# Br

symbol bromu, pierwiastka chemicznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Br.

skrót od: bieżącego roku

skrót

(1.1) = bieżącego roku

(1.2) = brat (zakonny)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brabancja

kraina historyczna w zachodniej Europie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna obejmująca część obecnej Belgii i Holandii, w średniowieczu tworzyła niezależne księstwo;

Belgia:

- Brabancja – dawna prowincja
- Brabancja Flamandzka – prowincja w Regionie Flamandzkim
- Brabancja Południowa – dawna nazwa prowincji Brabancja
- Brabancja Walońska – prowincja w Regionie Walońskim

Niderlandy:

- Brabancja Północna – prowincja

Inne:

- Brabancja – kraina historyczna w zachodniej Europie

Zobacz też:

- Księstwo Brabancji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brabancki

przymiotnik od: Brabancja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brabancją, dotyczący Brabancji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brabanson

koń używany do prac w rolnictwie i do ciężkiego transportu; belg

#### Źródła:

SJP.pl

# Brabansona

narodowy hymn belgijski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brabant

1. belgijska rasa kur;
2. tuja brabant - gatunek drzewa z rodziny cyprysowatych; żywotnik zachodni

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) hipol. jeźdz. koń rasy belgijskiej;

(1.2) zootechn. rasa kur;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) ogrod. bot. odmiana tui

Antarktyda:

- Brabant Island – wyspa

Belgia:

- Brabant – niderlandzka, francuska i niemiecka nazwa dawnej prowincji Brabancja
- Brabant flamand – francuska nazwa prowincji Brabancja Flamandzka
- Brabant wallon – francuska nazwa prowincji Brabancja Walońska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brabantczyk

rasa małych psów belgijskich; gryfonik brabancki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brabancji

Brabantczyk – rasa psów należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji małych psów belgijskich. Znajduje się w podsekcji brabantczyków. Typ dogowaty. Według FCI nie podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brabantka

mieszkanka Brabancji (krainy historycznej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brabancji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brać

1. ujmować, chwytać;
2. obejmować w posiadanie;
3. zabierać coś siłą

czasownik przechodni niedokonany (dk. wziąć)

(1.1) chwytać coś ręką, unosić coś

(1.2) pot. przekraczać, mijać coś

(1.3) korzystać z czegoś

(1.4) wykorzystywać kogoś do czegoś; zobowiązywać kogoś

(1.5) zobowiązywać się do czegoś

(1.6) chwytać, łapać, zniewalać

(1.7) rozumieć, przyjmować coś

(1.8) weź, weźmy, weźcie używane jako zachęta do wykonania czynności

(1.9) pot. wziąć jako czasownik posiłkowy w trybie rozkazującym

(1.10) kierować czymś/kimś, prowadzić coś, ustawiać coś

(1.11) zażywać coś

(1.12) kupić lub wynająć coś

(1.13) posiąść kogoś w sensie seksualnym

(1.14) uważać, postrzegać

(1.15) pot. przyjmować korzyści majątkowe

(1.16) daw. środ. polit. aresztować

czasownik zwrotny niedokonany brać się (dk. wziąć się)

(2.1) rozpoczynać jakąś czynność

(2.2) chwytać siebie wzajemnie

(2.3) zmagać się z czymś

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) bractwo, grupa ludzi dobrze się znających

Brač (wł. Brazza) – chorwacka górzysta wyspa przybrzeżna na Adriatyku, należąca do środkowej Dalmacji. Powierzchnia 395,44 km²; długość wybrzeża 180,61 km; ludność 14 tys. Od lądu stałego oddziela wyspę cieśnina o szerokości 5–12 km. Najwyższy punkt wyspy to Vidova Gora (778 m n.p.m.). Największa miejscowość wyspy to Supetar. Inne miejscowości: Pučišća, Sumartin, Sutivan, Selca, Škrip, Bol, Blaca, Milna. Wyspa sąsiaduje z wyspą Šolta. Dopłynąć do wyspy można promami Jadrolinija oraz Split Tours. Promy pływają z: Supetaru do Splitu, oraz z Sumartinu do Makarskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bracero

[czytaj: braSEro] kontraktowy robotnik meksykański, pracujący zwykle w USA

#### Źródła:

SJP.pl

# Brach

poufale: brat, kamrat (najczęściej w wołaczu: brachu!)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. poufale o koledze

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. lm. od: ber

Brach – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Żyronda.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 188 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 7 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Brach plasuje się na 989. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 331.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brachaczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brachiacja

nadrzewny sposób poruszania się niektórych gatunków małp

Brachiacja (gr. brachíōn ‘ramię’, ‘bark’) – sposób poruszania się w koronach drzew charakterystyczny dla niektórych gatunków małp. Polega na przemieszczaniu się z gałęzi na gałąź przy pomocy rąk i nóg w pozycji zwisu. Czynność tę ułatwia wahadłowe kołysanie ciałem. Do poruszania się tym sposobem przystosowane są jedynie te małpy, które mają silnie wykształcone kończyny górne i obręcz barkową, tj.: gibbony, orangutany, a także czepiaki i bonobo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brachiodontyzm

u większości ssaków: zęby o stosunkowo niskiej koronie

Brachiodontyzm – w klasyfikacji uzębienia ssaków oznacza zęby o stosunkowo ograniczonym procesie wzrostu, niskiej i szerokiej koronie. Występuje u większości ssaków. Przeciwieństwem jest uzębienie hypsodontyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brachiopod

drobny morski bezkręgowiec; ramieniopław, ramienionóg

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. morski bezkręgowiec, podobny z wyglądu do małży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brachiopody

drobny morski bezkręgowiec; ramieniopław, ramienionóg

#### Źródła:

SJP.pl

# Brachiozaur

dinozaur z grupy zauropodów, największe zwierzę żyjące kiedykolwiek na Ziemi (niemal 13 metrów wysokości i 80 ton wagi), roślinożerny gigant o ostrych zębach, długiej szyi, czworonożnym chodzie, potrzebujący ciągle jeść, aby zaopatrzyć ciało w energię (pochłaniał 300-400 kg roślin dziennie)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Brachiosaurus|Riggs|ref=tak., rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju brachiozaurów (1.1)

Brachiozaur (Brachiosaurus) – rodzaj zauropoda z rodziny brachiozaurów (Brachiosauridae), o „żyrafiej” szyi i sylwetce. Jeden z największych i najbardziej znanych roślinożernych dinozaurów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brachistochrona

krzywa, po której czas staczania się masy punktowej od punktu A do punktu B pod wpływem stałej siły ciężkości jest najkrótszy

Brachistochrona, krzywa najkrótszego spadku (gr. βραχιστoς brachistos – „najkrótszy” + χρovoς chronos – „czas”) – krzywa, po której masa punktowa pod wpływem stałej siły (siły ciężkości) stacza się w możliwie najkrótszym czasie. Brachistochrona jest fragmentem cykloidy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brachman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bramin

#### Źródła:

Wiktionary

# Brachmański

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Brachmański – polski polityk, dziennikarz, poseł na Sejm
- Piotr Brachmański – polski żużlowiec
- Zygmunt Brachmański – polski rzeźbiarz i medalier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brąchnowo

Brąchnowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łubianka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 551 mieszkańców. Jest czwartą co do wielkości miejscowością gminy Łubianka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brachol

potocznie: brat; braciak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. brat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brachu

poufale: brat, kamrat (najczęściej w wołaczu: brachu!)

wykrzyknik

(1.1) pot. forma bardzo bezpośredniego zwrócenia się do kompana, towarzysza

forma rzeczownika.

(2.1) lp. W. od brach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brachycefal

człowiek odznaczający się krótkogłowością; krótkogłowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Brachycefalia

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, krótkogłowie, brachykefalia

Brachycefalia (pochodzi od starogreckiego βραχύς, „krótki” i κεφαλή, „głowa”) – kształt czaszki krótszej niż przeciętna u danego gatunku. Jest postrzegana jako cecha pożądana pod względem estetycznym u niektórych udomowionych ras psów i kotów, zwłaszcza u mopsów i persów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brachycefaliczny

→ brachycefalia

Patrz:brachycefalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Brachycefalizacja

proces skracania się długości głowy ludzkiej i zmiany jej kształtu na zaokrąglony, ujawniająca się u schyłku paleolitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brachygrafia

Brachygrafia (gr. brachýs „krótki”, grapho „pisać”) – jedna z nauk pomocniczych historii, będąca działem paleografii. Zajmuje się badaniem i rozszyfrowywaniem skrótów. Szczególnie istotna dla historyków mediewistów (w średniowiecznej łacinie i grece bardzo często używano skrótów w piśmie). W szerszym znaczeniu brachygrafię można rozumieć jako naukę o skrótach, bądź zdolność do posługiwania się skrótami w piśmie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brachykefalia

kształt głowy ludzkiej, widzianej z góry, zbliżony do okrągłego; typowy dla ludności środkowo-wschodniej części Europy; krótkogłowość, krótkogłowie, brachycefalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Brachykolon

wiersz składający się wyłącznie z wyrazów jednosylabowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brachylogia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. figura retoryczna polegająca na zwięzłym wypowiadaniu się, stosowaniu elips oraz krótkich zdań;

Brachylogia (gr. βραχυλογία brakhylogía), brewilokwencja (łac. breviloquentia) – figura retoryczna polegająca na zwięzłości wypowiedzi, krótkości, treściwości, lapidarności, zwartości wyrażenia.

Przykład brachylogii we fragmencie wiersza Jerzego Jurandota:

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brachyrofus

rodzaj roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy iguanodonów; kamptozaur, kumnoria

#### Źródła:

SJP.pl

# Brachysynklina

Brachysynklina (Brachyfałd) (geol.) – synklina, której szerokość w przybliżeniu odpowiada długości.

Krótki fałd wygięty w dwie strony w kierunkach prostopadłych do siebie, którego szerokość jest nieco mniejsza od długości. Warstwy skalne fałdu (brachysynkliny) nachylone są w kierunku środka niecki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brachyterapia

metoda leczenia nowotworów złośliwych, polegająca na umieszczeniu źródła promieniotwórczego (lub układu źródeł) bezpośrednio w guzie lub w jamie ciała w jego okolicy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. technika leczenia w radioterapii;

Brachyterapia, terapia kontaktowa, curieterapia – radioterapeutyczna technika leczenia polegająca na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych, przez umieszczenie źródła promieniowania w guzie lub jego sąsiedztwie. Podstawowym zastosowaniem brachyterapii jest leczenie zmian nowotworowych, ale jest ona wykorzystywana także w terapii innych schorzeń (tocznia, bliznowca).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bracia

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(1.1) M. i W. lm. od: brat

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(2.1) stpol. bracia (1.1)

- bracia – nazwa jednej z podstawowych relacji rodzinnych
- bracia zakonni, bracia mnisi – grupa mężczyzn żyjących według wspólnej reguły religijnej
- Bracia – dzieło Terencjusza
- Bracia – powieść Karola Bunscha
- Bracia – powieść Da Chena
- bracia (cz. bratříci) – samodzielne oddziały złożone z byłych bojowników husyckich działające w latach 1445–1467 na terenie dzisiejszej Słowacji, Moraw, północnej Austrii i południowej Polski.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Braciak

potocznie: brat; brachol

#### Źródła:

SJP.pl

# Bracianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. brat stryjeczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Bracianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bratanica

#### Źródła:

Wiktionary

# Bracie

1. męski potomek w stosunku do innych dzieci tych samych rodziców;
2. przyjaciel, ktoś bliski ze względu na wspólne przeżycia, zainteresowania;
3. zakonnik;
4. członek bractwa, ugrupowania

wykrzyknik

(1.1) forma bardzo bezpośredniego zwrócenia się do kompana, towarzysza

forma rzeczownika.

(2.1) lp. Ms. i W. od brat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bracieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. brat

(1.2) stpol. bratanek

#### Źródła:

Wiktionary

# Braciszek

zdrobnienie od: brat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: brat

(1.2) mały, niedorosły brat

(1.3) pot. poufale o bracie zakonnym

- Braciszek – amerykański film niemy z 1927 roku
- Braciszek – radziecki film niemy z 1927 roku
- Braciszek – polski film z 2007 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braciszewo

Braciszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno. We wsi dwór z przełomu XIX/XX w.

Wieś duchowna, własność kapituły katedralnej gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Braciszku

zdrobnienie od: brat

#### Źródła:

SJP.pl

# Braciszów

Braciszów (cz. Vratišovy, niem. Bratsch) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

Miejscowość położona jest w Górach Opawskich na pograniczu z Płaskowyżem Głubczyckim.

Miejscowość znajduje się w Obszarze Chronionego Krajobrazu Rejon Mokre – Lewice. Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

#### Źródła:

Wikipedia

# Brack

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą;

Brack (ros. Братск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie irkuckim, nad rzeką Angarą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bracket

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. uchwyt do mocowania lampy błyskowej pozwalający na ustawienie lampy w innym położeniu i większej odległości w stosunku do osi obiektywu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bracketing

[czytaj: braketing] metoda fotograficzna polegająca na kilkukrotnym naświetlaniu tego samego obrazu ze zmianą parametrów ekspozycji, stosowana w celu uzyskania optymalnego naświetlenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. technika polegająca na fotografowaniu tego samego kadru z lekko zmienionymi parametrami ekspozycji – od niedoświetlenia do prześwietlenia, czasem także z różną ostrością lub balansem bieli

Autobracketing (skr. AEB od ang. Auto Exposure Bracketing) często także nazywana tylko "Bracketing" – funkcja współczesnych aparatów fotograficznych polegająca na automatycznej ekspozycji kilku sąsiednich klatek filmu z lekko zmienionymi parametrami – od lekkiego niedoświetlenia do lekkiego prześwietlenia, przy czym za parametr średni można przyjąć wskazania światłomierza lub wyczucie fotografa. Funkcja ta jest możliwa w aparatach z automatycznym przesuwem filmu, ilość zdjęć może wynosić trzy lub więcej (nawet do dziewięciu), a typowa różnica kolejnych naświetleń wynosi 1/3 stopnia EV.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bracki

przestarzałe: dotyczący bractwa, związany z bractwem

przymiotnik dzierżawczy i relacyjny

(1.1) przest. związany z bractwem, dotyczący bractwa, należący do bractwa

(1.2) daw. związany z bratem, dotyczący brata, należący do brata

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z Brackiem, dotyczący Bracka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bractwo

1. krąg współtowarzyszy; kompania, towarzystwo, brać;
2. świecki związek wiernych, mający konkretne cele, np. bractwo pokutne;
3. dawniej: związek, organizacja, stowarzyszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. grono znających się osób

(1.2) rel. świeckie stowarzyszenie wiernych o konkretnych celach

(1.3) daw. związek osób konkretnego zawodu lub zainteresowania

- Bractwo religijne
  - Bractwo Różańcowe
- Bractwo (cerkiew)
- Bractwo (partia)
- Bractwo (powieść) (ang: The Brethren) – powieść Johna Grishama

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. wymieniający pieniądze

#### Źródła:

Wiktionary

# Braczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brak

#### Źródła:

Wiktionary

# Bracław

miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh;

Bracław (ukr. Брацлав, jid. בראָסלעוו, broslew) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie niemirowskim, na prawym brzegu rzeki Boh. Liczy ok. 5400 mieszkańców. Ośrodek przemysłu lniarskiego, spożywczego i materiałów budowlanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bracławski

→ Bracław

Patrz:Bracław

#### Źródła:

SJP.pl

# Brad

- Brad − zespół rockowy

W Rumunii

- Brad − miasto
- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Filipeni
- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Negri
- Brad – wieś w okręgu Bacău, w gminie Berești-Bistrița

#### Źródła:

Wikipedia

# Bradbury

Osoby

- Lee Bradbury (ur. 1975) – piłkarz angielski
- Malcolm Bradbury (1932-2000) – angielski powieściopisarz, scenarzysta filmowy
- Ray Bradbury (1920-2012) – pisarz science fiction
- Rosamund Bradbury (ur. 1988) – brytyjska wioślarka
- Steven Bradbury (ur. 1973) – australijski łyżwiarz szybki

Miejscowości w USA

- Bradbury – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles

Gminy w USA

- Bradbury (ang. Bradbury Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Mille Lacs

#### Źródła:

Wikipedia

# Bradecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brades

faktyczna stolica Montserratu (siedziba rządu)

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, faktyczna stolica Montserratu, brytyjskiego terytorium zależnego położonego w archipelagu Małych Antyli;

Brades również Brades Estate – faktyczna stolica Montserratu (oficjalnie stolicą jest zniszczone przez wybuch wulkanu Soufrière Hills miasto Plymouth).

Położone jest w północno-zachodniej części wyspy.

Liczy obecnie około 1000 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bradford

[czytaj: bredford] miasto w Anglii

Bradford – miasto (city) w Wielkiej Brytanii, w Anglii, położone w hrabstwie ceremonialnym i metropolitalnym West Yorkshire, w dystrykcie metropolitalnym City of Bradford, około 26 km na zachód od Leeds. W 2021 roku miasto liczyło 546 976 mieszkańców.

W pobliżu funkcjonuje międzynarodowy port lotniczy Leeds/Bradford.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bradfordzki

→ Bradford

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bradfordem, dotyczący Bradfordu (miasta w Wielkiej Brytanii)

Patrz:Bradford

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bradgelina

[czytaj: braddżelina] potocznie: małżeństwo Brada Pitta i Angeliny Jolie, amerykańskich aktorów i celebrytów; Brangelina

#### Źródła:

SJP.pl

# Bradiaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; brodiaga, bradziaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Bradiażyć

dawniej: wieść hulaszczy tryb życia; bradziażyć (się)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bradley

Miejscowości w USA:

- Bradley – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Lafayette
- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Monterey
- Bradley – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
- Bradley – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Kankakee
- Bradley – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Grady
- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Greenwood
- Bradley – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clark
- Bradley – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Raleigh
- Bradley – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lincoln

#### Źródła:

Wikipedia

# Bradykardia

spowolnienie skurczów serca poniżej 60 na minutę; rzadkoskurcz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej pięćdziesięciu razy na minutę;

Bradykardia (łac. bradycardia) – stan, kiedy częstość akcji serca wynosi poniżej 60 razy na minutę (według Konturka). Leczenia wymaga tylko bradykardia objawowa, tzn. powodująca np. omdlenia, utraty przytomności itp. Bradykardia może prowadzić do asystolii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bradykinezja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. spowolnienie ruchowe często towarzyszące chorobom układu nerwowego, objawiające się niezdolnością do wykonywania szybkich ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu;

Bradykinezja (gr. βραδυκινησία; z gr.: βραδυ = powolny + κίνηση = ruchy) to inaczej spowolnienie ruchowe, objawiające się niezdolnością do wykonywania szybkich ruchów oraz opóźnioną inicjacją ruchu. Często towarzyszy chorobom układu nerwowego, np. chorobie Parkinsona (w fazie wczesnej). Bradykinezja może pogłębiać się z czasem i stopniowo przekształcać w akinezję.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bradykinina

hormon tkankowy wydzielany przy dużym wysiłku oraz przy nadmiernym wydzielaniu innych substancji organicznych zawierających proteazę - receptor bólowy uszkodzonych tkanek, powodujący także miejscowe podwyższenie ciśnienia krwi przez rozszerzenie naczyń krwionośnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bradytelia

powolne tempo ewolucji szczepów, np. małżów, ryb trzonopłetwych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bradziaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; bradiaga, brodiaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

Pieśń „Na dzikich stepach za Bajkałem” (ros. „По диким степям Забайкалья”), znana także pod nazwą „Brodiaga” (ros. „Бродяга”, w wersji spolszczonej „Bradziaga” czyli „Włóczęga”) to tradycyjna rosyjska pieśń ludowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bradziażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bradziażyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bradziażyć

dawniej: włóczyć się po lokalach, spelunkach, prowadzić hulaszcze życie; łajdaczyć się

czasownik

(1.1) wiecznie włóczyć się po knajpach, spelunach, żyć hulaszczo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brafiterski

związany z profesjonalnym dobieraniem biustonoszy; brafitterski

#### Źródła:

SJP.pl

# Brafitter

specjalista w zakresie doboru biustonoszy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie doboru właściwego biustonosza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brafitterka

[czytaj: brafiterka] specjalistka w zakresie doboru biustonoszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w zakresie doboru właściwego biustonosza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brafitterski

→ brafitter [czytaj: brafiterski]; brafiterski

#### Źródła:

SJP.pl

# Brafitting

[czytaj: brafiting] profesjonalne dobieranie biustonoszy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztuka indywidualnego dobierania biustonosza

Brafitting – metodologia i technika dobierania biustonoszy oraz artykułów bieliźnianych mających konstrukcję podobną do biustonosza, np. basque, uwzględniając warunki anatomiczne oraz osobiste preferencje i aktywność klientki lub klienta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braford

rasa bydła pochodząca z krzyżowania ras brahman i hereford

#### Źródła:

SJP.pl

# Braga

miasto w Portugalii

Braga – miasto i gmina, stolica północno-zachodniego dystryktu Braga i historycznej krainy Minho. Dystrykt Braga liczyła 201 583 mieszkańców (w 2023 r.), stanowi siódmą co do wielkości gminę w Portugalii pod względem liczby ludności.

Braga jest miastem centralnym Wielkiej Aglomeracji Minho (port. Grande Área Metropolitana do Minho), która liczy ponad 800 tys. mieszkańców. W mieście znajduje się stacja kolejowa Braga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brągoszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Braha

ciekły produkt uboczny powstający przy produkcji spirytusu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wywar pozostały po pędzeniu wódki, służący za pokarm dla trzody i bydła

Braha (ukr. Брага) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim. W 2001 roku liczyła 175 mieszkańców.

Miejscowość leży na prawym brzegu Dniestru, naprzeciw twierdzy chocimskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brahe

[czytaj: BRA-e] nazwisko

- Tycho Brahe – duński astronom
- Per Brahe starszy
- Per Brahe – gubernator Turku
- Brahe – trzecia planeta układu Copernicus (55 Cancri)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brahma

rasa dużych kur pochodzących z Indii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. mit. w hinduizmie najwyżej wyniesiona pobożna żywa istota, która wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trójcę;

Brahma (dewanagari ब्रह्मा, tamil. பிரம்மா) – w hinduizmie wraz z Wisznu i Śiwą tworzy Trimurti. W każdym z niezliczonej ilości wszechświatów, stwarzanych przez Mahawisznu Brahma jest pierwszą, śmiertelną, żywą istotą, zrodzoną z formy virat – kwiatu lotosu wyrastającego z jeziora umiejscowionego w pępku Garbhodakaśaji Wisznu, stąd bierze się jego inne imię Aja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brahman

przestarzale: członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; braman, bramin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. filoz. (w filozofii indyjskiej i hinduizmie) transcendentny, wieczny aspekt Absolutu, bezosobowa najwyższa niedwoista istność, pierwotne źródło i ostateczny cel wszystkich istnień, nie będący obiektem kultu religijnego, lecz medytacji i wiedzy

Brahman (sanskryt ब्रह्मन्) – w hinduizmie to absolut, najwyższy, osobowy, posiadający cechę wieczności (sat). Upaniszady wyjaśniają szerzej pojęcie Brahmana. W Bhagawadgicie wspomniany jako najwyższa postać, zniszczalna. W wedancie określenie wskazujące na Absolutną Rzeczywistość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brahmana

święte pismo indyjskie z IX-VI wieku p.n.e., poświęcone nauczaniu braminów wykonywania rytuałów wedyjskich

Brahmany (dewanagari ब्राह्मण, trl. brāhmana) – obszerne komentarze prozą do Wed, przynależące do literatury śruti. Zawierają egzegezę rytuałów śrauta (ofiary wedyjskiej) oraz tekstów sanhit niezbędnych do wykonania tego rytuału.Każda brahmana odnosi się do określonej sanhity (wedy) w konkretnej redakcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brahmanizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; bramanizm, braminizm

Braminizm, brahmanizm – etap rozwoju religii indyjskiej między wedyzmem a właściwym hinduizmem. Obejmuje rozpowszechnione między X–VI w. p.n.e. formy życia religijnego, opierające się na Wedach (głównie Jadźurwedzie i Atharwawedzie), brahmanach, upaniszadach i przenikających do już późnego wedyzmu wierzeniach ludowych. Nazwa pochodzi od warstwy społecznej braminów (kapłanów), którzy odgrywali w ówczesnym społeczeństwie dominującą rolę. Termin wprowadzony w XIX wieku do religioznawstwa przez uczonych europejskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brahmany

teksty napisane prozą, pierwsza warstwa Wed z komentarzami do mantr i opisami ceremonii ofiarnych

Brahmany (dewanagari ब्राह्मण, trl. brāhmana) – obszerne komentarze prozą do Wed, przynależące do literatury śruti. Zawierają egzegezę rytuałów śrauta (ofiary wedyjskiej) oraz tekstów sanhit niezbędnych do wykonania tego rytuału.Każda brahmana odnosi się do określonej sanhity (wedy) w konkretnej redakcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brahmaputra

rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu;

Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brahmsowski

[czytaj: bramsowski] taki jak u Brahmsa, charakterystyczny dla utworów Brahmsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Brahmsowy

[czytaj: bramsowy] przymiotnik dzierżawczy - należący do Brahmsa lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Braille

[czytaj: brejl, brajl] nazwisko, np. Louis Braille (1809-1852); Francuz, twórca alfabetu dla niewidomych

Alfabet Braille’a – alfabet umożliwiający zapisywanie i odczytywanie tekstów osobom niewidomym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brailski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Braiłą, dotyczący Braiły

#### Źródła:

Wiktionary

# Braiła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła (1.2), nad brzegiem Dunaju;

(1.2) geogr. okręg we wschodniej Rumunii (Wołoszczyzna);

Braiła (rum. Brăila) – miasto we wschodniej części Rumunii, w okręgu Braiła, nad brzegiem Dunaju. Według danych z 2002 r. liczy 216 292 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brajan

pogardliwie: chłopiec, którego zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców; Brajan, Brajanek, brajanek, Pioter, pioter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Brajan (ang. Brian, Bryan) – imię męskie pochodzenia celtyckiego, wywodzące się najprawdopodobniej od słów bruaich „wzgórze”, brigh „wysoki”; „szlachetnie urodzony” lub bri „silny”. Do Polski trafiło z języka angielskiego i zaczęło być nadawane częściej dopiero w latach 90. XX wieku. Popularne jest w krajach anglosaskich, gdzie funkcjonuje zarówno jako samodzielne imię, jak i jako forma zdrobniała od Bernarda i Barnaby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brajanek

pogardliwie: chłopiec, którego zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, gdyż uważa się je za przejaw błędów wychowawczych rodziców; Brajan, brajan, Brajanek, Pioter, pioter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Brajan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brajdak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. brat

#### Źródła:

Wiktionary

# Brajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. dawna potrawa na bazie rozgotowanych ziaren, pierwotnie prosa, później pszenicy, jęczmienia, orkiszu lub żyta z różnymi dodatkami

#### Źródła:

Wiktionary

# Brajl

alfabet dla niewidomych, odczytywany za pomocą dotyku

Alfabet Braille’a – alfabet umożliwiający zapisywanie i odczytywanie tekstów osobom niewidomym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brajlować

potocznie: używać alfabetu Braille'a

#### Źródła:

SJP.pl

# Brajlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posługiwanie się alfabetem Braille’a

#### Źródła:

Wiktionary

# Brajlowski

→ brajl

Patrz:brajl

#### Źródła:

SJP.pl

# Brajter

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brajtszwanc

skórka futerkowa z niedonoszonych lub przedwcześnie urodzonych jagniąt karakułów lub innych owiec tłustoogoniastych, używana do wyrobu cennych futer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) skóra na futro z jagnięcia karakuła urodzonego przedwcześnie lub niedonoszonego

(1.2) brajtszwance → futro z brajtszwanców (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brajtszwance

cenne futro ze skór niedonoszonych lub przedwcześnie urodzonych jagniąt karakułów lub innych owiec tłustoogoniastych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brajtszwancowy

dotyczący brajtszwanca

#### Źródła:

SJP.pl

# Brajłów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie winnickim, położone przy ujściu rzeki Rów do Bohu;

Brajłów (ukr. Браїлів, Brajiliw) – osiedle na Ukrainie, w obwodzie winnickim, w rejonie żmeryńskim, w hromadzie Żmerynka, przy ujściu rzeki Riw do Bohu. W 2019 roku liczyło ok. 4,6 tys. mieszkańców.

Znajduje tu się stacja kolejowa Brajłów, położona na linii Odessa – Kijów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brak

produkt z usterkami, nieodpowiadający normie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fakt nieistnienia czegoś

(1.2) defekt, wada, usterka

wyraz predykatywny

(2.1) gw-pl|okolice Krasnojarska. trzeba

- Brak – polski zespół muzyczny
- Brak – album muzyczny zespołu Brak
- Brak – czeski film z 2002 roku, reż. Karel Spěváček
- Brak (Mancanza) – włoski film z 2011 roku, reż. Stefano Odoardi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brakarka

specjalistka zajmująca się oceną surowca lub wyrobów

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakarnia

pomieszczenie w fabryce, gdzie dokonuje się przeglądu surowca lub towaru; sortownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakarski

przymiotnik od: brakarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakarstwo

1. profesja brakarza
2. ocena stanu jakości surowców, towarów przed produkcją czy wysyłką, w celu wyeliminowania braków

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakarz

pracownik kontroli technicznej w fabryce oceniający jakość gotowych wyrobów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. pracownik oceniający jakość wyrobu lub surowca

(1.2) stpol. wymieniający pieniądze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braki

produkt z usterkami, nieodpowiadający normie

Braki – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Braki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Braknąć

być w zbyt małej ilości lub liczbie; brakować

czasownik niewłaściwy nieprzechodni niedokonany lub dokonany

(1.1) niedokonany od|zabraknąć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|braknąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brakoniecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakorób

potocznie: człowiek wykonujący niedbale swoją pracę; knociarz, patałach, fuszer, partacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakoróbczy

dotyczący brakoróbstwa, powodujący braki

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakoróbstwo

produkowanie braków

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakować

kontrolować jakość towarów lub wyrobów, odrzucając braki

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabraknąć, przest. zabrakować)

(1.1) być w zbyt małej ilości lub liczbie, nie wystarczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabrakować)

(2.1) urz. kontrolować jakość towarów, wyrobów poprzez odrzucanie braków

(2.2) stpol. wybierać, przebierać w czymś

(2.3) stpol. pogardzać, odrzucać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brakować.

Brakowanie – w chowie zwierząt: planowe usuwanie ze stada osobników niepożądanych z punktu widzenia celów hodowlanych człowieka.

Brakowanie dzieli się na:

- zdrowotne – dotyczy osobników chorych lub kalekich,
- produkcyjne – dotyczy osobników mało wydajnych, starych, z wadami pokroju lub po błędach w czasie seksowania.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brakówka

gwarowo: owca przeznaczona na chów

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakownia

pomieszczenie, w którym ocenia się jakość surowca lub towarów; sortownia; brakarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakowny

dawniej: mający braki, niewiele wart; brakowy, lichy, wybrakowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakowy

dawniej:
1. mający braki, niewiele wart; brakowny, lichy, wybrakowany;
2. doskonały, wyśmienity

#### Źródła:

SJP.pl

# Brakteat

średniowieczna moneta wybita jednostronnie z cienkiej blaszki na miękkiej podkładce

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) hist. numizm. cienka, jednostronnie bita w średniowieczu srebrna moneta denarowa w Europie XII-XV wieku ;

Brakteat (nummus bracteatus, od łac. bractea, brattea – blaszka) – średniowieczna moneta srebrna wybijana jednostronnie z cienkiej blaszki kruszcowej na miękkim podkładzie.

W postaci brakteatów bito przede wszystkim w XII–XIV wieku w środkowej Europie niskowartościowe denary. Stempel odciśnięty wypukło na awersie pojawiał się jako wklęsły (negatyw) na rewersie. Tym sposobem przy ograniczonych możliwościach emisyjnych władcy (król, książę) spowodowanych brakiem kruszcu (srebra), wprowadzano do obiegu nawet duże ilości bezwartościowego pieniądza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brakujący

kontrolować jakość towarów lub wyrobów, odrzucając braki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bralczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bralęcin

Bralęcin (niem. Brallentin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, położona 6 km na północny wschód od Dolic (siedziby gminy) i 16 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

#### Źródła:

Wikipedia

# Braletka

miękki biustonosz bez fiszbin w postaci trójkątnego topu, wykonany zwykle z cienkich koronek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bralin

nazwa kilku miejscowości w Polsce

W Polsce

- Bralin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, siedziba gm. Bralin
- Bralin – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gm. Bralin
- Bralin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gm. Kalisz Pomorski

- Bralin – gromada
- Bralin – nieczynny przystanek kolejowy w Bralinie, w województwie wielkopolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Braliński

przymiotnik od: Bralin, wieś gminna w województwie wielkopolskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Bram

część omasztowania, ożaglenia albo olinowania, znajdująca się bezpośrednio nad stengą masztu

Bram – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Aude. Przez miejscowość przepływa rzeka Fresquel.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 2899 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 164 osoby/km² (wśród 1545 gmin Langwedocji-Roussillon Bram plasuje się na 136. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 442.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brama

1. zamknięcie otworu wejściowego lub wjazdowego do budynku, posesji itp.; sam ten otwór
2. przejście prowadzące w obręb twierdzy wraz z murowanym obudowaniem obronnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. ruchome zamknięcie wejścia bądź wjazdu;

(1.2) hist. wojsk. ufortyfikowany wjazd lub wejście do twierdzy lub miasta

(1.3) archit. budowla wznoszona na cześć zwycięskiego wodza dla triumfalnego wjazdu wojsk

(1.4) symboliczna budowla zaznaczająca wjazd do czegoś

(1.5) archit. rel. charakterystyczna japońska budowla o symbolicznym, mistycznym znaczeniu;

(1.6) geogr. kraina stanowiąca przejście między pasmami górskimi

(1.7) książk. coś, co daje w przyszłości możliwość osiągnięcia tego, co lepsze i bardziej pożądane

(1.8) stpol. ozdoba noszona przez kobiety na ręce lub nodze

(1.9) icht. nazwa systematyczna|Brama brama|ref=tak., gatunek ryby z rodziny bramowatych;

(1.10) rzem. ozdobna futrzana obramówka sukna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braman

członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; brahman, bramin

Braman – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Kay.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bramanizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; brahmanizm, braminizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramante

Donato Bramante, właśc. Donato di Angelo di Pascuccio (ur. 1444 w Monte Asrualdo, zm. 11 kwietnia 1514 w Rzymie) – włoski architekt i malarz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brambulec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. grudka kału przylepiona do włosów przy odbycie

#### Źródła:

Wiktionary

# Brameczka

zdrobnienie od: bramka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramiasty

o przejściu, otworze: szeroki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramin

członek najwyższej kasty kapłańskiej w tradycyjnym społeczeństwie hinduskim; braman, brahman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. kapłan hinduski, który posiada świętą wiedzę; najwyższy stan społeczny dawnych Indii

Bramin (Dewanagari: ब्राह्मण trl. brāhmaṇa) – w hinduizmie członek najwyższej warny: klasy kapłańskiej. Przynależność do warny bramińskiej, jak i pozostałych jest dziedziczna.Według mitologii indyjskiej bramini powstali przy stworzeniu świata z ust Puruszy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braminizm

przejściowy okres w Indiach pomiędzy wedyzmem a hinduizmem (ok. X-V wiek p.n.e.), charakteryzujący się politeizmem, wzmocnieniem obrzędowości religijnej, zwłaszcza rytuałów (ofiar) sprawowanych przez kapłanów (braminów) na podstawie ksiąg zwanych brahmanami, kastowością społeczeństwa i rozwojem nauki o wędrówce dusz; brahmanizm, bramanizm

Braminizm, brahmanizm – etap rozwoju religii indyjskiej między wedyzmem a właściwym hinduizmem. Obejmuje rozpowszechnione między X–VI w. p.n.e. formy życia religijnego, opierające się na Wedach (głównie Jadźurwedzie i Atharwawedzie), brahmanach, upaniszadach i przenikających do już późnego wedyzmu wierzeniach ludowych. Nazwa pochodzi od warstwy społecznej braminów (kapłanów), którzy odgrywali w ówczesnym społeczeństwie dominującą rolę. Termin wprowadzony w XIX wieku do religioznawstwa przez uczonych europejskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Braminka

→ bramin

Patrz:bramin

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramiński

odnoszący się do bramina lub braminizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramka

1. przejście w ogrodzeniu; furtka;
2. urządzenie składające się z dwóch pionowych słupków połączonych poprzeczką, od tyłu zwykle ograniczone siatką, używane w sportowych grach zespołowych;
3. punkt zdobyty w grach zespołowych, które polegają na wbiciu piłki do bramki;
4. dawna ozdoba kobiecej głowy; czółko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: brama

(1.2) sport. dwa słupki zakończone łączącą je poprzeczką;

(1.3) sport. punkt zdobyty poprzez umieszczenie piłki lub krążka w bramce (1.2)

(1.4) techn. element realizujący funkcję logiczną;

(1.5) sport. w narciarstwie i kajakarstwie dwa słupki między którymi należy przejechać

(1.6) pot. przejście strzeżone przed osobami niepożądanymi

(1.7) sport. w krykiecie trzy słupki wraz z leżącymi na nich poprzeczkami;

(1.8) daw. kobiece przybranie głowy w kształcie opaski diademowej

- bramka – zdobienie ubiorów
- bramka – w piłce nożnej
- bramka (FET) – elektroda tranzystora unipolarnego
- Bramka – skała w Dubiu na Wyżynie Olkuskiej
- Bramka – skała w Ojcowskim Parku Narodowym
- Bramka – szczyt w Rudawach Janowickich
- Bramka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
- Bramka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Kłoczew
- Bramka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
- Bramka – dawna gmina
- Bramka – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bramkarka

1. zawodniczka broniąca bramki w wielu sportach drużynowych, czasem posiadająca pewne przywileje w stosunku do pozostałych zawodników; golkiperka;
2. potocznie: kobieta pełniąca funkcję ochroniarza przy wejściu do lokalu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: bramkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bramkarski

przymiotnik od: bramkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramkarz

1. zawodnik broniący bramki w wielu sportach drużynowych, czasem posiadający pewne przywileje w stosunku do pozostałych zawodników; golkiper;
2. potocznie: ochroniarz w klubie, dyskotece, stojący przy wejściu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec, którego głównym zadaniem podczas gry jest obrona bramki przed strzałem;

(1.2) pot. ochroniarz stojący „na bramce” przy wejściu do lokalu

Bramkarz – w grach zespołowych – członek zespołu, którego zadaniem jest bezpośrednie uniemożliwienie zdobycia bramki (gola) zawodnikom drużyny przeciwnej.

W wielu grach sportowych istnieje pozycja bramkarza, który jest odpowiedzialny za bezpośrednie przeciwdziałanie zdobyciu gola przez drużynę przeciwną. Występuje m.in. w piłce nożnej, piłce ręcznej, hokeju na lodzie, hokeju na trawie, piłce wodnej i lacrosse. Bramkarz powinien występować w stroju, który odróżnia go od pozostałych zawodników i sędziego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bramki

1. przejście w ogrodzeniu; furtka;
2. urządzenie składające się z dwóch pionowych słupków połączonych poprzeczką, od tyłu zwykle ograniczone siatką, używane w sportowych grach zespołowych;
3. punkt zdobyty w grach zespołowych, które polegają na wbiciu piłki do bramki;
4. dawna ozdoba kobiecej głowy; czółko

Bramki – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Błonie. Ma status sołectwa. Leży ok. 35 km na zachód od centrum Warszawy, nad rzeką Korytnicą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bramkostrzelność

→ bramkostrzelny

Patrz:bramkostrzelny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramkostrzelny

(w sporcie, m.in. w piłce nożnej, w hokeju) zdobywający wiele bramek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bramkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bramkowy

→ bramka

przymiotnik

(1.1) dotyczący bramki

(1.2) sport. zakończony zdobyciem bramki (gola), związany ze zdobywaniem bramek

Patrz:bramka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bramny

1. związany z bramą; bramowy;
2. dom bramny - typ budowli w niektórych zamkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramofon

Domofon (również bramofon) – aparat telefoniczny o uproszczonej budowie, służący do komunikacji głosowej na małe odległości bez pośrednictwa centrali, zazwyczaj w obrębie jednego budynku lub posesji.

Najczęściej wykorzystywane w domach, mieszkaniach i innych budynkach do identyfikacji interesantów i do zdalnego otwierania drzwi. Czasami połączony z kamerą i wyświetlaczem – nazywany wtedy wideodomofonem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bramować

obszywać, lamować, stroić, ozdabiać

czasownik

(1.1) otaczać brzegi lamówką

(1.2) stpol. ozdabiać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bramowanie

1. ozdoba w kształcie pasa czegoś, przymocowanego na brzegach części ubrania;
2. dawniej: lamówka, obszywka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bramować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bramówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

#### Źródła:

Wiktionary

# Bramownica

urządzenie dźwigowe używane zwykle poza zabudowaniami; suwnica bramowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bramowy

1. związany z bramą; bramny;
2. suwnica bramowa - urządzenie dźwigowe używane zwykle poza zabudowaniami; bramownica

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bramą, dotyczący bramy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bramreja

czwarta, licząc od pokładu, reja przymocowana do masztu, służąca do mocowania górnej części żagla rejowego

Bramreja - żegl. czwarta, licząc od pokładu, reja przymocowana do bramstengi masztu, służąca do mocowania górnej części żagla rejowego. W zależności od masztu bramreja otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramreja, grotbramreja itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bramsel

w żeglarstwie: prostokątny lub trapezowy żagiel podnoszony na bramrei; bramżagiel

Bramsel lub bramżagiel – prostokątny żagiel rejowy podnoszony na bramrei. W zależności od tego, na którym maszcie jest podnoszony, otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramsel, grotbramsel itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bramstenga

trzecia od pokładu część masztu żaglowca, umocowana do stengi, stanowiąca jej przedłużenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. drugie od pokładu przedłużenie masztu żaglowca;

Bramstenga – druga, licząc od pokładu, część masztu żaglowca, umocowana do stengi i stanowiąca jej przedłużenie. Bramstengę łączy ze stengą specjalne mocowanie zwane salingiem. W zależności od masztu otrzymuje dodatkową nazwę, np. fokbramstenga, grotbramstenga itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bramżagiel

w żeglarstwie: prostokątny lub trapezowy żagiel podnoszony na bramrei; bramsel

#### Źródła:

SJP.pl

# Bramżaglowy

związany z bramżaglem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. brama

(1.2) fiz. (w teorii strun) punkty zamocowania strun;

forma czasownika.

(2.1) ims. przym. bierny ż. od: brać

Brany – obiekty używane w teorii strun, M-teorii oraz jej pochodnej, kosmologii bran.

W teorii strun brany używane są jako punkty zamocowania strun. Odpowiednio 0-brana przytrzymuje jednowymiarową strunę, 1-brana – dwuwymiarową, itd.

W M-teorii p-brany (nazwa pochodząca od uogólnienia membrany) to obiekty istniejące w hiperprzestrzeni o p wymiarach. Na przykład przy p=0 są to obiekty punktowe, przy p=1 – struny, a przy p=2 – membrany. Nazywają się odpowiednio: 0-brana, 1-brana oraz 2-brana itd.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Branchiozaur

czworonożne zwierzę kopalne z wymarłej grupy płazów pancernych

Branchiosaurus (z gr. "skrzelowata jaszczurka") jest nazwą problematycznych skamieniałości płaza żyjącego w okresie od końca karbonu po początek permu (około 300 milionów lat temu). Najprawdopodobniej jest to nazwa rodzajowa zwierzęcia, które w rzeczywistości nigdy nie istniało.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brand

[czytaj: brend] produkt wyróżniający się wśród podobnych, łatwo rozpoznawany przez konsumentów dzięki zastosowaniu odpowiedniej reklamy

## Lokalizacje

### Austria

- Brand – gmina w kraju związkowym Vorarlberg, w powiecie Bludenz
- Brand-Laaben – gmina w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie St. Pölten-Land
- Brand-Nagelberg – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Gmünd

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brandenburczyk

mieszkaniec Brandenburga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brandenburgii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brandenburg

1. miasto w Niemczech; Brandenburg an der Havel;
2. miasto w USA

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. skr. Brandenburg an der Havel, miasto w Niemczech w kraju związkowym Brandenburgia, położone nad rzeką Hawelą;

Luksemburg:

- Brandenburg – luksemburska nazwa wsi Brandenbourg

Niemcy:

- Brandenburgia (niem. Brandenburg) – kraj związkowy
- Brandenburg an der Havel – miasto w kraju związkowym Brandenburgia, dawniej: Brenna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brandenburgia

kraj związkowy Niemiec

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kraj związkowy w północno-wschodniej części Republiki Federalnej Niemiec ze stolicą w Poczdamie;

Brandenburgia (niem. Brandenburg, dolnołuż. Bramborska) – jeden z 16 krajów związkowych Niemiec. Stolicą oraz największym miastem jest Poczdam. Obecny premier Brandenburgii to Dietmar Woidke (SPD).

Obszar Brandenburgii w latach 1949–1990 wchodził w skład Niemieckiej Republiki Demokratycznej. Została odtworzona jako kraj związkowy po zjednoczeniu Niemiec w 1990 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brandenburka

mieszkanka Brandenburga (miasta w Niemczech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brandenburgii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brandenburski

przymiotnik od: Brandenburg, Brandenburgia

przymiotnik

(1.1) od Brandenburg

(1.2) od Brandenburgia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brander

jednostka pływająca, załadowana materiałami wybuchowymi lub łatwopalnymi, używana do podpalania mostów i nieprzyjacielskich okrętów w czasie działań wojennych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. wojsk. jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi, którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar;

Brander (z niem. brand – pożar) – jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi (np. drewno, smoła, żywica, oliwa itp.), którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano z wiatrem lub prądem w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar.

Branderami nazywano też statki przeznaczone do zatopienia na torach wodnych w celu blokowania ich podczas działań wojennych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Branding

1. w marketingu: technika kreowania marki i utrwalania u konsumentów jej pozytywnego odbioru;
2. środowiskowo: technika zdobienia ciała przez wypalanie wzorów na skórze

- Budowanie świadomości marki
- Personal branding
- Employer Branding

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brandingowy

→ branding

Patrz:branding

#### Źródła:

SJP.pl

# Brandmur

dawniej: ściana budynku wystająca ponad dach, ograniczająca rozprzestrzenianie się pożaru; ogniomur, ściana ogniowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Brando

1. miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka;
2. nazwisko, np. Marlon Brando (1924-2004), sławny amerykański aktor

Brando (kors. Brandu) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Górna Korsyka.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 1334 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brandon

nazwisko

- Brandon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Saône-et-Loire
- Brandon – miasto w Kanadzie, w prowincji Manitoba
- Brandon – miasto w Australii, w stanie Queensland

Miejscowości w Wielkiej Brytanii:

- Brandon – miasto i gmina w hrabstwie Suffolk, Anglia.
- Brandon – miejscowość w hrabstwie Durham (Anglia)
- Brandon – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)
- Brandon – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)
- Brandon – miejscowość w hrabstwie Warwickshire (Anglia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brandować

oznaczać określoną marką

#### Źródła:

SJP.pl

# Brandowy

→ brand [czytaj: brendowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Brandstaetter

Roman Brandstaetter (ur. 3 stycznia 1906 w Tarnowie, zm. 28 września 1987 w Poznaniu) – polski pisarz, poeta, dramaturg i tłumacz. Znawca Biblii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brandt

nazwisko

## Osoby

- Alfons Brandt (1868–1925) – polski skrzypek, koncertujący solista wirtuoz
- Betsy Brandt (ur. 1973) – amerykańska aktorka
- Bill Brandt (1904–1983) – fotograf brytyjski
- Bogusław Brandt (1909–1983) – polski artysta grafik
- Elmar Brandt (ur. 1971) – niemiecki artysta zajmujący się głównie imitacją głosów polityków
- Franciszek Brandt (1777–1837) – polski lekarz
- Franz Brandt (1893–1954) – niemiecki as myśliwski z czasów I wojny światowej z 10 potwierdzonymi zwycięstwami powietrznymi
- George Brandt (ujednoznacznienie)
- Heinz Brandt (1907–1944) – niemiecki oficer w randze pułkownika, zastępca generała Heusingera
- Henryk Brandt, niem. Heinrich von Brandt (1789–1868) – pruski generał, oficer Legii Nadwiślańskiej, autor pamiętników i wielu prac wojskowych
- Jan Alfons Brandt herbu Przysługa (1812–1846) – lekarz warszawski, ojciec malarza Józefa Brandta, kolega szkolny Fryderyka Chopina
- Jan Apolinary Brandt (1860–1911) – ludoznawca, regionalista biłgorajski, działacz narodowy i niepodległościowy, publicysta
- Johann Friedrich von Brandt (1802–1879) – niemiecki przyrodnik, zoolog i lekarz
- Józef Brandt (1841–1915) – polski malarz, batalista
- Julian Brandt (ur. 1996) – niemiecki piłkarz występujący na pozycji napastnika w niemieckim klubie Bayer Leverkusen oraz w reprezentacji Niemiec
- Karl Brandt (1904–1948) – niemiecki lekarz, osobisty lekarz Adolfa Hitlera, zbrodniarz hitlerowski
- Karl Robert Brandt (1892–1953) – niemiecki grafik
- Marianne Brandt (1842–1921) – austriacka śpiewaczka operowa
- Marion Brandt (ur. 1960) – germanistka, profesor Uniwersytetu Gdańskiego
- Olf (Rudolf) Brandt (ur. 1893, data śmierci nieznana) – zbrodniarz hitlerowski, członek załogi niemieckich obozów koncentracyjnych Flossenbürg i Mauthausen-Gusen oraz SS-Oberscharführer
- Rudolf Brandt (1909–1948) – zbrodniarz hitlerowski, SS-Standartenführer, osobisty doradca Heinricha Himmlera i szef departamentu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Rzeszy
- Samuel Brandt herbu własnego – deputat z województwa malborskiego na Trybunał Główny Koronny w 1637/1638 i 1641/1642 roku
- Sebastian Brant (1457–1521) – niemiecki humanista i satyryk
- Victor Brandt (ur. 1983) – szwedzki muzyk, kompozytor, wokalista i instrumentalista
- Wilhelm Brandt (1887–1940) – niemiecki generał-major Wehrmachtu, kuzyn gen. Georga Brandta
- Willy Brandt (1913–1992) – niemiecki polityk
- Władysław Brandt (1835–1912) – polski oficer, powstaniec styczniowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brandwica

Brandwica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Pysznica.Położona na prawym brzegu Sanu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brandy

[czytaj: brendy] napój alkoholowy otrzymywany przez destylację wina, zafermentowanej miazgi winogronowej lub przefermentowanego soku owocowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. napój alkoholowy powstały poprzez destylację wina;

Brandy (pol. wypalanka, winiak) – napój alkoholowy (wytrawna wódka) destylowany z wina, głównie gronowego. Brandy może być destylowana również z wina owocowego, wówczas jednak powinna być odpowiednio oznaczona, np. Cherry Brandy – brandy wiśniowa itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brandys

## Ludzie

- Jan Brandys (1886 –1970) – ksiądz, powstaniec śląski, generał.
- Kazimierz Brandys (1916–2000) – prozaik, eseista, scenarzysta.
- Ludwik Brandys (1902–1988) – działacz plebiscytowy, urzędnik.
- Marian Brandys (1912–1998) – prozaik, reportażysta.
- Paweł Brandys (1869–1950) – ksiądz, poseł, senator.
- Tadeusz Brandys (1936–2010) – prałat.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brandzel

cienka, elastyczna skóra do okładania podeszwy wewnątrz obuwia i łącząca spód obuwia z jego wierzchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. skórzane, wewnętrzne połączenie wierzchu buta z jego spodem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brandzlować

brandzlować się: (pospolite)
1. przedłużać poprzez niepotrzebną zabawę, cackać się;
2. onanizować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Brandzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. onanizowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Brandzlówka

wyrób ze skóry brandzlowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Brandzlowy

przymiotnik od: brandzel

#### Źródła:

SJP.pl

# Brangelina

[czytaj: brandżelina] potocznie: małżeństwo Brada Pitta i Angeliny Jolie, amerykańskich aktorów i celebrytów; Bradgelina

#### Źródła:

SJP.pl

# Brangus

amerykańska rasa bydła mięsnego pochodząca z krzyżowania ras angus i brahman

#### Źródła:

SJP.pl

# Braniborski

przymiotnik

(1.1) hist. brandenburski

#### Źródła:

Wiktionary

# Branica

W Polsce

- Branica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
- Branica – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
- Branica – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice
- Branica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów
- Branica – część wsi Mniszek w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów
- Branica – przysiółek wsi Suszec w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Suszec

#### Źródła:

Wikipedia

# Branice

1. wieś w Polsce;
2. część Krakowa

- Branice – część miasta Kraków
- Branice – wieś w województwie opolskim, powiecie głubczyckim
  - Branice – gmina
  - Branice – gromada
- Branice (ziemia lwowska)
- Branice – miejscowość i gmina w Czechach, w kraju południowoczeskim, w powiecie Písek
- Branice – stacja kolejowa w miejscowości Branice, w kraju południowoczeskim, w Czechach

Zobacz też

- Braniccy herbu Gryf
- Braniccy herbu Korczak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Branicki

→ Branice

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Branicami, dotyczący Branic

Patrz:Branice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Branie

jedzenie przynęty znajdującej się na haczyku przy wędce przez rybę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brać.

(1.2) wędk. chwytanie przynęty przez rybę

(1.3) żart. powodzenie w miłości

Branie – w wędkarstwie: atak ryby na przynętę, dla wędkarza sygnał do zacięcia.

Ryba po wzięciu przynęty do paszczy albo akceptuje ją jako pokarm i usiłuje połknąć, albo usiłuje wypluć. Branie sygnalizowane jest wędkarzowi wzrokowo (drganie spławika) lub dotykowo (szarpnięcie). W przypadku spinningowania branie sygnalizuje zatrzymanie ruchu przynęty. Braniem pustym określa się atak ryby na przynętę nie zakończony zacięciem lub po nieudanej próbie zacięcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braniec

mężczyzna wzięty do niewoli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. osoba wzięta do niewoli w trakcie działań wojennych; jeniec

(1.2) hist. osoba wzięta przymusowo do wojska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braniecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Braniewianin

mieszkaniec Braniewa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Braniewa

(1.2) osoba pochodząca z Braniewa, urodzona w Braniewie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braniewianka

mieszkanka Braniewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Braniewa

(1.2) kobieta pochodząca z Braniewa, urodzona w Braniewie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braniewo

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

Braniewo (niem. Braunsberg, łac. Braunsbergus) – miasto na Warmii w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu braniewskiego. Położone jest na Równinie Warmińskiej, nad rzeką Pasłęką w pobliżu ujścia do Zalewu Wiślanego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braniewski

→ Braniewo

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Braniewa, związany z Braniewem

Patrz:Braniewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Branka

dawniej:
1. kobieta wzięta do niewoli;
2. przymusowy pobór do wojska;
3. w czasie okupacji hitlerowskiej: zmuszanie do wyjazdu na roboty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wywożenie na przymusowe roboty

(1.2) hist. w okresie powstania styczniowego: przymusowy pobór do wojska rosyjskiego

(1.3) hist. przymusowy pobór do wojska

(1.4) kobieta wzięta do niewoli

Branka – potoczna nazwa poboru do Carskiej Armii Rosyjskiej, zarządzonego w Królestwie Polskim 6 października 1862 z inicjatywy naczelnika rządu cywilnego Aleksandra Wielopolskiego, który nie chciał dopuścić do wybuchu powstania. Pobór miał objąć około 8 tysięcy rekrutów spośród osób podejrzewanych o działalność konspiracyjną, zamieszkałych w miastach, a zwłaszcza w Warszawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brankard

kryty wagon pociągu towarowego, przeznaczony dla kierownika i obsługi pociągu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. kryty wagon przeznaczony dla obsługi pociągu;

Brankard (z fr. brancard, dosłownie: nosze) – wagon służbowy przystosowany do przewozu personelu kolejowego (kierownika pociągu, drużyny manewrowej i bagażowych) w pociągu towarowym. Służył do użytku wewnętrznego, przeważnie na liniach lokalnych (drugorzędnych). Przyczepiany był na końcu pociągów towarowych. W brankardzie podróżowali m.in. pracownicy kolei niezbędni do obsługi ruchu towarowego, w sytuacji, gdy na mniejszych stacjach mogło nie być personelu do tego celu. Czasem adaptowane były z wagonów bagażowych lub towarowych. W pierwszych latach po wojnie, w brakach taboru zastępowany bywał budką dobudowaną na tendrze. Wraz z rozwojem techniki kolejowej w II połowie XX wieku potrzeba stosowania brankardów zanikła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brankardier

sanitariusz w wojsku Księstwa Warszawskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brankardowy

przymiotnik od: brankard

#### Źródła:

SJP.pl

# Branle

[czytaj: brąl]
1. starofrancuski taniec ludowy w tempie umiarkowanym;
2. utwór muzyczny stylizowany na ten taniec

Branle (fr. branler, kołysać się) – grupa dworskich tańców z XV i XVI w.

Wywodziły się z francuskiego branlera, chociaż mogły być znane od XIV w. i pochodzić od jeszcze starszej carole. Miały wiele lokalnych odmian, z których liczne należały do typu tańców „za przodkującymi”. Charakterystyczną cechą branle były ruchy kołyszące oraz towarzyszenie śpiewu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Branno

2 miejscowości w Polsce:

- Branno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
- Branno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów

#### Źródła:

Wikipedia

# Branny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brunatny (o maści konia)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. koń maści brunatnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Brańsk

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Brańsk – miasto i gmina we wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie bielskim.

Brańsk jest siedziba władz wiejskiej gminy Brańsk, a także rzymskokatolickiej parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

Brańsk uzyskał lokację miejską w 1440 roku. W latach 1969–1972 miasto było siedzibą władz gromady Brańsk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brański

przymiotnik od: Brańsk

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brańska, związany z Brańskiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bransoleta

duża, masywna bransoletka, ozdoba w kształcie małej obręczy noszona zwykle na nadgarstku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdoba, biżuteria noszona na nadgarstku lub ramieniu

(1.2) metalowy pasek od zegarka

Bransoletka (fr. bracelet), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. bransoletki antyalergiczne, bransoletki identyfikacyjne w szpitalach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bransoletka

1. ozdoba w kształcie małej obręczy;
2. potocznie: kajdanki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdoba w formie opaski, noszona na nadgarstku lub (rzadziej) na nodze;

Bransoletka (fr. bracelet), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. bransoletki antyalergiczne, bransoletki identyfikacyjne w szpitalach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bransoletki

1. ozdoba w kształcie małej obręczy;
2. potocznie: kajdanki

#### Źródła:

SJP.pl

# Branson

nazwisko

- Branson – chiński producent motocykli

Miejscowości w USA:

- Branson – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Las Animas
- Branson – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Taney

Gminy w USA:

- Branson (ang. Branson Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Taney

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brańszczanin

mieszkaniec Brańska (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brańska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brańszczanka

mieszkanka Brańska (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brańska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brańszczycki

→ Brańszczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Brańszczyk

wieś w Polsce

Brańszczyk – wieś w Polsce położona nad rzeką Bug w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Brańszczyk. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brańszczyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brant

dawniej: wytop złota lub srebra

Osoby noszące to nazwisko:

- Henry Brant – amerykański kompozytor
- Jan Brant – kompozytor i teolof jezuicki

Miejscowości:

- Brant (ang. Brant Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Saginaw
- Brant (ang. Brant Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
- Brant – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
- Brant – miasto w Kanadzie, w prowincji Ontario

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Branża

gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gałąź produkcji, handlu lub usług obejmująca jeden typ towaru lub działalności

Branża (z fr. branche – gałąź, dziedzina) – najmniejsza jednostka klasyfikacji gospodarczej.

Według Słownika języka polskiego PWN jest to gałąź gospodarki (handlu lub produkcji), która obejmuje usługi lub produkowane towary jednego rodzaju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Branzlować

slangowo: branzlować się - onanizować się; brandzlować się

czasownik niedokonany

(1.1) zob. brandzlować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Branzlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|branzlować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Branzola

wewnętrzna podeszwa obuwia; podpodeszwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Branżowiec

osoba pracująca w danej branży; specjalista w danej dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl

# Branżówka

potocznie: szkoła branżowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Branżowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest branżowe; cecha tych, którzy są branżowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Branżowy

przymiotnik od: branża

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący (danej) branży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Branżysta

specjalista z danej branży; branżowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Branżystka

→ branżysta

Patrz:branżysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Braque

[czytaj: brak] nazwisko francuskie, m.in. Georges Braque (1882-1963) - malarz, grafik i rzeźbiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bras

w żeglarstwie: lina umocowana przy końcach rei, służąca do manewrowania żaglami w płaszczyźnie poziomej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina do obracania rei w płaszczyźnie poziomej

Belgia:

- Bras – dzielnica (section) gminy Libramont-Chevigny w Regionie Walońskim, w prowincji Luksemburg, w okręgu Neufchâteau

Francja:

- Bras – gmina
- Bras-d’Asse – gmina
- Bras de Brosne – rzeka, dopływ Canche
- Bras-Panon – miasto na Reunionie
- Bras-sur-Meuse – gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brasília

[czytaj: braZ-ILja] stolica Brazylii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Brazylii;

Brasília (wym. [bɾaˈziʎɐ]) – stolica Brazylii i siedziba rządu Dystryktu Federalnego. Miasto jest położone na Wyżynie Brazylijskiej, w środkowo-zachodniej części kraju. Szacuje się, że Brasilia jest trzecim najbardziej zaludnionym miastem w Brazylii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brasiliana

[czytaj: brazyliana] brazyliana;
1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną

Brasiliana – system gry w piłkę nożną, w którym w linii obrony gra czterech zawodników, pomocy – dwóch, a ataku – czterech, czyli 4-2-4. Mimo iż narodził się na początku lat 50. w Paragwaju, najpełniejsze zastosowanie znalazł w wykonaniu reprezentacji Brazylii podczas mundialu 1958, na którym „Canarinhos” zdobyli tytuł mistrza świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brasilianin

mieszkaniec Brasilii

#### Źródła:

SJP.pl

# Brasilianka

mieszkanka Brasilii

#### Źródła:

SJP.pl

# Brasiliański

przymiotnik od: Brasilia, stolica Brazylii

#### Źródła:

SJP.pl

# Brasilijczyk

[czytaj: braz-ilijczyk] mieszkaniec Brasilii (stolicy Brazylii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brasílii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brasilijka

[czytaj: braz-ilijka] mieszkanka Brasilii (stolicy Brazylii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brasílii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brasilijski

→ Brasília [czytaj: braz-ilijski]

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Brasília

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brasować

w żeglarstwie obracać reje za pomocą brasów

#### Źródła:

SJP.pl

# Brasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. obracanie rej w płaszczyźnie poziomej za pomocą brasów

#### Źródła:

Wiktionary

# Brasse

[czytaj: bras] sposób pływania na piersiach lub grzbiecie, bez wyrzucania rąk ponad powierzchnię wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Brasserie

[czytaj: braseRI]
1. browar; piwiarnia;
2. połączenie dużej restauracji z kawiarnią

#### Źródła:

SJP.pl

# Brąswałd

Brąswałd (niem. Braunswalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dywity.

Wieś na Warmii położona około 8 km na północ od Olsztyna, w pobliżu jeziora Mosąg oraz rzeki Łyny. Usytuowana w pagórkowatym krajobrazie polodowcowym z licznymi małymi zbiornikami wodnymi. Od wschodu rozciągają się lasy, z pozostałych stron otoczona jest gruntami rolnymi z licznymi śródpolnymi kępami zieleni. W pobliżu (około 0,5 km na zachód) znajduje się elektrownia wodna na rzece Łyna. We wsi znajduje się kościół parafialny, szkoła podstawowa (filia szkoły w Dywitach), Ochotnicza Straż Pożarna z remizą, sklepy spożywcze.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brąszewice

wieś w Polsce

Brąszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brąszewice.

Wieś królewska (tenuta) w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brąszewice. Do 1953 roku miejscowość była siedzibą gminy Godynice.

Urodził się tutaj Jan Kurp, polski polityk, nauczyciel, były wojewoda podkarpacki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brąszewicki

→ Brąszewice (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Braszów

miasto w Rumunii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej Rumunii, w okręgu Braszów;

(1.2) geogr. adm. okręg w środkowej Rumunii;

Braszów (rum. Brașov IPA: [braˈʃov], 1951–1961: (Orașul) Stalin, węg. Brassó, niem. Kronstadt, saski dialekt siedmiogrodzki Krunen) – miasto w środkowej Rumunii, na Wyżynie Transylwańskiej, w okręgu Braszów (Siedmiogród), ok. 166 km od Bukaresztu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braszowianin

mieszkaniec Braszowa (miasta w Rumunii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Braszowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braszowianka

mieszkanka Braszowa (miasta w Rumunii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Braszowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braszowice

Braszowice (niem. Baumgarten) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie, nad rzeką Braszówką.

#### Źródła:

Wikipedia

# Braszowski

przymiotnik od: Braszów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Braszowem, dotyczący Braszowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braszpil

wciągarka do podnoszenia kotwic; bratszpil, winda kotwiczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Brasław

miasto na Białorusi

Brasław (biał. Браслаў, Brasłau; ros. Браслав, Brasław) – miasto na Białorusi, w obwodzie witebskim, siedziba rejonu brasławskiego. W 2010 roku liczyło ok. 9,5 tys. mieszkańców.

Brasław leży na Pojezierzu Brasławskim, nad jeziorem Drywiaty. Brasławska Grupa Jezior leży na obszarze Parku Narodowego „Jeziora Brasławskie”.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy oraz materiałów budowlanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brasławski

→ Brasław

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brasławia, związany z Brasławiem

Patrz:Brasław

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brat

1. męski potomek w stosunku do innych dzieci tych samych rodziców;
2. przyjaciel, ktoś bliski ze względu na wspólne przeżycia, zainteresowania;
3. zakonnik;
4. członek bractwa, ugrupowania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) potomek płci męskiej (w stosunku do rodzeństwa); syn tego samego ojca; syn tej samej matki;

(1.2) rel. zakonnik, mnich

(1.3) towarzysz broni, przyjaciel, brat ślubny

(1.4) członek braci szlacheckiej

Brat – nazwa relacji rodzinnej dla krewnego drugiego stopnia w linii bocznej o płci męskiej, należącego do rodzeństwa. Brat może mieć z probantem tych samych oboje rodziców (brat rodzony) bądź tylko jednego wspólnego (brat przyrodni). Sensu stricto tzw. brat przybrany (syn ojczyma lub macochy z ich poprzednich związków, będący pasierbem dla rodzonego ojca lub matki) nie jest krewnym ani powinowatym. Syn brata to bratanek, a córka brata to bratanica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bratać

1. łączyć, jednoczyć, zespalać;
2. bratać się - zawierać przyjaźń z kimś, nawiązywać zażyłe stosunki

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) łączyć, jednoczyć, zespalać

czasownik zwrotny niedokonany bratać się (dk. brak)

(2.1) nawiązywać z kimś zażyłe, przyjacielskie stosunki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bratanek

syn brata; synowiec (dawniej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) syn brata

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bratanica

córka brata; bratanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka brata

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bratanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bratać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brataniec

przestarzałe: bratanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratanka

córka brata; bratanica

Grusza 'Bratanka' – odmiana uprawna (kultywar) gruszy należąca do grupy grusz zachodnich. Odmiana powstała w Sadowniczo-Szkółkarskim Zakładzie Doświadczalnym w Albigowej, w Polsce, w roku 1987 jako siewka z wolnego zapylenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bratczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratek

zdrobnienie od: brat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Viola wittrockiana|ref=tak., dwuletnia roślina ozdobna o aksamitnych, różnobarwnych kwiatach, będąca skrzyżowaniem dzikich gatunków fiołka;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Viola tricolor|ref=tak., jednoroczna lub dwuletnia roślina polna o pięciopłatkowych, zwykle fioletowo-żółtych kwiatach

(1.3) więz. krata w więziennym oknie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. zdrobn. od: brat

- Fiołek ogrodowy – Bratek ogrodowy, popularna roślina ozdobna.
- Fiołek trójbarwny – Bratek polny.
- Bratek (gramofon).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braterski

1. przyjacielski, serdeczny;
2. właściwy bratu

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do brata, braci

(1.2) przyjacielski, przyjazny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bratersko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób braterski, solidarnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Braterskość

→ braterski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest braterskie; cecha tych, którzy są braterscy

Patrz:braterski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braterstwo

1. więzy pokrewieństwa łączące synów jednych rodziców
2. uczucia braterskie, oparte na zaufaniu, szczerości; przyjaźń, solidarność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pokrewieństwo między synami jednych rodziców

(1.2) braterskie uczucia, jak m.in. zaufanie, szczerość, solidarność, poświęcenie

rzeczownik, liczba mnoga

(2.1) brat ze swoją żoną

Rodzina

- stosunki między braćmi → brat
- braterstwo – brat z żoną

Hasło

- „wolność, równość, braterstwo”

Inne:

- Braterstwo – organizacja z książki Rok 1984 George’a Orwella
- Braterstwo – film z 1968 w reżyserii Martina Ritta
- Braterstwo – film w reż. Nicolo Donato, Dania 2009
- Braterstwo – amerykański serial
- Braterstwo – album polskiej grupy muzycznej Hemp Gru z 2012 roku
- Autostrada Braterstwo i Jedność
- Międzynarodowe Braterstwo Adwentystów Dnia Siódmego
- Krajowe Braterstwo Indian
- Braterstwo (więź osobowa)
- braterstwo krwi
- Braterstwo broni – sprzymierzenie w walce
- Braterstwo broni – południowokoreański film wojenny z 2004 roku
- Braterstwo broni – seria książek Griffina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brâtianu

[czytaj: breTIAnu] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratkartofle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. smażone ziemniaki

Bratkartofle (z niem. braten – „piec”, „smażyć”) – prosta potrawa ziemniaczana, popularna w Niemczech, i na Górnym Śląsku oraz Warmii, Małopolsce (Galicji) i Mazurach. Przygotowana z ugotowanych wcześniej i pokrojonych na małe kawałki lub plasterki ziemniaków. Smażona na patelni z rozgrzanym tłuszczem (pierwotnie wyłącznie smalcem), spożywana najczęściej z kwaśnym mlekiem lub jajkiem sadzonym. Podawana była głównie na kolację przy wykorzystaniu ziemniaków pozostałych z obiadu lub też specjalnie ugotowanych od razu w większej ilości.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bratkasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. piekarnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Bratkowice

W Polsce

- Bratkowice – wieś położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Świlcza
- Bratkowice – dawna gromada

Na Ukrainie

- Bratkowice – wieś na Ukrainie w rejonie gródeckim obwodu lwowskiego
- Bratkowice – dawna gmina wiejska funkcjonująca w latach 1941–1944
- Bratkowice – przystanek kolejowy

#### Źródła:

Wikipedia

# Bratkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Bratkowski – polski ekonomista
- Andrzej Bratkowski – polski polityk, publicysta, poseł na Sejm, minister
- Arkadiusz Bratkowski – polski polityk
- Dariusz Bratkowski – polski piłkarz i trener piłkarski
- Piotr Bratkowski – polski poeta, krytyk literacki i publicysta
- Stefan Bratkowski – polski prawnik, dziennikarz, publicysta i pisarz
- Stefan Janusz Bratkowski – polski dyplomata, urzędnik konsularny, oficer
- Władysław Bratkowski – polski technolog włókiennictwa i konstruktor maszyn włókienniczych
- Zeke Bratkowski (właśc. Edmund Raymond Bratkowski) – amerykański futbolista
- Zygmunt Bratkowski – polski inżynier budowlany

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bratkowy

→ bratek

Patrz:bratek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratku

zdrobnienie od: brat

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. przest. zob. bretnal.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bratni

1. związany pokrewieństwem rodzinnym lub narodowym, np. bratnia dusza;
2. przyjacielski, serdeczny

przymiotnik

(1.1) braterski

(1.2) związany pokrewieństwem, np. rodzinnym, narodowym, ideologicznym , duchowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bratny

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratobójca

zabójca własnego brata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. zabójca brata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bratobójczy

zabijający brata lub kogoś związanego pokrewieństwem, przyjaźnią, związkami plemiennymi lub przekonaniami

przymiotnik

(1.1) dotyczący bratobójcy lub bratobójstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bratobójczyni

zabójczyni własnego brata

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratobójstwo

zabójstwo brata albo osoby związanej pokrewieństwem, przyjaźnią itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zabójstwo brata lub innego krewnego, także kogoś, z kim jest się związanym przyjaźnią, przynależnością do jednej grupy itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bratostwo

brat z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratoszewice

Bratoszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Stryków.

Bratoszewice uzyskały lokację miejską przed 1458 rokiem, zdegradowane w 1661 roku. Do 1954 roku istniała gmina Bratoszewice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą gminy Bratoszewice. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w ówczesnym województwie łódzkim.

Nazwę dawnej pobliskiej wsi Carska Miłość zmieniono 6 lutego 1920 na Bratoszewice Małe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bratoszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratowa

żona brata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona brata

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bratowicha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gw-pl|Kraków. bratowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Bratowy

→ brat (dawniej); braterski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratrura

w gwarze lwowskiej: piekarnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratruła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piekarnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Bratszpil

wciągarka do podnoszenia kotwic; braszpil, winda kotwiczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratucice

Bratucice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie bocheńskim, w gminie Rzezawa.

Wieś królewska w tenucie niepołomickiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Bratucice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Bródek, Łazek, Mole, Podlesie, Radziejów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bratul

poufały zwrot kierowany zwykle do bliskiego kolegi; brat; bratek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratumiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bratumiły lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratumił

imię męskie

Bratumił, Bratomił, Bratmił, (zniem.) Bretomił, Bretmił – staropolskie imię męskie, złożone z członów Bratu- ("bratu", "członkowi wspólnoty rodowej", "człowiekowi bliskiemu") i -mił ("miły"). Znaczenie imienia: "miły swoim bliskim".

Żeńskie formy: Bratumiła, Bratomiła, Bratmiła.

Bratumił imieniny obchodzi 8 września i 18 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bratumiła

imię żeńskie

Bratumiła, Bratomiła, Bratmiła – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Bratu- ("bratu", "członkowi wspólnoty rodowej", "człowiekowi bliskiemu") i -miła ("miła"). Znaczenie imienia: "miła swoim bliskim". W źródłach polskich poświadczone w XIII wieku (1265 rok).

Męskie formy: Bratumił, Bratomił, Bratmił, (zniem.) Bretomił, Bretmił.

Bratumiła imieniny obchodzi 3 czerwca i 4 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bratumiłostwo

Bratumił z małżonką; Bratumiłowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratumiłowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratumiłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bratumiła lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratunio

pieszczotliwie: brat

#### Źródła:

SJP.pl

# Bratwa

bratwa barwierska: roślina użytkowa z rodziny motylkowatych, dostarczająca cennego barwnika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina z gatunku bratwa barwierska, nazwa systematyczna|Baptisia tinctoria|L.|ref=tak.

Baptysja, bratwa (Baptisia Vent.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują we wschodniej Kanadzie oraz wschodniej i środkowej części Stanów Zjednoczonych. Rosną na obszarach pod wpływem klimatu umiarkowanego kontynentalnego i ciepłego, w prerii i widnych lasach, w miejscach wilgotnych, nad strumieniami i suchych – na piaskach i terenach skalistych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bratysława

stolica Słowacji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Słowacji;

Bratysława (słow. i cz. Bratislava, wym. [ˈbracislaʋa]; niem. Pressburg; węg. Pozsony; pol. dawniej Pożoń, także Preszburg) – stolica oraz największe miasto Słowacji pod względem liczby ludności (478 040 mieszkańców) i powierzchni (367,5 km²). Jest jedyną stolicą na świecie, która graniczy z dwoma państwami, tj. na południu z Węgrami, a na zachodzie z Austrią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bratysławianin

mieszkaniec Bratysławy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bratysławy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bratysławianka

mieszkanka Bratysławy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bratysławy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bratysławski

przymiotnik od: Bratysława (stolica Słowacji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bratysławy, związany z Bratysławą

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Bratysławy lub bratysławian, mający cechy lub właściwości przypisywane Bratysławie lub bratysławianom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Braun

produkt marki Braun

- Braun (przedsiębiorstwo)
- Braun – nazwisko niemieckie, od słowa braun – brązowy. Dwudzieste co do popularności w Niemczech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brauning

ręczny pistolet automatyczny; browning

#### Źródła:

SJP.pl

# Braunista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. neol. zwolennik Grzegorza Brauna

#### Źródła:

Wiktionary

# Braunistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. neol. zwolenniczka Grzegorza Brauna

#### Źródła:

Wiktionary

# Braunit

krzemian magnezu, czarny minerał o metalicznym połysku, stosowany jako najważniejsza ruda manganu, głównie do produkcji żelazomanganu; pirofanit

Braunit – rzadki minerał z gromady krzemianów, tlenokrzemian manganu o wzorze Mn2+Mn3+6SiO4O20 (tlenek manganu(III)). Jego nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego badacza K. Brauna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Braunmileryt

minerał odkryty przez Lorrina Thomasa Brownmillera (stąd nazwa), występujący głównie w Niemczech i w Izraelu

#### Źródła:

SJP.pl

# Braunschweig

[czytaj: brałnszwajg] miasto w Niemczech; Brunszwik

Niemcy:

- Brunszwik – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Dolna Saksonia
- Braunschweig – były powiat

Republika Południowej Afryki:

- Braunschweig – miejscowość w prowincji Mpumalanga
- Braunschweig – miejscowość w prowincji Ostkap

Inne:

- Eintracht Brunszwik
- Freistaat Braunschweig
- Księstwo Brunszwiku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Braunsztyn

minerał, dwutlenek manganu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. dwutlenek manganu występujący w przyrodzie w postaci piroluzytu

Braunsztyn – najważniejsza ruda manganu zawierająca głównie tlenek manganu(IV) (MnO2). Występuje razem z rudami żelaza (wytapia się je razem, otrzymując żelazomangan). Minerały: piroluzyt, polionit, psylomelan.

Główne złoża braunsztynu występują na Uralu, w Indiach i w południowej Afryce.

Jest stosowany w przemyśle elektrochemicznym, do wyrobu i barwienia szkła, farb, utleniania kwasu solnego oraz jako depolaryzator w ogniwach galwanicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brauza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prysznic

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. oranżada

#### Źródła:

Wiktionary

# Brava

samochód marki Fiat Brava

Brava – wyspa należąca do Wysp Zielonego Przylądka. Jest najmniejszą zamieszkaną wyspą w archipelagu Wysp Podwietrznych. Pierwsze siedliska powstały w latach 40. XVI wieku, a liczba ludności wzrosła po erupcji Mount Fogo w 1680 na sąsiedniej wyspie Fogo. Długo głównym przemysłem pozostawało wielorybnictwo, a obecnie jest nim rolnictwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bravissimo

okrzyk będący wyrazem zachwytu, największego uznania; nadzwyczajnie! genialnie! wybornie! wspaniale! doskonale! bajecznie! świetnie! pięknie! cudownie! kapitalnie! bosko!

#### Źródła:

SJP.pl

# Bravo

czasopismo zajmujące się popkulturą

Bravo – dwutygodnik dla młodzieży, pochodzący z Niemiec, ukazujący się też w wielu innych krajach Europy. W Polsce pojawił się po raz pierwszy w 1991 roku i wydawany był przez Wydawnictwo Bauer. Redaktorem naczelnym polskiej wersji czasopisma był Michał Wiśnicki. Ostatni numer polskiego wydania Bravo ukazał się w grudniu 2017.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brawada

dawniej:
1. brawura na pokaz;
2. zuchwałość, przechwałki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. brawura na pokaz, zadzierzyste przechwałki, efekciarskie zuchwalstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brawędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brawędzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brawędzić

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. żart. lekcew. marudzić, gadać

#### Źródła:

Wiktionary

# Brawko

zdrobnienie od: brawo (oklaski)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brawo

oklaski i okrzyki, wyrażające uznanie, podziw, zachwyt

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zwykle w lm. wyraz uznania; oklaski

wykrzyknik

(2.1) … pokazujący entuzjastyczną aprobatę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brawować

popisywać się odwagą, wystawiać się niepotrzebnie na niebezpieczeństwo

czasownik

(1.1) stpol. lekceważyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brawowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brawować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brawura

postawa lekceważąca niebezpieczeństwo, odwaga na pokaz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) popisywanie się odwagą

Brawura (ang. Test Pilot) – amerykański film z 1938 roku w reżyserii Victora Fleminga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brawurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) popisywanie się brawurą

#### Źródła:

Wiktionary

# Brawurowo

przysłówek

(1.1) w sposób brawurowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brawurowość

→ brawurowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest brawurowe; cecha tych, którzy są brawurowi

Patrz:brawurowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brawurowy

związany z brawurą

przymiotnik

(1.1) popisujący się odwagą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brąz

1. stop miedzi z innymi metalami (z wyjątkiem cynku i niklu);
2. kolor brązowy;
3. przedmiot wykonany z brązu;
4. brązowy medal za trzecie miejsce w zawodach;
5. pigment metaliczny do wyrobu farb i emalii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hutn. stop miedzi z cyną; także stopy miedzi z innymi metalami;

(1.2) przedmiot (medal, rzeźba itp.) wykonany z brązu (1.1)

(1.3) kolor brązowy – kolor brązu (1.1)

(1.4) epoka brązu;

(1.5) sport. brązowy medal

- brąz – barwa brązowa
- brąz – stop miedzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Braz.

skrót od: brazylijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązal

stop miedzi i aluminium; brąz aluminiowy

Brązal, brąz aluminiowy – stop brązu z kilkuprocentowym dodatkiem aluminium (4–11%) oraz niewielką domieszką niklu, manganu i żelaza. Jest odporny na działania wysokiej temperatury i wody morskiej. Stosowany do wyrobu śrub okrętowych, zaworów, aparatury chemicznej.

W polskich monetach obiegowych 2 zł (pierścień tej monety) i 5 zł (rdzeń tej monety) do ich wykonania użyto brązal CuAl6Ni2 tj. o zawartości 92% miedzi, 6% aluminium, 2% niklu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brazauskas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązer

kosmetyk do ściemniania skóry; bronzer

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brąz

#### Źródła:

Wiktionary

# Brazos

rzeka w Stanach Zjednoczonych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brązosz

gatunek ryby z rodziny brązoszowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Oxynotus centrina|Linnaeus|ref=tak., gatunek ryb z rodziny brązoszowatych;

(1.2) icht. ryba z gatunku brązoszy (1.1)

Brązosz (Oxynotus centrina) – gatunek ryby z rodziny brązoszowatych (Oxynotidae), wcześniej zaliczany był do koleniowatych (Squalidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brązowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) met. pokrywanie powierzchni czegoś warstwą brązu

(1.2) książk. przen. ocenianie kogoś lub czegoś w bezkrytyczny sposób, z nadmiernym uwypukleniem zasług lub zalet

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brązowawożółty

żółty o brązowawym odcieniu

przymiotnik

(1.1) żółty o brązowawym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowawy

zbliżony do brązowego, nie do końca brązowy, prawie brązowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor podobny do brązowego; niezupełnie brązowy, prawie brązowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowianka

boczanka brązowianka - gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowieć

zmieniać kolor na brązowy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbrązowieć)

(1.1) nabierać barwy brązowej

(1.2) odróżniać się brązową barwą od tła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nabieranie barwy brązowej, stawanie się brązowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowiutki

zdrobnienie od: brązowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązówka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

Brązówka (Anas rubripes) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Północną. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brązownia

zakład, w którym wykonuje się odlewy z brązu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązownictwo

wykonywanie przedmiotów z brązu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie);

(1.2) przedstawianie czegoś z bezkrytycznym uwielbieniem

Brązownictwo – dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie). W Polsce głównym ośrodkiem brązowniczym i siedzibą cechu brązowników była Warszawa.

Rozwój brązownictwa warszawskiego nastąpił w okresie Królestwa Kongresowego, gdy brązownictwo wyodrębnione z mosiężnictwa stało się w Warszawie odrębną profesją. Powstało szereg firm odlewniczych na czele z Zakładem Norblina i Łopieńskich. Źródłem wiedzy o zabytkach brązownictwa starożytnego, historii brązu w Polsce i na świecie oraz o brązownictwie warszawskim są wspomnienia Tadeusza Łopieńskiego, nestora rodu stołęcznych brązowników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brązowniczka

1. rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych;
2. rzemieślniczka wykonująca przedmioty z brązu;
3. pejoratywnie: kobieta ukazująca kogoś lub coś w sposób wyłącznie pozytywny, pomijając wady

Tuckermanopsis Gyeln. (brązowniczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brązownik

1. rzemieślnik wykonujący przedmioty z brązu;
2. przenośnie: krytyk literacki idealizujący opisywaną postać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący przedmioty z brązu lub zajmujący się brązowaniem

(1.2) przen. krytyk literacki lub biograf idealizujący omawiane osoby

Brązownictwo – dział rzemiosła zajmujący się wykonywaniem odlewów z brązu, zwłaszcza pomników oraz pokrywaniem przedmiotów brązem (brązowanie). W Polsce głównym ośrodkiem brązowniczym i siedzibą cechu brązowników była Warszawa.

Rozwój brązownictwa warszawskiego nastąpił w okresie Królestwa Kongresowego, gdy brązownictwo wyodrębnione z mosiężnictwa stało się w Warszawie odrębną profesją. Powstało szereg firm odlewniczych na czele z Zakładem Norblina i Łopieńskich. Źródłem wiedzy o zabytkach brązownictwa starożytnego, historii brązu w Polsce i na świecie oraz o brązownictwie warszawskim są wspomnienia Tadeusza Łopieńskiego, nestora rodu stołęcznych brązowników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brązowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowej barwy, z obecnością brązu

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązowy odcień barwy określonej przez drugi człon złożenia

(1.2) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązową barwę jednej lub wielu części wielobarwnej całości

(1.3) pierwszy człon przymiotników złożonych wskazujący na brązową barwę tego, co nazywa drugi, rzeczownikowy człon złożenia

(1.4) pierwszy człon rzeczowników złożonych wskazujący na brązowy kolor tego, co nazywa drugi człon złożenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowo-Biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brązowy i biały

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowo-Czarno-Żółty

złożony z trzech kolorów: brązowego, czarnego i żółtego

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający trzy kolory: brązowy, czarny i żółty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowo-Czarny

w części brązowy, w części czarny; czarno-brązowy

przymiotnik

(1.1) brązowy i czarny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowo-Rdzawy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brązowy i rdzawy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowo-Zielony

w części brązowy, w części zielony; zielono-brązowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający dwa kolory: brązowy i zielony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowo-Żółty

brązowy i żółty

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowobrzuchy

ziarnojadek brązowobrzuchy - gatunek ptaka z rodziny tanagrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowoczarny

czarny o odcieniu brązowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowoczekoladowy

ciemnobrązowy; czekoladowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowoczerwony

czerwony o brązowym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czerwony o odcieniu brązowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowodzioby

tukan brązowodzioby, nogal brązowodzioby - gatunki ptaków

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowy dziób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowofioletowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowofioletowej barwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowofioletowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) fioletowy o brązowym odcieniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowogrzbiety

1. gołąb brązowogrzbiety, wodnik brązowogrzbiety, kulik brązowogrzbiety - gatunki ptaków;
2. mikrusek brązowogrzbiety - gatunek ssaka naczelnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowogłowy

łowiec brązowogłowy, wireonek brązowogłowy, leśniak brązowogłowy - gatunki ptaków

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązową głowę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowokasztanowaty

mający kolor brązowego kasztana; rudawobrązowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowoogonowy

skalniak brązowoogonowy - gatunek kangura

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowooki

mający oczy koloru brązowego

przymiotnik

(1.1) książk. mający brązowe oczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowooliwkowy

oliwkowy o odcieniu brązowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowe pióra, pierze

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowopomarańczowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor pomarańczowy o odcieniu brązowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowopopielaty

popielaty o brązowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowopłowy

płowy o odcieniu brązowym

przymiotnik

(1.1) płowy o brązowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązoworudy

rudy o brązowym odcieniu

przymiotnik

(1.1) rudy o brązowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowosiny

siny o brązowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowoskrzydły

1. mający brązowe skrzydła;
2. piona brązowoskrzydła - gatunek ptaka z rodziny papugowatych

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brązowe skrzydła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowoszary

szary o odcieniu brązowym; bury, brunatnoszary

przymiotnik

(1.1) szary o brązowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowowłosy

mający brązowe włosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowozielony

zielony o odcieniu brązowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowożółto

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem brązowożółtej barwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brązowożółty

żółty o odcieniu brązowym

przymiotnik jakościowy

(1.1) żółty o brązowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowozłocisty

złocisty o brązowym odcieniu; brązowozłoty

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązowozłoty

złoty o brązowym odcieniu; brązowozłocisty

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor złoty o odcieniu brązowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brązowy

1. wykonany z brązu;
2. o kolorze brązu; brunatny

przymiotnik

(1.1) wykonany z brązu, zrobiony z brązu

(1.2) mający kolor brązu;

(1.3) o sportowcach: ten, który zdobył brązowy (1.1) medal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brazylia

państwo w Ameryce Południowej; Federacyjna Republika Brazylii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

(1.2) rzad. geogr. Brasília, stolica Brazylii (1.1)

Brazylia (port. Brasil, wymowa [bɾaˈziw]), oficjalnie Federacyjna Republika Brazylii (port. República Federativa do Brasil, wymowa) – państwo w Ameryce Południowej, położone we wschodniej części kontynentu, nad Oceanem Atlantyckim. Największe i najludniejsze państwo tego kontynentu, a jednocześnie jedno z największych i najludniejszych państw świata. Zajmuje obszar 8 515 767 km² (5. pod względem powierzchni na świecie), a zamieszkane jest przez 217 240 060 ludzi (szac. 2022, 7. na świecie). Stolicą kraju jest Brasília.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brazyliana

1. system gry w piłce nożnej polegający na tym, że w linii obrony i w ataku gra po czterech zawodników, a w pomocy dwóch; brasiliana;
2. potocznie: popis szczególnych umiejętności podczas gry w piłkę nożną; brasiliana;
3. potocznie: depilacja okolic łonowych u kobiet;
4. potocznie: telenowela, której akcja koncentruje się wokół skomplikowanych wątków miłosnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. kawa

(1.2) kosmet. eufem. stan okolic łonowych po ich całkowitej depilacji

Brasiliana – system gry w piłkę nożną, w którym w linii obrony gra czterech zawodników, pomocy – dwóch, a ataku – czterech, czyli 4-2-4. Mimo iż narodził się na początku lat 50. w Paragwaju, najpełniejsze zastosowanie znalazł w wykonaniu reprezentacji Brazylii podczas mundialu 1958, na którym „Canarinhos” zdobyli tytuł mistrza świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brazylianin

mieszkaniec Brazylii - miasta

#### Źródła:

SJP.pl

# Brazylianit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał pegmatytowy;

Brazylianit – przezroczysty minerał pegmatytowy. Nazwa pochodzi od miejsca gdzie go odkryto w 1945 roku - w pobliżu miejscowości Conselheria Peua w Minas Gerais (Brazylia). Wyglądem przypomina chryzoberyl i żółte odmiany berylu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brazylianka

mieszkanka Brazylii (stolicy Brazylii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brazyliany

mieszkaniec Brazylii - miasta

#### Źródła:

SJP.pl

# Brazylijczyk

obywatel Brazylii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Brazylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brazylijka

obywatelka Brazylii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Brazylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brazylijski

związany z państwem Brazylia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brazylią, dotyczący Brazylii lub Brazylijczyków, wywodzący się z Brazylii

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Brazylii i Brazylijczyków, mający cechy lub właściwości przypisywane Brazylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brazylijskość

→ brazylijski

Patrz:brazylijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Brazylit

minerał, dwutlenek cyrkonu, odkryty przez Josepha Baddeleya; badeleit, baddeleit

#### Źródła:

SJP.pl

# Brązyt

kamień półszlachetny

#### Źródła:

SJP.pl

# Brazzaville

[czytaj: brazaWIL] stolica Konga

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Konga;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brazzawilczyk

[czytaj: brazawilczyk] mieszkaniec Brazzaville

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brazzaville

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brazzawilka

[czytaj: brazawilka] mieszkanka Brazzaville (stolicy Konga)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brazzaville

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brazzawilski

[czytaj: brazawilski] przymiotnik od: Brazzaville

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Brazzaville

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brałza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. brauza.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brb

skrót od: Be Right Back - zaraz wracam; ZW (zw)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brczko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnej Bośni i Hercegowinie;

Brczko (bośn., chor. Brčko, serb. Брчко) – miasto w północnej Bośni i Hercegowinie, siedziba Dystryktu Brczko. Leży przy ujściu rzeki Brki do Sawy. W 2013 roku liczyło 39 893 mieszkańców, z czego większość stanowili Serbowie.

Stanowi ośrodek przemysłu (gorzelnie) i handlu w regionie sadowniczym (śliwy).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brda

rzeka w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły;

Brda – rzeka w północnej Polsce, lewy dopływ Wisły, największy w jej dolnym biegu. Dolny fragment Brdy jest fragmentem drogi wodnej Wisła-Odra, międzynarodowej drogi wodnej E70 oraz Bydgoskiego Węzła Wodnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brdów

wieś w Polsce

Brdów – wieś w Polsce, administracyjnie w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Babiak. Kulturowo Brdów położony jest na pograniczu Kujaw i Wielkopolski; leży na Pojezierzu Kujawskim, na tzw. Kujawach Borowych, nad Jeziorem Brdowskim. Dawniej miasto: siedziba władz miejskich oraz wójtostwa brdowskiego. Prawa miejskie w latach 1436-1870; Miasto Królewskie Korony Królestwa Polskiego. W 1827 roku jako miasto rządowe Królestwa Kongresowego położone było w powiecie brzeskim, obwodzie kujawskim województwa mazowieckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brdulak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brdysać

rzadko: skakać, brykać, dokazywać, zachowywać się niesfornie

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) rzad. podskakiwać, zachowywać się niesfornie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brdysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) reg. brykanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Brdyujście

dzielnica Bydgoszczy, w której Brda wpada do Wisły

Brdyujście – osiedle w Bydgoszczy w rejonie ujścia rzeki Brdy do Wisły. Znajduje się tam tor regatowy oraz śluzy, jaz i elektrownia wodna, będące elementem Bydgoskiego Węzła Wodnego. W 1939 w Brdyujściu znajdował się port Oddziału Wydzielonego Rzeki Wisły (tzw. flotylli wiślanej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brdziański

przymiotnik od: Brda

#### Źródła:

SJP.pl

# Bre

skrót od: Bank Rozwoju Eksportu SA

#### Źródła:

SJP.pl

# Break

[czytaj: brejk] w boksie: komenda wypowiadana przez sędziego ringowego w sytuacji zbyt długiego przetrzymywania się przez zawodników w zwarciu, nakazująca im chwilowe zaprzestanie walki i odstąpienie o krok w tył

wykrzyknik

(1.1) sport. komenda w boksie nakazująca przerwanie walki

rzeczownik

(2.1) sport. w snookerze: liczba punktów zdobyta przy jednym podejściu do stołu

- breakdance – rodzaj tańca powstałego na przełomie lat 60. i 70. XX wieku
- break snookerowy – liczba punktów zdobyta we fragmencie meczu snookera rozgrywanego nieprzerwanie przez jednego zawodnika (w czasie jednego podejścia do stołu)
- break – słowo kluczowe w językach programowania, stosowane do oznaczenia instrukcji opuszczenia
- Break – klawisz
- break (brek) – nadwozie samochodowe
- break (brek) – powóz konny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Breakbeat

gatunek elektronicznej muzyki tanecznej, o tempie pośrednim między hip-hopem a house'em

Breakbeat – gatunek elektronicznej muzyki tanecznej, w której mocno akcentowane są instrumenty perkusyjne, często przez sample, jak również bębny i wszelkiego rodzaju instrumenty tworzące rytmiczne uderzenia (tzw. beaty).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Breakbeatowy

→ breakbeat [czytaj: brejkbitowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Breakdance

[czytaj: brejkdens, brejkdans] niezwykle dynamiczny taniec wykorzystujący wiele elementów z gimnastyki sportowej, akrobatyki itp., popularny głównie wśród młodzieży; break dance

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. jeden ze stylów ulicznego tańca z elementami akrobacji na rękach i ewolucji w parterze; część subkultury hip hopu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Breakdance'owy

→ breakdance [czytaj: brejkdensowy lub brejkdansowy]; breakdansowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Breakdancer

[czytaj: brejkdenser lub brejkdanser] osoba tańcząca breakdance; b-boy

#### Źródła:

SJP.pl

# Breakdancerka

→ breakdancer [czytaj: brejkdenserka lub brejkdanserka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Breakdansowy

→ breakdance [czytaj: brejkdansowy]; breakdance'owy

#### Źródła:

SJP.pl

# Breaking

[czytaj: brejking] niezwykle dynamiczny taniec wykorzystujący wiele elementów z gimnastyki sportowej, akrobatyki itp., popularny głównie wśród młodzieży; break dance, breakdance

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Breakingowy

→ breaking [czytaj: brejkingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Breakpoint

[czytaj: brejkpojnt] break point; w tenisie: sytuacja, gdy stronie broniącej brakuje jednej piłki do wygrania gema; też ta piłka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bréal

[czytaj: breAL] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Breatharianizm

[czytaj: bretarianizm] rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; bretarianizm, inedia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bręborowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brecha

potocznie:
1. ubaw, coś śmiesznego; heca, beka, polewka, zlewa, zlew, zwała;
2. łom

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. łom

Łom – narzędzie mające postać stalowego drąga zaostrzonego lub spłaszczonego na końcu służące do rozbijania, kruszenia, podważania ciężarów i tym podobnych prac. W klasycznym wykonaniu jeden z końców zostaje spłaszczony a drugi zaostrzony.

Regionalnie łom nazywany jest „brechą” lub „breszką” z niemieckiego „brechstange”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brechać

mówić dużo, a bez sensu; pleść

#### Źródła:

SJP.pl

# Brechacz

kłamca, oszczerca; człowiek mówiący brednie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. posp. mówienie dużo i bez sensu

#### Źródła:

Wiktionary

# Brechnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. brednia

#### Źródła:

Wiktionary

# Brechsztanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. łom

#### Źródła:

Wiktionary

# Brecht

Bertolt Brecht (1898-1956), niemiecki dramatopisarz, poeta, teoretyk teatru oraz reżyser

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. przest. śmiech

Belgia:

- Brecht – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia

Niemcy:

- Brecht – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Eifel Bitburg-Prüm

Osoby:

- Bertolt Brecht – niemiecki pisarz
- George Brecht – amerykański artysta sztuki

Inne:

- (12298) Brecht – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brechta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pot. głupstwo, niedorzeczność, brednia

#### Źródła:

Wiktionary

# Brechtać

potocznie:
1. mówić dużo, a bez sensu; pleść, brechać;
2. brechtać się - śmiać się

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) slang. śmiać się

czasownik zwrotny niedokonany brechtać się (dk. brak)

(2.1) slang. śmiać się

(2.2) gw-pl|Poznań. taplać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brechtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brechtać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brechtowski

taki jak u Brechta, mający styl Brechta

#### Źródła:

SJP.pl

# Bręczeć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. marudzić, zrzędzić

#### Źródła:

Wiktionary

# Breda

miasto w Holandii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Holandii;

Breda – miasto w południowo-zachodniej Holandii, w prowincji Brabancja Północna, ok. 40 km na pd.-wsch. od Rotterdamu, w pobliżu granicy z Belgią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brednia

coś, co nie ma sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości; niedorzeczność, bzdura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bezsens, bzdura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bredzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bredzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bredzić

1. mówić o rzeczach nie mających sensu lub odzwierciedlenia w rzeczywistości;
2. wypowiadać podczas snu lub wysokiej gorączki słowa, które najczęściej nie mają ze sobą żadnego związku; majaczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mówić bez sensu we śnie lub w chorobie

(1.2) mówić głupstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bredzki

przymiotnik od: Breda (miasto w Holandii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bredą, dotyczący Bredy, pochodzący z Bredy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brega

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina i królestwo w średniowiecznej Irlandii

- brega – rodzaj muzyki brazylijskiej
- Brega – kraina w średniowiecznej Irlandii
- Marsa al-Burajka – miasto w Libii

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bregencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Austrii, nad Jeziorem Bodeńskim, stolica kraju związkowego Przedarulania, siedziba powiatu;

Bregencja (niem. Bregenz) – miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Vorarlberg oraz siedziba powiatu Bregencja. Leży nad Jeziorem Bodeńskim, u ujścia Bregenzer Ach, u stóp góry Pfänder należącej do masywu Lasu Bregenckiego w Północnych Alpach Wapiennych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bregencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bregencją, dotyczący Bregencji, pochodzący z Bregencji

#### Źródła:

Wiktionary

# Bregeryt

minerał promieniotwórczy, tlenek uranu lub toru

#### Źródła:

SJP.pl

# Breguła

nazwisko

Breguła – przysiółek wsi Grodzisko w Polsce położony w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brehm

[czytaj: brem] nazwisko

Luksemburg:

- Brehm – niemiecka nazwa lieu-dit Maison Brehm

Osoby:

- Alfred Brehm – niemiecki zoolog
- Christian Ludwig Brehm – niemiecki ornitolog

Inne:

- (7054) Brehm – planetoida

Zobacz też:

- Brem
- Bremm
- Maison Brehm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Breja

gęsta, półpłynna masa, często o nieprzyjemnym wyglądzie; bryja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. brudna, nieprzyjemnie wyglądająca ciecz

(1.2) pot. nieapetyczne jedzenie w postaci papki

(1.3) pot. błoto zmieszane z topiącym się śniegiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brejk

w snookerze: liczba punktów zdobytych przez zawodnika w danym podejściu; break

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brejnak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Brejnak – polski pilot
- Zygmunt Brejnak – polski żołnierz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brejneryt

węglanowy minerał złożony z izomorficznych domieszek metali (manganu, żelaza lub magnezu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brejowaty

przypominający z wyglądu breję, nieprzyjemny, maziowaty; bryjowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Brejowie

nazwisko polskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brek

1. odkryty, czterokołowy pojazd konny na resorach
2. budka przy wagonie towarowym przeznaczona dla hamującego pociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odkryty czterokołowy pojazd wielokonny z resorami i bocznymi ławkami;

(1.2) kolej. budka umiejscowiona na krótszej ścianie wagonu towarowego przeznaczona dla człowieka hamującego pociąg

Brek (również brake oraz break) – wóz popularny na przełomie XIX i XX wieku. Nie posiadał osłon z boku, miał za to stały, miękki dach, utrzymujący się na prętach jak baldachim.

Rozwiązanie konstrukcyjne naśladowało konny brek myśliwski (tzn. powóz, do którego pasażerowie wsiadali od tyłu).

Użycie nazwy brek została później rozszerzone na samochody z „twardym” dachem – typu kombi, szczególnie we Francji, gdzie jest w użyciu do dzisiaj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brekcja

zlityfikowana skała złożona z ostrokrawędzistych ziaren, podobna do zlepieńca; druzgot; okruchowiec

Brekcja (wł. breccia ‘przełom, wyłom’), in. druzgot, okruchowiec – zlityfikowana skała okruchowa składająca się z ostrokrawędzistych fragmentów innych skał i minerałów (bloków i gruzu) scementowanych ze sobą przy pomocy spoiwa krzemionkowego, wapiennego, żelazistego, ilastego lub innego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brekinia

gatunek jarzębu, drzewo z rodziny różowatych; brzęk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. brzęk, jarząb

Jarząb brekinia, brzęk (Sorbus torminalis (L.) Crantz lub (w zależności od ujęcia) Torminalis glaberrima (Gand.) Sennikov & Kurtto) – gatunek drzewa należący do rodziny różowatych (Rosaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brekowy

związany z brekiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brel

nazwisko, m.in. Jaques Brel (1929-1978) - belgijski piosenkarz, kompozytor i poeta, aktor i reżyser filmowy

Jacques Romain Georges Brel (ur. 8 kwietnia 1929 w Schaerbeek, zm. 9 października 1978 w Bobigny) – belgijski bard, kompozytor, piosenkarz i aktor.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. okulary

#### Źródła:

Wiktionary

# Breloczek

mały brelok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brelok

(1.2) mały wisiorek do spinania kluczy

Brelok – często używana ozdoba doczepiana spinaczem lub łańcuszkiem do kluczy spiętych kółkiem lub karabińczykiem. Najczęściej wykonana z metalu, tworzywa sztucznego lub skóry.

Funkcja estetyczna wykorzystywana jest m.in. przez firmy, które często używają breloków jako gadżetów reklamowych. W takim przypadku brelok ozdobiony jest nazwą firmy, jej logo lub nawiązuje kształtem i kolorem do łatwo rozpoznawalnego produktu (np. felgi markowego samochodu czy butelki napoju) albo maskotki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brelok

ozdobny wisiorek z metalu lub na metalowym zaczepie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wisiorek, ozdoba na łańcuszku lub bransolecie

(1.2) ozdoba spinająca klucze w jeden pęk

Brelok – często używana ozdoba doczepiana spinaczem lub łańcuszkiem do kluczy spiętych kółkiem lub karabińczykiem. Najczęściej wykonana z metalu, tworzywa sztucznego lub skóry.

Funkcja estetyczna wykorzystywana jest m.in. przez firmy, które często używają breloków jako gadżetów reklamowych. W takim przypadku brelok ozdobiony jest nazwą firmy, jej logo lub nawiązuje kształtem i kolorem do łatwo rozpoznawalnego produktu (np. felgi markowego samochodu czy butelki napoju) albo maskotki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brema

1. kraj związkowy w Niemczech; Bremen;
2. miasto nad Wezerą, stolica kraju związkowego o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnych Niemczech nad Wezerą;

(1.2) geogr. adm. kraj związkowy Niemiec, złożony z dwóch miast: Bremy (1.1) i Bremerhaven;

Brema, Wolne Hanzeatyckie Miasto Brema (niem. Bremen, Freie Hansestadt Bremen) – miasto (niem. Stadtgemeinde) w północnych Niemczech, stolica najmniejszego kraju związkowego Brema, do którego należy również Bremerhaven. Leży nad rzeką Wezerą w odległości ok. 60 km od jej ujścia do Morza Północnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bremen

kraj związkowy w Niemczech; Brema

## Lokalizacje

### Niemcy

- Bremen – miasto (pol. Brema)
- Bremen – kraj związkowy (pol. Brema)
- Bremen – dzielnica Geisy
- Bremen – dzielnica Ense

### Stany Zjednoczone

- Bremen – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Haralson
- Bremen – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall
- Bremen – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Muhlenberg
- Bremen – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Lincoln
- Bremen – miasteczko w stanie Alabama, w hrabstwie Cullman
- Bremen – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Fairfield
- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Delaware
- Bremen (ang. Bremen Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Lincoln
- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pine
- Bremen (ang. Bremen Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Wells

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bremeńczyk

mieszkaniec Bremy (miasta)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bremy, kraju związkowego w Niemczech

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bremenka

mieszkanka Bremy (miasta)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bremy, kraju związkowego w Niemczech

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bremeński

przymiotnik od: Brema

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Bremy, związany z Bremą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bremer

nazwisko

Bremer – polski herb szlachecki z indygenatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bremerhaven

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bremza

dawniej: hamulec w wagonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Breń

Miejscowości w Polsce:

- Breń – wieś w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Olesno
- Breń – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
- Breń – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

#### Źródła:

Wikipedia

# Brenda

imię żeńskie

Brenda – żeńskie imię, które jest odpowiednikiem męskiego imienia Brendan. Imię popularne w kulturze amerykańskiej i angielskiej.

Brenda imieniny obchodzi: 16 maja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brendan

Brendan, Brandon – imię męskie pochodzenia celtyckiego wywodzące się z walijskiego breenhin, 'książę'.
Patronem tego imienia jest św. Brendan Żeglarz, VI-wieczny mnich i eremita irlandzki, który według legendy w poszukiwaniu odosobnienia wyruszył łodzią na ocean Atlantycki.

Brendan imieniny obchodzi 16 maja.

Żeńskim odpowiednikiem jest Brenda.

Zobacz też:

- święty Brendan

#### Źródła:

Wikipedia

# Breneka

amunicja myśliwska

Breneka albo Brenneke – popularna nazwa ciężkich pocisków monolitycznych przystosowanych do wystrzeliwania z broni gładkolufowej zaprojektowanych w 1898. Nazwa wywodzi się od twórcy, niemieckiego konstruktora broni i amunicji Wilhelma Brenneke (1865–1951). Firma Brenneke, zarządzana przez rodzinę wynalazcy, istnieje do dziś.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Breneński

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); brenniański, brenneński

#### Źródła:

SJP.pl

# Brenieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brennej, związany z Brenną

#### Źródła:

Wiktionary

# Brenna

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, powiecie cieszyńskim;

(1.2) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Como;

(1.3) geogr. hist. prasłowiańska twierdza nad Hawelą w Brandenburgii;

Brenna (dawniej Brina, Brena) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Brenna. Siedziba gminy Brenna, obejmującej również Górki Wielkie i Górki Małe.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie bielskim.

Wieś w 2021 r. zamieszkiwało 6451 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brenneński

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); breneński, brenniański

#### Źródła:

SJP.pl

# Brenner

przełęcz na granicy Austrii i Włoch

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch;

Brenner (wł. Passo del Brennero, niem. Brennerpass) – jedna z najważniejszych alpejskich przełęczy na granicy Austrii i Włoch, położona na wysokości 1374 m n.p.m. Oddziela Alpy Zillertalskie od Alp Sztubajskich w Alpach Centralnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brennerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brennerem, dotyczący Brenneru

#### Źródła:

Wiktionary

# Brennianin

mieszkaniec wsi Brenna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brennej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brennianka

mieszkanka Brennej (wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brennej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brenniański

przymiotnik od: Brenna (wieś w Polsce, miejscowość we Włoszech lub gród słowacki nad Hawelą); breneński, brenneński

#### Źródła:

SJP.pl

# Brenno

Brenno – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Wijewo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brent

- London Borough of Brent – gmina Londynu znajdująca się w jego północno-zachodniej części
- Brent – krater uderzeniowy w prowincji Ontario, w Kanadzie

Miejscowości w USA:

- Brent – miasto w USA, w stanie Alabama, w hrabstwie Bibb
- Brent – jednostka osadnicza w USA, w stanie Floryda, w hrabstwie Escambia
- Brent – jednostka osadnicza w USA, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Sequoyah

#### Źródła:

Wikipedia

# Brentano

- Clemens Brentano (1778–1842) – niemiecki pisarz
- Franz Brentano (1838–1917) – niemiecki psycholog, socjolog i filozof
- Georg Josef von Brentano – żyjący w XVIII wieku niemiecki baron i dyplomata w służbie francuskiej i szwedzkiej
- Georg Anton von Brentano (1746–1798) szwedzki dyplomata i francuski wojskowy
- Heinrich von Brentano (1904–1964) – niemiecki polityk
- Lujo Brentano (1844–1931) – niemiecki prawnik, filozof i ekonomista
- (8054) Brentano (4581 P-L) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

#### Źródła:

Wikipedia

# Bresaola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. tradycyjna włoska solona wołowina, która dojrzewa przez dwa, trzy miesiące suszona na powietrzu, aż stwardnieje i zmieni kolor na ciemnoczerwony, prawie fioletowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brescia

[czytaj: BRESZja] miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnych Włoszech, drugie pod względem wielkości miasto Lombardii; siedziba władz prowincji Brescia (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w północnej części kraju, w Lombardii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brescianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brescii, osoba z tego miasta

#### Źródła:

Wiktionary

# Bresciański

→ Brescia [czytaj: breszJAŃski]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brescią, dotyczący Brescii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bresler

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bresson

[czytaj: breSĄ] nazwisko, m.in. Robert Bresson (1907-1999) - francuski reżyser i scenarzysta filmowy

Bresson – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 753 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 271 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Bresson plasuje się na 940. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1659.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brest

miasto we Francji, port wojenny z bazą okrętów atomowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we Francji, w regionie Bretania;

Brest – miasto i gmina w północno-zachodniej Francji, w regionie Bretania, w departamencie Finistère, największe miasto Dolnej Bretanii, najdalej wysunięte na zachód duże miasto francuskie, usytuowane nad Oceanem Atlantyckim, liczące 140 993 mieszkańców (2022 r.). Największy port wojenny Francji (baza francuskich okrętów podwodnych o napędzie atomowym) oraz port handlowy. Występuje tutaj przemysł maszynowy, stoczniowy, elektroniczny, chemiczny, spożywczy oraz odzieżowy. Znajduje się tu cementownia i rafineria ropy naftowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bresteński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brestem, dotyczący Brestu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bresza

wyłom w murze twierdzy wykonany przez oblegających

#### Źródła:

SJP.pl

# Breszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. łom

- Breszka – regionalnie określenie na łom

Osoby o tym nazwisku:

- Michał Breszka – polski lekkoatleta

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Breszyć

regionalnie: mówić głupoty, pleść bzdury; bredzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Bretania

region we Francji nad Oceanem Atlantyckim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna i region w północno-zachodniej Francji;

Bretania (fr. Bretagne, bret. Breizh, gal. Bertaèyn) – kraina historyczna w północno-zachodniej Francji, położona na Półwyspie Bretońskim, nad Oceanem Atlantyckim. Obejmuje faliste i pagórkowate tereny Półwyspu Bretońskiego, z kulminacjami na wznoszących się w centrum wzgórzach d’Arrée (Toussaines, 384 m n.p.m.) i Noires (326 m n.p.m.). Wśród regionów francuskich wyróżnia się dużą odrębnością kulturową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bretarianin

w indyjskiej sekcie tantrycznej: osoba nieprzyjmująca pokarmów, żyjąca dzięki energii pobieranej z powietrza

#### Źródła:

SJP.pl

# Bretarianizm

rzekoma zdolność człowieka do życia bez pożywienia dzięki energii pobieranej z powietrza; inedia, breatharianizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bretnal

długi gwóźdź żelazny z dużym łebkiem; gontal (rzadko)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. gwóźdź o płaskim i dużym łebku do przybijania papy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bretnalówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. mocna wódka, do której wrzucano kawałek żelaza, często gwóźdź, rzekomo dla nadania większej mocy

#### Źródła:

Wiktionary

# Breton

zwierzę należące do rasy koni zaprzęgowych, powstałej ze skrzyżowania kuców z Półwyspu Bretońskiego z końmi ras ciężkich i z norfolskimi kłusakami

#### Źródła:

SJP.pl

# Bretończyk

mieszkaniec Bretanii (regionu we Francji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Bretanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bretonka

mieszkanka Bretanii (regionu we Francji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Bretanii

Bretonka – obraz polskiej malarki Olgi Boznańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bretoński

przymiotnik od: Bretania

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bretanią, dotyczący Bretanii lub Bretończyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język celtycki, którym posługują się Bretończycy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bretońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem bretońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem bretońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku bretońskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Brętowo

dzielnica Gdańska

Brętowo (kaszub. Brentowò lub też Brãtowò, niem. Brentau) – dzielnica Gdańska położona w zachodniej części miasta, na skraju Lasów Oliwskich, nad potokiem Strzyża.

Dzielnica ma głównie charakter mieszkaniowy. Na jego terenie znajduje się również Sanktuarium Matki Bożej Brzemiennej w Gdańsku Matemblewie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Breughel

[czytaj: bröchel, brechel albo brojgel] nazwisko, np. Piotr (albo Peter) Breughel (ok. 1528-69), malarz niderlandzki; Bruegel

#### Źródła:

SJP.pl

# Breughlowski

[czytaj: brojglowski] taki jak u Breughla, charakterystyczny dla Breughla

#### Źródła:

SJP.pl

# Breve

1. dekret papieski odnośnie mniej istotnych spraw; brewe;
2. w muzyce: utwór krótszy od standardu danej formy, np. symfonia breve, sonata breve

Brewe (także breve, z łac. breve – krótkie pismo) – urzędowe pismo (dekret) papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli ma mniej uroczysty charakter, jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie i opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brevier

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający jedenastu punktom (4,1349 mm)

#### Źródła:

Wiktionary

# Brevis

Brewis (znak krótkości; od łac. brevis: „krótki”) – znak diakrytyczny stosowany w alfabecie rumuńskim, tureckim, wietnamskim i innych. W cyrylicy występuje w rosyjskim Й, й oraz białoruskim Ў. W transkrypcji fonetycznej służy zwykle do oznaczania samogłosek słabych, tzw. krótkich (np. w łacinie).

W Unikodzie znak brewis występuje w wersjach:

#### Źródła:

Wikipedia

# Breviter

z łaciny: krótko, w skrócie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brew

pasmo włosków nad oczodołem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. pasmo krótkich włosów nad oczodołem

Brew (łac. supercilium) – łukowata wypukłość na kości czołowej nad oczodołem porastająca krótkimi włosami. Podstawową jej funkcją jest ochrona oka przed dostaniem się do niego potu i wody deszczowej (również krwi przy urazach głowy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brewczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brewe

dekret papieski odnośnie mniej istotnych spraw

Brewe (także breve, z łac. breve – krótkie pismo) – urzędowe pismo (dekret) papieskie dotyczące spraw mniejszej wagi. W odróżnieniu od bulli ma mniej uroczysty charakter, jest pisane zwykłą łaciną na cienkim pergaminie i opatrzone czerwoną woskową pieczęcią papieską, którą jest odciśnięty Pierścień Rybaka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Breweria

dawniej: zawadiactwo, junactwo, zadzierzystość; junakieria

#### Źródła:

SJP.pl

# Breweriant

osoba wyprawiająca brewerie; awanturnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Brewerie

zachowanie zakłócające porządek, wywołujące zamieszanie; burda, kłótnia, awantura

#### Źródła:

SJP.pl

# Brewiarz

zbiór modlitw ułożony na różne części dnia, roku lub święta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. codzienna liturgiczna modlitwa Kościoła, modlitwa Liturgią godzin;

(1.2) liter. rel. księga z tekstami do odmawiania Liturgii godzin;

Brewiarz (łac. breviarium = „skrót”) – w chrześcijaństwie księga liturgiczna do odprawiania liturgii godzin, czyli codziennej modlitwy Kościoła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brewiarzowy

przymiotnik od: brewiarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brewiarzem, odnoszący się do brewiarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brewier

czcionka o wysokości 11 punktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Brewilokwencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótkość i zwięzłość wypowiedzi przy zachowaniu treściwości

Brachylogia (gr. βραχυλογία brakhylogía), brewilokwencja (łac. breviloquentia) – figura retoryczna polegająca na zwięzłości wypowiedzi, krótkości, treściwości, lapidarności, zwartości wyrażenia.

Przykład brachylogii we fragmencie wiersza Jerzego Jurandota:

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brewiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brewka

1. zdrobnienie od: brew;
2. jedno z dwu ciemnych, ukośnych pasm zmarszczonej kory, kryjących pod sobą zrośnięty sęk

Brewka, brewki – wada drewna z grupy sęków zarośniętych. Są to symetryczne pasma ukośnych zmarszczeń kory, biegnące stycznie do okrągłej, owalnej lub trójkątnej blizny, zakrywającej zrośnięty sęk. Od kory pnia różnią się (najczęściej) ciemniejszym zabarwieniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brexit

potocznie: wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej; brixit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. ekon. polit. wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brexitowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik opuszczenia Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

#### Źródła:

Wiktionary

# Brexitowy

→ brexit

przymiotnik

(1.1) polit. związany z opuszczeniem Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię

Patrz:brexit

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Breza

nazwisko

- Breza – polskie nazwisko
- Breza – herb szlachecki
- Breza – gmina w Bośni i Hercegowinie
- Breza – wieś w Bośni i Hercegowinie w gminie Breza
- Breza – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w gminie Klana
- Breza – wieś w Czarnogórze
- Breza – wieś w Serbii
- Breza – wieś w Słowenii
- Breza – wieś w Chorwacji
- Breza – wieś w Chorwacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brezencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brezent

#### Źródła:

Wiktionary

# Brezent

gruba tkanina nieprzemakalna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba, nieprzemakalna tkanina, używana do wyrobu namiotów, plandekaandek, plecaków itp.;

Brezent – gruba, mocna, wykonana z włókien naturalnych (np. bawełnianych, lnianych) tkanina impregnowana, używana do wyrobu nieprzemakalnej odzieży, namiotów, plandek, pokrowców i plecaków. Charakteryzuje się nieprzemakalnością i dużą wytrzymałością. W celu polepszenia właściwości, przy jej produkcji stosuje się impregnacje wodoodporną, ognioodporną i przeciwgnilną oraz dodatki włókien syntetycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brezentowy

przymiotnik od: brezent

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany, zrobiony z brezentu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Breżniew

nazwisko, np. Leonid Breżniew (1906-1982), działacz komunistyczny, sekretarz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego

- Leonid Breżniew
- Breżniew... ujrzałem śmierć na scenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Breżniewizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. system polityczny panujący w ZSRR gdy u władzy był Leonid Breżniew

#### Źródła:

Wiktionary

# Breżniewowski

taki jak u Breżniewa, charakterystyczny dla Breżniewa

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z postacią radzieckiego przywódcy Leonida Breżniewa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brezylia

przestarzale:
1. drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; cezalpinia, brezylka;
2. drewno lub kora brezylki - drzewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Brezyliowate

podrodzina roślin obejmująca drzewa i pnące krzewy strefy tropikalnej i subtropikalnej; brezylkowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Brezyliowaty

o cechach brezyliowatych (podrodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brezylka

drzewo lub pnący krzew z rodziny bobowatych; cezalpinia, brezylia

Brezylka, cezalpinia (Caesalpinia L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (podrodzina brezylkowych Caesalpinioideae). W szerokim (tradycyjnym) ujęciu zaliczano tu 140–162 gatunki, szeroko rozprzestrzenione w strefie międzyzwrotnikowej, z nielicznymi przedstawicielami sięgającymi także stref umiarkowanych. W wąskim monofiletycznym ujęciu, rodzaj zredukowany został do 10–25 gatunków występujących w Ameryce Środkowej i Południowej (w najwęższym ujęciu) lub także w Afryce i na południu Półwyspu Arabskiego. Rośliny te związane są z suchymi lasami tropikalnymi, sawannami, formacjami zaroślowymi i leśnymi związanymi z wybrzeżami, brzegami rzek oraz rozwijającymi się na suchych nizinach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brezylkowate

podrodzina roślin obejmująca drzewa i pnące krzewy strefy tropikalnej i subtropikalnej; brezyliowate

Brezylkowe (Caesalpinioideae) – podrodzina roślin (w dawniejszych systemach też jako rodzina brezylkowate) należąca do rodziny bobowatych (Fabaceae). W XX wieku zwykle jedna z trzech podrodzin w obrębie bobowatych. W miarę poznawania filogenezy bobowatych ujęcie brezylkowych ulega daleko idącym zmianom, bowiem takson okazał się być grupą polifiletyczną. W drugiej dekadzie XXI wieku włączono do tej podrodziny wyodrębniane dotąd mimozowe i w efekcie zalicza się tu 148 rodzajów z około 4,4 tysiąca gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brezylkowaty

o cechach brezylkowatych (podrodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brian

[czytaj: brajan] obce imię męskie

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Brajan (ang. Brian, Bryan) – imię męskie pochodzenia celtyckiego, wywodzące się najprawdopodobniej od słów bruaich „wzgórze”, brigh „wysoki”; „szlachetnie urodzony” lub bri „silny”. Do Polski trafiło z języka angielskiego i zaczęło być nadawane częściej dopiero w latach 90. XX wieku. Popularne jest w krajach anglosaskich, gdzie funkcjonuje zarówno jako samodzielne imię, jak i jako forma zdrobniała od Bernarda i Barnaby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Briand

[czytaj: briJĄ lub brian] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Briańsk

miasto w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Rosji, nad Desną, stolica obwodu briańskiego;

Briańsk (ros. Брянск) – miasto obwodowe w zachodniej części Rosji, nad Desną, w pobliżu granicy z Białorusią i Ukrainą. Leży na obszarze historycznej Siewierszczyzny.

Ważny węzeł kolejowy, ośrodek przemysłowy, naukowy (4 szkoły wyższe) i kulturalny (2 muzea). Według spisu powszechnego z 2010 roku miasto liczyło 415 721, a okręg miejski 435 245 mieszkańców. W 2015 roku było to odpowiednio 407 256 i 426 255 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Briański

→ Briańsk

przymiotnik

(1.1) związany z Briańskiem, dotyczący Briańska

Patrz:Briańsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Briańszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Briańska; osoba z tego miasta

#### Źródła:

Wiktionary

# Briańszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Briańska; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

Wiktionary

# Briard

owczarek francuski briard – rasa psów pasterskich i zaganiających

Owczarek francuski briard – jedna z ras psów należących do psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bricolage

[czytaj: brikoLAŻ] majsterkowanie

- Bricolage (album) – płyta Amona Tobina.
- Bricolage (religioznawstwo) – hipoteza naukowa z zakresu teorii religii.
- Bricolage (cms) – system zarządzania treścią.
- Bricolage – technika w sztuce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brics

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. ekon. grupa współpracujących krajów rozwijających się: Brazylia, Rosja, Indie, Chiny i RPA;

#### Źródła:

Wiktionary

# Brideoreksja

[czytaj: brajdoreksja] obsesyjne odchudzanie się panny młodej przed ślubem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brideorektyczka

[czytaj: brajdorektyczka] kobieta obsesyjnie odchudzająca się przed ślubem

#### Źródła:

SJP.pl

# Bridge

[czytaj: bridż] muzyka: drugi temat chorusu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. środkowa część utworu jazzowego łącząca dwie skrajne części o podobnym charakterze

(1.2) karc. brydż

- bridge (most) – urządzenie sieciowe
- łącznik (ang. bridge) – element formy muzycznej
- Adobe Bridge – oprogramowanie do zarządzania multimediami
- bridge – oprogramowanie w systemie Linux służące do emulacji mostu sieciowego
- brydż – gra karciana
- Bridge – japońskie studio animacji
- Bridge – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
- USS „Bridge” – dwa okręty US Navy
- bridge piercing – rodzaj piercingu zlokalizowanego na twarzy
- Frank Bridge – brytyjski kompozytor
- Mark Bridge – australijski piłkarz
- Wayne Bridge – angielski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bridges

- Beau Bridges – amerykański aktor
- Chloe Bridges – amerykańska aktorka
- Elisa Bridges – amerykańska aktorka i modelka
- Jeff Bridges – amerykański aktor i producent filmowy
- Kevin Bridges – szkocki komik
- Lloyd Bridges – amerykański aktor
- Robert Bridges – angielski poeta
- Thomas Bridges – angielski misjonarz i językoznawca
- (4029) Bridges – planetoida
- Bridges – album Adama Bałdycha i Helge Lien Trio
- Bridges– album Josha Grobana
- Bridges – singel Aliki

#### Źródła:

Wikipedia

# Bridgestone

[czytaj: bridżstołn] marka opon i firma

Bridgestone Corporation (jap. 株式会社ブリヂストン Kabushiki-gaisha Burijisuton) – największy producent wyrobów gumowych i opon na świecie. Przedsiębiorstwo zostało założone w 1931 roku przez Shōjirō Ishibashiego w mieście Kurume w Japonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bridgetown

[czytaj: bridżtałn] stolica Barbadosu

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Barbadosu;

Bridgetown – stolica, główne miasto i największy port Barbadosu, nad Atlantykiem. Jedyny port wywozowy Barbadosu; leży na południowo-zachodnim krańcu wyspy, na wybrzeżu zatoki Charlisle.

Miasto zostało założone w 1628 r. przez Anglików i nosiło niegdyś nazwę Miasto Świętego Michała (Town of Saint Michael). W 1854 r. epidemia cholery pochłonęła około 20 tys. ofiar.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bridż

czteroosobowa gra w karty 52-kartową talią, gdzie gracze parami rozgrywają partie złożone z licytacji i rozgrywki; brydż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bridżista

osoba grająca w brydża; bridżysta, brydżysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Bridżistka

→ bridżista; bridżystka, brydżystka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bridżorama

urządzenie pokazujące kibicom mistrzostw brydżowych układ kart zawodników; brydżorama

#### Źródła:

SJP.pl

# Bridżowiec

rzadko: amator brydża; brydżowiec, brydżysta, bridżysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w bridża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bridżowy

związany z bridżem

przymiotnik relacyjny

(1.1) karc. dotyczący bridża, związany z bridżem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bridżyk

zdrobnienie od: bridż

#### Źródła:

SJP.pl

# Bridżysta

osoba grająca w brydża; brydżysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w brydża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bridżystka

kobieta grająca w brydża; brydżystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. kobieta grająca w bridża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brie

[czytaj: bri] miękki ser otrzymywany z mleka krowiego

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kulin. francuski ser pleśniowy wytwarzany z krowiego mleka, o delikatnej woni pleśńeśni oraz dymu;

Francja:

- Brie – gmina w regionie Bretania
- Brie – gmina w regionie Midi-Pireneje
- Brie – gmina w regionie Pikardia, w departamencie Aisne
- Brie – gmina w regionie Pikardia, w departamencie Somma
- Brie – gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Charente
- Brie – gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Deux-Sèvres
- Brie-Comte-Robert – gmina w regionie Ile-de-France

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brief

[czytaj: brif] dokument zawierający założenia twórcze oraz najważniejsze dane dotyczące kampanii reklamowej

- brief – dokument dotyczący zamawianej kampanii reklamowej
- Brief – miesięcznik o tematyce marketingowej i reklamowej
- Brief – czytnik kanałów (rozszerzenie Mozilli Firefoxa)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Briefing

[czytaj: brifing] krótka konferencja prasowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odprawa dla dziennikarzy, rodzaj konferencji prasowej, zwykle na jeden temat

(1.2) lotn. odprawa dla pilotów przed odlotem

Briefing (wym. brifing, również briefing prasowy) – krótka konferencja prasowa, zwykle poświęcona jednemu problemowi lub sytuacji. Jest to narzędzie wykorzystywane w public relations. W szczególności korzystają z niej politycy. Może ono przybierać formę szybkiej prezentacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Briefować

[czytaj: brifować] przekazywać najistotniejsze informacje na dany temat

#### Źródła:

SJP.pl

# Brifkastla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynka pocztowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Briftasza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. portfel

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. teczka na akta

#### Źródła:

Wiktionary

# Briftreger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. listonosz

#### Źródła:

Wiktionary

# Briggs

[czytaj: brigz] nazwisko

- Briggs – jednostka osadnicza w USA, w stanie Oklahoma
- Briggs Barry (ur. 1934) – żużlowiec nowozelandzki
- Briggs Benjamin (1835–1872) – żeglarz amerykański
- Briggs Henry (1561–1630) – matematyk angielski
- Briggs Paul (ur. 1975) – bokser australijski
- Briggs Shannon (ur. 1971) – bokser amerykański
- Briggs Alfred (zm. 1925), Briggs Edward i Briggs John – założyciele Przędzalni w Markach
- The Briggs – zespół punkrockowy z USA

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brighton

[czytaj: brajton] miasto w Anglii

Brighton – miasto w południowej Anglii, w hrabstwie ceremonialnym East Sussex, w dystrykcie (unitary authority) Brighton and Hove, położone nad kanałem La Manche. Tworzy zwarty organizm miejski z sąsiednim Hove; łączna liczba mieszkańców obu miast wynosi 229 700 (2011). Zespół miejski, obejmujący także sąsiednie miasta Shoreham-by-Sea, Worthing i Littlehampton, liczy 474 485 mieszkańców (2011).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brigida

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brigitte

[czytaj: briżit] obce imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Briks

typ gaźnika w silniku spalinowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Brillante

[czytaj: briJĄT] określenie wykonawcze: błyskotliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brindisi

[czytaj: brindiz-i] toast, pieśń biesiadna śpiewana w operach

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe i gmina we Włoszech, w Apulii, położone na Półwyspie Salentyńskim;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w Apulii;

Brindisi ([brˈindizɪ], łac. Brundisium, stgr. Βρεντέσιον, mesapijskie Brention) – miasto portowe i gmina we Włoszech, w regionie Apulia, w prowincji Brindisi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brinkmanship

[czytaj: BRInkmanszyp] z angielskiego: balansowanie na krawędzi (wojny); w okresie zimnej wojny: stan, w którym niewielki incydent mógł doprowadzić do wybuchu konfliktu zbrojnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brio

określenie wykonawcze: żwawo, błyskotliwie, z werwą; brioso

#### Źródła:

SJP.pl

# Brioche

[czytaj: brjosz] francuskie ciastko drożdżowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zob. brioszka.

Brioche, brioszka – francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce. Maślany brioche ma cechy charakterystyczne dla ciast. Istnieją liczne odmiany brioche ze względu na formę czy dodane składniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Briofag

zwierzę żywiące się mchem

#### Źródła:

SJP.pl

# Briofil

organizm żyjący w środowisku tworzonym przez skupiska mchów; organizm mcholubny

#### Źródła:

SJP.pl

# Briofilum

roślina z rodziny gruboszowatych o kwiatach zebranych w baldachogrona; żyworódka; płodnolist

Kalanchoe, żyworódka, płodnolist (Kalanchoe Adans.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Obejmuje ok. 165 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowej Azji oraz w Afryce (z wyjątkiem północnej części tego kontynentu). Rozprzestrzenione zostały jednak na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Briolog

botanik zajmujący się mszakami

#### Źródła:

SJP.pl

# Briologia

dział botaniki zajmujący się mszakami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. dział botaniki, nauka o mszakach

Briologia (gr. bryon – mech, logos – nauka) – nauka o mszakach (czyli o glewikach, wątrobowcach i mchach), jeden z działów botaniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Briologiczny

→ briologia

Patrz:briologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Brioso

[czytaj: briozo] określenie wykonawcze: z werwą, z życiem; brio

#### Źródła:

SJP.pl

# Brioszka

śniadaniowe ciasto drożdżowe z charakterystycznym czopem na wierzchu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier, złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce;

Brioche, brioszka – francuskie lekko słodkie pieczywo drożdżowe, pieczone z ciasta bogatego w masło i jaja, o cienkiej jak papier złocistobrązowej skórce i miękkiej, delikatnej ośródce. Maślany brioche ma cechy charakterystyczne dla ciast. Istnieją liczne odmiany brioche ze względu na formę czy dodane składniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brisbane

Brisbane (wym. [ˈbrɪzbən]) – miasto w Australii położone nad Pacyfikiem, stolica stanu Queensland. Jest trzecim co do wielkości miastem Australii i Oceanii z liczbą ludności na poziomie 2,8 mln mieszkańców, mieszka w nim ponad 10% populacji państwa. City of Brisbane jest najludniejszym miastem i jednostką administracyjną w Australii według granic administracyjnych. Wraz z miastami satelickimi Gold Coast, Sunshine Coast i Toowoomba tworzy aglomerację i region metropolitalny South East Queensland zamieszkiwany przez 4 mln osób. Miasto leży w strefie klimatu subtropikalnego, z całorocznym okresem z letnimi temperaturami, w centrum miasta temperatury w dzień wahają się od 22 °C w lipcu do około 30 °C w styczniu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bristol

brystol;
1. biały wielowarstwowy karton wysokiej jakości, odporny na ścieranie;
2. potocznie: każdy karton do rysowania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodniej Anglii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bristolczyk

mieszkaniec Bristolu (miasta w Anglii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bristolka

mieszkanka Bristolu (miasta w Anglii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bristolski

przymiotnik od: Bristol

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bristolem, dotyczący Bristolu (miasta w Anglii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Britannia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) srebrzysty stop metali zawierający 92% cyny, 6% antymonu i 2% miedzi;

- Britannia (Brytania) – nazwa stosowana przez Rzymian w odniesieniu do dwóch największych Wysp Brytyjskich:
  - Britannia Hibernia – historyczna, nadana przez Rzymian, nazwa Irlandii (wyspy)
  - Britannia Maior – historyczna, nadana przez Rzymian, nazwa Wielkiej Brytanii (wyspy)
- Britannia – personifikacja narodowa Wielkiej Brytanii
  - Britannia – motyw zdobniczo-propagandowy umieszczany na rewersach niektórych monet brytyjskich
- Britannia – seria brytyjskich monet bulionowych
- Britannia – stop metali zawierający 92% cyny, 6% antymonu i 2% miedzi
- Britannia – epos John Ogilviego
- Bristol Britannia – brytyjski samolot pasażerski
- HMY Britannia – dawny jacht królowej Elżbiety II

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Britannica

Encyklopedia Britannica (oryg. ang. Encyclopædia Britannica) – anglojęzyczna encyklopedia powszechna wydana po raz pierwszy w latach 1768–1771 w Edynburgu przez Colina Macfarquhara i Williama Smellie’a, a od 1901 wydawana w Stanach Zjednoczonych. Od 2012 wydawana tylko w wersji online.

#### Źródła:

Wikipedia

# Britney

[czytaj Brytnej] obce imię żeńskie

Britney – trzeci studyjny album wokalistki Britney Spears. Okazał się dużym sukcesem komercyjnym. Sprzedał się w liczbie ok. 16 milionów egzemplarzy na całym świecie. Britney promowała płytę trasą koncertową Dream Within a Dream Tour.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Britpop

nurt muzyczny z Wielkiej Brytanii z lat 90.; brit pop

Brit pop – nurt muzyczny, który powstał i rozwinął się w latach 90. na Wyspach Brytyjskich.

Za czołowych przedstawicieli uznaje się takich artystów, jak: Blur, Oasis, Coldplay, Travis, Keane, Suede, Pulp, Supergrass, The Boo Radleys, Ian Brown, Placebo.

Grupy britpopowe czerpały wzorce głównie z brytyjskich zespołów lat 60./70. takich, jak The Beatles, The Who czy The Kinks, oraz grup punkowych i alternatywnych (The Jam, The Stone Roses, The Smiths).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Britpopowy

→ britpop

Patrz:britpop

#### Źródła:

SJP.pl

# Britten

[czytaj: britn] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Briusow

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brixit

potocznie: wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej; brexit

#### Źródła:

SJP.pl

# Brizol

smażona polędwica wołowa lub końska; bryzol

#### Źródła:

SJP.pl

# Brnąć

posuwać się z trudem, często po grząskim, błotnistym terenie; wchodzić w coś coraz głębiej

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabrnąć)

(1.1) z trudem pokonywać jakiś teren (wodny, grząski, piaszczysty)

(1.2) być w niekorzystnej sytuacji, z której ciężko znaleźć wyjście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brneńczyk

mieszkaniec Brna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brnenka

mieszkanka Brna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brneński

przymiotnik od: Brno

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brna, związany z Brnem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brno

miasto w Czechach

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 2889;

Brno (wymowa, niem. Brünn, łac. Bruna, dawna nazwa polska Berno) – miasto statutarne na Morawach w Czechach, położone w południowo-wschodniej części kraju u zbiegu rzek Svratki i Svitavy. Największe miasto Moraw, stolica kraju południowomorawskiego. Z populacją wynoszącą ponad 400 tys., Brno zajmowało w 2024 roku drugie miejsce pod względem liczby ludności wśród czeskich miast, ustępując jedynie stołecznej Pradze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bro

rzeczownik

(1.1) slang. piwo

Szwajcaria:

- Bro – franko-prowansalska nazwa gminy Broc

Szwecja:

- Bro – miejscowość
  - Bro – stacja kolejowa w Bro

Osoby:

- B.R.O – polski raper
- Bro – duński solista
- Nicolas Bro – duński aktor

Inne:

- (10128) Bro – planetoida

Zobacz też:

- Big Bro
- Braux
- Breau
- Breaux
- Broe
- Broh
- Upplands-Bro

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Broadway

[czytaj: brodłej] ulica w Nowym Jorku, na której znajduje się wiele prestiżowych teatrów

- Broadway – ulica w Nowym Jorku biegnąca wzdłuż dzielnicy Manhattan
- Broadway – zespół teatrów na Manhattanie zgrupowany wokół ulicy Broadway
- Broadway – procesor produkcji IBM użyty w konsoli Wii
- Teatr Broadway – praski teatr

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Broadwayowski

[czytaj: brodłejowski] dotyczący Broadwayu, ulicy w Nowym Jorku, przy której mieszczą się główne teatry komercyjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Brobdingnag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) liter. fantastyczna kraina olbrzymów, gdzie wszystko jest ogromne z Podróży Guliwera Jonathana Swifta

#### Źródła:

Wiktionary

# Broca

[czytaj: broKA] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Broch

potocznie:
1. żeński organ płciowy; pipa, picza, kuciapa;
2. w wyrażeniu: nie twoja brocha - to cię nie dotyczy, nie twój interes

Broch (scots broch) – typ kamiennych budowli o kształcie masywnej wieży, wznoszonych w epoce żelaza i datowanych na pierwsze wieki n.e. Wszystkie budowle tego typu znajdują się na terenie Szkocji, w większości na Wyspach Szetlandzkich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brocha

potocznie:
1. żeński organ płciowy; pipa, picza, kuciapa;
2. w wyrażeniu: nie twoja brocha - to cię nie dotyczy, nie twój interes

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sprawa, interes

(1.2) pot. żeński narząd płciowy, pochwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brochantyt

minerał, zasadowy siarczan miedzi

Brochantyt – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego geologa i mineraloga André Brochanta de Villiers (1772-1840).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brochaus

niemieckie wydawnictwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Brochocki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Tomasz Brochocki − polski szlachcic, urzędnik staropolski
- Rościsław Brochocki − polski malarz
- Walery Brochocki − polski malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brochów

rodzaj obronnej wieży kamiennej, występującej na wybrzeżach zachodniej i północnej Szkocji, wznoszonej w epoce żelaza

- Brochów – osiedle we Wrocławiu
- Brochów – wieś w województwie mazowieckim w powiecie sochaczewskim, w gminie Brochów
- Brochów – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim
- Brochów – wąskotorowy przystanek kolejowy w Brochowie-Kolonii, w gminie Brochów, w powiecie sochaczewskim, w województwie mazowieckim

Zobacz też

- Brochów-Kolonia, Brochówka, Wrocław Brochów, Park Brochowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brochowski

przymiotnik od: Brochów

#### Źródła:

SJP.pl

# Brochwicz

nazwisko

## Osoby

- Antoni Brochwicz-Lewiński (1902–1990) – oficer Wojska Polskiego II RP i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, mianowany przez prezydenta RP na uchodźstwie generałem brygady
- Anna Raduchowska-Brochwicz (ur. 1963) – polska urzędniczka, ambasador RP w RPA (2012–2017), żona Wojciecha Brochwicza
- Bronisław Brochwicz-Rogoyski (1861–1921) – polski architekt, przedstawiciel historyzmu
- Janusz Brochwicz-Lewiński (1920–2017) – oficer Armii Krajowej, generał WP
- Stanisław Brochwicz (1910–1941) – polski dziennikarz i pisarz, korespondent prasowy
- Władysław Brochwicz (1901–1958) – polski aktor teatralny i filmowy
- Wojciech Brochwicz (ur. 1960) – polski prawnik, pułkownik Straży Granicznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brockhaus

[czytaj: brokhałs] nazwisko

Bibliographisches Institut & F.A. Brockhaus AG – grupa wydawnicza, która w niemieckim obszarze językowym jest powszechnie znana szczególnie z wydawnictw słowników i encyklopedii oraz leksykonów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brocki

→ Brok; broczański, brokowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Broczanin

mieszkaniec Broku (miasta w Polsce); brokowianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Broczanka

mieszkanka Broku (miasta w Polsce); brokowianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Broczański

→ Brok; brocki, brokowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Broczyć

1. o krwi: ciec, wypływać (np. krew broczy z rany);
2. wydzielać krew (np. rana broczy krwią); krwawić

czasownik niedokonany

(1.1) tracić krew, krwawić

(1.2) (o krwi) ciec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Broczyno

Broczyno (niem. Brotzen) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bród

płytkie miejsce rzeki, jeziora lub stawu możliwe do przejścia lub przejechania na drugi brzeg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płytkie miejsce w wodzie, zwłaszcza w rzece, umożliwiające przeprawienie się na drugi brzeg

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: broda

- bród – płytszy odcinek koryta rzecznego

W Polsce

- Bród – część wsi Huta Żelechowska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Bród – część wsi Kotfin w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
- Bród – część wsi Rozwady w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
- Bród – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Bród – przysiółek wsi Secemin w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
- Bród – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
- Bród – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Chociwel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Broda

1. wystająca część twarzy poniżej ust;
2. zarost poniżej ust, na podbródku i na szczękach;
3. u zwierząt:
a) pęk długiej sierści pod pyskiem;
b) pęk wystających piór na podgardlu lub na piersi (u ptaków)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. przednia część żuchwy człowieka

(1.2) zarost na brodzie (1.1)

(1.3) pszcz. grono pszczół skupionych przed wlotem do ula, wyglądem przypominające brodę (1.2)

- broda – dolna część twarzy
- broda – rodzaj zarostu
- Broda – film polski z 1974 roku
- Broda – herb szlachecki
- „Broda 53” – jeden z oddziałów Armii Krajowej
- broda – określenie nieregularnej części drewna, powstałej przy ścince drzew lub podczas przerzynki na czole dłużycy lub kłody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brodacieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brodacieć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. porastać brodą, zarostem na twarzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brodacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodacz

człowiek mający brodę, brodaty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który nosi brodę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. pies rasy sznaucer miniaturowy, dawniej nazywany brodaczem monachijskim

(2.2) ornit. nazwa systematyczna|Capitonidae|ref=tak., ptak z rodziny brodaczy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodaczka

krzaczkowaty porost występujący głównie na drzewach

Usnea Dill. ex Adans. (brodaczka) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany do grupy porostów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodaczkowaty

oplątwa brodaczkowata - roślina bezkorzeniowa, o zwisających łodygach i drobnych niepozornych kwiatach, używana w tapicerstwie lub hodowana jako roślina ozdobna

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodacznik

przylepek brodacznik - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodaczyk

ryba z rodziny wielocierniowatych, hodowana w akwariach

Brodaczyk (Monocirrhus polyacanthus) – gatunek tropikalnej, słodkowodnej ryby z rodziny Polycentridae. Jedyny przedstawiciel rodzaju Monocirrhus. Bywa hodowany w akwariach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodal

rodzaj ptaków z rodziny tukanowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodatość

cecha osoby lub zwierzęcia mającego brodę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brodate; cecha tych, którzy są brodaci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodaty

mający zarost na dolnej części twarzy, u zwierząt: posiadający pęk sierści lub piór pod pyskiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający zarost na dolnej części twarzy

(1.2) u zwierząt: mający pęk sierści lub piór pod pyskiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodawczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brodawczak

#### Źródła:

Wiktionary

# Brodawczak

1. niezłośliwy nowotwór nabłonkowy;
2. rasa gołębia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) med. nowotwór łagodny wywodzący się z nabłonka, tworzący brodawkowate i bulwiaste struktury

- brodawczak splotu naczyniówkowego
- brodawczak odwrócony jam nosa i zatok przynosowych
- brodawczaki krtani

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodawka

1. narośl na skórze;
2. zgrubienie na roślinach lub owocach;
3. sutek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. prawidłowa, anatomiczna wypukłość na skórze

(1.2) med. większa, chorobowa wypukłość na skórze

Brodawka (łac. verruca) – grudkowa zmiana skórna, potocznie nazywana także kurzajką, znajdująca się na szerokiej podstawie, często o nierównej, hiperkeratotycznej powierzchni wywołana zakażeniem wirusem HPV (ang. human papilloma virus). Są zwykle niebolesne, a otaczająca brodawki skóra nie ulega stanowi zapalnemu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodawkonos

rodzaj nietoperzy z rodziny brodawkonosowatych

Brodawkonos (Rhinopoma) – rodzaj ssaków z rodziny brodawkonosowatych (Rhinopomatidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodawkować

o roślinach: pokrywać się brodawkami na skutek infekcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodawkowany

brodawnica brodawkowana - gatunek owada z rodziny szarańczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodawkowaty

1. wyglądający jak brodawka; pokryty brodawkami;
2. brzoza brodawkowata - gatunek brzozy

przymiotnik jakościowy

(1.1) wyglądający jak brodawka, przypominający brodawkę, mający kształt brodawki

(1.2) pokryty brodawkami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodawkowiec

1. brodawkowiec czysty - gatunek mchu;
2. rodzaj węży z rzędu łuskonośnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodawkowy

przymiotnik od: brodawka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brodawką, dotyczący brodawki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodawnica

brodawnica brodawkowana - gatunek owada z rodziny szarańczowatych

- brodawnica (Bryodema) – rodzaj owadów
- brodawnica (Verrucaria) – rodzaj grzybów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodawnik

roślina zielna z rodziny astrowatych (złożonych), o liściach zebranych w przyziemną rozetę, żółtych kwiatach i owocach zaopatrzonych w puch, występująca w Eurazji; dmuchawiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Leontodon|L.|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych;

Brodawnik (Leontodon L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Do rodzaju należy 41 gatunków występujących w basenie Morza Śródziemnego i na pozostałym obszarze Europy. Na początku XXI wieku dowiedziono braku bliskiego pokrewieństwa między dwoma podrodzajami tu zaliczanymi i wyodrębniono jeden z nich jako rodzaj Scorzoneroides. W Polsce rośnie pięć gatunków z tego rodzaju w tradycyjnym, szerokim ujęciu lub trzy w wąskim ujęciu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodawski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Brodecki (1949–2010) – polski lekarz, łyżwiarz figurowy i polityk
- Antoni Brodecki (1888–1948) – polski działacz chłopski i wojskowy
- Baltazar Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Jan Kazimierz Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Kazimierz Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej
- Piotr Brodecki – urzędnik ziemski I Rzeczypospolitej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodek

mech z rodziny płoniwowatych, którego dwa gatunki objęte są w Polsce ochroną

- brodek – rodzaj mchów Tortula Hedw.

W Polsce

- Brodek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
- Brodek – część wsi Olszowa w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
- Brodek – przysiółek wsi Mechnica w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś
- Brodek – część wsi Oksa w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Oksa
- Brodek – część wsi Bejsce w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Broderia

rzeczy zdobione haftami

#### Źródła:

SJP.pl

# Broderie

rzeczy zdobione haftami

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodiaga

(r. żeński) dawniej: kobieta lubiąca łazić, włóczyć się, wałęsać się; bradiaga, bradziaga; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

Pieśń „Na dzikich stepach za Bajkałem” (ros. „По диким степям Забайкалья”), znana także pod nazwą „Brodiaga” (ros. „Бродяга”, w wersji spolszczonej „Bradziaga” czyli „Włóczęga”) to tradycyjna rosyjska pieśń ludowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: broda

(1.2) mizerna lub krótka broda

Brodka, właśc. Monika Maria Brodka (ur. 7 lutego 1988 w Żywcu) – polska piosenkarka alternatywna, kompozytorka, autorka tekstów i gitarzystka. Członkini Akademii Fonograficznej ZPAV.

W 2004 zwyciężyła w finale trzeciej edycji programu telewizyjnego Idol, po czym wydała debiutancki album studyjny pt. Album, który uzyskał status złotej płyty w Polsce, sprzedając się w nakładzie 35 tys. egzemplarzy. Na koncie ma pięć albumów studyjnych oraz dziewięć Fryderyków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bródkowy

1. → bródka;
2. kosaciec bródkowy - gatunek byliny z rodziny kosaćcowatych; kosaciec niemiecki;
3. guzowatość bródkowa - struktura kostna człowieka w miejscu połączenia trzonów żuchwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodnia

narzędzie do połowu ryb; brodnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. brodnik

Brodnia – wieś sołecka w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Pęczniew. Leży na wschodnim brzegu zbiornika Jeziorsko.

Wieś królewska w starostwie sieradzkim w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. wieś na Białorusi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Brodnica (wymowa; niem. Strasburg in Westpreußen, Strasburg an der Drewenz) – miasto w Polsce położone w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu brodnickiego i gminy wiejskiej Brodnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodnicki

przymiotnik od: Brodnica

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brodnicy, związany z Brodnicą

(1.2) dotyczący Brodna, związany z Brodnem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodniczanin

mieszkaniec Brodnicy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brodnicy

(1.2) osoba pochodząca z Brodnicy, urodzona w Brodnicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodniczanka

mieszkanka Brodnicy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brodnicy

(1.2) kobieta pochodząca z Brodnicy, urodzona w Brodnicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodnik

narzędzie do połowu ryb; brodnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. narzędzie połowowe do połowów w płytkiej wodzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodno

Brodno (niem. Breitenau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Śląska.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bródnowski

przymiotnik od: Bródno; bródzieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Bródna, związany z Bródnem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodofiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. żart. brodacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Brodowicz

nazwisko

Brodowicz - polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je ponad 900 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Brodowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Świercze
- Brodowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
- Brodowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Iłowo-Osada
- Brodowo – przysiółek wsi Giże w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
- Brodowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
- Brodowo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

#### Źródła:

Wikipedia

# Brodowski

nazwisko

- Brodowski – miasto w Brazylii, w stanie São Paulo
- Aleksander Brodowski (1794–1865) – polski działacz gospodarczy i polityczny, ziemianin, oficer
- Aleksander Brodowski (1856–1899) – polski inżynier kolejowy, pracujący w Brazylii
- Antoni Brodowski (1784–1832) – polski malarz-portrecista, przedstawiciel klasycyzmu
- Feliks Brodowski (1864–1934) – polski pisarz, krytyk literacki, publicysta i nowelista
- Józef Brodowski (ok. 1780–1853) – polski malarz
- Józef Brodowski (1828–1900) – polski malarz
- Karsten Brodowski (ur. 1985) – niemiecki wioślarz
- Paweł Brodowski (ur. 1947) – polski muzyk i dziennikarz muzyczny,
- Piotr Brodowski (ur. 1989) – polski szachista
- Tadeusz Brodowski (1821–1848) – polski malarz
- Włodzimierz Brodowski (1823–1903) – polski lekarz, specjalista anatomii patologicznej, profesor zwyczajny
- Zygmunt Brodowski (1897–1973) – pułkownik Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adolf Brodski – rosyjski skrzypek
- Boris Brodski – radziecki scenarzysta
- Iosif Brodski – rosyjski poeta i eseista
- Isaak Brodski – rosyjski malarz
- Wadim Brodski – ukraiński skrzypek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodwino

dzielnica mieszkaniowa Sopotu

Brodwino (kaszb. Brodwino) – północno-zachodnie osiedle Sopotu, otoczone z trzech stron Trójmiejskim Parkiem Krajobrazowym, od wschodu graniczy z Kamiennym Potokiem. Nazwa pochodzi od słowa „brodzić”, czyli przechodzić przez rzekę brodem w miejscu płycizny, i odwołuje się do płynącego tu Kamiennego Potoku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brody

1. wystająca część twarzy poniżej ust;
2. zarost poniżej ust, na podbródku i na szczękach;
3. u zwierząt:
a) pęk długiej sierści pod pyskiem;
b) pęk wystających piór na podgardlu lub na piersi (u ptaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce

(1.2) geogr. toponim, nazwa dwóch miejscowości na Ukrainie

## W Polsce

- Brody – miasto w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
- Brody – część miasta Opole
- Brody – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Tuchola
- Brody – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
- Brody – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
- Brody – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska
- Brody – część wsi Węgrzce Wielkie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
- Brody – część wsi Pomiechówek w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie. Pomiechówek
- Brody – część wsi Sobienki w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Osieck
- Brody – część wsi Rudowo w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
- Brody – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Płońsk
- Brody – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
- Brody – osada wsi Gutów w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Brody – część wsi Pawłowice w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski
- Brody – część wsi Głowaczowa w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Czarna
- Brody – część wsi Dębowiec w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Dębowiec
- Brody – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Korycin
- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Pierzchnica
- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody
- Brody – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Oleśnica
- Brody – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
- Brody – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
- Brody – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina
- Brody – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodzące

rząd obejmujący ponad sto gatunków przeważnie dużych ptaków wodno-błotnych, o wysokich nogach, dostosowanych do swobodnego brodzenia po bagnach i płytkich wodach, oraz o długim dziobie ułatwiającym wyszukiwanie pożywienia (wyłącznie zwierzęcego) z podłoża; należą do niego między innymi: bociany, czaple, ibisy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Ciconiiformes|Bonaparte|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, obejmuje gatunki wodno-błotne, w większości wędrowne;

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od brodzić

Bocianowe, bocianowce, brodzące (Ciconiiformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae). Obejmuje gatunki kosmopolityczne, wodno-błotne, w większości wędrowne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodzący

o cechach brodzących (rząd ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodźcowaty

biegus brodźcowaty - gatunek ptaka z rodziny bekasowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodźczyk

rodzaj ptaków z rodziny bekasowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brodzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brodziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzianin

mieszkaniec Brodów (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzianka

mieszkanka Brodów (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzić

chodzić po czymś podmokłym, rzadziej sypkim

czasownik nieprzechodni

(1.1) chodzić po czymś grząskim

(1.2) chodzić w płytkiej wodzie

(1.3) przen. książk. chodzić nurzając nogi w czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodziec

ptak wędrowny z rodziny bekasowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny bekasowatych rodzaju nazwa systematyczna|Tringa|ref=tak.

- Brodziec – wieś na Ukrainie

cieki wodne w Polsce:

- Brodziec – struga, dopływ Mołstowy
- Brodziec – struga, dopływ Pulwy

ptaki:

- brodźce (ptaki)
- brodziec ciemnorzytny
- brodziec piskliwy
- brodziec żółtonogi
- brodziec piegowaty
- brodziec śniady
- brodziec pławny
- brodziec plamisty
- brodziec samotny
- brodziec krwawodzioby
- brodziec leśny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodziecki

→ Brójce; brójecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Bródzieński

przymiotnik od: Bródno; bródnowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. dotyczący Bródna, związany z Bródnem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brodzik

1. płytki basen dla dzieci;
2. płytki basenik pod prysznicem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naczynie pod prysznicem (płytka wanna) zbierające wodę z natrysku

(1.2) sport. płytki basen, przeznaczony dla dzieci

Brodzik – płytki basen dla dzieci. Brodziki mają najczęściej głębokość od 20 do 40 cm i są przeznaczone głównie dla dzieci od 6 miesięcy do 6 lat.

W Polsce zarządzający obszarem wodnym jest zobowiązany do wydzielenia brodzika dla dzieci jeśli niecki basenowe mają łączną powierzchnię przekraczającą 100 m² i głębokość ponad 0,4 m w najgłębszym miejscu lub głębokość powyżej 1,2 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brodzikowy

→ brodzik

Patrz:brodzik

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodziszów

Brodziszów (niem. Dittmannsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie.

W latach 1945–1946 wieś należała i była siedzibą gminy Brodziszów, po jej likwidacji w gminie Zwrócona, po reformie administracyjnej w latach 1954-1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brodziszów, po jej zniesieniu w gromadzie Zwrócona. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brodzisław

imię męskie

Brodzisław, Brocsław, Barcsław, Barcław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Brodzi- ("brodzić") i -sław ("sława, chwała"). Być może znaczyło "ten, kto pławi się w chwale".

Brodzisław imieniny obchodzi: 25 stycznia, 30 maja i 1 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brodzisława

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brodzisławy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzisławostwo

Brodzisław z małżonką; Brodzisławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzisławowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brodzisława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodziuszka

brodziuszka wiechowata - gatunek rośliny z rodziny akantowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brodzki

przymiotnik od: Brody (jedna z wielu wsi w Polsce)

Brodzki (Brodzka):

- Most Brodzki (Weistritz Brücke)
- Gazeta Brodzka
- Zalew Brodzki
- Synagoga Brodzka w Odessie
- Powiat brodzki
- Rejon brodzki
- Tama Brodzka
  - Tama Brodzka (stacja kolejowa)
- Bródzki

- Alina Brodzka-Wald
- Ewa Brodzka
- Henryk Brodzki
- Jan Brodzki
- Stanisław Brodzki
- Wiktor Brodzki
- Władysław Brodzki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bróg

ruchomy daszek na czterech słupach wbitych w ziemię, służący jako osłona dla przechowywanego siana, zboża; stóg siana, zboża ochraniany przez taki daszek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. zootechn. zadaszenie na słomę lub zboże na czterech słupach

(1.2) roln. stóg nakryty dachem

(1.3) daw. bezładne nagromadzenie czegoś

Bróg – ruchomy dach przesuwany na (najczęściej) czterech wkopanych w ziemię słupkach (zwanych brożynami), osłaniający składowane pod nim siano, słomę lub zboże przed opadami atmosferycznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brogowy

przymiotnik od: bróg

#### Źródła:

SJP.pl

# Brogsy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) buty z charakterystycznymi ażurowymi perforacjami i zwykle także rozetowym zdobieniem na nosku

#### Źródła:

Wiktionary

# Broholmer

rasa psów z grupy molosów; mastif duński

Broholmer – rasa psa zaliczana do grupy molosów w typie mastifa, wyhodowana w średniowiecznej Danii jako psy do polowania i stróżowania, wymarła w pierwszej połowie XX wieku, następnie została zrekonstruowana przez odpowiednią hodowlę. Użytkowana jest jako pies do towarzystwa, pies stróżujący i obronny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Broić

psocić, płatać figle, bawić się, przeszkadzając; dawniej: czynić coś złego

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbroić)

(1.1) niedokonany od|zbroić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brojce

wieś w Polsce

Brojce (niem. Broitz) – wieś gminna w Polsce położona w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie gryfickim, w gminie Brojce.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brojce. 2 września 2013 r. wieś miała 1287 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brójczanin

mieszkaniec Brójc (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brójczanka

mieszkanka Brójc (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brojecki

→ Brojce

Patrz:Brojce

#### Źródła:

SJP.pl

# Brojek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|broić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brojler

intensywnie tuczona kura, kaczka, gęś (także indyk lub królik), przeznaczona na ubój

Brojlery – młody, bardzo intensywnie tuczony (w zamknięciu) drób, przeznaczony na ubój.

Określenie to stosuje się dla drobiu (kurczęta, kaczki, indyki, gęsi) oraz królików. Brojlery osiągają szybki przyrost masy w krótkim czasie, dzięki czemu są stosunkowo tanie w produkcji i hodowane na skalę przemysłową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brojlernia

zakład zajmujący się hodowlą brojlerów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brojlerowy

→ brojler

Patrz:brojler

#### Źródła:

SJP.pl

# Brok

drobny śrut myśliwski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Brok – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brok.

Uzyskał lokację miejską w 1501 roku, zdegradowany w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1922 roku. Miasto rządowe Królestwa Kongresowego, położone było w 1827 roku w powiecie ostrołęckim, obwodzie ostrołęckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa ostrołęckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brokacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brokat

#### Źródła:

Wiktionary

# Brokat

1. świecące, drobne płatki służące do ozdoby;
2. jedwabna tkanina przetykana złotą nitką

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) połyskliwe drobinki używane m.in. do zdobienia przedmiotów oraz do produkcji kosmetyków upiększających;

(1.2) włók. kraw. jedwabna tkanina z wypukłym, wzorem, przetykana złotą lub srebrną nicią;

- brokat (tkanina)
- brokat (ozdoba)
- Brokat – polski serial obyczajowy platformy Netflix z 2022 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brokatela

gruba tkanina jedwabna lub przetykana jedwabiem, z wypukłym wzorem z nici srebrnych lub złotych; brokat

Brokatela, brukatela (fr. brocatelle, wł. brocatello) – gruba, półjedwabna, wzorzysta tkanina dekoracyjna, wielowątkowa i dwuosnowowa.

Tło brokatelli tkano zazwyczaj splotem rządkowym, a wzór atłasowym. Wzór posiadał charakterystyczny lekki relief, który otrzymywano przez zastosowanie grubego lnianego wątku podstawowego oraz przez odpowiednie naciągnięcie osnów i wątków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brokatowy

związany z brokatem

przymiotnik

(1.1) włók. kraw. zrobiony z brokatu (tkaniny)

(1.2) zawierający brokat, pokryty brokatem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Broker

osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach handlowych lub finansowych; pośrednik, agent, makler

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) finans. osoba zajmująca się pośrednictwem w transakcjach towarowych, pieniężnych, frachtowych lub ubezpieczeniowych

Broker – wieloznaczne pojęcie używane na rynku finansowym i kapitałowym w kilku kontekstach znaczeniowych. W najbardziej generalnym ujęciu brokerem jest podmiot (osoba prawna, osoba fizyczna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej) świadczący określone usługi (z reguły pośrednictwa) działający na cudzy rachunek (w przeciwieństwie do np. dealera, czyli podmiotu działającego na własny rachunek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brokerka

1. kobieta zajmująca się pośrednictwem w transakcjach handlowych lub finansowych; pośredniczka, agentka;
2. pośrednictwo handlowe lub finansowe, zajęcie brokera

#### Źródła:

SJP.pl

# Brokerski

→ broker

Patrz:broker

#### Źródła:

SJP.pl

# Brokerstwo

zajęcie brokera

#### Źródła:

SJP.pl

# Brokowianin

mieszkaniec Broku (miasta w Polsce); broczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Brokowianka

mieszkanka Broku (miasta w Polsce); broczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Brokowski

→ Brok; broczański, brocki

#### Źródła:

SJP.pl

# Brokuł

jednoroczna roślina warzywna z rodziny krzyżowych (kapustowatych), mająca liczne zielone kwiatostany (tzw. róże), spożywane wraz z pędem i liśćmi; brokuł włoski, kapusta szparagowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub pot. męskozwierzęcy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=italica|L.|ref=tak., odmiana kapusty warzywnej o charakterystyczny zielonym kwiatostanie;

(1.2) spoż. kulin. jarzyna z kwiatostanów brokułu (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brokułowy

→ brokuł

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do brokułu

(1.2) kulin. zrobiony z brokułu, zawierający brokuły

Patrz:brokuł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brokuły

potrawa z jadalnych kwiatostanów i łodyg brokułu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brol

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brolly

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turyst. namiot lub osłona przeciwdeszczowa o konstrukcji parasola

Lista postaci występujących w Dragon Ball

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brom

pierwiastek chemiczny o symbolu Br

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Br i liczbie atomowej 35;

(1.2) farm. pot. bromek potasu, środek uspokajający hamujący libido

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bromal

oleista, bezbarwna ciecz; związek organiczny uzyskiwany w reakcji bromu z alkoholem

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromance

[czytaj: bromans] bardzo bliska, nieseksualna relacja między mężczyznami; bromans

Bromance – bliska, emocjonalna, nieseksualna relacja pomiędzy dwoma lub więcej mężczyznami, głębsza i bardziej intymna niż friendship (przyjaźń). Rosnąca popularność tego konceptu na początku XXI wieku postrzegana jest jako odzwierciedlenie zachodzących w społeczeństwie zmian, przede wszystkim zwiększonej otwartości na kwestie tożsamości płciowej i seksualności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bromans

bardzo bliska, nieseksualna relacja między mężczyznami; bromance

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromansowy

→ bromans

Patrz:bromans

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromargiryt

minerał, bromek srebra

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromatolog

specjalista zajmujący się żywnością (jej produkcją, przechowywaniem, przetwórstwem i obrotem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromatologia

dziedzina nauki zajmująca się żywnością: produkcją, przechowywaniem, przetwórstwem i obrotem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się badaniem żywności;

Bromatologia (gr. brὂma ‘pożywienie’, lógos ‘nauka’) – nauka zajmująca się badaniem żywności: wartością odżywczą, składem chemicznym, zawartością składników odżywczych i antyodżywczych (np. fityniany, inhibitory trypsyny), strawnością i przyswajalnością przez organizm, zanieczyszczeniami (np. zawartość pestycydów lub metali ciężkich), obecności mikroorganizmów (bakterie, wirusy, grzyby). Ponadto bromatologia zajmuje się również higieną żywności w procesach produkcyjnych, przechowywaniu, przetwórstwie i obrocie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bromatologiczny

→ bromatologia

Patrz:bromatologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromawy

kwas bromawy - jeden z tlenowych kwasów bromu; kwas bromowy(III), hydroksydooksydobrom

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromber

regionalnie: jeżyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromboszcz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brombrać

potocznie: odbywać stosunek płciowy; bzykać, dmuchać, rżnąć, ciupciać

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromek

sól kwasu bromowodorowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek bromu jednowartościowego, sól kwasu bromowodorowego;

Bromki – grupa nieorganicznych związków chemicznych, soli kwasu bromowodorowego (HBr). Brom w bromkach jest zawsze jednowartościowy (występuje w postaci anionu bromkowego Br−
), np. bromek sodu, bromek potasu, bromek magnezu, bromek żelaza(III) czy bromek srebra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bromelia

rodzaj roślin z rodziny ananasowatych, do którego zalicza się około pięćdziesięciu gatunków, występuje w Ameryce Południowej i Środkowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) Bromelia - rodzaj roślin z bromeliowatych o długich sztywnych liściach ustawionych w rozety

Bromelia (Bromelia L.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae), występujących w Ameryce Południowej i Ameryce Środkowej. Do tego rodzaju zaliczanych jest około 60 gatunków roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bromeliowate

rodzina roślin jednoliściennych licząca około 2000 gatunków, głównie z wilgotnych lasów Ameryki Południowej i Północnej; ananasowate, zapylcowate

Bromeliowate, ananasowate, zapylcowate (Bromeliaceae Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. Należy tu około 1,7 tys. gatunków skupionych w 55–57 rodzajów. Niemal wszystkie, z jednym tylko wyjątkiem (Pitcairnia feliciana – endemit wyżyny Futa Dżalon w Gwinei w zachodniej Afryce), występują w Ameryce Południowej i Północnej, głównie w strefie tropikalnej. Najdalej na północy bromeliowate sięgają do Wirginii i Teksasu, najdalej na południu rosną w środkowej Argentynie i Chile.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bromeliowaty

o cechach bromeliowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromeliowiec

przedstawiciel rzędu roślin jednoliściennych; ananasowiec, zapylcowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromiak

ciało kopalne, w skład którego wchodzi brom

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromian

sól kwasu bromowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromiany

sól kwasu bromowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromin

sól kwasu bromowego, w której brom ma wartościowość III

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromirski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Bromirski – polski urzędnik
- Jerzy Bromirski – polski inżynier
- Józef Bromirski – polski działacz niepodległościowy
- Wiktor Bromirski – polski urzędnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bromki

sól kwasu bromowodorowego

Bromki – grupa nieorganicznych związków chemicznych, soli kwasu bromowodorowego (HBr). Brom w bromkach jest zawsze jednowartościowy (występuje w postaci anionu bromkowego Br−
), np. bromek sodu, bromek potasu, bromek magnezu, bromek żelaza(III) czy bromek srebra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bromkowy

→ bromek

Patrz:bromek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromlit

minerał będący izomorficzną mieszaniną węglanu baru i węglanu wapnia, krystalizujący w układzie trójskośnym; alstonit

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromoaceton

ciekły związek organiczny, stosowany jako bojowy środek trujący podczas I wojny światowej; martonit

Bromoaceton – organiczny związek chemiczny, stosowany jako drażniący bojowy środek trujący z grupy lakrymatorów.

Jest cieczą o temperaturze wrzenia (z rozkładem) 409 K (136 °C). Jest mało trwały chemicznie. Polimeryzuje podczas przechowywania. Otrzymywany jest przez bromowanie acetonu.

  CH3COCH3 + Br2 → CH3COCH2Br + HBr↑

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bromobenzen

bromek fenylu, bezbarwna ciecz o charakterystycznym zapachu

Bromobenzen (bromek fenylu) – organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna benzenu. Ciecz o dużej gęstości, prawie nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w etanolu, eterze i większości rozpuszczalników organicznych. Bromobenzen stosowany jest jako rozpuszczalnik oraz w syntezach organicznych. Otrzymywany przez bromowanie benzenu w obecności żelaza. Posiada przyjemny charakterystyczny zapach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bromocyjan

Bromocyjan – nieorganiczny związek chemiczny z grupy pseudohalogenów. Stosowany w czasie I wojny światowej jako bojowy środek trujący. Współcześnie używa się go jako odczynnik do sekwencjonowania peptydów poprzez selektywne zrywanie wiązań peptydowych powstałych z udziałem grup karboksylowych (C-koniec) metioniny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bromoetan

związek chemiczny, pochodna etanu zawierająca w cząsteczce atom bromu

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromoform

bezbarwna ciecz o zapachu podobnym do chloroformu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, bromowa pochodna metanu, bezbarwna ciecz o nieprzyjemnym zapachu;

Bromoform (tribromometan), CHBr3 – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, bromowa pochodna metanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bromolej

technika fotograficzna

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromolejowy

→ bromolej

Patrz:bromolej

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromosrebrowy

papier bromosrebrowy - papier fotograficzny o dużej czułości, pokryty emulsją zawierającą bromek srebra, przeznaczony do wykonywania odbitek powiększonych; papier bromowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja chemiczna, w której brom przyłącza się do cząsteczki związku chemicznego;

Halogenowanie – reakcja chemiczna polegająca na addycji (dodaniu), substytucji (podstawieniu) lub przegrupowaniu atomów pierwiastków z grupy fluorowców (halogenów) do cząsteczek dowolnych związków chemicznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bromowodór

1. nieorganiczny związek chemiczny, toksyczny gaz dobrze rozpuszczalny w wodzie;
2. zwyczajowa nazwa kwasu bromowodorowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. bezbarwny gaz, silnie dymiący na powietrzu,

Bromowodór – nieorganiczny związek chemiczny, połączenie bromu i wodoru, bezbarwny gaz, mocno dymiący w powietrzu. Jest analogiem chlorowodoru. Ma właściwości redukujące.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bromowodorek

związek bromu i wodoru, np. bromowodorek dekstrometorfanu - związek chemiczny używany jako środek hamujący kaszel

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromowodorowy

związany z bromowodorem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bromowodorem, dotyczący bromowodoru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bromowy

przymiotnik od: brom

przymiotnik

(1.1) chem. dotyczący bromu, zawierający brom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bromski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bromural

związek chemiczny z grupy ureidów, stosowany jako środek uspokajający i łagodnie nasenny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Broń

1. narzędzie walki; oręż;
2. formacja wojskowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. narzędzie walki, służące do obrony lub ataku na wroga;

(1.2) środek lub sposób walki

(1.3) formacja wojskowa

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. od bronić

Broń – zbiór rzeczy materialnych, stanowiących przedmioty do walki zbrojnej zaczepnej lub obronnej (broń wojskowa), polowania na zwierzynę (broń myśliwska), a także rywalizacji sportowej (broń sportowa). Nie jest możliwe ustalenie precyzyjnej definicji broni w tym znaczeniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brona

1. narzędzie do spulchniania gleby;
2. drewniana krata zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. narzędzie w postaci żelaznej kraty z kolcami, używane do spulchniania i wyrównywania zaoranej ziemi oraz przykrywania ziarna po siewie;

(1.2) hist. archit. żelazna krata spuszczana z góry w bramach zamkowych;

(1.3) stpol. brama

- brona – konstrukcja budowlana
- brona – narzędzie rolnicze
- Brona – wzniesienie w Polsce, w Górach Bardzkich w Sudetach Środkowych
- Przełęcz Brona – przełęcz w Beskidzie Żywieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronchit

zapalenie błony śluzowej oskrzeli; nieżyt oskrzeli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapalenie błony śluzowej oskrzeli

- ostre zapalenie oskrzeli
- przewlekłe zapalenie oskrzeli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronchitowy

dotyczący bronchitu

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. odnoszący się do bronchitu, związany z bronchitem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bronchofiberoskopia

#### Źródła:

Wikipedia

# Bronchografia

rentgenologiczna metoda badania oskrzeli po wprowadzeniu środka kontrastującego

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronchopneumonia

odoskrzelowe zapalenie płuc

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronchoskop

wziernik służący do wewnętrznego badania ścian tchawicy i oskrzeli

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronchoskopia

metoda badania wewnętrznych ścian tchawicy i oskrzeli za pomocą bronchoskopu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronchoskopowy

dotyczący bronchoskopii

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronchotomia

zabieg polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg operacyjny polegający na przecięciu tchawicy w jej części szyjnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bronco

[czytaj: bronko] w zachodnich stanach USA: nie całkiem lub w ogóle nieujeżdżony koń

- Bronco – singapurski transporter opancerzony
- Ford Bronco – samochód sportowo-użytkowy produkowany przez Ford Motor Company w latach 1966–1996
- Rockwell OV-10 Bronco – amerykański lekki samolot szturmowo-rozpoznawczy
- Bronco – amerykański serial z lat 1958–1962

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brończyn

Brończyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brończyn, po jej zniesieniu w gromadzie Borysławice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego; wcześniej, od 1938 r. do 31 maja 1975, z przerwą na okupację niemiecką, do województwa poznańskiego i powiatu kaliskiego.

Historyczna ziemia kaliska.

#### Źródła:

Wikipedia

# Broneczek

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie); Bronek

#### Źródła:

SJP.pl

# Broneczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

#### Źródła:

Wiktionary

# Bronek

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Bronisław

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bronka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bronia

zdrobnienie od: Bronisława (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Broniarek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Broniarz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jarogniew Broniarz – polski nauczyciel akademicki, inżynier chemik
- Sławomir Broniarz – polski pedagog i działacz związkowy
- Lubomira Broniarz-Press – polska chemiczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronić

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś

czasownik niedokonany

(1.1) odpierać atak

(1.2) stawać w obronie kogoś lub czegoś; wstawiać się za kimś; czymś, być czyimś obrońcą

czasownik zwrotny niedokonany bronić się

(2.1) chronić siebie przed atakiem, odpierać atak na siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bronica

zgrubienie od: brona

Na Ukrainie

- Bronica – wieś w rejonie drohobyckim, w obwodzie lwowskim
- Bronica – wieś w rejonie mohylowskim, w obwodzie winnickim, nad Dniestrem
- Bronica – wieś w rejonie kamieńskim, w obwodzie wołyńskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Broniek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Bronisław, Bronisz (imiona męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie obrony, odpieranie ataku

(1.2) osłanianie lub chronienie kogoś lub czegoś

(1.3) wypełnianie roli obrońcy przed sądem lub innym podobnym organem

(1.4) niepozwalanie na coś

(1.5) zdawanie egzaminu lub występowanie przed komisją w celu uzyskania jakiegoś tytułu np. magistra, doktora

#### Źródła:

Wiktionary

# Broniewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Broniewski

nazwisko

Osoby:

- Alfred Broniewski – polski inżynier architekt
- Bohdan Broniewski, herbu Tarnawa – przemysłowiec, działacz gospodarczy
- Hieronim Broniewski, herbu Leliwa – deputat na Trybunał Główny Koronny, poseł województwa kaliskiego na sejmy
- Kajetan Broniewski – polski wioślarz i działacz sportowy
- Karol Broniewski
  - Karol Broniewski – polski dyrygent chóralny, pedagog muzyczny, kompozytor i działacz ruchu śpiewaczego
  - Karol Broniewski – podpułkownik ludowego Wojska Polskiego, uczestnik II wojny światowej

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Bronikowo

W Polsce

- Bronikowo – osada w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Zbąszynek
- Bronikowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary
- Bronikowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
- Bronikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Mirosławiec
- Bronikowo – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Bronikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronimir

dawne imię męskie

Bronimir – imię męskie, złożone z członów Broni- ("bronić, strzec") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Zapisy takiego imienia nie przechowały się w dokumentach staropolskich, jednak o jego istnieniu może świadczyć przechowanie się w nazwach miejscowych – takich jak Bromierz, Bromierzyk – formy Bromir, która mogła stanowić jego formę skróconą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronioznawca

specjalista w zakresie nauki o broni

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronioznawczy

związany ze znajomością broni

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronioznawstwo

nauka, wiedza o broni

Bronioznawstwo – interdyscyplinarna dziedzina badań, zajmująca się uzbrojeniem jako elementem kultury materialnej i szerzej – kultury w ogóle. Choć nie funkcjonuje jako samodzielna dyscyplina akademicka, rozwija się na styku różnych nauk humanistycznych i przyrodniczych: archeologii, historii, historii sztuki, technologii i innych nauk pomocniczych historii. Uprawiają je badacze wywodzący się z różnych środowisk naukowych, którzy stosują odmienne metody badawcze i operują własnymi kategoriami analitycznymi, co z jednej strony sprzyja różnorodności ujęć, z drugiej – utrudnia formułowanie syntetycznych, wieloaspektowych ujęć tematu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronisz

1. odpierać napaść;
2. osłaniać, chronić coś;
3. wstawiać się za kimś, być czyimś obrońcą;
4. zabraniać, nie pozwalać;
5. bronić się:
a) odpierać atak na własną osobę;
b) być własnym obrońcą;
c) chronić się, zapobiegać czemuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Broniszewice

Broniszewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Czermin, nad Prosną.

Wieś składa się z trzech odrębnych założeń urbanistycznych: zespołu folwarcznego Marianin na południu, założenia pałacowego w centralnej części oraz zespołu folwarcznego w przysiółku Polskie na północnym wschodzie.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Broniszewice, po jej zniesieniu w gromadzie Czermin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Broniszewo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 6

- Broniszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
- Broniszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Tykocin
- Broniszewo – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Młynary
- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz
- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Broniszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

#### Źródła:

Wikipedia

# Broniszewski

nazwisko

- Michał Broniszewski – polski kierowca wyścigowy
- Mieczysław Broniszewski – polski piłkarz i trener piłkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Broniszostwo

Bronisz z małżonką; Broniszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Broniszowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Broniszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronisław

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Bronisława

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronisława

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Bronisław

Bronisława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Broni- („bronić, strzec”) i -sława („sława”). Być może znaczyło „ta, która broni sławy”. W źródłach polskich poświadczone od XIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisławy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronisławostwo

Bronisław z małżonką; Bronisławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronisławowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronisława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Broniwoj

imię męskie

Broniwoj – męskie imię słowiańskie, nienotowane we wczesnych źródłach polskich, złożone jednak z członów występujących w autentycznych staropolskich imionach, tj.: Broni- ("bronić, strzec") oraz -woj ("wojownik, wojna"). Imieniny: 22 czerwca.

W 1994 roku imię Broniwoj nosiła 1 osoba w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronk

nazwisko

Bronk (Broncke, Broncki, Bronnecke, Bruniken, Brunnecke) – kaszubski herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronka

zdrobnienie od: Bronisława (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Bronisława

Bronka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk. Leży na lewym brzegu Bronki.

Wieś duchowna, własność probostwa brańskiego, położona była w 1575 roku w powiecie brańskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronkobus

potocznie: autobus, którym poruszał się Bronisław Komorowski w czasie kampanii prezydenckiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. autobus wyborczy wykorzystywany w kampaniach polskiego polityka Bronisława Komorowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bronkowie

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Bronka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronks

potocznie: kufel piwa; browar

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronny

dawniej: zabroniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronów

nazwa wielu wsi w Polsce

W Polsce

- Bronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Góra
- Bronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz
- Bronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
- Bronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
- Bronów – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Czechowice-Dziedzice
- Bronów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
- Bronów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronować

płytko spulchniać glebę, kruszyć bryły i wyrównywać powierzchnię na polu uprawnym za pomocą brony

czasownik niedokonany

(1.1) roln. spulchniać ziemię za pomocą brony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bronować.

Bronowanie – zabieg uprawowy (uprawka) wykonywany broną w celu płytkiego spulchnienia roli, pokruszenia brył i skorupy glebowej, zniszczenia chwastów, przerwania parowania wody, wyrównania powierzchni pola oraz przykrycia materiału siewnego roślin.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Lublina;
3. dzielnica Krakowa

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. północno-zachodnia dzielnica Krakowa, dawniej podkrakowska wieś;

W Polsce

- Bronowice – Dzielnica VI Krakowa, jednostka pomocnicza gminy
- Bronowice – obszar Krakowa
- Bronowice Małe – część Krakowa w granicach Dzielnicy VI Bronowice
- Bronowice Wielkie – część Krakowa w granicach Dzielnicy IV Prądnik Biały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronowicki

przymiotnik od: Bronowice

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bronowicami, dotyczący Bronowic

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Bronowicki – polski piłkarz
- Henryk Bronowicki – polski pilot, instruktor lotniczy
- Mateusz Bronowicki – polski szachista
- Piotr Bronowicki – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronowisko

teren bronowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronowo

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Bronowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
- Bronowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Stegna
- Bronowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Bronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
- Bronowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronowski

1. → Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

Bronowski:

- Alfred Bronowski (1912–1992) – pseudonim Alfreda Szklarskiego
- Jacob Bronowski (1908–1974) – angielski pisarz i naukowiec
- Szczęsny Marian Bronowski (1864–1942) – lekarz, profesor
- Tadeusz Bronowski (1912–1989) – działacz partyjny i państwowy, wiceminister komunikacji
- Ulica Bronowska w Warszawie

Patrz:Bronowice; bronowicki;
2. → Bronów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronowy

→ brona

Patrz:brona

#### Źródła:

SJP.pl

# Broński

nazwisko

Osoby o nazwisku Broński:

- Jerzy Broński − polski oficer
- Włodzimierz Broński − ksiądz katolicki
- Wojciech Skalmowski − polski orientalista, literaturoznawca, eseista, pisarz, publicysta, krytyk literacki
- Zdzisław Broński − polski żołnierz podziemia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronson

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Bronson – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Levy
- Bronson – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury
- Bronson – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Bourbon
- Bronson – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Branch

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brontë

[czytaj: BRONti] nazwisko

- Charlotte Brontë – autorka Dziwnych losów Jane Eyre, Vilette, Shirley, Profesor
- Emily Brontë – autorka Wichrowych Wzgórz
- Anne Brontë – autorka Agnes Grey
- Branwell Brontë – malarz angielski, brat Charlotte, Emily i Anne
- Rodzina Brontë – rodzina literacka związana z miastem Haworth w Yorkshire w Anglii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brontoterium

wymarły ssak z rzędu nieparzystokopytnych

Brontoterium (Brontotherium) – wymarły ssak z rzędu nieparzystokopytnych, żyjący w późnym eocenie.

Brontoteria występował w Ameryce Północnej.

Skamieniałości Embolotherium wskazują, że miały kostne wyrostki na nosie. Nie były to jednak prawdziwe rogi, ponieważ te są utworzone z keratyny. Róg brontoteriów był kostny, pokryty skórą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brontozaur

rodzaj dużego zauropoda z podrodziny apatozaurów

Brontozaur (Brontosaurus) – duży zauropod żyjący około 150 mln lat temu w późnej jurze na terenach Ameryki Północnej. Został odkryty i opisany w 1879 przez Othniela C. Marsha. Niegdyś uważano „brontozaura” za synonim „apatozaura”, w 2015 wykazano jednak istotne różnice między tymi rodzajami. Było to jedno z największych zwierząt lądowych, jakie kiedykolwiek żyło na ziemi. Osiągał średnio około 20 m długości i mniej więcej 23 t wagi. Nazwa brontozaur oznacza z gr. „grzmiący jaszczur”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronuś

zdrobnienie od: Bronisław (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bronx

jeden z pięciu okręgów Nowego Jorku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. okręg (potocznie określany „dzielnicą”) Nowego Jorku w USA, obejmujący północną część aglomeracji;

(1.2) geogr. adm. hrabstwo w stanie Nowy Jork w USA

(1.3) geogr. hydron. rzeka w USA przepływająca przez południowo-wschodni Nowy Jork

(1.4) geogr. gmina w USA, w hrabstwie Sublette County, w stanie Wyoming

(1.5) geogr. żart. krakowska dzielnica Bronowice

Bronx – jeden z pięciu okręgów (boroughs) Nowego Jorku oraz hrabstwo (county) w stanie Nowy Jork. Bronx położony jest w północnej części miasta, głównie na stałym lądzie, choć obejmuje swoim zasięgiem także parę mniejszych wysp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brony

1. narzędzie do spulchniania gleby;
2. drewniana krata zamykająca wejście przez bramę w murze obronnym

Brony – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krzyżanów. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Siemieniczki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bronzer

kosmetyk do ściemniania skóry; brązer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. kosmetyk nadający cerze efekt delikatnej opalenizny, zwykle zastępujący róż

Bronzer (również brązer) – kosmetyk nadający cerze efekt delikatnej opalenizny. Można nim modelować kształt twarzy. Bronzer najczęściej jest nakładany na czoło, brodę i policzki. Może zastępować róż. Jego odcień powinien być dopasowany do karnacji. W zależności od karnacji, bronzery można podzielić na te do cery: ciepłej, chłodnej, neutralnej. Odpowiedni odcień bronzera można dobrać na podstawie analizy kolorystycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bronzyt

minerał z grupy piroksenów

Bronzyt – minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy piroksenów. Należy do grupy minerałów bardzo pospolitych i szeroko rozpowszechnionych.

Nazwa pochodzi od charakterystycznej barwy tego minerału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brook

- Brook – miasto w stanie Indiana (USA)
- Brook – miejscowość w hrabstwie Kent (Anglia)
- Brook (New Forest) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)
- Brook – miejscowość w hrabstwie Surrey (Anglia)
- Brook (Test Valley) – miejscowość w hrabstwie Hampshire (Anglia)
- Brook – miejscowość na wyspie Wight (Anglia)
- Brook – postać anime

#### Źródła:

Wikipedia

# Brookit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. zob. brukit.

Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brooklińczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brooklynu

(1.2) osoba pochodząca z Brooklynu, urodzona na Brooklynie

#### Źródła:

Wiktionary

# Brookliński

→ Brooklyn [czytaj: brukliński]; brooklyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brooklynu, związany z Brooklynem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Brooklynu, mający cechy lub właściwości przypisywane Brooklynowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brooklyn

[czytaj: bruklyn] dzielnica Nowego Jorku położona w zachodniej części Long Island, dawniej oddzielne miasto

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dzielnica Nowego Jorku;

Brooklyn – jeden z pięciu okręgów (boroughs) Nowego Jorku oraz jednocześnie hrabstwo w stanie Nowy Jork, o nazwie Kings County. W 2019 roku liczył ok. 2 559 903 mieszkańców, co daje największą populację ze wszystkich okręgów Nowego Jorku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brooklyński

→ Brooklyn [czytaj: brukliński]; brookliński

#### Źródła:

SJP.pl

# Brooks

Miejscowości w Kanadzie:

- Brooks – miejscowość w prowincji Alberta

Miejscowości w USA:

- Brooks – miejscowość w stanie Georgia, w hrabstwie Fayette
- Brooks – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Bullitt
- Brooks – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
- Brooks – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Red Lake
- Brooks – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Marion

#### Źródła:

Wikipedia

# Broś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brosimum

rodzaj drzewa z rodziny morwowatych

Brosimum, mlekowiec (Brosimum Swartz) – rodzaj roślin z rodziny morwowatych (Moraceae). Obejmuje 15 gatunków. Są to zimozielone drzewa z sokiem mlecznym rosnące w tropikach obu kontynentów amerykańskich – od Meksyku i Kuby na północy po Boliwię, Paragwaj i południową Brazylię. Jako rośliny introdukowane przedstawiciele tego gatunku rosną także na Florydzie i w Wietnamie. Występują one głównie w wilgotnych lasach równikowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brosma

ryba z rodziny dorszowatych

Brosma (Brosme brosme) – gatunek morskiej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Brosme.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brosza

1. duża, ciężka broszka;
2. element rzeźbiony na przecięciu żeber sklepień gotyckich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spora, okazała broszka

(1.2) archit. rzeźbiony element znajdujący się na przecięciu żeber sklepienia gotyckiego

Brosza, broszka – rodzaj biżuterii, ozdoba, współcześnie noszona niemal wyłącznie przez kobiety. Umocowana od dołu szpilka służy przyczepianiu broszki do ubrań oraz sczepianiu poszczególnych części ubrania. Broszki mają różne kształty: od prostych, owalnych do fantastycznie powyginanych. Także wielkości tych ozdób są zróżnicowane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Broszeczka

mała broszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: broszka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Broszka

ozdoba stroju kobiecego z umocowaną od spodu spinką, przypinana do sukni, szala itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element biżuterii; ozdoba przypinana do stroju kobiecego przy pomocy zapinki;

(1.2) pot. sprawa, interes

(1.3) pot. żeński narząd płciowy, pochwa

Brosza, broszka – rodzaj biżuterii, ozdoba, współcześnie noszona niemal wyłącznie przez kobiety. Umocowana od dołu szpilka służy przyczepianiu broszki do ubrań oraz sczepianiu poszczególnych części ubrania. Broszki mają różne kształty: od prostych, owalnych do fantastycznie powyginanych. Także wielkości tych ozdób są zróżnicowane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Broszkiewicz

nazwisko

- Jerzy Broszkiewicz (1922–1993) – polski prozaik, dramatopisarz, eseista i publicysta oraz autor fantastyki naukowej.
- Jerzy Broszkiewicz (1925–2018) – polski uczestnik konspracji niepodległościowej w czasie II wojny światowej, podpułkownik WP w stanie spoczynku działacz kombatancki
- Mariusz Broszkiewicz (ur. 1959) – polski artysta fotograf.
- Stanisław Broszkiewicz (1926–1984) – polski pisarz, prozaik, dziennikarz i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Broszków

Broszków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Kotuń. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Antoniego w Kotuniu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Broszkowice

Broszkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Oświęcim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Broszkowy

→ broszka

Patrz:broszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Broszniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankowskiego;

Broszniów (ukr. Брошнів) – wieś w rejonie rożniatowskim obwodu iwanofrankiwskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Broszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. technika wykonywania ornamentu na tkaninach polegająca na wprowadzeniu dodatkowego wątku deseniowego (zwykle z drogich nici) przebiegającego częściowo ponad zasadniczą tkaniną i tworzącego na niej jakby haft

#### Źródła:

Wiktionary

# Broszura

1. niewielka publikacja o treści informacyjnej, adresowana do szerokiej publiczności,
2. książka w miękkiej nietrwałej oprawie lub nieoprawiona,
3. artykuł lub rozprawka propagandowa wydana jako samodzielny druk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka książka, nieoprawiona lub w miękkiej oprawie;

(1.2) artykuł lub niewielka rozprawa wydana jako samodzielny druk

(1.3) niewielka publikacja o treści informacyjnej

Broszura (franc. brochure od broche – brosza, z wł. brocca dzban) – wydawnictwo zwarte, wyrób poligraficzny o małej objętości, maksymalnie 3 arkusze drukarskie (do 48 stron, dawniej od 4 do 64 stron) o treści informacyjnej, biznesowej lub propagandowej, adresowany do szerokiej publiczności. Jest to rodzaj druku łączonego.

W terminologii księgarskiej i bibliotekarskiej to publikacja licząca od 4 do 48 stron. Druk poniżej 4 stron jest ulotką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Broszurka

zdrobnienie od: broszura

#### Źródła:

SJP.pl

# Broszurkowy

związany z broszurką

#### Źródła:

SJP.pl

# Broszurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zszywanie, bindowanie lub łączenie w inny sposób kartek w celu wykonania broszury

#### Źródła:

Wiktionary

# Broszurowy

związany z broszurą

przymiotnik

(1.1) związany z broszurą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brotbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik na chleb

#### Źródła:

Wiktionary

# Brotfas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. naczynie na chleb

#### Źródła:

Wiktionary

# Brotzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wodzionka

#### Źródła:

Wiktionary

# Browalia

rodzaj roślin z rodziny psiankowatych

Browalia (Browallia L.) – rodzaj z roślin z rodziny psiankowatych. Obejmuje 24 gatunki. Występują one naturalnie od Arizony w Stanach Zjednoczonych na południe, poprzez Amerykę Środkową i Antyle po środkową część Ameryki Południowej. Rozprzestrzenione obecne są poza tym na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej. Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego botanika Johannesa Browalliusa (1707–1755). Niektóre gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Browar

zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa; piwowarnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakład, w którym warzy się (produkuje) piwo;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) pot. piwo (butelka, puszka itp.)

Browar – zakład produkcyjny, w którym wytwarzane jest piwo, czyli napój powstały ze słodu, wody i chmielu poddany fermentacji alkoholowej przy użyciu drożdży.

Pierwsze browary organizowano ok. 1000 roku w klasztorach. Najstarszym działającym browarem jest Weihenstephan w bawarskim Freising (od 1040). W miarę sekularyzacji od XIX wieku powstawały browary o charakterze przemysłowym, z samodzielnymi zabudowaniami fabrycznymi.

.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Browarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Browarek

zdrobnienie od: browar (zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa)

Browarek – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka dorzecza Pilicy, Białka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Browaring

żartobliwie: spędzanie czasu na piciu piwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Browarnia

potocznie:
1. zakład produkujący piwo;
2. lokal serwujący produkowane na miejscu piwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rozlewnia piwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Browarniany

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarniane), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarniany); browarniczy, browarny, piwowarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Browarnictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją piwa

Piwowarstwo albo browarnictwo – sztuka warzenia piwa (w tym piwowarstwo domowe) oraz produkcja piwa w browarach na skalę przemysłową (zob. przemysł piwowarski).

Stwarza zapotrzebowanie na produkty rolne: jęczmień browarny oraz chmiel.Produktami ubocznymi są: młóto, chmieliny, osady brzeczkowe, używane na paszę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Browarniczka

→ browarnik

Patrz:browarnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Browarniczy

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarnicze), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarniczy); browarniany, browarny, piwowarski

przymiotnik

(1.1) dotyczący browarnictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Browarnik

osoba pracująca w browarnictwie (piwowarstwie, przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek); piwowar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel lub zarządca browaru

Browarnik – właściciel lub osoba zarządzająca browarem. Słowo to zostało utworzone od rzeczownika browar z dodatkiem formantu -nik. Powstały wyraz może oznaczać również osobę działającą w przemyśle browarniczym, pracującą w browarze. W odróżnieniu od piwowara, który bezpośrednio zajmuje się warzeniem piwa, browarnik nie jest określeniem zawodu lub funkcji, lecz osoby związanej z przemysłem browarniczym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Browarny

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże browarne), związany w jakiś sposób z browarnictwem lub browarnikiem (np. cech browarny); browarniany, browarniczy, piwowarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Browarowy

przymiotnik od: browar

#### Źródła:

SJP.pl

# Browarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Browarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. piwowar

#### Źródła:

Wiktionary

# Browiec

potocznie: piwo; browar

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. piwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brown

## Nazwy geograficzne

Gminy w USA:

- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Monroe
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hancock
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hendricks
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Montgomery
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Morgan
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Ripley
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Washington
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Linn
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Manistee
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McHenry
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Carroll
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Darke
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Delaware
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Franklin
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Knox
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Miami
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Paulding
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Vinton
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lycoming
- Brown (ang. Brown Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Mifflin
- Brown) – obszar niemunicypalny w Kern County, w Kalifornii

#### Źródła:

Wikipedia

# Brownie

[czytaj: brałni] ciemnobrązowe ciasto z gorzkiej czekolady, mąki, jajek i cukru, często także z bakaliami i orzechami

Brownie (wym. brauni) – ciasto czekoladowe typowe dla kuchni amerykańskiej. Nazwa pochodzi od charakterystycznego, ciemnobrązowego koloru wypieku (z ang. brown = brązowy).

Ciasto przygotowuje się z gorzkiej czekolady, jajek, cukru, masła i niewielkiej ilości mąki. Częstym dodatkiem do brownie są orzechy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Browning

[czytaj: brauning] ręczny pistolet automatyczny; brauning

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki, płaski, poręczny pistolet szybkostrzelny, w okresie międzywojennym popularny jako broń „kieszonkowa”

- Browning Arms Company – amerykańska wytwórnia uzbrojenia
- nazwa pistoletów samopowtarzalnych, m.in. Browning HP
- nazwa karabinów maszynowych, m.in. amerykańskich Browning M1917, Browning M1919, polskich Browning wz. 1928, ckm wz. 30 (Browning)
- potocznie przestarzałe: pistolet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Browser

[czytaj: brałzer] program komputerowy służący do przeglądania stron internetowych; przeglądarka internetowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Broz-Tito

Josip Broz-Tito (1892-1980) - polityk jugosłowiański

#### Źródła:

SJP.pl

# Brózda

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. bruzda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brożec

W Polsce

- Brożec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Strzelin
- Brożec – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce

- Brożec – gromada w powiecie krapkowickim
- Brożec – gromada w powiecie strzelińskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Brożek

niewielka sieć używana do łowienia ptaków

- brożek – pojazd konny
- Brożek – herb szlachecki
- Brożek – polana w Gorcach
- Brożek (841 m) – szczyt w masywie Lubania w Paśmie Lubania w Gorcach
- Brożek – wieś w województwie lubuskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brozilian

[czytaj: broz-ilian] depilowanie męskich miejsc intymnych; boyzylian, boyzilian

#### Źródła:

SJP.pl

# Brożówka

1. wieś w Polsce;
2. jezioro w Polsce

Brożówka (niem. Gansenstein) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Kruklanki. Leży nad jeziorem Brożówka,

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Broży

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brożyna

drąg zatknięty w brogu, stanowiący jego ośrodek

Brożyna (niem. Karlsberg, 570 m n.p.m.) – góra w środkowej części Gór Ołowianych, kończąca niewielki grzbiecik odchodzący na południe od Ołowianej, w paśmie Gór Kaczawskich.

Zbudowana jest z zieleńców i łupków zieleńcowych oraz łupków kwarcowo-skaleniowych, amfibolitów, fyllitów i fyllitów grafitowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brożyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brółtbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik na chleb

#### Źródła:

Wiktionary

# Brołtzupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. wodzionka; zupa z chleba zalanego wrzącą wodą z dodatkiem czosnku i tłuszczu, np. smalcu

Wodzianka – prosta zupa znana na Śląsku i w Polsce Środkowej. Wodzianka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek. Maciej E. Halbański w swoim Leksykonie sztuki kulinarnej podał następującą definicję wodzianki: zupa przyrządzona z czerstwego chleba pokrajanego w kostkę, zalanego wrzątkiem, z dodatkiem roztartego z solą czosnku i tłuszczu, najlepiej smalcu ze skwarkami.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brr

brrr;
1. wykrzyknik wyrażający uczucie wstrętu lub obrzydzenia;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; drr, drrr

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. dźwięk wydawany, podczas trzęsienia się (np. z zimna lub ze strachu)

(1.2) dźwięk. odgłos wyrażający odrazę, wstręt względem czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brrr

brr;
1. wykrzyknik wyrażający uczucie wstrętu lub obrzydzenia;
2. wykrzyknik wyrażający uczucie zimna; drr, drrr

#### Źródła:

SJP.pl

# Brt

[czytaj: be-er-TE] (skrót od: Brutto Register Tonage) tona rejestrowa brutto - oznaczenie pojemności statku

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruce

[czytaj: bru:s]
1. obce imię męskie;
2. obce nazwisko

- Bruce – szkockie nazwisko i nazwa klanu.
- Bruce – szczyt położony w górach Hamersley
- Bruce – półwysep w prowincji Ontario, Kanada
- Bruce – jednostka administracyjna kanadyjskiej prowincji Ontario
- Bruce – fikcyjny rekin z filmu Szczęki
- Elektrownia jądrowa Bruce – kanadyjska elektrownia jądrowa
- Bruce – singel polskiego piosenkarza i rapera White’a 2115 oraz Flexxy i Kuqe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brucela

bakteria wywołująca brucelozę

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruceloza

przewlekła, zakaźna, bakteryjna choroba zwierząt głównie hodowlanych mogąca przenosić się na ludzi (zoonoza); gorączka maltańska; choroba Banga; gorączka falująca; gorączka kozia; gorączka skalna; gorączka gibraltarska; gorączka Rio-grande

Bruceloza (łac. Brucellosis lub Abortus epizooticus) – przewlekła i zakaźna bakteryjna choroba różnych gatunków zwierząt domowych i dzikich, jak również człowieka. Choroba ta u człowieka znana jest również pod nazwami: gorączka maltańska, choroba Banga, gorączka falująca, gorączka kozia, gorączka skalna, gorączka gibraltarska, gorączka Rio Grande.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brucelozowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z brucelozą, dotyczący brucelozy

#### Źródła:

Wiktionary

# Bruchnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, rejon jaworowski;

Tarnowica, Bruchnal (ukr. Терновиця, Ternowycia) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie jaworowskim, na zachód od Lwowa, nad potokiem Hnojowiec. Około 1000 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brucki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruckner

[czytaj: brükner] nazwisko, np. Aleksander Brückner (1856 - 1939), polski filolog i historyk

Nazwisko występujące w wersji Bruckner i Brückner (z ü zapisywanym za pomocą liter używanym w języku polskim jako "ue" – w Polsce wymawiane jako Brykner) – którego źródłosłów tkwi w niemieckim rzeczowniku Brück, l.mn. Brücken "most" (wilamowskie bryk, ang. bridge, hol. brug, fryz. brêge), ale i "ulica" (stąd polskie bruk), byłoby to nazwisko odapelatywne "budowniczy mostów, nawierzchni", choć nie jest wykluczone pochodzenie odmiejscowe (w południowych Niemczech i Austrii istnieje co najmniej 9 miejscowości o nazwie Bruck lub Brück).

- Anton Bruckner (1824–1896) – austriacki kompozytor, przedstawiciel romantyzmu
- Aleksander Brückner (1856-1939) – polski profesor, filolog i slawista, historyk literatury i kultury polskiej
- Agnes Bruckner (1985) – amerykańska aktorka
- Amy Bruckner (1991) – amerykańska aktorka
- Karel Brückner (1939) – czeski trener piłkarski
- Christine Brückner (1921-1996) – pisarka niemiecka
- Eduard Brückner (1862-1927) – niemiecki geograf i klimatolog
- Roland Brückner (1955) – niemiecki gimnastyk
- Wilhelm Brückner (1884-1954) – niemiecki wojskowy, pułkownik, adiutant Adolfa Hitlera
- Ferdinand Bruckner (1891-1958) – austriacko-niemiecki pisarz
- Bruckner (1871-1942) – amerykański polityk
- Karl Bruckner (1906-1986), austriacki pisarz
- Pascal Bruckner (1948) – francuski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bruclik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. męska kamizelka w stroju góralskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brucski

przymiotnik

(1.1) stpol. brukselski, z Brukseli

#### Źródła:

Wiktionary

# Brucyna

alkaloid z grupy strychniny, zawierający w cząsteczce ugrupowanie benzopirolu; substancja krystaliczna, rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych

Brucyna – alkaloid indolowy występujący w nasionach kulczyby, pochodna strychniny. Substancja krystaliczna, o temperaturze topnienia 178 °C. Jest rozpuszczalna w rozpuszczalnikach organicznych.

Wykazuje silnie toksyczne działanie na organizm. Działa 50-krotnie słabiej niż strychnina. Ze względu na bardzo gorzki smak stosowana jest obecnie jako wskaźnik goryczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brucyt

minerał, wodorotlenek magnezu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady wodorotlenków magnezu, wykorzystywany m.in. do otrzymywania magnezu i produkcji materiałów ogniotrwałych;

Brucyt – rzadki minerał z gromady wodorotlenków Mg(OH)2.

Nazwa pochodzi od nazwiska amerykańskiego mineraloga Archibalda Bruce’a, który po raz pierwszy opisał ten minerał (1777–1818).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruczkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brud

zanieczyszczenie, brak czystości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każde zanieczyszczenie osiadłe na czymś

(1.2) przen. wina, grzech lub wyrządzone zło

Brud – ogólne określenie wszelkiego rodzaju zanieczyszczeń osiadłych na jakiejkolwiek powierzchni.

Brud gromadzący się na ciele człowieka zwykle jest mieszaniną sadzy, krzemionki (SiO2), soli mineralnych oraz substancji pylistych. Cząstki te zlepione są pozostałościami potu (głównie tłuszczami i białkami).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brudas

potocznie: człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny; flejtuch, fleja, niechluj, niechluja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. osoba niedbająca o higienę; czasem też przedmiot będący w niechlujnym stanie

(1.2) pogard. osoba o ciemnej karnacji

(1.3) pogard. slang. osoba należąca do subkultury metalowej lub punkowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudasek

ekspresywnie: brudas - człowiek brudny, zaniedbany, nieporządny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pieszcz. o brudnym dziecku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudaska

potocznie: kobieta brudna, zaniedbana, nieporządna; flejtucha, fleja, niechluja, syfiara

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudek

zdrobnienie od: brud

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruderszaft

[czytaj: BRUderszaft] ceremoniał ustanawiający wzajemne mówienie sobie po imieniu i przejście "na ty"

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwyczaj poprzedzający zwracanie się do kogoś po imieniu, polegający na wspólnym wypiciu przez dwie osoby kieliszka alkoholu i pocałunku w policzek;

Bruderszaft, inaczej brudzio (z niem. Bruderschaft – braterstwo) – ceremoniał poprzedzający przejście jego uczestników na ty (po imieniu), rezygnując ze zwrotów grzecznościowych Pan, Pani. Odbywa się on często przy wspólnym wypiciu kieliszka alkoholu. Czasem dodawany jest do tego pocałunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brudnawy

lekko brudny

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudnica

motyl nocny średniej wielkości, białawy lub brunatny, którego gąsienice żywią się liśćmi drzew i krzewów, wyrządzając znaczne szkody

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudnice

motyl nocny średniej wielkości, białawy lub brunatny, którego gąsienice żywią się liśćmi drzew i krzewów, wyrządzając znaczne szkody

Brudnice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. Istnieje tu stara elektrownia wodna oraz tama.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brudnicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudnicowate

podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych; brudnice

Brudnicowate, brudnice (Lymantriinae) – podrodzina motyli z rodziny mrocznicowatych. Obejmuje około 2500 gatunków. Kosmopolityczna. Samice miewają zredukowane skrzydła, a niekiedy także odnóża. Samce dobrze latają, często także w dzień. Na ciałach gąsienic występują brodawki i różnej budowy szczecinki. Liczne gatunki notowane jako szkodniki drzew i krzewów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brudnicowaty

o cechach brudnicowatych (podrodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudniej

stopień wyższy od przysłówka: brudno

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brudny

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudno

przysłówek sposobu

(1.1) będąc pozbawionym czystości

- Brudno – wieś w woj. lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew
- Brudno – jezioro w woj. lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Wola Uhruska
- Brudno – wzniesienie w woj. zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Sławoborze, na Wysoczyźnie Łobeskiej

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brudnobiały

biały o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru białego z odcieniem szarym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudnoczerwony

czerwony o brunatnym odcieniu; brunatnoczerwony

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudnoniebieski

niebieski o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudnopis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tekst roboczy

(1.2) zeszyt do zapisywania notatek, tekstów roboczych;

Brudnopis, brulion – rodzaj notesu służący do zapisywania notatek „na brudno”, czyli w sposób nieoficjalny; również tekst napisany „na brudno”.

Notatki takie są przeznaczone tylko dla piszącego, więc nie są one zbyt rozbudowane. Często charakteryzują się prostym stylem. Niekiedy brudnopis jest stosowany do zapisywania tekstów przed ich przepisaniem „na czysto”. Bywa czasem zbiorem prostych rysunków i szkiców.

Najczęściej spotyka się bruliony 60, 86 i 96-kartkowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brudnopisowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brudnopisem, dotyczący brudnopisu

#### Źródła:

Wiktionary

# Brudnopopielaty

popielaty o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudnoróżowoczerwony

różowoczerwony o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudnoróżowy

różowy o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) różowy o brunatnym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudnoszary

szary o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu; buroszary

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru szarego z brunatnym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudnota

bylina z rodziny toinowatych, o pięcioramiennych kwiatach wydzielających zapach padliny; zamszyca, stapelia

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudnozielony

zielony o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru zielonego z brunatnym lub szarym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudnożółty

żółty o brudnym (szarawym lub brunatnym) odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru żółtego o odcieniu „przybrudzonym” kolorem szarym lub brunatnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudny

1. pełen brudu, pokryty brudem, nieczysty;
2. odznaczający się bledszym odcieniem jakiejś barwy;
3. taki, który działa nieetycznie, nieuczciwie

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający na swojej powierzchni zanieczyszczenia, brud

(1.2) pot. naganny, niezgodny z normami etycznymi

- Jerzy Brudny (1863-1940) – polski poeta
- Stanisław Brudny (ur. 1930) – polski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brudownik

pomieszczenie na składanie brudnej bielizny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) magazyn na brudną pościel, bieliznę itp., zwykle w szpitalu

(1.2) pomieszczenie, w którym odbywa się mycie i przechowywanie kaczek i basenów szpitalnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudy

1. śmiecie, nieczystości;
2. zabrudzona bielizna, ubranie;
3. nieuczciwe postępowanie; nieuczciwość

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. brudne ubrania, brudna bielizna

(1.2) śmiecie, odpadki, nieczystości, odchody

(1.3) przen. niemoralność, nieuczciwe postępowanie, zło

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: brud

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudźcowate

o cechach brudźcowatych (rodzina pluskwiaków)

Brudźcowate (Rhyparochromidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i nadrodziny Lygaeoidea. Obejmuje około 1850 opisanych gatunków. Rozprzestrzeniona jest kosmopolitycznie. Większość to fitofagi wysysające nasiona roślin, ale spotyka się też w tej rodzinie hematofagię kręgowców oraz okazjonalne drapieżnictwo na stawonogach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brudźcowaty

o cechach brudźcowatych (rodzina pluskwiaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brudzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brudzeński

→ Brudzeń Duży (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brudzew

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce

- Brudzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Brudzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
- Brudzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Brudzew

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brudzewczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brudzewka

#### Źródła:

Wiktionary

# Brudzewczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brudzewka

#### Źródła:

Wiktionary

# Brudzewecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brudzewka, związany z Brudzewkiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Brudzewek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz;

Brudzewek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Chocz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brudzewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brudzewa

(1.2) osoba pochodząca z Brudzewa, urodzona w Brudzewie

#### Źródła:

Wiktionary

# Brudzewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brudzewa

(1.2) kobieta pochodząca ze Brudzewa, urodzona w Brudzewie

#### Źródła:

Wiktionary

# Brudzewo

W Polsce

- Brudzewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Szczaniec
- Brudzewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Puck
- Brudzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Strzałkowo

- Brudzewo – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Brudzewski

→ Brudzew

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brudzewa, związany z Brudzewem

Patrz:Brudzew

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudzić

zanieczyszczać, śmiecić

czasownik przechodni niedokonany (dk. pobrudzić a. ubrudzić)

(1.1) czynić brudnym, pokrywać brudem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudziec

brudziec sosnowy, brudziec zwyczajny - gatunki pluskwiaków z rodziny brudźcowatych

Amandinea M. Choisy ex Scheid. & M. Mayrhofer (brudziec) – rodzaj grzybów z rodziny pałecznikowatych (Caliciaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brudziński

nazwisko

- Grzegorz Brudziński (ur. 1959) – polski sędzia sportowy
- Joachim Brudziński (ur. 1968) – polski polityk
- Józef Brudziński (1874–1917) – polski lekarz
- Tadeusz Brudziński (1902–1960) – polski inżynier
- Wiesław Brudziński (1920–1996) – polski dziennikarz i satyryk
- Zygmunt Brudziński (1905–1959) – uczestnik wojny polsko-bolszewickiej i III powstania śląskiego

- - objaw Brudzińskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brudzio

potoczne, żartobliwe zdrobnienie od: bruderszaft

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. bruderszaft

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brudzowice

Brudzowice – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim w powiecie będzińskim, w gminie Siewierz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brudzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruegel

[czytaj: bröchel, brechel albo brojgel] nazwisko, np. Piotr (albo Peter) Bruegel (ok. 1528-69), malarz niderlandzki; Breughel

Bruegel – Bruegel – to niezależny, europejski, ekonomiczny think tank z siedzibą w Brukseli, którego działalność skupia się głównie na badaniach z zakresu polityki gospodarczej i ekonomii. Bruegel funkcjonuje w oparciu o zarządzanie i finansowanie z państw członkowskich Unii Europejskiej, międzynarodowych korporacji oraz innych instytucji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brueglowski

[czytaj: brojglowski] taki jak u Bruegla, charakterystyczny dla Bruegla

#### Źródła:

SJP.pl

# Brugia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Belgii, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia;

Brugia (nld. Brugge, wym. [ˈbrʏɣə] ( odsłuchaj); fr. Bruges [bʁyʒ] ( odsłuchaj); niem. Brügge) – miasto w północno-zachodniej Belgii, w Regionie Flamandzkim, ośrodek administracyjny prowincji Flandria Zachodnia oraz okręgu Brugia. Powierzchnia miasta wynosi 140,99 km², a liczba mieszkańców 1 stycznia 2024 r. wynosiła 119 869. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem w prowincji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brugijczyk

mieszkaniec Brugii (miasta w Belgii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brugii; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brugijka

mieszkanka Brugii (miasta w Belgii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brugii; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brugijski

przymiotnik od: Brugia (miasto w Belgii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brugią, dotyczący Brugii, pochodzący z Brugii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bruhatkajozaur

jeden z największych dinozaurów

Bruhatkajozaur (Bruhathkayosaurus) – wątpliwy rodzaj dinozaura żyjącego w późnej kredzie na terenach subkontynentu indyjskiego. Zawiera jeden gatunek - B. matleyi. Najpewniej był to teropod, przy czym do tego rodzaju przypisywane były również kości zauropoda, uznawane za należące do jednego z największych znanych dinozaurów. Wszystkie znane skamieniałości uległy zniszczeniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brühl

[czytaj: bryl] nazwisko

## Geografia

### Austria

- Brühl – gmina katastralna miasta Weitra, w Dolnej Austrii, w powiecie Gmünd

### Niemcy

- Brühl – dzielnica miasta Esslingen am Neckar w Badenii-Wirtembergii
- Brühl – dzielnica Fryburga Bryzgowijskiego w Badenii-Wirtembergii
- Brühl – dzielnica miasta Simmern/Hunsrück w Nadrenii-Palatynacie
- Brühl – miasto w Nadrenii Północnej-Westfalii, w powiecie Rhein-Erft
- Brühl – gmina w Badenii-Wirtembergii, w powiecie Rhein-Neckar
- Brühl – były urząd
- Brühl – stacja kolejowa w Brühl, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brühlowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brühla lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruityzm

kierunek w muzyce XX wieku, charakteryzujący się dużą dynamiką i wykorzystaniem dźwięków o charakterystyce hałasu, zwłaszcza o nieokreślonej wysokości

Bruityzm (fr. bruit „hałas”) – nurt w muzyce XX w. wyrosły na gruncie futuryzmu, zapoczątkowany przez Luigiego Russolo, eksponujący dynamizm, ruch i energię, inspirowany osiągnięciami przemysłu i techniki, niekiedy muzycznie je naśladujący.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bruk

nawierzchnia drogowa z kamienia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nawierzchnia ulicy lub drogi wyłożona kamieniem naturalnym lub kostką;

(1.2) geol. kamienista pokrywa skorupy ziemskiej wytworzona w warstwach o składzie mieszanym na skutek wypłukania drobniejszych składników osadu

Bruk – nawierzchnia ulicy, placu lub chodnika utwardzona za pomocą układania na niej warstwy przylegających do siebie ściśle kamieni, kostek kamiennych, betonowych lub ceramicznych. Nawierzchnię układa się na odpowiednio przygotowanej podbudowie z tłucznia i piasku, które służą wyrównaniu podłoża i drenażowi wody opadowej. Początkowo termin bruk dotyczył głównie nawierzchni z kamienia polnego lub nieregularnych ciosów kamiennych, z czasem zaczął być używany także dla nawierzchni z kostek kamiennych lub betonowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brukać

1. nieetycznym postepowaniem przynosić ujmę czemuś nieskazitelnemu; plamić, kalać, zniesławiać;
2. czynić brudnym, brudzić, plamić

#### Źródła:

SJP.pl

# Brukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. przynoszenie ujmy komuś lub czemuś

(1.2) przest. czynienie brudnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Brukarski

przymiotnik od: brukarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Brukarstwo

zawód brukarza (pokrywanie, wykładanie brukiem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brukarz

robotnik wykładający brukiem nawierzchnię drogi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik, robotnik, który zajmuje się układaniem bruku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brukiew

1. dwuletnia roślina pastewna z rodziny krzyżowych; karpiel;
2. korzeń rośliny o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina jadalna lub pastewna z gatunku nazwa systematyczna|Brassica napus|var=rapifera|L.|ref=tak.;

(1.2) kulin. jadalny korzeń brukwi (1.1)

Brukiew, karpiel, kwaki (nazwa regionalna na Podbeskidziu) (Brassica napus L. var. napobrassica) – odmiana kapusty rzepak, roślina należąca do rodziny kapustowatych (krzyżowych). Nie rośnie dziko, występuje tylko w uprawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brukit

minerał, odmiana polimorficzna dwutlenku tytanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady tlenków;

Brookit (Brukit) – bardzo rzadki minerał z gromady tlenków, będący dwutlenkiem tytanu.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego mineraloga i krystalografa Henry’ego Jamesa Brooke’a (1771-1857).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brukować

czasownik

(1.1) układać bruk

(1.2) gw-pl|Warmia, Mazury. potrzebować

#### Źródła:

Wiktionary

# Brukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) układanie bruku

Bruk – nawierzchnia ulicy, placu lub chodnika utwardzona za pomocą układania na niej warstwy przylegających do siebie ściśle kamieni, kostek kamiennych, betonowych lub ceramicznych. Nawierzchnię układa się na odpowiednio przygotowanej podbudowie z tłucznia i piasku, które służą wyrównaniu podłoża i drenażowi wody opadowej. Początkowo termin bruk dotyczył głównie nawierzchni z kamienia polnego lub nieregularnych ciosów kamiennych, z czasem zaczął być używany także dla nawierzchni z kostek kamiennych lub betonowych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brukowiec

bulwarówka, szmatławiec, tabloid, piśmidło; pogardliwie:
1. gazeta podająca głównie wiadomości mało ważne, sensacyjne i nie zawsze prawdziwe; gazecidło;
2. czasopismo bezwartościowe, na niskim poziomie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pejor. publ. gazeta zawierająca dużo kolorowych ilustracji i niewielką ilość treści o sensacyjnym charakterze

Tabloid (bulwarówka, brukowiec) – typ gazety, przeważnie dziennika o sensacyjnej treści i dużej liczbie ilustracji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brukowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brukowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Brukowy

przymiotnik od: bruk

przymiotnik

(1.1) związany z brukiem, dotyczący bruku

(1.2) pot. mający charakter pospolity

(1.3) pot. odznaczający się wulgarnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brukoza

zbyt wiele miejsc pokrytych kostką brukową w przestrzeni publicznej; kostkoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruksela

stolica Belgii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Belgii;

(1.2) przen. polit. władze Unii Europejskiej

Bruksela (fr. Bruxelles, Ville de Bruxelles; niderl. Brussel, Stad Brussel; niem. Brüssel, Stadt Brüssel) – stolica Belgii, miasto i gmina położone w środkowej części kraju nad rzeką Senne. Aglomeracja brukselska (w sensie geograficznym) prócz obszaru dwujęzycznego Regionu Stołecznego Brukseli, w skład którego wchodzi Okręg Stołeczny Brukseli, obejmuje także pewną liczbę gmin flamandzkich. Siedziba administracyjna Regionu Flamandzkiego. Pod względem liczby mieszkańców jest największym miastem regionu stołecznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brukselczyk

mieszkaniec Brukseli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brukseli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brukselizm

pejoratywnie: wyraz lub zwrot zaczerpnięty z dokumentów Unii Europejskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. naleciałość językowa rodem z dokumentów biurokracji brukselskiej; napuszony styl wypowiedzi, pełen zagmatwanych zwrotów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brukselka

1. dwuletnia roślina warzywna z rodziny krzyżowych; kapusta brukselska
2. mieszkanka Brukseli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. odmiana kapusty warzywnej;

(1.2) mieszkanka Brukseli

Kapusta warzywna brukselska, brukselka (Brassica oleracea L. var. gemmifera (DC.) Zenker) – odmiana botaniczna kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Prawdopodobnie powstała ze skrzyżowania jarmużu i kapusty głowiastej w Belgii. Uprawiana od XVII wieku głównie w Europie Zachodniej i Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brukselkowy

przymiotnik od: brukselka

#### Źródła:

SJP.pl

# Brukselski

przymiotnik od: Bruksela (stolica Belgii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brukseli, dotyczący Brukseli, pochodzący z Brukseli

(1.2) przen. związany z ośrodkiem decyzyjnym Unii Europejskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bruksizm

mimowolne zgrzytanie zębami

Bruksizm (z gr. βρυγμός, zgrzytać zębami) – patologiczne tarcie zębami żuchwy o zęby szczęki, występujące przeważnie w nocy, zaliczane do parasomnii.

Globalne występowanie bruksizmu na świecie wynosi 21%. Najwyższa częstość bruksizmu występuje w Ameryce Północnej (31%), następnie w Ameryce Południowej (23%), Europie (21%) i Azji (19%). Pacjenci mogą być nieświadomi istnienia dolegliwości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brukwiaczek

chowacz brukwiaczek - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brukwianka

gęsta, pożywna zupa z brukwi

#### Źródła:

SJP.pl

# Brukwiowy

związany z brukwią

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brulion

1. tekst pisany na brudno; brudnopis;
2. gruby zeszyt, zazwyczaj z twardą okładką

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zeszyt do robienia notatek, zwykle gruby, w sztywnej okładce

(1.2) pierwotny szkic, tekst napisany na brudno, często z poprawkami i skreśleniami

- brulion – rodzaj notesu
- „brulion” – czasopismo literackie i kulturalne

zobacz też

- Brulion Bebe B. – powieść Małgorzaty Musierowicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brulionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brulion

#### Źródła:

Wiktionary

# Brulionowość

→ brulionowy

Patrz:brulionowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brulionowy

związany z brulionem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brum

zakłócenie telekomunikacyjne przejawiające się jako charakterystyczne buczenie w radioodbiornikach i telewizorach podłączonych do sieci elektrycznej; przydźwięk

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. …naśladujący odgłos pracy silnika samochodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) telekom. zakłócenie objawiające się charakterystycznym buczeniem odbiorników podłączonych do sieci

- Brum – brytyjski serial telewizyjny dla dzieci z 1991 roku
- Brum – miesięcznik muzyczny o tematyce rockowej wydawany w Polsce w latach 90
- Brum – audycja muzyczna, prowadzona kiedyś na antenie Programu III Polskiego Radia
- Przydźwięk (brum) – zakłócenie w obwodach wzmacniaczy akustycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brumacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. strategia przetrwania zimna u niektórych gadów polegająca na dużym obniżeniu tempa metabolizmu bez zapadania w sen

#### Źródła:

Wiktionary

# Brumacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brumacją, dotyczący brumacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Brumaire

[czytaj: brüMER] drugi miesiąc francuskiego kalendarza republikańskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa drugiego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Brumaire (z fr. brume = 'gęsta mgła') – drugi miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc jesienny. Zaczynał się 22, 23 lub 24 października i trwał do 20, 21 lub 22 listopada.

Po brumaire następował miesiąc frimaire.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brumalia

Saturnalia – doroczne święto ku czci boga rolnictwa Saturna obchodzone w starożytnym Rzymie od 17 do 23 grudnia.

Początkowo święto trwało jeden dzień – czternasty przed kalendami styczniowymi, czyli 19 grudnia. W połowie I wieku p.n.e. obchody obejmowały już tydzień (17–23 grudnia). Oktawian August nakazał skrócić je do trzech dni, aby sądy nie musiały być zamknięte zbyt długo, lecz mimo to na ogół świętowano przez tydzień.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brumby

[czytaj: brambi] koń gorącokrwisty wolno żyjący w australijskich rezerwatach

Brumby lub Brumbee – zdziczałe konie australijskie, które pochodzą od wielu ras i typów koni oraz kuców, sprowadzonych na ten kontynent z wielu stron świata. Zwierzęta te człowiek uwalniał lub same uciekały do buszu.

Konie pojawiły się na kontynencie australijskim w 1788; pierwsza ucieczka miała miejsce w 1804. Konie były rozmnażane ze względu na swoją przydatność w rolnictwie, transporcie, przemyśle wydobywczym, policji i sporcie. W 1850 australijska populacja koni wynosiła około 160 tysięcy. Wyłapywano konie dzikie, by sprzedawać je i użytkować. Przodkowie współczesnych Brumby służyli podczas II wojny burskiej oraz I i II wojny światowej. Po ich zakończeniu nieprzydatne już konie były często wypuszczane na wolność. Po dołączeniu do dzikich stad uszlachetniały je przez krzyżówki, co jest widoczne do dzisiaj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brun

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunat

1. kolor lub barwnik o barwie brunatnej;
2. dawniej: materiał w brunatnym kolorze

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatek

powszelatek brunatek - gatunek motyla z rodziny powszelatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnawo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem barwy zbliżonej do brunatnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Brunatnawy

zbliżony do brunatnego, nie do końca brunatny, prawie brunatny

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze podobnym do brunatnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnić

1. zabarwiać na kolor brunatny;
2. brunatnić się - odcinać się brunatną plamą od tła; być brunatnym

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zabarwiać na brunatno

czasownik zwrotny niedokonany brunatnić się (dk. brak)

(2.1) odróżniać się brunatną barwą od tła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnica

przedstawiciel jednego z typów glonów

- brunatnica – wada drewna z grupy zabarwień
- brunatnica (Pheosia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych
- brunatnica – glon z gromady brunatnic (Phaeophyta)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brunatnice

przedstawiciel jednego z typów glonów

Brunatnice (Phaeophyta) – gromada protistów roślinopodobnych, zaliczanych do glonów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brunatnie

przysłówek sposobu

(1.1) rzad. z użyciem barwy brunatnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Brunatnieć

1. nabierać koloru brunatnego;
2. odróżniać się od tła brunatnym kolorem; brunatnić się;
3. przenośnie: nabierać cech powiązanych z neonazizmem, skrajną prawicą itp.

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zbrunatnieć)

(1.1) przybierać barwę brunatną

(1.2) odróżniać się brunatną barwą od tła

(1.3) polit. hist. przyjmować elementy ideologii faszystowskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatniej

stopień wyższy od przysłówków: brunatnie, brunatno

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: brunatny

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnienie

1. zabarwiać na kolor brunatny;
2. brunatnić się - odcinać się brunatną plamą od tła; być brunatnym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. proces tworzenia się gleb brunatnych

(1.2) przybieranie barwy brunatnej

(1.3) zabarwianie czegoś na brunatno

(1.4) odróżnianie się brunatną barwą od tła

(1.5) polit. hist. przyjmowanie elementów ideologii faszystowskiej

Brunatnienie – proces glebotwórczy polegający na biochemicznym wietrzeniu in situ materiału glebowego prowadzący do powstania pod poziomem próchnicznym w glebie brunatnego poziomu wzbogacenia.

Proces brunatnienia zachodzi zarówno w glebach powstałych z żyznych skał sypkich, takich jak gliny, lessy, pyły lessopodobne lub iły, jak i w kwaśnych zwietrzelinach piaskowców, łupków lub granitoidów. Skały te mogą zawierać węglan wapnia, mogą być z niego wyługowane lub mogą go nie posiadać od początku. Proces ten zachodzi przy współudziale lasów liściastych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunatno

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem barwy brunatnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Brunatno-Biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: brunatny i biały

#### Źródła:

Wiktionary

# Brunatno-Czarny

w części czarny, w części brunatny

przymiotnik

(1.1) brunatny i czarny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatno-Oliwkowy

złożony z dwóch kolorów: brunatnego i oliwkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatno-Żółto-Rdzawy

złożony z trzech kolorów: brunatnego, żółtego i rdzawego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnobiały

biały o brunatnym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnobrązowy

brązowy o brunatnym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnoceglasty

ceglasty o brunatnym odcieniu

przymiotnik

(1.1) ceglasty z brunatnym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnoczarny

czarny o odcieniu brunatnym

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. mający kolor czarny o odcieniu brunatnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnoczerwony

czerwony o brunatnym odcieniu; brudnoczerwony

przymiotnik

(1.1) czerwony z brunatnym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnofioletowy

fioletowy o odcieniu brunatnym

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru fioletowego o odcieniu brunatnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnogłowy

starzyk brunatnogłowy - amerykański ptak z rzędu wróblowych

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatną głowę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnokasztanowy

kasztanowy o brunatnym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatne pióra, pierze

#### Źródła:

Wiktionary

# Brunatnopopielaty

brunatny o szarym odcieniu

przymiotnik

(1.1) popielaty z brunatnym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnordzawy

rdzawy o odcieniu brunatnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnorudy

rudy o odcieniu brunatnym

przymiotnik

(1.1) rudy z brunatnym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatność

→ brunatny

Patrz:brunatny

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma brunatne skrzydła

#### Źródła:

Wiktionary

# Brunatnoszarawy

nieco szary o brunatnym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnoszary

szary o odcieniu brunatnym; brązowoszary, bury

przymiotnik

(1.1) szary z brunatnym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnowiśniowy

wiśniowy o brunatnym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnozielony

zielony o odcieniu brunatnym

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony z brunatnym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatnożółtozielony

żółtozielony o brunatnym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunatnożółty

żółty o odcieniu brunatnym

przymiotnik

(1.1) żółty z brunatnym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunatny

mający rdzawy, rudawy kolor

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor ciemnobrązowy

(1.2) przen. nazistowski, narodowosocjalistyczny, hitlerowski, faszystowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunch

[czytaj: brancz] posiłek spożywany między śniadaniem a obiadem, zwykle o posiłku podawanym gościom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. posiłek będący połączeniem śniadania i obiadu, jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem, pierwotnie w niedzielę;

Brunch (ang. breakfast + lunch) – posiłek jadany późnym rankiem lub wczesnym przedpołudniem (w godzinach od 10 do 11:30), w czasie którego spożywa się produkty zarówno typowo śniadaniowe, jak i właściwe obiadom. Wywodzi się z tradycji anglosaskiej, ma wiele cech wspólnych z drugim śniadaniem, znanym w kuchni polskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunchowy

→ brunch [czytaj: branczowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunecik

zdrobnienie od: brunet; szczupły brunet

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunei

państwo w Azji ze stolicą w Bandar Seri Begawan; Państwo Brunei Darussalam

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Brunei (malajski Brunei, Brunei Darussalam), oficjalnie Państwo Brunei Darussalam (malajski Negara Brunei Darussalam) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunejczyk

obywatel Brunei

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Brunei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunejka

obywatelka Brunei

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Brunei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunejski

związany z Brunei

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Brunei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunelleschi

nazwisko, m.in.: Filippo Brunelleschi (1377-1446), architekt renesansu

Brunelleschi:

- Filippo Brunelleschi
- Umberto Brunelleschi
- (6055) Brunelleschi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brunello

czerwone wino toskańskie

Brunello – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Varese.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 953 osoby, 953 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brunera

brunera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunnera

Brunera (Brunnera) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje trzy gatunki rosnące na obszarze od wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego, poprzez region Kaukazu, po zachodnią Syberię. Granica południowa zasięgu rodzaju sięga po Palestynę i zachodni Iran. Rośliny te zasiedlają lasy iglaste i dębowe, zwłaszcza na terenach skalistych, w miejscach zacienionych. Jeden gatunek – brunera wielkolistna jest popularnie uprawiana, zwłaszcza w odmianach o barwnych srebrzystych i białych liściach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brunet

mężczyzna o czarnych włosach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek o włosach czarnego koloru

Brunet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, w departamencie Alpy Górnej Prowansji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruneta

żart. brunetka (kobieta)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruneteczka

zdrobnienie od: brunetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunetka

1. kobieta o czarnych włosach; czarnowłosa;
2. żartobliwie: pchła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o włosach czarnego koloru

(1.2) daw. środ. polit. walizka w ciemnym kolorze służąca do transportu materiałów agitacyjnych (bibuły)

Tephromela M. Choisy (brunetka) – rodzaj grzybów z rodziny Tephromelataceae. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunhilda

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

- Brunhilda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego
- Brunhilda – królowa Austrazji
- Brunhilda – jedna z Walkirii (mitologia nordycka)
- Brunhilda – rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunner

brunnera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunera

- Brunner – jezioro na Wyspie Południowej w Nowej Zelandii

Osoby o tym nazwisku:

- Alois Brunner – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Hermann Brunner – fikcyjna postać
- Jerzy Brunner – polski lekarz, bakteriolog
- Jerzy Brunner – polski sportowiec, lekkoatleta
- Manfred Brunner – austriacki narciarz alpejski
- Stephanie Brunner – austriacka narciarka alpejska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brunnera

brunnera wielkolistna - ozdobna roślina pochodząca z Syberii; brunera

Brunera (Brunnera) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Obejmuje trzy gatunki rosnące na obszarze od wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego, poprzez region Kaukazu, po zachodnią Syberię. Granica południowa zasięgu rodzaju sięga po Palestynę i zachodni Iran. Rośliny te zasiedlają lasy iglaste i dębowe, zwłaszcza na terenach skalistych, w miejscach zacienionych. Jeden gatunek – brunera wielkolistna jest popularnie uprawiana, zwłaszcza w odmianach o barwnych srebrzystych i białych liściach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bruno

Giordano Bruno (1548-1600), włoski filozof, dominikanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Bruno – imię męskie
- Bruno – miejscowość we Włoszech
- Bruno – poemat Tomasza Olizarowskiego
- Bruno – komediodramat produkcji USA, 2000
- Brüno – amerykański film z 2009 r.
- Bruno Giordano – XVI-wieczny filozof
- Bruno – brazylijski piłkarz
- Bruno (Bruno I Wielki z Kolonii, ur. ok. 925, zm. 965) – kanclerz królestwa państwa wschodniofrankijskiego, arcybiskup Kolonii, święty Kościoła katolickiego
- Bruno (zm. 1029) – kanclerz, biskup Augsburga
- Bruno (Bruno z Würzburga, Bruno Karyncki, ur. ok. 1005; zm. 1045) – kanclerz Włoch i biskup Würzburga, święty katolicki
- BrunoBruno Vettorazzo vel Claudio Vettorazzo (ur. 1936, zm. 1994) – włoski duchowny prawosławny, biskup diecezji Akwilei i północnych Włoch Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunon

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Bruno, Brunon – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa brün oznaczającego „niedźwiedź” lub „brunatny”. Forma Brunon powstała pod wpływem łacińskim. W Polsce imię Bruno po raz pierwszy zanotowano w 1236 roku.

W 2022 roku imię Bruno nosiło 13566 obywateli Rzeczypospolitej Polskiej (138. pozycja wśród imion męskich), natomiast w wariancie Brunon 3292 (228. pozycja).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunonek

zdrobnienie od: Brunon (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Brunon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunonostwo

Brunon z małżonką; Brunonowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunonowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brunona lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Brunost

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mlecz. spoż. rodzaj norweskiego sera produkowanego z serwatki mleka krowiego i koziego, o słodkim smaku z nutą karmelu;

Brunost, brązowy ser norweski – rodzaj norweskiego sera, który jest produkowany z serwatki mleka krowiego i koziego.

Brunost powstaje z serwatki, do której dodaje się mleko i następnie śmietanę, po czym mieszaninę gotuje się przez kilka godzin do odparowania wody, dzięki czemu laktoza krystalizuje się, a mieszanka gęstnieje i zamienia się w karmel, który nadaje charakterystyczny kolor, zapach i smak. Tak przygotowany produkt wlewa się do form i chłodzi. Sprzedawany jest w kostkach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunszwicki

przymiotnik od: Brunszwik, miasto w Niemczech

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brunszwikiem, dotyczący Brunszwiku

Brunszwicki (Brunświcki, Braunschweigk) – polski herb szlachecki z indygenatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brunszwiczanin

mieszkaniec Brunszwika

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brunszwiku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunszwiczanka

mieszkanka Brunszwika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Brunszwiku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brunszwik

1. miasto w Niemczech; Braunschweig;
2. niemiecka kraina historyczna;
3. Nowy Brunszwik - prowincja w Kanadzie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Niemczech, w kraju związkowym Dolna Saksonia;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruntalski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Bruntal

#### Źródła:

Wiktionary

# Brus

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; toczydło, osełka
2. grube drewno budulcowe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. toczydło, kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi

- brus – grodzica
- brus – osełka

Polska:

- Brus – osiedle w Łodzi
- Brus – wieś w województwie świętokrzyskim
- Brus – dawna gmina

Serbia:

- Brus – miejscowość
- Brus – gmina

Inne:

- Brus – władca Gotów

Zobacz też:

- Brüs

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruscamente

[czytaj: bruskamente] określenie wykonawcze: szorstko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruschetta

[czytaj: brusketta] włoska grzanka posmarowana oliwą i roztartym czosnkiem, podawana z kozim serem lub sałatką pomidorową i świeżymi ziołami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. włoska przekąska w postaci grzanki posmarowanej oliwą i roztartym czosnkiem; często podawana z kozim serem lub sałatką pomidorową i świeżymi ziołami;

Bruschetta [bruskétta] – rodzaj przekąski (wł. antipasto) typowej dla Włoch.

Jest to grzanka z pieczywa posmarowanego oliwą i roztartym czosnkiem. Istnieje wiele jej odmian; najczęściej podawana jest z mieszaniną świeżo pokrojonych pomidorów i bazylii, również jako dodatek do niektórych zup.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brusek

mały brus

Brusek (zwany również Brunek, czes. Brousek) – szczyt o wysokości 1115,9 m n.p.m., w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich w Sudetach Wschodnich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brushing

[czytaj: braszing] zabieg kosmetyczny polegający na powierzchniowym oczyszczaniu skóry twarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brusianin

mieszkaniec Brus (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brusianka

mieszkanka Brus (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brusić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ostrzyć brusem

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ostrzyć

(1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokuczać, drażnić

#### Źródła:

Wiktionary

# Bruski

→ Brusy

- Bruski – wieś na Białorusi
- Dekanat bruski – jeden z 30 dekanatów w rzymskokatolickiej diecezji pelplińskiej

Osoby o nazwisku Bruski:

- Alojzy Bruski
- Dawid Bruski (1897–1980) – działacz społeczny, senator w II RP
- Ireneusz Bruski (ur. 1961) – prezbiter archidiecezji warmińskiej
- Jan Jacek Bruski (ur. 1969) – polski historyk
- Józef Ludwik Bruski (1908–1974) – polski lekarz, żołnierz, gawędziarz kaszubski
- Rafał Bruski (ur. 1962) – polski polityk, prezydent Bydgoszczy

Patrz:Brusy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brusno

- Brusno – wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim
- Brusno – wieś na Słowacji
- Brusno – uzdrowisko na Słowacji

Zobacz też

- Nowe Brusno
- Stare Brusno

#### Źródła:

Wikipedia

# Bruspłat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. napierśnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Brustasza

mała, górna kieszonka w marynarce na ozdobną chusteczkę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zewnętrzna kieszonka w górnej części marynarki;

Brustasza (niem. Brusttasche, brust „pierś” i tasche „kieszonka”) – mała kieszonka zewnętrzna w marynarce.

Wykorzystywana do noszenia poszetki. Często mylnie wkładany jest doń bukiecik kwiatów, który powinien znajdować się w butonierce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brustlaja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

#### Źródła:

Wiktionary

# Brustlajsta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. świder

#### Źródła:

Wiktionary

# Brusy

1. kamień szlifierski do ostrzenia narzędzi metalowych; toczydło, osełka
2. grube drewno budulcowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Brusy (kaszub. Brusë, niem. Bruß, dawniej Bruski) – miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brusy. Brusy są położone w Borach Tucholskich na południowych Kaszubach.

W latach 1975–1998 miejscowość należała województwa bydgoskiego.

Według danych z 30 czerwca 2024 roku Brusy liczyły 5 053 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruszanin

mieszkaniec Brus (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruszanka

mieszkanka Brus (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruszczewo

Bruszczewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Śmigiel.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bruszewo

Bruszewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły. Leży nad rzeczką Śliną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia NMP w Sokołach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bruszewski

nazwisko

Osoby o nazwisku Bruszewski/a:

- Balbina Bruszewska (ur. 1982) – polska reżyserka, scenarzystka i fotografka
- Mieczysław Bruszewski (1923–2021) – polski wojskowy, żołnierz Armii Krajowej
- Wojciech Bruszewski (1947–2009) – polski reżyser, operator filmowy i artysta multimedialny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brusznica

roślina z rodziny wrzosowatych; jagoda tej rośliny; borówka brusznica, borówka wiecznozielona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. borówka brusznica.

Borówka brusznica (Vaccinium vitis-idaea L.), nazywana także borówką czerwoną – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Występuje w umiarkowanej i chłodnej strefie całej półkuli północnej. W Polsce jest pospolita zarówno na niżu, jak i w górach. W większości kraju znana potocznie jako borówka, w niektórych rejonach Polski – jako gogodze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brusznicowy

przymiotnik od: brusznica

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruszyć

czasownik

(1.1) daw. mielić, trzeć obracając brusem (w żarnach lub kole do ostrzenia)

#### Źródła:

Wiktionary

# Bruszyt

minerał, uwodniony wodorofosforan wapnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Brut

[czytaj: brit] o szampanie: bardzo wytrawny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brutal

człowiek brutalny, nadużywający swojej siły lub przewagi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek brutalny, agresywny, grubiański, nadużywający swojej przewagi nad słabszymi

- Brutal – album Black Uhuru
- Brutal – marka kosmetyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brutalista

osoba postępująca jak brutal, traktująca kogoś brutalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brutalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brutalistyczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Brutalistyczny

→ brutalizm

Patrz:brutalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Brutalizacja

nadawanie lub nabieranie cech brutalności

#### Źródła:

SJP.pl

# Brutalizm

1. skłonność do brutalizowania; brutalność;
2. oznaka brutalności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. jeden z nurtów architektury późnego modernizmu;

(1.2) książk. brutalność

(1.3) książk. przejaw brutalności

Brutalizm – nurt architektury późnego modernizmu powstały w końcu lat 40. XX wieku.Przełomowym obiektem była szkoła w Hunstanton w Anglii zbudowana przez Petera i Alison Smithson w 1949. Miała ona wyeksponowaną stalową konstrukcję, nieotynkowane ceglane mury, odsłonięte belki stropowe i przewody instalacyjne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brutalizować

czynić coś brutalnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Brutalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś brutalnym

(1.2) przest. postępowanie w brutalny sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Brutalka

→ brutal

Patrz:brutal

#### Źródła:

SJP.pl

# Brutalnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób brutalny, pełen przemocy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brutalniej

stopień wyższy od przysłówka: brutalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brutalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brutalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Brutalność

brutalne postępowanie; skłonność do brutalnego zachowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co brutalne, agresywne, pełne przemocy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brutalny

bezwzględny, grubiański;
1. zachowujący się bezwzględnie, grubiańsko;
2. będący oznaką bezwzględności, grubiaństwa

przymiotnik jakościowy

(1.1) działający za pomocą siły, agresywny

(1.2) bezwzględny, nie liczący się z odczuciami innych

(1.3) pokazujący brutalność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warmia. narzeczona, panna młoda

#### Źródła:

Wiktionary

# Brutkan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warmia. narzeczony, pan młody

#### Źródła:

Wiktionary

# Brutto

ciężar danego towaru łącznie z opakowaniem

przysłówek sposobu

(1.1) bez potrąceń

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) środ. kolej. pociąg towarowy

- płaca brutto – płaca całkowita, bez odliczenia podatku, składek, potrąceń, itp.
- wartość brutto – wartość towaru (usługi) wraz z należnym podatkiem od towarów i usług
- masa brutto – całkowita masa towaru wraz z opakowaniem, zobacz też: tara
- pojemność brutto – miara pojemności statków
- Brutto – białoruska grupa punk-rockowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brutus

1. Marcus Iunius Brutus; (ok. 85-42 p.n.e.), polityk rzymski;
2. Lucius Iunius Brutus; (VI/V w. p.n.e.), wg tradycji rzymskiej przywódca powstania przeciw Tarkwiniuszowi Pysznemu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa wsi w województwie łódzkim;

## Osoby

- Marek Juniusz Brutus – polityk, dowódca wojskowy, mówca i pisarz rzymski; w 44 r. p.n.e. jeden z zabójców Cezara
- Lucjusz Juniusz Brutus – pierwszy konsul rzymski, w 510 r. p.n.e. wypędził ostatniego króla Tarkwiniusza Pysznego
- Decymus Juniusz Brutus – adiutant Cezara
- Brutus – pseudonim artystyczny używany przez Qemala Stafę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruzblach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. napierśnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Bruzda

1. rowek wykonany w ziemi narzędziem rolniczym;
2. podłużne zagłębienie na jakiejś powierzchni;
3. głęboka zmarszczka na twarzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. wgłębienie powstałe po zastosowaniu pługa;

(1.2) anat. podłużne zagłębienie na powierzchni organu

(1.3) kosmet. głęboka zmarszczka

- bruzda – rowek pozostający po wyoraniu i odłożeniu skiby podczas orki
- Bruzda – książka zawierająca myśli i zapiski św. Josemarii Escrivy, założyciela Opus Dei.
- bruzda – szerokie, płytkie wgłębienie wzdłuż głowni broni siecznej
- bruzdy – wgłębienia na wewnętrznej powierzchni bruzdowanej lufy broni palnej lub pneumatycznej, nadające ruch obrotowy przechodzącemu przez lufę pociskowi w celu stabilizacji jego lotu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruzdka

zdrobnienie od: bruzda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. zdrobn. od bruzda (rów wykonany pługiem)

(1.2) kosmet. zdrobn. od bruzda (zagłębienie na powierzchni)

(1.3) anat. zdrobn. od bruzda (zmarszczka na twarzy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bruzdkowanie

pierwszy etap rozwoju zarodkowego; podział komórki jajowej na coraz mniejsze komórki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ciąg bruzdek na powierzchni czegoś

(1.2) biol. proces polegający na podziale zapłodnionej komórki jajowej człowieka lub zwierząt na szereg komórek potomnych

Bruzdkowanie (ang. cleavage), segmentacja – pierwszy etap rozwoju zarodkowego zwierząt tkankowych; seria mitotycznych podziałów zapłodnionej (lub rozwijającej się partenogenetycznie) komórki jajowej na coraz mniejsze komórki — blastomery; w wyniku bruzdkowania powstaje morula, a następnie blastula. W czasie bruzdkowania ani masa, ani objętość, ani zasadniczy kształt zarodka nie ulegają zmianie. Przebieg bruzdkowania jest charakterystyczny i stały dla danej grupy zwierząt. Termin bruzdkowanie, wprowadzony 1824 przez J.L. Prévosta i J.B.A. Dumasa, pochodzi od bruzd widocznych na powierzchni dzielącego się zarodka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruzdkowiec

bruzdkowiec zachodni - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruzdkowy

przymiotnik od: bruzdka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruzdnica

glon, najczęściej jednokomórkowy, zaliczany do królestwa protistów; dinofit

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruzdnice

glon, najczęściej jednokomórkowy, zaliczany do królestwa protistów; dinofit

Bruzdnice (Dinoflagellata) – takson glonów zaliczanych niegdyś do gromady tobołków, jedna z grup Protista. Większość bruzdnic to organizmy jednokomórkowe, choć czasami można spotkać je w postaci kolonii. Bruzdnice często posiadają pancerzyk składający się z płytek celulozowych oraz dwie wici. Stąd w dziewiętnasto- i dwudziestowiecznych systemach zaliczane były do wiciowców. Duża część organizmów należących do klasy Dinoflagellata to endosymbionty koralowców, małży, meduz. Bruzdnice endosymbiotyczne pozbawione są płytek celulozowych i wici. Takie bruzdnice zwane są zooksantelami (Zooxanthellae). Poprzez proces fotosyntezy dostarczają one swojemu gospodarzowi niezbędnych związków organicznych. Te bruzdnice, które nie posiadają zdolności fotosyntezy, najczęściej pasożytują na swoim gospodarzu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bruzdniczek

1. rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych;
2. rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych

- bruzdniczek (Clitopilus) – rodzaj grzybów z rodziny dzwonkówkowatych
- bruzdniczek (Leptacinus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bruzdobrzuch

morski mięczak denny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruzdobrzuchy

podgromada mięczaków z gromady bezpłytkowców; bruzdonogi

Bruzdobrzuchy (Solenogastres), bruzdonogi (Neomeniomorpha) – podgromada bezpłytkowców (Aplacophora). Są to wydłużone, robakowatego kształtu mięczaki morskie o ciele obłym, z podłużną bruzdą na stronie brzusznej i słabo wyodrębnioną, szczątkową głową. Ciało dwubocznie symetryczne, zwykle od 3 do 30 mm długości. Brak muszli, a płaszcz wytwarza pokrywający całe ciało oskórek, w którym tkwią drobne igiełki wapienne (spikule). W gardzieli mają tarkę, a jelito środkowe ma seryjnie rozmieszczone wyrostki. Oddychają całą powierzchnią ciała, nie posiadają ktenidiów. Są obojnakami o parzystym gruczole płciowym. Rozmnażanie i rozwój jest słabo poznane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bruzdodzioby

kormoran bruzdodzioby - gatunek ptaka z rodziny kormoranów

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruzdogłowiec

tasiemiec pasożytujący w jelicie cienkim ssaków rybożernych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruzdonogi

podgromada mięczaków z gromady bezpłytkowców; bruzdobrzuchy

Bruzdobrzuchy (Solenogastres), bruzdonogi (Neomeniomorpha) – podgromada bezpłytkowców (Aplacophora). Są to wydłużone, robakowatego kształtu mięczaki morskie o ciele obłym, z podłużną bruzdą na stronie brzusznej i słabo wyodrębnioną, szczątkową głową. Ciało dwubocznie symetryczne, zwykle od 3 do 30 mm długości. Brak muszli, a płaszcz wytwarza pokrywający całe ciało oskórek, w którym tkwią drobne igiełki wapienne (spikule). W gardzieli mają tarkę, a jelito środkowe ma seryjnie rozmieszczone wyrostki. Oddychają całą powierzchnią ciała, nie posiadają ktenidiów. Są obojnakami o parzystym gruczole płciowym. Rozmnażanie i rozwój jest słabo poznane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bruzdować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zbruzdować)

(1.1) bud. wykonywać bruzdę

#### Źródła:

Wiktionary

# Bruzdowanie

układ bruzd na powierzchni czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) układ bruzd na powierzchni czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bruzdowaty

w kształcie bruzdy

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruzdownica

bruzdownica pędówka - niewielka błonkówka z rodziny pilarzowatych, szkodnik róż

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. elektronarzędzie do wykonywania w murach wgłębień pod kable i rury;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bruzdownik

narzędzie do tworzenia bruzd

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruzdowy

związany z bruzdą

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. związany z rowem podłużnym wykonanym w ziemi pługiem lub innym rolniczym narzędziem (zagłębienie między skibami, rów między zagonami)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brużdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przeszkadzanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Bruździak

młot jednostronny o długim i wąskim ostrzu do wycinania (wykuwania) bruzd

#### Źródła:

SJP.pl

# Bruździć

1. robić bruzdy;
2. przeszkadzać komuś, psuć szyki, wchodzić w drogę

czasownik

(1.1) przeszkadzać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brużewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brwi

ochronny element owłosienia u ssaków, przeważnie człowieka

Brew (łac. supercilium) – łukowata wypukłość na kości czołowej nad oczodołem porastająca krótkimi włosami. Podstawową jej funkcją jest ochrona oka przed dostaniem się do niego potu i wody deszczowej (również krwi przy urazach głowy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brwice

Brwice (niem. Blankenfelde) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Chojna. Zamieszkuje ją 210 osób.

We wsi znajduje się XIII-wieczny, zabytkowy kościół parafialny pod wezwaniem św. Antoniego (Kl.V.-0/101/56 z dnia 27 lipca 1956). Budowla prostego kształtu otoczona zabytkowym, kamiennym murem. Do rejestru zabytków wpisany został również park podworski (KL.I.5340/35/80, KL.I.5340/36/80 z dnia 12 grudnia 1980), pozostałość po dworze, na którego skraju rośnie największy w Polsce okaz mamutowca wysokości 27 m, a jego wiek w 1983 r. określono na (około) 88 lat, więc rośnie od 1895 roku. Drzewo posiada pień o obwodzie 375 cm, a pierwsze konary zaczynają się na wysokości około 10 m. Jest on pomnikiem przyrody.Brwice posiadają własną szkołę podstawową im. Przyrodników Polskich.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brwinów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Brwinów (wymowa) – miasto w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brwinów, 25 km od centrum Warszawy. Miasto wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brwinowianin

mieszkaniec Brwinowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brwinowianka

mieszkanka Brwinowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brwinowski

przymiotnik od: Brwinów

#### Źródła:

SJP.pl

# Brwiowy

związany z brwią

przymiotnik

(1.1) dotyczący brwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryan

[czytaj: brajan] obce imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w krajach anglojęzycznych;

Imię

- Bryan, Brian, Brajan – imię męskie

Miejscowości w USA

- Bryan – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Williams
- Bryan – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Brazos

Gminy w USA

- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Boone
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Greene
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Izard
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jackson
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Stone
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Douglas
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Thurston
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Surry
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Griggs
- Bryan (ang. Bryan Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Charles Mix

Hrabstwa w USA

- hrabstwo Bryan (ang. Bryan County) – w stanie Georgia
- hrabstwo Bryan (ang. Bryan County) – w stanie Oklahoma

Osoby noszące nazwisko Bryan

- Bob Bryan (ur. 1978) – amerykański tenisista, brat Mike'a
- Daniel Bryan (ur. 1981) – amerykański wrestler
- David Bryan (ur. 1962) – amerykański muzyk i kompozytor
- Dora Bryan (1923–2014) – angielska aktorka
- Jimmy Bryan (1927–1960) – amerykański kierowca wyścigowy
- Mike Bryan (ur. 1978) – amerykański tenisista, brat Boba
- Richard Bryan (ur. 1937) – polityk amerykański
- Sabrina Bryan (ur. 1984) – amerykańska tancerka i aktorka, wokalistka zespołu Cheetah Girls
- William Bryan (1869–1925) – polityk amerykański, kandydat partii demokratycznej na prezydenta USA w latach 1896, 1900 i 1908
- Zachery Ty Bryan (ur. 1981) – amerykański aktor

Raperzy

- Bryan – polski raper

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryant

[czytaj: brajant] nazwisko, m.in. William Cullen Bryant (1794-1878) - amerykański pisarz; Kobe Bryant (1978-2020) - amerykański koszykarz

Miejscowości w USA:

- Bryant – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Saline
- Bryant – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton
- Bryant – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Jay
- Bryant – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hamlin
- Bryant – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Snohomish

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brych

nazwisko

- Ewa Brych-Pająk (1975–), polska lekkoatletka
- Felix Brych (1975–), niemiecki sędzia piłkarski
- Janusz Brych (1929–2011), polski polityk, dyplomata, poseł na Sejm PRL
- Stanisław Brych (1887–1933), polski major piechoty Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brycz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryczański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bryczanami, dotyczący Bryczan

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryczany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Mołdawii;

Bryczany (rum. Briceni) – miasto w północnej Mołdawii; stolica rejonu Bryczany; liczy 9 tysięcy mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryczek

lekki, odkryty powóz konny

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryczesy

spodnie do konnej jazdy, do kolan bufiaste, poniżej obcisłe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) jeźdz. wygodne, nie krępujące ruchów spodnie służące do jazdy konnej;

Bryczesy – specjalne spodnie do jazdy konnej zapewniające swobodę ruchów, nieposiadające ciasnych szwów po wewnętrznej stronie nogawek (tam, gdzie nogi przylegają do siodła lub konia). Chronią przed obtarciami, pozwalają na wygodny i prawidłowy dosiad. Mogą być obcisłe i dokładnie opinać nogi jeźdźca (zwane wtedy rajtuzami, z niem. „Reithose”), lub bufiaste w części udowej, jak na przykład bryczesy kawaleryjskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryczka

lekki, odkryty powóz konny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekki powóz konny bez zadaszenia, z miękkim siedzeniem z tyłu i miejscem dla woźnicy z przodu;

(1.2) pot. mot. pieszcz. samochód, najczęściej nowoczesny, godny podziwu

Bryczka – czterokołowy pojazd zaprzęgowy, lekki, odkryty, resorowany, od XVIII wieku często używany w Polsce, na wsi, w celach gospodarczych i komunikacyjnych. W Europie Zachodniej bryczka była pojazdem podróżnym.

Aktualnie bryczki używa się głównie w celach turystycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryczkowy

przymiotnik od: bryczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryczuszka

zdrobnienie od: bryczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryda

nazwisko

Brygida – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego. Pochodzi od imienia bogini celtyckiej Brigid lub od słów brigh „siła”, „męstwo”, „cnota”, briganti „wysoki”. Jego pierwotne znaczenie można objaśnić jako „wysoka”, „dostojna”, „potężna”. Imię to pojawiło się w Polsce już w średniowieczu, zapisywano je jako Brygida, Bryjida, Bryda, Bryta, Brytnia. Najstarszy zapis pochodzi z 1265 roku. W 2001 roku miało tak na imię 17456 Polek (255. miejsce wśród wszystkich imion nadanych w Polsce). Były one najczęściej urodzone w latach 50. i 60. XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brydak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Edward Brydak − polski prawnik, żołnierz podziemia, działacz społeczny
- Ewa Dróbecka-Brydak − polska okulistka
- Jędrzej Brydak − polski litograf, rysownik i malarz
- Lidia Brydak − polska mikrobiolog i wirusolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brydż

współczesna gra karciana rozgrywana 52 kartami pomiędzy dwiema parami graczy, polegająca na zdobyciu maksymalnej ilości punktów, dzieląca się na dwie odmiany: brydż towarzyski i sportowy; bridż (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. gra rozgrywana jedną talią kart przez cztery osoby, tworzące dwie pary;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brydżomania

nadmierne zainteresowanie brydżem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brydżorama

urządzenie pokazujące kibicom mistrzostw brydżowych układ kart zawodników; bridżorama

#### Źródła:

SJP.pl

# Brydżowiec

rzadko: amator brydża; bridżowiec, brydżysta, bridżysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba grająca w brydża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brydżowy

przymiotnik od: brydż

przymiotnik relacyjny

(1.1) karc. dotyczący brydża, związany z brydżem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brydżyk

zdrobnienie od: brydż

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. pieszcz. o brydżu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brydżysta

osoba grająca w brydża; bridżysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. mężczyzna grający w brydża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brydżystka

kobieta grająca w brydża; bridżystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. kobieta grająca w brydża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryfok

prostokątny żagiel podnoszony na przednim maszcie przy silnych wiatrach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. czworokątny żagiel przedniego masztu

Bryfok – stosowany na szkunerach, stawiany z bryfokrei, żagiel rejowy fokmasztu. Jak na żagiel rejowy jest bardzo wysmukły (pionowe liki są zdecydowanie dłuższe od poziomych). Żagiel przeznaczony na pełne wiatry (nie tylko fordewindy, ale o ile żagiel jest odpowiednio skrojony, a załoga ma doświadczenie w prowadzeniu żagla rejowego, także na ostre baksztagi) o umiarkowanej i średniej sile. Jeżeli dysponujemy mniejszym, mocno uzbrojonym bryfokiem można na nim komfortowo i bezpiecznie sztormować z wiatrem, gdyż mimowolne przejście rufą linii wiatru (zwrot przez rufę) nie stanowi (przeciwnie do ożaglowania suchego) zagrożenia. Aby bryfok postawić lub sprzątnąć nie jest potrzebne (i najczęściej możliwe) wchodzenie załogi na reję, podnosi się go (czasem, choć rzadko i tylko na małych jednostkach wraz z reją) z pokładu. Jest to sposób tylko pozornie dogodniejszy, gdyż uzbrojenie (a także rozbrojenie i zwinięcie) bryfoka to czynność dość czaso i pracochłonna, przy silnym wietrze może być trudna, a nawet ryzykowna. Tradycyjny żagiel rejowy na stałe zamocowany (przyszyty) do rei można w bardzo krótkim czasie postawić jak i sprzątnąć nie dopuszczając nawet w bardzo silnym wietrze do choćby chwilowego łopotu. Trzeba jednak powiedzieć, że typowy bryfok jest zbyt wysmukły (zbyt długi), aby mógł być klarowany (sejzingowany) do rei.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryftreger

dawniej: listonosz; bryftrygier, pocztylion, listowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. listonosz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryftrygier

dawniej: listonosz; bryftreger, pocztylion, listowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. listonosz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryg

w żeglarstwie: żaglowiec dwumasztowy z ożaglowaniem rejowym i dodatkowym żaglem gaflowym na tylnym maszcie, używany dawniej jako statek handlowy i pomocniczy okręt wojenny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. żaglowiec mający dwa maszty; obydwa maszty niosą ożaglowanie rejowe;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryg.

skrót od:
1. brygada;
2. brygadier

skrótowiec

(1.1) = wojsk. brygada, brygady

(1.2) = brygadier

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brygada

1. związek taktyczny kilku pułków lub batalionów
2. zorganizowana grupa ludzi wykonująca jakąś pracę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. związek taktyczny złożony z kilku pułków lub batalionów, będący częścią dywizji

(1.2) wojsk. samodzielna jednostka organizacyjna marynarki wojennej, składająca się z przynajmniej dwóch dywizjonów

(1.3) zorganizowany zespół ludzi wykonujący określoną pracę albo zadanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brygadier

brygadzista, kierownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dawny stopień wojskowy; także. oficer mający ten stopień

(1.2) piąty stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brygadierka

kobieta kierująca brygadą; brygadzistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Brygadierski

→ brygadier

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brygadierem, dotyczący brygadiera

Patrz:brygadier

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brygadowy

związany z brygadą

#### Źródła:

SJP.pl

# Brygadzista

kierownik brygady, grupy ludzi wykonującej jakąś pracę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kierownik brygady robotników

Brygadzista – kierownik brygady roboczej, osoba odpowiedzialna za nadzorowanie pracy wykonywanej przez brygadę robotników. Brygadziści są zatrudniani m.in. w firmach produkcyjnych i budowlanych. Pracę wykonują na obszarze zakładu pracy oraz w terenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brygadzistka

→ brygadzista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kierowniczka brygady robotników

Patrz:brygadzista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brygadzistowski

→ brygadzista

Patrz:brygadzista

#### Źródła:

SJP.pl

# Brygant

w wielkiej rewolucji francuskiej: członek oddziałów ochotniczych, niszczących posiadłości magnackie; rozbójnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Brygantka

→ brygant; rozbójniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Brygantyna

1. żaglowiec dwumasztowy, z mieszanym ożaglowaniem;
2. rodzaj zbroi w postaci skórzanej lub jedwabnej kurtki z naszytymi płytkami metalowymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj pancerza używanego w okresie od XII do XV wieku; (czasem brygandyna)

(1.2) wojsk. klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX wieku;

(1.3) żegl. typ ożaglowania, posiadający dwa maszty, niosący na przednim maszcie ożaglowanie rejowe, a na tylnym ożaglowanie skośne

(1.4) żegl. statek żaglowy z dwoma masztami: przednim z ożaglowaniem rejowym, a tylnym gaflowym;

Brygantyna inaczej szkunerbryg – historyczna klasa okrętów żaglowych, używanych w służbie czynnej od XVI do XIX w. Początkowo brygantyna posiadała zarówno żagle, jak i wiosła. Ze względu na szybkość i zwrotność była ulubionym okrętem piratów śródziemnomorskich, a nazwę swą zawdzięczała włoskiemu słowu „brigantino” (zbójecki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brygantyzm

dawniej: rozbójnictwo, zbójectwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Brygida

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Brygida – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego. Pochodzi od imienia bogini celtyckiej Brigid lub od słów brigh „siła”, „męstwo”, „cnota”, briganti „wysoki”. Jego pierwotne znaczenie można objaśnić jako „wysoka”, „dostojna”, „potężna”. Imię to pojawiło się w Polsce już w średniowieczu, zapisywano je jako Brygida, Bryjida, Bryda, Bryta, Brytnia. Najstarszy zapis pochodzi z 1265 roku. W 2001 roku miało tak na imię 17456 Polek (255. miejsce wśród wszystkich imion nadanych w Polsce). Były one najczęściej urodzone w latach 50. i 60. XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brygidka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego "Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy";
2. środowiskowo: postać literacka charakteryzująca się przesadną nijakością i szarością na wzór bohaterki powieści "Dzienniki Bridget Jones"

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia św. Brygidy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brygidki

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego "Zakon Najświętszego Zbawiciela św. Brygidy";
2. środowiskowo: postać literacka charakteryzująca się przesadną nijakością i szarością na wzór bohaterki powieści "Dzienniki Bridget Jones"

Brygidki, Zakon Świętej Brygidy, Zakon Najświętszego Zbawiciela (łac. Ordo Sanctissimi Salvatoris Sanctae Brigittae, skrót O.SS.S), zakon początkowo kontemplacyjny, następnie apostolsko-kontemplacyjny, założony w Vadstenie w Szwecji przez św. Brygidę w 1350 r.

Do soboru trydenckiego funkcjonowała także męska gałąź zakonu (brygidianie, brygidzi), działająca m.in. w Gdańsku (tzw. „podwójny” klasztor) i lubelskich Rurach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brygidziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Brygidy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Brygoła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryja

1. gęsta, półpłynna masa, często o nieprzyjemnym wyglądzie; breja;
2. dawniej: zupa z rozgotowanej mąki, kaszy czy roślin strączkowych, z dodatkiem słoniny, jarzyn lub mięsa;
3. zupa obozowa, więzienna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. breja.

(1.2) środ. więzienna lub obozowa zupa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryjów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sącz. Stary Sącz

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryjowaty

przypominający z wyglądu bryję, nieprzyjemny, maziowaty; brejowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryk

pomoc naukowa, zawierająca streszczenia lektur, gotowe wypracowania, materiał z lekcji z różnych przedmiotów itp., używana przez uczniów nielegalnie

wykrzyknik w użyciu rzeczownikowym

(1.1) pot. skok, wyskok, zmiana miejsca

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(2.1) pot. zwinnie, szybko zmienić miejsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) pot. streszczenie treści, lista rozwiązań, słowniczek wydrukowany jako broszura, zazwyczaj o obniżonej jakości druku lub oprawy

(3.2) lekcew. powierzchowny skrót utworu

forma rzeczownika.

(4.1) D. lm. od: bryka

Osoby:

- Antoni Bryk (1820–1881), polski, lekarz chirurg, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Edward Bryk (1923–1991), polski lekarz okulista, profesor Akademii Medycznej w Krakowie, pisarz i malarz
- Jan Bryk (1899–1940), polski prehistoryk i archeolog, burmistrz Kamionki Strumiłowej, ofiara zbrodni katyńskiej
- Iwan Bryk (1879–1947), ukraiński filolog, sławista, pedagog, działacz społeczny, prezes Proświty
- Mateusz Bryk (1989–), polski hokeista, reprezentant Polski
- Ryszard Bryk (1931–2020), polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII kadencji
- Zenon Bryk (1940–), generał dywizji Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryka

1. dawny powóz konny, najczęściej kryty, bez resorów;
2. potocznie o samochodzie dobrej marki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża bryczka

(1.2) pot. mot. samochód

(1.3) przest. resorowany wóz konny;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: bryk

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp. ter. od: brykać

Bryka – rodzaj wozu podróżnego krytego płótnem. Znany w Polsce w okresie od XVI do XIX wieku, pospolity zwłaszcza na kresach wschodnich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brykać

potocznie:
1. podskakiwać w biegu;
2. uciekać; pryskać, wiać, spadać;
3. o dziecku: bawić się, biegając i skacząc; hasać;
4. udawać się gdzieś;
5. przeciwstawiać się komuś; podskakiwać, buntować się

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. bryknąć)

(1.1) pot. biegać żwawo, podskakując

(1.2) pot. uciekać skądś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brykalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o zwierzętach: podskakiwanie w czasie biegu

(1.2) o dzieciach: dokazywanie

(1.3) pot. uciekanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Brykcjusz

imię męskie

Brykcjusz – imię męskie. Zlatynizowana forma Bricius jednego z celtyckich imion.

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina - Briccius
- język niemiecki - Brixen

Brykcjusz imieniny obchodzi 9 lipca i 13 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brykczyński

nazwisko

- Antoni Brykczyński – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego, poseł na sejm 1818
- Antoni Brykczyński (ps. Gwiażdzic, 1843–1913) – duchowny, historyk sztuki, bibliograf
- Józef Brykczyński (ur. 1797 w Ossie, zm. kwiecień 1823 w Paryżu) – syn Antoniego, poeta, tłumacz i felietonista
- Stanisław Brykczyński (ur. 5 grudnia 1841, zm. 2 stycznia 1912) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji V, VI, VII, VIII i IX kadencji (1885–1912), właściciel dóbr Pacyków (z Dębnikiem), prezes Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarczego we Lwowie
- Stefan Brykczyński (ur. w 1847 w Ossie, zm. 27 maja 1934 w Krakowie) – literat, technolog, powstaniec styczniowy, Sybirak, działacz oświatowy i narodowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brykieciarka

urządzenie do wyrobu brykietów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prasa do wyrobu brykietów

Brykieciarka (prasa brykietowa) – maszyna technologiczna, służąca do produkcji brykietów (tzw. brykietowania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brykieciarnia

wytwórnia brykietów; brykietownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. brykietownia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brykiecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brykiet

#### Źródła:

Wiktionary

# Brykiel

stalowa lub fiszbinowa listewka w gorsecie; brykla

#### Źródła:

SJP.pl

# Brykiet

materiał opałowy wykonany jako mieszanka różnych palnych składników (np.: trocin, torfu, miału, węgla drzewnego, słomy, itp.), czasami z dodatkiem lepiszcza, sprasowanych pod bardzo dużym ciśnieniem, w kształcie odłamków o przekroju kołowym lub prostokątnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bryła sprasowanego materiału sypkiego z dodatkiem lepiszcza palnego;

(1.2) dowolna substancja lub materiał sprasowane w kostkę

Brykiet, brykiety – materiał opałowy w postaci brył sprasowanego drobnoziarnistego paliwa stałego i opcjonalnie lepiszcza. Do produkcji brykietów wykorzystuje się trociny, torf, miał węgla kamiennego lub drzewnego, słomę, odpady produkcji rolnej itp. Rodzajem brykietów są też pellety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brykietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) formowanie brykietów

Brykietowanie − formowanie sypkich, luźnych, drobnoziarnistych substancji, jak np. rud czy miału węglowego, w zwięzłe bryły o kształcie najczęściej prostopadłościanu lub kuli, nazywanych brykietami.

W czasie ich formowania, które odbywa się w wysokiej temperaturze i ciśnieniu w prasach nazywanych brykieciarkami, dodaje się zazwyczaj palnego lepiszcza, którym przeważnie jest smoła. W przypadku brykietowania drewna (trocin) dodawanie substancji spajających najczęściej nie jest konieczne.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brykietownia

wytwórnia brykietów; brykieciarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia brykietów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brykietowy

związany z brykietem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brykla

stalowa lub fiszbinowa listewka w gorsecie; brykiel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) (w gorsetach) fiszbinowa lub stalowa listewka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryknąć

potocznie:
1. podskoczyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bryknąć się;
4. bryknąć się - spędzić jakiś czas, jadąc lub idąc

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brykać)

(1.1) pot. pobiec żwawo, podskakując

(1.2) pot. uciec skądś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryknięcie

potocznie:
1. podskoczyć w biegu;
2. uciec;
3. udać się gdzieś; bryknąć się;
4. bryknąć się - spędzić jakiś czas, jadąc lub idąc

#### Źródła:

SJP.pl

# Brykowy

→ bryk

Patrz:bryk

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryl

nazwisko

- Bryl – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Bryl:

- Andrzej Bryl (1957–2020) – polski doktor nauk społecznych, międzynarodowy ekspert w dziedzinie;
- Damian Bryl (ur. 1969) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor nauk teologicznych, biskup pomocniczy poznański w latach 2013–2021;
- Janka Bryl (1917–2006) – białoruski pisarz, tłumacz, wojskowy;
- Michał Bryl (ur. 1994) – polski siatkarz plażowy pochodzący z Łasku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brylancik

zdrobnienie od: brylant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brylant

(1.2) mały brylant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Heliodoxa|Gould|ref=tak., niewielki ptak z podrodziny paziaków, występujący w Ameryce Centralnej i Południowej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brylant

1. oszlifowany diament;
2. rodzaj szlifu kamieni szlachetnych;
3. stopień czcionki równy trzem punktom typograficznym (1,128 mm)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. oszlifowany diament;

(1.2) przen. ktoś lub coś bardzo wartościowego, cennego

(1.3) druk. typogr. w systemie miar typograficznych Didota stopień pisma odpowiadający trzem punktom (1,1277 mm)

Brylant – fachowa nazwa diamentu o szlifie brylantowym.

W terminologii jubilerskiej brylant to diament formy okrągłej z pełnym szlifem brylantowym. Wszystkie pozostałe rodzaje szlifu należy określać, używając ich dokładnych nazw (CIBJO, 1991 r.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brylantowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brylantowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Brylantowy

przymiotnik od: brylant

przymiotnik

(1.1) związany z brylantem, zawierający brylant, taki jak brylant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brylantyna

kosmetyk nabłyszczający i usztywniający włosy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. środek kosmetyczny do nabłyszczania włosów

Pomada (fr. pommade – maść) – kosmetyk do pielęgnacji włosów dla nadania im połysku i miękkości oraz układania fryzury. Wytwarzany na bazie tłuszczu, wosku i substancji zapachowych. Pomady dzieli się na wodne, woskowe i kremowe, z których każda ma inną gęstość (kleistość) i daje inny efekt finalny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brylantynować

smarować (włosy) brylantyną

#### Źródła:

SJP.pl

# Brylantynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kosmet. nabłyszczanie włosów brylantyną

#### Źródła:

Wiktionary

# Brylasty

zbity w bryłę, składający się z brył; bryłowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryle

1. przestrzenna figura geometryczna;
2. nieforemny kawał czegoś

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań., łódź., gw-pl|Górny Śląsk. okulary

(1.2) pot. żart. okulary z grubymi szkłami

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) C. i Ms. lp. od: bryła

Bryle (kaszb. Brëłë) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Koczała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Osadę stanowi pojedyncza zagroda położona na południowy wschód od Bielska, pośród lasu, wchodząca w skład sołectwa Bielsko obejmującego: Bielsko, Bryle, Potoki, Niedźwiady i Świerkówko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brylewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryliński

nazwisko

- Antoni Bryliński (1844-1912) – kupiec, uczestnik powstania styczniowego
- Artur Bryliński (ur. 1965) – polski przedsiębiorca, skazany na 25 lat za zabójstwo
- Paweł Bryliński (1814-1890) – wielkopolski rzeźbiarz ludowy
- Robert Bryliński (ur. 1991) – polski lekkoatleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bryll

Ernest Włodzimierz Bryll (ur. 1 marca 1935 w Warszawie, zm. 16 marca 2024 tamże) – polski pisarz, poeta, autor tekstów piosenek, dziennikarz, tłumacz i krytyk filmowy, także dyplomata.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brylować

wyróżniać się czymś w otoczeniu, być w jakiejś dziedzinie szczególnie dobrym; błyszczeć, popisywać się

czasownik

(1.1) wyróżniać się czymś i być przedmiotem powszechnego podziwu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brylowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|brylować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Brylowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brylski

nazwisko

Brylski (forma żeńska: Brylska; liczba mnoga: Brylsky) – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Brylski lub Brylska:

- Barbara Brylska (ur. 1941) – polska aktorka filmowa;
- Edward Brylski (1841–1913) – polski inżynier w samorządzie powiatowym;
- Ryszard Brylski (ur. 1950) – polski reżyser filmowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brymucha

bimber, samogon

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. denaturat

#### Źródła:

Wiktionary

# Brynczeć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zob. bręczeć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryndal

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryndza

1. ser z mleka owczego (czasem z domieszką mleka krowiego) o ostrym smaku;
2. potocznie: bieda, nędza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. miękki, podpuszczkowy ser wyrabiany z owczego mleka;

(1.2) pot. przen. bieda, nędza

(1.3) reg. kulin. twarożek przyprawiony cebulą

Bryndza – miękki podpuszczkowy ser produkowany z owczego mleka w Polsce, Słowacji, Rumunii, Austrii, Czechach, Rosji i Ukrainie.

Otrzymany z owczego mleka bundz kruszy się i pozostawia w cieple przez około 2 tygodnie (do dojrzenia pod wpływem enzymów wydzielanych przez pleśń Oidium lactis). Jest to tradycyjny sposób otrzymywania bryndzy. Obecnie w zakładach mleczarskich produkowane są także odmiany bryndzy z mieszanek mleka krowiego i owczego, z dodatkami smakowymi itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryndzowy

→ bryndza

Patrz:bryndza

#### Źródła:

SJP.pl

# Brynek

Brynek (niem. Brynnek) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Tworóg. W dawnych czasach stanowiła posiadłość Donnersmarcków.

W miejscowości znajduje się ogród botaniczny oraz Zespół Szkół Leśnych i Ekologicznych im. Stanisława Morawskiego. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego. W okresie hitlerowskiego reżimu, w latach 1936–1945, miejscowość nosiła nazwę Brunneck. Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946.

#### Źródła:

Wikipedia

# Bryniarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brynica

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. nazwa kilku rzek w Polsce

W Polsce

- Brynica – część miasta i sołectwo miasta Miasteczko Śląskie
- Brynica – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów
- Brynica – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
- Brynica – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
- Brynica – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Łubniany
- Brynica – przysiółek wsi Kolonia Łomnicka w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Olesno
- Brynica – część wsi Pińczyce w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Brynica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Piekoszów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brynkot

rzeczownik

(1.1) gw-pl|Poznań. maruda, zrzęda

#### Źródła:

Wiktionary

# Brynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Katowic;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brynowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brynowa, związany z Brynowem

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryonia

roślina zielna z dyniowatych, częsta w parkach, stosowana w ziołolecznictwie; przestęp

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bryś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brystol

bristol;
1. biały wielowarstwowy karton wysokiej jakości, odporny na ścieranie;
2. potocznie: każdy karton do rysowania

Brystol (lub bristol) – rodzaj papieru. Gruby (ponad 0,006 cala, tj. 0,15 mm), sztywny (o gramaturze 150-300 g/m²) karton kreślarski lub rysunkowy, sprzedawany w arkuszach (klasyczny format 22,5"×28,5", tj. 571,5×723,9 mm, bliski tradycyjnemu anglosaskiemu formatowi elephant – 23"×28"). Najczęściej biały, wytwarzany także w wersjach kolorowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bryt

pas tkaniny lub płótna żeglarskiego

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. członek ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

Bryt – pas materiału (kiedyś płótno), z którego po zespoleniu (kiedyś zszyciu) powstają żagle. W żaglach prostokątnych bryty biegną prostopadle i równolegle do lików, w żaglach skośnych najczęściej prostopadle lub równolegle do tylnego liku.

Brytom można również nadawać specjalne kształty w celu nadania żaglom pożądanego profilu:

- pas lub klin materiału na spódnicę, czapkę (np. rogatywkę) itp.
- w DTP pojedynczy element papieru lub folii, który po połączeniu z innymi tworzy plakat wielkoformatowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryt.

skrót od: brytyjski

skrót

(1.1) = brytyjski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brytan

silny, duży pies

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wielki i silny pies podwórzowy

(1.2) daw. łow. pies myśliwski używany przy polowaniu na dziki, wilki

(1.3) daw. kynol. rasa psa wyhodowanego w Wielkiej Brytanii jako krzyżówka innych ras, wykorzystywana do walki z dzikimi zwierzętami (prawdop. mastiff)

(1.4) daw. kynol. osobnik rasy brytan (1.3)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brytania

nazwa jednej z prowincji rzymskich istniejącej I-V w. n.e.

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne określenie Wysp Brytyjskich

(1.2) geogr. hist. prowincja rzymska obejmująca dzisiejszą Wielką Brytanię, krainę zamieszkiwaną przez Brytów

(1.3) rzad. geogr. polit. określenie na Wielką Brytanię lub całe Imperium Brytyjskie

(1.4) symbol. postać kobiety symbolizująca Wielką Brytanię

Brytania (łac. Britannia) – nazwa stosowana przez Rzymian w odniesieniu do Wysp Brytyjskich; także nazwa prowincji rzymskiej istniejącej w latach 43–410, obejmującej w szczytowym okresie dzisiejszą Anglię, Walię i południową część Szkocji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brytański

przymiotnik

(1.1) stpol. brytyjski

#### Źródła:

Wiktionary

# Brytfanka

płaskie naczynie do pieczenia; mała brytfanna

#### Źródła:

SJP.pl

# Brytfanna

płaskie naczynie do pieczenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. płaskie naczynie do wypieków i pieczeni, czasem o owalnym kształcie, zwykle z przykrywką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brytka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. przedstawicielka ludu celtyckiego zamieszkującego Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów;

#### Źródła:

Wiktionary

# Brytol

pogardliwie: Brytyjczyk; Brytol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pogard. Brytyjczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brytolka

pogardliwie: Brytyjka; Brytolka

#### Źródła:

SJP.pl

# Brytoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brytami, dotyczący Brytów

#### Źródła:

Wiktionary

# Brytowie

lud celtycki zamieszkujący w starożytności Brytanię

Brytowie (łac. Brittones, bryt. Pritani lub Priteni) – lud celtycki zamieszkujący Brytanię przed najazdem Anglów i Sasów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brytyjczyk

obywatel Wielkiej Brytanii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Wielkiej Brytanii

Brytyjczycy – obecnie przede wszystkim ogół obywateli, ewentualnie mieszkańców Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. British citizens). Według spisu powszechnego z 2001 roku grupa ta obejmowała 58 789 194 osoby, z czego w Anglii zamieszkiwało 49 138 831 osób (83,6%), w Szkocji – 5 062 011 osób (8,6%),w Walii – 2 903 085 osób (4,9%), zaś w Irlandii Północnej – 1 685 267 osób (2,9%).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brytyjka

1. chustka koloru czarnego i khaki;
2. potocznie: dwudziestowieczne protestanckie tłumaczenie Biblii na język polski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Wielkiej Brytanii

Biblia warszawska, dawniej Nowy Przekład, potocznie: „Biblia Ojców”, lub: „Brytyjka” – XX-wieczne protestanckie tłumaczenie Pisma Świętego Starego i Nowego Testamentu z języków oryginalnych (hebrajskiego, aramejskiego i greckiego) na język polski, opracowane przez Komisję Przekładu Pisma Świętego, z inicjatywy Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego w Warszawie. Jest to najpopularniejszy w Polsce protestancki przekład Pisma Świętego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brytyjski

przymiotnik od: Wielka Brytania, Brytania

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako państwa

(1.2) odnoszący się do Wielkiej Brytanii jako wyspy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brytyjsko-Polski

dotyczący Wielkiej Brytanii i Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Brytyjskość

→ brytyjski

Patrz:brytyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryż

dawniej: różnokolorowa, haftowana ozdoba stroju; garnirowanie; szamerunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. kryza

(1.2) stpol. haft

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryza

1. okresowy wiatr lokalny zmieniający kierunek dwa razy na dobę;
2. proszek marki Bryza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. lekki wiatr wiejący między lądem a morzem;

Bryza (fr. brise) – wiatr wiejący na granicy dwóch obszarów. Zmiany kierunku, występujące zwykle w rytmie dobowym, wywołane są różnicami w tempie nagrzewania się tych obszarów.

Na przykład na wybrzeżu morskim w dzień ląd nagrzewa się szybciej niż woda, dlatego cieplejsze powietrze nad lądem unosi się (powodując spadek ciśnienia na powierzchni lądu), a na jego miejsce nadchodzi chłodniejsze i wilgotniejsze powietrze znad morza. Zatem bryza dzienna (morska) wieje znad morza na ląd. W nocy woda oddaje ciepło wolniej niż ląd, dlatego ciśnienie nad wodą jest niższe niż na powierzchni lądu, co powoduje zmianę kierunku wiatru. Bryza nocna (lądowa) przynosi na wodę suche powietrze znad lądu. Bryza ma typowy zasięg do 20–30 km od linii brzegowej w stronę wody. W stronę lądu zasięg jest mniejszy i uzależniony od charakteru powierzchni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryzeida

mit. gr. wg "Illiady" branka Achillesa, córka kapłana zabitego przez herosa

Bryzejda (także Hippodameja, Hippodamia, gr. Βρισηίς Brisēís, Ἱπποδάμεια Ippodámeia, łac. Briseis, Hippodameia, Hippodamia) – córka kapłana Bryzesa i branka Achillesa w mitologii greckiej i Iliadzie Homera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bryzejda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. ukochana branka Achillesa, córka Bryzesa

Bryzejda (także Hippodameja, Hippodamia, gr. Βρισηίς Brisēís, Ἱπποδάμεια Ippodámeia, łac. Briseis, Hippodameia, Hippodamia) – córka kapłana Bryzesa i branka Achillesa w mitologii greckiej i Iliadzie Homera.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryzek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryzg

1. potocznie: rozpryskujące się krople wody lub cząstki błota; rozprysk, rozbryzg;
2. bryzg chromosferyczny - cienki, jasny strumień materii wyrzucany z dolnych warstw chromosfery słonecznej na wysokość do 10 tysięcy kilometrów; flokuł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozchlapujący się strumień cieczy, błota

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryzgać

1. rozpryskiwać się w postaci kropel, bryzgów;
2. rozpraszać, rozrzucać coś, zwłaszcza wodę lub błoto, w postaci kropel, bryzgów

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryzganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne wylatywanie kropel lub strumieni płynu

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryzgowia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem a Schwarzwaldem;

Bryzgowia (niem. Breisgau) – kraina historyczna o powierzchni ok. 4000 km², zlokalizowana w południowo-zachodnich Niemczech, między Renem (Niziną Górnoreńską) a Schwarzwaldem, obecnie w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryzgowijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Bryzgowią, dotyczący Bryzgowii

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryzgun

błonkówka z rodziny bryzgunowatych, szkodnik brzóz

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryzgunowate

rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych, szkodniki drzew i krzewów

Bryzgunowate (Cimbicidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i podrzędu rośliniarek, obejmująca około 150 opisanych gatunków.

Należą tu błonkówki o rozmiarach od średnich do dużych, osiągające do około 30 mm długości ciała. Są silnie zbudowane i szybko latają. Ich czułki zakończone są wyraźną buławką. Przednia para skrzydeł wyposażona jest z żyłkę poprzeczną 2r. Tarcza śródplecza pozbawiona jest wyraźnego wyrostka. Odwłok zwykle ma tergity od drugiego do piątego podwinięte ponad przetchlinkami. Pierwszy tergit odwłoka zlany jest z metapleuronem. U samic wyraźnie widoczny jest podział pokładełka na położoną nasadowo drugą walwulę i położoną szczytowo trzecią walwulę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Bryzgunowaty

o cechach bryzgunowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryznąć

bryzgnąć;
1. rozprysnąć się w postaci kropel, bryzgów;
2. rozproszyć, rozrzucić coś, zwłaszcza wodę lub błoto, w postaci kropel, bryzgów

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryzol

smażona polędwica wołowa lub końska; brizol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. rodzaj smażonej bitki, najczęściej z polędwicy wołowej lub wieprzowej, lekko oprószonej mąką;

Bryzol (fr. brésolles zraziki) – polędwica wołowa, wieprzowa lub końska, pokrojona w poprzek, ubita, specjalnie przyprawiona i usmażona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryzolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od bryzol

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryżować

czasownik

(1.1) stpol. ozdabiać

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|bryżować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Bryzowy

przymiotnik od: bryza

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bryzą, dotyczący bryzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Bryła

1. przestrzenna figura geometryczna;
2. nieforemny kawał czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. figura trójwymiarowa, ściślej – zbiór punktów euklidesowej przestrzeni trójwymiarowej;

(1.2) większa zwarta masa jakiejś substancji

(1.3) trójwymiarowy kształt jako cecha pewnego obiektu

- bryła geometryczna – figura przestrzenna
  - bryła niewypukła
  - bryła obrotowa
  - bryła platońska
  - bryła wypukła
- bryła brzegowa – element w grafice 3D
- bryła sztywna – pojęcie z zakresu mechaniki klasycznej
- osoby o nazwisku Bryła:
  - Antoni Bryła – polski prawnik, działacz ruchu ludowego, żołnierz podziemia, podpułkownik
  - Jadwiga Bryła – polska biochemik
  - Jerzy Bryła – polski ksiądz, protonotariusz apostolski
  - Jolanta Bryła – polska politolog
  - Józef Bryła – polski sportowiec, wspinacz i polarnik
  - Marta Bryła – polska aktorka filmowa
  - Stanisław Bryła (ujednoznacznienie)
  - Stefan Bryła – polski inżynier budowlany

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryłka

mała bryła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: bryła

(1.2) mała bryła

Bryłka – polskie nazwisko. Na początku 2023 roku w Polsce nosiły je 1 378 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryłkowatość

→ bryłkowaty

Patrz:bryłkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryłkowaty

w kształcie bryłki; składający się z bryłek

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryłonosek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Corynorhinus|H. Allen|ref=tak., rodzaj nietoperzy z podrodziny mroczków;

(1.2) zool. nietoperz z rodzaju bryłonosków (1.1)

Bryłonosek (Corynorhinus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Bryłowatość

→ bryłowaty

Patrz:bryłowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryłowaty

przypominający z wyglądu bryłę; zbity w bryłę, składający się z brył

#### Źródła:

SJP.pl

# Bryłowy

związany z bryłą, dotyczący bryły

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzączowice

Brzączowice – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Dobczyce, nad Zbiornikiem Dobczyckim.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brząkać

brzękać, brzdękać, brzdąkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

#### Źródła:

SJP.pl

# Brząkadło

potocznie: przedmiot metalowy wydający przerywany dźwięk przy potrącaniu; brzękadło

#### Źródła:

SJP.pl

# Brząkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie dźwięków podczas potrącania szkła albo metalu

#### Źródła:

Wiktionary

# Brząkała

brzękać, brzdękać, brzdąkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

#### Źródła:

SJP.pl

# Brząknąć

brzęknąć, brzdąknąć, brzdęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie: zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzana

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, występująca w rzekach europejskich, azjatyckich i afrykańskich; barbatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

(1.2) gw-pl|Warszawa. dziewczyna

- Brzana pospolita – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych
- Brzana – wieś w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Bobowa
  - Brzana Dolna – dawna wieś
  - Brzana Górna – dawna wieś

Osoby o nazwisku Brzana:

- Stanislaus Brzana – duchowny katolicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzanka

1. roślina z rodziny traw; tymotka
2. niewielka ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych

Brzanka – nazwa zwyczajowa ryby karpiokształtnej z rodziny karpiowatych (Cyprinidae), występującej w górnych odcinkach karpackich dopływów Wisły oraz w Wiśle. Ze względu na brak znaczenia gospodarczego, niewielką liczebność oraz zajmowane siedliska, jest jednym z najsłabiej poznanych gatunków polskiej ichtiofauny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzanowy

→ brzana

Patrz:brzana

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzany

wytworzony z beru (rośliny zbożowej uprawianej głównie na Dalekim Wschodzie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzask

światło na niebie przed wschodem słońca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pora dnia, kiedy kończy się noc i niebo stopniowo się rozjaśnia

(1.2) światło widoczne na niebie przed wschodem słońca

(1.3) książk. blask rzucany przez określone źródło światła

(1.4) książk. przen. początek jakiegoś zjawiska lub procesu

- Brzask (wierzenia)
- Brzask – pismo będące organem Związku Polskiej Młodzieży Demokratycznej w okresie międzywojennym
- Brzask – pismo wydawane w konspiracji przez AK w Warszawie
- Brzask – organ prasowy Komunistycznej Partii Polski
- Brzask – gazeta w postaci dwumiesięcznika wydawana na terenie Janowa lubelskiego
- Brzask – film z 1939 roku
- Brzask – film z 1988 roku
- Brzask – album Skubasa wydany przez Kayax w 2014 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzdąc

potocznie: małe dziecko; berbeć, bobas, maluch, bąk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. pot. małe dziecko

Brzdąc (ang. The Kid) – pełnometrażowy, czarno-biały, niemy komediodramat z 1921 roku wyreżyserowany przez Charliego Chaplina. Film opowiada o przyjaźni trampa z pozostającym pod jego opieką młodym sierotą.

W 1971 Chaplin poprawił montaż filmu i dodał do niego muzykę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzdąkać

brzdękać, brzękać, brząkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzdąkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie dźwięków za pomocą strunowych instrumentów muzycznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzdąknąć

brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzdąknięcie

brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzdęk

dźwięk wywołany brzdąkaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzdękać

brzdąkać, brzękać, brząkać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzdękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie krótkich dźwięków przy użyciu instrumentów muzycznych, najczęściej strunowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzdęknąć

brzdąknąć, brząknąć, brzęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzdęknięcie

brzdąknąć, brząknąć, brzęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie:
a) zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale;
b) upaść z hałasem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzechać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) roztoczański. szczekać

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzechun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. szczekacz; kundel

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzechwa

tylna część pocisku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lotn. tylna część bomby lotniczej lub samolotu, stabilizująca lot;

(1.2) książk. środkowa, drewniana część strzały; promień; Gloger.

- brzechwa, statecznik – stabilizator lotu pocisku

- Adam Brzechwa-Ajdukiewicz (1894–1954) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
- Andrzej Brzechwa (zm. 1593) – benedyktyn, opat klasztoru w Tyńcu
- Antoni Brzechwa (ur. ok. 1765) – major w powstaniu kościuszkowskim
- Jan Brzechwa (1898–1966) – poeta, autor wielu znanych bajek i wierszy dla dzieci
- Krystyna Brzechwa (ur. 1928) – polska malarka i poetka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzęczący

→ brzęczeć

przymiotnik

(1.1) wydający charakterystyczny dźwięk

Patrz:brzęczeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzęczak

brzęczak porzeczkowy - pospolity w Polsce niewielki owad z rzędu błonkówek, którego larwy żerują na liściach porzeczki i agrestu

Nematus pavidus, brzęczak – gatunek błonkówki z rodziny pilarzowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzęczeć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o metalowych lub szklanych przedmiotach: wydawać brzęk

(1.2) o owadach: wydawać brzęk

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzęczek

urządzenie sygnalizacyjne wytwarzające dźwięk; brzęczyk

- Brzęczek – osada w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Liniewo
- Brzęczek – potok górski w Polsce w województwie dolnośląskim w Sudetach Środkowych
- Brzęczek – rezerwat przyrody w woj. pomorskim
- brzęczek kolumbijski – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzęczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powtarzające się brzęki; chaotyczny zbiór różnych dźwięków

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzeczka

wodny roztwór składników wyekstrahowanych ze słodu piwowarskiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Locustella luscinioides|ref=tak., drobny ptak z rzędu wróblowatych o niepozornym upierzeniu;

Brzeczka (w miodosytnictwie zwana też syta) – półprodukt stosowany przy produkcji piwa lub miodu pitnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzęczkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzęczny

przymiotnik

(1.1) stpol. dźwięczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzęczyk

urządzenie wytwarzające dźwięk ciągły dla celów sygnalizacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. elektryczne urządzenie akustyczne wytwarzające charakterystyczny dźwięk (brzęczenie)

Brzęczyk (lub z ang. buzzer, ew. buzer, beeper, buczek) – sterowany elektrycznie sygnalizator akustyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzęczykowaty

przypominający dźwiękiem brzęczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzęczykowy

przymiotnik od: brzęczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzecław

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto nad rzeką Dyją w kraju południowomorawskim w Czechach;

Brzecław (czes. Břeclav, niem. Lundenburg) – miasto w Czechach, w kraju południowomorawskim, siedziba powiatu Brzecław. Leży 50 km na południowy wschód od Brna, w pobliżu granicy z Austrią i Słowacją, nad rzeką Dyją. Jego powierzchnia wynosi 87,17 km² i liczy około 26000 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzecławski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brzecławiem, dotyczący Brzecławia

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzeg

1. granica między lądem a wodą;
2. wszelki pas nadgraniczny, krańcowy;
3. krawędź ścian przedmiotów; * forma dopełniacza l.poj. "brzega" możliwa tylko w wyrażeniach:
a) pierwszy z brzega - jakikolwiek, pierwszy z kolei;
b) nie wiadomo, kto z brzega - nie wiadomo, kto pierwszy umrze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie opolskim;

(1.2) geogr. hist. średniowieczna nazwa Brzeska

- brzeg – linia zetknięcia się lądu z wodą (morzem, jeziorem, rzeką)

W Polsce

- Brzeg – miasto w woj. opolskim
- Brzeg – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
- Brzeg – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca
- Brzeg – część wsi Łapczyca w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
- Brzeg – część wsi Żegocina w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Żegocina
- Brzeg – część wsi Borzęcin w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Borzęcin
- Brzeg – część wsi Wołowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
- Brzeg – część wsi Przeginia w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
- Brzeg – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Brzeg – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Brzeg – część wsi Borzęta w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Brzeg – część wsi Krzyszkowice w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Brzeg – część wsi Trzemeśnia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Brzeg – część wsi Siepraw w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Siepraw
- Brzeg – część wsi Kobielnik w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Wiśniowa
- Brzeg – część wsi Wola Piskulina w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko
- Brzeg – część wsi Maszkowice w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Łącko
- Brzeg – część wsi Kokuszka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój
- Brzeg – część wsi Łapsze Wyżne w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Łapsze Wyżne
- Brzeg – część wsi Ochotnica Dolna w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna
- Brzeg – część wsi Brzozówka w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Brzeg – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. sudkim, w gminie Zawoja
- Brzeg – część wsi Sieniawa w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Rymanów
- Brzeg – osada wsi Odrzechowa w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zarszyn
- Brzeg – część wsi Przyszowice w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Gierałtowice
- Brzeg – część wsi Sokołowo w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Lubasz
- Brzeg – dawna nazwa wsi Sośnica-Brzeg w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzegarka

frezarka stolarska służąca do wygładzania brzegów ściśniętych w pakiety arkuszy forniru przed ich spojeniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzegi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi;

W Polsce

Administracja

- Brzegi – gromada
- Brzegi – dawna gmina

Na Białorusi

- Brzegi – chutor w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim

Na Ukrainie

- Brzegi – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie lwowskim
- Brzegi – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim

Zobacz też

- Brzeg
- Brzegi Dolne, Brzegi Górne

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzegoskłon

brzegoskłon faszynowy - umocnienie z faszyny, stosowane przy budowlach ziemnych narażonych na zalanie wodą

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzegosłon

Brzegosłon – rodzaj budowli regulacyjnej, stosowanej w hydrotechnice i melioracjach, której funkcją jest umocnienie i zabezpieczenie przed erozją istniejącego brzegu cieku lub zbiornika wodnego. Taki rodzaj umocnienia zaliczany jest do biotechnicznej obudowy cieku, opartej na naturalnych materiałach. Umożliwia on szybkie pokrycie obnażonej skarpy, co ma szczególne znaczenie w przypadku gruntów luźnych i mało odpornych na niszczące działanie wody i innych czynników erozyjnych. Brzegosłony stosuje się do umacniania środkowej i górnej części skarpy, powyżej poziomu wody regulacyjnej. Poniżej linii brzegosłonu należy zastosować odpowiednie umocnienie podstawy skarpy lub pasa dolnego brzegosłonu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brzegowce

duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; manat, lamantyna

Brzegowce, syreny, nozdrzaki (Sirenia) – rząd dużych ssaków łożyskowych z nadrzędu afroterów (Afrotheria) prowadzących wyłącznie wodny tryb życia. Brzegowce zajmują szczególne miejsce w ekosystemie, ponieważ są jedynymi roślinożernymi ssakami wodnymi. Podobnie jak słoniowate, góralkowce i rurkozębne wywodzą się od ssaków prakopytnych. Nie jest znana przyczyna zajęcia przez nie środowiska odmiennego niż u większości innych ssaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzegowe

→ brzeg; brzeżny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. opłata za składowanie drzewa na brzegu rzek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzegowianin

brzeżanin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzegowianka

brzeżanka;
1. mieszkanka Brzegu;
2. mieszkanka Brzegu Dolnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzegowiec

duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; manat, lamantyna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Calidris virgata|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny bekasowatych występujący na kontynencie amerykańskim;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzegówka

gatunek jaskółki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Riparia riparia|ref=tak., jaskółka brzegówka, gatunek jaskółki pospolicie występujący w Polsce;

- Brzegówka – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych (Hirundinidae).
- Brzegówka – rodzaj niedużych ślimaków morskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzegowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brzegowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzegowy

→ brzeg; brzeżny

przymiotnik

(1.1) przym. od brzeg

Bierahawy (biał. Берагавы) – osiedle na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Wiercieliszki, na prawym brzegu rzeki Niemen.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzęk

1. dźwięk wywołany przez uderzenie lub potrącenie przedmiotu
2. gatunek jarzębu, drzewo z rodziny różowatych; brekinia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przytłumiony, wibrujący dźwięk

(1.2) syst. dendr. nazwa systematyczna|Sorbus torminalis|L.|ref=tak., gatunek drzewa z rodziny różowatych, występującego w Europie, Azji Mniejszej, na Kaukazie i w Afryce Północnej;

(1.3) dendr. drzewo z gatunku brzęków (1.2)

Jarząb brekinia, brzęk (Sorbus torminalis (L.) Crantz lub (w zależności od ujęcia) Torminalis glaberrima (Gand.) Sennikov & Kurtto) – gatunek drzewa należący do rodziny różowatych (Rosaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzękać

brząkać, brzdąkać, brzdękać;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydawać krótkie dźwięki na skutek szarpania, uderzania;
2. powodować powstawanie krótkich dźwięków poprzez szarpanie, uderzanie itp.;
3. potocznie: grać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzękadełko

zdrobnienie od: brzękadło; brząkadełko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzękadło

potocznie: przedmiot metalowy wydający przerywany dźwięk przy potrącaniu; brząkadło

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzękanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wytwarzanie przez kogoś dźwięków przez potrącanie przedmiotów szklanych lub metalowych

(1.2) wydawanie charakterystycznych dźwięków przez przedmioty szklane lub metalowe

(1.3) nieudolne albo niedbałe granie na instrumencie strunowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzękliwość

→ brzękliwy

Patrz:brzękliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzęknąć

brząknąć, brzdąknąć, brzdęknąć;
1. zwykle o instrumentach strunowych lub metalowych przedmiotach: wydać krótki dźwięk na skutek szarpnięcia, uderzenia;
2. spowodować powstanie krótkiego dźwięku poprzez szarpnięcie, uderzenie itp.;
3. potocznie: zagrać na jakimś instrumencie strunowym niedbale

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brzękać)

(1.1) wydać krótki, metaliczny dźwięk

(1.2) pot. zagrać niedbale na instrumencie strunowym

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. obrzęknąć, zbrzęknąć)

(2.1) powiększać swoją objętość wskutek gromadzenia płynu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzemię

ciężar, kłopot

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co jest trudne do zniesienia

(1.2) daw. ciężar dźwigany na plecyecach lub oburącz przed sobą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzemienna

kobieta w ciąży; ciężarna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta w ciąży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzemienniej

stopień wyższy od przysłówka: brzemiennie

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzemienniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: brzemienny; zwykle w wyrażeniu: coś jest brzemienniejsze w skutki (w skutkach) - coś jest bardziej znamienne, obfite w konsekwencje

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzemienność

okres noszenia płodu w łonie matki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ciąża

(1.2) przen. znaczenie, waga, ważność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzemienny

1. o kobiecie: będąca w ciąży; ciężarny;
2. taki, jaki ma ciężarna kobieta, np. brzemienny brzuch;
3. ważący na czymś, co nastąpi w przyszłości;
4. obciążony, naładowany czymś

przymiotnik

(1.1) (tylko ż.) książk. o kobiecie: ciężarna

(1.2) książk. obfitujący w skutki lub możliwości, ważący na przyszłych wydarzeniach

(1.3) poet. obciążony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzemionko

zdrobnienie od: brzemię

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzerzasty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. (o krowie) z białym grzbietem i brzuchem

#### Źródła:

Wiktionary

# Brześć

brześć zaczyna - archaiczne określenie pory przed wschodem słońca, rozwidnienie, świtanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi, przy granicy z Polską;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica;

Brześć, do 1923 Brześć Litewski, w latach 1923–1939 Brześć nad Bugiem (biał. Брэст, Берасьць, Берасьце – Brest, Bieraść, Bieraście; ros. Брест, Берестье – Brest, Bieriestje, lit. Brestas, jid. ‏בּריסק‎, hebr. ‏ברסט ליטובסק‎) – miasto w południowo-zachodniej części Białorusi, u ujścia Muchawca do Bugu, siedziba administracyjna obwodu brzeskiego i rejonu brzeskiego. Ośrodek przemysłowy, węzeł kolejowy i drogowy na granicy z Polską, znajdują się tu port rzeczny i port lotniczy. Znajdują się tu uniwersytet (1995) i politechnika (1989). Ośrodek kultury polskiej na Białorusi, polski konsulat generalny. W 2024 roku miasto liczyło 344,4 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brześcianin

mieszkaniec Brześcia, Brześcia Kujawskiego, Brześcia nad Bugiem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Brześcia

(1.2) mieszkaniec Brześcia Kujawskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brześcianka

1. mieszkanka Brześcia;
2. mieszkanka Brześcia Kujawskiego;
3. mieszkanka Brześcia nad Bugiem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka lub zawodniczka Brześcia

(1.2) mieszkanka Brześcia Kujawskiego

Brześcianka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Prawosławni mieszkańcy wsi należą do św. Jana Teologa w Augustowie, a wierni kościoła rzymskokatolickiego do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łubinie Kościelnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzeski

przymiotnik od:
1. Brzeg, Brzesko, Brześć, Brześć nad Bugiem;
2. Brzeg Dolny; dolnobrzeski;
3. Brzeszcze; brzeszczański;
4. Brześć Kujawski; brzeskokujawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Brzegu, związany z Brzegiem

(1.2) odnoszący się do Brzeska, związany z Brzeskiem

(1.3) odnoszący się do Brześcia, związany z Brześciem

## Osoby

- Adam Brzeski z Nieborowa – podstarości piński
- Franciszek Tomasz Brzeski – polski ziemianin i parlamentarzysta w Prusach
- Tadeusz Brzeski – ekonomista polski, profesor i rektor Uniwersytetu Warszawskiego

## Polskie rodziny szlacheckie

- Brzescy herbu Bończa

## Miejscowości w Polsce

- Brzeski – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
- Brzeski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Klwów

## Inne

- traktat brzeski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brześkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzesko

przymiotnik od:
1. Brzeg, Brzesko, Brześć, Brześć nad Bugiem;
2. Brzeg Dolny; dolnobrzeski;
3. Brzeszcze; brzeszczański;
4. Brześć Kujawski; brzeskokujawski

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Brzesko – miasto w Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu brzeskiego i gminy miejsko-wiejskiej Brzesko. Jest położone na Podgórzu Wiśnickim, nad rzeką Uszwicą.

Brzesko uzyskało lokację miejską w 1289 roku, zdegradowane w 1317 roku, ponowne nadanie praw miejskich około 1385 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzeskokujawski

→ Brześć Kujawski; brzeski

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeszczanin

1. mieszkaniec Brzeszcz;
2. mieszkaniec Brzeska

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeszczanka

1. mieszkanka Brzeszcz;
2. mieszkanka Brzeska

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeszczański

przymiotnik od: Brzeszcze; brzeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Brzeszcz, związany z Brzeszczami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzeszcze

ostrze kosy i innych narzędzi tnących

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Brzeszcze – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, nad rzeką Wisłą. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzeszcze. Brzeszcze zostały założone prawdopodobnie przez osadników flamandzkich w XV wieku. Rozwój Brzeszcz jest w dużej mierze związany z kopalnią, która odgrywa kluczową rolę w lokalnej gospodarce i miała wypływ na rozwój demograficzny w I połowie XX wieku.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa katowickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzeszczot

1. ostrze broni białej typu siecznego; głownia, klinga;
2. część tnąca piły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. ostrze narzędzia tnącego

Głownia (z niem. klinga, staropol. żelazo, brzeszczot) – podstawowa (główna – stąd nazwa) część broni białej przeznaczona do zadawania i parowania ciosów. Zazwyczaj stanowi przeważającą większość długości i masy całej broni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzeszczotek

rodzaj ryb z rodziny brzeszczotkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeszczotkowate

rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych; brzeszczotowate, nożowce, śledziówki

Brzeszczotkowate, brzeszczotowate, nożowce, śledziówki (Notopteridae) – rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych. Większość gatunków jest poławiana jako ryby konsumpcyjne, niektóre są hodowane w akwariach. W zapisie kopalnym znane są co najmniej z późnej kredy (cenoman).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeszczotowate

rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych; brzeszczotkowate, nożowce, śledziówki

Brzeszczotkowate, brzeszczotowate, nożowce, śledziówki (Notopteridae) – rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych. Większość gatunków jest poławiana jako ryby konsumpcyjne, niektóre są hodowane w akwariach. W zapisie kopalnym znane są co najmniej z późnej kredy (cenoman).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeszczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzetysław

1. Brzetysław I (ok. 1012-1055), z dynastii Przemyślidów, książę czeski od 1035;
2. Brzetysław II (?-1100), z dynastii Przemyślidów, książę czeski od 1092

- Brzetysław – słowiańskie imię męskie popularne w Czechach
- Brzetysław I (1002–1055) – książę Czech od 1035 z dynastii Przemyślidów, znany z najazdu na Polskę
- Brzetysław II (ok. 1060–1100) – książę Czech z dynastii Przemyślidów
- Brzetysław (zm. po 1130) – książę czeski, syn Brzetysława II
- Brzetysław (zm. przed 1201) – książę ołomuniecki od 1189 r. do śmierci

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeżanin

brzegowianin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeżanka

brzegowianka;
1. mieszkanka Brzegu;
2. mieszkanka Brzegu Dolnego

Brzeżanka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Strzyżów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeżański

przymiotnik od: Brzeżany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Brzeżanami, dotyczący Brzeżan

Brzeżański – polski herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzeżany

brzegowianin;
1. mieszkaniec Brzegu;
2. mieszkaniec Brzegu Dolnego

Brzeżany (ukr. Бережани, Bereżany) – miasto na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim, nad Złotą Lipą, siedziba administracyjna hromady. W 2020 roku liczyło ok. 17,4 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeźce

nazwa kilku wsi w Polsce

- Brzeźce – wieś w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Stężyca
- Brzeźce – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Białobrzegi
- Brzeźce – wieś w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa
- Brzeźce – wieś w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pszczyna

- Brzeźce – gromada

Zobacz też

- Kolonia Brzeźce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. brzask

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzeżek

zdrobnienie od: brzeg

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeżeński

→ Brzeżno

Patrz:Brzeżno

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeziański

przymiotnik od: Brzezie (nazwa wielu wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzezicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzezie

nazwa wielu wsi w Polsce

## Znaczenie

Nazwa pochodzi ze staropolszczyzny i oznacza brzezinę czyli mały las brzozowy. Pierwszy zachowany zapis nazwy Brzezie na określenie brzozowego lasu pochodzi z mieszanego polsko-łacińskiego tekstu z 1417 – Pratum (...) situm retro flumen Wyrzbicza in multicorticineto al. in brzesze. Jako nazwa miejscowości notowana była już wcześniej np. nazwa wsi Brzezie leżącej w powiecie gostyńskim zanotowana została już w 1287 roku. W Polsce istnieje wiele miejscowości noszących tę nazwę.

## W Polsce

- Brzezie – dawna gmina wiejska w województwie kieleckim
- Brzezie – dawna gmina w województwie koszalińskim
- Brzezie – gromada w powiecie bocheńskim
- Brzezie – gromada w powiecie człuchowskim
- Brzezie – gromada w powiecie gostyńskim
- Brzezie – gromada w powiecie iłżeckim
- Brzezie – gromada w powiecie opatowskim
- Brzezie – gromada w powiecie włocławskim
- Brzezie – przystanek kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeziecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzezień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. marzec

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzezieński

przymiotnik od: Brzeźno; brzeziński

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzezina

1. las brzozowy;
2. drewno, cięte gałęzie brzozowe;
3. rzadko o brzozie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie mikołajowskim w obwodzie lwowskim;

Nazwisko

- Łukasz Brzezina – muzyk
- Maria Strycharska-Brzezina – polonistka, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego

W Polsce

- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
- Brzezina − wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
- Brzezina – część wsi Korzeszynek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
- Brzezina – część wsi Kozia Góra w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Wierzbica
- Brzezina – część wsi Terebiń w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
- Brzezina – część wsi Kulików w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sułów
- Brzezina – część wsi Czarnożyły w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Czarnożyły
- Brzezina – część wsi Książniczki w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
- Brzezina – część wsi Prądnik Korzkiewski w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś
- Brzezina – przysiółek wsi Krzywaczka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Sułkowice
- Brzezina – część wsi Poręba Dzierżna w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Brzezina – część wsi Trzcianka w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
- Brzezina − wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Skarbimierz
- Brzezina − osada w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Walce
- Brzezina – przysiółek wsi Niewodniki w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa
- Brzezina − wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie
- Brzezina – część wsi Wólka Pełkińska w woj. podkarpackim, w pow. jarosławski, w gminie Jarosław
- Brzezina – część wsi Wrocanka w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Brzezina – część wsi Śliwnica w woj., w pow. przemyskim, w gminie Dubiecko
- Brzezina − kolonia w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Brzezina – część wsi Skrzelczyce w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Pierzchnica
- Brzezina – część wsi Stary Dziebałtów w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Brzezina – część wsi Pilczyca w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka
- Brzezina – część wsi Łubnice w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice
- Brzezina − wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Tolkmicko
- Brzezina − część wsi Godziątków w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
- Brzezina – część wsi Długa Wieś Pierwsza w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Stawiszyn
- Brzezina − osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzezinecki

przymiotnik od: Brzezinka; brzeziński (lokalnie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeziniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od brzeziniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzeziniak

lasek brzozowy; brzeźniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. las lub zagajnik brzozowy

Brzeziniak – część wsi Bajdy w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Zalewo.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

W roku 1973 jako kolonia Brzeziniak należał do powiatu morąskiego, gmina i poczta Zalewo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzezinianin

mieszkaniec Brzezin

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzezinianka

mieszkanka Brzezin

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzezinka

mały lasek brzozowy

W Polsce

- Brzezinka – część miasta Gliwice
- Brzezinka – część miasta Mysłowice
- Brzezinka – część miasta Oświęcim
- Brzezinka – część miasta Ryki
- Brzezinka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Oleśnica
- Brzezinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bobrowice
- Brzezinka – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Zwierzyn
- Brzezinka – część wsi Bartochów w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów
- Brzezinka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica
- Brzezinka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Karczew
- Brzezinka – osada w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork
- Brzezinka – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Brzezinka – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka
- Brzezinka – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Brzezinka – część wsi Łodygowice w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Łodygowice
- Brzezinka – część wsi Pietrzykowice w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Łodygowice
- Brzezinka – część wsi Okoleniec w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa
- Brzezinka – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
- Brzezinka – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzezinowy

związany z brzeziną

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeziński

1. przymiotnik od: Brzeziny;
2. przymiotnik od: Brzeźno; brzezieński;
3. lokalnie: przymiotnik od: Brzezinka; brzezinecki

## Osoby o nazwisku Brzeziński

- Aleksander Brzeziński (ur. 1953) – polski naukowiec
- Andrzej Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Błażej Brzeziński (ur. 1987) – polski lekkoatleta
- Bogdan Brzeziński (1911-1980) – polski pisarz i satyryk
- Bogdan Brzeziński (?) − polski historyk ruchu robotniczego
- Bogumił Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Bronisław Brzeziński (zm. ok. 1865) – ostatni przedstawiciel Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym
- Eugeniusz Brzeziński (ur. 1939) – polski inżynier i polityk
- Franciszek Brzeziński (1867-1944) – polski kompozytor
- Jan Brzeziński (1850-1913) – polski lekarz, literat
- Jan Dunin-Brzeziński (1883-1940) – podporucznik cesarskiej i królewskiej Armii, podpułkownik kawalerii WP
- Jerzy Brzeziński (ujednoznacznienie)
- João Osório Bueno Brzezinski (ur. 1941) – brazylijski artysta plastyk polskiego pochodzenia
- Józef Brzeziński (zm. 1783) – kasztelan kruszwicki
- Józef Piotr Brzeziński (1862-1939) – polski biolog
- Kazimierz Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Brzeziński (ur. 1952) – polski przedsiębiorca, polityk
- Leon Brzeziński (1809-1865) – polski malarz
- Leonard Brzeziński-Dunin (1862-1941) – pułkownik armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady WP
- Leszek Brzeziński (ur. 1955) – napastnik Górnika Zabrze
- Maciej Brzeziński (ur. 1933) – pułkownik pilot Wojska Polskiego
- Marcin Brzeziński (ur. 1984) − polski wioślarz
- Marek Brzeziński (ur. 1949) – polski ekonomista
- Mark Brzeziński (ur. 1965) – amerykański prawnik, dyplomata
- Mieczysław Brzeziński (1858-1911) – polski działacz społeczno-oświatowy
- Mika Brzezinski (ur. 1967) – amerykańska dziennikarka i prezenterka tv
- Patryk Brzeziński (ur. 1984) – polski wioślarz
- Stanisław Brzeziński (1903-1972) – polski historyk
- Stefan Brzeziński (1902-1963) – polski działacz związkowy i polityk
- Szymon Brzeziński (ur. 1975) – polski muzyk,
- Tadeusz Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Tomasz Brzeziński (1872-1940) – polski rolnik, działacz społeczny
- Tomasz Brzeziński (1936–2017) – polski aktor, scenograf i reżyser
- Wacław Brzeziński (1878-1955) – polski śpiewak operowy
- Wacław Brzeziński (1900–1987) – polski prawnik
- Witold Bronisław Brzeziński (1897-1979) – pułkownik dyplomowany administracji Wojska Polskiego
- Władysław Brzeziński (1894-1944) – major Armii Krajowej
- Włodzimierz Brzeziński (1929-2004) – polski nauczyciel
- Wojciech Brzeziński (ujednoznacznienie)
- Zbigniew Brzeziński (1928-2007) – polski epidemiolog, przewodniczący Polskiego Stowarzyszenia Epidemiologicznego
- Zbigniew Brzeziński (1928-2017) – amerykański politolog, sowietolog i futurolog polskiego pochodzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeziny

1. las brzozowy;
2. drewno, cięte gałęzie brzozowe;
3. rzadko o brzozie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Brzeziny – miasto w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim. Położone jest 20 km na wschód od Łodzi, w pobliżu Parku Krajobrazowego Wzniesień Łódzkich, w dolinie rzeki Mrożycy. Były miastem szlacheckim. Obecnie są siedzibą gminy Brzeziny oraz powiatu brzezińskiego. Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto zamieszkiwało 11 949 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzeźniak

1. zagajnik z młodych brzóz; brzezina;
2. dłuto kamieniarskie do obróbki miękkich gatunków kamienia

- Brzeźniak – szczyt w Karkonoszach
- Brzeźniak – struga, dopływ Śląskiej Ochli

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeźnica

nazwa wielu wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 22, w tym 18 podstawowych

- Brzeźnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
- Brzeźnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
- Brzeźnica – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
- Brzeźnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
- Brzeźnica – część wsi Mędrzechów w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Mędrzechów
- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Radłów
- Brzeźnica – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Brzeźnica
- Brzeźnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
- Brzeźnica – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
- Brzeźnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
- Brzeźnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk
- Brzeźnica – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
- Brzeźnica – część wsi Brynek w woj. śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Tworóg
- Brzeźnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Brzeźnica – kolonia wsi Sudół w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Brzeźnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Gowarczów
- Brzeźnica – część wsi Nowa Wieś Mała w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
- Brzeźnica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Brzeźnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Jastrowie
- Brzeźnica – opuszczona wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Węgorzyno
- Brzeźnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzeźnicki

→ Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

Brzeźnicki (Brzeznicki) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

Patrz:Brzeźnica, → Nowa Brzeźnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeźniczanin

mieszkaniec wsi Brzeźnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzeźniczanka

mieszkanka Brzeźnicy

Brzeźnica (Brzeźniczanka, też Młynówka, Iławka, niem. Girbigsbach) – rzeka dorzecza Odry, prawobrzeżny dopływ Bobru długości 37,37 km. Wypływa w miejscowości Stypułów i płynąc na zachód mija miejscowości: Chotków, Wrzesiny, Brzeźnica. W Nowogrodzie Bobrzańskim wpada do Bobru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeźnio

wieś w Polsce

Brzeźnio – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Brzeźnio. Położona w środkowym obniżeniu Wysoczyzny Złoczewskiej. Liczba ludności wynosi 742 (2011 r.)

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzeźnio. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Brzeźnio.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeźniowski

→ Brzeźnio

Patrz:Brzeźnio

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzezno

Brzezno (pol. hist. Brzeźno) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Kaźmierz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brzeżny

→ brzeg; brzegowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzezówka

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 5 podstawowych

- Brzezówka – wieś w woj. małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Szczucin
- Brzezówka – część wsi Wola Zabierzowska, w woj. małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Niepołomice
- Brzezówka – część wsi Miechów-Kolonia, w woj. mazowieckim, w powiecie zwoleńskim, w gminie Kazanów
- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Brzezówka – przysiółek wsi Domatków, w woj. podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim, w gminie Kolbuszowa
- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
- Brzezówka – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Hyżne
- Brzezówka – wieś w woj. śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Hażlach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzezowski

nazwisko

- Henryk Brzezowski (1879–1964) – polski dowódca wojskowy
- Michał Brzezowski (1920–1940) – sierżant pilot Wojska Polskiego
- Wojciech Brzezowski (ur. 1945) – specjalista z zakresu architektury baroku i konserwacji zabytków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzeżyca

bardzo rzadka roślina z rodziny babkowatych, rosnąca w jeziorach i stawach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzidok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzydal

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzmiący

zwykle o głosie: dźwięczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzmieć

1. być słyszanym; rozlegać się;
2. wydawać dźwięk (zwykle o instrumentach muzycznych);
3. zawierać określoną treść;
4. mieć określoną wymowę, wydźwięk

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) być słyszanym, przejawiać się jako dźwięk

(1.2) książk. zwykle o instrumentach muzycznych: wydawać dźwięk

(1.3) książk. zawierać określoną treść, myśl, wymowę, wydźwięk

(1.4) daw. puchnąć, pęcznieć, nabrzmiewać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzmienie

charakterystyka dźwiękowa stylu muzycznego, głosu lub instrumentu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zespół cech dźwiękowych danego instrumentu, sprzętu lub głosu

(1.2) określona postać słowna, określona treść lub myśl zawarta w tekście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzmieniowo

przysłówek

(1.1) w sposób brzmieniowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzmieniowy

przymiotnik od: brzmienie

przymiotnik

(1.1) będący brzmieniem, polegający na brzmieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzmik

podrodzaj dużych, krępych pszczół

Trzmielec, brzmik (Psithyrus) – podrodzaj dużych, krępych pszczół zaliczanych do rodzaju Bombus, pasożytujących na społecznościach innych gatunków swojego rodzaju. Z powodu odmiennej biologii i morfologii dawniej były klasyfikowane w randze odrębnego rodzaju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzósecki

od: Brzóski Brzezińskie (wieś)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzoska

→ Brzozie (wieś w Polsce)

Osoby o tym nazwisku:

- Maciej Brzoska – aktor teatralny, telewizyjny i filmowy
- Sławomir Brzoska – polski artysta współczesny, performer, podróżnik
- Wojciech Brzoska – polski poeta
- Zbigniew Brzoska – polski naukowiec, żołnierz AK
- Rafał Brzoska - polski przedsiębiorca, założyciel firmy InPost

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzoski

→ Brzozie (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzoskiew

odmiana kapusty

Kapusta właściwa polna, kapusta polna, brzoskiew – podgatunek kapusty właściwej (Brassica rapa L. subsp. campestris). Obszar rodzimego jej występowania to Afryka Północna (Algieria, Maroko, Tunezja, Libia), rozprzestrzeniła się też w Europie i Azji. W Polsce archeofit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzoskowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzoskwinia

1. drzewo owocowe z rodziny różowatych, o liściach lancetowatych, kwiatach różowych rozwijających się przed ulistnieniem i o omszonych, żółtych z czerwonym rumieńcem owocach, pochodzące z Chin; brzoskwinia zwyczajna;
2. owoc tego drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów;

Brzoskwinia (Persica Mill.) – takson w zależności od ujęcia systematycznego definiowany jako rodzaj, podrodzaj lub sekcja, przy czym we współczesnych klasyfikacjach z reguły w tej ostatniej randze w ramach podrodzaju migdałowiec Amygdalus i rodzaju śliwa Prunus. Obejmuje 6–7 gatunków, z tym brzoskwinię zwyczajną (Prunus persica) – drzewo owocowe o istotnym znaczeniu ekonomicznym, szeroko rozprzestrzenione w uprawie (uprawiane także w Polsce).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzoskwiniaczek

skośnik brzoskwiniaczek - motyl z rodziny skośnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzoskwiniarnia

szklarnia, w której uprawia się brzoskwinie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. szklarnia z uprawą brzoskwiń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzoskwiniolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście przypominające liście brzoskwini

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzoskwiniówka

1. nalewka na brzoskwiniach;
2. destylat z wina brzoskwiniowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzoskwiniowo

przysłówek

(1.1) w kolorze brzoskwiniowym, w odcieniu pomarańczowego z dodatkiem kremu

(1.2) pachnąc jak brzoskwinie

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzoskwiniowy

związany z brzoskwinią

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. dotyczący brzoskwiń (drzew i owoców)

(1.2) kulin. przyrządzony z brzoskwiń, z dodatkiem brzoskwiń

przymiotnik jakościowy

(2.1) przypominający owoc brzoskwini mający powierzchnię lub kolor owocu brzoskwini, delikatny jak brzoskwinia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzoskwinka

zdrobnienie od: brzoskwinia; brzoskwińka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. potok w południowej Polsce, lewobrzeżny dopływ Sanki;

Brzoskwinka (Sanka) – potok, lewobrzeżny dopływ Sanki o długości 8,29 km i powierzchni zlewni 19,88 km².

Potok wypływa ze źródła Brzoskwinki w centrum wsi Brzoskwinia w Dolinie Brzoskwinki w powiecie krakowskim. Przepływa przez miejscowości: Brzoskwinia, Morawica i Cholerzyn. Jego dopływem jest Aleksandrówka.

Brzoskwinka jest potokiem o III klasie czystości wody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzost

drzewo liściaste, gatunek wiązu; wiąz górski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Ulmus glabra|ref=tak., gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych;

Wiąz górski, w. szorstki, brzost (Ulmus glabra Huds.) – gatunek drzewa należący do rodziny wiązowatych (Ulmaceae). Jest gatunkiem pospolitym w całej Polsce. Występuje także na Bałkanach, Krymie, Kaukazie i w Azji Mniejszej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzostecki

→ Brzostek

Patrz:Brzostek

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzostek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce;

Brzostek – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Brzostek.

Miejscowość leży nad rzeką Wisłoką. W mieście znajduje się przedszkole, szkoła podstawowa, jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej, a także kilka niewielkich zakładów przemysłowych – stanowi ono centrum usługowo-handlowe dla okolicznych wsi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzostkowianin

mieszkaniec Brzostku (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzostkowianka

mieszkanka Brzostku (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzostowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzostowo

Miejscowości i ich części w Polsce

- Brzostowo – część miasta Szczecinek
- Brzostowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
- Brzostowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Jedwabne
- Brzostowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Miasteczko Krajeńskie
- Brzostowo – przysiółek wsi Jedlice w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany

#### Źródła:

Wikipedia

# Brzostowski

nazwisko

- Adam Brzostowski (1722–1790) – kasztelan połocki, konfederat barski
- Aleksander Brzostowski (1743–1820) – ostatni kasztelan mazowiecki
- Cyprian Brzostowski (?–1688) – sekretarz królewski, wojewoda trocki
- Edward Brzostowski (1935–2020) – polski polityk, przedsiębiorca i działacz sportowy
- Edwin Brzostowski (1924–1997) – grudziądzki działacz kulturalny
- Emmanuel Brzostowski (?–1689) – pisarz wielki litewski w 1685 roku
- Henryk Brzostowski (1912–1976) – polski agrotechnik
- Jan Władysław Brzostowski (1646–1710) – pisarz litewski, później referendarz litewski
- Józef Brzostowski (ujednoznacznienie)
- Karol Brzostowski (1796–1854) – polski reformator społeczny, właściciel ziemski, twórca Rzeczypospolitej Sztabińskiej
- Konstanty Brzostowski (ujednoznacznienie)
- Ksawery Brzostowski (XVIII w.) – starosta dowgowsk
- Michał Brzostowski (ujednoznacznienie)
- Michał Hieronim Brzostowski (1762–1806) – marszałek szlachty guberni wileńskiej w latach 1801–1805
- Paweł Ksawery Brzostowski (1739–1827) – kanonik wileński
- Stanisław Brzostowski (1732–1782) – wojewoda inflancki
- Wincenty Piotr Brzostowski (1864–1948) – działacz społeczny i niepodległościowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzostowy

związany z brzostem

Brzostowy – nieoficjalna część wsi Byczki w Polsce w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Godzianów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Nazwa z nadanym identyfikatorem SIMC występuje w zestawieniach archiwalnych TERYT z 1999 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzoza

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Betula|L.|ref=tak., drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych, mające białą korę;

(1.2) techn. drewno brzozowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzózecki

→ Brzózka

Patrz:Brzózka

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzozie

krzew lub drzewo z rodziny brzozowatych, o charakterystycznej białej lub szarej korze, występujące w wielu gatunkach głównie w strefie klimatu umiarkowanego i zimnego półkuli północnej

W Polsce

- Brzozie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brzozie
- Brzozie – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Cekcyn
- Brzozie – część wsi Skrzętla-Rojówka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna
- Brzozie – przysiółek wsi Wólka Krowicka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzózka

mała brzoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: brzoza

- brzoza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzozów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce w województwie podkarpackim;

(1.2) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce

Brzozów – miasto w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, siedziba gminy Brzozów. Miasto jest położone centralnie na Pogórzu Dynowskim, nad rzeką Stobnicą. Przez Brzozów przebiega droga wojewódzka nr 886 z Domaradza w kierunku Sanoka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzozowa

przymiotnik od: brzoza

W Polsce

- Brzozowa – część wsi Przysypka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
- Brzozowa – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
- Brzozowa – osada w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ułęż
- Brzozowa – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce
- Brzozowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
- Brzozowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło
- Brzozowa – przysiółek wsi Steblów w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek
- Brzozowa – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Jaświły
- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów
- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Połaniec
- Brzozowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzozowate

rodzina drzew i krzewów dwuliściennych o kwiatostanach w postaci kotek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzozowaty

o cechach brzozowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzozowianin

mieszkaniec Brzozowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzozowianka

mieszkanka Brzozowej lub Brzozowa

Brzozowianka – potok, prawy dopływ Dunajca o długości 12,74 km i powierzchni zlewni 43,83 km².

Najwyżej położone źródła potoku znajdują się na północnych stokach grzbietu Suchej Góry na Pogórzu Rożnowskim. Zasilany jest wieloma potokami, największym z nich jest potok Siemiechowianka. Zlewnia Brzozowianki w całości znajduje się na Pogórzu Rożnowskim i obejmuje tereny miejscowości Polichty, Brzozowa, Siemiechów, Faściszowa, Lusławice i Wróblowice. W tej ostatniej miejscowości uchodzi do Dunajca na wysokości 207 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzozowicz

nazwisko

Osoby o nazwisku Brzozowicz:

- Grzegorz Brzozowicz – dziennikarz
- Wojciech Brzozowicz – aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzozowiec

1. krępak brzozowiec - motyl z rodziny miernikowcowatych;
2. ogłodek brzozowiec - chrząszcz z rodziny kornikowatych;
3. pazik brzozowiec - motyl z rodziny modraszkowatych;
4. płast brzozowiec - błonkówka z rodziny pilarzowatych;
5. przeziernik brzozowiec - motyl z rodziny przeziernikowatych;
6. tutkarz brzozowiec - wielożerny chrząszcz z rodziny tutkarzowatych

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 10, w tym 6 podstawowych

- Brzozowiec – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
- Brzozowiec – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Deszczno
- Brzozowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Brzozowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Lututów
- Brzozowiec – część wsi Kępie w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
- Brzozowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
- Brzozowiec – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Brzozowiec – przysiółek wsi Czaszyn w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz
- Brzozowiec – część wsi Galów w woj. świętokrzyskim w pow. buskim w gminie Busko-Zdrój
- Brzozowiec – część wsi Murzynowo Leśne w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Krzykosy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzozówka

motyl z rodziny sówek; sówka brzozówka

W Polsce

- Brzozówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
- Brzozówka – kolonia wsi Rossosz w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
- Brzozówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Szastarka
- Brzozówka – przysiółek wsi Brzozowa w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Krzeszyce
- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Cielądz
- Brzozówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
- Brzozówka – część wsi Sieciechowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki
- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Brzozówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
- Brzozówka – część wsi Osada w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Jakubów
- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Brzozówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Kadzidło
- Brzozówka – osada w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Radłów
- Brzozówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
- Brzozówka – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
- Brzozówka – część wsi Kielno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
- Brzozówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Tuczępy
- Brzozówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Okonek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzozowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERY jest ich 10, w tym 9 podstawowych

- Brzozowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Koronowo
- Brzozowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie
- Brzozowo – część wsi Urszulin w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno
- Brzozowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
- Brzozowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Brzozowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo
- Brzozowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
- Brzozowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Przybiernów

#### Źródła:

Wikipedia

# Brzozowski

przymiotnik od: Brzozów, Brzozowa

Brzozowski (forma żeńska: Brzozowska; liczba mnoga: Brzozowscy) – nazwisko polskie.

- Eliza Brzozowska (1818–1857) – działaczka patriotyczna
- Adam Brzozowski (ur. 1930) – polski kompozytor, aranżer, klarnecista, pedagog, dyrygent
- Alojzy Brzozowski (1900–1974) – powstaniec śląski, działacz społeczny
- Andrzej Brzozowski (1932–2005) – polski reżyser filmowy
- Antoni Brzozowski, w zakonie franciszkańskim Stefan (1805–1890) – polski duchowny, franciszkanin, propagator trzeźwości na Górnym Śląsku
- Antoni Brzozowski (1900–1957) – wioślarz, olimpijczyk z Paryża 1924
- Antoni Brzozowski (1952–2007) – polski sztangista i kulturysta
- Artur Brzozowski (ur. 1985) – polski lekkoatleta, chodziarz
- Dariusz Brzozowski (ur. 1980) – muzyk i instrumentalista
- Edward Brzozowski (1920–1983) – polski piłkarz
- Feliks Brzozowski (1836–1892) – malarz
- Franciszek Brzozowski herbu Korab – starosta ożarowski
- Ignacy Brzozowski (1750–1820) – pedagog, profesor Akademii Połockiej, ksiądz katolicki
- Jan Brzozowski-Haluch (1883–1941) – prezydent Lwowa, poseł, pułkownik, kolejarz
- Janusz Brzozowski (ur. 1951) – polski piłkarz ręczny grający na prawym skrzydle, reprezentant Polski
- Janusz Antoni Brzozowski (ur. 1935) – polski informatyk mieszkający w Kanadzie, znany z wkładu w teorię automatów
- Jarosław Brzozowski (1911–1969) – polski reżyser i operator filmów oświatowych i dokumentalnych
- Józef Brzozowski (1758–1837) – nauczyciel szkół płockich, komisarz oświecenia, wiceprezes Towarzystwa Naukowego Płockiego
- Julian Brzozowski (1925–2002) – rzeźbiarz, twórca galerii sztuki ludowej
- Kamil Brzozowski (ur. 1987) – polski żużlowiec
- Karol Brzozowski (1779–1862) – marszałek powiatu olhopolskiego
- Karol Brzozowski (1821–1904) – inżynier, poeta, powstaniec z 1863
- Kazimierz Brzozowski (1872–1952) – polski lekarz, właściciel drukarni i litografii w Łodzi
- Krystian Brzozowski (ur. 1982) – zapaśnik, medalista mistrzostw Europy, olimpijczyk
- Krzysztof Brzozowski (zm. 1616) – podkomorzy bielski
- Krzysztof Brzozowski (zm. 1635) – starosta drohicki, pisarz bielski
- Krzysztof Brzozowski – sekretarz królewski, podkomorzy bielski
- Krzysztof Brzozowski (ur. 1993) – lekkoatleta polski, kulomiot
- Ludwik Brzozowski (1833–1873) – polski poeta i pisarz
- Maksymilian Brzozowski (zm. 1659) – wojewoda brzeskolitewski
- Maksymilian Brzozowski – pilot, dowódca 301 Dywizjonu PSP
- Marcin Brzozowski (ur. 1978) – polski aktor, wykładowca na wydziale aktorskim Łódzkiej Szkoły Filmowej
- Marian Brzozowski (1803–1876) – powstaniec i emigrant
- Marian Brzozowski (ur. 1954) – profesor, doktor habilitowany nauk rolniczych, specjalista w zakresie hodowli zwierząt futerkowych
- Mariusz Brzozowski (ur. 1977) – polski projektant mody, partner w firmie Paprocki & Brzozowski
- Rafał Brzozowski (ur. 1981) – polski wokalista i klawiszowiec rockowy
- Rajmund Brzozowski (1763–1848), polski duchowny katolicki, jezuita
- Rajmund Brzozowski (ur. 1885), tytularny pułkownik Wojska Polskiego
- Stanisław Korab-Brzozowski (1876–1901) – poeta, tłumacz, reprezentant Młodej Polski
- Stanisław Brzozowski (zm. 1596) – biskup sufragan płocki
- Stanisław Brzozowski (1576–1637) – dominikanin, teolog, historyk
- Stanisław Brzozowski (ur. 1863) – architekt, autor projektów szeregu dworców kolejowych w Rosji
- Stanisław Brzozowski (1878–1911) – polski filozof, pisarz, publicysta, krytyk teatralny i literacki
- Stanisław Brzozowski (1889–1959) – polski inżynier budowy mostów
- Stanisław Brzozowski (ur. 1929) – polski lekkoatleta, skoczek wzwyż
- Stefan Brzozowski – imię zakonne Antoniego Brzozowskiego
- Stefan Brzozowski (ur. 1950) – kompozytor i wykonawca piosenek poetyckich
- Tadeusz Brzozowski (1749–1820) – dziewiętnasty z kolei generał zakonu jezuitów
- Tadeusz Brzozowski (1918–1990) – malarz, absolwent ASP, profesor
- Tadeusz Brzozowski (ur. 1957) – polski polityk, rolnik i hodowca, senator II kadencji
- Tomasz Brzozowski – ujednoznacznienie
- Tytus Brzozowski – polski architekt i malarz
- Wacław Brzozowski (ur. 1892) – major artylerii Wojska Polskiego
- Wiktor Brzozowski (1898–1981) – powstaniec śląski, działacz społeczny
- Wincenty Korab-Brzozowski (1877–1941) – polski poeta i tłumacz
- Władysław Brzozowski (1895–1990) – podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego
- Władysław Brzozowski (1947–2006) – koszykarz
- Wojciech Brzozowski (ur. 1976) – polski windsurfer
- Wojciech Brzozowski (ur. 1981) – polski prawnik, konstytucjonalista
- Zbigniew Brzozowski (1936–1992) – polski pisarz
- Zenon Brzozowski (1806–1887) – mecenas sztuki, ziemianin, marszałek szlachty guberni podolskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzozowy

przymiotnik od: brzoza

przymiotnik

(1.1) składający się z brzóz

(1.2) wykonany z drewna lub innej części brzozy

(1.3) będący częścią brzozy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuch

część tułowia człowieka i wyższych zwierząt, ograniczona kośćmi miednicy i przeponą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. dolna część tułowia;

(1.2) pot. brzuch (1.1), ale przy otyłości

(1.3) pot. brzuch (1.1), ale podczas ciąży

Brzuch (łac. abdomen) – w anatomii człowieka dolna część tułowia pomiędzy klatką piersiową a miednicą. W osłoniętym mięśniami brzuchu znajduje się jama brzuszna (cavitas abdominalis).

Brzuch ograniczony jest:

- od góry przez:
  - górny brzeg trzonu pierwszego kręgu lędźwiowego (corpus vertebrae lumbalis primae)
  - dolny brzeg dwunastego żebra (costa duodecima) (obustronnie)
  - wolny koniec jedenastego żebra (costa undecima) (obustronnie)
  - chrząstki żeber od dziesiątego do siódmego czyli łuk żebrowy prawy i lewy (arcus costalis dexter et sinister) (obustronnie)
  - wyrostek mieczykowaty (processus xiphoideus)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzuchacz

człowiek o dużym brzuchu; brzuchal

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuchal

potocznie:
1. duży brzuch; brzuszysko, brzuszydło, kałdun, bęben;
2. mężczyzna z dużym brzuchem; brzuchacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna z dużym brzuchem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. wielki brzuch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuchatka

1. gięta, zdobiona komoda barokowa;
2. potocznie: ciężarna kobieta

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuchaty

1. mający duży brzuch
2. przenośnie: pękaty, baniasty

przymiotnik

(1.1) pot. mający duży brzuch

(1.2) przen. mający wyraźnie wypukły kształt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzucho

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, wancioch, wancioł

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. brzuch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuchol

zgrubienie od: brzuch; bebzon, kałdun, bęben, bojler

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuchomowca

dawniej: brzuchomówca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba potrafiąca mówić bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuchomówczy

→ brzuchomówca

Patrz:brzuchomówca

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuchomówczyni

kobieta, która opanowała brzuchomówstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. fż. od: brzuchomówca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuchomowstwo

dawniej: umiejętność mówienia bez otwierania ust; brzuchomówstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zdolność mówienia bez poruszania ustami, przez co wydaje się, że głos pochodzi od innej osoby lub przedmiotu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuchonóg

wolno pełzający mięczak o ciele pokrytym śluzem; ślimak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. przedstawiciel gromady mięczaków, poruszający się za pomocą dużej, umięśnionej stopy znajdującej się na brzusznej stronie ciała

Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.

Ślimaki kopalne spotyka się już w warstwach wczesnokambryjskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzuchonogi

wolno pełzający mięczak o ciele pokrytym śluzem; ślimak

Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.

Ślimaki kopalne spotyka się już w warstwach wczesnokambryjskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzuchopłetwy

mający płetwy usadowione na brzuchu, z tyłu za piersiowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuchorzęska

mikroskopijne wodne zwierzę bezkręgowe o cechach budowy zbliżonych do wirków i obleńców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. mikroskopijne zwierzę bezkręgowe, wolno żyjące w środowisku wodnym, posiadające rzęski jedynie w części brzusznej tułowia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuchorzęski

typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, obejmująca około 700 gatunków

Brzuchorzęski (Gastrotricha) – typ mikroskopijnych wodnych zwierząt bezkręgowych, dawniej klasyfikowanych jako gromada obleńców. Obejmuje około 800 gatunków trójwarstwowych, acelomatycznych zwierząt o długości od 80 μm do 3 mm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzuś

zdrobnienie od: brzuch; brzuszek, brzusio

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuścowy

będący wypukłą częścią czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzusiec

wybrzuszenie jakiegoś przedmiotu, narzędzia, naczynia itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. skupienie włókien mięśniowych, część kurczliwa mięśnia;

(1.2) szt. wypukła część naczynia

Brzusiec, głowa (łac. venter, caput) – skupienie włókien mięśniowych, stanowiące część kurczliwą mięśnia szkieletowego. Brzusiec zwykle połączony jest z kośćcem za pomocą jednego lub kilku ścięgien. Mięsień może mieć jeden brzusiec (głowę) lub więcej, np. mięsień dwugłowy ramienia (biceps) składa się z dwóch, mięsień trójgłowy ramienia (triceps) z trzech, a mięsień czworogłowy uda (quadriceps) z czterech brzuśców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzusio

zdrobniale, pieszczotliwie o brzuchu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brzuch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuski

przymiotnik od: Brzuze, miasto gminne w województwie kujawsko-pomorskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuskowola

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim

Brzuskowola – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Borowie.

Wieś szlachecka Wola Brzeska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Borowiu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzuskowolski

→ Brzuskowola

Patrz:Brzuskowola

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuszek

zdrobnienie od: brzuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: brzuch

(1.2) łódź. surowy boczek (element mięsny)

(1.3) niewielkie uwypuklenie czegoś

(1.4) sport. zob. brzuszki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuszki

zdrobnienie od: brzuch

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. ćwiczenie fizyczne mięśni brzucha polegające na podnoszeniu tułowia, leżąc na wznak

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B., i W. plural|brzuszek.

Brzuszki – popularna nazwa na skłony tułowia w przód z leżenia tyłem. Ćwiczenie fizyczne wykonywane w leżącej pozycji z nogami ugiętymi pod kątem 60–90°. Brzuszki wykonuje się w celu wzmocnienia mięśni brzucha i zginaczy bioder.

W celu wykonania brzuszków należy położyć się na podłodze na plecach z nogami na ziemi, ewentualnie zahaczonymi o jakiś przedmiot. Ćwiczenie wykonuje się najczęściej z rękami splecionymi na karku, unosząc plecy i robiąc skłon w przód spinając mięśnie brzucha do dotknięcia łokciami kolan. Następnie należy wrócić do pozycji wyjściowej. Schemat klasyczny obowiązujący często na egzaminach sprawności fizycznej (m.in. Sił Zbrojnych, Służby Celno-Skarbowej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzuszkowanie

leżenie niemowlaka na brzuszku

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuszkowe

przyjęcie wydawane na cześć przyszłej matki przez jej przyjaciółki i krewne; bociankowe, baby shower

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuszkowy

1. → brzuszek;
2. sesja brzuszkowa - sesja fotograficzna z udziałem kobiety w zaawansowanej ciąży

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzusznie

przysłówek

(1.1) po stronie brzusznej

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzuszny

związany z brzuchem, dotyczący brzucha

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z brzuchem, dotyczący brzucha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuszydło

zgrubienie od: brzuch; brzuszysko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuszyna

zdrobniale lub lekceważąco o brzuchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzuszysko

zgrubienie od: brzuch; brzuszydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. brzuch, zwłaszcza pokaźny i wystający

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzuze

wieś w Polsce

Brzuze – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Brzuze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzyć

w łowiectwie: wabić ptaki sypanym ziarnem

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzydal

potocznie: człowiek nieładny, nieurodziwy; brzydul, paskuda, pokraka, szkarada

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek brzydki

(1.2) osoba robiąca brzydkie rzeczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzydalek

→ brzydal; brzydula

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzydalka

→ brzydal; brzydula

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzydkawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) raczej niezbyt ładny

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzydki

1. taki, który się nie podoba; nieładny;
2. niezgodny z normami, zasadami; nieprzyzwoity;
3. naganny

przymiotnik

(1.1) subiektywnie pozbawiony piękna, wartości estetycznych

(1.2) moralnie naganny, niezgodny z przyjętymi normami

(1.3) o pogodzie: wywołujący nieprzyjemne samopoczucie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzydko

przysłówek sposobu

(1.1) w brzydki sposób

(1.2) niegrzecznie, niekulturalnie

(1.3) w sposób wulgaryzujący sferę ludzkiej płciowości

(1.4) pochmurnie, deszczowo

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzydkooki

mający brzydkie oczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzydkość

dawniej: brzydota;
1. cecha kogoś lub czegoś wywołującego negatywne wrażenia estetyczne;
2. potocznie: osoba lub rzecz brzydka; brzydactwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest brzydke; cecha tych, którzy są brzydcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzydliwy

przymiotnik jakościowy

(1.1) śrpol. obrzydliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Brzydota

1. cecha kogoś lub czegoś wywołującego negatywne wrażenia estetyczne;
2. potocznie: osoba lub rzecz brzydka; brzydactwo;
3. cecha czegoś wywołującego nieprzyjemne uczucia; szpetota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieatrakcyjność, zazwyczaj fizyczna

(1.2) pot. osoba lub rzecz brzydka, brzydactwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzydowo

W Polsce

- Brzydowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki
- Brzydowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki
- Brzydowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

- Brzydowo – gromada w powiecie morąskim
- Brzydowo – gromada w powiecie ostródzkim

#### Źródła:

Wikipedia

# Brzydszy

stopień wyższy od przymiotnika: brzydki

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzydul

rzadko, potocznie: człowiek nieładny, nieurodziwy; brzydal, paskuda, pokraka, szkarada

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzydula

potocznie: kobieta brzydka, nieatrakcyjna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obraź. brzydka kobieta

Brzydula (hiszp. Yo soy Betty, la fea) – kolumbijska telenowela o charakterze tragikomicznym wyreżyserowana przez Mario Ribero na podstawie scenariusza autorstwa Fernando Gaitána. Tytułową rolę zagrała Ana Maria Orozco.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzydulka

zdrobnienie od: brzydula

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzydzić

1. budzić w kimś wstręt, niechęć do czegoś
2. brzydzić się - odczuwać wstręt do kogoś lub do czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powodować obrzydzenie

czasownik zwrotny niedokonany brzydzić się (dk. brak)

(2.1) odczuwać wstręt do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzydziej

stopień wyższy od przysłówka: brzydko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzyków

W Polsce

- Brzyków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Brzyków – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
- Brzyków – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Brzyska

→ Brzyska

Brzyska (dawn. Brzyski) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Brzyska; siedziba gminy Brzyska.

Wieś opactwa benedyktynów tynieckich w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii pw. św. Marii Magdaleny, należącej do dekanatu Brzostek, diecezji rzeszowskiej.

Patrz:Brzyska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzyski

→ Brzyska

Osoby:

- Igor Brzyski – polski piłkarz
- Tomasz Brzyski (ur. 1982) – polski piłkarz

Patrz:Brzyska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzyskorzystewecki

→ Brzyskorzystewko

Patrz:Brzyskorzystewko

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzyskorzystewko

osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim

Brzyskorzystewko – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin. Leży w odległości 5,5 km na północ od Żnina, po zachodniej stronie drogi krajowej nr 5, na krawędzi rynny jezior żnińskich. Jest to duże osiedle mieszkaniowe pracowników Pałuckiej Hodowli Roślin.

Wieś szlachecka, położona była w XVII wieku w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzyszów

Brzyszów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mstów.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Brzyszów, po jej zniesieniu w gromadzie Mstów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Brzytewka

zdrobnienie od: brzytwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Brzytwa

1. ostre narzędzie, zwykle składane, służące do golenia;
2. przenośnie: człowiek surowy, stanowczy, wymagający;
3. przenośnie: człowiek o ogromnej wiedzy, znający odpowiedź na każde pytanie; chodząca encyklopedia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ostry nóż do usuwania zarostu;

(1.2) pot. przen. człowiek bardzo wymagający wobec innych, surowy

(1.3) pot. przen. człowiek posiadający ogromną wiedzę z jakiejś dziedziny

(1.4) daw. gwara. więz. karta do gry

Brzytwa – narzędzie używane kiedyś powszechnie (obecnie sporadycznie) do golenia. W kształcie przypomina ostrze noża, osadzone przegubowo w drewnianej lub plastikowej rączce. Ostrze wykonane było najczęściej ze stali wysokowęglowej, rzadziej ze stali nierdzewnej. Rączki mogą być ozdobne, wykonywane z rzadkich i drogich materiałów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Brzytwodziób

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny mewowatych, blisko spokrewniony z mewami i rybitwami

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Rynchops|ref=tak.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Brzytwodzioby

przedstawiciel podrodziny ptaków z rodziny mewowatych, blisko spokrewniony z mewami i rybitwami

Brzytwodzioby (Rynchopinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny mewowatych (Laridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Brzyzek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Podhale, Górny Śląsk. niski brzeg

(1.2) gw-pl|Podhale. pagórek, wszelka wyniosłość gruntu

#### Źródła:

Wiktionary