# Ce

nazwa litery C

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery c / C

Cer (Ce, łac. cerium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Ceres.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceauşescu

[czytaj: czauszesku] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceber

duże drewniane wiadro

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. duże, drewniane naczynie do noszenia wody i trunków;

(1.2) pot. głowa

2 miejscowości w Polsce:

- Ceber – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla
- Ceber – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria

Inne znaczenie:

- ceber (naczynie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceberek

mały ceber; cebrzyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebertowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebertyzacja

metoda zeskalania (petryfikacji) gruntu za pomocą szkła wodnego i chlorku wapnia; elektropetryfikacja

Elektropetryfikacja (elektro- + petryfikacja – gr. pétra „skała” + łac. facere „czynić”), zeskalanie, cebertyzacja, elektroiniekcja, elektrosylikatyzacja – proces zeskalania podłoża (gruntu) przez działanie polem elektrycznym przy jednoczesnym wprowadzaniu do niego zawiesin cementowych i roztworów szkła wodnego oraz chlorku wapnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cebion

preparat zawierający kwas askorbinowy (witamina C), najczęściej w pastylkach lub zastrzykach

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duże drewniane naczynie z uchwytami

#### Źródła:

Wiktionary

# Cebrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie zborowskim obwodu tarnopolskiego;

Cebrów (ukr. Цебрів, Cebriw) – wieś w rejonie tarnopolskim obwodu tarnopolskiego.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Cebrów, położony na linii Tarnopol - Lwów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cebrowy

związany z cebrem

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebrzyczek

zdrobnienie od: cebrzyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebrzyk

mały ceber; ceberek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. mały ceber

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebu

Cebu – wyspa w środkowej części Filipin pomiędzy cieśninami Cebu i Tañon; otoczona 167 mniejszymi wysepkami. Długość 217 km, szerokość do 32 km; powierzchnia 4422 km², 3 miliony mieszkańców (najgęściej zaludniona wyspa Filipin).

Powierzchnia górzysta, z kilkoma szczytami ponad 700 m n.p.m. (najwyższy 1073 m n.p.m.), na wybrzeżu wąskie, żyzne niziny z uprawą kukurydzy, tytoniu, trzciny cukrowej, bawełny, palmy kokosowej. Wydobycie węgla brunatnego, rud miedzi, złota i srebra; przemysł włókienniczy, spożywczy (rafinacja cukru), rybołówstwo. Wyspa jest znana też jako miejsce śmierci Magellana.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cebuański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cebu, dotyczący Cebu (wyspy wchodzącej w skład Filipin)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język cebuański;

#### Źródła:

Wiktionary

# Cebula

roślina warzywna o ostrym smaku i zapachu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. cebula jadalna, nazwa systematyczna|Allium cepa|L.|ref=tak., roślina warzywna z rodzaju czosnkowatych o jadalnych podziemnych pędach i zielonych rurkowatych liściach;

(1.2) spoż. kulin. jarzyna z cebuli (1.1)

(1.3) bot. część rośliny, przekształcony podziemny pęd o funkcji spichrzowej i przetrwalnikowej;

(1.4) archit. przedmiot (zwłaszcza kopuła budynku) przypominający kształtem cebulę (1.2)

(1.5) pot. żart. staroświecki zegarek kieszonkowy, najczęściej z dewizką

(1.6) bot. zob. cebula morska.

(1.7) zob. cebula naprężeń.

(1.8) slang. przestęp. miotacz gazowy

(1.9) slang. przestęp. kiełbasa

## Botanika

- cebula – przekształcony pęd podziemny rośliny
- cebula zwyczajna (Allium cepa L.) – popularna roślina warzywna
- cebula morska (Drimia maritima L.) – urginia morska, gatunek rośliny z rodziny hiacyntowatych

## Geografia

- Cebula – szczyt w Beskidzie Śląskim

## Osoby o nazwisku Cebula

- Adam Cebula – polski pisarz
- Andrzej Cebula – polski pisarz, dziennikarz, przewodnik
- Antoni Cebula – polski funkcjonariusz UB i MO
- Ewald (Edward) Cebula – polski piłkarz i trener
- Henryk Cebula (ur. 1953) – polski satyryk, rysownik i karykaturzysta
- Józef Cebula (ujednoznacznienie)
- Karol Cebula – polski rzemieślnik, przedsiębiorca, samorządowiec, wydawca prasy
- Marcin Cebula – polski piłkarz
- Marek Cebula – polityk, przedsiębiorca
- Ryszard Cebula (ur. 1966) – polski dziennikarz radiowy i telewizyjny
- Stanisław Cebula (ujednoznacznienie)
- Tomasz Cebula – polski piłkarz
- Zbigniew Cebula (ur. 1961) – polski malarz, pedagog

## Zobacz też

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cebulacki

→ cebulak

Patrz:cebulak

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebulactwo

buractwo, prostactwo; pogardliwie:
1. ogół cech osoby prostackiej, zawistnej oraz mającej skłonności do kombinowania i oszczędzania na wszystkim;
2. ogół osób prostackich, zawistnych oraz mających skłonności do kombinowania i oszczędzania na wszystkim

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. neol. zawistne, skąpe lub chamskie zachowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulak

pogardliwie: wieśniak; wsiok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. osoba niewychowana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. drożdżówka z cebulą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulanka

1. udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie
2. śmietka cebulanka - muchówka z rodziny muchowatych, której larwy żerują we wnętrzu cebuli jadalnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebularz

1. potocznie: rolnik uprawiający cebulę;
2. regionalnie: pieczywo z przypieczoną cebulą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. rolnik, który uprawia cebulę na skalę przemysłową

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. bułka lub pszenny placek z przypieczoną na wierzchu cebulą;

Cebularz – wywodzący się z kuchni żydowskiej pszenny placek, o średnicy od 15 do 20 centymetrów, pokryty pokrojoną w kostkę cebulą wymieszaną z makiem (15%–20%), charakterystyczny dla Lubelszczyzny.

Cebularz to jeden z najbardziej popularnych produktów tradycyjnych w województwie lubelskim. Pierwsze wzmianki na jego temat, a także przekazywana z pokolenia na pokolenie receptura, sięgają XIX stulecia. Jako pierwsi cebularze zaczęli wypiekać Żydzi z lubelskiego Starego Miasta, a przed II wojną światową był już on znanym przysmakiem na całej Lubelszczyźnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cebulasty

kształtem przypominający cebulę

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulica

roślina ozdobna z rodziny liliowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Scilla|ref=tak., gatunek byliny z rodziny hiacyntowatych, oszloch;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cebulicowaty

puszkinia cebulicowata - roślina z rodziny szparagowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebulka

1. zdrobnienie od: cebula;
2. bulwa roślin cebulowych, będąca organem rozmnażania;
3. korzeń włosa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała cebula; zdrobn. od zob. cebula.

(1.2) kulin. drobno pokrojona (i czasami usmażona) cebula

(1.3) bot. bulwa stawiąca organ rozmnażania wegetatywnego roślin cebulkowych

(1.4) anat. korzeń włosa

(1.5) bot. pot. odmiana gruszki

(1.6) pot. wielowarstwowe ubranie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulkowatość

→ cebulkowaty

Patrz:cebulkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebulkowaty

1. przypominający kształtem cebulkę;
2. dotyczący cebulki; o roślinie: mający, wytwarzający cebulkę

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulkowy

przymiotnik od: cebulka

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do cebulki – rośliny jadalnej; też: zrobiony z dodatkiem cebulki

(1.2) bot. o roślinach: wytwarzający cebulki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulowa

potocznie: zupa cebulowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa na bazie cebuli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulowatość

→ cebulowaty

Patrz:cebulowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebulowaty

przypominający kształtem cebulę

przymiotnik

(1.1) przypominający cebulę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulówka

udnica cebulanka, udnica cebulówka - muchówka z rodziny bzygowatych, występująca w Ameryce Północnej i w Europie

- Cebulówka – szczyt górski w Beskidzie Sądeckim
- Cebulówka – wieś o spornej przynależności państwowej (de iure Mołdawia, de facto Naddniestrze)
- udnica cebulówka – gatunek muchówki z rodziny bzygowatych
- cebulówka – potoczna nazwa zupy cebulowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cebulowy

związany z cebulą

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. związany z cebulą warzywną, sporządzony z cebuli, o smaku lub zapachu tej cebuli

(1.2) bot. o roślinie wykształcającej cebulę

(1.3) przen. złożony z warstw, tak jak cebula

(1.4) przen. o kształcie cebuli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cebulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebuszka

środowiskowo: poduszka w kształcie litery "C" do karmienia dzieci

#### Źródła:

SJP.pl

# Cebłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cecenowo

stara wieś kaszubska w województwie pomorskim

Cecenowo (kaszb. Cécenowò, Cécnowò, Cecënowò lub też Cecenowò, niem. Zezenow) – stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce przy drodze wojewódzkiej nr . W kierunku północnowschodnim od Cecenowa znajduje się rezerwat przyrody Las Górkowski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cech

1. organizacja zrzeszająca rzemieślników;
2. miejsce, gdzie znajduje się ta organizacja

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) organizacja zrzeszająca rzemieślników;

(1.2) siedziba cechu (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) D. lm. zob. cecha.

Cech (z niem. Zunft), także gildia w kontekście wspólnot kupieckich, zwłaszcza zachodnioeuropejskich – organizacja samorządu gospodarczego rzemiosła łącząca rzemieślników jednego lub kilku pokrewnych zawodów, mająca na celu:

- podnoszenie kwalifikacji zawodowych
- utrwalanie więzi środowiskowych, postaw zgodnych z zasadami etyki i godności
- prowadzenie na rzecz członków działalności społeczno-organizacyjnej, oświatowej i gospodarczej
- reprezentowanie interesów członków wobec organów władzy i administracji oraz sądów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cecha

część całkowita liczby

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element opisujący coś lub kogoś, mogący odróżniać to od innych przedmiotów lub osób

(1.2) mat. zob. cecha logarytmu.

(1.3) stpol. znamię, piętno

(1.4) stpol. poszewka na poduszkę

- cecha (filozofia)
- cecha (kontrola)
- cecha (psychologia)
- cecha (programowanie obiektowe)
- cecha jubilerska
- cecha w matematyce, inaczej podłoga lub część całkowita
- cecha postaci w grze fabularnej
- cecha statystyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cechmistrz

starszy członek cechu, przewodniczący cechu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cechmistrzyni

→ cechmistrz

Patrz:cechmistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Cechna

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cechować

1. być lub mieć charakterystyczną cechę kogoś lub czegoś;
2. opatrywać znakiem firmowym;
3. zaznaczyć drzewa przeznaczone do wyrębu lub ścięte

czasownik niedokonany

(1.1) być czyjąś (lub czegoś) cechą; charakteryzować kogoś; być komuś lub czemuś właściwym

(1.2) dawać czemuś oznaczenie, znak; znakować, stemplować

czasownik zwrotny niedokonany cechować się

(2.1) charakteryzować się jakąś cechą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cechowacz

pracownik nanoszący skalę i inne znaki na szklanych i metalowych wyrobach pomiarowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cechowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cechować.

- cechowanie (fizyka)
- cechowanie termometru
- cechowanie (kontrola)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cechówka

ręczne narzędzie slużące do opatrywania czegoś charakterystycznym znakiem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd służący do odbijania na drewnie znaku okreslającego pochodzenie drewna

- cechówka – przyrząd podobny do młotka, służący do odbijania na drewnie znaku (cechy) nadleśnictwa.
- Cechówka – dawna miejscowość obecnie w granicach Sulejówka
- Cechówka – polana na Łopieniu w Beskidzie Wyspowym
- Cechówka – potok, dopływ Skawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cechownia

1. pomieszczenie, w którym zbierają się górnicy przed zjazdem pod ziemię i po powrocie;
2. miejsce, w którym odbywa się cechowanie

Cechownia (żarg. dom zborny, zbór, cehaus, cajhoż ) – część kopalni, rodzaj poczekalni, w której górnicy zbierają się i wykonują czynności służbowe przed zjazdem w dół lub po powrocie na powierzchnię. W cechowni odbywają się także górnicze uroczystości .

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cechownica

narzędzie ręczne do cechowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Cechowniczy

związany z cechowaniem wyrobów jubilerskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Cechownik

część automatycznej centrali telefonicznej, sterująca procesem zestawiania połączeń

#### Źródła:

SJP.pl

# Cechowy

przmiotnik od: cech (zrzeszenie rzemieślników)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cechu, związany z cechem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cechsztyn

1. szósty, najmłodszy okres ery paleozoicznej;
2. warstwa skorupy ziemskiej z tego okresu;
3. wapień powstały w tym okresie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. młodsza epoka permu

(1.2) geol. warstwa skał pochodzących z cechsztynu (1.1);

Cechsztyn – nazwa kompleksu permskich skał osadowych pochodzenia morskiego, powstałych w bardzo płytkim i ciepłym akwenie (morza epikontynentalnego) obejmującego znaczne obszary Europy Zachodniej i Środkowej (np. Niż Polski). Mają one różny wiek; datowane są na perm późny i środkowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cechsztyński

→ cechsztyn

przymiotnik

(1.1) przym. od cechsztyn

Patrz:cechsztyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cechunek

znakowanie drzew przeznaczonych do wyrębu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecil

Miejscowości w USA:

- Cecil – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Cook
- Cecil – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Paulding
- Cecil – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano

Gminy w USA:

- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Haywood
- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Bottineau
- Cecil (ang. Cecil Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Washington

#### Źródła:

Wikipedia

# Cecilia

[czytaj: ses-ilia] obce imię żeńskie

- Cecilia (Luizjana)
- Cecilia (Kentucky)
- Cecilia (piosenkarka)
- Cecylia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceckać

1. rzadko, regionalnie: pieścić, bawić; cackać, ciaćkać;
2. ceckać się - regionalnie: cackać się (1. obchodzić się z czymś lub z kimś czule; 2. poświęcać zbyt wiele czasu na wykonywanie jakiejś czynności); ciećkać się (regionalnie), ciaćkać się (regionalnie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceckanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceckać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cecora

miejscowość w Rumunii, miejsce bitwy między wojskami polskimi pod dowództwem hetmana Stanisława Żółkiewskiego a wojskami turecko-tatarskimi w roku 1620

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Rumunii, w okręgu Jassy;

Cecora (rum. Țuțora) – miejscowość i gmina w Rumunii, w okręgu Jassy, ok. 1046 mieszkańców (stan z 2002 roku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cecorski

→ Cecora

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cecorą, dotyczący Cecory

Patrz:Cecora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cecot

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecydium

zniekształcenie jakiejś części rośliny spowodowane przez pasożyta; wyrośl, wyrośle

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecyl

imię męskie

Cecyliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów.

Cecyliusz imieniny obchodzi 1 lutego, 15 maja i 3 czerwca.

Znane osoby noszące imię Cecyliusz:

- Cecil Barclay – oficer tajnej służby wywiadowczej MI6
- Cecil B. DeMille – amerykański filmowiec
- Cecil Farris Bryant – polityk amerykański, działacz Partii Demokratycznej
- Cecil Frank Powell – fizyk angielski, laureat nagrody nobla
- Cecil Purdy – australijski szachista i dziennikarz
- Cecil Rhodes – polityk brytyjski, przedsiębiorca
- Cecyliusz Stacjusz – komediopisarz rzymski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cecylia

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) daw. pot. żart. geogr. Sycylia

Cecylia – żeński odpowiednik imienia Cecyliusz. Obchodzi imieniny 10 czerwca i 22 listopada.

Odpowiedniki w innych językach:

- esperanto: Cecila
- francuski: Cécile

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cecylian

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Cecylian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów. Oznacza „należący do Cecyliusza”.

Cecylian imieniny obchodzi 16 kwietnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cecylianostwo

Cecylian z małżonką; Cecylianowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecylianowie

Cecylian z małżonką; Cecylianostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecylianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecyliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecylii lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecyliusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Cecyliusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rodu Cecyliuszów.

Cecyliusz imieniny obchodzi 1 lutego, 15 maja i 3 czerwca.

Znane osoby noszące imię Cecyliusz:

- Cecil Barclay – oficer tajnej służby wywiadowczej MI6
- Cecil B. DeMille – amerykański filmowiec
- Cecil Farris Bryant – polityk amerykański, działacz Partii Demokratycznej
- Cecil Frank Powell – fizyk angielski, laureat nagrody nobla
- Cecil Purdy – australijski szachista i dziennikarz
- Cecil Rhodes – polityk brytyjski, przedsiębiorca
- Cecyliusz Stacjusz – komediopisarz rzymski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cecyliuszek

zdrobnienie od: Cecyliusz (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecyliuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliuszka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecyliuszostwo

Cecyliusz z małżonką; Cecyliuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecyliuszowie

Cecyliusz z małżonką; Cecyliuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecyliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cecyliusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecylka

zdrobnienie od: Cecylia (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cecylówka

wieś w Polsce

2 wsi w gminie Głowaczów:

- Cecylówka-Brzózka
- Cecylówka Głowaczowska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cecyniówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie szumskim obwodu tarnopolskiego;

Cecyniówka (ukr. Цеценівка) – wieś na Ukrainie w rejonie krzemienieckim należącym do obwodu tarnopolskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cedeciak

regionalnie: cedet

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedent

wierzyciel dokonujący cesji swej wierzytelności lub innych praw na rzecz cesjonariusza

Cedent łac. cedens „ustępujący”) – osoba, która przelewa swoje prawa na kogoś innego. Taki przelew uprawnień, najczęściej wierzytelności, w prawniczej terminologii nazywany jest cesją. Druga osoba uczestnicząca w cesji, cesjonariusz, przyjmuje rzeczone uprawnienia.

W prawie międzynarodowym cedentem określa się państwo, które w formie cesji zrzeka się praw do określonego terytorium na rzecz innego państwa, nazywanego w tym przypadku cesjonariuszem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cedentka

→ cedent

Patrz:cedent

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedet

potocznie: Centralny Dom Towarowy, największy warszawski dom towarowy w dwudziestoleciu po II wojnie światowej

Centralny Dom Towarowy (CDT), Centralny Dom Dziecka, Dom Towarowy „Smyk”, od 2018 budynek biurowy Cedet – budynek domu towarowego znajdujący się w Warszawie, pierwotnie pod adresem ul. Bracka 15/19, obecnie ul. Krucza 50.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cedetowski

przymiotnik od: cedet, CDT (Centralny Dom Towarowy); CDT-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedi

[czytaj: sedi] jednostka monetarna Ghany; 1 cedi = 100 pesewa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) monet. waluta Ghany o symbolu ₵;

Cedi – jednostka monetarna Ghany od 1965 r. 1 cedi = 100 pesewa.W obiegu znajdują się:

- monety o nominałach 1, 5, 10, 20, 50 pesewa, 1 i 2 cedi
- banknoty o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 200 cedi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cedować

przekazać prawo do czegoś innej osobie

czasownik

(1.1) zrzekać się swoich praw lub obowiązków na rzecz kogoś innego

(1.2) o państwie: przekazać na mocy umowy międzynarodowej część swojego terytorium innemu państwu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cedowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zrzekanie się swoich praw na rzecz kogoś innego

(1.2) o państwie: przekazywanie na mocy umowy międzynarodowej części swojego terytorium innemu państwu

#### Źródła:

Wiktionary

# Cedr

długowieczne drzewo iglaste

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Cedrus|ref=tak., drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rosnące w górach krajów śródziemnomorskich;

(1.2) drewn. drewno cedrowe

Cedr (Cedrus Trew) – rodzaj długowiecznych drzew z rodziny sosnowatych. W zależności od ujęcia systematycznego wyróżnia się od dwóch do czterech gatunków. Cedry występują w rejonach górskich Afryki Północnej i Azji Zachodniej w trzech obszarach rozdzielonych znacznymi dysjunkcjami. Rosną w górskich lasach na wysokościach od 1100 do ok. 3000 m n.p.m. Ze względu na niewielkie areały i eksploatację status gatunku zagrożonego ma cedr atlaski, a cedr libański jest gatunkiem narażonym. Cedry są źródłem bardzo cenionego drewna, sadzone są także jako drzewa ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cedrat

drzewo lub krzew z rodziny cytrusowatych; cytron

Cytron, cedrat (Citrus medica L.) – gatunek roślin wieloletnich z rodziny rutowatych (Rutaceae Juss.). Prawdopodobnie pochodzi z podnóża Himalajów (północno-wschodnie Indie, północna Mjanma). Rozprzestrzeniony już w starożytności do Chin i Europy (tu dotarł jako pierwszy z owoców cytrusowych ok. 300 r. p.n.e.). Jest prawdopodobnie jednym z trzech gatunków rodzicielskich (obok pomarańczy olbrzymiej i mandarynki) większości form uprawnych cytrusów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cedro

Cedro – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Bernalillo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cedron

dolina między Jerozolimą a Górą Oliwną; okresowy strumień płynący tą doliną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. strumień w Judei, przepływający przez Jerozolimę i Pustynię Judzką;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku cieków wodnych w Polsce

Cedron (Kidron, hebr. ‏נחל קדרון‎, Nahal Qidron, arab. Wadi an-Nar) – niewielki strumień płynący doliną o tej samej nazwie położoną między Wzgórzem Świątynnym a Górą Oliwną w Jerozolimie, wielokrotnie wymieniany w Biblii. Z Doliną Cedronu (hebr. Emek Kidron, arab. Wadi an-Nar) błędnie identyfikowana jest Dolina Jozafata, w Biblii symboliczne określenie miejsca przyszłego Sądu Ostatecznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cedrowice

Cedrowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cedrowina

drewno cedrowe; cedrówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewn. drewno cedrowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cedrówka

1. ptak z rodziny jemiołuszek
2. drzewo z rodziny miodlowatych; cedrzyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedrowy

związany z cedrem

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z cedru

(1.2) wykonany z drewna lub innej części cedru

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do cedru, będący częścią cedru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cedrski

przymiotnik od: Cedry Wielkie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedrzyk

drzewo z rodziny miodlowatych; cedrówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedrzyniec

drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych

Cedrzyniec (Calocedrus) – rodzaj drzew należących do rodziny cyprysowatych. Obejmuje trzy gatunki występujące we wschodniej Azji i jeden rosnący w Ameryce Północnej. Rośliny te uprawiane są jako ozdobne i pozyskiwane są jako źródło drewna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cedularny

podatek cedularny - rodzaj podatku polegający na odrębnym opodatkowaniu każdego rodzaju dochodów podatnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceduła

1. codzienny urzędowy wykaz kursów walut, dewiz itp.
2. wykaz przesyłek lub towarów przyjętych do przewozu określonym środkiem transportu
3. raport dzienny z odbytego kursu tramwaju lub pociągu, zawierający wykaz sprzedanych biletów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. lista cen giełdowych

(1.2) hand. list przewozowy

(1.3) hand. lista biletów rozprowadzonych przez obsługę tramwaju lub pociągu

(1.4) druk. spis znaków danego kroju pisma

(1.5) daw. prospekt, reklama

(1.6) daw. kwit, zlecenie na piśmie

Ceduła giełdowa – publikowany codziennie przez giełdy urzędowy wykaz kursów walut, dewiz i papierów wartościowych lub cen towarów, według których dokonywano transakcji giełdowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cedułka

zdrobniale o cedule

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedylla

znak diakrytyczny podobny do ogonka, występujący np. we francuskiej literze ç („c” z cedyllą)

Cedille, cédille, cedilla, cedylla ( ¸ ) – znak diakrytyczny podobny nieco do ogonka, występujący najczęściej pod literą „C” w wielu językach (m.in. we francuskim, portugalskim, katalońskim, tureckim).

Nieco innym znakiem, który nie powinien być mylony z cedille jest tzw. przecinek dolny w języku łotewskim i rumuńskim.

W Unikodzie znak diakrytyczny cedylla występuje w wersjach:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cedynia

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Cedynia (niem. Zehden, łac. Cedene) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Cedynia. Najdalej na zachód położone miasto Polski, w zachodniej części pasa Pojezierza Zachodniopomorskiego.

Według danych z 31 grudnia 2021 roku Cedynia liczyła 1470 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cedynianin

mieszkaniec Cedyni (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedynianka

mieszkanka Cedyni (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedyński

przymiotnik od: Cedynia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedzak

1. dziurkowane naczynie kuchenne do odcedzania; durszlak;
2. sieć rybacka w kształcie worka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie kuchene z dziurkami w dnie;

Cedzak (inaczej durszlak, od niem. Durchschlag) – rodzaj specjalnego sita w formie miski lub garnka z podziurkowanym dnem. Może być wyposażony w uchwyt oraz w podstawkę lub nóżki, które pozwalają mu stać samodzielnie i umożliwiają swobodny odpływ cieczy. Służy do odcedzania i płukania żywności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cedzakowaty

przypominający cedzak

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedzakowy

przymiotnik od: cedzak

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cedzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cedzić

1. przelewać ciecz przez filtr, sito;
2. pić lub przelewać coś powoli, z przerwami;
3. mówić coś bardzo powoli, z przerwami

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przepuszczać płyn przez sito, sitko, cedzak, filtr w celu oczyszczenia lub oddzielenia części stałych

(1.2) pić lub przelewać powoli

(1.3) przen. wymawiać wolno, z przerwami

czasownik zwrotny niedokonany cedzić się (dk. brak)

(2.1) być cedzonym (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cedzidło

1. filtr o działaniu okresowym, otwarty lub zamknięty zbiornik z dnem sitowym; nucza;
2. przyrząd do cedzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cedzidłowy

związany z cedzidłem

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedziny

pozostałości po cedzeniu płynu, męty, osad

#### Źródła:

SJP.pl

# Cedzitko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. cedzak, durszlak

#### Źródła:

Wiktionary

# Cedzok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. durszlak

#### Źródła:

Wiktionary

# Cedzyna

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim

Cedzyna – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Górno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cedzyński

→ Cedzyna

Patrz:Cedzyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefal

ryba morska żyjąca w morzach ciepłych

Cefal, cefal pospolity, łoban, mugil cefal (Mugil cephalus) – ryba z rodziny mugilowatych (Mugilidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cefalaspis

najstarszy znany kręgowiec ziemski wymarły w okresie dewonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefale

ryba morska żyjąca w morzach ciepłych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefalizacja

ewolucyjny proces wyodrębniania części głowowej organizmu

Cefalizacja (gr. kephalé – głowa) – proces ewolucyjny prowadzący w rozwoju osobniczym do rozrastania się przedniej części ciała i wyodrębnienia wyspecjalizowanego odcinka głowowego zawierającego otwór gębowy, narządy zmysłów i zwoje nerwowe. Występuje u wolno żyjących zwierząt dwubocznie symetrycznych, począwszy od wieloszczetów (Polychaeta) i płazińców (Platyhelminthes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cefalokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; mugilokształtne

Mugilokształtne, cefalokształtne (Mugiliformes) – monotypowy rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący rodzinę:

- Mugilidae – mugilowate, cefalowate

W starszych klasyfikacjach rodzina Mugilidae była zaliczana do okoniokształtnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cefalokształtny

o cechach cefalokształtnych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefalometr

przyrząd do mierzenia głowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefalometria

metoda pomiaru głowy człowieka; kefalometria

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefalometryczny

→ cefalometria; kefalometria

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefalosporyna

półsyntetyczny antybiotyk o szerokim spektrum działania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. antybiotyk pozyskiwany z grzyba z rodzaju nazwa systematyczna|Acremonium|ref=tak. (dawniej znanego pod nazwą nazwa systematyczna|Cephalosporium.);

Cefalosporyny – grupa półsyntetycznych antybiotyków β-laktamowych o szerokim spektrum działania bakteriobójczego. Są to pochodne kwasu 7-aminocefalosporynowego (7-ACA) i zawierają w swojej cząsteczce dwupierścieniową strukturę cefemu, który wykazuje większą odporność na działanieβ-laktamaz niż penam.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cefalosporynowy

→ cefalosporyna

Patrz:cefalosporyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefalowate

rodzina ryb z rzędu mugilokształtnych; mugilowate

Mugilowate, cefalowate (Mugilidae) – rodzina ryb mugilokształtnych (Mugiliformes). Poławiane jako ryby konsumpcyjne o smacznym mięsie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cefałka

potocznie: życiorys; CV, curriculum vitae

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pot. CV (= curriculum vitae); życiorys

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cefeida

gwiazda zmieniająca blask na skutek okresowych pulsacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. gwiazda zmieniająca swoją jasność w wyniku okresowych pulsacji;

Cefeidy (zwane też gwiazdami typu δ Cephei lub cefeidami klasycznymi od nazwy gwiazdozbioru Cefeusza) – gwiazdy zmienne pulsujące, olbrzymy.

Cefeidy są wyjątkowo jasne, tysiąc lub nawet dziesięć tysięcy razy jaśniejsze od Słońca. Regularnie zmieniają jasność wskutek pulsacji. Pulsacje powodują okresowe zmiany wielkości gwiazdy oraz temperatury powierzchni i typu widmowego (od A lub F w maksimum blasku do G lub K w minimum).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cefeusz

łac. Cepheus; gwiazdozbiór nieba północnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. król Etiopii, syn Belosa oraz mąż Kasjopei i ojciec Andromedy, po śmierci przeniesiony na firmament jako gwiazdozbiór Cefeusza (2.1);

(1.2) mitgr. król Tegei, syn Aleosa; jeden z Argonautów;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok;

- Cefeusz (Kefeus) – w mitologii greckiej król Etiopii, syn Belosa
- Cefeusz (Kefeus) – w mitologii greckiej król Tegei, syn Aleosa
- Cefeusz – gwiazdozbiór nieba północnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cefotaksym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. antybiotyk o szerokim spektrum działania, z grupy cefalosporyn III generacji, stosowany w leczeniu poważnych zakażeń bakteryjnych

Cefotaksym, (łac. Cefotaximum) – półsyntetyczny antybiotyk będący cefalosporyną III generacji o działaniu bakteriobójczym do stosowania pozajelitowego. W przeciwieństwie do innych pozajelitowych cefalosporyn III generacji jest metabolizowany, w wyniku czego powstaje czynny metabolit – deacetylocefotaksym. Cefotaksym należy do najbardziej aktywnych cefalosporyn wobec bakterii Gram-dodatnich.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cefta

skrót od: Central European Free Trade Agreement – Środkowoeuropejskie Porozumienie o Wolnym Handlu; Cefta

#### Źródła:

SJP.pl

# Cefuroksym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. antybiotyk będący półsyntetyczną cefalosporyną II generacji, który posiada szeroki zakres działania przeciwbakteryjnego

Cefuroksym – organiczny związek chemiczny, półsyntetyczna cefalosporyna II generacji o działaniu bakteriobójczym o szerokim spektrum przeciwbakteryjnym. Aktywny wobec bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych. Nieaktywny wobec bakterii atypowych. Nie wchłania się z przewodu pokarmowego, stąd stosuje się podawanie drogą parenteralną (pozajelitową). Nie jest metabolizowany, a jego biologiczny okres półtrwania wynosi ok. 80 min. Wydalanie następuje przez nerki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cegielnia

wytwórnia cegły i innych glinianych materiałów budowlanych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia cegły oraz innych materiałów budowlanych z gliny;

Cegielnia – zakład wytwórczy, zajmujący się produkcją cegieł ceramicznych, wypalanych z gliny.

Cegielnie stawia się najczęściej w pobliżu miejsc bogatych w zasoby gliny, co pozwala zredukować koszty transportu surowca. Budowa cegielni, szczególnie po zmechanizowaniu produkcji cegieł w pierwszej połowie XIX wieku, była widomym znakiem pojawiania się w okolicy przemysłu i budownictwa przemysłowego, potrzebującego materiałów budowlanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cegielniany

→ cegielnia

Patrz:cegielnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cegielnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją cegieł

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

Cegielnictwo (również strycharstwo) – produkcja ceramiki budowlanej z gliny z domieszką innych substancji nadających trwałość, odporność, zabarwienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cegielniczy

dotyczący cegły, cegielni, cegielnictwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Cegielnik

ceglarz;
1. pracownik produkujący cegły;
2. dawniej: właściciel cegielni

Cegielnik – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Zławieś Wielka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 990 mieszkańców. Jest piątą co do wielkości miejscowością gminy Zławieś Wielka.

We wsi znajduje się nieczynny cmentarz ewangelicki, założony w 1873 r., z najstarszymi zachowanymi nagrobkami z końca XIX i pocz. XX w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cegielski

nazwisko, np. Hipolit Cegielski (1813-68), polski przemysłowiec, działacz społeczno-kulturalny i polityk

Osoby:

- Hipolit Cegielski (1813 lub 1815-1868) – polski filolog, przemysłowiec, działacz społeczny, dziennikarz i polityk
- Stefan Cegielski (1852-1921) – polski przemysłowiec i działacz społeczno-polityczny
- Jerzy Cegielski (1887-1940) – polski oficer
- Longin Cegielski (1920-1987) – polski działacz ludowy, doktor nauk rolnych, ekonomista, polityk
- Henryk Cegielski (1945-2015) – polski koszykarz
- Tadeusz Cegielski (ur. 1948) – polski historyk
- Wayne Cegielski (ur. 1956) – walijski piłkarz
- Max Cegielski (ur. 1975) – polski dziennikarz, pisarz, prezenter radiowy i telewizyjny
- Wojciech Cegielski (ur. 1977) – polski dziennikarz
- Krzysztof Cegielski (ur. 1979) – polski żużlowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cegiełka

1. mała cegła;
2. kawałek czegoś w kształcie prostopadłościanu;
3. wkład w coś, składka

Cegiełka (słow. Cigeľka; ukr. Цігелька, Cihelka; romski (vlax) Cigeľka) – wieś i gmina (obec) na Słowacji w kraju preszowskim, powiat Bardejów, przy granicy z Polską.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cegiełkować

czyścić coś, ścierać za pomocą cegły

#### Źródła:

SJP.pl

# Cegiełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cegiełkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cegiełkowy

1. przypominający sposób ułożenia cegieł w murze;
2. związany z cegiełką - datkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceglaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od ceglak

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceglak

dom z cegły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ceglany dom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceglany

1. zrobiony z cegły, pochodzący z cegły (np. ceglane domy, ceglany pył);
2. mający kolor cegły, pomarańczowoczerwony (np. ceglane rumieńce, wypieki); ceglasty

przymiotnik

(1.1) wykonany z cegły

(1.2) związany z cegłą, dotyczący cegły

(1.3) zob. ceglasty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceglarek

maszyna do produkcji cegieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceglarka

maszyna do produkcji cegieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceglarski

dotyczący ceglarza, ceglarstwa; wykonany przez ceglarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceglarstwo

przemysł cegielniczy; cegielnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział rzemiosła związany z wytwarzaniem cegieł

Cegielnictwo (również strycharstwo) – produkcja ceramiki budowlanej z gliny z domieszką innych substancji nadających trwałość, odporność, zabarwienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceglarz

cegielnik;
1. człowiek produkujący cegły (prostopadłościany z wypalonej gliny);
2. właściciel cegielni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik wytwarzający cegły, trudniący się ceglarstwem

Strycharz, ceglarz, cegielnik – rzemieślnik wyrabiający cegły. Forma żeńska – strycharka – pracownica cegielni wyrabiająca cegły ręcznie.

Też przyrząd do wyrównywania gliny w formie, rodzaj deseczki, zwany był strychulcem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceglastobrązowy

brązowy o odcieniu ceglastym; rudoczerwony

przymiotnik

(1.1) mający kolor brązowy o odcieniu ceglastym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceglastoczerwony

czerwony o odcieniu ceglastym

przymiotnik

(1.1) mający kolor czerwony o odcieniu ceglastym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceglastopory

borowik ceglastopory - kapeluszowy grzyb jadalny o trzonie koloru ceglanego

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceglastoróżowy

różowy o odcieniu ceglastym

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o ceglastym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceglasty

podobny do koloru cegły; pomarańczowoczerwony, ceglany

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowoczerwony, taki jak kolor cegły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cegliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dusza do żelazka

#### Źródła:

Wiktionary

# Cegliński

nazwisko

Cegliński – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceglować

czasownik nieprzechodni

(1.1) stpol. włóczyć się po nocy

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceglować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cegła

1. materiał budowlany;
2. kawałek jakiejś masy mający kształt prostopadłościanu;
3. książka, która leży w księgarni i nie znajduje nabywców;
4. książka o dużej objętości, często nieciekawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. ceramiczny element budowlany w kształcie prostopadłościanu;

(1.2) przen. pot. bardzo gruba i nudna książka lub dokument

(1.3) środ. kolej. sieciowy rozkład jazdy pociągów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cegłopodobny

przypominający cegłę

#### Źródła:

SJP.pl

# Cegłów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

Cegłów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Cegłów. Leży nad rzeką Mienią, w oddaleniu 55 km od Warszawy oraz 42 km od Siedlec. Siedziba gminy Cegłów.

Administracyjnie na terenie Cegłowa funkcjonują dwa sołectwa Cegłów 1 i Cegłow 2

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cegłowianin

mieszkaniec Cegłowa (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cegłowianka

mieszkanka Cegłowa (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cegłówka

1. stara, zużyta cegła;
2. duży kawałek cegły

#### Źródła:

SJP.pl

# Cegłowski

przymiotnik od: Cegłów (wieś w województwie mazowieckim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceik

motyl mający na odwłoku plamę w kształcie litery C

#### Źródła:

SJP.pl

# Cej

liczebnik nieokreślony

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trochę, nieco

#### Źródła:

Wiktionary

# Cejlon

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. dawniej: Sri Lanka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim;

(1.2) hist. dawna nazwa Sri Lanki

Cejlon (syng. Śrī Laṁkā, tamil. İlankai, ang. Ceylon) – jedna z największych wysp Oceanu Indyjskiego, leżąca na południowy wschód od wybrzeży Indii, od których oddzielona jest cieśniną Palk. Ma powierzchnię 65,6 tys. km² i stanowi jednocześnie państwo Sri Lankę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cejlończyk

mieszkaniec Cejlonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Cejlonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cejlonit

minerał, odmiana spinelu; spinel zielony

#### Źródła:

SJP.pl

# Cejlonka

mieszkanka Cejlonu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Cejlonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cejloński

przymiotnik od: Cejlon

przymiotnik

(1.1) związany z wyspą Cejlon

(1.2) hist. związany z historycznym Cejlonem (obecnie Sri Lanka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cejnowa

nazwisko, m.in. Florian Stanisław Cejnowa (1817-1881), kaszubski działacz społeczny i narodowy, pisarz i publicysta; Ceynowa, Cenowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Cejrowski

nazwisko

- Wojciech Cejrowski – dziennikarz, satyryk, podróżnik
- Stanisław Cejrowski – polski animator i działacz jazzowy. Ojciec Wojciecha Cejrowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cek

rysy włoskowate w szkliwie płytek ceramicznych

Cek (również Jek, Dzheg lub Dzhek) – wieś w Azerbejdżanie, w Rejonie Quba, w gminie Əlik, położona na wysokości 1643 m n.p.m. Miejscowość słynie z własnego języka oraz obyczajów i tradycji. Obecnie w miejscowości mieszka 312 mieszkańców, z czego większość zalicza się do ludności rdzennej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cekaem

ciężki karabin maszynowy; ckm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. ciężki karabin maszynowy

Ciężki karabin maszynowy (ckm) – karabin maszynowy charakteryzujący się znaczną masą, przystosowany do prowadzenia ognia z masywnej podstawy (np. trójnogu). Waga samego karabinu właściwego waha się w przedziale 14-20 kg, natomiast całego zestawu (uwzględniając podstawę, wyposażenie dodatkowe i ewentualne chłodziwo) może przekraczać 60 kg (bez amunicji).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cekaemista

żołnierz obsługujący cekaem

#### Źródła:

SJP.pl

# Cekaemistka

→ cekaemista

Patrz:cekaemista

#### Źródła:

SJP.pl

# Cekaemowy

przymiotnik od: cekaem (ciężki karabin maszynowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cekanowo

2 miejscowości w Polsce:

- Cekanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
- Cekanowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słupno

#### Źródła:

Wikipedia

# Cekauz

dawniej: arsenał, zbrojownia; cekhauz

#### Źródła:

SJP.pl

# Cekcyn

wieś w Polsce

Cekcyn (niem. Polnisch Cekzin; kaszb. Cékcëno) – wieś borowiacka w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn na południowym skraju Tucholskiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Wielkim Cekcyńskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cekcynek

Cekcynek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Cekcyn, nad jeziorem Cekcyńskim Wielkim.

Miejscowość formalnie utworzono 1 stycznia 2013.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cekcyński

przymiotnik od: Cekcyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Cekhauz

dawniej: arsenał, zbrojownia; cekauz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wojsk. składnica broni oraz sprzętu i wyposażenia wojskowego

- Cekhauz – inaczej arsenał, czyli budynek przeznaczony do składu broni
- Cekhauz (Białystok) – budynek dawnej zbrojowni w Białymstoku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cekin

złota moneta włoska, późniejszy dukat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. błyszcząca ozdoba w formie krążka przyszywana do ubioru;

(1.2) hist. numizm. złota moneta bita w Wenecji od XIII wieku;

Cekin (wł. zecchino [dzekˈkiːno]) – złota moneta włoska, odmiana dukata bita od XIII wieku w Wenecji. Jedna z najwcześniejszych monet złotych Europy średniowiecznej.

Emitowana od 1284 aż do końca suwerenności Wenecji (1797) w zasadniczo niezmienionym wyglądzie i jakości (bita ze złota w ówcześnie najwyższej osiągalnej technicznie próbie 990), była miejscową wersją ówczesnego italskiego dukata. Na rewersie umieszczano wizerunek Chrystusa w mandorli z inskrypcją SIT T(ibi) XPE (=Christus) DAT(us) Q(uem) TU REGIS ISTE DUCATUS. Awers przedstawiał postać klęczącego doży, odbierającego od patrona Republiki – świętego Marka, wenecki sztandar (gonfalon). Datowanie cekinów umożliwia imię aktualnego doży umieszczane w awersowej legendzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cekinowy

przymiotnik od: cekin

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceklacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. tułanie się nocami

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceklarski

przymiotnik od: ceklarz (pachołek pełniący służbę przy burmistrzu)

przymiotnik

(1.1) hist. przym. od: ceklarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceklarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. urząd ceklarza

(1.2) daw. ceklarze (zbiorowo)

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceklarz

dawniej: pachołek pełniący służbę przy burmistrzu, pilnujący porządku w mieście

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. podlegający burmistrzowi pachołek pilnujący porządku w mieście;

Ceklarz (zbir, siepacz, oprawca) – pachołek miejski, którego zadaniem było pilnowanie porządku w dzień i w nocy, wyłapywanie włóczęgów i żebraków, stawienie szubienic i wymierzanie kary chłosty.

W Krakowie ceklarze stanowili też osobistą ochronę burmistrza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceklmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. przełożony ceklarzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceklować

czasownik nieprzechodni

(1.1) stpol. włóczyć się po nocy

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. odczasownikowy od|ceklować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceklownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. nocny włóczęga

#### Źródła:

Wiktionary

# Cekmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. ceklmistrz.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cekop

Centrala Eksportu Kompletnych Obiektów Przemysłowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cekotrofia

dwuetapowa metoda trawienia pokarmu charakterystyczna dla zajęczaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceków

rysy włoskowate w szkliwie płytek ceramicznych

Ceków – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia.

Ceków jest jedną z najstarszych miejscowości w powiecie kaliskim. Wieś położona jest przy drodze 470. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1212 roku, gdy została przez księcia kaliskiego Władysława Odonic podarowana na rzecz kościoła, co potwierdziła bulla papieża Honoriusza III wystawiona 28 maja 1218 roku. Wieś występuje pod nazwą Cekouiz. Prace archeologiczne w 1961 r. prowadzone przez ekipy z Polski i Jugosławii dowodzą zasiedlenie tych terenów i usytuowanie na ważnym prastarym szlaku bursztynowym łączącym Imperium Rzymskie z Wybrzeżem Bałtyckim. Według badań odkryte nad rzeką Żabianką wczesnośredniowieczne grodzisko, broniące drogi kupieckiej, istniało w X-XI wieku.. Charakterystyczny kształt grodziska o nazwie "szwedzkie okopy" nie zachował się, uległ zniszczeniu przez najazdy, pożar i ze względu na bagnistą dolinę Swędrni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cekowski

→ Ceków, → Ceków-Kolonia

Patrz:Ceków, → Ceków-Kolonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cekropia

drzewo z rodziny morwowatych; cekropka; drążnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cekropka

drzewo z rodziny morwowatych; cekropia; drążnia

Cekropka, drążnik, drążnia, drzewo trąbowe (Cecropia Loefl.) – rodzaj roślin z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae). Obejmuje 61 lub 63 gatunków, niektóre źródła wymieniają ok. 70–80 gatunków. Występują w Ameryce Środkowej (po północny Meksyk i Kubę) oraz w tropikalnej części Ameryki Południowej. Jako rośliny introdukowane spotykane są w Afryce Równikowej, Azji Południowo-Wschodniej i na wyspach Oceanii. Cecropia peltata zaliczona została do 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cel

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrzału

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co chce się zniszczyć lub trafić za pomocą broni

(1.2) to, do czego się dąży, co chce się osiągnąć (także przen.)

(1.3) daw. rzem. najlepsza wykrojona część skóry przeznaczona do zszycia z innymi kawałkami

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: cela

Cel (gr. τηλος, telos; łac. finis, terminus) – to, ze względu na co następuje działanie; stan lub obiekt, do którego się dąży; cel (etyka), to kres świadomego działania.

Działać celowo może: człowiek, organizacja, społeczeństwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cel.

skrót oceny szkolnej: celujący, odczytywany jako cały, odmienny wyraz; cel (skrót zapisywany bez kropki (zwyczajowo) lub z kropką (zgodnie z regułą))

#### Źródła:

SJP.pl

# Celadon

kobieciarz, bawidamek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ckliwy, czuły i stały kochanek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. porcelanowe szkliwo o barwie seledynowej, stosowane w ceramice artystycznej;

Celadon, seladon (chiń. upr. 青瓷; chiń. trad. 青瓷; pinyin qīngcí) – typ ceramiki chińskiej, charakteryzujący się grubymi ściankami i szarawym szkliwem o barwie zielonkawej z całą gamą odcieni aż do oliwkowych i szarawych. Ceramika ta produkowana była w wytwórni Longquan w prowincji Zhejiang od IX wieku, później również w Korei. Wśród wyrobów najczęściej znajdowały się czarki i naczynia z wykonaną podszkliwnie dekoracją reliefową, wytłaczaną, rzeźbioną o wzorach przedstawiających motywy kwiatowe lub zwierzęce. Celem przyświecającym twórcom celadonu było stworzenie taniej imitacji drogiego nefrytu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celakantokształtne

rząd ryb mięśniopłetwych; latimeriokształtne, trzonicokształtne, trzonopłetwokształtne

Celakantokształtne, latimeriokształtne, trzonicokształtne, trzonopłetwokształtne (Coelacanthiformes) – rząd ryb mięśniopłetwych (Sarcopterygii), obejmujący liczne gatunki znane ze śladów kopalnych, w tym dwa, które przetrwały do czasów współczesnych. Charakteryzują się dyficerkalną płetwą ogonową, złożoną z 3 płatów (jeden na końcu płetwy i dwa symetrycznie rozłożone), obecnością zewnętrznych nozdrzy (brak nozdrzy tylnych). Przednia płetwa grzbietowa położona przed środkiem korpusu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celbowo

Celbowo (d. Celibowo, Czielbowa; kaszb. Celbòwò, niem. Celbau) – osada kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck, na Kępie Puckiej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Celbrat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. stolik, blat, który służył do odbierania pieniędzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Celebes

wyspa w Indonezji; Sulawesi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego;

Celebes, Sulawesi – indonezyjska wyspa na Oceanie Spokojnym wchodząca w skład Archipelagu Malajskiego i Wielkich Wysp Sundajskich. Z powierzchnią równą 174 600 km² znajduje się na 11. miejscu listy największych wysp świata.

Celebes ma nieregularny, rozczłonkowany kształt – stanowiące dużą część wyspy cztery półwyspy oddzielone są głęboko wcinającymi się zatokami. Wyspa ta nie ma nizin przybrzeżnych. Wyspę opływają morza: Flores, Banda, Moluckie, Celebes. Terytorium Celebesu jest górzyste, występują liczne wulkany – zarówno aktywne, jak i wygasłe. Najwyższym z nich jest Soputan (1827 m n.p.m.). W centrum wyspy znajdują się Góry Molengraffa, z najwyższym szczytem jest Rantekombola 3455 m n.p.m. (według innych źródeł jest nim Rantemario 3478 m n.p.m.). W dolinach śródgórskich i rowach tektonicznych oddzielających poszczególne pasma leżą liczne jeziora. Klimat równikowy wybitnie wilgotny, średnia roczna suma opadów: 2000 mm. Cechuje się nierównomiernym rozkładem opadów w ciągu roku. Wyspa pokryta jest wiecznie zielonymi lasami równikowymi. W kotlinach śródgórskich ukształtowała się formacja przypominająca sawannę. Uprawia się głównie palmę kokosową, ryż, kawę oraz kauczukowiec. Na wyspie eksploatuje się rudy niklu i żelaza oraz szlachetne odmiany drewna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celebeski

1. → Celebes (wyspa w Indonezji); sulaweski;
2. wężojad celebeski - gatunek ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych;
3. świnia celebeska - gatunek ssaka z rodziny świniowatych

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celebesem, dotyczący Celebesu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celebra

1. uroczyste odprawianie nabożeństwa, obrzędu;
2. potocznie: celebracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uroczyste sprawowanie mszy lub nabożeństwa

(1.2) robienie czegoś z namaszczeniem, z wielką pompą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celebracja

celebrowanie;
1. wykonywanie czegoś z namaszczeniem, ze szczególną powagą;
2. zachowanie przesadnie poważne i pompatyczne;
3. ceremonialne odprawianie nabożeństwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praktykowanie czegość z namaszczeniem, uroczyście

(1.2) typ zachowania, odznaczający się przesadną pompatycznością

Celebracja (z łac. celebrare – uczęszczać, praktykować, powtarzać, sławić) – w religii katolickiej, a także prawosławiu sprawowanie kultu względem Boga ceremonialnie, uroczyście, z namaszczeniem. Stąd duchowny odprawiający nabożeństwo lub prowadzący procesję zwany jest celebransem. Poza kościołem czasownik celebrować oznacza obchodzić coś uroczyście, pompatycznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celebracyjnie

przysłówek

(1.1) od celebracyjny

#### Źródła:

Wiktionary

# Celebracyjny

przymiotnik od: celebracja

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z celebracją, dotyczący celebracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celebrans

duchowny odprawiający nabożeństwo, prowadzący procesję; oficjant, celebrant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrant;

Celebrans (łac. celebrans – celebrujący; imiesłów przymiotnikowy czynny czasu teraźniejszego od celebrare – celebrować) – duchowny sprawujący liturgię. Najczęściej określenie to odnosi się do księży katolickich, starokatolickich, prawosławnych oraz pastorów i diakonów protestanckich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celebrant

duchowny odprawiający nabożeństwo, prowadzący procesję; oficjant, celebrans

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. główny prezbiter sprawujący liturgię, celebrans;

(1.2) daw. żart. osoba obchodząca uroczystość

Jest to artykuł o charakterze zbiorczym, przedstawiający zagadnienia hydrografii Śródziemia, czyli zagadnienia dotyczące wód występujących ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Hasła przedstawione są w kolejności alfabetycznej według kategorii wód stojących i płynących. Na końcu przedstawiono inne formacje wodne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celebrantka

→ celebrant

Patrz:celebrant

#### Źródła:

SJP.pl

# Celebret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. dokument upoważniający duchownego katolickiego do sprawowania sakramentów w obcej diecezji;

Celebret (łac. celebret) – dokument kościelny upoważniający prezbitera do sprawowania sakramentów na terenie obcej sobie diecezji.

Celebret wystawia własny ordynariusz prezbitera, a więc jego biskup lub wyższy przełożony zakonny (prowincjał). Dokument poświadcza wolność od kar kościelnych. Celebrety zawierają dane osobowe kapłana, jego zdjęcie, prolongację urzędową systematycznie odnawianą zgodnie z prawem kanonicznym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Celebrity

[czytaj: selebriti] osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebryta

- celebryta – termin odnoszący się do osoby często występującej w środkach masowego przekazu i wzbudzającej ich zainteresowanie, bez względu na pełniony przez nią zawód
- Celebrity (film) – amerykańska komedia z 1998 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celebrować

1. obchodzić uroczyście jakieś doniosłe wydarzenie, uroczyście świętować;
2. robić coś z namaszczeniem, przesadną powagą;
3. odprawiać uroczyste nabożeństwo

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) obchodzić uroczyście doniosłe wydarzenie, uroczyście coś świętować

(1.2) robić coś z przesadną powagą, z namaszczeniem

(1.3) odprawiać nabożeństwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celebrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. uroczyste obchodzenie jakiegoś święta lub ważnego wydarzenia

(1.2) rel. szczególnie uroczyste odprawianie mszy lub innego nabożeństwa

(1.3) książk. wykonywanie jakiejś czynności z nadmierną powagą i namaszczeniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Celebrycić

potocznie: dążyć do zwiększenia lub zyskania popularności przez częste pojawianie się w mediach

#### Źródła:

SJP.pl

# Celebrycki

→ celebryta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celebrytą, dotyczący celebryty

Patrz:celebryta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celebryckość

→ celebrycki

Patrz:celebrycki

#### Źródła:

SJP.pl

# Celebryctwo

bycie celebrytą - osobą popularną, często pojawiającą się w środkach masowego przekazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Celebryt

rzadko: osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebrity, celebryta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. celebryta.

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celebryta

osoba popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu; celebrity, celebryt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) telew. ktoś popularny, znany, sławny, rozpoznawany przez ludzi, pojawiający się w mediach

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celebrytka

kobieta popularna, często pojawiająca się w środkach masowego przekazu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta popularna, znana, sławna, rozpoznawana przez ludzi, pojawiająca się w mediach

(1.2) jubil. niewielka, delikatna przywieszka w kształcie serduszka, gwiazdki, koniczynki itp. noszona na łańcuszku

Celebryta (rodz. żeński celebrytka, l.mn. celebryci; od ang. celebrity, z łac. celebrare) – znana osoba będąca obiektem zainteresowania mediów, zwłaszcza tabloidów. Spotyka się również określenie osobowość medialna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celebrytoza

potocznie: dążenie do zwiększenia lub zyskania popularności przez częste pojawianie się w mediach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. dążenie do zdobycia lub zwiększenia popularności poprzez częste pojawianie się w mediach i zachowywanie się w sposób typowy dla celebrytów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celej

nazwisko

Celej – przysiółek w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Stoczek Łukowski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Przysiółek wchodzi w skład sołectwa Kapice-Celej w gminie Stoczek Łukowski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 przysiółek liczył 64 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Stoczku Łukowskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celejewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Celejów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie husiatyńskim obwodu tarnopolskiego;

- Celejów (herb szlachecki)

W Polsce

- Celejów – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Wąwolnica
- Celejów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
- Celejów – gromada w woj. lubelskim
- Celejów – dawna gmina w woj. lubelskim

W Ukrainie

- Celejów – wieś w obwodzie tarnopolskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Celem

1. coś do czego się dąży
2. obiekt ostrzału

przyimek

(1.1) książk. w celu

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: cel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. seler

#### Źródła:

Wiktionary

# Celere

w muzyce - prędko, szybko

#### Źródła:

SJP.pl

# Celeron

model procesora firmy Intel

Intel Celeron – rodzina procesorów firmy Intel przeznaczona na rynek niskobudżetowy. Nazwa pochodzi z łac. celer, czyli szybki. Cechą charakterystyczną tych procesorów (w porównaniu do procesorów Pentium) jest mniejsza ilość pamięci podręcznej. Przekłada się to na znaczne zmniejszenie ceny takich układów, ponieważ produkcja pamięci SRAM (stanowiącej pamięć podręczną) jest stosunkowo droga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celesta

perkusyjny instrument klawiszowy należący do grupy idiofonów, przypominający fisharmonię; czelesta

Czelesta (wł. celesta = rajski; skrót: Cel.) – klawiszowy instrument muzyczny z grupy instrumentów perkusyjnych wynaleziony pod koniec XIX w., przypominający kształtem fisharmonię. Dźwięk powstaje w nim w wyniku uderzania uruchamianych przy pomocy klawiszy młoteczków w metalowe płytki połączone z rezonatorem skrzynkowym, które wydają dźwięk zbliżony do dzwonków. Instrument ma zazwyczaj 49-65 klawiszy oraz skalę obejmującą trzy, cztery lub pięć oktaw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celestino

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestyn

1. członek dawnego zakonu, zreformowanego przez papieża Celestyna V w XIII w.
2. franciszkanin prowadzący życie pustelnicze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Celestyn – imię męskie
- celestyn – minerał z grupy siarczanów
- Celestyn – jezioro w Polsce, w woj. mazowieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celestyna

1. członek dawnego zakonu, zreformowanego przez papieża Celestyna V w XIII w.
2. franciszkanin prowadzący życie pustelnicze

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Celestyn

Celestyna – żeński odpowiednik imienia Celestyn pochodzenia łac., oznaczającego 'niebiański'. Patronką tego imienia jest bł. Katarzyna Celestyna Faron.

Celestyna imieniny obchodzi:

- 18 marca, jako wspomnienie bł. Celestyny od Matki Bożej (Marianna Donati)
- 6 kwietnia, jako wspomnienie św. Celestyny z Metzu
- 9 kwietnia, jako wspomnienie bł. Katarzyny Celestyny Faron.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celestyni

męski zakon katolicki, kongregacja benedyktynów, istniał od XIII do XIX wieku

- celestyni − nieistniejąca kongregacja benedyktyńska
- celestyni − nieistniejący odłam zakonu franciszkańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celestyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celestyny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestynka

zdrobnienie od: Celestyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestynostwo

Celestyn z małżonką; Celestynowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestynów

męski zakon katolicki, kongregacja benedyktynów, istniał od XIII do XIX wieku

W Polsce

- Celestynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
- Celestynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
- Celestynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Celestynów
- Celestynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
- Celestynów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Borek Wielkopolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celestynowianin

mieszkaniec wsi: Celestynów

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestynowianka

mieszkanka Celestynowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestynowie

Celestyn z małżonką; Celestynostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestynowski

przymiotnik od: Celestynów

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celestyna (Celestyny) lub z nim (z nią) związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Celestyński

związany z celestynem, celestynami

#### Źródła:

SJP.pl

# Celia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Celia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od rzymskiej nazwy rodowej Caelius, która z kolei powstała z rzymskiego caelum – "niebo". Patronem tego imienia jest św. Celiusz, pustelnik z I w., który większość swojego życia spędził w toskańskiej grocie.

Celia imieniny obchodzi 27 lipca.

Zobacz też: (169) Zelia

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Celiaczka

kobieta nadwrażliwa na gluten

#### Źródła:

SJP.pl

# Celiak

osoba nadwrażliwa na gluten

#### Źródła:

SJP.pl

# Celiakia

choroba głównie niemowląt i małych dzieci, spowodowana nadwrażliwością na gluten

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. autoimmunologiczna choroba przewodu pokarmowego, w której spożywanie glutenu prowadzi do uszkodzenia błony śluzowej jelita cienkiego

Celiakia, choroba trzewna, enteropatia z nadwrażliwości na gluten – choroba glutenozależna o charakterze autoimmunologicznym, uwarunkowana odpowiedzią immunologiczną organizmu wywołaną przez gluten i związane z nim prolaminy, występująca u osób genetycznie predysponowanych. Charakteryzuje się obecnością objawów klinicznych zależnych od glutenu, obecnością w surowicy przeciwciał specyficznych dla choroby trzewnej, HLA-DQ2 i/lub DQ8.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celibacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celibat

#### Źródła:

Wiktionary

# Celibat

1. bezżeństwo duchownych w niektórych religiach
2. potocznie: wstrzemięźliwość płciowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. bezżeństwo duchownych;

(1.2) pot. przen. dobrowolne powstrzymanie się od stosunków płciowych

Celibat (łac. caelebs – bez żony, samotny) – forma życia polegająca na dobrowolnej wstrzemięźliwości seksualnej oraz zrezygnowaniu z wchodzenia w związek małżeński. Ma charakter religijny i jest praktykowany przez kapłanów Kościoła rzymskokatolickiego oraz mnichów wszystkich Kościołów chrześcijańskich. Także duchowni w innych religiach, jak np. w buddyzmie, praktykują celibat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celibatariusz

osoba żyjąca w celibacie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba żyjąca w celibacie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celibatariuszka

→ celibatariusz

Patrz:celibatariusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Celibatowy

związany z celibatem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celibatem, dotyczący celibatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celica

[czytaj: selika] samochód typu Toyota Celica

- Celica – miasto w Ekwadorze, w prowincji Loja
- Celica – kanton w Ekwadorze, w prowincji Loja
- Toyota Celica – sportowy samochód osobowy produkowany przez japońską firmę Toyota
- Józef Celica (1910–1980) – podpułkownik rezerwy ludowego Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celigów

Celigów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Głuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Celijski

przymiotnik

(1.1) związany z Celiusem, wzgórzem rzymskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Celina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości i miast w Polsce, Bułgarii i Stanach Zjednoczonych

(1.3) mot. marka radzieckiego samochodu terenowego

- Celina – imię żeńskie

W Polsce

- Celina – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
- Celina – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kobiele Wielkie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Celiny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Celinka

zdrobnienie od: Celina (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Celina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celinograd

miasto w południowym Kazachstanie

Astana (kaz. cyr. i ros. Астана; 1824–1961 Akmolińsk, 1961–1992 Celinograd, 1992–1998 Akmoła, 1998–2019, i ponownie od 2022 r. Astana, 2019–2022 Nur-Sułtan) – stolica i drugie co do liczby ludności miasto w Kazachstanie, położone nad rzeką Iszym, w północno-środkowej części kraju na Pogórzu Kazachskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celinogradzki

przymiotnik od: Celinograd

#### Źródła:

SJP.pl

# Celinów

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 5

- Celinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
- Celinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Celinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dębe Wielkie

#### Źródła:

Wikipedia

# Celinowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Celinowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Somianka
- Celinowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

## Zobacz też

- Celin, Celina, Celinki, Celinów, Celinówek, Celiny

#### Źródła:

Wikipedia

# Celiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Celiński (zm. 1690) – podsędek łukowski, podstarości łukowski, poseł na sejm 1658 roku
- Stanisław Celiński – pisarz grodzki stężycki, komornik graniczny łukowski w XVII wieku
- Józef Jan Celiński (1779-1832) – polski farmaceuta
- Narcyz Celiński (1817-1866) – wojskowy, przywódca powstania zabajkalskiego w 1866
- Sławomir Celiński (1852-1918) – polski inżynier i architekt, rzeźbiarz
- Stanisław Celiński (1919-1995) – polityk, poseł na Sejm PRL VII kadencji
- Bogdan Celiński (1921-2016) – polski wojskowy, inżynier mechanik
- Ryszard Celiński (1936-2000) – polski polityk i strażak
- Andrzej Celiński (ur. 1950) – polski polityk i socjolog
- Krzysztof Celiński (ur. 1950) – polski menedżer kolejowy
- Andrzej Celiński (ur. 1961) – polski reżyser, dramaturg, scenograf teatralny i filmowy
- Marcin Celiński (ur. 1970) – polski publicysta i wydawca
- Karol Celiński (ur. 1980) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lp., M. i B. lm. od: Celina

W Polsce

- Celiny – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Trzebieszów
- Celiny – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
- Celiny – część wsi Świesielice w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
- Celiny – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
- Celiny – część wsi Turów w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn
- Celiny – wieś w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Ożarowice
- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bodzentyn
- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków
- Celiny – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Celit

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; cellit; acetyloceluloza

#### Źródła:

SJP.pl

# Celius

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jedno z siedmiu wzgórz, na których wznosił się starożytny Rzym, położone między Eskwilinem a Awentynem;

Celius (łac. Caelius mons, wł. Celio) – jedno z siedmiu wzgórz w obrębie Rzymu, położone pomiędzy Eskwilinem i Awentynem. W starożytności było dzielnicą zamieszkaną przez zamożnych Rzymian. Do dziś zachowały się m.in.: Mur Aureliana, fundament świątyni Klaudiusza, ruiny willi rodu Lateranii Plautii.

Przyłączone do miasta przez króla Tullusa Hostiliusza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Celka

1. mała cela;
2. przedział w stacji elektroenergetycznej;
3. najmniejszy fragment sieci przestrzennej kryształu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cela

(1.2) mała cela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celkować

w jedwabnictwie: wkładać pary motyli do torebek izolacyjnych w celu utworzenia greny

#### Źródła:

SJP.pl

# Celkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|celkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Celkowy

przymiotnik od: celka

#### Źródła:

SJP.pl

# Cella

w starożytności: pomieszczenie z posągiem bóstwa, stanowiące część świątyni rzymskiej; cela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. w starożytnych świątyniach greckich i rzymskich część, w której znajdował się posąg bóstwa;

Naos (gr. ναός naós - okręt, nawa), cella (łac. cella - izba) – najważniejsze pomieszczenie w świątyni.

W starożytnej Grecji i Rzymie pomieszczenie, w którym umieszczano posąg bóstwa. Była to zamknięta przestrzeń sanktuarium, najczęściej prostokątna, zwykle poprzedzona przedsionkiem (zwanym pronaos). W większych świątyniach naos był dzielony na trzy części (nawy) i poprzedzony pronaosem w postaci portyku. W jego tylnej części symetrycznie do pronaosu znajdował się często opistodomos, a między opistodomosem i naosem bywał umieszczany adyton.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cellit

ester celulozy i kwasu octowego; octan celulozy; acetyloceluloza; celit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. proszek wykorzystywany w produkcji lakierów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cello

[czytaj: CZEllo] smyczkowy instrument o czterech strunach strojonych w kwintach, opierany o podłoże; wiolonczela

Cello – jedna z pierwszych przeglądarek internetowych i klient Gophera dla Windows 3.1. Stworzył ją Thomas R. Bruce. Pierwszą wersję opublikowano 8 czerwca 1993, ostatnią (1.01a) 9 kwietnia 1994.

Cello został stworzony z myślą o prawnikach, którzy przeważnie używali systemów Microsoft Windows, a ówczesne przeglądarki były tworzone głównie dla systemu Unix.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cellografia

1. współczesna technika graficzna, w której kompozycję tworzy się rozgrzanym narzędziem na płycie termoplastycznej;
2. grafika wykonana tą techniką

Cellografia (łac. cello(n) + gr. graphia), również celloryt – współczesna wypukła lub wklęsła technika graficzna. Kompozycja jest robiona na termoplastycznej tafli (np. cellon) na której gorącym narzędziem wytapiane są formy lub kształty. Płytę taką następnie pokrywa się farbą i odbija na papierze, co daje efekt końcowy. Technika wymyślona została przez Polaka Mariana Malinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cellograficzny

→ cellografia

Patrz:cellografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cellon

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; celon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. podobne do celuloidu, trudno palne tworzywo sztuczne używane do produkcji lakierów oraz błon fotograficznych i filmowych

Cellon – tworzywo sztuczne otrzymywane z octanu celulozy, ma własności zbliżone do celuloidu, lecz jest trudno palny. Stosowany głównie do wyrobu błon filmowych i lakierów.

W okresie I wojny światowej bywał stosowany jako pokrycie wczesnych samolotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cellone

[czytaj: czellone] strunowy instrument smyczkowy wynaleziony i opatentowany przez niemieckiego lutnika Alfreda Stelznera, wydający dźwięki o dwie oktawy niższe od skrzypiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Cellonowy

związany z cellonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Cellony

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; celon

#### Źródła:

SJP.pl

# Cellulit

[czytaj: celulit] zniekształcona tkanka tłuszczowa występująca najczęściej na udach i pośladkach kobiet, wyglądem przypominająca skórkę pomarańczową; cellulitis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieprawidłowe rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, którego efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków i/lub ramion;

Cellulit – nierównomierne rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, występujące razem z obrzękowo-włóknistymi zmianami tkanki podskórnej. Pojawia się po okresie dojrzewania, nasila się w ciąży, menopauzie i w zaburzeniach hormonalnych. Efektem jest nierówna i pofałdowana powierzchnia skóry ud, bioder, kolan, pośladków, ramion i sutków. Na skórze tych partii ciała mogą być widoczne guzki i zgrubienia, czasami mogą one powodować ból.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cellulitis

[czytaj: celulitis] zniekształcona tkanka tłuszczowa występująca najczęściej na udach i pośladkach kobiet, wyglądem przypominająca skórkę pomarańczową; cellulit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapalenie tkanki łącznej;

Zapalenie tkanki łącznej, cellulitis (łac. cellulitis) – choroba skóry i tkanki łącznej podskórnej, wywoływana przez infekcję bakteryjną (szczepy Staphylococcus aureus i Streptococcus pyogenes).

Choroba często występuje po wcześniejszym zranieniu, ukąszeniu lub poparzeniu, najczęściej na odsłoniętych partiach ciała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cellulitowy

→ cellulit

Patrz:cellulit

#### Źródła:

SJP.pl

# Celmer

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Celnica

dawniej: budynek straży celnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Celnictwo

ogół czynności związanych z pobieraniem ceł

#### Źródła:

SJP.pl

# Celniczka

pracownica urzędu celnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: celnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celniczy

związany z celnikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Celniej

stopień wyższy od przysłówka: celnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Celniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: celny (w znaczeniu: trafny, znakomity)

#### Źródła:

SJP.pl

# Celnik

1. pracownik urzędu celnego pobierający cło;
2. dawniej: urzędnik ściągający podatki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kontrolująca lub pobierająca cło na granicy

(1.2) daw. urzędnik ściągający podatki

Służba Celna – urząd, dawna służba umundurowana podległa ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. W jej miejsce powołano Służbę Celno-Skarbową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celność

→ celny

Patrz:celny

#### Źródła:

SJP.pl

# Celny

1. trafiający w cel, do celu
2. trafny, udany, zręczny
3. znakomity, doskonały, wybitny
4. rzadziej: będący w najlepszym gatunku
5. przymiotnik od: cło

przymiotnik

(1.1) będący w celu, trafiający do celu

(1.2) związany z cłem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celobioza

dwucukier złożony z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem betaglikozydowym, produkt przejściowy przy rozkładzie (hydrolizie) celulozy

Celobioza – organiczny związek chemiczny, dwucukier, dimer D-glukozy, zbudowany z dwóch cząsteczek glukozy, połączonych wiązaniem β-1,4-o-glikozydowym. Może być jednostką strukturalną celulozy i produktem jej częściowej hydrolizy. Ma właściwości redukujące.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celofan

przezroczysta folia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przezroczyste i wytrzymałe tworzywo sztuczne otrzymywane z celulozy;

Celofan (pol. tomofan) – przezroczysta lub barwiona, szeleszcząca folia celulozowa, otrzymywana z regenerowanej wiskozy (którą otrzymuje się w reakcji celulozy z dwusiarczkiem węgla), przetłaczanej przez dyszę szczelinową do kąpieli koagulacyjnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celofanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celofan

#### Źródła:

Wiktionary

# Celofanowy

przymiotnik od: celofan

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony z celofanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celofyz

rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) paleont. nazwa systematyczna|Coelophysis|Cope|ref=tak., rodzaj dinozaura, teropoda z rodziny celofyzów;

(1.2) paleont. dinozaur z rodzaju celofyz (1.1)

Celofyz (Coelophysis) – rodzaj teropoda z rodziny Coelophysidae. Zamieszkiwał tereny dzisiejszej Ameryki Północnej i być może południowej Afryki (przy założeniu, że megapnozaur jest młodszym synonimem celofyza – patrz niżej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celolit

materiał stosowany w budownictwie do izolacji cieplnej, rodzaj pianobetonu

Beton komórkowy (ABK) – materiał budowlany, rodzaj lekkiego betonu otrzymywanego poprzez wprowadzenie gazu, zwykle powietrza pod odpowiednim ciśnieniem do plastycznej mieszanki cementowej, w wyniku czego powstają w nim jednorodne pory, zwane komórkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celoma

wtórna jama ciała

Wtórna jama ciała, celoma (gr. koílōma jama) – jama ciała, która powstaje w mezodermie w trakcie rozwoju zwierząt triploblastycznych. Powstanie wtórnej jamy ciała umożliwiło oddzielenie głównej jamy ciała (zawierającej przewód pokarmowy i inne narządy) od ściany zewnętrznej, stanowiącej ograniczenie dla mięśni i nadającej wygląd zwierzęciu. Stanowi szkielet hydrauliczny i umożliwia funkcjonowanie układu pokarmowego niezależnie od ruchów powłok ciała i sposobu poruszania się zwierzęcia. U płazińców, wstężnic i obleńców ograniczona jest do wnętrza gonad, u pozostałych grup zastępuje w rozwoju osobniczym pierwotną jamę ciała. Po raz pierwszy pojawiła się u pierścienic.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celomatyczny

torbiel celomatyczna - rodzaj torbieli zwykle tworzącej się w miejscach stanów zapalnych, zwłaszcza w płucach

#### Źródła:

SJP.pl

# Celon

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; cellon

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. zob. cellon.

- celon – tworzywo sztuczne
- Celon – miejscowość i gmina we Francji
- Celon – rzeka leżąca w Śródziemiu, fikcyjnym kontynencie z twórczości J.R.R. Tolkiena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celonowy

związany z celonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Celony

tworzywo sztuczne używane do wyrobu klisz i lakierów; cellon

#### Źródła:

SJP.pl

# Celostat

urządzenie wykorzystujące układ zwierciadeł płaskich, umożliwiające obserwację nieba bez poruszania lunetą

Celostat – układ dwóch płaskich zwierciadeł, który umożliwia obserwację dowolnego rejonu nieba za pomocą nieruchomego przyrządu optycznego, np. lunety.

Zazwyczaj pierwsze zwierciadło celostatu pozostaje nieruchome, a drugie poruszane mechanizmem zegarowym, obraca się dookoła osi, która leży w jego płaszczyźnie. Celostat ma także swoje zastosowanie w heliofizyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celoteks

materiał budowlany z włókien trzciny cukrowej, stosowany do ocieplania i wygłuszania ścian

#### Źródła:

SJP.pl

# Celować

1. mierzyć do celu;
2. przenośnie: zmierzać do czegoś, dążyć do osiągnięcia czegoś;
3. być najlepszym w jakiejś dziedzinie; przodować;
4. dawniej: sztukować futro, dobierając odpowiednie kawałki, tzw. cele;
5. dawniej: przewyższać kogoś

czasownik

(1.1) mierzyć do celu

(1.2) starać się do czegoś trafić

(1.3) być w czymś bardzo dobrym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|celować.;

Celowanie – nadanie części broni odpowiadającej za kierunek lotu pocisku (na przykład lufie) takiego położenia w przestrzeni, aby miotany pocisk trafił w cel. Do celowania służą celowniki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Celowiec

dawna nazwa Klagenfurtu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Klagenfurt, miasto w południowej Austrii;

Klagenfurt am Wörthersee (do 31 stycznia 2008 Klagenfurt; słoweń. Celovec ob Vrbskem Jezeru; pol. hist. Celowiec) – miasto statutarne w południowej Austrii, stolica kraju związkowego Karyntia oraz powiatu Klagenfurt-Land do którego jednak miasto nie należy. Liczy 104 332 mieszkańców (1 stycznia 2023). Jest to największe miasto Karyntii i szóste pod względem wielkości miasto Austrii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celowiecki

przymiotnik od: Celowiec

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Celowcem, dotyczący Celowca, pochodzący z Celowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celówka

1. potocznie: zasiłek na określony cel;
2. środowiskowo: oddział policji do poszukiwań celowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Celownica

przyrząd topograficzny; kierownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Celowniczy

żołnierz odpowiedzialny za obsługę wszelkich przyrządów celowniczych

Celowniczy – żołnierz odpowiedzialny za celowanie i prowadzenie ognia z broni wymagającej obsługi przez więcej niż jedną osobę.

- W piechocie: żołnierz wchodzący w skład obsługi zespołowej broni strzeleckiej (np. karabinu maszynowego) spełniający podstawową funkcję przy jej obsługiwaniu: przenosi broń, a w trakcie walki naprowadza ją na cel oraz prowadzi ogień. Dodatkowo wespół z asystującym mu ładowniczym może usuwać zacięcia, oraz przeładowywać broń.
- W artylerii: żołnierz wchodzący w skład obsługi pojedynczego artyleryjskiego środka walki (działonu), wykonujący wszystkie czynności, dotyczące nastawiania przyrządów celowniczych i celowania
- W wojskach pancernych: członek załogi wozu bojowego (np. czołgu), odpowiednik celowniczego w artylerii. W przypadku gdy załoga pojazdu liczy tylko 3 osoby, funkcję celowniczego jak i ładowniczego pełni zbiorczo działonowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celownik

1. w językoznawstwie: trzeci przypadek w polskiej deklinacji, odpowiadający na pytania: komu? czemu?, którego podstawową funkcją składniową jest funkcja dopełnienia dalszego; dativus, datiwus;
2. w językoznawstwie: forma wyrazowa tego przypadka; dativus, datiwus;
3. przyrząd w broni palnej służący do celowania, np. celownik mechaniczny, noktowizyjny, optyczny, radiolokacyjny;
4. w fotografii: element aparatu fotograficznego, który służy do ustalania granic fotografowanego obrazu i do oceny jego kompozycji;
5. sporcie: oznaczenie na mecie, np. w postaci taśmy, wskazujące kres wyścigów;
6. urządzenie optyczne stosowane w przyrządach geodezyjnych do nakierowania kątomierza na oddalony przedmiot;
7. w żegludze przybrzeżnej: przedłużenie linii łączącej dwa przedmioty na brzegu albo na morzu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie ułatwiające celowanie z broni;

(1.2) część aparatu fotograficznego umożliwiająca wstępne kadrowanie obrazu

(1.3) gram. trzeci przypadek deklinacji, odpowiada na pytania: komu? czemu?;

- celownik w broni,
- celownik w językoznawstwie.
- Celownik – program interwencyjny TVP 1.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celownikowy

→ celownik; celowniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z celownikiem, dotyczący celownika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób celowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Celowość

1. dostosowanie środków do celów, przydatność do założonego celu;
2. świadome zmierzanie do celu;
3. według teleologii: taki przebieg zdarzeń, zjawisk oraz działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu, np. celowość życia człowieka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co podejmowane jest świadomie dla osiągnięcia określonego celu - rezultatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celowościowy

związany z celowością

#### Źródła:

SJP.pl

# Celowy

mający jakiś cel, zamierzony, świadomy

przymiotnik

(1.1) robiony w pewnym celu, nieprzypadkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celozja

roślina zielna, krzew lub półkrzew z rodziny szarłatowatych; grzebionatka

Celozja (Celosia L.) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych. Należą do niego rośliny jednoroczne występujące na ciepłych obszarach Azji, Afryki i Ameryki. Gatunkiem typowym jest Celosia argentea L.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celsius

Anders Celsius (Celsjusz) (1701-44), szwedzki fizyk i astronom

- Anders Celsius – fizyk i astronom
- Olof Celsius – botanik

Zobacz też:

- Celzjusz (Celsus) – imię
- Skala Celsjusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celsiusz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Celsjan

twardy minerał z grupy skaleni, glinokrzemian baru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bezbarwny, biały lub żółtawy minerał z grupy skaleni o wzorze sumarycznym Ba(Al2Si2O8), złożony głównie z glinokrzemianu baru;

Celsjan (skaleń barowy) – minerał z gromady krzemianów zaliczany do skaleni alkalicznych. Należy do minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa minerału pochodzi od nazwiska szwedzkiego astronoma i przyrodnika Andersa Celsjusza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celsjusz

1. Anders Celsius (1701-44), szwedzki fizyk i astronom;
2. stopień Celsjusza - jednostka temperatury nienależąca do układu SI;
3. skala Celsjusza - skala mierzenia temperatury, w której podstawową jednostką jest stopień Celsjusza

- Anders Celsius – fizyk i astronom
- Olof Celsius – botanik

Zobacz też:

- Celzjusz (Celsus) – imię
- Skala Celsjusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celt

tkanina używana np. na płaszcze, plandeki, namioty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. hist. członek grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z środkowej Europy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celt.

skrót od: celtycki

Języki celtyckie – grupa językowa w obrębie języków indoeuropejskich, wywodząca się z rekonstruowanego języka praceltyckiego. Określenia „celtyckie” wobec tych języków użył po raz pierwszy Edward Lhuyd w 1707. Języków celtyckich dawniej używano na rozległym obszarze, obejmującym znaczne połacie zachodniej i południowej Europy oraz Azję Mniejszą, obecnie jednak mówi się nimi w peryferyjnych regionach Wysp Brytyjskich i zachodniej Bretanii, a także w skupiskach mniejszości celtyckojęzycznych na innych kontynentach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celta

tkanina używana np. na płaszcze, plandeki, namioty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. wytrzymała tkanina do produkcji płaszczy i namiotów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celtic

[czytaj: seltik] szkocki klub sportowy

- Bloemfontein Celtic – południowoafrykański klub piłkarski
- Celtic Frost – thrashmetalowy zespół ze Szwajcarii
- Celtic F.C. – klub piłkarski ze Szkocji
- Celtic Legends – turowa gra komputerowa
- Celtic Park – stadion Celticu Glasgow F.C.

Także:

- Boston Celtics – amerykański klub koszykarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celtis

Wiązowiec, obrostnica (Celtis L.) – rodzaj liczący około 60–70 gatunków drzew liściastych zaliczany do rodziny konopiowatych (Cannabaceae), przy czym dawniej (do XX wieku włącznie) klasyfikowany w obrębie wiązowatych (Ulmaceae). Przedstawiciele rodzaju występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, mniej liczni obecni są w strefach umiarkowanych o ciepłym klimacie. W Europie południowej występują 4 gatunki, w Ameryce Północnej 6, w Azji wschodniej ok. 15. Liczni przedstawiciele rodzaju po introdukcji poza ich rodzimy zasięg stali się uciążliwymi gatunkami inwazyjnymi, zwłaszcza w południowej Afryce i Australii. W Polsce spotykany bywa wiązowiec zachodni (w okolicach upraw rozsiewa się i uznawany jest za zadomowionego już antropofita), rzadziej i raczej tylko w kolekcjach inne gatunki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Celtka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zob. Celtyjka.

#### Źródła:

Wiktionary

# Celtolog

specjalista w dziedzinie celtologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Celtologia

nauka badająca historię narodów celtyckich, ich języki i kulturę

Celtologia – nauka zajmująca się badaniem języków celtyckich, literaturą, sztuką i religią Celtów. Za twórcę tej dyscypliny uchodzi niemiecki językoznawca Johann Kaspar Zeuss.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celtologiczny

→ celtologia

Patrz:celtologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Celtowie

indoeuropejski lud zamieszkujący w starożytności Środkową i Zachodnią Europę; Galowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celtowy

wytworzony z celty

przymiotnik relacyjny

(1.1) włók. wytworzony z celty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celtyberowie

lud zamieszkujący centralną część Hiszpanii w okresie przedromańskim

Celtyberowie, a raczej Celtoiberowie – nazwa ludu, który zamieszkiwał centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim. Byli wynikiem asymilacji ludów celtyckich zamieszkujących północną część Półwyspu Iberyjskiego i Iberów, osiadłych na południu i wschodzie. Posługiwali się językiem należącym do grupy języków celtyckich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celtyberski

związany z Celtyberami, ludem zamieszkującym centralną część Hiszpanii w okresie preromańskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celtyberyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Celtyberami, dotyczący Celtyberów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język celtyberyjski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Celtycki

dotyczący Celtów, charakterystyczny dla Celtów

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Celtami i ich kulturą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. jeden z języków z grupy celtyckiej (1.1), współcześnie reprezentowanej przez iryjski (irlandzki), szkocki (gaelicki), walijski i bretoński;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celtyckość

→ celtycki

Patrz:celtycki

#### Źródła:

SJP.pl

# Celtyjka

członkini jednego z ludów indoeuropejskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. hist. przedstawicielka grupy ludów indoeuropejskich wywodzących się z zachodniej i środkowej Europy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celujący

najwyższa ocena szkolna w sześciostopniowym systemie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urz. eduk. najwyższa ocena szkolna, stopień celujący

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od: celować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celularny

związany z komórką (biologiczną), zbudowany z komórek, np. struktura celularna; komórkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Celulaza

w biologii: enzym rozkładający celulozę na celobiozę - dwucukier, wytwarzany przez drobnoustroje przewodu pokarmowego zwierząt przeżuwających

Celulazy – grupa enzymów z klasy hydrolaz (EC 3), katalizujących hydrolizę wiązań β-1,4-glikozydowych pomiędzy cząsteczkami glukozy w celulozie. Produktem przejściowym tej reakcji jest celobioza.

Większość ssaków (w tym człowiek) nie wytwarza celulaz, dlatego nie mają możliwości trawienia błonnika. Wyjątkiem są przeżuwacze, których układy pokarmowe zawierają mikroorganizmy wytwarzające celulazy, co pozwala im na wykorzystanie celulozy jako znaczącego źródła energii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celulicik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od celulit

#### Źródła:

Wiktionary

# Celuloid

przezroczyste, termoplastyczne tworzywo sztuczne

Celuloid – najstarsze termoplastyczne (mięknie w temp. ok. 90 °C) tworzywo sztuczne. W jego skład wchodzą: nitroceluloza (70–74%), kamfora (20–30%) oraz barwniki i wypełniacze (1,5–3%). Tworzywo to otrzymuje się przez plastyfikację azotanu celulozy w kamforze. Jest ono łatwopalne, a także mało odporne na działanie związków chemicznych oraz światła. Rozpuszcza się w estrach, ketonach oraz mieszaninie alkoholu z eterem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Celuloidowy

→ celuloid

przymiotnik

(1.1) zrobiony z celuloidu

Patrz:celuloid

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celulolityczny

bakterie celulolityczne - bakterie zdolne do hydrolizy cząsteczek celulozy

#### Źródła:

SJP.pl

# Celuloza

chem. związek organiczny należący do wielocukrów, główny składnik błon komórkowych roślin; błonnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, budulec tkanek roślinnych;

Celuloza (łac. cellula ‘komórka’) – nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd zbudowany liniowo z 3000–14 000 cząsteczek D-glukozy połączonych wiązaniami β-1,4-glikozydowymi (masa molowa 160–560 kg/mol). Łańcuchy te mają długość około siedmiu mikrometrów. Wiązanie β przyczynia się do utworzenia sztywnych, długich nitek, które układają się równolegle, tworząc micele połączone mostkami wodorowymi. Uważana jest za najpowszechniej występujący biopolimer na Ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Celulozownia

zakład lub dział fabryki produkujący celulozę

#### Źródła:

SJP.pl

# Celulozownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją z masy celulozowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Celulozowniczy

→ celulozownia

Patrz:celulozownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Celulozowy

związany z celulozą

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z celulozą, dotyczący celulozy, wykonany z celulozy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Celurozaur

mezozoiczny drapieżny teropod o pneumatycznych kościach

#### Źródła:

SJP.pl

# Cembalo

[czyt. czembalo] klawesyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Cembrować

wzmacniać ściany zbiorników wodnych lub brzegi rzek, morza itp.; ocembrowywać

czasownik

(1.1) bud. wzmacniać budulcem brzegi studni lub rzeki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cembrowacz

robotnik zajmujący się cembrowaniem, wykonujący ocembrowanie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bud. budowlaniec pracujący przy cembrowaniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cembrowanie

umocnienie brzegu morza, rzeki, wykopu, studni itp.; ocembrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. wzmacnianie studni lub brzegów rzeki

(1.2) bud. zob. cembrowina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cembrowina

cembrzyna (rzadziej);
1. umocnienie brzegu morza, rzeki, wykopu, studni itp.; ocembrowanie;
2. betonowy krąg studni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. obmurowanie wzmacniające studnię, zbiornik wodny lub rzekę;

(1.2) przen. jakikolwiek utwardzony wąski krąg przypominający cembrowanie studzienne

Cembrowina (cembrowanie) – obmurowanie umacniające zbiornik wody, zwykle studni czy fontanny. Wykonana może być z betonowych kręgów studziennych lub kolumny rurowej.

Cembrowaniem nazywane są również obmurowania zbiorników wodnych: brzegu morza, jeziora lub rzeki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cembrowinowy

→ cembrowina

Patrz:cembrowina

#### Źródła:

SJP.pl

# Cembrzyna

cembrowina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zob. cembrowina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cembrzyński

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Cembrzyński/Cembrzyńska:

- Barbara Cembrzyńska → Barbara Wolańska
- Iga Cembrzyńska (ur. 1939) – polska aktorka, scenarzystka, reżyserka, piosenkarka i kompozytorka
- Józef Cembrzyński (1912–1943) – polski hutnik, członek ruchu oporu podczas II wojny światowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cemenciarz

robotnik pracujacy przy cementowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cemencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od cement

#### Źródła:

Wiktionary

# Cement

1. spoiwo do zapraw budowlanych;
2. chemiczne spoiwo skał osadowych; substancja mineralna osadzona w przestrzeniach międzyziarnowych skały osadowej;
3. tkanka kostna pokrywająca korzeń zęba;
4. materiał używany do plombowania zębów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. hydrauliczne spoiwo otrzymywane z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina);

Cement – hydrauliczne spoiwo mineralne, otrzymywane w cementowniach z surowców mineralnych (margiel lub wapień i glina) wypalonych na klinkier w piecu cementowym, a następnie poprzez zmielenie otrzymanego spieku z gipsem, spełniającym rolę regulatora czasu wiązania. Stosowany jest do przygotowywania zapraw cementowych, cementowo-wapiennych i betonów. Wykorzystywany jest do łączenia materiałów budowlanych. Ze względu na skład i właściwości rozróżnia się dwie podstawowe grupy: cementy powszechnego użytku, oraz cementy specjalne. Wymagania i właściwości dla obu grup cementów w Polsce określają normy:

- PN-EN 197-1:2012 „Cement – Część 1: Skład, wymagania i kryteria zgodności dotyczące cementów powszechnego użytku”
- PN-B-19707:2013 Cement, Cement specjalny – Skład, wymagania i kryteria zgodności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cementacja

1. cementowanie;
2. spajanie luźnych osadów poprzez wytrącanie w warstwie porowej minerałów z roztworów krążących w skale;
3. proces, w którym powierzchnia metali ulega specyficznym zmianom przez żarzenie w wysokiej temperaturze w obecności innych substancji;
4. w górnictwie: uszczelnianie luźnych skał przez wstrzykiwanie cementu do wywierconych otworów

Cementacja – proces lityfikacji, polegający najczęściej na wypełnianiu pierwotnych lub wtórnych pustek międzyziarnowych w luźnych skałach klastycznych spoiwem (węglanami, krzemionką, związkami żelaza, minerałami ilastymi lub innymi związkami).

Jedno z pierwszych stadiów diagenezy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cementacyjny

przymiotnik od: cementacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementarka

agregat do cementowania rur okładzinowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementobarka

barka do transportu cementu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementochłonność

→ cementochłonny

Patrz:cementochłonny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementochłonny

taki, do którego potrzeba wiele cementu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementonaczepa

naczepa samochodowa do przewozu cementu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementooszczędny

taki, do którego nie potrzeba wiele cementu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementosamochód

samochód przeznaczony do przewozu cementu bez opakowania (luzem); cementowóz

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementować

spajać coś za pomocą cementu; zalewać cementem

czasownik niedokonany

(1.1) bud. zalewać cementem, spajać za pomocą cementu

(1.2) przen. jednoczyć, spajać lub wzmacniać, umacniać, utrwalać

(1.3) geol. spajać luźne osady skalne rozpuszczalnymi składnikami mineralnymi

czasownik zwrotny niedokonany cementować się

(2.1) być spajanym za pomocą cementu

(2.2) przen. jednoczyć się lub umacniać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cementowagon

specjalny wagon kolejowy do transportu cementu i innych materiałów sypkich

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zalewanie cementem

(1.2) łączenie czegoś przy pomocy cementu

#### Źródła:

Wiktionary

# Cementowiec

specjalistyczny masowiec do transportu cementu

Cementowiec – statek, zazwyczaj z pojedynczym pokładem i dnem podwójnym, zbiornikami szczytowymi i obłowymi oraz z pojedynczym lub podwójnym poszyciem burtowym, przeznaczony głównie do przewozu suchego cementu luzem, tj. bez opakowania. Cement wsypywany jest bezpośrednio do szczelnej ładowni za pomocą hermetycznego systemu pneumatycznego. W czasie przesyłania cement znajduje się w stanie fluidalnym, tzn. pył przypomina swoimi właściwościami ciecz. Ładownie są zabezpieczone przed wilgocią, mają specjalne wyposażenie i kształt, umożliwiające szybkie i dokładne ich opróżnianie za pomocą systemu dmuchaw, dostarczających osuszone i wolne od oparów oleju powietrze. Używane są też przenośniki śrubowe. Wyposażenie to umożliwia samodzielny załadunek i rozładunek jednostki bez użycia portowej infrastruktury przeładunkowej. Strumień masowy przekraczać może 1000 t/h.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cementówka

środowiskowo:
1. podkład z cementu;
2. płyta lub cegła z cementu;
3. woda do produkowania cementu i wyrobów cementowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementownia

wytwórnia cementu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fabryka cementu;

Cementownia – zakład przemysłowy produkujący cement.

Pierwsze cementownie powstały w Wielkiej Brytanii ok. 1840 r.

Najstarszą cementownią na ziemiach polskich (zarazem piątą w świecie) była Cementownia Grodziec uruchomiona w 1857 roku w Grodźcu (od 1975 r. dzielnicy Będzina). Obecnie w Polsce działa największa w Europie cementownia Górażdże w Choruli, w woj. opolskim. Należy ona do Górażdże Cement SA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cementowniany

→ cementownia

przymiotnik

(1.1) związany z cementownią

Patrz:cementownia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cementownictwo

przemysł cementowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementowniczy

związany z produkcją, transportem i handlem cementem

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementownik

prowadnica dostarczająca zaczyn cementowy na spód otworu wiertniczego

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementowóz

specjalny pojazd drogowy lub kolejowy (cementowagon) wyposażony w zbiorniki do przewozu cementu bez opakowania (luzem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cementowy

przymiotnik od: cement

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cementu, związany z cementem, wykonany z cementu, zawierający cement

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cementyt

węglik żelaza, jeden ze składników stali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. faza międzymetaliczna występująca w stopach żelaza z węglem;

Cementyt – metastabilny węglik żelaza o wzorze empirycznym Fe3C (25% atomów C, co stanowi 6,67% masowych C). Jest jednym ze składników strukturalnych stopów żelaza z węglem występującym w stali i żeliwach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cementytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cementytem, dotyczący cementytu

#### Źródła:

Wiktionary

# Cempkowo

Cempkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cena

1. wyrażona w pewnym mierniku wartość towaru;
2. poważanie, szacunek, znaczenie;
3. w starożytnym Rzymie: główny posiłek dnia, spożywany po południu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. hand. kwota, jaką trzeba zapłacić, aby kupić dany towar

(1.2) przen. wyrzeczenie, jakie trzeba podjąć, aby coś uzyskać

(1.3) hist. popołudniowy posiłek w starożytnym Rzymie;

Cena – pieniężny wyraz wartości.

Cena może dotyczyć m.in. towaru lub usługi. Według szkoły austriackiej wartość nie jest wielkością obiektywną i taka równość nigdy nie zachodzi, gdyż wtedy nigdy nie doszłoby do wymiany (każda strona musi bardziej wartościować to co otrzymuje od tego co daje w zamian).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenar

rodzaj tańca lub zabawy w średniowiecznej Polsce; cynar

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) skoczny taniec niemiecki;

Cenar – żywy, skoczny taniec pochodzenia niemieckiego; popularny w Europie od końca XV wieku, rozpowszechniony również w Polsce (w XVI - XVII wieku). Taniec ten wspominany jest m.in. przez Jana Kochanowskiego w utworze Pieśń świętojańska o Sobótce, m.in. wspominając:

  Tam już pieśni rozmaite,
  Tam będą gadki pokryte,
  Tam trefne plęsy z ukłony,
  Tam i cenar, i goniony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cencik

zdrobnienie od: cent

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenckiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cendrowice

Cendrowice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria.

Wieś szlachecka Cedrowice położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 683.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cendrowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Mariusz Cendrowski – polski bokser, trener, olimpijczyk
- Mark Cendrowski – amerykański reżyser
- Stanisław Cendrowski – polski bokser i działacz bokserski
- Stefan Cendrowski – polski nauczyciel oraz pracownik i działacz samorządowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceneo

Ceneo.pl – serwis z branży e-commerce z siedzibą we Wrocławiu.

Właścicielem spółki są fundusze Cinven, Permira i Mid Europa, które 16 października 2016 roku kupiły Ceneo.pl i Allegro (jako Grupę Allegro) od koncernu Naspers za kwotę 3,25 mld dolarów.

Na Ceneo.pl swoje oferty prezentuje ponad 18 tys. sklepów internetowych, dzięki czemu użytkownicy serwisu mogą wybierać i porównywać ceny w sumie 20 milionów produktów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cenestetyczny

→ cenestezja; cynestetyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenestezja

w psychologii: poczucie swego ciała, ogół uczuć organicznych doznawanych w danej chwili; cynestezja

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cenetofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed nowościami, innowacyjnością, nowymi ideami

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceniawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Ceniawa (ukr. Ценява) – wieś na Ukrainie w rejonie kołomyjskim obwodu iwanofrankiwskiego.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie kołomyjskim województwa stanisławowskiego. W latach 1944–1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 63 Polaków.

Znajduje się tu przystanek kolejowy Ceniawa, położony na linii Kołomyja – Stefaneszty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenić

poważać coś, kogoś, szanować

czasownik

(1.1) uznawać walory kogoś/czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cenić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kozowskim obwodu tarnopolskiego;

Ceniów – wieś na Ukrainie w rejonie tarnopolskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

W II Rzeczypospolitej miejscowość w powiecie brzeżańskim województwa tarnopolskiego.

W 1944 r. nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 5 Polaków.

W Ceniowie urodził się Wacław Jaxa-Aksentowicz (1889–1924).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cenny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cennik

spis towarów lub usług z podaniem cen za nie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. spis towarów wraz z ich cenami

(1.2) hand. spis usług wraz z opłatami za nie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cennikowy

związany z cennikiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cennikem; dokładnie taki jak w cenniku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cenność

przestarzałe: duża wartość pieniężna, cena

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenny

1. o dużej wartości materialnej; wartościowy, drogi, kosztowny;
2. o dużym znaczeniu; ważny, szacowny

przymiotnik

(1.1) mający dużą wartość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cenobicki

odnoszący się do cenobity, należący do cenobity

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cenobityzmem i cenobitami, dotyczący cenobityzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla cenobityzmu i cenobitów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cenobiorca

Cenobiorca - jest to osoba lub przedsiębiorstwo, które nie jest w stanie wpłynąć na wysokość ceny rynkowej danego dobra.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cenobita

zakonnik prowadzący życie razem z innymi we wspólnym budynku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik prowadzący życie wspólnotowe, mieszkaniec cenobium

Cenobityzm (z stgr. κοινόβιον koinobion – „życie we wspólnocie”) – formuła życia zakonnego we wspólnocie, w przeciwieństwie do anachoretyzmu czy eremityzmu. Zakonnika prowadzącego takie życie określa się mianem cenobity.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenobitka

zakonnica prowadząca życie razem z innymi zakonnicami we wspólnym budynku

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenobityczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cenobityzmem, dotyczący cenobityzmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Cenobityzm

formuła życia zakonnego we wspólnocie, w jednym budynku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wspólnotowa forma życia monastycznego;

Cenobityzm (z stgr. κοινόβιον koinobion – „życie we wspólnocie”) – formuła życia zakonnego we wspólnocie, w przeciwieństwie do anachoretyzmu czy eremityzmu. Zakonnika prowadzącego takie życie określa się mianem cenobity.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenobium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. wspólnotowa forma życia zakonnego

(1.2) archit. rel. klasztor

(1.3) biol. skupienie komórek glonów;

Cenobium – skupienia komórek glonów powstające w wyniku wielokrotnych podziałów i przy zachowaniu łączności za sprawą wspólnej otoczki galaretowatej lub z powodu utrzymywania się komórek siostrzanych w obrębie ścian komórki macierzystej. Cenobia mają zwykle stały dla poszczególnych gatunków kształt i liczbę komórek. Mimo to, możliwe jest także funkcjonowanie cenobiów niepełnych. W niektórych przypadkach tworzenie cenobiów przez organizmy jednokomórkowe, fakultatywnie cenobialne (np. Scenedesmus sp.) ma charakter cyklomorfozy indukowanej obecnością kairomonów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenocyt

1. pierwotniak z rzędu krwinkowców, pasożytujący w czerwonych ciałkach krwi; zarodziec; plazmodium
2. wielojądrowa komórka roślinna lub zwierzęca; komórczak

Cenocyt – specyficzny rodzaj komórczaka, czyli wielojądrowej komórki, organizmu lub części organizmu. Charakteryzuje się tym, że podziałom jądra komórkowego nie towarzyszą podziały komórki i nie powstają wewnętrzne ściany komórkowe (septy). Cenocyty występują u niektórych glonów, śluzowców, a także u roślin wyższych w początkowych etapach rozwoju bielma, pylników i nasion. U grzybów strzępki będące cenocytami występują np. u przedstawicieli rzędu Mucorales.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cenocytyczny

→ cenocyt

Patrz:cenocyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenogenetyczny

→ cenogeneza

Patrz:cenogeneza

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenogeneza

zmiana w rozwoju zarodka niezgodna z prawem biogenetycznym, występująca tylko w okresie rozwoju embrionalnego, mająca znaczenie tylko w czasie jego rozwoju

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenoman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek późnej kredy, trwający 99,6 – 93,5 milionów lat temu;

Cenoman (ang. Cenomanian)

- w sensie geochronologicznym: najstarszy wiek późnej kredy w erze mezozoicznej, trwający 6,6 milionów lat (od 100,5 do 93,9 mln lat). Cenoman jest młodszy od albu a starszy od turonu.

- w sensie chronostratygraficznym: najniższe piętro górnej kredy, wyższe od albu a niższe od turonu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenopopulacja

osobniki jednego gatunku, zamieszkujące tę samą biocenozę i wykazujące jednakowe cechy przystosowawcze; populacja cenotyczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenota

naturalna studnia wapienna lub jaskinia zalana wodą

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenotaf

symboliczny grobowiec, zwykle nie zawierający zwłok; kenotaf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. archit. symboliczny grób, niezawierający ciała, stawiany w przypadku nieznalezienia ciała lub w celu upamiętnienia bohaterstwa zmarłego, często w miejscu jego śmierci;

Cenotaf (kenotaf, kenotafium) – symboliczny grobowiec, wznoszony ku czci zmarłego (nie zawierający jego szczątków). Cenotafy stawiane były w sytuacjach kiedy nie znaleziono ciała osoby zmarłej, ciało to uległo całkowitemu zniszczeniu lub jest pochowane w innym miejscu. Cenotaf może mieć również charakter pomnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenotwórczy

kształtujący ceny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenotwórstwo

w ekonomii: kształtowanie cen, wpływanie na ich wysokość

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenotyczny

→ cenoza

Patrz:cenoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenowa

przymiotnik od: cena

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenówka

potocznie: etykieta z ceną towaru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. hand. etykieta cenowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cenowo

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący ceny, kosztu czegoś; pod względem ceny

W Bułgarii

- Cenowo – wieś w obwodzie Ruse
- Cenowo – wieś w obwodzie Stara Zagora
- Cenowo – gmina

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenowy

przymiotnik od: cena

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ceną, dotyczący cen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cenoza

zespół biologiczny wielu gatunków roślin i zwierząt tworzące pewną całość

#### Źródła:

SJP.pl

# Cent

1. moneta zdawkowa równa setnej części podstawowej jednostki monetarnej w różnych krajach
2. jednostka miary aktywności reaktora jądrowego
3. jednostka miary interwału
4. środowiskowo o centymetrze sześciennym płynnego narkotyku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. moneta zdawkowa, jedna setna m.in. dolara, euro, lita, rupii, randa;

(1.2) muz. jednostka interwału stanowiąca setną część półtonu równomiernie temperowanego;

Cent (z łac. centum = „sto”) – jednostka monetarna wielu państw świata. Jej nazwa wywodzi się od części setnej. Bywa oznaczany symbolem ¢.

Jako monetę centa po raz pierwszy wybito w stanie Massachusetts w 1787 r. Poza systemem monetarnym Stanów Zjednoczonych cent jako 1/100 lokalnego dolara występuje, bądź występował, między innymi w (na):

- Liberii (od 1847 r.)
- Kanadzie (od 1888 r.)
- Wyspach Kokosowych (1913, 1968 i 1977 r.)
- Australii (od 1966 r.)
- Trynidadzie i Tobago (od 1966 r.)
- Gujanie (od 1967 r.)
- Nowej Zelandii (od 1967 r.)
- Singapurze (od 1967 r.)
- Fidżi (od 1969 r.)
- Jamajce (od 1969 r.)
- Kajmanach (od 1972 r.)
- Barbadosie (od 1973 r.)
- Wyspach Bahama (od 1974 r.)
- Belize (od 1974 r.)
- Rodezji (w latach 1970–1977).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centaur

w mitologii greckiej: koń z torsem i głową człowieka; półkoń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

- centaur (gr. Kentauros, łac. Centaurus) – w mitologii greckiej każda z istot o mieszanej budowie – pół człowiek, pół koń
- Centaur (Kentauros, łac. Centaurus) – w mitologii greckiej syn Iksjona lub Apollina, przodek centaurów
- Centaur (łac. Centaurus) – gwiazdozbiór nieba południowego
- Centaur A (NGC 5128, Centaurus A) – silne źródło promieniowania radiowego w gwiazdozbiorze Centaura
- Centaur – polski holownik portowy
- A27L Centaur (Mk VIII Cromwell) – wczesna wersja czołgu Cromwell
- HMS „Centaur” – nazwa okrętów Royal Navy
- Centaur – górny człon rakietowy wykorzystywany w rakietach nośnych Atlas i Titan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centauromachia

w mitologii greckiej: walka centaurów z Lapitami, w wyniku której centaury musiały opuścić Tesalię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. walka centaurów z Lapitami;

Centauromachia (także kentauromachia; gr. Κενταυρομαχία Kentauromachía, z gr. Κένταυρος Kéntauros ‘centaur’ i μάχη máchē ‘walka’, ‘bitwa’) – w mitologii greckiej walka centaurów z Lapitami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centavo

drobna moneta wartości jednej setnej peso

Centavo (z port. centavo, z łac. centum = „sto”) – jednostka monetarna wielu krajów świata, głównie Ameryki Południowej i Środkowej. Nazwa wywodzi się od części setnej i przyjęta została ze Stanów Zjednoczonych ze zmianą językową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centella

mała zielna roślina jednoroczna

Wąkrotka (Centella L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Obejmuje 51 gatunków. Większość z nich występuje w południowej Afryce, szerzej rozprzestrzeniony – na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej jest wąkrotka azjatycka.

Wąkrotka azjatycka jest ważnym ziołem w tradycyjnej medycynie chińskiej i bywa także rośliną jadalną. Ma długą tradycję wykorzystywania w kosmetyce i ziołolecznictwie z bardzo szerokim spektrum zastosowań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Center

w grach zespołowych, zwłaszcza koszykówce, gracz występujący na środku ataku

Sport:

- środkowy – pozycja na boisku w koszykówce
- Center – pozycja w linii ataku w futbolu amerykańskim
- środkowy – pozycja siatkarska

Dzielnica Lublany, stolicy Słowenii:

- Center – centrum

Miejscowości w USA:

- Center – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Rio Grande
- Center – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Ralls
- Center – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Knox
- Center – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Oliver
- Center – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby
- Center – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rock
- Center – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Outagamie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centerka

→ center

Patrz:center

#### Źródła:

SJP.pl

# Centertel

Polska Telefonia Komórkowa Centertel Sp. z o.o. – w latach 1991–2013 operator sieci telefonii komórkowej w Polsce:

- analogowej Centertel (NMT 450i), działającej w latach 1992–2012;
- cyfrowej Orange (GSM 900/1800, UMTS 2100 MHz, CDMA2000 450 MHz (tylko dane), LTE 1800).

#### Źródła:

Wikipedia

# Centertelowski

związany z firmą Centertel

#### Źródła:

SJP.pl

# Centesimo

[czytaj: senTEs-imo]
1. zdawkowa moneta Panamy (100 centesimos = 1 balboa);
2. zdawkowa moneta Urugwaju (100 centesimos = 1 peso urugwajskie);
3. dawna zdawkowa moneta Chile (100 centesimos = 1 escudo)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. monet. włoska moneta zdawkowa odpowiadająca setnej części lira, zastąpiona w swojej roli, po wprowadzeniu euro, przez cent

Centesimo (z łac. centum = „sto”) – moneta zdawkowa w niektórych krajach, 1/100 jednostki podstawowej.

w obiegu
  w Urugwaju – 1 centésimo = 1/100 peso
  w Panamie – 1 centésimo = 1/100 balboa

wycofane z obiegu
  po przejściu na euro:
  we Włoszech, Watykanie i San Marino – 1 centesimo = 1/100 lira włoskiego, watykańskiego i San Marino

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centezymalny

o skalach, miarach: podzielony na sto części

#### Źródła:

SJP.pl

# Centimo

moneta zdawkowa w niektórych krajach latynoskich

Centimo (z hiszp. centesimo, z łac. centum = „sto” l. mn. centimos) – jednostka monetarna wprowadzona po raz pierwszy w 1854 r. w Hiszpanii równa w momencie wprowadzenia 1/100 reala, od 1864 r. – 1/100 escudo, od 1869 r. – 1/100 pesety. Centimo bito również w hiszpańskich Filipinach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Centkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Centnar

dawna, angielsko-amerykańska jednostka masy równa około 40 - 60 kilogramów; cetnar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zob. cetnar.

Cetnar – pozaukładowa jednostka masy wynosząca ok. 50 kg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centnarowy

→ centnar; cetnarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cento

utwór literacki składający się z cytatów pochodzących z różnych dzieł; centon

- Cento, bigos literacki – gatunek literacki
- Cento – miejscowość we Włoszech w prowincji Ferrara
- CENTO – Organizacja Paktu Centralnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centon

utwór literacki składający się z cytatów pochodzących z różnych dzieł; cento

Centon, potocznie bigos literacki (łac. cento, gr. kentron, kento – płaszcz zszyty z kawałków materii) – utwór literacki, głównie w formie poematu, skompilowany w całości z cytatów innych utworów, najczęściej znanych i łatwo rozpoznawalnych.

Forma popularna od późnej starożytności do baroku jako rodzaj zabawy literackiej, ale również używana w literaturze chrześcijańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centowy

przymiotnik od: cent

#### Źródła:

SJP.pl

# Centr

dośrodkowanie w grach zespołowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Centra

1. sport. w piłce nożnej: wysokie lub półgórne podanie piłki ze skrzydła w kierunku pola karnego; piłka podana w ten sposób;
2. potocznie: skrzywienie koła rowerowego

Centra – marka produktów należąca do Exide Technologies SA, producenta akumulatorów. W Polsce zakład produkcyjny oraz siedziba firmy znajdują się w Poznaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centracja

w psychologii: skupienie się na jednym aspekcie rzeczywistości, wyolbrzymienie go kosztem innych

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrala

1. główna, nadrzędna część instytucji;
2. urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych;
3. budynek, w którym znajdują się dojścia do łączy telefonicznych lub telegraficznych i urządzenia do połączeń telekomunikacyjnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) główna siedziba jakiejś firmy lub instytucji

(1.2) budynek lub pomieszczenie kierujące łącznością

(1.3) telekom. urządzenie sterujące połączeniami telekomunikacyjnymi;

(1.4) muz. pot. bęben wielki

- centrala telefoniczna – zespół urządzeń telekomunikacyjnych
- Centrala – singel zespołu Brygada Kryzys

Zobacz też:

- Artykuły i przekierowania do artykułów zaczynające się od „Centrala”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centralista

zwolennik centralizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik centralizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centralistka

→ centralista

Patrz:centralista

#### Źródła:

SJP.pl

# Centralistyczny

→ centralizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z centralizmem, dotyczący centralizmu; właściwy centralizmowi

Patrz:centralizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centralizacja

skupienie czegoś w jednym miejscu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces skupiania elementów lub prerogatyw w jednym ośrodku

(1.2) praw. polit. podporządkowywanie władz lokalnych władzom centralnym;

(1.3) urb. proces ekologiczny polegający na skupianiu się pewnego typu instytucji lub form zachowań w jednym obszarze miasta

(1.4) ekon. gromadzenie kapitału w wąskiej grupie państw

- centralizacja – w naukach prawnych to proces koncentracji władzy w określonych instytucjach, powodujący zmniejszenie wpływu na władzę na obszarach peryferyjnych
- centralizacja – w urbanistyce to proces ekologiczny zachodzący na obszarze miasta, powodujący skupianie się pewnego typu instytucji czy form zachowań na małym obszarze
- centralizacja – w ekonomii to globalny proces społeczno-ekonomiczny w wyniku którego władza i większość kapitału gromadzona jest wśród niewielu państw, natomiast reszta skazana jest na to by znajdować się na peryferiach lub półperyferiach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centralizacyjny

przymiotnik od: centralizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Centralizator

w matematyce: specjalna podgrupa danej grupy mająca zastosowanie w jej badaniu

Centralizator (centrum), normalizator – specjalne podgrupy danej grupy mające szerokie zastosowaniu w jej badaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centralizatorski

propagujący i dążący do centralizacji, wprowadzający centralizację

#### Źródła:

SJP.pl

# Centralizm

system rządów polegający na bezwzględnym podporządkowaniu organów władzy lokalnej władzom centralnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. adm. system rządzenia polegający na ścisłym podporządkowaniu organów niższego szczebla władzy centralnej;

Centralizm (łac. centralis "środkowy") – jest zasadą organizacji i funkcjonowania państwa polegającą na podporządkowaniu organowi centralnemu wszystkich innych organów państwowych oraz skupieniu w jego rękach kompetencji do podejmowania, nadzorowania i kontroli wykonania najważniejszych decyzji. Elementy centralizmu występują we wszystkich typach państw. Realizacja zasady centralizmu umożliwiła w średniowieczu i czasach późniejszych przezwyciężenie rozdrobnienia oraz separatyzmów regionalnych i powstanie państw narodowych. Doktryna centralizmu stała się podstawą absolutyzmu. W warunkach gospodarki wolnokonkurencyjnej ujawniły się silne tendencje decentralizacyjne.W państwach federalnych centralizm jest tendencją zmierzającą do wzmocnienia federacji i rozszerzenia kompetencji jej organów kosztem krajów członkowskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centralizować

1. skupiać w jednym miejscu;
2. ograniczać kompetencje terenowych organów władzy państwowej, samorządowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Centralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. adm. dokonywanie centralizacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Centralka

urządzenie do połączeń telekomunikacyjnych

Bęben wielki (wł. gran cassa, skrót: g.c.), w muzyce rozrywkowej znany też jako bęben basowy, bęben taktowy, taktownik lub centrala. Charakteryzuje się mocną konstrukcją i niskim brzmieniem o nieokreślonej wysokości. Budowany jest w dwóch wielkościach:

- większy, o średnicy 70–90 cm i wysokości walca 35–40 cm, używany w orkiestrach symfonicznych;
- mniejszy o średnicy 35–40 cm i tej samej wysokości walca, używany w zespołach rozrywkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centralkowy

związany z centralką

#### Źródła:

SJP.pl

# Centralne

potocznie: centralne ogrzewanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Centralnie

przysłówek

(1.1) w sposób centralny, w środku, w centrum

#### Źródła:

Wiktionary

# Centralność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centralne

#### Źródła:

Wiktionary

# Centralny

1. znajdujący się w centrum;
2. odnoszący się do centrum;
3. główny; kierowniczy, naczelny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) pot. dworzec kolejowy Warszawa Centralna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centralwings

Centralwings (kod linii IATA: C0 / kod linii ICAO: CLW) – polskie linie lotnicze będące własnością spółki Nowy Przewoźnik, należącej do Polskich Linii Lotniczych LOT, która prowadziła działalność gospodarczą w zakresie regularnego i nieregularnego transportu lotniczego oraz leasingu samolotów w formule ACMI i działające w latach 2004–2009.

#### Źródła:

Wikipedia

# Centre

[czytaj: sątr] region we Francji

Francja:

- Region Centralny-Dolina Loary (Centre-Val de Loire, dawniej Centre) – region administracyjny

Stany Zjednoczone:

- Centre – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Cherokee
- Centre – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Oliver
- Centre – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Shelby
- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie St. Joseph
- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
- Centre (ang. Centre Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry
- hrabstwo Centre (ang. Centre County) – w stanie Pensylwania

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centriola

rodzaj organelli występującej w niektórych komórkach zwierzęcych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. organellum komórkowe o cylindrycznej strukturze odpowiedzialne za tworzenie wrzeciona podziałowego;

Centriola – organellum zbudowane z filamentów mikrotubulowych ułożonych w formę cylindra. Dwie ułożone prostopadle do siebie centriole, otoczone amorficzną substancją pericentrioralną, tworzą strukturę centrosomu. Centriole są obecne w komórkach zwierzęcych i ruchliwych komórkach roślinnych, ale nie ma ich w komórkach większości grzybów i roślin wyższych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centrodia

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centroida

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrofor

aparat okulistyczny stosowany w leczeniu zeza

Centrofor – rodzaj aparatu okulistycznego, który jest używany do pobudzania oraz utrwalania fiksacji środkowej. Aparat ten jest stosowany w leczeniu zeza oraz niedowidzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centroid

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centrodia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centroida

miejsce geometryczne chwilowych środków obrotu figury lub bryły sztywnej; centrodia

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrolew

środowiskowo: centrolewica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. polit. koalicja partii centrowych i lewicowych w II Rzeczpospolitej zawiązana w 1929 roku w celu walki z obozem sanacji;

Centrolew, wł. Związek Obrony Prawa i Wolności Ludu – sojusz partii centrowych i lewicowych zawiązany w 1929 w celu zwalczania systemu rządów sanacji obozu Józefa Piłsudskiego. W skład Centrolewu weszły: Polska Partia Socjalistyczna, Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”, Polskie Stronnictwo Ludowe „Piast”, Stronnictwo Chłopskie, Narodowa Partia Robotnicza oraz mniejsze ugrupowania chrześcijańsko-demokratyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centrolewica

1. w demokracjach parlamentarnych: koalicja powstała w wyniku porozumienia między partiami centrum i części lewicy;
2. partia polityczna o umiarkowanie lewicowych poglądach społecznych i gospodarczych, np. liberalna socjaldemokracja, partia zielonych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. określenie ogółu partii i ruchów politycznych o umiarkowanym programie lewicowym;

Centrolewica – termin używany na określenie partii politycznych o umiarkowanie lewicowych poglądach politycznych i gospodarczych, będących w opozycji do ugrupowań silniej lewicowych, zwłaszcza komunistycznych. Do centrolewicy zalicza się przede wszystkim socjalliberałów oraz większą część zielonych. Ze względu na ewolucję poglądów, większość partii socjaldemokratycznych, wywodzących się historycznie z ruchu robotniczego i socjalizmu, uznaje się współcześnie za centrolewicowe (np. brytyjska Partia Pracy). Partie centrolewicowe akceptują jako zasadę gospodarkę rynkową. W odróżnieniu od gospodarczych liberałów dopuszczają interwencjonizm państwowy (np. znaczący sektor publiczny) oraz znaczne regulacje m.in. w celu ochrony pracowników. Partie te popierają również progresywne opodatkowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centrolewicowiec

→ centrolewica

Patrz:centrolewica

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrolewicowość

→ centrolewicowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centrolewicowe; cecha tych, którzy są centrolewicowi

Patrz:centrolewicowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centrolewicowy

przymiotnik od: centrolewica

#### Źródła:

SJP.pl

# Centromer

miejsce łączące dwa ramiona chromosomu, widoczne jako przewężenie, odgrywające ważną rolę podczas przemieszczania się chromosomów podczas podziału komórki

Centromer (gr. kéntron) – przewężenie chromosomu, dzielące go na dwa ramiona. W czasie kariokinezy do centromerów w miejscu zwanym kinetochorem przyłączają się włókna wrzeciona kariokinetycznego. W zależności od położenia centromeru chromosomy dzieli się na kilka klas morfologicznych: metacentryczne (ramiona są prawie równe), submetacentryczne (ramiona są nierówne), akrocentryczne (jedno ramię jest dużo krótsze od drugiego) i telocentryczne (centromer leży na końcu chromosomu). Oprócz centromeru (przewężenia pierwotnego) w niektórych chromosomach występuje także przewężenie wtórne, które odcina trabanta (satelitę). Przewężenie wtórne (NOR) jest organizatorem jąderka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centromerowy

związany z centromerem

#### Źródła:

SJP.pl

# Centronics

#### Źródła:

Wikipedia

# Centroplazma

środkowa część komórki sinic, w której znajduje się czynny materiał genetyczny, pełniąca funkcję analogiczną do jądra komórkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Centropraw

koalicja partii centrum i części prawicy; centroprawica

#### Źródła:

SJP.pl

# Centroprawica

1. koalicja partii centrum i części prawicy; centropraw;
2. partia polityczna o umiarkowanie prawicowych poglądach

Centroprawica – określenie partii politycznych, a także koalicji wyborczych, znajdujących się na osi politycznej pomiędzy partiami centrowymi a prawicowymi. Takie partie wyznają najczęściej zasady konserwatyzmu w życiu społecznym i solidaryzmu lub liberalizmu w gospodarce. Od lat 80. XVIII wieku do lat 80. XIX wieku, w związku z rezygnacją z merkantylizmu na rzecz kapitalizmu, zaczęły powstawać partie centroprawicowe – na przykład brytyjska Partia Konserwatywna. Partie centroprawicowe najczęściej reprezentują ideologie chrześcijańskiej demokracji i liberalnego konserwatyzmu, w kwestiach gospodarczych opowiadają się za liberalizmem gospodarczym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centroprawicowiec

→ centroprawica

Patrz:centroprawica

#### Źródła:

SJP.pl

# Centroprawicowość

→ centroprawicowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centroprawicowe; cecha tych, którzy są centroprawicowi

Patrz:centroprawicowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centroprawicowy

przymiotnik od: centroprawica

#### Źródła:

SJP.pl

# Centropłat

środkowa część płata nośnego samolotu przylegająca do kadłuba; śródpłacie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. środkowa część skrzydła połączona okuciami z jego zewnętrznymi częściami

Centropłat – część konstrukcyjna statku powietrznego (stałopłata). Jest to środkowa część płata nośnego przytwierdzona do kadłuba statku powietrznego. Centropłat często jest punktem mocowania silników w maszynach wielosilnikowych.

W samolotach typu latające skrzydło centropłat pełni rolę kadłuba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centrosom

organ komórkowy znajdujący się w pobliżu jądra komórek zwierząt i roślin; śródciałko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centrosomowy

związany z centrosomem

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrostrzał

w piłce nożnej: skierowanie piłki w pole karne przeciwnika, po którym piłka wpada do bramki

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrować

podawać górą piłkę ze skrzydła do zawodnika atakującego bramkę przeciwnika

czasownik niedokonany

(1.1) techn. ustawiać coś współosiowo

(1.2) sport. dośrodkowywać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. w piłce nożnej i innych grach zespołowych: podawanie piłki ze skrzydła do środka pola

(1.2) techn. doprowadzanie czegoś do współśrodkowości lub współosiowości

#### Źródła:

Wiktionary

# Centrowiec

potocznie: członek grupy parlamentarnej pomiędzy lewicą a prawicą

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrówka

obrabiarka do nawiercania nakiełków w wałkach metalowych; nakiełczarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrownica

urządzenie do prostowania kół rowerowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrowość

centrowe poglądy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co centrowe; cecha tych, którzy są centrowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centrowy

1. będący centrum czegoś; koncentrujący, skupiający;
2. związany ze stronnictwami centrum

przymiotnik

(1.1) stanowiący centrum

(1.2) polit. politycznie opowiadający się za programem umiarkowanych przemian; położony między prawicą a lewicą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centrozaur

duży roślinożerny ceratops z późnej kredy, z krótkim, wyposażonym w dwa rogi kołnierzem karkowym z tyłu czaszki i wydatnym rogiem nosowym

Centrozaur (Centrosaurus) – rodzaj dinozaura z grupy ceratopsów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centrum

1. środkowa część czegoś;
2. miejsce, w którym coś się koncentruje;
3. stronnictwa lub partie polityczne pośrednie między lewicą a prawicą

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środkowa część czegoś

(1.2) miejsce, gdzie coś się koncentruje

(1.3) polit. ogół stronnictw i partii politycznych między lewicą a prawicą

(1.4) główna, zwykle środkowa część miasta

## Części miast w Polsce

- Centrum Aleksandrowa Kujawskiego
- Centrum Białegostoku
- Centrum Chorzowa
- Centrum Ełku
- Centrum Kielc
- Centrum Łodzi
- Centrum Piekar Śląskich
- Centrum Piotrkowa Trybunalskiego
- Centrum Raciborza
- Centrum Stargardu
- Centrum Starogardu Gdańskiego
- Centrum Szczecina
- Centrum Świętochłowic
- Centrum Tarnobrzega
- Centrum Tarnowskich Gór
- dawna gmina Warszawa – Centrum
- Centrum – część Limanowej
- Centrum – część miasta Marki w województwie mazowieckim w powiecie wołomińskim
- Centrum – dzielnica Mikołowa
- Centrum – jednostka obszarowa w Poznaniu
- Centrum – dzielnica miasta Siemianowice Śląskie
- Centrum – osiedle Zawiercia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centryczny

skierowany do jednego punktu

#### Źródła:

SJP.pl

# Centryfuga

przestarzale: wirówka

Wirówka, separator, centryfuga (łac. centrifuge) – urządzenie do rozdzielania zawiesin i emulsji, przez wprawienie w szybki ruch obrotowy, którego stałe przyspieszenie znacznie przekracza przyspieszenie ziemskie, wielokrotnie zwiększając szybkość sedymentacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centryfugalny

→ centryfuga

Patrz:centryfuga

#### Źródła:

SJP.pl

# Centryfugować

dawniej: odwirowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Centryfugowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|centryfugować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Centrypetalny

1. w procesie wirowania: najlżejszy, zlokalizowany najbliżej środka wirówki;
2. w procesach różnicowania tkanek: dośrodkowy, skierowany ku środkowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrysta

zwolennik centryzmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik umiarkowanego, wyważonego podejścia w polityce, stojący pomiędzy lewicą a prawicą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centrystka

→ centrysta

Patrz:centrysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrystowski

→ centryzm

Patrz:centryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Centrystyczny

→ centryzm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z politycznym centrum

Patrz:centryzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centryzm

ogół poglądów reprezentowanych przez zwolenników politycznego centrum, usytuowany pomiędzy lewicą a prawicą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. zespół poglądów reprezentowanych przez zwolenników centrum politycznego

Centrum – określenie stronnictw politycznych, których poglądy można określić jako pośrednie pomiędzy lewicowymi a prawicowymi, odgrywających pewną rolę szczególnie w systemach wielopartyjnych. W szerszym znaczeniu nazwą tą określa się także partie centrolewicowe i centroprawicowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centumwir

w starożytnym Rzymie: członek kolegium sądowniczego zajmującego się sprawami prywatnymi obywateli

#### Źródła:

SJP.pl

# Centumwirowie

w starożytnym Rzymie: członek kolegium sądowniczego zajmującego się sprawami prywatnymi obywateli

#### Źródła:

SJP.pl

# Centuria

1. najmniejsza jednostka w armii starożytnego Rzymu;
2. jednostka podziału ludności starożytnego Rzymu, licząca stu ludzi;
3. jednostka pomiaru gruntu w starożytnym Rzymie, równa około 50 ha;
4. lecznicza roślina zielna z rodziny goryczkowatych; tysiącznik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. najmniejsza jednostka taktyczna w armii starożytnego Rzymu, część legionu, pierwotnie tworzona z centurii (1.2);

(1.2) hist. jednostka podziału ludności w starożytnym Rzymie

(1.3) syst. bot. nazwa systematyczna|Centaurium|Hill|ref=tak. rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych;

(1.4) bot. roślina z rodzaju centuria (1.3)

(1.5) książk. przest. sto, setka, stulecie

- centuria (armia) – jednostka armii rzymskiej (legionu) dowodzona przez centuriona
- centuria (administracja) – jednostka podziału ludności i nadzielanego gruntu w starożytnym Rzymie
- Centuria (stolica tytularna) – stolica tytularna Kościoła rzymskokatolickiego w Algierii
- centuria – rodzaj roślin z rodziny goryczkowatych
- Centuria – rzeka na Śląsku, dopływ Wisły
- Centuria – wieś w USA
- Centuria – część wsi Hutki-Kanki, w Polsce, w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centurialny

→ centuria

Patrz:centuria

#### Źródła:

SJP.pl

# Centurion

dowódca stuosobowego oddziału, centurii; setnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. wojsk. niższy oficer, dowódca centurii;

(1.2) staroż. przywódca centurii – jednostki podziału ludności;

- centurion – dowódca 100 żołnierzy w starożytnym Rzymie
- Centurion (A41) – brytyjski czołg
- Centurion: Defender of Rome – komputerowa gra strategiczna
- Centurion – miasto położone w Republice Południowej Afryki
- Centurion – angielski film z 2010 r., w reżyserii Neila Marshalla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centuś

1. potocznie: sknera, kutwa;
2. oszczędny do przesady mieszkaniec dawnej Galicji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) iron. mieszkaniec Krakowa

(1.2) pot. człowiek przesadnie oszczędny

Centuś – żartobliwe i potoczne określenie mieszkańców dawnej Galicji (głównie krakowian), odnoszące się do ich rzekomego skąpstwa, używane jako docinek. Termin Centuś ma swoją genezę w czasach zaborów austriackich, kiedy to najniższą jednostką monetarną (w latach 1857–1892) był krajcar, w Galicji nazywany centem, a Kraków przeżywał okres zapaści gospodarczej i pauperyzacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centusiowski

→ centuś

Patrz:centuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Centyfolia

róża o kwiatach czerwonych lub różowych, składających się z bardzo wielu drobnych płatków; róża stulistna

Róża stulistna, centyfolia (Rosa × centifolia) – wyhodowany przez ogrodników mieszaniec kilku gatunków róż. Pojawił się we Francji pod koniec XVI w. W jego powstaniu wzięły udział gatunki: Rosa gallica, Rosa moschata, Rosa canina, Rosa damascena. Występuje wyłącznie w uprawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centygram

jednostka masy równa 1/100 grama (skrót: cg)

Kilogram, oznaczenie kg – jednostka masy, w Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI) jest jednostką podstawową.

W Międzynarodowym Układzie Miar jest to jedyna jednostka podstawowa posiadająca przedrostek (kilo).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centygramowy

związany z centygramem

#### Źródła:

SJP.pl

# Centygrej

jednostka pochłoniętej dawki promieniowania, setna część greja

#### Źródła:

SJP.pl

# Centyl

parametr służący do opisu populacji lub rozkładu prawdopodobieństwa, kwantyl rzędu i/100 (gdzie i=1,2,...,99); percentyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stat. wartość z przedziału od 1 do 100, która określa procent rozkładu znajdujący się poniżej lub równy danej wartości;

Percentyl, centyl – kwantyl rzędu k/100, gdzie k = 1, …, 99. Intuicyjnie mówiąc, percentyl jest wielkością, poniżej której padają wartości zadanego procentu próbek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centyliard

liczba 10 do potęgi 603.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. liczba 10603 (jedynka z 603 zerami);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centylion

liczba 10 podniesiona potęgi 600.

Centylion– liczba 10600 (jedynka i 600 zer w zapisie dziesiętnym). W krajach stosujących tzw. krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) centylion oznacza 10303. W układzie SI mnożnikowi 10600 nie odpowiada żaden przedrostek jednostki miary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centylitr

jedna setna część litra

Litr, oznaczenie l (mała litera) – pozaukładowa jednostka objętości. W przeliczeniu na jednostki SI 1 l = 1/1000 m³ = 1 dm³.

W USA, Kanadzie, Australii do oznaczania tej jednostki stosuje się oficjalnie wielką literę L, w pozostałych krajach świata, w tym w Polsce, normą jest stosowanie małej litery l, choć stosowanie wielkiej litery jest również dopuszczalne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centylitrowy

przymiotnik od: centylitr

#### Źródła:

SJP.pl

# Centylowy

→ centyl

Patrz:centyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Centym

jedna setna głównej jednostki monetarnej w wielu krajach, głównie dawnych koloniach francuskich

Centym (z fr. centime, z łac. centum – „sto”) – powstała w 1795 r. we Francji jednostka monetarna, której nazwa wywodzi się od części setnej. Centym równając się 1/100 lokalnego franka był jednostką monetarną Francji, Belgii (od 1832 r.), Monako (w latach 1837–1838), Luksemburga (od 1854 r.) do czasu wprowadzenia euro w 2002 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Centymetr

jednostka długości równa jednej setnej metra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miara długości; jedna setna metra;

(1.2) pot. wąska taśma pomiarowa z centymetrową podziałką

Centymetr (symbol: cm) – jednostka długości, podwielokrotność metra, równa 10−2 m, czyli 1/100 m. Składa się z 10 milimetrów. Centymetr jest jednostką podstawową w układzie jednostek miar CGS (centymetr gram sekunda). W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-2 m, czyli 1 · 10-2 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Centymetrówka

taśma lub listwa z podziałką centymetrową

#### Źródła:

SJP.pl

# Centymetrowy

związany z centymetrem

przymiotnik

(1.1) mający długość jednego centymetra

(1.2) podzielony na centymetry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Centypuaz

jednostka lepkości dynamicznej, setna część puaza

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenur

stadium larwalne niektórych tasiemców; cenurus

Cenurus, cenur, mózgowiec (coenurus) – jedna z form drugiego stadium larwalnego niektórych tasiemców z rzędu Cyclophyllidea, np. tasiemca kręćkowego (Taenia multiceps). Cenurus powstaje z onkosfery. Umiejscawia się w ośrodkowym układzie nerwowym żywiciela pośredniego. Ma postać pęcherzyka, wewnątrz którego w wyniku pączkowania wewnętrznego powstaje wiele główek tasiemca, które później wynicowują się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cenuroza

choroba owiec i kóz, kołowacizna

Tasiemiec kręćkowy (Taenia multiceps) – gatunek tasiemca (Cestoda) z rzędu Cyclophyllidea. Pasożyt wewnętrzny psa domowego i innych psowatych, wywołujący chorobę zwaną cenurozą (łac. coenurosis). Jest gatunkiem kosmopolitycznym, występującym głównie w rejonach hodowli owiec. Dojrzały osobnik dorasta do 1 metra długości i 3–5 mm szerokości. Jego taśma (strobila) składa się z 200–250 proglotydów (członów). Gruszkowata główka (scolex) ma cztery mięsiste przyssawki oraz podwójny wieniec 22–32 haczyków. Macica w proglotydach macicznych ma 18–26 prawie równoległych odgałęzień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cenurus

stadium larwalne niektórych tasiemców; cenur

Cenurus, cenur, mózgowiec (coenurus) – jedna z form drugiego stadium larwalnego niektórych tasiemców z rzędu Cyclophyllidea, np. tasiemca kręćkowego (Taenia multiceps). Cenurus powstaje z onkosfery. Umiejscawia się w ośrodkowym układzie nerwowym żywiciela pośredniego. Ma postać pęcherzyka, wewnątrz którego w wyniku pączkowania wewnętrznego powstaje wiele główek tasiemca, które później wynicowują się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cenzopapa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mem, często wulgarny, wyśmiewający lub atakujący papieża Jana Pawła II;

Cenzopapa – mem internetowy wyśmiewający lub obrażający papieża Jana Pawła II albo przedmiot z nim związany. Przybiera zazwyczaj postać obrazka, rzadziej filmu, piosenki lub copypasty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenzor

1. urzędnik cenzury;
2. w starożytnym Rzymie: urzędnik zarządzający m.in. majątkami państwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urzędnik prowadzący kontrolę treści publikacji pod względem obyczajowym lub politycznym

(1.2) książk. osoba dokonująca oceny i krytyki czyichś działań

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie: jeden z dwóch urzędników wybieranych raz na pięć lat, do którego obowiązków należało przeprowadzanie spisów ludności, zarządzanie majątkiem państwa i czuwanie nad moralnością obywateli;

- cenzor – wyższy urzędnik w starożytnym Rzymie
- cenzor – urzędnik cenzury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenzorka

urzędniczka kontrolująca prasę, książki, widowiska itp. pod względem politycznym, obyczajowym lub moralnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzorować

przestarzale: cenzurować;
1. urzędowo kontrolować publikacje, widowiska itp. przed wprowadzeniem ich do obiegu społecznego; poddawać działaniu cenzury;
2. w przenośni: oceniać, poddawać krytyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cenzorować.

Analiza przeżycia to zbiór metod statystycznych badających procesy, w których interesujący jest czas, jaki upłynie do (pierwszego) wystąpienia pewnego zdarzenia.

Zdarzeniem tym może w szczególności być np.:

- śmierć pacjenta (stąd nazwa metody)
- awaria urządzenia
- zaprzestanie płacenia rachunków przez klienta
- dezaktywacja usługi telekomunikacyjnej (np. pakietu minut)
- odejście pracownika z firmy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenzorski

→ cenzor

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą cenzora

Patrz:cenzor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cenzorstwo

przestarzale:
1. urząd cenzora;
2. praca cenzora, cenzurowanie, cenzura

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzura

1. urzędowa kontrola widowisk teatralnych, filmów, audycji, publikacji itp. przed wprowadzeniem ich w obieg społeczny; urząd pełniący taką kontrolę;
2. świadectwo szkolne;
3. rodzaj kary w Kościele katolickim;
4. termin w psychoanalizie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań;

(1.2) urząd sprawujący taką kontrolę

(1.3) świadectwo szkolne

(1.4) rel. w Kościele katolickim: kara pozbawienia kogoś prawa korzystania z sakramentów, lub odprawiania mszy

(1.5) stpol. krytyka

Cenzura (łac. censere ’osądzać’) – kontrola publicznego przekazywania informacji, ograniczająca wolność publicznego wyrażania myśli i przekonań. Polega na weryfikacji audycji radiowych, telewizyjnych, widowisk, Internetu itp. przez organy państwowe z punktu widzenia ich zgodności z prawem, polityką państwową, obronnością. Znana też jest definicja cenzury jako świadomego wprowadzania w błąd poprzez selektywny dobór zazwyczaj masowo rozpowszechnianych informacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenzuralniej

stopień wyższy od przysłówka: cenzuralnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzuralniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cenzuralny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzuralność

→ cenzuralny

Patrz:cenzuralny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzuralny

1. nienaruszający norm obyczajowych, moralnych i etycznych; przyzwoity, obyczajny, moralny;
2. urzędowo: odnoszący się do cenzury - kontroli publikacji; cenzurowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzurka

1. zdrobnienie od: cenzura (świadectwo szkolne);
2. przestarzale: ocena szkolna, stopień

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzurować

1. urzędowo kontrolować publikacje, widowiska itp. przed wprowadzeniem ich do obiegu społecznego; poddawać działaniu cenzury;
2. w przenośni: oceniać, poddawać krytyce

czasownik przechodni niedokonany (dk. ocenzurować)

(1.1) przeprowadzać cenzurę; kontrolować urzędowo środki masowego przekazu

(1.2) rzad. dokonywać krytyki; wytykać błędy

czasownik zwrotny niedokonany cenzurować się (dk. ocenzurować się)

(2.1) być cenzurowanym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cenzurowane

dawniej: gra towarzyska, polegająca na zbieraniu drobnych plotek, prawdziwych lub zmyślonych informacji o wybranym uczestniku gry; cenzurowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. dokonywanie cenzury, kontroli publikacji i widowisk pod kątem politycznym lub obyczajowym

(1.2) książk. wystawienie cenzurek

#### Źródła:

Wiktionary

# Cenzurowany

być (czuć się jak) na cenzurowanym - znaleźć się w centrum uwagi, być przedmiotem oceny i krytyki z wielu stron

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzurowy

przymiotnik od: cenzura

#### Źródła:

SJP.pl

# Cenzus

1. kwalifikacje obywatela ze względu na wykształcenie, wiek, wyznanie, płeć itp.;
2. w wojsku: prawo do awansu;
3. w starożytnym Rzymie: podział obywateli na klasy mające różne obowiązki oraz uprawnienia w stosunku do państwa;
4. cenzus wyborczy - ograniczenie powszechności prawa wyborczego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. to, co jest potrzebne, by móc korzystać z jakichś przywilejów lub praw, np. wiek, wykształcenie, majątek, zamieszkanie;

Cenzus (łac. census: oszacowanie majątku; obliczenie, spis ludności; por. censor) – zapisanie obywateli do pewnej kategorii majątkowej, do listy opodatkowanych lub uprawnionych.

Stanowi ograniczenie w prawie wyborczym, wobec służby wojskowej, administracyjnej, publicznej etc., relatywne do określonej grupy społeczeństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cenzusowy

związany z cenzusem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceo

najwyższe stanowisko w przedsiębiorstwie lub organizacji, odpowiednik polskiego prezesa zarządu

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceorl

[czytaj: czerl] średniowieczny chłop anglosaski będący właścicielem działki ziemi w ramach wspólnoty rodowej

Jest to artykuł o charakterze zbiorczym dotyczący fikcyjnych postaci ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia. Na liście najpierw podano ludzi, należących do różnych grup etnicznych, potem hobbitów, elfów i przedstawicieli innych ras.

Daty dotyczące Pierwszej Ery podano za hipotetyczną chronologią autorstwa Roberta Fostera, opracowaną tylko na podstawie Silmarillionu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceówka

rodzaj dachówki o przekroju zbliżonym do litery C

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceownik

stalowy kształtownik przypominający literę C

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. podłużny, metalowy wyrób hutniczy o przekroju przypominającym literę C;

Ceownik – wyrób hutniczy, walcowany lub gięty z metalu. Wytwarzany w postaci prostych odcinków. Jego przekrój poprzeczny (profil) przypomina literę C.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceowy

mający kształt litery C

#### Źródła:

SJP.pl

# Cep

1. prymitywne narzędzie do młócenia zboża;
2. broń używana przez średniowieczną piechotę, mająca postać okutych lub żelaznych drążków;
3. drążek młócący w młocarni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. roln. narzędzie rolnicze do ręcznego młócenia zboża, składające się z dwóch kijów: dłuższego trzonka (zwanego dzierżakiem lub cepiskiem) i krótszego bijaka połączonych ze sobą rzemienną gązwą;

(1.2) hist. wojsk. broń drzewcowa używana w średniowieczu podobna do cepa (1.1);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. głupek

- Cep – narzędzie rolnicze
- CEP (skrótowiec z ang. Circular Error Probable) – miara celności broni rakietowej
- CEP (skrótowiec z ang. Civil Emergency Planning) – planowanie obrony cywilnej w sytuacji zagrożeń
- Cep – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Jindřichův Hradec, w kraju południowoczeskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cepak

1. regionalnie: bijak (część cepa);
2. gwarowo: człowiek młócący zboże cepami; młocarz;
3. pogardliwie: człowiek nieokrzesany, tępy, głupi; cep, cap, kiep;
4. dawniej: parobek, chłop

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. cham

#### Źródła:

Wiktionary

# Cepeen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. pot. stacja benzynowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Cepeenowiec

pracownik CPN-u (Centrali Produktów Naftowych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. cysterna

#### Źródła:

Wiktionary

# Cepelia

sklep, gdzie sprzedaje się wyroby rękodzieła twórców zrzeszonych w Centrali Przemysłu Ludowego i Artystycznego

skrótowiec grupowy, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) = Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego;

Cepelia (właśc. Centrala Przemysłu Ludowego i Artystycznego – CPLiA) – była organizacja zrzeszająca spółdzielnie rękodzieła ludowego i artystycznego, która prowadziła placówki handlowe zajmujące się zbytem towarów produkowanych w zrzeszonych spółdzielniach, wykonywanych bądź inspirowanych twórczością polskich artystów ludowych. Istniała w latach 1949–1990.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cepeliada

targi sztuki ludowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepelin

1. sterowiec, statek powietrzny z balonem i gondolą dla załogi; zeppelin;
2. duża kluska ziemniaczana z nadzieniem mięsnym; kartacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. sterowiec

(1.2) kulin. duża, podłużna pyza ziemniaczana, specjalność kuchni kresowej i litewskiej

- kartacz (potrawa),
- zeppelin (wym. cepelin) – potoczne określenie sterowca pochodzące od nazwiska Ferdynanda Zeppelina, niemieckiego konstruktora tych maszyn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cepeliowość

cecha czegoś naśladującego ludowy styl lub tradycyjny charakter jakiegoś zjawiska w sposób tandetny lub sztuczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepeliowski

cepeliowy;
1. → Cepelia;
2. naśladujący ludowy styl lub tradycyjny charakter czegoś w sposób tandetny lub sztuczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) wyprodukowany przez Cepelię, sprzedawany w sklepach Cepelii

przymiotnik jakościowy

(2.1) o cechach komercyjnej ludowości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cepeliowy

cepeliowski;
1. → Cepelia;
2. naśladujący ludowy styl lub tradycyjny charakter czegoś w sposób tandetny lub sztuczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceper

1. regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceprzyna, ceprzysko;
2. dawniej: wędrowny kuglarz objeżdżający jarmarki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg-pl|Podhale. osoba niebędąca góralem, pochodząca spoza gór

(1.2) reg-pl|Podhale. turysta, który nie jest właściwie przygotowany do wspinaczki

(1.3) człowiek niezaradny, niezdarny

Ceper (błędnie: cepr) – określenie używane przez górali w odniesieniu do turystów przyjeżdżających z nizinnych rejonów Polski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceperka

→ ceper

Ceperka (biał. Цапэрка, Caperka; ros. Цеперка, Cepierka) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim, w sielsowiecie Czerwona Gwiazda, nad Ceprą.

Patrz:ceper

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceperski

→ ceper

Patrz:ceper

#### Źródła:

SJP.pl

# Cephalicus

[czytaj: cefalikus] rodzaj neumy, oznaczający nieznaczne przedłużenie wcześniejszego dźwięku na zmienionej wysokości

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepik

skrót od: Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców

- Jerzy Cepik – polski pisarz
- cepik – przedłużacz rumpla
- CEPiK – Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cepil

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepisko

1. zgrubienie od: cep;
2. regionalnie: dzierżak; cepowisko; cepak (część cepa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepowaty

podobny do cepa

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepowisko

regionalnie: cepak; cepisko; dzierżak (cześć cepa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepowy

→ cep

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cepem, dotyczący cepa

Patrz:cep

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceprostrada

łatwa trasa narciarska

Ceprostrada – nazwa żółtego szlaku z Morskiego Oka na Szpiglasową Przełęcz. Prowadził on niegdyś inną drogą, lecz w 1937 roku PZN stworzył nowy wariant szlaku w związku z budową kolei linowej na Kasprowy Wierch. Użyto wielkich głazów tworzących wygodny i szeroki chodnik. Budowa spowodowała znaczne szkody przyrodnicze w otoczeniu szlaku. Nazwa ceprostrada pochodzi od słów ceper (turysta w Tatrach) i autostrada, jako że powszechnie się uważa, że każdy turysta może go bez problemów przejść. Według pierwotnych założeń, ceprostrada miała prowadzić dalej, poprzez Szpiglasowy Wierch, Liptowskie Mury i Gładką Przełęcz, aż do Kasprowego Wierchu, jednak ze względu na protest władz czechosłowackich, ostatecznie powstał jedynie obecnie istniejący odcinek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceprzyna

regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceper, ceprzysko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceprzysko

regionalnie, lekceważąco o człowieku pochodzącym z dolin; ceprzyna, ceper

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepstralny

→ cepstrum

Patrz:cepstrum

#### Źródła:

SJP.pl

# Cepstrum

odwrotna transformata Fouriera widma sygnału wyrażonego w skali logarytmicznej (decybelowego)

Cepstrum – odwrotna transformata Fouriera widma sygnału wyrażonego w skali logarytmicznej (decybelowego). Słowo cepstrum jest anagramem słowa spectrum.

Cepstrum definiuje się jako:

  C(x(t))={\mathcal {F}}^{-1}\left[\ln \left({\mathcal {F}}\left[x(t)\right]\right)\right]

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cepy

1. narzędzie do młócenia zboża; cep;
2. górnictwo: przyrząd zwiększający ręczną siłę przy dokręcaniu części przyrządu wiertniczego;
3. pedały poruszające mechanizm do przeplatania nici osnowy w warsztacie tkackim

#### Źródła:

SJP.pl

# Cer

pierwiastek chemiczny o symbolu Ce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ce i liczbie atomowej 58;

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. od cera

Cer (Ce, łac. cerium) – pierwiastek chemiczny, lantanowiec. Nazwa pochodzi od planety karłowatej Ceres.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cera

1. wygląd, kolor i gładkość skóry
2. przeplatany ścieg z nici lub przędzy na miejscu dziury; łata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skóra na powierzchni twarzy

(1.2) wygląd cery (1.1)

(1.3) ścieg wypełniający rozdarcie

(1.4) daw. ozdobny koronkowy haft

(1.5) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. córka

Cera – wieś w Chorwacji, w żupanii szybenicko-knińskiej, w gminie Unešić. W 2011 roku liczyła 53 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceracjum

wiciowiec z grupy bruzdnic

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceramiczka

→ ceramik

Patrz:ceramik

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceramiczny

1. zrobiony z wypalonej gliny;
2. produkujący ceramikę, używany przy produkcji ceramiki

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z ceramiki

(1.2) związany z ceramiką, dotyczący ceramiki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceramid

organiczny związek chemiczny z grupy lipidów występujący w naskórku, wykorzystywany w lecznictwie i kosmetyce

Ceramidy – grupa organicznych związków chemicznych zaliczanych do sfingolipidów, zbudowanych ze sfingozyny połączonej wiązaniem amidowym z kwasem tłuszczowym. Występują w naskórku. Odkryto je w latach 70. XX wieku. Do roku 2010 w skórze człowieka zidentyfikowano 11 różnych ceramidów, które różnią się strukturą chemiczną i polarnością. Są wykorzystywane jako składniki kosmetyków do pielęgnacji zniszczonej skóry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceramidowy

związany z ceramidem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceramik

artysta lub technik zajmujący się wytwarzaniem wyrobów ceramicznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta lub technik pracujący w przemyśle ceramicznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceramika

1. sztuka (garncarstwo użytkowe i artystyczne), dział technologii, przemysł tworzenia przedmiotów z glinek;
2. wyroby uzyskiwane przez formowanie i dalsze wypalanie niemetalicznych surowców nieorganicznych lub ich mieszanin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina sztuki, rzemiosła i przemysłu; sztuka wyrabiania przedmiotów z wypalonej gliny;

(1.2) pot. ogół produktów ceramicznych – artystycznych, użytkowych lub technicznych

Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικός (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κέραμος (keramos – ziemia, glina).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceramografia

malowanie na wyrobach ceramicznych, zdobienie ceramiki

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceranów

wieś w Polsce

Ceranów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Ceranów. Ma status sołectwa. Leży nad Czarną Strugą.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Ceranów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceranowski

przymiotnik od: Ceranów

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerapod

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerapody

przedstawiciel podrzędu dinozaurów ptasiomiednicznych

Cerapody (łac. Cerapoda) – jedna z dwóch grup (według linneuszowskiego systemu klasyfikacji podrzędów) dinozaurów ptasiomiednicznych i takson siostrzany tyreoforów. Cerapody charakteryzują się posiadaniem grubszej warstwy szkliwa na wewnętrznej stronie dolnych zębów. Wydaje się jakoby mogły one odżywiać się twardszymi roślinami niż pozostałe dinozaury. Nazwa Cerapoda jest połączeniem nazw Ceratopsia i Ornithopoda oraz oznacza tyle co „rogate stopy”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerata

bawełniana tkanina pokryta z jednej strony nieprzemakalną powłoką, używana zwykle jako nakrycie stołu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieprzemakalne nakrycie stołu kuchennego, wykonane z bawełnianej flaneli pokrytej jednostronnie barwną warstwą olejną z nadrukowanym deseniem, użytkowane powszechnie w XIX-XX wieku;

Cerata – tkanina bawełniana (w rodzaju flaneli) lub lniana, dość gruba, powlekana z jednej strony grubą warstwą substancji impregnującej i dodatkowo zadrukowana wzorem oraz lakierowana.

Cerata jest materiałem tanim, a jednocześnie wytrzymałym mechanicznie oraz odpornym na wodę i większość produktów stosowanych w kuchni, gospodarstwie domowym, obejściu gospodarczym czy na działce. Dzięki gładkiej powierzchni jest bardzo dobrze zmywalna przy zachowaniu odporności na typowe środki czyszczące. Jej dekoracyjnej powłoce nie szkodzi nawet stały kontakt z wodą, można ją jednak uszkodzić (zmyć) niektórymi rozpuszczalnikami organicznymi, jak aceton czy pochodne benzenu. Impregnatem jest masa, na którą składają się: zagęszczony olej roślinny utwardzający się od tlenu atmosferycznego (pokost) oraz duża ilość mineralnego wypełniacza (np. kaolin).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceratka

potocznie: kawałek ceraty używany do kompresów lub podkładany pod pieluszki niemowląt

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceratkomajteczki

majteczki z ceraty

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceratkomajtki

majtki z ceraty; ceratomajtki

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerato

bawełniana tkanina pokryta z jednej strony nieprzemakalną powłoką, używana zwykle jako nakrycie stołu

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceratomajteczki

zdrobnienie od: ceratomajtki

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceratomajtki

majtki z ceraty; ceratkomajtki

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceratonia

śródziemnomorska roślina strączkowa z rodziny brezylkowatych; chleb świętojański

Szarańczyn, różkowiec (Ceratonia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Należą do niego dwa gatunki drzew, z których Ceratonia oreothauma odkryty został dopiero w końcu XX wieku w Jemenie i Somalii. Znacznie bardziej rozpowszechnionym gatunkiem, też uprawianym jest szarańczyn strąkowy Ceratonia siliqua, pochodzący ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Rośliny te rosną w na terenach suchych i skalistych, często w makii. Kwiaty rozwijają się jesienią i zapylane są przez pszczoły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceratops

rogaty dinozaur z okresu kredy, z charakterystycznym pancerzem ochronnym wokół szyi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceratoryt

technika graficzna polegająca na wykonaniu nożem lub igłą rysunku na ceracie pokrytej gumową warstwą

Ceratoryt — technika graficzna druku wklęsłego polegająca na stosowaniu ceraty do wykonania formy drukowej wycinając w niej żądany wzór.

Chcąc wydobyć cienkie kreski rysunku nacina się lekko powłokę ceraty. Grube kreski uzyskuje się zdrapując igłą warstwę gumową ceraty aż do samej tkaniny, albo wypalając gumę rozgrzaną igłą. Odbitkę uzyskuje się po nałożeniu farby. Do drukowania używa się rozrzedzonej farby olejnej, która zbiera się w wyciętych zagłębieniach lub też wsiąka w odsłoniętą tkaninę, stanowiącą spód ceraty. Elastyczność ceraty ułatwia drukowanie, dając przy tym charakterystyczne efekty światłocieniowe. Odbitkę wykonaną tą techniką cechuje nierówność poszarpanej kreski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceratówka

dawniej: czapka z ceraty

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceratowy

przymiotnik od: cerata

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceratozaur

późnojurajski dinozaur z podrzędu teropodów

Ceratozaur (Ceratosaurus) – wymarły rodzaj drapieżnego dinozaura z grupy teropodów. Nazwa wywodzi się ze starożytnej greki od słowa κερας/κερατος (keras/keratos) oznaczającego róg i σαυρος (sauros), czyli jaszczur. Osobniki tego rodzaju żyły w jurze późnej (od kimerydu do tytonu). Opisał go w 1884 amerykański paleontolog Othniel Charles Marsh w oparciu o prawie kompletny szkielet odkryty w Garden Park w Kolorado w skałach formacji Morrison. Gatunkiem typowym jest Ceratosaurus nasicornis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceratyt

głowonóg kopalny z grupy amonitów, żyjący w środowisku morskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerber

przenośnie: czujny, surowy strażnik; argus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mitgr. trzygłowy pies o wężowym ogonie, strzegący bram Hadesu;

Cerber (stgr. Κέρβερος Kérberos, łac. Cerberus) – w mitologii greckiej olbrzymi trzygłowy pies strzegący wejścia do świata zmarłych.

Uważany był za syna Echidny i Tyfona oraz za brata Sfinksa, Hydry i Chimery oraz Ortrosa. Hezjod (Teogonia, 311) przedstawiał go jako bestię „o spiżowym głosie i pięćdziesięciu głowach”. Dopiero w późniejszych przekazach Cerber miał trzy, dwie, a nawet tylko jedną głowę. W niektórych wersjach mitu ma również węża zamiast ogona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cerberowski

→ cerber

Patrz:cerber

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerbet

płyta ścienna wykonana z pustaków ceramicznych łączonych zaprawą cementową

#### Źródła:

SJP.pl

# Cercle

[czytaj: serkl] dawniej:
1. zamknięta grupa ludzi; koło towarzyskie;
2. spotkanie ludzi należących do zamkniętego grona, przyjęcie dla takiej grupy ludzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerealia

1. w starożytnym Rzymie: uroczystość obchodzona na cześć bogini urodzaju, Cerery;
2. płatki zbożowe lub kukurydziane

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. kult. uroczystości ku czci bogini Ceres obchodzone w starożytnym Rzymie;

(1.2) spoż. płatki zbożowe lub kukurydziane

(1.3) daw. roln. zboże

(1.4) daw. spoż. produkty zbożowe

Cerealia (Cereales, Cerialia) – rzymskie święto ku czci bogini Cerery (Ceres) obchodzone od 12 do 19 kwietnia, obchodzone na pamiątkę powrotu jej córki Prozerpiny na ziemię.

Kult jej popularny był wśród plebejuszy, a jego głównym miejscem był Awentyn. W ofierze składano jej przed żniwami maciorę, a po nich – pierwociny ze zbiorów (pierwsze ścięte kłosy zbóż).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cerebracja

1. nieświadoma, fizjologiczna aktywność mózgu;
2. ewolucyjny wzrost masy i złożoności mózgu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerebralizacja

ewolucyjny proces prowadzący do przejmowania funkcji niższych ośrodków nerwowych przez mózg; cerebryzacja, encefalizacja

Encefalizacja (gr. enképhalos – mózg), cerebralizacja, cerebryzacja (łac. cerebrum – mózg) – ewolucyjny proces, który prowadzi do przejmowania funkcji niższych ośrodków nerwowych przez ośrodki wyższe. Polega na koncentracji neuronów w przedniej, głowowej części ciała zwierzęcia i jest związany z wykształceniem się głowy (cefalizacja) i powstaniem mózgu. W antropologii znaczenie terminu cerebryzacja zawężane jest do ewolucyjnego wzrostu rozmiarów mózgu u naczelnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerebralny

1. związany z mózgiem i jego czynnościami, znajdujący się w mózgu lub będący jego wytworem; mózgowy;
2. spółgłoska cerebralna - spółgłoska, przy wymawianiu której koniec języka styka się z najwyżej położoną częścią podniebienia twardego

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerebrastenia

zespół zaburzeń pourazowych czaszkowo-mózgowych z osłabieniem, zaburzeniem snu i pamięci, zawrotami i bólami głowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerebrasteniczny

→ cerebrastenia

Patrz:cerebrastenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerebrotonia

nadwrażliwość, skierowanie do świata wewnętrznego, odcięcie się od świata, powściągliwość; introwersja

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerebrotonik

osoba uzdolniona intelektualnie, z przewagą sprawności myślowej nad innymi formami aktywności, określona według typologii Shaldona

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerebrozyd

organiczny związek chemiczny, występujący m.in. w mózgu i we krwi; galaktolipid

Cerebrozydy – grupa organicznych związków chemicznych zaliczanych do glikolipidów, zbudowanych z galaktozy (rzadziej z glukozy), sfingozyny i kwasów tłuszczowych. Występują w dużej ilości w mózgu (głównie w aksonach) oraz we krwi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceregiela

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zbyteczna, konwencjonalna grzeczność;
2. nieszczere wymawianie się, wysuwanie nieistotnych zastrzeżeń; certowanie się

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zbędne, przesadne uprzejmości, konwencjonalne grzeczności, ceremonie

(1.2) pot. nieszczere wykręcanie się z powodu drobiazgów; przedstawianie nieistotnych zastrzeżeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceregiele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. ceregiela.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceregielić

ceregielować się; ceregielić się - potocznie:
1. nieszczerze wymawiać się od czegoś; certować się;
2. postępować zbyt uprzejmie, ostrożnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceregielować

ceregielić się; ceregielować się - potocznie:
1. nieszczerze wymawiać się od czegoś; certować się;
2. postępować zbyt uprzejmie, ostrożnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceregielowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceregielować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cerekwica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. wzniesienie w Górach Sowich

Miejscowości w Polsce

- Cerekwica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Cerekwica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
- Cerekwica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Rokietnica

Inne

- Cerekwica – wzniesienie w Górach Sowich
- Cerekwica – przystanek kolejowy w Cerekwicy w woj. kujawsko-pomorskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerekwicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceremonia

oficjalna uroczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd;

(1.2) przen. czynność wykonywana z namaszczeniem, powagą

(1.3) zob. ceremonie.

Ceremonia – pojęcie z obszaru nauk o kulturze związany z takimi pojęciami, jak rytuał i obrzęd. Ceremonia stanowi skrajnie skonwencjonalizowany rytuał bądź obrzęd. Do przeobrażenia w ceremonię dochodzi w momencie, w którym pierwotne czynności rytualne/obrzędowe przestają stanowić dla ich uczestników jasny komunikat światopoglądowy (np. religijny); zaciera się sens działań, a najważniejsza staje się forma. Ceremonia koncentruje się wokół warstwy performatywnej – istotny jest wygląd uczestników, oprawa, okazałość dekoracji, odpowiednie gesty, wyważone słowa, ogólna elegancja itp. W przeciwieństwie do rytuału bądź obrzędu, ceremonia nie posiada mocy sprawczej, tzn. człowiek, który ją przejdzie, nie zostaje postrzegany przez członków społeczności jako ktoś, kto nabył odmienny status (np. status osoby dorosłej, ucznia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceremonialniej

stopień wyższy od przysłówka: ceremonialnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceremonialniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ceremonialny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceremonialność

→ ceremonialny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ceremonialne

Patrz:ceremonialny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceremonialny

1. związany z ceremonią, dotyczący ceremonii; uroczysty, obrzędowy
2. zgodny z konwenansami, czasem zbyt oficjalny

przymiotnik

(1.1) związany z uroczystością

(1.2) sztywnie wynikający z etykiety, z reguł grzecznościowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceremoniant

przestarzale: człowiek nadmiernie ugrzeczniony, zachowujący się nienaturalnie, przykładający nadmierną wagę do form towarzyskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceremoniantka

→ ceremoniant

Patrz:ceremoniant

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceremoniarz

osoba, która sprawuje posługę liturgiczną

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kierująca przebiegiem liturgii

(1.2) daw. urzędnik koordynujacy przebieg uroczystości i ceremonii dworskich, mistrz ceremonii

(1.3) daw. zasady regulujące obchodzenie uroczystości

Ceremoniarz – osoba sprawująca funkcję liturgiczną, której zadaniem jest koordynacja przebiegu liturgii oraz, w razie potrzeby, przeprowadzanie prób zespołu liturgicznego przed celebrą. Musi biegle znać przepisy liturgiczne, a także powinien cechować się umiejętnością dyskretnego interweniowania w nagłych i wyjątkowych przypadkach. Funkcję tę może sprawować ministrant lub duchowny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceremoniał

1. tradycyjny lub ustalony prawnie sposób zachowania obowiązujący podczas oficjalnych uroczystości lub obrzędów
2. uroczystość przebiegająca zgodnie z przepisami i tradycją; ceremonia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór reguł dotyczących danej ceremonii, przyjęcia

(1.2) uroczystość według określonych przepisów

(1.3) iron. zachowywanie się z przesadną powagą podczas jakiejś czynności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceremonie

oficjalna uroczystość

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. przen. przesadne dowody grzeczności

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|ceremonia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ceremoniować

ceremoniować się - zachowywać się w sposób nienaturalnie grzeczny, nadmiernie przestrzegać form; certować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceremoniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ceremoniować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cerera

mit. rzym. italska bogini urodzajów; Ceres

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. zob. Ceres, Demeter, Demetra.

Ceres (Cerera) – w mitologii rzymskiej italska bogini wegetacji i urodzajów; całkowicie utożsamiona z grecką Demeter już w V wieku p.n.e..

Córka Saturna i Ops. Była siostrą i kochanką Jowisza, matką Prozerpiny. Jej pozostałe rodzeństwo to: Junona, Westa, Neptun i Pluton. Jako bóstwo italskie była jedną z najstarszych rdzennie rzymskich bogiń; według tradycji miała swego kapłana już w okresie królewskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceres

tłuszcz otrzymywany z miąższu orzechów palmy kokosowej itp.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini urodzaju i wegetacji, utożsamiana z grecką Demeter;

(1.2) astr. planeta karłowata o numerze katalogowym 1, z pasa głównego planetoid, do 2006 r. zaliczana do planetoidaanetoid, odkryta w 1801 r.;

(1.3) miasto w USA, w stanie Kalifornia

(1.4) gmina w USA, w stanie Pensylwania

(1.5) miejscowość i gmina we Włoszech;

(1.6) miejscowość w RPA;

- Ceres – rzymska bogini wegetacji i urodzajów, rzymski odpowiednik Demeter.
- Ceres – planeta karłowata (dawniej planetoida o numerze 1) krążąca w pasie planetoid.
- ceres – tłuszcz roślinny jadalny.
- Ceres (ang. Ceres Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie McKean.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceresan

preparat grzybobójczy zawierający organiczne związki rtęciowe, używany do zaprawiania nasion niektórych roślin uprawnych w celu zabezpieczenia ich przed chorobami

Ceresan – fungicyd na bazie organicznych związków rtęci. Składnik zapraw do zwalczania chorób grzybowych roślin przemysłowych, np. ziaren zbóż, bawełny lub trzciny cukrowej.

Składniki czynne przykładowych preparatów

- Ceresan Universal Nassbeize (producent: Bayer, Niemcy): chlorek (2-metoksyetylo)rtęci(II), MEMC (z ang. methoxyethyl mercury chloride), CH
  3OCH
  2CH
  2HgCl, zawartość w preparacie: 2,5%.
- Ceresan M (inne nazwy: Granoson M, Granosan; producent: DuPont De Nemours and Co.): fenylo(tosylo)amid etylortęci(II) (sulanilamid p-toluilowy etylortęci), CH
  3CH
  2Hg+
  (C
  6H
  5)(CH
  3C
  6H
  4SO
  2)N−
  , zawartość w preparacie: 4%.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cereus

roślina z rodziny kaktusowatych rosnąca na pustynnych terenach Meksyku i Półwyspu Kalifornijskiego; pałczak, otąg

Pałczak, otąg (Cereus Mill.) – rodzaj obejmujący 48 gatunków sukulentów z rodziny kaktusowatych. Występują w Ameryce Południowej i Ameryce Północnej. Nazwa pochodzi o łacińskiego wyrazu cereus (świeca). W Polsce niektóre gatunki są uprawiane jako rośliny doniczkowe. Gatunkiem typowym jest C. hexagonus (L.) Mill.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerezyna

oczyszczony wosk ziemny używany do wyrobu świec

Cerezyna – rafinowany ozokeryt, otrzymywany głównie z pozostałości po destylacji ropy naftowej.

Cerezyna używana m.in. do wyrobu świec, smarów, kremów, maści i jako materiał izolacyjny. Chemicznie jest to mieszanina wyższych parafin (węglowodorów wielkocząsteczkowych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerezyt

mieszanina soli kwasu olejowego z nasyconym roztworem wapnia, stosowana do zapraw cementowych

Cerezyt – gęsta, żółta substancja stosowana jako domieszka wodoszczelna do zapraw cementowych, mieszanina soli wapniowej kwasu oleinowego z nasyconym roztworem wodorotlenku wapniowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cergowa

1. szczyt w Beskidach Środkowych o wysokości 716 metrów n.p.m.;
2. wieś w województwie podkarpackim leżąca u podnóża góry o tej samej nazwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cergowski

przymiotnik od miejscowości: Cergowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerka

niewielka cera - plecionka z przędzy lub nici w miejscu rozdarcia, przetarcia lub dziury w tkaninie; łatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerkaria

wolno żyjąca larwa przywr, zaopatrzona w umięśniony, ruchliwy ogonek umożliwiający poruszanie się w wodzie; ogonatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerkaski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerkiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śrpol. cyrkiel, przyrząd służący do zakreślania koła

(1.2) śrpol. koło, krąg, okrąg, zakrzywienie

Cerkiel lub cyrkiel – przylegający do polany lub hali obszar lasu nie należący do właścicieli tej polany czy hali, w którym to obszarze mieli oni jednak uprawnienia do wypasu bydła i owiec oraz prawo do pobrania pewnej ilości drewna, ale bez prawa do wykarczowania lasu. Obszar ten był w specjalny sposób oznakowany (ocerklowany lub ocyrklowany). Robiono to za pomocą kopców ułożonych z kamieni, czy usypanych z ziemi lub przez zaciosy i inne znaki na drzewach. Prawo do cerkla było rodzajem prawa rzeczowego i było prawnie usankcjonowane np. w nadaniach królewskich dla osadników lub innych, późniejszych aktach prawnych. Cerkle takie nazywano leśnymi lub pastwiskowymi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cerkiew

kościół prawosławny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. świątynia prawosławna;

(1.2) rel. wspólnota chrześcijan wyznania prawosławnego;

(1.3) archit. rel. świątynia greckokatolicka;

(1.4) rel. wspólnota chrześcijan wyznania greckokatolickiego (unickiego);

(1.5) daw. kościół, świątynia wyznania rzymskokatolickiego

- dawna nazwa wsi Cerekiew (województwo małopolskie)
- cerkiew (budynek)
- Cerkiew (organizacja)
  - Cerkiew prawosławna
  - Cerkiew greckokatolicka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cerkiewizm

wyraz, forma gramatyczna lub konstrukcja składniowa przejęte z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerkiewka

potocznie: mała cerkiew

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. niewielka cerkiew

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cerkiewnik

wyznawca albo duchowny Kościoła wschodniego, obrządku greckokatolickiego

Cerkiewnik (dawniej niem. Münsterberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto. Założona w 1383 roku wieś była własnością biskupów warmińskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerkiewnosłowiański

język cerkiewnosłowiański - język literacki i liturgiczny wywodzący się z języka staro-cerkiewno-słowiańskiego, używany w cerkwi prawosławnej; cerkiewszczyzna

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerkiewny

dotyczący cerkwi, związany z cerkwią

przymiotnik

(1.1) związany z cerkwią, dotyczący cerkwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cerkiewszczyzna

potocznie:
1. język cerkiewnosłowiański;
2. język staro-cerkiewno-słowiański

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerkwica

wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim

Cerkwica (hist. Cerekwica; do 1945 niem. Ciruiz, Scirkitz, Zirkwitz; 1945–1950 Czarkowice) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice, na Równinie Gryfickiej.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Cerkwica. W latach 1946–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. W 2004 roku we wsi było zameldowanych 1261 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerkwicki

→ Cerkwica

Patrz:Cerkwica

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerkwisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce na którym dawniej stała cerkiew;

Cerkwisko – miejsce, na którym dawniej stała cerkiew. Na cerkwisku bardzo często znajduje się również cmentarz.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cermet

spiek ceramiczno-metalowy, tworzywo odporne na działanie wysokich temperatur i korozję; cermetal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) materiał ceramiczny, kompozyt, wytwarzany wielofazowo spiek metalu i krzemionki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cermetal

spiek ceramiczno-metalowy, tworzywo odporne na działanie wysokich temperatur i korozję; cermet

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cermetowy

→ cermet

Patrz:cermet

#### Źródła:

SJP.pl

# Cern

[czytaj: sern albo cern] skrót od: Centre Européen pour la Recherche Nucléaire (Europejski Ośrodek Badań Jądrowych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerografia

technika wykonywania formy drukarskiej wklęsłodrukowej, polegająca na stosowaniu posrebrzanej płyty miedzianej pokrytej woskiem, na której ręcznie żłobi się rysunek i poddaje trawieniu elektrolitycznemu

Cerografia – sposób wykonywania formy drukarskiej wklęsłodrukowej, znajdujący zastosowanie w artystycznych technikach graficznych. Polega na ręcznym wyżłobieniu rysunku na pokrytej woskiem posrebrzanej płycie miedzianej, którą następnie poddaje się trawieniu elektrolitycznemu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerograficzny

→ cerografia

Patrz:cerografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceromancja

wróżenie z wosku w płonących świecach

Ceromancja (od łac. cera = wosk + gr. manteía = wieszczenie, wróżba) – sposób wróżenia polegający na laniu wosku roztopionego w mosiężnym tyglu. Gorący wosk wlewa się powoli do misy z zimną wodą. Kiedy zetknie się z powierzchnią wody, zastyga, przyjmując rozmaite kształty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerometria

metoda analizy miareczkowej, w której do miareczkowania stosuje się mianowane roztwory soli ceru (głównie siarczan ceru)

Cerometria – jedna z metod miareczkowania, która wykorzystuje mianowane roztwory siarczanu ceru(IV), Ce(SO4)2. W cerometrii oznacza się substancje o własnościach redukujących. Najczęściej stosowanym wskaźnikiem w cerometrii jest fenantrolina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ceroplastyczny

→ ceroplastyka; keroplastyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceroplastyka

sztuka wytwarzania dzieł z wosku, stosowana głównie w rzeźbie portretowej i wotywnej; keroplastyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerować

naprawiać dziury lub rozdarcia w tkaninie

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacerować)

(1.1) wypełniać ściegiem dziury, łączyć rozdarcia w tkaninie

(1.2) daw. ozdabiać koronkowymi wszywkami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cerowacz

1. osoba zajmująca się cerowaniem;
2. osoba wykańczająca tkaniny w fabryce włókienniczej

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerowaczka

1. kobieta zajmująca się cerowaniem;
2. kobieta wykańczająca tkaniny w fabryce włókienniczej

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerowalnia

pracownia, w której naprawia się zniszczoną odzież; cerownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cerować.

Cerowanie to technika szycia służąca do naprawy dziur lub zużytych obszarów w tkaninie lub dzianinie za pomocą samej igły i nici. Często wykonuje się to ręcznie, ale możliwe jest również cerowanie za pomocą maszyny do szycia. Ręczne cerowanie wykorzystuje ścieg cerujący, prosty ścieg, w którym nić jest „tkana” w rzędach wzdłuż nici materiału, z kierunkiem szwu odwracanym na końcu każdego rzędu, a następnie wypełnianiem tak utworzonej ramy jak podczas tkania. Cerowanie to tradycyjna metoda naprawy uszkodzeń tkanin lub dziur, które nie biegną wzdłuż szwu i gdzie łatanie jest niepraktyczne lub powodowałoby dyskomfort dla użytkownika, na przykład na pięcie skarpety.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cerówka

gruba igła służąca przede wszystkim do cerowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerownia

1. dział fabryki włókienniczej; cerowalnia;
2. miejsce naprawy uszkodzonej odzieży

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerowniczy

→ cerownia

Patrz:cerownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerowy

przymiotnik od: cer

przymiotnik

(1.1) dotyczący ceru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cersanit

Cersanit S.A. – polska spółka akcyjna produkująca ceramikę sanitarną oraz płytki ceramiczne i gresy, z siedzibą w Kielcach. W latach 2012–2017 nosiła nazwę Rovese S.A.

W skład grupy Cersanit wchodzą europejskie marki: Cersanit, Opoczno, Meissen Keramik, Pilkington’s i Mei. Posiada 11 fabryk w Polsce, Rosji, Rumunii, Niemczech i Ukrainie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Certa

ryba z rodziny karpiowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. przybrzeżna ryba morska podczas tarła wędrująca do rzek;

Certa (Vimba vimba) – gatunek anadromicznej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Certacja

potocznie: certowanie się, wymawianie się nieszczerze od czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. walka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Certament

dawniej:
1. sprzeczka, spór;
2. mocowanie się, zapasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Certepartia

pisemny kontrakt dotyczący wynajęcia statku do przewozu towarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Certolić

cackać się, być zbyt delikatnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Certować

certować się -
1. wymawiać się nieszczerze od czegoś, robić ceregiele; droczyć się;
2. postępować zbyt delikatnie;
3. dawniej - brać udział w zapasach; walczyć, mocować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Certowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|certować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Certówka

rodzaj sieci zastawianej do połowu cert

#### Źródła:

SJP.pl

# Certyfikacja

1. nadanie certyfikatu
2. inaczej: certyfikat

Certyfikacja – ściśle określone postępowanie, w którym strona trzecia (organizacja) przyznaje pisemne zaświadczenie w formie certyfikatu, potwierdzające, że produkt, usługa, proces, albo osoba spełnia określone wymagania. Certyfikacja jest częścią procesu oceny zgodności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Certyfikacyjny

→ certyfikacja

Patrz:certyfikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Certyfikat

oficjalny dokument potwierdzający zgodność z normami, spełnianie wymogów, autentyczność i inne; zaświadczenie, świadectwo; certyfikacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument o randze świadectwa lub zaświadczenia

Certyfikat

- dokument stwierdzający zgodność wyrobu z deklarowanymi przez wytwórcę lub określonymi w przepisach bądź normach właściwościami (zobacz też: świadectwo wzorcowania)
- dokument potwierdzający prawo do wykonywania określonych w nim czynności
- potwierdzenie posiadania kompetencji w zakresie określonym w certyfikacie, np. poświadczający zdanie egzaminu ze znajomości języka angielskiego na określonym poziomie, czy potwierdzający znajomość obsługi komputera w różnych obszarach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Certyfikator

osoba dokonująca certyfikacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Certyfikatysta

posiadacz certyfikatu, dyplomu

#### Źródła:

SJP.pl

# Certyfikować

zaświadczać za pomocą certyfikatu; wystawiać certyfikat

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wydawać certyfikat, potwierdzając coś oficjalnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Certyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|certyfikować.

Certyfikowanie kwalifikacji (ang. professional certification) – proces, w wyniku którego osoba ubiegająca się o nadanie określonej kwalifikacji, po uzyskaniu pozytywnego wyniku walidacji, otrzymuje od uprawnionego podmiotu certyfikującego dokument potwierdzający nadanie określonej kwalifikacji. Pojęcie stosowane jest w Polskiej Ramie Kwalifikacji...

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceruleina

peptyd wyizolowany ze skóry żaby australijskiej; barwnik syntetyczny o zaprawie chromowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceruloplazmina

enzym obecny we krwi, katalizujący utlenianie żelaza; oksydoreduktaza żelazo(II):tlen

Ceruloplazmina (lub ferroksydaza; nazwa systematyczna: oksydoreduktaza żelazo(II):tlen; EC 1.16.3.1) – enzym z grupy oksydaz, którego kofaktorem są jony miedzi. Ludzka ceruloplazmina zbudowana jest z 1046 aminokwasów (masa cząsteczkowa 132 kDa) i zawiera średnio ok. 6 atomów miedzi. Zawiera ok. 90% miedzi obecnej w surowicy krwi. Bierze udział w homeostazie żelaza i mechanizmach obronnych w stresie oksydacyjnym.Katalizuje utlenianie Fe2+
do Fe3+
:

  4Fe2+
  + 4H+
  + O
  2 ⇌ 4Fe3+
  + 2H
  2O

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerusyt

węglan ołowiu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, węglan ołowiu;

Cerusyt (gr. keros – "wosk"; łac. cereus – "o barwie wosku" lub cerrusa – "biały ołów") – rzadki minerał z grupy węglanów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cervantes

[czytaj: serwantes] nazwisko, np. Miguel de Cervantes (1547-1616) pisarz hiszpański, autor przygód Don Kichota z La Manchy

- Miguel de Cervantes – pisarz hiszpański okresu Renesansu
- Ignacio Cervantes – kubański pianista i kompozytor
- Cervantes (mi Arae) – gwiazda wokół której krążą cztery planety
- Cervantes – miasto w Australii
- Cervantes – gmina w Hiszpanii
  - Cervantes – miasto w tej gminie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cerwid

przedstawiciel ssaków z rodziny jeleniowatych, żyjący w lasostepach i lasotundrach

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerwikografia

fotografowanie szyjki macicznej dla celów diagnostycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cerwuny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Łowicz. czerwony

(1.2) gw-pl|Łowicz. rudy

#### Źródła:

Wiktionary

# Ceryntyjski

w mitologii greckiej: łania ceryntyjska - niezwykle szybkie zwierzę, mające rogi ze złota, sierść ze srebra, a kopyta z brązu; Ceryntis, łania kerynejska

#### Źródła:

SJP.pl

# Ces

dźwięk c obniżony o pół tonu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk c obniżony o półton;

Ces (C♭) – dźwięk, którego częstotliwość dla ces¹ wynosi około 246,9 Hz. Stanowi tonikę gam Ces-dur i ces-moll. Jest to obniżony za pomocą bemola dźwięk c. Enharmonicznie dźwięki o tej samej wysokości to: h i aisis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ces-Dur

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. gama lub tonacja durowa zaczynająca się od dźwięku ces (w zapisie nutowym z siedmioma bemolami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) muz. akord durowy oparty na tonice tonacji Ces-dur (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Cesarczyk

dawniej: zwolennik cesarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Cesarka

cesarskie cięcie, położniczy zabieg operacyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. med. cesarskie cięcie

(1.2) środ. więz. samouszkodzenie przez pocięcie się

(1.3) środ. więz. rodzaj tatuażu („tatuaż królewski”)

Cesarka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa łódzkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cesarski

1. → cesarz;
2. cięcie cesarskie - rodzaj operacji położniczej, otwarcie jamy brzusznej i macicy w celu wyjęcia płodu

przymiotnik

(1.1) dotyczący cesarza; dotyczący cesarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cesarsko

przysłówek

(1.1) na sposób cesarski, po cesarsku

#### Źródła:

Wiktionary

# Cesarskość

→ cesarski

Patrz:cesarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Cesarstwo

1. państwo rządzone przez cesarza;
2. panowanie cesarza, władza cesarza

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. ustrój polityczny w którym władzę sprawuje cesarz;

(1.2) biol. kategoria systematyczna wyższa od królestwa, stosowana w klasyfikacji biologicznej

(1.3) rzad. władza, godność cesarza

(1.4) polit. państwo rządzone przez cesarza lub cesarzową

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) cesarz z małżonką

- cesarstwo – państwo będące monarchią, w którym rządzi cesarz
- cesarstwo – w biologii kategoria systematyczna wyższa od królestwa
- Cesarstwo – amerykański serial telewizyjny z 2005 roku (alternatywnie: Imperium)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cesarz

tytuł władcy w państwie o rządach monarchicznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) najwyższy stopień monarchiczny;

Cesarz (od łac. Caesar) – monarcha, któremu przypisuje się rangę i honor wyższe od króla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cesarzewicz

syn cesarza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) syn cesarza

(1.2) hist. tytuł rosyjskiego następcy tronu;

Cesarzewicz:

- Cesarzewicz – w języku polskim – syn cesarza dowolnego kraju
- Cesarzewicz – rosyjski tytuł państwowy
- „Cesariewicz” – pancernik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cesarzewiczowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cesarzewiczem, dotyczący cesarzewicza

#### Źródła:

Wiktionary

# Cesarzowa

1. władczyni cesarstwa;
2. żona cesarza;
3. karta w tarocie;
4. żartobliwie: kobieta, która urodziła dziecko przez cesarskie cięcie; cesarzowa mama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cesarz

(1.2) żona cesarza

- Cesarzowa – władczyni
- Cesarzowa – karta tarota
- Cesarzowa – film z 2006 roku w reżyserii Zhang Yimou
- Cesarzowa – powieść z 1956 roku, autorstwa amerykańskiej noblistki Pearl S. Buck

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cesarzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cesarzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cesarzowice

W Polsce

- Cesarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
- Cesarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Cesarzowice – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Cesarzówna

córka cesarza

Cesarzewicz:

- Cesarzewicz – w języku polskim – syn cesarza dowolnego kraju
- Cesarzewicz – rosyjski tytuł państwowy
- „Cesariewicz” – pancernik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cesarzowy

→ cesarz (dawniej); cesarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Cesena

Cesena – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Forlì-Cesena.Przez centrum miasta przepływa rzeka Savio.

Według danych na rok 2006 gminę zamieszkiwały 94 002 osoby, 376,81 os./km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Ceses

dźwięk c obniżony o dwa półtony

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk c obniżony o cały ton;

Ceses – dźwięk, którego częstotliwość dla ceses¹ wynosi około 233,1 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk c. Dźwięki enharmonicznie równoważne (o tej samej wysokości) to: ais i b.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cesja

1. przelanie praw na inną osobę;
2. oddanie części obszaru państwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zrzeczenie się przez osobę prawną lub fizyczną praw do czegoś na rzecz innej osoby

- cesja (prawo międzynarodowe)
- przelew (prawo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cesjonariusz

osoba przyjmująca wierzytelności bądź inne prawa do czegoś od cedenta

Cesjonariusz (niem. Zessionar) – osoba, która przyjmuje prawa przelane na nią przez kogoś innego. Taki przelew uprawnień, najczęściej wierzytelności, w prawniczej terminologii nazywany jest cesją. Cesjonariusz rzeczone uprawnienia otrzymuje od cedenta, czyli drugiej osoby uczestniczącej w cesji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cesjonariuszka

→ cesjonariusz

Patrz:cesjonariusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Cessna

samolot marki Cessna

Cessna Aircraft Company – jeden z najbardziej znanych producentów lekkich samolotów (nazywanych dawniej Columbia). Historia firmy sięga początków XX w., kiedy to w 1911 r. Clyde Cessna, farmer zamieszkały w USA, wybudował drewniany samolot i przeleciał nim jako pierwszy trasę pomiędzy rzeką Missisipi oraz Górami Skalistymi. Sukces biznesowy jest zasługą jego wnuka – Dwane’a Wallace’a.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cest

skrót od: Central European Summer Time - czas środkowoeuropejski letni

#### Źródła:

SJP.pl

# Cesta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. droga

4 miejscowości w Słowenii:

- Cesta – miejscowość w gminie Ajdovščina
- Cesta – miejscowość w gminie Krško
- Cesta – miejscowość w gminie Trebnje
- Cesta – miejscowość w gminie Kočevje
- Cesta – miejscowość w gminie Dobrepolje

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cestiusz

piramida Cestiusza - grobowiec w Rzymie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cestodoza

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt wywoływana przez tasiemce; tasiemczyca

Tasiemczyca, tenioza (łac. tæniasis, Taenia ‘tasiemiec’) – pasożytnicza choroba odzwierzęca przewodu pokarmowego wywoływana przez tasiemca nieuzbrojonego (Taenia saginata) lub tasiemca uzbrojonego (T. solium). W przypadku tego drugiego gatunku pasożyta żywicielem ostatecznym, poza człowiekiem, mogą być również gibbony oraz pawiany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cesyjny

→ cesja

Patrz:cesja

#### Źródła:

SJP.pl

# Cet

skrót od: Central European Time - czas środkowoeuropejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Cetan

węglowodór nasycony, wchodzi w skład ropy naftowej

Heksadekan, cetan — organiczny związek chemiczny z grupy alkanów o szesnastu atomach węgla połączonych w prosty łańcuch. Stosowany jako wzorzec do wyznaczania liczby cetanowej.

Jest jednym ze związków o najniższej liczbie oktanowej: < −30.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cetanowy

zawierający cetan, dotyczący cetanu (np. liczba cetanowa, indeks cetanowy - wskaźnik charakteryzujący zdolność paliwa używanego w silniku Diesla do samozapłonu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cetel

1. kartka z informacją;
2. w obozach koncentracyjnych: więzienne określenie wezwania, kartki z wezwaniem

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kartka z informacją

(1.2) gwara więzienna kartka z wezwaniem w obozach hitlerowskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cetera

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cetki

wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim

Cetki – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Rypin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cetlin

Cetlin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo. Ma status sołectwa. Leży nad Sierpienicą dopływem Skrwy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Od 1923 działa we wsi jednostka OSP

#### Źródła:

Wikipedia

# Cetnar

dawna, angielsko-amerykańska jednostka masy równa około 40 - 60 kilogramów; centnar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pozaukładowa jednostka masy o wartości zależnej od kraju;

Cetnar – pozaukładowa jednostka masy wynosząca ok. 50 kg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cetnarowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Cetnarowicz – polski historyk
- Halina Cetnarowicz – polska lekarka
- Kazimierz Cetnarowicz – polski harcerz
- Kamil Cetnarowicz – polski aktor
- Piotr Cetnarowicz – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cetnarówka

dawniej: beczka o pojemności około 50 litrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Cetnarowy

przymiotnik od: cetnar (np. waga cetnarowa); centnarowy

przymiotnik

(1.1) daw. związany z cetnarem, dotyczący cetnara

(1.2) daw. mający masę cetnara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cetniewo

willowa dzielnica Władysławowa

Cetniewo (kaszb. Cétniéwò) – część miasta i dzielnica miasta Władysławowa, mająca charakter turystyczny.

W dzielnicy znajduje się Ośrodek Przygotowań Olimpijskich.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie puckim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cetno

dawniej: liczba parzysta; cet

#### Źródła:

SJP.pl

# Cetolog

zoolog zajmujący się wielorybami

#### Źródła:

SJP.pl

# Cetologia

dział zoologii zajmujący się wielorybami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o waleniach;

Cetologia (od gr. κητος, ketos= "wieloryb" i λόγος, logos= "rozum") – dział teriologii, nauka o waleniach (Cetacea), badająca około osiemdziesiąt gatunków wielorybów, delfinów i morświnowatych.

Cetologowie – naukowcy praktykujący cetologię – badają m.in. ewolucję, dystrybucję, morfologię i zachowanie waleni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cetologiczny

→ cetologia

przymiotnik

(1.1) biol. związany z cetologią, dotyczący cetologii

Patrz:cetologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cetwiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cetyna

świeżo ścięte gałęzie drzew iglastych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. ścięte lub opadłe świeże, zielone gałęzie drzew iglastych;

(1.2) leśn. pędy sosnowe wydrążone przez cetyńce i obłamane przez wiatr lub pędy świerkowe ścięte przez wiewiórki

Cetyna (słow. čečina) – pojęcie stosowane w leśnictwie dotyczące uiglonych, żywych, rzadziej martwych, ułamanych gałązek drzew iglastych.

Może dotyczyć:

- gałązek sosnowych, świerkowych lub jodłowych uciętych po obaleniu drzew, przeznaczonych na stroisz albo na surowiec do produkcji olejków eterycznych, mączki witaminowo-paszowej, pasty chlorofilowo-karotenowej, ekstraktu kąpielowego lub sztucznego włosia,
- pędów sosnowych wydrążonych przez cetyńce i obłamanych przez wiatr,
- pędów świerkowych ściętych przez wiewiórkę w celu ogryzienia pączków kwiatowych.

- ściętych gałązek drzew iglastych, używanych dawniej przez pasterzy karpackich jako pasza zimowa dla owiec i kóz (praktycznie używano jedynie gałązek jodłowych, obrąbywanych z rosnących drzew).

- ściętych gałązek drzew iglastych używanych jako podkład przy cedzeniu mleka, zwłaszcza krowiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cetynia

miasto i gmina miejska w południowej Czarnogórze

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Czarnogórze, kolebka państwowości czarnogórskiej;

Cetynia (czarnog. Цетиње / Cetinje) – miasto w południowej Czarnogórze, siedziba gminy Cetynia. W 2011 roku liczyło 13 918 mieszkańców.

Jest położone u podnóża masywu Lovćen na wysokości ok. 650 m n.p.m. Jugosłowiańskie miasto-bohater. Miasto było kolebką czarnogórskiej państwowości i kultury oraz głównym centrum religijnym, a do 1918 r. stolicą tego kraju. Zgodnie z Konstytucją Czarnogóry z 1992 roku, ze względu na swoje duże znaczenie, Cetynia nosi honorowy tytuł „Stolicy Czarnogóry” („Prijestolnica Crne Gore”). W mieście znajduje się rezydencja prezydenta Czarnogóry, której uroczyste otwarcie miało miejsce 25 listopada 2005.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cetyniak

motyl; szkodnik lasów iglastych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cetyniec

chrząszcz, żeruje na drzewach iglastych

Cetyniec (Tomicus) – rodzaj chrząszczy z podrodziny kornikowatych (Scolytidae).

Występuje ponad 10 gatunków zaliczanych do tego rodzaju, w Polsce żyją przedstawiciele dwóch gatunków:

- cetyniec mniejszy
- cetyniec większy

Obydwa cetyńce to groźne szkodniki wtórne lasów sosnowych. Atakują uszkodzone drzewostany. Larwy żerują pod korą, która wskutek tego płatami odpada z drzew.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cetynowy

związany z cetyną

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cetyną, dotyczący cetyny; uzyskany z cetyny; uzyskany z cetyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cetyński

→ Cetynia (historyczna stolica Czarnogóry)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cetynią, dotyczący Cetynii, pochodzący z Cetynii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cetyryzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek przeciwhistaminowy, antagonista receptora H1, używany do leczenia alergii;

Cetyryzyna (łac. cetirizinum) – antagonista receptora H1, pochodna hydroksyzyny. Lek przeciwhistaminowy II generacji. Blokuje receptory H1 i hamuje chemotaksję eozynofili.

W lecznictwie stosuje się też aktywny izomer lewoskrętny: lewocetyryzynę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceuta

[czytaj: sełta] miasto autonomiczne Hiszpanii, eksklawa w północnym Maroku

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hiszpańskie miasto będące eksklawą Maroka;

Ceuta (wym. ['θewta], hiszp. Ciudad Autónoma de Ceuta) – hiszpańska jednostka administracyjna − miasto i twierdza położone na afrykańskim cyplu tworzącym Cieśninę Gibraltarską, niemal naprzeciw Gibraltaru. Jest eksklawą na terytorium Maroka. Powierzchnia około 19,7 km². Liczba mieszkańców: 84 959 (2017). Pod względem administracyjnym Ceuta jest miastem autonomicznym, poprzednio należała do hiszpańskiej prowincji Kadyks. W Ceucie znajduje się najbliższy Europie port afrykański i baza marynarki wojennej. Podobnie jak Melilla, tworzy jednomandatowy okręg wyborczy do hiszpańskiego Kongresu Deputowanych, jednej z dwóch izb parlamentu (Kortezów Generalnych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceviche

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. sałatka z ryby i owoców morza marynowanych w soku z limonki z dodatkiem cebuli i papryczki chili, poidawana zwykle z słodkimi ziemniakami, sałatą, kukurydzą, awokado lub bananem; specjalność kuchni Ameryki Łacińskiej i Karaibów;

Ceviche – rodzaj sałatki z owocami morza, która pochodzi najprawdopodobniej z Wicekrólestwa Peru. Potrawa popularna jest w przybrzeżnych regionach Ameryki Łacińskiej i na Karaibach.

Tradycyjne ceviche przyrządza się, zalewając surową, posiekaną rybę sokiem z cytrusów (najczęściej limonki), z dodatkiem cebuli, papryczki chili i soli, i pozostawiając do krótkiego zamarynowania.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cewa

bęben, na który nawijane są zwoje liny; bobina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od cewka

Cewa nerwowa, cewka nerwowa – zawiązek układu nerwowego powstający ponad zawiązkiem struny grzbietowej, wzdłuż linii środkowej zarodków strunowców w procesie neurulacji. Zapadające się do wnętrza gastruli komórki grzbietowej ektodermy tworzą rynienkę, a następnie ślepo zakończoną z obu końców rurkowatą strukturę stopniowo przykrywaną ektodermą. U wyżej uorganizowanych strunowców cewka nerwowa rozwija się w mózgowie i rdzeń kręgowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cewebryta

osoba, która stała się popularna dzięki internetowi; internetowy celebryta

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceweczka

zdrobnienie od: cewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cewka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cewiacz

robotnik obsługujący maszynę do cewienia; przewijacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewiaczka

robotnica obsługująca maszynę do cewienia; cewiarka; przewijaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewiarka

1. maszyna służąca do cewienia; przewijarka;
2. robotnica obsługująca maszynę do cewienia; cewiaczka; przewijaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewiarnia

dział fabryki, w którym odbywa się cewienie przędzy; przewijalnia; przewijarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewiarski

dotyczący cewienia, pracujący przy cewieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewić

przewijać przędzę

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewice

wieś w Polsce w województwie pomorskim

Cewice (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Céwice, niem. Zewitz) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Cewice przy trasie drogi wojewódzkiej nr 212. Miejscowość jest siedzibą gminy Cewice. Na zachód od Cewic przebiegała trasa nieczynnej linii kolejowej nr 237 Lębork-Bytów. Miejscowość obsługiwana była przez znajdującą się w niedalekim Kamieńcu stację kolejową. W pobliskich Siemirowicach znajduje się lotnisko wojskowe. Miejscowość położona jest w północnej części Kaszub, zwanej Nordą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cewicki

→ Cewice

Patrz:Cewice

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewiopław

morski stułbiopław tworzący kolonie; rurkopław

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewka

1. naczynie w kształcie rurki w organizmie ludzkim i zwierzęcym;
2. stożkowy rdzeń do nawijania przędzy;
3. noga sarny;
4. rodzaj sidła kłusowniczego;
5. martwa komórka przewodząca wodę i soki w roślinach; tracheida;
6. rodzaj przewodu elektrycznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. zwój izolowanego przewodu elektrycznego, stosowany w urządzeniach elektrotechnicznych i radiotechnicznych;

(1.2) anat. przewodzące naczynie w organizmie ludzkim lub zwierzęcym

(1.6) łow. sidła kłusownicze

(1.7) daw. rurka

Cewka – część obwodu elektrycznego, zaliczana do elementów biernych. Posiada uzwojenie, czyli zwoje przewodnika nawinięte np. na powierzchnie:

- walca (cewka cylindryczna),
- pierścienia (cewka toroidalna),
- płaską (cewka spiralna lub płaska).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cewkarz

dawniej: robotnik w przędzalni

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewkowaty

mający kształt cewki

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewkowy

przymiotnik od: cewka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cewką, dotyczący cewki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cewlino

Cewlino – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo. Jest miejscowością sołecką. W skład sołectwa wchodzą także osady Kopanica i Kostrzewa.

Według regionalizacji fizycznogeograficznej Cewlino leży na obszarze megaregionu Pozaalpejska Europa Środkowa, prowincji Nizina Środkowoeuropejska, podprowincji Pojezierza Południowobałtyckie, makroregionu Pobrzeże Koszalińskie (313.4), mezoregionu Równina Białogardzka (313.42). Kondracki i Richling zaklasyfikowali mezoregion do typu wysoczyzn młodoglacjalnych przeważnie z jeziorami, w większości o charakterze gliniastym, falistym lub płaskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cewnik

cienka, wąska rurka, służąca do cewnikowania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. cienka rurka wprowadzana do narządów w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków;

Cewnik, kateter − rurka (zwykle giętka, w przeciwieństwie do kaniuli), służąca do wprowadzenia do narządów i jam ciała w celach zróżnicowanych, najczęściej by coś upuścić (pobrać, odbarczyć, odprowadzić), wprowadzić (np. lek, kontrast) lub dokonać pomiaru (ciśnienia, temperatury).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cewnikować

wprowadzać cewnik naturalnymi drogami do jam i narządów ciała w celach leczniczych lub diagnostycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewnikowanie

wprowadzanie cewnika; kateteryzacja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. zakładanie cewnika do jam i narządów ciała w celu dokonania pomiaru, pobrania próbki, odprowadzenia wydzielin czy wprowadzenia leków

Cewnik, kateter − rurka (zwykle giętka, w przeciwieństwie do kaniuli), służąca do wprowadzenia do narządów i jam ciała w celach zróżnicowanych, najczęściej by coś upuścić (pobrać, odbarczyć, odprowadzić), wprowadzić (np. lek, kontrast) lub dokonać pomiaru (ciśnienia, temperatury).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cewnikowiec

rodzaj glonu, zielenica z nitkowatą plechą

#### Źródła:

SJP.pl

# Cewnikowy

związany z cewnikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ceynowa

[czytaj: cejnowa] nazwisko, m.in. Florian Stanisław Ceynowa (1817-1881), kaszubski działacz społeczny i narodowy, pisarz i publicysta; Cejnowa, Cenowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Cez

pierwiastek chemiczny o symbolu Cs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cs i liczbie atomowej 55;

Cez (Cs, łac. caesium) – pierwiastek chemiczny, metal alkaliczny. Nazwa łacińska caesium (błękitny) pochodzi od silnych niebieskich linii spektralnych w widmie cezu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ceza

rodzaj sieci rybackiej do łowienia ryb dennych; niewód

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. sieć rybacka do łowienia przy dnie

Ceza – typ niewodu, narzędzie do połowu ryb dennych, ciągnione po dnie z zakotwiczonej łodzi; składa się ze stożkowatego worka zwanego matnią o długość około 10 m i 2 skrzydeł o długości 4–6 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cezak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezal

potocznie: sklep przedsiębiorstwa CEZAL (Centrala Zaopatrzenia Lecznictwa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezalpinia

drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; brezylka, brezylia

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezar

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przydomek rodowy Juliusza Cezara

(1.2) film. nazwa filmowej nagrody przyznawanej corocznie przez Francuską Akademię Sztuki i Techniki Filmowej

(1.3) kulin. rodzaj sałatki przyrządzonej głównie z sałaty rzymskiej, grzanek i parmezanu

- Gajusz Juliusz Cezar – rzymski polityk, wódz, dyktator i pisarz
- cezar – jeden z tytułów używanych przez cesarzy rzymskich
- Cezar – francuska nagroda filmowa
- Cezar – pseudonim Cezarego Augustynowicza
- Florin Cezar Ouatu – rumuński śpiewak
- Cezar – rodzaj sałatki z grzankami i parmezanem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cezarea

nazwa kilku miast w imperium rzymskim:
1. Cezarea Kapadocka lub Mauretańska (obecnie Kayseri, Turcja);
2. Cezarea Palestyńska lub Nadmorska;
3. Cezarea Filipowa (obecnie Banijas, Syria)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa szeregu miast i miejscowości na terenie historycznego Imperium Rzymskiego;

(1.2) geogr. wieś w Izraelu, w Dystrykcie Hajfy;

Nazwę Cezarea lub Cezareja nosiło kilka różnych miast w Imperium Rzymskim:

- Cezarea – miejscowość w Izraelu, dawn. Cezarea Nadmorska
- Cezarea Filipowa – dawna nazwa miasta Banjas
- Cezarea Kapadocka – dawna nazwa miasta Kayseri w Turcji
- Cezarea Mauretańska – dawna nazwa miasta Szarszal w Algerii
- Cezarea Nadmorska (Cezarea Palestyńska) – dawna siedziba prokuratorów rzymskich, obecnie Cezarea w Izraelu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cezarejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Cezarei, związany z Cezareą

#### Źródła:

Wiktionary

# Cezarek

kusak cezarek - gatunek chrząszcza z rodziny kusakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezaria

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Cezaria – żeński odpowiednik imion męskich Cezary i Cezariusz, alternatywny odpowiednik imienia żeńskiego Cezaryna.

Cezaria imieniny obchodzi 12 stycznia.

Znane osoby noszące imię Cezaria:

- Cezaria Baudouin de Courtenay Ehrenkreutz Jędrzejewiczowa, uczona polska, etnolog i historyk sztuki;
- Cesária Évora – piosenkarka światowej sławy;
- Cezaria Iljin-Szymańska — polska architektka, działaczka podziemia, żona Hubalczyka ps. Sęp, kapitana saperów AK, Marka Szymańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cezarianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. stronnik Gajusza Juliusza Cezara w toczących się w I w. p.n.e. wojnach domowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Cezarianizm

forma rządów: jedynowładztwo legitymowane zaufaniem mas (mianem cezarianizmu określano np. pozornie demokratyczny ustrój Francji za Napoleona I oraz Napoleona III); cezaryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezariański

związany z cesarzem; cesarski, cezaryjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezariusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|m.

Cezariusz – oboczna forma imienia Cezary.

Cezariusz imieniny obchodzi: 25 lutego, 15 kwietnia, 20 kwietnia i 27 sierpnia.

Znane osoby noszące imię Cezariusz:

- Cezariusz Żórawski (1927–2019) – polski lekarz weterynarii, profesor doktor habilitowany nauk weterynaryjnych

Żeński odpowiednik: Cezaria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cezariuszostwo

Cezariusz z małżonką; Cezariuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezariuszowie

Cezariusz z małżonką; Cezariuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezariuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cezariusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezaropapizm

1. tendencja prowadząca do przypisywania państwu zwierzchności nad Kościołem, również w materii teologicznej;
2. system rządów, w którym monarcha sprawuje władzę świecką i kościelną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. system polityczny, w którym monarcha sprawuje władzę zarówno kościelną jak i świecką;

(1.2) polit. doktryna polityczna propagująca podporządkowanie Kościoła państwu

Cezaropapizm – tendencja nazywana też cezaryzmem, prowadząca do zwierzchności państwa nad Kościołem i decydowaniu o całokształcie życia religijnego, w tym także w materii teologicznej. Przeciwstawia się systemowi teokracji. Cechy cezaropapizmu występowały w gallikanizmie, febronianizmie i józefinizmie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cezarostwo

Cezar z małżonką; Cezarowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezarowie

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezarowy

przymiotnik od: cezar

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezary

1. tytuł samowładcy rzymskiego w czasach starożytnych; później również: tytuł następcy tronu; osoba mająca ten tytuł;
2. przenośnie: samowładny wódz, dyktator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Cezary – łacińskie imię męskie o nieustalonej do końca etymologii. Jedną z koncepcji jest pochodzenie tego imienia od rzeczownika caesaries – „długie włosy, czupryna”, być może też od słowa caedere (ciąć, wycinać), co miało oznaczać: wycięty z łona matki (stąd pojęcie „cesarskie cięcie”). Jego żeńskie odpowiedniki to Cezaryna i Cezaria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cezaryczny

→ cezaryzm; cezarystyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezaryjski

związany z cesarzem; cesarski, cezariański

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezaryna

imię żeńskie

Cezaryna – żeński odpowiednik imienia Cezary. Alternatywna forma imienia Cezaria.

Cezaryna imieniny obchodzi 12 stycznia, 8 kwietnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cezaryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Cezaryny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezarystyczny

→ cezaryzm; cezaryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezaryzm

forma rządów: jedynowładztwo legitymowane zaufaniem mas (mianem cezaryzmu określano np. pozornie demokratyczny ustrój Francji za Napoleona I oraz Napoleona III); cezarianizm

Cezaryzm – określenie systemu rządów, którego nazwa wywodzi się od tytułu Caesar, występującego w starożytnym Rzymie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cezas

CEZAS; Centrala Zaopatrzenia Szkół

#### Źródła:

SJP.pl

# Cezowy

przymiotnik od: cez (np. bomba cezowa - urządzenie stosowane do niszczenia nowotworów)

przymiotnik

(1.1) dotyczący cezu

(1.2) dotyczący cezy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cezura

1. granica chronologiczna, przełomowy moment w dziejach ludzkości;
2. pauza rytmiczna, także średniówka;
3. nieznaczna przerwa między frazami w utworach muzycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. muz. pauza dzieląca wers lub frazę muzyczną

(1.2) przen. przełomowy moment wyznaczający koniec jednej epoki i początek następnej

- cezura – moment przełomowy rozdzielający wyraźnie różniące się etapy życia, historii, itp. Wyraźnie, jednoznacznie wyznaczający koniec jednej epoki i początek kolejnej.
- cezura w poezji – przerwa międzywyrazowa dzieląca wers na części, np. średniówka
- cezura w muzyce – krótka przerwa w utworze muzycznym pozwalająca na zaczerpnięcie powietrza przez wykonawcę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia