwidacji własności prywatnej, uspołecznienia produkcji i organizacji życia w komunie.

Prekursorem socjalizmu radykalnego był François Noël Babeuf, dziennikarz i teoretyk komunizmu (Manifest Plebejuszy) doby rewolucji francuskiej, marzący o rewolucji "większej, wspanialszej i ostatecznej", takiej, która wyniesie lud do władzy i zaprowadzi komunizm. W doktrynie Babeufa na czoło wysuwają się trzy idee:

- zdobycia władzy przemocą
- komunizmu agrarnego
- egalitaryzmu absolutnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baby

[czytaj: bejbi]
1. potocznie: niemowlę, małe dziecko;
2. żartobliwie, poufale o ukochanej osobie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ang. rzad. niemowlę, małe dziecko

forma rzeczownika.

(2.1) lp. D. baba

(2.2) lm. M. baba

(2.3) lm. B. baba

(2.4) lm. W. baba

W Polsce

- Baby – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Dąbrowice
- Baby – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
- Baby – część wsi Gruszczyce w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Baby – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Baby – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo
- Baby – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kruszyna
- Baby – osada w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
- Baby – część wsi Czekanów w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baby-Look

[czytaj: bejbi luk] dziewczęcy wygląd twarzy kobiety uzyskany za pomocą odpowiedniego makijażu

#### Źródła:

SJP.pl

# Baby-Showerowy

→ baby shower [czytaj: bejbi-szałerowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Baby-Sitter

[czytaj: bejbi s-iter] mężczyzna odpłatnie opiekujący się dziećmi; babysitter

#### Źródła:

SJP.pl

# Baby-Sitterka

[czytaj: bejbi s-iterka] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; babysitterka, baby-sitter

#### Źródła:

SJP.pl

# Baby-Sitting

[czytaj: bejbi s-iting] odpłatna opieka nad dziećmi w domu rodziców podczas ich krótkiej nieobecności; babysitting

#### Źródła:

SJP.pl

# Babyfon

[czytaj: bejbifon] elektroniczny zestaw do nasłuchiwania

#### Źródła:

SJP.pl

# Babyjogger

[czytaj: bejbidżoger] wózek dziecięcy o konstrukcji umożliwiającej bieganie z nim i używanie go w trudniejszym terenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Babysitter

[czytaj: bejbi s-iter] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; babysitterka, baby-sitter

#### Źródła:

SJP.pl

# Babysitterka

[czytaj: bejbis-iterka] kobieta odpłatnie opiekująca się dziećmi podczas krótkiej nieobecności rodziców; baby-sitter

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opiekunka do dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Babysitting

[czytaj: bejbi s-iting] odpłatna opieka nad dziećmi w domu rodziców podczas ich krótkiej nieobecności; baby-sitting

#### Źródła:

SJP.pl

# Bać

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś

Bać (cyr. Баћ) – wieś w Czarnogórze, w gminie Rožaje. W 2011 roku liczyła 629 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baca

góral kierujący wypasem stada owiec na górskich pastwiskach; starszy wiekiem i doświadczeniem pasterz; w czasie wypasu, na hali zajmuje się głównie wyrobem sera

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starszy, doświadczony pasterz kierujący pracą juhasów w polskich Karpatach

Baca (węg. bacs(a), bacsó, "pasterz", z rumuń. baciu) – kierownik zorganizowanej gospodarki szałaśniczo-pasterskiej (wypas owiec) w polskich Karpatach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bacalhau

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. solone i suszone płaty dorsza

#### Źródła:

Wiktionary

# Bacbijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bacbami, dotyczący Bacbów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bacbijski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Bacciarelli

[czytaj: Baczjarelli] Marcello Bacciarelli (1731-1818), malarz włoski

- Bacciarelli – herb szlachecki

Osoby noszące nazwisko Bacciarelli:

- Marcello Bacciarelli – włoski malarz
- Ryszard Bacciarelli – polski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bacewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bach

wyraz używany na oznaczenie dźwięku spowodowanego uderzeniem, wystrzałem, a także na oznaczenie czynności, przy której powstaje taki dźwięk

wykrzyknik

(1.1) odgłos uderzenia

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) pot. gwałtownie upaść, uderzyć/walnąć (się/kogoś/o coś); ogólniej wykonać gwałtownie jakąś inną czynność

Geografia

- Bach – gmina w Austrii, w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Reutte
- Bach – miejscowość we Francji
- Bach an der Donau – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Ratyzbona

Osoby

- Rodzina Bachów – rodzina muzyków i kompozytorów działająca przez sześć pokoleń w Niemczech. Wywodzi się z niej ponad 50 muzyków, w tym co najmniej 22 kompozytorów
  - Johann Sebastian Bach (1685–1750) – niemiecki kompozytor
    - Maria Barbara Bach (1684–1720) – pierwsza żona Johanna Sebastiana Bacha
    - Anna Magdalena Bach (1701–1760) – druga żona Johanna Sebastiana Bacha
- Pozostali przedstawiciele rodziny Bachów:
  - Veit Bach (ok. 1550–1619)
  - Johannes Bach (ok. 1550–1626)
  - Christoph Bach (1613–1661)
  - Johann Christoph Bach I (1642–1703)
  - Johann Ambrosius Bach (1645–1695)
  - Johann Nikolaus Bach (1669–1753)
  - Wilhelm Friedemann Bach (1710–1784)
  - Carl Philipp Emanuel Bach (1714–1788)
  - Johann Gottfried Bernhard Bach (1715–1739)
  - Johann Christoph Friedrich Bach (1732–1795)
  - Johann Christian Bach (1735–1782)
  - Wilhelm Friedrich Ernst Bach (1759–1845)
  - Johann David Bach (1778–1848)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachać

regionalnie:
1. uderzać, walić;
2. bachać się -
a) kąpać się;
b) przewracać się na podłogę

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachanalia

bachanalie; bakchanalia; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hulanki, pijaństwo, orgie

(1.2) hist. obrzędy na cześć Bachusa

Bachanalia (bachanalie; łac. bacchanalia z gr. βακχεία) – starorzymskie obrzędy na cześć Bachusa.

Liwiusz twierdził, że zostały zapoczątkowane w Wielkiej Grecji, skąd przedostały się do Etrurii, a stamtąd dopiero do Rzymu i rozpowszechniły się szczególnie w południowej Italii. Wiązały się z nimi liczne potępiane nadużycia, wskutek czego zamieniły się z czasem w rozpustne orgie. Obrzędy te zostały zakazane przez senat rzymski w 186 p.n.e. (wiązało się to z prześladowaniami religijnymi i wymordowaniem według Liwiusza 7 tysięcy uczestników bachanaliów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachanalie

bachanalia; bakchanalia; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki

Bachanalia (bachanalie; łac. bacchanalia z gr. βακχεία) – starorzymskie obrzędy na cześć Bachusa.

Liwiusz twierdził, że zostały zapoczątkowane w Wielkiej Grecji, skąd przedostały się do Etrurii, a stamtąd dopiero do Rzymu i rozpowszechniły się szczególnie w południowej Italii. Wiązały się z nimi liczne potępiane nadużycia, wskutek czego zamieniły się z czasem w rozpustne orgie. Obrzędy te zostały zakazane przez senat rzymski w 186 p.n.e. (wiązało się to z prześladowaniami religijnymi i wymordowaniem według Liwiusza 7 tysięcy uczestników bachanaliów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachancki

→ bachant

Patrz:bachant

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachanek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poznań. zażywanie kąpieli

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachant

uczestnik bachanaliów

Bachant – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2498 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 267 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Bachant plasuje się na 318. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 362.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachantka

1. w mitologii greckiej: uczestniczka bachanaliów; menada;
2. przenośnie: kobieta rozwiązła, prowadząca hulaszczy tryb życia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mit. towarzyszka Bachusa

(1.2) hist. uczestniczka bachanaliów

(1.3) przest. uczestniczka hulanek i orgii

Menady (także bakchantki, bachantki, gr. Μαινάδες Mainádes ‘szalejące’, gr. Bάκχαι Bákchai, łac. Maenades, Bacchae) – 1. w mitologii greckiej towarzyszki Dionizosa; 2. czcicielki Dionizosa (Bachusa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bacharach

[czytaj: BAkarak] nazwisko

Bacharach – miasto w Niemczech, położone kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Mainz-Bingen, wchodzi w skład gminy związkowej Rhein-Nahe. Leży ok. 48 km na południe od Koblencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachata

1. rodzaj muzyki z Dominikany traktującej o miłości i uczuciowości;
2. rodzaj tańca do tej muzyki

Bachata – rodzaj muzyki i tańca, który powstał i pierwotnie ewoluował w wiejskich i rolniczych terenach Dominikany. Tematyka piosenek jest przede wszystkim romantyczna i uczuciowa; najczęściej spotykane są utwory mówiące o smutku i złamanym sercu. Na początku dla określenia nowego gatunku używano terminu amargue, czyli „gorzka muzyka”, dopóki nie pojawiła się nazwa bachata, bez konotacji z nastrojem. Często jest porównywana do bluesa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachatowy

→ bachata

Patrz:bachata

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachczysaraj

miasto na Ukrainie; Bakczysaraj, Bachczyseraj (rzadko), Bakczyseraj (rzadko)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. war. zob. Bakczysaraj.

Bakczysaraj (ukr. Бахчисарай, Bachczysaraj; ros. Бахчисарай, Bachczisaraj; krymskotat. Bağçasaray) – miasto na Krymie, położone w Górach Krymskich. W 2018 roku liczyło ok. 26,9 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Bakczysaraj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachczyseraj

rzadko: miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bakczysaraj, Bakczyseraj (rzadko)

Bakczysaraj (ukr. Бахчисарай, Bachczysaraj; ros. Бахчисарай, Bachczisaraj; krymskotat. Bağçasaray) – miasto na Krymie, położone w Górach Krymskich. W 2018 roku liczyło ok. 26,9 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Bakczysaraj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachelet

[czytaj: baczielet] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bachiczne; cecha tych, którzy są bachiczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachiczny

bachusowy;
1. związany z kultem Bachusa;
2. pijacki, hulaszczy

przymiotnik

(1.1) mający związek z Bachusem

(1.2) żywiołowy, hulaszczy, swawolny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bachleda

nazwisko popularne na Podhalu

- Bachleda – polskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachmann

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Bachmann

- Albert Bachmann (ur. 1906–?) – szwajcarski gimnastyk
- Angelika Bachmann (ur. 1979) – niemiecka tenisistka
- Axel Bachmann Schiavo (ur. 1989) – paragwajski szachista
- Julius Bachmann (1844–1924) – pruski polityk
- Jürgen Bachmann (ur. 1942) – niemiecki pływak
- Ingeborg Bachmann (1926–1973) – austriacka eseistka, pisarka i poetka
- Klaus Bachmann ur. 1963) – niemiecki dziennikarz i publicysta
- Kurt Bachmann 1909–1997) – niemiecki polityk
- Michele Bachmann (ur. 1956) – amerykańska polityk
- Sebastian Bachmann (ur. 1986) – niemiecki florecista
- Silke Bachmann (ur. 1977) – włoska narciarka alpejska
- Tina Bachmann (ur. 1986) – niemiecka biathlonistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachmat

nieduży, bardzo wytrzymały koń wierzchowy, używany dawniej przez jazdę tatarską i polską

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) stpol. koń wierzchowy

(1.2) stpol. hipol. niewielki, wytrzymały koń tatarski;

Bachmat (tatar. bachmat) – koń tatarski niewielkich rozmiarów, ale charakteryzujących się dużą siłą fizyczną, szybkością, zwinnością i wytrzymałością na trudy oraz na zmienne warunki klimatyczne.

W mowie potocznej występowało dawniej jako określenie człowieka niewielkiego i krępego, lecz silnego fizycznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachmistrz

w dawnej Polsce: urzędnik górniczy w żupach krakowskich; bergmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. górn. kierownik żupy solnej

Bachmistrz – prywatny przedsiębiorca w żupach solnych zajmujący się budową szybów i eksploatacją złóż, bądź też urzędnik żupny nadzorujący prace techniczne górników w kopalni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachmut

miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie w obwodzie donieckim;

Bachmut (ukr. Бахмут, w latach 1924–2016 Artiomowsk, ukr. Артемівськ, Artemiwśk) – miasto we wschodniej części Ukrainy (obwód doniecki), w Donieckim Zagłębiu Węglowym.

W trakcie wojny rosyjsko-ukraińskiej miasto było miejscem kilkumiesięcznych, krwawych walk, z powodu których uległo znacznym zniszczeniom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachnąć

potocznie:
1. rzucić;
2. uderzyć;
3. bachnąć się - położyć się bezwładnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachnięcie

cios, walnięcie lub rzut

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachocki

→ Bachotek

Patrz:Bachotek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachor

dosadnie o niegrzecznym, denerwującym dziecku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pejor. dziecko, zwłaszcza niegrzeczne (daw. szczególnie żydowskie)

(1.2) daw. sport. zwykły uczestnik gry w palanta

(1.3) gwara. bękart

(2.2) gwara. żwacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachora

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jelita zwierzęce

(1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. potrawa z pieczonego nadzienia z ziemniaków i słoniny w kiszce wieprzowej

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: bachor

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachorczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bachorc

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachorek

zdrobnienie od: bachor; bachorzę

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachoro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. jelito

(1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. żołądek wieprzowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachorski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachórz

1. wieś w Polsce;
2. dopływ Wisły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brzuch

Bachórz – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Dynów.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bachorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 884.

We wsi jest stacja kolei wąskotorowej Bachórz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachorza

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorze

4 miejscowości w Polsce:

- Bachorza – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo
- Bachorza – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Huszlew
- Bachorza – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski
- Bachorza – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachorze

dawniej: grzęzawiska, mokradła, błota; bachorza

- Bachorze – osada na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego
- Bachorze – osada leśna na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice nad wschodnim brzegiem jeziora Charzykowskiego
- Bachorze – dawna wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Stepnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachórzec

wieś w Polsce

Bachórzec – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Dubiecko.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 884.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachotek

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce

Bachotek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Zbiczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Miejscowość leży nad północno-wschodnim brzegiem jeziora Bachotek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachów

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

Bachów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Krzywcza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachować

czasownik

(1.1) hulać, pić, bankietować, birbantować

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bachować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachowice

Bachowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Spytkowice, na wysokości 260–310 m n.p.m., na Pogórzu Wielickim, nad Bachówką, dopływem Wisły.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bachowski

charakterystyczny dla twórczości Jana Sebastiana Bacha; taki, jak w muzyce Bacha

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Jana Sebastiana Bacha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bachrania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. grubaska

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachraty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. gruby

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wybrzuszony

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachrocz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. brzuchacz, grubas

(1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. bogacz

(1.3) pieszcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. o dziecku

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachróń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. ktoś brzuchaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachrula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. grubaska

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachtaran

miasto w Iranie

- Bachtaran – dawna nazwa ostanu w Iranie, obecnie Kermanszach
- Bachtaran – dawna nazwa miasta w Iranie, obecnie Kermanszach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bachtarański

→ Bachtaran

Patrz:Bachtaran

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachtiarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bachtiarami, dotyczący Bachtiarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bachtiarski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachtin

Michaił M. Bachtin (1895-1975), rosyjski teoretyk literatury, badacz kultury

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachtinowski

taki, jak w teoriach Bachtina, charakterystyczny dla jego koncepcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachus

łacińska forma imienia Dionizosa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Dionizos, Bakchos, Liber, Liber Pater.

Dionizos (także Bakchos, Bachus; gr. Διώνυσος Diṓnysos, Διόνυσος Diónysos, Βάκχος Bákchos, łac. Dionysus, Bacchus) – w mitologii greckiej bóg płodności, dzikiej natury, winnej latorośli, teatru i wina jako napoju upajającego i mającego dobroczynny wpływ na człowieka. Syn Zeusa i śmiertelniczki Semele.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bachusek

tutkarz bachusek - gatunek chrząszcza z rodziny tutkarzowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachuski

rzeczownik

(1.1) gwara. zwyczaj obchodzenia wsi w zapusty

(1.2) gwara. dziwacznie przebrane osoby uczestniczące w bachuskach (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Bachusowy

właściwy Bachusowi, przypominający jego lub obchody ku jego czci; hulaszczy, pijacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bachusy

rzeczownik

(1.1) daw. ostatnie trzy dni karnawału

#### Źródła:

Wiktionary

# Baciar

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciarz, batiar, andrus, antek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lwów. ulicznik, łobuz;

(1.2) lwów. rzad. włóczęga

Batiar (baciar, baciarz) – potoczne i gwarowe określenie „człowieka ulicy” lwowskiej. Wbrew obiegowej opinii nie odnosiło się wyłącznie do młodzieży.

Najprawdopodobniej wyraz „batiar” pochodzi od węgierskiego „betyár” oznaczającego rozbójnika, awanturnika, ulicznika. Znany jest pogląd (propagowany przez Urszulę Jakubowską), że określenia „batiar” używano w czasie przynależności Lwowa do Austro-Węgier. Policjanci (którymi wówczas często byli Węgrzy) uganiali się za chuliganami z okrzykiem „betyár”. Lwowiakom ta nazwa bardzo miała się spodobać i weszła do codziennego słownictwa. Według Kazimierza Chłędowskiego autorem tego określenia jest Jan Lam. Cyt.: Po Lamie pozostało niemało wyrażeń w galicyjskim słowniku, pomiędzy innymi i nazwa „baciarz” określająca indywiduum, żyjące z dnia na dzień, zaniedbane, brudne, zapite, o którym się mówi tylko z pogardą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. pogard. kobieta

#### Źródła:

Wiktionary

# Baciarski

→ baciar, → baciarz; batiarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Baciarz

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciar, batiar, andrus, antek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Kraków, Lwów. łobuz, ulicznik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bacik

zdrobnienie od: bat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bat

Osoby noszące nazwisko Bacik:

- Bogdan Bacik (ur. 1965) – polski dr hab. nauk o kulturze fizycznej
- Kazimierz Bacik (1953–2017) – polski piłkarz ręczny
- Mariusz Bacik (ur. 1972) – polski koszykarz
- Paweł Bacik (ur. 1988) – polski koszykarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Back-Office

[czytaj: bek-ofis] zespół osób zarządzający organizacją lub przedsiębiorstwem, niemający bezpośredniego kontaktu z klientami; back office

#### Źródła:

SJP.pl

# Back-Story

[czytaj: bek-story] pomniejsza opowiastka dziejąca się w tle głównej fabuły książki lub filmu; backstory

#### Źródła:

SJP.pl

# Back-Up

[czytaj: bekap] kopia zapasowa pliku; backup, archiwizacja danych

#### Źródła:

SJP.pl

# Backdoor

[czytaj: bekdor] w informatyce: luka w zabezpieczeniach systemu stworzona umyślnie dla późniejszego wykorzystania

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inform. luka w zabezpieczeniach, swoista furtka utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania

Backdoor (pol. „tylne drzwi, furtka”) – luka w zabezpieczeniach systemu utworzona umyślnie w celu późniejszego wykorzystania. Backdoor w systemie może być np. pozostawiony przez crackera, który włamał się przez inną lukę w oprogramowaniu (której przydatność jest ograniczona czasowo do momentu jej usunięcia) bądź poprzez podrzucenie użytkownikowi konia trojańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Backdoors

[czytaj: bekdors] celowy błąd w warstwie ochronnej systemu komputerowego, umożliwiający wejście do niego bez konieczności logowania się; backdoor, furtka

#### Źródła:

SJP.pl

# Backend

[czytaj: bekend] w informatyce: część aplikacji działająca na serwerze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. część systemu informatycznego niewidoczna dla użytkownika, realizująca logikę biznesową i przechowująca dane

Front-end i back-end – początkowe oraz końcowe stadium procesu. Front-end jest odpowiedzialny za pobieranie danych od użytkownika oraz przekazanie ich do back-endu. Następnie back-end na podstawie tych danych wykonuje określone zadanie. Opcjonalnie front-end może pokazać użytkownikowi wyniki otrzymane od back-endu. Często stosowanym tłumaczeniem jest „fasada” i „wnętrze”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Backendowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. inform. programista zajmujący się backendem

#### Źródła:

Wiktionary

# Backendowo

→ backendowy

Patrz:backendowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Backendowy

→ backend [czytaj: bekendowy]

przymiotnik relacyjny

(1.1) środ. inform. związany z backendem, dotyczący backendu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Background

[czytaj: bekgrałnd] zespół czynników mających wpływ na bieżącą sytuację człowieka, np. środowisko, wychowanie, otocznie, przeszłe doświadczenia itd.

#### Źródła:

SJP.pl

# Backhand

[czytaj: bekhend] bekhend; w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót

Bekhend (od ang. backhand, grzbiet ręki) – termin sportowy oznaczający uderzenie rakietą lub kijem w taki sposób, że w kierunku uderzenia skierowany jest grzbiet ręki. Zagrania takie spotykane są m.in. w tenisie, tenisie stołowym, speed-ballu, badmintonie i hokeju. W tenisie jest to uderzenie z lewej strony zewnętrzną stroną rakiety przez zawodników praworęcznych; u osób leworęcznych uderzenie z prawej strony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Backhandowy

[czytaj: bekhendowy] związany z backhandem (bekhendem); bekhendowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Backline

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. wzmacniacze, kolumny i pozostały sprzęt nagłośnieniowy do gitar czy syntezatorów; niekiedy zalicza się do niego także zestawy perkusyjne oraz instrumenty klawiszowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Baćkowice

wieś w Polsce

Baćkowice – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Baćkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Baćkowice oraz parafii św. Mikołaja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baćkowicki

przymiotnik od: Baćkowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Backpacker

[czytak: bekpeker] osoba podróżująca po świecie wyłącznie z plecakiem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) określenie turysty podróżującego po świecie z plecakiem jako jedynym bagażem, sypiającego w schroniskach i najczęściej odwiedzającego kraje, w których jest taniej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Backpackerka

[czytak: bekpekerka] kobieta podróżująca po świecie wyłącznie z plecakiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Backpackerski

→ backpacker [czytaj: bekpekerski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Backpacking

[czytaj: bekpeking] podróżowanie po świecie wyłącznie z plecakiem, zwykle niewielkim kosztem dzięki korzystaniu z tanich noclegów, własnego pożywienia i transportu publicznego

Backpacking („podróżowanie z plecakiem” od ang. backpack – „plecak”) – forma indywidualnej turystyki, polegająca na odbywaniu podróży z niewielkim bagażem. Taki model turystyki czynnej charakteryzuje się organizowaniem podróży na własną rękę, korzystaniem z transportu publicznego, tanich noclegów (np. w schronisku, namiocie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Backslash

[czytaj: bekslesz] znak graficzny (\) stosowany głównie w informatyce, dzielący nazwy katalogów, np. w systemie MS-DOS; lewy ukośnik, odwrotne łamanie, ukośnik odwrotny, ukośnik wsteczny

Ukośnik – znak pisarski mający postać ukośnej kreski. W zależności od tego, w którą stronę pochylony jest ukośnik, ma on różne nazwy:

  / – ukośnik, prawy ukośnik (z ang.: slash lub forward slash),
  \ – ukośnik wsteczny, lewy ukośnik (z ang.: backslash),
  ⁄ – ukośnik ułamkowy (z ang.: fraction slash).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Backspace

[czytaj: bekspejs] klawisz na klawiaturze komputera usuwający znak znajdujący się przed kursorem, cofający kursor o jedną pozycję; Backspace, cofacz

`Backspace` – klawisz na klawiaturze, który w maszynach do pisania przesuwał kartkę jedną pozycję wstecz. W klawiaturze komputerowej klawisz `← Backspace` usuwa znak stojący przed kursorem tekstowym i przesuwa ten kursor o jedną pozycję do tyłu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Backstage

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. kulisy, zaplecze, zwykle pokazu mody

Backstage – drugi wspólny album polskiego rapera Dioxa i duetu producenckiego The Returners. Został wydany 14 maja 2012 roku nakładem wytwórni Prosto. Płyta zawiera 15 utworów, wśród których wystąpili Pelson, Hades, O.S.T.R. i Rak. Miksowanie i mastering nagrań wykonał znany z występów w zespole HiFi Banda – Czarny HIFI. W celu promocji albumu zrealizowane zostały teledyski do utworów „Telefon” i „Przestępcy”.

W maju 2012 dotarł do 3. miejsca OLiS.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Backstory

[czytaj: bek-story] pomniejsza opowiastka dziejąca się w tle głównej fabuły książki lub filmu; back-story

#### Źródła:

SJP.pl

# Backup

[czytaj: bekap] kopia zapasowa pliku; back-up, archiwizacja danych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. kopia zapasowa danych sporządzona dla ich zabezpieczenia

(1.2) inform. czynność wykonywania backupu (1.1)

Kopia bezpieczeństwa, kopia zapasowa (ang. backup copy) – dane, które mają służyć do odtworzenia oryginalnych danych w przypadku ich utraty lub uszkodzenia.

Kopia bezpieczeństwa to nie to samo co archiwizacja danych. Nie jest to też alternatywa, a uzupełnienie dla redundantnych systemów przechowywania danych w pamięci masowej, np. RAID. Systemy redundantne nie chronią przed awarią innych podzespołów komputera albo przed przypadkowym nadpisaniem danych, np. z powodu błędu osoby pracującej z takimi danymi. W takich sytuacjach użyć należy kopii bezpieczeństwa danych sprzed zmian (zamierzonych lub niezamierzonych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Backupowy

→ backup [czytaj: bekapowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Bacnąć

dawniej: pacnąć;
1. uderzyć, zwłaszcza czymś o płaskiej, szerokiej powierzchni, np. packą;
2. upaść z charakterystycznym odgłosem; klapnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Bacon

[czytaj: Bejkon albo Bekon] nazwisko pisarza angielskiego

Geografia

Gminy w USA:

- Bacon (ang. Bacon Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Vernon

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Bacon (ang. Bacon County) – w stanie Georgia

Osoby o nazwisku Bacon

- Augustus Octavius Bacon (1839–1914) – amerykański polityk
- Charles Bacon (1885–1968) – amerykański lekkoatleta, biegacz
- Delia Bacon (1811–1859) – amerykańska pisarka i uczona
- Dwayne Bacon (ur. 1995) – amerykański koszykarz
- Edgar Bacon 1887–1963) – brytyjski zapaśnik
- Ernest Bacon (1893–1966) – brytyjski zapaśnik
- Francis Bacon (1561–1626) – angielski filozof
- Francis Bacon (1909–1992) – brytyjski malarz
- Jim Bacon (1950–2004) – australijski polityk
- Kevin Bacon (ur. 1958) – amerykański aktor
- Lloyd Bacon (1889–1955) – amerykański aktor i reżyser
- Lucy Bacon (1857–1932) – amerykańska malarka
- Nathaniel Bacon (1647–1676) – amerykański przywódca polityczny
- Robert Bacon (1860–1919) – amerykański dyplomata, polityk i biznesmen
- Roger Bacon (1214–1292) – angielski filozof, franciszkanin
- Stanley Bacon (1885–1952) – brytyjski zapaśnik
- Walter W. Bacon (1880–1962) – amerykański polityk
- William Thompson Bacon (1812–1881) – amerykański poeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bacowa

żona bacy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bacować

być bacą, pełnić funkcję bacy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bacowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie bacą

#### Źródła:

Wiktionary

# Bacówka

pasterski budynek mieszkalny, drewniany (szałas, koleba) zajmowany przez bacę i juhasów podczas wypasu owiec na hali; niewielkie schronisko turystyczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewniany budynek stawiany na halach pasterskich, w którym przez kilka miesięcy w roku, na czas wypasu, przebywa baca wraz z juhasami;

(1.2) schronisko dla turystów na górskim szlaku;

- bacówka – drewniany domek pasterski
- bacówka – małe górskie schronisko turystyczne
- Bacówka – część wsi Ponice w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Rabka-Zdrój
- Bacówka – część wsi Kuków w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
- Bacówka – część wsi Rzepiennik Marciszewski w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
- Bacówka – część wsi Las w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Ślemień

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bacowski

przymiotnik od: baca

przymiotnik

(1.1) związany z bacą albo bacowaniem, należący do bacy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bacytracyna

antybiotyk

Bacytracyna – mieszanina organicznych związków chemicznych z grupy antybiotyków polipeptydowych wytwarzanych przez pewne szczepy Bacillus subtilis lub Bacillus licheniformis. Głównymi składnikami są bacytracyny A, B1, B2 i B3. Wykazują działanie bakteriobójcze wobec bakterii Gram-dodatnich. Nie działają na Pseudomonas aeruginosa i Enterobacteriaceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bacza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. baca

#### Źródła:

Wiktionary

# Baczek

zdrobnienie od: bak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Ixobrychus|ref=tak., ptak brodzący z rodziny czaplowatych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) żegl. niewielka łódź wiosłowa;

(2.2) element broni strzeleckiej łączący lufę z łożem

(2.3) metalowy pierścień służący do mocowania wyposażenia pomocniczego do dawnych dział

(2.4) węzełek na cięciwie łuku służący do celowania

(2.5) zabawka wirująca wokół własnej osi

(2.6) pot. pierdnięcie

(2.7) zdrobn. od zob. bąk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baczenie

pilnowanie, zwracanie uwagi na coś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|baczyć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baczewski

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Baczewski:

- Andrzej Baczewski – polski wojskowy, powstaniec listopadowy
- Józef Baczewski (1829–1911) – polski przemysłowiec, powstaniec styczniowy
- Jan Baczewski (1890–1958) – polski działacz w Niemczech, poseł do polskiego Sejmu Ustawodawczego (1947–1952)
- Marek Krystian Emanuel Baczewski (ur. 1964) – polski poeta i prozaik (prawdziwe nazwisko Kowalik)
- Stefan Baczewski (1892–1940) – polski przemysłowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, położona między Dunajem a Cisą;

Baczka (serb. Bačka, węg. Bácska, słow. Báčka, rus. Бачка) − kraina w północnej Serbii i południowych Węgrzech, część Wojwodiny położona między Dunajem i Cisą; region rolniczy.

Większe miasta: Nowy Sad (Novi Sad), Subotica.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baczkowski

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Baczkowski:

- Bogusław Baczkowski (ur. 1951) – polski chirurg ortopeda
- Krzysztof Baczkowski (ur. 1938) – polski historyk
- Michał Baczkowski (ur. 1969) – polski historyk
- Mieczysław Baczkowski (1898–1973) – polski wojskowy

Geografia:

- Staw Baczkowski – sztuczny zbiornik wodny w Poznaniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baczliwy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. uważny

#### Źródła:

Wiktionary

# Baczmag

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmeg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. obuw. skórzany but turecki ze ściętą ukośnie z tyłu cholewą, trzewik na płaskiej podeszwie, w Polsce obuwie popularne w XVII wieku;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baczmagi

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmeg

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baczmeg

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmag

#### Źródła:

SJP.pl

# Baczmegi

męski but z zadartymi noskami, noszony do polskiego stroju narodowego; baczmag

#### Źródła:

SJP.pl

# Bacznie

przysłówek sposobu

(1.1) uważnie, z uwagą

(1.2) stpol. roztropnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Baczniej

stopień wyższy od przysłówka: bacznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Baczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: baczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Baczność

skupiona uwaga, szczególna ostrożność; czujność, uważność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. uwaga, czujność, ostrożność

(1.2) daw. rozsądek, roztropność, przezorność

wykrzyknik

(2.1) wojsk. harc. komenda nakazująca przyjęcie postawy stojącej, wyprostowanej, z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała i przylegającymi do boków, stopami złączonymi

Postawa zasadnicza – ustalona w regulaminach wojskowych (także policyjnych, strażackich, harcerskich, Związek Strzelecki) postawa pojedynczego żołnierza (funkcjonariusza, harcerza, strzelca) sygnalizująca jego gotowość do przyjmowania rozkazów od przełożonych. Przyjmowana jest na komendę „baczność!” lub po usłyszeniu od przełożonego zapowiedzi komendy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baczny

uważny, czujny, ostrożny

przymiotnik

(1.1) czujny, uważny

(1.2) stpol. rozsądny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baczyć

uważać na coś, strzec czegoś (częste z przeczeniem, np. nie bacząc na ...)

czasownik niedokonany

(1.1) pot. puszczać bąki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baczyn

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie małopolskim;
3. wieś w województwie zachodniopomorskim

Tekst indeksu dolnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baczyński

nazwisko

- Baczyński – herb szlachecki, odmiana herbu Sas przynależna rodzinie Baczyńskich
- Baczyński – polski film z 2013 roku
- Baczyński – album ze ścieżką dźwiękową do filmu Baczyński (2013)
- Astronomia poety. Baczyński – album muzyczny Meli Koteluk i kwartetu Kwadrofonik
- Baczyński – polskie nazwisko. 27.01.2022 r. nosiło je 4 419 Polskich obywateli.

- Baczyński (Pisz do mnie listy) – singel polskiej piosenkarki Sanah

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bacławski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bad

dawne uzdrowisko, miejscowość kąpielowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. uzdrowisko, miejscowość kąpielowa

Bad może dotyczyć:

- Bad – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej
- Bad – siódmy solowy album Michaela Jacksona, wydany w 1987
- „Bad” – singel Michaela Jacksona, z albumu o tym samym tytule
- „Bad” – utwór U2
- „Bad” – singel Davida Guetty oraz duetu Showtek
- „Bad” – singel Jamesa Bay
- „Bad” – singel Dona Diablo i Zaka Abla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Badać

1. wykonywać czynności stosowane w nauce w celu ścisłego, dokładnego poznania rzeczywistości;
2. sprawdzać stan zdrowia człowieka lub zwierzęcia;
3. sprawdzać coś, ustalać coś za pomocą wzroku, dotyku, słuchu, powonienia

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbadać)

(1.1) przeprowadzać obserwację, analizę naukową czegoś (obiektu, pojęcia)

(1.2) sprawdzać stan zdrowia pacjenta, poddawać pacjenta oględzinom lekarskim

(1.3) przyglądać się czemuś lub komuś uważnie

(1.4) prowadząc śledztwo, przesłuchiwać kogoś

(1.5) daw. torturować w celu wydobycia zeznań

czasownik zwrotny niedokonany badać się (dk. zbadać się)

(2.1) poznawać się nawzajem

(2.2) poddawać się badaniu lekarskiemu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badachszan

kraina historyczna i prowincja Afganistanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jednostka administracyjna i region w Afganistanie;

Badachszan (pers. بدخشان) – jedna z 34 prowincji (wilajet) w Afganistanie, w polskim piśmiennictwie także pod nazwą Badakszan. Zamieszkana jest głównie przez Tadżyków, oraz przez mniejszość kirgiską i uzbecką. Obszar ten był dawniej miejscem postoju na Jedwabnym Szlaku, a w latach 1657–1873 istniał tu chanat zamieszkany przez Uzbeków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Badachszański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Badachszanem, dotyczący Badachszanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Badacki

ruch badacki - ruch restoracjonistyczny powstały w XIX wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Badacz

człowiek zajmujący się badaniami naukowymi; naukowiec; uczony

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się badaniami naukowymi

(1.2) odkrywca, podróżnik

Naukowiec, uczony – osoba pracująca naukowo, ekspert w pewnej dziedzinie nauki, stosujący w prowadzonych przez siebie badaniach odpowiednie metody naukowe, osoba „poszukująca odpowiedzi na pytania, na które dotychczas nikt nie odpowiedział, za pomocą metod umożliwiających udowodnienie odpowiedzi”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Badaczka

kobieta zajmująca się badaniami naukowymi; uczona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta naukowiec, zgłębiająca jakiś temat, problem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badający

1. wykonywać czynności stosowane w nauce w celu ścisłego, dokładnego poznania rzeczywistości;
2. sprawdzać stan zdrowia człowieka lub zwierzęcia;
3. sprawdzać coś, ustalać coś za pomocą wzroku, dotyku, słuchu, powonienia

Patrz:badać

#### Źródła:

SJP.pl

# Badan

garbnik wyodrębniony z rośliny zielnej - bergenii

#### Źródła:

SJP.pl

# Badana

→ badany

#### Źródła:

SJP.pl

# Badanie

1. czynności mające na celu poznanie czegoś za pomocą analizy naukowej;
2. zespół czynności mających na celu skontrolowanie stanu zdrowia pacjenta;
3. wynik tej kontroli

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. sprawdzenie stanu zdrowia

(1.2) poszukiwanie rozwiązania problemu naukowego

(1.3) szczegółowa obserwacja i analiza

## Medycyna

## Ekonomia

- badanie Aktywności Ekonomicznej Ludności
- badania marketingowe
- badanie omnibusowe
- badania rynku

## Kryminalistyka

- badanie mikrośladów
- badanie ojcostwa
- badanie trzeciego stopnia
- badania fizykochemiczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Badany

osoba poddawana badaniu

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: badać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba poddawana badaniom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badawczo

przysłówek

(1.1) w sposób badawczy, uważnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Badawczo-Rozwojowy

badawczy i rozwojowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Badawczość

→ badawczy

Patrz:badawczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Badawczy

1. przenikliwy, czujny (np. badawcze spojrzenie)
2. dotyczący badań naukowych (np. prace badawcze)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z badaniem, mający na celu badanie, dociekanie, poznawanie

(1.2) o wzroku, spojrzeniu: mający na celu poznanie intencji rozmówcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baddeleit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; badeleit, brazylit

#### Źródła:

SJP.pl

# Badejki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. kąpielówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Badeleit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; baddeleit, brazylit

#### Źródła:

SJP.pl

# Baden

1. miasto w Austrii;
2. miasto w Szwajcarii

## Geografia

### Austria

- Baden – powiat w kraju związkowym Dolna Austria
- Baden – miasto w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Baden

### Francja

- Baden – miejscowość

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baden-Baden

miasto w Niemczech

Baden-Baden (do 1931 Baden) – uzdrowiskowe miasto na prawach powiatu położone w południowych Niemczech, w zachodniej części kraju związkowego Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Mittlerer Oberrhein. Najmniejsze ze wszystkich dziewięciu miast na prawach powiatu w kraju związkowym. Baden-Baden wykazuje silne powiązania z północną Alzacją we Francji, do której należało będąc pod zwierzchnictwem francuskim.

31 grudnia 2022 Baden-Baden liczyło 57 025 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baden-Powell

[czytaj: bejden połel, beden połel albo baden powel] nazwisko, np. Robert Stephenson Smyth Baden-Powell (1857-1941), baron, generał brytyjski, pisarz, twórca skautingu

#### Źródła:

SJP.pl

# Badeńczyk

1. mieszkaniec Badenii;
2. mieszkaniec Badenii-Wirtembergii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Badenii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badeni

nazwisko

Badeni – polska rodzina szlachecka i hrabiowska, posługująca się herbem Bończa, którego apogeum rozkwitu nastąpiło w XIX w., gdy stanowiła jedną z najbogatszych i najbardziej wpływowych rodzin arystokratycznych Galicji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Badenia

niemiecka kraina historyczna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec, począwszy od średniowiecza margrabstwo, księstwo a wreszcie wielkie księstwo;

Badenia (niem. Baden) – kraina historyczna w południowo-zachodniej części Niemiec. Od 1951 roku wchodzi w skład kraju związkowego Badenia-Wirtembergia.

Od XI wieku posiadłość rodu Zähringen, od 1112 r. margrabstwo (Markgrafschaft Baden). Przez małżeństwa, kupno i wymiany, niewielkie początkowo margrabstwo poszerzyło swe terytorium, uległo jednak od XIV w. podziałom dynastycznym. W wyniku sankcji pragmatycznej w 1515 r. nastąpił podział na Dolną Badenię i Górną Badenię (Baden-Durlach i Baden-Baden). Podział utrzymał się do 1771 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Badenia-Wirtembergia

niemiecki kraj związkowy graniczący z Francją i Szwajcarią

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraj związkowy w południowej części Niemiec;

Badenia-Wirtembergia (niem. Baden-Württemberg) – kraj związkowy w południowej części Niemiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Badenka

1. mieszkanka Badenii;
2. mieszkanka Badenii-Wirtembergii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Badenii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badeński

→ Baden, → Badenia, → Badenia-Wirtembergia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Badenią lub Badeńczykami, dotyczący Badenii

(1.2) związany z miastem Baden-Baden (dawniej Baden) położonym w Badenii

(1.3) związany z miastem Baden w Austrii

Patrz:Baden, → Badenia, → Badenia-Wirtembergia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badeńsko-Wirtemberski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Badenią-Wirtembergią, dotyczący Badenii-Wirtembergii

#### Źródła:

Wiktionary

# Badentuch

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ręcznik kąpielowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Badge

[czytaj: badż] badż; środowiskowo:
1. magnetyczna karta identyfikacyjna;
2. metalowy znaczek z grafiką; przypinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Badia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zob. mormi borneański.

- Badia – wieś w Bangladeszu, w prowincji Ćottogram
- Badia – wieś w Mali, w regionie Kayes
- Badia – miejscowość we Włoszech, w Tyrolu Południowym

- badia (Catopuma badia) – ssak łożyskowy z rodziny kotowatych
- Badia – opactwo benedyktyńskie we Florencji

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Badian

1. wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny magnoliowatych;
2. owoc tej rośliny, zwany także: anyż gwiaździsty, badianek

Badian (Illicium L.) – rodzaj roślin z rodziny cytryńcowatych Schisandraceae, dawniej w niektórych systemach wyodrębniany do monotypowej rodziny badianowatych (Illiciaceae). Obejmuje według różnych ujęć 32, 37 do 42 gatunków. Rośliny te występują głównie w Azji wschodniej i południowo-wschodniej. Kilka gatunków rośnie także w południowo-zachodniej Ameryce Północnej, w Ameryce Środkowej oraz w północno-wschodniej części Ameryki Południowej. Występują zwykle w lasach liściastych, wzdłuż strumieni, czasem na terenach skalistych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Badianek

owoc badianu; anyż gwiaździsty, badian

#### Źródła:

SJP.pl

# Badianowate

o cechach badianowatych (rodzina roślin)

Badian (Illicium L.) – rodzaj roślin z rodziny cytryńcowatych Schisandraceae, dawniej w niektórych systemach wyodrębniany do monotypowej rodziny badianowatych (Illiciaceae). Obejmuje według różnych ujęć 32, 37 do 42 gatunków. Rośliny te występują głównie w Azji wschodniej i południowo-wschodniej. Kilka gatunków rośnie także w południowo-zachodniej Ameryce Północnej, w Ameryce Środkowej oraz w północno-wschodniej części Ameryki Południowej. Występują zwykle w lasach liściastych, wzdłuż strumieni, czasem na terenach skalistych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Badianowaty

o cechach badianowatych (rodzina roślin)

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny badianowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badianowce

rząd roślin dwuliściennych z podklasy magnoliowych; Illiciales

#### Źródła:

SJP.pl

# Badianowiec

przedstawiciel rzędu roślin dwuliściennych z podklasy magnoliowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Badis

rodzaj słodkowodnych ryb z rzędu okoniokształtnych

Badis - rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny badisowatych (Badidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Badki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majtki, slipki

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kąpielówki

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. krótkie spodenki

Badki (nep. बड्की) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Karnali w dystrykcie Jumla. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 636 gospodarstw domowych i 3579 mieszkańców (1735 kobiet i 1844 mężczyzn).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Badminton

gra przeznaczona dla dwóch lub czterech osób polegająca na przebijaniu nad siatką lotki (zazwyczaj zrobionej z piór i zakończonej gumowym końcem) za pomocą rakietki; kometka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. gra polegająca na odbijaniu rakietkami plastikowyastikowej lotki na boisku przedzielonym rozpiętą na pewnej wysokości siatką;

Badminton – 2- lub 4-osobowa dyscyplina sportowa, konkurencja olimpijska od 1992 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Badmintonista

zawodnik grający w badmintona

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gracz w badmintona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badmintonistka

→ badmintonista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej grająca w badmintona

Patrz:badmintonista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badmintonowy

związany z badmintonem

przymiotnik

(1.1) sport. związany z badmintonem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badnonć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zobaczyć, sprawdzić

#### Źródła:

Wiktionary

# Badoglio

[czytaj: badoljo] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Badowski

nazwisko

- Badowski – polskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Badura

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Badura:

- Henryka Badura (1902–1943) – działaczka ruchu oporu
- Jan Badura (1898–1966) – polski robotnik i działacz robotniczy
- Jan Badura (1907–1975) – piłkarz, reprezentant Polski
- Jerzy Badura (1845–1911) – duchowny ewangelicki, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim
- Józef Badura (1903–1943) – polski nauczyciel, działacz spółdzielczy i polityk
- Paul Badura-Skoda (1927–2019) – austriacki pianista
- Paweł Badura (1905–1979) – polski hutnik i działacz komunistyczny
- Ryszard Badura (1923–2019) – profesor chirurgii weterynaryjnej
- Wanda Badura-Madej (ur. 1943) – polska psycholog kliniczna
- Zbigniew Badura (ur. 1920) – polski konstruktor lotniczy i szybownik
- Zofia Badura (ur. 1954) – polska poetka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Badyhala

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hala kąpielowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Badyl

1. uschła łodyga rośliny, pozbawiona liści;
2. potocznie roślina o długich łodygach;
3. w łowiectwie noga łosia lub jelenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łodyga rośliny, uschła i pozbawiona liści, sterczący patyk

(1.2) gw-pl|Lwów. chwast

(1.3) łow. noga łosia, jelenia

(1.4) uczn. przen. wysoka osoba

(1.5) uczn. przen. lm. badyle – długie ręce

(1.6) gw-pl|Kraków. lm. badyle – sucha nać ziemniaków

(1.7) daw. bot. poziewnik, nazwa systematyczna|Galeopsis|L.|ref=tak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badylara

lekceważąco: ogrodniczka, zieleniarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Badylarka

1. niewielki, pospolity, rudobrązowy gryzoń z rodziny myszowatych;
2. lekceważąco o ogrodniczce, zieleniarce

Micromyini – monotypowe plemię ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Badylarski

→ badylarz

Patrz:badylarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Badylarstwo

potocznie o podmiejskim ogrodnictwie, uprawianiu działek

#### Źródła:

SJP.pl

# Badylarz

1. lekceważąco o ogrodniku, zieleniarzu;
2. w łowiectwie: byk łosia lub daniela

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekceważąco o ogrodniku

(1.2) łódź. zawodowy hodowca kwiatów

(1.3) łódź. bogaty prywatny przedsiębiorca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. byk łosia lub daniela

- badylarz – pochodzące z okresu PRL pogardliwe, propagandowe określenie prywatnego przedsiębiorcy-ogrodnika.
- badylarz – samiec łosia – byk o porożu podobnym do wieńca jelenia, składającym się z krótkich tyk i długich odnóg, niemających kształtu łopat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Badylarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka badylarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Badyle

w gwarze myśliwskiej:
1. poroże łosia w formie rosoch, czyli prostych odnóg, a nie łopat;
2. kończyny jelenia, łosia

#### Źródła:

SJP.pl

# Badylek

zdrobnienie od: badyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od badyl

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badylorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. badylarz, przedsiębiorca ogrodniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Badż

badge; środowiskowo:
1. magnetyczna karta identyfikacyjna;
2. metalowy znaczek z grafiką; przypinka

spójnik

(1.1) łączy zdania współrzędne (lub równorzędne części zdań), wskazując na występującą możliwość wyboru/wystąpienia jednego z wymienionych zdarzeń/przedmiotów

(1.2) występuje w wyliczeniach w postaci bądź…, bądź… (poprzedza każdy element wyliczenia), wskazując na równorzędność elementów i możliwość wyboru/zaistnienia jednego z nich

partykuła

(2.1) łączy się z wyrazami kto, co, jak, gdzie, kiedy, dokąd, skąd, wskazując na nieokreśloność osoby, przedmiotu, sposobu, miejsca

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp. rozk. od: być

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Badziew

potocznie: coś beznadziejnego, bezwartościowego; badziewie

#### Źródła:

SJP.pl

# Badziewiarski

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiasty, do kitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Badziewiasty

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiarski, do kitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Badziewie

potocznie: coś beznadziejnego, bezwartościowego; badziew

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. rzecz tandetna, źle wykonana, bezwartościowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Badziewiowaty

potocznie: do niczego, tandetny; badziewny, badziewiarski, badziewiasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Badziewniej

stopień wyższy od przysłówka: badziewnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Badziewność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest badziewne; cecha tych, którzy są badziewni

#### Źródła:

Wiktionary

# Badziewny

potocznie: do niczego, tandetny; badziewiarski, badziewiasty, do kitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Badzik

środowiskowo: mały metalowy znaczek z grafiką, niewielka przypinka; mały badż

#### Źródła:

SJP.pl

# Badziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bae

[czytaj: bej] pieszczotliwie o bliskiej osobie, zwykle dziewczynie (chłopaku) lub przyjaciółce (przyjacielu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Baedecker

[czytaj: BEdeker] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baedeker

przewodnik dla turystów; bedeker

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zob. bedeker.

Bedeker – popularny przewodnik turystyczny wydawany przez niemieckie wydawnictwo Karla Baedekera. Właściwie baedeker od nazwiska wydawcy, ale przyjęła się spolszczona nazwa bedeker.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baeyer

[czytaj: bajer] nazwisko, np. Adolf von Baeyer (1835-1917), niemiecki chemik

#### Źródła:

SJP.pl

# Baez

Osoby o tym nazwisku:

- Dave Baez – amerykański portorykański aktor telewizyjny filmowy i teatralny, model
- Joan Baez – amerykańska piosenkarka, kompozytorka, autorka tekstów oraz producentka

Zobacz też:

- Báez

#### Źródła:

Wikipedia

# Baffin

[czytaj: BAfin] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bafta

skrót angielskiego: British Academy of Film and Television Arts - Brytyjska Akademia Sztuk Filmowych i Telewizyjnych, organizacja przyznająca corocznie nagrody w dziedzinie filmów, telewizji i mediów interaktywnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bag-In-Box

[czytaj: beg in boks] kartonowy pojemnik z opakowaniem foliowym do przechowywania płynów, wyposażony w kranik; bag in box

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagańcze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. rodzaj mocnego obuwia roboczego ze skóry wieprzowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Bagany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. gw-pl|Śląsk Cieszyński. rodzaj mocnego obuwia roboczego ze skóry wieprzowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Bagatela

1. coś nieistotnego lub łatwego do zrobienia; drobiazg, głupstwo, błahostka;
2. ogrodowy pałacyk lub pawilon, modny w osiemnasto- i dziewiętnastowiecznej Polsce;
3. krótki utwór, zwykle fortepianowy, o pogodnym nastroju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rzecz bez większego znaczenia

(1.2) gw-pl|Bukowina. kłamstwo

(1.3) archit. pawilon ogrodowy o funkcji wypoczynkowej i rozrywkowej, popularny w XVIII i XIX wieku; również cała posiadłość z ogrodem;

(1.4) muz. krótki utwór, zazwyczaj fortepianowy, utrzymany w pogodnym nastroju;

wykrzyknik

(2.1) używany dla podkreślenia znikomości liczby, ilości, kosztu, pracy, trudu itp.

- bagatela – rzecz bez znaczenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagatelizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umniejszenie znaczenia jakiejś rzeczy, pojęcia, wydarzenia lub osoby

#### Źródła:

Wiktionary

# Bagatelizować

uważać coś za drobnostkę, bagatelę; lekceważyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbagatelizować)

(1.1) uważać za niezbyt ważne

(1.2) przedstawiać jako mało ważne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagatelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uznawanie czegoś za nieistotne

#### Źródła:

Wiktionary

# Bagatelizujący

uważać coś za drobnostkę, bagatelę; lekceważyć

Patrz:bagatelizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagatelka

rzecz bez znaczenia

Miejscowości w Polsce

- Bagatelka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki
- Bagatelka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagatelny

mało znaczący, nieważny

przymiotnik

(1.1) mający znikomą wartość; niewarty szczególnej uwagi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagaż

rzeczy zapakowane do przewozu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zapakowane przedmioty zabierane w podróż

(1.2) przen. doświadczenia, wspomnienia gromadzone w czasie życia

Bagaż (franc. bague "pakunek", z łac. bacca, baga, niem. Pack, Gepäckk) – rzeczy osobiste spakowane do walizek, kufrów, plecaków itp., przeznaczone do przewożenia środkami transportu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagazja

wzorzysta tkanina jedwabna lub bawełniana

Bagazja, bagaia – tkanina bawełniana lub jedwabna, o wątku i osnowie w innych kolorach.

W Polsce tkana rzadkim splotem płóciennym, a na Węgrzech tkana bardzo gęsto. Dość popularna i niedroga, używana na chusteczki, suknie oraz kamizelki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagażnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce na bagaż na rowerach, motocyklach, samochodach, autobusach itp.

(1.2) mot. zamykane miejsce na bagaż w samochodach, autobusach itp.

Bagażnik – część ładunkowa auta umieszczona najczęściej z tyłu samochodu. Może mieć małą objętość (auta klas A i B) lub większą (kombi, sedan). Największą przestrzeń ładunkową mają z reguły samochody dostawcze. Bagażnik może być otwierany kluczem (np. Fiat Uno, Chevrolet Aveo) lub za pomocą przycisku (np. Toyota Avensis, Volkswagen Golf V). Bagażnik może posiadać różną pojemność załadunku. Niekiedy razem z bagażnikiem unosi się także część reflektorów (np. Daewoo Lanos) albo całe reflektory (np. Opel Insignia). W samochodach dostawczych i furgonach zazwyczaj otwierany jest skrzydłowo (np. Fiat Ducato). Dostępne są również wersje jednoczęściowe (np. Renault Kangoo).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagażowe

opłata za przewóz bagażu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagażówka

taksówka bagażowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) taksówka bagażowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagażownia

pomieszczenie do przechowywania bagażu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przechowalnia bagażu

Luk bagażowy (bagażownia) − pomieszczenie samolotu, w którym podczas lotu przechowywane są bagaże pasażerów. Luki bagażowe znajdują się zazwyczaj pod pokładem samolotu, a bagaże są do nich ładowane i rozładowywane przez obsługę lotniska, pasażerowie nie mają do nich dostępu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagażowy

przymiotnik od: bagaż

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bagażem, dotyczący bagażu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pomocnik wynajęty do przeniesienia bagażu, np. na dworcu lub w hotelu

(2.2) kolej. pracownik zatrudniony w bagażowni

(2.3) kolej. pracownik obsługujący wagon bagażowy (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagdad

stolica Iraku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Iraku;

Bagdad (arab. ‏بغداد‎ [bɐʁˈd̪ɑːd̪]) – stolica Iraku; liczba mieszkańców wynosi ponad 7 mln. Położony nad Tygrysem jest jednym z największych miast na Bliskim Wschodzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagdadczyk

mieszkaniec Bagdadu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bagdadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagdadka

mieszkanka Bagdadu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bagdadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagdady

skóry baranków; futro z tych skór

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagdadzki

→ Bagdad

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bagdadu (stolicy Iraku)

Patrz:Bagdad

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baggala

dwu- lub trzymasztowa łódź, spotykana u wybrzeży Oceanu Indyjskiego; baghala

Baggala (arab. bağla - muł) – tradycyjny arabski statek żaglowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baggio

[czytaj: badżjo] nazwisko

Osoby noszące nazwisko Baggio:

- Dino Baggio (ur. 1971) – włoski piłkarz
- Eddy Baggio (ur. 1974) – włoski piłkarz
- Michele Baggio (ur. 1976) – włoski siatkarz
- Roberto Baggio (ur. 1967) – włoski piłkarz
- Sebastiano Baggio (1913–1993) – włoski duchowny katolicki, kardynał
- Fabio Baggio CS (ur. 1965) – włoski duchowny katolicki, kardynał

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baghala

dwu- lub trzymasztowa łódź, spotykana u wybrzeży Oceanu Indyjskiego; baggala

#### Źródła:

SJP.pl

# Baghlan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-wschodnim Afganistanie;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Baghlan (dari, paszto: بغلان, Baghlān) – miasto w północno-wschodnim Afganistanie, w prowincji Baghlan, położone w pobliżu rzeki Kondoz, na terenie Hindukuszu, ok. 500 m n.p.m. W 2010 roku miasto liczyło 76 409 mieszkańców.

Ważną rolę w gospodarce miasta stanowią uprawy buraków cukrowych oraz bawełny oraz związany z nimi przemysł.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baghlański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baghlanem, dotyczący Baghlanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bagienice

W Polsce

- Bagienice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Chorzele
- Bagienice – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Wąsosz
- Bagienice – część wsi Stare Kiełcze w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w Kolno
- Bagienice – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły
- Bagienice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Bagieniec

owad z rzędu chruścików

Bagieniec – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Jaworzyna Śląska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagienka

zdrobnienie od: bagno

Bagienka (Bagienko) – zespół trzech śródleśnych jezior wytopiskowych położonych w Borach Tucholskich, w gminie Lubichowo, w powiecie starogardzkim województwa pomorskiego na północ od Mermetu. Powierzchnia największego Jeziora Bagienko (środkowego) wynosi 6,8 ha. Po obu jego stronach, północno-zachodniej i południowo-wschodniej, znajdują się dwa mniejsze jeziora leśne – również o nazwie „Bagienko”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagienko

zdrobnienie od: bagno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: bagno

(1.2) przen. niezdrowe, nieciekawe, niemoralne środowisko lub sytuacja

(1.3) daw. bot. modrzewnica, nazwa systematyczna|Andromeda|L.|ref=tak.

(1.4) daw. bot. modrzewnica pospolita, nazwa systematyczna|Andromeda polifolia|L.|ref=tak.

(1.5) daw. bot. różanecznik, nazwa systematyczna|Rhododendron|L.|ref=tak.

(1.6) daw. bot. lud. bagno zwyczajne, nazwa systematyczna|Ledum palustre|L.|ref=tak. 1753

- Bagienka, nazwa oboczna Bagienko – zespół trzech śródleśnych jezior wytopiskowych w Borach Tucholskich
- Bagienko – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Brańszczyk
- Bagienko – część wsi Zełwągi w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagiennik

mech bagienny z rzędu rokietowców, w Polsce prawnie chroniony; mokradłosz żmijowaty, bagiennik żmijowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagiennikowate

rodzina owadów wodnych z rzędu chruścików

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagienność

→ bagienny

Patrz:bagienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagienny

pokryty bagnami, rosnący na bagnach (np. tereny bagienne, roślinność bagienna)

przymiotnik

(1.1) związany z bagnem, dotyczący bagna, właściwy bagnom, rosnący na bagnach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagieński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagier

maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; bagrownica, czerpaczka, czerparka, draga, pogłębiarka, szlamownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek wydobywający grunt z dna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagieta

1. drewniana listwa używana do wyrobu ram i gzymsów;
2. zgrubienie od: bagietka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od bagietka

(1.2) techn. drewniana listwa o charakterze ozdobnym, używana do wyrobu ram i gzymsów

(1.3) slang. policjant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagietka

1. podłużna bułka z mąki pszennej;
2. szklany pręcik, spłaszczony na końcu, używany w laboratoriach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. długa, cienka bułka;

(1.2) chem. szklany pręcik służący w laboratoriach głównie do mieszania;

- bagietka – rodzaj pieczywa
- bagietka – przyrząd laboratoryjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagiewnik

rodzaj ptaków z rodziny chruścieli

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagiński

nazwisko

Bagiński (forma żeńska: Bagińska; liczba mnoga Bagińscy) – polskie nazwisko, które nosi ponad 11 tysięcy osób, najwięcej na północno-wschodnim Mazowszu (ziemia łomżyńska i wiska) oraz na Dolnym Śląsku. W rankingu najpopularniejszych nazwisk w kraju na miejscu 356.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baglama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. bezprogowy instrument strunowy pochodzący z Bliskiego Wschodu;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagnecik

zdrobnienie od: bagnet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bagnet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagnet

sztylet nasadzony na lufę karabinu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. rodzaj noża zakładany na lufę karabinu umożliwiający użycie go do walki wręcz;

(1.2) mot. wskaźnik poziomu oleju w silniku samochodowym (lub innych urządzeniach) w postaci długiego, metalowego ostrza

Bagnet (franc. baïonette od miasta Bayonne) – rodzaj kolnej broni białej mocowanej u wylotu lufy broni strzeleckiej (np. karabinu). Po nałożeniu bagnet stanowi jej przedłużenie umożliwiając efektywniejsze wykorzystanie jej w walce wręcz.
W Polsce początkowo zwany bajonetem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagnetowy

przymiotnik od: bagnet

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bagnetem, dotyczący bagnetu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagnetsztanga

dawniej: żelazny pręt z obracającą się rączką do zamykania okna; zawrzyk, zawrotnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagniak

1. rodzaj mchu z rodziny szmotłochowatych;
2. potocznie: maślak pstry (jadalny grzyb z rodziny maślakowatych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagnica

bylina z rodziny bagnicowatych, rosnąca na torfowiskach; bagnica torfowa

- bagnica – rodzaj roślin z rodziny bagnicowatych (Scheuchzeriaceae F. Rudolphi), obejmujący jeden gatunek - bagnicę torfową

Miejscowości w Polsce

- Bagnica – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Rzeczenica
- Bagnica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagnicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagnicowate

rodzina roślin jednoliściennych, występujących w strefie umiarkowanej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagnicowaty

o cechach bagnicowatych (rodzina roślin)

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bagnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagniczek

1. modraszek bagniczek - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych;
2. piórolotek bagniczek - gatunek motyla z rodziny piórolotkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagniczka

1. modraszek bagniczek - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych;
2. piórolotek bagniczek - gatunek motyla z rodziny piórolotkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagniewski

nazwisko

Bagniewski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Pomian.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagnik

1. pająk z rodziny darownikowatych, występujący w około 100 gatunkach;
2. mech z rodziny szmotłochowatych, w Polsce pod ochroną

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagnisko

zgrubienie od: bagno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. bagno.

(1.2) zgrub. od: bagno

(1.3) daw. bot. bażyna (nazwa systematyczna|Empetrum|L.|ref=tak.)

- Bagnisko – inne określenie bagna
- Bagnisko – potok, dopływ Boberki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagnistość

→ bagnisty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stopień zabagnienia danego obszaru;

(1.2) odprzym. cecha tego, co jest bagniste

Bagnistość – stopień zabagnienia danego obszaru, określa stosunek powierzchni zajętej przez bagna (A_{b}) do powierzchni pola odniesienia (A), obliczany według wzoru:

  k_{b}={\frac {\sum A_{b}}{A}} (%)

W Polsce bagnistość wynosi 8,3%.

Patrz:bagnisty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagnisty

taki jak na bagnach; błotnisty (np. bagnisty grunt, bagnisty teren)

przymiotnik jakościowy

(1.1) pokryty bagnami

(1.2) podobny do bagna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagno

1. teren podmokły;
2. rodzaj rośliny należącej do rodziny wrzosowatych

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce

Bagno – obszar o utrzymującym się wysokim nawilgoceniu, porośnięty przez roślinność przystosowaną do specyficznych warunków związanych z dużą wilgotnością.

Pojęcie bagno w języku potocznym ma nieprecyzyjne znaczenie bliskie torfowisku. Pojęcia bliskoznaczne to trzęsawisko, grzęzawisko lub błoto. W literaturze specjalistycznej bagno może oznaczać teren stale podmokły i porośnięty roślinnością przystosowaną do bardzo wilgotnych warunków, której szczątki przekształcającą się w torf. W topografii bagnem określany jest obszar, na którym woda znajduje się na powierzchni – między kępami roślinności – przez znaczną część roku, a w najsuchszym okresie 80–90% objętości gruntu jest trwale nasycone wodą. Niektórzy definiują bagno jako praktycznie każde lądowe mokradło, zarówno torfowiskowe, jak i nie (namulisko, podmoklisko, mułowisko). W węższym ujęciu bagno może oznaczać jedynie obszary, gdzie zachodzą procesy bagienne, zwłaszcza odkładanie torfu, przy czym może to dotyczyć także torfowisk inicjalnych lub zdegradowanych, gdzie procesy bagienne są słabo zauważalne. Torfowisko, na którym zachodzą procesy torfotwórcze, w odróżnieniu od osuszonych i zdegradowanych torfowisk, bywa określane jako torfowisko żywe (aktywne) lub bagno torfowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagnoznawstwo

nauka o ewolucji i tworzeniu się bagien; paludologia

Paludologia (łac. palus, paludis „bagno” i gr. logos „nauka”), hydrologia bagien – nauka wchodząca w skład hydrologii. Interesuje się bagnem, jego związkami z otaczającym go środowiskiem, bada procesy wymiany wody pomiędzy nimi. Zajmuje się bilansem wodnym bagna, kształtowaniem się odpływu z tegoż bagna, jego ustrojem cieplnym, parowaniem zeń, określa reguły rządzące tworzeniem się bagiennej sieci hydrograficznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bago

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. tabaka do żucia

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. śmierdzący osad w fajce

Pegu (birm. ပဲခူးမြို့ /bəɡó mjo̰/, mon ဗဂေါ /həkɜ̀/, ang. Bago, hist. Hanthawaddy) – miasto w środkowej Mjanmie (Birmie), w prowincji Pegu, 80 km na północny wschód od Rangunu.

Liczba mieszkańców: 284 tys. (2012) – czwarte co do wielkości miasto kraju.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagram

miasto w Afganistanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Afganistanie;

Bagram – miasto w środkowym Afganistanie, w prowincji Parwan. Leży około 60 km na północ od Kabulu. Pochodzi jeszcze z czasów starożytnych. W mieście znajduje się Baza lotnicza Bagram. W 2021 roku liczyło ponad 119 tys. mieszkańców.

W roku 1938 belgijscy archeolodzy prowadzący wykopaliska w centrum miasta odkryli zamurowane pomieszczenie, w którym ukryte były skarby pochodzące ze wszystkich stron świata. W skład tzw. skarbu z Bagram wchodziły m.in.:

- rzymskie puchary z alabastru i szkła. Na jednym z nich umieszczony był rysunek latarni morskiej na Faros;
- indyjskie plakietki z kości słoniowej zdobione scenami z życia Buddy;
- kawałki kości słoniowej z rzeźbieniami w stylu partyjskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagrationowsk

miasto w Rosji; Iławka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w obwodzie królewieckim w Federacji Rosyjskiej;

Bagrationowsk, Iława Pruska, Iławka ros. Багратионовск, niem. Preußisch Eylau, lit. Prūsų Ylava, ros. hist. Прусская Илава, Pruskaja Iława – miasto w obwodzie królewieckim w Rosji (6,4 tys. mieszkańców w 2021), położone przy granicy z Polską. Centrum rejonu bagrationowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagrationowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bagrationowskiem, dotyczący Bagrationowska

#### Źródła:

Wiktionary

# Bagrować

wykonywać roboty ziemne za pomocą pogłębiarki (bagra, bagrownicy), zwłaszcza pogłębiać dno zbiornika wodnego

czasownik

(1.1) pogłębiać dno bagrem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bagrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogłębianie dna bagrem

Bagrowanie – mechaniczne usuwanie warstwy osadów dennych ze zbiorników wodnych lub cieków.

Usunięcie ze zbiornika części osadów dennych jest równoznaczne z usunięciem zdeponowanego w nich ładunku substancji biogennych, dlatego działanie to jest zaliczane do zabiegów rekultywacyjnych jezior.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bagrowisko

usypisko powstałe z piasku, gruzu itp. wybieranego przez pogłębiarki (bagry, bagrownice)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagrownica

maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; bagier, czerpaczka, czerparka, draga, pogłębiarka, szlamownik

Pogłębiarka (bagrownica, draga) – jednostka pływająca, której przeznaczeniem jest pogłębianie akwenów morskich i śródlądowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bagrowniczy

przymiotnik od: bagrownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagrowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagrowy

związany z bagrem

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagrzysta

osoba obsługująca pogłębiarkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Bagulalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bagulalami, dotyczący Bagulalów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bagulalski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Bahaistyczny

→ bahaizm

Patrz:bahaizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Bahaita

wyznawca bahaizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bahaitka

→ bahaita

#### Źródła:

SJP.pl

# Bahaizm

ruch religijny wyodrębniony z babizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. religia wywodząca się z babizmu, której celem jest utworzenie religii ogólnoświatowej, unifikującej religie monoteistyczne – babizm, judaizm, chrześcijaństwo i islam;

Bahaizm, bahá'í – religia monoteistyczna założona w Persji w XIX wieku przez Bahá'u'lláha, podkreślająca duchową jedność całej ludzkości. Szacuje się, że obecnie na świecie jest od pięciu do sześciu milionów bahaitów (bahaistów) w ponad 200 państwach i terytoriach. Bahaizm wyłonił się z islamu szyickiego, konkretniej babizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bahama

żółtopomarańczowy kolor

Bahamy (ang. Bahamas), Wspólnota Bahamów (ang. Commonwealth of The Bahamas) – państwo wyspiarskie, położone na archipelagu Bahamy należącym do Indii Zachodnich na Oceanie Atlantyckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bahamczyk

obywatel Bahamów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bahamów

Bahamy (ang. Bahamas), Wspólnota Bahamów (ang. Commonwealth of The Bahamas) – państwo wyspiarskie, położone na archipelagu Bahamy należącym do Indii Zachodnich na Oceanie Atlantyckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bahamka

1. obywatelka Bahamów (państwa)
2. mieszkanka Bahamy (wyspy)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bahamów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bahamski

→ Bahama, → Bahamy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Bahamy

(1.2) odnoszący się do archipelagu Bahamy

Patrz:Bahama, → Bahamy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bahamy

1. archipelag około 700 wysp koralowych na Oceanie Atlantyckim, w Ameryce Środkowej, w Indiach Zachodnich;
2. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Nassau; Wspólnota Bahamów

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim;

(1.2) geogr. polit. państwo wyspiarskie w Ameryce Północnej;

Bahamy (ang. Bahamas), Wspólnota Bahamów (ang. Commonwealth of The Bahamas) – państwo wyspiarskie, położone na archipelagu Bahamy należącym do Indii Zachodnich na Oceanie Atlantyckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bahia

[czytaj: baIja]
1. stan w Brazylii;
2. dawna nazwa Salvadoru (miasta w Brazylii)

Bahía (wymowa [baˈi.ɐ]) – jeden z 26 stanów Brazylii, położony w Regionie Północno-Wschodnim. Od północy graniczy ze stanem Pernambuco, od zachodu ze stanami Piauí, Tocantins i Goiás, południa ze stanami Minas Gerais i Espírito Santo, a wschodnią granicę wyznacza Ocean Atlantycki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bahnarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej Region Płaskowyżu Centralnego w Wietnamie

#### Źródła:

Wiktionary

# Bahr

nazwisko

Baḥr (بحر) to arabskie słowo oznaczające morze.

Niderlandy:

- Bahr – wieś

Sudan Południowy:

- Bahr al-Dżabal – obszar podmokły

Osoby:

- Egon Bahr – niemiecki polityk (1922–2015).
- Feliks Bahr – polski adwokat przysięgły, oficer ordynansowy
- Jerome Bahr – amerykański poeta i eseista.
- Jerzy Bahr – polski dyplomata i działacz państwowy, były szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bahrajn

państwo w Azji ze stolicą w Manamie; Królestwo Bahrajnu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Manamie;

(1.2) geogr. wyspa na Zatoce Perskiej stanowiąca większą część terytorium Bahrajnu (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bahrajńczyk

obywatel Bahrajnu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bahrajnu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bahrajnka

obywatelka Bahrajnu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bahrajnu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bahrajński

→ Bahrajn; bahrański

przymiotnik

(1.1) zob. bahrański.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bahrańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bahrajnu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bahranka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bahrajnu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bahrański

→ Bahrajn; bahrajński

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Bahrajn

(1.2) odnoszący się do wyspy Bahrajn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baht

jednostka monetarna Tajlandii (1 baht = 100 satangów)

Bat, bat tajski (język tajski: บาท trb. baat) – waluta Tajlandii.

Kurs dolara amerykańskiego: 1 USD = 29.91 THB (stan na 12 lutego 2021 roku).

Monety występują w nominałach:

- 25 satangów
- 50 satangów
- 1 bat
- 2 baty
- 5 batów
- 10 batów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gwara. mówić

#### Źródła:

Wiktionary

# Baigneuse

Baigneuse (fr. – kąpiąca się) – rodzaj szezlongu popularnego w I połowie XIX wieku w kształcie owalu, wyściełanego, na niskich nóżkach.

Szeroki fotel – leżanka posiadał owalne głębokie siedzenie, kształtem przypominał ówczesne wanny.
Otoczony był z trzech stron nierównej wysokości oparciami: wklęsłym i lekko wywiniętym, wyższym od wezgłowia i niższym od nóg. Tylne oparcie lekko wygięte.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bailly

[czytaj: baJI] nazwisko

Osoby noszące nazwisko Bailly

- Anne-Lise Bailly (ur. 1983) – francuska biathlonistka
- Benjamin Bailly (ur. 1990) – belgijski kierowca wyścigowy
- David Bailly (1584–1657) – holenderski malarz
- Eric Bailly (ur. 1994) – iworyjski piłkarz
- Jean Sylvain Bailly (1736–1793) – francuski astronom
- Logan Bailly (ur. 1985) – belgijski piłkarz
- Patrice Bailly-Salins (ur. 1964) – francuski biathlonista
- Pierre Bailly (1889–1973) – francuski architekt
- Rosa Bailly (1890–1976) – francuska pisarka i poetka
- Sandrine Bailly (ur. 1979) – francuska biathlonistka
- Sylvie Bailly-Salins (ur. 1969) – francuska biathlonistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bainit

składnik strukturalny stali hartowanych i żeliw szarych; odmiana perlitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baird

[czytaj: berd] nazwisko

Osoby noszące nazwisko Baird

- Alexander Boyd Baird (1891–1967) – kanadyjski polityk
- Bobby Baird (1912–1953) – brytyjski kierowca wyścigowy
- Chris Baird (ur. 1982) – północnoirlandzki piłkarz
- Diora Baird (ur. 1983) – amerykańska aktorka i modelka
- Don Baird (ur. 1951) – australijski lekkoatleta, skoczek o tyczce
- Edward Jan Baird (1894–1971) – polski przedstawiciel nauk rolniczych
- George Thomas Baird (1847–1917) – kanadyjski polityk
- George Baird (1907–2004) – amerykański lekkoatleta, sprinter
- James Baird (1893–1917) – nowozelandzki rugbysta
- John Baird (1874–1941) – brytyjski polityk i dyplomata
- John Logie Baird (1888–1946) – szkocki inżynier
- Kadecia Baird (ur. 1995) – gujańska lekkoatletka, sprinterka
- Kingsley Baird – nowozelandzki artysta
- Leslain Baird (ur. 1987) – gujański lekkoatleta, oszczepnik
- Mal Baird (ur. 1948) – australijski lekkoatleta, płotkarz
- Mike Baird (ur. 1968) – australijski polityk
- Sam Baird (ur. 1988) – angielski snookerzysta zawodowy
- Sammy Baird (1930–2010) – szkocki piłkarz i trener piłkarski
- Scott Baird (ur. 1951) – amerykański curler
- Spencer Fullerton Baird (1823–1887) – amerykański zoolog, ornitolog i ichtiolog
- Tadeusz Baird (1928–1981) – polski kompozytor muzyki współczesnej
- Vera Baird (ur. 1951) – brytyjska polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bairiki

1. wyspa w atolu Tarawa;
2. stolica Kiribati

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Kiribati;

Bairiki – miasto na wyspie Bairiki, na atolu Tarawa w grupie wysp Gilberta, w jednostce administracyjnej South Tarawa, faktyczna stolica Kiribati. Jest to główne centrum administracyjne republiki Kiribati (siedziba prezydenta i większości ministerstw), ale parlament został przeniesiony na wyspę Ambo. Bairiki jest też siedzibą katolickiej diecezji Tarawa i Nauru. W 2000 roku miasto liczyło 36,7 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baisse

[czytaj: bes] spadek cen towarów na giełdzie lub kursu papierów wartościowych; bessa

#### Źródła:

SJP.pl

# Bait

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. przen. prowokacyjny wpis na forum publicznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Baixi

Baixi (chin. trad.: 百戲; chin. upr.: 百戏; pinyin: bǎixì; dosł. sto sztuk) – rodzaj chińskich widowisk łączących tradycyjne formy przedstawień taneczno-wokalnych z akrobatyką, żonglerką lub symbolicznymi elementami walki, które pojawiły się w czasach dynastii Han (206 p.n.e.–220 n.e.), choć według niektórych źródeł były znane już w okresie dynastii Qin (221 p.n.e.–206 p.n.e.).

#### Źródła:

Wikipedia

# Baiza

[czytaj: bajza] waluta zdawkowa Omanu (1/1000 riala)

Baiza (baisa) – drobna jednostka monetarna Omanu emitowana:

- w latach 1946–1970 w Muskacie i Omanie (równa {\tfrac {1}{200}} riala saidi, a w 1970 {\tfrac {1}{1000}} riala saidi)
- w 1940 r. w prowincji Dhofar (równa {\tfrac {1}{200}} riala dhofaryjskiego)
- po zmianie nazwy państwa na Oman od 1974 r. jako równowartość {\tfrac {1}{1000}} riala omańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baj

w literaturze dziecięcej: baśniowa postać opowiadająca bajki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. postać baśniowa opowiadająca bajki

wykrzyknik

(2.1) …zachęcający kogoś do opowiadania bajki

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. od: baja (forma charakterystyczna)

forma czasownika.

(4.1) 2. os. lp. rozk. od: bajać

Baj – polskie nazwisko. Pojawiło się po 1624 roku. Podczas jednej z bitew polscy chłopi wzięli do niewoli wielu Tatarów, którzy potem obrabiali chłopskie pola, gdy gospodarze musieli odrabiać pańszczyznę. Osiedlili się wtedy w okolicznych wsiach, dając początek rodzinom o nazwisku Baj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baja

1. miękka tkanina bawełniana, grubsza odmiana flaneli
2. zgrubienie od: bajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. ciepła i miękka tkanina bawełniana, grubsza od flaneli; Gloger.

(1.2) zgrub. bajka

(1.3) gw-pl|Bukowina. łazienka

(1.4) rel. islamska przysięga wierności składana kalifowi przez muzułmanów;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: baj

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: bajać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baja-Bongo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eufem. seks. stosunek płciowy heteroseksualny

wykrzyknik

(2.1) żart. wyraz zadowolenia; por. super, git, zajebiście

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajabongo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eufem. seks. stosunek płciowy heteroseksualny

wykrzyknik

(2.1) żart. wyraz zadowolenia; por. super, git, zajebiście

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajać

przestarzałe:
1. opowiadać fantastyczne historie, baśnie;
2. opowiadać niestworzone rzeczy; ględzić, pleść bzdury

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabajać)

(1.1) książk. opowiadać baśnie, fantastyczne historie

(1.2) książk. ględzić, pleść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajadera

1. hinduska tancerka kultowa, pełniąca służbę przy świątyni Buddy; almeja
2. dawna tkanina indyjska w poprzeczne, kolorowe pasy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych;

(1.2) hinduska tancerka pełniąca służbę przy świątyni

(1.3) dawna tkanina indyjska w poprzeczne, kolorowe pasy

- Bajadera – operetka
- bajadera (dewadasi) – hinduska tancerka
- bajadera (także w formie „bajaderka”) – ciastko
- Bajadera – książka Jarosława Abramowa-Newerly

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajaderka

ciastko wyrabiane z okruchów cukierniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zob. bajadera.

Bajadera (inaczej bajaderka, kartofelek, ziemniaczek, a także „kula rumowa”) – kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych (np. okrawków ciastek deserowych), z dodatkiem kakao, rumu, czekolady, orzeszków ziemnych lub wiórków kokosowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajan

instrument muzyczny, udoskonalona harmonia ręczna (rodzaj akordeonu) z klawiaturami guzikowymi dla obu rąk, spopularyzowana w Rosji pod koniec XIX wieku; guzikówka, harmoszka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. bajarz

Osoby noszące nazwisko Bajan

- Bajan I – wódz Awarów
- Bojan (Bajan) – legendarny ruski poeta-śpiewak
- Anna Bajan (ur. 1957) – polska pięcioboistka nowoczesna
- Jerzy Bajan (1901–1967) – polski lotnik
- Konrad Bajan (1930–2016) – polski ekonomista
- Marek Bajan (ur. 1956) – polski pięcioboista nowoczesny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajanchongorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajanchongorem, dotyczący Bajanchongoru

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bajać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajarka

kobieta, która opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; gawędziarka, plotkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej opowiadająca baśnie, bajki itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajarski

→ bajarz

Patrz:bajarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajarstwo

opowiadanie bajek, baśni

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajarz

ten, kto opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; bajczarz, gawędziarz, plotkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba opowiadająca bajki lub baśnie

- Bajarz – gawędziarz, anegdociarz
- Bajarz – mistrz gry w grach fabularnych
- Bajarz (ang. Storyteller) – serial telewizyjny z 1987 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajbak

człowiek gnuśny, leniwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajbardzo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. żart. byle co, nic ważnego; także ktoś, kogo można lekceważyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajbot

mała łódź żaglowa lub wiosłowa; bąk; bączek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. niewielka łódź wiosłowa

(1.2) żegl. mała żaglówka śródlądowa o nietypowej budowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajca

rzadko: bejca;
1. farba do drewna;
2. zaprawa do nasion posiadająca właściwości grzybobójcze;
3. zaprawa farbiarska;
4. zaprawa z octu i korzeni do marynowania mięs

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bajt

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajcować

przesadzać w opowiadaniu, w relacjach, starając się kogoś zwieść; bujać, blagować, bajerować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. peklować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie nieprawdy, wprowadzanie w błąd

(1.2) zob. bejcowanie.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajczany

dawniej: bajeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajczarski

→ bajczarz

Patrz:bajczarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajczarz

ten, kto opowiada bajki albo baśnie, czyli utwory o treści fantastycznej, zmyślonej, osnutej na podaniach, legendach; bajarz, gawędziarz, plotkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajczyć

plotkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajda

wiadomość, relacja, opowiadanie zmyślone, nieprawdziwe, niemające sensu; brednia, bzdura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. opowiadanie zmyślone, niemające sensu

(1.2) lekcew. bajka, baśń

Dymitr Wiśniowiecki (ukr. Дмитро Іванович Вишневе́цький (Dmytro Iwanowycz Wyszneweckyj)) herbu Korybut (ur. przed 1535, zm. 1563 w Stambule) – kniaź, starosta czerkaski i kaniowski (od 1550 roku) , sławny awanturnik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajdak

duża bezpokładowa łódź rzeczna żaglowo-wiosłowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. żegl. duża bezpokładowa, jednomasztowa łódź żaglowo-wiosłowa, używana dawniej na rzekach Ukrainy i Białorusi oraz do wypraw na Morzu Czarnym;

Bajdak (bajdas), bajdarka (ukr., ros. байдак) – jednomasztowa, duża, szeroka, bezpokładowa łódź żaglowo-wiosłowa używana dawniej na rzekach Ukrainy, Białorusi i Rosji; rodzaj barki rzecznej.

Z kadłubem o nieco zwężonym przodzie, miała płaskie dno i proste burty. Wyposażona w dwie kotwice, poruszana była żaglem i wiosłami lub długimi żerdziami (tzw. szóstami). W jej tylnej części mieściła się niewielka kajuta. Z wiarygodnych XIX-wiecznych informacji wiadomo, iż długość bajdaków wynosiła od 15 do 25 sążni(od 26 do ok. 43 metrów), szerokość sięgała 4 sążni (ok. 7 m), a tonaż wahała się od zaledwie 2 do aż 6 tysięcy cetnarów (od ok. 80 kg do przeszło 24 ton). Obsadę takiej łodzi płynącej z prądem i z rozpiętym żaglem stanowiło zazwyczaj 8-20 ludzi, co zapewniało jej prędkość poruszania się rzędu 5-9 ówczesnych wiorst (5,3–ok. 9,5 km) na godzinę, natomiast łódź płynąca pod prąd przy rozpiętym żaglu wymagała obsady 20-50 ludzi, lecz mimo to jej prędkość ograniczała się do 3 wiorst (3,2 km) na godzinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajdaracki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajdaratą, dotyczący Bajdaraty

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdarata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, uchodząca do Zatoki Bajdarackiej Morza Karskiego;

Bajdarata – rzeka, po której biegnie umowna granica Europy i Azji, jednocześnie jej ujście do Morza Karskiego (68°15′) jest najdalej na wschód wysuniętym punktem Europy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajdarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. wiosłowo-żaglowa łódź towarowa używana na Wołdze w okolicach Astrachania, a w XIX w. również na Dnieprze i Prypeci

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pot. osoba która lubi bajdurzyć, bajać

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdewind

wiatr wiejący od dziobu pod kątem ostrym do linii symetrii statku; bejdewind

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. nazwa wiatru z kierunku pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt statku (półwiatr), a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu;

(1.2) żegl. kurs przy bajdewindzie (1.1)

Bajdewind, też bejdewind, ćwierćwiatr (z niem. bei dem Wind – dosł. przy wietrze) – nazwa jednego z wiatrów pozornych. Bajdewind wieje z kierunków: pomiędzy wiatrem wiejącym prostopadle do burt jednostki (półwiatr), a wiatrem wiejącym od strony kąta martwego, czyli od strony dziobu jednostki. W zależności od wielkości kąta martwego danej jednostki przedział ten wynosi od ok. 30° do ok. 80°.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajdura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. brednia, głupstwo

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek, który opowiada bajki, bajarz

(2.2) pot. osoba mówiąca od rzeczy, nieprawdomówna

Bajdura – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo, w dystrykcie As-Safira. W 2004 roku liczyła 569 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajdurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zmyślanie, opowiadanie bajd

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdurzyć

opowiadać zmyślone rzeczy, mówić bez sensu

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. mówić głupstwa

(1.2) pot. zmyślać bajki, opowiadania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajduła

(r. żeński) dawniej: gawędziarka, gaduła, nudziara

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba lubiąca bajdurzyć, opowiadać bajdy

(1.2) pot. osoba tworząca i opowiadająca plotkaotki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajdziara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazowsze. zgrub. osoba, która bajdziurzy, mówi głupstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdziarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazowsze. osoba która bajdziurzy, mówi głupstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdziarski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się, zaliczany do bajdziarstwa, do bajd

(1.2) zmyślony, mało prawdopodobny

(1.3) pochodzący od bajdziarza, bajdziarki

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdziarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opowiadanie bajd, bajdurzenie

(1.2) rozsiewanie plotkaotek, plotkarstwo

(1.3) rozsiewanie kłamstw, kłamanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba opowiadająca bajdy

(1.2) człowiek tworzący i opowiadający plotkaotki

(1.3) osoba zanudzająca innych

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajdziurzyć

czasownik niedokonany

(1.1) reg. bajdurzyć, gadać

#### Źródła:

Wiktionary

# Baje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto nad Zatoką Neapolitańską w Kampanii, słynne uzdrowisko już w czasach starożytnych;

Baje (wł. Baia, łac. Baiae) – miasto nad Zatoką Neapolitańską w rzymskiej Kampanii, modne uzdrowisko ze wspaniałymi willami, m.in. Cezara i Nerona. Miejsce śmierci cesarza Hadriana. Większa część starożytnego miasta znalazła się w wyniku aktywności wulkanicznej pod wodami Zatoki Neapolitańskiej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajeczka

zdrobnienie od: bajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ekspr. o bajce dla dzieci

(1.2) pot. ekspr. o zmyślonej sprawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajecznie

przysłówek

(1.1) niezwykle i doskonale

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajeczniej

stopień wyższy od przysłówka: bajecznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: bajeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajeczno-Historyczny

mający elementy bajkowe i historyczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajeczność

→ bajeczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bajeczne

Patrz:bajeczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajeczny

1. wspaniały, niezwykły;
2. dotyczący bajki; bajkowy

przymiotnik

(1.1) przen. cechujący się niezwykłością

(1.2) istniejący w bajce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajęda

potocznie: niepoważne opowiadanie, bzdura, bajanie, bajda

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajek

utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przedmioty

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajer

potocznie:
1. błahe kłamstwo, zwykle w celu zaimponowania komuś;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś;
3. coś, co zachwyca, budzi duże zainteresowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. luksusowy gadżet lub dodatek

(1.2) pot. naginanie prawdy lub zakamuflowane kłamstwo

(1.3) gw-pl|Lwów, Warszawa. kłamstwo

(1.4) gw. więz. kłamstwo, przechwałka

Bajer (Bair, Bayer) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Leliwa, z nobilitacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajera

potocznie: umiejętność podrywania

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajerancki

potocznie: wspaniały, doskonały, efektowny; bombowy, bajerny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajerant

potocznie: kłamca, oszust; kiciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajerantka

kobieta lubiąca oszukiwać, fantazjować

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajerek

potocznie:
1. wypowiedź mająca na celu zaimponowanie komuś; bajer, bajerka;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś; bajer, bajerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajerka

potocznie:
1. wypowiedź mająca na celu zaimponowanie komuś; bajer, bajerek;
2. luksusowy, efektowny dodatek do czegoś; bajer, bajerek;
3. okłamywanie, nabieranie; bajerowanie, bujanie

Bajerka – struga, prawobrzeżny dopływ Wisły o długości 16,14 km i powierzchni zlewni 21,55 km².

Struga płynie na Pogórzu Śląskim. Jej źródła znajdują się w okolicy miejscowości Pogórze. W górnym biegu przebiega pośród rozproszonej zabudowy i pól uprawnych, natomiast w środkowym i dolnym dolina potoku jest zalesiona. Uchodzi w sposób naturalny do Jeziora Goczałkowickiego.

Do Bajerki doprowadzana jest część wód Wisły kanałem Młynówka, rozpoczynającym się poniżej ujścia Brennicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajerny

potocznie: wspaniały, doskonały, efektowny; bombowy, bajerancki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajerok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Bawarczyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajerować

pospolicie: opowiadać nieprawdę, przesadzać w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś

czasownik

(1.1) pot. kłamać, przesadzać w opowiadaniu

(1.2) gw. więzienna kłamać, oszukiwać

(1.3) pot. mamić

(1.4) pot. podrywać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie nieprawdy w celu zrobienia na kimś wrażenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajerowski

należący do Bayera, związany z Bayerem, np. aspiryna bajerowska; bayerowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajerski

nazwisko

Bajerscy (niem. von Beyersee) herbu własnego – polski ród szlachecki o pruskich korzeniach, pochodzą z Bawarii. W swoich herbarzach, Bartłomiej Paprocki, Krzysztof Czarniecki (za Kasprem Niesieckim), a za nimi Seweryn Uruski i inni, błędnie przypisywali Bajerskich do herbu Fogelveder.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajery

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. adm. Bawaria

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajeryt

minerał, wodorotlenek glinu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajgiel

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgieł, bajgiełek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Lwów, Kraków, Warszawa. żydowskie pieczywo w kształcie bułki z dziurką; słodkawy precel;

(1.2) sport. w tenisie ziemnym: pot. wygrana seta do zera

Bajgiel (jid. ‏בייגל‎, w wymowie dialektalnej bajgl, w wymowie standardowej bejgl; por. niem. Beugel „rogal”) – żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku. Często bywa mylony z obwarzankiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajgieł

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgiel, bajgiełek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajgiełek

żydowskie pieczywo wypiekane od XVII wieku, często mylone z obwarzankiem; bajgiel, bajgieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Baji

[czytaj: badzi] baji chiński - gatunek walenia; delfin chiński

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. na przykład

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajka

utwór pisany prozą lub wierszem, którego bohaterami są najczęściej zwierzęta, ludzie bądź przedmioty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. krótki utwór literacki, zwykle wierszowany i żartobliwy, posługujący się alegorią i morałem;

(1.2) liter. utwór o treści fantastycznej

(1.3) pot. zmyślona informacja

(1.4) pot. film lub serial animowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajkalidy

grupa starych, fałdowych pasm górskich, usytuowanych głównie w okolicach Bajkału

Bajkalidy – grupa starych fałdowych pasm górskich znajdujących się głównie w okolicach jeziora Bajkał. Zostały one wypiętrzone na skutek ruchów górotwórczych z przełomu proterozoiku i paleozoiku (orogeneza bajkalska). Zalicza się do nich:

- Góry Bajkalskie
- Góry Barguzińskie
- Chamar-Daban
- Góry Ikackie
- Góry Jabłonowe
- Sajan Wschodni
- Góry Stanowe
- Góry Przymorskie
- Góry Borszczowoczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajkalit

minerał, diopsyd o dużej zawartości żelaza; salait

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkalski

→ Bajkał (jezioro w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajkałem, dotyczący Bajkału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajkał

jezioro w Rosji, położone w Azji, 456 m n.p.m., w górach południowo-wschodniej Syberii, najgłębsze jezioro na świecie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro w Azji, najstarsze i najgłębsze na świecie;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Rosji

Bajkał (ros. Байкал) – jezioro tektoniczne w azjatyckiej części Rosji, w Buriacji i obwodzie irkuckim. Jest najstarszym i najgłębszym jeziorem na świecie, a pod względem powierzchni drugim jeziorem w Azji i siódmym na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajkałówka

wędrowna kaczka pochodząca z Syberii; cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska

Bajkałówka, cyraneczka bajkalska, cyranka bajkalska, kłochtun (Sibirionetta formosa) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajker

potocznie: rowerzysta; bajkers, bikers, biker

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkers

potocznie: rowerzysta; bajker, biker, bikers

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkonur

kosmodrom w Kazachstanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rosyjski kosmodrom na terenie Kazachstanu;

Bajkonur (kaz. Байқоңыр, ros. Байконур) – założony w 1955 r. kosmodrom ulokowany na terenie Kazachstanu. Miejsce startów statków kosmicznych. Kosmodrom Bajkonur jest najstarszym i największym tego typu obiektem na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajkonurski

przymiotnik od: Bajkonur (kosmodrom w Kazachstanie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bajkonurem, dotyczący Bajkonuru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajkopis

dawniej: osoba pisząca bajki, autor bajek; bajkopisarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkopisarka

kobieta pisząca bajki, autorka bajek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pisarka zajmująca się tworzeniem bajek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajkopisarski

→ bajkopisarstwo, → bajkopisarz

Patrz:bajkopisarstwo, → bajkopisarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkopisarstwo

sztuka pisania bajek; fabulistyka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sztuka pisania bajek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajkopisarz

osoba pisząca bajki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pisarz zajmujący się tworzeniem bajek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajkoterapeuta

terapeuta głośno czytający bajki dzieciom

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkoterapeutka

terapeutka głośno czytająca bajki dzieciom

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkoterapia

głośne czytanie bajek dzieciom, będące formą terapii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajkowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

Bajkowce (ukr. Байківці) – wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego. W II Rzeczypospolitej miejscowość znajdowała się w powiecie tarnopolskim województwa tarnopolskiego. Położona nad rzeką Hniezdeczna. Wieś liczy 1 296 mieszkańców.

Częścią Bajkowiec jest dawniej samodzielna wieś i gmina Rusianówka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajkowo

przysłówek

(1.1) jak w bajce

- Bajkowo – wieś w Bułgarii
- Bajkowo – wieś w Macedonii Północnej

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajkowość

→ bajkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bajkowe

Patrz:bajkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkowy

1. wspaniały, niezwykły;
2. dotyczący bajki; bajeczny

przymiotnik

(1.1) taki, który budzi skojarzenie z bajkami

(1.2) związany z bajką, dotyczący bajki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajkpark

wydzielone miejsce przeznaczone do sportowej jazdy rowerem; bikepark, bike park

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajkparkowy

→ bajkpark; bikeparkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajlaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wkładka w kanapce (np. plaster wędliny)

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajlando

potocznie:
1. dobra zabawa, impreza, czas
2. wyraz zadowolenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajm

polski zespół popowo-rockowy

Bajm – polski zespół muzyczny założony w 1978 w Lublinie. Początkowo grał ballady i piosenki turystyczne, później poszerzył repertuar o muzykę z pogranicza popu i pop-rocka. Skład zespołu zmieniał się kilkukrotnie, przy czym od samego początku występuje w nim Beata Kozidrak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kraków. umiarkowanie obraźliwe pleciuga, mitoman

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajon

Osoby noszące nazwisko Bajon

- Anthony Bajon (ur. 1994) – francuski aktor
- Filip Bajon (ur. 1947) – reżyser filmowy
- Kasper Bajon (ur. 1983) – polski pisarz i scenarzysta
- Leszek Bajon – polski muzyk, profesor Akademii Muzycznej im. I.J. Paderewskiego w Poznaniu

#### Źródła:

Wikipedia

# Bajończyk

mieszkaniec Bajonny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bajonny, osoba z tego miasta

(1.2) hist. członek polskiej formacji sformowanej podczas I wojny światowej w Bajonnie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajonet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wojsk. bagnet

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajonka

mieszkanka Bajonny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bajonny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajonna

miasto we Francji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Francji;

Bajonna (fr. Bayonne, wymowa; gask. i bask. Baiona) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Pyrénées-Atlantiques.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajoński

przymiotnik od: Bajonna (miasto we Francji); układ bajoński, konwencja bajońska - umowa między Francją a Księstwem Warszawskim, księstwo przejęło wierzytelności Prus (43 mln za 21 mln franków), sumy te okazały się nieściągalne; bajońskie sumy - wielkie, nieściągalne kwoty

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bajonny, związany z Bajonną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajor

dawniej: bajoro; bajura

Osoby noszące nazwisko Bajor:

- Alwida Antonina Bajor (1942–2024) – polska pisarka i dziennikarka
- Barbara Bajor – polska prawniczka
- Bronisława Bajor (ur. 1939) – polska polityk i rolnik
- Franciszek Bajor (1921–2002) – polski nauczyciel i polityk
- Gizi Bajor (1893–1951) – węgierska aktorka
- Marek Bajor (ur. 1970) – polski piłkarz i trener
- Michał Bajor (ur. 1957) – polski aktor i piosenkarz
- Natalia Bajor (ur. 1997) – polska tenisistka stołowa
- Piotr Bajor (ur. 1960) – polski aktor
- Piotr Bajor (ur. 1972) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Piotr Bajor (ur. 1981) – polski politolog
- Szymon Bajor (ur. 1988) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Wanda Bajor – polska filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajorek

małe bajoro

Bajorek (wł. bagliore – blask oślepiający) – złota, srebrna nić lub drucik do haftu ozdobnego, zwykle skręcona w spiralę.

W Polsce bajorka używa się m.in. do haftowania sztandarów i oznak stopni wojskowych, a także do oznaczania klasy orderu i stopnia odznaczenia na ich baretkach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajorko

małe bajoro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od bajoro

(1.2) niewielkie bajoro

2 jeziora w Polsce:

- Jezioro Bajorko – jezioro na Pojezierzu Dobrzyńskim, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Grążawy;
- Jezioro Bajorko – jezioro na Pojezierzu Ełckim, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajoro

pogardliwie o terenie podmokłym, błotnistym, np. zarośniętym stawie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiornik brudnej wody i błota

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajorski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. piętro (wiek) jury środkowej;

Bajos (ang. Bajocian)

- w sensie geochronologicznym: drugi wiek środkowej jury, trwający według przyjmowanego do 2012 roku przez Międzynarodową Komisję Stratygrafii podziału jury około 4 miliony lat (od 171,6 ± 3,0 do 167,7 ± 3,5 mln lat temu); w roku 2012 Komisja poprawiła datowanie na od 170,3 ± 1,4 do 168,3 ± 1,3 mln lat temu. Bajos jest młodszy od aalenu a starszy od batonu.

- w sensie chronostratygraficznym: drugie piętro środkowej jury, wyższe od aalenu a niższe od batonu. Stratotyp bajosu znajduje się na północ od przylądka Cabo Montego w Portugalii. Dolną granicę bajosu wyznacza pierwsze pojawienie się amonitów z rodzaju Hyperlioceras.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajowy

zrobiony z bai (np. bajowa koszulka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajpas

bypass, by-pass;
1. operacja chirurgiczna polegająca na wszczepieniu rurki z tworzywa sztucznego i skierowaniu przez nią biegu krwi w celu ominięcia niedrożnej tętnicy;
2. element wszczepiony w czasie tej operacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. obejście niedrożnej tętnicy wykonane z fragmentu naczynia krwionośnego lub z tworzywa sztucznego

(1.2) med. operacja kardiochirurgiczna wszczepienia bajpasów (1.1)

Pomostowanie aortalno-wieńcowe (CABG – ang. coronary artery bypass grafting) – kardiochirurgiczna operacja wszczepienia pomostów naczyniowych (tzw. bajpasów) omijających miejsce zwężenia lub zamknięcia w tętnicy wieńcowej, które nie nadaje się do angioplastyki ze stentowaniem, stosowana w niektórych przypadkach zawału serca i zaawansowanej chorobie wieńcowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajpasowy

→ bajpas

Patrz:bajpas

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. zob. bajrak.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajram

święto muzułmańskie przypadające na zakończenie ramadanu (Mały Bajram) i w siedemdziesiąt dni po nim (Duży Bajram)

- Id al-Adha (Kurban Bajram) – Święto Ofiarowania w islamie, obchodzone jest 10. dnia miesiąca zu al-hidżdża (12. miesiąc kalendarza muzułmańskiego) w 3. dniu pielgrzymki większej do Mekki
- Id al-Fitr (Ramadan Bajram) – święto zakończenia postu w Ramadanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bajroniczność

→ bajroniczny

Patrz:bajroniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajroniczny

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajronistyczny, byroniczny

przymiotnik

(1.1) liter. posiadający cechy bohaterów dzieł Byrona, tajemniczych i melancholijnych samotnych buntowników

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajronista

poeta wzorujący się na twórczości Georga Gordona Byrona, poety angielskiego romantyzmu, a także człowiek wzorujący się na bohaterach tego poety

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajronistka

→ bajronista

Patrz:bajronista

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajronistyczny

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajronowski (byronowski), bajroński (byroński), bajroniczny (byroniczny)

przymiotnik

(1.1) dotyczący bajronizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajronizm

byronizm;
1. postawa życiowa wzorująca się na bohaterach Byrona (poety angielskiego) - samotnych buntownikach skłóconych ze światem;
2. prąd literacki powstały pod wpływem twórczości Byrona (poety angielskiego)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kierunek w literaturze oraz styl obyczajowości związany z George'em Byronem

Bajronizm – termin użyty po raz pierwszy przez XIX-wieczną krytykę literacką na określenie kilku charakterystycznych cech wczesnej twórczości angielskiego poety, George’a Gordona Byrona.

Pojęcie to odnosi się głównie do literatury i związane jest ze stworzonym przez G.G. Byrona modelem bohatera romantycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajronizować

nawiązywać do twórczości Bayrona lub stylu jego poezji

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajronizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. naśladowanie postaci z dzieł Byrona

(1.2) książk. tworzenie dzieł pod wpływem inspiracji Byrona

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajronowski

taki jak u Byrona, charakterystyczny dla Byrona; bajroniczny, bajroński, bajronistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajronowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Byrona lub z nim związany; Bajronowski, Byronowy, Byronowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajroński

tajemniczy, romantyczny, samotniczy; bajroniczny, bajronowski, bajronistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajrysz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Lwów. lokfakt.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajs

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kęs

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajscanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajscangi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. obcęgi

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajsnóńć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajsnyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ugryźć (także. skosztować)

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajstlować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majsterkować

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajstlyrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majsterkowicz

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajstruk

regionalnie: nieślubne dziecko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Białystok, Bukowina. nieślubne dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajszpil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przykład

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajt

najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, składająca się z 8 bitów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. jednostka pamięci komputerowej równa 8 bitom;

(1.2) archit. jednostka mieszkalna w architekturze islamu;

(1.3) liter. typ wersu popularnego w poezji arabskiej i perskiej;

Bajt (dop. bajtu lub bajta) – historycznie najmniejsza adresowalna jednostka informacji pamięci komputerowej, najczęściej składająca się z 8 bitów.

W związku z tym, że jeden bajt mógł zawierać dowolną liczbę bitów starsze normy zalecają używanie terminu oktet. Aby uniknąć niejednoznaczności IEC zaleca używanie terminu bajt tylko w znaczeniu oktetu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Łódź. środ. dzieża do wyrabiania ciasta

Bajta (arab. بيتا, w tłumaczeniu Dom) – miasto palestyńskie w muhafazie Nablus w północnym Zachodnim Brzegu, położone 13 kilometrów na północny wschód od Nablusu. Według Palestyńskiego Centralnego Biura Statystycznego w 2016 liczyło 11 017 mieszkańców. Składa się z pięciu klanów, które obejmują trzydzieści rodzin. Posiada wiele domów i więzień sięgających czasów rzymskich. Obecnym burmistrzem, który został wybrany w 2004 roku, jest Arab asz-Szurafa.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajtel

potocznie: chłopiec, podrostek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. dziecko; osoba w wieku dziecięcym, ale nie niemowlęcym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajtlik

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bojtlik.

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bajtel.

Osoby noszące nazwisko Bajtlik

- Jan Bajtlik (ur. 1989) – polski artysta grafik
- Piotr Bajtlik (ur. 1982) – polski aktor
- Stanisław Bajtlik (ur. 1955) – polski astrofizyk i dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajtlować

potocznie:
1. gadać głupstwa, gadać dużo o byle czym; paplać, pleść, pytlować;
2. mówić rzeczy niepokrywające się z prawdą; blagować, fantazjować, zmyślać

czasownik niedokonany

(1.1) pot. dużo i niepotrzebnie gadać

(1.2) pot. oszukiwać potokiem słów

(1.3) gw-pl|Warszawa. zawracać głowę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajtlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bajtlować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajtowy

→ bajt

Patrz:bajt

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajtoła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. leń

#### Źródła:

Wiktionary

# Baju

w wyrażeniu "baj, baju (będziesz w raju)" albo "baju, baju (będziesz w raju)" - zmyślasz, nie mówisz prawdy

wykrzyknik

(1.1) zob. baju, baju.

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) Ms. i W. od baj

rzeczownik, rodzaj nijaki

(3.1) odzież. etn. kobiecy wełniany kaftan, element portugalskiego stroju ludowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajukać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. raczkować

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajura

dawniej: bajoro; bajor

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. błoto

(1.2) pot. benzyna lub inne paliwo do silnika

(1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajzel

potocznie:
1. bałagan, nieporządek;
2. zamieszanie, zamęt;
3. dom publiczny; burdel, burdelówka;
4. miejsce handlu narkotykami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wielki nieporządek, bałagan

(1.2) pot. zamieszanie, zamęt

(1.3) przest. wulg. dom publiczny, burdel

(1.4) środ. miejsce ulicznej sprzedaży i łatwego kupna narkotyków

Piotr Piasecki (ur. 19 kwietnia 1977 w Świnoujściu), znany również jako Bajzel – polski muzyk, kompozytor, wokalista oraz autor tekstów. Wydał cztery autorskie płyty. Pod koniec 2010 roku dołączył do grupy Pogodno, w której grał już do końca działalności zespołu na gitarze barytonowej i basowej oraz był wokalistą wspierającym. Od 2012 roku intensywnie zaczął działać w Babu Król, projekcie tworzonym w duecie z Jackiem Szymkiewiczem, w którym jest odpowiedzialny za warstwę muzyczną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bajzelek

zdrobnienie od: bajzel

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajzelmama

kobieta prowadząca dom publiczny; burdelmama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta prowadząca dom publiczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajzelówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. prostytutka

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajzeltata

burdeltata;
1. alfons, sutener, stręczyciel;
2. właściciel domu publicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bajzlować

potocznie: robić nieporządek, bajzel

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bałaganić

(1.2) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. majsterkować, coś tam robić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bajzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. posp. powodowanie bałaganu, nieporządku

#### Źródła:

Wiktionary

# Bajzlowy

→ bajzel

Patrz:bajzel

#### Źródła:

SJP.pl

# Bak

1. zbiornik na ciecze;
2. żegl. górny pokład dziobowej części statku albo pokład nadbudówki dziobowej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. trzmiel lub inny buczący owad

(1.2) ent. nazwa systematyczna|Tabanus|ref=tak., jedna z muchówek;

(1.3) ornit. nazwa systematyczna|Botaurus|ref=tak., duży ptak wodny wydający buczenie;

(1.4) rodzaj wirującej, mechanicznej zabawki;

(1.5) fiz. bryła sztywna mająca możliwość obrotu;

(1.6) pot. śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

(1.7) pot. szkrab

(1.8) wiośl. mała łódź; bączek

(1.9) daw. wiośl. rodzaj łódki, odmiana pacierzówki

(1.10) daw. ogrod. łodyga cebuli z torebką nasienną, którą pozostawia się w ziemi jako nasiennik

(1.17) pot. grubas

- Bak – miasto na Węgrzech
- Bak – polski raper
- bak – zbiornik paliwa
- bak – skrajna część pokładu dziobowego na jednostce pływającej
- bak – kod ISO 639-2 języka baszkirskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baka

1. stojący znak nawigacyjny; stawa
2. pływająca beczka umocowana do kotwicy, służąca za drogowskaz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. znak nawigacyjny

(1.2) pot. marihuana

Osoby noszące nazwisko Baka

- András Baka (ur. 1952) – węgierski prawnik
- Józef Baka (1707–1780) – polski poeta i kaznodzieja, jezuita
- Mirosław Baka (ur. 1963) – polski aktor
- Sándor Baka (ur. 1994) – węgierski wioślarz
- Władysław Baka (1936–2021) – polski ekonomista i polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakać

w staropolszczyźnie:
1. wykrzykiwać coś z radości;
2. krzyczeć, wołać;
3. strofować, łajać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. palić marihuanę

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. palić (tytoń)

(1.3) stpol. wołać

(1.4) stpol. upominać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. pracować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakalarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakalariat

najniższy stopień naukowy przyznawany na uniwersytetach anglosaskich i szwajcarskich; bakalaureat

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakalarski

→ bakałarz; bakałarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakalarstwo

1. dawny najniższy stopień naukowy nadawany na uniwersytetach; bakałarstwo;
2. praca nauczyciela w dawnej szkole elementarnej; bakałarstwo;
3. żartobliwie: praca nauczyciela; belferka, belferstwo, nauczycielstwo;
4. pejoratywnie: bezmyślne korzystanie z ustalonych, wyuczonych schematów w pracy umysłowej lub artystycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakalarz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakalaureat

najniższy stopień naukowy przyznawany na uniwersytetach anglosaskich i szwajcarskich; bakalariat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. osoba posiadająca najniższy anglosaski stopień uniwersytecki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. eduk. dawny najniższy uniwersytecki stopień naukowy

(2.2) eduk. anglosaski najniższy uniwersytecki stopień naukowy

(2.3) eduk. międzynarodowa matura

Bakalaureat, A.B., AB (łac. artium baccalaureus, dosł. bakałarz sztuk, w domyśle „wyzwolonych”) – niższy tytuł lub stopień wprowadzający otrzymującego go bakałarza do kariery naukowej. Najwcześniej zaczęto go przyznawać na wydziale teologicznym uniwersytetu w Paryżu, na mocy dekretu papieża Grzegorza IX w roku 1234.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakalie

suszone owoce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. suszone lub kandyzowane owoce południowe stosowane jako dodatek cukierniczy;

Bakalie – suszone owoce, zwykle południowe, i orzechy, stosowane głównie w cukiernictwie. Stanowią dodatek do niektórych rodzajów ciast, m.in. keksów, mazurków czy pierników oraz są używane jako dekoracja wielu rodzajów ciastek. Bakalie stosowane są w całości, płatkach lub pokruszone na duże kawałki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakaliowy

przymiotnik od: bakalie

przymiotnik

(1.1) kulin. odnoszący się do bakalii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakan

żeglugowy znak nawigacyjny; baken

Boja, pława (ang. buoy) – urządzenie pływające zakotwiczone za pomocą martwej kotwicy lub swobodnie dryfujące – bywa wyposażana w znak szczytowy, w reflektor (odbłyśnik radarowy), w światło o określonej charakterystyce, dziś już rzadziej w dzwon lub buczek (dźwięk bez określonej charakterystyki powodowany kołysaniem się boi), także w urządzenia radiowe lub radarowe (Racon). Wyposażenie to zasilane jest z okresowo wymienianego akumulatora lub energią generowaną dzięki słońcu, wiatrowi lub falowaniu. Część boi świetlnych zasilana jest gazem z zainstalowanego zbiornika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie cicho, niewyraźnie, często z jąkaniem się

(1.2) pot. napomykanie o czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakar

dawniej: bakarat - hazardowa gra w karty

Bakar (wł. Buccari) – miasto w zachodniej Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, siedziba miasta Bakar. W 2011 roku liczyło 1473 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakarat

1. gatunek cennego szkła z francuskiej huty w Baccarat;
2. przedmiot wykonany z takiego szkła

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. hazardowa gra w karty;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) szt. rodzaj szkła kryształowego wyrabiany w hucie w Baccarat

Bakarat – karciana gra hazardowa szeroko rozpowszechniona w kasynach, rozgrywana między bankierem (stałym lub zmiennym – którego wybiera się spośród graczy) i kolejno z każdym z graczy. O wyniku rozgrywki decyduje liczba zdobytych punktów w 2 lub 3 kartach, zliczanych według precyzyjnie określonych reguł. Jedną z odmian tej gry jest chemin de fer.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakaratowy

przymiotnik od: bakarat

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakaraty

wyroby ze szkła kryształowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; balans na rękach, w którym kolana wspierają się na ramionach, a pośladki i reszta ciała unoszą się nad podłogą

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakałarski

→ bakałarz; bakalarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakałarstwo

bakalarstwo;
1. dawny najniższy stopień naukowy nadawany na uniwersytetach;
2. praca nauczyciela w dawnej szkole elementarnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakałarz

1. osoba, której przyznano bakalaureat;
2. dawniej: nauczyciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. nauczyciel szkoły elementarnej

(1.2) daw. osoba, która na średniowiecznym uniwersytecie uzyskała najniższy stopień akademicki bakalaureat

(1.3) żart. belfer, nauczyciel

(1.4) nauk. m.in. w krajach anglosaskich osoba posiadająca tytuł bakałarza (2.1);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) nauk. m.in. w krajach anglosaskich tytuł lub stopień naukowy (zawodowy) uzyskiwany po ukończeniu studiów pierwszego stopnia

Bakalaureat, A.B., AB (łac. artium baccalaureus, dosł. bakałarz sztuk, w domyśle „wyzwolonych”) – niższy tytuł lub stopień wprowadzający otrzymującego go bakałarza do kariery naukowej. Najwcześniej zaczęto go przyznawać na wydziale teologicznym uniwersytetu w Paryżu, na mocy dekretu papieża Grzegorza IX w roku 1234.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakałarzewo

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, położona nad Rospudą;

Bakałarzewo – wieś w Polsce położona w północnej części województwa podlaskiego, w powiecie suwalskim. Siedziba gminy Bakałarzewo. Dawniej miasto; uzyskało lokację miejską przed 1558 rokiem, zdegradowane w 1870 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakałarzewski

→ Bakałarzewo

Patrz:Bakałarzewo

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakałarzowa

dawniej: żona bakałarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakałarzować

być bakałarzem; bakałarzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakałarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie bakałarzem

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakałarzówna

dawniej: córka bakałarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakałarzowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub tytułem bakałarza, dotyczący bakałarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakbort

lewa burta statku; bakburta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. bakburta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakburta

lewa burta statku; bakbort

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. lewa burta statku patrząc z rufy na dziób

Burta – strona na statku wodnym, każda z połówek jednostki pływającej, rozdzielonych płaszczyzną symetrii kadłuba. Termin ten ma wiele pokrewnych znaczeń począwszy od całości jednej z połówek kadłuba, poprzez poszycie jednej z połówek (lub część poszycia nad obłem), aż do litej bariery na dużej jednostce, otaczającej odkryty pokład, będącej de facto nadburciem, a nie burtą. Jednak o tym, że coś znajduje się na jednej z burt, mówi się także wtedy, gdy to coś znajduje się nawet znacznie powyżej najwyższego pokładu (np. światła na masztach mogą być w osi jednostki, lub na jednej z burt).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakch

stopa wierszowa w poezji antycznej; bakchej

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakchanalia

bachanalia; bachanalie; bakchanalie;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakchanalie

bachanalia; bachanalie; bakchanalia;
1. orgiastyczne obrzędy ku czci boga wina Bachusa, odprawiane w starożytnym Rzymie;
2. przestarzałe: orgie, hulanki

Bachanalia (bachanalie; łac. bacchanalia z gr. βακχεία) – starorzymskie obrzędy na cześć Bachusa.

Liwiusz twierdził, że zostały zapoczątkowane w Wielkiej Grecji, skąd przedostały się do Etrurii, a stamtąd dopiero do Rzymu i rozpowszechniły się szczególnie w południowej Italii. Wiązały się z nimi liczne potępiane nadużycia, wskutek czego zamieniły się z czasem w rozpustne orgie. Obrzędy te zostały zakazane przez senat rzymski w 186 p.n.e. (wiązało się to z prześladowaniami religijnymi i wymordowaniem według Liwiusza 7 tysięcy uczestników bachanaliów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakchej

stopa wierszowa w poezji antycznej; bakch

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakcyl

1. bakteria, zarazek, drobnoustrój;
2. przenośnie: złapać bakcyla - zainteresować się czymś, dać się wciągnąć w coś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. zarazek

(1.2) przen. słabość do czegoś, pasja, zainteresowanie, tendencja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakczysaraj

miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bachczyseraj (rzadko), Bakczyseraj (rzadko)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Krymie;

Bakczysaraj (ukr. Бахчисарай, Bachczysaraj; ros. Бахчисарай, Bachczisaraj; krymskotat. Bağçasaray) – miasto na Krymie, położone w Górach Krymskich. W 2018 roku liczyło ok. 26,9 tys. mieszkańców.

Znajduje się tu stacja kolejowa Bakczysaraj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakczysarajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bakczysarajem, dotyczący Bakczysaraju

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakczyseraj

rzadko: miasto na Ukrainie; Bachczysaraj, Bakczysaraj, Bachczyseraj (rzadko)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakczysz

napiwek, łapówka, głównie na Bliskim Wschodzie i w północnej Afryce; bakszysz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakelit

tworzywo z żywic

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. jedno z tworzyw sztucznych, odmiana fenoplastu;

Bakelit (Bakelite) – tworzywo sztuczne oparte na żywicy fenolowo-formaldehydowej, prawdopodobnie jedno z pierwszych tworzyw sztucznych produkowanych na dużą skalę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakelitowy

zrobiony z bakelitu

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest zrobiony z bakelitu, zawierający bakelit lub składający się z bakelitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakelizować

nasączać żywicą

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. nasycanie żywicami fenolowo–formaldehydowymi

(1.2) techn. pociąganie lakierem bakielitowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakembard

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakenbard, bakenbart

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakembardy

dawniej: baki, bokobrody; faworyty, bakenbardy, bakenbarty

#### Źródła:

SJP.pl

# Baken

żeglugowy znak nawigacyjny; bakan

Boja, pława (ang. buoy) – urządzenie pływające zakotwiczone za pomocą martwej kotwicy lub swobodnie dryfujące – bywa wyposażana w znak szczytowy, w reflektor (odbłyśnik radarowy), w światło o określonej charakterystyce, dziś już rzadziej w dzwon lub buczek (dźwięk bez określonej charakterystyki powodowany kołysaniem się boi), także w urządzenia radiowe lub radarowe (Racon). Wyposażenie to zasilane jest z okresowo wymienianego akumulatora lub energią generowaną dzięki słońcu, wiatrowi lub falowaniu. Część boi świetlnych zasilana jest gazem z zainstalowanego zbiornika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakenbard

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakembard, bakenbart

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakenbardy

dawniej: baki, bokobrody; faworyty, bakembardy, bakenbarty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. bokobrody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakenbart

dawniej: bak, faworyt, zarost na policzkach; bakembard, bakenbard

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakenbordy

przestarzałe: baki, bokobrody; bakembardy, bakenbardy

#### Źródła:

SJP.pl

# Baker

nazwisko

- Baker – wyspa na Oceanie Spokojnym należąca do Stanów Zjednoczonych

Miejscowości w USA:

- Baker – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Bernardino
- Baker – miasto w stanie Luizjana, w parafii East Baton Rouge
- Baker – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Stoddard
- Baker – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Fallon
- Baker – jednostka osadnicza w stanie Minnesota, w hrabstwie Clay
- Baker – miejscowość w stanie Nevada, w Parku Narodowym Wielkiej Kotliny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakfisza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. podlotek

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakhand

rzadko: w tenisie, ping-pongu itp.: uderzenie z lewej strony rakietą trzymaną w prawej ręce bądź ze strony prawej - trzymaną w lewej; w hokeju: przy uderzeniu z lewej strony kijem trzymanym niżej prawą ręką i na odwrót; backhand, bekhend

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakier

rzeczownik

(1.1) wyłącznie w wyrażeniu na bakier; Gloger.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakiera

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakierować

dawniej: krzywić, zbaczać, skręcać, zwracać na bok, zsuwać na bakier

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakierowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zsuwanie na bakier

(1.2) przen. zbaczanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakijczyk

mieszkaniec Baku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Baku, osoba pochodząca z Baku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakijka

mieszkanka Baku, stolicy Azerbejdżanu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baku, kobieta pochodząca z Baku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakijski

→ Baku; bakiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Baku, dotyczący Baku, pochodzący z Baku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakiński

→ Baku; bakijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Baku, dotyczący Baku, pochodzący z Baku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakista

skrzynia lub schowek pod koją marynarską

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. schowek na łodzi pod pokładem lub pod kojami;

Bakista – schowek w postaci skrzyni, stosowany na jachtach, kutrach i innych jednostkach pływających. Stanowi element zabudowy wnętrza kabiny lub wbudowany może być w zagłębienie pokładu zwane kokpitem. Jego wieko bywa koją lub siedziskiem. Bakista służy do przechowywania np. wyposażenia hotelowego lub rzeczy osobistych załogi. Jeżeli jest umieszczona w kokpicie zwykle chowane są w niej elementy wyposażenia pokładowego takie jak np. cumy, odbijacze itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baklava

turecki deser; baklawa

Baklawa (baklava) – słodki deser pochodzenia orientalnego, rozpowszechniony w Turcji i w krajach bałkańskich. Składa się z wielu (czasem z czterdziestu) cienkich płatów ciasta filo, przełożonych warstwą dowolnych orzechów i oblanych słodkim syropem. Najczęściej stosowane orzechy to pistacje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baklawa

turecki deser; baklava

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. rozpowszechniony w kuchni tureckiej, ormiańskiej, bułgarskiej i bałkańskiej deser z ciasta półfrancuskiego przełożonego warstwami pokrojonych orzechów (włoskich lub migdałów) z cukrem lub miodem, polewanego lukrem lub syropem i posypywanego tłuczonymi, niesolonymi orzeszkami pistacjowymi;

Baklawa (baklava) – słodki deser pochodzenia orientalnego, rozpowszechniony w Turcji i w krajach bałkańskich. Składa się z wielu (czasem z czterdziestu) cienkich płatów ciasta filo, przełożonych warstwą dowolnych orzechów i oblanych słodkim syropem. Najczęściej stosowane orzechy to pistacje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakoma

polska firma produkująca nabiał

Bakoma Sp. z o.o. – polska spółka z ograniczoną odpowiedzialnością działająca w sektorze spożywczym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakonista

zwolennik bakonizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakonistka

zwolenniczka bakonizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakonistyczny

dotyczący bakonizmu, bakonisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakonizm

system poglądów pochodzący od F. Bacona

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakoński

przymiotnik od: Bakony (góry zrębowe na Węgrzech; Las Bakoński)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakopa

ozdobna roślina wodna lub bagienna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakort

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. lewy bok łodzi, bakburta

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakowski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Bakowem, dotyczący Bakowa (współcz. Bacău)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakpulwer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cuk. proszek do pieczenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Baks

potocznie: dolar; dolec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. dolar USA

Baks – wieś i gmina położona w południowej części Węgier, w powiecie Kistelek, wchodzącego w skład komitatu Csongrád.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baksztag

1. część olinowania na statku;
2. wiatr wiejący ukośnie od rufy;
3. jeden z kursów statku względem wiatru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina stabilizująca maszt, ciągnąca się od masztu ku tyłowi i burcie;

(1.2) żegl. lina od bukszprytu do burty

(1.3) żegl. ukośny wiatr, wiejący od baksztagu (1.1) do masztu

(1.4) żegl. kurs przy baksztagu (1.3)

Baksztag (z niem. Backstag) – lina olinowania stałego stabilizująca maszt, biegnąca od jego topu do okucia na burcie umieszczonego na odcinku między masztem a rufą bądź nazwa kursu względem wiatru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakszysz

napiwek, łapówka, głównie na Bliskim Wschodzie i w północnej Afryce; bakczysz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki północnej: podarunek pieniężny, napiwek, jałmużna

(1.2) pot. łapówka

Bakszysz (od pers. بخشش, bachszesz) – rodzaj napiwku, a raczej coś w rodzaju zawoalowanej jałmużny, obyczaj związany z religią islamu nakazujący wiernym dzielenie się częścią swoich dochodów z biednymi, a żeby biednego nie urazić darowizną w postaci czystej jałmużny pretekstem może być nawet symboliczna pomoc, czy po prostu zwykła uprzejmość, którą się wynagradza właśnie bakszyszem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteria

organizm jednokomórkowy niewidoczny gołym okiem, mający ogromne znaczenie w przyrodzie oraz wywołujący szereg chorób

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. rodzaj mikroskopijnego organizmu jednokomórkowego;

Bakterie (łac. bacteria, od gr. βακτήριον baktērion „pałeczka, laseczka”) – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobną domenę. Są to najczęściej jednokomórkowce (choć istnieją też prymitywne formy wielokomórkowe), często tworzą kolonie i mają budowę prokariotyczną. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteriemia

obecność bakterii we krwi nie wywołująca objawów chorobowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zakażenie krwi bakteriami, stwierdzone ich wyizolowaniem;

Bakteriemia – obecność żywych bakterii we krwi. U zdrowych osób łagodne zakażenia mają charakter przejściowy i nie powodują żadnych następstw. W przypadku zaburzeń układu odpornościowego może przekształcić się w zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS), sepsę, wstrząs septyczny i niewydolność wielonarządową (MODS).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteriobójczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bakteriobójczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakteriobójczy

zabijający bakterie

przymiotnik

(1.1) med. taki, który powstrzymuje rozwój bakterii, niszczy je

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakteriochlorofil

zielony barwik występujący u niektórych bakterii, biorący udział w procesie fotosyntezy; chlorofil bakteryjny

Bakteriochlorofile – grupa organicznych związków chemicznych, barwników fotosyntetycznych, uczestniczących w zamianie energii świetlnej na energię chemiczną u bakterii. Budowa bakteriochlorofili jest zbliżona do chlorofili roślinnych. U bakterii zielonych bakteriochlorofile występują głównie w kompleksach antenowych w obrębie struktur nazywanych chlorosomami. U bakterii purpurowych bakteriochlorofile zorganizowane są w strukturach nazywanych chromatoforami. Heliobakterie zaś nie mają specyficznych struktur organizujących barwniki, bakteriochlorofil występuje bezpośrednio w błonie cytoplazmatycznej. U mutantów zielonych bakterii siarkowych stwierdzono także występowanie bakteriochlorofilu f. Przenoszenie energii z bakteriochlorofilu f na bakteriochlorofil a jest jednak wolniejsze, co jest prawdopodobną przyczyną nie występowania Bchl f u typu dzikiego, czy też braku naturalnego występowania tego związku w ogóle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakteriocyd

substancja niszcząca lub hamująca rozwój bakterii i innych drobnoustrojów chorobotwórczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja bakteriobójcza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakteriocydyna

substancja niszcząca inwazyjne bakterie Gram-dodatnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakteriocyna

białkowy metabolit wytwarzany przez bakterie o działaniu przeciwdrobnoustrojowym, wykorzystywany jako biokonserwant do przechowywania żywności oraz do hamowania wzrostu bakterii patogennych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metabolit wytwarzany przez bakterie wykazujące działanie przeciwdrobnoustrojowe

Bakteriocyny – substancje toksyczne o charakterze białkowym wytwarzane przez liczne bakterie Gram- oraz Gram+, zdolne do zahamowania wzrostu organizmów pokrewnych, lub nawet do ich zabicia, są one kodowane przez plazmidy bakteriocynogenne oraz DNA chromosomalne. Bakteriocyny syntetyzowane są w rybosomach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteriofag

wirus mający zdolność niszczenia bakterii; fag

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikrobiol. wirus atakujący bakterie;

Bakteriofag, fag – wirus atakujący bakterie. Przeważnie dany bakteriofag zdolny jest do infekcji tylko jednego gatunku (a czasem nawet tylko szczepu) bakterii. Bakteriofagi mogą przybierać kształty złożone (buławkowate), pałeczkowate lub wielościenne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteriofagowy

→ bakteriofag

Patrz:bakteriofag

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakteriofobia

chorobliwy lęk przed bakteriami

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakterioid

odmienna od normalnej forma rozwojowa lub zamierająca bakterii, powstała w wyniku niekorzystnych warunków rozwojowych; bakteroid

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakteriolityczny

niszczący bakterie wskutek ich rozpuszczania

przymiotnik

(1.1) biol. chem. niszczący bakterie na drodze bakteriolizy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakterioliza

zjawisko rozpadu bakterii pod wpływem działania przeciwciał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. biologiczny proces zniszczenia bakterii, prowadzący do rozpadu ich ściany komórkowej i śmierci komórki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteriolizyna

przeciwciało powodujące bakteriolizę

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakteriolog

specjalista w dziedzinie bakteriologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mikrobiol. mikrobiolog specjalizujący się w bakteriologii

Bakteriologia – dział mikrobiologii poświęcony badaniu, wykorzystywaniu i zwalczaniu bakterii, a także sprawdzaniu ich ogólnych właściwości.

Podstawy współczesnej bakteriologii stworzył Ludwik Pasteur w XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteriologia

dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. dziedzina mikrobiologii zajmująca się badaniem bakterii, ich budową, sposobem życia, właściwościami oraz ich znaczeniem dla człowieka, zwierząt i roślin;

Bakteriologia – dział mikrobiologii poświęcony badaniu, wykorzystywaniu i zwalczaniu bakterii, a także sprawdzaniu ich ogólnych właściwości.

Podstawy współczesnej bakteriologii stworzył Ludwik Pasteur w XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteriologiczny

odnoszący się do bakteriologii

przymiotnik

(1.1) związany z bakteriologią; dotyczący świata bakterii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakteriolożka

→ bakteriolog

Patrz:bakteriolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakteriomocz

obecność bakterii w moczu; bakteriuria

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. obecność bakterii w moczu;

Bakteriomocz, bakteriuria – stan, w którym stwierdza się obecność bakterii w moczu.

W warunkach prawidłowych mocz jest jałowy, czyli nie występują w nim bakterie, jedynie w dalszej części cewki moczowej, mogą występować bakterie saprofityczne. Drogą wstępującą, ale także drogą krwiopochodną i poprzez ciągłość z otoczenia, może dojść do kolonizacji dróg moczowych. Obecność bakterii w moczu nie jest jednak równoważna z rozpoznaniem zakażenia układu moczowego. Dla rozpoznania zakażenia dróg moczowych konieczne jest stwierdzenie w moczu bakterii uropatogennych (czyli chorobotwórczych w obrębie dróg moczowych), występujących w odpowiedniej liczbie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakterioplankton

Bakterioplankton, bakterie planktonowe – rodzaj planktonu składający się z drobnoustrojów zawieszonych w wodzie. Wiele z nich przemieszcza się aktywnie, lecz ich zdolności lokomocyjne nie wystarczają, by przeciwstawiać się prądom wodnym. Bakterioplankton ma zwykle wymiary mniejsze niż 1 μm, lecz niektóre bakterie autotroficzne są większe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bakterioryza

współżycie bakterii z roślinami wyższymi

Bakterie brodawkowe, bakterie korzeniowe – glebowe bakterie azotowe z rodzaju Rhizobium, Bradyrhizobium, Azorhizobium, Sinorhizobium i Mesorhizobium żyjące w symbiozie z roślinami motylkowatymi, które tworzą na swych korzeniach narośla, tzw. brodawki korzeniowe. Poza wymiennymi grupami należącymi do α-proteobakterii w symbiozę z roślinami wchodzą także Gram-dodatnie bakterie Frankia indukujące brodawki u roślin należących do Betulaceae, Casuarinaceae, Myricaceae, Elaeagnaceae, Rhamnaceae, Rosaceae, Coriariaceae i Datisticaceae. Na początku XXI wieku odkryto, że brodawki korzeniowe u roślin bobowatych mogą być również indukowane przez bakterie nie należące do Rhizobiaceae. Są to bakterie z grupy Methylobacterium i Burkholderia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakterioskopia

badanie bakterii za pomocą mikroskopu

Bakterioskopia – jedno z podstawowych badań w diagnostyce mikrobiologicznej, stanowiące zwykle jej początkowy etap. Jest to obserwacja mikroskopowa (co najmniej kilkunastu pól widzenia) wybarwionego i utrwalonego preparatu (zwykle pod powiększeniem 1000× z zastosowaniem immersji). Techniką barwienia często jest metoda Grama, ze względu na swoją prostotę i uniwersalność. Jednakże wybór metody uwidaczniania bakterii zależy m.in. od rodzaju choroby zakaźnej. Np. przy podejrzeniu gruźlicy rutynowo barwi się bakterie metodą Ziehla-Neelsena, a w przypadku kiły metodą impregnacji srebrem (i obserwuje w mikroskopie z ciemnym polem widzenia). Poza standardowym i powszechnym mikroskopem świetlnym stosuje się również droższy mikroskop kontrastowo-fazowy czy fluorescencyjny. Bakterioskopia jest prostą, generalnie niekosztowną i szybką metodą diagnostyczną; jej wadą jest ograniczona swoistość i czułość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakteriostatyczny

powstrzymujący rozmnażanie się bakterii (np. środek bakteriostatyczny)

przymiotnik

(1.1) biol. związany z bakteriostazą; hamujący rozwój i namnażanie się bakterii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bakteriostatyk

środek bakteriostatyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakterioterapia

metoda leczenia polegająca na uodpornieniu organizmu przez wprowadzenia do niego odpowiednio spreparowanych zawiesin osłabionych lub zabitych bakterii chorobotwórczych lub jadów bakteryjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakterioza

choroba rośliny wywołana przez bakterie

- synonim określenia Choroby bakteryjne
- Bakteriozy roślin – choroby bakteryjne roślin
- współżycie bakterii brodawkowych i roślin motylkowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakteriuria

obecność bakterii w moczu; bakteriomocz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. bakteriomocz.

Bakteriomocz, bakteriuria – stan, w którym stwierdza się obecność bakterii w moczu.

W warunkach prawidłowych mocz jest jałowy, czyli nie występują w nim bakterie, jedynie w dalszej części cewki moczowej, mogą występować bakterie saprofityczne. Drogą wstępującą, ale także drogą krwiopochodną i poprzez ciągłość z otoczenia, może dojść do kolonizacji dróg moczowych. Obecność bakterii w moczu nie jest jednak równoważna z rozpoznaniem zakażenia układu moczowego. Dla rozpoznania zakażenia dróg moczowych konieczne jest stwierdzenie w moczu bakterii uropatogennych (czyli chorobotwórczych w obrębie dróg moczowych), występujących w odpowiedniej liczbie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakteroid

odmienna od normalnej forma rozwojowa lub zamierająca bakterii, powstała w wyniku niekorzystnych warunków rozwojowych; bakterioid

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakterycyd

substancja niszcząca lub hamująca rozwój bakterii, środek bakteriobójczy; bakteriocyd

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakteryjny

przymiotnik od: bakteria

przymiotnik

(1.1) med. biol. związany z bakteriami lub powodowany przez bakterie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baktria

starożytna kraina w Azji Środkowej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. starożytna nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie między Amu-Darią a Hindukuszem;

Baktria (gr. Baktriana, Βακτριανα; pers. Bākhtar; arab. i ind. Bhalika; chiń. 大夏, Dàxià) – starożytna, grecka nazwa krainy położonej obecnie w północnym Afganistanie. Jej stolica to Baktra (Balhika, Bokhdi, obecnie Balch).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baktrian

wielbłąd dwugarbny, żyjący w stanie dzikim na pustyni Gobi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Camelus ferus|Przewalski|ref=tak., duży ssak kopytny z rodziny wielbłądowatych występujący w stanie dzikim na stepach centralnej Azji;

Wielbłąd domowy lub baktrian (Camelus bactrianus) – gatunek ssaka z rodziny wielbłądowatych (Camelidae), należący wraz z wielbłądami dwugarbnymi i jednogarbnymi (dromaderami) do rodzaju wielbłąd (Camelus). Charakteryzuje się średnią wielkością i ciężarem większym od innych współczesnych wielbłądów (osiąga masę do 1 tony, przy długości ciała 3 m), różni się też od wielbłąda jednogarbnego obecnością dwóch garbów i znacznie grubszą sierścią. Gatunki wielbłądów są blisko spokrewnione, mogą się krzyżować, tworząc żywotne, płodne mieszańce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baktrozaur

roślinożerny dinozaur z rodziny hadrozaurów; jaszczur maczugowaty, paraiguanodon

Baktrozaur (Bactrosaurus johnsoni), maczugowaty jaszczur – roślinożerny dinozaur z rodziny hadrozaurów (Hadrosauridae). Spokrewniony z lambeozaurem. Był jednym z pierwszych kaczodziobów nieposiadających grzebienia na głowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baktryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Baktrii

#### Źródła:

Wiktionary

# Baktryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Baktrii

#### Źródła:

Wiktionary

# Baktryjski

→ Baktria

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baktrią, dotyczący Baktrii

Patrz:Baktria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baku

1. zbiornik na ciecze;
2. żegl. górny pokład dziobowej części statku albo pokład nadbudówki dziobowej

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Azerbejdżanu;

Baku (azer. Bakı bɑˈcɯ) – stolica i największe miasto Azerbejdżanu, najstarszy i największy port nad Morzem Kaspijskim. Znajduje się we wschodniej części kraju, na Półwyspie Apszerońskim. Położone jest na wysokości 28 m poniżej poziomu morza, będąc tym samym najniżej położoną stolicą świata oraz największym miastem położonym poniżej poziomu morza. W 2009 roku Baku zamieszkane było przez ponad 2 miliony mieszkańców, co stanowiło niemal 1/4 populacji Azerbejdżanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakufu

szogunat, siogunat;
1. japońska wojskowa administracja feudalna w latach 1992-1868, w której rządy sprawował szogun;
2. okres w historii Japonii, w którym rządy sprawował szogun

Siogunat (jap. 幕府 bakufu; dosł. „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii. Słowo to tłumaczone jest również jako „urząd w namiocie” (ang. tent office) lub „sprawowanie rządów spod namiotu” (ang. tent government), odnosiło się bowiem do kwatery głównej dowódcy wojskowego na polu bitwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakulit

1. wapień z okresu kredowego
2. głowonóg kopalny z grupy amonitów z okresu kredowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. zool. kość prącia występująca u niektórych ssaków;

(1.2) anat. zool. część pokładełka niektórych owadów

- bakulum (łac. baculum) – kość prącia występująca u niektórych ssaków
- bakulum, bakula (łac. baculum) – część pokładełka niektórych owadów

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakun

1. lichy, tani tytoń fajkowy;
2. odmiana machorki uprawiana na dawnej Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rodzaj machorki uprawianej kiedyś na Ukrainie i Wołyniu

(1.2) daw. pośledni, tani tytoń fajkowy

Osoby o nazwisku Bakun:

- Konstantin Bakun (ur. 1985) – rosyjski (wcześniej ukraiński) siatkarz
- Nonna Bakun-Czubarow (1937–2012) − polska geolog
- Piotr Bakun (ur. 1972) – polski koszykarz
- Serhij Bakun (ur. 1962) − ukraiński trener piłkarski
- Stanisław Bakun (1875–1942) – polski wojskowy i weterynarz
- Wojciech Bakun (ur. 1981) – polski polityk i samorządowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakunin

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakunowy

przymiotnik

(1.1) związany z bakunem, dotyczący bakunu, zawierający bakun

#### Źródła:

Wiktionary

# Bakutil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zakład przemysłowy przerabiający padłe zwierzęta i poubojowe resztki zwierzęce na paszę dla zwierząt, żelatynę spożywczą i mydło

Towarzystwo Przemysłowo–Handlowe „Bacutil” – utworzona w 1938 roku sieć zakładów przerabiających odpady pochodzenia zwierzęcego i produkujących dodatki do pasz dla zwierząt. Od daty założenia Towarzystwa uznaje się powstanie przemysłu paszowego w Polsce. Po uruchomieniu w 1948 pierwszych wytwórni pasz w Kutnie, Wrocławiu i Gdańsku, wchodzących w skład CRS Samopomoc Chłopska, w 1958 połączono przemysł paszowy z przetwórstwem odpadków zwierzęcych, tworząc Zjednoczenie Przemysłu Paszowego „Bacutil”. Do 1982 Bacutil wybudował szereg zakładów branżowych, m.in.: w Świeciu (1961) i Szamotułach (1962) oraz kilkanaście wytwórni tzw. „50” i „20” (roczna produkcja w tys. ton). W 1982 nastąpiła kolejna reorganizacja po której Zjednoczenie przybrało nazwę Zrzeszenia Przemysłu Paszowego i Utylizacyjnego „Bacutil” z 144 wytwórniami pasz i 66 zakładami utylizacyjnymi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakuła

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Bakuła:

- Bakuła – polskie nazwisko
- Bogdan Bakuła (ur. 1963) – polski ciężarowiec
- Elżbieta Bakuła (ur. 1935) – polska nauczycielka i działaczka partyjna
- Hanna Bakuła (ur. 1950) – polska malarka, scenograf i kostiumolog
- Leszek Bakuła (1930–1997) – polski pisarz
- Stanisława Bakuła (1925–1989) – polska wycinankarka, pisankarka, tkaczka, hafciarka i koronczarka
- Zygmunt Bakuła (1920–1943) – polski robotnik, żołnierz Gwardii Ludowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bakłaszka

regionalnie: wojskowa manierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bakłażan

roślina jednoroczna warzywna z rodziny psiankowatych, dorastająca do 1 m wysokości; oberżyna, psianka podłużna, gruszka miłosna, jajko krzewiaste

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roln. roślina jednoroczna z gatunku psianka podłużna nazwa systematyczna|Solanum melongena|L.|ref=tak., o jadalnych owocach;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) spoż. warzywo, będące podłużnym, zwykle fioletowoczarnym owocem bakłażana (1.1)

Psianka podłużna (Solanum melongena) – gatunek rośliny z rodziny psiankowatych. Roślina ta znana jest głównie pod zwyczajowymi nazwami jako oberżyna lub bakłażan, ale ma także inne nazwy: gruszka miłosna, jajko krzewiste, bałtarzan i bakman. Pochodzi z tropikalnej Afryki, Egiptu, Arabii i Indii. W Polsce uprawiana wyłącznie w sprzyjających warunkach mikroklimatycznych. Jadalną częścią jest owoc.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bakłażanowy

→ bakłażan

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rośliny bakłażana, związany z rośliną bakłażana

(1.2) kulin. spoż. dotyczący owocu bakłażana, związany z owocem bakłażana, zawierający owoc bakłażana, zrobiony z owocu bakłażana

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor czarnofioletowy lub brunatnofioletowy, taki jak kolor owocu bakłażana

Patrz:bakłażan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bal

gruby, budulcowy pień drzewa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uroczyste przyjęcie, na którym głównym elementem zabawy są tańce;

(1.2) duży, wstępnie obrobiony pień

(1.3) bud. tarcica mająca grubość minimum 5 cm i szerokość nie mniejszą niż dwukrotna grubość

(1.4) daw. duża paczka

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka

(1.6) gw-pl|Bukowina. przyjęcie z okazji chrzcin

Osoby:

- Adam Bal (zm. 1646) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Adam Bal (1867–1927) – polski prawnik i urzędnik terytorialny
- Andrij Bal (1958–2014) – ukraiński piłkarz i trener
- Anton Bal (ur. 1963) – papuaski duchowny rzymskokatolicki
- Antoni Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Duygu Bal (ur. 1987) – turecka siatkarka
- Ewa Bal (ur. 1973) – polska filolog, italianistka
- Maciej Bal (zm. 1511) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Matjasz III Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Michał Bal zm. 1496) – polski duchowny katolicki ,bernardyn
- Mieke Bal (ur. 1946) – holenderska krytyczka i teoretyczka kultury
- Mykoła Bal (1913–1999) – radziecki wojskowy
- Jan Bal (zm. 1480) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jan Bal (zm. 1698) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jan II Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jerzy Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Karol Bal (1934–2022) – polski filozof
- Wojciech Bal (ur. 1963) – polski chemik
- Mikołaj II Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Nicolas Bal (ur. 1978) – francuski kombinator norweski
- Orest Bal (ur. 1960) – ukraiński piłkarz i trener
- Piotr II Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Randall Bal (ur. 1980) – amerykański pływak
- Samuel Bal (1598–1651) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Stanisław Bal (zm. przed 1575) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Stefan Bal – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Walenty Bal (1920–2002) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Zdzisław Bal – polski kierowca wyścigowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bala

gruby, budulcowy pień drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka (do gry)

## Geografia

- Bala – miasto w Walii
- Bala – jezioro w Walii
- Bala – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu
- Băla – gmina w okręgu Marusza w Rumunii
- Bala – wieś w Rumunii
- Bala – gmina w Rumunii
- Bala – wieś w Syrii
- Bala – miasto w Palestynie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balaam

prorok z Mezopotamii

Balaam a. Bileam, syn Beora (hebr. ‏בִּלְעָם‎) – postać biblijna ze Starego Testamentu, prorok błogosławiący naród wybrany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balafon

zachodnioafrykański instrument perkusyjny z grupy idiofonów, popularny m.in. w Senegalu i Burkina Faso

Balafon – tradycyjny zachodnioafrykański instrument perkusyjny z rodziny idiofonów, do dziś bardzo popularny m.in. w takich krajach jak Burkina Faso, Gambia, Gwinea, Mali i Senegal. Odmiana ksylofonu, w którym wysuszone owoce tykwy służą jako pudła rezonansowe. Często w tykwach można spotkać dziury zaklejone cienką folią, która pełni rolę membrany, co nadaje dźwiękowi specyficzne brzęczące brzmienie (tradycyjnie do robienia membran używane były do tego celu bardzo gęste sieci pająków).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balak

- Balak – wieś w Armenii, w prowincji Sjunik
- Balak – postać biblijna ze Starego Testamentu
- Operacja Balak – izraelska operacja wojskowa w 1948 roku

#### Źródła:

Wikipedia

# Balaklawa

potocznie: kominiarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balanchine

[czytaj: BAlanczin] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Balandrować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. hulać

#### Źródła:

Wiktionary

# Balanga

potocznie: impreza, zabawa z dużą ilością alkoholu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Filipinach;

(1.2) geogr. miejscowość w Nigerii

(1.3) geogr. miejscowość w Indiach

- Balanga – polski film z 1993 roku
- Balanga – miasto w prowincji Bataan w regionie Luzon Środkowy na Filipinach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balangować

potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; baletować, imprezować

czasownik niedokonany

(1.1) brać udział w imprezach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balangowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. uczestniczenie w balandze lub w balangach

#### Źródła:

Wiktionary

# Balangowicz

1. osoba często uczestnicząca w balangach;
2. uczestnik balangi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) częsty uczestnik balang, osoba lubiąca imprezować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balangowiczka

1. kobieta często uczestnicząca w balangach;
2. uczestniczka balangi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. częsta uczestniczka balang, kobieta lubiąca imprezować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balangowy

→ balanga

Patrz:balanga

#### Źródła:

SJP.pl

# Balans

1. chwianie się w celu utrzymania równowagi;
2. załatwianie na przemian różnych spraw z zachowaniem równowagi między nimi;
3. przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń równoważnych, składający się z poziomej belki opartej na dwóch słupach; równoważnia, balansjer;
4. drąg używany w niektórych sportach w celu łatwiejszego utrzymania równowagi; balansjer;
5. regulator chodu zegarka, zastępujący wahadło; balansjer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przechylanie się w celu utrzymania równowagi

(1.2) element budowy zegarka mechanicznego regulujący jego chód;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balansista

artysta cyrkowy, wykonujący, w celu zabawienia publiczności, sztuczki cyrkowe na linie zawieszonej na pewnej wysokości nad ziemią

#### Źródła:

SJP.pl

# Balansjer

1. część mechanizmu w postaci dźwigni przenoszącej siły w ruchu zmiennokierunkowym, dawniej stosowana np. w maszynach parowych;
2. przyrząd gimnastyczny do ćwiczeń równoważnych, składający się z poziomej belki opartej na dwóch słupach; równoważnia, balans;
3. drąg używany w niektórych sportach w celu łatwiejszego utrzymania równowagi; balans;
4. regulator chodu zegarka, zastępujący wahadło; balans

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kółko wahadłowe w zegarkach mechanicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balansjera

mały, szybki statek z ożaglowaniem lugra

#### Źródła:

SJP.pl

# Balansjerka

przyrząd do bicia monet wynaleziony w XVI wieku, używany do roku 1830

#### Źródła:

SJP.pl

# Balansować

1. chwiać się, przechylać się w różne strony w celu utrzymania równowagi;
2. potocznie: zręcznie wymijać przeszkody, przechylając ciało w różne strony;
3. potocznie: skłaniać się na przemian ku czemuś; lawirować;
4. dawniej: bawić się, hulać, włóczyć się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) utrzymywać równowagę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balansowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|balansować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Balansówka

ręczna prasa śrubowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Balansowy

przymiotnik od: balans

#### Źródła:

SJP.pl

# Balantydiaza

choroba przewodu pokarmowego wywołana przez pasożytujące w jelitach orzęski

Balantidioza – choroba zakaźna wywoływana przez szparkosza okrężnicy (Balantidium coli), którego żywicielem mogą być: ludzie, świnie, dziki, szympansy i organgutany.

W jej leczeniu stosuje się tetracyklinę (500 mg co 6 godzin przez 7–10 dni) lub metronidazol (750 mg co 8 godzin przez 5 dni).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balas

1. mała ozdobna kolumienka, element balustrady; tralka; balaska;
2. potocznie: stolec o podłużnym kształcie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. pionowy element balustrady w formie słupka lub kolumienki;

(1.2) pot. przen. stolec o podłużnym kształcie

Balas (także balasek, balaska, tralka) – pionowy element balustrady schodów, balkonu, tarasu lub ustawiane nad gzymsem głównym, złożony na ogół z jednej lub dwóch kolumienek o gruszkowato wybrzuszonym trzonie, zwanych też lalkami, wsparty na bazie, zwieńczony zazwyczaj plintą, podpierający poręcz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balasa

słupek balustrady rzeźbiony lub toczony; balas

#### Źródła:

SJP.pl

# Balasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; siad, w którym kolana są połączone, pośladki spoczywają na piętach, a tułów leży na udach, głowa luźno zwisa, ramiona wzdłuż łydek

Balasana (zapis stylizowany: BALASANA) – trzeci singel polskiego piosenkarza Sobla z jego trzeciego albumu studyjnego, zatytułowanego Napisz jak będziesz. Singel został wydany 10 kwietnia 2025.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Balaścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balast

#### Źródła:

Wiktionary

# Balasek

zdrobnienie od: balas

#### Źródła:

SJP.pl

# Balaska

mała ozdobna kolumienka, element balustrady; tralka; balas

Balas (także balasek, balaska, tralka) – pionowy element balustrady schodów, balkonu, tarasu lub ustawiane nad gzymsem głównym, złożony na ogół z jednej lub dwóch kolumienek o gruszkowato wybrzuszonym trzonie, zwanych też lalkami, wsparty na bazie, zwieńczony zazwyczaj plintą, podpierający poręcz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balast

1. specjalne obciążenie, stosowane głównie na statkach, łodziach podwodnych i balonach, służące do regulacji równowagi i głębokości zanurzenia lub wysokości lotu;
2. niepotrzebne, szkodliwe obciążenie czymś; coś zbytecznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. obciążenie stosowane głównie do obniżenia środka ciężkości i poprawienia stateczności;

(1.2) mors. na okrętach podwodnych zbiornik otaczający kadłub napełniany w chwili zanurzenia i opróżniany w chwili wynurzania

(1.3) lotn. w balonach i sterowcach: dodatkowy ładunek służący do zrzucania w ramach regulowania tempa wznoszenia się i opadania

(1.4) przen. zbędny ciężar psychiczny lub fizyczny

Balast – dodatkowy element lub ładunek, którego podstawową cechą jest znaczny ciężar, wykorzystywany na różnego rodzaju statkach wodnych (zarówno nawodnych, jak i podwodnych), pojazdach lądowych specjalnego przeznaczenia, oraz statkach powietrznych. Wykorzystywany także we wszystkich rodzajach modeli statków i pojazdów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balastować

1. obciążać coś balastem, np. statek, balon itp.;
2. w sporcie: wychylać się w celu zapewnienia równowagi, np. na wirażu z motocykla z przyczepą, z sanek sportowych, jachtu;
3. podsypywać żwir, tłuczeń pod podkłady torów kolejowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Balastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. lotn. obciążanie balastem

Balastowanie – w terminologii żeglarskiej przeciwdziałanie momentowi przechylającemu jednostkę będącemu wynikiem oddziaływania wiatru z ożaglowaniem. Może być wykonywane przez załogę poprzez przejście na burtę nawietrzną oraz np. wykorzystanie trapezu lub zapewnione przez odpowiednio umieszczony ciężar zwany balastem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Balastowy

związany z balastem, dotyczący balastu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balastem, dotyczący balastu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balata

1. drzewo z rodziny sączyńcowatych; zwięźla;
2. substancja otrzymywana z soku tego drzewa

- Balata – obóz palestyńskich uchodźców na Zachodnim Brzegu Jordanu
- balata – rodzaj żywicy
- Jardin de Balata – ogród botaniczny na Martynice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balaton

jezioro na Węgrzech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro na Nizinie Panońskiej, największe jezioro Węgier;

Balaton, Jezioro Błotne – największe jezioro Węgier i zarazem Europy Środkowej, położone w południowo-zachodnich Węgrzech, w obrębie komitatów Somogy, Veszprém i Zala, na Nizinie Panońskiej, u południowych podnóży Lasu Bakońskiego, około 80 km od Budapesztu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balatoński

→ Balaton

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Balatonem, dotyczący Balatonu

Patrz:Balaton

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balayage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, baleyage

Balejaż, balayage (z fr. balayage – zamiatanie) – technika fryzjerska koloryzacji włosów, polegająca na nakładaniu pędzlem na niektóre, cienkie pasma włosów farby o różnych tonach. Rezultat powinien być zbliżony do naturalnych różnic kolorystycznych pasm włosów. Do balejażu używa się od trzech do sześciu odcieni farby. Farbowanie takie ma na celu uzyskanie optycznego efektu nadania fryzurze objętości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balazs

Osoby o tym nazwisku:

- Andrei Balazs (ur. 1986) – rumuński skoczek narciarski
- Artur Balazs (ur. 1952) – polski polityk

#### Źródła:

Wikipedia

# Balbecki

→ Baalbek (miasto w Libanie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baalbekiem, dotyczący Baalbeku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balbierski

przymiotnik od: balbierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Balbierz

dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balwierz, barbierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Balbina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Balbina – żeński odpowiednik imienia Balbin (znaczącego „jąkała”) o pochodzeniu łacińskim.

W XXI wieku imię rzadkie. W styczniu 2025 roku w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 986 kobiet o imieniu Balbina nadanym jako imię pierwsze. Dla porównania, najczęściej nadane jako imię pierwsze – Anna, nosi 1068330 osób.

Balbina imieniny obchodzi: 11 marca, 31 marca i 2 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balbineczka

zdrobnienie od: Balbina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Balbininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Balbiny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Balbinka

zdrobnienie od: Balbina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Balboa

waluta Panamy równa 100 centesimom

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. waluta Panamy;

Balboa – jednostka monetarna Republiki Panamy. Nazwa waluty pochodzi od nazwiska hiszpańskiego konkwistadora Vasco Núñeza de Balboa. Kod waluty to PAB. Balboa zastąpiła dolar amerykański, używany wcześniej. Obecnie Panama nie ma własnych banknotów, w obiegu jest dolar amerykański. Kurs balboa jest powiązany w stosunku 1:1 z dolarem amerykańskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balbutologopedia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział logopedii, dotyczy zaburzeń mowy związanych z jąkaniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Balcar

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Balcer

1. imię męskie;
2. nazwisko

Geografia:

- Balcer – przysiółek wsi Skaje w Polsce, położony w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn

Osoby noszące nazwisko Balcer:

- Adam Balcer (ur. 1976) – polski politolog
- Bogdan Balcer (1936–2018) – polski historyk
- Łukasz Balcer (ur. 1935) – polski prawnik i polityk
- Mieczysław Balcer (1906–1995) – polski piłkarz i lekkoatleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balcerak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Balcerek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Balcerowicz

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Balcerowicz:

- Bogdan Jan Balcerowicz (ur. 1939) – polski pisarz, poeta i dziennikarz
- Bolesław Balcerowicz (ur. 1943) – polski wojskowy
- Ewa Balcerowicz (ur. 1953) – polska ekonomistka
- Leszek Balcerowicz (ur. 1947) – polski polityk i ekonomista
- Piotr Balcerowicz (ur. 1964) – polski orientalista i filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balcerowiczowski

→ Balcerowicz

Patrz:Balcerowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Balcerowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Balcerski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Balcerzak

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Balcerzak:

- Alojzy Balcerzak (1930–2021) – polski grafik, malarz, artysta plastyk, popularyzator sztuki i wykładowca
- Andrzej Balcerzak (1925–2017) – polski aktor
- Feliks Balcerzak (1910–1996) – polski wojskowy i działacz społeczny
- Jerzy Balcerzak (ur. 1942) – polski geodeta i kartograf
- Józef Balcerzak (1903–1942) – polski działacz robotniczy
- Józef Balcerzak (1909–?) – polski działacz ludowy i polityk
- Klaudiusz Balcerzak (ur. 1944) – polski przedsiębiorca, samorządowiec i polityk
- Marian Balcerzak (1949–2000) – polski piłkarz
- Michał Balcerzak – polski prawnik
- Piotr Balcerzak (ur. 1975) – polski lekkoatleta, sprinter
- Sebastian Balcerzak (ur. 1980) – polski koszykarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balcewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baldach

1. rodzaj kwiatostanu, np. cebuli, marchwi;
2. dawniej: baldachim (osłona z tkaniny)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rodzaj kwiatostanu i owocostanu;

(1.2) włók. rodzaj wschodniej jedwabnej tkaniny, złotogłów bagdadzki

(1.3) przest. zob. baldachim.

Baldach (łac. umbella) – u roślin rodzaj kwiatostanu, w którym pojedyncze kwiaty wyrastają na mniej więcej jednakowej długości szypułkach z jednego miejsca na szczycie pędu. Najwcześniej rozkwitają kwiaty zewnętrzne, czym bliżej środka, tym później.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baldachim

osłona z tkaniny w kształcie daszka na drążkach, przenośna albo umocowana nad tronem, amboną itp.; baldach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osłona umocowana nad tronem, łożem lub rozpostarta na drążkach, wykonana z ozdobnej tkaniny

(1.2) archit. dekoracyjny element w kształcie wieżyczki lub aediculi, umieszczony nad ołtarzem, amboną, posągiem, nagrobkiem itp.

(1.3) lotn. środkowa część płata nośnego umieszczonego nad kadłubem samolotu dwupłatowego lub jednopłatowego w układzie parasol;

Baldachim (łac. baldakinus, z wł. baldacchino) – podstawowe znaczenia to:

- w architekturze motyw dekoracyjny, zadaszenie w formie wieżyczki, ozdobnego daszku lub aediculi stanowiący oprawę posągów lub jako wsparty na kolumnach albo filarach - osłaniający nagrobki (np. renesansowy baldachim nad nagrobkiem Władysława Jagiełły w katedrze na Wawelu).
- we wnętrzach kościołów osłona nad głównym ołtarzem, stallami, amboną lub fotelem dostojników, przenośna lub stała, w formie kopuły, nadwieszona lub podparta kolumnami, zwieńczona akcentem plastycznym, od dołu ozdobiona frędzlami lub lambrekinem. Od strony wewnętrznej czasami ozdobiona malowanym gwiaździstym niebem.
- osłona w kształcie daszka, przenośna lub stała, z tkaniny, drewna, rozpięta nad tronem, łóżkiem itp. pełniąca rolę funkcjonalną lub honorową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baldachimowy

związany z baldachimem

przymiotnik

(1.1) związany z baldachimem; wyposażony w baldachim; w kształcie baldachimu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baldachogrono

rodzaj kwiatostanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baldachokształtny

przypominający kształtem baldach

#### Źródła:

SJP.pl

# Baldachokwiatowe

rząd roślin z baldaszkowatymi kwiatostanami; Umbelliflorae

#### Źródła:

SJP.pl

# Baldachokwiatowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; araliowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Baldachokwiatowy

o cechach baldachokwiatowych (rząd roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Baldachowaty

podobny do baldachu (kwiatostanu)

przymiotnik

(1.1) bot. mający kształt baldachu, przypominający baldach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baldaszek

zdrobnienie od: baldach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baldaszkowate

rodzina roślin zielnych z klasy dwuliściennych, o kwiatach zebranych w baldachy i pustych łodygach, występujących głównie w strefach umiarkowanych i ciepłych półkuli północnej; selerowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Apiaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu selerowców;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baldaszkowaty

1. o cechach baldaszkowatych (rodzina roślin);
2. mający kształt baldaszka

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny baldaszkowatych

(1.2) mający kształt baldaszka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baldaszkowiec

srogoń baldaszkowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny tasznikowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baldaszkowy

związany z baldaszkiem, dotyczący baldaszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Baldasznik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bot. agapant, nazwa systematyczna|Agapanthus|L’Hér.|ref=tak.

#### Źródła:

Wiktionary

# Baldur

w mitologii nordyckiej: syn Odyna i Frigg, symbol dobra, piękna i mądrości

Baldur (również Baldr, Balder) – w mitologii nordyckiej syn Odyna i Frigg, małżonek bogini Nanny, ojciec Forsetiego; symbol dobra, piękna i mądrości.

Był ulubieńcem wszystkich bogów. W Asgardzie miał własny dwór zwany Breidablik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baldurek

baldurek pręgowany, baldurek pstrokaty - gatunki chrząszczy z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Baldwin

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.;

## Geografia

### Kanada

- Baldwin – gmina

### Nowa Zelandia

- Baldwin Street – ulica w Dunedin

### Stany Zjednoczone

- Baldwin – półwysep
- Baldwin – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Duval
- Baldwin – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Banks
- Baldwin – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Randolph
- Baldwin – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jackson
- Baldwin – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii St. Mary
- Baldwin – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
- Baldwin – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Lake
- Baldwin – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chemung
- Baldwin – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Nassau
- Baldwin – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
- Baldwin – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix
- Baldwin – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix
- Baldwin (ang. Baldwin Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Delta
- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Iosco
- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Sherburne
- Baldwin (ang. Baldwin Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chemung
- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Chatham
- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Barnes
- Baldwin (ang. Baldwin Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny
- Baldwin (ang. Baldwin Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix
- hrabstwo Baldwin (ang. Baldwin County) – w stanie Alabama
- hrabstwo Baldwin (ang. Baldwin County) – w stanie Georgia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baldwina

imię żeńskie

Baldwina – żeński odpowiednik imienia Baldwin.

Baldwina imieniny obchodzi:

- 22 marca, jako wspomnienie bł. Baldwina z Boucle;
- 21 sierpnia, jako wspomnienie św. Baldwina z Rieti;
- 6 października, jako wspomnienie bł. Baldwina z Pizy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balearczyk

mieszkaniec Balearów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Balearów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balearka

mieszkanka Balearów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Balearów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balearski

→ Baleary

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Balearów

(1.2) dotyczący Morza Balearskiego

Patrz:Baleary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baleary

archipelag na Morzu Śródziemnym

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego;

(1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna Królestwa Hiszpanii obejmująca wyspy Baleary (1.1)

Baleary (hiszp. Islas Baleares, kat. Illes Balears) – region Hiszpanii obejmujący archipelag w zachodniej części Morza Śródziemnego o powierzchni 5014 km². Baleary liczą ok. 1,07 mln mieszkańców. Znajduje się w pobliżu wschodniego hiszpańskiego wybrzeża. Archipelag składa się z kilku wysp, z czego trzy największe to Majorka, Minorka i Ibiza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balecik

zdrobnienie od: balet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baleja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. balia

#### Źródła:

Wiktionary

# Balejaż

farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balayage, baleyage

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. sposób farbowania włosów polegający na nakładaniu pędzelkiem na wybrane cieniutkie pasma farby o różnych odcieniach; także fryzura powstała w wyniku tego zabiegu

Balejaż, balayage (z fr. balayage – zamiatanie) – technika fryzjerska koloryzacji włosów, polegająca na nakładaniu pędzlem na niektóre, cienkie pasma włosów farby o różnych tonach. Rezultat powinien być zbliżony do naturalnych różnic kolorystycznych pasm włosów. Do balejażu używa się od trzech do sześciu odcieni farby. Farbowanie takie ma na celu uzyskanie optycznego efektu nadania fryzurze objętości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. belka

#### Źródła:

Wiktionary

# Balena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. wieloryb

#### Źródła:

Wiktionary

# Balenit

1. ulepszone drewno warstwowe, stosowane w konstrukcjach lotniczych
2. dawniej: sztuczny fiszbin

Balenit – rodzaj uszlachetnionej sklejki, która charakteryzuje się bardzo dużą wytrzymałością na rozrywanie. Prasowanie balenitu odbywa się na gorąco, gdzie warstwy brzozowego forniru są nasiąknięte NaOH oraz nasączone żywicą fenoloformaldehydową. Materiał ten stosowany jest do wytwarzania foremników do tłoczenia części blaszanych w różnych konstrukcjach lotniczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baleno

samochód typu Suzuki Baleno

„Baleno” – nazwa noszona na przestrzeni dziejów przez okręty Regia Marina i Marina Militare:

- „Baleno” – awizo z lat 60. XIX wieku
- „Baleno” – niszczyciel typu Folgore z okresu międzywojennego i II wojny światowej
- „Baleno” (P492) – okręt patrolowy typu Lampo z lat 60. XX wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balerina

baleryna;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tancerka, solistka zespołu baletowego

(1.2) pot. damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

Balerina (baletnica) – osoba uprawiająca taniec baletowy. Zobacz także: primabalerina.

- Balerina – film animowany z 2016 roku
- Balerina – film dokumentalny z 2006 roku
- Balerina na łodzi – film z 1969 roku
- „Ballerina” – singel Malou Prytz z 2020 roku
- „Ballerina” – piosenka Namie Amuro z 2014 roku
- Ballerina – film z 1966 roku w reżyserii Normana Campbella

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balerinka

rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. obuw. damskie lekkie czółenko, wzorowane na baletkach, na płaskim obcasie lub bez obcasa, często obszyte elastyczną taśmą lub gumą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balerinki

obuwie damskie, czółenka na płaskim obcasie; balerynki, baleriny

#### Źródła:

SJP.pl

# Baleriny

baleryna;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Baleron

rodzaj wędliny wyrabianej z karkówki wieprzowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. rodzaj wędzonej lub gotowanej wędliny z peklowanej karkówki bez kości, w osłonce naturalnej lub sztucznej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. ktoś otyły

Baleron – wędlina (wędzonka) wyrabiana z peklowanego i wędzonego karczku wieprzowego. Jest obok szynki najwyżej cenioną polską wędliną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baleryna

balerina;
1. tancerka, solistka zespołu baletowego;
2. rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; balerynka, balerinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Balerynka

rodzaj czółenka damskiego na płaskim obcasie z wydłużonym noskiem, obszytego gumką; baleryna, balerina, balerinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Balerynki

obuwie damskie, czółenka na płaskim obcasie; balerinki

#### Źródła:

SJP.pl

# Balet

1. rodzaj widowiska teatralnego będącego połączeniem tańca artystycznego, muzyki i fabuły; utwór muzyczny będący kanwą takiego widowiska;
2. grupa tancerzy, zespół tańczący w teatrze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. rodzaj tanecznego widowiska teatralnego;

(1.2) muz. utwór muzyczny napisany specjalnie dla baletu (1.1)

(1.3) pot. skład osobowy tancerzy, biorący udział w balecie (1.1) lub inny widowisku tanecznym

Termin balet (z fr. ballet, a to z wł. balletto zdrobnienie od ballo „taniec”) ma kilka powiązanych z sobą znaczeń:

- rodzaj widowiska teatralnego, w którym głównym środkiem wyrazu jest taniec, wykonywany przez tancerzy według choreografii z towarzyszeniem muzyki, na tle dekoracji;
- zespół baletowy (na przykład balet Teatru Wielkiego, od 29 kwietnia 2009 roku Polski Balet Narodowy);
- utwór muzyczny napisany specjalnie dla widowiska baletowego;
- całokształt sztuki baletowej danej epoki lub kraju (na przykład: balet romantyczny, balet polski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baletka

(najczęściej w liczbie mnogiej - baletki) but przeznaczony do tańca w balecie albo przypominający taki but, ale noszony na co dzień

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. środ. teatr. lekki pantofel przystosowany do tańca na palcach, stosowany w balecie

(1.2) kulin. (bitka), ciasteczko biszkoptowe przełożone marmoladą lub powidłami i posypane makiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baletki

pantofle o sztywnej podeszwie dla tancerek, pozwalające wykonywać kroki taneczne na czubkach palców

Baletki – buty do tańca klasycznego i treningu w balecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baletmistrz

kierownik zespołu baletowego; osoba zajmująca się reżyserowaniem i choreografią przedstawień

Baletmistrz (zapis stylizowany: BALETMISTRZ) – jedenasty album studyjny polskiego rapera Bonsona. Wydawnictwo ukazało się 27 września 2024 nakładem wytwórni muzycznej Def Jam Recordings w dystrybucji Universal Music Polska.

Album jest utrzymany w stylu muzyki hip-hop. Składa się z wersji standardowej (1 CD).

Płyta dotarła do 8. miejsca polskiej listy sprzedaży – OLiS.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baletmistrzowski

dotyczący baletmistrza

przymiotnik

(1.1) związany z osobą lub stanowiskiem baletmistrza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baletmistrzyni

1. tancerka występująca w balecie;
2. kierowniczka zespołu baletowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Baletnica

1. tancerka występująca w balecie;
2. potocznie: kobieta, która dobrze tańczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaw. szt. kobieta, która tańczy w balecie

(1.2) pot. kobieta, dziewczynka tańcząca perfekcyjnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baletniczka

zdrobnienie od: baletnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: baletnica

(1.2) dziewczynka-baletnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baletniczy

dawniej: baletowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Baletnik

tancerz w balecie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. szt. mężczyzna, który tańczy w balecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baletoman

miłośnik baletu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wielki miłośnik baletu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baletomania

uwielbienie baletu, fascynacja sztuką baletową

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielkie zainteresowanie baletem, zamiłowanie do baletu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baletomanka

→ baletoman

Patrz:baletoman

#### Źródła:

SJP.pl

# Baletować

potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; balangować, imprezować

#### Źródła:

SJP.pl

# Baletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. uczestniczenie w potańcówkach, zabawach towarzyskich, zakrapianych spotkaniach

#### Źródła:

Wiktionary

# Baletowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest baletowe; cecha tych, którzy są baletowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Baletowy

związany z baletem, dotyczący baletu

przymiotnik relacyjny

(1.1) choreogr. dotyczący baletu, zajmujący się baletem, skupiający się na balecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balety

potocznie: zabawa taneczna; tańce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. spotkanie towarzyskie, podczas którego tańczy się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baley

[czytaj: balej] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baleyage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, balayage

#### Źródła:

SJP.pl

# Bali

gatunek bydła występującego na wyspach indonezyjskich, dawniej dziki, obecnie udomowiony

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. indonezyjska wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Indonezji obejmująca wyspę Bali (1.1) i kilka mniejszych;

(1.3) geogr. cieśnina łącząca Morze Balijskie z Oceanem Indyjskim;

(1.4) geogr. miasto w Kamerunie, w Regionie Północno-Zachodnim, na zachód od Bamenda;

(1.5) geogr. niewielka miejscowość turystyczna w Grecji, na północnym wybrzeżu Krety;

(1.6) astr. planetoida o numerze 770 z grupy pasa głównego asteroid;

## Lokalizacje

- Bali – wyspa w Indonezji
- Bali – prowincja w Indonezji
- Bali – cieśnina w Indonezji
- Bali – morze w Indonezji
- Bali – miasto w Kamerunie
- Bali – miejscowość na Krecie
- Bali – dzielnica Nowego Tajpej na Tajwanie
- (770) Bali – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balia

duże, drewniane naczynie do prania bielizny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. rodzaj płytkiej, dużej wanny do prania;

(1.2) daw. gw-pl|Kraków. wanna (do kąpieli)

Balia (baleja, z niem. gwar. Balje) – duże i płytkie naczynie do ręcznego prania domowej bielizny.

Pierwotnie wykonywane z drewnianych klepek, krągłe lub wydłużone, szerokie i płytkie. Podobnie jak beczka, spajane obręczami drewnianym (z leszczyny) bądź z taśmy stalowej, zwanej bednarką. Rzemieślniczo sprzęt ten wytwarzali bednarze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balice

wieś w województwie małopolskim

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce;

(1.2) pot. Międzynarodowy Port Lotniczy Kraków-Balice;

W Polsce

- Balice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Janikowo
- Balice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Balice – część wsi Wiśniowa w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Wiśniowa
- Balice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balicki

→ Balice

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Balicami, dotyczący Balic

Osoby o nazwisku Balicki/Balicka:

- Anna Balicka (ur. 1963) – polska siatkarka
- Danuta Balicka (1932–2020) – polska aktorka
- Ewa Balicka-Witakowska (ur. 1948) – polska historyk stuki, etiopistka
- Gabriela Balicka-Iwanowska (1867–1962) – polska botanik i polityk
- Natalia Balicka (1917–2009) – polska mikrobiolog
- Andrzej Balicki (zm. 1420) – polski rycerz
- Anton Balicki (1891–1937) – białoruski działacz narodowy
- Antoni Balicki (1882–1956) – polski pedagog i pisarz
- Bogusław Balicki (1937–2010) – polski malarz i projektant graficzny
- Cezary Balicki (ur. 1958) – polski brydżysta i szachista
- Franciszek Klemens Balicki (zn. 1708) – polski kaznodzieja i teolog
- Grigorij Balicki (1906–1989) – radziecki dowódca partyzancki i działacz partyjny
- Jan Balicki (1869–1948) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Jan Balicki (1901–1990) – polski dyplomata i prawnik
- Józef Balicki (1924–2014) – polski architekt
- Kostiantyn Balicki (ur. 1987) – ukraiński zapaśnik
- Marek Balicki (ur. 1953) – polski lekarz i polityk
- Marian Balicki (1952–2019) – polski duchowny rzymskokatolicki, poeta
- Ryszard Balicki (ur. 1968) – polski prawnik, konstytucjonalista
- Stanisław Balicki (zm. ok. 1545) – polski szlachcic, rotmistrz królewski
- Stanisław Balicki (1909–1978) – polski polonista
- Stefan Balicki (1899–1943) – polski pisarz
- Stefan Balicki (1913–1993) – polski metalurg
- Szczepan Balicki (1929–2017) – polski prawnik i polityk
- Tadeusz Balicki (1857–1921) – polski inżynier komunikacji i socjolog
- Wincenty Balicki (1798–1844) – polski duchowny, kaznodzieja, działacz kulturalny i pisarz
- Władysław Balicki (1941–2019) – polski ekonomista
- Zdzisław Balicki (1930–1995) – polski dziennikarz, działacz partyjny i polityk
- Zygmunt Balicki (1858–1916) – polski socjolog i polityk
- Zygmunt Balicki (1888–1959) – polski inżynier i polityk

Patrz:Balice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baliczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zdrobn. od: bal

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. piłeczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Baligród

wieś w Polsce

Baligród – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Baligród.

Leży w dolinie rzeki Hoczewki. Jest siedzibą gminy Baligród. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską w 1634, zdegradowany w 1919.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Baligród. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim. Od 1 stycznia 1999 do 1 stycznia 2002 w powiecie bieszczadzkim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baligrodzianin

mieszkaniec Baligrodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Baligrodzianka

mieszkanka Baligrodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Baligrodzki

→ Baligród

Patrz:Baligród

#### Źródła:

SJP.pl

# Balijczyk

mieszkaniec Bali

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balijka

mała balia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balijski

→ Bali (wyspa indonezyjska)

przymiotnik

(1.1) związany z wyspą Bali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język balijski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balik

zabawa przy muzyce dla dzieci

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zdrobn. od: bal

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. piłeczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balin

Literatura:

- Balin – postać literacka; rycerz z legend arturiańskich
- Balin – postać literacka; krasnolud ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia

Miejscowości w Polsce:

- Balin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
- Balin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rypin
- Balin – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Balin – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Chrzanów

#### Źródła:

Wikipedia

# Balinger

mały statek żaglowy używany w XIII–XV wieku; berlinger

#### Źródła:

SJP.pl

# Baliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Balisa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. nadajnik lub transponder w torze, między szynami, umożliwiający lokalizowanie pociągów

Balisa – urządzenie montowane w pobliżu toru pojazdów szynowych, służące do transmisji danych między tym urządzeniem a pojazdem lub między pojazdem a tym urządzeniem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Balisong

niewielki, składany nóż do walki wręcz; motylek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balista

starożytna i średniowieczna oblężnicza machina wojenna kształtem często zbliżona do kuszy, która służyła do miotania kul kamiennych i kłód okutych żelazem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. starożytna i średniowieczna machina oblężnicza;

Balista (od gr. βαλλειν – „rzucać”) – starożytna neurobalistyczna machina miotająca, najczęściej używana przy oblężeniu miast i umocnień, wystrzeliwująca pociski (belki lub kamienie) po torze płaskim.

Wynalazek machiny wyrzucającej strzały lub kamienie stromotorowo przez sztywne ramiona, których końce zamocowane były na sprężystych powrozach z końskiego włosia, przypisuje się mieszkańcom Syrii, około 500 roku p.n.e. Podobną broń miotającą pociski płaskotorowo w tym samym czasie wynaleźli też Fenicjanie, ale dopiero po przejęciu tej technologii przez starożytnych Greków można mówić o jej rozwinięciu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balistokardiograf

aparat do badania układu krążenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Balistokardiografia

metoda badania układu krążenia za pomocą balistokardiografu

Balistokardiografia (bkg) – nieinwazyjna metoda diagnostyczna, stosowana do rejestrowania mechanicznej czynności serca. Metoda opiera się na rejestracji ruchów ciała wywołanych skurczami mięśnia sercowego – zgodnie z III zasadą dynamiki występuje odrzut ciała w kierunku przeciwnym do wyrzucanej krwi przez serce. Balistokardiogram pokazuje kierunek oraz przyspieszenie tego ruchu odrzutowego.

Początki balistokardiografii wiążą się z pracami Isaaca Starra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balistokardiograficzny

przymiotnik

(1.1) med. związany z balistokardiografią

#### Źródła:

Wiktionary

# Balistokardiogram

zapis rytmicznych drgań ciała uzyskany w czasie badania układu krążenia metodą balistokardiografii

#### Źródła:

SJP.pl

# Balistyczny

przymiotnik od: balistyka

przymiotnik

(1.1) związany z balistyką, dotyczący balistyki

(1.2) taki, który leci po krzywej balistycznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balistydy

rodzina ryb morskich z rzędu najeżkokształtnych; rogatnicowate

Rogatnicowate, balistydy (Balistidae) – rodzina morskich ryb rozdymkokształtnych (Tetraodontiformes). Pomimo smacznego mięsa mają niewielkie znaczenie gospodarcze, ponieważ niektóre gatunki są uznawane za trujące dla człowieka. Popularne w akwarystyce, choć należą do ryb agresywnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balistyk

specjalista w zakresie balistyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Balistyka

nauka o ruchu pocisków, będąca podstawą przy projektowaniu broni, amunicji i pocisków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka badająca ruch pocisków;

Balistyka (z gr. βάλλειν ballein „rzut”) – nauka o miotaniu i ruchu pocisków oraz rakiet. Została zapoczątkowana w średniowieczu. Jest podstawą projektowania amunicji i broni oraz sporządzania danych potrzebnych przy strzelaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balistyt

proch bezdymny, opracowany w roku 1888 przez Alfreda Nobla, stosowany jako paliwo rakietowe, proch artyleryjski itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baliszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baliw

urzędnik biorący udział w postępowaniu sądowym i egzekucji wyroków sądowych w średniowiecznej Anglii i Francji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. adm. w przedrewolucyjnej Francji: urzędnik stojący na czele baliwatu (seneszalii), początkowo wędrowny, pełnił role administracyjne, podatkowe, wojskowe a zwłaszcza sądownicze

(1.2) hist. na Wyspach Brytyjskich: urzędnik zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych

(1.3) w niektórych krajach anglosaskich: pomocnik szeryfa lub urzędnik sądowy zajmujący się utrzymaniem porządku na sali sądowej

(1.4) hist. urzędnik zakonny zajmujący się zarządem baliwatu

Baliw (ang. bailiff, z łacińskiego baiulus – goniec, wychowawca, nauczyciel) – w średniowiecznej Anglii i Francji urzędnik, zajmujący się utrzymaniem porządku w toku postępowania sądowego oraz egzekucją wyroków sądowych. Współcześnie termin używany w krajach anglosaskich dla określenia pomocnika szeryfa lub urzędnika sądowego zajmującego się utrzymaniem porządku na sali sądowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baliwat

struktura organizacyjna w niektórych zakonach rycerskich, pośrednia między przeoratem a komandorią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. w przedrewolucyjnej Francji: jednostka administracyjna na czele której stał baliw;

(1.2) hist. rel. jednostka organizacyjna w niektórych zakonach, pośrednia między przeoratem a komandorią;

- Baliwat – jednostka terytorialna we Francji ancien régime’u
- Baliwat – jednostka administracyjno-terytorialna w organizacji zakonów rycerskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balizuar

rodzaj ssaka z rodziny łasicowatych

Balizuar (Arctonyx) – rodzaj ssaków z podrodziny Melinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balkon

płyta na zewnątrz budynku połączona z pomieszczeniem wewnętrznym otoczona balustradą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wystająca z budynku płyta ograniczona balustradą

(1.2) teatr. piętro widowni

Balkon – element architektoniczny budynku, nadwieszony, posiadający formę otwartą. Stanowi część składową lokalu (mieszkania) i zazwyczaj powiązany jest z pomieszczeniem reprezentacyjnym. Jest to przestrzeń użytkowa – umożliwiająca lepszy, wzrokowy kontakt z otoczeniem i rekreacyjna – stanowiąca połączenie wnętrza budynku z zewnętrzem, będąca namiastką „zielonej izby” lub tarasu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balkonetka

biustonosz o niskim, poziomym kroju, podnoszący dekolt poprzez wypchnięcie piersi w górę i skierowanie ich ku środkowi klatki piersiowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Balkonik

1. mały balkon;
2. urządzenie pomagające poruszać się osobie niepełnosprawnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. mały balkon

(1.2) urządzenie na kółkach pomagające przemieszczać się osobie niepełnosprawnej

Chodzik dla seniora, balkonik – urządzenie na kółkach pomagające przemieszczać się osobie starszej lub niepełnosprawnej.

Ze względu na konstrukcję wyróżnia się różnego typu chodziki/balkoniki:

- balkonik sztywny, nazywany także balkonikiem statycznym, to urządzenie o prostszej konstrukcji bez kół. Balkonik statyczny posiada antypoślizgowe nakładki na nogach, a spacer z nim wymaga od seniora nieco siły i samozaparcia – trzeba bowiem przy każdym kroku oderwać balkonik od ziemi;
- balkonik kroczący, model ruchomy, który podczas spaceru seniora dopasowuje się do zakresu ruchu jego ciała;
- balkonik na kółkach (też: chodzik, rollator) jest przeznaczony dla osób, które nie mają problemu z równowagą. Kółka ułatwiają płynne poruszanie się, ale stanowią też największe niebezpieczeństwo sytuacji, w której osoba traci równowagę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balkoning

skakanie z balkonu do basenu hotelowego lub z jednego balkonu na drugi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skakanie do basenu z balkonu hotelowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balkoningowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący balkoningu

#### Źródła:

Wiktionary

# Balkonolodżia

rodzaj lodżii; balkonologgia

#### Źródła:

SJP.pl

# Balkonologgia

rodzaj lodżii; balkonolodżia

#### Źródła:

SJP.pl

# Balkonowy

przymiotnik od: balkon

przymiotnik

(1.1) związany z balkonem, dotyczący balkonu; stanowiący część balkonu; dziejący się na balkonie

(1.2) związany z balkonem (piętrem widowni w teatrach, kinach itp.)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balkuniorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. osoba mieszkająca na wsi lecz nie zajmująca się rolnictwem

#### Źródła:

Wiktionary

# Ballada

1. gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy różnych rodzajów literackich: epiki, liryki i dramatu,
2. utwór muzyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. wierszowany utwór opisujący niezwykłe wydarzenia;

(1.2) muz. nastrojowy utwór

Ballada – gatunek synkretyczny, łączący w sobie cechy liryki (nastrojowość, emocjonalność), epiki (fabuła, narrator) i dramatu (dialogi), którego tematem są niezwykłe wydarzenia. Jej nazwa pochodzi od włoskiego ballare (tańczyć), co wskazuje na włosko-prowansalskie początki (zobacz: balada). Romantyczna ballada nawiązuje do ludowych pieśni, które między XIII a XIV w. pojawiły się w Danii i Szkocji. Pod koniec XVIII w. odkryli je miłośnicy folkloru. Wkrótce ballada stała się ulubionym gatunkiem poetów. Jej romantyczna forma wyróżnia się śpiewnością wiersza, nastrojowością, tajemniczością niejasno zarysowanych zdarzeń z interwencją złowrogich sił nadzmysłowych. Uwydatnieniu sensacyjności sprzyja konstrukcja narratora – zdziwionego światem, który przedstawia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balladka

zdrobnienie od: ballada

#### Źródła:

SJP.pl

# Balladowość

zespół cech charakterystycznych dla ballady; balladyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest balladowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balladowy

związany z balladą

#### Źródła:

SJP.pl

# Balladyczność

zespół cech charakterystycznych dla ballady; balladowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Balladyczny

właściwy balladzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Balladyna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Balladyna – dramat romantyczny w pięciu aktach, napisany przez Juliusza Słowackiego w Genewie w 1834 roku, a wydany w Paryżu w roku 1839.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balladysta

1. autor ballad;
2. piosenkarz śpiewający ballady

#### Źródła:

SJP.pl

# Balladystka

balladzistka
1. autorka ballad;
2. piosenkarka śpiewająca ballady

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autorka ballad

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balladzista

balladysta
1. autor ballad;
2. piosenkarz śpiewający ballady

#### Źródła:

SJP.pl

# Balladzistka

→ balladzista

Patrz:balladzista

#### Źródła:

SJP.pl

# Ballard

Geografia:

- Ballard – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Santa Barbara
- Ballard – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Uintah
- hrabstwo Ballard (ang. Ballard County) – hrabstwo w stanie Kentucky

#### Źródła:

Wikipedia

# Ballata

włoska pieśń 3-głosowa, w której głos solowy śpiewa na tle dwóch instrumentów

Ballata – włoski układ stroficzny, występujący w wielu odmianach, składający się z krótszej strofy (riprezy) i kilku dłuższych strof rozwijających podany w riprezie temat. W zależności od długości riprezy wyróżnia się formy:

- ballata minima (ripreza jednowersowa, pisana pięciozgłoskowcem, siedmiozgłoskowcem lub ośmiozgłoskowcem)
- ballata piccola (ripreza jednowersowa, pisana jedenastozgłoskowcem)
- ballata minore (ripreza dwuwersowa)
- ballata mezzana (ripreza trójwerowa)
- ballata grande (ripreza czterowersowa)
- ballata stravagante (ripreza dłuższa niż czterowersowa)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balleyage

[czytaj: baleJAŻ] farbowanie włosów polegające na nałożeniu farb w różnych odcieniach na cieniutkie pasemka włosów, dające efekt rozświetlenia; balejaż, balayage

#### Źródła:

SJP.pl

# Bally

[czytaj: baLI] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Balneoklimatyczny

związany z leczeniem balneologicznym i klimatycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Balneolog

specjalista w zakresie balneologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz zajmujący się balneologią, leczeniem wodami i kąpielami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balneologia

nauka, dział medycyny obejmujący leczenie kąpielami w wodzie mineralnej i borowinie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dziedzina medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz ich zastosowaniem w lecznictwie;

Balneologia (z łac. balneum – „łaźnia”, z gr. lógos – „słowo, nauka”) – jedna z najstarszych dziedzin medycyny uzdrowiskowej zajmująca się badaniem właściwości leczniczych wód podziemnych i borowin oraz zastosowaniem ich w lecznictwie, zwłaszcza terapii chorób przewlekłych. W Polsce konsultantem krajowym balneologii i medycyny fizykalnej od 3 kwietnia 2023 jest Aleksandra Barbara Sędziak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balneologiczny

przymiotnik od: balneologia (np. zakład balneologiczny)

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z balneologią, dotyczący balneologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balneolożka

→ balneolog

Patrz:balneolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Balneotechniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balneotechniką, dotyczący balneotechniki

#### Źródła:

Wiktionary

# Balneotechnik

specjalista w dziedzinie balneotechniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Balneotechnika

nauka o budowie i urządzaniu leczniczych zakładów kapielowych, łaźni, zdrojowisk

#### Źródła:

SJP.pl

# Balneoterapeutyczny

przymiotnik od: balneoterapia

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z balneoterapią, dotyczący balneoterapii; oparty na balneoterapii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balneoterapia

leczenie za pomocą kąpieli mineralnych, gazowych, borowinowych i mineralnych wód pitnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział fizjoterapii zajmujący się metodami leczenia za pomocą kąpieli mineralnych;

Balneoterapia – dział fizjoterapii zajmujący się zabiegami rehabilitacyjnymi wykorzystującymi wody lecznicze w różnych temperaturach, peloidy i gazy, w celu leczenia schorzeń pacjenta. Stosowany między innymi przez Hipokratesa. Rozwinięty na szeroką skalę przez Rzymian.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balot

#### Źródła:

Wiktionary

# Balomania

nadmierne uczęszczanie na bale, zabawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Balon

1. statek powietrzny poruszający się razem z wiatrem, składający się z powłoki wypełnionej gazem oraz gondoli;
2. zabawka dla dzieci wykonana z gumy lub tworzywa sztucznego, napełniana najczęściej powietrzem lub helem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lotn. balon

Balon – statek powietrzny z grupy aerostatów (statków lżejszych od powietrza), bez napędu silnikowego. Składa się z powłoki wykonanej z nieprzepuszczalnej, lekkiej tkaniny nagumowanej lub z tworzywa sztucznego, o dużej wytrzymałości i zawieszonego pod nią kosza (gondoli).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zdrobn. od: balon

(1.2) daw. mały balon

#### Źródła:

Wiktionary

# Balonet

zbiornik napełniany powietrzem atmosferycznym

Balonet – komora wypełniona powietrzem, znajdująca się wewnątrz powłoki balonu lub sterowca ciśnieniowego, służąca do utrzymywania odpowiedniego kształtu balonu na uwięzi lub sterowca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balonfok

duży, trójkątny żagiel, bardzo wypukły, podnoszony dodatkowo na statkach sportowych zamiast foka

Balonfok – duży żagiel używany przy słabych wiatrach zamiast foka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baloniarka

→ baloniarz

Patrz:baloniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Baloniarski

przymiotnik od: baloniarz

przymiotnik

(1.1) sport. związany z baloniarstwem albo baloniarzami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baloniarstwo

sport balonowy

Balon – statek powietrzny z grupy aerostatów (statków lżejszych od powietrza), bez napędu silnikowego. Składa się z powłoki wykonanej z nieprzepuszczalnej, lekkiej tkaniny nagumowanej lub z tworzywa sztucznego, o dużej wytrzymałości i zawieszonego pod nią kosza (gondoli).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baloniarz

1. pilot balonowy lub miłośnik sportów balonowych;
2. producent lub sprzedawca baloników

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pasjonat latania balonem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baloniasty

przypominający kształtem balon; balonowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Balonik

1. mały balon (pojazd lub gumowa zabawka);
2. zdrobnienie od: balon (zwykle jako gumowa zabawka);
3. potocznie: alkomat, zwłaszcza ten używany przez policję

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balon

(1.2) mały balon, balon-zabawka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balonikowanie

zabieg leczniczy mający na celu udrożnienie i poszerzenie naczynia krwionośnego; angioplastyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Balonikowy

związany z balonikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Baloniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fura na gumowych kołach

#### Źródła:

Wiktionary

# Balonkliwer

trójkątny żagiel podnoszony na sztagu, silnie uwypuklający się pod wpływem wiatru, używany na statkach sportowych zamiast kliwra

Kliwer – żagiel zaliczanych do sztaksli przednich. Charakteryzuje się wysoko uniesionym rogiem halsowym. Występuje przed fokiem, a przy większej liczbie sztaksli przednich może być dodatkowo poprzedzony lataczem i (rzadziej)bomkliwrem. Dawniej nazywany był również yankee.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balonówa

potocznie: guma balonowa, guma do żucia; balonówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. pot. guma balonowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balonowaty

przypominający kształtem balon; baloniasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Balonówka

potocznie: guma balonowa, guma do żucia; balonówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. guma balonowa

(1.2) mot. opona o szerokim przekroju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balonowy

przymiotnik od: balon

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balonem, dotyczący balonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balony

1. statek powietrzny poruszający się razem z wiatrem, składający się z powłoki wypełnionej gazem oraz gondoli;
2. zabawka dla dzieci wykonana z gumy lub tworzywa sztucznego, napełniana najczęściej powietrzem lub helem

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) slang. kobiece piersi

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: balon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balot

1. szczelnie zapakowana paczka towarów tego samego rodzaju, najczęściej przeznaczona do wysyłki;
2. środowiskowo: bela zwiniętej, sprasowanej słomy, siana lub torfu;
3. dawniej: głosowanie za pomocą gałek lub kartek; balotaż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szczelnie zapakowana paczka z towarem jednego rodzaju

(1.2) bela sprasowanej i zwiniętej słomy, siana lub ściółki

Balot – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Côte-d’Or.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 93 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 6 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Balot plasuje się na 817. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 623.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balotada

w jeździectwie: podskok konia na tylnych nogach, wykonany w miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Balotaż

1. dodatkowe głosowanie, wybór jednego z dwóch kandydatów, którzy wcześniej uzyskali tę samą liczbę głosów; dogrywka;
2. dawniej: głosowanie za pomocą gałek lub kartek; balot

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balotować

1. układać w baloty;
2. dawniej: głosować za pomocą gałek lub kartek

#### Źródła:

SJP.pl

# Balotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) głosowanie przy pomocy czarnych i białych kartek

#### Źródła:

Wiktionary

# Balować

1. bawić się na balu;
2. potocznie: bawić się, uczestniczyć w zabawach, przyjęciach itp.; balangować, imprezować, baletować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabalować)

(1.1) pot. bawić się na balu

(1.2) pot. beztrosko spędzać czas, chodząc na przyjęcia i zabawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. uczestniczenie w potańcówkach, zabawach towarzyskich, zakrapianych spotkaniach

#### Źródła:

Wiktionary

# Balowicz

1. uczestnik zabawy, imprezy;
2. hulaka, utracjusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Balowiczka

1. uczestniczka zabawy, imprezy;
2. utracjuszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Balownica

dawniej: kobieta lubiąca uczęszczać na bale, zabawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Balowy

przymiotnik od: bal (zabawa taneczna)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balem, dotyczący balu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balsa

1. drzewo z rodziny serecznikowatych, którego drewna używano dawniej do budowy tratw, dziś jachtów; ogorzałka;
2. dawna tratwa inkaska, wykonywana z drewna drzewa o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ochroma lagopus|ref=tak., drzewo rosnące w Ameryce Południowej i Środkowej;

(1.2) drewno balsy (1.1)

(1.3) tratwa bądź łódka z drewna balsy (1.1)

- Balsa – gatunek drzewa
- Balsa – program do obsługi poczty elektronicznej
- Balsa – wieś i gmina na Węgrzech

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balsam

1. naturalny roztwór z żywicy drzew (np. w terpentynie);
2. kosmetyk lub lek otrzymany z takiego roztworu;
3. coś przynoszącego ulgę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. kosmet. techn. półpłynna mieszanina wydzielin roślinnych;

(1.2) hist. starożytny preparat do balsamowania zwłok

(1.3) przen. coś lub ktoś kto łagodzi, przynosi spokój

(1.4) stpol. żywica

(1.5) środ. przestępcze samogon, bimber

(1.6) bot. pot. nazwa systematyczna|Ocimum basilicum|L.|ref=tak., bazylia pospolita

Balsam (łac. balsamum) – naturalny roztwór żywic w olejkach eterycznych, wydzielany przez drzewa w przewodach żywicznych. Używany w przemyśle kosmetycznym (do pielęgnacji ciała), farmaceutycznym, ma też zastosowanie techniczne (np. balsam z jodły balsamicznej używany jest w mikroskopii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balsamacja

zabezpieczanie zwłok przed rozkładem; balsamizacja, tanatopraksja, tanatopraktyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Balsamiarski

związany z zabezpieczaniem zwłok przed rozkładem

#### Źródła:

SJP.pl

# Balsamiczny

1. świeży i aromatyczny;
2. uspokajający, kojący

przymiotnik

(1.1) o przyjemnym zapachu, aromatyczny, przesycony balsamem

(1.2) przen. uspokajający, przynoszący ukojenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balsamik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od balsam

#### Źródła:

Wiktionary

# Balsamina

roślina zielna lub półkrzew z rodziny niecierpkowatych; niecierpek ogrodowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Impatiens balsamina|ref=tak., roślina ozdobna o dużych różnobarwnych kwiatach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balsaminka

1. naczynko na wonne zioła, używane przez Żydów w domu i bóżnicy, najczęściej w formie wieżyczki; besaminka;
2. roślina kwiatowa z rodziny niecierpkowatych, uprawiana w celach ozdobnych; balsamina, niecierpek balsamina

Balsaminka (spolszczona z Besaminka z hebr. הבשמים besamim – kadzidła, zioła) – liturgiczne naczynie żydowskie służące do przechowywania wonnych ziół, zwłaszcza goździków, imbiru, muszkatu, ziela angielskiego z mirtem, czy płatków róży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balsamista

osoba balsamująca ciała zmarłych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która balsamuje zwłoki

Balsamista (jap. 死化粧師 Shigeshoushi) – manga autorstwa Mitsukazu Mihary. Przeznaczona dla osób dorosłych. W Polsce wydawana jest przez wydawnictwo Hanami. Do tej pory ukazało się sześć tomów. W 2007 roku na podstawie komiksu Balsamista powstał serial telewizyjny, który wyemitowała telewizja TV Tokyo. Balsamista wybrany został mangą roku 2008 w plebiscycie portali Poltergeist i Anime.com.pl.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balsamistka

→ balsamista

Patrz:balsamista

#### Źródła:

SJP.pl

# Balsamizacja

zabezpieczanie zwłok przed rozkładem; balsamacja, tanatopraksja, tanatopraktyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Balsamka

balsamka ogórkowata - tropikalna i subtropikalna roślina z rodziny dyniowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balsamodrzew

dawniej: balsamowiec - rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Balsamować

1. zabezpieczać zwłoki przed rozkładem za pomocą środków konserwujących;
2. rozprowadzać na skórze balsam - lek lub kosmetyk

czasownik niedokonany

(1.1) dokonywać balsamowania zwłok, czyli zabezpieczenia ich przed rozkładem za pomocą specjalnych balsamów, żywic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balsamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zabezpieczanie zwłok przed rozkładem

#### Źródła:

Wiktionary

# Balsamowaty

taki, który przypomina balsam

przymiotnik

(1.1) przypominający balsam

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balsamowiec

rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Commiphora|ref=tak., rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych, występujących głównie w Afryce i Bliskim Wschodzie;

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju balsamowiec (1.1)

Balsamowiec (Commiphora Jacq.) – rodzaj niewielkich drzew i krzewów z rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Liczy ok. 180 gatunków występujących głównie w Afryce (na tym kontynencie rozprzestrzenionych jest 150 gatunków), poza tym w południowej Azji i w równikowej części Ameryce Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balsamowy

→ balsam

przymiotnik

(1.1) związany z balsamem, dotyczący balsamu

(1.2) zawierający balsam

Patrz:balsam

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balsowy

odnoszący się do balsy

#### Źródła:

SJP.pl

# Baltazar

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Baltazar – imię
- Baltazar – babiloński książę
- Baltazar – autobiografia Sławomira Mrożka
- Baltazar – poemat Jana Kasprowicza
- Baltazar (1477–1507) – książę Meklemburgii
- Baltazar (1336–1406) – margrabia Miśni i landgraf Turyngii
- Baltazar (1926–1997) – brazylijski piłkarz
- Baltazar (ur. 1959) – brazylijski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balteus

w starożytnym Rzymie: część uprzęży lub pas do noszenia miecza

#### Źródła:

SJP.pl

# Balthasar

[czytaj: BALtazar]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baltimorczyk

[czytaj: boltimorczyk] mieszkaniec Baltimore (miasta w USA)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Baltimore

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baltimore

[czytaj: BOLtimor] miasto w Stanach Zjednoczonych

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto stanu Maryland w Stanach Zjednoczonych;

Baltimore (wym. [ˈbɒltɪmɔr]) – miasto na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, największe w stanie Maryland.

Leży około 60 km od Waszyngtonu i tworzy z nim jeden obszar metropolitalny. Jest miastem niezależnym, a więc nie wchodzi w skład żadnego hrabstwa. Zgodnie z prawem stanu Maryland posiada status identyczny jak hrabstwo dla celów statystycznych – Państwowy Urząd Statystyczny (ang.: US Census Bureau) uznaje hrabstwo za podstawę obliczeń i dlatego traktuje Baltimore na zasadzie równości z hrabstwem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baltimorka

[czytaj: boltimorka] mieszkanka Baltimore (miasta w USA)

#### Źródła:

SJP.pl

# Baltimorski

→ Baltimore [czytaj: boltimorski]; boltimorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baltimore, dotyczący Baltimore

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baltolog

specjalista w dziedzinie baltologii; naukowiec badający kulturę i języki ludów nadbałtyckich; bałtolog, bałtysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Baltologia

nauka o kulturze, języku i historii ludów nadbałtyckich; bałtologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Baltona

przedsiębiorstwo handlowe

Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego „Baltona” Spółka Akcyjna – przedsiębiorstwo handlowe, funkcjonujące na rynku międzynarodowym w obszarze obsługi pasażerów na lotniskach i przejściach granicznych.

Sklepy wolnocłowe Baltona Duty Free można znaleźć na takich portach lotniczych, jak Lotnisko Chopina w Warszawie, Lotnisko Katowice – Pyrzowice, Lotnisko Wrocław, Lotnisko Kraków, Lotnisko Poznań-Ławica, Lotnisko Rzeszów-Jasionka, Lotnisko Bydgoszcz, Lotnisko Warszawa-Radom, Lotnisko Montpellier, Lotnisko Lwów. Poza tym, sklep Baltona można znaleźć na przejściu granicznym w Świnoujściu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baltonowski

chleb baltonowski - tradycyjny, polski chleb pszenno-żytni

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Baltony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baluchiterium

wymarły bezrogi nosorożec

Paraceratherium – wymarły rodzaj bezrogiego nosorożca, a właściwie przedstawiciel rodziny Hyracodontidae z podrodziny Indricotheriinae; jeden z największych ssaków lądowych w historii. Żył od wczesnej do późnej epoki oligoceńskiej (34–23 miliony lat temu). Jego szczątki znaleziono w Eurazji od Chin do terenów byłej Jugosławii. Nazwa Paraceratherium oznacza „obok bezrogiej bestii”, odnosi się do Aceratherium, rodzaju uznawanego niegdyś za podobny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balustrada

poręcz oparta na słupkach, stanowiąca obramowanie balkonu, schodów itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabezpieczenie, obramowanie balkonów, dachów, mostów, schodów, tarasów, wiaduktów, itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i często pełniące jednocześnie funkcję ozdobną;

Balustrada – ażurowe lub pełne zabezpieczenie (ogrodzenie) schodów, tarasów, balkonów, dachów, wiaduktów, mostów itp., montowane zazwyczaj na krawędzi zabezpieczanego elementu i pełniące jednocześnie funkcję ozdobną. Balustrada może być również ażurową przegrodą pomiędzy pomieszczeniami lub wydzielającą część większej przestrzeni (np. w kościołach oddziela prezbiterium od nawy, kaplice od nawy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balustradka

zdrobnienie od: balustrada

#### Źródła:

SJP.pl

# Balustradowy

związany z balustradą, dotyczący balustrady

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z balustradą, dotyczący balustrady; mający formę balustrady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balut

filipińska potrawa w postaci gotowanego ptasiego jaja, w którym znajduje się rozwinięty zarodek

Balut (tagalski balut, laot. Khai Luk, khmer. Pong tea khon, wiet. Trứng vịt lộn lub Hột vịt lộn) – tradycyjna potrawa wielu kuchni południowo-wschodnioazjatyckich, zwłaszcza kuchni wietnamskiej, laotańskiej, khmerskiej, filipińskiej oraz – w mniejszym stopniu – chińskiej (ściślej: południowochińskiej). Balut stanowi danie przejściowe: nabiałowo (jajeczno)-mięsne i ma postać gotowanego jajka kaczego (rzadziej kurzego), wewnątrz którego znajduje się w pełni uformowany zarodek ptaka, którego spożywa się w całości – wraz z kośćmi, dziobem itd. Okres inkubacji jaj zależy od upodobań konsumentów i jest różny w poszczególnych krajach. Najdłużej inkubują jaja Wietnamczycy, którzy preferują 21-dniowe zarodki kacze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balwierka

→ balwierz

Patrz:balwierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Balwierski

→ balwierz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem balwierza, dotyczący balwierza

Patrz:balwierz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balwierz

1. dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balbierz, barbierz;
2. regionalnie: fryzjer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. fryzjer zajmujący się także m.in. rwaniem zębów i wykonujący zabiegi felczerskie; Gloger.

(1.2) poznań. fryzjer

Zawód

- inaczej: cyrulik

Nazwisko

- Balwierz
  - Walentyna Balwierz
- Balwierczak

Postać literacka, zobacz:

- Don Kichot (powieść)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balzac

[czytaj: balZAK] nazwisko francuskie, m.in. Honoré de Balzac [czytaj: onoRE de balZAK] - pisarz francuski

Geografia:

- Balzac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente

Osoby noszące to nazwisko:

- Catherine Henriette de Balzac d’Entragues (1579–1633) – francuska arystokratka
- Honoré de Balzac (1799–1850) – francuski powieściopisarz
- Jean-Louis Guez de Balzac (1597–1654) – francuski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Balzak

nazwisko, np. Honoriusz Balzak (Honoré de Balzac, 1799-1850), pisarz francuski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. spolszczone nazwisko francuskiego powieściopisarza Balzaca;

Honoré de Balzac wym. [ɔnɔ'ʀe ‘də bal’zak], Honoriusz Balzak (ur. 20 maja 1799 w Tours, zm. 18 sierpnia 1850 w Paryżu) – francuski powieściopisarz, obok Dickensa i Tołstoja jeden z najważniejszych twórców współczesnej powieści europejskiej, autor monumentalnego cyklu powieściowego Komedia ludzka (La comédie humaine).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Balzakiana

wszystko, co dotyczy życia i twórczości Balzaka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Balzaka

(1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Balzakiem i jego twórczością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balzakista

znawca, miłośnik dzieł Balzaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. znawca lub badacz twórczości Balzaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balzakistka

→ balzakista

Patrz:balzakista

#### Źródła:

SJP.pl

# Balzakowski

1. taki jak u Archimedesa, charakterystyczny dla Archimedesa; balzakowy;
2. o wieku kobiety: dojrzały, między 30. a 40. rokiem życia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z twórczością Honoriusza Balzaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Balzakowy

taki jak u Archimedesa, charakterystyczny dla Archimedesa; balzakowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bam

wykrzyknik naśladujący bicie zegara; bim, bom, bim-bam, bim-bom

Bam (pers. ‏بم‎) – miasto położone w pustynnym rejonie południowo-wschodniego Iranu, w prowincji Kerman. Znane na świecie dzięki ruinom starożytnego miasta Arg-e Bam. W 2004 krajobraz kulturowy miasta Bam został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bama

ołtarz pod gołym niebem wzniesiony ku czci kananejskich bogów płodności

Bama (hebr. "wyżyna") – typ kananejskiego sanktuarium. Zazwyczaj miała postać sztucznego lub naturalnego wzgórza, na szczycie którego ustawione były betyle albo kamienne stele poświęcone bóstwu. Wyżyny miewały także formę niskiego kamiennego podwyższenia, z kilkoma stopniami umożliwiającymi wejście.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bamakijczyk

mieszkaniec Bamako

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bamako

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bamakijka

mieszkanka Bamako (stolicy Mali)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bamako

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bamakijski

→ Bamako

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Bamako

Patrz:Bamako

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bamako

stolica Mali

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Mali;

Bamako – stolica i największe miasto Mali. Położone w południowo-zachodniej części kraju, nad rzeką Niger, w pobliżu granicy z Gwineą. Współrzędne geograficzne Bamako to 12°39′N i 8°0′W.

Bamako to jedno z najszybciej zaludniających się miast na świecie. Od 2000 r. jego populacja wzrosła ponad dwukrotnie i oczekuje się, że ten szybki wzrost będzie się utrzymywał w nadchodzących dziesięcioleciach. Według spisu w 2022 roku liczy 4,2 mln mieszkańców. Większość mieszkańców miasta żyje w nieformalnych osiedlach. Ten niekontrolowany rozwój w połączeniu z coraz częstszymi i dotkliwszymi deszczami sprawia, że ​​miasto jest narażone na powodzie: w 2019 r. w ciągu zaledwie jednej nocy zginęło 16 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bambara

język afrykański, używany głównie w Mali

Bambara albo Bamana – grupa etniczna w Afryce Zachodniej, której przedstawiciele zamieszkują obszary w środkowym biegu Nigru – głównie w południowo-wschodnim Mali, gdzie stanowią 31% ludności. Mniejsze społeczności Bambara znajdują się w Gwinei (1% ludności), Francji, Senegalu, Nigrze, Wybrzeżu Kości Słoniowej i Mauretanii. Posługują się językiem bambara należącym do grupy mande rodziny nigero-kongijskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bambaryła

potocznie:
1. kobieta głupia, ociężała umysłowo; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym);
2. kobieta gruba, otyła; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. głupek, grubas, ciężki umysł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bamber

1. mieszkaniec kilku wsi pod Poznaniem, potomek osadników niemieckich;
2. potocznie: bogaty mieszkaniec wsi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań., łódź.zamożny chłop, bogaty gospodarz

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bogaty rolnik

(1.3) gw-pl|Poznań. niemiecki osadnik, wieśniak pochodzenia niemieckiego;

(1.4) gw-pl|Poznań. człowiek nieokrzesany, prymitywny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bamberczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bambergu; osoba z tego miasta

#### Źródła:

Wiktionary

# Bamberg

miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Niemczech, w Bawarii;

Bamberg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Frankonia, siedziba regionu Oberfranken-West oraz powiatu Bamberg (do którego nie należy). Leży nad rzeką Regnitz, która w odległości około 7 km od centrum miasta dwoma ramionami uchodzi do Menu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bamberga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Bamberg, miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria;

(1.2) astr. planetoida 324;

- Bamberga – miasto w Niemczech
- Bamberga – planetoida

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bamberka

regionalnie:
1. osadniczka niemiecka;
2. żona bogatego gospodarza;
3. kobieta prymitywna, nieokrzesana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bambergu; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bamberski

→ Bamberg

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bambergiem, dotyczący Bambergu (hist. Bambergi)

(1.2) poznań. dotyczący bambra, potomka niemieckich osadników w Poznańskiem

(1.3) poznań. gw-pl|Górny Śląsk. łódź. dotyczący bogatego chłopa

Patrz:Bamberg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bambersko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wymierzony policzek

#### Źródła:

Wiktionary

# Bamberstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. duże gospodarstwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Bambetle

potocznie: manatki, rzeczy osobiste

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzeczy osobiste

(1.2) starocie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bambik

ktoś słaby, początkujący; słabeusz, nieudacznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambinizm

wyidealizowane i naiwne postrzeganie świata przyrody; bambizm, bambizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambino

1. potocznie: czułe, serdeczne zwrócenie się do jakiejś osoby, np. narzeczonej, dziecka itp.;
2. odmiana dyni melonowej; bania;
3. wizerunek dzieciątka Jezus;
4. środowiskowo: tabletka amfetaminy

- Bambino – gramofon produkowany przez Unitra Fonica
- Bambino – nazwa popularnych lodów, związane z okresem PRL
- Bambino – odmiana dyni melonowej
- Bambino – marka kosmetyków produkowanych przez Pollena Uroda
- Bambino – ikonograficzne przedstawienie dzieciątka Jezus
- Bambino – drugi utwór muzyczny Dalidy, który przyniósł jej popularność
- Bambino – rasa kotów krótkowłosych
- Bambino – czeski serial z 1984
- Bambino - kredki ołówkowe i świecowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bambizacja

wyidealizowane i naiwne postrzeganie świata przyrody; bambizm, bambinizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambizm

wyidealizowane i naiwne postrzeganie świata przyrody; bambinizm, bambizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambo

pogardliwie: Murzyn; czarnuch, morus, bambus, asfalt

Bambo – wiersz dla dzieci Juliana Tuwima opublikowany po raz pierwszy w 1935 na łamach „Wiadomości Literackich”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bambocjada

scenka rodzajowa, zwykle o charakterze groteskowym, w malarstwie europejskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambosz

ciepły, miękki pantofel domowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. miękki, ciepły kapeć noszony w domu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bamboszada

dawniej: rubaszny figiel, żart; bambocjada

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambosze

miękkie obuwie domowe

Kapcie (regionalnie: łapcie, chapcie, bambosze, pantofle, lacie, papucie, laczki, ciapy itp.) – rodzaj obuwia przeznaczony do noszenia w mieszkaniu. Czasem jako kapcie używane są inne rodzaje obuwia takie jak: klapki, japonki, drewniaki czy pantofle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bamboszek

mały bambosz, zwykle dziecięcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bamboszki

mały bambosz, zwykle dziecięcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambotle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. rzeczy osobiste

#### Źródła:

Wiktionary

# Bambrzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. placek ziemniaczany pieczony bezpośrednio na piecu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bambuko

w potocznym wyrażeniu: zrobić kogoś w bambuko - oszukać kogoś, ośmieszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambus

drewniejąca bylina z rodziny wiechlinowatych (traw); źdźbła do 30 cm średnicy; rośnie bardzo szybko, do 1 m na dobę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Bambusa|Shreb.|ref=tak., rodzaj wieloletnich roślin trawiastych o drewniejących łodygach, z rodziny wiechlinowatych;

(1.2) bot. pot. roślina z rodzaju bambus (1.1)

(1.3) pot. roślina z podrodziny bambusowych, podobna do bambusa (1.2), jednak z innego rodzaju

(1.4) pot. materiał, drewno uzyskane z bambusa (1.2) lub bambusa (1.3)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pogard. obraź. osoba rasy żółtej bądź czarnej

(2.2) stud. student rasy żółtej bądź czarnej

(2.3) uczn. ktoś głupi

Bambus (Bambusa Shreb.) – rodzaj roślin wieloletnich o drewniejących łodygach, należący do rodziny wiechlinowatych. Stanowi jeden z kilkudziesięciu rodzajów zwyczajowo określanych mianem „bambusów”, wchodzących w skład podrodziny bambusowych (Bambusoideae). Rodzaj liczy ok. 130 gatunków występujących w tropikalnej i subtropikalnej części Azji, poza tym niektóre gatunki są szeroko rozpowszechnione w uprawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bambuska

→ bambus

Patrz:bambus

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambusowate

o cechach bambusowatych (podrodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bambusowaty

o cechach bambusowatych (podrodzina roślin)

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bambusowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bambusowe

przymiotnik od: bambus

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bambusowiec

rodzaj gryzoni z rodziny ślepcowatych

Nazwą bambusowiec określane są:

- gatunki gryzoni z podrodziny bambusowców (Rhizomyinae, dawniej klasyfikowanej w randze rodziny Rhizomyidae), w tym:
  - Bambusowiec (gryzoń) – (Rhizomys sumatrensis),
- Gecinulus grantia – dzięcioł z rodzaju Gecinulus oraz jego podgatunki, przez część systematyków uznawane za odrębne gatunki:
  - G. (g.) grantia – bambusowiec rdzawogrzbiety,
  - G. (g.) viridis – bambusowiec zielony.

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Bambusówka

bambusówka chińska - gatunek ptaka z rodziny kurowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bambusowy

przymiotnik od: bambus

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bambusem, dotyczący bambusa, zrobiony z bambusa, składający się z bambusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bambyrsko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. wymierzony policzek

#### Źródła:

Wiktionary

# Bamian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Afganistanie, w górach Hindukusz;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

- Bamian – prowincja w środkowym Afagnistanie
- Bamian – miasto w środkowym Afganistanie, stolica prowincji Bamian

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bamiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bamianem, dotyczący Bamianu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bamoncić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bredzić

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kręcić się w głowie

#### Źródła:

Wiktionary

# Bamontny

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszołomiony

#### Źródła:

Wiktionary

# Ban

1. w średniowieczu (od X w.): zarządca banatu - okręgu wojskowego na Węgrzech;
2. węgierski namiestnik w krajach słowiańskich w okresie ich przynależności do Węgier;
3. w Jugosławii w latach 1929-1941: zarządca okręgu (banowiny)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) drobna moneta rumuńska równa setnej części leja;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. węgierski wojskowy zarządca lub namiestnik;

(2.2) hist. w Jugosławii lat 1929–1941: zarządca prowincji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(3.1) środ. inform. blokada użytkownika w Internecie;

- ban – jednostka informacji
- ban – dawna drobna moneta turecka (nazywana również szelągiem). Obecnie drobna moneta rumuńska i mołdawska, równa 1/100 lei
- ban – blokada użytkownika w informatyce
- ban – tytuł władcy
- ban – kod ISO 639-2 języka balijskiego
- Ban – wieś w Rumunii, w okręgu Sălaj, w gminie Bănișor
- BAN – Bułgarska Akademia Nauk – państwowa autonomiczna organizacja uczonych w Bułgarii
- BAN – Business Angels Network – sieć aniołów biznesu
- Shigeru Ban – japoński architekt
- Ban Ki-moon – sekretarz generalny ONZ

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. kolej. pociąg

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tramwaj

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolej

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. dworzec kolejowy

(1.5) stpol. płaszczyzna narzędzia (kowadła, młota)

#### Źródła:

Wiktionary

# Banach

1. w średniowieczu (od X w.): zarządca banatu - okręgu wojskowego na Węgrzech;
2. węgierski namiestnik w krajach słowiańskich w okresie ich przynależności do Węgier;
3. w Jugosławii w latach 1929-1941: zarządca okręgu (banowiny)

Osoby noszące to nazwisko:

- Andrzej Banach (1910–1990) – polski pisarz, krytyk artystyczny, filozof i podróżnik
- Andrzej Kazimierz Banach (1944–2019) – polski historyk nauki i wychowania XVI–XX w.
- Czesław Banach (1931–2020) – polski pedagog
- Ed Banach (ur. 1960) – amerykański zapaśnik
- Iwona Banach (ur. 1960) – polska pisarka i tłumaczka
- Jerzy Banach (1922–2005) – polski historyk sztuki
- Joanna Banach (ur. 1992) – polska lekkoatletka
- Jolanta Banach (ur. 1958) – polska polityk
- Kazimierz Banach (1904–1985) – polski działacz ludowy, publicysta i pedagog
- Korneliusz Banach (ur. 1994) – polski siatkarz
- Lou Banach (ur. 1960) – amerykański zapaśnik
- Łukasz Banach → Norman Leto (ur. 1980) – polski artysta i pisarz
- Maciej Banach (ur. 1977) – polski kardiolog i polityk
- Michael Banach (ur. 1962) – amerykański duchowny katolicki
- Michał Banach (1897–1977) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Michał Banach (ur. 1969) – polski aktor
- Orest Banach (ur. 1948) – niemiecko-amerykański piłkarz pochodzenia ukraińskiego
- Piotr Banach (ur. 1965) – polski muzyk, kompozytor i producent muzyczny
- Roman Banach (1912–1966) – polski operator, realizator, montażysta, reżyser i scenarzysta
- Stefan Banach (1892–1945) – polski matematyk
- Wiesław Banach (ur. 1953) – polski historyk sztuki
- Witold Banach (ur. 1959) – polski historyk
- Wojciech Banach (1953–2022) – polski poeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banachewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banachiewicz

nazwisko

- Tadeusz Banachiewicz (1882–1954) – polski astronom
- Banachiewicz – krater na Księżycu
- (1286) Banachiewicza – planetoida pasa głównego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banachowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Banachowicz (ur. 1952) – polski profesor sztuk plastycznych
- Bożena Banachowicz (ur. 1945) – polska pielęgniarka i działaczka związkowa
- Dariusz Banachowicz (ur. 1962) – polski policjant
- Eugeniusz Banachowicz (ur. 1946) – polski kompozytor
- Ewa Banachowicz – polska biofizyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banachowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banacki

→ Banat (kraina historyczna)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Banatem, dotyczący Banatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banaczek

nazwisko

Banaczek (ang. Banacek) – amerykański telewizyjny serial kryminalny, zrealizowany w latach 1972–1974 z George’em Peppardem w roli tytułowego detektywa polskiego pochodzenia. W Polsce był emitowany pod koniec lat 70. w TVP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banalizacja

1. nadawanie cech banalności, łatwizny, trywialności;
2. stawanie się banalnym, prostym, błahym

Banalizacja – techniczne przystosowanie szlaku kolejowegodo kursowania pociągów po każdym z torów szlakowych w obu kierunkach. Umożliwia to prowadzenie ruchu kolejowego po torze sąsiednim niejako "pod prąd" podczas prac modernizacyjnych, awarii czy też w celu wyprzedzenia (lub przepuszczenia) innego pociągu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banalizm

nurt w literaturze polskiej, zakładający celowe pisanie nieinteresujących tekstów w nudny sposób

Banalizm – termin Pawła Dunin-Wąsowicza, oznaczający nurt w literaturze polskiej przejawiający się celowym pisaniem tekstów nieinteresujących w sposób nudny. Twórca terminu dodał to hasło do tytułu polskiego tłumaczenia pracy Michaela Fleischera Overground: cechy charakterystyczne – tendencje – prądy. Niemiecki badacz zajął się w niej literaturą tzw. trzeciego obiegu, czyli art-zinów z lat 80. i 90. W analizowanych utworach dostrzegł pewne awangardowe działanie formalne, które nazwał "metodą zerową", czyli budowanie napięcia, które nie zostaje rozładowane przez puentę, ale trywializowane. Jako przykład można przytoczyć krótki utwór Dariusza Brzóski-Brzóskiewicza pt. PORTRET WŁASNY (BOGDAN):

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banalizować

uważać coś za banalne, czynić coś banalnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Banalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś banalnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Banalnieć

stawać się banalnym, trywialnym, oczywistym; powszednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Banalniej

stopień wyższy od przysłówka: banalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Banalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: banalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Banalność

→ banalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co banalne

Patrz:banalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banalny

1. pozbawiony oryginalności; pospolity, szablonowy, oklepany;
2. mało znaczący, nieistotny; błahy;
3. bardzo łatwy

przymiotnik

(1.1) zwyczajny, przeciętny, pozbawiony oryginalności

(1.2) błahy, mało ważny

(1.3) bardzo łatwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banan

owoc tropikalny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z rodziny bananowatych;

(1.2) spoż. owoc banana (1.1), podłużny, zazwyczaj żółty

(1.3) pot. szeroki i szczery uśmiech

(1.6) środ. pałka policyjna

(1.7) pot. podłużny ponton przypominający banan (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. młody człowiek pochodzący z bogatej rodziny, prowadzący beztroski tryb życia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bananek

zdrobnienie od: banan

#### Źródła:

SJP.pl

# Bananiarnia

miejsce hodowli bananów

#### Źródła:

SJP.pl

# Bananik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od banan

#### Źródła:

Wiktionary

# Bananoholiczka

kobieta uwielbiająca jeść banany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bananoholik

osoba uwielbiająca jeść banany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bananojad

ptak afrykański; szyszak; chełmiak; turak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bananówa

sięgająca ziemi spódnica, uszyta z podłużnych kawałków materiału; bananówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. spódnica uszyta z długich pasm materiału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bananowate

rodzina roślin jednoliściennych, spotykanych w okolicach zwrotnikowych, o wielkich liściach wyrastających z kłącza

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Musaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin tropikalnych należąca do rzędu imbirowców;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bananowaty

o cechach bananowatych (rodzina roślin)

przymiotnik jakościowy

(1.1) bot. przypominający kształtem owoc banana

(1.2) bot. o cechach roślin z rodziny bananowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bananowiec

1. palma bananowa;
2. statek, który jest przystosowany i wykorzystywany do transportowania bananów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. banan (roślina)

(1.2) żegl. statek do przewożenia bananów (owoców bananowca (1.1))

(1.3) kulin. ciasto z bananami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. młody człowiek prowadzący „bananowy”, beztroski tryb życia dzięki pozycji społecznej rodziców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bananówka

likier bananowy na spirytusie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. spódnica uszyta z długich pasm materiału

(1.2) pot. daw. dziewczyna żyjąca beztrosko na koszt rodziców

(1.3) spoż. nalewka bananowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bananownia

pomieszczenie przeznaczone do hodowli palm bananowych; dojrzewalnia bananów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. dojrzewalnia bananów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bananowo-Truskawkowy

zrobiony z bananów i truskawek, mający smak bananów i truskawek itp. (np. koktajl bananowo-truskawkowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bananowy

1. przymiotnik od: banan; zrobiony z bananów lub podobny do banana;
2. o kolorze: taki, jak banan

przymiotnik

(1.1) dotyczący bananów (drzew i owoców)

(1.2) przyrządzony z bananów, z dodatkiem bananów

(1.3) mający kolor banana: żółty o odcieniu zielonkawym, jasnożółty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banaś

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Banaś (ur. 1951) – polski polityk i działacz partyjny
- Adam Banaś (ur. 1982) – polski piłkarz
- Antoni Banaś (1873–1936) – polski prawnik i polityk ludowy
- Bolesław Banaś (1912–1991) – polski ekonomista i szermierz
- Dariusz Banaś (ur. 1969) – polski fizyk i nauczyciel akademicki
- Franciszek Banaś (1901–1985) – polski wojskowy i policjant
- Grzegorz Banaś (ur. 1960) – polski inżynier i polityk
- Jan Banaś (ur. 1943) – polski piłkarz
- Janusz Banaś (ur. 1954) – polski lekkoatleta, skoczek w dal
- Józef Banaś (ur. 1950) – polski matematyk
- Julia Banaś (ur. 1997) – polska modelka
- Katarzyna Banaś (ur. 1973) – polska malarka
- Krzysztof Banaś – polski biolog
- Magdalena Banaś (ur. 1973) – polska prawniczka i polityk
- Małgorzata Banaś (1896–1966) – polska zakonnica
- Marian Banaś (ur. 1955) – polski urzędnik państwowy
- Mieczysław Banaś (1943–2017) – polski restaurator i zawodnik rajdowy
- Natalia Banaś (ur. 1991) – polsko-holenderska brydżystka
- Paweł Banaś (ur. 1962) – polski urzędnik państwowy
- Stanisław Banaś (ur. 1954) – polski aktor
- Sylwester Banaś (1921–1994) – polski pisarz
- Teresa Banaś (1940–2023) – polska biochemiczka
- Tomasz Banaś (ur. 1967) – polski gitarzysta
- Zbigniew Banaś (1929–1944) – polski harcerz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banasiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banasik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banasiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banasiuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banaśkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banaszak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Banaszak (1881–1932) – polski prawnik i polityk
- Bogusław Banaszak (1955–2018) – polski prawnik
- Edward Banaszak (1892–1977) – polski wojskowy
- Ewa Lewicka-Banaszak (ur. 1951) – polska działaczka związkowa i gospodarcza
- Ewa Banaszak (ur. 1964) – polska socjolog
- Grzegorz Banaszak (ur. 1958) – polski matematyk
- Hanna Banaszak (ur. 1957) – polska wokalistka
- Jerzy Banaszak (ur. 1956) – polski piłkarz i trener
- Józef Banaszak (ur. 1947) – polski entomolog
- Liliana Banaszak (ur. 2000) – polska koszykarka
- Ludwik Banaszak (1901–1968) – polski inżynier, działacz gospodarczy
- Maciej Banaszak (ur. 1975) – polski przedsiębiorca i polityk
- Marcin Banaszak (ur. 1978) – polski kierowca wyścigowy
- Marian Banaszak (1926–1997) – polski duchowny rzymskokatolicki, historyk
- Michał Banaszak (ur. 1962) – polski fizyk
- Pete Banaszak (ur. 1944) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia
- Piotr Banaszak (ur. 1964) – polski sztangista
- Przemysław Banaszak (ur. 1997) – polski piłkarz
- Sławomir Banaszak – polski socjolog
- Stefan Banaszak (ur. 1950) – polski kierowca wyścigowy
- Waldemar Banaszak (ur. 1976) – polski judoka
- Witold Banaszak (ur. 1945) – polski lekkoatleta, płotkarz
- Wojciech Banaszak (1868–1960) – polski polityk i działacz ludowy
- Zbigniew Banaszak (ur. 1948) – polski informatyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banaszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banaszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banaszkiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ewa Banaszkiewicz (ur. 1961) – polska brydżystka
- Grażyna Banaszkiewicz (ur. 1953) – polska reżyserka, poetka, dziennikarka i fotografik
- Jacek Banaszkiewicz (ur. 1947) – polski historyk mediewista
- Marek Banaszkiewicz (1956–2000) – polski piłkarz
- Stanisław Banaszkiewicz (ur. 1932) – polski chemik
- Telesfor Banaszkiewicz (1908–1940) – polski wojskowy, piłkarz, lekkoatleta, ekonomista i działacz społeczny
- Wacław Banaszkiewicz (1872–1931) – polski wojskowy
- Władysław Banaszkiewicz (1902–1944) – polski wojskowy i lekkoatleta, biegacz
- Władysław Banaszkiewicz – polski lekkoatleta, chodziarz
- Zbigniew Banaszkiewicz (ur. 1959) – polski polityk i urzędnik państwowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banaszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Banat

nadgraniczna prowincja wojskowa w średniowiecznych Węgrzech, zarządzana przez bana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej;

Banat może dotyczyć:

- Banat – kraina historyczna w południowo-wschodniej Europie, położona w południowej części Wielkiej Niziny Węgierskiej, między Dunajem, Cisą i jej dopływem Maruszą oraz Karpatami Południowymi
- Banat – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banatka

pszenica pochodzenia węgierskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Banał

to, co jest oczywiste, powszechnie znane; komunał, truizm, frazes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) powiedzenie niemające głębszej treści, ogólnie znane

(1.2) brak oryginalności w czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bancerz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bancik

zdrobnienie od: bant

#### Źródła:

SJP.pl

# Band

[czytaj: bend] zespół muzyczny (zwłaszcza jazzowy lub rozrywkowy)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zespół muzyczny

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: banda

- Band – miejscowość w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni
- Band – wieś w Rumunii, w okręgu Marusza, w gminie Band
- Band – gmina w Rumunii, w okręgu Marusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Band-Zola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taśma izolacyjna

#### Źródła:

Wiktionary

# Banda

1. grupka osób popełniających czyny niezgodne z prawem;
2. potocznie: grupa, gromada osób;
3. ogrodzenie zabezpieczające ustawiane na zewnętrznych krawędziach torów wyścigowych, saneczkowych i lodowisk;
4. listwa wokół stołu bilardowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zorganizowana grupa przestępcza

(1.2) przen. żart. kilkoro ludzi, których łączy np. podobieństwo, zainteresowania, przeżycia, żyjących podobnie

(1.3) przen. duża i uciążliwa grupa ludzi

(1.4) ochronna bariera wzdłuż jezdni

(1.5) sport. ochronne ogrodzenie okalające miejsce odbywania konkurencji sportowych

- banda – element stroju korporacji akademickich, rodzaj szarfy
- banda – rodzaj ściany, otaczającej pole gry, np. w hokeja na lodzie, także w bilardzie. W hokeju banda ma wysokość 40 cali (ok. 1 m)
- banda – grupa ludzi, zazwyczaj niezorganizowana; określenie używane zazwyczaj przy omawianiu grup przestępczych, szczególnie młodocianych („banda wyrostków”)
- Morze Banda – morze otwarte położone w zachodniej części Oceanu Spokojnego
- Wyspy Banda – wyspy w archipelagu Moluków
- banda – język z Moluków
- Banda – grupa etniczna w Afryce Środkowej
- Banda – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
- Banda – dystrykt w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
- Banda – były przywódca Malawi
- Banda – polska grupa artystyczna z Wilna
- Banda – polska wersja czeskiego przeboju Jaromira Vejvody Škoda lásky (wym. szkoda laski)
- Banda – polski film z roku 1964, reż. Zbigniew Kuźmiński
- Banda – film z 1928 roku, reż. Lewis Milestone

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandama

rzeka w Wybrzeżu Kości Słoniowej

Bandama – rzeka w Wybrzeżu Kości Słoniowej, obok Komoé i Sassandry jedna z trzech najważniejszych rzek kraju.

Ma długość ok. 700 km (od źródeł Białej Bandamy), a powierzchnia jej dorzecza wynosi 97 tys. km². Uchodzi do Zatoki Gwinejskiej.

W środkowym biegu rzeki znajduje się elektrownia wodna i zbiornik retencyjny Kossou.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandamka

rodzaj chusty na głowę; bandanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandana

nakrycie głowy w kształcie chusty, pochodzące ze Wschodu; bandanna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzorzysta chustka noszona na szyi, twarzy lub na głowie;

Bandana – trójkątna lub kwadratowa chusta o dużym wyborze kolorów zakładana na głowę lub szyję, wiązana zazwyczaj na karku. Ma ona charakter ochronny lub dekoracyjny.

Bandany występują często w różnych kulturach i religiach, głównie wśród kobiet: ortodoksyjnych żydówek, muzułmanek oraz ortodoksyjnych chrześcijanek (na przykład amiszek). Są także popularne wśród członków kultury hip-hopu oraz gangów ulicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandanek

rodzaj chusty na głowę; bandanka, bandamka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandanka

rodzaj chusty na głowę; bandamka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandanna

nakrycie głowy w kształcie chusty, pochodzące ze Wschodu; bandana

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandarzewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandaż

taśma służąca do mocowania opatrunku, unieruchomienia kończyny itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. długi pas tkaniny lub dzianiny stosowany do owijania na ciele z różnych powodów, np. mocowania opatrunku, ochrony dłoni w boksie itp.;

(1.2) techn. izolująca lub wzmacniająca taśma nakładana na przewody, rury lub podłużne elementy konstrukcyjne

Bandaż (fr. bandage) – płat lub wstęga gazy, płótna, muślinu bądź innej tkaniny, dzianiny a nawet tkanino-dzianiny; stosowany do mocowania opatrunków, unieruchomienia kończyny lub powstrzymania krwawienia. W sprzedaży występuje najczęściej w postaci rolek taśmy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandażować

1. zabezpieczać przed uszkodzeniem, zniszczeniem;
2. owijać bandażem

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zakładać bandaż, owijać bandażem

(1.2) techn. zabezpieczać rury przez owijanie ich materiałami izolacyjnymi lub ochronnymi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) owijanie bandażem

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandażownica

1. maszyna do bandażowania uzwojeń wirników silników elektrycznych;
2. torba sanitariusza wojskowego, zawierająca materiały opatrunkowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandażownictwo

1. dział rzemiosła obejmujący wytwarzanie materiałów i urządzeń ortopedycznych i protetycznych;
2. technika bandażowania chorych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandażowy

→ bandaż

Patrz:bandaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandażyk

zdrobnienie od: bandaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandażysta

rzemieślnik wytwarzający części do protez oraz elementy do aparatów ortopedycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandeau

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odzież. szeroka opaska przykrywająca biust i tworząca prosty dekolt, bez ramiączek, czasem marszczona w celu uwydatnienia biustu; także bluzka lub sukienka z takim dekoltem

przymiotnik

(2.1) mający dekolt w formie bandeau (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandelok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. kolczyk z podłużnym kamieniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandeneon

instrument muzyczny z grupy idiofonów dętych klawiszowych, rodzaj małej harmonii ręcznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandera

1. flaga na statku, będąca flagowym znakiem przynależności państwowej i charakteru działania;
2. przenośnie: flota, marynarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. flaga określająca przynależność państwową statku wodnego;

(1.2) żegl. przynależność państwowa statku wodnego lub floty;

Bandera (z hiszp. Bandera) – podstawowa flaga podnoszona na jednostce pływającej, określająca przynależność państwową statku, w szerszym znaczeniu sama przynależność państwowa (np. statek bandery estońskiej). Bandera ma najczęściej kształt prostokąta, jej kolorystyka, wzór oraz proporcje wymiarów określone są w ustawodawstwie danego państwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banderas

nazwisko

- Antonio Banderas – aktor pochodzenia hiszpańskiego
- Banderas – brytyjski duet pop-rockowy
- Bahía de Banderas (zatoka) – zatoka w Meksyku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banderfał

lina służąca do wciągania bandery

#### Źródła:

SJP.pl

# Banderia

1. konny oddział eskorty honorowej, biorący udział w pewnych uroczystościach, np. w powitaniu znakomitych osób; świta konna, orszak konny;
2. dawniej: węgierska chorągiew jazdy, wystawiana przez króla, magnatów, miasta itd.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hipol. konna eskorta honorowa

(1.2) daw. chorągiew, sztandar

(1.3) daw. hipol. wojsk. węgierska chorągiew jazdy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banderilla

[czytaj: bandeRILja lub bandeRIja] mała włócznia używana w czasie korridy do drażnienia byka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. dziryt z chorągiewką używany podczas corridy

Banderilla (l.mn. banderillas) – odmiana hiszpańskiej przekąski (tapas).

Banderilla składa się z produktów nadzianych na drewniany szpikulec długości około 10 cm (może to być wykałaczka). Nadziewa się na niego najczęściej pikle, np. ogórki, oliwki, cebulę, paprykę chili, ale może to też być jajko lub kawałek chleba. Istotą dania jest umiejętne połączenie smaku kwaśnego (pikle) z ostrym (chili).

Nazwę przyjęto od kolczastej rzutki używanej podczas walki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banderillero

[czytaj: banderilJEro lub banderiJEro] zapaśnik korridy wbijający bykowi banderillę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. uczestnik korridy wbijający w kark byka banderillę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banderola

1. opaska na pliku banknotów, świadcząca, że zostały one przeliczone;
2. opaska na opakowaniu, świadcząca, że zawartość jest nienaruszona albo że uiszczono cło lub podatek akcyzowy;
3. opaska na papierach przesyłanych pocztą;
4. ornament w kształcie wstęgi, zwykle z napisem;
5. dawniej: proporczyk, chorągiewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) papierowa opaska na towarach, banknotach, dokumentach;

(1.2) ornament w formie wstęgi, zwykle z odpowiednim napisem, występujący głównie w malarstwie średniowiecznym

(1.3) daw. chorągiewka, proporczyk

Banderola – prostokątna, papierowa opaska naklejana na opakowanie, świadcząca o tym, że towar jest oryginalny i nienaruszony lub jako świadectwo zapłacenia przez producenta lub importera podatku akcyzowego.

Wymiary banderoli i wzory nadruku zależą od rodzaju towaru i wysokości opłaconego podatku, a gatunek papieru i stosowana technika drukarska mają uniemożliwiać jej sfałszowanie. W niektórych państwach członkowskich UE znaki akcyzy przyjmują formę hologramów naklejanych na opakowania jednostkowe wyrobów akcyzowych (w szczególności w branży winiarskiej czy spirytusowej) czy formę e-banderol (w branży tytoniowej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banderolka

zdrobnienie od: banderola

#### Źródła:

SJP.pl

# Banderolować

zakładać na coś banderolę, oklejać banderolą

#### Źródła:

SJP.pl

# Banderolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zakładanie lub naklejanie banderoli

#### Źródła:

Wiktionary

# Banderowiec

członek Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, działającej w czasie II wojny światowej (od nazwiska przywódcy Stepana Bandery)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. hist. członek organizacji nacjonalistycznej działającej w czasie II wojny światowej na Ukrainie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banderówka

członkini nacjonalistyczno-faszystowskiej organizacji na Ukrainie w okresie drugiej wojny światowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Banderowski

→ banderowiec

przymiotnik

(1.1) polit. hist. związany ze Stepanem Banderą lub z jedną z powiązanych z nim organizacji (OUN-B, UPA);

(1.2) polit. związany z kultem, upamiętnianiem Stepana Bandery, odwołujący się do dziedzictwa politycznego po Stepanie Banderze, banderyzmu

(1.3) pot. pejor. związany z ukraińskim nacjonalizmem

Patrz:banderowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banderowy

związany z banderą, dotyczący bandery

#### Źródła:

SJP.pl

# Banderylier

rzadko: zapaśnik korridy wbijający bykowi banderillę; banderillero

#### Źródła:

SJP.pl

# Banderyzm

stosowanie retoryki i symboliki banderowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Chaeropus|Ogilby|ref=tak., wymarły torbacz z rodziny bandikowatych

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandikot

rodzaj gryzoni z podrodziny myszy

Bandikot (Bandicota) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandikowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chaeropodidae|Gill|ref=tak., wymarła monotypowa rodzina ssaków z rzędu jamrajokształtnych;

Bandikowate (Chaeropodidae) – wymarła monotypowa rodzina ssaków z rzędu jamrajokształtnych (Peramelemorphia).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążka do włosów

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandleader

[czytaj: bendlider] lider zespołu muzycznego; bandlider

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandleaderka

→ bandleader [czytaj: bandliderka]; bandliderka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążeczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandlider

lider zespołu muzycznego; bandleader

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandliderka

→ bandlider; bandleaderka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bando

birmańska sztuka walki wręcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandog

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rodzaj psa obronnego o nieujednoliconym genotypie i zróżnicowanym wyglądzie, będący krzyżówką dużych, walecznych ras

Bandog – polski zespół hardcore punk, działający w latach 90.

Nazwa zespołu wywodzi się od rasy psów, które posiadają członkowie zespołu. Członkowie zespołu są wielkimi fanami hokeja na lodzie, a szczególnie klubu Cracovia, czemu dali wyraz w piosence Jest sobota, która jednakże nie ukazała się na żadnym oficjalnym wydawnictwie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandolet

1. pas skórzany przewieszony przez ramię, używany przez jazdę w XVII i XVIII wieku do zawieszania na nim lekkiej broni palnej;
2. lekka broń palna noszona przez jazdę w XVII i XVIII wieku na takim pasie

- bandolet – rodzaj broni palnej używanej w XVI i XVII w.
- bandolet (bandolier) – szeroki wojskowy pas przewieszany przez ramię

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandolier

dawniej: szeroki pas skórzany przewieszony przez ramię, podtrzymujące broń palną albo ładownicę; bandolet

Bandolier, także bandolet (z fr. bandoulière – pas przez ramię) – szeroki pas noszony przez ramię (skośnie w poprzek tułowia), służący do przenoszenia amunicji. Niekiedy do bandolierów mocowano również broń palną (zob. bandolet) oraz akcesoria do jej obsługi.

Bandolier bywa często mylony z taśmą amunicyjną, która w niektórych przypadkach noszona jest przez żołnierzy w analogiczny sposób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandoneon

rodzaj harmonii ręcznej, odmiana koncertyny; popularna w Argentynie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rodzaj instrumentu muzycznego z grupy aerofonów;

Bandoneon – instrument z grupy idiofonów dętych klawiszowych (według innej klasyfikacji należy do grupy aerofonów), rodzaj harmonii ręcznej w typie concertiny, często mylony z akordeonem. Posiada 88 lub więcej guzików i czworokątną obudowę. Zbudowany został w 1854 roku w Niemczech przez Heinricha Banda i od jego nazwiska pochodzi nazwa instrumentu. Pierwotnie miał służyć do grania muzyki religijnej w kościołach; współcześnie wykorzystywany jest przede wszystkim do grania tanga. Wirtuozem bandoneonu był Astor Piazzolla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandora

rzadko: ludowy ukraiński instrument muzyczny szarpany; bandura

Bandora – dawny, strunowy instrument muzyczny najbardziej rozpowszechniony w XVI i XVII wieku w Anglii. Wyglądem przypominała dużych rozmiarów cytarę, która rozpowszechniona była w tym samym czasie w zachodnich regionach Europy kontynentalnej. Bandora miała płaskie pudło rezonansowe z niskimi, falistymi boczkami i długą szyjkę z metalowymi progami, zwieńczoną esowato uformowaną i ozdobioną rzeźbiarskimi ornamentami główką. Wyposażona była w 5 do 10 zdwojonych, metalowych (żelaznych lub mosiężnych) strun. Wykorzystywana była głównie do akompaniamentu oraz w roli instrumentu realizującego basso continuo. Struny szarpano zazwyczaj palcami, rzadziej dużym plektronem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandos

przestarzałe: robotnik najmujący się do pracy na roli poza miejscem zamieszkania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. zaw. najemny sezonowy robotnik rolny;

Bandos (bandoch, bandor) – dawna nazwa robotnika sezonowego wynajmującego się do pracy w rolnictwie, najczęściej latem i jesienią, w okolicach znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania.

Zjawisko rozwinęło się na początku XIX wieku i było związane z likwidacją poddaństwa. Na ziemiach polskich poddaństwo zlikwidowano na podstawie tzw. dekretu grudniowego wprowadzonego 21 grudnia 1807 roku przez władze Księstwa Warszawskiego. Bandosi wywodzili się przede wszystkim z bezrolnej oraz małorolnej ludności wsi. Po przeprowadzonym w 1864 roku uwłaszczeniu chłopów wychodźstwo przekształciło się w sezonową emigrację zarobkową, krajową lub zagraniczną. Najliczniejsze rzesze bandosów stanowili mieszkańcy przeludnionych wiosek małopolskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandoska

najemna robotnica rolna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta pracująca na roli poza miejscem zamieszkania

(1.2) gwara. przestępcza dziewczyna ze wsi

(1.3) gw-pl|Warszawa. prostytutka

Patrz:bandos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandoski

→ bandos

Patrz:bandos

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandosz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandowy

→ banda

Patrz:banda

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandrów

wieś w województwie podkarpackim

Bandrów Narodowy – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne.

Wołoska wieś królewska Bandrow położona była w 1589 roku w starostwie przemyskim w ziemi przemyskiej województwa ruskiego. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandrowski

nazwisko

Osoby noszące to nazwisko:

- Adam Bandrowski (1881–1966) – polski pianista i malarz
- Aleksander Bandrowski (1860–1913) – polski śpiewak operowy, tenor
- Bronisław Bandrowski (1879–1914) – polski filozof i psycholog
- Dymitr Bandrowski (XVII/XVII w.) – łowczy buski
- Ernest Bandrowski (1853–1920) – polski nauczyciel, chemik, poseł i działacz społeczny
- Ewa Bandrowska-Turska (1894–1979) – śpiewaczka
- Jan Bandrowski (1928–2006) – polski chemik
- Jerzy Bandrowski (1883–1930) – polski pisarz i dziennikarz
- Juliusz Marian Bandrowski (1855–1919) – polski lekarz, dziennikarz i działacz społeczny
- Juliusz Kaden-Bandrowski (1885–1944) – polski pisarz
- Kazimierz Bandrowski (1927–2007) – polski lekkoatleta, chodziarz
- Tadeusz Bandrowski (1895–?) – polski wojskowy
- Tomasz Bandrowski (ur. 1984) – polski piłkarz
- Wojciech Bandrowski (zm. 1870) – polski prawnik, burmistrz Tarnowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandtkie

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Wincenty Bandtkie (1783–1846) − polski historyk prawa
- Jerzy Samuel Bandtkie (1768–1835) − polski filolog i bibliotekarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandung

miasto w Indonezji

Bandung – miasto w Indonezji, ośrodek administracyjny prowincji Jawa Zachodnia, liczy ponad 2,4 mln mieszkańców, a razem z przedmieściami około 6 milionów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banduński

→ Bandung

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bandungiem, dotyczący Bandungu

Patrz:Bandung

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandura

ludowy ukraiński instrument muzyczny szarpany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ludowy instrument muzyczny przypominający lutnię z długą szyjką;

Bandura (prawdopodobnie z gr. pandóra – wszystko dająca) – ukraiński ludowy instrument muzyczny należący do chordofonów, w którym struny szarpie się palcami lub plektronem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandurek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. mit. duch bagienny, straszydło

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandurka

mała bandura

- Barbara Bandurka (1948–2022) – polska artystka
- Mieczysław Bandurka (1927–2003) – polski historyk i polityk
- Zofia Bandurka (1913–1993) – polska nauczycielka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandurski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bandurzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandurzyć

czasownik

(1.1) daw. grać, pobrzękiwać na bandurze

(1.2) daw. gadać, gwarzyć o rzeczach małej wagi i niemądrych

czasownik zwrotny bandurzyć się

(2.1) zbierać się na burzę

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandurzysta

grający na bandurze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na bandurze

- Bandurzysta – osoba grająca na bandurze
- Bandurzysta – wiersz Markijana Szaszkewycza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandurzystka

→ bandurzysta

Patrz:bandurzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandy

rodzaj hokeja na lodzie, w którym zamiast krążka używa się piłeczki; hokej rosyjski

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. odmiana hokeja;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: banda

(2.2) M., B. i W. lm. od: band

Bandy – zespołowa gra sportowa podobna do hokeja na lodzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandycki

przymiotnik od: bandyta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bandytą, dotyczący bandyty

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy bandycie, charakterystyczny dla bandyty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandyctwo

1. dokonywanie napadów, grabieży i morderstw; bandytyzm;
2. działanie przynoszące ludziom szkodę, zasługujące na potępienie i karę; bandytyzm;
3. ogół bandytów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bandytyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandyta

zbir, człowiek żyjący z bandytyzmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek dopuszczający się ciężkich przestępstw, w tym napadów i morderstw

Bandyta – osoba dokonująca napadów lub morderstw, przestępca (bandytyzm)

- Bandyta – włoski film w reżyserii Alberta Lattuady z 1946 roku
- Bandyta – polski film w reżyserii Macieja Dejczera z 1997 roku
- Bandyta – album Michała Lorenca ze ścieżką dźwiękową do filmu fabularnego pt. Bandyta
- Bandyta – argentyński film w reżyserii Pablo Fendrika z 2007 roku
- Bandyta – singel polskiego rapera Sobla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandyterka

potocznie:
1. bandyckie postępowanie;
2. ogół bandytów

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandytka

→ bandyta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta bandyta

Patrz:bandyta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandytyzm

bandyctwo;
1. dokonywanie napadów, grabieży i morderstw;
2. działanie przynoszące ludziom szkodę, zasługujące na potępienie i karę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokonywanie ciężkich przestępstw, w tym zabójstw i rozbojów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środek oszałamiający pochodzenia roślinnego

#### Źródła:

Wiktionary

# Bandżi

skakanie z dużej wysokości na długiej, elastycznej linie; lina używana podczas takich skoków; bungee; bungie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandzioch

potocznie: brzuch; bańdzioch, bebech, brzucho, wancioch, wancioł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. brzuch

(1.2) gw. więzienna brzuch, żołądek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandzior

złoczyńca, gagatek, opryszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zgrub. bandyta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. mot. Fiat 125

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandziorka

→ bandzior

Patrz:bandzior

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandziorski

→ bandzior

Patrz:bandzior

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandziorstwo

dokonywanie aktów przemocy, rozbojów, morderstw; bandytyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandżo

instrument muzyczny, rodzaj gitary; banjo; banjola; bandżola

Banjo (bandżo) – muzyczny instrument strunowy z grupy szarpanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bandżola

instrument muzyczny, rodzaj gitary; banjola; banjo; bandżo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. strunowy instrument muzyczny, odmiana banjo;

Bandżola, bandżolka – instrument muzyczny, odmiana banjo mandolinowego; bardzo popularny w Warszawie przed II wojną światową, używany przez podwórkowe kapele; wyparty przez gitarę.

Pudło rezonansowe bandżoli zbudowane jest podobnie jak w tradycyjnym banjo, natomiast układ strun odpowiada mandolinie (cztery podwójne struny). Technika gry jest taka sama jak dla mandoliny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandżul

stolica Gambii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Gambii;

Bandżul (ang. Banjul) – stolica i czwarte co do wielkości miasto Gambii (największe jest pobliskie miasto Serrekunda), usytuowane na wyspie St. Mary (albo Banjul Island) u ujścia rzeki Gambii do Oceanu Atlantyckiego. Ludność miasta zmniejszyła się w ostatnich latach, obecnie zamieszkuje je 34,4 tys. (2006), podczas gdy w 1993 mieszkało tu 42,6 tys. osób. Gwałtownie natomiast rosła liczba ludności zespołu miejskiego Wielki Bandżul (Greater Banjul Area). W 2003 zamieszkiwało go 357,2 tys. osób, czyli blisko dwa razy więcej niż 20 lat wcześniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bandżulanin

mieszkaniec Bandżulu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bandżulu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandżulanka

mieszkanka Bandżulu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bandżulu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandżulczyk

mieszkaniec stolicy Gambii - Bandżulu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandżulka

mieszkanka Bandżulu (stolicy Gambii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandżulski

→ Bandżul (stolica Gambii)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Bandżul

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bandżysta

osoba grająca na bandżo

#### Źródła:

SJP.pl

# Bandżystka

kobieta grająca na bandżo

#### Źródła:

SJP.pl

# Banek

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; sosna Banksa

#### Źródła:

SJP.pl

# Baner

banner, reklama umieszczana na stronie internetowej, a także zawieszana na budynkach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jedna z form reklamy w postaci zdjęcia lub innej grafiki umieszczanej na stronach internetowych lub na budynkach

(1.2) stpol. ganek, altanka, strych

Banner, baner – forma reklamy, komunikatu lub innego przekazu. Najczęściej jest to wydrukowany na płachcie materiału przekaz informacyjny lub reklamowy.

W internecie banner to graficzna forma przekazania treści informacyjnych bądź reklamowych, często będąca odnośnikiem do strony promowanego produktu. Jednym z rodzajów banerów internetowych jest interaktywny „baner rozwijany” (ang. expand banner), który rozwija się do większej postaci w wyniku pewnej interakcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banerek

niewielki baner

#### Źródła:

SJP.pl

# Banerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. puszka

(1.2) białystok. konserwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Banerowy

→ baner; bannerowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z banerem, dotyczący baneru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bang

wykrzyknik naśladujący odgłos wystrzału z broni palnej

- Bang – amerykański zespół muzyczny
- Bang – grecki zespół muzyczny
- Bang – album Anitty
- Bang – album Chiefa Keefa
- Bang – album zespołu The Jesus Lizard
- Bang – singel Anitty
- Bang – singel zespołu Gorky Park
- Bang – singel zespołu Blur
- Bang – singel Mortalcia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bangalur

miasto w Indiach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Bangaluru, miasto w południowych Indiach (oficjalna nazwa do 2006 roku);

Bengaluru (wym. [ˈbeŋgɐɭuːɾu], hindi बेंगलूरु, trb.: Bengaluru, trl.: Beṁgalūru; kannada ಬೆಂಗಳೂರು, ang. Bangalore) – aglomeracja w południowych Indiach przekraczająca 10 milionów mieszkańców. Znany ośrodek IT.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bangalurczyk

mieszkaniec Bangaluru

#### Źródła:

SJP.pl

# Bangalurka

mieszkanka Bangaluru

#### Źródła:

SJP.pl

# Bangalurski

→ Bangalur (miasto w Indiach)

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Bangalurem (od 2006 roku: Bengaluru)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banger

[czytaj: benger] przebojowy utwór muzyczny; hit, szlagier

#### Źródła:

SJP.pl

# Bangi

stolica Republiki Środkowoafrykańskiej

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stolica Republiki Środkowoafrykańskiej;

Bangi (fr. Bangui) – stolica i największe miasto Republiki Środkowoafrykańskiej, położone w południowej części kraju na zachodnim brzegu rzeki Ubangi. Zostało założone w 1889 jako fort wojsk francuskich.

Bangi było również miejscem działalności rebeliantów i zniszczeń spowodowanych przez bunty na tle politycznym. Z tych powodów miasto w 1996 zostało ogłoszone jednym z najbardziej niebezpiecznych na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bangijczyk

mieszkaniec Bangi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miasta Bangi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bangijka

mieszkanka Bangi (stolicy Republiki Środkowoafrykańskiej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miasta Bangi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bangijski

→ Bangi (stolica Republiki Środkowoafrykańskiej)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Bangi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bangiowe

krasnorost bangiowy - glon morski należący do rzędu bangiowych, wykorzystywany w przemyśle spożywczym m.in. do wyrobu agaru, składników sushi

Bangiowe (Bangiophyceae Wettst.) – klasa krasnorostów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bangiowy

krasnorost bangiowy - glon morski należący do rzędu bangiowych, wykorzystywany w przemyśle spożywczym m.in. do wyrobu agaru, składników sushi

#### Źródła:

SJP.pl

# Bangkocki

→ Bangkok (stolica Tajlandii); bangkokijski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Bangkoku (stolicy Tajlandii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bangkok

stolica Tajlandii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Tajlandii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bangkokijczyk

mieszkaniec Bangkoku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bangkoku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bangkokijka

mieszkanka Bangkoku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bangkoku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bangkokijski

→ Bangkok (stolica Tajlandii); bangkocki

#### Źródła:

SJP.pl

# Banglać

żartobliwie: działać (spełniać swoje funkcje)

czasownik niedokonany

(1.1) slang. działać, poprawnie funkcjonować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bangladeski

→ Bangladesz; banglijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bangladeszem, dotyczący Bangladeszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bangladesz

państwo w Azji ze stolicą w Dhace; Ludowa Republika Bangladeszu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Dhace;

Bangladesz (beng. বাংলাদেশ), Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, Gonoprodźatontri Bangladesz) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z zachodu, północy i wschodu z Indiami, a na południowym wschodzie z Mjanmą. Jest jednym z najgęściej zaludnionych krajów świata i zarazem jednym z najbiedniejszych państw Azji. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banglijczyk

obywatel Bangladeszu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Bangladeszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banglijka

obywatelka Bangladeszu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Bangladeszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banglijski

→ Bangladesz; bangladeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bangladeszem lub Banglijczykami, dotyczący Bangladeszu lub Banglijczyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banhof

dawniej, dziś w gwarze śląskiej: dworzec kolejowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dworzec kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bania

1. kulisty przedmiot;
2. duże naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów; duża bańka;
3. potocznie: dynia;
4. rosyjska łaźnia parowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Mazury, Górny Śląsk. dynia

(1.2) pot. głowa

(1.3) wschodnioeuropejska łaźnia parowa;

(1.4) gwara. więz. wódka

(1.5) uczn. stud. ocena niedostateczna

(1.6) naczynie, duża bańka

(1.7) stpol. źródło lecznicze

(1.8) stpol. kopalnia soli

(1.9) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. gniazdo os lub szerszeni

(1.10) archit. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kopuła

(1.11) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. siarczysty policzek, mocne uderzenie

(1.12) gw-pl|Zaolzie. guz

(1.13) gw-pl|Bukowina. łazienka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: banie (się)

- bania – rodzaj łaźni
- bania – w gwarze podhalańskiej: kopalnia rudy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baniaczek

zdrobnienie od: baniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od baniak

(1.2) lwów. kapelusz, melonik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baniak

1. pękaty garnek lub pojemnik do przechowywania płynów;
2. potocznie: głowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duży, zamykany pojemnik na płyn

(1.2) reg-pl|Kraków. głowa

(1.3) pot. głowa

(1.4) gwara. więz. głowa

(1.5) grub. duża pierś kobieca

(1.6) reg-pl|Kresy. garnek

Gąsior (butla, pot. baniak) – naczynie z grubego szkła (ok. 5 mm) przeznaczone do przechowywania płynów. Może mieć pojemność od 5 do 60 litrów, choć najczęściej stosuje się gąsiory 25-30 litrowe, bo większe są kłopotliwe przy przelewaniu, przenoszeniu i myciu. W celu zabezpieczenia przed stłuczeniem trzymany jest w dopasowanym koszu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baniakarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. muz. perkusista

#### Źródła:

Wiktionary

# Banialuka

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: brednia, niedorzeczność, głupstwo; pierdoła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. opowieść zmyślona, nieprawdziwa lub pozbawiona sensu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banian

1. olbrzymie drzewo z rodzaju figowiec, pochodzące z Himalajów, z którego kanarów wyrastają liczne korzenie przybyszowe (tzw. kolumnowe) otaczające macierzysty pień ogromną kolumnadą; figowiec bengalski;
2. kasta kupców i handlarzy hinduskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. pot. figowiec bengalski

Figowiec bengalski (Ficus benghalensis L.), zwany też banianem – gatunek rośliny z rodziny morwowatych. Pochodzi z Indii i Pakistanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baniastość

→ baniasty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest baniaste; cecha tych, którzy są baniaści

Patrz:baniasty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baniasty

mający kształt bani; kulisty, pękaty, wypukły

#### Źródła:

SJP.pl

# Banica

wieś w województwie małopolskim

- banica – bułgarskie danie
- banica – 1/100 kuny – waluty chorwackiej
- Banica – wieś w Bułgarii
- Banica – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Czaszka
- Banica – wieś w Macedonii Północnej, w gminie Strumica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banicja

w średniowieczu: kara polegająca na pozbawieniu skazanego praw publicznych i wydaleniu go poza granice państwa; wygnanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karne wygnanie bez prawa powrotu

(1.2) przen. wykluczenie ze środowiska

Banicja (łac. bannitio, od bannire – skazać na wygnanie) – ogłoszone wygnanie z ojczyzny. Skazany na taką karę to banita.

Wyrok pozbawiał czci i honoru oraz najczęściej dopuszczał bezkarne zabicie banity, gdyby pojawił się na terytorium swego kraju. Banicja była wyrokiem łagodniejszym od infamii, bo zabicie banity nie było nagradzane, w odróżnieniu od zabicia infamisa. Specyficzną formą banicji było „wyświecenie” (czyli wyprowadzenie ze światłem), orzekane wobec stanów niższych (mieszczan, chłopów). Ci, którzy za swoje przestępstwo (najczęściej kradzież) uniknęli kary śmierci, podlegali chłoście, po której kat wyprowadzał skazańca przy świetle latarni poza mury miasta. Jednym z najsławniejszych banitów w Polsce był Samuel Łaszcz (1588–1649).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banicyjny

→ banicja

przymiotnik

(1.1) dotyczący banicji

Patrz:banicja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Banicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Banie

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. banie się.

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. i W. od: ban

(2.2) M., B. i W. lm. od: bania

Banie (dawniej niem. Bahn) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Banie, nad rzeką Tywą, pomiędzy jeziorami Dłużec (Długie Bańskie) i Jeziorem Mostowym. Siedziba gminy Banie.

Dawniej samodzielne miasto. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Banie. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

W 2011 roku wieś liczyła 1970 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banieczka

zdrobnienie od: bańka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: bańka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baniewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Baniewicz (ur. 1963) – polski pisarz fantasy
- Elżbieta Baniewicz (ur. 1949) – polska krytyczka teatralna
- Małgorzata Frontczak-Baniewicz (ur. 1960) – polska lekarka, neurobiolog i patomorfolog
- Napoleon Baniewicz (1904–1979) – polski lekarz, neurolog i psychiatra
- Wiera Baniewicz (1949–2020) – polska śpiewaczka operowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banino

kaszubska wieś w województwie pomorskim

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś kaszubska w gminie Żukowo, w powiecie kartuskim, w województwie pomorskim

Banino, dodatkowa nazwa w języku kaszubskim Banino, (niem. Banin) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo. Wieś jest siedzibą sołectwa Banino, w której skład wchodzi również miejscowość Borowiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baniocha

wieś w Polsce

Baniocha – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria. Leży nad Małą (rzeka), która tworzy bagienną dolinę ciągnącą się na południe w stronę wsi Ługówka, przy drodze krajowej nr 79.

Administracyjnie na terenie wsi utworzono dwa sołectwa Baniocha-Wieś i Baniocha-Osiedle

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Górny Śląsk. kolejarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Bukowina. naczynie sporych rozmiarów, o objętości równej czterem wiadrom

#### Źródła:

Wiktionary

# Baniopień

glon występujący w przybrzeżnej strefie Pacyfiku

#### Źródła:

SJP.pl

# Baniorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. kolejarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Banioski

→ Baniocha

Patrz:Baniocha

#### Źródła:

SJP.pl

# Baniowaty

rzadko: przypominający kształtem banię

#### Źródła:

SJP.pl

# Baniowy

przymiotnik od: bania

#### Źródła:

SJP.pl

# Banit

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. banita.

#### Źródła:

Wiktionary

# Banita

człowiek pozbawiony swych praw i skazany na wygnanie, wyrzutek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. człowiek skazany na banicję, wypędzony z ojczyzny

Banicja (łac. bannitio, od bannire – skazać na wygnanie) – ogłoszone wygnanie z ojczyzny. Skazany na taką karę to banita.

Wyrok pozbawiał czci i honoru oraz najczęściej dopuszczał bezkarne zabicie banity, gdyby pojawił się na terytorium swego kraju. Banicja była wyrokiem łagodniejszym od infamii, bo zabicie banity nie było nagradzane, w odróżnieniu od zabicia infamisa. Specyficzną formą banicji było „wyświecenie” (czyli wyprowadzenie ze światłem), orzekane wobec stanów niższych (mieszczan, chłopów). Ci, którzy za swoje przestępstwo (najczęściej kradzież) uniknęli kary śmierci, podlegali chłoście, po której kat wyprowadzał skazańca przy świetle latarni poza mury miasta. Jednym z najsławniejszych banitów w Polsce był Samuel Łaszcz (1588–1649).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banitka

→ banita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta skazana na banicję, wypędzona z ojczyzny

Patrz:banita

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banitować

dawniej: skazywać na wygnanie z kraju

czasownik

(1.1) skazywać na banicję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|banitować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Banjan

członek indyjskiej kasty kupców

#### Źródła:

SJP.pl

# Banjo

[czytaj: bandżo] murzyński instrument muzyczny, rodzaj gitary; bandżo; bandżola; banjola

rzeczownik

(1.1) muz. rodzaj gitary z okrągłym pudłem rezonansowym i długim gryfem;

Banjo (bandżo) – muzyczny instrument strunowy z grupy szarpanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banjola

[czytaj: bandżola] instrument muzyczny, rodzaj gitary; bandżola; bandżo; banjo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. strunowy instrument muzyczny, odmiana banjo;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banjumasańskojęzyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który posługuje się językiem banjumasańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem banjumasańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku banjumasańskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Bank

1. przedsiębiorstwo zajmujące się różnego rodzaju operacjami pieniężnymi; gmach tego przedsiębiorstwa;
2. magazyn, nagromadzenie cennych materiałów lub informacji (bank krwi, bank danych itp.);
3. suma stawek w grze hazardowej; pula

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. instytucja zajmująca się finansami, w szczególności udzielaniem kredytów, przechowywaniem oszczędności swoich klientów

(1.2) bank. archit. budynek, w którym znajduje się siedziba banku (1.1)

(1.3) gry hazardowe zgromadzona kwota, przeznaczona na wygrane

(1.4) med. miejsce przechowywania organów, tkanek, płynów ustrojowych itp. przeznaczonych do późniejszych zabiegów

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. ławka

(1.6) gw. więzienna pewność

(1.7) gw. więzienna zapas

Bank – osoba prawna wykonująca na podstawie odpowiednich zezwoleń działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów oraz wykonywaniu innych czynności określonych przepisami prawa (w Polsce ustawy Prawo bankowe) i wymienionych w statucie banku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bank.

skrót od: bankowość, bankowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Banka

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych; sosna Banksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) blaszane naczynie na płyny

(1.2) pot. bańka mydlana

(1.3) szklany, kulisty przedmiot

(1.4) med. szklane naczynko o kulistym kształcie przystawiane do skóry w celach leczniczych, stosowane w medycynie tradycyjnej

(1.5) przen. pot. banknot stuzłotowy, sto złotych

(1.6) przen. pot. więz. milion złotych

(1.7) reg-pl|Kraków. gw-pl|Śląsk Cieszyński.reg-pl|Kresy. bombka na choinkę

(1.8) przen. więz. głowa

(1.9) przen. środ. uczn. ocena niedostateczna

(1.10) przen. więz. wódka

(1.11) przen. slang. stan otępienia umysłu po spożyciu alkoholu lub marihuany

Bangka – wyspa w Indonezji w prowincji Wyspy Bangka i Belitung.

Leży w pobliżu południowo-wschodniego wybrzeża Sumatry, od której oddziela ją cieśnina Bangka; od północy oblewa ją Morze Południowochińskie; od południa Morze Jawajskie; od wschodu cieśnina Gaspar oddzielająca od wyspy Belitung. Powierzchnia 11 942 km²; pagórkowata (wysokość do 692 m n.p.m.); dwie trzecie powierzchni wyspy pokrywają lasy równikowe i tereny bagienne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bańkarz

1. pracownik hutniczy formujący szklane bańki;
2. osoba dająca pokazy baniek mydlanych na różnego typu imprezach

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankiecik

zdrobnienie od: bankiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankier

1. właściciel, dyrektor lub liczący się akcjonariusz banku;
2. w grach hazardowych: gracz trzymający bank

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel lub dyrektor banku

(1.2) karc. gracz trzymający bank

Bank – osoba prawna wykonująca na podstawie odpowiednich zezwoleń działalność gospodarczą, polegającą na przyjmowaniu depozytów, udzielaniu kredytów oraz wykonywaniu innych czynności określonych przepisami prawa (w Polsce ustawy Prawo bankowe) i wymienionych w statucie banku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bankierka

1. właścicielka, dyrektorka lub akcjonariuszka banku;
2. rzadko: kobieta trzymająca bank w grze w karty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) właścicielka, dyrektorka lub akcjonariuszka banku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankierowa

→ bankier (dawniej); bankierski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankierówna

dawniej: córka bankiera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka bankiera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankierowy

→ bankier (dawniej); bankierski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankierski

1. właściwy bankierowi, należący do bankiera, charakterystyczny dla właściciela lub dyrektora banku;
2. należący do osoby trzymającej bank w grach hazardowych;
3. czek bankierski - czek wystawiony przez bank ze wskazaniem jako trasata banku-korespondenta

przymiotnik

(1.1) związany z bankierem, dotyczący bankiera; charakterystyczny dla bankierów

(1.2) należący do bankiera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankierstwo

1. zawód bankiera;
2. ogół bankierów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zawód bankiera

(1.2) ogół bankierów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. bankier

#### Źródła:

Wiktionary

# Bankiet

1. wystawne przyjęcie urządzone w celu uświetnienia jakiejś uroczystości lub uczczenia jakiejś osoby;
2. przeszkoda jeździecka na hipodromie;
3. potocznie: przyjęcie, prywatka, zabawa;
4. niewysoki nasyp ziemi zabezpieczający wykop lub tor kolejowy przed napływem wód powierzchniowych; bankieta;
5. w budownictwie: najniższa część muru fundamentowego w gruncie nośnym, poszerzona w celu lepszego rozłożenia ciężaru budowli na grunt; ława fundamentowa; bankieta;
6. w okopach: ława ziemna do opierania i ustawiania broni do strzelania; bankieta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wystawne, uroczyste przyjęcie

(1.2) gw-pl|Bukowina. zabawa organizowana na zakończenie szkoły

Przyjęcie – uroczysty posiłek zorganizowany specjalnie dla osób zaproszonych – gości. Przyjęcie zazwyczaj ma na celu uświetnienie ważnych wydarzeń lub okoliczności o charakterze oficjalnym lub prywatnym – mówimy wtedy o przyjęciu okolicznościowym. Duże i wystawne przyjęcie może być określane jako bankiet, biesiada lub uczta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bankieta

bankiet;
1. niewysoki nasyp ziemi zabezpieczający wykop lub tor kolejowy przed napływem wód powierzchniowych;
2. w budownictwie: najniższa część muru fundamentowego w gruncie nośnym, poszerzona w celu lepszego rozłożenia ciężaru budowli na grunt; ława fundamentowa;
3. w okopach: ława ziemna do opierania i ustawiania broni do strzelania

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankietka

rodzaj niskiej ławeczki bez oparcia

Bankietka – rodzaj mebla. Niewielka, lekka, miękko wyścielona lub wyplatana ławka. Bankietka była pozbawiona oparcia, czasami posiadała niskie poręcze boczne. Siedzisko spoczywało na czterech, sześciu lub ośmiu nogach. Mebel był często rzeźbiony, malowany i złocony. Ustawiano go pod ścianami i we wnękach okiennych w salach balowych i koncertowych, w pomieszczeniach recepcyjnych, holach i korytarzach.

Bankietka pojawiła się we Francji w połowie XVII wieku, popularna była w XVIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bankietować

potocznie: uczestniczyć w bankiecie, chodzić na przyjęcia, prywatki; imprezować

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczestniczenie w bankiecie, bywanie na bankietach

#### Źródła:

Wiktionary

# Bankietowicz

1. osoba często uczestnicząca w bankietach;
2. uczestnik bankietu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankietowiczka

1. kobieta często uczestnicząca w bankietach;
2. uczestniczka bankietu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankietowo-Konferencyjny

organizujący bankiety i konferencje, służący na bankiety i konferencje (np. sala bankietowo-konferencyjna)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankietowo-Weselny

organizujący bankiety i wesela, służący na bankiety i wesela (np. ośrodek bankietowo-weselny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankietowy

przymiotnik od: bankiet

przymiotnik

(1.1) związany z bankietem, dotyczący bankietu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankiwa

ptak z rodziny bażantów, uważany powszechnie za przodka kury domowej

Kur bankiwa, bankiwa (Gallus gallus) – gatunek ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae), uważany za dzikiego przodka kury domowej. Udomowiony został ok. 8000 lat temu. Występuje w północno-wschodnich Indiach i południowo-wschodniej Azji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banknocik

zdrobnienie od: banknot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od banknot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banknot

pieniądz w formie papierowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. odcinek papieru z odpowiednim nadrukiem, emitowany przez bank, mający określoną wartość pieniężną (nabywczą);

Banknot (niem. Banknote, ang. bank-note – kwit bankowy) – papierowy pieniądz emitowany przez bank centralny stanowiący prawny środek płatniczy w danym kraju lub obszarze. Dawniej rodzaj weksla emitowanego przez dowolny bank, poświadczający posiadanie przez okaziciela pewnej wartości (np. złota). Banknoty wyparły z powszechnego użytku pieniądze kruszcowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banknotowy

związany z banknotem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z banknotem, dotyczący banknotów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bańko

1. blaszane naczynie do przechowywania i przenoszenia płynów;
2. mała, szklana kulka używana w celu wywołania miejscowego przekrwawienia;
3. pęcherz powietrza utworzony z zamydlonej wody;
4. potocznie: milion złotych;
5. potocznie: ocena niedostateczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankofon

środowiskowo: usługa bankowa polegająca na możliwości sprawdzenia stanu własnego konta, płaceniu rachunków lub zlecaniu przelewów przez telefon

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankokracja

nieformalne rządy banków i bankierów, posiadanie przez finansjerę nadmiernego wpływu na gospodarkę i politykę

Bankokracja – nieformalne rządy banków i bankierów, posiadanie przez finansjerę nadmiernego wpływu na politykę (głównie gospodarczą) państwa, lub system ustrojowy, w którym władzę jawną sprawują bankierzy.

Jako pierwszy określenia tego użył brytyjski poseł do parlamentu William Fullarton 10 kwietnia 1797 roku, komentując nim monopol Banku Anglii na rynkach finansowych Imperium Brytyjskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bankolinia

system umożliwiający wykonywanie operacji bankowych przez telefon

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankomacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bankomat

#### Źródła:

Wiktionary

# Bankomat

maszyna wydająca gotówkę po wsunięciu karty tożsamości w otwór i wybiciu na klawiaturze żądanej sumy oraz numeru szyfru; cashomat, automatyczny kasjer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie służące do wypłaty gotówki za pomocą karty płatniczej;

Bankomat (ang. automated teller machine, ATM) – samoobsługowe urządzenie służące przede wszystkim do wypłaty gotówki. Obecnie bankomaty służą także do drukowania potwierdzeń, dostarczania informacji o stanie konta, przyjmowania wpłat na konto itp. operacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bankomatowy

→ bankomat

przymiotnik

(1.1) związany z bankomatem; związany z obsługą bankomatu

Patrz:bankomat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bańkopiłka

piłka z przezroczystej gumy, przypominająca bańkę mydlaną

#### Źródła:

SJP.pl

# Bańkorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. robotnik idący do pracy z bańką z kawą lub herbatą

#### Źródła:

Wiktionary

# Bańkoterapia

leczenie za pomocą stawiania baniek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankować

potocznie:
1. przechowywać coś w specjalnym banku, np. krew, nasienie;
2. przeprowadzać transakcje bankowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Bańkowaty

kształtem przypominający bańkę

przymiotnik

(1.1) przypominający bańkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankowiec

potocznie: osoba zajmująca się bankowością, pracownik banku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik banku

Bankowiec – osoba zawodowo zajmująca się pieniędzmi, zarządzaniem ryzykiem oraz pomocą klientom w pozyskaniu kapitału.

Bankowiec jest pracownikiem umysłowym zatrudnionym w banku, a praca osób zatrudnionych jako bankowcy polegać może np. na dokonywaniu operacji pieniężnych, polegających na: prowadzeniu oraz obsłudze wszelkich rachunków bankowych – tak dotyczących osób fizycznych, co i podmiotów gospodarczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bankowo

przysłówek

(1.1) na sposób bankowy, zgodnie z zasadami bankowości

(1.2) pot. na pewno

#### Źródła:

Wiktionary

# Bankowość

1. ogół spraw dotyczących działalności banków;
2. nauka o bankowych operacjach finansowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. bank. nauka zajmująca się działalnością sektora bankowego;

(1.2) bank. działalność banków i instytucji pokrewnych, dziedzina gospodarki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bankowóz

opancerzony samochód ciężarowy do przewozu pieniędzy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opancerzony pojazd przewożący pieniądze, walory, metale, kamienie szlachetne itp., którymi obraca bank

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bańkowski

nazwisko

- Bańkowski – herb szlachecki
- Bańkowski – nazwisko

osoby o nazwisku „Bańkowski”

- Andrzej Bańkowski (1931–2014), etymolog
- Józef Bańkowski (XVIII/XIX w.) – polski ziemianin
- Józef Bańkowski (1926–2014) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji
- Marcin Bańkowski (1955–2013) – informatyk
- Piotr Bańkowski (1885–1976) – historyk literatury, archiwista, redaktor Archeionu
- Roman Bańkowski (1932–2004) – poeta
- Tomasz Bańkowski (1947–) – przedsiębiorca, polityk, poseł na Sejm RP
- Witold Bańkowski (1864–1940) – polityk i działacz samorządowy, poseł na Sejm Litwy Środkowej, prezydent Wilna
- Włodzimierz Bańkowski (1851–1940) – polski nauczyciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bankowy

1. związany z bankiem, dotyczący jego działalności
2. potocznie: taki, który ma stuprocentowe szanse na realizację, spełnienie się; pewny

przymiotnik

(1.1) związany z bankami, dotyczący banków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankroft

kanadyjska odmiana jabłoni

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankrucki

przymiotnik

(1.1) dotyczący bankruta lub bankrutów

#### Źródła:

Wiktionary

# Bankructwo

1. niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli;
2. upadłość, ruina majątkowa, krach;
3. przenośnie: utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. upadłość osoby prawnej lub fizycznej ogłoszona przez sąd

(1.2) niewypłacalność lub zawieszenie wypłat na rzecz wierzycieli

(1.3) utrata znaczenia i wpływów, ideowy, moralny upadek, klęska planów życiowych

Upadłość (potocznie bankructwo) – procedura wszczynana w razie niewypłacalności dłużnika, polegająca głównie na wspólnym dochodzeniu roszczeń przez wszystkich jego wierzycieli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bankrut

człowiek zbankrutowany, niewypłacalny, którego upadłość ogłoszono sądownie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lub firma, która ogłosiła niewypłacalność

(1.2) przen. osoba lub firma, której grozi niewypłacalność

(1.3) przen. ktoś, kto się skompromitował, zawiódł zaufanie, doznał klęski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankrutka

→ bankrut

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej, która straciła cały majątek, zbankrutowała

Patrz:bankrut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankrutować

1. stawać się bankrutem;
2. tracić znaczenie, wartość

czasownik niedokonany

(1.1) stawać się bankrutem, tracić cały majątek

(1.2) przen. o idei, grupie ludzi: tracić wartość i znaczenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bankrutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. popadanie w stan niewypłacalności i upadłości

(1.2) przen. doznawanie klęski, doświadczanie upadku

#### Źródła:

Wiktionary

# Banks

nazwisko

- (13956) Banks – planetoida

Miejscowości w Wielkiej Brytanii:

- Banks – miejscowość w Kumbrii (Anglia)
- Banks – miejscowość w hrabstwie Lancashire (Anglia)

Miejscowości w USA:

- Banks – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Pike
- Banks – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Bradley
- Banks – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Washington
- Banks – jednostka osadnicza w stanie Idaho, w hrabstwie Boise

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banksja

pirofit, roślina z rodziny srebrnikowatych

Banksja (Banksia) – rodzaj wiecznie zielonych drzew i krzewów należących do rodziny srebrnikowatych. Obejmuje 183 gatunki. Rośliny te występują w Australii, głównie w jej południowo-zachodniej części. Kwiaty zapylane są przez ptaki (np. miodojady) oraz torbacze. Banksje są pirofitami – nasiona często uwalniane są dopiero w wyniku pożaru buszu. Niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny ozdobne.

Nazwa rodzaju pochodzi od nazwiska angielskiego biologa Josepha Banksa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bankster

pogardliwie: bankier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) publ. przen. bankier-gangster, bankier postrzegany jako kryminalista, bezwzględnie wyłudzający pieniądze od obywateli, cynicznie bogacący się kosztem klientów w opresji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banksterka

→ bankster

Patrz:bankster

#### Źródła:

SJP.pl

# Banksterski

→ bankster

Patrz:bankster

#### Źródła:

SJP.pl

# Banksterstwo

pogardliwie: bankierstwo;
1. działania bankiera postrzegane jako nielegalne;
2. ogół bankierów postrzeganych jako przestępcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bankuch

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuch, baumkuchen, sękacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banner

reklama umieszczana na stronie internetowej, a także zawieszana na budynkach; baner

Banner, baner – forma reklamy, komunikatu lub innego przekazu. Najczęściej jest to wydrukowany na płachcie materiału przekaz informacyjny lub reklamowy.

W internecie banner to graficzna forma przekazania treści informacyjnych bądź reklamowych, często będąca odnośnikiem do strony promowanego produktu. Jednym z rodzajów banerów internetowych jest interaktywny „baner rozwijany” (ang. expand banner), który rozwija się do większej postaci w wyniku pewnej interakcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bannerowy

→ banner [czytaj: banerowy]; banerowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bannik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitsłow. duch opiekuńczy związany z łaźniami (baniami)

Bannik (ros.), łaźnik, łaziennik (biał.) – wschodniosłowiański demon władający łaźnią. Bannik był zasadniczo wrogi wobec ludzi i mógł utopić kąpiących się.

Wyobrażano go sobie jako starca z wielką głową pokrytą rozczochranymi włosami. Pozostawiano mu w łaźni jako ofiarę trochę wody, składano mu także w ofierze czarną kurę dla zabezpieczenia przed utopieniem.

Patrz też: anczutka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Banoffee

[czytaj: banofi] wyrób cukierniczy będący połączeniem bananów i toffi; banoffi

#### Źródła:

SJP.pl

# Banoffi

[czytaj: banofi] wyrób cukierniczy będący połączeniem bananów i toffi; banoffee

#### Źródła:

SJP.pl

# Banować

blokować dostęp do usługi w Internecie

czasownik niedokonany (dk. zbanować)

(1.1) inform. pot. stosować wobec kogoś ban, uniemożliwiając korzystanie z jakiejś usługi internetowej

(1.2) gw-pl|Bukowina, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. żałować

(1.3) gw-pl|Zaolzie. nalegać, naprzykrzać się

(1.4) środ. inform. zakazywać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Banowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|banować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Banowina

jednostka administracyjna w Królestwie Jugosławii w latach 1929 - 1941, odpowiednik województwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Banówka

1. szczyt w Tatrach;
2. rzeka w północnej Polsce i w Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. niewielka rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki), uchodzi do Zalewu Wiślanego;

- Banówka – szczyt w Tatrach
- Banówka – rzeka w północnej Polsce i w Rosji (obwód królewiecki)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banshee

[czytaj: benszi] z folkloru irlandzkiego: zjawa zwiastująca śmierć

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(1.1) folk. w mitologii irlandzkiej zjawa w kobiecej postaci, najczęściej zwiastująca śmierć w rodzinie;

Banshee (ang. [ˈbænʃiː], z irl. bean-sidhe, w nowoirlandzkim bean sí [bʲæn ˈʃiː], „kobieta z kurhanu”) – w mitologii irlandzkiej zjawa w kobiecej postaci, najczęściej zwiastująca śmierć w rodzinie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bański

przymiotnik od:
1. Banie (wieś w województwie zachodniopomorskim);
2. Banie Mazurskie (wieś w województwie warmińsko-mazurskim)

- Jerzy Bański (ur. 1960) – geograf
- Piotr Bański (ur. 1975) – piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bańskobystrzycki

→ Bańska Bystrzyca (miasto na Słowacji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bańską Bystrzycą, dotyczący Bańskiej Bystrzycy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bańskoszczawnicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bańską Szczawnicą, dotyczący Bańskiej Szczawnicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bant

1. wąski pas płótna naszyty na żaglu, zwiększający jego sztywność i wytrzymałość; banta;
2. element drewnianej konstrukcji dachu, belka spajająca krokwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wzmocnienie fragmentów żagla w postaci naszytych, dodatkowych kawałków płótna;

(1.2) stpol. belka wzmacniająca krokiew

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. techn. zawias

Bant – wieś w Holandii w prowincji Flevoland.

Wieś powstała po osuszeniu terenów Polderu Północno-Wschodniego.Leży około 10 kilometrów na północ od Emmeloord.

W 2006 roku zamieszkiwały ją 754 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banta

1. wąski pas płótna naszyty na żaglu, zwiększający jego sztywność i wytrzymałość; banta;
2. element drewnianej konstrukcji dachu, belka spajająca krokwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. zob. bant.

(1.2) reg-pl|Kresy. grzęda

Banta, bant – wzmocnienie żagla w postaci naszycia kilku warstw płótna żaglowego. Wzmacniane w ten sposób są liki (krawędzie) i rogi żagla, oraz poziome pasy biegnące w poprzek żagla, na wysokości jego refowania, zwane refbantami.

W bantach mogą znajdować się remizki, a w niektórych żaglach przymasztowych wewnątrz banty liku wolnego może być przeprowadzona trymlinka pozwalająca częściowo regulować wybrzuszenie żagla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bantam

miejscowość na wyspie Home Island; Bantam Village

- Bantam (ob. Banten) – miasto w Indonezji
- Sułtanat Bantam (Banten) – państwo historyczne
- Bantam – miejscowość na Wyspach Kokosowych
- American Bantam – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
- BSA Bantam – motocykl produkcji BSA
- Ford Bantam – samochód produkcji Forda
- BAT Bantam – brytyjski samolot myśliwski
- Northrop X-4 Bantam – amerykański samolot eksperymentalny
- Bantam – szwedzki przeciwpancerny pocisk kierowany
- Bantam Books

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bantamczyk

mieszkaniec Bantamu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bantamka

1. wschodnioazjatycka kura karłowata występująca w różnych rasach i odmianach, hodowana amatorsko jako ptak ozdobny ze względu na oryginalne upierzenie;
2. mieszkanka Bantamu

Bantamka – popularna rasa kury domowej z grupy ozdobnych kur karłowatych, hodowana jako ptak ozdobny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bantamki

1. wschodnioazjatycka kura karłowata występująca w różnych rasach i odmianach, hodowana amatorsko jako ptak ozdobny ze względu na oryginalne upierzenie;
2. mieszkanka Bantamu

Bantamka – popularna rasa kury domowej z grupy ozdobnych kur karłowatych, hodowana jako ptak ozdobny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bantamski

przymiotnik od: Bantam

#### Źródła:

SJP.pl

# Banteng

azjatycki gatunek dzikiego bydła; bydło bali

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Bos javanicus|ref=tak. banteng azjatycki (ssak z rodziny wołowatych)

Banteng azjatycki, banteng (Bos javanicus) – gatunek ssaka z rodziny wołowatych z wyglądu przypominający bydło udomowione. W stanie dzikim występuje na Półwyspie Indochińskim, na Borneo, Jawie, Sumatrze oraz Bali.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Banting

Banting – miasto we Malezji w stanie Selangor. W 2000 roku liczyło 50 274 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bantka

regionalnie: żerdka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. (mała) flądra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bantować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trzaskać, hałasować

#### Źródła:

Wiktionary

# Bantu

1. język afrykański, używany między innymi przez lud Bantu;
2. związany z Bantu - grupą plemion;
3. związany z bantu - językiem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) etn. grupa plemięemion afrykańskich zaliczanych do rasy czarnej, zamieszkujących stepy w środkowej i południowej Afryce;

(1.2) jęz. rodzina języków afrykańskich, którymi posługują się plemięemiona bantu (1.1);

Bantu – zespół około 400 grup etnicznych zamieszkujących tereny przede wszystkim stepowe w środkowej i południowej Afryce. Liczą łącznie około 100 mln ludzi, trudnią się głównie rolnictwem i hodowlą. Ich organizacje plemienne zostały rozbite w XIX w. przez europejskich kolonizatorów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bantuidalny

język bantuidalny - język z grupy nigero-kongijskich, np. język bantu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bantuski

przymiotnik od: Bantu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bantu, dotyczący Bantu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bantustan

1. jedno z wydzielonych w latach 1971–1981 z obszaru Republiki Południowej Afryki terytoriów, które miały być autonomicznymi regionami a stały się rezerwatami wykorzystywanymi w polityce apartheidu;
2. niepraworządne i źle zarządzane państwo

Bantustan (od Bantu – grupy ludów odmiany czarnej) – terytoria wydzielone w latach 1971–1981 z obszaru Południowej Afryki, które miały być miejscem zamieszkania poszczególnych grup czarnoskórej ludności. Zajmowały one około 1/8 powierzchni Południowej Afryki. Regiony te, mające być formalnie niepodległymi państwami bądź przynajmniej obdarzonymi dużą autonomią regionami w ramach Republiki, miały jednak charakter „rezerwatów” i były głównym narzędziem rasistowskiej polityki apartheidu, czyli „osobnego rozwoju” poszczególnych grup rasowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banzai

japońskie pozdrowienie w formie okrzyku, wyrażające entuzjazm albo triumf; hurra!, wiwat!, niech żyje!

Banzai! (jap. 万歳 banzai; dosł. 10 tys. lat; dawna pisownia 萬歳) – japoński okrzyk wyrażający radość, uznanie, pozdrowienie: „Niech żyje!”, „Hurra!”, wiwatowanie na cześć kogoś lub z powodu osiągnięcia czegoś (np. sukcesu wyborczego).

Zwrot pochodzi z Chin. Znaki 万歳 (obecna pisownia w ChRL 万岁) czyta się po chińsku wànsuì.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Banzaj

japońskie pozdrowienie w formie okrzyku, wyrażające entuzjazm albo triumf; banzai

#### Źródła:

SJP.pl

# Bao

chińskie kuliste kluski z farszem, gotowane na parze; baozi

- bao (inaczej: bau, baozi) – potrawa kuchni chińskiej (kluski gotowane na parze)
- BaO (tlenek baru) – nieorganiczny związek chemiczny
- BAO – barionowe oscylacje akustyczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baobab

ogromne, długowieczne drzewo liściaste rosnące w Afryce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. ogromne, długowieczne drzewo liściaste o bardzo grubym pniu rosnące w Afryce;

Baobab, palczara (Adansonia L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Obejmuje 8 gatunków. Sześć gatunków z tego rodzaju to endemity Madagaskaru. Jeden – baobab afrykański A. digitata rośnie w Afryce kontynentalnej z wyjątkiem jej północnych i południowych krańców. Także jeden gatunek – baobab australijski – występuje w północno-zachodniej Australii. Drzewa o olbrzymich pniach gromadzących wodę (jedno drzewo może zmagazynować w pniu wodę w ilości 120 tys. l) i zrzucające liście w czasie zimowej suszy. Są charakterystyczne dla sawann, ich kwiaty otwierają się o zmierzchu i zapylane są przez nietoperze (zwłaszcza baobab afrykański), ptaki (miodojady są głównym zapylaczem baobabu australijskiego), galagowate i lemurowate (te ostatnie zwłaszcza w przypadku baobabu Grandidiera), ale też owady. Do zwierząt przyczyniających się do rozsiewania się tych drzew należą słonie i pawiany, poza tym nasiona rozprzestrzeniane są przez wodę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baobabowy

→ baobab

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z baobabu lub baobabów

(1.2) wykonany z drewna lub innej części baobabu

(1.3) będący częścią baobabu

Patrz:baobab

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baon

pododdział w różnych rodzajach wojsk, złożony zwykle z kilku kompanii (lub jednostek im równorzędnych); batalion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. batalion

Baon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Yonne.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 43 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 5 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Baon plasuje się na 867. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1008.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baonowy

związany z baonem, dotyczący baonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Baor

potocznie: bogaty chłop, zwłaszcza w Niemczech, zatrudniający robotników; bauer (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Baozi

chińskie kuliste kluski z farszem, gotowane na parze; bao

Baozi (chiń. 包子; pinyin bāozi, także: bao, bau, humbow, nunu, bausak, pow oraz pau) – zróżnicowanych rozmiarów kluski gotowane na parze, charakterystyczne dla kuchni chińskich, ale jadane także w Malezji i Singapurze. Popularne w restauracjach chińskich na całym świecie. Wywodzą się z północnych regionów Chin. Baozi w dialektach północnych oznacza bułeczkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baptista

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baptiste

[czytaj: baTIST]
1. francuskie imię męskie;
2. francuskie nazwisko;
3. skrócona wersja francuskiego imienia Jean-Baptiste

Baptiste – brytyjski serial telewizyjny wyprodukowany przez Two Brothers Pictures, który jest spin-offem Zaginiony. Serial jest emitowany od 17 lutego 2019 roku przez BBC One.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baptyści

odłam wyznania protestanckiego powstały w XVII wieku w Anglii, przyjmujący Biblię jako jedyny autorytet w sprawach wiary i obyczajów; baptyzm

Baptyzm (z gr. baptídzein „zanurzać; chrzcić” od báptein „zanurzać”) – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga, nadrzędną rolę Pisma Świętego jako autorytetu w sprawach wiary i życia chrześcijanina oraz ograniczający praktykę chrztu do osób świadomych tego aktu. Zbawienie nie jest według wyznawców baptyzmu (baptystów) osiągalne na podstawie uczynków, lecz stanowi jedynie niezasłużony dar łaski Boga przyjmowany przez człowieka osobistą, ufną wiarą w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu, dokonane przez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, byli prekursorami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje chrześcijaństwo ewangelikalne, choć istnieją także nieliczne denominacje baptystyczne przynależące do liberalnego nurtu protestantyzmu. Baptyści różnią się często między sobą w pewnych kwestiach np.: predestynacja bądź wolna wola, pewność bądź możliwość utracenia zbawienia, stosunek do teorii ewolucji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baptysja

rodzaj roślin z rodziny bobowatych

Baptysja, bratwa (Baptisia Vent.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Kanadzie oraz wschodniej i środkowej części Stanów Zjednoczonych. Rosną na obszarach pod wpływem klimatu umiarkowanego kontynentalnego i ciepłego, w prerii i widnych lasach, w miejscach wilgotnych, nad strumieniami i suchych – na piaskach i terenach skalistych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baptysta

wyznawca baptyzmu (odłamu protestantyzmu)

- baptysta – wyznawca baptyzmu
- Baptysta – imię

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baptysterium

1. budynek ze zbiornikiem wody pośrodku, przeznaczony do odprawiania obrzędów chrztu
2. naczynie do przechowywania wody chrzcielnej; chrzcielnica

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. chrzcielnica

(1.2) rel. archit. budynek w którym dokonywano chrztu

Baptysterium (łac. baptisterium z gr. βαπτιστήριον od βαπτίζειν 'zanurzać') – budowla wznoszona przez chrześcijan, przeznaczona do wykonywania obrzędu chrztu, niekiedy usytuowana w pobliżu kościoła. Określenie „baptysterium” odnosi się także do samej niecki (sadzawki, basenu) chrzcielnej, umożliwiającej przynajmniej częściowe zanurzenie kandydata do chrztu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baptystka

→ baptysta

Patrz:baptysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Baptystyczny

→ baptyzm

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z baptyzmem lub baptystami

Patrz:baptyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baptyzm

odłam wyznania protestanckiego powstały w XVII wieku w Anglii, przyjmujący Biblię jako jedyny autorytet w sprawach wiary i obyczajów; baptyści

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. nurt wyznań chrześcijańskich należących do protestantyzmu;

Baptyzm (z gr. baptídzein „zanurzać; chrzcić” od báptein „zanurzać”) – nurt chrześcijaństwa należący do protestantyzmu, akcentujący indywidualizm w relacji do Boga, nadrzędną rolę Pisma Świętego jako autorytetu w sprawach wiary i życia chrześcijanina oraz ograniczający praktykę chrztu do osób świadomych tego aktu. Zbawienie nie jest według wyznawców baptyzmu (baptystów) osiągalne na podstawie uczynków, lecz stanowi jedynie niezasłużony dar łaski Boga przyjmowany przez człowieka osobistą, ufną wiarą w zbawcze dzieło odkupienia z grzechu, dokonane przez ofiarę Jezusa Chrystusa. Baptyści udzielają chrztu wyłącznie tym, którzy świadomie wyrażają żal za grzechy i wyznają wiarę w Chrystusa. Akcentują autonomię poszczególnych zborów, byli prekursorami rozdziału kościoła i państwa. Większość baptystów reprezentuje chrześcijaństwo ewangelikalne, choć istnieją także nieliczne denominacje baptystyczne przynależące do liberalnego nurtu protestantyzmu. Baptyści różnią się często między sobą w pewnych kwestiach np.: predestynacja bądź wolna wola, pewność bądź możliwość utracenia zbawienia, stosunek do teorii ewolucji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bar

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Ba
2. zakład gastronomiczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gastr. lokal gastronomiczny, w którym spożywa się ciepłe posiłki lub pije alkohole;

(1.2) gastr. miejsce w lokalu, przy którym odbiera się lub konsumuje posiłki lub alkohol

(1.3) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ba i liczbie atomowej 56;

(1.4) fiz. jedna z jednostek ciśnienia;

Czarnogóra:

- Bar – miasto
  - Bar – stacja kolejowa w Bar
- Bar – gmina

Francja:

- Bar – miejscowość
- Bar – rzeka przepływająca przez teren departamentu Ardeny, lewy dopływ rzeki Mozy

Hiszpania:

- Bar – miejscowość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bar-Do

buddyjski stan pośredni pomiędzy życiem a śmiercią; bardo

#### Źródła:

SJP.pl

# Bara

jednostka ciśnienia, używana w meteorologii

- Bara – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny
- Bara – osada wsi Nawodna w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
- Bara – miejscowość w Hiszpanii, w Aragonii
- Bara – miejscowość na Słowacji, w kraju koszyckim, w powiecie Trebišov
- Bara – miejscowość w Szwecji
- Bara – miasto w Pakistanie
- Bara – miasto i dystrykt w Sudanie
- Bara – dystrykt w Nepalu
- Bara – wieś w Rumunii, w okręgu Temesz, w gminie Bara
  - Bara – gmina w Rumunii, w Okręgu Temesz

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Bara-Bara

potocznie, żartobliwie: stosunek seksualny; bara bara

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. seks

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baraba

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. łajdak, chuligan

#### Źródła:

Wiktionary

# Baraban

wielki bęben używany przez tureckie pułki janczarskie; taraban

#### Źródła:

SJP.pl

# Barabański

dawniej: wąs barabański - sumiasty wąs; wąs bałabański

#### Źródła:

SJP.pl

# Barabasz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Barabasz – w Nowym Testamencie współwięzień Jezusa, przewidziany do ułaskawienia z okazji święta Paschy i głosem ludu ostatecznie uwolniony od kary ukrzyżowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barabińsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie nowosybirskim;

Barabińsk (ros. Барабинск) – miasto w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, w obwodzie nowosybirskim. 28,7 tys. mieszkańców (2020).

Miejscowość została założona w roku 1893, a prawa miejskie otrzymała w roku 1917.

W mieście rozwinął się przemysł mleczarski, działają zakłady naprawcze taboru kolejowego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barabiński

przymiotnik od: Barabińsk (miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barabińskiem, dotyczący Barabińska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barabola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. ziemniak, kartofel

#### Źródła:

Wiktionary

# Barabolec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. wino owocowe

(1.2) białystok. ciasto z zakalcem

#### Źródła:

Wiktionary

# Barachło

1. potocznie: coś starego, bezwartościowego, bezużytecznego;
2. pogardliwie o ludziach; hołota

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. coś bezwartościowego, tandetnego, byle co

(1.2) gw-pl|Warszawa. stare rzeczy

(1.3) pot. posp. lekceważąco o ludziach; hołota

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barack

[czytaj: barak] obce imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baraczek

zdrobnienie od: barak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od barak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barajas

[czytaj: barahas] dzielnica Madrytu z największym na Półwyspie Iberyjskim lotniskiem

- Barajas – dzielnica Madrytu
- Barajas – stacja metra w Madrycie
- Barajas – stanowisko archeologiczne w Pénjamo, w Meksyku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barak

prowizoryczna budowla, przeznaczona na tymczasowe zamieszkanie, przechowywanie towaru etc.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prowizoryczny budynek

- barak – prowizoryczna budowla, przeznaczona na tymczasowe zamieszkanie, przechowywanie towaru itp.
- Barak – moszaw w Izraelu, w Dystrykcie Północnym, w Samorządzie Regionu Ha-Gilboa
- Barak – biblijny sędzia Izraela
- Barak – nazwa indyjskiej rzeki Surma w jej górnym biegu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baraka

rasa psów myśliwskich, pochodząca z XIX wieku z Bośni; bośniacki pies gończy

Baraka (arab. ‏بركة‎ baraka) – z arabskiego „błogosławieństwo”. Dar, jakim obdarzył proroka Mahometa Allah. Muzułmanie wierzą, że każdy prorok od Adama do Mahometa obdarzony jest podobną opieką, a ponadto nieomylnością w sprawach wiary. Dlatego też Mahometa nazywa się często al-insān al-kāmil (arab. ‏الانسان الكامل‎) (dosł. „człowiek doskonały”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barakowóz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wóz spełniający funkcje mieszkalne

Barak (fr. baraque, z hiszp. barro = glina) – tymczasowy obiekt budowlany służący za pomieszczenie mieszkalne lub socjalno-bytowe dla ludzi.

Przykładowo baraki wznosi się dla żołnierzy, robotników, jeńców, uchodźców, robotników przymusowych oraz osób, które utraciły mieszkanie w wyniku klęsk żywiołowych, wojen itp. Formę baraków przyjmują zazwyczaj również biura kierownictwa budowy, przeznaczone do rozbiórki po zakończeniu procesu inwestycyjnego. Niekiedy mianem baraków określa się również parterowe obiekty połączone trwale z gruntem i przeznaczone na dłuższy okres użytkowania, jednak niesprawiające wrażenia trwałości.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barakowy

przymiotnik od: barak

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barakiem, dotyczący baraków; mieszczący się w barakach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barakuda

barrakuda;
1. podobna do szczupaka drapieżna, tropikalna ryba morska o jadalnym mięsie, dochodząca do trzech metrów długości;
2. przenośnie: chciwa, egoistyczna kobieta interesu; megiera, ksantypa, modliszka

Barrakuda wielka, barakuda wielka (Sphyraena barracuda) – gatunek dużej i drapieżnej, szeroko rozprzestrzenionej ryby morskiej z rodziny barrakudowatych (Sphyraenidae). Uważana jest za potencjalnie niebezpieczną dla ludzi. Ceniona w wędkarstwie sportowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barakudowate

rodzina ryb drapieżnych, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych; barrakudowate

Barrakudowate, barakudowate (Sphyraenidae) – monotypowa rodzina drapieżnych, morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Są uważane za potencjalnie niebezpieczne dla człowieka. Na niewielką skalę poławia się je gospodarczo dla smacznego mięsa, ale w mięśniach dużych, starszych osobników niektórych gatunków gromadzi się toksyczna dla ludzi ciguatoksyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barakudowaty

o cechach barakudowatych (rodzina ryb); barrakudowaty

przymiotnik

(1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barakudowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baran

1. samiec owcy; tryk;
2. potocznie: człowiek głupi, nieinteligentny;
3. futro baranie; kożuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią i zimą;

(1.2) astr. astrol. pierwszy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 21 marca do 19 (20) kwietnia;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Barana (1.2)

- baran – samiec owcy domowej
- baran – znak zodiaku
- Baran – gwiazdozbiór
- Baran – uroczysko w Polsce, w Kąkolewnicy koło Radzynia Podlaskiego, miejsce egzekucji w czasie II wojny światowej
- Baran – polskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barańczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barańczy

przymiotnik

(1.1) stpol. barani

#### Źródła:

Wiktionary

# Barańczyce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, siedziba gminy wiejskiej w II RP;

Barańczyce (ukr. Баранівці) – wieś w rejonie samborskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy 678 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baranek

1. młody samiec owcy domowej i owiec dzikich;
2. mały baran (tryk);
3. w religii chrześcijańskiej: figurka wyobrażająca baranka, stawiana na stole w czasie Świąt Wielkanocnych;
4. potocznie: wyprawiona skóra jagnięcia;
5. potocznie: futro ze skór jagniąt; baranica;
6. krzew z rodziny werbenowatych (witułkowatych), rosnący dziko w obszarze śródziemnomorskim; niepokalanek pospolity;
7. baranek scytyjski - roślina z gromady paprotników;
8. w łowiectwie: ptak z rodziny bekasów, należący do rzędu siewkowatych;
9. przenośnie: mała, biała chmurka;
10. przenośnie: pienista fala, biały grzebień fali;
11. przenośnie: człowiek łagodny, pokorny, potulny; aniołek, trusia, niewiniątko;
12. przenośnie: dziecko, które podlega naszej opiece; owieczka, podopieczny;
13. przenośnie: każdy z parafian podlegających opiece proboszcza; owieczka, podopieczny;
14. w budownictwie: kędzierzawa powierzchnia tynku kładzionego w celach ozdobnych; 15. żartobliwie: fryzura z krótkich, bardzo skręconych włosów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mały, młody baran

(1.2) pot. łagodna, miła osoba

(1.3) pot. biały obłok, z wyglądu puszysty

(1.4) biała spieniona szczytowa część fali morskiej

(1.5) skóra z barana

(1.6) mocno skręcone krótkie włosy

(1.7) bud. środ. nierówny wierzch tynku z grudkami

(1.8) pot. tradycyjna figurka wielkanocna

(1.9) ornit. zob. kszyk.

(1.10) rzem. element służący do blokowania z tyłu ucha kolczyka w kształcie sztyftu

(1.11) środ. jeźdz. jednoczesne wybijanie się narowiącego się zwierzęcia z czterech nóg

- baranek – młody samiec owcy domowej
- baranek – rodzaj tynku

W Polsce

- Baranek – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
- Baranek – przysiółek wsi Ciosny w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Wiśniew

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barani

1. odnoszący się do barana;
2. zrobiony z futra lub mięsa barana

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z baranem, dotyczący barana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do barana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baraniak

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Baraniak:

- Antoni Baraniak (1904–1977) – polski duchowny rzymskokatolicki, salezjanin, biskup
- Barbara Baraniak (1954–2022) – polska pedagog
- Mirosław Baraniak (1964–2019) – polski lekkoatleta, oszczepnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baraniarz

dawniej:
1. osoba wyprawiająca baranie skóry;
2. pasterz owiec; owczarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Baranica

1. wyprawiona skóra barania, często podszyta suknem, służąca dawniej do przykrywania nóg w podróży;
2. czapka z futra baraniego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. wyprawiana skóra barania; skóra barania do przykrycia nóg w podróży

(1.2) czapka z futra baraniego

(1.3) kraw. długi kożuch barani

(1.4) daw. struna skrzypiec z baraniego jelita

Baranica – wieś we wschodniej Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Gorzków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Gorzków. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 115 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Gorzkowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baraniec

podłużny lub kopulasty występ podłoża skalnego, wygładzony i porysowany przez lodowiec; muton

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) stpol. baranek

- baraniec – forma ukształtowania powierzchni ziemi
- Baraniec – szczyt w Górach Kaczawskich
- Baraniec – szczyt w Tatrach Zachodnich

4 miejscowości w Polsce:

- Baraniec – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Baraniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń
- Baraniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
- Baraniec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Pyzdry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baraniecki

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Baraniecki:

- Adrian Baraniecki (1828–1891) – polski lekarz i działacz społeczny
- Andrzej Baraniecki (1934–2003) – polski polityk
- Bronisław Baraniecki (ur. 1934) – polski operator filmowy
- Karol Baraniecki (1911–1986) – polski rysownik i satyryk
- Leszek Baraniecki (1926–2007) – polski geograf i geomorfolog
- Ludwik Baraniecki (1897–1920) – polski wojskowy
- Łukasz Baraniecki (1798–1858) – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup
- Kazimierz Baraniecki (1900–1940) – polski wojskowy
- Marek Baraniecki (ur. 1954) – polski pisarz i dziennikarz
- Marian Baraniecki (1848–1895) – polski matematyk
- Tomasz Baraniecki (1801–1859) – polski lekarz, społecznik i filantrop
- Wanda Baraniecka-Szaynok (1889–1971) – polska lekarka i wojskowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baranina

mięso z barana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso otrzymywane z owcy lub barana;

Baranina (mięso baranie) – mięso otrzymane z owcy. Jest jednym z kilku mięs używanych w kuchni europejskiej (głównie na południu Europy). Dawniej baranina była bardzo popularna, dziś jednak jej spożycie jest znacznie mniejsze. Baranina jest również popularna w krajach muzułmańskich, gdzie religia zabrania spożycia wieprzowiny. Stanowi podstawę diety w Mongolii. Jest także podstawowym rodzajem pożywienia (obok ryb) na Islandii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baraninka

zdrobnienie od: baranina

#### Źródła:

SJP.pl

# Baraniogórski

→ Barania Góra

przymiotnik

(1.1) dotyczący Baraniej Góry, związany z Baranią Górą

Patrz:Barania Góra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baranisko

zgrubienie od: baran

#### Źródła:

SJP.pl

# Baranki

futro z jagnięcych skór

geografia Białorusi

- Baranki – wieś w rejonie kamienieckim obwodu brzeskiego w składzie sielsowietu Widomla

geografia Polski

- Baranki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny
- Baranki – osiedle w Ełku (w województwie warmińsko-mazurskim)
- Baranki – pasmo należące do Wzgórz Trzebnickich, w Gminie Oborniki Śląskie
- Pruszanka-Baranki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barankowaty

potocznie: potulny, łagodny, pokorny

#### Źródła:

SJP.pl

# Barankowy

związany z barankiem, dotyczący baranka

przymiotnik

(1.1) dotyczący baranka, odnoszący się do baranka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baranow

nazwisko, m.in. Aleksander A. Baranow (1747-1819) - rosyjski kupiec i handlarz futer, jeden z organizatorów kolonizacji Alaski

#### Źródła:

SJP.pl

# Baranówek

1. wieś w województwie świętokrzyskim;
2. wieś w województwie wielkopolskim

Miejscowości w Polsce:

- Baranówek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Baćkowice
- Baranówek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

Inne:

- Baranówek – dzielnica Kielc

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baranowianin

1. mieszkaniec Baranowa Sandomierskiego (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Baranowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Baranowa; także. osoba pochodząca z Baranowa, urodzona w Baranowie

(1.2) mieszkaniec Baranowa Sandomierskiego; także. osoba pochodząca z Baranowa Sandomierskiego, urodzona w Baranowie Sandomierskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baranowianka

1. mieszkanka Baranowa Sandomierskiego (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Baranowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Baranowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Żor

W Polsce

- Baranowice – część miasta Żory
- Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
- Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
- Baranowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Baranowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
- Baranowice – część wsi Ochaby Wielkie w woj., w pow. cieszyńskim, w gminie Skoczów
- Baranowice – część wsi Drogomyśl woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Strumień
- Baranowice – gromada
- Baranowice – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baranowicki

→ Baranowicze, → Baranowice

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Baranowicz, związany z Baranowiczami

Patrz:Baranowicze, → Baranowice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baranowicz

nazwisko

Baranowicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Syrokomla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baranowiczanin

1. mieszkaniec Baranowicz (miasta na Białorusi);
2. mieszkaniec Baranowic (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Baranowiczanka

1. mieszkanka Baranowicz (miasta na Białorusi);
2. mieszkanka Baranowic (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Baranowicze

miasto na Białorusi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi;

Baranowicze (biał. Баранавічы, Baranawiczy; ros. Барановичи, Baranowiczi) – miasto w zachodniej części Białorusi, w obwodzie brzeskim, siedziba rejonu baranowickiego.

Baranowicze są ośrodkiem przemysłu metalowego i włókiennictwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baranówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, siedziba władz rejonu baranowskiego;

W Polsce

- Baranówka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Lubartów
- Baranówka – nazwa niestandaryzowana, część wsi Smardzewice położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tomaszów Mazowiecki
- Baranówka – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
- Baranówka – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Frombork
- Baranówka – część wsi Śniadków Górny A, położonej w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory
- Baranówka – przysiółek wsi Jelna w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Nowa Sarzyna
- Baranówka – część Rzeszowa
- Baranówka – osiedle w Rzeszowie
- Baranówka – przystanek kolejowy w Baranówce w województwie małopolskim
- Baranówka – poprzednia nazwa leśniczówki Baranówka-Leśniczówka w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Frombork

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baranowo

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. wieś na Białorusi;
3. wieś na Litwie

W Polsce

- Baranowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Baranowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Baranowo
- Baranowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Rutka-Tartak
- Baranowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
- Baranowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki
- Baranowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark
- Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Łubowo
- Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
- Baranowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne
- Baranowo – część wsi Góreczki Wielkie w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Pakosław

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baranowski

→ Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski

- Baranowski – herb szlachecki

Osoby o nazwisku Baranowski/Baranowska:

- Adam Baranowski (ur. 1957) – polski żeglarz lodowy
- Adolf Baranowski (1883–1940) – polski wojskowy
- Agnieszka Baranowska (1819–1890) – polska dramaturg i poetka
- Agnieszka Baranowska (ur. 1972) – polska samorządowiec i przedsiębiorca
- Albrycht Baranowski (zm. przed 1640) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Andrzej Baranowski (XVI–XVII w.) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Andrzej Baranowski (zm. 1631) – polski duchowny katolicki
- Andrzej Baranowski (1950–2024) – polski aktor
- Angelika Baranowska-Łączkowska (XX–XXI w.) – polska chemiczka
- Anna Baranowska (ur. 1982) – polska aktorka i prezenterka telewizyjna
- Antoni Baranowski – ujednoznacznienie
- Arkadiusz Baranowski (ur. 1970) – polski lekkoatleta, sprinter
- Artem Baranowski (ur. 1990) – ukraiński piłkarz
- Bogdan Baranowski (1927–2014) – polski chemik
- Bogusława Baranowska (ur. 1937) – polska lekarka, internistka i endokrynolog
- Bohdan Baranowski (1915–1993) – polski historyk
- Bolesław Baranowski (1911–1940) – polski chemik i wojskowy
- Bolesław Baranowski (1912–1992) – polski pilot szybowcowy
- Bolesław Baranowski (ur. 1943) – polski wojskowy
- Bożena Baranowska (ur. 1953) – polska aktorka i reżyserka
- Bożenna Baranowska-Dutkiewicz (1938–2021) – polska farmaceutka
- Bronisław Baranowski (1922–1943) – polski działacz ruchu robotniczego
- Czesław Baranowski (1956–2018) – polski aktor
- Dante Baranowski (1882–1925) – polski aktor, skrzypek i poeta
- Dariusz Baranowski (ur. 1972) – polski kolarz
- Dobrogost Baranowski (zm. po 1597) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Dorota Baranowska (ur. 1975) – polska aktorka
- Edmund Baranowski (1925–2020) – polski publicysta, powstaniec warszawski
- Edmund Baranowski (1886–1939) – polski polityk, działacz samorządowy i społeczny
- Feliks Baranowski (1915–1992) – polski nauczyciel, związkowiec i polityk
- Florian Baranowski (zm. po 1764) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Hanna Baranowska – polska specjalistka w zakresie fizyki polimerów spożywczych, technologii i fizyki biopolimerów
- Henryk Baranowski (1920−2011) − polski bibliograf
- Henryk Baranowski (1932−2005) − polski malarz
- Henryk Baranowski (1934−2013) − polski polityk i samorządowiec
- Henryk Baranowski (1943−2013) − polski reżyser, scenarzysta i aktor
- Henryk Baranowski (ur. 1966) − polski menedżer i urzędnik państwowy
- Hermann Baranowski (1884–1940) – niemiecki członek SS i NSDAP, komendant obozów koncentracyjnych
- Hieronim Henryk Baranowski (1916–1994) – polski wojskowy
- Ignacy Baranowski (1833–1919) – polski lekarz
- Ignacy Tadeusz Baranowski (1879–1917) – polski historyk i bibliotekoznawca
- Jacek Baranowski (ur. 1939) – polski fizyk
- Jacek Baranowski (ur. 1978) – polski brydżysta
- Jakub Mustafa Baranowski – polski wojskowy
- Jan Baranowski (XVII wiek) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jan Baranowski (zm. przed 1634) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jan Baranowski (zm. po 1641) – sędzia grodzki bydgoski
- Jan Baranowski (zm. 1699) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jan Aleksander Baranowski (zm. 1706) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jan Baranowski (1800–1879) – polski astronom i przyrodnik
- Jan Józef Baranowski (1805–1888) – polski ekonomista i wynalazca
- Jan Baranowski (1883–1959) – polski wojskowy i działacz ruchu robotniczego
- Janina Baranowska (1925–2022) – polska malarka
- Janusz Baranowski (ur. 1943) – polski nauczyciel i polityk
- Jarosław Baranowski (1906–1943) – ukraiński działacz nacjonalistyczny
- Jerzy Baranowski – ujednoznacznienie
- Józef Baranowski (1842–ok. 1873) – polski powstaniec styczniowy
- Józef Baranowski (1929–2004) – polski architekt i urbanista
- Julia Baranowska (1827–1904) – polska nauczycielka, działaczka patriotyczna i kobieca
- Julian Baranowski (1949–2009) – polski historyk i archiwista
- Julian Baranowski (1922–2002) – polski wojskowy
- Katarzyna Baranowska (ur. 1987) – polska pływaczka
- Kazimierz Baranowski (1819–1862) – polski skrzypek
- Kinga Baranowska (ur. 1975) – polska himalaistka
- Krzysztof Baranowski (ur. 1938) – polski żeglarz i dziennikarz
- Krzysztof Baranowski (1948–2018) – polski historyk
- Ludmiła Baranouska (ur. 1948) – białoruska nauczycielka i polityk
- Ludomir Baranowski (1902–1940) – polski wojskowy i działacz niepodległościowy
- Maciej Baranowski (zm. 1607) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Maksymilian Baranowski (1913–2018) – polski wojskowy, architekt, poeta i dyrygent
- Małgorzata Baranowska (1945–2012) – polska poetka, pisarka, krytyczka i historyczka literatury, varsavianistka
- Marcin Baranowski (zm. przed 1601) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Maria Baranowska-Dohrn (1856–1909) – polska tłumaczka
- Maria Baranowska (1884–1912) – polska poetka i dramatopisarka
- Marian Baranowski (1912–1940) – polski wojskowy
- Mateusz Baranowski (ur. 1997) – polski snookerzysta
- Michał Baranowski – ujednoznacznienie
- Mieczysław Baranowski (1851–1898) – polski popularyzator przyrody i pedagog
- Mikołaj Baranowski (1517–1571) – krakowski kupiec, rajca i patrycjusz
- Mikołaj Baranowski (zm. po 1733) – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Natalja Baranowska (ur. 1979) – białoruska pływaczka
- Nikodem Baranowski (ur. 1975) – duchowny ukraińskiego kościoła prawosławnego patriarchatu moskiewskiego, biskup
- Nikołaj Baranowski (1892–1973) – rosyjski wojskowy i działacz emigracyjny
- Patryk Baranowski (ur. 1986) – polski lekkoatleta, sprinter
- Paulina Baranowska (ur. 1988) – polska sędzia piłkarska
- Paweł Baranowski (ur. 1981) – polski ekonomista
- Paweł Baranowski (ur. 1972) – polski poeta
- Paweł Baranowski (ur. 1990) – polski piłkarz
- Piotr Baranowski (1892–1984) – rosyjski architekt
- Piotr Bogusław Baranowski – polski wojskowy i urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Piotr Baranowski – polski zootechnik
- Rafał Baranowski (ur. 1960) – polski kardiolog
- Roman Baranowski (1904–1936) – ukraiński działacz nacjonalistyczny
- Ryszard Baranowski (1920–2000) – polski matematyk, fizyk i agronom
- Semen Blumenstein-Baranowski (1894–1945) – ukraiński wojskowy i funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa publicznego
- Stanisław Baranowski (zm. po 1531) – polski altarysta
- Stanisław Baranowski (1876–1950) – polski prawnik
- Stanisław Baranowski (1935–1978) – polski glacjolog
- Stefan Baranowski (1817–1893) – polski językoznawca
- Tadeusz Baranowski (1910–1993) – polski biochemik
- Tadeusz Baranowski (ur. 1945) – polski autor komiksów, ilustrator i malarz awangardowy
- Tadeusz Baranowski (ur. 1948) – polski szachista
- Teodor Baranowski (1807–1898) – polski przedsiębiorca
- Teresa Baranowska-George (1920 lub 1926–2017) – polska okulistka
- Tomasz Baranowski (1909–1944) – polski robotnik i działacz komunistyczny
- Tomasz Baranowski (XX–XXI w.) – polski muzykolog i pianista
- Walenty Baranowski (1805–1879) – polski duchowny katolicki, biskup
- Wiera Baranowska (1885–1935) – rosyjska aktorka
- Wiesław Baranowski (1941–2018) – polski rugbysta i trener
- Wincenty Baranowski (1877–1957) – polski rymarz i polityk
- Władysław Baranowski (1885–1939) – polski dziennikarz i dyplomata
- Władysław Baranowski (1894–1942) – polski polityk, działacz związkowy i samorządowy
- Władimir Baranowski (1846–1879) – rosyjski konstruktor broni artyleryjskiej
- Wojciech Baranowski (1548–1615) – polski duchowny katolicki, prymas
- Wojciech Baranowski (ur. 1991) – polski wokalista, znany pod pseudonimem Baranovski
- Zenon Baranowski (1930–1980) – polski lekkoatleta, sprinter
- Zygmunt Baranowski (1933–1985) – polski funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL

Patrz:Baranów, → Baranowo, → Baranów Sandomierski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barański

nazwisko

Osoby o nazwisku Barański/Barańska:

- Albina Barańska (1932–2018) – polska dekoratorka wnętrz, scenografka i kostiumograf filmowa
- Andrzej Barański (1934–2023) – polski chemik
- Andrzej Barański (ur. 1941) – polski reżyser i scenarzysta
- Anna Barańska (ur. 1965) – polska historyk
- Anna Barańska (ur. 1976) – polska himalaistka
- Anna Barańska (ur. 1984) – polska siatkarka
- Antoni Barański (1850–1915) – polski lekarz i weterynarz
- Bogumiła Barańska (ur. 1986) – polska siatkarka
- Bożena Brun-Barańska (1919–1993) – polska śpiewaczka operowa i aktorka
- Ewa Barańska (1947–2017) – polska pisarka
- Fabian Barański (ur. 1999) – polski wioślarz
- Feliks Barański (1915–2006) – polski matematyk
- Grzegorz Barański (ur. 1987) – polski youtuber i osobowość internetowa
- Jadwiga Barańska (ur. 1935) – polska aktorka
- Jan Barański (1909–1944) – polski działacz ludowy i żołnierz
- Jan Barański (1910–1993) – polski nauczyciel i wojskowy
- Janina Barańska (1905–1974) – polska położna, Sprawiedliwa wśród Narodów Świata
- Janusz Barański (ur. 1960) – polski etnolog i antropolog
- Janusz Karol Barański (ur. 1941) – polski animator kultury, księgarz
- Jeremiasz Barański (1945–2003) – polski przedsiębiorca i przestępca
- Jerzy Barański (1884–1959) – polski działacz ruchu ludowego i polityk
- Józef Barański (1806–po 1860) – polski aktor i przedsiębiorca teatralny
- Józef Barański (1918–1966) – polski aktor
- Kamil Barański (ur. 1982) – polski klawiszowiec i pianista
- Kamil Barański (ur. 1985) – polski lekkoatleta, płotkarz
- Karol Barański – polski ziemianin, poseł do sejmu krajowego Galicji
- Katarzyna Barańska (1961–2023) – polska antropolożka kultury i muzeolog
- Kazimierz Ostaszewski-Barański (1862–1913) – polski dziennikarz, publicysta i pisarz
- Kazimierz Barański (1894–1937) – radziecki funkcjonariusz służb specjalnych ZSRR
- Krystian Barański (ur. 1987) – polski żużlowiec
- Krzysztof Barański (1943–2005) – polski fotograf i dziennikarz
- Krzysztof Barański (ur. 1948) – polski poeta
- Krzysztof Barański – polski matematyk
- Ksawera Barańska (1918–2010) – polska rolniczka i polityk
- Leon Barański (1895–1982) – polski bankier
- Leon Barański (ur. 1918) – polski wojskowy
- Leon Antoni Barański (1943–2019) – polski grafik i malarz
- Liliana Barańska (1955–2016) – polska polityk
- Maksymilian Barański (1926–2010) – polski piłkarz
- Marek Barański (ur. 1943) – polski historyk
- Marek Barański (ur. 1947) – polski dziennikarz
- Marek Barański (ur. 1953) – polski politolog i polityk
- Marek Wilhelm Barański – polski specjalista w zakresie fagotu
- Michał Barański (ur. 1984) – polski kontrabasista i gitarzysta basowy
- Paweł Barański (1885–1942) – polski duchowny rzymskokatolicki, Sługa Boży
- Paweł Barański (ur. 1978) – polski poeta
- Piotr Barański (1915–1971) – polski wojskowy
- Przemysław Barański (ur. 1955) – polski artysta fotograf
- Rajmund Barański (1894–1971) – polski lekarz, wojskowy i polityk
- Stanisław Barański (1859–1891) – polski działacz socjalistyczny
- Stanisław Barański (1925–2015) – polski działacz partyjny i państwowy
- Stanisław Barański (1927–2000) – polski wojskowy
- Tadeusz Barański (1924–2020) – polski wojskowy i nauczyciel
- Teresa Barańska (ur. 1970) – polska samorządowiec i urzędniczka
- Tomasz Barański (ur. 1980) – polski tancerz i choreograf
- Wacław Barański (1896–1940) – polski nauczyciel i wojskowy
- Wieńczysław Barański (1908–1970) – polski pilot
- Władysław Barański (1898–1944) – polski polityk i działacz społeczny
- Władysław Barański (1924–2014) – polski wojskowy, działacz podziemia antykomunistycznego w PRL
- Wojciech Barański (1926–2006) – polski wojskowy
- Zbigniew Barański (1925–2009) – polski rusycysta
- Zdzisław Barański (1922–1997) – polski rzemieślnik i polityk
- Ziemowit Barański (ur. 1934) – polski kapitan żeglugi wielkiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baraństwo

potocznie: ogół osób głupich, mało inteligentnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Barasinga

ssak z rodziny jeleniowatych występujący w Indiach i Nepalu

Barasinga (Rucervus) – rodzaj ssaków z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baraszki

figlowanie, dokazywanie; figle, psoty, zbytki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rzad. dokazywanie, swawolenie

- Baraszki – skała w grupie Chochołowych Skał w Dolinie Szklarki na Wyżynie Olkuskiej
- Baraszki – wieś na Litwie
- Baraszki – dawna wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baraszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baraszkować

bawić się beztrosko, dokazywać, swawolić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pobaraszkować)

(1.1) spędzać czas na psotach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baraszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zabawa i dokazywanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Barat

szczelnie zamknięty zbiornik stalowy, stosowany m.in. w papierniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Barateria

rozmyślne, bezprawne działanie kapitana lub członka załogi na szkodę statku

#### Źródła:

SJP.pl

# Baratron

1. w starożytnych Atenach: przepaść, do której wrzucano przestępców;
2. przenośnie: otchłań, zagłada

#### Źródła:

SJP.pl

# Baraż

dodatkowy mecz lub dogrywka decydująca o kolejności miejsc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dodatkowa walka między zawodnikami mającymi tyle samo punktów, mająca ustalić ostateczną kolejność miejsc

Baraż – w wielu dyscyplinach sportu np. szermierce, kajakarstwie czy żużlu dodatkowy mecz, wyścig, walka lub dogrywka, rozstrzygająca o miejscu zajętym przez zwycięską drużynę lub zawodników, rozgrywany w przypadku braku rozstrzygnięcia dotychczasowych rozgrywek np. remisu, zdobycia równej ilości punktów czy też identycznego czasu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barażowy

związany z barażem, dotyczący barażu

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbados

wyspa i państwo w Ameryce Środkowej

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Bridgetown;

(1.2) geogr. wyspa, którą zajmuje państwo Barbados (1.1)

Barbados – państwo wyspiarskie w Ameryce Środkowej, zajmujące wyspę o tej samej nazwie, położoną w archipelagu Małych Antyli, na Oceanie Atlantyckim. Najbardziej na wschód wysunięta wyspa Karaibów. Powierzchnia kraju wynosi 430 km², a liczba ludności – 294 560 (2020). Stolicą i największym miastem jest Bridgetown. Językiem urzędowym jest angielski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbadoska

→ Barbados

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Barbadosu

Patrz:Barbados

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbadoski

→ Barbados

przymiotnik

(1.1) geogr. odnoszący się do Barbadosu jako państwa

Patrz:Barbados

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbadosyjczyk

obywatel Barbadosu; Barbadoszczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Barbadosu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbadosyjka

obywatelka Barbadosu; Barbadoska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Barbadosu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbadoszczyk

obywatel Barbadosu; Barbadosyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Barbadosu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbakan

element średniowiecznej fortyfikacji obronnych miasta lub zamku, broniący dostępu do bramy lub mostu; rondel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wojsk. zwykle okrągła, murowana budowla stanowiąca element średniowiecznego budownictwa obronnego, wysunięta przed linię murów i połączona z bramą miejską;

Barbakan – element średniowiecznego budownictwa obronnego, ważny składnik fortyfikacji miejskich, zazwyczaj w formie okrągłej, murowanej budowli wysuniętej przed linię murów obronnych i połączonej z bramą miejską za pośrednictwem osłoniętego przejścia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbar

imię żeńskie

Barbar (również Berber, arab. بربر, Barbar) – miasto w północno-wschodnim Sudanie, w wilajecie Nahr an-Nil, położone nad Nilem. W 2010 roku miasto liczyło 27 254 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbara

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 234;

## Geografia

### Palestyna

- Barbara – dawna wieś

### Polska

- Barbara – potok, dopływ Osławicy
- Barbara – potok, dopływ Wapienicy
- Barbara – osiedle Czechowic-Dziedzic w województwie śląskim, w powiecie bielskim

### Somalia

- Barbara (Berbera) – miasto

### Włochy

- Barbara – miejscowość

## Osoby

- Barbara – pseudonim artystyczny piosenkarki francuskiej Monique Serf (1930 - 1997)
- Barbara – pseudonim artystyczny malarki Olgi Biglieri
- Barbara (1843-1915) – rosyjska mniszka prawosławna,
- Barbara (1908-1986) – polska mniszka prawosławna
- Barbara (zm. 1918) – rosyjska święta nowomęczennica, mniszka prawosławna
- Barbara (ur. 1947) – rosyjska mniszka prawosławna
- Barbara (1930-2011) – rosyjska mniszka prawosławna

## Inne

- Barbara – planetoida
- Barbara − duńsko-norwesko-szwedzki film dramatyczny w reżyserii Nilsa Malmrosa
- Barbara − niemiecki film dramatyczny w reżyserii Christiana Petzolda
- Barbara − francuski film biograficzny w reżyserii Mathieu Amalrika
- Barbara – imię żeńskie
- „Barbara” – kopalnia doświadczalna
- Barbara – plantacja na Curaçao
- Barbara – farerska powieść autorstwa Jørgen-Frantza Jacobsena
- Barbara – brytyjski serial
- Barbara – eksperymentalny statek napędzany rotorem Flettnera

## Zobacz też

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbarella

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) liter. imię żeńskie z literatury i filmu

Barbarella lub Barbarella: królowa galaktyki – film fantastyczny produkcji francusko-włoskiej z 1968 roku w reżyserii Rogera Vadima. Obraz powstał na podstawie komiksu Jean-Claude’a Foresta pod tym samym tytułem.

Polska premiera odbyła się w czerwcu w 1970 roku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbari

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. tradycyjny irański duży placek chlebowy o podłużnym kształcie i charakterystycznymi żłobkowaniami

#### Źródła:

Wiktionary

# Barbaria

kraj dziki, niecywilizowany; barbarzyństwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brak kultury, prymitywizm

(1.2) grupa ludzi prymitywnych i niekulturalnych

(1.3) obszar zamieszkany przez dzikie, prymitywne ludy

(1.4) dzikość, okrucieństwo, brutalność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbaricum

ziemie zamieszkane przez barbarzyńców w starożytnym Rzymie

Barbaricum (grec. Βαρβαρικόν zagraniczny, barbarzyński) – nazwa geograficzna, używana przez historyków i archeologów na określenie terenów poza granicami Cesarstwa Rzymskiego, zamieszkałych przez barbarzyńców. Obszary te leżały poza rzymską kontrolą administracyjną, ale były częścią rzymskiego świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbarka

zabawa z okazji święta górników; barbórka

W Polsce

- Barbarka – osiedle w Toruniu

- Barbarka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
- Barbarka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina

- Barbarka – przystanek kolejowy
- Barbarka – szczyt w Górach Wałbrzyskich (635 m n.p.m.)
- Barbarka – rzeka w dorzeczu Pilicy, dopływ Czarnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbarkowy

związany z barbarką, dotyczący barbarki

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbaro

w muzyce: określenie wykonawcze - gwałtownie, dziko

Barbaro (ur. 29 kwietnia 2003 – zm. 29 stycznia 2007) – amerykański koń wyścigowy pełnej krwi angielskiej, który zasłynął ze spektakularnego zwycięstwa w Kentucky Derby w 2006 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbarossa

1. Fryderyk I Barbarossa, Rudobrody (ok. 1125-90), z dyn. Hohenstaufów, król Niemiec od 1152, cesarz od 1155;
2. (1466?-1546), korsarz; Hayreddin; Chajr ad-Din

## Postacie historyczne

- Fryderyk I Barbarossa – król Niemiec, cesarz rzymski
- Hayreddin, w źródłach zachodnich określany jako Barbarossa – admirał osmański
- Oruç Reis lub Arudż Barbarossa (1474 – 1518) – osmański pirat i korsarz

## Inne

- Operacja Barbarossa
- (1860) Barbarossa – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbarski

dawniej: barbarzyński

przymiotnik

(1.1) daw. barbarzyński

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbaryt

materiał wybuchowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbaryzacja

1. zdziczenie, upadek obyczajów;
2. wprowadzanie obcych słów i wyrażeń do języka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbaryzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa niewłaściwe dla danego języka, użyte w tekście napisanym w języku ojczystym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. zapożyczenie.;

Barbaryzm (z gr. barbarismós, od bárbaros „barbarzyńca, cudzoziemiec”) – jednostka językowa niewłaściwa dla danego języka, przeniesiona do wypowiedzi z języka obcego (o charakterze zapożyczenia lub kalki językowej). Termin ten odnoszony jest w szczególności do elementów ocenianych negatywnie, łamiących ustalone konwenanse językowe i postrzeganych jako zbędne (mających swoje rodzime odpowiedniki). W szerszym ujęciu barbaryzm to każdy element językowy uchodzący za niekulturalny, niewłaściwy dla języka literackiego. Niekiedy definiuje się go jako „poważny błąd językowy”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbaryzować

1. pogrążać w barbarzyństwie, prowadzić do zdziczenia obyczajów, upadku cywilizacji;
2. barbaryzować się - pogrążać się w barbarzyństwie, tracić cechy właściwe ludziom cywilizowanym

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. czynienie czegoś barbarzyńskim

(1.2) jęz. używanie słów i wyrażeń obcojęzycznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Barbarzyńca

1. człowiek nieokrzesany, dzikus;
2. w starożytności osoba spoza kręgu cywilizacji grecko-rzymskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. staroż. człowiek, który nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej;

(1.2) ktoś niecywilizowany, prymitywny

(1.3) pot. określenie używane względem obcych, nieznanych ludzi i kultur

Barbarzyńca (gr. βάρβαρος/bárbaros, łac. barbarus „cudzoziemiec”) – człowiek dziki, pierwotny, niecywilizowany, okrutny, o prymitywnych odruchach, nieznający kultury europejskiej. W starożytnej Grecji każdy cudzoziemiec, w Rzymie ten, kto nie był Rzymianinem lub Grekiem. Homer podkreślał obcość Karów (sojuszników Trojan), nazywając ich βάρβαροφονοι/Barbarophonoi, czyli mówiących „bar-bar”, a więc wydających bezsensowne, niezrozumiałe dźwięki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbarzynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. hist. staroż. kobieta, która nie należy do kręgu kultury grecko-rzymskiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Barbarzyński

1. właściwy dla barbarzyńcy, pierwotny, dziki, prymitywny;
2. w czasach starożytnych: obcy cywilizacji i kulturze grecko-rzymskiej

przymiotnik

(1.1) cechujący się prymitywizmem lub okrucieństwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbarzyńskość

→ barbarzyński

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest barbarzyńskie; cecha tych, którzy są barbarzyńscy

Patrz:barbarzyński

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbarzyństwo

1. postępowanie odznaczające się prymitywizmem, okrucieństwem; nieokrzesanie
2. pierwszy okres rozwoju kultury społeczeństw następujący po okresie dzikości
3. dawniej: barbarzyńcy, ludy uznawane za barbarzyńców

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak cywilizacji

(1.2) ogół ludów niecywilizowanych w starożytności

(1.3) antrop. etap rozwoju ludzkości według Lewisa Morgana

(1.4) przen. zachowanie uznane za nie do zaakceptowania

Barbarzyńca (gr. βάρβαρος/bárbaros, łac. barbarus „cudzoziemiec”) – człowiek dziki, pierwotny, niecywilizowany, okrutny, o prymitywnych odruchach, nieznający kultury europejskiej. W starożytnej Grecji każdy cudzoziemiec, w Rzymie ten, kto nie był Rzymianinem lub Grekiem. Homer podkreślał obcość Karów (sojuszników Trojan), nazywając ich βάρβαροφονοι/Barbarophonoi, czyli mówiących „bar-bar”, a więc wydających bezsensowne, niezrozumiałe dźwięki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbatka

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, występująca w rzekach europejskich, azjatyckich i afrykańskich; brzana

Barbata (Mullus barbatus) – gatunek ryby z rodziny barwenowatych (Mullidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbecue

[czytaj: BARbekju]
1. grill, gril;
a) urządzenie w formie przenośnego rusztu opalanego węglem albo elektrycznego piekarnika z rożnem bądź rusztem, służące do beztłuszczowego pieczenia różnego rodzaju potraw;
b) potrawy przyrządzane na takim urządzeniu;
c) przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są takie potrawy;
2. sos do mięsa przyrządzany przede wszystkim z czosnku, miodu i keczupu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spotkanie towarzyskie na wolnym powietrzu, często z jedzeniem z grilla

(1.2) kulin. spoż. rodzaj czerwono-brunatnego sosu o słodko-kwaśno-pikantnym smaku, do mięsa z rusztu;

(1.3) kulin. przyprawa do mięs

Barbecue (w skrócie BBQ) – angielska nazwa zarówno piecyka (gazowego, elektrycznego lub na węgiel drzewny), jak i rodzaju przyjęcia na świeżym powietrzu.

Urządzenia typu BBQ są popularne na terenie całej Australii, dostępne publicznie w wielu parkach, na wielu parkingach. Korzystanie jest bezpłatne lub za symboliczną opłatą (20 centów do 1 dolara). BBQ znajdują się też w prawie każdym domu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barber

fryzjer męski lub salon fryzjerski zajmujący się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu

Holandia:

- Barber – miejscowość (plaats) w dystrykcie Bandabou, w kraju autonomicznym Curaçao

Stany Zjednoczone:

- Barber (ang. Barber Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Logan
- Barber (ang. Barber Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
- Barber (ang. Barber County) – hrabstwo w stanie Kansas

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barber-Shop

[czytaj: barber szop] salon dla mężczyzn, w którym strzyże i stylizuje się męski zarost; barbershop, barber shop

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbera

fryzjer męski lub salon fryzjerski zajmujący się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbering

fryzjerstwo męskie połączone z goleniem oraz pielęgnacją zarostu; barberstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Barberingowy

→ barbering

Patrz:barbering

#### Źródła:

SJP.pl

# Barberka

fryzjerka męska zajmująca się także goleniem oraz pielęgnacją zarostu

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbershop

[czytaj: barber szop] salon dla mężczyzn, w którym strzyże i stylizuje się męski zarost; barber-shop, barber shop

Barbershop – film komediowy produkcji amerykańskiej z 2002 roku w reżyserii Tima Story. Za scenariusz odpowiadały trzy osoby Mark Brown, Marshall Todd i Don D. Scott. W rolach głównych wystąpili Eve, Ice Cube, Anthony Anderson czy Cedric the Entertainer. Zdjęcia odbywały się w miejscowości Chicago, w stanie Illinois. Kontynuacja filmu ukazała się w 2004 roku, pt. Barbershop 2: Z powrotem w interesie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barberski

związany z fryzjerstwem męskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Barberstwo

fryzjerstwo męskie połączone z goleniem oraz pielęgnacją zarostu; barbering

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbet

kołnierz zakrywający szyję i piersi, noszony dawniej przez zakonnice, a także przez starsze kobiety i wdowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów z grupy psów aportujących, płochaczy i psów wodnych pochodząca z Francji;

Barbet – rasa psów myśliwskich, średniej wielkości, przeznaczona do polowania na ptactwo wodne, wyszukuje i wypłasza ptactwo, ukryte w zaroślach i trzcinach, i aportuje strzelone sztuki. Bardzo odporny na zimno, powinien iść do wody bez względu na pogodę. Rasa obecnie rzadko spotykana, zakwalifikowana przez FCI do sekcji 3 grupy VIII. Rasa podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbeta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. mar. nieruchoma opancerzona niska cylindryczna osłona działa na okręcie;

(1.2) wojsk. w fortyfikacjach: miejsce do ustawienia dział;

Barbeta – nieruchoma, opancerzona, niska, cylindryczna osłona na okrętach, stanowiąca podstawę wieży artyleryjskiej, która obracała się na łożysku na barbecie. Barbeta chroniła mechanizmy i elementy mocowania dział, zwłaszcza przy większych kątach podniesienia lufy, gdy tylna część działa przemieszczała się w dół wewnątrz barbety. Chroniła również mechanizmy zasilania w amunicję oraz obsługę dział. Barbety stosowano przy działach większych kalibrów (z reguły od 150 mm), przede wszystkim na dużych pancernych okrętach artyleryjskich – pancernikach i krążownikach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbie

[czytaj: barbi] pejoratywnie: niezbyt inteligentna kobieta ubierająca się w sposób wyzywający i mająca zbyt ostry makijaż; pomponiara

Barbie – lalka produkowana przez przedsiębiorstwo Mattel, jedna z najlepiej sprzedających się zabawek i jednocześnie najbardziej znanych ikon kultury masowej. Barbie to najpopularniejsza lalka na świecie. Barbie została stworzona przez Ruth Handler w 1958 na podstawie przeznaczonej dla dorosłych niemieckiej lalki Lilli. Barbie zadebiutowała 9 marca 1959 na nowojorskich targach zabawek, po wykupieniu praw do Lilli przez założone przez Ruth i Elliotta Handlerów przedsiębiorstwo Mattel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbierski

przymiotnik od: barbierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbierz

dawniej: fryzjer wykonujący także zabiegi felczerskie; cyrulik, balwierz, balbierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbital

związek chemiczny używany dawniej jako środek nasenny; weronal

Barbital, weronal (łac. barbitalum) oraz sól sodowa barbitalu (łac. barbitalum natrium) – dwuetylowa pochodna malonylomocznika, pierwszy barbituran wprowadzony do lecznictwa (w 1903 roku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbiton

instrument muzyczny podobny do liry, choć nieco dłuższy, z co najmniej siedmioma strunami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. starogrecki instrument strunowy, podobny do liry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbitos

barbiton (instrument starogrecki)

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbituran

pochodna kwasu barbiturowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. farm. związek organiczny o właściwościach nasennych i przeciwdrgawkowych

Barbiturany (barbituraty) – potoczna nazwa pochodnych kwasu barbiturowego, używanych na szeroką skalę w latach 50., 60. i 70. XX wieku jako leki nasenne, znieczulające i przeciwpadaczkowe. Najbardziej znane są barbital (Weronal), fenobarbital (Luminal) – stosowane do dzisiaj, cyklobarbital (Fanodorm) – obecnie stosowany wyłącznie w Rosji. W latach 70. były często nadużywane w celach odurzających.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbituranowy

przymiotnik od: barbituran

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbiturany

pochodna kwasu barbiturowego

Barbiturany (barbituraty) – potoczna nazwa pochodnych kwasu barbiturowego, używanych na szeroką skalę w latach 50., 60. i 70. XX wieku jako leki nasenne, znieczulające i przeciwpadaczkowe. Najbardziej znane są barbital (Weronal), fenobarbital (Luminal) – stosowane do dzisiaj, cyklobarbital (Fanodorm) – obecnie stosowany wyłącznie w Rosji. W latach 70. były często nadużywane w celach odurzających.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbiturat

pochodna kwasu barbiturowego; środek nasenny, narkotyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbiturowy

kwas barbiturowy, malonylomocznik - heterocykliczny związek organiczny, ciało stałe; stosowany głównie do produkcji tworzyw sztucznych; duże znaczenie w lecznictwie mają jego pochodne - barbiturany

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbizończyk

malarz realizujący koncepcje francuskiej szkoły w Barbizon, propagującej w połowie XIX wieku malarstwo realistycznych, sielskich pejzaży

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbora

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. zob. Barbara.

#### Źródła:

Wiktionary

# Barbórka

1. zabawa z okazji święta górników; barbarka;
2. potocznie: dodatkowa pensja dla górników z okazji Barbórki; barbórkowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) święto górnicze obchodzone 4 grudnia (w dniu św. Barbary, patronki górników) w Polsce;

Barbórka (dawna pisownia Barburka), Dzień Górnika – tradycyjne święto górnicze, obchodzone w Polsce 4 grudnia, w dniu św. Barbary z Nikomedii, patronki dobrej śmierci i trudnej pracy. Poza górnikami Barbórkę obchodzą także geolodzy i inne osoby wykonujące zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbórkowe

związany z barbórką, dotyczący barbórki

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbórkowo

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla obchodów Barbórki

#### Źródła:

Wiktionary

# Barbórkowy

związany z barbórką, dotyczący barbórki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barbórką, dotyczący barbórki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barbotaż

proces przepływu gazu w postaci pęcherzyków przez warstwę cieczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbotażowy

→ barbotaż

Patrz:barbotaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbotine

[czytaj: BARbotin] starożytna metoda zdobienia ceramiki przez nanoszenie wzorów przed wypalaniem, obecna m.in. w ceramice egipskiej

Barbotine (fr.) – technika dekoracji ceramiki.

Polega na naniesieniu plastycznego wyobrażenia na wyschnięty lecz niewypalony czerep naczynia płynną glinką ceramiczną (kaolinem) lub szlamem angoby za pomocą rożka garncarskiego albo natryskując (bryzgając – fr. barboter) je na powierzchnię wyrobu. Naczynie może być wcześniej angobowane. Ozdobione w ten sposób reliefowo naczynie poddaje się wypałowi. Na powierzchnię można potem nałożyć jeszcze przejrzyste szkliwo i powtórnie wypalić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbotowanie

przepływ gazu w postaci wielu drobnych pęcherzyków przez warstwę cieczy, stosowany w celu zwiększenia powierzchni kontaktu cieczy i gazu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. fiz. przemieszczanie się pęcherzyków gazu przez ciecz

Barbotowanie – proces będący częścią analizy emanacyjnej polegający na przedmuchiwaniu strumieniem powietrza specjalnego naczynia. Strumień usuwa z roztworu zgromadzony radon w celu oznaczenia aktywności promieniotwórczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbra

obce imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Barbuda

wyspa na Morzu Karaibskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda;

Barbuda – wyspa położona na Morzu Karaibskim, zaliczająca się do Wysp Nawietrznych, wchodząca w skład państwa Antigua i Barbuda; 161 km² powierzchni, ok. 1500 mieszkańców, skupionych w osadzie Codrington. Powierzchnia nizinna i płaska z nielicznymi wzniesieniami natury wulkanicznej. Wyspa ma słabo rozwiniętą sieć rzeczną. Duże i szerokie piaszczyste plaże oraz rafy koralowe czynią z wyspy dużą atrakcję turystyczną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barbudzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barbudą, dotyczący Barbudy

#### Źródła:

Wiktionary

# Barbula

wschodnioazjatycki krzew z rodziny jasnotowatych

- Barbula – nazwa naukowa rodzaju mchów zwojek
- barbula – jedna z nazw zwyczajowych rodzaju roślin naczyniowych – kariopteris Caryopteris
- Bárbula – miejscowość w Wenezueli

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barbusse

[czytaj: barBIS] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barć

dziupla w drzewie lub kłoda z rojem pszczół

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. dziupla z gniazdem pszczół;

(1.2) pszcz. kłoda z wydrążonym otworem dla rodziny pszczelej

Barć – wydrążona w celach hodowli pszczół komora wewnątrz pnia rosnącego drzewa. Barcie lokowano przeważnie na dębach i sosnach, rzadziej grabach, bukach czy lipach. Wykorzystywano naturalne dziuple, jednak najczęściej były one specjalnie drążone (dziane). Barć mogła mieć kształt cylindryczny, trapezowy (w przekroju pionowym) lub „szufladowy” – zbliżony do prostopadłościanu. Dzianie barci odbywało się wiosną, do tego celu służyły między innymi topór i piesznia. W średniowieczu drążono je jak najwyżej, potem na wysokości 3–12 m. Wierzchołek drzewa obcinano dla ograniczenia naporu wiatrów i złamania. Na powstały ocios wkładano nakrywkę chroniącą przed zaciekami deszczu. Otwór barci zakrywano płaszką, w której wycinano otwór (nawet do trzech) tzw. „oko”. Najczęściej płaszki wykonane były z drewna lipowego lub niesmolnej sosny. W najprostszym przypadku brzegi płaszki opierały się na pniu barci. Dla lepszej ochrony przed czynnikami atmosferycznymi, płaszki mogły być wpuszczane do wyrównania z obwodem pnia lub nawet głębiej do wnętrza. Ciosno – osobisty znak bartnika wyciosany w barci sygnował jego własność. Dla ochrony barci przed szkodnikami np. dzięciołami od frontu nakładano śniot – wałek dębowy przecięty wzdłuż na pół. Śniot montowano na kluczach – dwóch hakowato zakończonych kołkach wbitych nad i pod barcią. W czasie pracy przy pszczołach, śniot odwieszano na specjalny, mocowany z boku kołek – hwozdownię. Dla ocieplenia barci w zimie pod śniot wkładano jedlinę. Bywały barcie bezśniotowe i wtedy jedlinę mocowano łykiem wiązanym do dwu pionowych szeregów kołeczków. Dla ochrony przed niedźwiedziami stosowano tzw. samobitnie, czyli ciężką kłodę zawieszoną na sznurze tuż obok barci. Samobitnia irytowała niedźwiedzia, co kończyło się jego nokautem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barca

[czytaj: barsa] potocznie o hiszpańskim klubie piłkarskim FC Barcelona

- Barça – FC Barcelona
- Barca – miejscowość w Portugalii, w gminie Maia
- Barca – część miasta Koszyce w IV dzielnicy, na Słowacji
- Barca – gmina w Hiszpanii, w prowincji Soria, w Kastylii i León
- Barca – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Rymawska Sobota

- Barca – biskupstwo tytularne w Kościele rzymskokatolickim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barcelona

1. miasto w Hiszpanii;
2. miasto w Wenezueli

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii, stolica Katalonii;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii z ośrodkiem administracyjnym w Barcelonie (1.1);

(1.3) geogr. miasto w Wenezueli stolica stanu Anzoátegui;

(1.4) geogr. osada w Wielkiej Brytanii, w Kornwalii;

(1.5) astr. planetoida o numerze katalogowym 945;

Barcelona (wym. katal. [bərsəˈɫonə], wym. hiszp. [barθeˈlona]) – miasto w północno-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym, około 110 km na południe od grzbietu Pirenejów i granicy hiszpańsko-francuskiej. Stolica prowincji o tej samej nazwie oraz wspólnoty autonomicznej Katalonii. Drugie co do wielkości miasto Hiszpanii, z liczbą mieszkańców wynoszącą 1 620 809 wewnątrz centrum administracyjnego. Zespół miejski Barcelony wykracza poza centrum administracyjne, z liczbą ludności wynoszącą 4 588 000, jest piątym co do wielkości zespołem miejskim w Unii Europejskiej. Cała metropolia ma około 5 milionów mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barcelończyk

mieszkaniec Barcelony

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Barcelony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barcelonka

mieszkanka Barcelony

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barcelony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barceloński

→ Barcelona

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barceloną, dotyczący Barcelony, pochodzący z Barcelony

Patrz:Barcelona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barcewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barchaczów

wieś w województwie lubelskim

Barchaczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Łabunie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Łabunie. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 466 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Szkaplerznej i św. Dominika w Łabuniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barchan

1. tkanina bawełniana;
2. wydma w kształcie półksiężyca, wypukłym zboczem zwrócona do kierunku wiatru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. rodzaj grubej tkaniny bawełnianej

(1.2) geol. wydma w kształcie półksiężyca

- Barchan – rodzaj tkaniny
- Barchan – rodzaj wydmy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barchanik

zdrobnienie od: barchan

#### Źródła:

SJP.pl

# Barchanka

sukienka lub spódniczka z barchanu

#### Źródła:

SJP.pl

# Barchannik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. fabrykant barchanu

(1.2) daw. tkacz barchanu

(1.3) daw. handlarz barchanem

#### Źródła:

Wiktionary

# Barchanowy

1. zrobiony z barchanu - tkaniny bawełnianej;
2. dotyczący barchanu - wydmy

przymiotnik

(1.1) włók. wykonany z barchanu

(1.2) geol. związany z barchanami, dotyczący barchanów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barchany

1. tkanina bawełniana;
2. wydma w kształcie półksiężyca, wypukłym zboczem zwrócona do kierunku wiatru

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kraw. majtki z barchanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barches

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chałka

#### Źródła:

Wiktionary

# Barchetta

Barchetta (czyt. barketta; włos. łódeczka) – rodzaj konstrukcji nadwozia stosowanego zazwyczaj w samochodach wyścigowych w latach 40. i 50. XX wieku.

Silnik był umieszczony z przodu. Samochód był przeznaczony tylko dla kierowcy (wersje wyścigowe) lub dla kierowcy i pasażera (wersje typu roadster).

#### Źródła:

Wikipedia

# Barciak

drobny motyl nocny, szkodnik pasiek (jego gąsienice żywią się woskiem pszczelim)

- Antoni Barciak – polski historyk
- Barciak mniejszy → Łaźbiec
- Barciak większy – owad z rzędu motyli

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barcianianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Barcian

(1.2) osoba pochodząca z Barcian, urodzona w Barcianach

#### Źródła:

Wiktionary

# Barcianianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barcian

(1.2) kobieta pochodząca z Barcian, urodzona w Barcianach

#### Źródła:

Wiktionary

# Barciański

przymiotnik od: Barciany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barcianami, dotyczący Barcian

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barciany

wieś w Polsce

Barciany (niem. Barten, Barthen, lit. Bartėniai) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Barciany, na terenie krainy historycznej Prusy Dolne. Siedziba gminy Barciany.

Dawniej miasto; uzyskały lokację miejską w 1628 roku, zdegradowane w 1945 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barciany. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barcice

W Polsce

- Barcice – wieś w woj. małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
- Barcice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka
- Barcice – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
- Barcice – gromada
- Barcice – przystanek kolejowy w Barcicach w województwie małopolskim

Zobacz też

- Barcice Dolne, Barcice Drwalewskie, Barcice Górne, Barcice Rososkie

#### Źródła:

Wikipedia

# Barcicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barciel

chrząszcz z rodziny przekraskowatych, szkodnik pasiek

Barciel (Trichodes) – rodzaj chrząszczy z rodziny przekraskowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barcik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barcikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barcin

drzewo lub drewno zawierające barć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Barcin (niem. Bartschin) – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barcin, nad Notecią, 35 km od Bydgoszczy.

Barcin uzyskał lokację miejską przed 1479 rokiem. Prywatne miasto szlacheckie, położone było w pierwszej połowie XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barcina

drzewo lub drewno zawierające barć

#### Źródła:

SJP.pl

# Barcinek

wieś w województwie dolnośląskim

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Barcinek – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
- Barcinek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn
- Barcinek – część wsi Bugaj w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Pobiedziska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barcinianin

mieszkaniec Barcina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Barcinianka

mieszkanka Barcina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Barciński

→ Barcin

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Barcina, związany z Barcinem

Osoby o tym nazwisku:

- Florian Barciński – polski geograf i ekonomista
- Henryk Barciński – polski przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy.
- Marceli Barciński – polski przemysłowiec, działacz gospodarczy, społeczny i oświatowy, dziennikarz i literat
- Piotr Barciński – polski polityk, rolnik, poseł na Sejm
- Salomon Barciński – polski przemysłowiec
- Stefan Barciński – polski przemysłowiec

Patrz:Barcin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barciowy

→ barć

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barcią, dotyczący barci

Patrz:barć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barciś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barcja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w Prusach, na wschodnim brzegu Łyny, zamieszkiwana w średniowieczu przez Bartów;

Barcja (niem. Barten, Bartenland, Barthonia, lit. i prus. Barta) – kraina historyczna oraz dawne terytorium plemienne położone w centralnej części Prus.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barclays

Barclays PLC – brytyjska firma holdingowa, globalny dostawca usług finansowych działający na wszystkich kontynentach, nadzorowany przez Financial Conduct Authority oraz Prudential Regulation Authority.

#### Źródła:

Wikipedia

# Barcz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczatka

motyl z rodziny barczatkowatych, szkodnik lasów i ogrodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczatkowate

rodzina motyli o masywnej budowie ciała i szerokich skrzydłach, występujących na całym świecie, głównie w lasach i sadach

Barczatkowate (Lasiocampidae) - rodzina owadów z rzędu motyli. Obejmuje ponad 1000 gatunków nocnych motyli, występujących w lasach i sadach wszystkich kontynentów. W Polsce występuje około 19 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barczatkowaty

o cechach barczatkowatych (rodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczel

barczel świerkowy, barczel sosnowy - gatunki pluskwiaków z rodziny brudźcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczewianin

mieszkaniec Barczewa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Barczewa

(1.2) osoba pochodząca z Barczewa, urodzona w Barczewie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barczewianka

mieszkanka Barczewa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barczewa

(1.2) kobieta pochodząca z Barczewa, urodzona w Barczewie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barczewko

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Barczewko (dawniej Stary Wartembork, niem. Alt Wartenburg) – wieś warmińska w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Barczewo.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barczewko, po jej zniesieniu w gromadzie Tuławki. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barczewo

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Barczewo (dawniej Wartembork, niem. Wartenburg in Ostpreussen) – miasto w północnej Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barczewo. Położone jest nad rzeką Pisą Warmińską. Ośrodek usług, drobnego przemysłu: drzewnego, metalowego, chemicznego, włókienniczego oraz spożywczego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barczewski

→ Barczewo

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barczewem, dotyczący Barczewa

- Barczewski (herb szlachecki) – polski herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Ernst Barczewski – mazurski pastor ewangelicki, poseł na Sejm
- Leslie Barczewski – amerykański kolarz torowy
- Probus Barczewski – polski właściciel ziemski, filantrop
- Walenty Barczewski – katolicki działacz narodowy, historyk, pisarz, folklorysta, redaktor i wydawca

Patrz:Barczewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barczysty

szeroki w ramionach

przymiotnik jakościowy

(1.1) szeroki w barkach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bard

1. piewca, poeta, wieszcz;
2. celtycki nadworny pieśniarz lub poeta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) u ludów celtyckich: średniowieczny poeta opiewający boje i bohaterów;

(1.2) przen. poeta, piewca, wieszcz

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: barda

Bard – celtycki poeta i pieśniarz, spotykany od XI do XVII wieku na dworach Irlandii, Szkocji, Walii i Bretanii.

Współcześnie mianem „bard” określa się wybitnego artystę, wykonującego własne, literacko i muzycznie opracowane utwory z towarzyszeniem instrumentu – zwykle gitary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. barta.

(1.2) gw-pl|Bukowina. siekiera do obciosywania drzewa

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: bard

- Barda – część wsi Bojanów w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bardach

środowiskowo: ubikacja, kibel, sedes; bardacha

Bardach – polski herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bardacha

środowiskowo: ubikacja, kibel, sedes; bardach

Sławojka (także: wychodek, ustęp zewnętrzny, wygódka, wybudka, latryna) – rodzaj ubikacji; niewielka, zamykana od wewnątrz budka, zazwyczaj wolnostojąca, z umieszczoną wewnątrz poziomą deską z otworem (pełniącą funkcję sedesu) nad suchym dołem, do którego wpadają fekalia. Wyposażeniem wychodka był hak lub ostro zakończony gwóźdź służący do wieszania pociętych kartek gazet lub czasopism, zastępujących papier toaletowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bardaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bardak

#### Źródła:

Wiktionary

# Bardak

potocznie: nieporządek, bałagan; bajzel, kołowacizna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. brak porządku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bardaszka

prymitywna ubikacja, sławojka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardejowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bardejowem, dotyczący Bardejowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Bardela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. jeźdz. rodzaj siodła zrobionego ze słomy służącego zazwyczaj do ujeżdżania koni, które przedtem nie nosiły jeźdźca; Gloger.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bardijewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardini

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardiów

miasto powiatowe w północno-wschodniej Słowacji, w historycznym regionie Szarysz; Bardiejów, Bardyjów, Bardejów

Bardejów (słow. Bardejov; hist. Bardiów, Bardyjów; niem. Bartfeld; węg. Bártfa; czes. Bardijov lub Bardějov; cyg. Bartwa) – miasto powiatowe w północno-wschodniej Słowacji, w kraju preszowskim, w historycznym regionie Szarysz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bardka

→ bard

Patrz:bard

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardo

we włókiennictwie: zespół nicielnic krosna, potrzebnych do wytworzenia określonej tkaniny; grzebień tkacki, płocha, przybijaczka

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodniej Polsce;

Staropolskie bardo = wzgórze (por. słoweńskie, chorwackie brdo = góra, wzgórze, serbskie брдо ts.)

W Polsce

- Bardo – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, siedziba gminy Bardo
- Bardo – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków
- Bardo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września
- Bardo – dawna osada zlokalizowana na wyspie Polickie Łąki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bardon

dawny strunowy instrument muzyczny podobny do lutni, liry i mandoliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. hist. dawny instrument muzyczny, podobny do liry lub lutni

- Bardon – miejscowość w Queensland (Australia)
- Bardon – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Leicestershire
- Le Bardon – miejscowość i gmina we Francji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bardot

[czytaj: barDO] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardotka

1. biustonosz z usztywnieniami, odsłaniający część biustu;
2. rodzaj chustki z przezroczystego szyfonu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. Brigitte Bardot

- potoczne określenie na Brigitte Bardot
- rodzaj biustonosza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bardowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bardem, bardami, dotyczący barda

#### Źródła:

Wiktionary

# Bardski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardysz

topór bojowy na długim drzewcu; berdysz

Berdysz, bardysz (łac. barducium – siekierka) – broń drzewcowa piechoty będąca ciężkim, szerokim toporem o zakrzywionym ostrzu i długim drzewcu mierzącym około 1,8 metra.

Berdysz znany był już w starożytności, ale rozpowszechniać zaczął się w średniowieczu, także w XIV wieku w Europie Wschodniej, gdzie był używany przez piechotę do walki z jazdą. W XVI i XVII wieku, szczególnie typowy dla piechoty moskiewskiej, między innymi oddziałów strzelców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bardyzana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. halabarda

#### Źródła:

Wiktionary

# Bardzianin

mieszkaniec Barda

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardzianka

mieszkanka Barda

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardziej

stopień wyższy od przysłówka: bardzo; wyraz używany do tworzenia złożonych form stopnia wyższego przymiotników (np. bardziej polski) i przysłówków (np. bardziej swojsko)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bardzki

→ Bardo

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bardem, dotyczący Barda

Patrz:Bardo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bardzo

w wysokim stopniu, mocno, dużo, np. "Bardzo (mocno) Cię kocham"

przysłówek sposobu

(1.1) służący do podkreślenia cechy przymiotnika, przysłówka lub czasownika w wysokim stopniu, dużo

(1.2) bardziej, najbardziej wyraz pomocniczy, stosowany do tworzenia form stopnia wyższego i najwyższego niektórych przymiotników i przysłówków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bardzośmy

potocznie: przysłówek "bardzo" połączony z końcówka czasownikową "-śmy" (np. "Bardzośmy was polubili.", "Bardzośmy się cieszyli.")

#### Źródła:

SJP.pl

# Bareizm

coś absurdalnego, przypominającego sytuacje lub sceny z filmów komediowych Stanisława Barei

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zabawny zwrot będący cytatem z komedii filmowych Stanisława Barei

(1.2) pot. iron. absurdalna wypowiedź, zdarzenie lub sytuacja ze sfery publicznej podobne do surrealistycznego gagu z komedii filmowych Stanisława Barei

Stanisław Sylwester Bareja (ur. 5 grudnia 1929 w Warszawie, zm. 14 czerwca 1987 w Essen) – polski reżyser, scenarzysta filmowy i aktor.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bareja

nazwisko

- Bareja – polskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barejowie

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barek

1. mały bar (jako zakład gastronomiczny lub bufet);
2. podręczny stolik na kółkach na trunki, słodycze itp.;
3. oddzielne pomieszczenie w regale, szafce itp. do przechowywania napojów alkoholowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bar

(1.2) mały bar

(1.3) półka w meblu do trzymania napojów alkoholowych

(1.4) stolik na kółkach na alkohole

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: barka

Barek (ukr. Барок) – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie barskim.

W czasach Rzeczypospolitej wieś leżała w województwie podolskim. Pierwotnie miasteczko o nazwie Dąbrowa. Za Jana II Kazimierza uległo ono zupełnemu zniszczeniu. W miejsce Dąbrowy powstała nowa osada nazywana Barek. Odpadła od Polski w wyniku II rozbioru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barelief

mało wypukła rzeźba; płaski relief, płaskorzeźba, bas-relief

#### Źródła:

SJP.pl

# Barents

Willem Barents (hol. Willem Barentsz, ur. ok. 1550, zm. 20 czerwca 1597) – holenderski żeglarz i podróżnik. Od jego nazwiska pochodzi nazwa Morza Barentsa i Wyspy Barentsa.

W 1594 wyruszył z Amsterdamu na dwóch statkach. Popłynął na północny wschód, licząc, że odnajdzie morskie przejście prowadzące do Azji. Dotarł do Nowej Ziemi, lecz z powodu złych warunków atmosferycznych musiał zawrócić.

#### Źródła:

Wikipedia

# Barestezjometr

przyrząd służący do mierzenia wrażliwości skóry na nacisk

#### Źródła:

SJP.pl

# Bareter

opornik z drutu stalowego, umieszczony w bańce szklanej z rozrzedzonym wodorem, który wykazuje wzrost oporności elektrycznej wraz ze wzrostem temperatury

Bareter (inaczej: lampa oporowa) – drutowy opornik wykonany z żelaza i umieszczony w hermetycznej obudowie, np. szklanej bańce wypełnionej gazem (najczęściej wodorem) pod zmniejszonym ciśnieniem, służący do stabilizowania, w pewnym zakresie, natężenia prądu stałego lub zmiennego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baretka

kawałek wstążki o przepisowych barwach i wymiarach, naszywanej na kurtce munduru lub marynarce, zastępujący właściwy order lub odznakę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąski kawałek wstążki noszony na mundurze zamiast odznaczenia;

Baretka odznaczenia – wąski pasek wstążki barwy przewidzianej dla danego orderu lub odznaczenia, noszony (przede wszystkim) na mundurze zamiast pełnej odznaki.

Układ barw na baretce jest zwykle identyczny z układem barw wstążki przewidzianej dla danego odznaczenia. Szerokość baretki równa jest zazwyczaj szerokości wstążki stosowanej w najniższej klasie danego orderu lub odznaczenia. Według polskich przepisów wysokość baretki wynosi 8 mm, a baretkę nakłada się na podkładkę sukienną koloru czarnego, która powinna być o 2 mm dłuższa i szersza od samej baretki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bareż

materiał z cienkiej wełny i jedwabiu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bareżowy

przymiotnik od: bareż

#### Źródła:

SJP.pl

# Barełkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bargiel

ptak leśny z rzędu wróblowych, zamieszkujący lasy Eurazji i Ameryki Północnej, w Polsce pod ochroną; kowalik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. zob. kowalik.

Nazwisko:

- Woldemar Bargiel (1828–1897) – niemiecki kompozytor muzyki poważnej
- Maciej Bargiel (ur. 1973) – polski żużlowiec
- Grzegorz Bargiel (ur. 1976) – polski narciarz wysokogórski, instruktor
- Andrzej Bargiel (ur. 1988) – polski narciarz wysokogórski

Zoologia:

- bargiel, inaczej kowalik zwyczajny (Sitta europaea) – gatunek ptaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bargielski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bargieł

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bargiełowski

nazwisko

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Bargiełowska (1934–2019) – polska aktorka
- Daniel Bargiełowski (1932–2016) – polski aktor i reżyser
- Jakub Bargiełowski (1921–2010) – polski wojskowy
- Katarzyna Bargiełowska (ur. 1962) – polska aktorka
- Marek Bargiełowski (1942–2016) – polski aktor i reżyser

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barglik

gatunek nowozelandzkiego ptaka z rzędu wróblowych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Acanthisittidae|ref=tak.

Barglik (Acanthisitta chloris) – gatunek ptaka z rodziny barglików (Acanthisittidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Acanthisitta. Występuje endemicznie w Nowej Zelandii.

Ptak ten z wyglądu podobny jest do strzyżyka, lecz nie jest spokrewniony z rodziną strzyżyków (Troglodytidae). Długość 7–9 cm; masa ciała – samce około 6 g, samice 7 g. Samiec żyje 1,5 roku, samica około 4 miesiące mniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barguzin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Buriacji, uchodząca do jeziora Bajkał;

- Barguzin – lokalny wiatr syberyjski
- Barguzin – rzeka wpadająca do Bajkału
- Barguzin – wieś nad rzeką Barguzin
- Barguzin – półwysep na jeziorze Bajkał

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barguziński

przymiotnik

(1.1) związany z Barguzinem (rzeką w Rosji)

#### Źródła:

Wiktionary

# Bargłówka

1. wieś w województwie podlaskim;
2. wieś w województwie śląskim

2 miejscowości w Polsce:

- Bargłówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
- Bargłówka – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Sośnicowice

Inne

- Bargłówka – rów, dopływ Kanału Augustowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bargłowski

przymiotnik od: Bargłów Kościelny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bari

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, stolica Apulii i prowincji Bari (1.2);

(1.2) daw. adm. była włoska prowincja w regionie Apulia;

(1.3) hist. polit. włoskie księstwo

Bari – miasto i gmina w południowych Włoszech, położone nad Morzem Adriatyckim. Bari jest stolicą prowincji Bari i regionu Apulia. W 2022 ludność miasta wynosiła 315 972 mieszkańców, cały obszar metropolitalny Bari liczy ok. 1,5 mln mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baria

jednostka ciśnienia używana w układzie CGS równa 0,1 paskala; mikrobar

Baria (z gr. βαρύς barýs – ciężki) – jednostka ciśnienia układu miar CGS, oznaczana symbolem b. Jest równa 1 dynie na centymetr kwadratowy.

    1\,{\text{b}}={\frac {1\,{\text{g}}}{1\,{\text{cm}}\cdot {\text{s}}^{2}}}={\frac {1\,{\text{dyn}}}{1\,{\text{cm}}^{2}}}

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bariatra

lekarz zajmujący się leczeniem otyłości

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorobliwej otyłości

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka z dziedziny bariatrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bariatria

dziedzina medycyny, która leczy chorobliwą otyłość

Bariatria – dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem, określaniem przyczyn, profilaktyką i leczeniem nadwagi, a zwłaszcza otyłości, w tym metodami chirurgicznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bariatryczny

przymiotnik od: bariatria

przymiotnik

(1.1) med. związany z bariatrią, leczeniem otyłości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baribal

gatunek niedźwiedzia; zamieszkuje lasy Ameryki Północnej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Ursus americanus|Pallas|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych, występujący w Ameryce Północnej;

(1.2) zool. drapieżnik z gatunku baribali (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bariera

1. płotek, poręcz itp., które wydzielają jakieś miejsce, uniemożliwiają przejście itp.;
2. naturalna przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się;
3. rzecz, która utrudnia powstanie jakiegoś zjawiska lub sytuacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeszkoda, która utrudnia lub uniemożliwia przemieszczanie się

(1.2) coś, co utrudnia lub uniemożliwia zajście czegoś

Bariera to urządzenie, miejsce itp. niemożliwe lub bardzo trudne do przekroczenia. W połączeniach frazeologicznych ma różne znaczenia:

- bariera architektoniczna,
- bariera dźwiękochłonna,
- bariera dźwięku,
- bariera (elektrotechnika),
- bariera immunologiczna,
- bariera informacyjna,
- bariera (informatyka),
- bariera językowa
- bariera kulturowa,
- bariera pełna,
- bariera potencjału (fizyka),
- bariera przeciwczołgowa,
- bariera przeciwwieżowa,
- bariera przeciwwypadkowa,
- bariera wejścia,
- bariera wodna (terroryzm morski),
- bariera wyjścia,
- bariera wysokościowa,
- bariera termiczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barierka

zdrobnienie od: bariera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: bariera

(1.2) przegroda postawiona, aby uniemożliwić przejście w danym miejscu lub zabezpieczyć coś

Barierka (balustrada, poręcz) – ścianka składająca się z tralek połączonych od góry poręczą. Najczęściej stosowana jako zabezpieczenie balkonów (balustrady balkonowe), okien (zabezpieczenie okienne), schodów (balustrada schodowa). Potocznie inne znaczenie płotu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barierkoza

nadmierne i często niepotrzebne występowanie w przestrzeni publicznej barier odgradzających jezdnię od jakiegoś fragmentu terenu, np. od chodnika; barieroza

#### Źródła:

SJP.pl

# Barieroporęcz

ochronna bariera z poręczą, używana na mostach, wiaduktach itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Barierowy

przymiotnik od: bariera

przymiotnik

(1.1) związany z barierą, dotyczący bariery; będący barierą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barieroza

nadmierne i często niepotrzebne występowanie w przestrzeni publicznej barier odgradzających jezdnię od jakiegoś fragmentu terenu, np. od chodnika; barierkoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Bariolage

[czytaj: barjolaż] w grze skrzypcowej: różnicowanie barwy jednego dźwięku przez wydobywanie go na przemian ze struny pustej i z innej struny odpowiednio skróconej

#### Źródła:

SJP.pl

# Barion

cząstka elementarna o spinie połówkowym i o masie spoczynkowej większej od masy protonu albo równej jej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. fermion o niezerowej liczbie barionowej;

- barion – cząstka elementarna z grupy silnie oddziałujących fermionów o spinie połówkowym

Osoby o nazwisku Barion

- Hans Barion (1899–1973) – niemiecki ksiądz katolicki, profesor prawa kościelnego, rektor Państwowej Akademii w Braniewie
- Jakob Barion (1898–1996) – niemiecki filozof, ostatni rektor Państwowej Akademii w Braniewie (1938–1945)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barionowy

związany z barionem

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z barionami, dotyczący barionów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barionyks

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Baryonyx|Charig & Milner|ref=tak., rodzaj mięsożernego dinozaura z rodziny spinozaurów;

(1.2) zool. paleont. nazwa systematyczna|Baryonyx walkeri|Charig & Milner|ref=tak., gatunek mięsożernego dinozaura z rodziny spinozaurów;

Barionyks (Baryonyx walkeri) – dwunożny, mięsożerny dinozaur, teropod z rodziny spinozaurów żyjący w okresie wczesnej kredy 130–125 milionów lat temu na terenach dzisiejszej Europy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barista

osoba zawodowo trudniąca się parzeniem kawy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

Barista (wł. barista – barman; także: kawiarz, kawiarka) – osoba zawodowo zajmująca się wybieraniem, parzeniem oraz podawaniem kawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baristerski

→ barista; baristyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Baristka

kobieta zawodowo trudniąca się parzeniem kawy; kawiarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zawodowo zajmująca się doborem, parzeniem oraz serwowaniem kawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baristyczny

→ baristyka; barystyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Baristyka

zajęcie osób zawodowo zajmujących się parzeniem i podawaniem kawy; barystyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barito

rzeka w Indonezji

Barito – rzeka w Indonezji na Borneo, długość 880 km.

Źródła w górach Müllera, w górnym biegu płynie głęboką doliną tworząc liczne wodospady, w środkowym i dolnym przez zabagnioną nizinę, uchodzi deltą do Morza Jawajskiego.

Główne miasto: Banjarmasin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barium

z łaciny: bar (pierwiastek chemiczny)

Bari – miasto i gmina w południowych Włoszech, położone nad Morzem Adriatyckim. Bari jest stolicą prowincji Bari i regionu Apulia. W 2022 ludność miasta wynosiła 315 972 mieszkańców, cały obszar metropolitalny Bari liczy ok. 1,5 mln mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bark

1. zespół kości łączący kończynę górną z tułowiem;
2. rodzaj żaglowca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. część ciała w miejscu połączenia ręki lub (u zwierząt) kończyny przedniej z tułowiem;

(1.2) żegl. żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; ostatni z nich ma omasztowanie skośne, pozostałe maszty niosą ożaglowanie rejowe;

(1.3) zob. barki.

- bark – obręcz kończyny górnej w anatomii człowieka
- bark – skala wysokości dźwięku
- bark – rodzaj żaglowca
- bark – rodzaj fortyfikacji
- Bark – album zespołu Jefferson Airplane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barka

statek o niewielkich wymiarach, używany do przewozu towarów drogami śródlądowymi oraz w portach morskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków zazwyczaj w żegludze śródlądowej;

Barka – rodzaj statku o płaskim dnie, służącego do transportu ładunków w żegludze śródlądowej. Barki są najczęściej pozbawione własnego napędu.

Pierwotnie barki poruszały się z prądem rzeki a pod prąd były holowane przez ludzi (burłacy) lub zwierzęta pociągowe, które poruszały się po specjalnej drodze wzdłuż rzeki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barkan

budowla obronna, fortyfikacja o trapezowym narysie

Barkan (arab. ‏بركان‎; fr. Berkane) – miasto w północno-wschodnim Maroku, w Regionie Wschodnim, siedziba administracyjna prowincji. W 2014 roku liczyło ok. 109 tys. mieszkańców.

W mieście działa klub piłkarski Renaissance Berkane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barkarola

liryczna pieśń gondolierów weneckich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liryczna pieśń gondolierów w Wenecji;

(1.2) muz. utwór muzyczny przypominający barkarolę (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barkarz

właściciel barki, przewoźnik barką

#### Źródła:

SJP.pl

# Barkas

1. duża, zwykle 16-20-wiosłowa łódź okrętowa (szalupa) do przewożenia ładunków lub osób
2. mały statek o napędzie mechanicznym do prac portowych
3. 10-metrowa łódź rybacka

- Barkidzi – ród punicki w Kartaginie
- Barkas (łódź)
- Barkas (motoryzacja)
- Barkas (piwo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barkasowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący barkasu, związany z barkasami; stanowiący część barkasu; taki jak barkas

#### Źródła:

Wiktionary

# Barkentyna

żaglowiec handlowy mający przynajmniej 3 maszty; szkunerbark

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żaglowiec mający co najmniej trzy maszty; pierwszy z nich ma omasztowanie rejowe, pozostałe maszty niosą ożaglowanie skośne;

Barkentyna (inaczej szkunerbark) – żaglowiec posiadający trzy lub więcej masztów, niosący na pierwszym od dziobu ożaglowanie rejowe, a na pozostałych ożaglowanie skośne - przeważnie gaflowe, rzadziej bermudzkie.

Polskimi żaglowcami typu barkentyna są ORP Iskra (II) oraz STS Pogoria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barker

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Barker – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Broome
- Barker – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Niagara

Gminy w USA:

- Barker (ang. Barker Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Broome

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barki

górna część grzbietu

Barki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Cyców. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 838.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Barki, po jej zniesieniu w gromadzie Cyców. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Cyców. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 300 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barkowiec

statek morski służący do transportu barek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek służący do transportu ładunku w pojemnikach będących rodzajem barek;

Barkowiec – statek wodny przystosowany do transportu specjalnych barek.

Istnieje kilka systemów, różniących się wielkością barek i sposobem ich przeładunku (barki mogą wpływać do ładowni barkowca lub być tam umieszczane specjalnym systemem suwnic zamontowanych na statku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barkówka

pióro na skrzydle ptaka leżące bezpośrednio w pobliżu tułowia

#### Źródła:

SJP.pl

# Barkowo

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Barkowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
- Barkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
- Barkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
- Barkowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barkowo-Obojczykowy

związany z barkiem i obojczykiem (np. staw barkowo-obojczykowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Barkowy

→ bark, → barka, → barki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barkiem, dotyczący barku

(1.2) związany z barką, dotyczący barki

Patrz:bark, → barka, → barki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barkracht

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. dochód podatkowy z żupy solnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Barlerka

roślina zielna z rodziny akantowatych, stosowana w tradycyjnej medycynie indyjskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Barlicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barlinczanin

mieszkaniec Barlinka (miasta w Polsce); barlinianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Barlinczanka

mieszkanka Barlinka (miasta w Polsce); barlinianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barlinecki

→ Barlinek

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Barlinka, związany z Barlinkiem

Patrz:Barlinek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barlinek

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Barlinek (niem. Berlinchen) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barlinek. Najludniejsze miasto powiatu myśliborskiego. Z miastem graniczy Barlinecki Park Krajobrazowy.

Według danych z 31 grudnia 2019 Barlinek liczył 13 663 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barlinianin

mieszkaniec Barlinka (miasta w Polsce); barlinczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Barlinianka

mieszkanka Barlinka (miasta w Polsce); barlinczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barlow

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Barlow – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Ballard
- Barlow – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Clackamas

Gminy w USA:

- Barlow (ang. Barlow Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Washington

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barman

osoba obsługująca bufet w restauracji, barze itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która obsługuje bufet w barze;

Barman – osoba zajmująca się zawodowo obsługą bufetu (pot. baru) w lokalu gastronomicznym (np. barze, restauracji, pubie, kawiarni).

Do obowiązków barmana zalicza się głównie przygotowywanie napojów (zarówno bezalkoholowych jak i alkoholowych - w tym wykonywanie koktajli), co często związane jest również z ich bezpośrednim wydawaniem klientom przy bufecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barmanka

kobieta obsługująca bufet w barze lub restauracji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która sprzedaje i podaje napoje alkoholowe w barze

Barman – osoba zajmująca się zawodowo obsługą bufetu (pot. baru) w lokalu gastronomicznym (np. barze, restauracji, pubie, kawiarni).

Do obowiązków barmana zalicza się głównie przygotowywanie napojów (zarówno bezalkoholowych jak i alkoholowych - w tym wykonywanie koktajli), co często związane jest również z ich bezpośrednim wydawaniem klientom przy bufecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barmański

związany z barmanem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub stanowiskiem barmana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do barmana, będący jego własnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barn

jednostka powierzchni stosowana w fizyce jądrowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. fiz. pozaukładowa jednostka przekroju czynnego równa 10-28 m2;

Barn (b) – jednostka przekroju czynnego. Wyraża się nią również elektryczny moment kwadrupolowy jądra. Stosowana w fizyce jądrowej i fizyce cząstek elementarnych. 1 barn to w przybliżeniu pole powierzchni przekroju jądra atomu uranu.

1 b = 100 fm2 = 10–28 m2

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barnaba

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Barnaba – imię męskie pochodzenia aramejskiego. Wywodzi się od Bar-nebuch i oznacza syna pocieszenia, syna proroctwa.

Barnaba imieniny obchodzi 11 czerwca, 16 czerwca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barnabici

członkowie zakonnego zgromadzenia misjonarzy

Barnabici, Zgromadzenie Księży świętego Pawła – Ojców Barnabitów, zakon założony przez św. Antoniego Marie Zaccaria w 1530, a zatwierdzony przez papieża Klemensa VII 18 lutego 1533.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barnabicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barnabitami, dotyczący barnabitów

#### Źródła:

Wiktionary

# Barnabita

członek zgromadzenia zakonnego misjonarzy założonego przy kościele św. Barnaby w Mediolanie w 1530 r.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. zakonnik z zakonu założonego przez św. Antoniego Marię Zaccaria;

Barnabici, Zgromadzenie Księży świętego Pawła – Ojców Barnabitów, zakon założony przez św. Antoniego Marie Zaccaria w 1530, a zatwierdzony przez papieża Klemensa VII 18 lutego 1533.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barnard

nazwisko

## Osoby

- Chester Barnard – amerykański praktyk i teoretyk zarządzania
- Christiaan Barnard (1922–2001) – południowoafrykański kardiochirurg
- Edward Emerson Barnard (1857–1923) – amerykański astronom
- John Barnard – projektant wyścigowy
- Marius Barnard – południowoafrykański tenisista
- Robert Barnard – angielski pisarz i literaturoznawca, autor powieści kryminalnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barnaś

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bogusław Barnaś – polski architekt, projektant, nauczyciel akademicki
- Józef Barnaś – polski fizyk
- Kazimierz Barnaś – polski dramaturg, publicysta, reżyser teatralny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barnaulski

→ Barnauł

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barnaułem, dotyczący Barnaułu

Patrz:Barnauł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barnauł

miasto w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Ałtajskim, nad Obem;

Barnauł (ros. Барнаул) – miasto w azjatyckiej części Rosji, stolica Kraju Ałtajskiego, nad rzeką Ob, ok. 250 km na południe od Nowosybirska. W 2020 roku liczyło ok. 632 tys. mieszkańców.

Ważny ośrodek handlowy i przemysłowy Ałtaju. W 1900 zanotowano tutaj najwyższe ciśnienie wszech czasów – 1088 hPa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barnaułka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu, przepływa przez Kraj Ałtajski;

Barnaułka (ros. Барнаулка) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu. Przepływa przez Kraj Ałtajski. Długość rzeki od źródeł (Jezioro Zierkalne) do ujścia – 207 km.

Górny bieg rzeki znajduje się w grupie jezior połączonych pomiędzy sobą zabagnionymi przetokami. Największe z nich to: Urłapowskie, Średnie, Bachmatowskie, Piesczanoje.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barnes

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ashley Barnes – angielski piłkarz
- Ben Barnes – angielski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
- Berrick Barnes – australijski rugbysta
- Binnie Barnes – angielska aktorka filmowa
- Brandon Barnes – amerykański muzyk, kompozytor i producent
- Brandon Barnes – amerykański baseballista
- Charles Barnes – amerykański oficer wywiadu
- Chris Barnes – amerykański wokalista i autor tekstów
- Deborah Barnes-Jones – gubernator Montserratu
- Djuna Barnes – amerykańska pisarka
- Fred Barnes – angielski muzyk
- Fred Barnes – amerykański dziennikarz
- Fred N. Barnes – amerykański rusznikarz
- George Nicoll Barnes – brytyjski polityk
- Gerald Barnes – amerykański duchowny katolicki
- Giles Barnes – angielski piłkarz
- Harrison Barnes – amerykański zawodowy koszykarz
- Jim Barnes – amerykański koszykarz
- Jimmy Barnes – australijski piosenkarz
- John Barnes (ur. 1957) – amerykański pisarz science fiction
- John Barnes (ur. 1963) – angielski piłkarz
- Julian Barnes – angielski powieściopisarz
- Lanny Barnes – amerykańska biathlonistka
- Lee Barnes – amerykański lekkoatleta
- Matt Barnes – amerykański koszykarz
- Marvin Barnes – amerykański koszykarz
- Michael Darr Barnes – amerykański prawnik i polityk
- N’Kosie Barnes – lekkoatleta pochodzący z Antigui i Barbudy
- Paddy Barnes – irlandzki bokser
- Patrick Barnes – północnoirlandzki bokser
- Priscilla Barnes – amerykańska aktorka filmowa
- Peter Barnes – brytyjski reżyser i dramaturg
- Peter Barnes – angielski piłkarz
- Randy Barnes – amerykański lekkoatleta
- Robert Barnes – jamajski lekkoatleta
- Sarah Barnes – nowozelandzka wioślarka
- Ted Barnes – gitarzysta
- Thomas Barnes – angielski szachista
- Tracy Barnes – amerykańska biathlonistka
- Wayne Barnes – angielski sędzia rugby

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barnevernet

rzeczownik

(1.1) norweski urząd ochrony praw dziecka

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barnewelder

holenderska rasa kur

#### Źródła:

SJP.pl

# Barniewice

- Barniewice – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Żukowo
- Barniewice – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Osowa

#### Źródła:

Wikipedia

# Barnim

imię męskie

Barnim – męskie imię pochodzenia słowiańskiego. Było spotykane wśród książąt pomorskich.

Skrót od imion zaczynających się na „Barni-”, czyli „Broni-”, jak np. Bronimir czy Bronisław, których wersje pomorskie wyglądają: Barnimir i Barnisław.

Barnim imieniny obchodzi 27 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barnówko

wieś w województwie zachodniopomorskim

Miejscowości w Polsce:

- Barnówko – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą
- Barnówko – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno, nad rzeką Myślą

Inne:

- Barnówko – nieistniejący przystanek kolejowy w osadzie Barnówko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barnum

Miejscowości w USA:

- Barnum – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Webster
- Barnum – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton

Gminy w USA:

- Barnum (ang. Barnum Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Carlton

Osoby noszące nazwisko Barnum:

- P.T. Barnum (zm. 1891) – amerykański przedsiębiorca cyrkowy

#### Źródła:

Wikipedia

# Barobalistyczny

przymiotnik

(1.1) wykorzystujący ciężar w celu nadania prędkości

#### Źródła:

Wiktionary

# Barobus

pojazd samochodowy odpowiednio wyposażony, umożliwiający doraźne wydawanie posiłków, dań barowych, napojów; barowóz

#### Źródła:

SJP.pl

# Baroccio

[czytaj: baroczio] nazwisko, np. Federigo Baroccio (albo: Barocci) (1526-1612), malarz włoski

#### Źródła:

SJP.pl

# Barocyklonometr

przyrząd wskazujący zbliżanie się i kierunek cyklonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Barodontalgia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nadwrażliwość zębów, dziąseł i okolicznych tkanek na zmiany ciśnienia

Barodontalgia – ból zęba związany ze znacznymi zmianami ciśnienia otoczenia, na który narażone są osoby uprawiające nurkowanie, podróżujące samolotami lub poddawane tlenoterapii hiperbarycznej. Ból występuje zazwyczaj u osób, które mają predysponujące patologie zębów, m.in. ostre lub przewlekłe zapalenie tkanek okołowierzchołkowych, próchnicę, głębokie lub nieudane wypełnienia, pozostałości torbieli nazębnych, zapalenie zatok przynosowych lub niedawno przeszli operacje w okolicach zębów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barodynamika

dział mechaniki, zajmujący się badaniem zachowania się różnego rodzaju budowli (np. mostów, szybów itp.) pod wpływem działania ich własnego ciężaru

#### Źródła:

SJP.pl

# Barograf

barometr z urządzeniem samopiszącym, zapisującym samoczynnie w sposób ciągły zmiany ciśnienia atmosferycznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. miernik ciśnienia atmosferycznego (barometr), zdolny do samoczynnego zapisywania wyników pomiarów

Barograf (grec. baros - ciężar, grapho - piszę) – barometr wyposażony w urządzenie do rejestracji dokonywanych pomiarów ciśnienia atmosferycznego. Wyniki są zapisywane na specjalnej taśmie papierowej (tzw. barogramie) umieszczonej na obrotowym bębnie poruszającym się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Zazwyczaj bęben wykonuje jeden obrót na dobę, tydzień lub miesiąc, wybór prędkości zależy od konstrukcji urządzenia i w niektórych modelach jest możliwy do wyboru przez użytkownika barografu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barogram

wykres zmian ciśnienia atmosferycznego wykonany przez barograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Barok

1. okres w kulturze europejskiej, który trwał od około 1590 do 1760 roku; Barok;
2. kierunek, który występował w kulturze europejskiej w XVII wieku i w połowie XVIII wieku, zapoczątkowany we Włoszech, odznaczający się w sztuce przepychem form, bogactwem barw i szczegółów dekoracyjnych, w literaturze - nagromadzeniem figur retorycznych, ozdobników; Barok;
3. przenośnie: przeładowanie szczegółami, ozdobami; przepych, nadmiar, nienaturalność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. szt. archit. główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, którego trwanie datuje się na zakres czasowy od końca XVI wieku do XVIII wieku;

Barok (prawdopodobnie z port. barroco – perła o nieregularnym kształcie, z wł. – dziwność, nietypowość) – główny kierunek w kulturze europejskiej, którego trwanie datuje się od końca XVI wieku do XVIII wieku. Nieoficjalny styl Kościoła katolickiego czasów potrydenckich, stąd pojawiające się jeszcze w połowie XX wieku zamienne określenia: „sztuka jezuicka” czy „sztuka kontrreformacyjna”. W odróżnieniu od humanizmu antropocentrycznego doby renesansu, barok reprezentował teocentryczny mistycyzm. W znaczeniu węższym, barok to jeden z nurtów literackich XVII wieku, koegzystujący z klasycyzmem i manieryzmem; od niego XX-wieczni badacze wyprowadzili jednak nazwę dla całej epoki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barokizować

czasownik niedokonany

(1.1) nadawać czemuś, najczęściej budowli, barokowego stylu

#### Źródła:

Wiktionary

# Barokowość

→ barokowy

Patrz:barokowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Barokowy

1. związany z barokiem, dotyczący baroku;
2. przenośnie: zbyt przesadny, ozdobny, przeładowany ornamentyką

przymiotnik

(1.1) szt. związany z barokiem, dotyczący baroku

(1.2) przen. pełen przepychu, przesadnie ozdobny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. fiz. nauka zajmująca się masą i powiązaną z nią siłą ciążenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Barometr

przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; baroskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego;

Barometr – przyrząd do pomiaru ciśnienia atmosferycznego. W zależności od zasady działania, barometry dzielą się na cieczowe i sprężynowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barometryczny

dotyczący barometru, będący częścią składową barometru

#### Źródła:

SJP.pl

# Baron

1. tytuł szlachecki, niższy od tytułu hrabiego;
2. osoba nosząca ten tytuł;
3. w średniowieczu: wasal podlegający wyłącznie królowi;
4. w przenośni: osoba wpływowa w pewnej dziedzinie lub na jakimś terenie z racji swojej zamożności lub powiązań politycznych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński. baran

Baron – tytuł szlachecki; kobieta nosząca tytuł barona to baronessa, żona barona to baronessa lub baronowa.

Tytuł barona jest najniższym tytułem arystokratycznym. Używany we wszystkich monarchiach europejskich, wprowadzony także w ramach europeizacji w okresie Meiji w cesarstwie japońskim. Przyjęty również do tytułów nadawanych w cesarstwie francuskim przez Napoleona I. W różnych krajach miał różną specyfikę:

- W Niemczech pierwotnie znany jako freiherr (niem. wolny pan), tytuł feudalny, później także nadawano tytuł arystokratyczny barona, przy czym każdy freiherr był baronem, ale nie każdy niemiecki baron był freiherrem.
- W Anglii początkowo tożsamy z tytułem lorda, oznaczał pana feudalnego zasiadającego w radzie królewskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baronat

status prawny barona i związane z tym przywileje

#### Źródła:

SJP.pl

# Baronessa

żona barona lub kobieta nosząca tytuł barona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta nosząca tytuł barona

(1.2) daw. baronowa

Baron – tytuł szlachecki; kobieta nosząca tytuł barona to baronessa, żona barona to baronessa lub baronowa.

Tytuł barona jest najniższym tytułem arystokratycznym. Używany we wszystkich monarchiach europejskich, wprowadzony także w ramach europeizacji w okresie Meiji w cesarstwie japońskim. Przyjęty również do tytułów nadawanych w cesarstwie francuskim przez Napoleona I. W różnych krajach miał różną specyfikę:

- W Niemczech pierwotnie znany jako freiherr (niem. wolny pan), tytuł feudalny, później także nadawano tytuł arystokratyczny barona, przy czym każdy freiherr był baronem, ale nie każdy niemiecki baron był freiherrem.
- W Anglii początkowo tożsamy z tytułem lorda, oznaczał pana feudalnego zasiadającego w radzie królewskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baronet

1. angielski tytuł szlachecki, niższy od barona, dziedziczny w linii męskiej;
2. osoba nosząca ten tytuł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dziedziczny, szlachecki brytyjski tytuł honorowy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna noszący tytuł baroneta (1.1)

Baronet – jedyny dziedziczny, szlachecki ale niearystokratyczny (nieparowski) brytyjski tytuł honorowy. Sporadycznie nadawany już w XIV w., ale w obecnej, dziedzicznej formie został ustanowiony przez Jakuba I w 1611 r. jako zachęta dla kolonizacji Ulsteru. Baronet otrzymywał dziedziczny tytuł rycerski, zaszczytny dodatek do herbu (małą tarczę z herbem Ulsteru – tzw. „Krwawa dłoń Ulsteru”, umieszczany w kantonie lub w tarczy sercowej), order i nadanie ziemi. W zamian zobowiązany był do wystawienia oddziału wojska dla kolonizacji Irlandii. W 1625 r. ustanowiono tytuł baroneta Szkocji dla wsparcia kolonizacji Nowej Szkocji. Baronet nowej Szkocji otrzymywał podobnie dziedziczny tytuł rycerski, dodatek do herbu w postaci kantonu z krzyżem św. Andrzeja i nadanie 18 mil kwadratowych ziemi na wybrzeżach Nowej Szkocji.Po zjednoczeniu Anglii i Szkocji w 1707 r. zaprzestano nadawania obu tytułów wprowadzając jednolity tytuł baroneta Wielkiej Brytanii.Od 1801 r. nadawany jest konsekwentnie tytuł baroneta Zjednoczonego Królestwa.Tytuł baroneta dziedziczony jest według prawa primogenitury przez najstarszego syna, z wyłączeniem kobiet. W przypadku braku spadkobiercy przechodzi na kolejnego spadkobiercę z młodszej linii rodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baronia

posiadłości barona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włości, majątek barona

(1.2) ogół baronów

Baronia – rodzaj motyli dziennych z rodziny paziowatych. Występuje tylko w Ameryce Północnej. Występowanie tego rodzaju jest ograniczone tylko do rejonu Sierra Madre del Sur w południowo-zachodnim Meksyku. W skład tego rodzaju wchodzi 1 gatunek:

- Baronia brevicornis

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baronostwo

tytuł, godność barona; baroństwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) baron wraz z żoną

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) godność barona

(2.2) włości podległe baronowi

(2.3) zbiorowość baronów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baronowa

małżonka barona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona barona

Baron – tytuł szlachecki; kobieta nosząca tytuł barona to baronessa, żona barona to baronessa lub baronowa.

Tytuł barona jest najniższym tytułem arystokratycznym. Używany we wszystkich monarchiach europejskich, wprowadzony także w ramach europeizacji w okresie Meiji w cesarstwie japońskim. Przyjęty również do tytułów nadawanych w cesarstwie francuskim przez Napoleona I. W różnych krajach miał różną specyfikę:

- W Niemczech pierwotnie znany jako freiherr (niem. wolny pan), tytuł feudalny, później także nadawano tytuł arystokratyczny barona, przy czym każdy freiherr był baronem, ale nie każdy niemiecki baron był freiherrem.
- W Anglii początkowo tożsamy z tytułem lorda, oznaczał pana feudalnego zasiadającego w radzie królewskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baronówna

dawniej: córka barona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka barona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baronowski

→ baron; baroński

przymiotnik

(1.1) związany z osobą lub tytułem barona, baronostwem

(1.2) należący do barona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baronowy

→ baron (dawniej); baronowski, baroński

#### Źródła:

SJP.pl

# Baroński

→ baron; baronowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Baroństwo

1. tytuł, godność barona; baronostwo;
2. ogół baronów

#### Źródła:

SJP.pl

# Baroreceptor

receptor reagujący na zmiany ciśnienia w organizmie; presoreceptor

Baroreceptory, presoreceptory – mechanoreceptory odpowiadające za stałą wielkość ciśnienia krwi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baroskop

przyrząd do mierzenia ciśnienia atmosferycznego; barometr

#### Źródła:

SJP.pl

# Barostat

urządzenie regulujące ciśnienie w niektórych rodzajach chłodziarek; presostat

#### Źródła:

SJP.pl

# Barotermograf

urządzenie rejestrujące automatycznie wartość ciśnienia i temperatury, połączenie barometru z termografem

Termograf – przyrząd mierzący temperaturę i rejestrujący jej przebieg w funkcji czasu.

Elementem reagującym na zmiany temperatury jest najczęściej czujnik deformacyjny, zmieniający swój kształt w funkcji zmian temperatury (np. rożek manometryczny wypełniony cieczą rozszerzalną lub element bimetaliczny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barotrauma

uszkodzenie fizyczne tkanki spowodowane różnicą ciśnienia w ciele i nowym otoczeniu

Uraz ciśnieniowy – uszkodzenie tkanek ciała spowodowane najczęściej nagłą zmianą ciśnienia panującego w jego otoczeniu lub też jego bezpośrednim działaniem na tkanki. Występuje najczęściej u osób narażonych na nie (np. płetwonurków), ale może do niej doprowadzić także nagła dekompresja otoczenia, działanie fali uderzeniowej lub wentylacja mechaniczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barotropizm

ukierunkowany ruch roślin spowodowany działaniem przyciągania ziemskiego; geotropizm; grawitropizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Barotropowy

1. barotropowy rozkład masy - rozkład masy cieczy, w którym gęstość zależy wyłącznie od ciśnienia, a nie od innych czynników;
2. płyn barotropowy - płyn o takim rozkładzie masy;
3. przepływ barotropowy - ustalony przepływ takiej cieczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Barować

potocznie: barować się - siłować się, mocować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Barowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|barować się.

Barowanie (ang. bar – poprzeczka, przeszkoda) – trening konia, mający nauczyć go respektu przed drągami z przeszkód, które przeskakuje.

Barowanie tresuje konia przez strach i ból, zostało więc zakazane przez Międzynarodową Federację Jeździecką. Może spowodować uraz psychiki konia, oraz wytworzenie głębokiej nieufności względem jeźdźca.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barowóz

samochód przystosowany do wydawania posiłków, napojów, pełniący często rolę stołówki; barobus

#### Źródła:

SJP.pl

# Barowy

1. przymiotnik od: bar; taki, którego część stanowi bar, taki, który znajduje się w barze (np. stolik, stołek barowy) lub charakterystyczny, typowy dla baru;
2. o pogodzie: deszczowy, mglisty

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barem gastronomicznym, dotyczący tego baru

(1.2) chem. związany z pierwiastkiem barem, dotyczący tego pierwiastka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barquisimeto

[czytaj: barkłiz-iMEto] miasto w Wenezueli

Barquisimeto – miasto w Wenezueli, położone w północno-zachodniej części kraju, w górach Cordillera de Merida w dolinie rzeki Cojedes. Stolica stanu Lara.

Czwarte pod względem liczby ludności miasto kraju, zamieszkuje je 1 172 799 osób (2013).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barrakuda

barakuda;
1. podoba do szczupaka drapieżna, tropikalna ryba morska o jadalnym mięsie, dochodząca do trzech metrów długości;
2. przenośnie: chciwa, egoistyczna kobieta interesu; megiera, ksantypa, modliszka

Barrakudowate, barakudowate (Sphyraenidae) – monotypowa rodzina drapieżnych, morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Są uważane za potencjalnie niebezpieczne dla człowieka. Na niewielką skalę poławia się je gospodarczo dla smacznego mięsa, ale w mięśniach dużych, starszych osobników niektórych gatunków gromadzi się toksyczna dla ludzi ciguatoksyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barrakudowate

rodzina ryb drapieżnych, żyjących w morzach tropikalnych i subtropikalnych; barakudowate

Barrakudowate, barakudowate (Sphyraenidae) – monotypowa rodzina drapieżnych, morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes). Są uważane za potencjalnie niebezpieczne dla człowieka. Na niewielką skalę poławia się je gospodarczo dla smacznego mięsa, ale w mięśniach dużych, starszych osobników niektórych gatunków gromadzi się toksyczna dla ludzi ciguatoksyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barrakudowaty

o cechach barrakudowatych (rodzina drapieżnych ryb); barakudowaty

przymiotnik

(1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barrakudowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barramunda

gatunek ryby dwudysznej z rodziny rogozębowatych; barramundi, rogoząb

Barramundi lub barramunda – nazwa zwyczajowa kilku różnych gatunków ryb. W polskiej i rosyjskiej literaturze ichtiologicznej pod tymi nazwami opisano rogoząba australijskiego (Neoceratodus forsteri). W innych językach jako barramundi lub barramunda opisywane są Lates calcarifer i Scleropages leichardti.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barramundi

gatunek ryby dwudysznej z rodziny rogozębowatych; barramunda, rogoząb

Barramundi lub barramunda – nazwa zwyczajowa kilku różnych gatunków ryb. W polskiej i rosyjskiej literaturze ichtiologicznej pod tymi nazwami opisano rogoząba australijskiego (Neoceratodus forsteri). W innych językach jako barramundi lub barramunda opisywane są Lates calcarifer i Scleropages leichardti.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barranquilla

[czytaj: barranKIja] miasto w Kolumbii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barré

#### Źródła:

Wikipedia

# Barrel

[czytaj: barel] jednostka objętości cieczy w angielskich i amerykańskich układach miar równa około 1,43 hl; baryłka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barrens

jezioro zaporowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Barrer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. pozaukładowa jednostka przepuszczalności gazu

#### Źródła:

Wiktionary

# Barriadas

[czytaj: baRIAdas] dzielnica nędzy na peryferiach miast w Ameryce Południowej, zwłaszcza w Peru; slumsy, slamsy

Barriadas – dzielnice biedoty w miastach Peru, tworzone i zamieszkane głównie przez imigrantów ze wsi. Stanowią zbiorowiska substandardowej zabudowy, lokalizowanej "na dziko" w rejonach szczególnie niesprzyjających osiedlaniu się (np. tereny bagienne czy zalewowe, sąsiedztwo czynnych wysypisk komunalnych, obszary wysypisk zamkniętych itp.), są podstawowym elementem kształtowania się i rozwoju procesów tzw. dzikiej urbanizacji i suburbanizacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barrie

Barrie – miasto w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Simcoe.

Powierzchnia Barrie to 76,98 km². Według danych spisu powszechnego z roku 2001 Barrie liczy 103 710 mieszkańców (1347,23 os./km²).

#### Źródła:

Wikipedia

# Barrigudo

największa z amerykańskich kapucynek; wełniak szary

#### Źródła:

SJP.pl

# Barros

[czytaj: barrusz] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barroso

[czytaj: barrozo] nazwisko

Barroso – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Minas Gerais. Znajduje się w mezoregionie Campo das Vertentes i mikroregionie Barbacena.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barry

[czytaj: bäri]
1. nazwisko, m.in. Philip Barry (1896-1949) - komediopisarz amerykański;
2. obce imię męskie

Belgia:

- Barry – dzielnica Tournai

Francja:

- Barry – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Midi-Pireneje, w departamencie Pireneje Wysokie

Wielka Brytania:

- Barry – miasto w Walii w pobliżu Cardiff

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barski

przymiotnik od: Bar

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Barem, dotyczący Baru (miasta na Ukrainie)

(1.2) hist. związany z księstwem albo miastem Bari

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barss

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barszcz

1. rodzaj zupy na zakwasie;
2. roślina z rodziny baldaszkowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zakwaszana zupa na wywarze z buraków;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Heracleum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny selerowatych;

(1.3) bot. roślina z rodzaju barszcz (1.2)

- barszcz – potrawa
- barszcz – rodzaj roślin z rodziny selerowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barszczanin

członek konfederacji barskiej, konfederat barski

#### Źródła:

SJP.pl

# Barszczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barszczowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie pustomyckim;

Barszczowice (ukr. Борщовичі, Borszczowyczi) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim (do 2020 roku w rejonie pustomyckim).

W miejscowości jest stacja kolejowa Barszczowice.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barszczowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barszczowy

→ barszcz

przymiotnik

(1.1) mający barwę liści barszczu (ciemnozieloną)

(1.2) mający barwę czerwonego barszczu

Patrz:barszcz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barszczyk

zdrobnienie od: barszcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Barta

szeroki dwusieczny topór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. berdysz o krótkim szerokim trzonku

Barta, Bartha, Bárta:

- Tamás Barta
- Michał Barta
- István Barta
- Arkadiusz Barta
- Franz Barta
- Nóra Barta

- Ostatni bastion Barta Dawesa
- Dziewczyna Barta
- Barta górnicza
- Barta – duchowny rzymskokatolicki, biskup kujawsko-pomorski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartczak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Bartczak (ur. 1981) – polska tenisistka
- Anna Bartczak (ur. 1973) – polska ekonomistka
- Andrzej Marian Bartczak (ur. 1945) – polski pedagog
- Bogdan Bartczak (ur. 1953, zm. 2010) – polski pięcioboista nowoczesny
- Franciszek Bartczak (ur. 1896, zm. 1958) – polski polityk
- Grzegorz Bartczak (ur. 1985) – polski piłkarz
- Jolanta Bartczak (ur. 1964) – polska lekkoatletka
- Jolanta Molenda z d. Bartczak (ur. 1963) – polska siatkarka
- Kacper Bartczak (ur. 1972) – polski poeta
- Mateusz Bartczak (ur. 1979) – polski piłkarz
- Michał Bartczak (ur. 1987) – polski piłkarz ręczny
- Tadeusz Bartczak (ur. 1935) – polski chemik
- Witold Bartczak (ur. 1948, zm. 2009) – polski chemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barteczko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartek

zdrobnienie od imion męskich: Bartłomiej, Bartosz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Bartłomiej

(1.2) imię|polski|m. zdrobn. od: Bartosz

- zdrobnienie od imion Bartosz i Bartłomiej
- Bartek – dąb
- „Bartek” – pseudonim Henryka Flame

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartel

nazwisko

- Joanna Bartel (ur. 1952) – polska aktorka i artystka kabaretowa
- Katarzyna Bartel – polska kostiumograf filmowa
- Kazimierz Bartel (1882–1941) – polski polityk, pierwszy premier Polski po przewrocie majowym, premier pięciu rządów II RP
- Mateusz Bartel (ur. 1985) – polski szachista, wielokrotny mistrz Polski w szachach, arcymistrz od roku 2004
- Ryszard Bartel (1897–1982) – polski konstruktor lotniczy, pilot i historyk lotnictwa, jeden z polskich pionierów lotnictwa
- Wojciech Bartel (1923–1992) – polski historyk prawa, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie, członek Polskiej Akademii Umiejętności

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartela

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barter

wymiana jednego towaru na drugi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. hand. wymiana bezgotówkowa, czyli towar (bądź usługa) za towar;

Barter – wymiana towaru lub usługi na inny towar lub usługę.

W barterze osoby, które dokonują wymian, oddają dobra, których mają w nadmiarze, w zamian za te, które chcą sami skonsumować lub wykorzystać w produkcji.

Barter wykorzystywany jest w wymianie handlowej w celu obejścia restrykcji walutowych lub z państwami cierpiącymi na brak zasobów walut wymienialnych. Strony uzgadniają wartość towarów lub usług i dążą do tego, żeby bilans był zerowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barterowy

przymiotnik od: barter

przymiotnik

(1.1) związany z barterem, handlem wymiennym, bezgotówkowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barth

[czytaj: bart] nazwisko

Barth – miasto w północno-wschodnich Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Rügen, siedziba urzędu Barth, nad Bodden (zatoką Morza Bałtyckiego, na półwyspie Darß).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barthes

Les Barthes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Tarn i Garonna. W 2013 roku jej populacja wynosiła 540 mieszkańców. Przez gminę przepływa rzeka Tarn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Barthez

[czytaj: barTEZ] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartimpex

Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego Bartimpex S.A. – polska spółka akcyjna, która była kierowana przez Aleksandra Gudzowatego.

Bartimpex jest spółką rodzinną – udziały w niej posiadał Aleksander Gudzowaty (pełnił funkcje prezesa zarządu i dyrektora naczelnego), jego pierwsza żona Grażyna oraz ich najstarszy syn Tomasz. Spółka powstała w 1989 r. Specjalizuje się w handlu zagranicznym i realizacji projektów infrastrukturalnych. Ponadto zarządza grupą kapitałową, a w 2003 r. zorganizowała konsorcjum Bartimpex Industrial Group.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bartkiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Brunon Bartkiewicz – polski bankowiec, prezes ING Banku Śląskiego
- Jacek Bartkiewicz – polski ekonomista i menedżer
- Kazimierz Bartkiewicz (1930–2002) – polski historyk, rektor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Zielonej Górze w latach 1984–1990
- Stanisław Bartkiewicz – polski inżynier
- Sylwester Bartkiewicz – polski prawnik, działacz społeczny, piłkarz
- Urszula Bartkiewicz – polska klawesynistka
- Zygmunt Bartkiewicz – polski pisarz, dziennikarz i felietonista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartków

nazwa kilku wsi w Polsce

4 miejscowości w Polsce:

- Bartków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
- Bartków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dobroszyce
- Bartków – gajówka w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew
- Bartków – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk

Zobacz też: Bartkowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartkowiak

nazwisko

Bartkowiak (forma żeńska: Bartkowiak/Bartkowiakowa; liczba mnoga: Bartkowiakowie) – polskie nazwisko. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Poznańskiem.

Nazwisko utworzone przy pomocy przyrostka „-ak” od zdrobniałej formy imienia Bartosz, będącego z kolei skróconą formą imienia Bartłomiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartkowice

Bartkowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bartkowicz

nazwisko

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Bartkowicz – polska architektka
- Leszek Bartkowicz – polski leśnik
- Tadeusz Bartkowicz (1932–2016) – polski architekt
- Wojciech Bartkowicz (ur. 1963) – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartkowski

przymiotnik od: Bartkowo, Bartków

Bartkowski:

- Bartkowski, polski herb szlachecki, odmiana herb u Przegonia
- Bolesław Bartkowski
- Czesław Bartkowski (* 1943, Łódź), polski perkusista jazzowy; pedagog
- Jakub Bartkowski (* 1987, Łódź), polski piłkarz
- Jan Bartkowski (1811–1893), oficer powstania listopadowego, rewolucjonista, działacz emigracyjny, karbonariusz, pamiętnikarz, tłumacz, nauczyciel języków obcych.
- Julian Stanisław Bartkowski (* 1954, Jurowice), polski polityk
- Walerian Zawierski-Bartkowski (1798–1861, Paryż), dowódca w powstaniu
- Wiesław Bartkowski (* 1968), polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy
- Zyta Anna Oryszyn, née Bartkowska (* 1940, Zagórz), polska pisarka
- Bartkowski Dwór, osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Wieliczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartkowy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartka

#### Źródła:

Wiktionary

# Bartman

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Bartman-Czecz (1934–2009) – polska reżyserka i scenarzystka
- Edward Bartman (1929–2018) – polski architekt krajobrazu
- Michiel Bartman (ur. 1967) – holenderski wioślarz
- Zbigniew Bartman (ur. 1987) – polski siatkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartmiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Florian Bartmiński – polski matematyk, wykładowca akademicki, działacz opozycji
- Jacek Bartmiński – polski urzędnik państwowy, menedżer i prawnik
- Jan Bartmiński – polski ekonomista i samorządowiec, działacz opozycji
- Jerzy Bartmiński – polski językoznawca, etnolingwista, folklorysta, slawista
- Marian Bartmiński – polski brydżysta i sędzia piłkarski
- Rafał Bartmiński – polski śpiewak operowy
- Stanisław Bartmiński – polski ksiądz rzymskokatolicki, prałat

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartne

podatek od posiadanych barci, płacony przez osoby zajmujące się hodowlą pszczół w tych barciach

Bartne (łemkow. Бортне, Bortne) – wieś łańcuchowa w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartnicki

przymiotnik od: Bartniki (nazwa kilku wsi w Polsce)

Osoby noszące to nazwisko:

- Andrzej Bartnicki (1933–2004) – polski historyk
- Barbara Bartnicka (1927–2011) – polska językoznawczyni
- Bartłomiej Bartnicki (ur. 1981) – polski zapaśnik
- Bogdan Bartnicki (ur. 1957) – polski samorządowiec i urzędnik
- Elżbieta Bartnicka (ur. 1972) – polska piłkarka ręczna
- Halina Kołdras-Bartnicka (ur. 1958) – polska hokeistka na trawie
- Henryka Bartnicka-Tajchert (1922–1997) – polska dentystka, więźniarka obozów koncentracyjnych
- Jerzy Bartnicki (ur. 1951) – polski polityk i urzędnik samorządowy
- Kalina Bartnicka (ur. 1937) – polska historyczka
- Krzysztof Bartnicki (ur. 1953) – polski dziennikarz i prezenter telewizyjny
- Krzysztof Bartnicki (ur. 1971) – polski tłumacz
- Mikołaj Bartnicki (XV/XVI w.) – polski dyplomata
- Roman Bartnicki (ur. 1943) – polski duchowny rzymskokatolicki, biblista
- Witold Bartnicki (1925–2008) – polski wojskowy, działacz podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartnictwo

hodowla pszczół w pasiekach lub barciach oraz zyski przynoszone przed prowadzenie takiej hodowli; pasiecznictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pszcz. chów pszczół w specjalnie przygotowanych drzewach mających barcie;

Bartnictwo – dawna forma pszczelarstwa leśnego, polegająca na chowie pszczół (głównie pszczół leśnych, tzw. borówek) w specjalnie w tym celu wydrążonych dziuplach drzew, czyli barciach. Szczytowy rozwój tej profesji przypada w Polsce na wiek XVI i XVII, zanikła w wieku XIX. Zbieraniem miodu zajmowali się bartnicy, zwani również bartodziejami. Był to zawód dziedziczny. W Polsce piastowskiej jedynie bartodzieje mieli przywilej dostarczania miodu na dwór książęcy. Zrzeszeni byli we własnych cechach, regulujących zwyczaje i rozsądzających spory. Barcie lokowano przeważnie na dębach i sosnach, rzadziej grabach, bukach czy lipach. Dziano je w pniach co najmniej metrowej średnicy. Najwięcej barci dziano w sosnach, które musiały rosnąć ok. 120 lat, aby osiągnąć odpowiedni do tego rozmiar.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bartniczki

(1.2) mieszkanka Bartnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Bartniczański

→ Bartniczka

Patrz:Bartniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartniczka

→ bartnik

Bartniczka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Bartniczka, przy drodze wojewódzkiej nr 544.

Patrz:bartnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartniczy

przymiotnik od: bartnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartnik

pszczelarz hodujący dawniej pszczoły w barciach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pszcz. daw. pszczelarz, który zajmował się hodowlą pszczół w barciach; Gloger.

Pszczelarz, bartnik – osoba zajmująca się pracą w pasiece lub barci, przy pszczołach. Jest to zawód sklasyfikowany w Polsce rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. z 2018 r. poz. 227).

Pszczelarze zrzeszają się w Polskim Związku Pszczelarskim i wielu stowarzyszeniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartniki

pszczelarz hodujący dawniej pszczoły w barciach

- Bartniki – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz
- Bartniki – osada w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim
- Bartniki – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica
- Bartniki – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Przasnysz
- Bartniki – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska
- Bartniki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Lipsk
- Bartniki – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Kiwity
- Bartniki – dawna gmina wiejska istniejąca na przełomie XIX i XX wieku w guberni suwalskiej
- Bartniki – gromada w powiecie dąbrowskim
- Bartniki – gromada w powiecie milickim
- Bartniki – gromada w powiecie przasnyskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartnikowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bartnikowski – reżyser teatralny, dramaturg, pisarz, eseista i poeta
- Bogdan Bartnikowski – prozaik, poeta i reportażysta, pułkownik pilot Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartny

tyczący się barci

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartochów

wieś w województwie łódzkim

Bartochów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, największa wieś w gminie Warta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartodziej

rzemieślnik wyrabiający barcie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pszcz. daw. człowiek zajmujący się wyrabianiem barci w rosnących drzewach leśnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bartók

[czytaj: bartok] nazwisko węgierskie

Béla Bartók (ur. 25 marca 1881 w Nagyszentmiklós, zm. 26 września 1945 w Nowym Jorku) – węgierski kompozytor i pianista, uważany za jednego z największych kompozytorów XX wieku. Jako badacz muzyki ludowej i autor analiz z tego zakresu jeden z prekursorów etnografii muzycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartokowski

charakterystyczny dla twórczości Beli Bartoka; taki, jak w muzyce Bartoka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barton

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Barton – jednostka osadnicza w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Pierce
- Barton – miejscowość w stanie Maryland, w hrabstwie Allegany
- Barton – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
- Barton – wieś w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
- Barton – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartoneloza

bakteryjna choroba zakaźna o ostrym przebiegu, występująca w Ameryce Południowej, przenoszona przez komary, objawiająca się m.in. wysoką gorączką i niedokrwistością; choroba Carriona; gorączka Oroya; brodawka peruwiańska

Bartoneloza – jedna z odzwierzęcych chorób zakaźnych, wywołana przez bakterie rodzaju Bartonella, zazwyczaj przenoszone na człowieka przez owady. Do zakażenia dochodzi przez ukąszenie. W zależności od gatunku bakterii wywołujących infekcję, możemy mieć do czynienia z różnymi bartonelozami:

- Gorączka okopowa, wywoływana przez Bartonella quintana, przenoszone przez wesz ludzką (odzieżową)
- Choroba kociego pazura, wywoływana przez Bartonella henselae lub Bartonella clarridgeiae, przenoszona przez koty
- Choroba Carrióna, wywoływana przez Bartonella bacilliformis, przenoszone przez moskity
- Angiomatosis bacillaris, wywoływana przez Bartonella quintana lub Bartonella henselae u osób o obniżonej odporności

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartos

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Bartos – polski piłkarz
- Józef Bartos – polski duchowny
- Karl Bartos – niemiecki muzyk
- Tadeusz Bartos – polski działacz spółdzielczy i polityk
- Włodzimierz Bartos – polski sędzia piłkarski

#### Źródła:

Wikipedia

# Bartosiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartosiewicz

nazwisko

- Adam Bartosiewicz – żołnierz zawodowy
- Bohdan Bartosiewicz – koszykarz i siatkarz
- Danuta Bartosiewicz – nauczycielka, polityczka
- Edyta Bartosiewicz – wokalistka
- Natalia Bartosiewicz – lekkoatletka
- Oliwka Brazil (właśc. Oliwia Bartosiewicz) – polska raperka
- Roman Bartosiewicz – aktor
- Ryszard Bartosiewicz – działacz komunistyczny
- Stanisława Bartosiewicz – ekonomistka
- Tadeusz Bartosiewicz – aktor dziecięcy
- Zbigniew Bartosiewicz – aktor
- Zbigniew Bartosiewicz – polityk
- Zofia Bartosiewicz – działaczka polityczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartosik

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Dawid Bartosik – polski dziennikarz
- Józef Bartosik – polski wojskowy
- Ludwik Pius Bartosik – rzymskokatolicki duchowny, dziennikarz, błogosławiony Kościoła katolickiego
- Ryszard Bartosik – polski polityk, rolnik i samorządowiec
- Stanisław Bartosik – polski działacz komunistyczny, oficer służb bezpieczeństwa
- Sylwester Bartosik – polski działacz komunistyczny
- Tadeusz Bartosik – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny, dubbingowy i radiowy oraz śpiewak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartosiński

nazwisko

Osoby o nazwisku Bartosiński, Bartosińska:

- Adrian Bartosiński – zawodnik mieszanych sztuk walki
- Marian Bartosiński – porucznik
- Ilona Bartosińska – aktorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartosz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Bartosz – staropolska skrócona forma imienia Bartłomiej (jedna z wielu wówczas istniejących, inne to np. Bartek, Bartko, Bartusz czy Bartysz). W Polsce używane w średniowieczu (pierwszy zapis w 1216 r.). Imię popularne w tej formie stało się ponownie w ostatnich dziesięcioleciach XX w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartoszak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bernard Bartoszak – polski piłkarz
- Franciszek Bartoszak – polski wojskowy
- Michał Bartoszak – polski lekkoatleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartoszcze

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartoszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartoszek

1. zdrobnienie od: Bartłomiej, Bartosz (imiona męskie);
2. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Bartosz

- Bartoszek – wzniesienie w Masywie Ślęży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartoszewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Bartoszewicz – polski urzędnik i wojskowy
- Agnieszka Bartoszewicz – polska historyk
- Andrzej Bartoszewicz – polski teoretyk sterowania
- Antoni (Bartoszewicz) – biskup prawosławny
- Artur Bartoszewicz – polski doktor nauk ekonomicznych
- Bartłomiej Bartoszewicz – polski koszykarz
- Bolesław Bartoszewicz – polski dziennikarz i publicysta kulturalny
- Giennadij Bartoszewicz – radziecki polityk i dyplomata
- Iwona Bartoszewicz – polska językoznawczyni, germanistka
- Joachim Stefan Bartoszewicz – polski polityk, publicysta, działacz niepodległościowy, prawnik, lekarz
- Julian Bartoszewicz – polski historyk
- Justyna Bartoszewicz – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna
- Kazimierz Bartoszewicz – polski historyk, publicysta, satyryk, wydawca i kolekcjoner sztuki
- Krzysztof Bartoszewicz – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, autor sztuk i reżyser teatralny
- Leoncjusz (Bartoszewicz) – biskup prawosławny
- Monika Gabriela Bartoszewicz – polska politolog, badaczka terroryzmu
- Radosław Bartoszewicz – polski piłkarz
- Tadeusz Bartoszewicz – polski lekarz, nauczyciel akademicki i żołnierz podziemia niepodległościowego
- Walenty Bartoszewicz – polski inżynier leśnik i polityk, wiceminister
- Włodzimierz Bartoszewicz – polski malarz, grafik i ilustrator
- Zygmunt Bartoszewicz – polski polityk, działacz spółdzielczy i poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartoszewo

W Polsce

- Bartoszewo – kolonia wsi Zębówiec w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
- Bartoszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Police
- Bartoszewo – jezioro położone w Bartoszewie (powiat policki)

Na Białorusi

- Bartoszewo – część wsi Zaucie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Zaucie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bartoszewski

nazwisko

Znane osoby o nazwisku Bartoszewski:

- Karol Bartoszewski – notariusz, burmistrz Jarosławia, poseł
- Konrad Bartoszewski – dowódca oddziału partyzanckiego działającego pod Józefowem podczas II wojny światowej
- Władysław Bartoszewski – polski polityk, działacz społeczny, historyk, dziennikarz, pisarz, były minister spraw zagranicznych
- Władysław Teofil Bartoszewski – polski historyk i polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartoszkowy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartoszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Bartoszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Bartosza

#### Źródła:

Wiktionary

# Bartoszuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartoszyce

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Bartoszyce (dawniej Barsztyn, niem. Bartenstein) – miasto w północnej Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu bartoszyckiego. Miasto leży na Nizinie Sępopolskiej w dolnym biegu rzeki Łyny.

Pod względem historycznym Bartoszyce leżą w Prusach Dolnych, na obszarze średniowiecznego pruskiego terytorium plemiennego Barcji, kilkanaście kilometrów na północ od granic Warmii. Bartoszyce to miasto o wielowiekowej historii i tradycji, łączące w sobie wpływy polskie, niemieckie i bałtyckie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartoszycki

→ Bartoszyce

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bartoszycami

Patrz:Bartoszyce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bartoszyczanin

mieszkaniec Bartoszyc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bartoszyc

(1.2) osoba pochodząca z Bartoszyc, urodzona w Bartoszycach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bartoszyczanka

mieszkanka Bartoszyc

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bartoszyc

(1.2) kobieta pochodząca z Bartoszyc, urodzona w Bartoszycach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bartsja

rodzaj roślin z rodziny zarazowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartuś

zdrobnienie od: Bartosz, Bartłomiej (imiona męskie); Bartek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Bartłomiej

- Bartuś – zdrobnienie od imion Bartłomiej i Bartosz
- Dąb Bartuś – dąb szypułkowy zlokalizowany na terenie Parku Narodowego „Bory Tucholskie”, pomnik przyrody

Osoby noszące to nazwisko:

- Barbara Bartuś (ur. 1967) – polska polityk i samorządowiec
- Teodor Bartuś (1902–po 1939) – polski adwokat i polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartusiowy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartusia

#### Źródła:

Wiktionary

# Bartymeusz

Bartymeusz (gr. Βαρτίμαιος „syn Timaiosa”) – postać biblijna z Nowego Testamentu.

Syn Tymeusza (Timaiosa), niewidomy, który pod Jerychem wołał Jezusa: Synu Dawida, ulituj się nade mną!, a którego Jezus uzdrowił. Patrz Mk 10,46 - 52. Ponieważ oba określenia „Bartymeusz” i „syn Tymeusza” znaczą to samo, jego prawdziwe imię nie jest znane. Imię Timaios oznacza po grecku kogoś szanowanego (τιμή 'cześć, szacunek').

#### Źródła:

Wikipedia

# Bartyzel

nazwisko

Bartyzel – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 2000 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Jacek Bartyzel (ur. 1956) – polski publicysta, działacz społeczny i wykładowca akademicki.
- Małgorzata Bartyzel (1955–2016) – polska dziennikarka, teatrolog, animator kultury, polityk, posłanka na Sejm V kadencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bartłomiej

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Bartłomiej (od aram. ‏בר-תולמי‎ – „syn oracza” lub „syn Tolmy”) – imię męskie pochodzenia aramejskiego.

Znane od początków chrześcijaństwa w formie Bartholomaeus, od której pochodzi spolszczony Bartłomiej. W Polsce średniowiecznej bardzo popularne. Jedno z jego zdrobnień – Bartosz, funkcjonuje obecnie jako osobne imię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bartłomiejczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartłomiejek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Bartłomiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Bartłomiejkowy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do Bartłomiejka

#### Źródła:

Wiktionary

# Bartłomiejowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bartłomiejowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Bartłomieja

#### Źródła:

Wiktionary

# Baruch

1. imię męskie;
2. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna;

(1.2) rzad. imię|polski|m.;

- Baruch – imię semickie
- Baruch – postać biblijna
- Baruch (Mroczne materie) – anioł; bohater trylogii fantastycznej Mroczne materie
- Baruch Spinoza – filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baruchowo

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Baruchowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Baruchowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 597 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Baruchowo.

Miejscowość jest siedzibą gminy Baruchowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baruchowski

→ Baruchowo

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Baruchowski – rzymskokatolicki duchowny
- Stanisław Baruchowski – rzymskokatolicki duchowny

Patrz:Baruchowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barwa

wrażenie wywoływane w mózgu, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. cecha przedmiotu, określająca, część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

(1.2) muz. charakterystyczne brzmienie, dzięki któremu można rozpoznać źródło tego dźwięku pośród innych

(1.3) barwy: rumieniec

(1.4) stpol. róż do twarzy

(1.5) stpol. liberia

(1.6) stpol. pozór

Barwa (także kolor) – wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu zwierząt, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła widzialnego. Główny wpływ na to wrażenie ma skład widmowy promieniowania świetlnego, w drugiej kolejności ilość energii świetlnej, jednak niebagatelny udział w odbiorze danej barwy ma również obecność innych barw w polu widzenia obserwatora, oraz jego cechy osobnicze, jak zdrowie, samopoczucie, nastrój, a nawet doświadczenie i wiedza w posługiwaniu się zmysłem wzroku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barwałd

- Barwałd Dolny
- Barwałd Górny
- Barwałd Średni
- Barwałd Górny – przystanek kolejowy w Barwałdzie Górnym, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim
- Barwałd Średni – przystanek kolejowy w Barwałdzie Średnim, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim
- Barwałd – gromada

Zobacz też

- Zamek w Barwałdzie

#### Źródła:

Wikipedia

# Barwałdzki

→ Barwałd

Patrz:Barwałd

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwena

ryba o czerwono-żółtym ubarwieniu żyjąca m.in. w Morzu Śródziemnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. jaskrawa ryba z Morza Śródziemnego;

(1.2) icht. daw. zob. brzana.

Barwena (Mullus surmuletus) – gatunek ryby z rodziny barwenowatych (Mullidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barwenowate

rodzina ryb (około 55 gatunków) z rzędu okoniokształtnych, zamieszkujących przybrzeżne wody tropikalne, subtropikalne i umiarkowane, poławianych dla wybornego mięsa; barweny

Barwenowate (Mullidae) – rodzina ryb okoniokształtnych.Poławiane jako ryba konsumpcyjna o smacznym mięsie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barwenowaty

o cechach barwenowatych (rodzina ryb)

przymiotnik

(1.1) icht. o cechach ryb z rodziny barwenowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barwiarka

1. kobieta zajmująca się barwieniem tkanin;
2. maszyna włókiennicza do barwienia tkanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwiarski

dotyczący barwiarza, barwiarstwa; służący do barwienia, stosowany w barwiarstwie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barwiarstwem, dotyczący barwiarstwa

(1.2) służący do barwienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barwiarstwo

zawód barwiarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwiarz

rzemieślnik zajmujący się barwieniem, farbowaniem tkanin, skór itp.

Barwiarz – jedna z kategorii członków korporacji akademickich, różna w zależności od przyjętego modelu struktury korporacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barwić

sprawiać, że coś przybiera jakąś barwę

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) nadawać barwę, zabarwiać

(1.2) środ. łow. znaczyć posoką

czasownik zwrotny niedokonany barwić się (dk. brak)

(2.1) nabierać koloru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barwica

1. wada drewna wywołana przez pasożytnicze grzyby; sinizna drewna;
2. farba koloru złocistoszkarłatnego; barwiczka;
3. dawniej: róż kosmetyczny, szminka; barwiczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. róż do twarzy

(1.2) stpol. liberia

(1.3) stpol. pozór

(1.4) stpol. szminka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barwice

1. wada drewna wywołana przez pasożytnicze grzyby; sinizna drewna;
2. farba koloru złocistoszkarłatnego; barwiczka;
3. dawniej: róż kosmetyczny, szminka; barwiczka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Barwice (do 1945 r. niem. Bärwalde) – miasto w północnej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, nad rzeką Gęsią (lewy dopływ Parsęty). Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Barwice znajduje się w ratuszu z końca XIX wieku.

Według danych z 1 stycznia 2018 Barwice liczyły 3 742 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barwicki

→ Barwice

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Barwicki – polski dyrygent chóralny, wydawca muzyczny i działacz ruchu śpiewaczego
- Mieczysław Barwicki – polski dyrygent chóralny, wydawca muzyczny i działacz ruchu śpiewaczego
- Władysław Barwicki – polski malarz, rzeźbiarz i poeta

Patrz:Barwice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barwiczanin

mieszkaniec Barwic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwiczanka

mieszkanka Barwic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwiczka

barwica;
1. farba koloru złocistoszkarłatnego;
2. dawniej: róż kosmetyczny, szminka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwidło

1. substancja barwiąca różnego rodzaju materiały; barwnik;
2. dawniej: barwnik do ust; szminka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|barwić.

- barwnik
- barwniki (związki chemiczne)
- barwniki spożywcze
- barwnik Manevala
- barwniki azometinowe
- barwniki azowe
- barwniki azynowe
- barwniki fotosyntetyczne
- barwniki oddechowe
- barwniki syntetyczne

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Barwieniec

część nazwy wielu gatunków ryb z rodziny kąsaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwierski

rośliny barwierskie (np. bratwa barwierska) - rośliny wytwarzające barwniki stosowane obecnie przede wszystkim w przemysłach spożywczym i perfumeryjnym, a także w rękodzielnictwie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z barwiarstwem, dotyczący barwiarstwa

(1.2) służący do barwienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barwierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. fryzjer, golibroda, również (często jednocześnie) felczer

#### Źródła:

Wiktionary

# Barwik

dawniej: barwnik

* Barwik – polski herb szlachecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barwinek

roślina zawsze zielona, o pełzających łodygach i jasnoniebieskich kwiatach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Vinca|L.|ref=Viola (L.)., rodzaj roślin okrywowych z rodziny toinowatych, o zimotrwałych liściach i niebieskich kwiatach

(1.2) rzad. odcień fioletowo-niebieski

- barwinek – rodzaj krzewinek z rodziny toinowatych
- Barwinek – część miasta Kielce
- Barwinek – kolonia kolonii Gembartówka w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
- Barwinek – skała wspinaczkowa na Wyżynie Częstochowskiej
- Barwinek – szczyt w Górach Leluchowskich
- Barwinek – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barwinka

roślina zawsze zielona, o pełzających łodygach i jasnoniebieskich kwiatach

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwinkowy

przymiotnik od: barwinek

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. farm. dotyczący barwinku, należący do barwinku, zrobiony z barwinku, związany z barwinkiem

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor lawendowoniebieski, taki jak kolor kwiatu barwinka pospolitego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barwiński

nazwisko

- Barwiński (herb)
- Barwiński - nazwisko polskie oraz ukraińskie
  - Antoni Barwiński (1923–2005) – piłkarz, reprezentant Polski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barwiony

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: barwić

przymiotnik

(2.1) stpol. wielokolorowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Barwiściej

stopień wyższy od przysłówków: barwiście, barwisto

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwistość

→ barwisty

Patrz:barwisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwisty

kolorowy, o żywych barwach

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwliwość

→ barwliwy

Patrz:barwliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwliwy

łatwo barwiący się; zdolny do barwienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwniak

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny pielęgnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwnica

rodzaj ptaków z rodziny papug wschodnich

Barwnica (zwyczajna) (Eclectus roratus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papug wschodnich (Psittaculidae). Zamieszkuje Moluki. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Towarzyski. Z powodu odmiennego ubarwienia, zielone samce i czerwono-niebieskie samice były kiedyś traktowane jako dwa odrębne gatunki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barwnie

przysłówek sposobu

(1.1) kolorowo

(1.2) przen. w sposób różnorodny, ciekawy

#### Źródła:

Wiktionary

# Barwniej

stopień wyższy od przysłówka: barwnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: barwny

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwnik

substancja barwiąca różnego rodzaju materiały

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja służąca do barwienia innych rzeczy

Substancje barwiące – substancje nadające barwę innej substancji pozbawionej barwy (przezroczystej, białej lub szarej) lub też zmieniające barwę substancji posiadającej już jakąś barwę. Można je podzielić na pigmenty, laki i barwniki. Pigmenty są nierozpuszczalnymi kryształami wymagającymi procesu dyspersji w celu ich użycia do barwienia substancji. Barwniki są substancjami rozpuszczalnymi, są łatwe w użyciu, jednak ich odporności są mniejsze od pigmentów. Barwniki są przezroczyste, pigmenty zaś różne – część jest kryjąca, część przezroczysta.

- Pigment (łac. pigmentum) – kryjąca substancja barwiąca. Drobno zmielona substancja stała, nierozpuszczalna i najczęściej nieprzezroczysta, zabarwiająca sobą powierzchnię pokrywanej substancji. Zazwyczaj są to rozdrobnione minerały. W farbach dla oszczędności stosuje się pigmenty razem z wypełniaczami. Ziarna wypełniacza są wielokrotnie większe od ziaren pigmentów, które wypełniacz pokrywają, tworząc w ten sposób większą powierzchnię kryjącą. Pigmenty można podzielić na pigmenty absorpcyjne (m.in. biel barowa, błękit pruski, cynober, czerń frankfurcka, glejta ołowiana, minia ołowiowa, ultramaryna, zieleń szwajnfurcka), pigmenty metaliczne, pigmenty perłowe. W farbie mogą występować pigmenty z różnych grup jednocześnie, np. jeśli w farbie metalicznej znajdą się dodatkowo pigmenty absorpcyjne, wówczas dzięki takiej farbie można uzyskać barwę z połyskiem metalicznym. Farbę z pigmentami metalicznymi można też wzbogacić pigmentami perłowymi, otrzymując dodatkowo efekty właściwe pigmentom perłowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barwnikarstwo

nauka o barwnikach; przemysł produkujący barwniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwnikotwórczy

powodujący tworzenie się barwnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwnikowy

związany z barwnikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwnolicy

mandryl barwnolicy - gatunek małpy z podrodziny koczkodanów

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwność

→ barwny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co barwne, kolorowe

(1.2) cecha tego, co barwne, ciekawe, obrazowe

Patrz:barwny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barwny

kolorowy;
1.
a) mający jakiś kolor (z wyjątkiem czarnego lub białego);
b) mający parę kolorów (z wyjątkiem czarnego i białego); różnokolorowy; różnobarwny;
2. przenośnie: urozmaicony, ciekawy, efektowny

przymiotnik

(1.1) mający jakiś kolor inny niż biały lub czarny

(1.2) posiadający wiele kolorów

(1.3) przen. wzbudzający ciekawość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barwoczułość

możliwość reakcji jakichś substancji, przedmiotów lub części ciała istoty żywej na różne odcienie, barwy; panchromatyczność

Barwoczułość to uczulenie emulsji fotograficznej na światło o różnych barwach.

Rozróżniamy następujące typy uczulenia:

- nieuczulone – uczulone tylko na niebieski zakres widma
- ortochromatyczne – uczulone na niebieski i zielony zakres widma, nieuczulone na czerwony
- panchromatyczne – uczulone na niebieski, część zielonego i czerwony zakres widma
- ortopanchromatyczne – uczulone na wszystkie zakresy widma światła widzialnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barwoczuły

reagujący na różne odcienie, barwy; panchromatyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwoślepota

niezdolność do odróżniania okiem niektórych barw; daltonizm, dyschromatopsja, achromatopsja

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwowy

→ barwa

Patrz:barwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Barwy

znak lub kolor charakteryzujący pewne państwo, stowarzyszenie, klub

Barwa (także kolor) – wrażenie psychiczne wywoływane w mózgu zwierząt, gdy oko odbiera promieniowanie elektromagnetyczne z zakresu światła widzialnego. Główny wpływ na to wrażenie ma skład widmowy promieniowania świetlnego, w drugiej kolejności ilość energii świetlnej, jednak niebagatelny udział w odbiorze danej barwy ma również obecność innych barw w polu widzenia obserwatora, oraz jego cechy osobnicze, jak zdrowie, samopoczucie, nastrój, a nawet doświadczenie i wiedza w posługiwaniu się zmysłem wzroku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bary

silnie rozwinięte barki, ramiona

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. szerokie, atletyczne barki, ramiona

(1.2) sport. przyrząd gimnastyczny złożony z dwóch opartych na słupkach, równoległych poręczy

(1.3) gw-pl|Mazury, Warmia. pręt u kosy

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barycentrum

geometryczny środek ciężkości

- środek ciężkości w fizyce i astronomii (pojęcie różne od środka masy)
- środek ciężkości lub środek masy w geometrii i topologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barycentryczny

przymiotnik od: barycentrum

#### Źródła:

SJP.pl

# Barycz

rzeka w zachodniej Polsce uchodząca do Odry

W Polsce

- Barycz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Mściwojów
- Barycz – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Dobroń
- Barycz – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
- Barycz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Domaradz
- Barycz – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Stubno
- Barycz – część wsi Wola Libertowska w woj. śląskiem, w pow. zawierciańskim, w gminie Żarnowiec
- Barycz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łopuszno
- Barycz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Barycz – przysiółek wsi Dąbie w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baryczny

związany z ciśnieniem atmosferycznym

przymiotnik

(1.1) meteorol. związany z ciśnieniem atmosferycznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bari

#### Źródła:

Wiktionary

# Baryjski

przymiotnik

(1.1) związany z Bari, dotyczący Bari

#### Źródła:

Wiktionary

# Baryka

nazwisko; np. Piotr Baryka - siedemnastowieczny komediopisarz; Cezary Baryka - główny bohater powieści "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Barykada

zapora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) doraźna zapora zbudowana w poprzek ulicy podczas walk w mieście;

(1.2) przen. każda przeszkoda z jakichś przedmiotów, która utrudnia przejście

Barykada (fr. barricade) – doraźna fortyfikacja przegradzająca w całości przejazd danym szlakiem komunikacyjnym, zbudowana w miejscu uniemożliwiającym jego bezpośrednie obejście i z materiałów dostępnych na miejscu lub zgromadzonych specjalnie w tym celu. Barykada z uwagi na jej charakter musi być broniona przed jej rozebraniem lub sforsowaniem przez przeciwnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barykadować

1. budować barykady;
2. zamykać, zatarasowywać drogę, przejście

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabarykadować)

(1.1) budować barykady

(1.2) przen. tarasować drogę lub przejście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Barykadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stawianie barykady lub barykad

(1.2) zastawianie drogi, przejścia, przejazdu

#### Źródła:

Wiktionary

# Barykadowy

przymiotnik

(1.1) związany z barykadą, dotyczący barykady; dziejący się na barykadach

#### Źródła:

Wiktionary

# Barylski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Barylski – polski żużlowiec
- Jan Barylski – polski dziennikarz i literat
- Stanisław Barylski – polski architekt
- Wojciech Barylski – polski malarz, grafik, medalier, twórca ekslibrisów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barymetria

określanie ciężaru zwierzęcia za pomocą odpowiednich pomiarów ciała

#### Źródła:

SJP.pl

# Barysfera

centralna część kuli ziemskiej złożona głównie z niklu (Ni) i żelaza (Fe), jądro Ziemi; nife

Jądro Ziemi (barysfera, nife) – wewnętrzna część Ziemi.

Hipotezy o budowie jądra i jego cechach fizyczno-chemicznych opierają się głównie na badaniu rozchodzenia się fal sejsmicznych powstałych przy trzęsieniach ziemi.

Zgodnie z powszechnie przyjętymi poglądami jądro Ziemi jest kulą o promieniu 3470 km, masie 1,85⋅1024 kg i gęstości 9,6–18,5 g/cm³. Tworzy je stop niklu (Ni) i żelaza (Fe) (stąd dawniej używane określenie nife), być może z domieszką pierwiastków lekkich – krzemu, siarki i potasu. Uważa się, że występują w nim atomy pierwiastków ciężkich w stężeniu większym niż w płaszczu Ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baryski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barysta

→ barista

Barista (wł. barista – barman; także: kawiarz, kawiarka) – osoba zawodowo zajmująca się wybieraniem, parzeniem oraz podawaniem kawy.

Patrz:barista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barystyczny

→ barystyka; baristyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Barystyka

zajęcie osób zawodowo zajmujących się parzeniem i podawaniem kawy; baristyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barysz

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a do II wojny światowej miasto, na Ukrainie, w rejonie buczackim obwodu tarnopolskiego;

Barysz (ukr. Бариш) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim. Od 1947 wieś jest siedzibą rady wiejskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barysznikow

nazwisko

Michaił Nikołajewicz Barysznikow (ros. Михаил Николаевич Барышников, ur. 27 stycznia 1948 w Rydze) – amerykańsko-łotewski tancerz, reżyser, choreograf oraz aktor filmowy i teatralny, rosyjskiego pochodzenia. Od połowy lat 70. XX wieku obywatel Stanów Zjednoczonych, a od 27 kwietnia 2017 również obywatel Łotwy. Odznaczony Narodowym Medalem Sztuki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baryszówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, siedziba władz rejonu baryszowskiego, położone nad rzeką Trubiż;

Baryszówka (ukr. Ба́ришівка, Barysziwka) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie browarskim. Do 2020 roku siedziba władz rejonu baryszowskiego.

Prywatne miasto szlacheckie położone było w powiecie kijowskim województwa kijowskiego, własność wojewody krakowskiego Stanisława Lubomirskiego, w 1643 roku własność wojewody ruskiego Jakuba Sobieskiego.

Leży nad rzeką Trubiż. Miejscowość założona w 1125.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baryt

minerał, siarczan baru; szpat ciężki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady siarczanów;

Baryt (gr. baros – „ciężki”, chodzi o charakterystyczną dla barytu gęstość; dawniej także jako szpat ciężki, szpat boloński) – minerał z gromady siarczanów (siarczan baru).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barytobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj betonu, w którym wypełniacz stanowi kruszywo barytowe, stosowany do budowy osłon pochłaniających promieniowanie jonizujące

Baryt (gr. baros – „ciężki”, chodzi o charakterystyczną dla barytu gęstość; dawniej także jako szpat ciężki, szpat boloński) – minerał z gromady siarczanów (siarczan baru).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baryton

osoba obdarzona średnim głosem męskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. głos męski niższy od tenoru, wyższy od basu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna śpiewający barytonem (1.1)

Baryton (gr. βαρύτονος „niskobrzmiący” od barýs „ciężki; głęboki; silny” i tónos „lina; struna; napięcie”) – głos męski, mieszczący się w środkowym zakresie skali głosu (niższy od tenoru, wyższy od basu). Skala barytonu chóralnego sięga od A do f 1, zaś solowego – od G do g 1, ale może być poszerzona zarówno w górę jak i w dół.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barytonista

1. osoba śpiewająca barytonem;
2. osoba grająca na barytonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Barytonowy

związany z barytonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Barytowy

taki, który dotyczy barytu - siarczanu baru

#### Źródła:

SJP.pl

# Baryła

1. duża baryłka;
2. przenośnie: człowiek otyły

#### Źródła:

SJP.pl

# Baryłeczka

1. zdrobnienie od: baryłka;
2. osoba otyła, ciężarna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: baryłka

Baryłeczka (fr. Boule de Suif) – opowiadanie Guy de Maupassanta wydane w 1880 w zbiorze Wieczory medańskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baryłeczkowaty

podobny do małej baryłki

#### Źródła:

SJP.pl

# Baryłka

1. mała beczka; beczułka;
2. jednostka objętości cieczy w angielskich i amerykańskich układach miar równa około 1,43 hl; barrel;
3. przenośnie: osoba gruba, otyła; tłuścioch, beczka, pulpet

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała beczka

(1.2) jednostka objętości cieczy równa 143,12 litra

(1.3) pot. osoba otyła

Baryłka (ang. barrel) – jednostka objętości (ok. 159 l) cieczy i ciał sypkich, poza krajami anglosaskimi używana głównie w handlu ropą naftową.

- 1 baryłka ropy naftowej (skrót: 1 bbl) = 42 galony amerykańskie = 158,987295 l (~159 l) – standardowa jednostka objętości w przemyśle naftowym.
- 1 baryłka brytyjska (skrót: 1 Imp.bl.) = 36 galonów brytyjskich = 163,6416 l (~164 l) – używana w Wielkiej Brytanii w handlu piwem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baryłkarz

1. rodzaj niewielkiego owada z rzędu błonkówek, którego larwy pasożytują w larwach innych owadów;
2. baryłkarz bieliniak - gatunek owada z rodziny męczelkowatych, pasożytujący na gąsienicach bielinka kapustnika

Baryłkarz (Apanteles) – rodzaj błonkówek z rodziny męczelkowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baryłkowaty

kształtem przypominający baryłkę

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem baryłkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baryłkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest baryłkowe; cecha tych, którzy są baryłkowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Baryłkowy

→ baryłka

Patrz:baryłka

#### Źródła:

SJP.pl

# Barz

przysłówek sposobu

(1.1) stpol. i gw-pl|Podhale, Bukowina.

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzanin

mieszkaniec Baru

#### Źródła:

SJP.pl

# Barzanka

mieszkanka Baru

#### Źródła:

SJP.pl

# Barzej

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Poznań. bardziej, więcej

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzelisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzelletta

[czytaj: barceletta] z włoskiego: żart, dowcip; rodzaj krótkiego wiersza lub piosenki o lekkiej tematyce, popularny w renesansowej sztuce włoskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Barzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

#### Źródła:

Wiktionary

# Barziny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary, oparzeliska

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzkowice

Barzkowice (niem. Barskewitz) – osada w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard, nad rzeką Pęzinką.

W latach 1975–1998 osada administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Barzo

przysłówek sposobu

(1.1) góry. stpol. bardzo

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzolisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzowice

wieś w Polsce

Barzowice (do 1945 niem. Barzwitz) (IPA: [barzɔˈvit͡sɛ], r-z wymawia się oddzielnie) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo. W okolicy Barzowic znajduje się wczesnośredniowieczne grodzisko słowiańskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Barzowicki

→ Barzowice

Patrz:Barzowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Barzowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Barzoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzoła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mokradła, szuwary

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzy

przymiotnik

(1.1) stpol. bystry

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzyj

przysłówek sposobu

(1.1) góry. bardziej

#### Źródła:

Wiktionary

# Barzyna

osada w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT są 2

- Barzyna – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Barzyna – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Rychliki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barzyński

→ Barzyna

Patrz:Barzyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Barzysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ekol. bagno, moczary

#### Źródła:

Wiktionary

# Barłóg

1. dzienne legowisko niedźwiedzia lub dzika
2. niechlujne, nieposprzątane posłanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) posp. nędzne, nieporządne posłanie

(1.2) pejor. pot. bałagan

(1.3) łow. dzienne legowisko niedźwiedzia lub dzika

(1.4) naturalna podściółka w lesie

Barłóg – legowisko niedźwiedzi lub dzików, występujące w warunkach naturalnych, tworzone przez zwierzęta w celu zapewnienia sobie miejsca odpoczynku. Słowem barłóg, w pojęciu potocznym i pejoratywnym, nazywane jest także miejsce snu człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Barłożanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barłogów

#### Źródła:

Wiktionary

# Barłożnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Barłożna

#### Źródła:

Wiktionary

# Barłożyć

1. potocznie: wprowadzać zamieszanie, wywoływać burdy; awanturować się, handryczyć się, rozrabiać;
2. wulgarnie: odbywać stosunek płciowy, uczestniczyć w orgii seksualnej;
3. przestarzałe: wyściełać barłogiem (nieporządnym posłaniem);
4. przestarzałe: pleść bzdury, głupstwa; bajać, bajdurzyć, bredzić, zmyślać;
5. barłożyć się - pospolicie: wylegiwać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Bas

1. najniższy głos męski
2. instrument muzyczny
3. (zwykle w lm) najniższy rejestr dźwięków w instrumentach muzycznych

wykrzyknik

(1.1) …używany w celu nawoływania owiec

Belgia:

- Bas-Heers – francuska nazwa miejscowości Batsheers
- Bas-Hèpe – francuska nazwa miejscowości Neerhespen
- Bas-Oha – dzielnica (section) gminy Wanze w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Huy
- Bas-Warneton – dzielnica Comines-Warneton

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bas-Baryton

śpiewak śpiewający bas-barytonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Bas-Relief

[czytaj: ba reljEf] mało wypukła rzeźba; płaski relief, płaskorzeźba, barelief

#### Źródła:

SJP.pl

# Basa

osoba śpiewająca basem

Basa – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Sagarmatha w dystrykcie Solukhumbu. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 617 gospodarstw domowych i 3256 mieszkańców (1643 kobiet i 1613 mężczyzn).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basaj

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Basajew

nazwisko, np. Szamil Basajew (1965-2006), czeczeński przywódca rebeliantów

#### Źródła:

SJP.pl

# Basak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Basakówka

wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Basarunek

baserunek; dawniej:
1. chłosta, baty, cięgi;
2. wynagrodzenie za krzywdę, odszkodowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. chłosta

(1.2) daw. odszkodowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basałyk

1. żartobliwe określenie małego, niesfornego dziecka;
2. dawna broń tatarska, bicz zakończony kolczastą kulką;
3. przestarzałe określenie śladu po uderzeniu;
4. dawniej: urwis, nicpoń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. bicz zakończony ołowianą kulką

(1.2) żart. psotne dziecko

(1.3) daw. ślad po uderzeniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baścik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Sebastian

#### Źródła:

Wiktionary

# Baseball

[czytaj: bejzbol albo bejsbol] bejsbol, bejzbol;
1. dyscyplina sportowa wywodząca się z Ameryki Północnej, podobna do palanta;
2. kij do tej dyscypliny sportowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportowa, w której najistotniejszym elementem rozgrywki jest odbicie piłki drewnianym kijem;

(1.2) slang. kij baseballowy

Baseball (pol. bejsbol) – sportowa gra zespołowa szczególnie popularna w Ameryce Północnej, Południowej i we wschodniej Azji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baseballista

[czytaj: bejzbolista albo bejsbolista] zawodnik uprawiający baseball; bejsbolista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. ktoś, kto gra w bejsbol, sportowo lub rekreacyjnie

Baseballista (jap. Ippatsu Kanta-kun, wł. Il fichissimo del Baseball) – japoński serial anime wyprodukowany w 1977 roku przez Tatsunoko Production w reżyserii Hiroshiego Sasagawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baseballistka

→ baseballista [czytaj: bejzbolistka albo bejsbolistka]; bejsbolistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Baseballówka

[czytaj: bejsbolówka] bejsbolówka; potocznie:
1. czapka z zaokrąglonym daszkiem;
2. kurtka mająca przy pasie oraz na zakończeniach rękawów ściągacze o tym samym wzorze;
3. kij do gry w baseball

Bejsbolówka (także: baseballówka od ang. baseball cap) – sportowa czapka, wykonana z miękkiego materiału, z twardym daszkiem chroniącym oczy przed słońcem. Często posiada z tyłu pasek umożliwiający regulację rozmiaru. Pierwotnie noszona przez sportowców uprawiających baseball.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baseballowy

→ baseball [czytaj: bejzbolowy lub bejsbolowy]; bejzbolowy, bejsbolowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z baseballem, dotyczący baseballu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basedow

1. nazwisko obce, np. Karl Adolph von Basedow (1799-1854) - niemiecki lekarz;
2. choroba Basedowa - choroba objawiająca się wytrzeszczem oczu, powiększeniem tarczycy i tachykardią; choroba Gravesa-Basedowa

## Niemcy

- Basedow – dzielnica Prenzlau
- Basedow – gmina w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Mecklenburgische Seenplatte
- Basedow – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Herzogtum Lauenburg

## Osoby

- Johannes Bernhard Basedow – niemiecki pedagog
- Karl Adolph von Basedow – niemiecki lekarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basek

najniżej strojona struna w skrzypcach

#### Źródła:

SJP.pl

# Basen

1. sztuczny zbiornik na wodę; staw, sadzawka;
2. teren, na którym znajduje się ten zbiornik; kąpielisko, pływalnia;
3. zbiornik na piasek, węgiel, ropę itp.;
4. naczynie umożliwiające chorym oddawanie moczu bez wstawania z łóżka; kaczka, nocnik;
5. w geografii: obniżenie, zagłębienie terenu;
6. w geografii: zespół dorzeczy, których wody spływają do jednego morza lub oceanu;
7. część obszaru wodnego portu przeznaczona do postoju lub naprawy statków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztuczny zbiornik wody przeznaczony do pływania

(1.2) med. płaskie naczynie najczęściej z uchwytem umożliwiająca osobom obłożnie chorym wypróżnianie się w pozycji leżącej lub półleżącej bez opuszczania łóżka;

(1.3) geogr. hydrol. region wokół morza lub innego zbiornika wodnego

(1.4) część obszaru wodnego portu, będąca miejscem postoju albo naprawy statków

(1.5) sztuczny zbiornik z wodą, służący do celów rekreacyjnych, higienicznych, technicznych lub rytualnych;

## pojęcia geograficzne i geologiczne

- basen oceaniczny, wielkie obniżenia w skorupie ziemskiej, poniżej szelfu i stoków kontynentalnych
- basen – rodzaj zbiornika antropogenicznego
- basen (zlewisko) – zbiór dorzeczy
- basen artezyjski
  - Wielki Basen Artezyjski

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Basenik

mały basen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od basen

(1.2) mały basen

(1.3) dmuchany brodzik dla dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basenji

[czytaj: basendżi] rasa psów z grupy szpiców i psów pierwotnych

Basenji, basendżi – jedna z ras psów, należąca do grupy szpiców i psów pierwotnych, zaklasyfikowana do sekcji ras pierwotnych. Nie podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basenowy

→ basen

przymiotnik

(1.1) związany z basenem, dotyczący basenu

Patrz:basen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baserunek

basarunek; dawniej:
1. chłosta, baty, cięgi;
2. wynagrodzenie za krzywdę, odszkodowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Baserunk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. poprawa

#### Źródła:

Wiktionary

# Baset

pies o masywnej budowie ciała, długim tułowiu i krótkich nogach; basset

Bastet, znana też pod nazwą Bast, Boubastis, Pasht, Ubasti, Ba en Aset – w mitologii egipskiej bogini miłości, radości, muzyki, tańca, domowego ogniska, płodności, a także kotów.

Wierzono, że Bastet chroni mężczyzn przed chorobami i demonami. Przedstawiana jako kot lub kobieta z głową kota, często ze skarabeuszem na głowie, który był symbolem wschodzącego słońca, gdyż w imieniu Ra walczyła z Apopisem – ucieleśnieniem chaosu, przedstawianego jako wielkiego węża. Przedstawiano ją często z krzyżem Ankh – symbolem życia – i sistrum – uderzanym instrumentem muzycznym, który był jej atrybutem władzy. Była matką Maahesa, według niektórych źródeł, Chonsu – boga Księżyca. Bogini Bastet pojawiła się już w czasach II dynastii, i jej nazwa prawdopodobnie wzięła się od miast kultu Bast (greckie Bubastis). Prawdopodobnie na początku zwierzęciem kultu był lew/lwica. Herodot na podstawie powierzchownych analogii porównywał ją z grecką Artemidą. Wielu bogów w tamtym okresie miało swoje dwie twarze – dobrą i złą; o ile Bastet kot była usposobieniem dobroci i ochroną, kojarzono ją również z bezwzględną, walczącą Sachmet przedstawianą jako kobieta z głową lwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basethorn

nieco większa odmiana klarnetu altowego; basetorn, rożek basetowy, rożek basowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. odmiana klarnetu basowego, rożek basetowy;

Rożek basetowy, basethorn (niem. Bassetthorn) – nieco większa, altowa odmiana klarnetu.

Najczęściej w stroju F. Instrument o dostojnym, ciepłym brzmieniu, z zakrzywioną fajką (przy ustniku) oraz zakrzywioną czarą u dołu instrumentu. Popularny w klasycyzmie, często używany m.in. przez Mozarta, np. w Requiem, napisał on także pięć pięcioczęściowych Divertimenti na trzy basethorny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basetla

1. ludowy instrument smyczkowy o niskich dźwiękach, pośredniej wielkości między wiolonczelą a kontrabasem, używany w kapelach ludowych;
2. archaicznie: wiolonczela;
3. przenośnie: niedołęga, głupiec; łamaga, niezguła, niezdara;
4. przenośnie: grupa kobieta; baryłka, beczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rodzaj smyczkowego instrumentu ludowego;

(1.2) daw. wiolonczela

Basy, inaczej basetla lub basetnia – polski ludowy instrument smyczkowy o niskiej skali, o kształcie przypominającym wiolonczelę, zwykle wielkości pośredniej między wiolonczelą a kontrabasem. Pełni funkcję rytmiczną i jest podstawą do melodii granej przez skrzypka. Od lat 50./60. sukcesywnie wypierany przez harmonię, a następnie akordeon w składzie kapel wiejskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basetlista

instrumentalista grający na basetli

#### Źródła:

SJP.pl

# Basetlistka

→ basetlista

Patrz:basetlista

#### Źródła:

SJP.pl

# Basetorn

nieco większa odmiana klarnetu altowego; basethorn, rożek basetowy, rożek basowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zob. basethorn.

Rożek basetowy, basethorn (niem. Bassetthorn) – nieco większa, altowa odmiana klarnetu.

Najczęściej w stroju F. Instrument o dostojnym, ciepłym brzmieniu, z zakrzywioną fajką (przy ustniku) oraz zakrzywioną czarą u dołu instrumentu. Popularny w klasycyzmie, często używany m.in. przez Mozarta, np. w Requiem, napisał on także pięć pięcioczęściowych Divertimenti na trzy basethorny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basetowy

rożek basetowy - nieco większa odmiana klarnetu altowego; basetorn, basethorn, rożek basowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Basf

produkt marki BASF

#### Źródła:

SJP.pl

# Basia

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Barbara

(1.2) zoonim, którym powszechnie woła się wiewiórki

(1.3) geogr. rzeka na Białorusi, w obwodzie mohylewskim;

Basia, właśc. Barbara Stanisława Trzetrzelewska (ur. 30 września 1954 w Jaworznie) – polsko-brytyjska piosenkarka wykonująca muzykę będącą połączeniem współczesnego jazzu i popu o południowoamerykańskim brzmieniu.

Zaczęła śpiewać w polskich zespołach pod koniec lat 60. i w latach 70. W 1981 roku wyjechała do Wielkiej Brytanii, gdzie zasłynęła jako wokalistka w zespole Matt Bianco. W połowie lat 80. wraz z życiowym partnerem Dannym White’em odeszli z grupy, by skupić się na jej solowej karierze. Nagrywając dla koncernu Epic Records, odniosła światowy sukces w latach 1987–1995, szczególnie w Stanach Zjednoczonych, gdzie jej dwa albumy – Time and Tide i London Warsaw New York – uzyskały certyfikat platynowych płyt za sprzedaż ponad miliona kopii. Jej największe przeboje z tamtego okresu to: „Time and Tide”, „New Day for You”, „Promises”, „Baby You’re Mine”, „Cruising for Bruising” oraz „Drunk on Love”. Jej muzyka spotkała się z dużym uznaniem w Japonii i na Filipinach. Po przerwie spowodowanej sprawami osobistymi wznowiła solową karierę wydaniem albumu It’s That Girl Again w 2009 roku. Od tamtej pory wydaje muzykę przez niezależne wytwórnie płytowe oraz koncertuje na scenie smoothjazzowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Basic

[czytaj: bejz-ik] język programowania (skrót od: Beginner's All Purposes Symbolic Instruction Code); BASIC

BASIC (Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code) – język programowania wysokiego poziomu, opracowany w 1964 przez Johna George'a Kemeny'ego i Thomasa E. Kurtza w Dartmouth College na bazie Fortrana i Algola-60. Jego pierwsza wersja znana była później pod nazwą Dartmouth BASIC, pierwszy program w BASIC-u został uruchomiony 1 maja 1964 na komputerze General Electric GE-225 typu mainframe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basicowy

[czytaj: bejz-ikowy] potocznie: standardowy, normalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Basieńka

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bas

#### Źródła:

Wiktionary

# Basileus

bazyleus;
1. tytuł monarchy państwa bizantyjskiego
2. jeden z trzech zwierzchnich archontów w starożytnych Atenach mający pieczę nad sprawami religijnymi

Basileus (gr. βασιλεύς) – greckie określenie władcy, obecnie odpowiadające polskiemu słowu król.

- Basileus – w starożytności: tytuł władców niektórych polis oraz państw hellenistycznych
- Basileus – w średniowieczu: jeden z dwóch tytułów (obok tytułu autokratora) cesarzy bizantyjskich
- Basileus – współcześnie: grecki odpowiednik tytułu króla, noszony przez koronowanych władców tego państwa w latach 1832–1924, 1935–1941 i 1944–1973

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basilicata

[czytaj: baz-iliKAta] region we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w południowych Włoszech z ośrodkiem administracyjnym w Potenzy;

Basilicata [ba.zi.liˈka.ta] – region administracyjny w południowych Włoszech, o powierzchni 9992 km², 620,2 tys. mieszkańców i stolicą w Potenza (67,1 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 62 osób na km². Graniczy z Apulią, Kalabrią i Kampanią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basilissa

tytuł cesarzowych i cesarzówien bizantyjskich; bazylissa

#### Źródła:

SJP.pl

# Basin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Basi lub z nią związany

Miejscowość na Białorusi:

- Basin (biał. Басіна, ros. Басино) – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie nowogródzkim, w sielsowiecie Wsielub

Miejscowość w Polsce:

- Basin – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Baranów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basinger

[czytaj: bejs-inger] Kim Basinger - amerykańska aktorka filmowa (urodzona w 1953 roku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Basiński

nazwisko

- Andrzej Basiński (ur. 1952) – polski lekarz anestezjolog,
- Antoni Basiński (1905–1990) – polski chemik
- Bolesław Basiński (1948–2022) – polski działacz państwowy i sportowy, prezydent Nowego Sącza
- Dariusz Basiński (ur. 1967) – polski aktor
- Jakub Basiński (1768–1848) – polski duchowny katolicki
- Stanisław Basiński (1866-?) – polski nauczyciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Basi lub z nią związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Basi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basio

[czytaj: basjo] turniej zapaśniczy sumo, narodowy sport japoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Basior

1. samiec wilka
2. gwarowo: bat, bicz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. samiec wilka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg. bat, bicz

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: basiora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basiora

samica wilka; wilczyca, wadera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. samica wilka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basista

osoba grająca na basie lub kontrabasie; basetlista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muzyk, który gra na gitarze basowej

(1.2) muzyk, który gra na kontrabasie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. samiec jelenia (byk) wyróżniający się basową barwą głosu

Basista – popularnie muzyk, instrumentalista, który gra na instrumencie basowym, takim jak gitara basowa, kontrabas, basetla, rzadziej dętym (np. tuba, suzafon). Czasem terminem tym określa się wokalistę śpiewającego basem, choć w tym przypadku prawidłowym nazewnictwem jest właśnie bas. W znaczeniu popkulturowym basista to najczęściej członek zespołu muzycznego. Wraz z perkusistą i instrumentalistą, który realizuje wypełnienie harmoniczne (np. pianistą lub gitarzystą niebasowym) tworzy sekcję rytmiczną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basistka

kobieta, dziewczyna grająca na basie lub kontrabasie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na basie – gitarze basowej

(1.2) muz. kobieta, która gra na basie – kontrabasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basiuchna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

#### Źródła:

Wiktionary

# Basiuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Basiulka

zdrobnienie od: Barbara (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Basiunia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

#### Źródła:

Wiktionary

# Bask

członek narodu mieszkającego po obu stronach Pirenejów nad Zatoką Biskajską

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu zamieszkującego tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską;

- Bask – koń, ogier
- Baskowie – naród

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baśka

1. potocznie: głowa; arbuz, bania, czerep, kiepeła;
2. rodzaj krzyżówki, w której definicje odgadywanych wyrazów podane są w przypadkowej kolejności;
3. gra w karty powstała na przełomie I i II połowy XIX wieku;
4. dawniej: drewniany młot do wbijania pali w ziemię

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Barbara

- Baśka – singel zespołu Wilki
- Baśka (Baszka) – tradycyjna kaszubska gra karciana
- Baśka – rodzaj krzyżówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baskak

średniowieczny namiestnik mongolski, przedstawiciel władzy chana i poborca danin

Baskak – urzędnik administracji Chanatu Kara Kitajów i imperium mongolskiego. Do jego obowiązków należało egzekwowanie obciążeń podatkowych, posiadał także ograniczone kompetencje wojskowe i nadzorcze.

Znani z historii baskakowie:

- Burundaj

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baskerville

baskerwil;
1. jeden z krojów angielskiej osiemnastowiecznej antykwy barokowej;
2. czcionka kroju o tej samej nazwie

Baskerville – uniwersalny i międzynarodowy krój pisma zaprojektowany w 1754 roku przez angielskiego drukarza i liternika Johna Baskerville’a. Baskerville jest pismem szeryfowym, klasyfikowanym jako antykwa barokowa. Charakteryzuje się mocnymi szeryfami oraz zaakcentowaniem pionowych kresek liter. Dzięki swym walorom estetycznym i funkcjonalnym Baskerville jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych pism, adaptowanym przez wielu producentów czcionek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baskerwil

baskerville;
1. jeden z krojów angielskiej osiemnastowiecznej antykwy barokowej;
2. czcionka kroju o tej samej nazwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Basket

środowiskowo: koszykówka, basketball (rzadko), piłka koszykowa (gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy)

Basket – czterokołowy, lekki pojazd konny o nadwoziu otwartym, wykonanym częściowo z wikliny, w kształcie kosza. Pojazdy tego typu produkowane były w Wielkiej Brytanii od ok. 1870.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basketball

[czytaj: basketbol] rzadko: koszykówka, piłka koszykowa (gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy); basket (środowiskowo)

Koszykówka (lub piłka koszykowa) – dyscyplina sportu drużynowego (sport olimpijski), w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie próbując zdobyć jak największą liczbę punktów wrzucając piłkę do kosza drużyny przeciwnej. Za datę powstania koszykówki uznaje się 21 grudnia 1891 r., a za jej twórcę – Jamesa Naismitha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basketballowy

→ basketball [czytaj: basketbolowy]; koszykówkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Baskijka

nakrycie głowy bez daszka; beret baskijski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kobieta z ludu Basków, przedstawicielka narodu zamieszkującego tereny na pograniczu Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baskijski

→ Baskonia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baskami, dotyczący Basków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Basków;

Język baskijski (nazwy własne, zależnie od dialektu: euskara, euskera, eskuara, üskara) – język Basków, zamieszkujących kilka prowincji i departamentów na pograniczu Hiszpanii i Francji. Posługuje się nim dzisiaj ponad milion osób, z których ok. 90% mieszka w Hiszpanii.

Patrz:Baskonia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baskijskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem baskijskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem baskijskim

(1.3) spisany, stworzony w języku baskijskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Baskijskość

→ baskijski

Patrz:baskijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Baskil

rodzaj zamknięcia okna lub drzwi za pomocą wsuwanych pręcików wchodzących w futrynę; baskwil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. zob. baskwil.

(1.2) jeźdz. pozycja, jaką przybiera dobrze ujeżdżony koń w czasie skoku nad przeszkodą;

- baskil, baskila – prawidłowa pozycja konia w czasie skoku nad przeszkodą
- baskil, baskwil lub baskila – rodzaj mechanizmu ryglującego w stolarce okiennej oraz stosowany w broni
- Baskil – dystrykt w Turcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baskilowy

związany z baskilem

#### Źródła:

SJP.pl

# Baskina

1. ozdobna, szeroka spódnica noszona przez Baskijki i Hiszpanki;
2. rozkloszowana albo rozcinana część długiej bluzki lub żakietu, doszyta w talii, wykładana na wierzch spódnicy; baskinka;
3. dawniej: wydekoltowany stanik bez rękawów, modny we Francji w pierwszej połowie XVI wieku

- baskina – element górnej części stroju męskiego lub kobiecego
- baskina – spódnica hiszpańska
- baskina – część zbroi płytowej

Zobacz też:

- Elya Baskin – łotewsko-amerykański aktor
- Whit Baskin – strongman

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baskinka

rozkloszowana albo rozcinana część długiej bluzki lub żakietu, doszyta w talii, wykładana na wierzch spódnicy; baskina

Baskina, baskinka – element górnej części stroju męskiego lub kobiecego (kaftana, jopuli, sajana, wamsa, stanika, żakietu czy bluzki) przypominający falbanę; doszyty w pasie, sięgający bioder bądź poniżej ich linii, sznurowany z przodu lub z tyłu, gładki, rozkloszowany, przymarszczony, układany w fałdy lub rozcinany bądź w formie krótkich patek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basklarnet

instrument muzyczny niższy o oktawę od zwykłego klarnetu

Klarnet basowy (wł. Clarinetto basso, skrót w partyturze Cl.b.) – odmiana klarnetu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baskonia

region i kraina historyczna w Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. dawna nazwa Kraju Basków

Baskonia, Kraj Basków (bask. Euskal Herria, Euskadi, hiszp. Pais Vasco, Vasconia, fr. Pays Basque) – kraina historyczna na pograniczu Hiszpanii i Francji, położona nad Zatoką Biskajską, zamieszkana w znacznej części przez Basków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baskowie

członek narodu mieszkającego po obu stronach Pirenejów nad Zatoką Biskajską

Baskowie – protonaród waskoński zamieszkujący tereny na granicy Hiszpanii i Francji nad Zatoką Biskajską. Obecnie żyje około 10 milionów Basków, z czego 2,3 miliona w Hiszpanii, około 285 tysięcy we Francji i kilka milionów na emigracji (głównie w Ameryce Łacińskiej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baśkowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Baśki

#### Źródła:

Wiktionary

# Baskwil

rodzaj zamknięcia okna lub drzwi za pomocą wsuwanych pręcików wchodzących w futrynę; baskil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj mechanizmu ryglującego w stolarce okiennej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baskwilowy

związany z baskwilem

#### Źródła:

SJP.pl

# Basma

1. metalowa osłona zakładana na ikonę, zakrywająca tło obrazu; koszulka, okład, sukienka;
2. farba do włosów zawierająca naturalny barwnik

Basma (hebr. בסמ"ה, arab. بسم) – samorząd lokalny położony w dystrykcie Hajfa, w Izraelu.

Miasteczko leży na południe od miasta Umm al-Fahm, w paśmie górskim Karmel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basmacz

członek antybolszewickiego, zbrojnego ruchu narodowościowo-religijnego w Azji Środkowej w latach 1918-26, inspirowanego przez feudałów i duchowieństwo muzułmańskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basmala

formuła rozpoczynająca surę Koranu, stanowiąca także muzułmański ornament kaligraficzny i architektoniczny; bismala, bismilla, bismillah

Basmala (arab. ‏بسملة‎) – formuła „w imię Boga miłosiernego litościwego” (‏بِسْمِ ٱللّٰهِ ٱلرَّحْمَٰنِ ٱلرَّحِيم‎, Bi-ismi Allāhi Ar-Raḥmāni Ar-Raḥīm) rozpoczynająca prawie każdą surę Koranu, którą praktykujący muzułmanin rozpoczyna każdą ważniejszą czynność i która świadczy o przynależności do ummy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basmati

indyjska odmiana ryżu o długich ziarnach

Basmati, ryż basmati, ryż siewny indyjski (Oryza sativa L.) – kultywar ryżu długoziarnistego, o charakterystycznym aromacie, najpopularniejszy w Indiach i Pakistanie. Jego ziarna są dłuższe i cieńsze niż ziarna pozostałych odmian ryżu. Występuje na rynku w dwóch rodzajach: brązowy ryż basmati (pełnoziarnisty) oraz biały ryż basmati (obłuszczony brązowy ryż basmati).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baśń

jeden z najważniejszych gatunków epiki ludowej, o tematyce związanej z wierzeniami magicznymi, siłami i zjawiskami nadprzyrodzonymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. opowiadanie o treści fantastycznej;

(1.2) nieprawdziwa historia, uważana za mającą na celu wprowadzenie kogoś w błąd

Baśń („bajka magiczna”) – jeden z fantastycznych gatunków epickich, zazwyczaj niewielkich rozmiarów, przynależy do folkloru.

Bajka magiczna (fantastyczna) – zwana niekiedy baśnią lub klechdą jest najbardziej typowym i charakterystycznym okazem bajki ludowej, określa się ją czasem mianem „bajki właściwej”. Terminy, które się do niej stosuje, podkreślają jej cechę podstawową, domieszkę lub nawet przewagę pierwiastków fikcyjnych, fantastycznych, cudownych czy czarodziejskich nad realnymi, ludzkimi. Są to pierwiastki te same, które występują w religii, wyrastają z dawnych wierzeń magicznych, od religijnych zaś różnią się tym tylko, że nie mają oficjalnego uznania, nie wchodzą do kanonu wierzeń, reprezentowanego przez taką czy inną organizację religijną. Jako że przedstawicielką sił magicznych, zazwyczaj przyjaznych człowiekowi, bywa istota męska lub kobieca, w języku angielskim zwana Fairy, we francuskim Fée, co w polszczyźnie oddaje się wyrazem wróżka, skąd terminy angielskie i francuskie na oznaczenie danej kategorii bajek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baśniarski

→ baśniarz

Patrz:baśniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Baśniarz

dawniej: bajarz, bajczarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Baśniopis

dawniej: bajkopisarz - osoba pisząca bajki

#### Źródła:

SJP.pl

# Baśniopisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pisarz zajmujący się tworzeniem baśni

#### Źródła:

Wiktionary

# Baśniowo

przymiotnik

(1.1) jak w baśni

#### Źródła:

Wiktionary

# Baśniowość

nierealność, nadzwyczajność, nierzeczywistość; coś co zdarzyć się może tylko w bajkach, baśniach, legendach, podaniach lub mitach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest baśniowe; cecha tych, którzy są baśniowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baśniowy

przymiotnik od: baśń

przymiotnik

(1.1) z baśni, dotyczący baśni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baśnioznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o baśniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Baśnioznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o baśniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Baśnioznawstwo

nauka, wiedza o baśniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Basok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pogard. (także. żart.) osoba otyła; osoba z wielkim brzuchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. opasły brzuch

#### Źródła:

Wiktionary

# Basować

1. potocznie: śpiewać basem; wydawać głos o niskim tonie;
2. potocznie: wtórować, akompaniować;
3. przestarzałe: potakiwać, schlebiać komuś

czasownik

(1.1) wtórować, przytakiwać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) śpiewanie basem

(1.2) granie na basie

(1.3) granie akompaniamentu

(1.4) daw. przytakiwanie, schlebianie

#### Źródła:

Wiktionary

# Basówka

potocznie: gitara basowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Basowy

związany z basem, dotyczący basu

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący basu, określający bas

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla basu, mający cechy basu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basra

miasto w Iraku; Al-Basra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowym Iraku, położone nad rzeką Szatt al-Arab;

(1.2) geogr. wieś w Pakistanie, w prowincji Pendżab

(1.3) geogr. wieś w Jemenie, w muhafazie Hadramaut

(1.4) geogr. adm. prowincja w południowej części Iraku, ze stolicą w mieście Basra (1.1);

Basra (arab. البصرة, Al-Basra, także Busra, Busrah) – drugie co do wielkości miasto w Iraku, liczące około 2 600 000 mieszkańców (2003).

Basra jest położona na szlaku wodnym Szatt al-Arab w pobliżu Zatoki Perskiej (55 km od ujścia), jest głównym portem kraju i stolicą muhafazy Basra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basryjczyk

mieszkaniec Basry (Al-Basry)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Basry; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basryjka

mieszkanka Basry (Al-Basry)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Basry; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Basryjski

→ Basra (Al-Basra)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Basrą, dotyczący Basry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bass

ryba z rzędu okoniokształtnych; m.in. bass wielkogębowy, bass słoneczny, bass zielony

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. ryba z rodziny bassowatych (nazwa systematyczna|Centrarchidae|ref=tak.)

(1.2) spoż. angielskie piwo marki Bass Brewery

- BASS – biblioteka dźwiękowa
- bass wielkogębowy (Micropterus salmoides) – ryba z rodziny bassowatych

Osoby

- Bass Astral – polski muzyk, basista i producent muzyczny
- Colin Bass – brytyjski progresywny muzyk rockowy, basista, członek zespołu Camel.
- Eduard Bass – czeski pisarz, dziennikarz, piosenkarz, aktor, konferansjer i autor piosenek.
- Lance Bass – amerykański piosenkarz, aktor, producent filmowy i telewizyjny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basse-Terre

[czytaj: basTER] stolica Gwadelupy

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica francuskiego departamentu zamorskiego Gwadelupy;

(1.2) geogr. jedna z dwóch wysp tworzących Gwadelupę;

- Basse-Terre – jedna z wysp tworzących terytorium Gwadelupy
- Basse-Terre – miasto na Gwadelupie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bassek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. niewielka ryba słodkowodna

#### Źródła:

Wiktionary

# Basset

pies o masywnej budowie ciała, długim tułowiu i krótkich nogach; baset

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. masywny pies myśliwski o zwisających uszach;

Basset hound – jedna z ras psów, należąca do grupy psów gończych i posokowców, zaklasyfikowana do sekcji psów gończych w podsekcji gończych krótkonożnych. Typ jamnikowaty. Według klasyfikacji FCI podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basseterre

[czytaj: basTER] stolica Saint Kitts i Nevis

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Saint Kitts i Nevis;

Basseterre – stolica Saint Kitts i Nevis, na wyspie Saint Kitts, port nad Morzem Karaibskim; 14 000 mieszkańców (2018). Stolica parafii Saint George Basseterre.

W Basseterre główną rolę stanowi przemysł spożywczy i bawełniany. W mieście jest zlokalizowane lotnisko: port lotniczy Robert L. Bradshaw. Stacja kablowa o międzynarodowym znaczeniu. Miasto jest siedzibą Wschodniokaraibskiego Banku Centralnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bassowate

rodzina ryb słodkowodnych z rzędu okoniokształtnych; okoniopstrągowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Centrarchidae|Lacépède|ref=tak., rodzina słodkowodnych ryb o krępym ciele;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bassowaty

o cechach bassowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Basta

wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; dosyć, dość, finito, koniec, kwita, szlus

wykrzyknik

(1.1) wyraz określający zakończenie danej wypowiedzi lub stanowczy nakaz zakończenia czegoś; dość

(1.2) gw. więzienna zaklęcie odwołujące zakaz lub przekleństwo

Basta (ros. Ба́ста), znany także jako Noggano (ros. Ноггано), właściwie Wasilij Michajłowicz Wakulienko (ros. Василий Михайлович Вакуленко; ur. 20 kwietnia 1980 w Rostowie nad Donem) – rosyjski raper i producent muzyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bastard

dziecko ze związku pozamałżeńskiego; bękart

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mieszaniec zwierzęcy, głównie międzygatunkowy, zwykle niepłodny lub z ograniczoną płodnością, np. muł;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. nieślubne dziecko, głównie w odniesieniu do pozamałżeńskich potomków królewskich

(2.2) obraźliwie o kimś

- Bastard – zwierzę uzyskane w wyniku krzyżowania międzygatunkowego (czyli bastardyzacji).
- Bastard – określenie dziecka z nieprawego łoża, zwłaszcza potomka królewskiego. Określenie jest to nadal używane w genealogii i heraldyce, a także literaturze historycznej.
- Bastard – W heraldyce funkcjonuje jako oznaczenie herbu, tzw. uszczerbienie, oznaczające herb bastarda. Zazwyczaj jest to ukośny pas – barre – skierowany w lewo, lub jego pomniejszona wersja – baton.
- Bastard – rodzaj miecza, łączący w sobie cechy miecza jednoręcznego oraz miecza długiego.
- Bastard – album zespołu Kat.
- Viola bastarda – smyczkowy instrument muzyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bastarda

1. krój pisma drukarskiego; czcionka tego kroju
2. działo używane w XVII w., odmiana kolubryny, mająca krótszą lufę i mniejszy ciężar

Bastarda – typ pisma gotyckiego, stanowiący połączenie cech pism kaligraficznych oraz kursywnych. Stosowano ją m.in. do pisania kodeksów.

Bastarda powstała we Francji, gdy w XIV i XV stuleciu pojawiła się tendencja do łagodzenia i zaokrąglania ostrych kątów tekstury, do rozjaśniania kolumny tekstu przez wprowadzenie światła – rozsunięcie liter, powiększenie odstępów między wyrazami i rozszerzenie interlinii. Silne są również wpływy kursywy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bastardowy

→ bastard

Patrz:bastard

#### Źródła:

SJP.pl

# Bastardyzacja

międzygatunkowe krzyżowanie zwierząt

Bastardyzacja (ze starofr. bâtard, ang. bastardization), krzyżowanie międzygatunkowe zwierząt – proces polegający na krzyżowaniu osobników należących do różnych, ale blisko ze sobą spokrewnionych gatunków. W wyniku bastardyzacji uzyskuje się mieszańce zwane bastardami. W odniesieniu do roślin używa się określenia hybrydyzacja lub krzyżowanie międzygatunkowe roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basteja

półokrągła budowla, wysunięta na zewnątrz linii umocnień, stanowiąca element fortyfikacji w XV wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bastejowy

→ basteja

Patrz:basteja

#### Źródła:

SJP.pl

# Bastek

zdrobnienie od: Sebastian (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) pot. imię|polski|m. zdrobn. Sebastian

Osoby o tym nazwisku:

- Alojzy Bastek – polski działacz społeczny, powstaniec śląski
- Erhard Bastek – polski polityk
- Ewald Bastek – polski pływak i piłkarz wodny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basten

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bastet

egipska bogini, protektorka króla i kobiet ciężarnych, czczona pod postacią kota

Bastet, znana też pod nazwą Bast, Boubastis, Pasht, Ubasti, Ba en Aset – w mitologii egipskiej bogini miłości, radości, muzyki, tańca, domowego ogniska, płodności, a także kotów.

Wierzono, że Bastet chroni mężczyzn przed chorobami i demonami. Przedstawiana jako kot lub kobieta z głową kota, często ze skarabeuszem na głowie, który był symbolem wschodzącego słońca, gdyż w imieniu Ra walczyła z Apopisem – ucieleśnieniem chaosu, przedstawianego jako wielkiego węża. Przedstawiano ją często z krzyżem Ankh – symbolem życia – i sistrum – uderzanym instrumentem muzycznym, który był jej atrybutem władzy. Była matką Maahesa, według niektórych źródeł, Chonsu – boga Księżyca. Bogini Bastet pojawiła się już w czasach II dynastii, i jej nazwa prawdopodobnie wzięła się od miast kultu Bast (greckie Bubastis). Prawdopodobnie na początku zwierzęciem kultu był lew/lwica. Herodot na podstawie powierzchownych analogii porównywał ją z grecką Artemidą. Wielu bogów w tamtym okresie miało swoje dwie twarze – dobrą i złą; o ile Bastet kot była usposobieniem dobroci i ochroną, kojarzono ją również z bezwzględną, walczącą Sachmet przedstawianą jako kobieta z głową lwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bastia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce we Francji;

Bastia (wymowa, kors. Bastìa) – główne miasto handlowe i przemysłowe na Korsyce, główny ośrodek administracyjny departamentu Górna Korsyka. Miasto zostało założone w XIV wieku. Ma dobrze rozwinięty przemysł metalowy i tytoniowy. Dzięki dostępowi do Morza Śródziemnego i długiej historii Bastia jest dużym ośrodkiem rekreacyjnym z plażą i kąpieliskami. Oprócz starego miasta ma inne turystyczne atrakcje takie jak:

- średniowieczna twierdza z XVI w.,
- katedra Ste Marie XVII w.,
- kościoły z XVII w.,
- stara przystań, wykorzystywana dla łodzi i jachtów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bastion

bulwar, część fortyfikacji stałej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. stosowany od XVI wieku element fortyfikacji w postaci pięciokątnej budowli ziemnej o wzmocnionych, murowanych ścianach; stanowisko artylerii flankującej dostęp do umocnień;

(1.2) przen. niewzruszone oparcie dla czegoś

Bastion – podstawowy element umocnień w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym, wznoszony na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Wywodzi się z wcześniej stosowanych bastei. Bastiony jako element fortyfikacji były używane od połowy XVI do połowy XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bastionik

mały bastion

#### Źródła:

SJP.pl

# Bastionowy

związany z bastionem, dotyczący bastionu

przymiotnik

(1.1) związany z bastionem, dotyczący bastionu

(1.2) wyposażony w bastion, mający formę bastionu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bastonada

dawny rodzaj kary polegającej na biciu kijem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. kara bicia kijami w pięty lub w plecy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bastować

kończyć, przestawać, stopować

#### Źródła:

SJP.pl

# Bastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zrywanie z czymś, kończenie czegoś, zaprzestawanie czegoś

(1.2) daw. karc. pasowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Bastyda

baszta wartownicza w umocnionych fortyfikacjami miastach średniowiecznych

Bastyda (fr. bastide z prowansalskiego bastida) – typ niewielkiej warownej osady miejskiej, w średniowieczu charakterystyczny dla obszarów południowo-zachodniej Francji.

Bastydy tworzono jako nowe skupiska populacji („miasta nowe” – villes neuves) z inicjatywy władzy senioralnej, królewskiej bądź kościelnej. Specjalnym aktem fundacyjnym zakładano je na regularnym planie dostosowanym jednak do naturalnego ukształtowania terenu. Centrum stanowił czworoboczny plac otoczony domami o arkadowych podcieniach; w jego pobliżu lokowano kościół. Wyloty ulic w narożnikach placu często zwężano dla celów obronnych, przesklepiając je też arkadowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bastylia

w średniowieczu: niewielki zamek budowany poza murami miasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki, średniowieczny zamek wybudowany za murami miasta

Bastylia (fr. la Bastille) – zamek wybudowany pod Paryżem, w latach 1370–1383, jako część jego umocnień, w celu obrony bramy Św. Antoniego. Słowo la bastille w wolnym tłumaczeniu oznacza każdy zamek tuż za rogatkami miasta i jest mniej więcej odpowiednikiem polskiego słowa barbakan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bastylski

przymiotnik od: Bastylia

#### Źródła:

SJP.pl

# Basuto

1. lud afrykański mieszkający w górach Lesotho i w RPA;
2. terytorium zależne w Afryce południowej od XIX wieku do 1966 roku

Basuto, Basutoland – od XIX wieku do roku 1966 terytorium zależne w Afryce południowej, protektorat brytyjski (powierzchnia: ~30 tys. km²). Powstało po aneksji przez Brytyjczyków ziem zamieszkanych od około XV wieku przez klany mówiące językami z rodziny bantu ludów Sotho-Tswana, zintegrowanych w I połowie XIX wieku w wyniku działalności miejscowego króla, Moshoeshoe I, w jeden naród nazwany Basotho (dosłownie – „południowi Sotho”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basy

1. najniższy głos męski
2. instrument muzyczny
3. (zwykle w lm) najniższy rejestr dźwięków w instrumentach muzycznych

- basy – ludowa nazwa basetli (instrument muzyczny)
- Basy – instrument muzyczny
- Basy – łąka we wsi Wolica Siesławska
- Basy – skała w Pieninach Spiskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Basza

pasza; tytuł dostojnika w imperium osmańskim; osoba nosząca ten tytuł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. inna pisownia → pasza

(1.2) daw. przen. inna pisownia → pasza

- Basza (król Izraela)
- pasza (urząd)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baszan

starożytny region na Bliskim Wschodzie; biblijna nazwa Wzgórz Golan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnej Palestynie, równina na wschód od rowu Jordanu;

Baszan, Batanea, Trachonitis – bogaty w wodę głównie równinny region, zlokalizowany na wschód od rowu Jordanu. Współcześnie na terytorium południowo-zachodniej Syrii i północno-zachodniej Jordanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baszar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Baszczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baszkaus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, położona w Republice Ałtaju, dopływ Czułyszmanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Baszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baszkir

członek narodu zamieszkującego głównie Baszkirię

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek narodu Baszkirów

(1.2) obywatel Baszkortostanu

Baszkir (ang. Bashkirian)

- w sensie geochronologicznym – pierwszy wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający około 6,5 miliona lat (od 318,1 ± 1,3 do 311,7 ± 1,1 mln lat temu). Baszkir jest młodszy od serpuchowu a starszy od moskowu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baszkiria

autonomiczna republika w Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

(1.2) geogr. hist. region historyczny, którego ludnością rdzenną są Baszkirzy

Baszkortostan, Baszkiria (Republika Baszkortostanu, ros. Республика Башкортостан, Riespublika Baszkortostan, baszk. Башҡортостан Республикаһы, Başqortostan Respublikahı) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baszkirka

członkini narodu zamieszkującego głównie Baszkirię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini narodu Baszkirów

(1.2) obywatelka Baszkortostanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baszkirski

→ Baszkiria

przymiotnik

(1.1) związany z Baszkirami

(1.2) związany z Baszkirią / Baszkortostanem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język baszkirski;

Język baszkirski (nazwa własna: башҡорт теле [bɑʂ.ˌqʊ̞rt.tɪ̞.ˈlɪ̞]) – język Baszkirów, należący do kipczackiej grupy języków tureckich. Najbliżej jest spokrewniony z językiem tatarskim, wykazuje jednak względem niego znaczne różnice fonetyczne i gramatyczne.

Patrz:Baszkiria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baszkirsko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób baszkirski

#### Źródła:

Wiktionary

# Baszkirskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem baszkirskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem baszkirskim

(1.3) spisany, stworzony w języku baszkirskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Baszkortostan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej;

Baszkortostan, Baszkiria (Republika Baszkortostanu, ros. Республика Башкортостан, Riespublika Baszkortostan, baszk. Башҡортостан Республикаһы, Başqortostan Respublikahı) – autonomiczna republika, wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baszków

wieś w województwie wielkopolskim

W Polsce

- Baszków – część wsi Jakubice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
- Baszków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny
- Baszków – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny
- Baszków – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baszkówka

wieś w Polsce

Baszkówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Piaseczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

We wsi 25 sierpnia 1994 spadł jeden z najsłynniejszych polskich meteorytów – meteoryt Baszkówka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baszostwo

godność baszy - dostojnika w imperium osmańskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Baszowski

przymiotnik od: basza; charakterystyczny dla baszy, osoby noszącej tytuł dostojnika cywilnego i wojskowego w imperium osmańskim (np. kompetencje baszowskie), związany z taką osobą; paszowski

przymiotnik

(1.1) dotyczący baszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baszszar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Baszszar (arab. بشار, fr. Béchar, dawniej Colomb-Béchar) – miasto w Algierii.

Jest stolicą wilajetu o tej samej nazwie. Leży w algierskiej części Sahary, niedaleko granicy z Marokiem.

W 2008 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 165 627.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baszta

średniowieczna budowla obronna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. archit. podstawowy element fortyfikacji starożytnych i średniowiecznych mający postać wieży umieszczonej na linii murów obronnych, na ich narożach oraz obok bram, od XVI wieku zastępowana przez basteje;

(1.2) żegl. ściana boczna doku pływającego

(1.3) ogrod. w ogrodach z XVII-XVIII wieku kolista altana zamykająca naroże żywopłotu lub szpaleru

Baszta – budowla obronna, stanowiąca element starożytnego i średniowiecznego muru obronnego w postaci wysunięcia jego fragmentu przed lico i wzniesienia ponad jego poziom. Baszta może być w stosunku do wnętrza obwodu obronnego zamknięta, dostępna z chodnika straży, otwarta częściowo (arkadą) lub całkowicie jako wykusz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basztan

ogród na stepie, przeznaczony pod uprawę warzyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. pole, w którym uprawia się głównie arbuzy, melony, ogórki, dynie; Gloger.

Basztan (biał. Баштан; ros. Баштан) – osiedle na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie homelskim, w sielsowiecie Hrabauka.

Znajduje tu się stacja kolejowa Cierucha, położona na linii Homel - Czernihów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Basztka

zdrobnienie od: baszta

#### Źródła:

SJP.pl

# Basztowy

przymiotnik od: baszta

#### Źródła:

SJP.pl

# Baszybuzuk

1. żołnierz wojsk tureckich na przełomie XIX i XX wieku;
2. dawniej: hultaj, figlarz, zawadiaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. hist. (kon. XVIII – pocz. XX w.) nieregularny żołnierz turecki, muzułmański ochotnik pochodzący często z bezpośredniego terenu walk;

(1.2) daw. przen. człowiek niesforny, hultaj, bandyta

Baszybuzucy (tur. başıbozuk od baş – głowa i bozuk – zepsuty, uszkodzony, [tj. szalony], zdeprawowany; lm başıbozuklar) – w XIX i na początku XX wieku żołnierze nieregularnych wojsk tureckich, pochodzących z ochotniczego naboru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baszłyk

przestarzałe: kaptur z filcu lub grubej tkaniny, noszony w Rosji od połowy XVIII wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kaptur z grubej tkaniny, o długich patkach zawiązywanych dookoła szyi;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bat

rzemień lub skręcony sznur służący do chłostania; bicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd w postaci rzemienia lub sznura przymocowanego do pręta bądź kija, służący do popędzania lub wymierzania kary;

(1.2) ryb. łódź rybacka o jednym maszcie

(1.3) monet. waluta Tajlandii;

(1.4) slang. skręt; joint

(1.5) zob. baty.

(1.6) wędk. prosta wędka bez przelotek i kołowrotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) hist. metrol. dawna jednostka objętości równa ok. 22 litrom;

Bat (także: bicz) – narzędzie złożone z rzemienia i sznura na pręcie lub kijku, stosowane do popędzania zwierząt, dawniej do wymierzania kar cielesnych, czyli plag. Także chłosta. Specyficznym typem bata jest bat do lonżowania – z długą rączką i długą końcówką, wykorzystywany między innymi przy lonżowaniu po kole, powożeniu oraz tresurze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bat.

skrót od: batalion

#### Źródła:

SJP.pl

# Bata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury. łódka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od bat

- Bata – staroegipskie bóstwo
- Bata – miasto w Gwinei Równikowej
- Bata – wieś w Bułgarii
- Bata – wieś w Rumunii, w okręgu Arad, w gminie Bata
  - Bata – gmina w Rumunii, w okręgu Arad
- Bata – producent obuwia
- Bata Shoe Museum – muzeum obuwia
- Tomáš Baťa – założyciel firmy Bata
- Jan Antonín Baťa – kontynuator ekspansji firmy Bata, nazywany „królem butów”

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Batagur

1. rodzaj żółwia z rodziny batagurowatych;
2. przedstawiciel rodziny żółwi z podrzędu żółwi skrytoszyjnych

Batagur – rodzaj żółwi z rodziny batagurowatych (Geoemydidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batagurowate

rodzina żółwi; batagury

Batagurowate, batagury (Geoemydidae) – rodzina żółwi z podrzędu żółwi skrytoszyjnych. Obejmuje ponad 70 gatunków, najwięcej z wszystkich rodzin żółwi. Pod względem budowy i biologii wykazują podobieństwo do żółwi błotnych; dawniej bywały uznawane za ich podrodzinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batagurowaty

o cechach batagurowatych (rodzina żółwi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bataille

La Bataille – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Deux-Sèvres. W 2016 roku populacja ówczesnej gminy wynosiła 85 mieszkańców.

Dnia 1 stycznia 2019 roku połączono cztery wcześniejsze gminy: La Bataille, Crézières, Tillou oraz Chef-Boutonne. Siedzibą gminy została miejscowość Chef-Boutonne, a nowa gmina przyjęła jej nazwę.

#### Źródła:

Wikipedia

# Batak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec z rdzennej ludności zamieszkującej północno-zachodnią część Sumatry w Indonezji;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wyżyna w północno-zachodniej części Sumatry

(2.2) geogr. miasto w południowej Bułgarii;

- Batak – miasto w Bułgarii
- Batak – gmina w Bułgarii
- Batak Rabit – miasteczko w Malezji
- Batakowie – lud zamieszkujący północno-zachodnią część Sumatry
- Batak – wyżyna na Sumatrze
- języki batackie – szereg języków austronezyjskich
- Batak – indonezyjski kuc

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Batalia

1. w średniowieczu: zwarty, czworoboczny szyk bojowy piechoty; później: część ogólnego ugrupowania wojska na polu bitwy;
2. rozstrzygająca bitwa, bój;
3. gwałtowny spór; rozgrywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża bitwa lub kilka bitew

(1.2) przen. spór, walka o coś

Batalia (od wł. battagliare – walczyć, wojować) – rodzaj zwartego czworobocznego szyku bojowego piechoty stosowanego w XV i XVI wieku.

Batalia była czworobokiem piechoty formowanym przede wszystkim przez szwajcarskich piechurów i lancknechtów. Jako formacja nigdy nie występowała pojedynczo; w każdej bitwie (niezależnie od ilości piechoty) tworzono 3 batalie. Łączna liczba piechurów zgromadzonych w bataliach mogła dochodzić do kilkudziesięciu tysięcy. Podczas starcia posuwały się one schodami, w marszu równomiernym, wykonywanym w takt uderzeń bębna. Dzięki zastosowaniu długich pik i możliwości obrony okrężnej były trudne do rozbicia nawet atakami ciężkiej jazdy. W zwarciu nie łamały szeregów oraz dysponowały ogromną siłą uderzeniową. Zwalczano je za pomocą artylerii, a osmańscy Turcy walczyli z nimi za pomocą szarż jazdy skierowanymi na skraj (rogi) czworoboków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batalion

największy pododdział różnych rodzajów wojsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. mniejsza od pułku jednostka organizacyjna wojska;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Philomachus pugnax|ref=tak., ptak wędrowny, charakterystycznie rozkładający różnobarwne pióra w trakcie tokowania;

Batalion (dawniej – nazwa skrócona baon) – jednostka organizacyjna wojska (pododdział), mniejsza od pułku – ok. 300–700 żołnierzy (czasem więcej niż 700), składająca się z kilku kompanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batalionik

zdrobnienie od: batalion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od batalion

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batalionowy

związany z batalionem

przymiotnik

(1.1) wojsk. związany z batalionem, dotyczący batalionu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batalista

malarz tworzący obrazy o tematyce wojennej czy wojskowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta tworzący sztukę o tematyce wojennej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batalistka

→ batalista

Patrz:batalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Batalistyczny

związany z batalistyką, batalistą

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z batalistyką, dotyczący batalistyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batalistyka

twórczość poświęcona tematyce wojennej

Batalistyka – przedstawienie scen bitewnych, pochodów wojennych, oblężeń i życia obozowego, głównie w malarstwie i grafice, ale także literaturze i filmie.

Artysta specjalizujący się w tej tematyce zwany jest batalistą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batarejka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. latarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Batat

bylina z rodziny powojowatych; wilec ziemniaczany, słodki ziemniak, patat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ipomoea batatas|ref=tak., bylina z rodziny powojowatych pochodząca z Ameryki Południowej i Środkowej;

(1.2) bulwa batata (1.1)

Wilec ziemniaczany, batat, patat, kūmara lub słodki ziemniak (Ipomoea batatas (L.) Lam.) – gatunek byliny należący do rodziny powojowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej i Ameryki Środkowej. Nie jest znany w dzikim stanie, jest natomiast popularny w uprawie w całej strefie tropikalnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batatowy

→ batat; patatowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Batavia

1. dawna nazwa Dżakarty;
2. nazwa wielu miejscowości i gmin w USA;
3. miasto w Surinamie

- Batavia – łacińska nazwa Holandii
- Batavia / Batawia – Republika Batawska, marionetkowe państwo na terenie dzisiejszej Holandii, istniejące w latach 1795–1806
- Batavia – dawna nazwa Dżakarty
- Batavia – łacińska nazwa miasta Pasawa w Niemczech
- Batavia – osada turystyczna, była kolonia trędowatych w Surinamie, w dystrykcie Saramacca
- Batavia – dzielnica portowa w Lelystad
- Batavia – statek należący do Holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej, rozbity u brzegów Australii w 1629

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batawia

marionetkowe państwo na terenie dzisiejszej Holandii, istniejące w latach 1795-1806; Republika Batawska

Dżakarta (indonez. Jakarta, dawn. Batavia) – stolica i największe miasto Indonezji, w północno-zachodniej części Jawy, dziewiąta aglomeracja świata z 31 760 000 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batawowie

Batawowie (łac. Batavi) — lud germański, wywodzący się spośród plemienia Chattów (zamieszkującego tereny współczesnej Hesji), po raz pierwszy wzmiankowany przez Cezara w Wojnie galijskiej. Na skutek wewnętrznych tarć mieli opuścić swe pierwotne siedziby i osiedlić się u ujścia Renu, przede wszystkim na tzw. wyspie batawskiej pomiędzy rzekami Oude Rijn i Waal/Moza (zapewne 55–12 r. p.n.e.). Od 12 r. p.n.e. teren Batawów odgrywał ważną rolę przy organizacji wypraw rzymskich w głąb Germanii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Batawski

→ Batavia

Patrz:Batavia

#### Źródła:

SJP.pl

# Bateldres

battledress, battle-dress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Baterflaj

rodzaj ćwiczenia, polegającego na wykonywaniu ruchów podobnych do lotu motyla

#### Źródła:

SJP.pl

# Bateria

1. ogniwo elektrochemiczne lub zespół takich ogniw w jednej obudowie, będący przenośnym źródłem prądu, np. w latarkach, telefonach;
2. zespół podobnych urządzeń technicznych połączonych i współpracujących ze sobą w jednym układzie;
3. pododdział artylerii lufowej lub rakietowej;
4. zbiór jednakowych lub podobnych przedmiotów, np. bateria butelek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. zespół elementów połączonych w jeden układ będący źródłem energii

(1.2) elektr. pot. dowolne małe ogniwo elektryczne do zasilania urządzeń codziennego użytku

(1.3) wojsk. w artylerii: pododdział ogniowy i taktyczny składający się z kilku plutonów, uzbrojony w broń artyleryjską lub rakietową;

(1.4) pot. żart. kolekcja, zbiór przedmiotów tego samego rodzaju

(1.5) techn. kompletne urządzenie umożliwiające korzystanie z bieżącej wody

Bateria – zespół składający się z jednakowych elementów, na przykład ogniw, dział, oddziałów, zaworów, komór czy klatek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bateriomat

automat do doładowywania baterii w pojazdach elektrycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bateriowy

→ bateria; bateryjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bateryjka

1. zdrobnienie od: bateria;
2. kilka połączonych ze sobą małych ogniw elektrycznych przystosowanych do latarki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektron. mała bateria

(1.2) daw. (także. reg.) latarka elektryczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bateryjny

→ bateria; bateriowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Batgirl

[czytaj: bat gerl] pseudonim kilku bohaterek z serii komiksów wydawanych przez DC Comics, powiązanych z Batmanem

Batgirl – pseudonim kilku żeńskich bohaterek występujących w komiksach o Batmanie, a także posiadających własne serie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bath

Bath – miasto w Anglii, w hrabstwie Somerset, położone 159 km na zachód od Londynu i 21 km na wschód od Bristolu. Miasto posiada status city, nadany przez królową Elżbietę I w roku 1590. W roku 1889 uzyskało status gminy miejskiej, od roku 1996 jest centrum administracyjnym jednostki autonomicznej Bath and North East Somerset.

#### Źródła:

Wikipedia

# Batial

strefa batialna - strefa dna i warstwy wody między litoralem a abisalem

Batial (gr. bathýs 'głęboki'), strefa batialna (hemipelagiczna) – podwodna strefa zbiorników wodnych obejmująca zbocza lądu do górnej granicy strefy abysalnej. Dotyczy głównie mórz i oceanów, a także głębokich jezior (Bajkał, Niasa, Tanganika).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batialny

przymiotnik od: batial

#### Źródła:

SJP.pl

# Batiar

w gwarze lwowskiej: ulicznik, łobuz, urwis; baciar, baciarz, andrus, antek

Batiar (baciar, baciarz) – potoczne i gwarowe określenie „człowieka ulicy” lwowskiej. Wbrew obiegowej opinii nie odnosiło się wyłącznie do młodzieży.

Najprawdopodobniej wyraz „batiar” pochodzi od węgierskiego „betyár” oznaczającego rozbójnika, awanturnika, ulicznika. Znany jest pogląd (propagowany przez Urszulę Jakubowską), że określenia „batiar” używano w czasie przynależności Lwowa do Austro-Węgier. Policjanci (którymi wówczas często byli Węgrzy) uganiali się za chuliganami z okrzykiem „betyár”. Lwowiakom ta nazwa bardzo miała się spodobać i weszła do codziennego słownictwa. Według Kazimierza Chłędowskiego autorem tego określenia jest Jan Lam. Cyt.: Po Lamie pozostało niemało wyrażeń w galicyjskim słowniku, pomiędzy innymi i nazwa „baciarz” określająca indywiduum, żyjące z dnia na dzień, zaniedbane, brudne, zapite, o którym się mówi tylko z pogardą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batiarski

→ batiar; baciarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Batik

1. technika barwienia tkanin;
2. tkanina ozdobiona tą techniką

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. technika barwienia tkaniny polegająca na zanurzeniu jej w barwniku po uprzednim pokryciu woskiem (czasem zawiązaniu sznurkiem) miejsc, które mają pozostać niezabarwione;

(1.2) włók. tkanina barwiona tą techniką

Batik – technika malarska polegająca na nakładaniu wosku i kąpieli tkaniny w barwniku, który farbuje jedynie miejsca niepokryte warstwą wosku. Dla uzyskania specjalnych efektów proces woskowania i farbowania można powtarzać wielokrotnie.

Wzory na tkaninie, najczęściej bawełnianej, uzyskuje się przez pokrywanie płótna gorącym woskiem. Używa się do tego pędzla, patyczka, szpatułki i tjantingu (przyrządu do malowania na tkaninach). Następnie tkaninę zanurza się w zimnej kąpieli barwiącej. Miejsca pokryte woskiem pozostają niezabarwione. Po wysuszeniu można nałożyć kolejną woskową fazę wzoru i ponownie barwić w ciemniejszym barwniku. Czynność tę powtarza się wielokrotnie. Po wykonaniu projektowanego wzoru tkaninę prasuje się przez biały papier. Batik to technika wykonywana przez pokolenia, najbardziej popularna w Indonezji i innych krajach Azji, gdzie najczęściej do formowania pozycji batiku używa się skór zwierzęcych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batikarski

związany z batikiem (technika barwienia tkanin lub tkanina barwiona tą techniką), np. pracownia batikarska; batikowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Batikarz

osoba zdobiąca tkaniny, papier, skórę itp. techniką batikową

#### Źródła:

SJP.pl

# Batikować

malować coś techniką batiku

#### Źródła:

SJP.pl

# Batikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. barwienie tkanin metodą batiku z użyciem wosku

#### Źródła:

Wiktionary

# Batikowy

przymiotnik od batik; np. technika batikowa, chustki batikowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Batiuszka

potocznie:
1. ksiądz prawosławny w Rosji; pop;
2. car rosyjski

Pop (z gr. pappas, παππάς, ojciec) – przestarzałe potoczne określenie księdza w Cerkwi prawosławnej i katolickich Kościołach wschodnich, w średniowieczu używane także wobec duchownych rzymskokatolickich. Odpowiednik wschodniosłowiańskiego określenia batiuszka (ros. biał. ukr. батюшка, ojczulek). Obecnie w Polsce zwykle zastępowane tytułem ksiądz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batkeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Batkenem, dotyczący Batkenu

#### Źródła:

Wiktionary

# Batki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. majtki

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. spodenki, kąpielówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Batkiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Batkiewicz − polski przedsiębiorca, hokeista, olimpijczyk
- Łukasz Batkiewicz − polski hokeista
- Marek Batkiewicz − polski hokeista, olimpijczyk
- Michał Batkiewicz − polski rzeźbiarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batko

nazwisko

Osoby:

- Andrzej Batko (1933–1997) – botanik, mikolog, zoolog, algolog i filozof
- Liliana Batko-Sonik (ur. 1954) – polska filolog
- Marian Batko (1901–1941) – więzień Auschwitz-Birkenau, nauczyciel
- Roman Batko (ur. 1966) – polski teoretyk i praktyk zarządzania
- Stanisław Batko (1891–1928) – polski żołnierz
- Stanisław Batko (1904–1975) – polski botanik i mykolog
- Zbigniew Batko (1940–2007) – polski tłumacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Batman

w gwarze młodzieżowej:
1. modnie ubrany młodzieniec, zachowujący się ekstrawagancko; szpaner;
2. zakonnica; pingwin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. film. popularny bohater filmów i komiksów;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto w Turcji;

(2.2) geogr. rzeka, dopływ Tygrysu;

Batman (jego alter ego – Bruce Wayne) – fikcyjna postać (superbohater) znany z licznych serii komiksowych, wydawanych przez DC Comics, oraz z różnych adaptacji związanych z tą postacią. Po raz pierwszy postać Batmana pojawiła się w czasopiśmie komiksowym Detective Comics vol. 1 #27 w maju 1939 roku. Postać Batmana została stworzona wspólnie przez Boba Kane’a i Billa Fingera, lecz przez wiele lat tylko Kane był oficjalnie podawany jako autor. W zamyśle twórców Batman miał być pogromcą przestępczości, powstałym z kombinacji cech różnych bohaterów magazynów pulpowych i filmów. Bob Kane wzorował się przede wszystkim na Zorro, którego znał z oglądanej w młodości ekranizacji jego przygód, zatytułowanej Znak Zorro (The Mark of Zorro) z 1920 roku (stamtąd zaczerpnął ideę zamaskowanego mężczyzny jakim był Bruce Wayne). Innymi inspiracjami były dla niego Shadow i Drakula z filmowej adaptacji z 1931 (idea mrocznej postaci), postać złoczyńcy z filmu The Bat Whispers z 1930 roku (idea kostiumu nietoperza, idea bat-sygnału), Sherlock Holmes (idea błyskotliwego detektywa i stratega), jak również szkice skrzydłowca autorstwa Leonarda da Vinci. Imię alter ego Batmana – Bruce zostało zainspirowane postacią króla Szkocji Roberta I Bruce’a, zaś nazwisko rodowe – Wayne pochodzi od bohatera rewolucji amerykańskiej – Anthony’ego Wayne’a. Oryginalnie był nazywany „The Bat-man” lub „The Batman”, w Polsce znany również jako „człowiek-nietoperz”, posiada także przydomki: The Caped Crusader (Krzyżowiec w pelerynie), The Dark Knight (Mroczny Rycerz), oraz The World’s Greatest Detective (Najlepszy Detektyw Świata).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batmaning

zabawa polegająca na przyjmowaniu w różnych miejscach pozy wiszącego nietoperza

#### Źródła:

SJP.pl

# Batochromia

metoda badania substancji organicznych, polegająca na obserwacji przesunięcia widma

#### Źródła:

SJP.pl

# Batofobia

chorobliwy lęk przed głębinami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed głębokością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batog

skórzany bicz z krótką rękojeścią; nahajka; nahaj; kańczug

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mocny bat, bicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batolit

wielka masa skalna (skała magmowa - granitowa)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. wielka intruzja magmowa ciągnąca się w dół do nieznanej głębokości

Batolit — wielka intruzja magmowa ciągnąca się w dół do nieznanej głębokości. Jej górna powierzchnia przecina skały niezgodnie z ich warstwowaniem. W postaci batolitu występują głównie granity oraz granodioryty, często zawierając w sobie wtopione kawałki skał z otoczenia intruzji (tzw. ksenolity). Często także w batolitach leżą złoża rud. Skały w otoczeniu batolitów często są silnie przeobrażone i pokryte apofizami. Niekiedy na obszarze dawnych tarczy kontynentalnych, np. w Kanadzie czy Brazylii, batolity zajmują setki tysięcy km²; w Polsce przykładem jest masyw Tatr Wysokich. Batolity zajmujące do 20 km² nazywane są pniami magmowymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batologia

1. uporczywe powtarzanie tych samych słów lub frazesów;
2. dział botaniki zajmujący się badaniem jeżyn

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nauka o roślinach z rodzaju jeżyn, ich systematyce i morfologii;

(1.2) książk. uporczywe powtarzanie wyświechtanych zwrotów

Batologia – dziedzina nauki (botaniki) zajmująca się badaniem jeżyn (Rubus L.). Nazwa pochodzi od greckich słów βάτος – jeżyna, które pojawia się w nazwach naukowych podrodzajów jeżyn (Eubatus, Anoplobatus, Chamaebatus, Idaeobatus, Malachobatus), oraz logos (gr. = słowo, nauka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batometr

przyrząd do pomiaru głębokości zanurzenia i do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego; batymetr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. hydrol. urządzenie służące do pomiaru głębokości zanurzenia oraz do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego

Batometr, batymetr (gr. βαθύς "głęboki" i μέτρον "miara") – przyrząd pomiaru głębokości zanurzenia oraz pobierania do analiz próbek wody w studniach i otworach wiertniczych. Różne rodzaje batometrów, służące przede wszystkim do pobierania wody z określonej głębokości w celu jej analizy biologicznej lub chemicznej, to m.in. czerpacz Patalasa, aparat Ruttnera, butelka Nansena.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batometria

badanie laboratoryjne próbek wody, pobranych na różnych głębokościach za pomocą batometru

#### Źródła:

SJP.pl

# Baton

podłużny, wąski wyrób cukierniczy, zwykle w polewie czekoladowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. cuk. niewielki podłużny kawałek czekolady, niekiedy z dodatkami;

(1.2) białystok. długa bułka pszenna

(1.3) środ. pałka teleskopowa

(1.4) geol. piętro (wiek) jury środkowej;

- baton – w geologii, piętro jurajskie;
- baton – rodzaj słodyczy;
- baton – pałka teleskopowa;
- baton – pałeczka mażoretkowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batona

kobieta lekkich obyczajów we Włoszech

#### Źródła:

SJP.pl

# Batonik

zdrobnienie od: baton; mały baton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od baton

(1.2) spoż. cuk. mały baton

Baton – rodzaj podłużnych słodyczy o niewielkich rozmiarach. Zazwyczaj składa się z nadzienia o różnych smakach (np. toffi, orzechowy, waniliowy itp.), którego wierzchnia warstwa pokryta jest czekoladą (batonik czekoladowy). Istnieją także dietetyczne odmiany batoników oraz batoniki dla diabetyków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batonowy

→ baton

Patrz:baton

#### Źródła:

SJP.pl

# Batoporta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mar. pływająca brama dokowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Bator

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bator – polski prawnik
- Ignacy Bator – polski wojskowy, cichociemny, uczestnik powstania warszawskiego
- Joanna Bator – polska pisarka, publicystka, felietonistka
- Damdin Suche Bator – mongolski dowódca wojskowy i rewolucjonista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batoraczka

potocznie: absolwentka szkoły im. Stefana Batorego

#### Źródła:

SJP.pl

# Batorak

potocznie o absolwencie szkoły imienia Stefana Batorego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. absolwent szkoły imienia Stefana Batorego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batoriański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do panowania Stefana Batorego, pochodzący z tych czasów

#### Źródła:

Wiktionary

# Batorów

osiedle w Szczytnej

Batorów (niem. Friedrichsgrund) – osiedle w Szczytnej, położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Szczytna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batorowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Batorówka

1. czapka bez daszka, obszyta barankiem, używana do stroju ludowego; magierka;
2. szabla zdobiona wizerunkami Stefana Batorego

- batorówka – szabla

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batorowo

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Batorowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
- Batorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne
- Batorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Lipka
  - Batorowo – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batorski

przymiotnik od: Batorz

#### Źródła:

SJP.pl

# Batory

nazwisko

## Osoby

- Batory (dynastia)
- Andrzej Batory
- Aleksander Batory
- Baltazar Batory
- Elżbieta Batory
- Gabriel Batory
- Jan Batory
- Józef Batory
- Krzysztof Batory
- Stefan Batory – król Polski
- Stefan Batory (wojewoda siedmiogrodzki)
- Zygmunt Batory

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batorz

wieś w Polsce

Batorz – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Batorz. Leży nad Porem.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Batorz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 918 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batowice

Batowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Batowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Batowicami, dotyczący Batowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Batowski

nazwisko

- Batowski – polski herb szlachecki, hrabiowska odmiana herbu Zęby
- Aleksander Benedykt Batowski (1760–1841) – łowczy, stolnik
- Aleksander Konstanty Batowski (1799–1862) – historyk-publicysta i działacz polityczny
- Stanisław Batowski Kaczor (1866–1946) – malarz batalista
- Zygmunt Batowski (1876–1944) – historyk sztuki
- Henryk Batowski (1907–1999) – historyk slawista
- Natalia Batowska (1894–1961) – historyk sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batożek

zdrobnienie od: batog

Batiżok (ukr. Батіжок) – rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Bohu, uchodzi we wsi Czetwertyniwka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uderzanie kogoś batogiem, biczem, batem lub podobnym narzędziem

#### Źródła:

Wiktionary

# Batożyć

przestarzałe: bić, smagać batem

czasownik przechodni niedokonany (dk. wybatożyć)

(1.1) przest. bić, smagać przy użyciu batoga

(1.2) książk. atakować słowem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batożyca

wieloletnia, naziemnopączkowa roślina z rodziny okolnicowatych, występująca w Ameryce Środkowej i Południowej; łyczakowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Batrach

gatunek ryby z rodziny batrachowatych

Batrach (Halobatrachus didactylus) – gatunek ryby z rodziny batrachowatych (Batrachoididae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batrachologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o płazach;

Batrachologia (gr. bátrachos ‘żaba’, lógos ‘nauka’) – nauka zajmująca się badaniem płazów. Wraz z reptiliologią (nauką o gadach) tworzą herpetologię.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Batrachowate

o cechach batrachowatych (rodzina ryb)

Batrachowate, batrachowcowate (Batrachoididae) – rodzina ryb w rzędzie batrachokształtnych (Batrachoidiformes). Niektóre gatunki są jadowite, ich ukłucia są bardzo bolesne i wywołują objawy zatrucia, nie stanowią jednak zagrożenia dla życia człowieka. Batrachowate są lokalnie poławiane jako ryby konsumpcyjne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batrachowaty

o cechach batrachowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Batrachowce

podrząd ryb z rzędu okoniokształtnych; żaboryby

#### Źródła:

SJP.pl

# Batrachowiec

ryba z rzędu okoniokształtnych; żaboryba

#### Źródła:

SJP.pl

# Batszeba

Batszeba (zwana też Betsabe, hebr. בת שבע, zm. po 970 p.n.e.) – postać biblijna, jedna z żon Dawida, króla starożytnego Izraela. Według przekazu biblijnego jej pierwszym mężem był Uriasz Hetyta. Gdy zaszła w ciążę z Dawidem, doprowadził on do śmierci Uriasza, a następnie poślubił wdowę po nim. Z Dawidem Batszeba miała czterech synów – m.in. Salomona, przyszłego króla.

#### Źródła:

Wikipedia

# Battement

[czytaj: batMĄ] element tańca baletowego, ruch nogi polegający na jej wysuwaniu w dowolnym kierunku i późniejszym dosuwaniu

Terminologia tańca klasycznego służy do opisu kombinacji kroków, pozycji, póz, ruchów ciała oraz wielu innych elementów z których składa się technika baletu klasycznego.

Znaczna część terminologii baletowej pochodzi z języka francuskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Battista

włoskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Battle-Dress

[czytaj: betldres] bateldres, battledress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Battledress

[czytaj: betldres] bateldres, battle-dress;
1. wojskowy mundur polowy;
2. potocznie: krótka kurtka, rodzaj wiatrówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Batuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. ręcznik kąpielowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Batumi

stolica Adżarii (autonomicznej republiki w Gruzji)

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego;

Batumi (gruz. ბათუმი) – miasto w południowo-zachodniej Gruzji, na wybrzeżu Morza Czarnego, stolica autonomicznej republiki Adżarii. Położone jest w pobliżu granicy z Turcją. Drugie co do wielkości miasto kraju (po Tbilisi). Batumi jest siedzibą Gruzińskiego Sądu Konstytucyjnego. W 2023 Batumi liczyło 179,1 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batumski

przymiotnik od: Batumi

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Batumi (miastem w Gruzji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batut

przyrząd gimnastyczny w postaci sprężystej siatki, umożliwiającej skoki połączone z obrotami

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batuta

pałeczka używana przez dyrygenta do kierowania grą orkiestry, chóru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pałeczka dyrygenta służąca do wyznaczania taktu;

Batuta (z włoskiego „uderzenie”, „takt”) – cienka, wydłużona pałeczka używana przez dyrygenta w celu precyzyjniejszego, wyraźniejszego i sugestywniejszego wyrażania tempa, metrum i dynamiki utworu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baty

1. kara wykonywana za pomocą bata
2. potocznie o dotkliwej porażce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kara cielesna wykonywana za pomocą bata

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batybental

dno wód rozpościerające się na dużej głębokości

#### Źródła:

SJP.pl

# Batybiont

zwierzę żyjące wyłącznie w głębinowej i otchłannej strefie mórz, przystosowane do wysokiego ciśnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Batycki

nazwisko

Batycki (marka stylizowana na BATYCKI) – polska firma z siedzibą w Gdańsku, produkująca galanterię skórzaną i biżuterię. Firma powstała w 1948 roku w Gdyni, jej założycielem jest pochodzący z przedwojennego polskiego Lwowa Tadeusz Batycki. Od 1997 roku głównym projektantem kolekcji galanterii skórzanej i biżuterii domu mody Batycki jest Bożena Batycka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batyfotometr

przyrząd do pomiaru natężenia oświetlenia w wodzie na dużych głębokościach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batygraficzny

krzywa batygraficzna - wykres stosunków głębokościowych wód (jezior, mórz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Batymetr

przyrząd do pomiaru głębokości zanurzenia i do pobierania próbek wody z różnych głębokości zbiornika wodnego; batometr

Batometr, batymetr (gr. βαθύς "głęboki" i μέτρον "miara") – przyrząd pomiaru głębokości zanurzenia oraz pobierania do analiz próbek wody w studniach i otworach wiertniczych. Różne rodzaje batometrów, służące przede wszystkim do pobierania wody z określonej głębokości w celu jej analizy biologicznej lub chemicznej, to m.in. czerpacz Patalasa, aparat Ruttnera, butelka Nansena.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batymetria

badanie laboratoryjne próbek wody, pobranych na różnych głębokościach za pomocą batymetru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział hydrometrii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych;

Batymetria (gr. βαθύς "głęboki" i μέτρον "miara") – dział hydrologii zajmujący się pomiarami głębokości cieków i zbiorników wodnych.

Do wykonywania pomiarów stosuje się różnego rodzaju urządzenia pomiarowe, sondy: ciśnieniowe, akustyczne i inne. Wyniki pomiarów przedstawia się zazwyczaj na mapach batymetrycznych w postaci izobat–izolinii łączących punkty o tej samej głębokości lub w formie przekrojów poprzecznych lub podłużnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batymetryczny

przymiotnik od: batymetria

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z batymetrią, dotyczący batymetrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batypelagial

obszar głębinowy otwartych wód morskich leżący poniżej zasięgu światła słonecznego

Batial (gr. bathýs 'głęboki'), strefa batialna (hemipelagiczna) – podwodna strefa zbiorników wodnych obejmująca zbocza lądu do górnej granicy strefy abysalnej. Dotyczy głównie mórz i oceanów, a także głębokich jezior (Bajkał, Niasa, Tanganika).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batypelagiczny

przymiotnik od: batypelagial

#### Źródła:

SJP.pl

# Batyścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od batyst

#### Źródła:

Wiktionary

# Batysfera

stalowa kulista kabina obserwacyjna do badania głębin morskich, opuszczana ze staku na stalowej linie

Batysfera – stalowa, kulista kapsuła służąca do podwodnych obserwacji, opuszczana na linie ze statku, pozbawiona własnego napędu – pierwsze urządzenie do badania głębin morskich, zastąpione przez wyposażony we własny napęd batyskaf.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Batyskaf

podwodny statek do badania głębin morskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) statek podwodny do badań na dużych głębokościach;

Batyskaf (gr. βάθος, bathos – głębokość i σκάφος, skaphos – statek) – statek podwodny z własnym napędem przeznaczony do badań głębinowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batyskafowy

przymiotnik

(1.1) związany z batyskafem, dotyczący batyskafów

#### Źródła:

Wiktionary

# Batyst

cienka, przezroczysta tkanina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. cienka, prawie przezroczysta tkanina lniana, bawełniana lub jedwabna, o splocie płóciennym

Batyst (fr. batiste) – tkanina o delikatnej fakturze, bardzo cienka i przezroczysta. Wykonana zazwyczaj z przędzy bawełnianej, jedwabnej lub lnianej, tkana splotem płóciennym. Zazwyczaj bielona, niekiedy drukowana.

Wykorzystywana jako materiał na bieliznę, lekkie ubiory kobiece i ich dodatki, oraz do dekoracji wnętrz (np. na zasłony).

Od XIII wieku produkowany we Francji, później we Włoszech, Flandrii i Niemczech. W Polsce produkowany od XVIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Batystacja

stacjonarny batyskaf, podwodna kabina służąca nurkom jako punkt zaopatrzenia, kontaktu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Batystat

kabina w kształcie pionowego cylindra, służąca do obserwacji pod wodą oraz do kierowania pracami podwodnymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Batystowy

związany z batystem

przymiotnik

(1.1) związany z batystem, dotyczący batystu

(1.2) wykonany z batystu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Batytermometr

termometr głębokościowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Batyżowiecki

przymiotnik od: Dolina Batyżowiecka, Batyżowiecki Staw, Batyżowiecki Szczyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Batłąch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara więzienna butelka

#### Źródła:

Wiktionary

# Baublis

Baublis – około 1000-letni dąb wspomniany przez Adama Mickiewicza w Panu Tadeuszu, w którego pniu poeta, filolog i historyk Dionizy Paszkiewicz (lit. Dionizas Poška) założył muzeum. Dąb ten rósł w Bordziach na Żmudzi. Został ścięty w 1812 roku.

Nazwę Baublis nadawano na Żmudzi starym dębom otaczanym czcią religijną. Wierzono, że w określone dni wydobywał się z nich głos przepowiadający przyszłość.

#### Źródła:

Wikipedia

# Baud

jednostka pomiarowa szybkości nadawania jednostkowych impulsów telegraficznych; bod

- Bod (ang. Baud) – w telekomunikacji i informatyce jednostka szybkości transmisji danych.
- Baud – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Morbihan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bauda

jednostka pomiarowa szybkości nadawania jednostkowych impulsów telegraficznych; bod

Bauda (niem. Baude) – rzeka w województwie warmińsko-mazurskim.

Bauda płynie przez Równinę Warmińską i uchodzi do Zalewu Wiślanego w okolicach Fromborka. Nad Baudą leżą Młynary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baudelaire

[czytaj: bodLER] nazwisko, m.in. Charles Pierre Baudelaire (1821-1867) - poeta francuski

- Charles Baudelaire (ur. 1821, zm. 1867) – francuski poeta i krytyk, parnasista zaliczany do grona tzw. poetów przeklętych

Postacie fikcyjne

- Klaus Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń
- Słoneczko Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń
- Wioletka Baudelaire – fikcyjna postać z serii książek Seria Niefortunnych Zdarzeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bauer

potocznie: bogaty chłop, zwłaszcza w Niemczech, zatrudniający robotników; baor (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. bogaty chłop, zazwyczaj pochodzenia niemieckiego

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. gospodarz

Osoby noszące nazwisko Bauer:

- Alain Bauer (ur. 1962) – francuski prawnik
- Andreas Bauer (ur. 1964) – niemiecki skoczek narciarski
- Andreas Friedrich Bauer (1783–1860) – niemiecki inżynier
- Andrzej Bauer (1866–1900) – francuski franciszkanin, męczennik, święty katolicki
- Bruno Bauer (1809–1882) – niemiecki filozof
- Christian Bauer (ur. 1977) – francuski szachista
- Christina Bauer (ur. 1988) – francuska siatkarka
- Clemens Bauer (1899–1984) – niemiecki historyk ekonomii
- Edgar Bauer (1820–1886) – niemiecki filozof
- Edit Bauer (ur. 1946) – słowacka ekonomistka, polityk
- Erich Bauer (1900–1980) – zbrodniarz hitlerowski
- Ernst Bauer (ur. 1928) – amerykański fizyk
- Ferdinand Bauer (1760–1826) – austriacki grafik
- František Saleský Bauer (1841–1915) – czeski kardynał, arcybiskup Ołomuńca
- Gustav Bauer (1870–1944) – polityk niemiecki, kanclerz Republiki Weimarskiej w 1920 r.
- Gustav Bauer (1884-?) – amerykański zapaśnik
- Hans Bauer (1927–1997) – niemiecki piłkarz
- Harold Bauer (1873–1951) – amerykański pianista
- Jan Bauer (1904–1940) – polski nauczyciel, działacz społeczny
- Johann Bauer (XVII w.) – śląski rzeźbiarz
- John Bauer (1882–1918) – szwedzki ilustrator
- José Carlos Bauer (1925–2007) – brazylijski piłkarz
- Klemen Bauer (ur. 1986) – słoweński biathlonista
- Ludwik Bauer (1851–1927) – polski działacz społeczny
- Lukáš Bauer (ur. 1977) – czeski biegacz narciarski
- Marion Bauer (1887–1955) – amerykańska kompozytorka
- Otto Bauer (1881–1938) – austriacki filozof i polityk
- Rudolf Bauer (1879–1932) – węgierski lekkoatleta
- Rudolf Bauer (ur. 1957) – słowacki polityk
- Steve Bauer (ur. 1959) – kanadyjski kolarz
- Viola Bauer (ur. 1976) – niemiecka biegaczka narciarska
- Wilhelm Bauer (1822–1857) – niemiecki inżynier
- Wojciech Bauer (ur. 1954) – polski pisarz
- Wolfgang Bauer (1941–2005) – austriacki pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bauerski

dotyczący bauera

#### Źródła:

SJP.pl

# Bauhaus

Das Staatliche Bauhaus Weimar, Hochschule für Gestaltung - niemiecka wyższa szkoła artystyczna, powstała w 1919 r., kształcąca w kierunku nowoczesnej, funkcjonalnej architektury, plastyki oraz projektowania przemysłowego

Bauhaus – uczelnia artystyczno-rzemieślnicza powstała w Weimarze z połączenia Akademii Sztuk Pięknych i Szkoły Rzemiosł Artystycznych w 1919 r., później od 1925 r. działająca w Dessau (dziś Dessau-Roßlau) i w latach 1932–1933 w Berlinie. Została utworzona przez Waltera Gropiusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bauhinia

rodzaj tropikalnych roślin z rodziny brezylkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baum

nazwisko

Szwajcaria:

- Baum bi Günschbrg – szwajcarska nazwa gminy Balm bei Günsberg

Osoby:

- Antoni Baum – polski notariusz
- Henning Baum – niemiecki aktor
- Hermann Baum – niemiecki anatom
- Józef Baum – polski polityk
- L. Frank Baum – amerykański pisarz
- Otto Baum – niemiecki oficer
- Patrick Baum – niemiecki tenisista
- Robert Baum – niemiecki publicysta
- Ruth Baum – polka pisarka
- Samuel Baum – polski architekt
- Szczepan Baum – polski architekt
- Vicki Baum – austriacka pisarka
- Wilhelm Baum – niemiecki lekarz
- William Wakefield Baum – amerykański arcybiskup

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baumajster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mistrz budowlany

#### Źródła:

Wiktionary

# Bauman

nazwisko

- Adam Bauman – polski lektor, aktor teatralny, filmowy i dubbingowy
- Ernest Bauman – polski inżynier, podoficer Pułku Jazdy Poznańskiej, powstaniec listopadowy
- Janina Bauman – polska pisarka
- Nikołaj Ernestowicz Bauman – rosyjski rewolucjonista
- Zygmunt Bauman – polski socjolog, filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baumarket

rodzaj marketu z artykułami dla domu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wielkopowierzchniowy sklep z artykułami budowlanymi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Baumgart

nazwisko

Baumgart:

- Baumgart (lub Baumgarten) – polski herb szlachecki
- Anna Baumgart – polska artystka wizualna, przedstawicielka sztuki krytycznej i sztuki feministycznej
- Iga Baumgart – polska lekkoatletka
- Jan Alojzy Baumgart – polski bibliotekarz i bibliotekoznawca
- Piotr Baumgart-Turkowiak – polski działacz polityczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baumkuch

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuchen, bankuch, sękacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Baumkuchen

rodzaj słodkiego ciasta pieczonego w kształcie sękatego pnia drzewa; baumkuch, bankuch, sękacz

Baumkuchen – pochodzący z Niemiec wyrób cukierniczy składający się z układanego warstwami ciasta piaskowego pieczonego na otwartym ogniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bauns

bounce;
1. imprezowa muzyka taneczna o żywym brzmieniu;
2. potocznie: impreza, zwłaszcza alkoholowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. muz. taneczny podgatunek hip-hopu, bounce;

(1.2) slang. imprezowa muzyka taneczna (nie tylko hip-hopowa)

(1.3) slang. tańczenie na imprezie (nie tylko hip-hopowej)

Bounce – podgatunek hip-hopu, powstał na południu Stanów Zjednoczonych na początku lat 90. XX w.

Strukturą bounce zbliżony jest do pierwszych nagrań hip-hopowych z lat 70. XX w., utożsamianych z osobą DJ-a Kool Herca, amerykańskiego emigranta z Karaibów. Muzyk wypracował prostą formę hip-hopu, w którym beat stanowił tło dla MC, którego rap, czy też skandowanie miało na celu zachęcić publiczność do tańca. Słowa oparte na zasadzie "call and response", często zawierały odniesienia geograficzne, sposób mogący budzić skojarzenia w Polsce ze skandowaniem nazw miejscowości w trakcie zabawy. Bounce rozprzestrzeniał się w niewielkich klubach i salach koncertowych na uboczu przemysłu muzycznego przy wsparciu lokalnych społeczności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baunsować

potocznie: bawić się, tańczyć podczas imprezy; imprezować

czasownik niedokonany

(1.1) slang. tańczyć na imprezie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bauplac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bałplac.

#### Źródła:

Wiktionary

# Baur

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bautzen

[czytaj: bałcen] miasto w Niemczech; spolonizowana forma: Budziszyn

- Bautzen (pol. Budziszyn) – miasto powiatowe w Niemczech w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Budziszyn
- Bautzen – powiat w niemieckim kraju związkowym Saksonia
- Bautzen – stacja kolejowa w Budziszynie, w kraju związkowym Saksonia, w Niemczech
- (11580) Bautzen – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bav

[czytaj: baf] skrót od: Bibliotheca Apostolica Vaticana - Watykańska Biblioteka Apostolska

#### Źródła:

SJP.pl

# Bavette

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski makaron w kształcie długich, płaskich pasków, podobny do tagliatelle, ale o wypukłym przekroju;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. stek wycinany z najlepszej części łaty wołowej

Bavette – rodzaj włoskiego makaronu, podobnego do wąskiego tagliatelle (długie płaskie wstążki), jednak zazwyczaj o przekroju wypukłym. Przyrządzany z pszenicy durum i wody. Wywodzi się z Ligurii, zwłaszcza z Genui. Występuje przede wszystkim z sosami (np. pesto, sosy rybne) jako danie główne (pastasciutta). Bywa także dodatkiem do rosołu, rzadziej do owoców morza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bawar

piwo bawarskie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Warszawa. piwo bawarskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawarczyk

mieszkaniec Bawarii; Bawar (przestarzale)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bawarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawaria

kraj związkowy w Niemczech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kraj związkowy w południowej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Monachium;

Bawaria, Wolny Kraj Bawaria, Wolne Państwo Bawaria (niem. Bayern, Freistaat Bayern) – największy pod względem powierzchni kraj związkowy Niemiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bawarka

herbata z dodatkiem mleka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bawarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bawarski

→ Bawaria

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Bawarii, związany z Bawarią

(1.2) kulin. wykonany według receptury typowej dla kuchni bawarskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. etnolekt bawarski (1.1)

Patrz:Bawaria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawarskość

→ bawarski

Patrz:bawarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Baweański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Baweanem, dotyczący Baweanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bawenit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów;

Bawenit – minerał z grupy krzemianów. Powstaje w druzach pegmatytów granitoidowych, a także utworach hydrotermalnych i skarnach. Jest źródłem berylu. Nazwa tego minerału pochodzi od miejscowości Baveno.

Minerałami towarzyszącymi są: albit, fenakit, helwin, klinochlor, klinozoisyt, ortoklaz, stilbit i tytanit.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bawet

1. górna część fartucha;
2. w dawnych strojach: spiczaste przedłużenie stanika

Bawet, bawecik (fr. bavette – śliniak) – część wierzchniej sukni damskiej w XVIII wieku, głównie używana w sukni à la francaise. Trójkątny płat tkaniny, rodzaj chusteczki zdobiony haftami, taśmami, pikowaniami, bądź charakterystycznymi kokardami echelle. Przypinany z przodu i zasłaniający gorset, ostro zakończony na dole.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bawełna

1. krzew, drzewo lub roślina zielna z rodziny ślazowatych, o torebkach wypełnionych licznymi nasionami, na ogół okrytymi długimi jednokomórkowymi włoskami, które stanowią zasadniczy surowiec włókienniczy; bawełnica;
2. włókno okrywające nasiona tej rośliny, służące do wyrobu przędzy;
3. przędza z włókna bawełnianego; też: tkanina z tej przędzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. krzew uprawiany w celach przemysłowych, dostarczający surowca do wyrobów włókienniczych;

(1.2) włók. włókno otrzymane z bawełny (1.1);

(1.3) włók. rodzaj materiału (tkaniny, dzianiny) otrzymanego z bawełny (1.1-2), używanego do produkcji ubrań i bielizny (domowej i osobistej)

- bawełna (Gossypium) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych
- bawełna – włókno
- Bawełna – powieść Wincentego Kosiakiewicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bawełniak

rodzaj gryzoni z rodziny chomikowatych

Bawełniak (Sigmodon) – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae). W polskiej literaturze zoologicznej nazwa „bawełniak” była używana dla oznaczenia gatunku Sigmodon hispidus. W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi temu przypisano oznaczenie bawełniak szczeciniasty, rezerwując nazwę „bawełniak” dla rodzaju Sigmodon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bawełniano-Ceratkowy

zrobiony z bawełny i ceratki (np. śliniak bawełniano-ceratkowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawełniano-Lniany

wykonany z bawełny i lnu, np. obrus bawełniano-lniany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawełnianopodobny

mający niektóre właściwości bawełny; przypominający bawełnę; bawełnopodobny

przymiotnik

(1.1) podobny do bawełny, przypominający bawełnę, mający właściwości bawełny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawełniany

zrobiony z bawełny, związany z bawełną i jej produkcją

przymiotnik

(1.1) wykonany z bawełny

(1.2) związany z bawełną jako surowcem

(1.3) odnoszący się do bawełny jako rośliny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawełniarski

→ bawełniarz

Patrz:bawełniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawełniarz

1. specjalista w dziedzinie przemysłu bawełnianego;
2. pracownik zatrudniony w przemyśle bawełnianym;
3. przestarzałe: właściciel fabryki wyrobów bawełnianych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawełniasty

przypominający bawełnę

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawełnica

1. krzew, drzewo lub roślina zielna z rodziny ślazowatych, o torebkach wypełnionych licznymi nasionami, na ogół okrytymi długimi jednokomórkowymi włoskami, które stanowią zasadniczy surowiec włókienniczy; bawełna;
2. choroba zawodowa osób pracujących w przemyśle włókienniczym;
3. mszyca, szkodnik drzew owocowych (głównie jabłoni);
4. dawniej: chustka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Gossypium|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny ślazowatych, dostarczających surowca włókienniczego (bawełny);

(1.2) daw. spódnica wełniana lub bawełniana

(1.3) daw. chustka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawełniczka

1. przestarzałe: robotnica w fabryce wyrobów bawełnianych;
2. zdrobnienie od: bawełnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawełniczy

dawniej: bawełniany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawełnopodobny

mający niektóre właściwości bawełny; przypominający bawełnę; bawełnianopodobny

przymiotnik

(1.1) podobny do bawełny, przypominający bawełnę, mający właściwości bawełny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawialnia

pokój, w którym przyjmuje się gości; salon

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. duży pokój przeznaczony do wspólnego przebywania w nim domowników oraz do przyjmowania gości, salon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawialny

przestarzale: pokój bawialny - izba bawialna, pokój, w którym przyjmuje się gości; salon

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawić

1. dostarczać komuś lub sobie rozrywki
2. przebywać gdzieś

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki

(1.2) wprawiać w wesoły humor

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) przest. przebywać gdzieś

czasownik zwrotny niedokonany bawić się

(3.1) spędzać czas na rozrywkach

(3.2) mieć uciechę, odczuwać radość z powodu komizmu jakiejś sytuacji

(3.3) zajmować się czymś zbytecznym, tracić czas na coś uważane przez innych za zbyteczne, niepotrzebne

(3.4) gw. więzienna kraść

(3.5) gw. więzienna onanizować się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawidamek

żartobliwie: mężczyzna lubiący zabawiać kobiety; flirciarz, bałamut, kobieciarz, podrywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. lub iron. mężczyzna lubiący kobiety i nadskakujący kobietom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawidamkostwo

rzadko: nadskakiwanie kobietom, zabawianie dam

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawidamski

→ bawidamek

Patrz:bawidamek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawidełko

zdrobnienie od: bawidło

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawidło

przestarzałe: przedmiot służący do zabawy; zabawka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. dziś gw-pl|Śląsk Cieszyński. przedmiot służący do zabawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bawić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bawiludek

potocznie: osoba zabawiająca ludzi; wesołek, trefniś, błazen

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawitko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zabawka

#### Źródła:

Wiktionary

# Bawolątko

cielę bawołu; bawolę

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawolę

cielę bawołu; bawolątko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawolec

duża antylopa żyjąca w Afryce, obecnie bardzo rzadko spotykana

Bawolec (Alcelaphus) – rodzaj dużych ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), afrykański kopytny opisany naukowo przez niemieckiego zoologa Pallasa w 1766. Różni autorzy wymieniają różne liczby gatunków, w obrębie których wyróżnia się 8 podgatunków. W kłębie osiąga 1 m wysokości, długość głowy i tułowia leży w przedziale 200–250 cm, masa zaś między 100 a 200 kg. Zwierzę ma szczególnie wydłużone czoło i dziwacznie ukształtowane rogi, krótką szyję i ostro zakończone uszy. Niezwykle długie kończyny zdobią czarne znaczenia. Futro jest krótkie, błyszczące, o barwie zależnej od podgatunku – od piaskowego brązu u bawolców zachodnich do czekoladowego brązu u bawolców etiopskich. Natomiast u wszystkich podgatunków obie płcie posiadają rogi, choć samice nieco smuklejsze. Rogi mogą dorastać 45–70 cm długości. Oprócz wydłużonej twarzy bawolce wyróżniają się spośród swych krewnych dużą klatką piersiową i ostro opadającym grzbietem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bawoli

przymiotnik od: bawół

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla bawołu; dotyczący, odnoszący się do bawołu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bawolica

samica bawołu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawolik

rodzaj ptaków z rodziny wikłaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bawolski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Baworów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego;

- Baworów – dawna nazwa miasta Baborów
- Baworów – wieś w obwodzie tarnopolskim
  - Baworów – dawna gmina

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baworowski

nazwisko, m.in. Wiktor Baworowski, hrabia (1826-94), poeta

Baworowski – polski herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bawół

ssak, podobny do krowy, o dużych krętych rogach, żyjący w stanie dzikim

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. duże azjatyckie i afrykańskie ssaki podobne do bydła;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. pot. o człowieku ociężałym

- bawoły – podrodzina ssaków parzystokopytne z rodziny wołowatych
- Bawół – rodzaj ssaków z podrodziny bawołów w obrębie rodziny wołowatych:
  - bawół afrykański
  - bawół domowy
  - arni azjatycki
  - bawół leśny
  - bawół mindorski

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Bawoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bovinae|Gray|ref=tak., podrodzina ssaków z rzędu parzystokopytnych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: bawół

Bawoły (Bovinae) – podrodzina ssaków z rodziny wołowatych (Bovidae)

Zamieszkuje głównie afrykańskie sawanny i azjatyckie stepy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Baxter

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Baxter – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Jasper
- Baxter – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Crow Wing
- Baxter – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Putnam

Gminy w USA:

- Baxter (ang. Baxter Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bayard

- Piotr du Terrail senior de Bayard – XVI-wieczny francuski dowódca wojskowy
- Hippolyte Bayard – francuski fotograf i pionier fotografii

Miejscowości w USA:

- Bayard – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Guthrie
- Bayard – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Morrill
- Bayard – miasto w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Grant
- Bayard – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Grant

#### Źródła:

Wikipedia

# Bayer

[czytaj: bajer] klub sportowy z Leverkusen

Bayer AG – niemieckie przedsiębiorstwo chemiczne i farmaceutyczne założone w 1863 roku przez Friedricha Bayera i Johanna Friedricha Weskotta. Początkowo siedzibą przedsiębiorstwa było Barmen (obecnie Wuppertal), a od 1912 jest to Leverkusen, położone na północ od Kolonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bayern

[czytaj: bajern] niemiecki klub piłkarski z Monachium

## Niemcy

- Bayern – nazwa kraju związkowego Bawaria w języku niemieckim

## Osoby

- Franz von Bayern – głowa rodu Wittelsbachów
- Luitpold Prinz von Bayern – niemiecki przedsiębiorca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bayerowski

należący do Bayera, związany z Bayerem, np. aspiryna bayerowska; bajerowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bayesowski

wnioskowanie bayesowskie (statystyka bayesowska) – metoda wnioskowania statystycznego, w której korzysta się z twierdzenia Bayesa do aktualizowania prawdopodobieństwa subiektywnego hipotez w oparciu o dotychczasowe prawdopodobieństwo oraz nowe dane, znajdująca zastosowanie m.in. w inżynierii, filozofii, medycynie, sporcie, prawie, badaniach naukowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bayreuth

[czytaj: bajrojt] miasto w Niemczech

Bayreuth – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Górna Frankonia, w regionie Oberfranken-Ost. Siedziba powiatu Bayreuth, chociaż miasto do niego nie należy. Znane na świecie ze względu na odbywające się tam rokrocznie festiwale wagnerowskie. Przez Bayreuth przepływa Czerwony Men. Zakłady przemysłu elektrotechnicznego, maszynowego, chemicznego, włókienniczego, skórzanego, porcelanowego, piwowarskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baza

podstawa czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. główny obiekt wojskowy, z którego prowadzone są działania

(1.2) podstawa, fundament, ogół elementów istotnych dla powstania i funkcjonowania lub zrozumienia

(1.3) główny składnik

(1.4) archit. podstawa kolumny;

(1.5) mat. maksymalny zbiór liniowo niezależnych wektorów w przestrzeni liniowej;

(1.6) mat. rodzina zbiorów otwartych w przestrzeni topologicznej, pozwalająca przez sumowanie otrzymać każdy inny zbiór otwarty;

(1.7) sport. rodzaj stołu do snookera;

(1.8) turyst. tymczasowe miejsce zamieszkania na wyprawie turystycznej

(1.9) sport. miejsce rozbicia namiotów na wyprawie wysokogórskiej

(1.10) sport. każdy z czterech narożników wewnętrznego pola do gry w baseball

(1.11) kosmet. preparat nakładany pod właściwy kosmetyk

(1.12) siedziba przedsiębiorstwa, z której wyjeżdża sprzęt

Baza (łac. basis z gr. „krok, podstawa” od βάνειν bainein, iść – por. łac. venire; również z późnołac. bassus „gruby, krótki, niski”) – pojęcie oznaczające pierwotnie przede wszystkim punkt wyjścia, miejsce początkowe, zaplecze; dziś oznacza przede wszystkim podstawę, podłoże, podwalinę, stąd także główny składnik, tworzywo, a przez to zasadniczą (zwykle dolną) część.

- baza – część kolumny i innych, podobnych konstrukcji architektonicznych
- baza – część tranzystora
- baza – formacja analizy technicznej
- baza wojskowa – punkt zaopatrzenia i stacjonowania wojsk, w tym:
  - lądowe: materiałowo-techniczna, remontowa, ładowania akumulatorów, przeładunkowa
  - powietrzne: lotnicza, lotniczo-techniczna, rakietowa
  - wodne: morska, brzegowa, manewrowa, pływająca

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazalia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego, nad rzeką Słucz;

Bazalia (ukr. Базалія) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie teofipolskim obwodu chmielnickiego. Położone nad rzeką Słucz.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazalny

1. związany z dolną, przytwierdzoną do podłoża częścią ciała rośliny lub zwierzęcia;
2. w systematyce: klad bazalny - najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu

Klad bazalny – w filogenetyce jest to najwcześniejsza gałąź ewolucyjna większego kladu, stanowiąca grupę zewnętrzną pozostałych przedstawicieli kladu.

Obecnie w kladystyce preferuje się stosowanie określenia „bazalny” zamiast „prymitywny”, które niesłusznie sugeruje niższość i prostotę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazalt

magmowa skała wylewna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. magmowa skała wylewna, o przeważnie czarnej barwie;

Bazalt (z gr. βάσανος „kamień probierczy” lub βασικός „podstawowy, zasadniczy” od βάσις „podstawa”) – zasadowa, lita skała wulkaniczna o strukturze bardzo drobnoziarnistej (skrytokrystaliczna), afanitowej lub porfirowej oraz o barwie czarnej, szarej, zielonej lub ciemnoniebieskawej. W drobnoziarnistej masie skalnej często widoczne są małe kryształy lub większe skupienia oliwinu (bomby oliwinowe). Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF bazalt zajmuje wraz z andezytem pola 9*, 10*, 9, 10, 9' i 10'. Głębinowym odpowiednikiem bazaltu jest gabro (kwarcowe monzogabro, kwarcowe gabro, monzogabro, gabro, foidonośne monzogabro i foidonośne gabro).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazaltowy

przymiotnik od: bazalt

przymiotnik

(1.1) dotyczący bazaltu, wykonany z bazaltu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazaltołom

kamieniołom, w którym wydobywany jest bazalt, odkrywkowa kopalnia bazaltu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazan

nazwisko

Navantia (dawniej Bazán lub IZAR) – hiszpańska firma stoczniowa, która oferuje swoje usługi dla sektora wojskowego i cywilnego. Jest to 5. co do wielkości firma stoczniowa w Europie a 9. na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bażanci

→ bażant; bażantowy

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla bażanta; dotyczący, odnoszący się do bażanta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bażanciak

gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Otidiphaps nobilis|Gould|ref=tak., średniej wielkości ptak z rodziny gołębiowatych, endemit Nowej Gwinei i okolicznych wysp;

Bażanciak (Otidiphaps nobilis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae), należący do monotypowego rodzaju Otidiphaps. Osiadły. Takson endemiczny dla Nowej Gwinei i okolicznych wysp. Globalnie nie jest zagrożony, ale jeden z jego czterech podgatunków jest narażony na wyginięcie, a drugi krytycznie zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bażanciarnia

zakład zajmujący się hodowlą bażantów; bażantarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

Bażantarnia – ogrodzony teren, na którym hodowano bażanty. Wewnątrz, wśród drzew i krzewów, były zabudowania mieszkalne bażantarnika i ogrzewane w zimie pomieszczenia dla bażantów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bażancik

zdrobnienie od: bażant

#### Źródła:

SJP.pl

# Bażancina

mięso bażancie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazanit

wylewna skała magmowa

Bazanit – wylewna skała magmowa, oliwinowa odmiana tefrytu. Składa się głównie z plagioklazu, nefelinu lub leucytu, piroksenu i oliwinu oraz akcesoryczne tlenki żelaza i tytanu jak ilmenit, magnetyt, ulvöspinel.

Z wyglądu bardzo podobny do bazaltu. W badaniach polowych obie skały są nie do odróżnienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bażanowice

Bażanowice (cz. Bažanovice, niem. Bazanowitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Goleszów. Powierzchnia sołectwa wynosi 381 ha, a liczba ludności 1161, co daje gęstość zaludnienia równą 304,7 os./km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Bażant

ptak łowny z rodziny kurowatych, żyjący w stanie dzikim lub hodowany ze względu na smaczne mięso i jako ozdobny ptak ogrodowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. łow. nazwa systematyczna|Phasianus colchicus|ref=tak., gatunek ptaka żyjącego na polach;

(1.2) spoż. mięso bażanta (1.1)

(1.3) kulin. potrawa z bażanta (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. gwara. więz. mężczyzna porządnie ubrany

(2.2) wojsk. pot. w PRL: odbywający obowiązkową służbę wojskową (z tytułem podchorążego) absolwent szkoły wyższej

Bażant (zwyczajny) (Phasianus colchicus) – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych (Phasianidae). W stanie dzikim występuje w umiarkowanych obszarach Azji i na zachód po skrajnie południowo-wschodnią Europę w 30 podgatunkach. Introdukowany do wielu regionów na świecie, w tym do Europy Środkowej, do której sprowadzono go z Chin w średniowieczu. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bażantarnia

zakład zajmujący się hodowlą bażantów; bażanciarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. ogrodzony teren, na którym hoduje się bażanty;

Bażantarnia – ogrodzony teren, na którym hodowano bażanty. Wewnątrz, wśród drzew i krzewów, były zabudowania mieszkalne bażantarnika i ogrzewane w zimie pomieszczenia dla bażantów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bażantnik

hodowca bażantów

#### Źródła:

SJP.pl

# Bażantowate

rodzina ptaków z rzędu grzebiących; kurowate, kurakowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phasianidae|Horsfield|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu grzebiących;

Kurowate, bażantowate (Phasianidae) – rodzina ptaków z rzędu grzebiących (Galliformes). Obejmuje gatunki grzebiące, zamieszkujące Eurazję, Afrykę, Australazję i Amerykę Północną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bażantowaty

o cechach bażantowatych (rodzina ptaków)

przymiotnik

(1.1) ornit. o cechach ptaków z rodziny bażantowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bażantowy

→ bażant; bażanci

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazar

1. plac (rzadziej pomieszczenie) ze straganami, budkami będący miejscem sprzedaży towarów różnego rodzaju; rynek, targ, targowisko;
2. przestarzałe: wystawa powiązana ze sprzedażą; kiermasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. teren, na którym można handlować; plac ze straganami

(1.2) stpol. tabor

Targowisko, inaczej: targ, bazar (pers. bāzār) – wydzielony teren przeznaczony do handlu, zazwyczaj na otwartej powierzchni (plac targowy).

Targowiska mogą mieć charakter spontaniczny lub zorganizowany. W tym drugim przypadku teren przeznaczony do handlu może mieć wyznaczone płatne stanowiska dla osób oferujących swoje towary. Targowiska umożliwiają swobodny, bezpośredni kontakt handlowca z klientem i bezpośrednie negocjowanie ceny. W pewnym sensie rozwinięciem idei targowiska są giełdy, które od targowisk różnią się w zasadzie tylko bardziej sformalizowanym stylem negocjowania cen.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazarek

1. zdrobnienie od: bazar;
2. środowiskowo: zakodowane komunikaty o polityce zamieszczane w dniu wyborów w mediach społecznościowych w celu ominięcia ciszy wyborczej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: bazar

Bazarek – część wsi Dutrów w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Telatyn.

W latach 1975–1998 Bazarek administracyjnie należał do województwa zamojskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazariada

impreza o charakterze handlowo-rozrywkowym, rodzaj kiermaszu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazarkowy

→ bazarek

Patrz:bazarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazarowicz

osoba handlująca na bazarze

Bazarowicz – polski herb szlachecki używany przez rodzinę pochodzenia tatarskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazarowiczka

→ bazarowicz

Patrz:bazarowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazarowy

przymiotnik od: bazar

przymiotnik

(1.1) związany z bazarem, właściwy bazarowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazela

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. partacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Bazgrać

pisać niestarannie, niewyraźnie; nieudolnie rysować, malować, bazgrolić

czasownik przechodni niedokonany (dk. nabazgrać)

(1.1) pot. pisać niestarannie i niewyraźnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazgracz

potocznie: osoba bazgrząca, malująca albo pisząca niechlujnie lub nieudolnie; bazgrała

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazgranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bazgrać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bazgranina

potocznie: bazgroły, bazgroty;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo lub rysunek;
2. małowartościowy utwór literacki lub marny obraz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niestaranne lub bezsensowne pisanie lub rysowanie

(1.2) efekt bazgraniny (1.1); niestaranne lub bezsensowne pismo lub rysunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazgrała

(r. żeński) potocznie o kobiecie piszącej jak kura pazurem lub malującej, pisującej nieudolnie; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazgrolić

pisać niestarannie, niewyraźnie; nieudolnie rysować, malować, bazgrać

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazgrota

bazgranina;
1. nieczytelne pismo; gryzmoły, bazgroły;
2. małowartościowy utwór literacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazgroty

potocznie: bazgranina;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo; bazgroły;
2. małowartościowy utwór literacki lub dzieło plastyczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazgroł

potocznie: nieczytelnie napisany wyraz lub nieudolny rysunek; gryzmoł, gryzmoła

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. coś napisanego lub narysowanego brzydko, niestarannie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazgroły

bazgranina;
1. nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo;
2. nieudolny rysunek; gryzmoł, gryzmoła, bazgroł

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) nieudolnie wykonany rysunek

(1.2) nieczytelne lub niechlujne pismo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazia

kwiatostan roślin z rodziny kotkowych; także potocznie, częściej w lm: gałązka z tym kwiatostanem; kotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. kwiatostan niektórych roślin drzewiastych w kształcie wiotkiego kłosa

(1.2) pot. gałązka wierzby obsypana baziami (1.1)

Kotka, bazia (łac. amentum, ang. catkin) – odmiana kłosa lub grona, typ kwiatostanu, w którym pojedyncze kwiaty osadzone są na osi pędu bez szypułek lub z krótkimi szypułkami. Od kłosa i grona różni się tym, że po spełnieniu swojej roli odpada w całości. Kotki mają przeważnie wiotką, zwieszająca się oś główną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Baziak

nazwisko

- Eugeniusz Baziak (1890–1962) – arcybiskup
- Jolanta Baziak (1956) – poetka polska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Baziowaty

jadłoszyn baziowaty - drzewo z rodziny czułkowatych charakteryzujące się gęstą koroną oraz drobnymi kwiatami

#### Źródła:

SJP.pl

# Baźka

mała bazia

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazodanowiec

osoba obsługująca bazy danych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazodanowy

związany z bazą danych

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z bazą danych, dotyczący bazy danych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazofil

rodzaj białego ciałka krwi, odpowiedzialnego za powstawanie alergii; granulocyt zasadochłonny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. organizm zasadolubny

(1.2) biol. morfotyczne składniki krwi z grupy leukocytów, których cytoplazma zawiera ziarnistości barwiące się barwnikami zasadowymi na kolor niebieski;

Bazofile, granulocyty zasadochłonne – morfotyczne składniki krwi z grupy leukocytów (białych krwinek), których cytoplazma zawiera ziarnistości barwiące się barwnikami zasadowymi na kolor niebieski. Komórki te mają około 10 μm średnicy, kulisty kształt oraz wydłużone jądro z dwoma lub więcej przewężeniami (jądro segmentowane). Swoją fizjologią przypominają komórki tuczne (mastocyty). Stanowią do 1% wszystkich leukocytów oraz około 2% wszystkich granulocytów. Podwyższoną liczbę bazofili we krwi nazywa się bazofilią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazofilia

obecność we krwi nadmiernej liczby granulocytów zasadochłonnych, będąca jednym z objawów białaczki

Bazofilia – zwiększenie liczby bazofilów w rozmazie krwi powyżej 300/μl.

Do bazofilii może dochodzić w następujących chorobach:

- obrzęk śluzowaty w przebiegu niedoczynności tarczycy
- choroby przebiegające z dużym stężeniem lipidów:
  - zespół nerczycowy
  - cukrzyca

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Bazooka

[czytaj: bazuka] typ pancerzownicy strzelającej pociskami rakietowymi, używany przez piechotę amerykańską podczas II wojny światowej; bazuka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. amerykańska ręczna wyrzutnia niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych;

(1.2) pot. wojsk. granatnik przeciwpancerny

Bazooka – potoczna nazwa amerykańskiej ręcznej wyrzutni niekierowanych przeciwpancernych pocisków rakietowych z głowicą kumulacyjną. Granatnik przeciwpancerny stosowany przez wojska amerykańskie i na uzbrojeniu armii amerykańskiej do lat sześćdziesiątych XX wieku.

Słowo bazooka pochodzi od prymitywnego instrumentu ludowego o tej samej nazwie, prostej wersji puzonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazować

1. przyjmować coś za postawę, opierać się na czymś;
2. środowiskowo: mieć gdzieś bazę; stacjonować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) opierać się na czymś, mieć coś za podstawę

(1.2) wojsk. mieć gdzieś bazę, stacjonować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bazować.

Bazowanie – korzystanie przez związki operacyjne z systemu bez zaopatrywania oraz urządzeń tyłowych przeznaczonych do materiałowego, technicznego i medycznego zabezpieczenia działań bojowych wojsk lub operacji bojowej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazowy

związany z bazą

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do bazy (podstawy), związany z bazą (podstawą)

(1.2) odnoszący się do bazy (ośrodka), związany z bazą (ośrodkiem)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bażoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mokradła, szuwary

#### Źródła:

Wiktionary

# Bazuka

typ pancerzownicy strzelającej pociskami rakietowymi, używany przez piechotę amerykańską podczas II wojny światowej; bazooka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazuna

kaszubski instrument muzyczny podobny do ligawki i trombity

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. etn. instrument muzyczny o kształcie długiej trąby; podobny do ligawki i trombity; występuje na Kaszubach

- bazuna – polski instrument ludowy, podobny do ligawki
- Bazuna – przegląd piosenki studenckiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazunia

zdrobniale: baza

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazydiospor

komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się grzybów z klasy podstawczaków; zarodnik podstawkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazydiospora

komórka o pojedynczym zestawie chromosomów służąca do bezpłciowego rozmnażania się niektórych grzybów; zarodnik podstawkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków;

Bazydiospora, zarodnik podstawkowy (łac. basidiospora) – rodzaj zarodnika wytwarzany przez grzyby z gromady podstawczaków (Basidiomycota). Powstaje w wyniku mejozy, należy więc do grupy mejospor.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazydium

Podstawka, także bazydium (łac. basidium, l.mn. basidia) – końcowa komórka strzępek w hymenium u grzybów zaliczanych do typu podstawczaków. Jest najważniejszym elementem hymenium, na niej bowiem wytwarzane są zarodniki zwane bazydiosporami.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bazyl

1. imię męskie;
2. nazwisko

Bazyli – imię męskie pochodzenia późnogreckiego. Pochodzi ono od przymiotnika „królewski, cesarski” (basíleios, od II wieku wymawiane basílios), od rzeczownika basileus – „król, wódz, cesarz”. Jego formą oboczną jest Bazyliusz, a żeńskim odpowiednikiem – Bazyla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazylea

Bazyleja;
1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. urb. miasto w Szwajcarii;

(1.2) hist. geogr. adm. dawny kanton w północno-zachodniej Szwajcarii;

Bazylea (niem. Basel, fr. Bâle, wł. /retorom. Basilea, łac. Basilia) – miasto i gmina w Szwajcarii u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen kanton Bazylea-Miasto, którego jest siedzibą administracyjną. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym, oraz Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym (Münsterhügel) na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüningen.Właściwym centrum miasta jest starówka (Altstadt) w Wielkiej Bazylei wokół Rynku (Marktplatz) i ratusza z XIV w., która ze swoimi wąskimi uliczkami i zaułkami jest miejscem częstych przechadzek. Stare miasto w Wielkiej i Małej Bazylei oraz Most Środkowy (Mittlere Brücke), który łączy obie części starego miasta, są wolne od ruchu samochodowego. Zwiedzający dojeżdżają do centrum najczęściej tramwajem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazylea-Miasto

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kanton szwajcarski powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Bazylea-Miasto (niem. Basel-Stadt) – najmniejszy pod względem powierzchni kanton w Szwajcarii, jeden z 26. Leży w północno-zachodniej części kraju, w dolinie Renu przy granicy z Niemcami i Francją. Siedzibą kantonu jest miasto Bazylea (Basel). Kanton ten jest dawnym półkantonem, co oznacza, że do Rady Stanu deleguje tylko jednego przedstawiciela. Kanton powstał w 1833 roku z podziału kantonu Bazylea, który przystąpił do Konfederacji Szwajcarskiej w 1501 roku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazylea-Okręg

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kanton szwajcarski, powstały z podziału dawnego kantonu Bazylea;

Bazylea-Okręg (niem. Basel-Landschaft, potocznie też Baselbiet, Baselland) – jeden z kantonów w Szwajcarii. Obecne jego tereny przyłączone zostały do Szwajcarii w 1501 r., a sam kanton (określany też mianem półkantonu) powstał w roku 1833, kiedy to wiejskie gminy opierając się dominacji miasta Bazylei oddzieliły się od kantonu Bazylea. Najwyższym szczytem kantonu jest Hinteri Egg o wysokości 1169 m n.p.m.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazyleja

Bazylea;
1. kanton w Szwajcarii;
2. miasto w Szwajcarii

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazylejczyk

mieszkaniec Bazylei (miasta w Szwajcarii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bazylei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazylejka

mieszkanka Bazylei (miasta w Szwajcarii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bazylei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazylejski

przymiotnik od: Bazyleja, Bazylea

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bazyleą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazylek

roślina z rodziny wargowych, stosowana w przemyśle perfumeryjnym i przy produkcji likierów; ożywonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazyleus

basileus;
1. tytuł monarchy państwa bizantyjskiego
2. jeden z trzech zwierzchnich archontów w starożytnych Atenach mający pieczę nad sprawami religijnymi

Basileus, bazyleus (gr. βασιλεύς) — tytuł noszony przez władców zarówno greckich miast-państw, jak i monarchii okresu hellenistycznego; na język polski tłumaczony jako król. W wielu greckich polis, np. Atenach, po zniesieniu monarchii tytuł ten nosił jeden z najwyższych urzędników wypełniający sakralne obowiązki monarchy (podobnie jak w starożytnym Rzymie rex sacrorum).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazylewicz

nazwisko

Bazylewicz – polski herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazyli

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Bazyli – imię męskie pochodzenia późnogreckiego. Pochodzi ono od przymiotnika „królewski, cesarski” (basíleios, od II wieku wymawiane basílios), od rzeczownika basileus – „król, wódz, cesarz”. Jego formą oboczną jest Bazyliusz, a żeńskim odpowiednikiem – Bazyla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazylia

1. roślina zielna z rodziny wargowych o wykorzystywanych kulinarnie aromatycznych liściach;
2. przyprawa kuchenna z suszonych liści tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Ocimum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju bazylia (1.1);

(1.3) kulin. liście bazylii (1.2) o intensywnym zapachu, używane jako przyprawa świeża lub suszona

Bazylia (Ocimum L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Należy do niego 65 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym centrum zróżnicowania gatunkowego stanowi Afryka. Szeroko rozprzestrzeniona jako gatunek uprawiany i introdukowany, także w strefie umiarkowanej jest bazylia pospolita O. basilicum, uprawiana także w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazylianie

w Kościele wschodnim: zakon męski oparty na regule Bazylego Wielkiego, zreformowany przez papieża Leona XIII

Bazylianie (łac.: Ordo Sancti Basilii Magni, skrót: OSBM) – szereg zgromadzeń zakonnych, wywodzących swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego, którego Pisma Ascetyczne leżą u podstaw konstytucji kongregacji. Istnieje kilka formacji bazyliańskich. W ponad tysiącletniej historii życie zakonników bazyliańskich ulegało modyfikacjom. Do najbardziej znanych reformatorów należą św. Teodor Studyta, św. Teodozjusz Pieczerski, św. Jozafat Kuncewicz, Józef Welamin Rutski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazylianin

członek zakonu opartego na regule św. Bazylego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z jednego z kilku zgromadzeń katolickich i prawosławnych, które wywodzą swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego;

Bazylianie (łac.: Ordo Sancti Basilii Magni, skrót: OSBM) – szereg zgromadzeń zakonnych, wywodzących swój rodowód od św. Bazylego Wielkiego, którego Pisma Ascetyczne leżą u podstaw konstytucji kongregacji. Istnieje kilka formacji bazyliańskich. W ponad tysiącletniej historii życie zakonników bazyliańskich ulegało modyfikacjom. Do najbardziej znanych reformatorów należą św. Teodor Studyta, św. Teodozjusz Pieczerski, św. Jozafat Kuncewicz, Józef Welamin Rutski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazylianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia Świętego Bazylego Wielkiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazylianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego

Bazylianki (Siostry Zakonu Świętego Bazylego Wielkiego – Ordo Sancti Basilii Magni, OSBM) – żeński zakon obrządku bizantyjsko-ukraińskiego.

Tradycja życia zakonnego bazylianek sięga IV w., kiedy św. Makryna, siostra św. Bazylego Wielkiego, dostosowała zasady życia w męskiej wspólnocie zakonnej do reguły życia monastycznego kobiet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazyliański

związany z bazylianinem

przymiotnik relacyjny

(1.1) kośc. związany z bazylianami, dotyczący bazylianów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazylid

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazylika

1. wielonawowy kościół chrześcijański zbudowany na planie prostokąta
2. tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom; kościół mający ten tytuł
3. w starożytnym Rzymie: hala sądowo-targowa na forum lub duża sala w pałacu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. typ kościoła wielonawowego, z nawą główną wyższą od bocznych i oknami umieszczonymi ponad ich zadaszeniem (w odróżnieniu od kościoła halowego);

(1.2) rel. tytuł nadawany przez papieża niektórym kościołom

(1.5) hist. hala sądowa i targowa na rzymskim forum

(1.6) hist. duża sala w pałacach rzymskich

Bazylika – współcześnie tą nazwą najczęściej określa się chrześcijańską świątynię wielonawową (niezależnie od pełnionych funkcji kanonicznych) z nawą główną wyższą od naw bocznych, posiadającą okna ponad dachami naw bocznych (w odróżnieniu od kościoła halowego). Kościół z nawą główną wyższą od naw bocznych, lecz bez okien to pseudobazylika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazylikalny

związany z bazyliką, właściwy bazylice

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bazyliką; właściwy bazylice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazyliki

kodyfikacja prawa bizantyńskiego opracowana w IX w. przez Leona VI (syna Bazylego I), mająca zastąpić kodeks Justyniana

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazylikowy

→ bazylika (budowla)

przymiotnik

(1.1) związany z bazyliką

(1.2) będący bazyliką lub mający cechy bazyliki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazyliowaty

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający bazylię, mający cechy bazylii

#### Źródła:

Wiktionary

# Bazyliowy

→ bazylia

przymiotnik

(1.1) zawierający bazylię

Patrz:bazylia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazylisa

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Bazylisa – imię żeńskie pochodzące od wyrazu pospolitego gr. βασίλισσα – „żona basileusa, królowa, cesarzowa”.

Bazylisa imieniny obchodzi 15 kwietnia i 3 września.

Imienniczki

- św. Bazylisa (†67/68) – męczennica, razem ze św. Anastazją pochowała potajemnie ciała apostołów Piotra i Pawła.
- św. Bazylissa (†302?) – męczennica, wspominana ze św. Julianem.
- Wasilisa Bardina – rosyjska tenisistka.
- Wasilisa Marzaluk – białoruska zapaśniczka
- Wasilisa Siemienczuk – rosyjska narciarka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazylissa

tytuł cesarzowych i cesarzówien bizantyjskich; basilissa

Bazylisa – imię żeńskie pochodzące od wyrazu pospolitego gr. βασίλισσα – „żona basileusa, królowa, cesarzowa”.

Bazylisa imieniny obchodzi 15 kwietnia i 3 września.

Imienniczki

- św. Bazylisa (†67/68) – męczennica, razem ze św. Anastazją pochowała potajemnie ciała apostołów Piotra i Pawła.
- św. Bazylissa (†302?) – męczennica, wspominana ze św. Julianem.
- Wasilisa Bardina – rosyjska tenisistka.
- Wasilisa Marzaluk – białoruska zapaśniczka
- Wasilisa Siemienczuk – rosyjska narciarka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazyliszek

1. południowoamerykańska jaszczurka tropikalna;
2. stwór występujący w bajkach, mający właściwość zabijania wzrokiem i oddechem;
3. przenośnie: człowiek podstępny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mit. stwór występujący w legendach, przedstawiany jako kogut o żabich oczach i ogonie żmii, zabijający wzrokiem i oddechem

(1.2) herp. rodzaj jaszczurek;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hist. wojsk. rodzaj ciężkiego działa oblężniczego o długiej lufie, odlewanego z brązu, wykorzystywanego od końca XV po początek XVII wieku

- św. Bazyliszek – męczennik chrześcijański, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego
- bazyliszek – stworzenie mityczne
- bazyliszki – rodzaj jaszczurek
- bazyliszek – działo XVI-wieczne
- Bazyliszek (fr. L’Imprécateur) – powieść René-Victora Pilhes’a
- Bazyliszek (ang. Basiliks) – powieść Grahama Mastertona
- Bazyliszek – powieść Tomasza Konatkowskiego
- Legenda o warszawskim Bazyliszku – książeczka Wandy Chotomskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazyliszkowaty

podobny do bazyliszka

przymiotnik

(1.1) ornit. przypominający bazyliszka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bazyliszkowy

przymiotnik od: bazyliszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazyliusz

imię męskie

Bazyli – imię męskie pochodzenia późnogreckiego. Pochodzi ono od przymiotnika „królewski, cesarski” (basíleios, od II wieku wymawiane basílios), od rzeczownika basileus – „król, wódz, cesarz”. Jego formą oboczną jest Bazyliusz, a żeńskim odpowiednikiem – Bazyla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazylozaur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Basilosaurus|ref=tak., rodzaj prawalenia żyjącego w eocenie;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju bazylozaur (1.1)

Bazylozaur (Basilosaurus) – wymarły rodzaj prawalenia z rodziny Basilosauridae żyjącego w eocenie, od 40 do 34 milionów lat temu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bazyluk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bażyna

krzewinka z rodziny bażynowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Empetrum|L.|ref=tak., rodzaj krzewinek należących do rodziny wrzosowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju bażyna (1.1)

(1.3) bot. spoż. czarne lub czerwone jadalne owoce bażyny (1.2)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bażynowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych

Bażynowate (Empetraceae) – w niektórych systemach klasyfikacyjnych (np. systemie Cronquista z 1981 i systemie Takhtajana z 1997) rodzina należąca do rzędu wrzosowców Ericales. Zaliczano tu zwykle trzy rodzaje: bażyna Empetrum, Corema i Ceratiola. W dawniejszych systemach rodzina klasyfikowana była rozmaicie – włączano ją do takich rzędów jak wrzosowce Ericales, ale też mydleńcowce Sapindales i dławiszowce Celastrales. Do tych ostatnich włączana była w systemie Hutchinsona jeszcze w 1973 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bażynowaty

o cechach bażynowatych (rodzina roślin)

przymiotnik

(1.1) bot. o cechach roślin z rodziny bażynowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bażynowy

→ bażyna

Patrz:bażyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Bażyński

→ Bażyny

Patrz:Bażyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bażyny

krzewinka z rodziny bażynowatych

Bażyny (niem. Basien, Baysen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Orneta.

Do 1954 roku siedziba gminy Bażyny. W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Bażyny, po jej zniesieniu w gromadzie Orneta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bazyt

zasadowa skała magmowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Bazytonia

rozwój pędów roślin zielnych i krzewów, polegający na wzroście pędów z pąków bocznych, u podstawy pędu głównego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bała

bać się:
a) odczuwać lęk, strach;
b) być niespokojnym o kogoś lub o coś;
c) nie śmieć, nie odważać się na coś

Bała (ros. Бала) – wieś w Rosji, w Jakucji, w ułusie wierchojańskim. W 2010 liczyła 543 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bała-Bała

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. daw. gadu-gadu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałabajka

ludowy rosyjski instrument muzyczny szarpany; bałałajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. zob. bałałajka.;

Bałałajka (bałabajka, z ros. балалайка) – rodzaj instrumentu muzycznego należącego do rodziny gitar, ludowy instrument rosyjski. Posiada trójkątny korpus rezonansowy i trzy struny. Współcześnie można spotkać, zwłaszcza na Ukrainie, czterostrunowe i sześciostrunowe bałałajki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałaban

nazwisko

- Andrzej Bałaban – polski prawnik, profesor nauk prawnych, nauczyciel akademicki
- Majer Bałaban – historyk
- Wąwóz Bałaban na północ od Osiecka
- Bałaban – herb szlachecki

Bałabanowie herbu Korczak:

- Gedeon Bałaban – biskup
- Aleksander Bałaban – budowniczy zamku i cerkwi w Sutkowcach
- Dionizy Bałaban – prawosławny metropolita kijowski
- Lech Bałaban – altwiolista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałabański

dawniej:
1. → bałaban (niezdara);
2. wąs bałabański - sumiasty wąs; wąs barabański

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałabuch

w gwarze lwowskiej: ciastko drożdżowe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lwów. ciastko drożdżowe

(1.2) reg-pl|Kresy. okrągłe wyrośnięte ciasto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałach

potocznie: nieprawda, kłamstwo, oszustwo; kit

Gwara lwowska, gwara miejska Lwowa – gwara języka polskiego stanowiąca miejską i plebejską odmianę dialektu południowokresowego, używana we Lwowie przez mieszkańców nieznających norm polskiego języka ogólnego, zwłaszcza przed II wojną światową. Poza tym gwara ta funkcjonowała jako żartobliwa mowa rodowitych lwowian wyrażająca humor ludowy i specyficzną mentalność miejskiego plebsu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałachon

regionalnie: długie, szerokie okrycie wierzchnie; chałat; kitel

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałagan

1. nieład, nieporządek, rozgardiasz;
2. dawniej: stragan, buda jarmarczna lub buda wędrownego teatru; szopa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan braku porządku

(1.2) gwara. przestępcza: krajowe wino niskiej jakości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałaganiara

kobieta robiąca bałagan

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta łatwo robiąca bałagan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałaganiarka

→ bałaganiarz

Patrz:bałaganiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałaganiarski

dotyczący bałaganiarza, bałaganiarstwa

przymiotnik

(1.1) powodujący powstawanie bałaganu; chaotyczny, nieuporządkowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałaganiarstwo

skłonność do zostawiania po sobie nieporządku, bałaganu; brak porządku

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałaganiarz

1. osoba robiąca bałagan, nieporządek; śmieciuch;
2. osoba niezorganizowana, chaotyczna w pracy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba łatwo robiąca bałagan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałaganić

barłożyć;
1. wprowadzać nieporządek, robić bałagan; śmiecić;
2. marnować czas przeznaczony na pracę; bumelować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować bałagan, robić bałagan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałaganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) robienie bałaganu, nieporządku

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałaganik

zdrobnienie od: bałagan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bałagan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałagula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. furman

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałagulski

→ bałaguła

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. reg. związany z bałagułą

Patrz:bałaguła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałaguła

1. woźnica, furman;
2. hulaka, zawadiaka;
3. zrzęda, nudziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. żyd., reg. woźnica

(1.2) reg. zawadiaka, hulaka

(1.3) reg. nudziarz, zrzęda

Bałaguła – w okresie I Rzeczypospolitej oraz w okresie rozbiorowym, furmani żydowscy na kresach posiadający bryki z budami, trudniący się przewozem podróżnych na dłuższe dystanse.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałak

gwara uliczna lwowskich baciarów

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Lwów. rozmowa, gadka

(1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Gwara lwowska, gwara miejska Lwowa – gwara języka polskiego stanowiąca miejską i plebejską odmianę dialektu południowokresowego, używana we Lwowie przez mieszkańców nieznających norm polskiego języka ogólnego, zwłaszcza przed II wojną światową. Poza tym gwara ta funkcjonowała jako żartobliwa mowa rodowitych lwowian wyrażająca humor ludowy i specyficzną mentalność miejskiego plebsu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałakać

regionalnie: gadać, opowiadać, gawędzić, zwłaszcza w gwarze lwowskiej

czasownik niedokonany

(1.1) lwów. mówić

(1.2) daw. reg-pl|Kresy. narzekać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bałakać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałakiriew

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałakława

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość na Krymie, niegdyś samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola;

Bałakława (ukr. Балаклава, krymskotat. Balıqlava, ros. Балаклава) – miejscowość na Krymie (Ukraina), do 1957 samodzielne miasto, obecnie część Sewastopola.

Bałakława leży nad zatoką Morza Czarnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałakławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałakławą, dotyczący Bałakławy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałamoncić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamucić

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałamónt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamut, wesołek

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. człowiek nierozgarnięty

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałamóntny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Zaolzie. bałamutny

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałamucenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bałamucić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałamucić

1. wprowadzać w błąd, niepotrzebnie zajmować czymś;
2. zwlekać, trwonić czas, próżnować;
3. kokietować, uwodzić, zawracać komuś głowę

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbałamucić)

(1.1) przest. próbować pozyskać czyjeś względy, flirtować, kokietować

(1.2) powodować zamieszanie, wprowadzać w błąd

(1.3) spędzać czas na próżnowaniu, guzdrać się, marudzić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałamuctwo

1. dawniej: marnowanie, tracenie czasu;
2. kokieteria, uwodzicielstwo;
3. krętactwo, oszustwo, rzecz wprowadzająca w błąd

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. rzecz wprowadzająca w błąd

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałamut

przestarzale:
1. flirciarz, kobieciarz, uwodziciel;
2. ktoś marnujący swój i cudzy czas; próżniak, maruder;
3. ktoś wprowadzający zamęt, niepokój

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. uwodziciel, flirciarz

(1.2) przest. mąciciel

(1.3) gwara. więz. psycholog, psychiatra

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. łow. pies gończy gubiący trop lub goniący po starym tropie, mylący w ten sposób inne gończaki

Bałamut – humorystyczny tygodnik wydawany po polsku w Petersburgu od 1830 do 1836 (lub 1832¹), początkowo pod nazwą "Bałamut Petersburski".

W latach 1830–1831 redaktorem "Bałamuta Petersburskiego" był Adam Rogalski. Redaktorami byli Michał Konarski i Józef Sękowski. Józef Ignacy Kraszewski publikował w nim pod pseudonimem Kleofasa Fakunda Pasternaka. W formie i stylu "Bałamut" przypominał "Wiadomości Brukowe", których był kontynuacją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałamutka

przestarzałe: kobieta zalotna; kokietka

Bałamutka (Adlumia) – rodzaj roślin z rodziny makowatych (Papaveraceae). Należą do niego dwa gatunki – bałamutka grzybkowata (A. fungosa) występująca we wschodniej części Ameryki Północnej oraz bałamutka azjatycka (A. asiatica) rosnąca w północno-wschodnich Chinach, Korei oraz na Dalekim Wschodzie Rosji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałamutnie

przysłówek sposobu

(1.1) wprowadzając w błąd; w sposób zwodzący

(1.2) rozbudzając pożądanie za pomocą manipulacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałamutniej

stopień wyższy od przysłówka: bałamutnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałamutnik

ktoś, kto bałamuci; podrywacz, flirciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałamutny

zalotny, uwodzicielski

przymiotnik

(1.1) pejor. wprowadzający innych w błąd; wywołujący zamieszanie

(1.2) pejor. manipulujący uczuciami innych, często o podtekście erotycznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałaszow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior;

Bałaszow (ros. Балашов) – miasto w zachodniej Rosji, w obwodzie saratowskim, położone nad rzeką Chopior.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałaszowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałaszowem, dotyczący Bałaszowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałaszycha

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji w obwodzie moskiewskim, położone na wschód od Moskwy;

Bałaszycha (ros. Бaлaшиxa) – miasto w Rosji (obwód moskiewski), na wschód od Moskwy.

Prawa miejskie posiada od 1939 r. Liczba mieszkańców w 2020 r. wynosiła ok. 507 tys.

25 grudnia 2014 rada obwodu moskiewskiego zdecydowała o przyłączeniu do Bałaszychy miasta Żeleznodorożnyj, postanowienie to weszło w życie 22 stycznia 2015. Miasto Bałaszycha po połączeniu liczyło 412 689 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałaszychiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałaszychą, dotyczący Bałaszychy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałaziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałałajka

ludowy rosyjski instrument muzyczny szarpany; bałabajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rosyjski i ukraiński ludowy instrument strunowy z trójkątnym pudłem rezonansowym;

Bałałajka (bałabajka, z ros. балалайка) – rodzaj instrumentu muzycznego należącego do rodziny gitar, ludowy instrument rosyjski. Posiada trójkątny korpus rezonansowy i trzy struny. Współcześnie można spotkać, zwłaszcza na Ukrainie, czterostrunowe i sześciostrunowe bałałajki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałałajkowy

związany z bałałajką, dotyczący bałałajki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałbod

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. jąkała, osoba jąkająca się

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałchaski

→ Bałchasz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z jeziorem Bałchasz, dotyczący Bałchasza

Patrz:Bałchasz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałchasz

miasto i jezioro w Kazachstanie

- Jezioro Bałchasz – bezodpływowe jezioro w Kazachstanie
- Bałchasz, do 1936 Bertys – miasto w Kazachstanie
- Port lotniczy Bałchasz – port lotniczy położony w Bałchaszu
- Rejon Bałchasz – jeden z rejonów obwodu ałmackiego w Kazachstanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałczik

miasto w Bułgarii

Bałczik (bułg. Балчик) – miasto w północno-wschodniej Bułgarii, w obwodzie Dobricz, nad Morzem Czarnym. Około 13,9 tys. mieszkańców.

Zbudowane w formie amfiteatru nad zatoką, malownicze miasteczko zwane Białym Miastem ze względu na wapienne białe skały, na których powstało. Miasto założone już w starożytności, pierwotna grecka nazwa Krunoy, później przemianowane na Dionizopolis. W VIII-IX zostało włączone do Bułgarii pod nazwą Karwuna. W XVI w. znalazło się w obrębie Imperium osmańskiego i stało się jednym z głównych portów na Morzu Czarnym przyjmując nazwę Bałczik. Przez pewien czas, po 1913 roku włączone w granice Rumunii. Wtedy to w Bałcziku zatrzymała się królowa Maria Koburg, która zachwycona pięknem tego miejsca, zbudowała tu swoją letnią rezydencję. Bałczik powrócił do Bułgarii w 1940 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałdowo

wieś w województwie pomorskim

Miejscowości w Polsce

- Bałdowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Wielgie
- Bałdowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałdrzychów

wieś w Polsce

Bałdrzychów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Poddębice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałdrzychowski

przymiotnik od: Bałdrzychów

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałdyga

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałdysz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałdyżanka

córka Bałdygi

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałkańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bałkanów; osoba z tego obszaru

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałkanista

specjalista w dziedzinie bałkanistyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałkanistka

→ bałkanista

Patrz:bałkanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałkanistyka

dział literaturoznawstwa zajmujący się dorobkiem literackim krajów bałkańskich

Bałkanistyka – dziedzina wiedzy obejmująca badanie kultury i historii państw Półwyspu Bałkańskiego, nawiązująca do istniejących w krajach Europy Zachodniej – Balkan Studies.

W Polsce studia bałkanistyczne pojawiły się w latach 90. XX w. Na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu funkcjonują jako studia filologiczne, na Uniwersytecie Jagiellońskim jako licencjackie studia kulturoznawcze, pod nazwą Dzieje i kultura Bałkanów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałkanizacja

proces podziału państwa wywołany konfliktami wewnętrznymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. proces rozpadania się państw, w wyniku którego powstają nowe państwa, często wrogo wobec siebie nastawione

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałkanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. uleganie bałkanizacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałkanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bałkanów

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałkański

→ Bałkany

przymiotnik

(1.1) geogr. dotyczący Bałkanów, związany z Bałkanami

(1.2) geogr. związany z Bałkanami (pasmem górskim)

Patrz:Bałkany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałkańskość

→ bałkański

Patrz:bałkański

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałkany

1. góry na Półwyspie Bałkańskim; Stara Płanina;
2. półwysep w Europie; Półwysep Bałkański

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego;

(1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie pomorskim, w gminie Osieczna;

(1.3) geogr. zob. Bałkan. (góry)

Półwysep Bałkański, skrótowo Bałkany – półwysep w Europie Południowej. Jego granice wyznacza od zachodu Morze Adriatyckie i Morze Jońskie, od wschodu Morze Czarne i Morze Marmara (cieśniny Bosfor i Dardanele), od południowego wschodu Morze Egejskie. Północna granica półwyspu ma charakter umowny. Zgodnie z tradycją przebiega następująco: wzdłuż Dunaju od Morza Czarnego do ujścia Sawy (rejon Belgradu), następnie wzdłuż Sawy do ujścia Kupy (rejon miasta Sisak), następnie wzdłuż Kupy aż do jej źródła (rejon Osilnicy), następnie przekracza pasmo Gorski kotar przez tzw. Bramę Liburnijską (chorw. i wł. Vrata) na południe od góry Risnjak i dochodzi do Morza Adriatyckiego w rejonie Rijeki. Oprócz tej najpopularniejszej konwencji były i są proponowane inne linie stanowiące granicę między Półwyspem Bałkańskim a resztą kontynentu, np. linia prosta styczna do brzegów Adriatyku i Morza Czarnego, a także linia łącząca Triest z Odessą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałkarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bałkarami lub Bałkarią, dotyczący Bałkarów lub Bałkarii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język bałkarski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałoszyce

wieś w województwie warmińsko-mazurskim

Bałoszyce (niem. Gross Bellschwitz) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Susz, na Pojezierzu Iławskim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałplac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. działka budowlana

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. plac budowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałt

dawniej: wielki bęben tatarski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu lub dawnego plemięemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałt.

skrót od: bałtycki, bałtyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtolog

specjalista w dziedzinie bałtologii; naukowiec badający kulturę i języki ludów nadbałtyckich; baltolog, bałtysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtologia

nauka o kulturze, języku i historii ludów nadbałtyckich; baltologia

Bałtystyka, bałtologia lub filologia bałtycka – gałąź wiedzy humanistycznej, której głównym przedmiotem badań są języki, literatura, kultura oraz dzieje narodów bałtyjskich. Ze względu na podział tych narodów, można wydzielić jej poddyscypliny: lituanistykę, letonistykę oraz prutenistykę. W Polsce głównymi ośrodkami badań bałtystycznych są: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytet Warszawski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałtolożka

→ bałtolog; baltolożka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtosłowianie

członek ludu indoeuropejskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtosłowianin

członek ludu indoeuropejskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtosłowiański

dotyczący Bałtosłowian, charakterystyczny dla Bałtosłowian

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtów

dawniej: wielki bęben tatarski

Polsce

- Bałtów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
- Bałtów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bałtów

- Bałtów – gmina wiejska
- Bałtów – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałtowie

1. wieś w województwie lubelskim;
2. wieś w województwie świętokrzyskim

Bałtowie – indoeuropejska grupa ludnościowa, zamieszkująca obszar Europy Środkowej, głównie południowo-wschodnie wybrzeża Morza Bałtyckiego i posługująca się językami bałtyckimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałtowski

przymiotnik od: Bałtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtroczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtycki

1. → Bałtyk;
2. dotyczący Bałtów, charakterystyczny dla Bałtów; bałtyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bałtyku, związany z Bałtykiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałtycko

przysłówek

(1.1) na sposób bałtycki, tak jak robione jest na Bałtyku

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałtyckość

→ bałtycki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co bałtyckie, bałtycki charakter czegoś

Patrz:bałtycki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałtyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini narodu lub dawnego plemięemienia, posługującego się jednym z języków bałtyckich;

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałtyjsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, leżące po obu stronach Cieśniny Piławskiej;

Bałtyjsk, Piława (ros. Балтийск, Bałtijsk; dawn. niem. Pillau) – miasto i port morski w Rosji, w obwodzie królewieckim, na Mierzei Wiślanej, po obu stronach Cieśniny Piławskiej u wejścia do Zalewu Wiślanego. W 2020 roku liczyło ok. 33,7 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałtyjski

1. dotyczący Bałtów, charakterystyczny dla Bałtów; bałtycki;
2. → Bałtyjsk

przymiotnik

(1.1) etn. związany z Bałtami

(1.2) geogr. związany z Bałtyjskiem

Patrz:Bałtyjsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałtyk

Morze Bałtyckie; morze w Europie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Morze Bałtyckie

Morze Bałtyckie, Bałtyk – morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały Bełt, Wielki Bełt), Kattegat, Skagerrak oraz Limfjorden.

Za zachodnią granicę Bałtyku Właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser Odde (wyspa Falster) do przylądka Darsser Ort (wyspa Darß); na wschód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee (Morze Wschodnie); akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu), a także mniejsze: Alsenbelt (płd. część Małego Bełtu), Fehmarnbelt, Langelandsbælt. Przynależność cieśnin duńskich i Kattegatu do Morza Bałtyckiego jest różnie ujmowana, w zależności od konwencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałtyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geol. kraton stanowiący do końca ordowiku samodzielny kontynent;

Bałtyka – kraton, do końca ordowiku samodzielny kontynent. Współcześnie odpowiada jej prekambryjska platforma wschodnioeuropejska. Pod koniec ordowiku kolidowała z Awalonią, kiedy to zapoczątkowane zostały wczesnokaledońskie ruchy górotwórcze (faza takońska). Pod koniec syluru wskutek kolizji z Laurencją weszła w skład Laurosji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałtysta

osoba badająca kulturę i języki ludów nadbałtyckich; baltolog; bałtolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtystka

specjalistka w zakresie bałtologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałtystyka

nauka o językach bałtyckich

Bałtystyka, bałtologia lub filologia bałtycka – gałąź wiedzy humanistycznej, której głównym przedmiotem badań są języki, literatura, kultura oraz dzieje narodów bałtyjskich. Ze względu na podział tych narodów, można wydzielić jej poddyscypliny: lituanistykę, letonistykę oraz prutenistykę. W Polsce głównymi ośrodkami badań bałtystycznych są: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Uniwersytet Warszawski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałtyzm

zapożyczenie leksykalne lub gramatyczne z języków bałtyckich

Bałtyzm – zapożyczenie leksykalne lub gramatyczne z języków bałtyckich.

Jednym z najpopularniejszych bałtyzmów w języku polskim jest nazwa grupy etnicznej – Kurpie. Jest to zapożyczenie z języka pruskiego i oznacza „buty”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. hałas tworzony w kniei przez naganiaczy

(1.2) łow. gwara. oko

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałucha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bałamut, gaduła

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałucianin

mieszkaniec Bałut

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałucianka

mieszkanka Bałut

Bałucianka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Rymanów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie krośnieńskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałuciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź. mieszkanka Bałut

(1.2) łódź. prostaczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałuciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łódź. mieszkaniec Bałut

(1.2) łódź. chuligan

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałucki

→ Bałuty

Patrz:Bałuty

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałuszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mięta zielona

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałuszónka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mięta zielona

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałuszyć

bałuszyć oczy - wytrzeszczać oczy w celu wypatrzenia czegoś lub ze zdziwienia

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. dużo gadać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. hałasować

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kłamać, mamić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałut

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałuty

dzielnica Łodzi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) jedna z dzielnic Łodzi;

Bałuty – do 31 grudnia 1992 r. dzielnica Łodzi. Bałuty były drugą, co do wielkości, dzielnicą: obejmują pow. 78,9 km². Zamieszkuje je największa liczba ludności w stosunku do pozostałych dzielnic – ok. 191,6 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałwan

1. spieniona fala morska
2. wypchany cietrzew lub jego podobizna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) figura człowieka ulepiona ze śniegu;

(1.2) etn. rel. figura bożka pogańskiego

(1.3) łow. wypchany cietrzew lub udająca go makieta używane na wabia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) książk. spieniona fala morska

(2.2) przest. wielka bryła, wielki kawał, słup; również jednostka bryłowa urobku np. soli; Gloger.

(2.3) stpol. słup, bryła soli

(2.4) stpol. drewniany kloc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. pogard. głupek, tuman

- bałwan – posąg bóstwa pogańskiego
- bałwan soli – obrobiona przez górników bryła soli
- bałwan śniegowy – nieforemna figura ze śniegu podobna do postaci ludzkiej
- bałwan – duża fala morska
- bałwan, cień (gwara myśliwska) – wypchany cietrzew lub jego makieta używany na wabia
- Bałwan – wieś w Bułgarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałwanek

1. figurka kaczki umieszczana na wodzie przez myśliwych
2. mały bałwan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: bałwan

(1.2) mały posążek

(1.3) mały bałwan śniegowy

(1.4) łow. gliniana figurka dzikiej kaczki umieszczana na wodzie w celu przywabienia kaczorów lub całych stad

(1.6) bałwan zabawka lub ozdoba

Bałwanek, ang. The snowman – brytyjski film animowany z 1982 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałwanić

1. burzyć, spieniać wodę, tworzyć na niej wielkie fale;
2. bałwanić się:
a) o wodzie: burzyć się, spieniać się, kłębić się;
b) potocznie, o kimś: trwonić czas, barłożyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałwanica

obelżywie o kobiecie, dziewczynie nieinteligentnej

Bałwanica (Cymodocea K.D.Koenig) – rodzaj traw morskich należący do rodziny bałwanicowatych (Cymodoceaceae), obejmujący 4 gatunki występujące w litoralu mórz i oceanów klimatu zwrotnikowego i podzwrotnikowego Starego Świata.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od mitycznej nereidy Cymodoce, opiekunki Posejdona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bałwanieć

stawać się bałwanem; głupieć, tumanieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałwanowaty

głupkowaty; potocznie:
1. nierozgarnięty, głupawy, przygłupi;
2. będący wyrazem głupoty, bezmyślności

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałwański

pogański, bałwochwalczy

przymiotnik

(1.1) stpol. pogański, bałwochwalczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałwaństwo

głupota

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałwian

dawniej: bożodrzew gruczołkowaty (gatunek rośliny z rodziny biegunecznikowatych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałwochwalca

1. człowiek oddający cześć bożkom, bałwanom; poganin;
2. człowiek bezkrytycznie hołdujący jakimś zasadom, wielbiący kogoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) czciciel bożków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałwochwalczo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób bałwochwalczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałwochwalczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest bałwochwalcze; cecha tych, którzy są bałwochwalczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bałwochwalczy

właściwy bałwochwalcy; bezkrytyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bałwochwalstwem lub bałwochwalcą, dotyczący bałwochwalstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałwochwalczyni

1. poganka;
2. przen. bezkrytyczna wielbicielka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czcicielka bożków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałwochwalić

1. dawniej, w religii: uwielbiać, czcić jakiegoś bożka;
2. przenośnie: oddawać cześć komuś lub czemuś; czcić

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałwochwalski

dawniej: bałwochwalczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bałwochwalstwo

oddawanie czci boskiej idolom, czyli wyobrażeniom bóstw; idololatria; idolatria

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. pejor. kult bożków (bałwanów);

(1.2) przen. bezkrytyczne uwielbienie osoby lub rzeczy

Bałwochwalstwo, idolatria (gr. eidolon „obraz, posąg”, latreia „kult”) – grzech w religiach abrahamowych, polegający w podstawowym znaczeniu na oddawaniu czci wizerunkom bogów czy bóstw – bałwanom, idolom.W szerszym znaczeniu bałwochwalstwem może być także np. przywiązywanie nadmiernej wagi do spraw doczesnych kosztem Boga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałyk

1. wędzony grzbiet jesiotra;
2. podkradanie się psa myśliwskiego na brzuchu ku zwierzynie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. podkradanie się psa myśliwskiego na brzuchu ku zwierzynie

Bałyk (ros. балык, z tureckiego słowa oznaczającego rybę) – wędzony filet ryby z pozostawioną skórą, zazwyczaj pochodzący z jesiotra lub pstrąga (ale też np. sazana, łososia, amura, czy szczupaka). Danie pochodzi najprawdopodobniej z Uzbekistanu, ale zostało spopularyzowane w kuchni rosyjskiej, gdzie jest przyrządzane na wiele różnych sposobów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bałykować

1. o psie myśliwskim: czołgać się, pełzać na brzuchu;
2. dawniej: chodzić na czworakach; raczkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. (także. łódź.

(1.2) łow. o psie myśliwskim: czołgać się na brzuchu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bałykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. chodzenie na czworakach

(1.2) łow. o psie myśliwskim: czołganie się

#### Źródła:

Wiktionary