# K

litera alfabetu łacińskiego i polskiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła czternastej litery alfabetu;

skrótowiec

(2.1) = kobieta

(2.2) = konstrukcyjny

K (minuskuła: k) (ka) – jedenasta litera alfabetu łacińskiego i czternasta litera alfabetu polskiego. W języku polskim oznacza spółgłoskę zwartą miękkopodniebienną bezdźwięczną. Pochodzi od litery alfabetu fenickiego kaph, za pośrednictwem litery alfabetu greckiego kappa i alfabetu etruskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ka

1. nazwa litery K;
2. samochód typu Ford Ka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery k / K

- KA – Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego
- Ka (faraon) – władca Egiptu z dynastii 0
- Ka’a – władca Egiptu z I dynastii
- Ka (dusza)
- ka – mezopotamska miara objętości
- Ka – znak japońskich sylabariuszy hiragana i katakana
- Ka – pasmo promieniowania mikrofalowego o zakresie częstotliwości 26 – 40 GHz
- Ford Ka
- kA – kiloamper
- Ka (1972-2024) – amerykański raper

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaa

- Kaa (Ka’a, Ka) – władca starożytnego Egiptu z I dynastii
- Kaa – postać z Księgi dżungli Kiplinga

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaaba

miejsce kultu muzułmanów - ogromny relikwiarz z Czarnym Kamieniem (największą świętością islamu), znajdujący się na dziedzińcu świętego Meczetu w Mekce; Kaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. świątynia w Mekce, najważniejsze miejsce kultu w islamie;

Al-Kaba (arab. الكعبة, trl. Al-Kaʿbah) – świątynia i sanktuarium w Mekce, najważniejsze miejsce święte islamu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. hebrajska jednostka masy;

Kab – starożytna hebrajska jednostka masy. Według słowniczka w Biblii Tysiąclecia wynosiła ok. 2,5 kg.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaba

miejsce kultu muzułmanów - ogromny relikwiarz z Czarnym Kamieniem (największą świętością islamu), znajdujący się na dziedzińcu świętego Meczetu w Mekce; Kaaba; Al-Ka'ba; Al-Kaba

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabacik

zdrobnienie od: kabat (rodzaj surduta)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabaciński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabacki

przymiotnik od: Kabaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabaczek

roślina z rodziny dyniowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach

(1.2) spoż. jarzyna z owoców kabaczka (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabaczkowy

→ kabaczek

Patrz:kabaczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabak

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. lokal, w którym za opłatą można coś zjeść lub napić się alkoholu

## Toponimy

### Białoruś

biał. Кабак, ros. Кабак, Kabak

- Kabak – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie lepelskim, w sielsowiecie Kamień (Kamień)
- Kabak – do 1964 nazwa wsi Zaobal w obwodzie witebskim, w rejonie szumilińskim, w sielsowiecie Miszniewicze (Miszniewicze)

### Kirgistan

- Kabak (baszk. Ҡабаҡ, kirg. Кабак, ros. Кабак) – wieś w obwodzie issykkulskim, w rejonie Dżeti-Ögüz, w ajmaku wiejskim (aułowym) Dżeti-Ögüz

### Rosja

- Kabak, Kabakowo (baszk. Ҡабаҡ, ros. Кабаково, tatar. Кабак) – wieś w Baszkortostanie w rejonie karmaskalińskim, centrum administracyjne sielsowietu Kabakowo
- Kabak, Kabakowo – stacja kolejowa w Baszkortostanie w rejonie karmaskalińskim w pobliżu miejscowości Kabakowo
- Bajczorałany-Kabak – dawna nazwa Teberdy; miasta w Karaczajo-Czerkiesji, w okręgu miejskim Karaczajewsk (Karaczajewsk)

### Turcja

- Kabak – miejscowość turystyczna (osada, wieś) w prowincji Muğla, w dystrykcie Fethiye, u stóp gór Taurus i nad Morzem Śródziemnym (Kabak Koyu)
- Kabak (Kabakköy) – wieś w prowincji Ankara, w dystrykcie Polatlı

## Hydronimy

### Białoruś

- Kabak – jezioro w rejonie lepelskim w basenie rzeki Ładośna, 17 km na północny wschód od Lepla, między wsiami Kabak i Dwor Babcza

### Rosja

- Kabak – rzeka w Kraju Krasnodarskim, w rejonie tuapsińskim; największy dopływ rzeki Tu wpadającej do Morza Czarnego

### Turcja

- Kabak Koyu (Zatoka Kabak) – zatoka nad Morzem Śródziemnym, nad którą leży Kabak

## Nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabala

nazwisko

- Kabala – miasto w Sierra Leone
- Kabala – miasto w Turcji
- Kabala – wieś w Estonii
- Viru-Kabala – wieś w Estonii
- Qəbələ (Kabala) – miasto w Azerbejdżanie
- rejon Qəbələ (Kabala) – rejon w Azerbejdżanie
- Leonard Kabala – polski harcerz, polityk
- Kabala – stacja kolejowa w Estonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kabalarka

potocznie: kobieta umiejąca kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabalarz

potocznie: człowiek umiejący kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróżbiarz, wróż, kabalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabalewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabalista

1. znawca kabały - systemu kosmologicznego i filozoficznego;
2. człowiek umiejący kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbita, wróżbiarz, wróż, kabalarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. znawca kabały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabalistka

1. znawczyni kabały - systemu kosmologicznego i filozoficznego;
2. kobieta umiejąca kłaść kabałę - wróżyć z kart, z ręki, z liczb lub innych znaków; wróżbitka, wróżbiarka, kabalarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabalistyczny

1. dotyczący kabały - metafizycznej interpretacji Biblii
2. tajemniczy, mający ukryte znaczenie (np. kabalistyczne znaki, liczby, przepowiednie)

przymiotnik

(1.1) dotyczący kabały lub kabalistyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabalistyka

w judaizmie system doktryn opartych na kabale a potocznie wróżenie za pomocą kabały, wróżbiarstwo

Kabała (hebr. ‏קבלה‎ „otrzymywanie, przyjmowanie”) – duchowa mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu. Do jej podstawowych źródeł zaliczają się: Tora, Zohar, Ec Haim, Talmud dziesięciu sefirot, Sefer Jecira, Bahir, a także inne dzieła Ari (rabina Icchaka Luria Aszkenazi, znanego także pod imieniem Arizal) oraz Baal Sulama (Jehuda Leib Ha-Lewi Aszlaga).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kabalistykon

utwór zawierający przepowiednię na temat jakiejś daty zaszyfrowanej w symbolach literowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaban

1. wieprz, dzik;
2. duży kawałek kiełbasy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Białystok, Lwów. reg-pl|Poznań. wieprz, świnia

(1.2) gw-pl|Lwów. pogard. Ukrainiec

Kaban – system jezior położony w granicach miasta Kazań w Tatarstanie, w Rosji. Składa się z trzech części (jezior), które ciągną się z północy na południe (od centrum do południowych dzielnic) i są połączone kanałami: Niżniego (Bliżniego) Kabanu, Sriedniego (Dalniego) Kabanu i Wierchniego (Boriskowskiego) Kabanu.

Jest to największy system jezior w tym rejonie Tatarstanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabanina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Białystok. kulin. wieprzowina

(1.2) gwara. kulin. konina fakt.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kabanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. sielska chatka

Kabanka – część wsi Korczyna w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Biecz. Wchodzi w skład sołectwa Korczyna.

W latach 1975–1998 Kabanka administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabanos

1. rodzaj cienkiej kiełbasy wędzonej i obsuszanej;
2. dawny gatunek cygara

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. cienka, wędzona kiełbasa z mięsa wieprzowego;

Kabanos – bardzo cienka, długa kiełbaska, tradycyjnie przyrządzana z peklowanego mięsa wieprzowego w osłonkach baranich, wędzona w gorącym dymie i obsuszana.

Cechuje ją sucha i równomiernie pomarszczona powierzchnia ciemnoczerwona z odcieniem wiśniowym. W przekroju widoczne są również czerwone kawałki mięsa oraz jasne kawałki tłuszczu. Charakterystyczny jest dla niej smak peklowanej i pieczonej wieprzowiny oraz lekki posmak wędzenia i pikantny kminku z pieprzem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabanosek

zdrobnienie od: kabanos

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabanosik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kabanos

#### Źródła:

Wiktionary

# Kabardo-Bałkaria

autonomiczna republika w Rosji; Kabardyno-Bałkaria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kabardo-Bałkaria (ofic. Republika Kabardyjsko-Bałkarska; ros. Kabardino-Balkarija (trl.), Kabardino-Bałkarija (trb.); ofic. Kabardino-Balkarskaja Respublika (trl.), Kabardino--Bałkarskaja Riespublika (trb.); kbd. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr (trl.); ofic. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr Respublikè (trl.); krc. K˝abarty-Malk˝ar (trl.); ofic. K˝abarty-Malk˝ar Respublika (trl.)) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabardyjczyk

mieszkaniec Kabardo-Bałkarii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kabardii lub Kabardo-Bałkarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabardyjka

mieszkanka Kabardo-Bałkarii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kabardii lub Kabardo-Bałkarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabardyjski

→ Kabardo-Bałkaria; kabardyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kabardii albo Kabardyjczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język należący do zachodniokaukaskiej grupy językowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabardyjsko-Bałkarski

→ Kabardo-Bałkaria (republika autonomiczna w Rosji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabardyno-Bałkaria

autonomiczna republika w Rosji; Kabardo-Bałkaria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. zob. Kabardo-Bałkaria.

Kabardo-Bałkaria (ofic. Republika Kabardyjsko-Bałkarska; ros. Kabardino-Balkarija (trl.), Kabardino-Bałkarija (trb.); ofic. Kabardino-Balkarskaja Respublika (trl.), Kabardino--Bałkarskaja Riespublika (trb.); kbd. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr (trl.); ofic. K˝èbèrdej-Bal˝k˝èr Respublikè (trl.); krc. K˝abarty-Malk˝ar (trl.); ofic. K˝abarty-Malk˝ar Respublika (trl.)) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabardyński

→ Kabardyno-Bałkaria; kabardyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabareciarka

artystka kabaretowa, twórczyni tekstów kabaretowych; kabarecistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabareciarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kabareciarzem, dotyczący kabareciarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Kabareciarz

artysta kabaretowy, twórca tekstów kabaretowych; kabarecista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zajmująca się tworzeniem kabaretu; artysta kabaretowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabarecik

zdrobnienie od: kabaret

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kabaret

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabarecista

artysta kabaretowy, twórca tekstów kabaretowych; kabareciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabarecistka

artystka kabaretowa, twórczyni tekstów kabaretowych; kabareciarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabaret

1. kameralna sztuka rozrywkowa obejmująca skecze, piosenki i tańce;
2. przedstawienie składające się ze skeczów, piosenek satyrycznych;
3. lokal, w którym widzowie, siedząc przy stolikach, oglądają występy o charakterze rozrywkowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. muz. spektakl (niekiedy na estradzie, czasem w restauracji, kawiarni) o lekkim repertuarze skeczów, monologów literackich, piosenek, tańców itp.;

(1.2) teatr. muz. grupa osób przygotowujących kabarety (1.1)

(1.3) teatr. muz. budynek ze sceną wystawiającą kabarety (1.1)

(1.4) płaskie naczynie z przegródkami

Kabaret – w Polsce to forma rozrywki, przedstawienie przed publicznością, zwykle na żywo, mająca charakter satyryczny. Składa się ze skeczów sytuacyjnych, monologów, stand-up, piosenek, satyry politycznej, tworzonych i wystawianych przez kilkuosobowe grupy satyryków, komików, aktorów i artystów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabaretka

potocznie: pończocha ażurowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabaretki

ażurowe pończochy noszone niegdyś przez tancerki występujące w kabaretach

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rodzaj ażurowych rajstop tworzących siatkę o widocznych oczkach

(1.2) rodzaj ażurowych pończoch tworzących siatkę o widocznych oczkach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabaretolog

rzadko: specjalista od kabaretu, znawca wszystkich zjawisk związanych z kabaretem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabareton

wielogodzinny ciąg kabaretowych występów scenicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) występ sceniczny, w którym bierze udział szereg artystów kabaretowych

Kabareton – impreza, podczas której przedstawiane są programy kabaretowe więcej niż jednego kabaretu. Twórcą słowa kabareton był satyryk Jacek Fedorowicz, który wymyślił je na potrzeby „Nocy kabaretowej” opolskiego festiwalu w 1973, pierwszy raz odbywającej się z dużą widownią, w opolskim amfiteatrze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabaretowy

przymiotnik od: kabaret, np. aktor kabaretowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany kabaretem, dotyczący kabaretu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabaretyzacja

nadawanie czemuś charakteru kabaretu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabarowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabaryna

1. potocznie: samochód policyjny;
2. gwarowo: izolatka w więzieniu lub areszcie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. ciężki, metalowy kubeł na nieczystości stojący w celi jako ubikacja

(1.2) slang. mała, jednoosobowa cela do izolacji więźniów

(1.3) slang. duży samochód policyjny do transportu aresztowanych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabasa

brazylijski instrument perkusyjny; cabaça

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabat

krótki kaftan lub serdak noszony dawniej przez kobiety i mężczyzn

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. kolega

(1.2) krótki płaszcz

- kabat – narzędzie karania skazańców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabatiella

pasożytniczy grzyb z grupy grzybów mitosporowych, wywołujący antraknozę, chorobę roślin takich jak np. koniczyna, fasola, dynia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabaty

krótki kaftan lub serdak noszony dawniej przez kobiety i mężczyzn

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. jedna z dzielnic Warszawy;

Kabaty – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Ursynów w Warszawie, dawna wieś.

Nazwę Kabaty nosi także pierwsza stacja linii M1 warszawskiego metra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabała

1. wróżba z kart (tarot, kartomancja), z ręki (chiromancja, chirologia), z liczb lub innych znaków;
2. książka, który zawiera przepisy wróżb;
3. potocznie: trudne położenie, kłopoty;
4. system kosmologiczny i filozoficzny, praktyka mistyczna wywodząca się z judaizmu, według której sensu Biblii należy szukać w jej podtekście; Kabała;
5. wiara w magiczną siłę liter tekstu biblijnego oraz kombinacji liter boskiego imienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. duchowa i mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu;

Kabała (hebr. ‏קבלה‎ „otrzymywanie, przyjmowanie”) – duchowa mistyczno-filozoficzna szkoła judaizmu. Do jej podstawowych źródeł zaliczają się: Tora, Zohar, Ec Haim, Talmud dziesięciu sefirot, Sefer Jecira, Bahir, a także inne dzieła Ari (rabina Icchaka Luria Aszkenazi, znanego także pod imieniem Arizal) oraz Baal Sulama (Jehuda Leib Ha-Lewi Aszlaga).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabe

środowiskowo: karabin

- Kazimierz Bein
- Kabe (raper)
- Erina Kabe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kabeenowski

→ KBN (Komitet Badań Naukowych); KBN-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabek

środowiskowo: karabinek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabekaes

karabinek używany do nauki strzelania i podczas zawodów strzeleckich; kbks

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabel

1. przewód tworzony przez drut lub izolowane od siebie druty metalowe, zabezpieczone przed działaniami zewnętrznymi;
2. miara długości równa 185,2 m (1/10 mili morskiej);
3. potocznie: donosiciel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. gruby przewód elektryczny lub światłowodowy, zwykle spleciony z kilku odizolowanych żył;

(1.2) żegl. jednostka długości równa 185,2 metra, czyli jednej dziesiątej mili morskiej;

(1.3) bud. rodzaj liny, w której druty prowadzone są równolegle;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. donosiciel

- Kabel – jednostka długości
- Kabel elektryczny – izolowany przewód elektryczny
- Kabel solarny
- Kabel sprężający
- Kabel światłowodowy
- Kabel koncentryczny
- Kabel – termin ekonomiczny
- Kabel – konstrukcja, budowa mostów
- Kabel – jezioro w Toruniu
- Kabel Kraków – klub sportowy
- Kabel Polski Bydgoszcz – klub sportowy (1930-1939)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabelek

zdrobnienie od: kabel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kabel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabelgat

komora linowa na statku

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. magazyn na statku na liny;

Kabelgat (komora linowa) – magazyn lin na żaglowcu. Pomieszczenie umiejscowione zazwyczaj blisko dziobu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabelkowy

→ kabelek

Patrz:kabelek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabeltaw

bardzo mocna i gruba lina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabergolina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek dopaminergiczny hamujący laktację, będący pochodną ergoliny;

Kabergolina (łac. Cabergolinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna alkaloidów sporyszu, stosowana głównie w leczeniu hiperprolaktynemii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaberu

kaberu etiopski - drapieżny ssak z rodziny psowatych

Kaberu etiopski, kaberu, szakal (wilk) etiopski (abisyński) (Canis simensis) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych. Występuje jedynie w Etiopii, do wysokości 3-4,5 tys. m n.p.m., w kilku izolowanych populacjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kabestan

wciągarka do kotwic, cum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. urządzenie ułatwiające wybieranie lub luzowanie lin pod obciążeniem (np. kotwic);

Kabestan – urządzenie spotykane zazwyczaj na jednostkach pływających lub w przemyśle, służące do ułatwienia wybierania bądź luzowania lin, łańcuchów będących pod znacznym obciążeniem. W swojej najwcześniejszej formie występował jako trzonek składający się z drewna, zamontowany pionowo na statku. Owijały go liny kilkoma oplotami, powodując większe tarcie, i zabezpieczała go zapadka uniemożliwiająca odwijanie. Zawsze był nawinięty w kierunku ruchu wskazówek zegara (patrząc od góry). Urządzenie uważane jest za hiszpański wynalazek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabestanowy

→ kabestan

Patrz:kabestan

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabewiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz KBW

#### Źródła:

Wiktionary

# Kabi

hinduski poeta ludowy; pieśniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabina

1. niewielkie pomieszczenie na statku lub w samolocie;
2. wydzielone pomieszczenie, wyposażone w odpowiednie urządzenia, przeznaczone dla jednej osoby, np. kabina natryskowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo małe pomieszczenie użytkowe, zwykle do czasowego użytkowania

(1.2) żegl. małe pomieszczenie mieszkalne na statku

(1.3) sport. przymusowe opuszczenie kajaka sportowego, zwykle wskutek wywrotki;

- Kabina – wieś w Estonii
- kabina oddzielana
- kabina załogi w samolocie (kokpit)
- kabina pasażerska w samolotach pasażerskich
- kabina nawigacyjna
- kabina sekcyjna
- kabina (kajakarstwo)
- Kabina – zamknięta część kadłuba na niewielkich jachtach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabinet

rodzaj sekretarzyka, mebel

Kabinet (fr. cabinet) – reprezentacyjny, bogato zdobiony mebel skrzyniowy, zawierający wiele skrytek i szufladek służących do przechowywania klejnotów, pieniędzy, dokumentów itp., popularny od XVI do XVIII w. Zamykany parą drzwiczek lub odchylaną do poziomu płytą służącą do pisania. Kabinet umieszczano na podstawkach lub na komodach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kabinka

mała kabina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabinowiec

środowiskowo: tłumacz kabinowy - tłumacz pracujący w specjalnej kabinie, przekazujący tłumaczenie bezpośrednio na salę konferencyjną

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabinówka

potocznie:
1. walizeczka na bagaż podręczny;
2. łódź lub jacht z małymi pomieszczeniami dla załogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabinowy

przymiotnik od: kabina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabirowie

#### Źródła:

Wikipedia

# Kabirpanth

członek indyjskiej wspólnoty religijnej założonej przez Kabira Dasa w XV wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabirpanthowie

indyjska wspólnota religijna założona przez Kabira Dasa w XV wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Kablara

potocznie: donosicielka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kablarz

potocznie:
1. donosiciel; kapuś, kabel, kablownik, kapownik, szpicel;
2. złodziej kradnący kable energetyczne;
3. monter układający kable;
4. operator telewizji kablowej; kablowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kablion

mięso z dorsza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kablobeton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) beton sprężony za pomocą prętów lub wiązek drutów naciąganych po stwardnieniu betonu

Konstrukcja kablobetonowa, kablobeton – konstrukcja sprężona (żelbetowa sprężona), w której siły sprężające wprowadzono po częściowym lub całkowitym stwardnieniu mieszanki betonowej. Siła jest przekazywana na konstrukcję głównie przez docisk za pomocą specjalnych systemów zakotwień kabla sprężającego. Cięgno sprężające (kabel) prowadzi się w kanale umieszczonym w elemencie przed zabetonowaniem lub na zewnątrz elementu. Trasa przebiegu cięgien sprężających jest projektowana w taki sposób, aby możliwie racjonalnie wykorzystać wytrzymałość elementu w każdym jego przekroju. Sprężać można konstrukcje betonowe wykonywane bezpośrednio na placu budowy jak również prefabrykaty. Obecnie często stosuje się zewnętrznie prowadzone cięgna do remontu lub zwiększania nośności istniejących konstrukcji żelbetowych (zbiorników, mostów).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kablobetonowy

wykonany z kablobetonu

przymiotnik

(1.1) związany z kablobetonem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kablogram

telegram przekazany kablem podmorskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. telegram przesyłany za pomocą kabla podmorskiego;

Kablogram – telegram przekazywany linią kablową podziemną lub podwodną (np. po dnie morza). Nazwy używano ze względu na różne stawki taryfowe. Nazwa nie była stosowana w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kablowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. zakładanie, instalowanie kabli

(1.2) pot. donoszenie na kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Kablowiec

1. statek przeznaczony do układania kabli podmorskich;
2. potocznie: telefon podłączony kablem do sieci

Kablowiec – specjalistyczny statek (jednostka pomocnicza – okręt) przystosowany i zbudowany w celu układania, podnoszenia, konserwacji i napraw kabli podmorskich. Jednostka ta posiada zabudowane na dziobie i rufie specjalne urządzenia do spuszczania i podnoszenia kabla. Na pokładzie znajdują się też specjalne koliste pojemniki (szpule) służące do magazynowania kabla. Kablowce dzielą się na:

- pełnomorskie – pojemność rejestrowa do kilku tysięcy BRT i duża autonomiczność;
- przybrzeżne;
- barki kablowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kablówka

potocznie: telewizja kablowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. telewizja kablowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kablownik

środowiskowo: donosiciel; konfident, kabel, kapuś, szpicel

#### Źródła:

SJP.pl

# Kablowy

przymiotnik od: kabel

przymiotnik

(1.1) związany z kablem; przesyłany przez kable, wykorzystujący przesył kablami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabloza

nadmierne, przez co uciążliwe lub nieestetyczne, nagromadzenie w jakimś miejscu kabli

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaboklo

Metys brazylijski; caboclo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabomba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cabomba|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pływcowatych;

Kabomba (Cabomba Aublet) – rodzaj roślin z rodziny pływcowatych. Należy tu pięć gatunków hydrofitów występujących głównie w Ameryce Południowej i Północnej w strefie tropikalnej i pod wpływem klimatu umiarkowanego ciepłego, tylko jeden gatunek w Azji. Kabomba karolińska C. caroliniana jest gatunkiem inwazyjnym w Europie, zarejestrowana została także jako introdukowana i już najwyraźniej trwale obecna w Polsce (staw we wsi Krążek koło Olkusza).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pieniądze

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaboszon

kamień szlachetny lub półszlachetny mający szlif o formie kulistej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kamień szlachetny albo półszlachetny o szlifie w formie kulistej, półkulistej, elipsoidalnej, stożkowatej

(1.2) archit. szt. ornament w kształcie kaboszonu (1.1)

Szlif kaboszonowy, szlif gładki (fr. cabochon – główka od szpilki) – najwcześniejsza forma szlifowania kamienia. Szlif ten nie posiada fasetek, czyli ścianek, ani ostrych krawędzi. Jest obły, o zaokrąglonych ściankach.

Wyróżnia się następujące „rodzaje kaboszonów”:

- pojedynczy – dolna część kamienia, która stanowi jego spód, jest płaska
- podwójny czyli wypukły – obie części, tj. powierzchnia górna i dolna kamienia, są wypukłe. Wypukłość części górnej jest najczęściej większa.
- soczewkowaty (soczewicowaty) – obie części kamienia (górna i dolna) mają jednakową wypukłość
- wysoki – górna część kamienia jest bardzo wypukła
- prosty
- płaski
- wypukło-wklęsły – dolna część kamienia, która stanowi jego spód, jest wydrążona (wklęsła)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaboszonowy

przymiotnik od: kaboszon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. marynarka, kurtka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kabotaż

1. żegluga odbywająca się między portami danego państwa (mały kabotaż - w obrębie jednego morza, duży kabotaż - w obrębie różnych mórz)
2. żegluga przybrzeżna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegluga między portami tego samego kraju

(1.2) żegluga prowadzona wzdłuż wybrzeża

(1.3) wykonanie lądowych usług transportowych wewnątrz danego kraju przez zagraniczne przedsiębiorstwa po zakończeniu transportu w relacji międzynarodowej

Kabotaż (z fr. caboter) – jedna z form eksportu usług transportowych polegająca na wykonywaniu przewozów ładunków lub osób między punktami położonymi wyłącznie poza terytorium kraju, w którym przewoźnik ma swą siedzibę.

Żegluga kabotażowa to żegluga pomiędzy portami tego samego państwa. Jeśli odbywa się w obrębie jednego morza, nazywana jest kabotażem małym (np. Gdynia – Świnoujście lub Sztokholm – Ystad). Jeśli porty te znajdują się na różnych morzach, to mówimy o kabotażu wielkim (np. Archangielsk – Władywostok lub Nowy Jork – San Francisco).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabotażowiec

statek przystosowany do kabotażu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) statek do kabotażu

Kabotażowiec (ang. coaster) – statek, zwykle niewielki, uprawiający żeglugę kabotażową pomiędzy portami jednego kraju. Polskie połączenia kabotażowe to np. rejsy Gdynia – Hel, Kołobrzeg – Ustka, czy Krynica Morska – Frombork. W realiach innych krajów (przykład USA), kabotaż oznaczać może także dalekosiężną żeglugę oceaniczną.

W polskich realiach kabotażowcami nazywane są jednostki uprawiające żeglugę na Bałtyku, a jako kabotaż określana jest ogólnie żegluga przybrzeżna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabotażowy

przymiotnik od: kabotaż

przymiotnik

(1.1) związany z kabotażem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabotyn

1. człowiek lubiący tanie efekty; komediant;
2. dawniej: podrzędny artysta teatralny lub cyrkowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który lubi posługiwać się tanimi efektami w celu wzbudzenia zainteresowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabotynizm

popisywanie się w celu wywołania wrażenia na innych poprzez użycie tanich efektów; kabotyństwo, efekciarstwo, szpan, szpanerstwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zgrywanie się, tromtadracja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabotynka

kobieta postępująca niemoralnie, niepoważnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta posługująca się tanimi efektami w celu wzbudzenia zainteresowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabotyński

związany z kabotynem, kabotynizmem

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. lekcew. właściwy kabotynowi, nacechowany kabotynizmem

przymiotnik relacyjny

(2.1) książk. lekcew. złożony z kabotynów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabotyństwo

popisywanie się w celu wywołania wrażenia na innych poprzez użycie tanich efektów; kabotynizm, efekciarstwo, szpan, szpanerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zgrywanie się, tromtadracja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabowerdeńczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. mieszkaniec Wysp Zielonego Przylądka

(1.2) rzad. obywatel Republiki Zielonego Przylądka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kabowerdyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Republiką Zielonego Przylądka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kabrio

cabrio; potocznie: kabriolet;
1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem;
2. samochód o takim nadwoziu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabriolecik

zdrobnienie od: kabriolet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kabriolet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabriolet

1. nadwozie samochodu osobowego ze składanym dachem; samochód o takim nadwoziu;
2. dawniej: jednokonny, lekki powóz o dwóch kołach, mający podwyższone siedzenia i składaną budę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. samochód osobowy o otwartym nadwoziu (brak stałego dachu)

(1.2) lekki powóz dwukołowy o podwyższonym siedzeniu

Kabriolet – rodzaj nadwozia samochodu z odkrytą kabiną pasażerską, wyposażonego najczęściej w miękki składany dach z impregnowanego materiału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabriolimuzyna

rodzaj nadwozia samochodu osobowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabuki

jeden z trzech gatunków japońskiego teatru klasycznego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj tradycyjnego teatru japońskiego;

Kabuki (jap. 歌舞伎) – jeden z trzech głównych rodzajów tradycyjnego teatru japońskiego, wywodzący się z XVII wieku. Pozostałe dwa to nō (lub nōgaku) i bunraku.

W 2005 roku został proklamowany arcydziełem ustnego i niematerialnego dziedzictwa ludzkości, a w 2008 roku wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabul

gęsty, pikantny sos do potraw mięsnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Afganistanu;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

(1.3) geogr. hydron. rzeka w Afganistanie i Pakistanie, prawy dopływ Indusu;

Kabul (dari, paszto کابل) – stolica i największe miasto Afganistanu, liczące ponad 4,6 mln mieszkańców (2021), położone w prowincji (wilajecie) Kabul; główny ośrodek gospodarczy, naukowy i kulturalny kraju; w starożytności znane jako Ortospana, Kabura (Κάβουρα), Kophes lub Kophene.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabulczyk

mieszkaniec Kabulu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kabulu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabulka

mieszkanka Kabulu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kabulu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabulski

przymiotnik od: Kabul (stolica Afganistanu)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Kabul

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabura

skórzany futerał na rewolwer lub pistolet

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. futerał, pokrowiec na krótką broń palną, noszony zazwyczaj u pasa, mający zabezpieczenie przed wypadaniem broni;

Kabura – rodzaj futerału przeznaczonego do noszenia broni krótkiej (zazwyczaj pistoletu lub rewolweru). Najczęściej przypinana do pasa, niekiedy dzięki specjalnej uprzęży noszona pod pachą lub na udzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabyl

mieszkaniec Kabylii (krainy w Algierii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. mężczyzna wywodzący się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; mężczyzna pochodzący z Kabylii, mający kabylskie pochodzenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabylia

kraina w północnej Algierii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii

Kabylia (kab. Tamurt Iqbayliyen, Tamurt n Leqbayel, arab. القبائل = Al-Kaba'il, fr. Kabylie) – górzysta kraina geograficzna w północno-zachodniej Algierii, w Atlasie Tellskim, na wschód od niewielkiej niziny Mitidja. Głównym miastem jest Tizi Wuzu, a także Akbou i Kherrata; region ma park narodowy Djurdjura.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabylka

mieszkanka Kabylii (krainy w Algierii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta wywodząca się z chamickich, berberyjskich ludów północnej Algierii; kobieta pochodzący z Kabylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabylski

przymiotnik od: Kabylia (kraina w Algierii)

przymiotnik

(1.1) związany z Kabylią, dotyczący Kabylii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. afroazjatycki język używany przez Kabylów głównie w północnej Algierii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabylskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem kabylskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kabylskim

(1.3) spisany, stworzony w języku kabylskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Kabza

przestarzale: woreczek na pieniądze, sakiewka; kiesa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. torba lub woreczek na pieniądze

(1.2) współcz. przen. zasoby finansowe, przest. żart. majątek

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kieszeń w stroju męskim

(1.4) daw. uczn. karcer jako kara szkolna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kabzel

dawniej: kapsel; kapsla (dawniej), kabzla (dawniej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabzla

dawniej: kapsel; kabzel (dawniej), kapsla (dawniej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabzułka

dawniej: kapsułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabłączasty

mający kształt kabłąka; pałąkowaty; kabłąkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabłączek

1. mały kabłąk;
2. kabłączek skroniowy - kółko z brązu naszyte na opasce przepasującej czoło

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabłączkowaty

wygięty w łuk, w kształcie kabłączka; pałąkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabłąk

1. zakrzywienie, wygięcie w łuk, w półkole; pałąk;
2. przedmiot zakrzywiony, wygięty w łuk; pałąk;
3. w wojsku: osłona w ręcznej broni palnej ochraniająca język spustowy przed przypadkowym naciśnięciem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) półkoliście wygięta część jakiegoś przedmiotu

Kabłąk – element konstrukcyjny wygięty w łuk, pełniący funkcję osłony w broni palnej i białej.

W broni białej stanowi część rozbudowanego jelca (osłony rękojeści) w postaci sztaby będącej przedłużeniem przedniego ramienia krzyża chroniąc dłoń użytkownika podczas walki. W broni palnej stanowi osłonę języka spustowego, zabezpieczając go przed przypadkowym naciśnięciem lub uszkodzeniem (stosowany w większości rodzajów ręcznej broni strzeleckiej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kabłąkowaty

w kształcie kabłąka; pałąkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kabłąkowy

przymiotnik od: kabłąk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kac

potocznie: stan złego samopoczucia po pewnym czasie od spożycia większej ilości alkoholu; kacenjamer, katzenjammer, kociokwik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. występowanie nieprzyjemnych objawów (bólu głowy, pragnienia) na skutek nadmiernego spożycia alkoholu;

Kac (z niem. Katzenjammer) – złe samopoczucie występujące kilka godzin po spożyciu nadmiernej ilości napojów alkoholowych. Etanol zawarty w napojach alkoholowych odpowiada za stan tzw. upojenia alkoholowego. Jego picie zmienia jednak metabolizm organizmu, gdyż jest on wydalany praktycznie w całości w postaci zmienionej. Najczęstszymi dolegliwościami towarzyszącymi kacowi są ból głowy, pragnienie, światłowstręt, nadwrażliwość na hałas, nudności, biegunka, uczucie rozbicia, apatia, problemy z koncentracją, bezsenność, osłabienie, brak łaknienia lub nadmierny apetyt, dreszcze, potliwość, zaburzenie funkcji motorycznych (drgawki, zaburzenia równowagi), chandra i rozdrażnienie. U wielu osób cierpiących na kaca występuje wstręt przed wypiciem lub wąchaniem alkoholu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacabaja

kacabajka;
1. potocznie: ciepła watowana peleryna damska;
2. dawniej: watowany kaftan męski lub damski; szubka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacabajka

kacabaja;
1. potocznie: ciepła watowana peleryna damska;
2. dawniej: watowany kaftan męski lub damski; szubka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacap

1. pogardliwe określenie Rosjanina; Moskal (moskal), Rusek (rusek), Ruski (ruski);
2. osoba ograniczona, mało rozgarnięta; tuman;
3. przestarzale: język rosyjski jako przedmiot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. (zwł. warszawa.) Rosjanin, dawniej także obywatel Związku Radzieckiego

(1.2) przest. pejor. chłop wielkoruski

(1.3) lwów. głupiec

Kacap (z ukr. кацап) – przezwisko, pogardliwe lub rubaszne określenie Rosjanina, chłopa rosyjskiego (wielkoruskiego) lub człowieka ograniczonego. Określenie niekiedy uważane jest za przestarzałe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacapia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pogard. Rosja

#### Źródła:

Wiktionary

# Kacapistan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pogard. Rosja

#### Źródła:

Wiktionary

# Kacapka

lekceważąco o Rosjance; Ruska (ruska), Sowietka (sowietka)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. Rosjanka, dawniej także obywatelka Związku Radzieckiego

Kacapka (Katsapka) – jezioro w Polsce na Wyżynie Wołyńskiej na Grzędzie Horodelskiej w województwie lubelskim w powiecie hrubieszowskim w gminie Horodło w dorzeczu Bugu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacapski

→ kacap

przymiotnik

(1.1) pot. pogard. rosyjski

(1.2) pot. pogard. radziecki

(1.3) pot. głupi, ograniczony

Patrz:kacap

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kacaraba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. kot

#### Źródła:

Wiktionary

# Kacarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. w czasach PRL-u, sprzedawczyni wody sodowej z saturatora ulicznego

#### Źródła:

Wiktionary

# Kacała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaććh

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. okręg administracyjny w indyjskim stanie Gudźarat;

(1.2) geogr. zatoka w zachodnich Indiach oddzielając region Kaććh (1.1) od półwyspu Kathijawar;

Kaććh, (gudźarati: કચ્છ, hindi: कच्छ, ang: Kachchh, Kutch) - okręg administracyjny (hindi: zila, ang: district) w indyjskim stanie Gudźarat. Mieszkańcy posługują się językiem kaććhi, znacznie różniącym się od urzędowego w tym stanie języka gudźarati, ale bliskim językowi sindhi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacenjamer

złe samopoczucie po przepiciu; katzenjammer, kac, kociokwik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacerek

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerz, kasarek, podbierak, kancer

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacerski

w religioznawstwie: dotyczący kacerza, czyli osoby wyznającej poglądy niezgodne z zasadami wiary w Kościele rzymskokatolickim; heretycki, odstępczy, innowierczy

przymiotnik

(1.1) przest./daw. rel. przym. od: kacerz; heretycki, protestancki

(1.2) daw. zgubny, szkodliwy, niszczący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kacerstwo

w religioznawstwie:
1. poglądy sprzeczne zasadami Kościoła rzymskokatolickiego, odstępstwo od wiary; herezja, zaprzaństwo, apostazja, bezbożność;
2. ogół osób wyznających poglądy sprzeczne z nauką tego Kościoła

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. herezja, nauka odrzucająca dogmaty religii katolickiej

(1.2) daw. zbiorowość kacerzy, heretyków, odszczepieńców

Herezja (gr. αἵρεσις hairesis – wybierać , łac. haeresis) – doktryna religijna odrzucana przez władze kościelne lub religijne jako błędna. Pojęcie to oraz walka z herezją dotyczy głównie religii chrześcijańskich, obecne jest także w judaizmie, natomiast mniejsze znaczenie ma w buddyzmie, islamie i hinduizmie (wg innych źródeł herezja w hinduizmie w ogóle nie występuje).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacerz

1. odstępca od wiary rzymskokatolickiej; heretyk, apostata;
2. rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerek, kasarek, podbierak, kancer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest./daw. rel. odstępca od religii rzymskokatolickiej (w szczególności protestant)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. dziki, nieujeżdżony koń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) ryb. sieć do połowu ryb i raków

(3.2) daw. dziura z błotem, kaczy dół

Herezja (gr. αἵρεσις hairesis – wybierać , łac. haeresis) – doktryna religijna odrzucana przez władze kościelne lub religijne jako błędna. Pojęcie to oraz walka z herezją dotyczy głównie religii chrześcijańskich, obecne jest także w judaizmie, natomiast mniejsze znaczenie ma w buddyzmie, islamie i hinduizmie (wg innych źródeł herezja w hinduizmie w ogóle nie występuje).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacet

potocznie: hitlerowski obóz koncentracyjny (niem. odczytanie skrótu: KZ, od Konzentrationslager)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. pot. obóz koncentracyjny

Obozy w III Rzeszy – obozy przeznaczone do przetrzymywania (w niektórych przypadkach także uśmiercania) osób, kierowane przez SA (później również SS, Gestapo lub Wehrmacht). Tworzone w latach 1933–1945 przez władze Rzeszy Niemieckiej. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, umiejscowione były na terytorium własnym Niemiec oraz na ziemiach państw okupowanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacetowiec

więzień obozu koncentracyjnego, kacetu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) więzień obozu koncentracyjnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kacha

zdrobnienie od: Katarzyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacheksja

skrajne wyniszczenie ustroju z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; charłactwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stopniowe wyniszczanie i ubytek masy ciała wskutek choroby lub jako efekt przyjmowania leków

Wyniszczenie (kacheksja, z gr. kakòs zły; héxis stan), przestarzale charłactwo (łac. marasmus, inanitio) – znaczny spadek masy ciała wskutek utraty tkanki tłuszczowej, tkanki mięśniowej oraz zwiększonego katabolizmu białek z powodu choroby podstawowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kachektyczny

→ kacheksja

Patrz:kacheksja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kachektyk

osoba cierpiąca na charłactwo, kacheksję, z organizmem skrajne wyniszczonym chorobą, z zanikiem tkanki tłuszczowej i mięśni; charłak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kachel

dawniej: wyrób ceramiczny stosowany jako okładzina ścian pieców i kuchni; kafel

#### Źródła:

SJP.pl

# Kachetia

kraina historyczna we wschodniej Gruzji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna we wschodniej Gruzji

(1.2) adm. geogr. jednostka administracyjna we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi;

Kachetia (gruz. კახეთის მხარე, trb. Kachetis Mchare; კახეთი, trb. Kacheti) – jednostka administracyjna (region) we wschodniej Gruzji ze stolicą w Telawi. Na północy graniczy z Rosją, na południu i wschodzie z Azerbejdżanem, na zachodzie z regionami Dolna Kartlia i Mccheta-Mtianetia. Główną rzeką wschodniej części regionu jest Alazani, zachodniej – Iori. Mieszkańcy Kachetii mówią dialektem języka gruzińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kachetyjczyk

mieszkaniec Kachetii (krainy w Grecji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kachetii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kachetyjka

mieszkanka Kachetii (krainy w Grecji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kachetii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kachetyjski

przymiotnik od: Kachetia (kraina historyczna w Gruzji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kachetią, dotyczący Kachetii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kachina

nadprzyrodzona istota, duch natury z wierzeń Indian Pueblo; katchina

Kaczyni (Kaczina, Kachina, Katsina) – mitologiczne nadprzyrodzone istoty z legend Indian Hopi, Zuni i innych Indian Pueblo, duchy natury. Niektóre źródła kojarzą Kaczynów z kultem przodków.

W praktykach religijnych północnoamerykańskich Indian z grupy Pueblo nazwa kachina stosowana do:

- ponadnaturalnych stworzeń lub duchów, mogących wpływać na świat naturalny. Według Indian z plemienia Zuni Kachina zamieszkują mityczne Jezioro Zmarłych leżące gdzieś w północno-wschodniej Arizonie. Według Hopiów żyją oni na świętych Wzgórzach San Francisco w pobliżu Flagstaff w Arizonie.
- przebranych i zamaskowanych członków plemienia — mężczyzn, uosabiających zarówno męskie jak i żeńskie duchy Kachina podczas określonych obrzędów religijnych. Zgodnie z wierzeniami plemiennymi na czas ceremonii osoby te rzeczywiście stają się duchami.
- zamaskowanych lalek przedstawiających określone duchy Kachina wykonanych z korzenia topoli (u Indian Hopi zwane tihu) lub sosny (u Zuni), wręczanych w sposób ceremonialny kobietom i mężczyznom z plemienia i trzymanych przez nich następnie w domach jako rodzaj amuletów (fetyszy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kachlany

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. gwara. kaflowy, zbudowany z kafli

#### Źródła:

Wiktionary

# Kachna

zdrobnienie od: Katarzyna; Kasia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zgrub. poufała forma imienia Katarzyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kachniarz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kachowka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim;

Kachowka (ukr. Каховка) – miasto na południu Ukrainy, w obwodzie chersońskim. W 2019 liczyło 35,9 tys. mieszkańców.

Miasto leży nad Zbiornikiem Kachowskim, jest ośrodkiem przemysłu maszynowego, metalowego oraz spożywczego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaci

przymiotnik od: kat (np. kaci topór); katowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katem, należący do lub dotyczący kata

forma rzeczownika.

(2.1) M. i W. lm. od kat

Kaci (ang. Hangmen) – sztuka teatralna autorstwa Martina McDonagha, wystawiona po raz pierwszy w Londynie we wrześniu 2015 i wyróżniona Laurence Olivier Award za rok 2015 w kategorii "najlepsza nowa sztuka". Tekst utrzymany jest w konwencji czarnej komedii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacowe

żartobliwie: urlop na żądanie

Patrz:kac

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacownik

potocznie: osoba, która ma kaca, źle się czuje po wypiciu dużej ilości alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacowy

→ kac

Patrz:kac

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacper

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Kacper, Kasper, Kaspar, Gaspar – imię męskie pochodzenia perskiego, oboczności powstałe jako przekształcenie imienia Kasper, pochodzącego od perskiego ganzabara („strażnik skarbca”) od *ganzah (“skarb”) + *barah (“brzemię”), od praindoeuropejskiego *bʰer- („brać”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacperczyk

nazwisko

Kacperczyk (Bracia Kacperczyk, potocznie również Kacperczyki) – polski duet muzyczny pochodzący z Lublina. W skład duetu wchodzą bracia – Maciej Kacperczyk (ur. 22 stycznia 1998) oraz Paweł Kacperczyk (ur. 29 października 1999).

Popularność zyskali przy okazji dołączenia do SBM Label. Ich pierwszy album Sztuki piękne zadebiutował na 20 miejscu na liście sprzedaży OLIS. Drugi album Kryzys wieku wczesnego osiągnął 11 miejsce po pierwszym tygodniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kacperek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Kacper (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Kacper

Kacperek – polski serial telewizyjny z 1987 roku w reżyserii Ryszarda Zatorskiego. Zdjęcia kręcono w Warszawie i w Płońsku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacperkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kacperka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacperski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacprostwo

Kacper z małżonką; Kacprowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacprowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacprowie

Kacper z małżonką; Kacprostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacprowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kacpra lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacprzak

nazwisko

Kacprzak (forma żeńska: Kacprzak/Kacprzakowa; liczba mnoga: Kacprzakowie) – popularne nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka w Polsce centralnej.

Nazwisko utworzone przyrostkiem „–ak” od imienia Kacper. Podobną etymologię ma nazwisko Kasprzak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kacprzycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacprzyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacwin

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

Kacwin (słow. Kacvín, węg. Szentmindszent, niem. Katzwinkel – koci zakątek) – wieś w Polsce położona na Spiszu w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kacyk

1. przywódca plemienny;
2. potocznie: urzędnik samowolnie sprawujący władzę, wykorzystujący stanowisko dla własnych korzyści

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przywódca plemienny;

(1.2) pot. pejor. urzędnik nadużywający władzy

Kacyk (hiszp. cacique lub cazique, /kaˈsike/; port. /kɐˈsikɨ/, /kaˈsiki/, r.ż. cacica) – pochodzące z języka Tainów (za pośrednictwem hiszpańskiego) określenie dla przywódcy plemienia, szlachcica indiańskiego, na obszarze Ameryki Łacińskiej, sprawującego opiekę nad wsią bądź osadą, razem z kapłanami, szamanami i starszyzną wojowników, mającego do tego prawo z tytułu posiadania ziemi. Kacyk reprezentował także swoich poddanych w kontaktach z władzami hiszpańskimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kacykarzyk

rodzaj ptaków z rodziny kacykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacyki

1. przywódca plemienny;
2. potocznie: urzędnik samowolnie sprawujący władzę, wykorzystujący stanowisko dla własnych korzyści

Kacyki (Icterinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny kacykowatych (Icteridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kacykostwo

potocznie: nadużywanie władzy przez urzędnika, zwłaszcza prowincjonalnego, dla osiągnięcia osobistych korzyści

Caciquismo (kacykizm, kacykostwo) – pojęcie określające połączenie dwóch metod manipulacji politycznych (pucherazo i encasillado) w czasach przywrócenia Burbonów na tron hiszpański.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kacykowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

Kacykowate (Icteridae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ponad sto gatunków. Występują wyłącznie w Nowym Świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kacykowaty

o cechach kacykowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacykowiec

rodzaj ptaków z rodziny kacykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacykowski

przymiotnik od: kacyk; kacykowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacykowy

przymiotnik od: kacyk; kacykowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczan

1. głąb kapusty;
2. kolba kukurydzy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) głąb, rdzeń kapusty, brukwi

(1.2) kolba kukurydzy

Kolba (łac. spadix, ang. spadix) – rodzaj kwiatostanu roślin, zwany z rosyjskiego kaczanem. W botanice określeniem tym nazywa się kłos o silnie zgrubiałej osi. Zwykle w kolbie kwiaty ułożone są bardzo gęsto, ściśle obok siebie i są siedzące. Kolba występuje m.in. u niektórych roślin z rodziny arekowatych, obrazkowatych, wiechlinowatych (np. u kukurydzy zwyczajnej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczanowo

Kaczanowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Września.

Wieś duchowna, własność kustosza kapituły katedralnej poznańskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaczanowski

nazwisko

Kaczanowski:

- Adam Kaczanowski
- Alojzy Kaczanowski
- Dariusz Kaczanowski
- Józef Kaczanowski
- Leonard Kaczanowski
- Piotr Kaczanowski
- Witold Kaczanowski
- Włodzimierz Kaczanowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczarnia

w rolnictwie: gospodarstwo wyspecjalizowane, zajmujące się hodowlą kaczek; kacza ferma

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: kaczę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pieszcz. młoda kaczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczawa

rzeka w Polsce

Kaczawa (niem. Katzbach, dawniej Kacbacha) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, na Dolnym Śląsku, lewy dopływ Odry. Przepływa przez województwo dolnośląskie. Swoje źródła ma w Górach Kaczawskich (Góry Ołowiane – pn. stok zalesionej góry Turzec), powyżej Kaczorowa. Obecnie dla Gór Pogórza Kaczawskiego Kaczawa stanowi istotny składnik krajobrazu, zaś w czasach historycznych stanowiła główną oś komunikacyjną i osadniczą regionu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczawski

przymiotnik od Kaczawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczę

pisklę kaczki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. pisklę kaczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczeńcowy

przymiotnik od: kaczeniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczenica

skorupiak z rzędu wąsonogów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczeniec

roślina błotna z rodziny jaskrowatych; kaczyniec, knieć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Caltha palustris|ref=tak., knieć błotna; roślina o żółtych kwiatach i nerkowatych liściach;

(1.2) kwiat kaczeńca (1.1)

- kaczeniec (knieć błotna) – gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych
- Kaczeniec – struga, dopływ Cybiny
- Kaczeniec – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Łochów
- Kaczeniec – część wsi Łazy w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Łochów
- Kaczeniec – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej stan Kaczin w północnej Mjanmie;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaczka

1. ptak wodny z rzędu blaszkodziobych, dziki lub udomowiony, charakteryzujący się krótką szyją, spłaszczonym dziobem oraz krótkimi nogami;
2. potrawa z tego ptaka;
3. potocznie: zmyślona, nieprawdziwa wiadomość (zwykle w wyrażeniu "kaczka dziennikarska"); plotka;
4. naczynie umożliwiające chorym mężczyznom oddawanie moczu bez wstawania z łóżka;
5. w lotnictwie: układ aerodynamiczny samolotu lub szybowca o usterzeniu wysokości umieszczonym w przedniej części kadłuba, przed skrzydłami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ptak z rodziny kaczkowatych;

(1.2) ornit. samica kaczki (1.1)

(1.3) kulin. mięso lub potrawa z kaczki (1.1)

(1.4) med. naczynie do oddawania moczu bez wstawania z łóżka

(1.5) pot. nieprawdziwa informacja;

(1.6) lotn. jeden z typów konstrukcji samolotów;

(1.7) rzut kamieniem tak, aby odbił się kilkukrotnie od powierzchni wody;

Kaczka – nazwa określająca niektóre gatunki z rodziny kaczkowatych, podrodziny kaczek, w szczególności z rodzajów Anas, Netta i Aythya. W Polsce zwyczajowo kaczki dzieli się na kaczki pływające (kaczki właściwe) i kaczki nurkujące (grążyce).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczkarnia

miejsce odłowu kaczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczkarz

myśliwy polujący najchętniej na kaczki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łow. myśliwy preferujący polowanie na kaczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczki

podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych, średniej wielkości i różnorodnym ubarwieniu, zamieszkujących różne śródlądowe zbiorniki wodne

Kaczki (Anatinae) – podrodzina ptaków z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Są to ptaki wodne średniej wielkości o stosunkowo krótkiej szyi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczkomat

automat do wydawania pokarmu dla wodnych ptaków

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) automat z karmą dla ptaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczkonosy

mający nos podobny do dzioba kaczki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczkowate

rodzina ptaków blaszkodziobych, obejmująca gatunki wodne zamieszkujące cały świat

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Anatidae|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych;

Kaczkowate (Anatidae) – rodzina ptaków z rzędu blaszkodziobych (Anseriformes). Obejmuje gatunki wodne, zamieszkujące cały świat, poza Antarktydą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczkowaty

1. o cechach kaczkowatych (rodzina ptaków);
2. podobny do kaczki, taki jak u kaczki, charakterystyczny dla kaczki, np. kaczkowaty chód; kaczy

przymiotnik

(1.1) pot. charakterystyczny dla kaczki, taki jak u kaczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku wsi w Polsce;

W Polsce

- Kaczkowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
- Kaczkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Żnin
- Kaczkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Łęczyce
- Kaczkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Rydzyna
- Kaczkowo – gromada
- Kaczkowo – przystanek kolejowy w Kaczkowie, w województwie wielkopolskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczkowski

nazwisko, np.:
1. Karol Kaczkowski (1797-1867), polski lekarz i działacz społeczny;
2. Zygmunt Kaczkowski (1825-96), polski powieściopisarz

- Dominik Kaczkowski (1763−1805) − polski śpiewak i aktor
- Franciszek Kaczkowski (1877−1962) − pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
- Jan Kaczkowski (ujednoznacznienie)
- Joachim Kaczkowski (ok. 1789−1829) − polski skrzypek i kompozytor
- Karol Kaczkowski (1797−1867) − polski lekarz
- Karol Kaczkowski (1822−1884) − polski adwokat, radny Tarnowa
- Piotr Kaczkowski (ur. 1946) − polski dziennikarz radiowy
- Zygmunt Kaczkowski (1825−1896) − polski powieściopisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczlin

roślina z rodziny gruboszowatych, występująca w strefie tropikalnej, hodowana jako roślina ozdobna; kalanchoe

Kaczlin (niem. Katschlin) – średniej wielkości wieś sołecka w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Sieraków, na terenie Sierakowskiego Parku Krajobrazowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczmar

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Kaczmar – polska siatkarka
- Jacek Kaczmar – polski inżynier mechanik
- Władysław Kaczmar – polski inżynier mechanik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczmarczyk

nazwisko

- Agnieszka Kaczmarczyk
- Alojzy Kaczmarczyk
- André Kaczmarczyk
- Bogusław Kaczmarczyk
- Jan Kaczmarczyk
- Jarosław Kaczmarczyk
- Jarosław Kaczmarczyk
- Józef Kaczmarczyk
- Józef Kaczmarczyk
- Józef Kaczmarczyk
- Kazimierz Kaczmarczyk
- Michał Kaczmarczyk
- Michał Roch Kaczmarczyk
- Mieczysław Kaczmarczyk
- Norbert Kaczmarczyk
- Patryk Kaczmarczyk
- Paweł Kaczmarczyk
- Rafał Kaczmarczyk
- Stanisław Kaczmarczyk
- Wanda Kaczmarczyk-Fukała
- Wojciech Kaczmarczyk
- Zdzisław Kaczmarczyk
- Zygmunt Kaczmarczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczmarek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczmarkiewicz

nazwisko

Kaczmarkiewicz – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Kaczmarkiewicz:

- Jan Kaczmarkiewicz (1904–1989) – polski malarz, historyk sztuki, pedagog;
- Magdalena Kaczmarkiewicz-Fass – polski psychiatra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczmarski

nazwisko

Kaczmarski − polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je ponad 8000 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczmarzyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kacznik

pomieszczenie przeznaczone dla stadka rozpłodowego kaczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczo

przysłówek

(1.1) na sposób kaczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaczodzioby

mający dziób podobny do dzioba kaczki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczor

samiec kaczki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. samiec kaczki

- kaczor – samiec kaczki

Obiekty geograficzne

- Kaczor – skała na Zamku Ogrodzieniec
- Kaczor – półwysep na jeziorze Śniardwy

Nazwiska

- Kaczor – polskie nazwisko
- Kaczor, właściwie Dominik Kaczmarek – polski raper, członek Killaz Group
- Kaczor, właściwie Andrzej Werbel – polski raper, członek Nagłego Ataku Spawacza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczorek

zdrobnienie od: kaczor

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od kaczor

(1.2) mały kaczor

(1.3) icht. nazwa systematyczna|Adrianichthys kruyti|Weber., słodkowodna ryba z rodziny kaczorkowatych, zagrożona wyginięciem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sterczący kosmyk włosów

Kaczorek (Adrianichthys kruyti) – krytycznie zagrożony wyginięciem gatunek słodkowodnej ryby z rodziny kaczorkowatych (Adrianichthyidae). Jest endemitem jeziora Poso położonego na Celebes. Ciało tej ryby osiąga długość do 16 cm. Wyróżnia się powiększonymi szczękami nadającymi jego pyskowi formę szufladki, stąd nazwa gatunku i całej rodziny kaczorkowatych. Biologia tego gatunku jest słabo poznana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczorkowate

rodzina małych ryb belonokształtnych

Kaczorkowate, kaczorki (Adrianichthyidae) – rodzina małych ryb belonokształtnych. Polską nazwę zawdzięczają powiększonym szczękom nadającym ich pyskowi formę szufladki. Osiągają od 3 do 18 cm długości. Promienie płetwy grzbietowej i odbytowej samców są dłuższe i cieńsze niż u samic. Gatunkiem typowym jest kaczorek (Adrianichthys kruyti).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczorowski

nazwisko

- Aleksander Kaczorowski (ur. 1969) – polski tłumacz, eseista i dziennikarz
- Henryk Kaczorowski (1888–1942) – polski duchowny katolicki
- Jan Kaczorowski (ur. 1934) – polityk w PRL
- Jarosław Kaczorowski (ur. 1966) – polski żeglarz
- Jerzy Kaczorowski (ur. 1957) – polski matematyk
- Juliusz Kaczorowski (1909–1988) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Klemens Kaczorowski (1887–1942) – polski rolnik, działacz społeczny i samorządowy, poseł na Sejm
- Maciej Kaczorowski (ur. 1980) – polski piłkarz
- Michał Kaczorowski (1897–1975) – polski ekonomista i polityk
- Paweł Kaczorowski (ur. 1949) – polski kolarz torowy, uczestnik igrzysk olimpijskich w 1972 roku
- Paweł Kaczorowski (ur. 1974) – polski piłkarz
- Paweł Kaczorowski (ur. 1987) – polski siatkarz
- Ryszard Kaczorowski (1919–2010) – Prezydent RP na Uchodźstwie
- Sławomir Kaczorowski (ur. 1956) – polski kompozytor
- Stefan Kaczorowski (1899–1988) – polski polityk
- Teofil Kaczorowski (1830–1889) – polski lekarz
- Włodzimierz Kaczorowski (ur. 1945) – polski prawnik i historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczorski

→ Kaczory

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kaczorów

Patrz:Kaczory

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczoruk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczory

samiec kaczki

Kaczory (niem. Erpel) – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Kaczory.

Pod względem historycznym Kaczory leżą na Krajnie. Wieś królewska należała do starostwa ujskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczorzanin

mieszkaniec Kaczor (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczorzanka

mieszkanka Kaczor (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczucha

zgrubienie od: kaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od kaczka

(1.2) rub. o kaczce

(1.3) pot. kolej. nieduża lokomotywa manewrowa

(1.4) środ. mot. citroën 2CV

(1.5) środ. mot. dostawczak marki Mercedes

(1.7) środ. w żargonie narkomanów: butelka do palenia marihuany

(1.8) pot. tylko w lm. kaczuchy → taniec wykonywany do popularnej szwajcarskiej piosenki ludowej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczuchna

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczusia, kaczuszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczucza

hiszpański taniec ludowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. żywy hiszpański taniec tradycyjny

(1.2) muz. muzyka towarzysząca kaczuczy (1.1)

Kaczucza (hiszp. Cachucha) – żywy hiszpański taniec ludowy z towarzystwem kastanietów, w metrum 3/4.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczusia

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczuchna, kaczuszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaczuszka

pieszczotliwie o kaczce - ptaku; kaczuchna, kaczusia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kaczka

(1.2) mała kaczka

(1.3) zabawka w formie kaczki

(1.4) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Nettapus|ref=tak.

(1.5) niewysoki obcas damskich butów, szeroki u nasady, wąziutki na końcu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczy

1. dotyczący kaczki - ptaka (np. kacze jaja);
2. podobny do kaczki, taki jak u kaczki, charakterystyczny dla kaczki, np. kaczy chód; kaczkowaty

przymiotnik

(1.1) dotyczący, odnoszący się do kaczki (o ptaku)

(1.2) charakterystyczny dla kaczki, mający cechy kaczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczyca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. kaczka

(1.2) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. niski żelazny piec

Kaczyka (rum. Cacica) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Kaczyka. W 2011 roku liczyła 1110 mieszkańców. Jest miejscem lokacji dużej, czynnej kopalni soli.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczyce

W Polsce

- Kaczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
- Kaczyce – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Zebrzydowice
- Kaczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Lipnik
- Kaczyce – gromada
- Kaczyce – stacja kolejowa w Kaczycach, w województwie śląskim

Miejscowość na Białorusi

- Kaczyce – wieś w obw. grodzieńskim, w rej. korelickim, w siel. Maluszyce

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaczydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. mały, płytki staw, bajoro, błoto

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaczyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rumunii, na Bukowinie, skupisko ludności polskiego pochodzenia;

Kaczyka (rum. Cacica) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Kaczyka. W 2011 roku liczyła 1110 mieszkańców. Jest miejscem lokacji dużej, czynnej kopalni soli.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczyniec

roślina błotna z rodziny jaskrowatych; kaczeniec, knieć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Caltha palustris|L.|ref=tak., gatunek rośliny zielnej z rodziny jaskrowatych, szeroko rozprzestrzeniony na całej półkuli północnej

(1.2) bot. roślina z gatunku kaczyńców (1.1)

Kaczyniec – (dawniej także Kaczeniec) wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Koło.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

W miejscowości źródła swe ma rzeka Warcica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaczyński

nazwisko

- Kaczyński – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 11,2 tys. osób.

Osoby noszące nazwisko Kaczyński:

- Adam Kaczyński (ur. 1933, zm. 2010) – polski pianista i kompozytor
- Antoni Kaczyński (ur. 1874, zm. 1925) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego i generał dywizji Wojska Polskiego
- Antoni z Susza Kaczyński – oficer Rzeczypospolitej Obojga Narodów
- Bogusław Kaczyński (ur. 1934) – polski dyplomata, ambasador
- Bogusław Kaczyński (ur. 1942, zm. 2016) – polski dziennikarz, publicysta i krytyk muzyczny
- Edward Kaczyński (ur. 1937) – polski teolog, dominikanin, rektor Uniwersytetu Św. Tomasza Angelicum w Rzymie
- Filip Kaczyński (ur. 1987) – polski polityk i samorządowiec, poseł na Sejm VII, IX i X kadencji
- Grzegorz Kaczyński (ur. 1942) – polski socjolog, profesor uczelni włoskich
- Jacek Kaczyński (ur. 1973) – polski dziennikarz, prezenter, konferansjer
- Jerzy R. Kaczyński (ur. 1951) – polski filolog klasyczny i tłumacz
- Jarosław Kaczyński (ur. 1949) – polski polityk, twórca i prezes partii politycznych Porozumienie Centrum oraz Prawo i Sprawiedliwość, senator I kadencji, poseł na Sejm I, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX i X kadencji, premier Polski
- Józef Kaczyński (ujednoznacznienie)
- Lech Kaczyński (ur. 1949, zm. 2010) – polski polityk, prezydent Polski, minister sprawiedliwości i prokurator generalny, prezydent Warszawy, prezes Najwyższej Izby Kontroli
- Łukasz Kaczyński (ur. 1983) – polski dziennikarz, publicysta, recenzent teatralny i literacki oraz bibliotekarz
- Marek Kaczyński (ur. 1963) – polski polityk, samorządowiec, poseł na Sejm III kadencji
- Marian Kaczyński (ur. 1932, zm. 2007) – polski archeolog, znawca kultury ludów bałtyjskich
- Przemysław Kaczyński (ur. 1972) – polski aktor
- Rajmund Kaczyński (ur. 1922, zm. 2005) – polski inżynier, żołnierz Armii Krajowej, uczestnik powstania warszawskiego
- Ryszard Kaczyński (ur. 1954) – polski polityk, poseł na Sejm RP V kadencji
- Sylwester Kaczyński (ur. 1937) – polski bokser
- Tadeusz Kaczyński (ur. 1932, zm. 1999) – polski muzykolog, wieloletni redaktor „Ruchu muzycznego”
- Wiktoryn Kaczyński (ur. 1891, zm. 1986) – komandor podporucznik pilot Wojska Polskiego
- Wincenty Kaczyński (ur. 1870, zm. 1932) – pułkownik artylerii Armii Imperium Rosyjskiego i generał brygady Wojska Polskiego
- Witold Kaczyński (ur. ok. 1913, zm. 1989) – polski prawnik, działacz akademicki i Polski Podziemnej
- Władysław Kaczyński (ujednoznacznienie)
- Zygmunt Kaczyński (ujednoznacznienie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaczysta

→ kaczyzm

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) publ. pejor. lub iron. zwolennik braci Kaczyńskich i ich polityki

Patrz:kaczyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaczystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. pejor. lub iron. zwolenniczka braci Kaczyńskich i ich polityki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaczystowski

przymiotnik

(1.1) publ. pejor. lub iron. związany ze zwolennikami braci Kaczyńskich i ich polityki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaczyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. polit. pejor. lub iron. etykietka językowa, hasło polityczne określające rządy braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich;

Kaczyzm (rzadziej: kaczologia) – neologizm, koncept ideologiczny, pejoratywne lub satyryczne określenie rządów partii Prawo i Sprawiedliwość (PiS), pochodzące od nazwisk polskich polityków, braci Jarosława i Lecha Kaczyńskich. Jako określenie ironiczne lub propagandowe jest ono używane przez przeciwników ugrupowań politycznych braci Kaczyńskich, natomiast przez zwolenników PiS jest uważane za nieadekwatne i obraźliwe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kada

zdrobnienie od: Leokadia; Loda

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadafi

nazwisko, np. Muammar Kadafi (al-Kaddafi, 1942-2011), libijski polityk, przywódca Libii, pułkownik

Mu’ammar al-Kaddafi (arab. معمر القذافـي, trl. Muʿammar al-Qaḏḏāfī, trb. Mu’ammar al-Kazzafi, dialektalnie Gaddafi; ur. 13 września lub w czerwcu 1942 w Syrcie, zm. 20 października 2011 tamże) – libijski pułkownik, polityk i ideolog, w latach 1969–2011 sprawował władzę autorytarną jako Przywódca Rewolucji 1 września.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadaif

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. deser na bazie sera i opcjonalnie – ciasta filo lub makaroników z semoliny; zwykle po wierzchu barwiony na pomarańczowo i posypywany siekanymi pistacjami; specjalność kuchni narodowych na Bałkanach, Bliskim Wschodzie i w Maghrebie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kadar

nazwisko węgierskie, np. János Kádár, właśc. János Csermanek (1912 - 1989) - węgierski przywódca komunistyczny w latach 1956-1988

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadarka

szczep czerwonych winogron, popularny w uprawach winorośli na Węgrzech

Kadarka (węg. kádár „bednarz”), gymza, gamza – czerwony szczep winorośli właściwej, najpopularniejsza odmiana winorośli na Węgrzech, uprawiana na całym Półwyspie Bałkańskim (Bułgaria – pod nazwą gymza, gamza, Albania, Macedonia Północna, Serbia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadaryci

przedstawiciel lub zwolennik kadaryzmu (szkoły teologicznej w islamie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadaryta

przedstawiciel lub zwolennik kadaryzmu (szkoły teologicznej w islamie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadarytka

→ kadaryta

Patrz:kadaryta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadaryzm

1. ustrój Węgierskiej Republiki Ludowej trwający od lat 60. XX wieku aż do przywrócenia kapitalizmu na Węgrzech w 1989 roku; gulaszowy komunizm;
2. nurt teologii muzułmańskiej

- kadaryzm – nurt teologii muzułmańskiej
- kadaryzm – odmiana realnego socjalizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadaster

urzędowy spis gruntów i budynków; kataster

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadastralny

związany z urzędowym rejestrem i wyceną nieruchomości; katastralny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadastrować

sporządzać kadaster - urzędowy rejestr nieruchomości; katastrować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadawer

ciało człowieka zmarłego lub śmiertelnie chorego, zatracające funkcje życiowe; cadaver

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadawerowy

→ kadawer

Patrz:kadawer

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadaweryczny

związany z kadawerem, charakterystyczny dla kadawera lub odnoszący się do kadawera (ciałem człowieka zmarłego lub śmiertelnie chorego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadaweryna

zasadowa amina stanowiąca jeden z produktów rozkładu bakteryjnego białek, działająca szkodliwie na układ krążenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy diamin, amina biogenna powstająca w procesie gnilnym białka, należy do tzw. "trupich jadów";

Kadaweryna (łac. cadaver ‘trup’, ‘zwłoki’), pentametylenodiamina, NH2(CH2)5NH2 – organiczny związek chemiczny z grupy diamin, jedna z protamin, amina biogenna będąca produktem dekarboksylacji aminokwasu lizyny, powstaje jako produkt metabolizmu bakterii, a także w procesie gnilnym białka według reakcji:

  NH2-(CH2)4-CH(COOH)-NH2 (lizyna) → NH2-(CH2)5-NH2 (kadaweryna) + CO2

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaddafi

Ludzie o nazwisku Kaddafi:

- Mu’ammar al-Kaddafi – były przywódca Libii
- Chamis al-Kaddafi – libijski oficer, syn Muammara
- Al-Saadi Kaddafi – właściciel libijskiego klubu piłki nożnej, syn Muammara
- Saif al-Islam al-Kaddafi – syn Muammara, przez pewien czas krytycznie nastawiony do jego reżimu

#### Źródła:

Wikipedia

# Kadecik

zdrobnienie od: kadet

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadecki

odnoszący się do kadeta, związany z kadetem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadeelowski

→ KDL; KDL-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadela

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadena

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. ekon. jedna z kryptowalut stworzona w 2019 r. przez firmę o tej samej nazwie

Kadena (jap. 嘉手納町 Kadena-chō) – miasto w Japonii, w prefekturze Okinawa, na wyspie Okinawa. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 13 521 mieszkańców , a gęstość zaludnienia wyniosła 894,2 os./km².

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadenacy

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadencja

1. określony ustawą czas urzędowania obieralnego urzędnika lub organu;
2. dawniej: posiedzenie, zwłaszcza sądu;
3. w językoznawstwie: intonacja opadająca;
4. następstwo dźwięków nadające frazie muzycznej charakter zakończenia;
5. ozdobne, wirtuozowskie zakończenie utworu muzycznego lub jego części

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. okres pełnienia funkcji (urzędu) przez obieralnego urzędnika lub organ;

(1.2) jęz. intonacja opadająca, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego;

(1.3) muz. sekwencja akordów mająca charakter zakończenia;

(1.4) muz. wirtuozowska, improwizacyjna solówka w ramach większych utworów, np. koncertów orkiestrowych

(1.5) sport. w kolarstwie: liczba obrotów pedałów na minutę

(1.6) sport. w biegach: liczba kroków na minutę

- kadencja – w muzyce: pochód akordów mający charakter zakończenia, a w harmonii klasycznej połączenie trójdźwięków
- kadencja – odcinek w koncercie solowym w którym wykonawca ma możliwość popisać się swą wirtuozerią
- kadencja – w politologii: określony prawem okres pełnienia danej funkcji (urzędu) przez urzędnika lub organ.
- kadencja – w prawie gospodarczym: czas wskazany w umowie spółki lub statucie, na jaki dana osoba zostaje powołana do organów danego podmiotu (np. zarządu lub rady nadzorczej).
- kadencja – w literaturze: intonacja opadająca odcinka mowy, w polszczyźnie typowa dla zdania oznajmującego.
- kadencja – w kolarstwie: częstotliwość obrotu pedałów
- kadencja – w lekkoatletyce: liczba kroków w czasie jednej minuty biegu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadencjonalny

dawniej: odbywający się co kadencję, okresowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadencyjnie

przysłówek

(1.1) zgodnie z kadencją

#### Źródła:

Wiktionary

# Kadencyjność

zasada sprawowania funkcji publicznej lub urzędu przez ustalony z góry, maksymalny czas, na okres kadencji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kadencyjne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadencyjny

związany z kadencją

przymiotnik

(1.1) odznaczający się okresowością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadenowski

dotyczący Kadena, Kadena-Bandrowskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadenowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kadena (Kadena-Bandrowskiego) lub z nim związany; Kadenowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadesz

w judaizmie: modlitwa za zmarłych

- Kadesz (Ketesz) – egipska bogini
- Kadesz-Barnea – oaza zlokalizowana na pustyni Zin
- Kadesz nad Orontesem – starożytne miasto syryjskie
- Kadesz-Neftali – miasto należące do Baraka, Abinoama
- Kadesz w Judei – judzki obszar o nieznanej lokalizacji
- Kadesz w Galilei – miasto galilejskie na górze Neftalego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadet

uczeń szkoły przygotowującej do zawodu wojskowego, obecnie w Polsce - szkoły podchorążych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. uczeń oficerskiej szkoły wojskowej;

(1.2) polit. hist. pot. członek Partii Konstytucyjno-Demokratycznej (K-D)

Kadet – tytuł ucznia bez szczególnego nadania w szkole wojskowej, a także w szkole pożarniczej, którym posługuje się tylko w okresie nauki w szkole kadetów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadetka

w sporcie: zawodniczka młodsza od juniorki; młodziczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadett

[czytaj: kadet] samochód typu Opel Kadett

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadi

muzułmański sędzia wyrokujący na podstawie praw: islamskiego i zwyczajowego, a także interpretujący te prawa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. rel. sędzia muzułmański

Kadi (arab. قاضي qāḍī) – sędzia muzułmański. Wydaje wyroki na podstawie znajomości prawa muzułmańskiego (szariatu) i prawa zwyczajowego (adat). Jest mianowany przez władze państwowe. Obszar geograficzny pozostający pod jego jurysdykcją nosi nazwę kadilik.

Od nazwy tej pochodzi alkad.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadisz

w judaizmie - modlitwa poddańcza, sławiąca wielkość Boga, obowiązkowo odmawiana przez rok po śmierci najbliższego członka rodziny i w każdą jej rocznicę; kadysz

Kadisz, również Kadysz, Kaddisz (hebr. קדיש – święty; jidysz: Kadesz) – jedna z najważniejszych modlitw w judaizmie, będąca składnikiem wszelkich żydowskich modłów zbiorowych. Jest to doksologia w języku aramejskim, wysławiająca Imię Boże, wyrażająca poddanie się Jego woli oraz wzywająca rychłego nadejścia królestwa Bożego. Często mylnie nazywana modlitwą za zmarłych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadm

pierwiastek chemiczny o symbolu Cd, srebrzystobiały, miękki metal używany m.in. do ochronnego pokrywania metali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cd i liczbie atomowej 48;

Kadm (Cd, łac. cadmium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa pochodzi od słowa kadmeia, będącego grecką nazwą rudy cynku, kalaminu, w której kadm został wykryty.

Minerałem tego pierwiastka, bez znaczenia przemysłowego, jest np. grenokit (CdS) i monteponit (CdO), ale jest zwykle uzyskiwany jako produkt uboczny przy produkcji cynku. Stanowi 0,00005% masy skorupy ziemskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadm.

skrót od: kontradmirał (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) wojsk. mar. kontradmirał

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadmejski

1. związany z Kadmosem - mitycznym założycielem Teb w Beocji;
2. kadmejskie zwycięstwo - zwycięstwo tragiczne zarówno dla pokonanego, jak i dla zwycięzcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadmon

w Kabale: określenie pierwszego człowieka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadmos

postać z mitologii greckiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadmować

pokrywać powierzchnię metalu kadmem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadmowanie

pokrywać powierzchnię metalu kadmem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kadmować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadmowiec

pierwiastek należący do dwunastej grupy układu okresowego pierwiastków; cynkowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadmowy

przymiotnik od: kadm

przymiotnik

(1.1) dotyczący kadmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadr

1. obraz filmowy zarejestrowany na pojedynczej klatce;
2. fragment fotografowanego obiektu;
3. wycinek negatywu przeznaczony do wywołania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. film. obraz widoczny w wizjerze aparatu fotograficznego lub kamery

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od kadra

Kadr, klatka filmowa lub tylko klatka – pole obrazu tworzonego przez obiektyw, wydzielone do obserwacji w urządzeniu optycznym.

W urządzeniach, w których istotne jest obserwowanie całego pola obrazu generowanego przez obiektyw, kadr ma kształt generowany przez okular i jest to obraz, co do zasady, w postaci koła (np. w lornetkach, lunetach, lupach, mikroskopach czy teleskopach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadra

zespół, team

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół wykwalifikowanych pracowników danej jednostki

(1.2) sport. czołowi zawodnicy określonej dyscypliny sportowej

(1.3) wojsk. jednostka organizacyjna wojska złożona z zawodowych oficerów, chorążych i podoficerów, będąca trzonem dla dalszych uzupełnień

<

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadrel

dawniej: czarny salceson najniższej jakości produkowany z krwi i odpadków mięsnych; kadryl

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadrowa

kobieta pracująca w dziale kadr; personalna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadrować

1. wybierać do sfotografowania lub nagrania część widzianego obrazu;
2. wycinać wybrany fragment z pierwotnie zarejestrowanego obrazu w celu jego dalszej obróbki i wyeksponowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadrowe

kobieta pracująca w dziale kadr; personalna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadrowicz

zawodnik należący do kadry reprezentacyjnej; kadrowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadrowiczka

zawodniczka należąca do kadry reprezentacyjnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadrowiec

1. zawodnik należący do kadry reprezentacyjnej; kadrowicz;
2. urzędnik pracujący w dziale kadr; kadrowy, personalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadrówka

kompania kadrowa legionów J. Piłsudskiego w 1914 roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadrowo

przysłówek sposobu

(1.1) biorąc pod uwagę kadrę

#### Źródła:

Wiktionary

# Kadrowy

przymiotnik od: kadra

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kadrą, dotyczący kadry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadry

dział prowadzący ewidencję pracowników

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. dział zatrudniania i ewidencji pracowników

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadryl

1. wytworny figurowy taniec francuski z czasów Napoleona I, wywodzący się z kontredansa;
2. nazwa pasjansa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. choreogr. figurowy taniec salonowy, tańczony parami w grupach, popularny w XIX wieku;

(1.2) daw. muz. muzyka do kadryla (1.1)

(1.4) włók. lekka jedwabna tkanina w kratkę

Kadryl (fr. quadrille) – XVIII-wieczny taniec salonowy w metrum przemiennym 6/8 i 2/4. Nazwę quadrille wzięto od określenia oddziałku jazdy.

Taniec powstał na bazie kontredansa; modny za czasów Napoleona I we Francji, szybko zyskał popularność w innych krajach europejskich.

Kadryl był zazwyczaj tańczony przez 4 pary ustawione w kwadrat, składał się z 5 figur i najczęściej kończył galopem i przytupem co drugi krok.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadubek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karmnik; budka lęgowa dla ptaków

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaduceusz

1. kerykejon;
a) w mitologii greckiej: laska Hermesa
b) symboliczna laska starogreckich posłów, symbol ich nietykalności
2. laska błazna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mitgr. mitrzym. laska opleciona dwoma wężami, pochylającymi ku sobie łby, niekiedy przewiązana wstążkami, zakończona parą skrzydeł lub wieńcem; atrybut bogów: greckiego Hermesa i greckiej Irydy oraz rzymskiego Merkurego; emblemat pokoju i handlu;

(1.2) staroż. symboliczna laska starogreckiego keryksa (herolda, posła), oznaka jego nietykalności

(1.3) laska błazna

Kaduceusz (łac. caduceus „laska heroldów”), kerykejon (gr. κηρύκειον kērýkeion), oba od gr. κῆρυξ (kēryks „herold”) – symboliczna laska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaduczny

przestarzale:
1. → kaduk (diabeł);
2. nietypowy w danej sytuacji przez swój rozmiar lub swoją intensywność

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaduczy

kadukowy;
1. → kaduk (majątek);
2. niesprawiedliwy lub uważany za niemający podstaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaduk

1. w dawnej Polsce: majątek po zmarłym bez krewnych, puścizna;
2. przestarzałe: diabeł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. praw. spadek pozostawiony bez dziedziców;

(1.2) daw. med. padaczka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. diabeł, czart

Kaduk (łac. caducus 'upadający', później 'bezpański') – spadek pozostawiony bez dziedziców. Instytucja prawna wywodząca się z prawa rzymskiego (ius caducum). Związana jest z ograniczeniem dziedziczenia do określonego kręgu osób i ograniczeniami testamentowymi. W przypadku braku uprawnionych osób i braku testamentu spadek przypada władcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadukowy

kaduczy;
1. → kaduk (majątek);
2. niesprawiedliwy lub uważany za niemający podstaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadyk

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. jałowiec

#### Źródła:

Wiktionary

# Kadyks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii;

(1.2) geogr. prowincja w Hiszpanii

Kadyks (hiszp. Cádiz [ˈkaðiθ], fen. גדר = Gadir, łac. Gades, arab. ‏قادس‎ = Qādis) – miasto w południowo-zachodniej Hiszpanii, w regionie Andaluzja, stolica prowincji Kadyks. Położone na półwyspie oddzielającym odnogę Zatoki Kadyksu od Oceanu Atlantyckiego. Zamieszkuje je 116 072 osób (2019). Według danych hiszpańskiego Ministerstwa Rozwoju tzw. Wielki Zespół Miejski Zatoki Kadyksu (hiszp. Grande Área Urbana) ma 642 504 mieszkańców na powierzchni 1792 km², w latach 2001–2011 nastąpił wzrost ludności o 64 748 osób, co stanowi wzrost o 11,2%. Miasto jest trzecim co do wielkości w prowincji, po Jerez de la Frontera i Algeciras.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadykski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Kadyksem (miastem i prowincją w Hiszpanii)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kadyksyjczyk

mieszkaniec Kadyksu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadyksyjka

mieszkanka Kadyksu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadyksyjski

przymiotnik od: Kadyks (miasto w Hiszpanii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadyny

Kadyny (niem. Kadien/Cadinen) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Tolkmicko.

Wieś szlachecka położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kadyrowiec

czeczeński żołnierz będący zwolennikiem Ramzana Kadyrowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadysz

w judaizmie - modlitwa poddańcza, sławiąca wielkość Boga, obowiązkowo odmawiana przez rok po śmierci najbliższego członka rodziny i w każdą jej rocznicę; kadisz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jedna z ważniejszych i częściej odmawianych modlitw żydowskich

Kadysz, Kadysz Rządowy (biał. Кадыш, Kadysz; ros. Кадыш, Kadysz) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, na północ od Sopoćkiń, przy granicy z Litwą, nad Czarną Hańczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadź

1. rodzaj dużego naczynia używanego w gospodarstwie domowym;
2. zbiornik na ciecz używany w różnych procesach technologicznych;
3. roztwór zredukowanych barwników kadziowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże otwarte zbiorniki używane w różnych procesach technologicznych;

(1.2) daw. duże naczynie w kształcie ściętego stożka

(1.3) chem. włók. roztwór zredukowanych barwników kadziowych

(1.4) daw. statek rzeczny do spławiania zboża

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: kadzić

- Kadź – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Klwów.
- kadź – rodzaj naczynia stosowanego m.in. do wyrobu spirytusu, wina lub piwa
- kadź zacierna – urządzenie wykorzystywane w piwowarstwie oraz gorzelnictwie
- kadź odlewnicza i kadź żużlowa – urządzenia wykorzystywane w hutnictwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadżar

przedstawiciel perskiej dynastii władającej Iranem w latach 1794-1925

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadżarka

przedstawicielka perskiej dynastii władającej Iranem w latach 1794-1925

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadżarowie

perska dynastia władająca Iranem w latach 1794-1925

Kadżarowie – dynastia pochodzenia turkmeńskiego rządząca w Iranie w latach 1794–1925.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kadzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kadzić

1. palić coś, żeby powstał wonny dym;
2. napełniać wonnym dymem, paląc jakąś substancję;
3. potocznie: chwalić, pochlebiać, prawić komplementy; słodzić, dosładzać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dymić kadzidłem

(1.2) przen. perorować

(1.3) pot. wypuszczać gazy trawienne, puszczać bąki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadzidełko

zdrobnienie od: kadzidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) patyczek pokrytego substancją, która żarząc się wydziela zapach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadzidla

krzew lub niskie drzewo z rodziny osoczynowatych; kadzidłowiec

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Boswellia|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych;

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju kadzidla (1.1)

Kadzidla, kadzidłowiec (Boswellia Roxb. ex Colebr.) – rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Obejmuje 20 gatunków występujących w środkowej Afryce, na Madagaskarze, Półwyspie Arabskim i w Indiach. Gumożywica pozyskiwana z niektórych gatunków, zwłaszcza z kadzidla Cartera, po zestaleniu daje olibanum stosowane jako kadzidło.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadzidlanin

mieszkaniec Kadzidła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadzidlanka

mieszkanka Kadzidła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadzidlański

przymiotnik od: Kadzidło

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kadzidła, związany z Kadzidłem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadzidlany

przymiotnik od: kadzidło

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadzidło

substancja żywiczna, wydająca wonny zapach przy spalaniu, używana do celów kultu w wielu religiach (m.in. buddyzmie, taoizmie, szintoizmie, judaizmie, chrześcijaństwie)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Mazowszu, na Kurpiach;

Kadzidło (arab. لبٌان, lubbān, hebr. ketoret, gr. libanos, thymiana, łac. tus, incensum) – substancje zapachowe pochodzenia naturalnego uwalniane podczas spalania, stosowane w rytuałach religijnych, medytacji, w kosmetyce, kuchni i medycynie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadzidłowiec

krzew lub niskie drzewo z rodziny osoczynowatych; kadzidla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Boswellia|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju kadzidłowców (1.1)

Kadzidla, kadzidłowiec (Boswellia Roxb. ex Colebr.) – rodzaj drzew z rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Obejmuje 20 gatunków występujących w środkowej Afryce, na Madagaskarze, Półwyspie Arabskim i w Indiach. Gumożywica pozyskiwana z niektórych gatunków, zwłaszcza z kadzidla Cartera, po zestaleniu daje olibanum stosowane jako kadzidło.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadzidłowo

Kadzidłowo (niem. Kadzidlowen) – kolonia w Polsce, w sołectwie Nowa Ukta, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida. W latach 1975–1998 kolonia administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kadzidłowy

przymiotnik od: kadzidło

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kadzidła, związany z kadzidłem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadzielnia

1. wieś w Polsce w województwie mazowieckim;
2. wzgórze o wysokości 417 m n.p.m. na Wyżynie Olkuskiej w miejscowości Witeradów w województwie małopolskim;
3. wzgórze w południowo-zachodniej części Kielc;
4. rezerwat przyrody nieożywionej znajdujący się w Kielcach w województwie świętokrzyskim

Kadzielnia – wzgórze w południowo-zachodniej części Kielc – stolicy województwa świętokrzyskiego. Kadzielnia, zbudowana z wapieni górnodewońskich (fran, famen), ma wysokość 295 m n.p.m. Obecne wyrobisko (wcześniej były tam kamieniołomy) wypełniają wody podziemne tworząc Jezioro Szmaragdowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadzielnica

kościelne naczynie do spalania kadzidła; trybularz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. naczynie do spalania kadzidła;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadzielniczka

zdrobnienie od: kadzielnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadziewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadziować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) chem. włók. doprowadzać barwniki kadziowe do postaci rozpuszczalnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Kadziówka

ogniotrwała, płaska cegła do wykładania kadzi odlewniczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadziowy

przymiotnik od: kadź

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kadzi, związany z kadzią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kadłub

1. główny element konstrukcyjny, np. kadłub statku;
2. tułów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) główny element konstrukcyjny łączący w całość pozostałe części, zespoły i podzespoły; trzon konstrukcji;

(1.2) pot. kadłub (1.1) statku

(1.3) pot. kadłub (1.1) samolotu

(1.4) anat. tułów, szczególnie jeśli bez kończyn

(1.5) daw. wydrążony pień

Kadłub – część konstrukcji łącząca pozostałe części, zespoły i podzespoły wchodzące w skład tej konstrukcji.Kadłub utrzymuje pozostałe części w określonym wzajemnym położeniu oraz przejmuje obciążenia działające na te części. Stanowi też osłonę chroniącą przed wpływami otoczenia. Małe kadłuby są nazywane korpusami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadłubek

zdrobnienie od: kadłub

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. kadłub (w znaczeniu: tułów)

(1.2) przest. naczynie z kory drzewnej

(1.3) przest. wydrążony pniak drewniany, który wkłada się na wbity w ziemię pal, służący do naciągania powroza mostowego

(1.4) reg. pułapka na szczury

(1.5) reg. budka dla szpaków wieszana na drzewach

(1.6) obraź. pejor. osoba pozbawiona wszystkich kończyn

Kadłubek to niekompletny kadłub, pozbawiony niektórych zasadniczych części

- Kadłubek – termin dotyczący komputerów przenośnych

Nazwisko, pseudonim

- Wincenty Kadłubek (ok.1160-1223) – kronikarz, biskup krakowski
- Zbigniew Kadłubek (ur. 1970) – filolog klasyczny
- Witold Bartnicki pseudonim Kadłubek, Wiktor (1925-2008) – polski działacz podziemia niepodległościowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kadłubiec

Kadłubiec (dodatkowa nazwa w j. niem. Kadlubietz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Leśnica.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie opolskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kadłubkowy

→ kadłubek

Patrz:kadłubek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadłubowaty

dotyczący wydłużonego wewnątrz kloca z drzewa, służącego za pojemnik lub naczynie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadłubowiec

pracownik stoczni, zajmujący się budową kadłubów okrętowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadłubownia

hala w stoczni, w której montuje się kadłuby okrętów

Kadłubownia, spawalnia, hala prefabrykacji – dział w stoczni, w postaci dużej hali, w której budowane są większe elementy lub nawet całe sekcje kadłubów jednostek pływających, z których już poza kadłubownią, na pochylni lub w suchym doku formowany jest kadłub jednostki pływającej. W kadłubowni formowane są zarówno elementy płaskie (np. wregi) jak i przestrzenne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kadłubowość

rzadko: posiadanie tylko części podstawowych elementów; niekompletność

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadłubowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kadłubowy

1. taki, który ma związek z kadłubem - podstawową częścią konstrukcji, która łączy w całość pozostałe elementy;
2. częściowy, niemający charakteru całości; niekompletny, niepełny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaem

karabin maszynowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. wojsk. karabin maszynowy

Karabin maszynowy (km) – rodzaj zespołowej automatycznej broni strzeleckiej nieprzekraczającej kalibru 20 mm, zdolnej do prowadzenia ognia ciągłego. Najczęściej zasilanej amunicją karabinową z taśm nabojowych lub wymiennych magazynków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaemista

operator karabinu maszynowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaemistka

→ kaemista

Patrz:kaemista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaemowy

→ kaem (karabin maszynowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaes

potocznie: kara śmierci

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaesiak

środowiskowo: osoba skazana na karę śmierci

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafala

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. w niektórych państwach arabskich: system kontroli zatrudnionych imigrantów, w którym pracodawca zapewnia pracownikom transport, zamieszkanie i wyżywienie oraz odpowiada za ich status prawny oraz dokumenty;

- kafala – instytucja opieki nad dzieckiem w prawie muzułmańskim
- kafala, system kafala – system kontroli imigrantów pracujących głównie w sektorze budowlanym i domowym w kilku krajach arabskich

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kafana

tradycyjna bałkańska kawiarnia lub tawerna serwująca jedzenie i napoje

Kafana – rodzaj lokalnego bistro (lub tawerny), powszechny w krajach byłej Jugosławii i w Albanii, w którym podaje się przede wszystkim napoje alkoholowe i kawę, a także często lekkie przekąski (meze) i inne potrawy. W wielu kafanach odbywają się występy muzyczne na żywo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kafar

1. urządzenie do wbijania w grunt pali
2. pogardliwie o mężczyźnie postawnym, nierzadko głupawym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) maszyna do wbijania pali w grunt;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. osiłek

Kafar – urządzenie budowlane służące do wbijania pionowych pali w ziemię lub w dno zbiornika wodnego. Nazwa wywodzi się z niem. Keffer. Kafary wykorzystuje się podczas palowania – robót budowlanych wykonywanych najczęściej na grząskich lub niedostatecznie stabilnych gruntach oraz w budowlach nawodnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kafarek

1. mały kafar;
2. dawniej: żelazny uchwyt do osadzenia łuczywa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafarnaum

starożytna osada nad Jeziorem Tyberiadzkim w Palestynie; obecnie teren wykopalisk i park archeologiczny; nowotestamentalne miasto znane z działalności Chrystusa

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w północnym Izraelu, nad Jeziorem Galilejskim;

Kafarnaum (hebr. כְּפַר נַחוּם, Kefar Nachum; arab. كفر ناحوم, Kafr Nahum; pol. Wioska Nahuma) – dawne miasto z czasów Hasmoneuszy (II–I wiek p.n.e.), położone nad Jeziorem Tyberiadzkim na północy Izraela. Miejscowość kilkakrotnie pojawia się na kartach Nowego Testamentu, i jest związana z osobą Jezusa Chrystusa. W 1894 roku ruiny wykupili franciszkanie, którzy rozpoczęli prace wykopaliskowe, a następnie renowację zabytków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kafarnik

robotnik pracujący przy kafarze; kafarzysta, kafarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafarownia

pomieszczenie, w którym pracują kafary

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafarowy

przymiotnik od: kafar

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafarzysta

robotnik pracujący przy kafarze; kafarowy, kafarnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawa zbożowa z cykorią

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kawa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kafehauz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zob. kawiarnia.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kafej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawiarnia

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kafeja

zgrubienie od: kafejka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafejka

1. lokal, gdzie serwuje się głównie kawę; kawiarnia, kawiarenka;
2. kafejka internetowa - lokal, w którym oprócz picia kawy lub herbaty można odpłatnie korzystać z Internetu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mała kawiarnia

Kawiarnia – lokal gastronomiczny będący przede wszystkim miejscem spotkań towarzyskich. Podawane są tam głównie napoje i dania deserowe, głównie kawa, zazwyczaj również: ciastka, lody, herbata, czy wino. Może prowadzić działalność rozrywkową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kafejkowy

→ kafejka

Patrz:kafejka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafel

wyrób ceramiczny do wykładania pieców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. ozdobna płytka ceramiczna;

(1.2) daw. pot. tysiąc złotych

Kafel − wyrób ceramiczny służący do wykładania powierzchni pieców grzewczych, kuchennych i kominków. Kafle po uformowaniu z gliny są wypalane, a ich powierzchnia zewnętrzna pokrywana jest szkliwem.

Rzemieślnik wyrabiający kafle to kaflarz, a jego warsztat to kaflarnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kafelek

zdrobnienie od: kafel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kafel

(1.2) bud. ceramiczna płytka na ścianie lub podłodze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kafelkarka

1. kobieta zawodowo układająca kafelki; glazurniczka;
2. maszyna do układania kafelków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafelkarski

→ kafelkarz

Patrz:kafelkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafelkarstwo

działalność polegająca na produkcji lub układaniu kafelków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafelkarz

rzemieślnik zajmujący się układaniem kafelków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafelki

zdrobnienie od: kafel

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafelkować

układać kafelki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kafelkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kafelkowy

przymiotnik od: kafelek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafenijo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) typowo grecki lokal gastronomiczny z kawą, alkoholami i zakąskami, tradycyjnie męski, rodzaj pubu lub piwiarni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kafeol

związek chemiczny występujący w ziarnach kawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafestol

związek chemiczny w ziarnach kawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafeteria

1. niewielki lokal, w którym można coś zjeść i wypić; cafeteria;
2. ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafetiera, kawiarka, makinetka;
3. oferta dodatkowych świadczeń przedstawiana pracownikowi przez pracodawcę;
4. lista gotowych odpowiedzi na pytanie, prezentowana respondentowi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stołówka, samoobsługowa restauracja

(1.2) rzad. kawiarnia

(1.3) socjol. dołączona do pytania zamkniętego lub półotwartego lista możliwych odpowiedzi;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kafeterka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włoski ekspres do kawy

Makinetka, oryginalnie moka, często nazywana również kupresem, kafetierką, kawiarką – ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy. Makinetki są najbardziej popularne we Włoszech (samo określenie „makinetka” pochodzi od włoskiego macchinetta del caffè).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kafeteryjny

→ kafeteria

Patrz:kafeteria

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafetiera

ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafeteria, kawiarka, makinetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie do parzenia kawy (poprzez umieszczenie wody na jednym poziomie i zmielonej kawy na drugim i postawienie naczynia na palniku gazowym lub elektrycznym)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kafetierka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włoski ekspres do kawy

Makinetka, oryginalnie moka, często nazywana również kupresem, kafetierką, kawiarką – ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy. Makinetki są najbardziej popularne we Włoszech (samo określenie „makinetka” pochodzi od włoskiego macchinetta del caffè).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaffa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) etn. lud zamieszkujący południową Etiopię

(1.2) geogr. hist. kraina historyczna w południowej Etiopii

(1.3) geogr. adm. dawna prowincja administracyjna Etiopii

(1.4) hist. polit. dawne królestwo w Afryce istniejące od XIV do XIX w.

(1.5) geogr. hist. dawna nazwa Teodozji, miasta na Krymie

- Kaffa – lud afrykański
- Kaffa – region w Etiopii
- Teodozja – miasto na Krymie, dawniej znane jako Kaffa
- Kaffa – historyczne państwo w Afryce, w 1897 podbite przez Etiopię

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaffir

lima kaffir, limonka kaffir - gatunek rośliny z rodziny rutowatych; kafir, papeda

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. spoż. rodzaj tajskiej limonki, której suszone liście są stosowane w przyprawianiu zup i curry w kuchni tajskiej i indyjskiej

## Geografia

Bliski Wschód

- Kafir (inaczej: niewierny) – w islamie: pogardliwe określenie nie-muzułmanina, albo "tego, kto ukrywa prawdę lub jej zaprzecza".

Południowa Afryka

- Kaffir (również Kafir, Kaphar, Kaphir, Kafari, Caffre, Kaffer, itp.) – pogardliwe określenie osoby czarnoskórej, używane w Afryce Południowej, a także na Jamajce; stąd:
  - wojny kafirskie (ang. Kaffir Wars lub Kafir Wars) – dawna nazwa tzw. Wojen o Przylądek, toczonych w Afryce Południowej;
- języki kafirskie – XIX-wieczny termin określający języki nguni;
  - Kaffir kuchenny lub język kaffir – pogardliwy termin, określający wymowę łamaną lub kreolską w Afryce Południowej;

Sri Lanka

- Kaffir – lokalna grupa etniczna;
- Kaffir – kreolska wymowa, używana przez tych ludzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kafir

u muzułmanów: innowierca

## Geografia

Bliski Wschód

- Kafir (inaczej: niewierny) – w islamie: pogardliwe określenie nie-muzułmanina, albo "tego, kto ukrywa prawdę lub jej zaprzecza".

Południowa Afryka

- Kaffir (również Kafir, Kaphar, Kaphir, Kafari, Caffre, Kaffer, itp.) – pogardliwe określenie osoby czarnoskórej, używane w Afryce Południowej, a także na Jamajce; stąd:
  - wojny kafirskie (ang. Kaffir Wars lub Kafir Wars) – dawna nazwa tzw. Wojen o Przylądek, toczonych w Afryce Południowej;
- języki kafirskie – XIX-wieczny termin określający języki nguni;
  - Kaffir kuchenny lub język kaffir – pogardliwy termin, określający wymowę łamaną lub kreolską w Afryce Południowej;

Sri Lanka

- Kaffir – lokalna grupa etniczna;
- Kaffir – kreolska wymowa, używana przez tych ludzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kafka

## Osoby noszące nazwisko Kafka

- František Kafka – czeski doktor praw, pisarz i krytyk literacki
- Franz Kafka – pisarz
- Jakub Kafka – piłkarz czeski
- Maria Restytuta Kafka – zakonnica czeska, błogosławiona – męczennica – Kościoła Rzymsko-Katolickiego
- Victor Kafka – austriacki neurolog

#### Źródła:

Wikipedia

# Kafkowski

1. o sytuacji: absurdalny, niezrozumiały, zmuszający do działań, których prawdziwy sens pozostaje niejasny;
2. właściwy bohaterom Franza Kafki; taki, który jest w stylu Kafki; metaforyczny, paraboliczny, groteskowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kafki lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kafla

dawniej: kafel (ceramiczna płytka pokryta szklistą polewą do wykładania ścian i obkładania pieców)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaflany

przestarzały przymiotnik od: kafel; kaflowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaflarnia

fabryka produkująca kafle

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład, gdzie wyrabia się kafle

Kaflarnia – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Prusicko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaflarski

dotyczący kaflarza, kaflarstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaflarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział rzemiosła związany z wyrobem kafli

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaflarz

rzemieślnik zajmujący się wyrobem kafli; zdun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik wytwarzający kafle, trudniący się kaflarstwem

(1.2) gw-pl|Kraków. zdun

Kafel − wyrób ceramiczny służący do wykładania powierzchni pieców grzewczych, kuchennych i kominków. Kafle po uformowaniu z gliny są wypalane, a ich powierzchnia zewnętrzna pokrywana jest szkliwem.

Rzemieślnik wyrabiający kafle to kaflarz, a jego warsztat to kaflarnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaflowy

przymiotnik od: kafel

przymiotnik relacyjny

(1.1) zbudowany z kafli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kafryjski

odnoszący się do lub pochodzący z południowej Afryki; obecnie używane w nazewnictwie zoologicznym (np. bawół kafryjski (bawół afrykański), dzioborożec kafryjski) lub w nazewnictwie historycznym, np. wojny kafryjskie - 10 wojen toczonych w XVIII i XIX w. pomiędzy Burami a plemionami Bantu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaftan

1. część stroju ludowego: wierzchnia kurtka z rękawami, sięgająca poniżej pasa;
2. luźna kurtka używana jako ubranie robocze;
3. kaftan bezpieczeństwa - bluza z długimi rękawami wiązanymi na plecach, używana do unieruchomienia osób psychicznie chorych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu;

(1.2) lud. część stroju ludowego: wierzchnia kurtka z rękawami, sięgająca poniżej pasa

(1.3) luźna kurtka używana jako ubranie robocze

Kaftan – męski ubiór o wschodnim pochodzeniu, sięgający do kolan lub krótszy, z długimi rękawami i zapinany z przodu. W Europie noszony był od wczesnego średniowiecza. Wywodzi się z niego wiele ubiorów noszonych obecnie, jak: frak, surdut, żakiet, marynarka lub kurtka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaftaniczek

zdrobnienie od: kaftanik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaftanik

1. koszulka niemowlęca zawiązywana na plecach
2. zdrobnienie od: kaftan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kaftan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaftanowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kaftanem, dotyczący kaftana

#### Źródła:

Wiktionary

# Kafue

rzeka w Zambii

Kafue – miasto w południowej Zambii, nad rzeką Kafue, na południe od Lusaki. Ośrodek przemysłu chemicznego, włókienniczego, metalurgicznego i papierniczego. W 2005 roku miasto zamieszkiwało 48 tys. ludzi. Według spisu ludności (Census of Population and Housing) z 2010 roku, Kafue ma 219 000 mieszkańców, z czego 108 939 to mężczyźni, a 110 061 to kobiety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kafyj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. kafe.

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kawiarnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Kagan

tytuł władcy u ludów tureckojęzycznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w średniowieczu: władca wśród niektórych ludów tureckojęzycznych;

Kagan (chiń. 可汗; pinyin kèhán, staroturecki. 𐰴‬𐰍𐰣 – kaγan, klasyczny mongolski ᠬᠠᠭᠠᠨ – qaγan) – tytuł używany na określenie najwyższego władcy wśród ludów Wielkiego Stepu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaganat

kraj lub prowincja pod rządami kagana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. kraj lub prowincja będąca pod rządami kagana

(1.2) hist. władza kagana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kagańcowy

przymiotnik od: kaganiec

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do kagańca

(1.2) książk. przen. tłumiący wolność słowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaganek

naczynie z palącym się w środku ogniem; rodzaj lampki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mała lampka w kształcie miseczki (glinianej lub metalowej) z dziobkiem i uchwytem, wypełnionej tłuszczem, najczęściej olejem;

Kaganek (lampka oliwna) – typ wczesnej lampy olejnej w postaci niewielkiego naczynia (glinianego lub metalowego), w kształcie miseczki z dziobkiem, uchwytem i knotem. Kaganek napełniony jest olejem (roślinnym, zwierzęcym, mineralnym). Stosowany od starożytności do oświetlania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaganiec

1. dawniej: przedmiot służacy do oświetlania, w kształcie świeczki na podstawce
2. przedmiot zakładany na pysk psa zapobiegający gryzieniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) siatka pleśćeciona z drutu lub skóry zakładana zwierzętom na pysk;

(1.2) przyrząd do oświetlania w formie żelaznego koszyka wypełnionego ogniem

Kaganiec – przedmiot zakładany na pysk zwierzęcia (najczęściej psa) w celu uniemożliwienia mu ugryzienia człowieka lub innych zwierząt oraz połknięcia przez niego niepożądanych substancji (np. odchodów lub odpadków). Najczęściej wykonany w formie siatki z drutu lub skóry z przerwami między prętami lub paskami dla umożliwienia zwierzęciu oddychania. W niektórych typach kagańców otwarcie pyska uniemożliwia pas skóry lub mocnej tkaniny, krępujący pysk w sposób umożliwiający oddychanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kagebista

funkcjonariusz KGB, służby bezpieczeństwa w dawnym ZSRR lub we współczesnej Białorusi; kagiebista, KGB-ista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) funkcjonariusz KGB

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kagebistka

→ kagebista; kagiebistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kagebowski

→ KGB; kagiebowski, KGB-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kagiebista

funkcjonariusz KGB, służby bezpieczeństwa w dawnym ZSRR lub we współczesnej Białorusi; kagebista, KGB-ista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) funkcjonariusz KGB

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kagiebistka

→ kagiebista; kagebistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kagiebowski

→ KGB; kagebowski, KGB-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kagoshima

[czytaj: kagoSIma albo kagoSZIma] miasto w Japonii

Kagoshima (jap. 鹿児島市 Kagoshima-shi) – miasto w Japonii, ośrodek administracyjny prefektury Kagoshima, w południowej części wyspy Kiusiu, nad zatoką Kagoshima (Morze Wschodniochińskie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kagu

rodzina ptaków oraz jedyny gatunek ją reprezentujący; ptak o szarym upierzeniu i czubie z tyłu głowy, zamieszkujący wyłącznie Nową Kaledonię (wyspa na Pacyfiku), zagrożony wyginięciem

Kagu (Rhynochetos jubatus) – gatunek ptaka zamieszkującego Nową Kaledonię, będącego jedynym przedstawicielem rodziny kagu (Rhynochetidae) z rzędu słonecznicowych (Eurypygiformes). Uważany jest za bardzo stary gatunek, najbliżej spokrewniony z występującą w międzyzwrotnikowej strefie Ameryk słonecznicą, z którą został sklasyfikowany w odrębny rząd. Jest zagrożony wyginięciem. Nie wyróżnia się podgatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaguan

ssak z rzędu latawców, lotokot

Lotokot filipiński, lotokot, kaguan, kolugo (Cynocephalus volans) – gatunek ssaka z rodziny lotokotowatych (Cynocephalidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kagulard

członek skrajnie prawicowej, szowinistycznej fr. organizacji terrorystycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kagulski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kagułem, dotyczący Kagułu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kagura

muzyka i taniec w japońskim kulcie shinto, mające odstraszać złe duchy

Kagura (jap. 神楽 muzyka bóstw, rozrywka bogów) – sakralna muzyka i taniec shintō, starożytna forma teatralnych przedstawień tanecznych, wywodząca się z rytuałów shintō, święty rytuał artystyczny wykonywany podczas składania ofiary dla kami. Pawilon na terenie chramu służący temu nazywa się kagura-den.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaguł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Mołdawii, w dolinie Prutu;

Kaguł (rum. Cahul) – miasto w Mołdawii, w dolinie Prutu, 27 tys. mieszk. (2012); stolica Rejonu Kaguł; przemysł spożywczy (winiarski), drzewny, tekstylny, produkcja wyrobów żelbetowych; muzeum; założone 1835. Miasto znane jest z gorących źródeł i muzyki ludowej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kahalnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żyd. adm. urzędnik kahału

(1.2) żyd. pot. ortodoksyjny Żyd przywiązany do instytucji kahału

#### Źródła:

Wiktionary

# Kahalny

związany z kahałem (żydowską gminą wyznaniową lub zarządem tej gminy), np. dom kahalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) żyd. odnoszący się do kahału, związany z kahałem

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) żyd. należący do kahału, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) żyd. charakterystyczny dla kahału lub kahalników, mający cechy lub właściwości przypisywane kahałowi lub kahalnikom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kahał

1. żydowska gmina wyznaniowa;
2. żydowski samorząd reprezentujący gminę wyznaniową o tej samej nazwie, rada reprezentująca społeczność żydowską na zewnątrz, np. wobec państwa, w którym Żydzi żyją w diasporze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żyd. adm. żydowska gmina wyznaniowa;

(1.2) żyd. adm. zarząd kahału (1.1)

Kahał (hebr. ‏קהלה‎ kehilla – „zgromadzenie, gmina”) – słowo z jidysz oznaczające gminę, formę organizacji społeczności żydowskiej. Słowo to oznacza zarówno samo skupisko ludności, wewnętrznie zorganizowane i posiadające władzę, jak i sam zarząd gminy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kahałek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kahał

(1.2) żart. (także. lekcew.) niższy rangą kahał

#### Źródła:

Wiktionary

# Kahałowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) żyd. odnoszący się do kahału, związany z kahałem

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) żyd. należący do kahału, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) żyd. charakterystyczny dla kahału lub kahalników, mający cechy lub właściwości przypisywane kahałowi lub kahalnikom

#### Źródła:

Wiktionary

# Kahina

czarownica z arabskich bajek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kahlenberg

góra we Wiedniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kahlúa

[czytaj: kalua] meksykański likier kawowy o słodkim smaku; kahlua

Kahlúa (Kahlua) – słodki likier kawowy wytwarzany w Veracruz w Meksyku od roku 1936. Smak wyraźnie odmienny od innych likierów kawowych. Zawiera 16% alkoholu. Bardzo często podawany jako składnik drinka Black Russian, White Russian lub Mudslide. Od 2005 roku marka należy do koncernu Pernod Ricard.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kahn

[czytaj: kan] nazwisko

Niemcy:

- Kahn – góra

Osoby:

- Albert Kahn – francuski bankier
- Bob Kahn – amerykański informatyk
- Claude Kahn – francuski pianista
- Dominique Strauss-Kahn – francuski polityk
- Ferdinand Kahn – austriacki biskup
- Florence Prag Kahn – amerykańska polityczka
- Gustave Kahn – francuski poeta
- Irving Kahn – amerykański finansista
- Louis Kahn – amerykański architekt
- Madeline Kahn – amerykańska aktorka
- Michael Kahn – amerykańska montażysta filmowy
- Oliver Kahn – niemiecki piłkarz
- Richard Kahn – amerykański filmowiec
- Victor Kahn – francuski szachista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kahuna

kapłan i mag hawajski, posiadający tajemną wiedzę (hunę)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kahunka

kapłanka hawajska posiadająca tajemniczą wiedzę i paranormalne umiejętności

#### Źródła:

SJP.pl

# Kai

[czytaj: kaj] rasa psa wywodząca się Japonii; japoński szpic

- Kai – album Dir en grey
- Kai – miasto w prefekturze Yamanashi w Japonii.
- Kai (buddyzm)
- Kai (ur. 1994, właśc. Kim Jong-in) – południowokoreański piosenkarz
- Kai – fryzyjskie zdrobnienie od Gerarda
- Kai – rasa psów należąca do grupy psów pierwotnych
- wyspy Kai
- Katolicka Agencja Informacyjna
- Korea Aerospace Industries – południowokoreańska wytwórnia lotnicza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaid

w krajach arabskich dowódca wojskowy

Kaid (arab. gā'id – przewodni, wódz naczelny) – wódz plemienia/dowódca wojsk/zwierzchnik okręgu lub wsi w Afryce Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaifeng

miasto w Chinach; Kajfeng

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaik

turecka długa, wąska łódka z lekkiego drewna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaim

nazwisko

Kaim – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim.

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły katedralnej krakowskiej w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kain

przenośnie: osoba występująca przeciw swojej rodzinie lub swoim rodakom, odpowiedzialna za ich śmierć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, syn prarodziców;

(1.2) przen. bratobójca

Belgia:

- Kain – dzielnica Tournai

Osoby:

- Kain – postać biblijna, syn Adama, brat Abla
- Kain – postać fikcyjna, jeden z wampirów w świecie cyklu gier Legacy of Kain
- Dawid Kain (ur. 1981) – polski pisarz horroru, poeta i eseista

Zobacz też:

- Kainici
- Khàine
- Legacy of Kain

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kainit

minerał, uwodniony chlorosiarczan potasu i magnezu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał występujący w złożach potasowych, surowiec do produkcji nawozów;

Kainit – minerał z gromady siarczanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych regionach Ziemi. Nazwa pochodzi od gr. kainos = współczesny (świeży) i nawiązuje do stosunkowo niedawnego powstania minerału.

Chemicznie jest to sól podwójna o wzorze KCl·MgSO4·3H2O lub KMg(SO4)Cl·3H2O, zawierająca kationy magnezu i potasu oraz aniony chlorkowe i siarczanowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kainita

członek gnostyckiej grupy religijnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kainitka

→ kainita

Patrz:kainita

#### Źródła:

SJP.pl

# Kainitowy

przymiotnik od: kainit

#### Źródła:

SJP.pl

# Kainizm

wzajemne zabijanie się piskląt niektórych gatunków ptaków szponiastych w jednym gnieździe

Kainizm – zachowanie polegające na eliminowaniu słabszych osobników przez silniejsze rodzeństwo w celu usunięcia konkurencji pokarmowej. Zachowanie takie występuje u niektórych gatunków ryb np. rekin tawrosz piaskowy (kanibalizm prenatalny). Również u niektórych gatunków ptaków szponiastych m.in. u orlika krzykliwego, orlika grubodziobego, bielika czy pustułki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kainowy

dotyczący Kaina, właściwy Kainowi (np. zbrodnia kainowa - bratobójstwo)

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kaina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kair

stolica Egiptu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Egiptu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kairczyk

mieszkaniec Kairu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kairu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kairka

mieszkanka Kairu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kairu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kairologia

nauka o roli Kościoła i chrześcijaństwa w obecnych czasach

#### Źródła:

SJP.pl

# Kairologiczny

dotyczący kairologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kairos

określony moment w dziejach, w którym dokonuje się zbawcze działanie Boga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. pogański bożek szczęśliwej chwili, zbiegu okoliczności;

Kairos (także Kajros; stgr. Καιρός Kairós, łac. Caerus) – grecki bożek szczęśliwego trafu, okazji (zbiegu okoliczności), sprzyjającej chwili bądź (odwrotnie) utraconej bezpowrotnie możliwości.

Wyobrażany jako łysy, jedynie z obfitą grzywką. Ktokolwiek mijany przez niego miał zaledwie krótką chwilę, mgnienie, pozwalające go uchwycić, a wraz z nim swą szczęśliwą szansę; gdy tylko Kairos przeminął, był już nieuchwytny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kairosowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Kairosa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kairotyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z bogiem Kairosem, dotyczący Kairosa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kairski

przymiotnik od: Kair (stolica Egiptu)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kairu, związany z Kairem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaiser

[czytaj: kajzer] dawniej: cesarz niemiecki; kajzer

- Kaiser Motors – amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne, 1945–1953
- (1694) Kaiser – planetoida z pasa głównego asteroid
- Kaiser – amerykańska marka i model samochodu osobowego klasy wyższej

Okręty:

- Kaiser – typ niemieckich okrętów pancernych (1872)
  - * SMS „Kaiser” – okręt należący do powyższego typu
- Kaiser – typ niemieckich pancerników (1872)
  - SMS „Kaiser” – okręt należący do powyższego typu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaiserslautern

miasto w Niemczech

Kaiserslautern – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, siedziba powiatu Kaiserslautern oraz gminy związkowej Kaiserslautern-Süd.

Miasto leży przy autostradzie A6, mniej więcej w połowie drogi między Mannheim a Saarbrücken (ok. 70 km od obu miast), leży na północno-zachodnich obrzeżach Lasu Palatynackiego. Miasto liczy 99 845 mieszkańców (31 grudnia 2018) i jest jednym z większych miast Palatynatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaizen

japońska kultura zarządzania, oparta na stałym doskonaleniu jakości na każdym etapie wytwarzania produktu

Kaizen − japońskie słowo o podwójnym znaczeniu:

- kaizen (jap. 改善; pisane znakami kanji); oznaczające po polsku: poprawę, polepszenie, zmianę na lepsze;
- kaizen (jap. カイゼン; pisane pismem sylabicznym katakaną), oznaczające japońską filozofię biznesową (sposób postępowania) ustawicznego polepszania, poprawiania procesu zarządzania i produkcji na wszystkich jego szczeblach, z uwzględnieniem m.in. technik biznesu „just-in-time”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaj

imię męskie

zaimek pytajny

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Częstochowa, Kraków. gdzie

- Gajusz (imię)
- Kaj (spójnik)
- KAJ (zespół muzyczny)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaj-Szek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaja

kajać się: przyznawać się do błędu, winy, wyrażając swój żal

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Kaja – imię
  - Kaja Bień – polska aktorka teatralna i filmowa
  - Kaja Danczowska – polska skrzypaczka i pedagog
  - Kaja Mirecka-Ploss – pisarka, projektantka mody, działaczka społeczna
  - Kaja Paschalska – polska aktorka telewizyjna (znana z roli Oli Lubicz w serialu Klan)
  - Kaja Tokarska – polska lekkoatletka, płotkarka
  - Kaja Załęczna – polska piłkarka ręczna

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajać

kajać się: przyznawać się do błędu, winy, wyrażając swój żal

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajaczek

zdrobnienie od: kajak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kajak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajak

mała łódź o wydłużonym kształcie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielka łódź zakryta z wierzchu, z otworem na pomieszczenie jednej, dwu lub czterech osób, poruszana wiosłami o dwu piórach;

(1.2) przen. bardzo duża stopa

(1.3) przen. bardzo duży but

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajakarka

kobieta uprawiająca kajakarstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka uprawiająca kajakarstwo lub kobieta, która pływa kajakiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajakarski

dotyczący kajakarza, kajakarstwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kajakarstwem; przeznaczony do wykorzystania w kajakarstwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajakarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. dyscyplina sportu i forma rekreacji, która polega na pływaniu kajakiem lub kanadyjką;

Kajakarstwo – grupa dyscyplin sportów wodnych oraz rodzaj turystyki wodnej wykorzystująca kajaki i kanadyjki, niegdyś również odmiana transportu (wodnego).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajakarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik uprawiający kajakarstwo lub osoba, która pływa kajakiem

Kajakarstwo – grupa dyscyplin sportów wodnych oraz rodzaj turystyki wodnej wykorzystująca kajaki i kanadyjki, niegdyś również odmiana transportu (wodnego).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajakować

pływać kajakiem, uprawiać sport kajakowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajakowicz

osoba pływająca kajakiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajakowiczka

kobieta pływająca kajakiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajakowiec

rzadko: zawodnik uprawiający sport kajakowy; kajakarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajakowy

przymiotnik od: kajak (np. spływ kajakowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kajakiem, dotyczący kajaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajan

roślina uprawna z rodziny motylkowatych; nikla

Kajan – wieś w Armenii, w prowincji Tawusz. W 2011 roku liczyła 309 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajdaniarski

więzienny, katorżniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajdaniarz

więzień zakuty w kajdany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajdanki

zdrobnienie od: kajdany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) para połączonych ze sobą obręczy, zamykanych na zatrzask, ograniczających swobodę ruchów;

Kajdanki – przyrząd służący do obezwładniania człowieka, poprzez ograniczenie swobody ruchów jego kończyn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajdankować

potocznie: zakładać kajdanki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajdanowy

przymiotnik od: kajdany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajdany

1. rodzaj łańcuchów krępujących ręce lub nogi więźniom; okowy;
2. niewola, brak swobody

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) metalowe pęta do skuwania kończyn więźniów

(1.2) przen. podn. ograniczenie swobody lub bycie ciężarem

Kajdanki – przyrząd służący do obezwładniania człowieka, poprzez ograniczenie swobody ruchów jego kończyn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajecik

zdrobnienie od: kajet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kajet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajecikowy

przymiotnik od: kajecik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajeńczyk

mieszkaniec Kajenny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kajenny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajenka

mieszkanka Kajenny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kajenny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajenna

stolica Gujany Francuskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Gujany Francuskiej;

(1.2) geogr. rzad. rzeka przepływająca przez miasto Kajennę (1.1)

(1.3) geogr. adm. okręg administracyjny Gujany Francuskiej obejmujący miasto Kajennę (1.1)

Kajenna (fr. Cayenne) – gmina, stolica i główny port Gujany Francuskiej (francuskiego departamentu zamorskiego), położona na wyspie przy ujściu rzeki Cayenne do Oceanu Atlantyckiego, stolica rzymskokatolickiej diecezji Kajenna.

Miasto to ośrodek handlu. Są tu zakłady przemysłu spożywczego (destylarnie rumu), drzewnego oraz międzynarodowy port lotniczy Kajenna-Rochambeu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajeński

związany z Kajenną

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kajenny, związany z nią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajeput

australijskie drzewo herbaciane, z którego pozyskuje się olejek kajeputowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajet

przestarzale: zeszyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. zeszyt

Zeszyt (przest. kajet, z fr. cahier) – zszyte lub sklejone karty papieru, przeznaczone do pisania lub rysowania, rzadziej – do innych celów (np. zeszyt z kolorowymi arkuszami do wycinanek dla dzieci lub dzienniczek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajetan

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Kajetan – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Pierwotnie oznaczało „pochodzący z Caiety”, miasta w Italii. Na Kresach imię to cieszyło się szczególną popularnością wśród mniejszości ormiańskiej.

Kajetan imieniny obchodzi 7 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajetanek

zdrobnienie od: Kajetan (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajetanka

wieś w Polsce

Kajetanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski.

Wieś duchowna położona była w końcu XVIII wieku w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Janów Podlaski. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 46 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajetankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajetanka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajetanostwo

Kajetan z małżonką; Kajetanowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajetanowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Albin Kajetanowicz – polski oficer
- Dionizy Kajetanowicz – katolicki duchowny
- Kajetan Kajetanowicz – polski kierowca rajdowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajetanowie

Kajetan z małżonką; Kajetanostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajetanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajetana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajfasz

żydowski arcykapłan z czasów Chrystusa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. nowotestamentowy arcykapłan;

(1.2) imię|polski|m.

Józef Kajfasz (żył w I w.) – arcykapłan żydowski w latach 18–36. Jako przewodniczący Sanhedrynu prowadził proces przeciwko Jezusowi z Nazaretu.

Pochodził z rodu Kajafów. Był zięciem Annasza syna Setiego. W 18. roku został mianowany arcykapłanem przez prefekta Judei Waleriusza Gratusa. Zastąpił na tym urzędzie Szymona syna Kamitosa. W 36 roku został odwołany przez Lucjusza Witeliusza. Witeliusz w miejsce Kajfasza mianował arcykapłanem jego szwagra – Jonatana, syna Annasza syna Setiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajfaszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kajfasza

#### Źródła:

Wiktionary

# Kajfeng

miasto w Chinach; Kaifeng

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajfosz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajfus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. więz. złodziej, który kradnie rzeczy małej wartości

(1.2) środ. więz. pomocnik złodzieja kieszonkowego

(1.3) środ. więz. dozorca nocny

(1.4) środ. więz. wiezień funkcyjny, który sprząta korytarze

#### Źródła:

Wiktionary

# Kajgulik

gatunek drapieżnego ssaka morskiego z rodziny fokowatych; kajgulik pręgowany, foka pręgowana

Kajgulik (Histriophoca) – rodzaj ssaków z rodziny fokowatych (Phocidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajka

nazwisko, m.in. Michał Kajka - ludowy poeta żyjący w latach 1858-1940

Kajka – staw na terenie Poznania, położony w jednostce obszarowej SIM Miłostowo, blisko granicy z obszarem SIM Główna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajkawski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dialekt kajkawski języka serbsko-chorwackiego

przymiotnik relacyjny

(2.1) jęz. dotyczący jednego z trzech głównych dialektów języka serbsko-chorwackiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Kajko

fikcyjna postać z komiksów Janusza Christy

Kajko i Kokosz – seria komiksów autorstwa Janusza Christy, która stała się jego najpopularniejszym dziełem. Bohaterami komiksu są tytułowi Kajko i Kokosz, dwaj słowiańscy wojowie, mieszkający w grodzie kasztelana Mirmiła. Ich głównymi wrogami są Zbójcerze pod komendą Hegemona i jego zastępcy Kaprala. Do innych ważnych bohaterów komiksu należą: żona Mirmiła, Lubawa, mały Smok Miluś, czarownica Jaga i jej mąż – zbój Łamignat oraz ciamajdowaty zbójcerz Oferma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajkowo

Kajkowo (dawniej Bukwałd, niem. Buchwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. Miejscowość jest siedzibą sołectwa Kajkowo, w skład którego wchodzą także miejscowości Cibory, Lesiak Ostródzki, Przylądek i Szafranki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kajmak

masa cukiernicza i rodzaj ciastka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. masa sporządzona z wysmażonego mleka lub śmietanki, z dodatkiem wanilii, czekolady, kawy lub karmelu

(1.2) ciasto przełożone kajmakiem (1.1)

Kajmak – w kuchni polskiej, bardzo słodka, gęsta, ciągliwa, twardniejąca z czasem masa powstała podczas gotowania mleka lub śmietanki z cukrem. Innym sposobem wytworzenia kajmaku jest gotowanie przez 3–4 godziny puszki ze słodzonym mlekiem skondensowanym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajmakam

kajmakan;
1. naczelnik powiatu lub podpułkownik turecki
2. dawniej: zastępca wielkiego wezyra

Kajmakam (także kaymakam, kaimakam, caimacam) – stanowisko w administracji prowincjonalnej imperium osmańskiego oraz Turcji.

Termin „kajmakam” pochodzi od arabskich słów qā'im (قائم), co oznacza „w miejsce”, oraz maqām (مقام), tutaj „urząd”. W imperium osmańskim używany początkowo na określenie urzędników, którzy byli przedstawicielami władzy centralnej w poszczególnych prowincjach (podobne znaczenie ma dzisiaj). Używane było także na określenie zarządców rumuńskich księstw Mołdawii i Wołoszczyzny mianowanych przez sułtana w okresach, w których nieobsadzone były trony hospodarskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajmakan

kajmakam;
1. naczelnik powiatu lub podpułkownik turecki
2. dawniej: zastępca wielkiego wezyra

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. Turcji: zwierzchnik powiatu lub podpułkownik

(1.2) hist. Turcji: zastępca wielkiego wezyra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajmakowiec

ciasto przekładane kajmakiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajmakowy

przymiotnik od: kajmak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajman

krokodyl z Ameryki Środkowej i Południowej podobny do aligatora

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Caiman|ref=tak., gad z rodziny aligatorów;

(1.2) stpol. krokodyl

Kajmany (Caimaninae) – podrodzina gadów z rodziny aligatorów, obejmująca gatunki z rodzajów Caiman, Melanosuchus i Paleosuchus.

Kajmany mają duże płytki kostne wzmacniające rogowe tarczki brzuszne. Długość dorosłych kajmanów od 1,5 – kajman Schneidera (Paleosuchus trigonatus) – do 4,5 m – kajman czarny (Melanosuchus niger) (choć prehistoryczne kajmany, takie jak Purussaurus, osiągały nawet 11 m długości). Występują w Ameryce Środkowej i Południowej.

Rodzaje i gatunki

- Rodzaj Caiman
  - kajman okularowy (Caiman crocodillus)
  - kajman szerokopyski (Caiman latirostris)
  - kajman żakare (Caiman yacare)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajmańczyk

mieszkaniec Kajmanów (wysp na Morzu Karaibskim)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kajmanów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajmanka

mieszkanka Kajmanów (wysp na Morzu Karaibskim)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kajmanów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajmański

związany z Kajmanami

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kajmanami, dotyczący Kajmanów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajmany

krokodyl z Ameryki Środkowej i Południowej podobny do aligatora

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspy w Ameryce Środkowej;

- kajmany – podrodzina gadów z rodziny aligatorowatych
- Kajmany – wyspy w Ameryce Środkowej na Morzu Karaibskim

Zobacz też

- Kajman – raper
- „Caïman” – francuski okręt podwodny z okresu międzywojennego i II wojny światowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajoch

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajper

najmłodsza epoka triasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajprowy

przymiotnik od: kajper

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajrakkum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Tadżykistanie, w wilajecie sogdyjskim;

Guliston (tadż. Гулистон, do 2016 r.: Kajrakkum, tadż. Қайроққум) – miasto w Tadżykistanie, w wilajecie sogdyjskim. Według danych szacunkowych na rok 2000 liczy 10000 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajrakkumski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kajrakkumem, dotyczący Kajrakkumu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kajros

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. pogański bożek szczęśliwej chwili, zbiegu okoliczności;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kajś

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Częstochowa, Kraków. gdzieś

Kajś. Opowieść o Górnym Śląsku – reportaż Zbigniewa Rokity wydany w 2020 roku przez Wydawnictwo Czarne.

W 2021 roku książka została nagrodzona Nagrodą Literacką „Nike”, zarówno od jury, jak i czytelników oraz Nagrodą Literacką i Historyczną Identitas. Nominowano ją również do Międzynarodowej Nagrody im. Witolda Pileckiego, Literackiej Nagrody Europy Środkowej „Angelus” oraz nagrody „Ambasador Nowej Europy”.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajsaka

jadowity wąż z rodziny grzechotników; żararaka lancetowata

Żararaka lancetowata, kajsaka (Bothrops atrox) – gatunek jadowitego węża z podrodziny grzechotników (Crotalinae) w obrębie rodziny żmijowatych (Viperidae).

Występowanie

Żararaka lancetowata zamieszkuje Amerykę Południową na południe po Peru, północną Boliwię i środkową Brazylię. Spotyka się ją również na wyspach: Martynika, Saint Lucia, Trynidad, na których została sztucznie zaaklimatyzowana przez plantatorów, aby jej obecność w buszu i dżungli odstraszała niewolników od ucieczek z plantacji. Na terenie swego występowania jest najpospolitszym wężem jadowitym, a ze względu na swą agresywność powoduje największą liczbę ugryzień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kajsi

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieś, w pewnym miejscu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kajsik

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieś, w pewnym miejscu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kajstura

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajtek

potocznie: mały chłopiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Kajetan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) zoonim, popularne imię dla psa

Kajtek i Koko – dwóch skrajnie różniących się przyjaciół, bohaterów pasków komiksowych Janusza Christy drukowanych na łamach „Wieczoru Wybrzeża”. Pierwszy czarno-biały pasek pojawił się 29 kwietnia 1958 i rozpoczął serię Kajtek i Koko. Obaj bohaterowie spodobali się czytelnikom na tyle, że doczekali się swych bliźniaczo podobnych następców (właściwie przodków): Kajka i Kokosza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajtkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kajtka lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kajtka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajtnąć

środowiskowo: umrzeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajtonia

kopalna paproć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajtoniowiec

przedstawiciel wymarłego rzędu paproci nasiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajtuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Kajetan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) zoonim

Kajtuś (fr. Caillou, 2000–2013) – amerykańsko-kanadyjsko-francuski serial animowany, oparty na książkach Christine L'Heureux. Emitowano na kanałach MiniMini i TVP1 oraz TVN Style.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Gajusz, Gajus, Kajus – imię męskie pochodzenia łacińskiego (łac. Gaius), należące do nielicznej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, łac. praenomen, por. Marek, Tyberiusz, Tytus, Aulus). Według różnych źródeł bądź to ma ono niewyjaśnione pochodzenie, greckie lub etruskie, bądź to uznawane jest za oznaczające „cieszący (rodziców)”, por. łac. gaudeo „cieszę się” (zob. Gaudenty).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kajuta

pomieszczenie na statku przeznaczone dla pasażerów lub załogi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. małe zamykane pomieszczenie mieszkalne na statku;

Kajuta, kabina – zamykane pomieszczenie mieszkalne o charakterze prywatnym na statku wodnym, przeznaczone dla jednej lub kilku osób. Swoje kajuty posiada zarówno obsługa jednostki, jak i jej pasażerowie. Na małych jachtach kabiną nazywa się całość pomieszczenia mieszkalnego.

Na żaglowcach często występuje duże, wieloosobowe pomieszczenie sypialne nazywane kubrykiem. Znajduje się ono w dziobowej części kadłuba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajutka

zdrobnienie od: kajuta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajutowy

przymiotnik od: kajuta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajzer

dawniej: cesarz niemiecki; kaiser

#### Źródła:

SJP.pl

# Kajzereczka

zdrobnienie od: kajzerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kajzerka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kajzerka

drobna bułka pszenna, wyborowa, o podstawie owalnej bądź okrągłej, powierzchni kopulastej z wyraźnymi pięcioma nacięciami (rozetką)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. spoż. rodzaj bułki z charakterystycznymi nacięciami na wierzchu;

Kajzerka (niem. Kaisersemmel, Kaiserbrötchen) – mała, okrągła bułka z charakterystycznymi pięcioma promienistymi bruzdami na wierzchu. Masa kajzerki wynosi około 50 gramów, wypiekana jest zazwyczaj z mąki pszennej, słodu, zakwasu lub drożdży, soli i wody. Posypywana jest czasami ziarnami maku, sezamu, rzadziej pestkami dyni, siemieniem lnianym lub ziarnami słonecznika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kajzerowski

odnoszący się do kajzera, cesarza niemieckiego, zwłaszcza cesarza Wilhelma II

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaka

gatunek dużej nowozelandzkiej papugi z rodziny nestorów; nestor kaka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. postać mitologiczna, siostra Kakusa, wnuczka Hefajstosa;

(1.2) geogr. miasto w wilajecie achalskim, w Turkmenistanie

(1.3) geogr. miasto nad Nilem Białym, w północno-wschodnim Sudanie Południowym

(1.4) geogr. jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona, w hrabstwie Maricopa

- Kaká – właściwie Ricardo Izecson dos Santos Leite, brazylijski piłkarz
- Kaka – pseudonim Kazimierza Deyny
- Kaka – osiedle typu miejskiego w Turkmenistanie
- kaka – papuga należąca do rodzaju Nestor
- kaka – język z rodziny bantu
- Kaka – postać z mitologii rzymskiej
- Kaka – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona, w hrabstwie Maricopa
- Kaka – miasto w Sudanie Południowym w stanie Faszoda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kakać

potocznie o dzieciach: wypróżniać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakadu

1. podrodzina ptaków z rzędu papug;
2. przedstawiciel podrodziny ptaków o tej samej nazwie, zwierzę posiadające charakterystyczny czub i duży dziób, zamieszkujące Australię, Nową Zelandię i Filipiny, cenione wśród hodowców

rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

(1.1) ornit. papuga posiadająca na głowie charakterystyczny czub z piór;

Kakadu (Cacatuinae) – podrodzina ptaków z rodziny kakaduowatych (Cacatuidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kakaduowate

rodzina ptaków z rzędu papugowych

Kakaduowate (Cacatuidae) – rodzina ptaków z rzędu papugowych (Psittaciformes). Obejmuje gatunki występujące w różnego typu zadrzewionych okolicach, zamieszkujące Australię, Nową Gwineę i okoliczne wyspy, oraz wschodnią Indonezję i Filipiny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kakaduowaty

o cechach kakaduowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakao

1. proszek uzyskiwany przez zmielenie makuchów kakaowych, będących pozostałością po wytłoczeniu masła kakaowego;
2. napój z proszku kakao przygotowany na mleku lub wodzie;
3. w botanice: nasiona owoców kakaowca

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. ziarno kakaowca; potocznie również sam kakaowiec;

(1.2) spoż. proszek z nasion kakaowca

(1.3) kulin. napój sporządzony z proszku kakao (1.2), zalanego wodą lub mlekiem

(1.4) wulg. infant. eufem. odbyt (lub odbytnica)

(1.5) wulg. infant. eufem. kał

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kakaopodobny

mający niektóre właściwości kakao; przypominający kakao

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakaowiec

krzew lub niskie drzewo z rodziny zatwarowatych (Theobroma), rosnące w Ameryce Środkowej oraz w dżunglach Ameryki Południowej; drzewo kakaowe

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Theobroma|L.|ref=tak., rodzaj niewysokich drzew z rodziny ślazowatych, z których uzyskuje się kakao

(1.2) bot. roślina z rodzaju kakaowiec (1.1)

Kakaowiec (Theobroma L.) – rodzaj niewysokich drzew rosnących w niższej warstwie drzewostanów lasów Ameryki Środkowej i Południowej. Należy do rodziny ślazowatych Malvaceae, dawniej zaliczany do zatwarowatych Sterculiaceae. Obejmuje 20 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kakaowy

przymiotnik od: kakao

przymiotnik

(1.1) dotyczący kakao lub kakaowca

(1.2) zrobiony z kakao lub z domieszką kakao

(1.3) o kolorze: przypominający kakao

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kakapo

nielotna papuga z Nowej Zelandii

Kakapo (w jęz. maoryskim: kākāpō) (Strigops habroptila) – gatunek dużego, nielotnego ptaka z rodziny kakapowatych (Strigopidae). Rodzima i endemiczna papuga Nowej Zelandii. Jedyny nielotny, a zarazem najcięższy gatunek papugi na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kakapowate

o cechach kakapowatych (rodzina ptaków)

Kakapo, kakapowate (Strigopidae) – rodzina ptaków z rzędu papugowych (Psittaciformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kakapowaty

o cechach kakapowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakałko

potocznie: zdrobnienie od kakao

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: kakao

(1.2) pot. pieszcz. o kakale

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kakemono

w sztuce japońskiej: rolka jedwabiu lub papieru, na którym jest obraz lub napis

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. rozwijany pionowo japoński zwój, najczęściej jedwabny, przedstawiający obraz lub fragment kaligraficzny, zawieszany na sznurze przymocowanym do górnej krawędzi;

Kakemono (jap. 掛け物 kake-mono; także: kakejiku, 掛軸 lub 掛け軸 kake-jiku) – japoński obraz malowany na papierze lub jedwabiu, przedstawiający także kaligrafię, naklejany na jedwab lub brokat, przeznaczony do zawieszenia na ścianie. Górna i dolna krawędź kakemono są mocowane do drewnianych drążków ułatwiających jego zwijanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaki

hurma, persymona, szaron;
1. rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; heban, hebanowiec;
2. owoc tego drzewa; persymon

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. owoc persymony

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kaka

Hurma, hebanek, hebanowiec, kaki, sharon, szaron, szarona, persymona (Diospyros L.) – rodzaj roślin drzewiastych z rodziny hebankowatych. Obejmuje ok. 740 gatunków. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej, głównie w Azji (zwłaszcza w południowych Chinach) i na obu kontynentach amerykańskich o klimacie tropikalnym i subtropikalnym. Niektóre gatunki sięgają stref umiarkowanych rosnąc w Argentynie i Chile, południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, w rejonie Kaukazu i w Azji Wschodniej. Występują w różnych siedliskach i formacjach, zwykle w lasach i na terenach skalistych, w klimacie wilgotnym lub okresowo suchym, zwykle na terenach nizinnych lub na średnich wysokościach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kakodyl

silnie trująca, samozapalna ciecz o odrażającym zapachu, będąca związkiem organicznym arsenu

Kakodyl – arsenoorganiczny związek chemiczny o zapachu czosnku i oleistej konsystencji. Jest trujący, łatwopalny i trudno rozpuszczalny w wodzie. Kakodyl zapala się samorzutnie w kontakcie z tlenem zawartym w suchym powietrzu. Nazwę kakodyl (z gr. κακώδης, kakodes – „śmierdzący”) nadał Jöns Jacob Berzelius rodnikowi dimetyloarsynylowemu (CH3)2As.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kakodylowy

przymiotnik od: kakodyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakofonia

1. zbiór nieprzyjemnych i nieuporządkowanych dźwięków lub melodii; zgiełk;
2. w muzyce: określenie muzyki źle brzmiącej, pozbawionej wszelkich zasad konstrukcji; dysharmonia, dysonans

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieprzyjemne połączenie dźwięków;

Kakofonia (z gr. κακοφωνία – nieprzyjemne brzmienie, niemiły dźwięk) – termin o pejoratywnej cesze znaczeniowej, oznaczający zespół dźwięków niezestrojonych, nieharmonicznych (nieprzyjemnie brzmiącą mieszaninę dźwięków) lub mieszaninę form, kolorów, treści itp. Przeciwieństwo eufonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kakofoniczność

cecha czegoś, co związane jest z kakofonią

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kakofoniczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kakofoniczny

nieprzyjemnie brzmiący; będący mieszaniną dźwięków lub kolorów, treści itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakograf

przestarzałe: osoba, która popełnia błędy ortograficzne; dysortografik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakografia

przestarzałe: popełnianie błędów ortograficznych; dysortografia, błędna ortografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakojanis

nazwisko greckie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakokracja

dawniej: nieudolnie sprawowane rządy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kakosmia

spontaniczne, nieprzyjemne złudzenia węchowe

Kakosmia (ang. cacosmia) – spontaniczne, napadowe odczuwanie zwykle nieprzyjemnych, nieraz odrażających zapachów, mających swoje rzeczywiste źródło lub nie. Odczucia węchowe powstają przy podrażnieniu opuszki węchowej, ciała migdałowatego lub haka hipokampa. Mogą występować jako aura napadu padaczkowego (napady hakowe), co wskazuje na umiejscowienie ogniska padaczkowego w przednim i podstawnym obszarze płata skroniowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaktus

roślina należąca do rodziny sukulentów łodygowych; 1500-1800 gatunków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina o soczystych, zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, rosnąca na pustynnych obszarach Ameryki Środkowej i Południowej;

Kaktusowate (Cactaceae Juss., zwyczajowo nazywane kaktusami) – rodzina sukulentów łodygowych (wieloletnich, zielnych lub częściowo zdrewniałych), należąca do rzędu goździkowców. Należy do niej, w zależności od systemu klasyfikacyjnego, od 24 do 220 rodzajów, a w ich ramach od 1500 do 2000 gatunków. Występują głównie na kontynentach amerykańskich, skąd pochodzą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaktusiarka

doniczka do kaktusów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaktusiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalne pomieszczenie do uprawy kaktusów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaktusiarz

hodowca, miłośnik lub zbieracz kaktusów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hodowca lub miłośnik kaktusów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaktusik

zdrobnienie od: kaktus

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaktusowate

rodzina roślin dwuliściennych, o zgrubiałych łodygach pokrytych kolcami, o barwnych kwiatach i owocach, u niektórych gatunków jadalnych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cactaceae|Juss.|ref=tak., rodzina sukulentów łodygowych należąca do rzędu goździkowców;

Kaktusowate (Cactaceae Juss., zwyczajowo nazywane kaktusami) – rodzina sukulentów łodygowych (wieloletnich, zielnych lub częściowo zdrewniałych), należąca do rzędu goździkowców. Należy do niej, w zależności od systemu klasyfikacyjnego, od 24 do 220 rodzajów, a w ich ramach od 1500 do 2000 gatunków. Występują głównie na kontynentach amerykańskich, skąd pochodzą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaktusowaty

o cechach kaktusowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaktusowy

przymiotnik od: kaktus

przymiotnik

(1.1) przym. od kaktus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaku

potocznie: robić kaku - wypróżniać się; kakać

Kaku – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Sagarmatha w dystrykcie Solukhumbu. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 822 gospodarstw domowych i 4388 mieszkańców (2157 kobiet i 2231 mężczyzn).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kakuro

Kakuro (inaczej Cross-Sums lub Kakro) – numeryczna krzyżówka. Polega na wpisywaniu cyfr od 1 do 9 tak, aby zsumowały się do liczby wskazanej w pionowym lub poziomym bloku. W jednym bloku nie mogą się powtarzać takie same cyfry. Zabawa podobna jest do popularnej gry sudoku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Węgorzewo;

- Kal (Polska)
- Kal (półwysep)
- Kal (Pecka)
- Kal (gmina Hrastnik)
- Kal (gmina Pivka)
- Kal (gmina Tolmin)
- Kal (gmina Ivančna Gorica)
- Kal (gmina Semič)
- Kal – wieś w Słowenii, w gminie Zagorje ob Savi

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kal.

skrót od: kaliber

skrót

(1.1) = wojsk. kaliber

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kala

typ chorału syryjskiego, pieśń śpiewana zwykle pomiędzy wersetami psalmu; enjana

- Kala – drugi album brytyjskiej wokalistki M.I.A.
- Kala – jedna z dziewięciu córek Kardamy muniego i jego żony Dewahuti

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kala-Azar

leiszmanioza trzewna, czarna febra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalaba

ozdobne drzewo liściaste z rodziny okrętnicowatych, o skórzastych liściach, wonnych kwiatach i owocach z oleistymi nasionami, rosnące w strefie międzyzwrotnikowej; gumiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalabarski

1. → Calabar (miasto w Nigerii);
2. angwantibo kalabarski - gatunek ssaka naczelnego z rodziny lorisowatych; angwantibo, lori kalabarski, lori złocisty;
3. fasola kalabarska - gatunek rośliny z rodziny bobowatych; bobotrutka trująca, bobotrutka kalabarska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalabasa

kalebasa;
1. zewnętrzna, zdrewniała część owoców tykwy;
2. naczynie z wysuszonego i wydrążonego owocu tykwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) owoc drzewa tykwowego

(1.2) daw. naczynie wykonane z owocu drzewa tykwowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalabasowy

→ kalabasa; kalebasowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalabria

region administracyjny we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. adm. region w południowych Włoszech;

Kalabria (wł. Calabria) – region administracyjny w południowych Włoszech o powierzchni 15 079 km² i 2,09 milionach mieszkańców, ze stolicą w Catanzaro. Graniczy z regionem Basilicata, a poprzez Cieśninę Mesyńską z Sycylią. W starożytności Kalabrią (łac. Calabria) nazywano południowo-wschodnią część Półwyspu Apenińskiego, a więc okolice Brundizjum i Tarentu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalabryjczyk

mieszkaniec Kalabrii (regionu we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kalabrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalabryjka

mieszkanka Kalabrii (regionu we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kalabrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalabryjski

przymiotnik od: Kalabria (region we Włoszech)

przymiotnik

(1.1) związany z Kalabrią, wywodzący się z Kalabrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. (język, dialekt) Kalabrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalać

szkalować, opluwać, zniesławić

czasownik niedokonany (dk. skalać a. pokalać)

(1.1) hańbić

(1.2) daw. brudzić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaladium

rodzaj wieloletnich roślin zielnych z rodziny obrazkowatych

Kaladium, obraźnica (Caladium Vent.) – rodzaj wieloletnich roślin zielnych, geofitów ryzomowych, z rodziny obrazkowatych, obejmujący 12 gatunków pochodzących z lasów deszczowych środkowych i południowych rejonów tropikalnej Ameryki. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi bądź od zwyczajowego, indiańskiego określenia tej rośliny, brzmiącego jak kaladi lub kelady, bądź od greckiego słowa καλαθιών (kalathion – koszyczki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalafa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. nos

(1.2) gw-pl|Poznań. twarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalafior

Brassica oleracea, roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Brassica oleracea|var=botrytis|L.|ref=tak., odmiana kapusty o białych, mięsistych kwiatach;

(1.2) kulin. jarzyna z jadalnej części kalafiora (1.1)

(1.3) środ. pot. zdeformowana wskutek urazu małżowina uszna, gdy po tępym uderzeniu doszło do zapalenia tkanki chrzęstnej

(1.4) w lm. kalafiory – uczn. kaloryfer

Kalafior (Brassica oleracea var. botrytis L.) – odmiana kapusty warzywnej. Jest to roślina jednoroczna należąca do rodziny kapustowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalafiorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kalafior

(1.2) mały kalafior

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalafiorowa

potocznie: zupa kalafiorowa; kalafiorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. zupa z kalafiora

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: kalafiorowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalafiorowatość

zwyrodnienie tkanek zwierzęcych lub roślinnych o postaci podobnej do kalafiora

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalafiorowaty

przypominający kształtem, wyglądem kalafior

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem, wyglądem różyczkę kalafiora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalafiorówka

potocznie: zupa kalafiorowa; kalafiorowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalafiorowy

przymiotnik od: kalafior

przymiotnik

(1.1) związany z kalafiorem; taki jak kalafior; zawierający kalafior

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalafonia

kalofonia;
1. produkt uboczny destylacji żywic drzew iglastych, używany m.in. do nacierania włosia smyczków;
2. dawniej, żartobliwie: napój alkoholowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. muz. łamliwa i przezroczysta pozostałość po destylacji terpentyny z żywicy drzew iglastych;

Kalafonia (gr. „kolophonia” od nazwy kolonii jońskiej Kolofon) – żywica miękka pochodzenia naturalnego, pozostałość po oddestylowaniu terpentyny z żywicy drzew iglastych (głównie sosny).

Kalafonia jest substancją kruchą, bardzo łamliwą, szklistą, półprzezroczystą, o barwie od żółtej poprzez ciemnoczerwoną aż do ciemnobrązowej. Posiada charakterystyczną żywiczną woń. Jest również łatwotopliwa i łatwopalna. Dobrze rozpuszcza się w większości rozpuszczalników organicznych: acetonie, alkoholu amylowym, butylowym, etylowym i metylowym, benzynie, czterochlorku węgla, eterze etylowym, ksylenie, toluenie i olejku terpentynowym. Nie rozpuszcza się w wodzie. Kalafonię zmydlają gorące roztwory zasad.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalafoniowy

przymiotnik od: kalafonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalahari

kotlina w Afryce

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. bezodpływowa kotlina w środkowej części południowej Afryki;

Kalahari (af. Dorsland) – kotlina w Botswanie, Namibii, RPA, Angoli, Zambii oraz Zimbabwe.

Powierzchnia Kalahari wynosi ok. 930 tys. km². Otaczająca ją Niecka Kalahari obejmuje powierzchnię ok. 2,5 mln km², rozciągając się dalej na tereny Botswany, Namibii i RPA, a nawet na tereny Angoli, Zambii i Zimbabwe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalaharski

→ Kalahari (kotlina w Afryce); kalaharyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalaharyjski

→ Kalahari (kotlina w Afryce); kalaharski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalaina

dawniej: spiż, którym Chińczycy wykładali pudełka do herbaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalait

turkus, minerał, kamień ozdobny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalam

muzułmańska teologia spekulatywna

Kalam (arab. „dyskurs, rozprawa”) – w islamie dyskusja, a także teologia dogmatyczna, odwołująca się do danych spisanych, lecz również rozumowych.

Kalam był pierwszą formą arabskiej myśli filozoficznej. Jest to swego rodzaju mahometańska scholastyka. Powstanie kalamu datuje się w początkach VII w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalamacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. zamieszanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalamaria

kalamit, drzewiasta roślina kopalna z klasy skrzypowych

Kalamaria (gr. Καλαμαριά) – miasto w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja, w regionie Macedonia Środkowa, w jednostce regionalnej Saloniki. Stanowi gminę Kalamaria. W 2011 roku liczyło 91 518 mieszkańców. Położone na obrzeżach Salonik. Ośrodek przemysłu spożywczego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalamata

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. rodzaj marynowanych oliwek o brunatnoczerwonej barwie, z odmiany hodowanej na Peloponezie w pobliżu miasta Kalamata

Kalamata (gr. Καλαμάτα), wcześniej Kalame, jeszcze dawniej Kalamai (Καλάμαι), w okresie mykeńskim Fares (Φαρές) – miasto w Grecji, na południowo-zachodnim Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Mesenia. Siedziba gminy Kalamata. W 2011 roku liczyło 54 100 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalambo

1. rzeka afrykańska;
2. wodospad na rzece o tej samej nazwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalambur

żartobliwa gra słów o identycznym lub podobnym brzmieniu, lecz o różnym znaczeniu, np. "Odyseusz król Itaki i owaki" (J. Tuwim)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żartobliwa gra słów podobnych pod względem brzmienia, ale różniących się znaczeniowo

Kalambur (z fr.) – zabawna gra słów o zbliżonym (paronomazja) bądź identycznym brzmieniu (homonim), lecz o różnych znaczeniach. Efekt powstaje dzięki przeprowadzanym przekształceniom wyrazów, m.in. usamodzielnieniu lub przestawieniu członów.

Również: odmiana szarady, zagadka słowna, opisująca (często żartobliwie, czasem przewrotnie) fragmenty (wyrazy lub sylaby) rozwiązania, będącego kalamburem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalamburowy

→ kalambur; kalamburyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalambury

gra towarzyska, często drużynowa, polegająca na odgadywaniu haseł rysowanych lub przedstawianych gestami i mimiką przez jednego z graczy

Kalambury – drużynowa gra towarzyska. Wbrew nazwie nie ma ona wiele wspólnego z kalamburem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalamburyczny

→ kalambur; kalamburowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalamburzysta

człowiek piszący, układający kalambury

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalamburzystka

→ kalamburzysta

Patrz:kalamburzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalamiański

→ Calamian (archipelag)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalamin

hemimorfit, minerał, krzemian cynku

Hemimorfit – minerał z gromady krzemianów. Należy do minerałów rzadkich, rozprzestrzenionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. hemi = pół i morpho = kształt; nawiązuje do charakterystycznego kształtu kryształów tego minerału (wyglądają jakby były przecięte na pół).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalaminta

podobna do mięty roślina z rodziny jasnotowatych

Kalaminta (Calamintha Mill.) – rodzaj roślin wyróżniany w dawniejszych systemach klasyfikacyjnych w obrębie rodziny jasnotowatych. Współcześnie rodzaj włączany jest zwykle do klinopodium Clinopodium (m.in. wraz z czyścicą Acinos), co wynika z powiązań filogenetycznych ustalonych na podstawie danych genetycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalamit

kalamaria, drzewiasta roślina kopalna z klasy skrzypowych

Kalamit (Calamites) – wymarły, głównie późnokarboński rodzaj skrzypowych z rodziny kalamitowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalamitka

urządzenie dozujące smar lub olej w urządzeniach technicznych; smarownica, olejarka

Smarowniczka (potocznie kalamitka) – urządzenie służące do dozowania smaru w urządzeniach technicznych. Zapewnia przedostanie się do odpowiednich punktów smarowych smaru lub oleju.

Rozróżnia się smarowniczki:

- do smarów ciekłych (smarowniczki olejowe)
- do smarów stałych.

Stosowane głównie w łożyskach ślizgowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalamondin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. drzewo cytrusowe będące krzyżówką kwaśnej odmiany mandarynki nazwa systematyczna|Citrus reticulata|ref=tak. z kumkwatem japońskim nazwa systematyczna|Fortunella japonica|ref=tak.;

(1.2) spoż. owoc kalamondinu (1.1) o kwaśnym miąższu i słodkiej skórce

Kalamondin (×Citrofortunella microcarpa) – sztucznie otrzymany mieszaniec kwaśnej mandarynki (Citrus reticulata) z kumkwatem japońskim (Fortunella japonica). Znany jest pod różnymi nazwami: kalamondynka, kwaśna pomarańcza, pomarańcza kalamondin, albo pomarańcza panamska. Na wyspach Pacyfiku nazywany jest calamansi. Wyhodowany został w południowo-wschodniej Azji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalan

materiał ceramiczny o dużej wytrzymałości mechanicznej i dobrych właściwościach dielektrycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalanchoe

roślina z rodziny gruboszowatych, występująca w strefie tropikalnej, hodowana jako roślina ozdobna; kaczlin

Kalanchoe, żyworódka, płodnolist (Kalanchoe Adans.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Obejmuje ok. 165 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowej Azji oraz w Afryce (z wyjątkiem północnej części tego kontynentu). Rozprzestrzenione zostały jednak na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalandar

zakon islamski derwiszów żebrzących

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalander

rodzaj prasy używanej w przemyśle poligraficznym, papierniczym, włókienniczym, gumowym i tworzyw sztucznych; gładziarka; wygładnica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. prasa do tłoczenia matryc stereotypowych lub prasowania, gładzenia i satynowania materiału;

Kalander (z gr., franc. calandre) – urządzenie o obrotowych walcach służące do nadawania połysku i wygładzania papieru, folii z tworzywa oraz tkanin lub też wytłaczania na nich wzorów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalandra

ptak z rodziny skowronków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalandrować

wyciskać, wytłaczać za pomocą kalandra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalandrowy

przymiotnik od: kalander

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalanetiks

[czytaj: kalanetiks] rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; kalanetyka, callanetics, calanetics

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalanetyka

rozciągająca gimnastyka dla kobiet, ćwiczenia wykonywane w wolnym tempie i wielokrotnie powtarzane; callanetics, calanetics, kalanetiks

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalanus

pospolity oceaniczny skorupiak z podgromady widłonogów

Kalanus (Calanus finmarchicus) – gatunek widłonoga z rodziny Calanidae, zamieszkującego wody wszystkich oceanów, oprócz wód arktycznych. Długość ciała samców dochodzi do 4 mm, a samic do 5,5 mm. Na odwłoku nie ma odnóży, pancerz jest przezroczysty, pokryty nielicznymi szkarłatnymi plamkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalapitra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. głowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalarepa

1. dwuletnia roślina warzywna z rodzaju kapusta, uprawiana ze względu na jadalne, kuliste zgrubienia łodygi, tzw. główki, barwy zielonej lub niebieskawej, o dużych wartościach odżywczych i smakowych;
2. jadalna część tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. ogrod. nazwa systematyczna|Brassica oleracea var. gongylodes|L.|ref=tak., odmiana kapusty warzywnej;

(1.2) kulin. spoż. warzywo, jadalna bulwa pędowa kalarepy (1.1)

Kalarepa (Brassica oleracea var. gongylodes L.) – odmiana kapusty warzywnej. Jest to roślina dwuletnia należąca do rodziny kapustowatych. Znana jest wyłącznie z uprawy, nie występuje na stanowiskach naturalnych. W Polsce jest pospolitą rośliną uprawną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalarepka

zdrobniale: kalarepa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalarepowy

→ kalarepa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalarepą, dotyczący kalarepy

(1.2) przyrządzony z kalarepy

Patrz:kalarepa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalarus

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalasancjusz

hiszpański duchowny katolicki, założyciel zakonu pijarów; Józef Kalasanty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalasantostwo

Kalasanty z małżonką; Kalasantowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalasantowie

Kalasanty z małżonką; Kalasantostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalasantowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kalasantego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalasanty

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Kalasanty – imię męskie powstałe od nazwy miejscowości (Calasanza) w Hiszpanii. Pierwotnie był to jedynie drugi człon nazywający świętego z przełomu XVI i XVII wieku, Józefa Kalasantego (José de Calasanza), założyciela zakonu pijarów.

Kalasanty imieniny obchodzi: 25 sierpnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalasiris

delikatna płócienna tunika noszona w starożytnym Egipcie, Grecji i Persji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalasza-Ala

język indoirański używany przez lud Kalasza w kilku afgańskich wioskach

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalata

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalatea

bylina z rodziny marantowatych; ostrzeszyn

Kalatea lub ostrzeszyn (Calathea) – rodzaj roślin z rodziny marantowatych, blisko spokrewniony z marantą. Należy do niego 59 gatunków pochodzących z południowego Meksyku, Ameryki Południowej, Środkowej oraz Karaibów. Na podstawie wyników badań filogenetycznych, w 2012 roku większość gatunków zaliczanych wcześniej do tego rodzaju przeniesiono do rodzaju Goeppertia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalatos

1. w starożytnej Grecji: kosz z wikliny;
2. naczynie gliniane w kształcie kosza;
3. kapitel na głowie kariatydy

Kalatos (gr. κάλαθος) – w starożytnej Grecji przedmiot użytkowy pełniący rolę pojemnika i mający kilka pokrewnych znaczeń.

Określano tak przede wszystkim pleciony z wikliny koszyk, zwężony u dołu i rozszerzający się ku górze, będący atrybutem bogini Demeter. Duży, wypełniony owocami kalatos niesiono w uroczystej procesji na cześć bogini z Aten do Eleusis. W gospodarstwie domowym pleciony kosz służył również prządkom jako pojemnik na wełnę, i dlatego w sztuce starogreckiej występował jako atrybut także bogini Ateny Ergane, opiekunki prac domowych oraz bogini przędzenia i tkactwa. Oprócz odniesienia do obu wspomnianych bogiń przypisywano mu również rolę w kulcie Gai i Tyche.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalatówki

polana reglowa w Tatrach Zachodnich

Kalatówki – polana reglowa leżąca w Dolinie Bystrej w Tatrach Zachodnich. Jest to stosunkowo płaski, otwarty teren, otoczony z wszystkich stron lasem, z widokami na rejon Kasprowego Wierchu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalaweryt

minerał, tellurek złota

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalbarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalceolaria

jednoroczna bylina lub niski krzew z rodziny trędownikowatych o charakterystycznych niewielkich i owalnych kwiatach, najczęściej w kolorze pomarańczowym; pantoflik, pantofelnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalchas

postać z mitologii greckiej

Kalchas – obok Mopsosa i Tejrezjasza jeden z najsłynniejszych wieszczów greckich, słynący z wróżenia z lotu ptaków.

Był synem Testora, potomkiem Apollona. Towarzyszył wojskom Achajów w wyprawie przeciw Troi. Znanych jest kilka jego przepowiedni:

- Kiedy Achajowie składali ofiarę bogom przed rozpoczęciem oblężenia Ilionu, spod ołtarza wypełzł wąż, wspiął się na pobliskie drzewo i pożarł znajdujące się w gnieździe osiem piskląt i ich matkę. Następnie wąż zamienił się w kamień. Kalchas trafnie zinterpretował to wydarzenie jako znak od Zeusa. Zapowiadał on, że Achajowie będą bezskutecznie oblegać mury Troi przez dziewięć lat i zdobędą je dopiero w dziesiątym roku.
- Przepowiedział Agamemnonowi, że żadne okręty wojenne nie będą mogły wypłynąć do Troi, dopóki nie uśmierzy gniewu Artemidy. W tym celu polecił złożyć w ofierze córkę Agamemnona, Ifigenię.
- Potrafił wyjaśnić, dlaczego w dziesiątym roku oblężenia na Achajów spadła zaraza. Okazało się, że zesłał ją Apollon, na prośbę swojego kapłana, Chryzesa, któremu Agamemnon porwał córkę, Chryzejdę. Jedynym wyjściem było oddanie porwanej ojcu.
- Przepowiedział również, że mury Troi pozostaną niezdobyte tak długo, jak w trojańskiej świątyni Ateny będzie znajdował się Palladion. Posążek został ukradziony przez Diomedesa i Odyseusza.
- Jego mniej znane przepowiednie mówiły o tym, że do zwycięstwa nad Troją konieczna jest przy oblężeniu obecność dwóch wojowników: Achillesa i Filokteta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalcjum

pierwiastek chemiczny o symbolu Ca; wapń

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalcyferol

związek chemiczny z grupy witamin D

Witamina D (ATC: A 11 CC 05) – grupa rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych organicznych związków chemicznych, które wywierają wielostronne działanie fizjologiczne, przede wszystkim w gospodarce wapniowo-fosforanowej oraz utrzymywaniu prawidłowej struktury i funkcji kośćca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalcyferole

związek chemiczny z grupy witamin D

Witamina D (ATC: A 11 CC 05) – grupa rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych organicznych związków chemicznych, które wywierają wielostronne działanie fizjologiczne, przede wszystkim w gospodarce wapniowo-fosforanowej oraz utrzymywaniu prawidłowej struktury i funkcji kośćca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalcyfikacja

proces utwardzania i usztywniania tkanek wskutek gromadzenia się w nich soli wapnia; zwapnianie

Zwapnienie, kalcyfikacja – odkładanie się soli wapnia w tkankach miękkich organizmu.

Może być zjawiskiem naturalnym np. w czasie kostnienia szkieletu, czy powstawania pancerzy u bezkręgowców. Towarzyszy również pewnym procesom chorobowym, prowadząc do utraty elastyczności tkanek (np. zwapnienie ścięgna Achillesa spowodowane nawracającymi urazami i zapaleniem ścięgien) lub wapnienia patologicznych struktur (np. blaszki miażdżycowej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalcyfil

organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; organizm wapieniolubny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. organizm wapniolubny

Kalcyfil (łac. calcis wapno, gr. phileo) lub organizm wapieniolubny – organizm dobrze rozwijający się w środowiskach bogatych w związki wapnia, o odczynie zasadowym znacznie powyżej 8. Należące do tej grupy rośliny noszą nazwę roślin wapieniolubnych lub kalcyfitów. Są to np. dębik ośmiopłatkowy czy szarotka alpejska.

Zobacz też

acydofoby, acydofile, kalcyfoby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalcyfit

acydofob, roślina wapieniolubna unikająca siedlisk kwaśnych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) bot. roślina wapieniolubna

Roślina wapieniolubna, kalcyfit – rodzaj kalcyfilów, roślina, która najlepiej rozwija się na podłożu bogatym w jony wapnia, o pH znacznie powyżej 8. Rośliny te szczególnie często spotyka się na skałach wapiennych i glebach wapiennych, takich, jak rędziny kredowe i inne. Z reguły rośliny te są również roślinami zasadolubnymi. Wyróżnia się wśród nich rośliny umiarkowanie wapieniolubne, oraz wybitnie wapieniolubne. Gatunki roślin wapieniolubnych mogą być roślinami wskaźnikowymi gleb bogatych w wapń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalcyfob

roślina żyjąca tylko w środowisku kwaśnym; acydofit, acidofit

Rośliny kwasolubne, acydofity, rośliny acydofilne – rośliny, które optymalne warunki do swojego rozwoju znajdują na podłożu kwaśnym, którego pH jest znacznie poniżej 7. Stanowią grupę acydofitów. Do roślin kwasolubnych należą np. borówki, żurawiny, turzyce. W naszej florze acydofity związane są głównie z kwaśnymi torfowiskami (torfowce, turzyce), ubogimi, kwaśnymi siedliskami leśnymi (borówki), wrzosowiskami (np. wrzos) oraz ubogimi glebami (np. szczaw polny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalcynacja

dawniej: prażenie substancji w celu usunięcia z niej lotnych składników

Kalcynowanie, kalcynacja – odmiana prażenia polegająca na ogrzewaniu związku chemicznego poniżej jego temperatury topnienia w celu spowodowania częściowego rozkładu chemicznego tego związku poprzez usunięcie wody (lub innych substancji) z jego sieci krystalicznej, lub przeprowadzenie tego związku do związku prostszego z wydzieleniem lotnych substancji rozkładu.

Typowym przykładem kalcynowania jest rozkład wodorowęglanów do węglanów lub węglanów do ich tlenków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalcynacyjny

związany z kalcynacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalcynować

suszyć przez prażenie; zwapniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalcyt

minerał, węglan wapnia; szpat wapienny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, składnik skał osadowych;

Kalcyt – minerał z gromady węglanów, węglan wapnia. Powszechny jako budulec m.in. wapieni czy marmurów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalcytonina

peptydowy hormon kręgowców

Kalcytonina (CT, z ang. calcitonin) – organiczny związek chemiczny z grupy peptydów, złożony z 32 aminokwasów, o masie cząsteczkowej 3,42 kDa; hormon zwierzęcy. U człowieka występuje w postaci monomeru lub dimeru i powstaje z polipeptydowego prohormonu o masie ok. 21 kDa. Kalcytonina łososiowa stosowana jest jako lek w chorobach związanych z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalcytowy

przymiotnik od: kalcyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalcytriol

organiczny związek chemiczny, regulujący prawidłowe stężenie wapnia w osoczu oraz uczestniczący w procesach mineralizacji kości, zjawiskach odpornościowych i różnicowaniu komórek

Kalcytriol (łac. Calcitriolum; 1,25-dihydroksycholekalcyferol, 1,25(OH)2D3) – organiczny związek chemiczny, aktywna forma witaminy D3; powstaje przez hydroksylację witaminy D3 w pozycji 25 w wątrobie przez hydroksylazę 25-hydroksykalcyferolu i w pozycji 1 w nerkach (witamina D może być również hydroksylowana w pozycjach 24 i 25, ale taka forma jest mniej aktywna).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaldera

zagłębienie w szczycie stożka wulkanicznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. rozległe, koliste zagłębienie w szczytowej części wulkanu powstałe wskutek gwałtownej eksplozji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalderonowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Calderona lub z nim związany; Kalderonowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalderonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Calderona lub z nim związany; Kalderonowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalderowy

przymiotnik od: kaldera

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaldesia

rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; kaldezja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaldezja

rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych; kaldesia

Kaldezja (Caldesia Parl.) – rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych (Alismataceae). Należą do niego trzy gatunki. Zasięg w sposób nieciągły obejmuje różne obszary w Europie, Afryce, Azji i Australii. Jeden gatunek występuje w Europie, w tym także w Polsce – kaldezja dziewięciornikowata C. parnassifolia. Są to rośliny wodne rosnące na mokradłach, w stawach, jeziorach, rzekach i kanałach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaleb

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalebasa

1. roślina tropikalna z rodziny dyniowatych; tykwa pospolita;
2. zewnętrzna, zdrewniała część owoców tykwy; kalabasa;
3. naczynie z wysuszonego i wydrążonego owocu tykwy; kalabasa

Tykwa (Lagenaria Ser.) – rodzaj jednorocznych, pnących roślin tropikalnych z rodziny dyniowatych. Obejmuje 6 gatunków. Występują one w Afryce środkowej i południowej, włącznie z Madagaskarem. Jako rośliny introdukowane obecne są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalebasowy

→ kalebasa; kalabasowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalecianin

mieszkaniec Kaletów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalecianka

mieszkanka Kaletów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaleciański

→ Kalety; kalecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaleciński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalecki

→ Kalety; kaleciański

- Edward Kalecki – pułkownik Urzędu Bezpieczeństwa, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa Polski Ludowej
- Michał Kalecki – polski ekonomista, profesor Zakładu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk i Szkoły Głównej Planowania i Statystyki, członek rzeczywisty PAN

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalectwo

upośledzenie wywołane chorobą lub wypadkiem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niedorozwój lub nieodwracalne uszkodzenie narządu lub części ciała i wynikające z tego ograniczenie sprawności fizycznej

Niepełnosprawność (ang. disability) – stan, który znacząco utrudnia osobie wykonywanie określonych aktywności lub wchodzenie w interakcje z otaczającym ją światem. Niepełnosprawności mogą mieć charakter poznawczy, ogólnorozwojowy, intelektualny, psychiczny, fizyczny, sensoryczny lub mogą być wynikiem interakcji wielu czynników. Niepełnosprawność może występować od urodzenia lub być nabyta w ciągu całego życia danej osoby. Historycznie niepełnosprawność była rozpoznawana tylko na bazie wąskiego zestawu kryteriów — obecnie jednak niepełnosprawność jest rozpatrywana wieloaspektowo. Niepełnosprawność może być łatwo rozpoznawalna lub niewidoczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaleczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kaleczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaleczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. skaleczyć)

(1.1) uszkadzać ciało, zwykle czymś ostrym

(1.2) pot. robić coś nieudolnie

czasownik zwrotny niedokonany kaleczyć się (dk. skaleczyć się)

(2.1) uszkadzać swoje ciało (zwykle czymś ostrym); ulegać obrażeniom zadanym przez siebie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaledończyk

mieszkaniec Kaledonii (krainy w Wielkiej Brytanii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kaledonii w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaledonia

1. północna część wyspy Brytania, nazwa nadana przez starożytnych Rzymian;
2. Nowa Kaledonia; Terytorium Zamorskie Nowa Kaledonia i Dependencje - zamorskie terytorium Francji w Melanezji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii, w większości pokrywająca się ze współczesną Szkocją;

Kaledonia (w większości dzisiejsza Szkocja) – kraina historyczna na północy Wielkiej Brytanii. Była jedyną częścią tej wyspy, która nie została podbita przez Rzym. Zamieszkana przez Kaledończyków, skutecznie opierała się najazdom zarówno Rzymian, jak i kolejnym falom Celtów.

Dla odgrodzenia się od piktyjskich plemion Kaledończyków Rzymianie wznieśli dwie potężne budowle fortyfikacyjne – Mur Hadriana i Mur Antoninusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaledonidy

w geologii: system orogeniczny w Europie, powstały w czasie fałdowań trwających przez ordowik i sylur

Kaledonidy – łańcuchy górskie, wypiętrzone 0,4 mld lat temu, w okresie dewonu, w wyniku trwających 60 milionów lat ruchów górotwórczych, zwanych orogenezą kaledońską. Szczyty górskie, które wówczas powstały, wznosiły się we wnętrzu superkontynentu Laurosji i prawdopodobnie sięgały 8 tys. m n.p.m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaledonka

mieszkanka Kaledonii (krainy w Wielkiej Brytanii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kaledonii w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaledonowie

plemię celtyckie w starożytnej Szkocji

Kaledończycy – mieszkańcy Kaledonii (dzisiejszej północnej Szkocji) w czasach starożytnych i we wczesnym średniowieczu.

Brytanię oddzielał od Kaledonii Mur Hadriana, zbudowany właśnie po to, by odgrodzić obszary zajęte przez Rzymian od nieujarzmionych plemion piktyjskich i Goidelów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaledoński

przymiotnik od: Kaledonia

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. hist. odnoszący się do Kaledonii

(1.2) geogr. odnoszący się do Nowej Kaledonii

(1.3) geol. odnoszący się do orogenezy kaledońskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalefaktor

w dawnych szkołach klasztornych: ubogi uczeń pełniący pewne posługi w zamian za utrzymanie; do jego obowiązków należało m.in. sprzątanie, palenie w piecach, czasem ogólniej - utrzymywanie porządku (w tym karanie cielesne winowajców), stąd zwany nieraz "porządkowym"

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalefaktorka

→ kalefaktor; kalifaktorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalejdofon

kalejdoskop dźwiękowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalejdoskop

1. rodzaj zabawki, gdzie przez potrząsanie otrzymuje się różne obrazki, tworzone z kolorowych szkiełek
2. wydarzenia szybko następujące po sobie; zmienność, różnorodność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. urządzenie optyczne (zabawka), w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy jego obracaniu;

(1.2) przen. książk. zbiór różnych i zmieniających się szybko obrazów, wydarzeń, wrażeń

Kalejdoskop – urządzenie optyczne, w którym dzięki wielokrotnym odbiciom obrazów różnokolorowych szkiełek, w odpowiednio rozmieszczonych zwierciadłach, obserwuje się różnobarwne, symetryczne figury, zmieniające się przy obracaniu kalejdoskopu, wywołującym przemieszczanie się szkiełek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalejdoskopowy

przymiotnik od: kalejdoskop

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalejdoskopem, dotyczący kalejdoskopu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaleka

(r. żeński)
1. kobieta niepełnosprawna, inwalidka; także o mężczyźnie, zwierzęciu, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym
2. potocznie: ktoś niezręczny, niezdarny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek dotknięty kalectwem

(1.2) pot. lekcew. ktoś niezgrabny lub niezręczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta dotknięta kalectwem

(2.2) pot. lekcew. kobieta niezgrabna lub niezręczna

Kaleka – wzgórze w Afryce Południowej. Znajduje się w dystrykcie Mopani w prowincji Limpopo, na północnym wschodzie kraju, 400 km od Pretorii. Wysokość wzgórza wynosi 389 m.

Obszar wokół jest zasadniczo płaski, prawie całkowicie pokryty żwirem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaleki

1. dotknięty kalectwem; ułomny, niedołężny; upośledzony;
2. niedoskonały, uszkodzony, zniszczony

przymiotnik

(1.1) obarczony kalectwem

(1.2) częściowo zniszczony

(1.3) daleki od wzorca; z błędami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalekość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kalekie; cecha tych, którzy są kalecy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalema

wał wodny powstający w pobliżu wybrzeży na skutek załamania dna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalemba

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kalemba (1899-1989) – polski powstaniec i żołnierz
- Pascal Kalemba (1979-2012) – piłkarz z Demokratycznej Republiki Konga
- Stanisław Kalemba (ur. 1947) – polski polityk, inżynier rolnik, poseł na Sejm, minister
- Zane Kalemba (ur. 1985) – amerykański hokeista pochodzenia polskiego
- Zbigniew Kalemba (1936-2015) – polski kompozytor, pianista, dyrygent i pedagog
- Zenon Kalemba (1928-1983) – polski inżynier budownictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaleń

W Polsce

- Kaleń – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Markuszów
- Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wolbórz
- Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Przedbórz
- Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Kaleń – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Sadkowice
- Kaleń – część wsi Kobyłczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Laskowa
- Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Szczawin Kościelny
- Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
- Kaleń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Wieniawa
- Kaleń – część wsi Wizna w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
- Kaleń – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Włoszczowa.
- Kaleń – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Świerzno

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalendarium

chronologiczny wykaz dat, rocznic, wydarzeń z określonej dziedziny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. chronologiczny zestaw wydarzeń z określonej dziedziny

Kalendarium – chronologiczny zestaw wydarzeń. Kalendaria mogą dotyczyć jakiegoś okresu czasu, dziedziny bądź wydarzeń czyjegoś życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalendarz

1. system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, opierający się na cyklu zmian pór roku i zmian faz Księżyca, np. kalendarz gregoriański, juliański;
2. spis dni całego roku, z podziałem na miesiące i tygodnie;
3. notes, plakat lub broszura mające taki spis;
4. książka wydawana raz na rok, zawierająca informacje z rozmaitych dziedzin, np. kalendarz wojskowy, chemiczny;
5. chronologiczny spis ważnych wydarzeń, terminów itp. * forma dopełniacza l.mn. "kalendarzów" mocno przestarzała

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) system rachuby dni i dłuższych odstępów czasu, oparty zazwyczaj na cyklu zmian pór roku (związanych z obiegiem Ziemi wokół Słońca) i zmian faz Księżyca;

(1.2) spis dni całego roku z podziałem na tygodnie i miesiące, często w formie publikacji (np. plakat, broszura) z dodatkowymi informacjami (imieniny, święta, wschody i zachody słońca, przepisy itp.);

(1.3) plan zawierający ustalone terminy; terminarz

Kalendarz – system rachuby czasu. Dzieli on czas na podstawie dwóch okresowych zjawisk atmosferycznych: cyklu zmian pór roku i zmian faz Księżyca. Z tego względu obowiązuje podział kalendarzy na słoneczne (solarne), księżycowe (lunarne) i księżycowo-słoneczne (lunisolarne). Słowo kalendarz pochodzi od łac. calendae, tj. pierwszy dzień miesiąca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalendarzowość

cecha czegoś, co jest związane z kalendarzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalendarzowy

przymiotnik od: kalendarz (np. rok kalendarzowy)

przymiotnik

(1.1) dotyczący kalendarza, zgodny z kalendarzem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalendarzyk

1. zdrobnienie od: kalendarz;
2. potocznie: kalendarzyk małżeński - metoda zapobiegania ciąży oparta na badaniu długości cykli miesiączkowych kobiety

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kalendarz; mały kalendarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalendy

pierwszy dzień miesiąca u starożytnych Rzymian

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. pierwszy dzień każdego miesiąca w kalendarzu rzymskim;

Kalendy (łac. Kalendae) – w kalendarzu rzymskim pierwszy dzień każdego miesiąca.

Termin ten nie ma żadnego (poza tradycyjnym) znaczenia w słonecznym kalendarzu juliańskim. Natomiast w pierwotnym kalendarzu księżycowym mianem Kalendae określano pierwszy dzień po nowiu, czyli ten dzień, w który po zapadnięciu zmroku księżyc powinien znowu stać się widoczny. Oznaczało to początek nowego miesiąca. Dzień ten był poświęcony bogini Junonie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalenica

górna, pozioma krawędź dachu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. najwyższa część dachu utworzona na przecięciu połaci dachowych;

- kalenica – część dachu
- Kalenica – szczyt w Górach Sowich
- Kalenica – osiedle w północno-wschodniej części Warszawy, w dzielnicy Białołęka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalenicowy

przymiotnik od: kalenica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalenik

- Kalenik – wieś w Bułgarii, w obwodzie Łowecz
- Kalenik – wieś w Bułgarii, w obwodzie Widyń

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalepin

dawniej: słownik, leksykon; dykcjonarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalesoniki

zdrobnienie od: kalesony

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalesony

element bielizny męskiej okrywający nogi, noszony pod spodniami

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kraw. rodzaj bielizny męskiej z długimi nogawkami, zakładanej na chłody pod spodnie;

Kalesony (fr. caleçon „majtki, spodenki, gacie”, wł. calzoni „spodnie”) – rodzaj ciepłej bielizny męskiej, długie spodnie zakładane pod ubrania wierzchnie (najczęściej spodnie) wykonane z przyjaznego dla ciała trykotu w celu ochrony nóg przed wyziębieniem, przeznaczone głównie do noszenia w chłodne dni. Poza ochroną wewnętrznych warstw ubrania przed zabrudzeniem, kalesony są noszone również dla komfortu lub higieny. Kalesony, jako określenie bielizny wojskowej, wyparły wcześniej obowiązującą nomenklaturę: wewnętrzne burki (Ispodnije briuki) obowiązującą w latach 1907–1920, a następnie spodnie wewnętrzne – od 1921 roku do połowy lat 70. XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaleta

dawniej o woreczku skórzanym na pieniądze i drobiazgi, noszonym przy pasie lub rzadziej na szyi; sakwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kieszeń

(1.2) stpol. mieszek na pieniądze

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Kaleta (ur. 1998) – polska judoczka
- Andrzej Kaleta – rzymskokatolicki duchowny
- Janusz Kaleta (ur. 1964) – polski bioetyk, doktor teologii moralnej, biskup rzymskokatolicki
- Jolanta Maria Kaleta – polska historyk i politolog
- Józef Kaleta (1925–2007) – polski ekonomista i polityk, nauczyciel akademicki, profesor nauk ekonomicznych, poseł na Sejm I, II i III kadencji
- Michał Kaleta – polski brydżysta
- Paweł Kaleta – polski polityk i działacz ruchu ludowego
- Paweł Kaleta – polski kompozytor i działacz społeczny
- Paweł Kaleta (ur. 1977) – polski duchowny, dr hab. nauk prawnych, adiunkt Instytutu Prawa Kanonicznego Wydziału Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II
- Piotr Kaleta – polski przedsiębiorca, samorządowiec i polityk
- Sebastian Kaleta (ur. 1989) – polski urzędnik państwowy, samorządowiec i prawnik, radca prawny, od 2019 sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości i przewodniczący komisji ds. reprywatyzacji nieruchomości warszawskich
- Weronika Kaleta – polska biegaczka narciarska
- Zbigniew Kaleta – polski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaletańczyk

mieszkaniec Calais (miasta we Francji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaletanka

mieszkanka Calais (miasta we Francji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaletański

→ Calais

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Calais, dotyczący Calais (miasta we Francji)

Patrz:Calais

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaletka

1. zdrobnienie od: kaleta
2. zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj szerokich zębów, będących zakończeniem dolnego brzegu gorsetu noszonego przez kobiety wiejskie

- Kaletka (kaleta) – woreczek, głównie na pieniądze, noszony przy pasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaletki

1. zdrobnienie od: kaleta
2. zwykle w liczbie mnogiej: rodzaj szerokich zębów, będących zakończeniem dolnego brzegu gorsetu noszonego przez kobiety wiejskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaletnictwo

rzemieślniczy wyrób galanterii skórzanej, np. pasków, torebek, portfeli

Kaletnictwo – rzemiosło polegające na wytwarzaniu i naprawie przedmiotów ze skóry.

Ze skóry wytwarza się między innymi: torby, walizy, woreczki i mieszki.

Osoba zajmująca się kaletnictwem to kaletnik.

W dawnej Polsce osobne cechy kaletników istniały w Elblągu, Gdańsku, Krakowie, Lublinie, Poznaniu i Toruniu. Miały charakter hierarchiczny i były blisko związane z miechownictwem, którego zakres działalności przejęły w wieku XVIII. Wykonywanie zawodu kaletnika wiązało się z przynależnością do odpowiedniego cechu. Istniały różne stopnie wtajemniczenia, ściśle związane z posiadanymi kwalifikacjami:

- uczeń
- czeladnik
- mistrz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaletniczka

rzemieślniczka wyrabiająca kalety, torby skórzane

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaletniczy

dotyczący kaletnictwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaletnik

rzemieślnik wyrabiający kalety, torby skórzane

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik zajmujący się szyciem wyrobów skórzanych, takich jak torby, paski czy portfele

Kaletnik – rzemieślnik wykonujący skórzane: torby, paski, portfele, portmonetki, kalety itp. Cech kaletników jest wymieniany jako jeden z ponad sześćdziesięciu cechów obecnych w Poznaniu w XVI w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalety

dawniej o woreczku skórzanym na pieniądze i drobiazgi, noszonym przy pasie lub rzadziej na szyi; sakwa

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kalety (niem. Kalet) – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalevipoeg

estoński epos narodowy

Kalevipoeg (pol. Syn Kaleva) – estoński epos narodowy autorstwa Friedricha Reinholda Kreutzwalda, opublikowany w 1861 roku. Prace nad stworzeniem narodowego eposu zapoczątkował Friedrich Robert Faehlmann (Fählmann), jeden z założycieli Estońskiego Towarzystwa Naukowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalewala

Kalevala, Kalewala (dosł. „Kraina Kalevy”, ważnego mitycznego bohatera Finów, Estończyków, Karelów i innych ludów bałtycko-fińskich) – poemat epicki składający się z pieśni ludowych (tzw. run) i legend z terenów Finlandii, Estonii, Karelii i innych terenów, zebranych i opracowanych w XIX wieku przez Eliasa Lönnrota. Kalevala nazywana jest fińskim eposem narodowym. Kalevala to odpowiednik estońskiego eposu Kalevipoeg („Syn Kalevy”), napisanego przez estońskiego autora Friedricha Reinholda Kreutzwalda. Kalevala przyczyniła się do budzenia świadomości narodowej, wyzwolenia Finlandii spod panowania Rosji i wywarła duży wpływ na współczesną kulturę i sztukę fińską. 28 lutego w Finlandii obchodzi się Dzień Kalevali.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalfas

skrzynia drewniana do gaszenia wapna lub ręcznego przygotowywania zapraw budowlanych; kastra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pojemnik do gaszenia wapna

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. brzuch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kali

typ chorału syryjskiego, pieśń śpiewana zwykle pomiędzy wersetami psalmu; enjana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. hinduska bogini

Kali (dewanagari काली, trl. Kālī, dosł. rodzaj żeński wyrazu „czas”, trl. kālā) – hinduska bogini czasu i śmierci, pogromczyni demonów i sił zła. Jedna z głównych postaci Śakti, żony Śiwy. Bywa też rozumiana jako „Pani Kosmosu” lub absolut, źródło zasad kosmicznych i wszelkich archetypów. Występują nurty hinduizmu, wprost utożsamiające formy bogini Kali ze stanami świadomości człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalia

popularna (ale nieprawidłowa botanicznie) nazwa rośliny z rodziny obrazkowatych; kalla

Cantedeskia, kalijka, kalia (Zantedeschia Spreng.) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, obejmujący 8 gatunków pochodzących ze środkowo-południowej Afryki, z jednym gatunkiem introdukowanym na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Z uwagi na bardzo atrakcyjne kwiatostany i ulistnienie cantedeskie, zarówno gatunki botaniczne, jak i ich kultywary, są szeroko uprawiane na świecie jako rośliny ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalian

przyrząd do palenia tytoniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalibabka

nazwisko

Jerzy Julian Kalibabka ps. „Tulipan” (ur. 29 marca 1956 w Kamieniu Pomorskim, zm. 13 marca 2019 w Dziwnowie) – polski rybak i przestępca-uwodziciel, którego losy stały się motywem serialu Tulipan (1986).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaliber

rozmiar lufy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. średnica otworu lufy w milimetrach

(1.2) rozmiar, wielkość

(1.3) znaczenie, waga, istotność

- kaliber – średnica wewnętrzna lufy broni palnej lub średnica pocisku
- kaliber – rozmiar i typ mechanizmu zegarka
- kaliber – cecha konia
- Kaliber – pojęcie w topologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalibracja

ogół czynności służących wzorcowaniu przyrządu pomiarowego

Wzorcowanie – ogół czynności ustalających relację między wartościami wielkości mierzonej wskazanymi przez przyrząd pomiarowy a odpowiednimi wartościami wielkości fizycznych, realizowanymi przez wzorzec jednostki miary wraz z podaniem niepewności tego pomiaru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalibracyjny

→ kalibracja

Patrz:kalibracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalibrator

- kalibrator – urządzenie służące do kalibracji aparatury pomiarowej wielkości elektrycznych
- kalibrator akustyczny – urządzenie służące do kalibracji akustycznej aparatury pomiarowej jako wzorzec odniesienia
- kalibrator kolorów – w fotografii i grafice – urządzenie służące do kalibracji kolorów w celu uzyskania zgodności widzenia kolorów pomiędzy monitorem, papierem a innymi mediami

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalibromierz

przyrząd do określania kalibru broni palnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalibrować

korygować według ustalonych wzorców

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalibrowy

przymiotnik od: kaliber

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalichlorek

pot. kalichloricum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. chloran potasowy

(1.2) substancja o własnościach wybuchowych powstała z połączenia chloranu potasowego z siarką, używana do tradycyjnego strzelania wielkanocnego

Chloran potasu, nazwa Stocka: chloran(V) potasu, KClO
3 – nieorganiczny związek chemiczny, sól potasowa kwasu chlorowego. Stosowany do produkcji zapałek i materiałów wybuchowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalichloricum

[czytaj: kalichlorikum] chloran potasowy, związek chemiczny stosowany w farmacji i technologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaliciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaliciński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalicki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Kalicki (1876- 1934) – generał brygady Wojska Polskiego
- Kazimierz Kalicki (1901-1940) – porucznik piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Witold Kalicki (1915-1983) – polski malarz i grafik
- Tadeusz Kalicki (1934- 2019) – polski kapitan żeglugi wielkiej
- Rajmund Kalicki (ur. 1944) – polski pisarz, tłumacz i znawca literatury latynoamerykańskiej
- Krzysztof Kalicki (ur. 1953) – polski ekonomista, bankier i urzędnik
- Włodzimierz Kalicki (ur. 1955) – polski dziennikarz i pisarz
- Jerzy Kalicki (ur. 1955) – polski lekkoatleta
- Kim Kalicki (ur. 1997) – niemiecka bobsleistka
- Robert Kalicki – polski muzyk, wokalista, kompozytor, producent muzyczny, autor tekstów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalidasa

Kalidasa (skr. कालिदास, trl. Kālidāsa, "sługa Kali") – indyjski poeta i dramaturg z epoki klasycznego sanskrytu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalidon

Kalidon (grec. Καλυδών) – miasto w starożytnej Grecji, w południowej Etolii, na prawym brzegu rzeki Euenos (Evenus).

Z miastem związany jest mit o dziku kalidońskim.

Kalidon został założony w kraju Kuretów przez herosa-eponima o imieniu Kalidon. Był rezydencją króla Ojneusa, ojca Meleagra i Dejaniry.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalidoński

przymiotnik od: Kalidon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalidyna

polipeptyd powodujący rozszerzanie naczyń krwionośnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalif

chalif (dawniej); tytuł muzułmańskiego przywódcy świeckiego i duchownego; u szyitów: tytuł przywódcy świeckiego; osoba mająca ten tytuł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. islamski przywódca religijny, a początkowo także i polityczny, tytularny następca Mahometa;

Kalif (arab. ħalifa, „następca”) – w islamie sunnickim tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwotnie obejmowały one wszystkich muzułmanów, z czasem się to zmieniło.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalifa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. kalif.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalifaktor

dawniej: w klasztorach, więzieniach itp.: zakonnik lub więzień wykonujący czynności porządkowe i pomocne; kalefaktor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. w klasztorach: pomocnik

(1.2) więz. więzień funkcyjny, pomocnik personelu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalifaktorka

→ kalifaktor; kalefaktorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalifat

1. władza sprawowana przez kalifa
2. terytorium zarządzane przez kalifa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. islamski ustrój polityczny państwa rządzonego przez kalifa, odpowiednik sułtanatu, cesarstwa lub królestwa;

Kalifat (arab. خلافة chilāfa) – islamski ustrój polityczny, w którym głową państwa jest kalif (arab. خليفة chalīfa). Odpowiednik zachodnioeuropejskiego cesarstwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalifikacja

naturalne wzbogacanie wietrzejącej skały magmowej w związki potasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaliforn

pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98, otrzymywany sztucznie, niewystępujący w skorupie ziemskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Cf i liczbie atomowej 98;

Kaliforn (Cf, łac. californium) – sztucznie wytworzony pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców w układzie okresowym. Nazwa pochodzi od Kalifornii, nazwy jednego ze stanów USA. Otrzymali go Stanley Thompson, Kenneth Street Jr., Albert Ghiorso i Glenn T. Seaborg w 1950 r. w Berkeley w tymże stanie bombardując 242Cm cząstkami α o energii 35 MeV.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalifornia

1. stan w Stanach Zjednoczonych;
2. mgławica gazowa w gwiazdozbiorze Perseusza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan na zachodzie Stanów Zjednoczonych;

Kalifornia (ang. California) (wymowa:/kælɪˈfɔrnjə/) – stan na zachodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, najludniejszy w kraju (39,4 mln mieszkańców w 2024 roku), a trzeci pod względem powierzchni (423 967 km²; po Alasce i Teksasie). Stolicą stanu jest Sacramento, a największymi miastami: Los Angeles, San Diego, San Jose i San Francisco.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalifornijczyk

mieszkaniec Kalifornii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalifornijka

mieszkanka Kalifornii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kalifornii, stanu w Stanach Zjednoczonych

Kompostowiec różowy (Eisenia fetida) – gatunek skąposzczeta z rodziny dżdżownicowatych (Lumbricidae), bardziej znany pod nazwą dżdżownica kalifornijska lub dżdżownica kompostowa, związany ze środowiskiem o dużej zawartości materii organicznej. Jest gatunkiem blisko spokrewnionym i bardzo podobnym do Eisenia andrei, z którym bywa często mylony. Różnice zewnętrzne widoczne są jedynie w pigmentacji ciała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalifornijski

związany z Kalifornią

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kalifornią, pochodzący z Kalifornii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalifornizacja

1. napływ obcej kultury powodujący wypieranie lokalnej kultury;
2. upodabnianie się stylu życia na wzór prezentowanego w hollywoodzkich filmach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) upodobnianie się stylu życia na wzór prezentowanego w filmach produkowanych w Hollywood

(1.2) intensywny napływ kultury z określonego kraju bądź regionu powodujący wypieranie lokalnej kultury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalifornowy

→ kaliforn

przymiotnik

(1.1) dotyczący kalifornu

Patrz:kaliforn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaligraf

osoba pisząca pięknym, ozdobnym, starannym pismem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się kaligrafią, pisząca zgodnie z jej prawidłami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaligrafia

1. umiejętność pięknego, poprawnego i starannego pisania; pismo kaligraficzne;
2. piękne, staranne pismo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztuka polegająca na pięknym, starannym pisaniu;

Kaligrafia (gr. καλλιγραφία od καλὸς 'piękny' i γρᾰ́φειν 'pisać') – sztuka starannego i estetycznego pisania, często również zdobionego artystycznie. Nauka kaligrafii miała kształtować charakter oraz cierpliwość. Kaligrafia była podstawowym przedmiotem w szkołach. Do około 1960 r. była w Polsce przedmiotem nauczania początkowego, mającym na celu doskonalenie pisma odręcznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaligraficzniej

stopień wyższy od przysłówka: kaligraficznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaligraficzny

1. czytelnie, starannie napisany;
2. związany z kaligrafią

przymiotnik

(1.1) związany z kaligrafią

(1.2) napisany ozdobnym pismem odręcznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaligrafistka

→ kaligrafista

Patrz:kaligrafista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaligrafka

→ kaligraf; kaligrafistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaligrafować

pisać starannie, ładnie, zgodnie z prawidłami kaligrafii

czasownik

(1.1) pisać zgodnie z zasadami kaligrafii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaligrafowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kaligrafować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaligram

utwór poetycki, którego treść obrazowana jest specjalnie opracowanym układem graficznym tekstu

Wiersz obrazkowy, carmen figuratum, technopegnion (ang. emblem verse) – wierszowany utwór, który swym kształtem graficznym przypomina kształt jakiegoś przedmiotu.

Jest to forma zabawy poetyckiej, której początki sięgają starożytności, i która jest w użyciu do dziś.

Przykłady:

- Guillaume Apollinaire w wierszu Kaligramy (Calligrammes) z 1918 roku
- Julian Tuwim w wierszu Pegaz dęba

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaligula

Kaligula, oficjalna tytulatura cesarska Gaius Iulius Caesar Augustus Germanicus (ur. 31 sierpnia 12, zm. 24 stycznia 41) – cesarz rzymski od 18 marca 37 do swojej śmierci.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalijka

roślina doniczkowa; kalia, cantedeskia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalikacki

→ Kalikat

Patrz:Kalikat

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalikancista

Kalikant, kalikancista (łac. calcare – deptać) – osoba wprawiająca w ruch miechy w organach piszczałkowych. Kalikowanie polegało na wprawianiu nogami w ruch pedałów dźwigniowych (rzadziej ręcznej korby lub dźwigni), które poprzez urządzenia pośrednie, najczęściej mniejsze miechy, dostarczało ciśnienia do głównego miecha.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalikant

dawniej: człowiek pompujący powietrze do miechów organowych; kalikator

Kalikant, kalikancista (łac. calcare – deptać) – osoba wprawiająca w ruch miechy w organach piszczałkowych. Kalikowanie polegało na wprawianiu nogami w ruch pedałów dźwigniowych (rzadziej ręcznej korby lub dźwigni), które poprzez urządzenia pośrednie, najczęściej mniejsze miechy, dostarczało ciśnienia do głównego miecha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalikantka

→ kalikant

Patrz:kalikant

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalikat

miasto w Indiach

Kozhikode (hist. Kalikat; malajalam കോഴിക്കോട്, trl. Kōḻikkōṭ; ang. Kozhikode, dawniej Calicut; hindi कोष़िक्कोड, trl. Koḻikkoḍ, trb. Kolikkod, dawniej कालीकट, trl. Kālīkaṭ, trb. Kalikat) – miasto w Indiach; trzecie co do wielkości miasto w stanie Kerala. Ludność: 801 190 (1991).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalikator

dawniej: człowiek pompujący powietrze do miechów organowych; kalikant

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaliko

gatunek perkalu (cienkie płótno bawełniane)

- kaliko – rodzaj płótna introligatorskiego,
- kaliko (ang. calico) – pstrokate ubarwienie u zwierząt, zwykle trójkolorowe, z udziałem barwy białej, czarnej i pomarańczowej, rudej lub brązowej, np. pomarańczowo-czarno-białe, występuje m.in. u niektórych ras kota i u wielu odmian złotej rybki,
- kaliko – niegdyś jeden z gatunków perkalu (od nazwy portu Kalikat na północy Indii na Wybrzeżu Malabarskim).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalikot

dawniej: gatunek perkalu (cienkiego płótna bawełnianego); kaliko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalikować

pompować powietrze do miechów organowych

czasownik

(1.1) dąć w miech organów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kalikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalikst

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Kalikst, Kalist – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od przymiotnika gr. 'kalós' (łac. Callistus, Callixtus). Forma 'kállistos' oznacza 'bardzo dobry, bardzo piękny'.

Żeńskim odpowiednikiem jest Kalista lub Kaliksta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalikstyni

Utrakwiści, także kalikstyni (z łac. calix „kielich”) – pierwotnie określenie wszystkich husytów, później umiarkowany ich odłam z głównym ośrodkiem życia religijnego w Pradze.

Utrakwiści rekrutowali się z mieszczaństwa i rycerstwa. W odróżnieniu od radykalnych ruchów husyckich stawiali na umiarkowaną społecznie i politycznie reformę kościelną. Ich program zakładał:

- prawo udzielania komunii wiernym pod dwiema postaciami (łac. sub utraque specie),
- wolność wygłaszania kazań i sprawowania liturgii w językach narodowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalima

piaszczysty pył nad Oceanem Atlantyckim, przenoszony wiatrem znad marokańskiej części Sahary

- Kalima – miasto w Algierii
- Kalima – prowincja w Algierii
- Kalima – miasto w Demokratycznej Republice Konga
- kalima – piasek znad Sahary

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalimach

piaszczysty pył nad Oceanem Atlantyckim, przenoszony wiatrem znad marokańskiej części Sahary

- Kallimach – rzeźbiarz i architekt grecki, tworzący w V wieku p.n.e.
- Kallimach – archont polemarch ateński w czasie bitwy pod Maratonem
- Kallimach z Cyreny – grecki poeta aleksandryjski z III wieku p.n.e.
- Filip Kallimach – XV-wieczny poeta i prozaik, starosta gostyniński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalimagnezja

Kalimagnezja – nawóz potasowy składający się z siarczanu potasu (K
2SO
4; 26–30%) i siarczanu magnezu (MgSO
4; 25–38%).

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalimba

instrument z wydrążonego kawałka drewna; mbira

Zanza (znana też jako mbira, canca, sansi, insimbi, kalimba) – instrument muzyczny należący do grupy idiofonów szarpanych. Jest to instrument przede wszystkim afrykański, ale spotykany również w innych częściach świata.

Sztuka wyrobu i gry na mbirze/sansi w Zimbabwe i Malawi wpisana została w 2020 roku na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalina

drzewo lub krzew z rodziny przewiertniowatych; owoc tego drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

- Kalina – imię żeńskie
- kalina – rodzaj krzewów z rodziny piżmaczkowatych

W Polsce

- Kalina – część miasta Piła
- Kalina – przysiółek wsi Wyszonowice w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
- Kalina – przysiółek wsi Malin w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
- Kalina – część wsi Siedliska w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
- Kalina – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
- Kalina – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Herby
- Kalina – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
- Kalina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
- Kalina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Kalina – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Kaczory
- Kalina – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Sławoborze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalinek

kalinek błękitny - krab występujący w zachodniej części Oceanu Atlantyckiego i w Zatoce Meksykańskiej, zawdzięczający swoją nazwę niebieskim odnóżom; krab błękitny, krab niebieski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaliniak

słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych; lin, pszenicznik, oczeretniak

- Kaliniak – słodkowodna ryba z rodziny karpiowatych (częściej spotykana pod nazwą lin)
- Kaliniak – rezerwat przyrody w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalinik

imię męskie

Kalinik – imię męskie pochodzenia greckiego Καλλίνικος (Kalinikios), oznaczające „ten, kto się wyróżnia urodą”. W Kościele katolickim jest kilku świętych patronów tego imienia.

Kalinik imieniny obchodzi 28 stycznia, 23 sierpnia i 6 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalinin

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Twer, oficjalna nazwa między 1931-1990 rokiem

## Osoby

- Andrzej Kalinin – polski pisarz
- Dmitrij Kalinin – rosyjski hokeista, olimpijczyk
- Konstantin Kalinin – pilot i konstruktor lotniczy
- Michaił Kalinin – radziecki polityk
- Siergiej Kalinin – rosyjski hokeista, olimpijczyk

## Miejsca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaliningrad

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. Królewiec, miasto obwodowe w Federacji Rosyjskiej, położone u ujścia Pregoły do Bałtyku;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaliningradczyk

mieszkaniec Kaliningradu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kaliningradu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaliningradka

mieszkanka Kaliningradu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kaliningradu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaliningradzki

przymiotnik od: Kaliningrad

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kaliningradu, związany z Kaliningradem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaliniński

przymiotnik od: Kalinin

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kalininem, dotyczący Kalinina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalininy

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalinka

zdrobnienie od: kalina

postaci

- Walerian Kalinka – założyciel zakonu Zmartwychwstańców.
- Jarosław Kalinka – ginekolog-położnik.

w kulturze

- Kalinka – pieśń rosyjska.

miejscowość w Bułgarii

- Kalinka – wieś w obwodzie Kyrdżali

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalinkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalinolistny

pęcherznica kalinolistna - gatunek rośliny z rodziny różowatych

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak kalina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, w rejonie samborskim obwodu lwowskiego;

W Polsce

- Kalinów – kolonia w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rachanie
- Kalinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
- Kalinów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
- Kalinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec
- Kalinów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Kalinów – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie
- Kalinów – dzielnica Piławy Górnej
- Kalinów – część wsi Wola Kalinowska
- Kalinów – gromada
- Kalinów – dawna gmina

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalinowice

W Polsce

- Kalinowice – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Zamość
- Kalinowice – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie
- Kalinowice – gromada

Zobacz też
  Kalinowice Dolne, Kalinowice Górne

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalinówka

szarynka kalinówka - gatunek stonki

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie winnickim;

W Polsce

- Kalinówka – część miasta Świdnik
- Kalinówka – część miasta Zawiercie
- Kalinówka – część wsi Wołkowiany w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
- Kalinówka – kolonia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Głusk
- Kalinówka – nieofic. przysiółek wsi Kaleń w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Markuszów
- Kalinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
- Kalinówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
- Kalinówka – część wsi Iłowiec w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Skierbieszów
- Kalinówka – część wsi Sławno-Kolonia w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
- Kalinówka – część wsi Stanisławów w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Kalinówka – część wsi Ożańsk w woj. podkarpackim, w pow. jarosławski, w gminie Pawłosiów
- Kalinówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki
- Kalinówka – kolonia w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Sidra
- Kalinówka – kolonia wsi Przezwody w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
- Kalinówka – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Mirosławiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalinowo

nazwa wielu wsi w Polsce

## Miejscowości w Polsce

- Kalinowo – wieś w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Skąpe
- Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Kalinowo – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Obryte
- Kalinowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie wyszkowskim, w gminie Długosiodło
- Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Piątnica
- Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Puńsk
- Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie zambrowskim, w gminie Szumowo
- Kalinowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Kalinowo
- Kalinowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Giżycko
- Kalinowo-Czosnowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Wysokie Mazowieckie
- Kalinowo-Solki – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne
- Kalinowo-Parcele – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Stare Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne
- Nowe Kalinowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kulesze Kościelne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalinowski

→ Kalinowo

kalinowski – polskie nazwisko

W Rosji

- Kalinowski – osiedle w obwodzie czelabińskim, w rejonie czesmieńskim
- Kalinowski – osiedle w obwodzie czelabińskim, w rejonie czesmieńskim
- Kalinowski – chutor w obwodzie wołgogradzkim, w rejonie frołowskim

Patrz:Kalinowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalinowszczyzna

osiedle w Lublinie

Kalinowszczyzna (hist. Przedmieście Lwowskie) – dzielnica mieszkaniowa w Lublinie, położona w północno-wschodniej części miasta. Wieś królewska w starostwie lubelskim województwa lubelskiego w 1786 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalinowy

1. odnoszący się do kaliny;
2. mający kolor owoców kaliny

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) związany z Kaliną, dotyczący Kaliny, należący do Kaliny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaliński

nazwisko

- Emil Kaliński (1890-1973) – polski inżynier, pułkownik, minister
- Hieronim Kaliński (1792-1860) – polski poeta
- Jakub Kaliński (zm. po 1672) – rotmistrz królewski i podczaszy sanocki
- Jan Damascen Kaliński (1664-1726) – polski poeta i mówca
- Jan Mikołaj Kaliński (1799-1866) – polski prezbiter katolicki obrządku bizantyjskiego
- Janusz Kaliński (ur. 1942) – polski ekonomista
- Maciej Kaliński (ur. 1974) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
- Piotr Kaliński (ur. 1984) – polski muzyk
- Stefan Kuta-Kaliński (1892-1944 lub 1948) – polski malarz
- Tadeusz Kaliński (1925–1987) – polski ekonomista, wiceminister
- Wilhelm Kaliński (1747-1789) – polski zakonnik, kaznodzieja, mówca, profesor
- Władysław Kaliński (1891-1952) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaliopa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. muza poezji epicznej, jedna z towarzyszek Apolla; córka Zeusa i Mnemosyne;

Kalliope (także Kaliopa, Kaliope, 'Pięknolica'; gr. Καλλιόπη Kalliópē ‘o pięknym głosie’, łac. Calliope) – w mitologii greckiej muza poezji epickiej.

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii, Terpsychory i Uranii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaliope

w mitologii greckiej: muza poezji epickiej, przedstawiana z tabliczką i rylcem

Kalliope (także Kaliopa, Kaliope, 'Pięknolica'; gr. Καλλιόπη Kalliópē ‘o pięknym głosie’, łac. Calliope) – w mitologii greckiej muza poezji epickiej.

Uchodziła za córkę boga Zeusa i tytanidy Mnemosyne oraz za siostrę: Erato, Euterpe, Klio, Melpomene, Polihymnii, Talii, Terpsychory i Uranii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalipso

balladowa improwizacja w rytmach afrykańskich; calypso

- Kalipso – księżyc Saturna
- Kalipso (Kalypso) – malarka grecka
- Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej jedna z Nereid
- Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej jedna z Okeanid
- Kalipso (gr. Kalypso, łac. Calypso) – w mitologii greckiej nimfa żyjąca na Ogygii, córka Atlasa lub Heliosa
- Tia Dalma/Kalipso – fikcyjna postać z serii Piraci z Karaibów luźno oparta na greckiej bogince
- Kalipso – polski film z 2000 w reż. Adka Drabińskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaliptra

w botanice: osłonka szczytu korzenia; kalyptra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalisiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalisja

rodzaj roślin z rodziny komelinowatych; smużyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaliski

przymiotnik od: Kalisz, Kalisz Pomorski, Kaliskie

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kalisza, związany z Kaliszem

- Sylwester Kaliski (1925-1978) – polski generał i naukowiec

3 miejscowości w Polsce:

- Kaliski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Paprotnia
- Kaliski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
- Kaliski – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaliskie

przymiotnik od: Kalisz, Kalisz Pomorski, Kaliskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region w środkowej Polsce

Kaliskie – region historyczny i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu górnej i środkowej Warty, ze stolicą w Kaliszu; wschodnia część Wielkopolski.

Kaliskie obejmuje obszar dawnego województwa kaliskiego na południe od Gopła oraz ziemię wieluńską. Na północy graniczy z Kujawami, na południu z Dolnym Śląskiem i Górnym Śląskiem, na zachodzie z ziemią poznańską, na wschodzie z ziemią sieradzką i ziemią łęczycką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalisraki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) grub. neol. kalesony

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalista

nazwisko

Kalista – imię żeńskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego "najpiękniejsze". Jest odpowiednikiem męskiego imienia Kalikst. Istnieją dwie święte o tym imieniu.

Kalista i Kaliksta imieniny obchodzą 19 stycznia i 25 kwietnia.

Znane osoby noszące to imię:

- Calista Flockhart

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalistemon

rodzaj roślin z rodziny mirtowatych; kuflik

Kuflik, kalistemon (Callistemon) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych, w niektórych ujęciach taksonomicznych włączany do rodzaju melaleuka Melaleuca. W tradycyjnym ujęciu obejmuje ok. 30 gatunków występujących w Australii. Rosną one w miejscach skalistych i piaszczystych, suchych i wzdłuż strumieni, często też na wybrzeżu. Kwiaty zapylane są głównie przez ptaki, a nasiona uwalniane są z twardych, zdrewniałych torebek zwykle po działaniu ognia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalisteniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalisteniką, dotyczący kalisteniki

(1.2) odpowiedni kalistenice

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalistenika

trening siłowy z wykorzystaniem wyłącznie swojej masy ciała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. rodzaj treningu siłowego, wykonywanego w oparciu o ćwiczenia wykorzystujące ciężar własnego ciała

Kalistenika (stgr. κάλλος kállos „piękno” i σθένος sthénos „siła”) – aktywność fizyczna polegająca na treningu oporowym opartym na ćwiczeniach z wykorzystaniem własnej masy ciała, takich jak np. „pompki”, „mostki”, „brzuszki” i „dipy”. Jest często łączona ze stretchingiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalistrat

imię męskie

Kalistrat – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się ze złożenia słów kalios i stratos oznaczających kolejno "piękno" i "armia". Imię to nosiło kilku świętych katolickich.

Kalistrat imieniny obchodzi 10 października i 26 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalisz

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. duże miasto w Polsce, w południowo-wschodniej Wielkopolsce;

(1.2) geogr. wieś w województwie mazowieckim, w gminie Regimin;

(1.3) geogr. wieś w województwie pomorskim, w gminie Dziemiany;

(1.4) geogr. zob. Kalisz Pomorski.;

Kalisz (łac. Calisia, jid. ‏קאַליש‎) – miasto na prawach powiatu, drugie pod względem liczby ludności i trzecie pod względem powierzchni w województwie wielkopolskim, historyczna stolica Wielkopolski obok Poznania, stolica Kaliskiego, siedziba powiatu kaliskiego, jeden z dwóch głównych ośrodków aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kaliskiego Okręgu Przemysłowego. Miasto położone w środkowo-zachodniej Polsce na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaliszanin

mieszkaniec Kalisza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kalisza lub Kalisza Pomorskiego

(1.2) osoba pochodząca z Kalisza lub Kalisza Pomorskiego, urodzona w Kaliszu, Kaliszu Pomorskim

Kaliszanin – czasopismo wydawane w latach 1870–1892 w Kaliszu, dwa razy w tygodniu, przez Karola Hindemitha; od 1893 ukazywało się pod tytułem „Gazeta Kaliska”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaliszanka

mieszkanka Kalisza, Kalisza Pomorskiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kalisza

(1.2) kobieta pochodząca z Kalisza, urodzona w Kaliszu

Fabryka Pieczywa Cukierniczego „Kaliszanka” w Kaliszu – byłe przedsiębiorstwo przemysłu spożywczego z siedzibą w Kaliszu, założone w 1892 r., znacjonalizowane w 1948, sprywatyzowane w 1992, od 2005 w grupie kapitałowej Jutrzenka (obecnie Colian Holding); jeden z największych producentów wafli w czekoladzie w Polsce, produkowała m.in. wafle Grześki i herbatniki BeBe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaliszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaliszewski

nazwisko

- Andrzej Kaliszewski (ur. 1954) – polski medioznawca, literaturoznawca, poeta
- Celestyn Adam Kaliszewski (1725-1767) – polski pedagog, historyk
- Franciszek Kaliszewski (1889-1960) – działacz komunistyczny
- Jerzy Kaliszewski (1912-1990) – polski aktor
- Julian Kaliszewski (ok. 1845-1910) – polski publicysta-satyryk
- Kacper Kaliszewski (ur. 1977) – polski dziennikarz
- Krzysztof Kaliszewski (ur. 1972) – polski lekkoatleta
- Stanisław Kaliszewski (1907-1983) – polski nauczyciel, dziennikarz i publicysta
- Wojciech Kaliszewski (ur. 1956) – polski historyk literatury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaliszki

Miejscowości w Polsce i ich części

- Kaliszki – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Kaliszki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Kaliszki – zniesiona nazwa osady leśnej w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Czosnów
- Kaliszki – część wsi Cieciory, w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Turośl
- Kaliszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo
- Kaliszki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaliszuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalit

stop niklu z glinem używany do wyrobu naczyń ogniotrwałych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalita

nazwisko

## Osoby

- Ioann Kalita – ciężki pociąg pancerny białych podczas wojny domowej w Rosji
- Iwan I Kalita (1288–1340) – książę moskiewski
- Iwan Kalita (1927–1996) – jeździec sportowy, medalista olimpijski
- Jacek Kalita (ur. 1982) – polski brydżysta
- Jan Kalita de Brenzenheim – szlachcic inflancki, c.k. urzędnik austriacki, starosta brzozowski w latach 1859–1864
- Józef Kalita (1928-1997) – polski aktor
- Karol Kalita (1830-1919) – polski pułkownik, dowódca oddziału partyzanckiego w powstaniu styczniowym
- Marek Kalita (ur. 1958) – polski aktor filmowy i teatralny, reżyser i scenograf
- Mirosław Kalita (ur. 1970) – piłkarz, obecnie trener piłkarski
- Stanisław Kalita (1961-2000) – polski historyk starożytności
- Suhani Kalita (ur. 1991) – indyjska aktorka i modelka
- Tomasz Kalita (1979-2017) – polski polityk, w latach 2008–2011 rzecznik prasowy Sojuszu Lewicy Demokratycznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalitwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie rostowskim Rosji, lewy dopływ Dońca

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalium

z łaciny: potas (pierwiastek chemiczny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalka

1. cienki papier służący do odbijania pisma, rysunku;
2. przezroczysty papier lub materiał płócienny do rysunków technicznych kopiowanych później na papierze światłoczułym;
3. odwzorowany rysunek, obraz;
4. wyraz lub związek wyrazowy, będący dosłownym tłumaczeniem z obcego języka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) papier powleczony z jednej strony farbą, wkładany między dwa arkusze papieru, aby na drugim otrzymać kopię tego, co jest pisane na pierwszym;

(1.2) półprzezroczysty papier służący do kopiowania rysunków i przenoszenia ich na inny papier;

(1.3) wierne odtworzenie jakiegoś wzoru, schematu lub sytuacji w nowych okolicznościach lub nowym miejscu

(1.4) jęz. wyraz lub wyrażenie złożone z rodzimych składników, lecz zbudowane na wzór obcego wyrazu lub wyrażenia;

Materiał do kopiowania rysunku, a także uzyskany w ten sposób obraz:

- kalka kopiująca – artykuł papierniczy
- kalka techniczna – artykuł papierniczy

W językoznawstwie:

- kalka – określenie powstałe przez dosłowne tłumaczenie z języka obcego

Miejscowości o tej nazwie:

- Kalka – część wsi Brodnica Górna w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
- Kalka – miasto w Indiach, w stanie Hariana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalklet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. sproszkowane szkło z recyklingu stosowane jako surowiec szklarski

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalkomania

1. technika nanoszenia na gładkie powierzchnie kolorowych ilustracji z odpowiednio przygotowanego papieru;
2. papier z taką ilustracją;
3. ilustracja naniesiona taką techniką

Kalkomania – technika zdobnicza obejmująca druk na specjalnym papierze, którego obraz jest przeznaczony do przeniesienia na inną powierzchnię. Wynalezienie tej techniki ok. 1750 roku przypisuje się Simonowi François Ravenetowi – francuskiemu grawernikowi, który wyemigrował do Anglii. Kalkomania może być sucha, wodna, ceramiczna itp.Kalkomanie zazwyczaj drukuje się przy pomocy techniki druku zwanej sitodrukiem. Kalkomania jest bardziej zaawansowaną techniką dekupażu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odbijanie rysunku za pomocą kalki

(1.2) przen. kopiowanie czyjegoś sposobu, stylu lub pomysłu

(1.3) jęz. zapożyczanie z obcego języka

Kalka językowa (fr. calque linguistique), in. odbitka językowa – jednostka językowa utworzona poprzez dokładne przetłumaczenie wyrazu lub całego połączenia wyrazowego z jednego języka na inny. Język docelowy naśladuje wówczas strukturę (semantyczną, morfemową) przejętego słowa lub połączenia wyrazów przy użyciu rodzimych jednostek leksykalnych. Mechanizm ten określa się jako kalkowanie i bywa uważany za szczególny typ zapożyczania językowego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalkownia

1. pracownia, w której kalkuje się wykresy, rysunki itp.;
2. dawniej: urządzenie do pompowania powietrza do miechów organowych

Kalkownia – była osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

Miejscowość zanikła, nazwę zniesiono z 1.01.2021 r.

Miejscowość wchodziła w skład sołectwa Bolejny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalkowy

przymiotnik od: kalka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalką, dotyczący kalki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalkstein

[czytaj: kalksztajn] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalkucki

przymiotnik od: Kalkuta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kalkutą, dotyczący Kalkuty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalkulacja

1. obliczenie, wyliczenie, rachunek;
2. rozważanie szans na powodzenie jakichś działań i planowanie ich przebiegu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. ustalanie kosztów na jednostkę towarów lub usług

(1.2) rozważanie nad szansami przedsięwzięcia

Kalkulacja (łac. calculatio – obliczenie) – jest to ustalenie kosztu jednostkowego wytworzonego produktu, dostarczenie informacji o wysokości poniesionych kosztów oraz o wysokości poszczególnych kosztów w całości (układ kalkulacyjny kosztów). Kalkulacja stanowi istotny etap rachunku kosztów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalkulacyjny

związany z kalkulacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kalkulacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalkulator

osoba zatrudniona do przeprowadzenia kalkulacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) małe urządzenie służące do wykonywania obliczeń arytmetycznych;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pracownik, który zajmuje się wykonywaniem kalkulacji;

Kalkulator – przenośne urządzenie liczące służące do wykonywania obliczeń matematycznych. Współcześnie najczęściej elektroniczne i o niewielkich kompaktowych rozmiarach. Dawniej mechaniczne, nazywane maszyną kalkulacyjną i zdolne do wykonywania jedynie podstawowych operacji arytmetycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalkulatorek

zdrobnienie od: kalkulator

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zdrobn. kalkulator

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalkulatorka

kobieta zatrudniona do przeprowadzenia kalkulacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalkulatorowy

→ kalkulator

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kalkulatorem, dotyczący kalkukatora

Patrz:kalkulator

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalkulograf

urządzenie mierzące czas międzymiastowej rozmowy telefonicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalkulować

obliczać, rozważać

czasownik niedokonany

(1.1) obliczać, rachować, dokonywać kalkukacji

(1.2) przen. liczyć na coś

czasownik zwrotny kalkulować się

(2.1) opłacać się

(2.2) być rezultatem kalkulowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalkuta

miasto w Indiach

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;

Kolkata lub Kalkuta (hindi कोलकाता, trl. Kolkātā, trb. Kolkata; bengali: কলকাতা, trl. Kolkatā, trb. Kolkata ang. Kolkata; do 2001 r. hindi कलकत्ता, trl. Kalkattā, trb. Kalkatta; ang. Calcutta) – miasto w Indiach, w delcie Gangesu, stolica stanu Bengal Zachodni, trzecia aglomeracja w kraju licząca około 15 milionów mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalkutyjczyk

mieszkaniec Kalkuty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalkutyjka

mieszkanka Kalkuty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalla

1. trująca bylina z rodziny obrazkowatych; czermień
2. roślina z rodziny obrazkowatych, uprawiana jako roślina ozdobna; kalia

- Kalla – wieś w Albanii, w gminie Sllovë.
- Charlotte Kalla – szwedzka biegaczka narciarska
- Czermień błotna (Calla palustris), gdzie 'kalla' jest jej nazwą botaniczną
- Cantedeskia (Zantedeschia), którą błędnie określano jako 'kallę'. Obecnie jednak odchodzi się od tej nazwy na rzecz dwóch innych nazw: cantedeskia i kalia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kallimach

imię męskie

- Kallimach – rzeźbiarz i architekt grecki, tworzący w V wieku p.n.e.
- Kallimach – archont polemarch ateński w czasie bitwy pod Maratonem
- Kallimach z Cyreny – grecki poeta aleksandryjski z III wieku p.n.e.
- Filip Kallimach – XV-wieczny poeta i prozaik, starosta gostyniński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kallina

imię żeńskie

Kalina – imię żeńskie o niejasnym pochodzeniu, stanowiące być może przekształcone na gruncie białoruskim imię Akwilina, lub powstałe na gruncie wschodniosłowiańskim pod wpływem wyrazu kalina. Zgodnie z rosyjskimi źródłami, Kalinka to zdrobnienie zarówno męskie od Kalinika, jak i żeńskie – od żeńskiego rosyjskiego odpowiednika tego imienia, tj. Kallinikii (Каллиникня). Należy też podkreślić, iż forma Kalina spotykana była jako męska forma skrócona imienia Kalinik już w źródłach pochodzących z lat 1479–1584 z monastyru sołowieckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kallisto

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. drugi co do wielkości księżyc Jowisza, trzeci w Układzie Słonecznym;

- Kallisto (łac. Callisto) – w mitologii greckiej królewna lub nimfa, ulubienica Artemidy
- Kallisto – księżyc Jowisza
- Kallisto – planetoida o numerze katalogowym 204

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kallus

merystem przyranny wytwarzany z tkanki miękiszowej rośliny na uszkodzonej powierzchni; kalus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. rodzaj tkanki miękiszowej roślin;

Kalus, kallus, merystem przyranny – tkanka roślinna powstająca w miejscu zranienia rośliny najczęściej z okolicznych komórek tkanki miękiszowej. Jest to amorficzna masa komórek mająca zwykle postać białego nalotu. Komórki tworzone przez te merystemy powodują stopniowe zabliźnianie się i zarastanie ran. Komórki kallusa są zwykle większe od komórek tkanki macierzystej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kallusowy

przymiotnik od: kallus

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kallusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalman

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalmar

głowonóg mający walcowate ciało z licznymi ramionami otaczającymi otwór gębowy, poruszający się ruchem odrzutowym, żyjący gromadnie w Atlantyku i Morzu Śródziemnym; kałamarnica; loligo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską;

Kalmar – miasto w południowo-wschodniej Szwecji, nad Cieśniną Kalmarską (Morze Bałtyckie). Ośrodek administracyjny Regionu Kalmar (236 501 mieszkańców) i Gminy Kalmar (60 649 mieszkańców).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalmarowy

→ kalmar

Patrz:kalmar

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalmarski

przymiotnik od: Kalmar

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kalmarem, dotyczący Kalmaru, pochodzący z Kalmaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalmary

rząd morskich głowonogów o walcowatym ciele z licznymi ramionami otaczającymi otwór gębowy; kałamarnice

Kałamarnice, kalmary, kalmarokształtne (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu lub podrzędu, znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalmarzec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Architeuthis dux|Steenstrup|ref=tak., duży głowonóg morski, jeden z największych mięczaków na świecie;

Kałamarnica olbrzymia, kalmarzec (Architeuthis dux) – gatunek kałamarnicy z rodziny Architeuthidae. Obok Mesonychoteuthis hamiltoni jeden z dwóch największych mięczaków na świecie. Ma dziesięć ramion (w tym dwa dłuższe z haczykowatymi przyssawkami). Największy znany okaz, znaleziony w 1887 przy brzegach Nowej Zelandii, miał średnicę oczu dochodzącą do 37 cm, a długość ciała do 18 m (z czego ok. 12 m przypadało na macki). Zwierzę to jest przypuszczalnie źródłem legend o krakenie; jest to jeden z przypadków, gdy istnienie stworzenia uważanego za mityczne znajduje potwierdzenie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalmia

rodzaj z rodziny wrzosowatych obejmujący siedem gatunków krzewów występujących w Ameryce Północnej i na Kubie

Kalmia (Kalmia L.) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych. Należy do niego 9 gatunków. Największe ich zróżnicowanie jest w Ameryce Północnej, gdzie rośnie 8 gatunków, z czego 7 we wschodniej części kontynentu (na południu sięgając do Kuby), a jeden (kalmia wrzosopodobna K. ericoides) w zachodniej części. Jeden gatunek – naskałka pełzająca K. procumbens – występuje w górach Europy i północnej Azji (nazwa zwyczajowa wynika z długiej tradycji zaliczania tego gatunku do odrębnego rodzaju – naskałka Loiseleuria).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalmodulina

białko występujące powszechnie w organizmach eukariotycznych, działające w obecności jonów wapnia

Kalmodulina (ang. calcium-modulated protein, CaM, "białko modulowane przez wapń") – małe (16,7 kDa) białko modulatorowe, powszechnie występujące w organizmach eukariotycznych, o konserwatywnej ewolucyjnie strukturze: składa się z jednego łańcucha polipeptydowego o długości 148 reszt aminokwasowych. Odkryte w 1970 r. równocześnie przez dwa zespoły badaczy, zyskało stosowaną dziś nazwę w 1979.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalmus

1. dawniej: tatarak;
2. gatunek wódki przygotowanej jako nalewka na korzeniach tataraku; kalmusówka; ajerówka

Luksemburg:

- Kalmus – niemiecka nazwa wsi Calmus

Osoby:

- Herbert Kalmus – amerykański inżynier
- Janusz Kalmus – polski strzelec
- Marek Kalmus – polski filozof
- Michaił Kalmus – radziecki oficer

Zobacz też:

- Calmus

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalmusówka

przestarzałe: słodka wódka, sporządzona jako nalewka na korzeniach tataraku; ajerówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalnica

W Polsce

- Kalnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz
- Kalnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Cisna
- Kalnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk

- Kalnica – gromada

- Kalnica – potok, dopływ Jedlicy
- Kalnica – potok, dopływ Śmieszki
- Kalnica – potok, dopływ Wetliny

Inne

- Kalnica – część Kowna

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalnicowate

rodzina muchówek; Lauxaniidae

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalników

Kalników – wieś w Polsce położona na Płaskowyżu Tarnogrodzkim, w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Stubno.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kalników. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalny

przymiotnik

(1.1) gwara. zanieczyszczony

#### Źródła:

Wiktionary

# Kalo

w handlu: strata na wadze towaru, spowodowana wyschnięciem przy transportowaniu lub przechowywaniu

Caló (od rom. słowa kalo „czarny”, lub od pierwotnego hiszp. zincaló „cygański”) – pogadialekt języka romskiego, uważany też za gwarę hiszpańskiego, lub osobny język mieszany, którym posługują się andaluzyjscy Romowie zwani Calé (nazwa własna), Gitanos lub dawniej Zincarli (egzoetnonimy). Obok portugalsko-brazylijskiego calâo, katalońskiego romanó i baskijskiego errumantxela tworzy iberyjską grupę pogadialektów języka romskiego, używanych na terenie Hiszpanii i Portugalii oraz w Ameryce Łacińskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalobriowiec

przedstawiciel rzędu roślin z gromady wątrobowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalocefalus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Calocephalus|ref=tak.

Kalocefalus (Calocephalus R. Br.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje co najmniej 9 gatunków występujących naturalnie w Australii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalofonia

rzadko: kalafonia;
1. produkt uboczny destylacji żywic drzew iglastych, używany m.in. do nacierania włosia smyczków;
2. dawniej, żartobliwie: napój alkoholowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalokagathia

[czytaj: kalokagatia] ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagatia, kalokagathos, kalos kagathos

Kalokagatia, kalokagathia (stgr. καλοκαγαθία kalokagathia, od καλὸς κἀγαθός kalos kagathos – dosł. „piękny i dobry”), właściwa forma kalokagathia – greckie pojęcie oznaczające połączenie dobra z pięknem. W tym samym znaczeniu, lecz jako καλὸς καὶ ἀγαθός lub καλὸς κἀγαθός występowało w dziełach Homera, Solona i Tukidydesa. Było ono odzwierciedleniem szlachetnego i etycznego postępowania. Pierwszą znaną z imienia osobą, która użyła tego pojęcia, był Ksenofont.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalokagathos

[czytaj: kaloKAgatos] ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagatia, kalokagathia, kalos kagathos

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalokagatia

ideał wychowania arystokratycznego w starożytnej Grecji; kalokagathia, kalokagathos, kalos kagathos

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. w starożytnej Grecji: ideał etyczny łączący doskonałość duchową z pięknem fizycznym

Kalokagatia, kalokagathia (stgr. καλοκαγαθία kalokagathia, od καλὸς κἀγαθός kalos kagathos – dosł. „piękny i dobry”), właściwa forma kalokagathia – greckie pojęcie oznaczające połączenie dobra z pięknem. W tym samym znaczeniu, lecz jako καλὸς καὶ ἀγαθός lub καλὸς κἀγαθός występowało w dziełach Homera, Solona i Tukidydesa. Było ono odzwierciedleniem szlachetnego i etycznego postępowania. Pierwszą znaną z imienia osobą, która użyła tego pojęcia, był Ksenofont.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalomel

minerał i związek chemiczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. chlorek rtęci(I), biała, słabo rozpuszczalna w wodzie substancja używana m.in. jako środek antyseptyczny lub przeczyszczający;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalomelowy

przymiotnik od: kalomel, np. półogniwo kalomelowe

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z kalomelem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalometria

nauka o symetrii i harmonii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalong

największy z nietoperzy, o rozpiętości skrzydeł do półtora metra; rudawka malajska, pies latający

Rudawka (Pteropus) – rodzaj ssaków z podrodziny Pteropodinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae). Nazywane są również kalongami lub lisami latającymi. Wiele gatunków jest zagrożonych wyginięciem, ze względu na wysoki poziom polowań w celach konsumpcyjnych, bądź medycznych. Zwierzęta są także zabijane dla sportu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalonka

wieś w Polsce koło Łodzi

- Kalonka – potok, dopływ Żylicy
- Kalonka – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Nowosolna
- Kalonka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Pilawa
- Kalonka – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaloria

1. jednostka wartości odżywczej pokarmu;
2. pozaukładowa jednostka ciepła, równa 4,19 dżula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. pozaukładowa jednostka ciepła równa ilości ciepła potrzebnej do podgrzania 1 grama wody o 1 kelwin;

(1.2) pot. kilokaloria

Kaloria (łac. calor – ciepło), skrót cal – wspólna nazwa różnych jednostek ciepła; historycznie definiowana jako ciepło potrzebne do ogrzania grama wody o jeden stopień Celsjusza. Definicja ta jest nieprecyzyjna przez zależność ciepła właściwego wody od temperatury, ciśnienia i składu izotopowego, przez co powstały różne warianty tej jednostki, zdefiniowane ściślej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaloryczniej

stopień wyższy od przysłówka: kalorycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaloryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kaloryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaloryczność

1. liczba kalorii określonego produktu spożywczego;
2. liczba kalorii (jednostek ciepła) przy spalaniu określonego surowca lub paliwa, np. kaloryczność węgla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ilość energii jaką można uzyskać przez strawienie pokarmu albo spalenie paliwa

Wartość energetyczna – ilość energii w danym produkcie jaką organizm może przyswoić przez trawienie. Wartość energetyczna wyrażana jest w kilokaloriach (kcal) i kilodżulach (kJ).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaloryczny

pełen kalorii, zawierający wiele kalorii (zazwyczaj o posiłku)

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. dotyczący kalorii

przymiotnik jakościowy

(2.1) spoż. bogaty w kalorie, dostarczający dużo energii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaloryfer

1. urządzenie do ogrzewania pomieszczeń;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, sześciopak, six-pack, ABS, kratka, dziesięciopak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) element grzewczy w postaci połączonych ze sobą równolegle w płaszczyźnie metalowych rur, przez które przepływa gorąca woda lub para wodna

(1.2) przen. pot. anat. wyraziste mięśnie brzucha

(1.3) środ. muz. przen. akordeon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. wojsk. przen. plutonowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaloryferowy

→ kaloryfer

przymiotnik

(1.1) przym. od kaloryfer

Patrz:kaloryfer

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaloryfery

1. urządzenie do ogrzewania pomieszczeń;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, sześciopak, six-pack, ABS, kratka, dziesięciopak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaloryka

rzadko: nauka i studia nad właściwościami ciepła; termologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalorymetr

urządzenie wykorzystywane do mierzenia ilości ciepła pobieranego lub oddawanego przez ciało

Kalorymetr – przyrząd laboratoryjny do pomiaru ciepła wydzielanego lub pobieranego podczas procesów chemicznych i fizycznych.

Wykorzystywany jest przede wszystkim do wyznaczania ciepła właściwego cieczy i ciał stałych, ciepła topnienia i ciepła parowania. Pomiar kalorymetryczny umożliwia też badanie zmian w czasie wartości termodynamicznych takich jak entalpia i entropia, umożliwiając szczegółową analizę przemian zachodzących w analizowanym układzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalorymetria

Kalorymetria (łac. calor = ciepło) – dział chemii fizycznej i termodynamiki zajmujący się rozwijaniem technik pomiaru ciepła powstającego w wyniku reakcji chemicznych i rozmaitych procesów fizycznych.

Kalorymetria dostarcza wielu cennych informacji o termodynamicznym przebiegu procesu. Pomiar ciepła przemiany umożliwia bowiem ustalenie także wartości zmian innych wielkości termodynamicznych takich jak entalpia, entropia i wiele innych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalorymetryczny

odnoszący się do kalorymetru lub kalorymetrii

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z kalorymetrem lub z kalorymetrią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalos

samochód typu Daewoo Kalos

- Kalos – uczeń Dedala
- Kalos – model Daewoo/Chevroleta
- Kalos – fikcyjny region w świecie Pokémon

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalosz

1. gumowy but;
2. dawniej: gumowa nakładka ochronna na but

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) obuw. gumowy but służący do ochrony przed błotem lub wodą;

(1.2) pot. zob. sędzia kalosz.

Kalosze (gumowce, gumiaki) – gumowe obuwie chroniące nogi lub buty przed zamoczeniem.

Pierwotnie była to jedynie osłona na obuwie: bardzo niskie, tylko do kostki, zakładano je na buty, aby je chronić przed zabrudzeniem i zamoczeniem. Po dojściu na miejsce można było kalosze zdjąć i chodzić w butach lub kapciach. W niektórych państwach ten typ jest nadal bardzo popularny, w Polsce obecnie są w tej postaci rzadko używane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalosze

1. gumowe obuwie służące ochronie przed deszczem i błotem;
2. dawniej: gumowe obuwie nakładane na inne obuwie w celu ochrony ich przed deszczem i błotem

Kalosze (gumowce, gumiaki) – gumowe obuwie chroniące nogi lub buty przed zamoczeniem.

Pierwotnie była to jedynie osłona na obuwie: bardzo niskie, tylko do kostki, zakładano je na buty, aby je chronić przed zabrudzeniem i zamoczeniem. Po dojściu na miejsce można było kalosze zdjąć i chodzić w butach lub kapciach. W niektórych państwach ten typ jest nadal bardzo popularny, w Polsce obecnie są w tej postaci rzadko używane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaloszek

zdrobnienie od: kalosz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaloszowy

przymiotnik od: kalosz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalota

1. sklepienie czaszki ludzkiej;
2. czasza
3. przyrząd używany w protetyce przy wykonywaniu protez

- czasza w architekturze
- czasza kuli
- czasza lodowa
- czasza grzejna
- czasza spadochronu
- Czasza – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie kleckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalotechniczny

związany z kalotechniką (upiększającą kosmetyką ciała, włosów i paznokci)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalotechnika

sztuka upiększania ciała, zwłaszcza włosów i paznokci

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalotka

czapeczka noszona przez dostojników w kościele katolickim; piuska

Piuska (zucchetto, kalotka) – mała czapeczka zakładana przez duchownych katolickich pod biret lub kapelusz, natomiast przez wyższych dostojników (biskupów, kardynałów, papieży) noszona stale jako samodzielne nakrycie głowy. Zasadniczo występująca w kolorach:

- czarnym dla niższych duchownych;
- amarantowym (fioletowym) dla biskupów i arcybiskupów;
- szkarłatnym (czerwonym) dla kardynałów;
- białym dla papieży, w tym emerytowanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalotypia

pierwsza technika fotograficzna

Kalotypia (z gr. καλός "piękny" i τύπος "odcisk", znana również jako talbotypia) – pierwsza fotograficzna technika negatywowa, opatentowana przez jej wynalazcę, Williama Foxa Talbota, w 1841 roku. Stosowana była w latach 40. i 50. XIX wieku. Papier pokryty światłoczułymi halogenkami srebra zostaje naświetlony w aparacie, a następnie wywoływany, dzięki czemu obraz utajony staje się widoczny. Z tak przygotowanego negatywu (kalotypu) wykonywane są odbitki – w XIX wieku w zasadzie wyłącznie były to odbitki na papierze solnym. Idea kalotypii – wykonywanie negatywu pozwalającego na otrzymanie wielu pozytywów (odbitek) – stała się podstawą dalszego rozwoju fotografii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalotypowy

→ kalotypia; talbotypiczny, talbotypowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaloza

1. w botanice: wielocukrowiec zbudowany z glukozy, zasklepiający pory rurek sitowych roślin w okresie ich spoczynku;
2. w biologii: substancja występująca w cystolitach, łagiewce pyłkowej i mlecznikach

Kaloza – organiczny związek chemiczny, polisacharyd z grupy β-glukanów, zbudowany z reszt glukozy połączonych wiązaniami β-1,3-glikozydowymi. Występuje okresowo w ścianach komórkowych roślin, głównie w miejscach zranienia. Odkłada się także wokół komórek sitowych. Ma zdolność do silnego pęcznienia, dzięki czemu izoluje protoplast (blokuje dyfuzję).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalpa

w hinduizmie: okres od początku do końca świata

Kalpa (sanskryt), eon – określenie bardzo długich okresów w historii świata w hinduizmie i buddyzmie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalprotektyna

białko ostrej fazy, wskazujące na stan zapalny jelit

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalsk

W Polsce

- Kalsk – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Sulechów
- Kalsk – gromada
- dawna nazwa wsi Rzeczna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk

#### Źródła:

Wikipedia

# Kalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalukin

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalumet

fajka pokoju u Indian amerykańskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) indiańska fajka pokoju

Kalumet (z fr. „wydrążona trzcina”, znany także jako święta fajka lub fajka pokoju) – ozdobna obrzędowa fajka części plemion północnoamerykańskich Indian, palona podczas niektórych ceremonii religijnych, uroczystości społecznych i szczególnie ważnych spotkań towarzyskich, a także w trakcie indywidualnej modlitwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalumnia

niesłuszne posądzenie kogoś; oszczerstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niesprawiedliwe oszczerstwo, oskarżenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalumniator

przestarzale: oszczerca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba szerząca nieprawdziwe, krzywdzące informacje w celu zaszkodzenia komuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalumniatorka

→ kalumniator

Patrz:kalumniator

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalumniatorski

→ kalumniator

Patrz:kalumniator

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalus

tkanka miękiszowa wytwarzana na zranionej powierzchni narządów roślin; kallus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. rodzaj tkanki miękiszowej roślin;

Kalus, kallus, merystem przyranny – tkanka roślinna powstająca w miejscu zranienia rośliny najczęściej z okolicznych komórek tkanki miękiszowej. Jest to amorficzna masa komórek mająca zwykle postać białego nalotu. Komórki tworzone przez te merystemy powodują stopniowe zabliźnianie się i zarastanie ran. Komórki kallusa są zwykle większe od komórek tkanki macierzystej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaluski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalusowy

przymiotnik od: kalus

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kalusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalwados

francuska wódka produkowana z jabłek, o charakterystycznym zapachu i smaku; calvados

Calvados (pol. kalwados) – napój alkoholowy (winiak francuski), odznaczający się wytrawnym smakiem owocowym (jabłkowym) i charakterystycznym jabłkowym bukietem. Wyrabiany jest głównie w departamencie Calvados w Normandii poprzez destylację cydru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kalwaria

1. obrazy lub rzeźby ze scenami drogi krzyżowej;
2. kościół wzniesiony na wzgórzu będący stacją drogi krzyżowej;
3. męka, cierpienie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. bibl. niewielkie wzniesienie w Jerozolimie, na którym miał umrzeć Jezus;

Kalwaria (Calvaria – łac. odpowiednik hebr. Golgota – to znaczy czaszka) – zespół kościołów lub kaplic symbolizujących stacje Męki Pańskiej, zakładany zazwyczaj na wzgórzach, tak by przypominał swym położeniem Jerozolimę.

W okresie, gdy dostęp do „świętego miasta” był utrudniony, pielgrzymując do takiej kalwarii można było uzyskać takie same odpusty jak w czasie pielgrzymki do Jerozolimy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalwarianin

mieszkaniec Kalwarii Zebrzydowskiej, Góry Kalwarii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalwarianka

1. mieszkanka Kalwarii Zebrzydowskiej, Góry Kalwarii;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Córek Naszej Pani na Górze Kalwarii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalwaryjny

przymiotnik od: kalwaria; kalwaryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do kalwarii, związany z kalwarią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalwaryjski

1. przymiotnik od : kalwaria; kalwaryjny;
2. przymiotnik od: Kalwaria, Kalwaria Zebrzydowska;
3. przymiotnik od: Góra Kalwaria; górskokalwaryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kalwarii, związany z Kalwarią

(1.2) odnoszący się do Kalwarii Pacławskiej, związany z Kalwarią Pacławską

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalwasiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalwila

1. odmiana jabłoni o cienkiej skórce i delikatnym miąższu;
2. owoc tej jabłoni

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalwin

członek Kościoła ewangelicko-reformowanego; kalwinista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba, która wyznaje kalwinizm

Jan Kalwin (fr. Jean Cauvin albo również Jean Calvin; ur. 10 lipca 1509 w Noyon, zm. 27 maja 1564 w Genewie) – francuski teolog protestancki, reformator, kaznodzieja, humanista, pisarz i organizator życia duchowego w Szwajcarii w okresie reformacji. Twórca jednej z doktryn religijnych – ewangelicyzmu reformowanego (od jego nazwiska nazywanej kalwinizmem), przyjętej przez Kościoły ewangelicko-reformowane, prezbiteriańskie, a następnie przez część kongregacjonalnych, opierającej się głównie na nauce o predestynacji oraz nauce o realnej i duchowej obecności Jezusa Chrystusa w Wieczerzy Pańskiej, w odróżnieniu od poglądu powszechnie panującego w Kościele katolickim (obecności realnej i cielesnej). Nazywany przez swych zwolenników „teologiem par excellence”; „Arystotelesem Reformacji”; „Akwinatą Kościoła reformowanego”; „najbardziej chrześcijańskim mężem swej epoki” czy też „drugim patriarchą reformacji”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalwinista

potocznie: członek Kościoła ewangelicko-reformowanego; kalwin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca kalwinizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalwinistka

wyznawczyni kalwinizmu; kalwinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta wyznająca kalwinizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalwinistycznie

→ kalwinistyczny

Patrz:kalwinistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalwinistyczny

związany z kalwinizmem, charakterystyczny dla kalwinizmu lub odnoszący się do kalwinizmu

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z kalwinizmem lub kalwinami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalwinizm

system teologiczny Kościołów ewangelicko-reformowanych, stworzony przez Jana Kalwina w pierwszej połowie XVI w., różniący się od innych doktryn protestanckich podkreśleniem roli przeznaczenia i rygorystyczną etyką

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. system teologiczny stworzony przez Jana Kalwina; jedna z religii protestanckich;

Kalwinizm, ewangelicyzm reformowany – jeden z czołowych nurtów protestantyzmu, obok luteranizmu. Jednocześnie doktryna teologiczna i konfesja. Powstał w toku XVI-wiecznej Reformacji. Organizacyjnie przyjmuje głównie kształt kościołów kontynentalnych, prezbiteriańskich, kongregacjonalnych i ewangelicko-unijnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalwinka

wyznawczyni kalwinizmu; kalwinistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wyznaje kalwinizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalwiński

odnoszący się do kalwinizmu, kalwinistów

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z kalwinizmem lub kalwinami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kalykadnos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. rzeka w południowej Turcji, obecnie nazywana Göksu

Göksu (gr. Kalykadnos, łac. Calycadnus), Salef – rzeka w południowej Turcji o długości 241 km.

Wypływa z Taurusu Kilikijskiego, a uchodzi do Morza Śródziemnego.

W 1190 r. podczas kąpieli utonął w niej cesarz Fryderyk I Barbarossa, przywódca III wyprawy krzyżowej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kalymatotekowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy paproci nasiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kalyptra

w botanice: osłonka szczytu korzenia; kaliptra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kam

zaimek

(1.1) stpol. dokąd, gdzie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kama

gatunek antylopy zamieszkującej Afrykę

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) rel. w hinduizmie: bóg miłości i pożądania;

- Kama – przydomek 23 Dywizji Górskiej SS (2 chorwackiej)
- Kama – mały puginał używany przez bałkańskich pasterzy
- Kama – rzeka w Rosji
- Kama – osiedle w Rosji, w Tatarstanie, w rejonie tukajewskim
- Kama – bóg miłości panteonu hinduistycznego
- Kama – skt. pragnienie, pożądanie – w hinduizmie tak nazywane są seksualne i miłosne aspekty ludzkiego życia
- Kama – w buddyzmie tybetańskim nauki kanoniczne
- Kama – zwierzę z rodziny krętorogich
- Kama – gatunek lisa
- Kama – rower produkcji radzieckiej
- Kama – japoński sierp bojowy
- Kama – potrawa estońska
- Kama – powiat w afgańskiej prowincji Nangarhar
- Kama – miasto w Japonii, w prefekturze Fukuoka, na wyspie Kiusiu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamacyt

minerał występujący w syderytach, będący krystalicznym żelazem rodzimym z domieszką niklu

Kamacyt – minerał, krystaliczna postać stopu żelaza (Fe) i niklu (Ni), zawierającego do 10,46% niklu i 89,54% żelaza. Występuje w meteorytach żelaznych i żelazno-kamiennych. Kamacyt może tworzyć w meteorytach wewnętrzne struktury zwane figurami Widmanstättena i liniami Neumanna. Kamacyt nazywany jest też „żelazem belkowym”. Największy udokumentowany kryształ kamacytu ma wymiary 92×54×23 cm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamagrafia

metoda reprodukcji obrazu z zachowaniem barwy i profilu kładzenia farby

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamagraficzny

związany z kamagrafią (metodą reprodukcji obrazu odtwarzającą na kopii pociągnięcia pędzla i barwę kładzionej farby)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamaldulski

przymiotnik

(1.1) związany z miastem Camaldoli

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamamber

miękki ser wytwarzany w formie niewielkich krążków z porostem białej pleśni, mający charakterystyczny grzybny smak i zapach; camembert

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. camembert.

- Camembert (miejscowość)
- Camembert (ser)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaman

nazwisko

Kaman Corporation – amerykańskie przedsiębiorstwo przemysłowe zajmujące się produkcją śmigłowców, podzespołów lotniczych oraz dystrybucją różnego rodzaju komponentów mechanicznych dla przemysłu. Siedziba przedsiębiorstwa mieści się w Bloomfield, w stanie Connecticut. Spółka notowana jest na giełdzie New York Stock Exchange.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamaradka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. koleżanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamarazaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; morozaur

Kamarazaur (Camarasaurus) – duży, roślinożerny dinozaur żyjący w późnej jurze na terenie współczesnej Ameryki Północnej. Należał do grupy zauropodów. Jego nazwa znaczy jamisty jaszczur.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamarinskaja

bardzo szybki, ludowy taniec rosyjski; kamarinskij

Kamarinskaja – bardzo szybki, rosyjski taniec ludowy w takcie 2/4, o charakterze improwizacyjnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamarinskij

bardzo szybki, ludowy taniec rosyjski; kamarinskaja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamaryla

klika, grupa osób skupiona wokół panującego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. grupa osób wykorzystująca swoje stanowiska dla własnych korzyści i uprawiania stronniczej polityki

(1.2) daw. grupa dworzan faworyzowanych przez panującego, wywierająca wpływ na bieg spraw publicznych;

Kamaryla (z hiszp. camarilla – 'mała sala', w domyśle: 'prywatny pokój króla') – grupa dworzan lub faworytów otaczających króla lub władcę. Zwykle nie zajmują oni żadnego stanowiska w oficjalnej strukturze władzy, jednak wpływają na władcę w sposób nieformalny. Dzięki temu mogą uprawiać politykę i snuć intrygi, nie ponosząc jednocześnie odpowiedzialności za efekty swych rad.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamas

nazwisko

Kamas – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Utah, w hrabstwie Summit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamasja

północnoamerykańska roślina z rodziny szparagowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Camassia|ref=tak., rodzaj roślin cebulowych;

Kamasja (Camassia Lindl.) – rodzaj roślin zaliczany współcześnie do rodziny szparagowatych (Asparagaceae) (podrodzina agawowe), wcześniej umieszczany był w rodzinie liliowatych (Liliaceae) lub hiacyntowatych Hyacintheaceae. Do rodzaju należy 6 gatunków występujących we wschodniej i zachodniej części Kanady i Stanów Zjednoczonych w Ameryce Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamasutra

przenośnie: sztuka miłości, uprawiania seksu; ars amandi

Kamasutra, Kama Sutra, Kama (sanskryt कामसूत्र) – traktat indyjski w sanskrycie na temat seksualności i zachowań seksualnych. Pełny tytuł to vātsyāyana kāma sūtra („Aforyzmy o miłości [napisane przez] Watsjajanę”). Autorstwo tekstu przypisuje się Watsjajanie (Vātsyāyana Mallanaga) żyjącemu prawdopodobnie pomiędzy I a VI wiekiem naszej ery. Brak dokładnych danych źródłowych uniemożliwia dokładną identyfikację wieku, w którym powstał traktat – jednak jak sam autor podawał – nie była to jedyna ówcześnie znana rozprawa o miłości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamasyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamasyńcami, dotyczący Kamasyńców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kamasyjski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamasz

1. rodzaj męskiego buta z cholewką do kostek;
2. dawniej: ochraniacz zakładany na niski but; getr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. męski but z krótką cholewą i elastycznymi bokami

(1.2) pot. but

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamasze

1. rodzaj męskiego obuwia z cholewką do kostek;
2. w przenośni: pójść w kamasze - zostać powołanym do wojska

- Kamasze – wieś
- kamasze – buty

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamaszek

zdrobnienie od: kamasz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamaszki

zdrobnienie od: kamasze

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamasznictwo

wyrabianie cholewek do butów; cholewkarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamaszniczka

dawniej: rzemieślniczka wyrabiająca cholewki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamasznik

dawniej: rzemieślnik wyrabiający cholewki; cholewkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. robotnik lub rzemieślnik wyrabiający cholewki, czyli wierzchnią część buta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamaz

ciężarówka marki Kamaz

KAMAZ, Kamaz (ros. ОАО «КАМАЗ» – Камский автомобильный завод, pol. Kamskij awtomobilnyj zawod) – rosyjski producent samochodów ciężarowych, z siedzibą w mieście Nabierieżnyje Czełny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kambar

brązowa odmiana karakułów

Kambar (ur. około 1180, zm. 1250) – tamilski poeta żyjący na przełomie XII i XIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kambialny

przymiotnik od: kambium

#### Źródła:

SJP.pl

# Kambium

warstwa komórek łodygi, pnia i korzenia drzew i krzewów; miazga łykodrzewna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kambodża

państwo w Azji ze stolicą w Phnom Penh; Królestwo Kambodży

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji Południowo-Wschodniej ze stolicą w Phnom Penh;

Kambodża, Królestwo Kambodży (khm. ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, trl. Kâmpǔchéa, Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa, w latach 1976–1989 Kampucza) – państwo w południowo-wschodniej Azji, na Półwyspie Indochińskim, nad Zatoką Tajlandzką. Graniczy od zachodu i północy z Tajlandią (długość granicy – 803 km), od północy z Laosem (541 km), a od wschodu z Wietnamem (930 km).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kambodżańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości kambodżańskiej, obywatel Kambodży, mieszkaniec Kambodży

#### Źródła:

Wiktionary

# Kambodżanin

obywatel Kambodży

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kambodży, obywatel Kambodży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kambodżanka

obywatelka Kambodży

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kambodży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kambodżański

związany z Kambodżą

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Kambodża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kambr

okres ery paleozoicznej ok. 570 - ok. 500 mln lat temu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy okres geologiczny paleozoiku;

Kambr (ang. Cambrian)

- w sensie geochronologicznym – pierwszy okres ery paleozoicznej. Trwał około 56 milionów lat (od 541,0 ±1,0 do 485,4 ±1,9 milionów lat temu). Kambr jest młodszy od ediakaru (neoproterozoik) a starszy od ordowiku. Dzieli się na cztery epoki: terenew, 2. epoka, miaoling oraz furong.

- w sensie chronostratygraficznym – pierwszy system eratemu paleozoicznego, wyższy od ediakaru, niższy od ordowiku. Dzieli się na cztery oddziały: terenew, 2. oddział, miaoling i furong. Międzynarodowy stratotyp granicy prekambr/kambr znajduje się na wybrzeżu półwyspu Burin koło miasta Fortune (południowo-wschodnia część Nowej Fundlandii, Kanada). Dolną granicę kambru wyznacza pierwsze pojawienie się skamieniałości śladowej Phycodes pedum Seilacher, 1955.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kambrajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Cambrai, dotyczący Cambrai

#### Źródła:

Wiktionary

# Kambrejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cambrai, dotyczący Cambrai

#### Źródła:

Wiktionary

# Kambryjski

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący kambru, występujący, powstały w kambrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Kambryk

cambric;
1. cienkie, przezroczyste płótno bawełniane podobne do batystu
2. batyst lniany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kambuz

kuchnia na statku; kambuza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. kuchnia na statku;

Kambuz – wydzielona przestrzeń na jednostce pływającej przeznaczona do przyrządzania posiłków. W zależności od wielkości jednostki jest to osobne pomieszczenie albo wydzielony fragment pomieszczenia. W drugim przypadku kantorek kuchenny usytuowany jest zazwyczaj w pobliżu zejściówki, co umożliwia lepszą wentylację oraz dobre oświetlenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kambuza

kuchnia na statku; kambuz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kambuzowy

przymiotnik od: kambuz, kambuza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kambyzes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię męskie perskich królów z dynastii Achemenidów panujących w V-III w. p.n.e.;

- Kambyzes I – władca Persji w I połowie VI wieku p.n.e.
- Kambyzes II – władca Persji w latach 530-522 p.n.e.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamczacki

przymiotnik od: Kamczatka

przymiotnik relacyjny

(1.1) od Kamczatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamczadal

mieszkaniec Kamczatki (półwyspu); Kamczadał

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamczadalka

mieszkanka Kamczatki (półwyspu); Kamczadałka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamczadalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamczadalami, dotyczący Kamczadalów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamczadał

mieszkaniec Kamczatki (półwyspu); Kamczadal

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamczadałka

mieszkanka Kamczatki (półwyspu); Kamczadalka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamczatka

1. półwysep we wschodniej części Federacji Rosyjskiej, między morzami Ochockim i Beringa;
2. nieoficjalnie, zwłaszcza wśród osadzonych: Areszt Śledczy Warszawa-Grochów

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. półwysep w północno-wschodniej części Azji;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Dalekim Wschodzie, uchodząca do Zatoki Kamczackiej;

Kamczatka – półwysep w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej. Oddziela od siebie Morze Ochockie i Morze Beringa. Jego powierzchnia wynosi około 370 tys. km² (wraz z przylegającym fragmentem części kontynentalnej i wyspami: Komandorskimi i Karagińskimi – ok. 470 tysięcy km²). Zamieszkany przez około 400 tys. osób. Ludność stanowią głównie Rosjanie, Koriacy i Itelmeni. Głównym miastem jest Pietropawłowsk Kamczacki (195 tys. mieszkańców). Obszar wchodzi w skład Kraju Kamczackiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamczycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamea

ozdoba biżuteryjna wykonana z owalnego szlachetnego kamienia ozdobionego wypukłą rzeźbą kobiecej główki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło;

Kamea (z arabskiego kamma – garb, wypukłość) – rodzaj gemmy, szlachetny lub półszlachetny kamień ozdobiony reliefem ciętym wypukło.Do wyrobu kamei najchętniej używano kamienia składającego się z dwóch różnobarwnych warstw – onyksu, sardonyksu, karneolu. Ponieważ dwubarwne kamienie są nader rzadkie, kamee często składano z dwóch kamieni, a w Mezopotamii wykorzystywano kość słoniową, glinę i wosk. Jako materiał wykorzystywano również skorupy muszli i koral.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamecki

nazwisko

Kamecki – polski herb szlachecki, odmiana herbu Ślepowron.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kameduli

związany z kamedułami lub kamedułkami (zgromadzeniem zakonnym); kamedulski

Kameduli – zakon utworzony w 1012 lub 1027 r. przez św. Romualda. Po śmierci Romualda, w 1072 roku papież Aleksander II wyodrębnił kamedułów z benedyktynów, zatwierdzając zgromadzenie jako osobny zakon (przedtem byli ugrupowaniem pustelniczym w rodzinie benedyktyńskiej). Składa się obecnie z dwóch kongregacji. W Polsce znajdują się wyłącznie kameduli kongregacji z Monte Corona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamedulski

związany z kamedułami lub kamedułkami (zgromadzeniem zakonnym); kameduli

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kamedułami, dotyczący kamedułów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kameduła

zakonnik, członek zakonu kontemplacyjnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Romualda z Camaldoli;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamedułka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, żeńskiej gałęzi zakonu Kamedułów: Mniszki Kamedułki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu założonego przez św. Romualda z Camaldoli;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamel

wielbłąd jednogarbny (w odróżnieniu od dwugarbnego baktriana); jednogarb, dromader

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamela

wielbłąd jednogarbny (w odróżnieniu od dwugarbnego baktriana); jednogarb, dromader

Kamela (kaszub. Kaméla, niem. Kamehlen) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Somonino, 1,8 km na wschód od drogi krajowej nr 20 ze Stargardu do Gdyni.

W latach 1945–1998 (także po 1975) wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamelarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. urzędnik miejski

(1.2) daw. gw-pl|Poznań. urzędnik miejski trzymający kasę

#### Źródła:

Wiktionary

# Kameleon

1. gad nadrzewny, mogący zmieniać barwę ciała w celu kamuflażu, żyjący w południowej Europie, Afryce i tropikalnej Azji;
2. przenośnie: człowiek zmieniający poglądy, zainteresowania w zależności od mody czy sytuacji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Kameleonowate, kameleony (Chamaeleonidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata), słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała. Mają chwytny ogon i palce zrośnięte w rodzaj szczypiec, którymi przytrzymują się gałęzi. Nazwa kameleon wywodzi się z gr. chamailéōn – lew na ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kameleonek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: kameleon

(1.2) mały kameleon

#### Źródła:

Wiktionary

# Kameleonizm

częste i łatwe zmienianie poglądów; oportunizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameleonowate

1. zmienny, niestały; o cechach kameleona;
2. o cechach kameleonowatych (rodzina gadów)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chamaeleonidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Kameleonowate, kameleony (Chamaeleonidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata), słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała. Mają chwytny ogon i palce zrośnięte w rodzaj szczypiec, którymi przytrzymują się gałęzi. Nazwa kameleon wywodzi się z gr. chamailéōn – lew na ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kameleonowaty

1. zmienny, niestały; o cechach kameleona;
2. o cechach kameleonowatych (rodzina gadów)

przymiotnik

(1.1) zmieniający się jak kameleon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kameleonowy

przymiotnik od: kameleon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameleoństwo

w przenośni: cechy kameleona; zmienność; niestałość

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameleony

rodzina gadów z grupy jaszczurek; kameleonowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Chamaeleonidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych

Kameleonowate, kameleony (Chamaeleonidae) – rodzina zauropsydów z rzędu łuskonośnych (Squamata), słynąca ze zdolności do zmiany ubarwienia, długiego języka i oryginalnych kształtów ciała. Mają chwytny ogon i palce zrośnięte w rodzaj szczypiec, którymi przytrzymują się gałęzi. Nazwa kameleon wywodzi się z gr. chamailéōn – lew na ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamelia

wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny herbatowatych (kameliowatych), o błyszczących, skrętoległych, skórzastych liściach i białych, różowych lub czerwonych kwiatach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Camellia|L.|ref=tak., rodzaj roślin drzewiastych z rodziny herbatowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju kamelii (1.1)

(1.3) kwiat kamelii (1.2)

(1.4) przest. przen. prostytutka, kobieta lekkich obyczajów

- Kamelia – imię żeńskie
- Kamelia – rodzaj roślin z rodziny herbatowatych
- Donna Kamelia – utwór Stanisława Kowalewskiego

Zobacz też:

- Dama kameliowa – powieść Aleksandra Dumasa (syna)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kameliowate

1. stewarcja kameliowata - roślina z rodziny kameliowatych (herbatowatych);
2. o cechach kameliowatych (rodzina roślin);
3. podobny do kwiatu kamelii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kameliowaty

1. stewarcja kameliowata - roślina z rodziny kameliowatych (herbatowatych);
2. o cechach kameliowatych (rodzina roślin);
3. podobny do kwiatu kamelii

przymiotnik

(1.1) przypominający kamelię, mający cechy kamelii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kameliowce

rząd roślin dwuliściennych; herbatowce

Herbatowce, kameliowce (Theales Lindl. 1833, Guttiferales) - rząd przeważnie roślin drzewiastych należący do klasy dwuliściennych. Zalicza się do niego ponad 2000 gatunków rosnących w krajach tropikalnych i subtropikalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kameliowiec

przedstawiciel rzędu roślin dwuliściennych; herbatowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameliowy

przymiotnik od: kamelia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamelor

nici albo tkanina otrzymywana z wełny kozy angorskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamena

1. rzymska bogini, opiekunka źródeł, utożsamiana z grecką muzą;
2. dawniej: wiersz, poezja, pieśń poetycka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitrzym. starorzymska bogini źródła;

(1.2) daw. przen. poezja

- Osiedle Kamena (Jaćwingów) w Suwałkach
- „Kamena” − czasopismo założone w Chełmie w 1933 r.
- jedna z Kamen
- Kamena – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w mieście Mostar
- Kamena – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Istočni Mostar
- Kamena – wieś w Bułgarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kameowy

przymiotnik od: kamea

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kameą, dotyczący kamei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamera

camera;
1. urządzenie do rejestracji obrazu (czasem dźwięku);
2. komora między obiektywem a kliszą aparatu;
3. w dawnej Polsce urząd zarządzający dobrami królewskimi;
4. dawniej: zamknięte pomieszczenie, cela, komora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do nagrywania ruchomego obrazu, często również z dźwiękiem;

(1.2) daw. urząd zarządzający dobrami i dochodami królewskimi

(1.3) daw. urząd skarbowy

(1.4) daw. zamknięte pomieszczenie

- kamera cyfrowa – aparat rejestrujący obraz w pamięci cyfrowej
- kamera filmowa – aparat rejestrujący obraz na taśmie filmowej
- kamera wideo – aparat rejestrujący obraz na taśmie magnetycznej
- kamera telewizyjna
- kamkorder
- kamera przemysłowa – aparat rejestrujący obraz na potrzeby monitoringu
- kamera internetowa – kamera podłączona bezpośrednio do komputera, zazwyczaj przez USB
- Kamera całego nieba
- Zespół Realizatorów Filmowych „Kamera” - była polska państwowa wytwórnia filmowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kameralista

muzyk grający w małym zespole

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameralistka

→ kameralista

Patrz:kameralista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameralistyczny

1. związany z muzyką kameralną;
2. związany z kameralizmem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameralistyka

muzyka kameralna

Kameralizm (łac. camera – komnata, niem. Kameralismus) – doktryna ekonomiczna rozwinięta w Niemczech i Austrii w XVII-XVIII w., uznająca za nadrzędny cel polityki gospodarczej państwa pełne wykorzystanie zasobów ludzkich i zdolności produkcyjnych w celu zwiększenia dochodów władcy; odmiana merkantylizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kameralizm

1. odmiana merkantylizmu o wyraźnym nastawieniu fiskalnym;
2. kameralność czegoś

Kameralizm (łac. camera – komnata, niem. Kameralismus) – doktryna ekonomiczna rozwinięta w Niemczech i Austrii w XVII-XVIII w., uznająca za nadrzędny cel polityki gospodarczej państwa pełne wykorzystanie zasobów ludzkich i zdolności produkcyjnych w celu zwiększenia dochodów władcy; odmiana merkantylizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kameralniej

stopień wyższy od przysłówka: kameralnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameralniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kameralny; bardziej kameralny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameralność

ograniczenie do niewielkiej przestrzeni lub małej liczby osób, zapewniające spokojny, przytulny nastrój

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czego, polegająca na byciu przeznaczonym dla małej liczby osób i dawaniu poczucia spokoju czy łagodności

(1.2) warunki tworzące intymny nastrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kameralny

ograniczony do niewielkiej przestrzeni, warunków; niewielki, zamknięty

przymiotnik

(1.1) o wnętrzu lub przestrzeni: niewielkich rozmiarów, dający wrażenie spokoju i przytulności; także. o nastroju takiego miejsca

(1.2) odbywający się w niewielkim pomieszczeniu lub z udziałem niewielu osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamerdol

potocznie: kamienisko, duży kamień

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamerdyner

1. starszy lokaj nadzorujący podawanie do stołu lub prace porządkowe;
2. osobisty lokaj pana domu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starszy lokaj nadzorujący służbę, podawanie do stołu czy prace porządkowe

(1.2) osobisty lokaj pana domu

## Zawody

- kamerdyner – starszy lokaj, służący nadzorujący podawanie do stołu lub prace porządkowe;
- kamerdyner – osobisty lokaj pana domu

## Tytuły dzieł

- Kamerdyner – film komediowy z 2005 roku (tytuł alternatywny: Bob kamerdyner)
- Kamerdyner – film biograficzny z 2013 roku
- Kamerdyner – film dramatyczny z 2018 roku
- Kamerdyner – powieść historyczna z 2018 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamerdynerka

→ kamerdyner

Patrz:kamerdyner

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamerher

szambelan dworu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamerjunkier

dawniej:
1. tytuł młodszego szambelana dworu w Rosji lub u książąt niemieckich;
2. osoba posiadająca taki tytuł

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamerka

zdrobnienie od: kamera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kamera; mała kamera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamerkowy

→ kamerka

Patrz:kamerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamerling

skarbnik kolegium kardynałów; camerlingo; camerlengo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. w Kościele katolickim: kardynał, który od śmierci papieża do czasu wybrania nowego zarządza Kościołem i państwem Watykan;

Kamerling, kamerling Świętego Kościoła Rzymskiego (łac. Camerarius Sanctae Romanae Ecclesiae, Komornik Świętego Kościoła Rzymskiego) – kardynał kierujący Kamerą Apostolską. Zarządza on sprawami zwyczajnymi Kościoła oraz troszczy się o dobra i prawa doczesne Stolicy Apostolskiej w okresie sede vacante, a także przejmuje administrację Watykanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamerować

potocznie: filmować kamerą wideo

czasownik przechodni niedokonany (dk. skamerować)

(1.1) pot. filmować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kamerować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamerowid

niewielka, przenośna kamera telewizyjna z wbudowanym magnetowidem; kamkorder, kamwid

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamerownia

pomieszczenie, w którym znajdują się kamery filmowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamerowy

przymiotnik od: kamera

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamerton

1. wzorcowy dźwięk służący do strojenia instrumentów;
2. przyrząd służący do strojenia instrumentów muzycznych

Kamerton (diapazon) – przyrząd, stalowy pręt służący do strojenia instrumentów muzycznych.

Najczęściej w postaci jednotonowego instrumentu, nastrojonego na stałe na dźwięk a¹ o częstotliwości 440 Hz (od 1953 r.). Dźwięk ten został nazwany kamertonem, jako że służył za podstawę w muzyce kameralnej, kiedyś rozumianej wyłącznie jako instrumentalna (strój chóru był niższy). Nazwa diapazon wzięła się stąd, że do tonu podstawowego dostosowywane są pozostałe wysokości dźwięków w obrębie oktawy (w średniowieczu nazywanej diapazonem).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamertonowy

przymiotnik od: kamerton

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. muz. związany z kamertonem, dotyczący kamertonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamerun

1. państwo w Afryce ze stolicą w Jaunde; Republika Kamerunu;
2. masyw wulkaniczny nad Zatoką Gwinejską

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. wulkan w Kamerunie (1.1);

Kamerun, Republika Kamerunu (fr. Cameroun, République du Cameroun, ang. Cameroon, Republic of Cameroon) – państwo w środkowej Afryce, nad Zatoką Gwinejską. Graniczy z Nigerią, Czadem, Republiką Środkowoafrykańską, Kongiem, Gabonem i Gwineą Równikową. Kamerun jest członkiem ONZ, Unii Afrykańskiej i innych organizacji międzynarodowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kameruńczyk

obywatel Kamerunu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel lub mieszkaniec Kamerunu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamerunka

obywatelka Kamerunu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kamerunu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kameruński

związany z Kamerunem

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Kamerun

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamerystka

przestarzale: osobista służąca w arystokratycznym domu; pokojówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kameryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysadzanie kamieniami szlachetnymi

#### Źródła:

Wiktionary

# Kameryzować

czasownik niedokonany

(1.1) wysadzać kamieniami szlachetnymi

#### Źródła:

Wiktionary

# Kameryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wysadzanie kamieniami szlachetnymi

Kameryzowanie – technika zdobienia przedmiotów metalowych polegająca na wysadzaniu ich powierzchni kamieniami szlachetnymi, także innymi materiałami jak pereły, korale lub płytki z kość słoniowa, macica perłowa.

W zależności od rodzaju przedmiotu zdobionego i właściwości materiałów użytych do dekoracji stosuje się różne sposoby mocowania:

- przytwierdzenie do przedmiotu metalowego nitu i osadzenie na nim przewierconego kamienia;
- przylutowanie do przedmiotu dekorowanego metalowej przegródki lub komórki, w której umieszczano kamień;
- oprawienie kamienia między dwoma blachami, w górnej wycinano otwór nieco mniejszy niż średnica kamienia, dzięki temu kamień był unieruchomiony i dociśnięty do blachy spodniej;
- umieszczenie kamienia w kasetce odpowiedniego kształtu i wielkości zanitowanej na obiekcie metalowym, brzegi zaginano do wnętrza mocując kamień;
- tzw. oprawy pełne

1. osadzenie kamienia o płaskim spodzie we wgłębieniach wyciętych w blasze
2. osadzenie kamienia ze spodem wypukłym w ażurowych gniazdach, których średnica górna była większa od dolnej, w obu przypadkach zakuwano brzegi oprawy nasuwając metal na brzeg kamienia;

- oprawy koronkowe stosowane przy kamieniach przejrzystych np. diamentach, będące rodzajem obręczy z wyciętymi w krawędziach ząbkami, gdzie górne tzw. łapki obejmują kamień.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamerzysta

operator kamery

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto obsługuje kamerę i filmuje

Operator kamery, drugi operator, potocznie szwenkier (od szwenk) lub kamerzysta – najbliższy współpracownik operatora filmowego, pod jego kierownictwem własnoręcznie obsługujący kamerę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamerzystka

operatorka kamery

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamesznica

Kamesznica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Milówka.

Powierzchnia sołectwa wynosi 3930 ha, a liczba ludności 2793, co daje gęstość zaludnienia równą 71 os./km².

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kamesznica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kamfen

węglowodór nienasycony z grupy terpenów, mający zapach kamfory

Kamfen – organiczny związek chemiczny, dwupierścieniowy terpen. Krystaliczne ciało stałe o zapachu kamfory. Właściwie nierozpuszczalny w wodzie, łatwo rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych, etanolu czy eterze dietylowym. Występuje w postaci dwóch enancjomerów: l i d. W temperaturze pokojowej szybko sublimuje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamfina

olejek terpentynowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamfora

związek organiczny z grupy terpenów stosowany w technice i medycynie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, pochodna kamfenu, stosowany w technice i medycynie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamforowiec

wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, dostarczające kamfory i cennego drewna; drzewo kamforowe

Cynamonowiec kamforowy, drzewo kamforowe, kamforowiec (Cinnamomum camphora Ness et Eberm.) – gatunek drzewa należący do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Występuje w południowych Chinach, na Tajwanie i w Japonii oraz w Wietnamie. Gatunek długowieczny, żyje do 1000 lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamforowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z kamforą, dotyczący kamfory; zawierający kamforę

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamgarn

1. przędza wełniana o długiej, cienkiej nici, produkowana z surowca przerobionego na czesarkach;
2. gładka tkanina z wełny czesankowej

Kamgarn – przędza lub tkanina z wełny czesankowej, o splocie ukośnym, z grubą, wyraźną prążką, gęsta, dosyć gruba, mocna. Używana dawniej na galowe i wyjściowe mundury wojskowe generałów, oficerów i podoficerów zawodowych (starszych), także na galowe i wyjściowe mundury policyjne, znacznie rzadziej na ubrania cywilne. Obecnie mundury galowe i wyjściowe szyje się z gabardyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamgarnowy

przymiotnik od: kamgarn

#### Źródła:

SJP.pl

# Kami

bóstwa, przedmioty kultu w japońskiej religii sinto; duchy wpływające na życie ludzi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. bóstwo lub duch stanowiący obiekt kultu w shinto;

- Kami – japońskie pojęcie boga, bóstwa, ducha
- Kami (1972–1999) – japoński perkusista zespołu Malice Mizer
- Kami – postać występująca w mandze i anime Dragon Ball
- Kami – miasto w Japonii w prefekturze Kōchi
- Kami – miasto w Japonii w prefekturze Hyōgo
- Kami – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Miyagi

- Kami – pseudonim piosenkarki Kamili Abrahamowicz-Szlempo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamica

odkładanie się soli wapnia i substancji organicznych wraz z powstawaniem złogów w przewodach lub narządach jamistych

Kamica (do 1945 niem. Kärmitz) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Gościno. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Pławęcino.

Według danych z 30.06.2014 wieś miała 59 stałych mieszkańców.

Kamica współtworzy "Sołectwo Pławęcino".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamicowy

przymiotnik od: kamica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamidana

Kamidana (jap. 神棚 kami-dana) – w shintō niewielki ołtarzyk do kultu prywatnego, ustawiany w domu mieszkalnym, ale także w sklepie, restauracji czy firmie.

Kamidana ma najczęściej postać miniaturowego chramu, z bramą torii i sznurem shimenawa. Jest on uznawany za miejsce zamieszkania kami czczonego w lokalnym chramie, jak również bywa wykorzystywany do obrzędów związanych z kultem przodków. Na ołtarzyku przechowywane są rozmaite amulety (o-fuda), często przywiezione z pielgrzymki do chramu Ise Jingū. Codziennie stawia się na nim ofiarę, złożoną zazwyczaj z ryżu i sake.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kamień

twarda, spoista i ciężka bryła skalna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. obiekt pochodzenia mineralnego o konsystencji stałej, twardy, wyraźnie odgraniczający się od otoczenia

(1.2) jubil. minerał służący po uprzedniej obróbce do ozdabiania przedmiotów m.in. w jubilerstwie

(1.3) twardy osad powstający w naczyniach, kotłach itp.;

(1.4) med. złóg powstający w organach wewnętrznych, takich jak nerki, woreczek żółciowy, moczowody

(1.5) pionek w niektórych grach planszowych

(1.6) sport. granitowy walec do gry w curling

(1.7) hist. jednostka masy;

(1.8) środ. przestępcze chleb

- kamień – jednostka masy
- kamień – potoczna nazwa skały spoistej, zwięzłej bez względu na jej rodzaj genetyczny, wielkość frakcji i skład mineralogiczny.
- kamień – skupiska minerałów jednorodnych lub różnorodnych
- kamień kotłowy – osadzający się w urządzeniach, naczyniach i zbiornikach, w których gotowana jest nieuzdatniana woda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamieńczanin

mieszkaniec Kamieńca, Kamieńca Wrocławskiego, Kamieńca Ząbkowickiego lub Kamieńca Podolskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieńczanka

mieszkanka Kamieńca, Kamieńca Wrocławskiego, Kamieńca Ząbkowickiego lub Kamieńca Podolskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieńczyk

nazwisko

W Polsce

- Kamieńczyk – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Kamieńczyk – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Topólka
- Kamieńczyk – przysiółek wsi Zarzecze w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Kamieńczyk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sterdyń
- Kamieńczyk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
- Kamieńczyk – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Miłomłyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamieniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamienianin

mieszkaniec Kamienia Krajeńskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamienianka

mieszkanka Kamienia Krajeńskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieniara

żartobliwie: miłośniczka kamieni

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieniarka

Kamieniarka (słow. Kameniarka, 935 m) – szczyt na Słowacji w grani głównej Magury Spiskiej. Znajduje się we wschodniej części tej grani, pomiędzy Przełęczą Toporzecką (Toporecké sedlo, 802 m) a Przednią Polaną (Predná poľana, 948 m). Ma wałowaty, wydłużony kształt. Stoki północno-zachodnie i północno-wschodnie opadają do doliny Leśniańskiego Potoku (Lesnianský potok) i jego dopływu, stoki południowo-zachodnie i południowo-wschodnie opływa Toporsky potok i jego dopływ. Kamieniarka jest niemal całkowicie zalesiona, bezleśne (trawiaste) są jedynie dolne części jej południowo-zachodnich i południowo-wschodnich stoków opadających do Kotliny Popradzkiej w miejscowości Toporec.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kamieniarski

dotyczący kamieniarza, kamieniarstwa

przymiotnik

(1.1) związany z kamieniarzami lub kamieniarstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamieniarstwo

rzemiosło i przemysł obejmujące wydobycie i obróbkę kamienia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wydobycie i obróbka kamienia użytkowego oraz montaż elementów kamiennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamieniarz

kamiennik;
1. rzemieślnik wykonujący wyroby i konstrukcje z kamienia;
2. robotnik wydobywający kamienie w kamieniołomach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik, który zajmuje się obróbką kamieni

(1.2) daw. geolog, który badał skały w górach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamienica

duży, murowany budynek mieszkalny; mieszkańcy takiego budynku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duży, murowany budynek mieszkalny

- kamienica – rodzaj budynku mieszkalnego w zwartej zabudowie miejskiej

W Polsce

- Kamienica – część miasta Bielsko-Biała
- Kamienica – osada w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Paszowice
- Kamienica – wieś w woj. dolnośląskim w pow. kłodzkim w gminie Stronie Śląskie
- Kamienica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. lipnowskim w gminie Dobrzyń nad Wisłą
- Kamienica – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
- Kamienica – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. tucholskim w gminie Gostycyn
- Kamienica – osada w woj. kujawsko-pomorskim w pow. tucholskim w gminie Gostycyn
- Kamienica – wieś w woj. małopolskim w pow. limanowskim w gminie Kamienica
- Kamienica – wieś w woj. małopolskim w pow. miechowskim w gminie Gołcza
- Kamienica – wieś w woj. mazowieckim w pow. płońskim w gminie Załuski
- Kamienica – osada w woj. mazowieckim w pow. przasnyskim, w gminie Jednorożec
- Kamienica – wieś w woj. opolskim w pow. nyskim w gminie Paczków
- Kamienica – część wsi Żurawiczki w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Zarzecze
- Kamienica – kolonia w woj. podlaskim w pow. sokólskim w gminie Janów
- Kamienica – osada w woj. pomorskim w pow. bytowskim w gminie Borzytuchom
- Kamienica – wieś w woj. pomorskim w pow. malborskim w gminie Malbork
- Kamienica – wieś w woj. śląskim w pow. lublinieckim w gminie Woźniki
- Kamienica – kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Kamienica – wieś w woj. wielkopolskim w pow. konińskim w gminie Kazimierz Biskupi
- Kamienica – wieś w woj. wielkopolskim w pow. wągrowieckim w gminie Wągrowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamienicki

→ Kamienica

Patrz:Kamienica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieniczanin

mieszkaniec wsi: Kamienica Polska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieniczanka

mieszkanka wsi: Kamienica Polska

- Kamieniczanka (dopływ Białej)
- Kamieniczanka (dopływ Trzemeśnianki)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamieniczka

zdrobnienie od: kamienica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kamienica

(1.2) mała kamienica

2 cieki wodne w Polsce:

- Kamieniczka – potok, dopływ Kamienicy
- Kamieniczka – struga, dopływ Warty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamienicznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) właścicielka kamienicy czynszowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamieniczniczka

właścicielka jednej lub wielu kamienic czynszowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) właścicielka kamienicy czynszowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamienicznik

właściciel jednej lub wielu kamienic czynszowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel kamienicy czynszowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamienicznikowski

→ kamienicznik

Patrz:kamienicznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieniczny

przymiotnik od: kamienica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieniec

miejsce kamieniste lub nagromadzenie kamieni; zdżar

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geogr. toponim wielokrotnie występujący na obszarze Polski oraz historycznej Słowiańszczyzny;

(1.2) geogr. zob. Kamieniec Podolski. (miasto w Ukrainie)

(1.3) geogr. zob. Kamieniec Litewski. (miasto w Białorusi)

(1.4) geogr. hist. Kamenz (miasto w Saksonii w Niemczech)

## W Polsce

- Kamieniec – gmina w województwie wielkopolskim, powiat grodziski
- Kamieniec – gmina w województwie katowickim

- Kamieniec – grodzisko kultury łużyckiej, położone u nasady zakola dolnej Wisły
- Kamieniec – gromada w powiecie gliwickim
- Kamieniec – gromada w powiecie kościańskim
- Kamieniec – gromada w powiecie radziejowskim
- Kamieniec – potok, dopływ Wieprzówki
- Kamieniec – szczyt na Pogórzu Strzyżowskim (koło Głobikowej, 454 m n.p.m.)
- Kamieniec – szczyt na Pogórzu Strzyżowskim (koło Nawsia, 442 m n.p.m.)
- Kamieniec – wzniesienie na Równinie Gryfickiej
- Kamieniec – zlikwidowany przystanek osobowy w Kamieńcu, w województwie śląskim, w pow. tarnogórskim, w gminie Zbrosławice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamieniecki

przymiotnik od: Kamieniec Podolski, Kamieniec Ząbkowicki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieniodruk

rodzaj techniki drukarskiej; litografika; litografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamienioryt

technika druku wklęsłego, polegająca na żłobieniu rysunku w miękkich, płaskich kamieniach i odbijaniu go w negatywie (białe linie na ciemnym tle)

Kamienioryt – technika druku wklęsłego, gdzie formą drukową jest kamień litograficzny z wyrytym rysunkiem. Do kamieniorytu używane są specjalne twarde kamienie litograficzne. Technika ta stosowana była do produkcji papierów wartościowych i map.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamieniować

zabijać przez obrzucanie kamieniami; kamienować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. odczasownikowy od|kamieniować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamieniołom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) górn. miejsce pozyskiwania kamienia budowlanego, zwykle metodą odkrywkową;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. teatr. pogard. aktor uczący się z trudem roli

Kamieniołom – kopalnia odkrywkowa kamienia użytkowego (skały zwięzłej o dużej twardości). Kamieniołomów nie należy mylić z kopalniami odkrywkowymi wydobywającymi skały sypkie (piaskownie, żwirownie). Nie są nimi także odkrywkowe zakłady górnicze eksploatujące skały zwięzłe o stosunkowo małej twardości (węgiel brunatny, glinka ogniotrwała), czyli takie, które można urabiać za pomocą koparek. W Polsce w kamieniołomach wydobywa się głównie: granit, bazalt, wapień, piaskowiec, marmur, melafir, sjenit.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamienisko

1. zgrubienie od: kamień;
2. kamieniste miejsce; duża ilość głazów, ruin, kamieni

Miejscowości w Polsce

- Kamienisko – osada w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Kluczbork
- Kamienisko – dawna osada w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Bolesławiec
- Kamienisko – dawna osada w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Wielkie Oczy
- Kamienisko – dawna osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Gryfino

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamienista

szczyt w Tatrach

Kamienista (słow. Veľká Kamenistá) – dwuwierzchołkowy szczyt (2127 m oraz 2122 m) w głównej grani Tatr Zachodnich. Od sąsiadującego na zachód Błyszcza (2159 m) oddzielony jest Pyszniańską Przełęczą (1787 m), od sąsiadującego na wschód Smreczyńskiego Wierchu (2070 m) – Hlińską Przełęczą (1906 m). Po szczytach tych i przełęczach przebiega granica polsko-słowacka, wyższy wierzchołek leży jednak po stronie słowackiej. Niższy wierzchołek leży w grani głównej i na granicy. Jest zwornikiem, od którego na południową, słowacką stronę odchodzi długi grzbiet Hlina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamienistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kamieniste

(1.2) bot. zob. kamienistość owoców gruszy.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamienisty

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który pokryty jest kamieniami albo zawiera dużo kamieni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamieniuszka

kaczka ze wsch. Syberii i z Ameryki Północnej, sporadycznie zalatująca do Polski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Histrionicus histrionicus|ref=tak., gatunek kaczki;

Kamieniuszka, kaczka wzorzysta (Histrionicus histrionicus) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje północno-wschodnią i wschodnią Azję, Amerykę Północną, Grenlandię i Islandię. Wyjątkowo zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamienna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

(1.2) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Bobru;

## Miejscowości i ich części

### w Polsce

- Kamienna – część miasta Biały Bór
- Kamienna – część miasta Skarżysko-Kamienna
- Kamienna – część miasta Sucha Beskidzka
- Kamienna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
- Kamienna – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
- Kamienna – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
- Kamienna – przysiółek wsi Lipinki w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
- Kamienna – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Oporów
- Kamienna – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
- Kamienna – część wsi Tropiszów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
- Kamienna – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Kamienna – część wsi Opaka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
- Kamienna – część wsi Baryczka w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowski, w gminie Niebylec
- Kamienna – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
- Kamienna – część wsi Korbielów w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Jeleśnia
- Kamienna – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Opatowiec
- Kamienna – osiedle Ostrowca Świętokrzyskiego
- Kamienna – część wsi Grójec w woj. Świętokrzyskim, w pow. Ostrowieckim, w gminie Ćmielów
- Kamienna – część wsi Piaski Brzóstowskie w woj. Świętokrzyskim, w pow. Ostrowieckim, w gminie Ćmielów
- Kamienna – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamiennicki

→ Kamiennik

Patrz:Kamiennik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamiennictwo

dział górnictwa zajmujący się pozyskiwaniem kamienia użytkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamiennik

dawniej: kamieniarz;
1. rzemieślnik wykonujący wyroby i konstrukcje z kamienia;
2. robotnik wydobywający kamienie w kamieniołomach

W Polsce

- Kamiennik – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Środkowych w paśmie Garbu Dzikowca
- Kamiennik – góra w Sudetach Zachodnich w Karkonoszach
- Kamiennik – szczyt w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach

- Kamiennik – prawostronny dopływ Kaczawy

- Kamiennik – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Kamiennik
  - Kamiennik – gmina
  - Kamiennik – gromada
- Kamiennik – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko

Zobacz też

- Kamiennik Południowy – szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny w Beskidzie Makowskim
- Kamiennik Północny – szczyt w Paśmie Lubomira i Łysiny w Beskidzie Makowskim
- Kamiennik Wielki – wieś w województwie warmińsko-mazurskim w powiecie elbląskim, w gminie Milejewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamiennogórski

związany z Kamienną Górą, dotyczący Kamiennej Góry

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od Kamienna Góra

(1.2) przym. od Góry Kamienne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamiennogórzanin

mieszkaniec Kamiennej Góry (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamiennogórzanka

mieszkanka Kamiennej Góry (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamienność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kamienne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony, powstały z kamienia, złożony z kamieni

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. przypominający kamień, taki jak kamień pod względem właściwości (np. twardości, nieruchomości)

- Kamienny – potok, dopływ Glinnej
- Kamienny – potok, dopływ Solinki
- Kamienny – szczyt w Beskidzie Śląskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamienobród

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim obwodu lwowskiego;

Kamienobród (ukr. Кам'янобрід, Kamjanobrid) – wieś na Ukrainie w rejonie jaworowskim należącym do obwodu lwowskiego.

II Rzeczypospolitej wieś w powiecie gródeckim województwa lwowskiego.

20 czerwca 1944 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 12 Polaków.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamienować

zabijać przez obrzucanie kamieniami; kamieniować

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukamienować)

(1.1) uśmiercać poprzez obrzucenie kamieniami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamienowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zadawanie komuś śmierci poprzez rzucanie w niego kamieniami

Ukamienowanie (lapidacja) – wraz z rozszarpaniem najstarsza forma kary śmierci. Polega na obrzucaniu skazanego kamieniami przez grupę ludzi uczestniczących w egzekucji.

Ukamienowanie wywodzi się z czasów przed wyodrębnieniem ze społeczeństwa instytucji władzy. Grupowy charakter egzekucji chronił biorące w niej udział osoby przed zemstą ze strony krewnych kamienowanego oraz prawdopodobnie przed niesławą wynikającą z udziału w krwawych obowiązkach scedowanych później na kata.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamieńsk

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. zob. Kamieńsk Szachtyński.

(1.3) geogr. zob. Kamieńsk Uralski.

Kamieńsk – miasto w Polsce, położone w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie miejsko-wiejskiej Kamieńsk, której jest siedzibą, nad rzeką Kamionką. Przez miasto przebiegają dwie spośród głównych arterii komunikacyjnych Polski: autostrada z Gorzyczek do Gdańska i Warszawy oraz linia kolejowa Górny Śląsk – Warszawa, czyli dawna Kolej Warszawsko-Wiedeńska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamieński

przymiotnik od: Kamień Krajeński, Kamień Pomorski, Kamieńsk

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamieńskiem, dotyczący Kamieńska

Kamieński (forma żeńska: Kamieńska, liczba mnoga: Kamieńscy) – polskie nazwisko.

Jedna z form nazwiska pochodzi od słowa kamień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamieńskie

przymiotnik od: Kamień Krajeński, Kamień Pomorski, Kamieńsk

Kamieńskie (ukr. Кам'янське, Kamjanśke), w latach 1936–2016 Dnieprodzierżyńsk (ukr. Дніпродзержинськ, Dniprodzerżynśk) – miasto na Ukrainie, w obwodzie dniepropetrowskim, nad Dnieprem. 1 stycznia 2022 liczyło 226 845 mieszkańców.

Ośrodek hutnictwa żelaza, przemysłu taboru kolejowego (wagony), chemicznego, materiałów budowlanych. Działa tu także elektrownia wodna o mocy 352 MW.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamieńszczanin

mieszkaniec Kamieńska (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieńszczanka

mieszkanka Kamieńska (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamieńszczyzna

wieś w Polsce

2 miejscowości na Białorusi:

- Kamieńszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim
- Kamieńszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim.

2 miejscowości w Polsce:

- Kamieńszczyzna – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Kamieńszczyzna – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Popów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamierowo

Kamierowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Skarszewy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kamikadze

kamikaze;
1. japoński samolot z II wojny światowej, którego załoga miała wykonać samobójczy atak na wroga;
2. pilot takiego samolotu;
3. żartobliwie o człowieku lubiącym podejmować się trudnych zadań

Kamikaze, shinpū (jap. 神風; spotyka się spolszczoną formę kamikadze) – specjalne japońskie oddziały wojskowe okresu II wojny światowej, należące do armii (w tym do jednostek lotniczych) i marynarki japońskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamikaze

[czytaj: kamikaze lub kamikadze] kamikadze;
1. japoński samolot z II wojny światowej, którego załoga miała wykonać samobójczy atak na wroga;
2. pilot takiego samolotu;
3. żartobliwie o człowieku lubiącym podejmować się trudnych zadań

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. w czasie II Wojny Światowej: żołnierz japoński przeprowadzający samobójczy atak na większego przeciwnika za pomocą silnego ładunku wybuchowego; samolot lub inny pojazd używany przez tego żołnierza;

(1.2) przen. samobójca atakujący w analogiczny sposób jak kamikaze (1.1)

Kamikaze, shinpū (jap. 神風; spotyka się spolszczoną formę kamikadze) – specjalne japońskie oddziały wojskowe okresu II wojny światowej, należące do armii (w tym do jednostek lotniczych) i marynarki japońskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamil

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Kamil – imię męskie, pochodzące od rzymskiego imienia i cognomenu Camillus (słowo to jest tłumaczone z łaciny jako „pomocnik kapłana” bądź „zrodzony z wolnych rodziców”, „szlachetny chłopiec”).

Kamil imieniny obchodzi: 14 lipca (dawniej 18 lipca – data ta stanowiła wspomnienie św. Kamila de Lellis, później przesuniętego na 14 lipca) i 15 września, 25 września.

Żeńskim odpowiednikiem imienia Kamil jest Kamila.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamila

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Kamil

Kamila, Kamilla – żeński odpowiednik imienia Kamil, pochodzenia łacińskiego.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Kamila w 2009 r. zajmowała 41. miejsce w grupie imion żeńskich. W 2001 roku imię z podwójnym L nosiło 4107 osób, z pojedynczym – 90 900. Forma Kamilla budzi wątpliwości normatywistów; jest notowana w Nowym Słowniku poprawnej polszczyzny pod redakcją Andrzeja Markowskiego, z zastrzeżeniem, że jest to forma niezalecana. Jednocześnie Rada Języka Polskiego odnotowała tę formę w aneksie do listy pn. Obowiązujący wykaz imion jako zgodną z zasadami ortograficznymi polszczyzny. Obecnie Rada Języka Polskiego nie wydaje już obowiązujących wykazów imion.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamilcia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Kamila

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamilek

zdrobnienie od: Kamil (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Kamil

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamilianie

zakon katolicki założony w 1584 roku w Rzymie przez św. Kamila de Lellis; Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym

Kamilianie, Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym – zakon założony przez św. Kamila de Lellis w 1584 roku, a zatwierdzony przez Papieża Grzegorza XIV 21 września 1591 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamilianin

członek zakonu katolickiego założonego w 1584 roku w Rzymie przez św. Kamila de Lellis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego w XVI w. przez św. Kamila de Lellis;

Kamilianie, Zakon Kleryków Regularnych Posługujących Chorym – zakon założony przez św. Kamila de Lellis w 1584 roku, a zatwierdzony przez Papieża Grzegorza XIV 21 września 1591 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamilianka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Kamila

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamilianki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Kamila

Kamilianki, Zgromadzenie Córek świętego Kamila, Córki świętego Kamila – żeńskie zgromadzenie zakonne będące odpowiednikiem męskiego zakonu Kamilianów. Zgromadzenie zostało założone przez bł. Alojzego Tezza i bł. Józefinę Vannini 2 lutego 1892, a zatwierdzone przez papieża Piusa XI w 1931 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamiliański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kamilianami, dotyczący kamilianów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do kamilianów, będący ich własnością

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamili lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamilka

zdrobnienie od: Kamila (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. Kamila

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lp. od: Kamilek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamilkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamilka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamilla

imię żeńskie

Kamila, Kamilla – żeński odpowiednik imienia Kamil, pochodzenia łacińskiego.

Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Kamila w 2009 r. zajmowała 41. miejsce w grupie imion żeńskich. W 2001 roku imię z podwójnym L nosiło 4107 osób, z pojedynczym – 90 900. Forma Kamilla budzi wątpliwości normatywistów; jest notowana w Nowym Słowniku poprawnej polszczyzny pod redakcją Andrzeja Markowskiego, z zastrzeżeniem, że jest to forma niezalecana. Jednocześnie Rada Języka Polskiego odnotowała tę formę w aneksie do listy pn. Obowiązujący wykaz imion jako zgodną z zasadami ortograficznymi polszczyzny. Obecnie Rada Języka Polskiego nie wydaje już obowiązujących wykazów imion.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamillus

dowódca rzymski, sześciokrotny trybun wojskowy; Camillus

Marek Furiusz Kamillus, Marcus Furius Camillus (ur. około 446 p.n.e., zm. 364 p.n.e.) – wódz i reformator armii rzymskiej, wielokrotny trybun konsularny i dyktator.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamilostwo

Kamil z małżonką; Kamilowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamilowie

Kamil z małżonką; Kamilostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamilowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kamila lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaminiecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamińsk

2 miejscowości w Polsce:

- Kamińsk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Kamińsk – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie

#### Źródła:

Wikipedia

# Kamiński

nazwisko

Kamiński (forma żeńska: Kamińska, liczba mnoga: Kamińscy) – nazwisko polskie. Obecnie jest to szóste pod względem popularności nazwisko w Polsce. Wg bazy PESEL 19.01.2024 r. nosiło je 47 101 Polek i 46 201 Polaków.

Nazwisko pochodzi od rzeczownika pospolitego kamień albo toponimów Kamień, Kamienica, Kamieniec, wywodzących się etymologicznie od wyrazu kamień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamińsko

2 miejscowości w Polsce:

- Kamińsko – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Przystajń
- Kamińsko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina

inne:

- Kamińsko – druga nazwa Jezioro Kamińskiego

#### Źródła:

Wikipedia

# Kamionczanin

mieszkaniec Kamionki (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamionczanka

mieszkanka Kamionki (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamionecki

przymiotnik od: Kamionka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamionką, dotyczący Kamionki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamionek

1. twardy materiał ceramiczny; wyrób z tego materiału
2. miejsce pokryte stosem kamieni
3. roślina z rodziny różowatych
4. zwierzę z rodziny łasicowatych; kuna domowa

## Miejscowości w Polsce

- Kamionek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
- Kamionek – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Gogolin
- Kamionek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
- Kamionek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo
- Kamionek – osiedle w Warszawie
- Kamionek – część miasta Wałbrzych
- Kamionek – część wsi Budziska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamionetka

rodzaj ciężarówki, bus

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały samochód ciężarowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamionka

1. twardy materiał ceramiczny; wyrób z tego materiału
2. miejsce pokryte stosem kamieni
3. roślina z rodziny różowatych
4. zwierzę z rodziny łasicowatych; kuna domowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu, nad Dniestrem;

- kamionka – wyroby ceramiczne otrzymywane z glin z dodatkiem szamotu lub piasku kwarcowego
- kamionka – inna nazwa kuny domowej
- kamionka – gatunek byliny z rodzaju jeżyna, należącego do rodziny różowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamionkowski

→ Kamionka

Patrz:Kamionka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamionkowy

przymiotnik od: kamionka

przymiotnik

(1.1) zrobiony z kamionki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamizard

francuski uczestnik powstania ludowego w latach 1702-1705

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. kalwiński powstaniec walczący przeciwko katolickim wojskom króla Ludwika XIV w latach 1704–1709;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamizela

spodnia część trzyczęściowego ubioru męskiego; kamizelka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamizelczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. marna kamizelka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamizeleczka

zdrobnienie od: kamizelka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kamizelka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamizelka

część stroju bez rękawów i kołnierza, zakładana pod marynarkę lub wierzchnie okrycie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. kraw. ubranie bez rękawów i kołnierza nakładane na tułów, zapinane na guziki

Kamizelka – rodzaj ubioru okrywającego tułów, dopasowanego, zapinanego, bez rękawów i na ogół kołnierza. Pierwotnie ubranie męskie, w modzie europejskiej pojawiła się około 1670 roku; później używana także przez kobiety. Początkowo sięgająca kolan i z rękawami, w miarę upływu czasu ulegała przekształceniom, zmieniała się jej długość, krój elementów takich jak kołnierz, klapy i kieszenie oraz zdobienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamizelkowy

przymiotnik od: kamizelka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamkorder

niewielka, przenośna kamera telewizyjna z wbudowanym magnetowidem; kamwid

Kamkorder (ang. camcorder, od video CAMera reCORDER) – urządzenie wideo zawierające zintegrowaną kamerę i magnetowid.

Pierwsze kamkordery rejestrowały sygnały analogowe na taśmie magnetycznej. Po roku 2000 pojawiły się kamkordery beztaśmowe, wykorzystujące dyski optyczne, dyski twarde i pamięci flash jako nośnik danych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamlot

miękka tkanina płaszczowa z wełny wielbłądziej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. miękka tkanina o splocie skośnym, przeznaczona na okrycia zewnętrzne, dawniej tkana z wełny wielbłądziej lub koziej, obecnie także z mieszanki wełny koziej z jedwabiem lub wełny owczej z bawełną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamlotowy

wykonany z kamlotu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kammsetzer

[czytaj: KAMzecer] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamocki

nazwisko

Kamocki

- Antoni Kamocki – skarbnik (1785) i podstoli bielski
- Franciszek Kamocki – polski heraldyk i weksylolog
- Janusz Kamocki – polski etnograf, więzień polityczny, żołnierz Armii Krajowej
- Stanisław Kamocki – malarz i grafik, młodopolski pejzażysta
- Walenty Kamocki – polski lekarz, okulista
- Zygmunt Kamocki – podporucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od kamień

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamola

nazwisko

Kamola – osada leśna w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Grabów nad Prosną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamora

tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; camorra; kamorra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. organizacja mafijna w Królestwie Neapolu w XIX wieku

(1.2) włoska organizacja przestępcza;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamorra

tajna organizacja przestępcza działająca w Królestwie Neapolu w latach 1830-1870; obecnie organizacja mafijna działająca na terenie Neapolu i całej Kampanii; camorra; kamora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. kamora.

Camorra (kamorra) – włoska organizacja przestępcza, której początki datuje się na rok 1820. Powstała w Królestwie Obojga Sycylii, w okresie rządów absolutystycznych była wykorzystywana do celów politycznych. Kolebką Camorry były neapolitańskie więzienia, a jej głównym celem była ochrona więźniów (członków) przed innymi wrogimi gangami. Organizacja dopuszcza się oszustw, zabójstw i rabunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamorrysta

członek kamorry (organizacji przestępczej); kamorysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamorysta

członek kamory (organizacji przestępczej); kamorrysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek kamorry

Kamorysta (wł. Il camorrista) – włoski dramat biograficzno-kryminalny z 1986 roku w reżyserii Giuseppe Tornatore, będący jego pełnometrażowym debiutem. Ekranizacja powieści autorstwa Giuseppe Marrazza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamorystka

→ kamorysta

Patrz:kamorysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamorystyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kamory; taki, który jest związany z kamorą; mający charakter kamory

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamp

estetyka celebrująca kicz i ironię, celowo przesadna i teatralna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. estetyka, konwencja stylistyczna, przypisująca rzeczom wartość ponieważ są w złym guście lub ich wymowy ironicznej;

## Austria

- Kamp – rzeka w Dolnej Austrii

## Osoby

- Alexandra Kamp – niemiecka aktorka
- Andrew Van De Kamp – fikcyjna postać
- Bree Van de Kamp – fikcyjna postać
- Danielle Van De Kamp – fikcyjna postać
- Peter van de Kamp – amerykański astronom
- Ragnar Kamp – amerykański curler

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampa

nazwisko

Kampa – sztuczna wyspa (właściwie półwysep) o powierzchni 5,2 hektara położona w centrum Pragi, w dzielnicy Malá Strana. Leży między rzeką Wełtawą, a wypływającą i wpływającą do niej Čertovką (Czarcim Potokiem) – sztucznym ciekiem wodnym utworzonym w celu napędzania kół młyńskich 3 młynów (współcześnie pozostało jedno z nich, przy młynie „Wielki Przeor”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kampala

stolica Ugandy

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Ugandy;

Kampala – stolica i największe miasto Ugandy położone w południowej części kraju, w pobliżu Jeziora Wiktorii.

Kampala jest głównym ośrodkiem gospodarczym i kulturalnym kraju. Miejscowość jest centrum handlu produktami rolnymi (kawą, bawełną, herbatą, tytoniem, cukrem); funkcjonują tu również zakłady przemysłu włókienniczego, metalowego, drzewnego, maszynowego i spożywczego. W mieście działają: Ugandyjskie Towarzystwo Naukowe (zał. 1933), Uniwersytet Makerere (zał. 1922) i wyższa szkoła techniczna oraz liczne instytucje kulturalne, m.in.: muzeum narodowe i teatr narodowy. 35 km na południowy zachód od Kampali znajduje się międzynarodowy port lotniczy Entebbe, a w samym mieście znajduje się nieczynny port lotniczy Kampala.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampalczyk

mieszkaniec Kampali

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kampali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampalka

mieszkanka Kampali

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kampali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampalski

przymiotnik od: Kampala (stolica Ugandy)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Kampali, stolicy Ugandy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampament

dawniej:
1. przegląd, rewia wojskowa;
2. ćwiczenia, manewry;
3. obóz wojskowy ćwiczebny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. piąty wiek późnej kredy, trwający 83,5 – 70,6 milionów lat temu;

Kampan (ang. Campanian)

- w sensie geochronologicznym – piąty wiek późnej kredy w erze mezozoicznej, trwający około 11,5 milionów lat (od 83,6 ± 0,2 do 72,1 ± 0,2 do mln lat). Kampan jest młodszy od santonu a starszy od mastrychtu.

- w sensie chronostratygraficznym – piąte piętro górnej kredy w eratemie mezozoicznym, wyższe od santonu a niższe od mastrychtu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampańczyk

mieszkaniec Kampanii (regionu we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kampanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampania

1. zaplanowane działanie wojenne odbywające się na określonym terytorium w jakimś czasie; etap wojny, wyprawa wojenna, np. kampania wrześniowa;
2. szereg zorganizowanych działań prowadzących do określonego celu, popierających sprawę, o którą się walczy, np. kampania promocyjna, propagandowa, reklamowa; czas trwania takich akcji;
3. w rolnictwie i przetwórstwie: okres nasilenia prac, związany ze zbiorem, skupem i przerobem określonych płodów rolnych; czas prac sezonowych;
4. potocznie: kampania wrześniowa - poprawkowa sesja egzaminacyjna we wrześniu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w południowych Włoszech;

- Kampania – region administracyjny w południowych Włoszech
- kampania (wojsko)
  - kampania sześciodniowa (1814)
  - kampania na Missisipi (1862–1863)
  - kampania wrześniowa (1939)
  - kampania norweska (1940)
  - kampania francuska (1940)
  - kampania bałkańska (1941)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampanier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna zajmujący się prowadzeniem kampanii, głównie kampanii społecznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Kampanijny

związany z kampanią, zwłaszcza biorący udział w jakiejś okresowej akcji; sezonowy, niestały, okresowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kampanią, dotyczący kampanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampanila

dzwonnica w kształcie wysmukłej wieży, wolnostojąca obok kościoła, charakterystyczna dla architektury włoskiej; campanila

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. wysmukła wieża pełniąca funkcję dzwonnicy, stojąca obok kościoła;

Kampanila, campanila (wł. campanile) – dzwonnica kościelna charakterystyczna dla architektury włoskiej, wyodrębniona z bryły kościoła i budowana obok niej, inaczej niż w krajach Europy zachodniej i środkowej, w których dzwonnica zespolona była z kościołem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampanka

mieszkanka Kampanii (regionu we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kampanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampanologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o tradycyjnych dzwonach wieżowych i kościelnych;

Kampanologia (starołacińskie campana – „dzwonek” + greckie λόγος – „wiedza”) – nauka o dzwonach. Zajmuje się ich historią, przeznaczeniem, akustyką, rodzajami, sposobami wytwarzania i naprawy, zdobnictwem i inskrypcjami, wykorzystaniem dzwonów jako instrumentów muzycznych (przy czym nie chodzi tu o dzwony orkiestrowe czy dzwonki ręczne, tylko o tradycyjne dzwony kościelne i wieżowe).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampański

przymiotnik od: Kampania (region we Włoszech)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kampanią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampanula

1. roślina z rodziny dzwonkowatych o dużych, różnobarwnych kwiatach w kształcie kielicha, występująca w około 200 gatunkach w strefie śródziemnomorskiej i umiarkowanej;
2. motyw dekoracyjny złożony z kwiatów w kształcie dzwonka, zwróconych w dół, charakterystyczny dla sztuki późnobarokowej, szczególnie dla stylu regencji

Kampanula – motyw dekoracyjny złożony z kwiatów w kształcie dzwonka, zwróconych w dół. Najczęściej w formie zwisu złożonego z kwiatów o stopniowo zmniejszających się kielichach, przybiera też postać girlandy. Ornament występował we włoskim renesansie, bardzo popularny w barokowym i późnobarokowym wzornictwie francuskim. Charakterystyczny też dla okresu regencji, czasami w uproszczonej postaci w zdobnictwie neoklasycyzmu i empire. Stosowany w budownictwie, rzeźbie i snycerstwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamper

samochód turystyczny z miejscem do mycia się, spania oraz sporządzania i przechowywania jedzenia; camper

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. samochód kempingowy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. slang. w grach komputerowych osoba trzymająca się stale jednego miejsca, strzelając do innych graczy

Kamper (ang. RV or camper) lub samochód kempingowy – typ samochodu, który został zbudowany lub wyposażony do pełnienia funkcji autonomicznego pojazdu turystycznego. Zapewnia podróżującym nim pasażerom miejsca m.in. do spania i wypoczynku, a ponadto specjalna zabudowa zapewnia miejsce i sprzęt do przechowywania żywności i sporządzania posiłków oraz wydzieloną część sanitarną z ubikacją, umywalką i najczęściej prysznicem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampering

spędzanie czasu wolnego na podróżowaniu camperem; campering

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamperowicz

osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu kamperem; camperowicz, camperowiec, kamperowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamperowiec

osoba spędzająca czas wolny na podróżowaniu kamperem; kamperowicz, camperowicz, camperowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamperowy

→ kamper; camperowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampesz

1. drzewo;
2. barwnik naturalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampeszowy

przymiotnik od: kampesz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampeszyn

cierniste drzewo z rodziny brezylkowatych; hematoksylon; drzewo kampeszowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampić

środowiskowo w grach komputerowych: czaić się na przeciwnika w jednym miejscu; kampować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) środ. slang. w grach komputerowych: trzymać się stale jednego miejsca i strzelać do innych graczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampidanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka regionu Campidano na Sardynii

#### Źródła:

Wiktionary

# Kampienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kampić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kampimetria

metoda badania pola widzenia uzupełniająca badanie perymetryczne

Badanie pola widzenia, zwane także perymetrią (w przypadku rzutowania siatkówki na powierzchnię kulistą) lub kampimetrią (w przypadku rzutowania na powierzchnię płaską) – badanie pozwalające na dokładne określenie ubytków w polu widzenia. Może być również przeprowadzone poprzez proste metody niewymagające użycia specjalistycznego sprzętu jak np. test Amslera. Badanie pozwala ocenić, jaki zakres przestrzeni osoba badana obejmuje wzrokiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamping

rzadko: kemping, camping;
1. ogrodzony teren wyposażony w umywalnie, elektryczność itp., przystosowany do obozowania w namiotach lub domkach (przyczepach, samochodach) kempingowych;
2. czasowe przebywanie na takim terenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampinos

wieś gminna w województwie mazowieckim, w otulinie Kampinoskiego Parku Narodowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś i gmina w centralnej Polsce;

Kampinos – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim. Ma status sołectwa. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Kampinos.

Najbliższe miasta: Błonie (15 km), Sochaczew (18 km), Brwinów (26 km), Ożarów Mazowiecki (27 km), Grodzisk Mazowiecki (27 km), Wyszogród (28 km), Milanówek (29 km), Żyrardów (29 km).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampinoski

przymiotnik od: Kampinos (wieś)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kampinosu, związany z Kampinosem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampinowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampiński

przymiotnik

(1.1) dotyczący Campigny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kampować

środowiskowo w grach komputerowych: czaić się na przeciwnika w jednym miejscu; kampić

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kampowe; cecha tych, którzy są kampowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Kampowy

→ kamp

Patrz:kamp

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamptozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura ptasiomiednicznego z grupy iguanodonów; brachyrofus, kumnoria

Kamptozaur (Camptosaurus) – roślinożerny dinozaur ptasiomiedniczny z grupy iguanodonów, z rodziny kamptozaurów (Camptosauridae); jego nazwa znaczy giętki jaszczur od zgiętych w kształcie łuka kości udowych. Ornitopod nieco podobny wyglądem do iguanodona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kampucza

nazwa Kambodży w latach 1976-89

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. polit. geogr. nazwa Kambodży w latach 1976–1989;

- Demokratyczna Kampucza – państwo kambodżańskie w latach 1975–1979
- Ludowa Republika Kampuczy – państwo kambodżańskie w latach 1979-1989
- Kampucza – dokumentalny film z 1981 roku w reżyserii Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampuczanin

obywatel Kampuczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampuczanka

obywatelka Kampuczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kampuczański

→ Kampucza

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. dotyczący Kampuczy (współcz. Kambodża)

Patrz:Kampucza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampus

wyznaczony teren wraz z budynkami należący do anglosaskiej szkoły wyższej; campus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kompleks budynków i terenów uniwersyteckich

Miasteczko akademickie, miasteczko uniwersyteckie, kampus – część miasta, w której znajdują się budynki uniwersytetu lub innej szkoły wyższej oraz/albo domy studenckie (jeśli tylko te ostatnie, zwykle używana jest nazwa „miasteczko studenckie”, a nie stosuje się określenia „kampus”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kampusowy

→ kampus; campusowy

przymiotnik

(1.1) związany z kampusem, charakterystyczny dla kampusu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kampust

rzeczownik

(1.1) stpol. zsiadłe mleko

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamracki

odnoszący się do kamrata, należący do kamrata

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamractwo

rzeczownik

(1.1) przyjacielstwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamrat

potocznie: kompan, towarzysz, kolega, przyjaciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) towarzysz, kompan

(1.2) pot. współpracownik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamratka

→ kamrat; kompanka, towarzyszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamrowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamski

przymiotnik od: Kama (rzeka w Federacji Rosyjskiej)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kamą, dotyczący Kamy (rzeki w Rosji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamuflaż

1. zamaskowanie, przesłonięcie czegoś dla niepoznaki;
2. maskowanie się żołnierza lub okrywanie czymś maskującym środka bojowego, np. działa, czołgu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami;

(1.2) wojsk. czynność wykonywana przez żołnierzy w celu ukrycia się przed wrogiem

(1.3) wojsk. ubiór i sprzęt przeznaczony do kamuflażu (1.2)

Kamuflaż – czynność wykonywana przez zwierzęta w celu ukrycia się przed drapieżnikami lub potencjalnymi ofiarami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamuflażowy

przymiotnik od: kamuflaż

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kamuflażu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamuflet

1. rodzaj miny podziemnej
2. wybuch pod ziemią pocisku artyleryjskiego bez utworzenia leja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamuflować

skrywać, ukrywać, chować się

czasownik niedokonany

(1.1) ukrywać coś pod kamuflażem, upodabniając do otoczenia

(1.2) przen. zręcznie taić coś, stwarzając pozory

(1.3) żart. ukrywać coś

czasownik zwrotny niedokonany

(2.1) ukrywać pod kamuflażem samego siebie

(2.2) przen. taić swoje prawdziwe intencje, zamiary

(2.3) żart. ukrywać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamuflowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kamuflować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamuflująco

w sposób czyniący coś lub kogoś niewidocznym; maskująco

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamulec

potocznie: wielki kamień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. pogard. kamień, skała

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamuszek

zdrobnienie od: kamień

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamusznik

ptak wędrowny z rzędu siewkowych, o długości ciała około 22 cm, krótkich nogach barwy pomarańczowej i dziobie lekko zadartym w górę, zamieszkujący wybrzeża morskie północnej Europy i Azji (w Polsce spotykany na przelotach); kamusznik zwrotek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Arenaria interpres|ref=tak., średniej wielkości ptak z rzędu siewkowców;

- kamusznik – gatunek ptaka
- kamusznik – rodzaj porostów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamusznikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kamusznika

#### Źródła:

Wiktionary

# Kamwid

niewielka, przenośna kamera telewizyjna z wbudowanym magnetowidem; kamkorder

Kamera wideo, kamwid – urządzenie elektroniczne, służące do nagrywania (rejestrowania) obrazu na taśmie wideo (analogowy nośnik danych, na przykład VHS, w przeciwieństwie do kamer cyfrowych, zapisujących cyfrowe dane) poprzez zamianę sygnałów optycznych na sygnały elektryczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kamycki

przymiotnik od: Kamyk (nazwa kilku wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamyczek

zdrobnienie od: kamyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. od: kamyk, mały kamień

(1.2) gw-pl|Kraków. borówka brusznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kamyczkowy

przymiotnik od: kamyczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamyk

1. mały kamień;
2. kamień szlachetny albo jego imitacja służące jako ozdoba;
3. kamień w kształcie krążka służący jako figura w grach towarzyskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kamień

(1.2) mały kamień

(1.3) kamień szlachetny, ozdobny, zwłaszcza w biżuterii

(1.4) pion w niektórych grach

W Polsce

- Kamyk – część Olkusza
- Kamyk – przysiółek wsi Brzoskwinia w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów
- Kamyk – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
- Kamyk – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Kamyk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Pionki
- Kamyk – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck
- Kamyk – gromada
- Kamyk – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kamykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamykowy

→ kamyk

Patrz:kamyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamysz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kamyszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w Rosji, prawy dopływ Jeniseju;

Belgia:

- Kan – limburska nazwa miejscowości Kanne

Rosja:

- Kan – rzeka, prawy dopływ Jeniseju

Osoby:

- Aleksandr Kan – rosyjski duchowny katolicki pochodzenia niemieckiego
- Naoto Kan – japoński polityk
- Raybon Kan – komik nowozelandzki chińskiego pochodzenia

Zobacz też:

- CAN
- Festiwal Kina Amatorskiego i Niezależnego KAN
- Kaan
- KAN-1 – kierowany przeciwlotniczy pocisk rakietowy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kan.

skrót od:
1. kanonik;
2. kanon;
3. kanalizacyjny; kanaliz.

skrót, rodzaj męskoosobowy

(1.1) = rel. kanonik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kana

1. łączna nazwa dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego
2. regionalnie: bańka na mleko; kanka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. geogr. (także. bibl.) Kana Galilejska;

- Kana – miejscowość w południowym Libanie
- Kana – pismo sylabiczne używane do zapisu języka japońskiego
- Kana – teatr alternatywny w Szczecinie
- Kana – japońskie imię żeńskie
- Kana – francuski zespół muzyczny
- Kana – japońska wrestlerka
- Kana – jezioro w Demokratycznej Republice Konga
- Kana – naczynie do przechowywania i przewozu mleka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanaan

starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego;

(1.2) bibl. liter. ziemia obiecana patriarsze Abrahamowi i jego potomstwu;

(1.3) przen. miejsce szczęśliwe, możliwe do osiągnięcia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) bibl. imię biblijne

Kanaan, Chanaan (hebr. ‏כְּנַעַן‎ Kənáʻan lub כְּנָעַן Kənāʻan, stgr. Χαναάν Chanaan, arab. ‏کنعان‎ Kanʻān) – kraj niski, nizinny, lub − na podstawie tekstów z Nuzi − Mat Kinahhi (kraj purpurowej wełny), starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego (teren późniejszej Palestyny, Syrii aż do Eufratu i Fenicji).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanaanejski

→ Kanaan; kananejski, kanaański

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanaani

niemiecka rasa kotów krótkowłosych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanaański

→ Kanaan; kanaanejski, kananejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Kanaanem (krainą w Lewancie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanabinol

substancja uzależniająca, znajdująca się w przetworach konopi indyjskich, np. w marihuanie i haszyszu; kannabinol

Kannabinol, kanabinol, CBN – organiczny związek chemiczny z grupy kannabinoidów występujący w konopiach. Jego działanie psychoaktywne jest pomijalnie małe. Jest produktem dehydrogenacji tetrahydrokannabinolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanabis

jednoroczna roślina zielna z rodziny konopiowatych; cannabis, konopie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanabrodzki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kanakami, dotyczący Kanaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kanacki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanada

żartobliwie o bogactwie i dostatku

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Północnej;

(1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie łódzkim, w gminie Bełchatów;

(1.3) geogr. przysiółek wsi Borek Stary w Polsce, w województwie podkarpackim, w gminie Tyczyn

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z należącą do Danii Grenlandią (posiada również granicę lądową z Danią na wyspie Hansa) i na wschodzie z wyspami Saint-Pierre i Miquelon, wspólnotą zamorską Francji. Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 38. pod względem ludności.Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G7, APEC. Stolicą Kanady jest Ottawa, a największym miastem Toronto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanadyjczyk

obywatel Kanady

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Kanady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanadyjka

1. krótka kurtka, przeważnie skórzana, zmarszczona w pasie i wszyta w pasek;
2. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; canoe; kanoe; kanu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kanady

- obywatelka Kanady
- kanadyjka – rodzaj łodzi
- kanadyjka – rodzaj łóżka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanadyjkarka

zawodniczka biorąca udział w wyścigach kanadyjek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka uprawiająca kanadyjkarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanadyjkarstwo

pływanie kanadyjkami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. dział sportów wodnych, który obejmuje wyścigi kanadyjek (łodzi poruszanych pagajami)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanadyjkarz

sportowiec startujący w wyścigach kanadyjek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik uprawiający kanadyjkarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanadyjkowy

→ kanadyjka

Patrz:kanadyjka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanadyjski

związany z Kanadą

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kanadą, dotyczący Kanady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanadyjsko-Polski

dotyczący Kanady i Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanadyjskość

→ kanadyjski

Patrz:kanadyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanadystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. interdyscyplinarna dziedzina nauki badająca m.in. historię, kulturę, literaturę i sztukę Kanady

(1.2) eduk. kierunek studiów na uczelni wyższej, którego przedmiotem jest kultura, literatura i sztuka Kanady

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanafarz

dawniej: człowiek opiekujący się piwnicą, piwniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanafas

tkanina introligatorska

Kanafas – etym. (prawdop.) fr. canevas); mocne pokryciowe płótno introligatorskie, lniane, o niejednorodnej powierzchni, stosowane przy ręcznym oprawianiu książek (np. księgi handlowe), oraz do opraw o ścisłej fakturze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanak

naszyjnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. naszyjnik

(1.2) stpol. fakt. ozdoba z pereł na włosy

(1.3) stpol. coś kosztownego

(1.4) reg. ulubieniec, pieszczoszek, beniaminek, szczególnie o ostatnim dziecku

- Kanak – rodzaj naszyjnika
- Kanak – tubylczy mieszkaniec Nowej Kaledonii
- Kanak Attack – film fabularny z 2000 roku.
- mjr SG Viliam Kanák – żołnierz słowackiej armii polowej
- David Kaňák – uczestnik reality show VyVolení

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. pracownik niewolniczy w dawnych koloniach brytyjskich i na statkach, pochodzący z wysp Pacyfiku

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od: kanak

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanakowie

rdzenni mieszkańcy Nowej Kaledonii

Kanakowie (fr. Canaque) – rdzenni mieszkańcy Nowej Kaledonii, pochodzenia melanezyjskiego. Stanowią oni około 45% ludności Nowej Kaledonii.

Nazwa Kanak pochodzi od hawajskiego wyrazu kanaka („człowiek”). Nazwy tej, często rozumianej pejoratywnie, używano początkowo na określenie wszystkich rdzennych mieszkańców Oceanii. Później jej znaczenie zostało zawężone jedynie do Melanezyjczyków, aż wreszcie wyłącznie do melanezyjskiej ludności Nowej Kaledonii. W latach 60. XX wieku melanezyjscy Nowokaledończycy w ramach procesu „oceanizacji” słownictwa przejęli to określenie, zmieniając jego zapis z francuskiego canaque na bardziej melanezyjski kanak. Obecnie określenie to ma duże znaczenie dla tożsamości rdzennych mieszkańców wyspy, zwłaszcza wśród ruchów dążących do uniezależnienia tego terytorium od Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanalarstwo

czyszczenie i konserwacja kanałów ściekowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanalarz

potocznie: pracownik zatrudniony przy czyszczeniu i konserwacji kanałów ściekowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik zajmujący się konserwacją kanałów ściekowych

(1.2) bezdomny żyjący w kanale

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanalia

obelżywe określenie człowieka podłego; nikczemnik, łajdak

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(1.1) pejor. osoba podła, niegodziwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) przest. pogard. zbiorowisko ludzi nic nie wartych

Kanalia – polski dramat psychologiczny z 1991 roku w reżyserii Tomasza Wiszniewskiego, będący jego pełnometrażowym debiutem reżyserskim. Fabuła opowiada o rewolucjonistach 1905 roku i jest to historia oparta na autentycznych wydarzeniach. Zdjęcia kręcono w Łodzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanalik

mały kanał

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanalikowy

przymiotnik od: kanalik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanaliz.

skrót od:
1. kanalizacja;
2. kanalizacyjny; kan.

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanaliza

środowiskowo: kanalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kanalizacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanalizacja

1. system urządzeń sanitarnych do odprowadzania ścieków oraz wód opadowych;
2. zespół urządzeń do oczyszczania ścieków;
3. w technice:
a) system kanałów burzowych;
b) kopanie takich kanałów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system urządzeń sanitarnych służących do odprowadzania ścieków

(1.2) zespół urządzeń do oczyszczania ścieków

Kanalizacja, system kanalizacyjny – infrastruktura, która jest zbiorem wszystkich elementów służących do zbierania, transportu i unieszkodliwiania ścieków bytowo-gospodarczych oraz wód deszczowych za pomocą kanałów ściekowych. System kanalizacyjny składa się z następujących elementów:

- przykanaliki łączące instalacje kanalizacyjne z sieciami;
- sieci kanalizacyjne, a w tym system rur, koryt, kolektorów, studzienek rewizyjnych, zbiorników retencyjnych, kanałów retencyjnych itp.;
- oczyszczalnie ścieków;
- urządzenia do miejscowego zagospodarowania wód opadowych,
- wyloty kanalizacyjne, które wprowadzają oczyszczone ścieki lub wody opadowe do odbiornika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanalizacyjny

→ kanalizacja

przymiotnik

(1.1) związany z kanalizacją, dotyczący kanalizacji

Patrz:kanalizacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanalizator

osoba pracująca przy urządzeniach kanalizacyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanalizować

1. zakładać kanalizację, instalację ściekową;
2. kierować czyjąś aktywność na określony tor

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kanalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanamycyna

antybiotyk z grupy aminoglikozydów stosowany w ciężkich zakażeniach spowodowanych przez bakterie Gram-ujemne

Kanamycyna (łac. Kanamycinum) – antybiotyk aminoglikozydowy, wytwarzany w oparciu o mikroorganizmy z gatunku Streptomyces kanamyceticus. Mikroorganizmy te wyizolowali z hodowli bakterii glebowych po raz pierwszy w 1956 japońscy badacze pod kierunkiem Hamao Umezawy; nadana przez nich nazwa gatunkowa (oraz nazwa antybiotyku) wywodzi się od japońskiego wyrazu kana, oznaczającego barwę złotą – taką ma kolonia Streptomyces kanamyceticus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kananejczyk

mieszkaniec Kanaan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) staroż. mieszkaniec Kanaanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kananejka

mieszkanka Kanaan

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mieszkanka Kanaanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kananejski

→ Kanaan; kanaanejski, kanaański

przymiotnik

(1.1) przym. od: Kanaan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język należący do grupy językowej w obrębie języków semickich, obejmującej języki używane w Kanaanie i Kartaginie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kananga

rzadko: rodzaj roślin z rodziny flaszowcowatych; jagodlin

Kananga (do 1966 roku Luluabourg) – miasto w Demokratycznej Republice Kongo, stolica prowincji Lulua, leżące nad rzeką Lulua.

Liczba mieszkańców – 1,1 miliona (2012).

W pobliżu miasta wydobywa się diamenty.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, farmaceutyczny oraz poligraficzny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanapa

mebel do siedzenia z oparciem i poręczami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podłużny mebel z oparciem przeznaczony do siedzenia

Kanapa (z (łac.) canopeum, (gr.) kōnōpeōn – łoże z moskitierą) – mebel o konstrukcji szkieletowej, rodzaj fotela poszerzonego, mieszczącego od trzech do czterech osób, wyściełanego, z oparciem i poręczami. Jej pierwowzorem była cassapanca (wł. skrzynia). Kanapa weszła w użycie w XVII wieku, w XVIII w. powstały jej liczne formy, zależnie od rozwiązania oparcia i poręczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanapa-Tapczan

mebel pełniący rolę kanapy i tapczana; kanapotapczan

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanaparz

dawniej: człowiek opiekujący się piwnicą, piwniczy; kanafarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanapeczka

zdrobnienie od: kanapka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kanapka

(1.2) mała kanapka, na jeden kęs

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanapka

1. prosty w przygotowaniu posiłek składający się z kromki chleba i dodatku (np. wędliny, sera, warzyw);
2. zdrobnienie od: kanapa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. pieczywo posmarowane czymś lub z dodatkiem znajdującym się na nim;

(1.2) spoż. kulin. hand. kanapka (1.1) składająca się przynajmniej z dwóch warstw pieczywa kanapka (1.1) przełożona / posmarowana czymś między warstwami

(1.3) zdrobn. od kanapa

Kanapka – rodzaj dania (kalka językowa z języka francuskiego od słowa canapé: bułka przekrojona, z wędliną ułożoną jak poduszki na kanapie), prosta potrawa przyrządzana na bazie cienkich kromek białego lub razowego chleba, ewentualnie rozkrojonej bułki. Kanapki smaruje się masłem, okłada wędlinami, pieczenią wieprzową, kiełbasą, szynką lub serem, spożywa również z jajkiem na twardo, plasterkiem ogórka lub rybą, z dodatkiem warzyw do wyboru oraz sosów itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanapkarnia

bar z kanapkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanapkomat

automat do sprzedaży kanapek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanapkowy

→ kanapka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kanapką, dotyczący kanapki

Patrz:kanapka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanapotapczan

mebel pełniący rolę kanapy i tapczana; kanapa-tapczan

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanapowiec

1. żartobliwie o osobie, która uwielbia wylegiwać się i drzemać na kanapie
2. lekceważące określenie członka partii lub organizacji małej, pozbawionej znaczenia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. domowy pies lub kot, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie lub na łóżku

(1.2) pot. o małym, pokojowym, spokojnym psie (najczęściej z grupy psów do towarzystwa i ozdobnych), który nie wymaga dużo ruchu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek, który lubi długo wylegiwać się, np. na kanapie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanapowy

→ kanapa

przymiotnik

(1.1) dotyczący kanapy, związany z kanapą

(1.2) polit. żart. o małej liczebnie partii, nie posiadającej poparcia społecznego, nie odgrywającej istotnej roli w życiu politycznym (rzekomo mieszczącej się na jednej kanapie)

Patrz:kanapa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanar

kanarek; potocznie, ironicznie:
1. kontroler biletów w środkach komunikacji miejskiej;
2. żołnierz żandarmerii wojskowej, dawniej Wojskowej Służby Wewnętrznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hydron. rzeka w Polsce, na Podlasiu, lewy dopływ Soły

(1.2) hydron. rzeka w Polsce, w Małopolsce, lewy dopływ Wisły

- inaczej mozga kanaryjska – roślina
- potocznie kontroler biletów
- Kanar – rzeka, dopływ Stoły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanara

język z grupy tamil-kurukh, używany w południowych stanach Indii; język kanaryjski, kanada

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanarczy

→ kanarek; kanarkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanareczek

zdrobnienie od: kanarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanarecznik

żywicodajne drzewo z rodziny osoczynowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Canarium|L.|ref=Canarium (Burseraceae)., gatunek drzew z rodziny osoczynowatych, pochodzących ze strefy międzyzwrotnikowej Azji i Afryki;

(1.2) dendr. drzewo z gatunku kanareczników (1.1)

Kanarecznik, drzewo kanarkowe, komiężnik (Canarium L.) – rodzaj zawsze zielonych drzew z rodziny osoczynowatych (Burseraceae). Liczy ok. 120 gatunków. Występują one w strefie międzyzwrotnikowej Azji, Afryki, Australii i Oceanii, największe zróżnicowanie osiągając w Afryce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanarecznikowy

przymiotnik od: kanarecznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanarek

1. ptak z rodziny łuszczaków, podgatunek kulczyka, żyjący na Wyspach Kanaryjskich, Maderze i Azorach, hodowany w Europie w klatkach dla pięknego śpiewu i ozdoby;
2. kanar; potocznie, ironicznie:
a) kontroler biletów w środkach komunikacji miejskiej;
b) żołnierz żandarmerii wojskowej, dawniej Wojskowej Służby Wewnętrznej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. niewielki ptak hodowlany o żółtym upierzeniu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. przen. kontroler biletów w publicznych środkach komunikacji

(2.2) pot. przen. łobuz, ziółko

(2.3) daw. przen. gw-pl|Warszawa. żandarm

Kanarek (Serinus canaria) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae). Występuje w lasach Azorów, zachodnich Wysp Kanaryjskich i Madery. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanarkowożółty

żółty o kanarkowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanarkowy

1. dotyczący kanarka
2. odcień koloru żółtego

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kanarka

przymiotnik jakościowy

(2.1) koloru jasnożółtego, koloru upierzenia kanarków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanarnia

przestarzałe:
1. klatka dla kanarków;
2. pomieszczenie, gdzie trzymane są kanarki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanarowy

przymiotnik od: kanar

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. Wyspy Kanaryjskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanaryjczyk

mieszkaniec Wysp Kanaryjskich (wysp na Oceanie Atlantyckim)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wysp Kanaryjskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanaryjka

mieszkanka Wysp Kanaryjskich (wysp na Oceanie Atlantyckim)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wysp Kanaryjskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanaryjski

przymiotnik od: Wyspy Kanaryjskie

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Wyspami Kanaryjskimi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanarzyca

1. samiczka kanarka;
2. potocznie o kobiecie kontrolującej bilety w pojazdach komunikacji publicznej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. samica kanarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanasta

gra karciana dla 2 lub 4 osób wykorzystująca dwie pełne talie kart (z jokerami); canasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) karc. wieloosobowa gra karciana rozgrywana dwoma pełnymi taliami;

Kanasta – popularna wieloosobowa gra karciana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanaus

perska tkanina z jedwabiu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanausowy

przymiotnik od: kanaus

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanał

1. sztuczny szlak wodny, zwykle łączy 2 zbiorniki wodne;
2. ściek podziemny odprowadzający wodę, nieczystości;
3. przewód w murze służący wentylacji pomieszczeń;
4. wykop umożliwiający dostęp do podwozia pojazdu;
5. przewód w organizmie zawierający np. nerwy, naczynia;
6. miejsce między sceną a widownią przeznaczone dla orkiestry;
7. pot.: trudna sytuacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) koryto podziemne odprowadzające nieczystości i wodę deszczową

(1.2) wykonany przez człowieka wykop w ziemi, którym płynie woda; służy np. do nawadniania lub osuszania pól albo umożliwienia żeglugi statków

(1.3) przewód służący do wentylacji

(1.4) pot. jeden z programów telewizyjnych

(1.5) wykop w garażu lub warsztacie, ułatwiający dostęp do podwozia pojazdu

(1.6) droga wysyłania i odbierania informacji

(1.7) miejsce w teatrze między sceną a widownią, przeznaczone dla orkiestry

(1.8) przen. slang. niepowodzenie, nieprzyjemna sytuacja

hydrologia i hydrotechnika

- kanał melioracyjny, irygacyjny
- kanał uliczny
- kanał żeglowny (droga wodna), zobacz: kanał morski, kanał wodny

kultura

- Kanał – film Andrzeja Wajdy z 1957 roku
- kanał orkiestrowy – miejsce dla orkiestry w operze lub teatrze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanałek

zdrobnienie od: kanał; kanalik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanałówka

barka przystosowana do przejazdu przez śluzy kanałowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanałowy

→ kanał

Patrz:kanał

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanban

system dostawy materiałów produkcyjnych ściśle na czas, bez potrzeby ich długotrwałego magazynowania

Kanban – opracowana w latach 40. XX wieku w Japonii metoda sterowania procesami produkcyjnymi. Słowo kanban w wolnym tłumaczeniu można w poniższym przypadku oddać jako „spis widoczny”. W pierwotnym znaczeniu – w języku japońskim – oznacza: szyld, tabliczkę z napisem informującym, billboard.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanberski

→ Canberra (stolica Australii); canberski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanberyjczyk

mieszkaniec Canberry, stolicy Australii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanberyjka

mieszkanka Canberry (stolicy Australii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanberyjski

→ Canberra (stolica Australii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kancelaria

1. biuro prawnika;
2. część instytucji zajmująca się dokumentacją urzędową, przyjmowaniem interesantów, sprawami organizacyjnymi itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. komórka organizacyjna zajmująca się pismami urzędowymi;

(1.2) urz. pokój, w którym pracownicy zajmują się sprawami administracyjnymi

(1.3) pot. pracownicy kancelarii (1.1)

(1.4) przest. dokumenty zgromadzone w kancelarii (1.1)

(1.5) hist. miejsce urzędowania kanclerza

Kancelaria – termin określający samodzielny urząd bądź instytucję wytwarzającą własną dokumentację (zarówno na etapie formalnym, jak i merytorycznym). W terminologii archiwalnej kancelaria jest terminem wieloznacznym:

- w szerokim rozumieniu za kancelarię można uznać wszystkie komórki organizacyjne twórcy zespołu wytwarzające akta
- jest to również komórka lub zespół komórek organizacyjnych jednostki powołany wyłącznie do pełnienia czynności aktotwórczych formalnych - związanych z przyjęciem i rejestracją pism wpływających, przechowywaniem dokumentacji niezbędnej do bieżącego funkcjonowania instytucji, prowadzeniem akt spraw, przygotowywaniem czystopisów i ekspedycją pism na zewnątrz.
- termin ten bywa używany zamiennie z terminem system kancelaryjny, który oznacza określony sposób tworzenia dokumentacji, mówimy więc na przykład o kancelarii staropolskiej, rosyjskiej, pruskiej, o kancelarii akt spraw.
- jest to również pomieszczenie biurowe przeznaczone dla kancelarii w znaczeniu komórki organizacyjnej, jest to zatem fizyczne miejsce wykonywania czynności kancelaryjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kancelaryjka

zdrobnienie od: kancelaria

#### Źródła:

SJP.pl

# Kancelaryjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do kancelarii, związany z kancelarią

#### Źródła:

Wiktionary

# Kancelaryzm

wyraz lub zwrot charakterystyczny dla języka urzędniczego

Kancelaryzm – jednostka językowa właściwa dla stylu kancelaryjnego; może to być słowo, połączenie wyrazowe lub specyficzne użycie wyrazu. W odróżnieniu od wyrażeń potocznych kancelaryzmy często trzymają się pewnego schematu i przybierają postać połączeń stereotypowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kancelista

niższy urzędnik kancelaryjny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. pisarz kancelaryjny, niższy urzędnik kancelarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kancelistka

→ kancelista

Patrz:kancelista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kancer

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerz, kacerek, podbierak, kasarek

Kancera (też kancer) – w filatelistyce określenie uszkodzonego bądź zniszczonego znaczka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kancera

uszkodzony znaczek pocztowy

Kancera (też kancer) – w filatelistyce określenie uszkodzonego bądź zniszczonego znaczka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kancerek

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kacerek, kacerz, kasarek, podbierak, kancer

#### Źródła:

SJP.pl

# Kancerka

zdrobnienie od: kancera

#### Źródła:

SJP.pl

# Kancerofobia

chorobliwy lęk przed nowotworem złośliwym; karcinofobia, karcynofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chorobliwy lęk przed rakiem

(1.2) med. przypadek kancerofobii (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kancerogen

zewnętrzny czynnik rakotwórczy; karcinogen, carcinogen

Czynnik rakotwórczy, czynnik rakogenny, czynnik onkogenny, karcynogen, kancerogen – czynnik przyczyniający się, przez mutację materiału genetycznego, do rozwoju choroby nowotworowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kancerogeneza

mechanizm wywoływania nowotworów; karcinogeneza, karcynogeneza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mechanizm tworzenia się nowotworów

Karcynogeneza też kancerogeneza lub nowotworzenie – zmiany zachodzące w komórce organizmu, prowadzące do powstania nowotworu. Jest to wieloetapowy proces zachodzący na poziomie DNA komórki. Wyróżnia się w nim trzy (czasem cztery) złożone etapy: inicjację, promocję i progresję. Kancerogeneza jest najczęściej wywoływana czynnikami rakotwórczymi, takimi jak: nadfiolet, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne czy niektóre wirusy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kancerogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; rakotwórczość, karcinogenność, karcynogenność, onkogenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kancerogenne

Czynnik rakotwórczy, czynnik rakogenny, czynnik onkogenny, karcynogen, kancerogen – czynnik przyczyniający się, przez mutację materiału genetycznego, do rozwoju choroby nowotworowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kancerogenny

powodujący powstawanie nowotworów; rakotwórczy, karcinogenny, karcynogenny, onkogenny

przymiotnik jakościowy

(1.1) med. taki, który jest lub może być przyczyną choroby nowotworowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kancerować

uszkadzać, kaleczyć, niszczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kancerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kancerować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kancerowaty

1. uszkodzony, zniszczony;
2. dawniej: pokryty bliznami, wrzodami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanciapa

mały budynek albo bardzo małe pomieszczenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bardzo małe pomieszczenie lub mały budynek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanciapka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kanciapa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanciara

potocznie: kobieta cechująca się sprytem, krętactwem, oszustwem; kanciarka, szachrajka, krętaczka, cwaniara, kombinatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanciarka

potocznie: kobieta cechująca się sprytem, krętactwem, oszustwem; kanciara, szachrajka, krętaczka, cwaniara, kombinatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanciarski

potocznie: oszukańczy, nieuczciwy, szubrawy; szachrajski, krętacki

przymiotnik

(1.1) związany z kanciarstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanciarstwo

kantowanie; oszukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oszukiwanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanciarz

człowiek oszukujący innych; oszust; naciągacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek, który w pełnej świadomości wprowadza kogoś w błąd, oszukuje, nabiera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanciastość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kanciaste

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanciasty

1. mający kanty, niewygładzony; niezaokrąglony;
2. przenośnie:
a) niezgrabny, nieforemny;
b) szorstki, ostry, niedelikatny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który ma kanty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanciaty

regionalnie: kanciasty;
1. mający kanty, niewygładzony; niezaokrąglony;
2. przenośnie:
a) niezgrabny, nieforemny;
b) szorstki, ostry, niedelikatny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kancik

zdrobnienie od: kant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kancjonarz

zbiór pieśni religijnych w języku narodowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Kancjonał

zbiór pieśni kościelnych wraz z ich opracowaniem muzycznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. muz. śpiewnik kościelny

Kancjonał (łac. canticum – monolog, pieśń; średniowieczne cantionale) – w XIV w., zbiór popularnych pieśni religijnych lub śpiewów liturgicznych – kantyk i kantyczek (z nutami lub bez). Nazwa z czasem zastąpiona przez bardziej spopularyzowaną: „kantyczki”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanclerka

→ kanclerz

Patrz:kanclerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanclerski

przymiotnik

(1.1) związany z kanclerzem, dotyczący kanclerza

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanclerz

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. tytuł szefa rządu w niektórych krajach, np. w Austrii czy Niemczech

(1.2) adm. tytuł urzędnika zarządzającego pracą kancelarii, sprawami administracyjno-organizacyjnymi

(1.3) hist. (w dawnej Polsce) tytuł dostojnika kierującego kancelarią panującego, dodatkowo od XV w. sprawującego obowiązki ministra spraw wewnętrznych i zagranicznych

- kanclerz Niemiec
- kanclerz Austrii
- kanclerz Szwajcarii
- kanclerz Francji
- kanclerz wielki koronny (dawna Rzeczpospolita)
- kanclerz wielki litewski (dawna Rzeczpospolita)
- kanclerz ziemski (dawna Rzeczpospolita)
- lord kanclerz (Wielka Brytania)
- kanclerz skarbu (Wielka Brytania)
- kanclerz – stanowisko uczelniane
- kanclerz – stanowisko w kurii biskupiej
- kanclerz – figura w szachach Capablanki
- Kanclerz – serial telewizyjny z 1989
- Katarzyna Kanclerz – polska producentka i menedżerka muzyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kancona

canzona;
1. rodzaj wiersza lirycznego o tematyce miłosnej i wojennej
2. wielogłosowa pieśń świecka z XV i XVI w.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma muzyki instrumentalnej

Canzona (lub kancona) może oznaczać:

- canzona – utwór liryczny
- canzona – forma muzyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanconeta

canzonetta; kanconetta;
1. krótki utwór wokalny popularny w XVI wieku;
2. liryczny utwór instrumentalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanconetta

canzonetta; kanconeta;
1. krótki utwór wokalny popularny w XVI wieku;
2. liryczny utwór instrumentalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanczendzanga

szczyt w Himalajach; Kangczendzanga

Kanczendzonga (właśc. K'angcz'endzönga, Kanczendzanga, Kangczendzonga, Kangchendzönga, nep. कञ्चनजङ्घा) – ośmiotysięcznik, najwyższy punkt Indii, drugi co do wysokości szczyt w Himalajach, trzeci co do wysokości szczyt Ziemi, o wysokości 8586 m n.p.m. (według innych źródeł główny wierzchołek liczy 8598 m n.p.m.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kańczucki

→ Kańczuga; kańczuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kańczug

1. skórzany bicz z krótką rękojeścią; nahajka; nahaj; batog;
2. uderzenie takim biczem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj bicza z pleśćecionego rzemienia osadzonego na krótkiej rękojeści;

(1.2) uderzenie kańczugiem (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kańczuga

1. skórzany bicz z krótką rękojeścią; nahajka; nahaj; batog;
2. uderzenie takim biczem

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kańczuga – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kańczuga, położone na Podgórzu Rzeszowskim. Leży nad rzeką Mleczką.

Leży w historycznej ziemi przemyskiej. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1441 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim, w 1739 roku należało wraz z folwarkiem do klucza Kańczuga Lubomirskich. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa przemyskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kańczuski

→ Kańczuga; kańczucki (dawniej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kańczużanin

mieszkaniec Kańczugi (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kańczużanka

mieszkanka Kańczugi (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanczyl

ssak z rzędu parzystokopytnych z podrzędu przeżuwaczy, zamieszkujący lasy tropikalne Afryki i Azji

Kanczyl (Tragulus) – rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny kanczylowatych (Tragulidae). Wobec zwierząt z tego rodzaju potocznie bywa używana nazwa „myszojeleń”, która jest dosłownym tłumaczeniem angielskiej nazwy zwyczajowej mouse-deer.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanczylek

rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny kanczylowatych

Kanczylek (Moschiola) – rodzaj ssaków parzystokopytnych z rodziny kanczylowatych (Tragulidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanczylowate

o cechach kanczylowatych (rodzina ssaków)

Kanczylowate, kanczyle (Tragulidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla). Najmniejsze ze ssaków kopytnych żyjących współcześnie. Spokrewnione z piżmowcami. Skamieliny kanczyli znaleziono w Europie w warstwach wczesnomioceńskich, w Afryce występowały we wczesnym i środkowym miocenie. Szczyt rozwoju przypadł na trzeciorzęd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanczylowaty

o cechach kanczylowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kand

pokarm dla pszczół z roztopionego miodu i miałkiego cukru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pszcz. pokarm dla pszczół, przygotowywany z miodu i cukru;

Kand – w pszczelarstwie ciasto miodowo-cukrowe służące do podkarmiania pszczół, w szczególności przy wychowie matek pszczelich. Kand jest przygotowywany z miodu i cukru w proporcji ok. 1/3 lub 1/4. Roztopiony, ciepły miód zasypuje się mączką cukrową dokładnie mieszając; otrzymaną masę wyrabia się do uzyskania plastycznej konsystencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandahar

rodzaj metalowego wiązania przy narcie starego typu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowym Afganistanie, położone nad rzeką Helmand;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna w Afganistanie;

Kandahar (paszto کندهار pers. قندهار Qandahâr) – miasto w południowym Afganistanie, stolica prowincji Kandahar, położone nad rzeką Helmand.

Miasto zostało założone przez Aleksandra Wielkiego w 330 p.n.e. pod nazwą Aleksandria w Arachozji (stgr. Αλεξάνδρεια Aραχωσίας).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandaharski

przymiotnik od: Kandahar (miasto w Afganistanie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kandaharem, dotyczący Kandaharu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kandahary

rodzaj metalowych wiązań narciarskich

Kandahary – historyczny, lecz spotykany sporadycznie typ wiązań narciarskich.

Kandahary składają się z trzech zasadniczych elementów:

- sztywne szczęki obejmujące wystające części zelówki z przodu buta,
- zapinany pasek przytrzymujący but od góry,
- linka obejmująca but i dociskająca go do szczęk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kandake

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kandałaksza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zatoka Morza Białego, leżąca w europejskiej części Rosji, wcinająca się w ląd między Półwyspem Kolskim a Karelią;

(1.2) geogr. miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką Kandałaksza (1.1);

Kandałaksza (ros. Кандалакша, fiń. Kantalahti) – miasto w północnej części Rosji, w obwodzie murmańskim, port nad zatoką o takiej samej nazwie Kandałaksza (Morze Białe), przy ujściu Niwy, za kręgiem polarnym. Miasto uzyskało prawa miejskie w 1938 r. Liczy 28.438 mieszkańców (2023).

Znajduje się tu dyrekcja Rezerwatu Kandałakszańskiego.

W mieście rozwinął się przemysł rybny, drzewny oraz metalowy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandałakszański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kandałakszą, dotyczący Kandałakszy (miastem lub zatoką)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kandea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kandela

jednostka światłości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miar. fiz. podstawowa jednostka światłości w układzie SI, oznaczana symbolem cd;

Kandela (łac. candela, świeca) – jednostka światłości źródła światła; podstawowa jednostka w układzie SI, oznaczana jako cd. Jest to światłość, z jaką świeci w określonym kierunku źródło emitujące promieniowanie monochromatyczne o częstotliwości 5,4·1014 Hz (co odpowiada długości 555 nm, barwa zielona) i natężeniu promieniowania w tym kierunku równym 1/683 W/sr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandelabr

1. duży, kilkuramienny świecznik;
2. kilkuramienna latarnia uliczna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stojący kilkuramienny świecznik;

(1.2) kilkuramienna latarnia uliczna

(1.3) przen. coś o kształcie kandelabru (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandelabrowy

przymiotnik od: kandelabr

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandia

dawniej: Iraklion (miasto w Grecji)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. Heraklion

Heraklion, także Iraklion (gr. Ηράκλειο, Iraklio), d. Kandia – największe miasto i stolica administracyjna Krety oraz jednostki regionalnej Heraklion. Piąte co do wielkości miasto w Grecji, liczące 140 730 mieszkańców, według spisu z 2011 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandinsky

Wassily Kandinsky (ros. Василий Васильевич Кандинский, Wasilij Wasiljewicz Kandinski; ur. 4 grudnia?/16 grudnia 1866 w Moskwie, zm. 13 grudnia 1944 w Neuilly-sur-Seine) – rosyjski malarz, grafik i teoretyk sztuki, współtwórca i jeden z przedstawicieli abstrakcjonizmu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kandora

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandybowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandyd

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

- Kandyd – imię
- Kandyd – powiastka filozoficzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandyda

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

Kandyda – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Kandyd, oznaczające "jasna, błyszcząca, biała", czyli "dziecko o jasnych włosach" lub "dziecko o jasnej cerze"; jeden z najpopularniejszych przydomków rzymskich. W Polsce notowane od 1396 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandydacik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rzad. zdrobn. od zob. kandydat.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kandydacki

→ kandydat

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kandydatem, dotyczący kandydata

Patrz:kandydat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kandydat

1. osoba ubiegająca się o coś, np. o stanowisko, funkcję lub o członkostwo w jakiejś organizacji;
2. dawniej w Polsce, obecnie w Rosji, Bułgarii: kandydat nauk -
a) stopień naukowy, odpowiednik doktora;
b) osoba posiadająca taki stopień naukowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

- Kandydat – amerykański film z 1972 roku
- Kandydat – amerykański film z 2004 roku
- Kandydat – francuski film z 2007 roku
- Kandydat nauk – stopień naukowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandydatka

→ kandydat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która kandyduje do czegoś, ubiega się o coś

Patrz:kandydat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kandydatura

1. występowanie w roli kandydata;
2. zaproponowanie kandydata na jakieś stanowisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie kandydatem do czegoś lub kogoś

(1.2) wniosek proponujący kogoś na określone stanowisko czy funkcję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kandydek

zdrobnienie od: Kandyd (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandydkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kandydka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandydować

starać się, ubiegać się o stanowisko, funkcję lub o członkostwo w jakiejś organizacji

czasownik

(1.1) być kandydatem do czegoś, ubiegać się o coś, pretendować do czegoś, starać się o coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kandydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kandydować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kandydowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kandyda lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandydoza

grzybica wywołana przez grzyby z rodzaju Candida, atakująca skórę, błony śluzowe i narządy wewnętrzne; rodzaj drożdżycy; bielnica

Kandydoza, drożdżyca, kandydiaza, kandydioza, dawniej bielnica lub moniliaza (łac. candidiasis, candidosis) – grzybicza, oportunistyczna infekcja skóry, błon śluzowych, paznokci lub rzadziej infekcja uogólniona. Choroba ta najczęściej jest wywoływana przez grzyby chorobotwórcze z rodzaju Candida (zwłaszcza Candida albicans), zwane potocznie drożdżakami. Rozpoznaje się ją głównie poprzez badania mikroskopowe i hodowlane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kandydziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kandydy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandyz

grubo skrystalizowany cukier

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandyzacja

1. krystalizacja cukru;
2. sposób konserwacji niektórych owoców polegający na smażeniu w cukrze; pokrywanie cukrem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób przyrządzania owoców polegający na wielokrotnym smażeniu ich w coraz to bardziej słodkim syropie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kandyżan

roślina z rodzaju baldaszkowych; rzepniczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kandyzować

1. krystalizować cukier;
2. smażyć w cukrze, pokrywać warstwą cukru

czasownik przechodni niedokonany (dk. skandyzować)

(1.1) krystalizować cukier

(1.2) spoż. konserwować przez smażenie w gęstym syropie cukrowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kandyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kandyzować.

Owoce kandyzowane – owoce, rzadziej inne części roślin, zakonserwowane poprzez wielokrotne smażenie ich w coraz to bardziej słodkim syropie. Kandyzować można całe owoce, ich części, ale też kwiaty, a nawet łodygi (np. dzięgla litwora). Kandyzowane owoce są dodatkiem do ciast i deserów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kandziora

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kane

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z kraterów meteorytowych na Księżycu

Osoby:

- Kane – pseudonim amerykańskiego wrestlera Glena Jacobsa
- Sarah Kane – angielska dramatopisarka
- Charles Foster Kane – główny bohater filmu Orsona Wellesa pod tytułem Obywatel Kane.
- Harry Kane – angielski piłkarz występujący na pozycji napastnika w Tottenhamie Hotspur, kapitan reprezentacji Anglii
- Kane Tanaka – była najstarszą osoba na świecie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanea

miasto w Grecji; Chania

Chania (gr. Χανιά, tur. Hanya, wł. Canea) – miasto w południowej Grecji, na północno-zachodnim wybrzeżu Krety, w administracji zdecentralizowanej Kreta, w regionie Kreta, w jednostce regionalnej Chania. Siedziba gminy Chania. Zlokalizowane na wybrzeżu Morza Śródziemnego (Morza Kreteńskiego), nad Zatoką Chania. W 2011 r. liczyło 53 910 mieszkańców (drugie pod tym względem miasto wyspy). W latach 1898–1971 główny ośrodek administracyjny Krety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanefora

malowidło, relief, rzeźba - postać kobieca z koszem na głowie

Kanefora (stgr. κανηφόρος, od κάνεον – „kosz” i φέρω – „niosę”) – motyw dekoracyjny w malarstwie albo podpora architektoniczna w rzeźbie, przedstawiająca postać kobiety lub dziewczyny niosącej na głowie lub ramionach kosz (kalatos) z kwiatami bądź owocami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanejski

przymiotnik od: Kanny; kanneński

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanela

wyżłobiony rowek, prążek (np. na zbrojach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanele

pionowe rowki wyżłobione na trzonie kolumny; żłobkowanie; kanelura

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanellowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu magnoliowych; korzybielowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanelowanie

układ kaneli na trzonie kolumny lub pilastra

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kanelować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanelura

zespół kaneli pokrywających zbroję, kolumnę itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pionowy rowek zdobiący trzon kolumny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaneńczyk

mieszkaniec Cannes (miasta we Francji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanenka

mieszkanka Cannes (miasta we Francji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kang-Dung

instrument muzyczny, krótka trąbka lamajska wykonana z piszczela ludzkiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kangoo

[czytaj: kangu:] samochód typu Renault Kangoo

Kangoo (1996) – francuski serial animowany emitowany dawniej na kanale RTL7.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kangur

1. ssak z rodziny kangurowatych, australijski torbacz roślinożerny, żyjący na ziemi bądź na drzewach, poruszający się skokami na potężnych, długich, tylnych kończynach;
2. w lotnictwie: podskok samolotu w trakcie nieumiejętnego lądowania

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. torbacz słynący z długich skoków;

(1.2) lotn. podskok samolotu przy nieprawidłowym lądowaniu

Kangur (Macropus) – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kangurek

1. zdrobnienie od: kangur;
2. środowiskowo: krótka kurtka, na ogół dziecięca lub młodzieżowa, z kapturem i głębokimi kieszeniami z przodu na brzuchu; kangurka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: kangur

(1.2) mały kangur

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: kangurka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kangurka

środowiskowo: krótka kurtka, na ogół dziecięca lub młodzieżowa, z kapturem i głębokimi kieszeniami z przodu na brzuchu; kangurek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) harc. kraw. kurtka wykonana zwykle z brezentu, z dużą kieszenią na brzuchu i kapturem na głowę;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: kangurek

Kangurka – kurtka stanowiąca okrycie wierzchnie wchodzące w skład munduru harcerskiego, najczęściej wykonywana z nieprzepuszczalnego materiału, ściągana w pasie. Cechą charakterystyczną kangurki jest to, że wkłada się ją przez głowę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kangurnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Dorcopsulus|Matschie|ref=tak., gatunek ssaka z rodziny kangurowatych, występujący na Nowej Gwinei;

(1.2) zool. torbacz z gatunku kangurników (1.1)

Kangurnik (Dorcopsulus) – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanguroszczur

rodzaj torbaczy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Potoroini|J.E. Gray., nieduży torbacz z rodziny kanguroszczurowatych, występujący w Australii;

Potoroinae – monotypowa podrodzina ssaków z rodziny kanguroszczurowatych (Potoroidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanguroszczurowate

rodzina australijskich torbaczy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Potoroidae|J.E. Gray|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców wyodrębniona z kangurowatych;

Kanguroszczurowate (Potoroidae) – rodzina australijskich ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia) wyodrębniona z kangurowatych, z którymi mają wiele cech wspólnych. Dawniej liczne na terenie niemal całego kontynentu, obecnie wyparte do południowo-wschodnich wybrzeży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kangurować

trzymać noworodka przy klatce piersiowej z bezpośrednim kontaktem skóry

#### Źródła:

SJP.pl

# Kangurowate

rodzina roślinożernych ssaków z nadrzędu torbaczy, naziemnych lub nadrzewnych, poruszających się skokami (do kilkunastu metrów; prędkość do 50 km/godz.), występujących w Australii, Nowej Gwinei i Tasmanii; kangury

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Macropodidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu dwuprzodozębowców;

Kangurowate (Macropodidae) – rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia). Jest drugą pod względem liczby gatunków rodziną torbaczy. Obejmuje ponad 50 gatunków zwierząt nazywanych powszechnie kangurami, czyli zwierzętami o silnych tylnych nogach i długim, mocnym ogonie, poruszających się skokami. Samice kangurów nazywane są kangurzycami. W klasyfikacji zoologicznej kangurami nazwano kilka gatunków z rodzaju Macropus, a oprócz kangurów do rodziny Macropodidae zaliczane są walabie, drzewiaki, pazurogony, filandry i pademelony. Wcześniej zaliczano również gatunki obecnie wyodrębniane do kanguroszczurowatych (Potoroidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kangurowaty

o cechach kangurowatych (rodzina zwierząt)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kangurowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Dorcopsis|Schlegel|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny kangurów, obejmujący gatunki zasiedlające Nową Gwineę oraz okoliczne wyspy;

(1.2) zool. torbacz z rodzaju kangurowiec (1.1)

Kangurowiec (Dorcopsis) – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kangurowy

dotyczący kangura, związany z kangurem, np. kangurowy skok; kangurzy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do kangura

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z kangurem, dotyczący kangura

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla kangura, mający cechy kangura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kangury

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Macropodinae|Gray|ref=tak., podrodzina torbaczy z rzędu dwuprzodozębowców;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: kangur

Kangury (Macropodinae) – podrodzina torbaczy z rodziny kangurowatych (Macropodidae). Jest główną pod względem liczby gatunków podrodziną w obrębie rodziny kangurowatych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kangurzak

rodzaj ssaków z rodziny kanguroszczurowatych

Kangurzak rudawy (Aepyprymnus rufescens) – gatunek ssaka z rodziny kanguroszczurowatych (Potoroidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kangurzątko

młode kangura; kangurzę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młode kangura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kangurzę

młode kangura; kangurzątko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kangurzy

dotyczący kangura, związany z kangurem, np. kangurzy skok; kangurowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do kangura

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z kangurem, dotyczący kangura

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla kangura, mający cechy kangura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kangurzyca

samica kangura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) samica kangura

Kangurzyca (ang. Kanga) – fikcyjna postać występująca w obu częściach przygód Kubusia Puchatka autorstwa A.A. Milne’a oraz filmach i książkach stworzonych na ich podstawie.

Kangurzyca jest mamą Maleństwa. Jest bardzo opiekuńcza w stosunku do wszystkich swoich przyjaciół. Piecze pyszne ciasteczka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kani

→ kania

Kani (jap. 可児市 Kani-shi) – miasto w prefekturze Gifu na wyspie Honsiu, w Japonii.

Patrz:kania

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kania

1. drapieżny ptak z rodziny sokołów
2. grzyb jadalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Milvus|ref=tak., ptak drapieżny gnieżdżący się na drzewach i w szczelinach skalnych;

(1.2) mikol. nazwa systematyczna|Macrolepiota procera|ref=tak., grzyb jadalny o długim, cienkim trzonie i dużym kapeluszu pokrytym łuskami;

- kania – jadalny grzyb, czubajka kania
- kania – ptak drapieżny, zob. kania bramińska, kania czarna (k. brunatna), kania ruda (k. rdzawa), kania ślimakojad, kania złotawa

W Polsce

- Kania – część miasta Opatów
- Kania – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Barcin
- Kania – część wsi Gózd w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Stanin
- Kania – część wsi Grabowce Dolne w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Nowodwór
- Kania – część wsi Borek w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Byczyna
- Kania – część wsi Korne w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
- Kania – osada w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
- Kania – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sieroszewice
- Kania – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite
- Kania – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Kania – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Chociwel

Patrz:kania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanialec

kanialec czubaty, kanialec ogorzały - gatunki ptaków z rodziny jastrzębiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanialuk

rodzaj ptaków z podrodziny jastrzębi

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanianka

roslina pasożytnicza o długiej, nitkowatej łodydze owijającej się wokół innych roślin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj roślin należący do rodziny powojowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaniankowate

rodzina roślin powojowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaniankowaty

o cechach kaniankowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanibal

1. człowiek, zwykle członek pierwotnego plemienia, jedzący ludzkie mięso; ludożerca, ludojad, antropofag, androfag;
2. przenośnie: człowiek okrutny, zdolny do zbrodni, krwiożerczy;
3. zwierzę pożerające inne zwierzęta tego samego gatunku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który jada ludzkie mięso

(1.2) zwierzę, które jada przedstawicieli własnego gatunku

(1.3) przen. pejor. człowiek okrutny, krwiożerczy

Kanibalizm – praktyka zjadania osobników własnego gatunku, dość rozpowszechniona w naturze. Występuje w wielu grupach zwierząt, m.in. u owadów, pajęczaków, ryb, płazów i ptaków, bardzo rzadko u ssaków. Może się nasilić ze względu na zbytnie zagęszczenie populacji lub w następstwie głodu. Do najbardziej znanych zwierząt praktykujących kanibalizm należą modliszki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanibalistyczny

→ kanibalizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kanibalizmem, dotyczący kanibalizmu

Patrz:kanibalizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanibalizacja

1. w technice: wykorzystywanie części pochodzących z urządzenia (maszyny, samochodu) do naprawy innego egzemplarza;
2. w marketingu: zmniejszanie sprzedaży produktu jakiejś firmy w efekcie wprowadzenia przez nią nowego produktu lub modelu o zbliżonych cechach użytkowych

- kanibalizacja w marketingu
- kanibalizacja w technice
- kanibalizacja słów kluczowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanibalizm

1. zwyczaj rytualnego zjadania mięsa ludzkiego przez innych ludzi, do niedawna spotykany u niektórych ludów Afryki, Indonezji, Oceanii i wysp Morza Karaibskiego; ludożerstwo, antropofagia;
2. pożeranie osobników należących do tego same gatunku, zwykle w okresie głodu lub zagęszczenia populacji, powszechne u drapieżników, zwłaszcza wśród owadów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. praktyka zjadania osobników własnego gatunku;

Kanibalizm – praktyka zjadania osobników własnego gatunku, dość rozpowszechniona w naturze. Występuje w wielu grupach zwierząt, m.in. u owadów, pajęczaków, ryb, płazów i ptaków, bardzo rzadko u ssaków. Może się nasilić ze względu na zbytnie zagęszczenie populacji lub w następstwie głodu. Do najbardziej znanych zwierząt praktykujących kanibalizm należą modliszki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanibalizować

1. w technice: wykorzystywać części pochodzące z jakiegoś urządzenia (maszyny, samochodu) do naprawy innego egzemplarza;
2. w marketingu: zmniejszać sprzedaż produktu przez wprowadzenie innego o podobnych cechach

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanibalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kanibalizować.

(1.2) polit. praktyka niszczenia małych partii przez duże po wejściu do koalicji

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanibalka

kobieta jedząca ludzkie mięso; ludojadka, ludożerczyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanibalski

przymiotnik

(1.1) dotyczący kanibali lub kanibalizmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanice

## Miejscowości i ich w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Kanice – część wsi Jaźwiny w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Kanice – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca
- Kanice – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Ińsko

#### Źródła:

Wikipedia

# Kanicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanię

pisklę kani

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaniecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Alfred Kaniecki – polski geograf, hydrolog i kartograf
- Bartosz Kaniecki – polski piłkarz
- Jarosław Kaniecki – polski lekkoatleta
- Krzysztof Kaniecki – polski lekkoatleta
- Michael Kaniecki – katolicki duchowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaniewski

nazwisko

Kaniewski (Świnka odmienna) – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Świnka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanigowo

W Polsce

- Kanigowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów
- Kanigowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
- Kanigowo – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Kanigowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanikularny

przymiotnik od: kanikuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanikuła

1. upał, skwar, żar; spiekota, gorąc, ukrop;
2. czas wolny od nauki i pracy, podczas którego można wypocząć; wakacje, wypoczynek;
3. przestarzale: lato

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie: pora roku, w której Słońce znajduje się w gwiazdozbiorze Psa, czyli od 22 czerwca do 23 sierpnia

(1.2) książk. najgorętszy okres lata

Kanikuła (łac. canicula, dosłownie „piesek”) – szczególnie gorąca i parna pora roku. W starożytnym Rzymie, Grecji i Egipcie kojarzono ten okres z występującym wówczas równoczesnym wschodem Słońca i Syriusza (zwanego też w przenośni Kanikuła), najjaśniejszej gwiazdy gwiazdozbioru Psa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanikułowy

przestarzały przymiotnik od: kanikuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanimir

imię męskie

Kanimir, Kanimier, Kajmir, Kalmir — słowiańskie/staropolskie imię męskie, złożone z członów: Kani- w różnych wersjach brzmieniowych ("gościć, zapraszać") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Znaczenie imienia: "ten, u kogo gości pokój".

Kanimir, Kanimier, Kajmir, Kalmir imieniny obchodzą 9 czerwca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanimirek

zdrobnienie od: Kanimir (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanimirkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kanimirka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanimirostwo

Kanimir z małżonką; Kanimirowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanimirowie

Kanimir z małżonką; Kanimirostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanimirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kanimira lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanin

półwysep w Rosji

W Polsce

- Kanin – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska
- Kanin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaniński

→ Kanin

Patrz:Kanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanion

dolina rzeki o stromych, skalistych zboczach i wąskim dnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. dolina rzeczna o wąskim dnie i stromych, skalistych zboczach;

- kanion – przełom rzeki
- Kanion – grupa skała w dolinie Zimny Dół
- Kanion – skała w Dolinie Brzoskwinki
- Kanion – wąwóz w gminie Modliborzyce w województwie lubelskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanioning

pokonywanie głębokich kanionów lub wodospadów za pomocą lin alpinistycznych; canioning

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanionowy

→ kanion

Patrz:kanion

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaniów

1. miasto na Ukrainie;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie czerkaskim, nad Zbiornikiem Kaniowskim na Dnieprze;

W Polsce

- Kaniów – przysiółek wsi Janówek w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
- Kaniów – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
- Kaniów – przysiółek wsi Bachowice w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Spytkowice
- Kaniów – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Popielów
- Kaniów – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Bestwina
- Kaniów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaniowski

przymiotnik od: Kaniów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kaniowem, dotyczący Kaniowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanioła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. więz. kaptur, maska

(1.2) daw. gwara. więz. czapka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanister

1. mały, metalowy zbiornik, zwykle na benzynę
2. ilość płynu mieszcząca się w tym zbiorniku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. przenośny zbiornik na paliwo z uchwytem umożliwiajacym ręczny transport;

(1.2) daw. blaszany pojemnik do przenoszenia lub przechowywania czekolady, tytoniu itp. używany podczas wycieczek

Kanister (niepoprawnie: karnister) – przenośny, najczęściej metalowy, czasem plastikowy, zbiornik służący do przewożenia i czasowego przechowywania cieczy (zwykle benzyny lub innych płynów ropopochodnych, ale też wody).

Najpopularniejszy model kanistra został opracowany w Niemczech w latach 30. XX wieku i rozpowszechnił się w czasie II wojny światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanisterek

mały kanister

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanistrowy

przymiotnik od: kanister

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaniuk

mały ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Elanus|ref=tak., niewielki ptak drapieżny, nie gnieżdżący się w Polsce;

Kaniuk (zwyczajny) (Elanus caeruleus) – gatunek średniego ptaka drapieżnego z podrodziny kaniuków (Elaninae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaniula

rurka metalowa na jednym końcu ścięta tępo, na drugim zakończona nasadką do strzykawki, służąca do płukania, wstrzykiwań lub (z trójgrańcem) do punkcji zatok szczękowych, jamy opłucnej itp.

Kaniula dożylna (obwodowa), potocznie wenflon – rurka z tworzywa sztucznego umieszczana przy pomocy stalowej igły tymczasowo w żyle. Jej część zewnętrzna pozwala na przyłączenie strzykawki lub kroplówki.

Dzięki kaniuli pacjent może otrzymywać dożylnie lekarstwa bez konieczności każdorazowego wykonywania nowego wkłucia. Wenflon powinien być zmieniony na nowy po 72 godzinach, często jednak wymagane jest wcześniejsze jego usunięcie ze względu na ryzyko powstania infekcji, stanu zapalnego żyły oraz zaczopowania światła wenflonu przez skrzep. Niektóre kaniule uwalniają antykoagulant, zapobiegający powstawaniu skrzepu w świetle rurki. Przy trudnościach z założeniem i dobrym stanie poprzedniego wkłucia kaniula może pozostać w żyle, dopóki będzie drożna i nie rozwinie się stan zapalny. Wkłucie należy przepłukać płynem fizjologicznym przed podaniem leku i po jego podaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanizjusz

imię męskie

Kanizjusz, Kanizy – imię męskie pochodzące od nazwiska św. Piotra Kanizjusza, doktora Kościoła.

Kanizjusz imieniny obchodzi 27 kwietnia i 21 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaniła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara więzienna kaptur, maska

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanji

[czytaj: kandzi] japońskie pismo ideograficzne, wywodzące się z pisma chińskiego

rzeczownik

(1.1) jęz. japońskie pismo ideograficzne, wywodzące się z pisma chińskiego;

Kanji (jap. 漢字 kanji; „znaki Hanów”) – znaki logograficzne pochodzenia chińskiego, które wraz z sylabariuszami hiragana (ひらがな, 平仮名), katakana (カタカナ, 片仮名), cyframi arabskimi oraz alfabetem łacińskim stanowią element pisma japońskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanka

1. blaszane naczynie na mleko; bańka;
2. rurka ze szkła lub metalu, będąca zakończeniem rurki gumowej lub gumowej gruszki;
3. kawałek czekolady

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duży pojemnik na płyn, np. mleko

(1.2) pot. dzbanek

(1.3) gw-pl|Białystok. konewka

(1.4) reg-pl|Poznań. bańka (na mleko)

(1.5) slang. marihuana

(1.6) med. zakończenie irygatora – np. gumowej gruszki do wlewów doodbytniczych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kankan

1. taniec francuski z wysokim podnoszeniem nóg przez tancerki i potrząsaniem uniesionymi, falbaniastymi spódnicami;
2. muzyka do tego tańca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) choreogr. francuski, kabaretowy taniec rewiowy;

(1.2) muz. muzyka do tego tańca

- kankan – taniec
- Kankan – miasto w Gwinei
- Kankan – prefektura w Gwinei
- Kankan – region w Gwinei
- Kankan – amerykański raper
- Kankan – film z 1960 roku w reżyserii Waltera Langa

Zobacz też: cancan – muzyczna forma taneczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kankanistka

kobieta tańcząca kankana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kankanowy

przymiotnik od: kankan

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kankanem, dotyczący kankana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kankier

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) śrpol. wrzód, być może weneryczny; guz złośliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kankle

litewski instrument ludowy, rodzaj gitary

#### Źródła:

SJP.pl

# Kankles

litewski lud. instrument muzyczny, przypominający wyglądem cytrę

Kanklės – litewski ludowy instrument muzyczny, rodzaj psalterium, które w innych regionach nadbałtyckich występuje m.in. pod nazwami gusli (Rosja), kantele (Finlandia), kannel (Estonia) i kokle (Łotwa).

Korpus instrumentu może być wyżłobiony z jednego kawałka drewna, lub sklejony z kilku desek, i ma formę trapezoidu. Świerkowa płyta rezonansowa ma jeden lub kilka okrągłych otworów rezonansowych, które często zdobione są rozetami. Kilka strun (zazwyczaj od 5 do 10, czasami 20) zarywane jest i tłumione podczas gry palcami obu rąk. Instrument występuje w różnych rozmiarach. Struny dawnych dużych kanklės były jelitowe, współczesne, mniejsze gabarytowo instrumenty mają struny metalowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kańkowo

Kańkowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa w Małkini Górnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kankroid

nowotwór złośliwy skóry mający postać owrzodzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kankrynit

minerał, uwodniony glinokrzemian sodu i wapnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanna

1. roślina o barwnych kwiatach; paciorecznik
2. zwierzę z rodziny krętorogich, jedna z największych antylop; eland

Kanna – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Bolesław.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego. Integralne części miejscowości: Rokicie, Wacków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kannabinoid

substancja chemiczna wyizolowana z konopi

Kannabinoidy – grupa organicznych związków chemicznych oddziałujących na receptory kannabinoidowe. Zanim odkryte zostały inne typy kannabinoidów, nazwa ta obejmowała tylko substancje zawarte w konopiach. Obecnie ta grupa związków dzieli się na:

- kannabinoidy roślinne – występujące jako alkaloidy roślinne, np. tetrahydrokannabinol (główna substancja psychoaktywna marihuany), tetrahydrokannabiwarin, kannabinol
- endokannabinoidy – występujące w organizmie zwierząt, w tym człowieka, np. anandamid
- kannabinoidy syntetyczne – wytworzone przez człowieka, np. CP-55940, HU-210, paraheksyl.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kannabinoidowy

→ kannabinoid

Patrz:kannabinoid

#### Źródła:

SJP.pl

# Kannabinol

substancja uzależniająca, znajdująca się w przetworach konopi indyjskich, np. w marihuanie i haszyszu; kanabinol

Kannabinol, kanabinol, CBN – organiczny związek chemiczny z grupy kannabinoidów występujący w konopiach. Jego działanie psychoaktywne jest pomijalnie małe. Jest produktem dehydrogenacji tetrahydrokannabinolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kannada

jeden z języków urzędowych Indii; kannara

Język kannada (kannara) – język należący do południowej grupy języków drawidyjskich. Posługuje się nim ponad 35 mln osób zamieszkujących głównie indyjski stan Karnataka, gdzie jest językiem urzędowym, a także w stanach Tamil Nadu, Maharashtra i Andhra Pradesh.

Literatura w tym języku istnieje już od IX w. Do zapisu używane jest jedno z pism południowoindyjskich – kannada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kannara

jeden z języków urzędowych Indii; kannada

Język kannada (kannara) – język należący do południowej grupy języków drawidyjskich. Posługuje się nim ponad 35 mln osób zamieszkujących głównie indyjski stan Karnataka, gdzie jest językiem urzędowym, a także w stanach Tamil Nadu, Maharashtra i Andhra Pradesh.

Literatura w tym języku istnieje już od IX w. Do zapisu używane jest jedno z pism południowoindyjskich – kannada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kannel

estoński instrument muzyczny zbliżony do cytry

Kannel – estoński instrument muzyczny zbliżony do cytry. Wraz z łotewskim instrumentem kokles, rosyjskimi gęślami i fińskim kantele należy do grupy tzw. psalteriów bałtyckich. Choć w Estonii uważany był za instrument narodowy, nauka gry na nim podupadła w XX wieku. W ostatnich latach notuje się jednak wzrost zainteresowania nim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanneński

1. przymiotnik od: Kanny; kanejski
2. przymiotnik od: Cannes; canneński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kannami lub z bitwą która odbyła się tam w 216 r. p.n.e.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kannon

w buddyzmie japońskim: bogini miłosierdzia; wyobrażana różnorodnie

Guanyin – (znaki tradycyjne 觀音, znaki uproszczone: 观世音, pinyin: Guānyīn, jap. Kannon, kor. Kwan'ŭm/Gwan'eum, wiet. Quán Âm), wersja skrócona pełnego imienia Guanshiyin (znaki tradycyjne 觀世音, znaki uproszczone: 观世音, pinyin: Guānshìyīn, jap. Kanzeon, kor. Kwan-se'ŭm/Gwanseeum, wiet. Quán Thế Âm; "[Ten, który/Ta, która] spostrzega dźwięki świata"; tłumaczenie powstałe z błędnego odczytania sanskryckiego "Avalokiteśvara" jako "Avalokitasvara"), inne imię Guanzizai (znaki tradycyjne 觀自在, znaki uproszczone: 观自在, pinyin: Guānzìzài, jap. Kanjizai, kor. Kwan-ja-jae/Gwanjajae, wiet. Quán Tự Tại; "Pan/Pani, który/która spogląda w dół [na ten świat]", co jest prawidłowym przekładem sanskryckiego "Avalokiteśvara"), główna postać chińskiego i dalekowschodniego panteonu buddyjskiego, odpowiednik indyjskiego bodhisattwy Awalokiteśwary (tyb. Czenrezig), przedstawiany w postaci kobiecej. W Chinach, Korei, Wietnamie, Japonii Guanyin jest także tradycyjnie czczona w ludowej religii jako bogini miłosierdzia, litości i płodności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kannowate

rodzina roślin z rzędu imbirowców; paciorecznikowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanny

1. roślina o barwnych kwiatach; paciorecznik
2. zwierzę z rodziny krętorogich, jedna z największych antylop; eland

Kanny (łac. Cannae, obecnie Canne della Battaglia) – starożytne miasto rzymskie w Apulii, gdzie w 216 roku p.n.e. wojska rzymskie zostały pokonane przez wojska kartagińskie pod wodzą Hannibala (bitwa pod Kannami). Po upadku Cesarstwa rzymskiego istniało pod nazwą Monte di Canne. Obok bitwy z 216 roku p.n.e. pod Kannami doszło także do innej bitwy – w 1018 roku starły się tam wojska bizantyjskie i longobardzko-normandzkie - bitwa pod Kannami (1018).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanō

1. łączna nazwa dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego
2. regionalnie: bańka na mleko; kanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanoe

[czytaj: kaNU] canoe, kanu;
1. łódź eskimoska o szkielecie z fiszbinu lub kości wieloryba; kajak eskimoski;
2. indiańska łódź o szkielecie z drewna jodły pokrytym korą brzozową;
3. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; kanadyjka

Kanadyjka, nazywana także canoe lub kanu – niewielka łódź turystyczna lub sportowa napędzana wiosłem o jednym piórze (pagajem). Załoga klęczy lub siedzi twarzą do kierunku płynięcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanon

1. wzór, zasada, reguła;
2. przepisy kodeksu prawa kanonicznego;
3. główna część mszy;
4. zbiór ksiąg Starego i Nowego Testamentu;
5. zespół cech artystycznych charakterystycznych dla danej epoki;
6. wielogłosowy utwór muzyczny, charakteryzujący się powtarzaniem tematu w różnych głosach;
7. stopień pisma drukarskiego równy 36 punktom typograficznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. ogólnie przyjęta zasada czy wzorzec (postępowania, estetyki, itp.);

(1.2) kult. bibliot. lista norm, zasad, tekstów o podstawowym znaczeniu

(1.3) bibl. zamknięty zbiór ksiąg uznany w Kościele za natchnione;

(1.4) muz. forma muzyczna z powtarzającym się tematem;

(1.5) praw. pojedynczy przepis w kodeksie

(1.6) kośc. modlitwa eucharystyczna, część mszy świętej;

(1.7) daw. druk. stopień pisma

(1.8) daw. wojsk. nazwa armaty

- ogólnie przyjęta zasada, wzór (wzorzec), reguła, norma
  - Kanon (sztuka)
  - Kanon (prawo kanoniczne)
  - Kanon rzymski – wzorcowa modlitwa eucharystyczna, część mszy
  - Kanon Turyński – wzorcowy (unikatowy zachowany) tekst w piśmie hieratycznym

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanonada

ogień artyleryjski, zwykle długotrwały

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. silny, długotrwały ostrzał z dział, nawała artyleryjska

(1.2) pot. huk kanonady (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanonia

1. urząd kanonika; kanonikat;
2. mieszkanie kanonika, kanoników

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. mieszkanie kanonika

- Kanonia – urząd kanonika
- Kanonia – budynek z mieszkaniami kanoników
- ulica Kanonia w Warszawie
- ulica Kanonia we Wrocławiu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanonicki

związany z kanonikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanoniczka

1. członkini żeńskiego zgromadzenia zakonnego, będącego odpowiednikiem kanoników regularnych;
2. członkini świeckiego stowarzyszenia kobiet obowiązanych do posłuszeństwa przełożonej;
3. dawniej: członkini zgromadzenia panien mogąca wywieść szlachectwo co najmniej z trzech pokoleń po mieczu i po kądzieli, obowiązanych do czystości i posłuszeństwa, nieskładających ślubów ubóstwa i mogących wychodzić za mąż

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanonicznoprawny

odnoszący się do prawa kanonicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanoniczność

zgodność z ustalonym porządkiem (kanonem), np. w Piśmie Świętym, światach fantasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanoniczny

1. ogólnie przyjęty, uznany za właściwy; obowiązujący;
2. dotyczący kanonu - wzoru, reguły;
3. w religii: dotyczący zbioru ksiąg Starego i Nowego Testamentu;
4. w religii: dotyczący przepisów prawa kościelnego;
5. w religii: dotyczący kanonika, należący do kanonika;
6. w matematyce: podstawowy, zasadniczy

przymiotnik

(1.1) rel. związany z kanonami, odnoszący się do kanonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanonier

szeregowy artylerii;
1. najniższy stopień w wojskach artyleryjskich;
2. żołnierz mający taki stopień

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz obsługujący działo, szeregowiec artylerii

Kanonier – stopień wojskowy w artylerii. Odpowiednik stopnia szeregowego w innych rodzajach wojsk.

5 sierpnia 1919 roku Minister Spraw Wojskowych zatwierdził tytulaturę stopni podoficerskich i żołnierskich w artylerii. Stopień kanoniera w artylerii był odpowiednikiem stopnia szeregowego w piechocie. Ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej w 2016 roku nie przewidywała takiego stopnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanonierka

okręt artyleryjski średniej lub małej wielkości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości

Kanonierka (fr. canonnière od canon „działo” z wł. cannone „działo”, zgrub. od canna „rura”) – historyczna klasa okrętów artyleryjskich średniej lub małej wielkości. Kanonierki przeznaczone były przede wszystkim do ostrzeliwania celów lądowych, przybrzeżnej służby patrolowej i dozorowej, obrony wybrzeża, stawiania min i innych zadań pomocniczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanonierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z kanonierem, dotyczący kanoniera

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanonik

1. członek kapituły Kościoła katolickiego;
2. tytuł honorowy osoby duchownej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu Kanoników Regularnych św. Augustyna;

(1.2) rel. duchowny katolicki uhonorowany członkostwem w kapitule katedralnej lub kolegiackiej;

Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach) lub kolegiatach; współcześnie – tytuł kapłanów uhonorowanych za szczególne zasługi dla kościoła lokalnego, zobowiązanych do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanonikat

urząd kanonika; kanonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanonista

znawca prawa kanonicznego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. kośc. prawnik będący spaecjalistą od prawa kanonicznego (kościelnego)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanonistka

znawczyni prawa kanonicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanonistyczny

→ kanonistyka

Patrz:kanonistyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanonistyka

nauka o prawie kanonicznym

Kanonistyka – nauka o prawie kanonicznym, definiowana jako nauka prawna, bądź teologiczna, posługująca się odpowiadającymi im metodami badawczymi o charakterze prawno-teologicznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanonizacja

w Kościele katolickim: uroczyste i oficjalne zaliczenie osoby zmarłej do grona świętych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. oficjalne uznanie zmarłego za świętego i zezwolenie na jego publiczny kult w Kościele katolickim lub Cerkwi prawosławnej;

Kanonizacja (łac. canonisatio) – oficjalne uznanie przez Stolicę Apostolską świętości lub przez zatwierdzenie przez Święty Synod w Kościele prawosławnym danej zmarłej osoby z racji osiągnięcia przez nią doskonałości moralnej w stopniu heroicznym lub uznanie jej za męczennika. Poprzez akt kanonizacji papież uznaje ją za osobę godną kultu publicznego w Kościele powszechnym i wpisania jej do katalogu świętych. Akt ten poprzedzony jest procesem kanonizacyjnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanonizacyjny

związany z kanonizacją - oficjalnym orzeczeniem Kościoła, na mocy którego osoba zmarłą zostaje zaliczona w poczet świętych

przymiotnik

(1.1) dotyczący kanonizacji, związany z kanonizacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanonizować

w Kościele katolickim: uroczyście i oficjalnie stwierdzać (stwierdzić), że jeden z jego zmarłych i uprzednio beatyfikowanych członków znajduje się śród świętych w niebie i że można się do niego publicznie modlić oraz oddawać mu cześć

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) rel. oficjalnie ogłaszać kogoś świętym

(1.2) żart. nadać komuś lub czemuś wysoką rangę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. dokonywanie kanonizacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanonować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. wojsk. strzelać w kogoś z armat, prowadzić kanonadę

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanonowy

przymiotnik od: kanon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanony

1. wzór, zasada, reguła;
2. przepisy kodeksu prawa kanonicznego;
3. główna część mszy;
4. zbiór ksiąg Starego i Nowego Testamentu;
5. zespół cech artystycznych charakterystycznych dla danej epoki;
6. wielogłosowy utwór muzyczny, charakteryzujący się powtarzaniem tematu w różnych głosach;
7. stopień pisma drukarskiego równy 36 punktom typograficznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanopa

egipska lub etruska urna grobowa wykonana z gliny lub kamienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. archeol. cylindryczne naczynie, gliniana lub alabastrowa urna egipska, w której przechowywano wnętrzności zmarłego, wyjęte podczas balsamowania, używane od czasów Nowego Państwa (XVI w. p.n.e.)hasło kanopa w: Popularna Encyklopedia Powszechna PWN, tom VI, s. 198, Warszawa 2002, isbn 83-85719-66-0;

(1.2) szt. archeol. popielnica etruska, wykonana z brązu lub gliny

Kanopy (także wazy lub urny kanopskie) – w starożytnym Egipcie rytualne naczynia, w których umieszczano wnętrzności wyjęte z ciała przed mumifikacją i odpowiednio zakonserwowane.

Nazwa pochodzi od greckiej nazwy starożytnego egipskiego miasta Kanopos (gr. Κάνωβος Kánōbos, łac. Canopus) w Delcie, w okolicach dzisiejszej Aleksandrii, w którym pierwotnie odnaleziono te naczynia. Zwykle wykonane były z alabastru lub gliny, spotyka się jednak również kanopy drewniane, kamienne i fajansowe. Zawsze występowały w rytualnej liczbie czterech związanej z bóstwami pogrzebowymi – tzw. synami Horusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanopus

gwiazda; Canopus

Kanopus (α Car) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Kila (obserwowana wielkość gwiazdowa: −0,74m), druga (po Syriuszu) pod względem jasności gwiazda nocnego nieba. Odległa od Słońca o około 309 lat świetlnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanosjanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. katolicka zakonnica z kongregacji założonej przez Magdalenę z Kanossy;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanossa

miejscowość we Włoszech; Canossa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Kanossa (wł. Canossa) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Reggio Emilia, u podnóża Apenin, ok. 25 km od Parmy. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 3376 osób, 63,7 os./km².

Zamek w Kanossie należał pierwotnie do Matyldy, hrabiny Toskanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanotier

rodzaj szerokiego, słomkowego kapelusza; kanotiera, canotier

Kanotier (z fr. canotier – wioślarz) – słomkowy kapelusz z niską płaską główką i niedużym rondem, ozdobiony czarną lub białą jedwabną wstążką.

Pojawił się w drugiej połowie XIX wieku, będąc początkowo noszony przez przedstawicieli obu płci. W pierwszej połowie XX wieku moda na ten letni kapelusz, noszony w późniejszym okresie już tylko przez mężczyzn, zanikła. Miłośnikiem kanotiera był francuski piosenkarz Maurice Chevalier, a w Polsce do elegancji tego rodzaju nawiązywał Tadeusz Ross, (m.in. wykonując swój przebój Słońce w kapeluszu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanotiera

rodzaj szerokiego, słomkowego kapelusza; kanotier, canotier

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanpur

miasto w Indiach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kansas

[czytaj: kanzas albo kansas]
1. rzeka w Stanach Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w środkowej części Stanów Zjednoczonych;

(1.2) geogr. rzeka przepływająca przez północno-wschodnie tereny stanu Kansas (1.1), uchodzi do Missouri;

Kansas (wymowa:/ˈkænzəs/) – stan w regionie Midwest, w środkowej części Stanów Zjednoczonych. Na północy graniczy ze stanem Nebraska, na wschodzie ze stanem Missouri, na południu z Oklahomą, a na zachodzie z Kolorado. Jego stolicą jest Topeka, a największym miastem Wichita. Swoim zasięgiem obejmuje częściowo obszar metropolitalny – Kansas City.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kansaski

→ Kansas [czytaj: kanzaski]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kansas, dotyczący Kansas (rzeki, miasta albo stanu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kansi

zaimek nieokreślony

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gdzieś, w pewnym miejscu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kansikej

zaimek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokądś, gdzieś tam

#### Źródła:

Wiktionary

# Kańsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad rzeką Kan;

Kańsk (ros. Канск) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w Kraju Krasnojarskim, nad rzeką Kan (dopływ Jeniseju), na wschód od Krasnojarska. Założone w 1628 roku. Około 88 tys. mieszkańców (2020). Ośrodek wydobycia węgla, a także przemysłu bawełnianego oraz żywnościowego. W mieście znajduje się baza lotnicza, przebiega przez nie również kolej transsyberyjska.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kański

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kańskiem, dotyczący Kańska

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Kański – polski muzykolog i krytyk muzyczny
- Henryk Kański – polski oficer
- Tadeusz Kański (właśc. Tadeusz Drohomirecki) – polski aktor, reżyser i scenarzysta

Inne:

- rejon kański – rejon administracyjny i komunalny Kraju Krasnojarskiego w Rosji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kansu

prowincja w Chinach; Gansu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kant

1. ostry brzeg, krawędź; rant;
2. potocznie: oszustwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) brzeg lub krawędź o ostrym załomie

(1.2) pot. przen. oszustwo

Immanuel Kant (ur. 22 kwietnia 1724 w Królewcu, zm. 12 lutego 1804 tamże) – niemiecki filozof, profesor logiki i metafizyki na Uniwersytecie Albrechta w Królewcu. Jeden z najwybitniejszych reprezentantów oświecenia.

Kant zasłynął głównie jako epistemolog i etyk, ale zajmował się też:

- estetyką;
- filozofią przyrody i nauki – w tym matematyki i fizyki;
- filozofią polityki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantabria

region autonomiczny w Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnej Hiszpanii, nad brzegiem Zatoki Biskajskiej

(1.2) geogr. adm. wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Kantabria (hiszp. Cantabria) – wspólnota autonomiczna w Hiszpanii zawierająca jedną prowincję o tej samej nazwie. Kantabria położona jest w północnej Hiszpanii nad Zatoką Biskajską. Od zachodu graniczy z Asturią, od południa z Kastylią i Leonem, a od wschodu z Krajem Basków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantabryjczyk

mieszkaniec Kantabrii (regionu w Hiszpanii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kantabrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantabryjka

mieszkanka Kantabrii (regionu w Hiszpanii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kantabrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantabryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kantabrią, dotyczący Kantabrii, pochodzący z Kantabrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język romański używany w Kantabrii

#### Źródła:

Wiktionary

# Kantafon

elektryczny instrument muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantak

pazur tylnego palca u ptaków drapieżnych

- kantak, obracak – narzędzie używane w leśnictwie do manipulowania dłużycami i kłodami, w postaci stalowego haka osadzonego na drągu (zobacz też: bosak)
- kantak – pazur tylnego palca u ptaków drapieżnych

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Kantak
- Kamil Kantak
- Chaitanya Kantak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantal

stop żelaza, chromu, aluminium i kobaltu, używany do wyrobu elementów grzejnych pieców przemysłowych; kanthal

Kantal (kanthal) – stop żelaza i chromu z niewielkim dodatkiem glinu i kobaltu. Charakteryzuje się dużym oporem właściwym i ma zastosowanie w produkcji drutów oporowych oraz elementów grzejnych.

Przykłady: Kanthal A1 (72% Fe, 20% Cr, 5% Al, 3% Co), ma oporność 1,45 Ω mm²/m, temperaturę topnienia 1500 °C, pracy do 1300 °C; Kanthal D (69% Fe, 22% Cr, 5,8% Al, 3% Zn, Si) – oporność 1,35 Ω mm²/m i temperaturę pracy do 1150 °C. Pod względem temperatury pracy i oporności kanthale przewyższają chromonikieliny, które mogą być stosowane, zależnie od składu, do temperatury 850–1130 °C.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantala

twarde włókno z liści agawy, używane do wyrobu worków, plecionek, mat i sznurów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantalowy

→ kantal

Patrz:kantal

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantalup

uprawna odmiana melona cukrowego; kantalupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantalupa

uprawna odmiana melona cukrowego; kantalup

Kantalupa – uprawiana odmiana melona cukrowego (Cucumis melo subsp. melo var. cantaloupensis). Owoc posiada formę kulistą, skórka często podłużnie żebrowana, niekiedy pokryta wyrostkami i guzkami. Nazwa pochodzi od zamku Cantalupo pod Rzymem, gdzie po raz pierwszy w Europie rozpoczęto uprawę tej odmiany. Owoce osiągają wagę do 1 kg. Do tej odmiany zalicza się również ceniony melon szarantejski o wyjątkowo aromatycznym miąższu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantar

1. rodzaj skórzanej lub parcianej uzdy bez wędzidła;
2. gatunek ryby z rodziny prażmowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Spondyliosoma cantharus|ref=tak., gatunek ryby z rodziny prażmowatych;

(1.2) jeźdz. rodzaj uproszczonej uzdy bez wędzidła;

- kantar – gatunek ryby
- kantar – rodzaj uproszczonej uzdy
- Kantar Group – należąca do WPP plc grupa zajmująca się badaniami rynku i opinii (w jej skład wchodzi m.in. Millward Brown)
- Kantar Polska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantarek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) anat. ornit. rejon morfologiczny na głowie ptaka pomiędzy bocznym skrajem nasady górnej szczęki a okiem;

Kantarek – część upierzenia ptaków. Są to pióra na odcinku między przednim kącikiem oka a dziobem, często kontrastowo ubarwione.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantaros

1. kielich o dwóch uchwytach,
2. skarabeusz, święty znak Egipcjan

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantaryda

chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; pryszczawka, pryszczel lekarski, majka lekarska, mucha hiszpańska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantarydowy

przymiotnik od: kantaryda

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantarydyna

trująca substancja znajdująca się we krwi kantarydy

Kantarydyna – organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, policykliczny bezwodnik kwasu dikarboksylowego zawierający mostek tlenowy.

Kantarydyna wydzielana jest w chwilach zagrożenia przez chrząszcze z rodziny oleicowatych (majkowatych). Nieszkodliwy dla zwierząt żywiących się tymi chrząszczami, a nawet działający wabiąco na owady kantarydynofilne (m.in. Anthicidae). Żółte krople płynu zawierającego kantarydynę wydzielane są przez pory znajdujące się głównie u nasady odnóży chrząszczy. Substancja ta, w postaci płynu lub w postaci suszonych, sproszkowanych owadów, jest dla człowieka toksyczna po połknięciu, a dawka śmiertelna wynosi do 30 mg w przeliczeniu na czystą kantarydynę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantarydynowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kantarydyną, dotyczący kantarydyny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kantata

uroczysty utwór wokalno-instrumentalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. utwór muzyczny na głosy solowe;

Kantata – niesceniczna forma muzyki wokalno-instrumentalnej; najczęściej rozbudowana, wieloodcinkowa; wykorzystująca różne gatunki tekstów literackich, mające różne funkcje. Ukształtowała się, podobnie jak oratorium i opera, na początku epoki baroku. Była szczególnie popularna w XVII i XVIII wieku (A. Scarlatti, G.P. Telemann, J.S. Bach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantatowy

przymiotnik od: kantata

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantela

fiński ludowy instrument muzyczny, mający od pięciu do trzynastu strun; kantele

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantele

fiński ludowy instrument muzyczny, mający od pięciu do trzynastu strun; kantela

Kantele – fiński ludowy instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych, występujący również pod innymi nazwami w północno-zachodnich rejonach Rosji i niektórych krajach bałtyckich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanterberyjczyk

mieszkaniec Canterbury

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanterberyjka

mieszkanka Canterbury

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanterberyjski

przymiotnik od: Canterbury

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Canterbury, dotyczący Canterbury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kanthak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Kanthak
- Anna Kanthak
- Jan Kanthak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanthal

stop żelaza, chromu, aluminium i kobaltu, używany do wyrobu elementów grzejnych pieców przemysłowych; kantal

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantka

zagięcie na nogawce powstałe przez zaprasowanie materiału; kant, plisa, fałda, fałd, zapraska, zakładka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanton

1. kraj związkowy w Szwajcarii;
2. jednostka terytorialno-administracyjna w niektórych krajach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowych Chinach;

- kanton – jednostka administracyjna
- kanton – kraj wchodzący w skład Konfederacji Szwajcarskiej
- kanton – jednostka podziału administracyjnego w Federacji Bośni i Hercegowiny
- kanton – jednostka podziału administracyjnego w Ekwadorze
- kanton – jednostka podziału administracyjnego w Kostaryce
- kanton – jednostka podziału administracyjnego Francji
- kanton – jednostka podziału administracyjnego Luksemburga
- kanton (fr. canton, ang. township) – jednostka administracyjna w Kanadzie, w niektórych regionach prowincji Quebec (zwł. Estrie) i hrabstwach wschodniego Ontario
- Kanton – miejscowość w Kiribati
- Kanton – atol w Kiribati
- Kanton – miasto w Chinach
- kanton – w weksykologii – górne czołowe (tzn. znajdujące się u góry przy drzewcu) pole płata flagi
- kanton – w heraldyce – figura zaszczytna w górnym lewym lub prawym rogu tarczy herbowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantonalny

odnoszący się do kantonu, jednostki podziału administracyjnego w niektórych krajach, m.in. w Szwajcarii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantończyk

mieszkaniec Kantonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kantonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantoniera

rzadko: barwna, udrapowana wokół okna firana lub cienka zasłona, składająca się z dwóch prostych boków oraz ozdobnego lambrekinu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantonierka

rodzaj upięcia firanki w postaci dwóch pasów z boków okna i dekoracyjnego pasa na górze stanowiącego obramowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantonista

dawniej:
1. żołnierz wychowywany od dziecka w koszarach;
2. mężczyzna obowiązany do służby wojskowej do końca życia;
3. osoba zwerbowana do wojska; rekrut;
4. żołnierz przebywający na kantonach

Kantonista (ros. кантонист) – chłopiec kształcony w tak zwanych szkołach kantonistów (кантонистские школы) w Imperium Rosyjskim (przed 1858) na zawodowego wojskowego Armii Imperium Rosyjskiego. Kantonistami były głównie sieroty, dzieci żołnierzy i pochodzące z ubogich, niemających środków do życia rodzin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantonizacja

podział na kantony, jednostki terytorialno-administracyjne o znacznym stopniu niezależności od władzy centralnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantonizacyjny

przymiotnik od: kantonizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantonka

mieszkanka Kantonu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kantonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantonowy

→ kanton, np. podatek kantonowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantoński

przymiotnik od: Kanton (miasto w Chinach)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kantonem, dotyczący Kantonu (miasta w Chinach)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kantoński, używany w południowych Chinach, Hongkongu i Makau;

Standardowy język kantoński, yue – jeden z języków chińskich używany na południu Chin, w Hongkongu i Makau, a także przez potomków chińskich emigrantów w Azji Południowo-Wschodniej i innych rejonach świata. Jego nazwa wywodzi się od prowincji Guangdong. Liczbę użytkowników kantońskiego szacuje się ogółem na 55 mln (z uwzględnieniem wszystkich pokrewnych dialektów z grupy yue).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantor

śpiewak w kościele katolickim, protestanckim lub w żydowskiej synagodze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce umożliwiające wymianę waluty na inną

(1.2) daw. biuro poczty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) śpiewak w synagodze

(2.2) przodownik w chórze protestanckim, organista

(2.3) osoba zaczynająca psalmy w jednym z chórów w Liturgii godzin w Kościele katolickim;

Kantor – w religii to osoba duchowna, która prowadzi apostolstwo według tradycji apostolskiej we wspólnocie religijnej jak modlitwy, nauki i życia wiarą. Na podstawie Dekretu Apostolicam actuositatem i kodeksu prawa kanonicznego Kan.230, §2. Świeccy mogą być czasowo wyznaczeni do pełnienia funkcji lektora w czynnościach liturgicznych; podobnie wszyscy świeccy mogą pełnić funkcje komentatora, kantora albo inne, zgodnie z przepisami prawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantorat

1. szkółka ewangelicka, w której uczy kantor (chórmistrz, organista);
2. stanowisko kantora;
3. służbowe mieszkanie kantora

Kantorat – w przeszłości w Kościołach ewangelickich jednostka terytorialna parafii, szkoła ewangelicka lub dom modlitwy (kaplica). Pojęcie oznacza także grupę wokalną prowadzoną przez kantora, lub jego stanowisko pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantorek

zdrobniale: biuro fabryki, sklepu

Pavel Kantorek (ur. 8 lutego 1930 w Pradze, zm. 10 listopada 2023 tamże) – czeski lekkoatleta reprezentujący Czechosłowację, długodystansowiec, trzykrotny olimpijczyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantorka

zdrobniale: biuro fabryki, sklepu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantorowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kantorowicami, dotyczący Kantorowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Kantorowiec

pracownik lub właściciel kantoru

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantorowy

przymiotnik od: kantor

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantorski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantorstwo

1. urząd, obowiązki kantora;
2. muzyczny kierunek studiów, przygotowujący do pełnienia funkcji kantora;
3. praca w punkcie wymiany walut

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantorzysta

przestarzałe: osoba pracująca w kantorze

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantorzystka

→ kantorzysta

Patrz:kantorzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantować

1. zginać coś w taki sposób, by utworzył się kant;
2. obracać belki, cegły na inny bok celem ich lepszego osuszenia;
3. potocznie: wprowadzać w błąd, oszukiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. wykantować)

(1.1) oszukać

czasownik zwrotny niedokonany kantować się (dk. wykantować się)

(2.1) pot. oszukiwać się wzajemnie

czasownik zwrotny niedokonany kantować się

(3.1) poznań. pchać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kantować.

Kantowanie to sposób spychania statku z mielizn na głębszą wodę, za pomocą wbitych niemal pionowo bumsztaków. Do górnego końca bumsztaka mocuje się linę stalową i pracującą windą kotwiczną unosi się nieco rufę statku. Również (z j.niem kentern) przechylanie statku, stąd pochodzi określenie w żargonie marynarskim przekantowany statek, czyli przechylony.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantowaty

1. mający wiele kantów;
2. potocznie: dokonujący oszustw

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantownik

robotnik w cegielni, ustawiający cegły do suszenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do kantowania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik w cegielni ustawiający cegły na kant, by szybciej wyschły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kanta lub z nim związany

przymiotnik

(1.1) filoz. wywodzący się z założeń, tez utworzonych przez Immanuela Kanta; związany z jego filozofią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantowy

przymiotnik od: kant

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanty

1. ostry brzeg, krawędź; rant;
2. potocznie: oszustwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. przydomek św. Jana z Kęt

(1.2) imię|polski|m., używane jako skrócenie imienia Jan Kanty

Kanty (do 2010 Kęty, niem. Groß Kanten) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty nad jeziorem Kęckim. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Klonowy Dwór.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantyczka

książka zawierająca zbiór pieśni religijnych, głównie kolędy i pastorałki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. rel. popularna pieśń religijna, zwłaszcza kolęda

(1.2) liter. zbiór zawierający pieśni religijne, zwłaszcza o tematyce bożonarodzeniowej

Kantyczka (z łac. canticum = monolog, pieśń) – popularna pieśń religijna.

Jedna z pieśni zawartych w kancjonale. Z czasem określenie „kantyczki” zastąpiło nazwę Kantycjonał.

Kantyczki to także zbiór kolęd, pastorałek i jasełek (wcześniej pieśni nabożnych) wydany w formie książkowej. Rozpowszechnione w XVII–XVIII w. także były synonimem kolęd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantyczkowy

przymiotnik od: kantyczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantyk

w liturgii rzymskokatolickiej: podniosła pieśń podobna do psalmu; hymn; kantyka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. pieśń zaczerpnięta z Biblii, włączona do którejś z godzin kanonicznych;

Kantyk (łac. canticum pieśń) – śpiew liturgiczny w kościołach chrześcijańskich; pieśń zbliżona do psalmu, charakteryzująca się podniosłym tekstem zaczerpniętym z Biblii, lub o tematyce biblijnej.

Przykładami kantyków śpiewanych w czasie Liturgii Godzin są: kantyk Maryi (Magnificat), kantyk Zachariasza (Benedictus) czy kantyk Symeona (Nunc dimittis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantyka

w liturgii rzymskokatolickiej: podniosła pieśń podobna do psalmu; hymn; kantyk

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kantyka – polski historyk
- Przemysław Kantyka – rzymskokatolicki ksiądz
- Przemysław Kantyka – polski skoczek narciarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kantylena

1. krótka pieśń epicka w średniowiecznej poezji francuskiej
2. rodzaj sekstyny
3. w muzyce instrumentalnej: melodia odznaczająca się śpiewnością

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śpiewna melodia w utworze muzycznym;

Kantylena, melodyka kantylenowa (wł. cantabile – śpiewnie) – typ melodyki w dziele muzycznym charakteryzujący się śpiewnym (lirycznym) przebiegiem melodii (bez dużych skoków, zawierający małą liczbę nut o krótkich wartościach, z zastosowaniem, w przeważającym stopniu, artykulacji legato), wolnym tempem, w odróżnieniu od melodyki figuracyjnej. Jest to materiał dźwiękowy dobrany w taki sposób, aby był wygodny do wykonania głosem ludzkim, zgodny z jego naturalnymi możliwościami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantylenowy

→ kantylena

Patrz:kantylena

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantyna

1. bufet, głównie wojskowy, często połączony ze stołówką;
2. rodzaj niewielkiego pudełka z naniesionym znakiem firmowym lub herbem, najczęściej rodzinnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bar, restauracja przeznaczona dla określonej grupy osób, np. żołnierzy

Kantyna (wł. cantina – piwnica) – niewielki sklep wojskowy, sprzedający podstawowe produkty (dla żołnierzy lub pracowników cywilnych danej instytucji): papierosy, prasę, środki czystości, bieliznę, herbatę itp. Bywa łączony z barem lub kawiarnią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kantynowy

→ kantyna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kantyną, dotyczący kantyny

Patrz:kantyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantysta

zwolennik systemu filozoficznego Kanta lub kierunku nawiązującego do doktryny Kanta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. zwolennik kantyzmu, filozofii Immanuela Kanta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kantystka

zwolenniczka systemu filozoficznego Kanta lub kierunku nawiązującego do doktryny Kanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kantyzm

doktryna Kanta

Kantyzm — filozofia niemieckiego filozofa Immanuela Kanta.

Kant poddał dotychczasowe osiągnięcia filozofii przeglądowi oraz krytycznej ocenie. Podejście takie nazywał idealizmem transcendentalnym (krytycznym). Polegało ono na badaniu koniecznych warunków, aby możliwe było poznanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanu

[czytaj: kaNU] canoe, kanoe;
1. łódź eskimoska o szkielecie z fiszbinu lub kości wieloryba; kajak eskimoski;
2. indiańska łódź o szkielecie z drewna jodły pokrytym korą brzozową;
3. łódź sportowa stworzona na wzór łodzi indiańskiej; kanadyjka

Kanadyjka, nazywana także canoe lub kanu – niewielka łódź turystyczna lub sportowa napędzana wiosłem o jednym piórze (pagajem). Załoga klęczy lub siedzi twarzą do kierunku płynięcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanut

imię królów duńskich

Kanut, Kanuty – imię męskie pochodzenia północnogermańskiego. Pochodzi od skandynawskiego imienia Knut. Do języka polskiego dotarła za pośrednictwem angielskiego Canute. Wywodzi się od staronormandzkiego słowa knotr oznaczającego „węzeł”.

Kanut imieniny obchodzi 7 stycznia, 19 stycznia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kanwa

1. sztywna tkanina służąca jako podkład do wyszywania, haftowania;
2. w przenośni: podstawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. tkanina z mocnych, ułożonych w rzadką kratkę nici, używana jako podkład do haftu i wyszywania włóczką;

(1.2) przen. wydarzenia, na których opiera się utwór, film itp. lub stanowi ich tło

(1.3) rzad. geogr. mapa konturowa z naniesionymi granicami, rzekami i siatką geograficzną

Kanwa (fr. canevas) – tkanina lniana lub konopna, z grubych, usztywnianych nici (współcześnie również z plastiku), o regularnym, rzadkim splocie, tzw. płóciennym. Używana jako podkład do haftu krzyżykowego i półkrzyżykowego. Popularna od XVIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanwas

mocna tkanina bawełniana używana na odzież turystyczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Kanwowy

przymiotnik od: kanwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kany

zaimek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokąd, gdzie

Kány – wieś i gmina w północno-wschodniej części Węgier, w pobliżu miasta Encs.

Miejscowość leży na obszarze Średniogórza Północnowęgierskiego. Administracyjnie gmina należy do powiatu Encs, wchodzącego w skład komitatu Borsod-Abaúj-Zemplén i jest jedną z jego 36 gmin.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kanyż

zaimek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokąd, gdzież

#### Źródła:

Wiktionary

# Kanzona

1. liryczny wiersz włoskiej i prowansalskiej poezji rycerskiej; kancona;
2. krótka liryczna kompozycja instrumentalna o śpiewnym charakterze; kancona

#### Źródła:

SJP.pl

# Kao-Daj

w kaodaizmie: istota najwyższa; Cao Dai

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaodaistka

→ kaodaista

Patrz:kaodaista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaodaizm

religia utworzona w 1926 roku Wietnamie, łącząca elementy buddyzmu, konfucjanizmu, taoizmu, chrześcijaństwa i kultu przodków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaolian

roślina jednoroczna z rodziny wiechlinowatych, podobna do kukurydzy, hodowana jako roślina jadalna i pastewna w Azji, Afryce i południowej Europie; gaolan, gaolian, sorgo japońskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaolin

1. skała osadowa, glinka porcelanowa;
2. składnik maści

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, surowiec ceramiczny;

Kaolin (glinka porcelanowa) – skała osadowa zawierająca w swym składzie głównie kaolinit, a także m.in. kwarc i mikę. Nazwa skały pochodzi od chińskiej góry Gaoling (chiń. 高嶺; dosł. „Wysoka Góra”), miejsca wydobywania surowca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaolinit

minerał, hydroksokrzemian glinu

Kaolinit – bardzo pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych (grupa kaolinitu).

Jego nazwa pochodzi od chińskiej miejscowości Gaoling (高嶺), gdzie znajdują się duże i od dawna znane złoża tego minerału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaolinitowy

przymiotnik od: kaolinit

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaolinityzacja

proces przeobrażania skaleni w kaolinit

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaolinizacja

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaolinowy

przymiotnik od: kaolin

przymiotnik

(1.1) związany z kaolinem, dotyczący kaolinu

(1.2) wykonany z kaolinu, zawierający w składzie kaolin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaomoji

[czytaj: kaomodżi] japońska emotikona, której nie trzeba obracać, by zrozumieć jej znaczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaon

cząstka elementarna należąca do grupy mezonów; mezon K

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. każdy z czterech mezonów stanowiących połączenie kwarka lub antykwarka dziwnego i kwarka lub antykwarka górnego lub dolnego;

Kaon (mezon K) – najlżejsza cząstka o niezerowej dziwności, mezon K jest bozonem o spinie 0. Antycząstką kaonu jest antykaon.

Występują cztery rodzaje kaonów, izodublet zawierający kwark dziwny s{:}

  K^{-}={\bar {u}}s,
  {\bar {K}}^{0}={\bar {d}}s

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaosiung

miasto w Chinach; Gaoxiong

Kaohsiung (także Gaoxiong, chiń. 高雄; pinyin Gāoxióng; pe̍h-ōe-jī Ko-hiông) – miasto w południowo-zachodnim Tajwanie, nad Morzem Południowochińskim. Ma status miasta wydzielonego. W 2010 roku liczyło 2 773 483 mieszkańców. Główny port handlowy Tajwanu. Ośrodek przemysłu elektronicznego, informatycznego, hutniczego, maszynowego, stoczniowego i petrochemicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaowiec

potocznie o instruktorze kulturalno-oświatowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. instruktor kulturalno-oświatowy zatrudniany przez domy kultury, domy wczasowe itp., szczególnie popularny w czasach PRL-u;

Kaowiec (od skrótowca KO – kulturalno-oświatowy) – w PRL instruktor kulturalno-oświatowy. Osoba, która na różnych imprezach (bale, wieczorki zapoznawcze, wycieczki, wczasy, grzybobrania) miała dbać o odpowiedni poziom rozrywki.

Własnego kaowca zatrudniały większe zakłady pracy, jak również wszystkie ośrodki wypoczynkowe.

Współczesnym odpowiednikiem kaowca jest animator czasu wolnego, jego zadania może realizować również wodzirej, DJ lub konferansjer.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kap

wyraz naśladujący odgłos spadających kropel

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) dźwięk. wyraz dźwiękonaśladowczy odzwierciedlający dźwięk kropel wody spadającej na jakieś podłoże

forma czasownika.

(2.1) 2. os. rozk. od: kapać

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: kapa

Czapeczka, kapturek, kap (od ang. cap – „czapka”) – charakterystyczna dla jądrowców modyfikacja występująca na końcu 5' informacyjnego RNA (mRNA), a także małego jądrowego RNA (snRNA). Struktura czapeczki składa się z nietypowego nukleozydu: 7-metyloguanozyny, przyłączonej, również nietypowym dla kwasów nukleinowych, wiązaniem 5',5'-trójfosforanowym do końca 5' łańcucha RNA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapa

1. narzuta na łóżko
2. w Kościele katolickim uroczysta szata liturgiczna
3. okap kuchenny
4. czerwona płachta używana do drażnienia byków w czasie walki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdobne nakrycie na posłanie, często we wzory

(1.2) jeźdz. derka służąca do przykrywania konia, często ozdobna

(1.3) rel. w Kościele katolickim: rodzaj ozdobnej szaty liturgicznej; peleryna z kapturem, zapinana pod szyją

(1.4) etn. żółto-różowa płachta używana przez kapeadorów w walkach byków, mająca rozdrażnić, zachęcić byki do walki

(1.5) wulg. żeński narząd płciowy

(1.6) uczn. pot. ocena niedostateczna

(1.7) daw. gwara. więz. posterunek

- kapa – szata liturgiczna
- kapa (zejściówka) – zejście prowadzące do pomieszczeń znajdujących się pod pokładem na jednostce pływającej
- kapa – ozdobna narzuta (okrycie) na łóżko
- Kapa – skała w rezerwacie Diable Skały w Bukowcu
- Kapa – skała w gminie Korzenna, powiecie nowosądeckim, województwie małopolskim
- Kapa – skała w miejscowości Podzamcze, gminie Ogrodzieniec, powiecie zawierciańskim, województwie śląskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapacytacja

proces dojrzewania plemnika, który znalazł się w drogach rodnych

Kapacytacja, uzdatnienie – proces zmian zachodzących w plemniku w drogach rodnych samicy umożliwiający zapłodnienie. Prawdopodobnie występuje u większości zwierząt. Stwierdzono ją u skorupiaków, szczękoczułkowców, sześcionogów i ssaków, a pewne zjawiska analogiczne także u innych kręgowców, osłonic i jeżowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapacytyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapadocja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w tureckiej Anatolii;

(1.2) geogr. hist. dawna prowincja Rzymu w Kapadocji (1.1)

(1.3) geogr. hist. jedna z satrapii perskiego imperium Achemenidów w Kapadocji (1.1);

Kapadocja (łac. Cappadocia) – kraina historyczna w środkowej Turcji w centralnej części Anatolii, znana przede wszystkim z charakterystycznych form tufowych, tworzących „księżycowy” krajobraz, oraz z domów i kościołów wykutych w tych wulkanicznych skałach. Od antyku do średniowiecza była ważnym ośrodkiem chrześcijaństwa oraz miejscem narodzin idei życia klasztornego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapadocjanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kapadocji

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapadocjanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kapadocji

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapadocki

przymiotnik od: Kapadocja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Kapadocją, dotyczący Kapadocji, pochodzący z Kapadocji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kapadocki z anatolijskiej rodziny językowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapalin

dawny hełm z szerokim rondem opuszczonym w dół, przypominający kształtem kapelusz, używany głównie przez piechotę

Kapalin (staropol. kłobuk, kłobuczek, kupalin) – hełm otwarty o dzwonie otoczonym szerokim, prostym lub nachylonym w dół rondem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kąpać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapar

drzewo tropikalne o dużych kwiatach i owocach w postaci jagód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Capparis|ref=tak., drzewo, krzew lub pnącze o pojedynczych liściach i dużych, białych, kremowych lub różowych kwiatach na długich szypułach, rosnące w wielu gatunkach w strefie tropikalnej obu półkul;

(1.2) kulin. spoż. pąk kwiatowy lub młody owoc kaparu ciernistego (nazwa systematyczna|Capparis spinosa|L.|ref=tak.) o pikantnym smaku, używany w sztuce kulinarnej jako przyprawa

Kapary, kapar (Capparis L.) – rodzaj roślin należących do rodziny kaparowatych. Należy do niego 139 gatunków. Występują one w strefie tropikalnej, tylko dwa gatunki rosną w Europie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaparek

1. młody owoc kaparu;
2. pąk kwiatowy tej rośliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaparkowy

przymiotnik od: kaparek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaparot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. etn. żydowska ceremonia oczyszczenia odprawiana przed Jom Kipur, oparta na wierzeniu, że możliwe jest przeniesienie choroby, bólu, winy i grzechu na zwierzę lub przedmiot;

Kaparot (hebr. ‏כַּפָּרוֹת‎, l.mn. „pokuty, przebaczenia, rozgrzeszenia”; jid. ‏כּפּרות‎ kapores) – ludowy zwyczaj żydowski, polegający na symbolicznym przeniesieniu grzechów z danej osoby na ptaka, który zostaje następnie zarżnięty w zastępstwie człowieka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaparowate

rodzina roślin, obejmująca około 45 gatunków ziół, krzewów i drzew rosnących w strefie zwrotnikowej

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Capparaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu kapustowców;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaparowaty

o cechach kaparowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaparowce

rząd liczący ponad 4000 gatunków roślin, prawie wyłącznie zielnych, produkujących olejki gorczyczne i enzym rozkładający te olejki

Kaparowce (Capparales Hutch.) – rząd roślin wyróżniany w licznych XX-wiecznych systemach klasyfikacyjnych okrytonasiennych (np. w Cronquista z 1981, Reveala z lat 1993–1999). W systemach APG, w tym ostatnim z 2009, rośliny tu klasyfikowane włączane są do rzędu kapustowców (Brassicales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaparowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z klasy Rosopsida

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaparowy

przymiotnik od: kapar

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapary

ostra przyprawa o ciemnooliwkowej barwie otrzymywana z owoców kaparu ciernistego, zalanych octem, solanką lub oliwą

Kapary, kapar (Capparis L.) – rodzaj roślin należących do rodziny kaparowatych. Należy do niego 139 gatunków. Występują one w strefie tropikalnej, tylko dwa gatunki rosną w Europie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaparzyć

czasownik niedokonany

(1.1) lwów., reg-pl|Kresy. źle robić

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapała

potocznie: dawać jednorazowo komuś drobny datek, zwykle pieniądze

Osoby o tym nazwisku:

- Florian Kapała – polski żużlowiec
- Szymon Kapała – polski brydżysta
- Zbigniew Kapała – polski historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapałka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapcan

niedołęga, niedorajda, niezdara

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. niedołęga, oferma

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapcanieć

potocznie: niedołężnieć, starzeć się; grzybieć, ramoleć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skapcanieć)

(1.1) tracić zapał i energię do życia, stawać się nieporadnym, niedołężnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapcański

dawniej: niechlujny, nieporządny, plebejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapcaństwo

dawniej: niechlujność, nieporządek, plebejstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapce

rodzaj ciepłego obuwia sukiennego lub filcowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapcie

1. (zwykle w liczbie mnogiej)
a) miękki, wygodny but do chodzenia po domu; łapeć, papeć, papuć;
b) potocznie: stary, przechodzony but;
2. potocznie, często w wyrażeniu "złapać kapcia": opona lub dętka, z której zeszło powietrze, zwykle na skutek uszkodzenia; guma (często w wyrażeniu "złapać gumę"); także o piłce, z której uleciało powietrze; flak

Kapcie (regionalnie: łapcie, chapcie, bambosze, pantofle, lacie, papucie, laczki, ciapy itp.) – rodzaj obuwia przeznaczony do noszenia w mieszkaniu. Czasem jako kapcie używane są inne rodzaje obuwia takie jak: klapki, japonki, drewniaki czy pantofle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapciora

potocznie:
1. zaniedbane pomieszczenie lub niewielki budynek w złym stanie;
2. mało atrakcyjna kobieta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapcioszek

mały kapeć (np. dziecięcy), miękki bucik; kapciuszek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kapeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapciowy

przymiotnik od: kapeć

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapciami, dotyczący kapci

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. mający swojski, domowy charakter, tak jakby był przeprowadzany w kapciach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pogard. osoba, która całkowicie i we wszystkich sprawach podporządkowuje się swojemu zwierzchnikowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapciuch

dawniej: woreczek na tytoń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) worek na tytoń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapciuchowy

przymiotnik od: kapciuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapciuchy

dawniej: woreczek na tytoń

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapciuszek

1. zdrobnienie od: kapciuch;
2. mały kapeć (np. dziecięcy), miękki bucik; kapcioszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapciuszki

1. zdrobnienie od: kapciuch;
2. mały kapeć (np. dziecięcy), miękki bucik; kapcioszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapciuszkowy

przymiotnik od: kapciuszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapcowy

przymiotnik od: kapec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapcylinder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lwów. kapelusz

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapeador

osoba drażniąca byka płachtą podczas rozgrywania corridy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik korridy drażniący byka żółto-różową płachtą (kapą), zachęcając zwierzę do walki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapec

ciepły but sukienny lub filcowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) obuw. obuwie używane tylko w domu

(1.2) pot. przedziurawiona opona pneumatyczna lub dętka

(1.3) pot. posp. suchość w gardle

(1.4) slang. uczn. ocena niedostateczna

(1.5) slang. młodz. noga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. młodz. człowiek donoszący na innych

(2.2) slang. uczn. pracownik szkoły zajmujący się zaprowadzaniem porządku; woźny

(2.3) slang. młodz. osoba w podeszłym wieku

(2.4) slang. młodz. chłopak nieurodziwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapecytabina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. med. syntetyczny lek doustny z grupy antymetabolitów, pochodna fluoropirymidyny, stosowany m.in. w chemioterapii raka piersi i okrężnicy

Kapecytabina (łac. capecitabinum) – organiczny związek chemiczny, lek cytostatyczny należący do grupy antymetabolitów będący prekursorem 5-fluorouracylu stosowany w chemioterapii nowotworów złośliwych, głównie w leczeniu raka jelita grubego, raka żołądka i raka piersi, a także raka trzustki, raka przełyku, raka szyjki macicy oraz nowotworów głowy i szyi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapeczka

zdrobnienie od: kapka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kapka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapeczkę

niewiele, troszeczkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapeenowiec

członek KPN-u; KPN-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapeenowski

→ KPN (Konfederacja Polski Niepodległej); KPN-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapela

1. zespół muzyczny grający muzykę ludową;
2. zespół rockowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. ludowy zespół muzyczny

(1.2) przen. pot. każdy inny zespół muzyczny, zwłaszcza amatorski i rockowy

(1.3) daw. chór, zwłaszcza chór kościelny

- kapela – w średniowieczu zespół śpiewaków kościelnych; od XVI wieku również zespół wokalno-instrumentalny kościelny lub dworski; współcześnie zespół ludowy, folklorystyczny lub wykonujący muzykę dawną; potocznie – zespół muzyki rockowej
- Kapela (od 2000 r. pod nazwą Kapela „Pieczarki”) – polski zespół muzyczny
- Kapela – gmina w Chorwacji, w żupaniji bielowarsko-bilogorskiej
- Kapela – masyw górski w Chorwacji

Zobacz też

- Jan Kapela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapelan

1. ksiądz katolicki pełniący rolę duszpasterza określonej grupy osób, np. w wojsku, zakładzie wychowawczym, więzieniu itp.;
2. kapłan usługujący innemu kapłanowi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. duchowny duszpasterzujący w wojsku, więzieniu, szpitalu, żeńskim domu zakonnym albo w prywatnej kaplicy;

(1.2) hist. rel. urząd dworski;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. zob. gromadnik.

(2.2) kulin. spoż. mięso lub potrawa z kapelana (2.1)

Kapelan – określenia funkcji wypełnianych przez duchownych.

1. Duchowny w Kościele rzymskokatolickim, prawosławnym, greckokatolickim, anglikańskim i ewangelickim, spełniający funkcje liturgiczne przy kaplicy zakonnej, szpitalnej lub przydzielony przez władzę kościelną do obsługi duszpasterskiej pewnej grupy osób lub środowisk (np. kapelan wojskowy, więzienny, szpitalny, uczelniany).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapelania

jednostka duszpasterska umiejscowiona w szpitalu, więzieniu, domu opieki itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelański

przymiotnik od: kapelan

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelinder

żartobliwie: kapelusz; kapelutek, kapelusik, kapelino, kapeluch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. kapelusz nietypowy w formie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapelino

żartobliwie: kapelusz; kapelutek, kapelusik, kapelinder, kapeluch

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żart. kapelusz nietypowy w formie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapeliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelka

zdrobnienie od: kapela

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapella

najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Woźnicy; Capella; Koza

Kapella (Alfa Aurigae, α Aur) – najjaśniejsza gwiazda w konstelacji Woźnicy i zarazem szósta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie. Jest oddalona od Słońca o około 43 lata świetlne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapelmajster

dawniej: kapelmistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelmistrz

dyrygent kapeli, orkiestry wojskowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk kierujący chórem, kapelą lub orkiestrą, dyrygent

Kapelmistrz (Kapellmeister) – urzędnik dworski odpowiedzialny za rozrywki muzyczne, nadzór nad wykonawcami oraz dostarczanie nowych utworów.

Do XVI wieku zwykle chodziło o muzykę sakralną (fr. chapelle, niem. Kapelle –„kaplica”) później funkcja ta kojarzyła się przede wszystkim z muzyką świecką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapelmistrzostwo

stanowisko, funkcja kapelmistrza (dyrygenta kapeli, orkiestry wojskowej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelmistrzować

rzadko: dyrygować orkiestrą, chórem lub kapelą

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelmistrzyni

→ kapelmistrz

Patrz:kapelmistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelnia

w gwarze złodziejskiej: szynk, gospoda

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapeluch

zgrubienie od: kapelusz; kapelusisko, kapeluszysko

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lwów. kapelusz

Kapeluch (ukr. Капелюх) – wieś na Ukrainie w rejonie lwowskim (wcześniej w rejonie żółkiewskim) obwodu lwowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapeluchowaty

przypominający duży kapelusz, podobny do dużego kapelusza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapeluchowy

przymiotnik od: kapeluch

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelusik

mały kapelusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kapelusz

(1.2) mały kapelusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapelusikowy

przymiotnik od: kapelusik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelusisko

zgrubienie od: kapelusz; kapeluch, kapeluszysko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelusz

1. nakrycie głowy
2. (w botanice) górna część owocnika grzyba wytwarzająca zarodniki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odzież. rodzaj nakrycia głowy o różnym kształcie, najczęściej z płaskim rondem i częścią wypukłą (główką) pośrodku;

(1.2) mikol. górna część owocnika grzybów kapeluszowych (podstawczaków);

Kapelusz (śrdw. łac. capellus) – nakrycie głowy składające się z płaskiego, otokowego ronda oraz wypukłej główki, wykonywane z różnorodnych materiałów.

Nakrycia te wytwarzane są tak z filcu czy skóry, jak i z tkanin lub z roślinnej słomki. Mogą być zarówno damskie (często zdobione dodatkami), jak i męskie (przeważnie z typową główką i rondem), a ich kształt i fason często ściśle nawiązuje do mody danej epoki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapelusznictwo

rzemiosło kapelusznika

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wyrób kapeluszy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapeluszniczka

przestarzale: kobieta zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modystka, modniarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. rzemieślniczka wytwarzająca kapelusze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapeluszniczy

dotyczący kapelusznictwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapelusznictwem, dotyczący kapelusznictwa

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do kapeluszników

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapelusznik

osoba zajmująca się tworzeniem lub przerabianiem kapeluszy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. wytwórca kapeluszy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) stpol. łow. bardzo stary odyniec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapelusznikowy

przymiotnik od: kapelusznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapeluszowaty

przypominający kapelusz, podobny do kapelusza

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem kapelusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapeluszowy

tyczący się kapelusza

przymiotnik

(1.1) w kształcie kapelusza

(1.2) posiadający kapelusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapeluszysko

zgrubienie od: kapelusz; kapelusisko, kapeluch

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapelutek

żartobliwie: kapelusz; kapelusik, kapelinder, kapelino, kapeluch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. kapelusz przede wszystkim dziwaczny lub fikuśny w swej formie

(1.2) żart. kapelusz grzyba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapeńka

zdrobnienie od: kapka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapepowiec

członek Komunistycznej Partii Polski (KPP); KPP-owiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. pot. członek Komunistycznej Partii Polski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapepowski

związany z KPP (Komunistyczną Partią Polski), należący do KPP; KPP-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaper

rozbójnik morski, pirat; korsarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. armator lub dowódca, również członek załogi uzbrojonego statku handlowego, walczący na własny koszt i ryzyko w służbie swego mocodawcy prowadzącego wojnę na morzu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapera

nazwisko

Kapera – wieś w Estonii, w prowincji Võru, w gminie Vastseliina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaperka

1. zajęcie kapra; korsarstwo;
2. zawór Schradera stosowany w dętkach samochodowych

Zawór Schradera (ang. Schrader valve) – rodzaj zaworu skonstruowanego przez Augusta Schradera i opatentowanego w Stanach Zjednoczonych w 1893 r., stosowany w części dętek rowerowych oraz w niemal wszystkich dętkach i felgach samochodowych – stąd też potocznie określany jako „wentyl samochodowy”, zwany również zaworem amerykańskim (ang. American valve lub AV).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaperować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skaperować)

(1.1) nieuczciwie pozyskiwać do własnej ekipy członka konkurencyjnej jednostki

(1.2) zjednywać sobie popleczników

(1.3) żegl. niszczyć statki nieprzyjacielskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaperownictwo

przeciąganie kogoś na swoją stronę nieuczciwie; pozyskiwanie kogoś w sposób nieuczciwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaperownik

człowiek nieuczciwie przeciągający kogoś na swoją stronę

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaperstwo

wynajmowanie przez państwo prywatnej jednostki pływającej z załogą i upoważnianie jej dowódcy do prowadzenia działań wojennych; korsarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaperunek

pozyskiwanie kogoś w nieuczciwy sposób; kapernictwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapetyngowie

francuska dynastia

Kapetyngowie – przyjęta w historiografii nazwa francuskiego rodu królewskiego panującego we Francji od 987 roku do 1848, z krótką przerwą w okresie rewolucji francuskiej i I Cesarstwa. Ponadto linie boczne królów francuskich zasiadały na tronach wielu krajów europejskich, a także Brazylii. Współcześnie panującymi członkami rodu są król Hiszpanii Filip VI oraz Henryk, wielki książę Luksemburga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapewu

[czytaj: kapeWU] słowo potoczne, używane w formie pytania, znaczące tyle co: rozumiesz? kapujesz?

wykrzyknik

(1.1) slang. przest. rozumiesz?

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. kropla, kapka

(1.2) gwara. miejsce, w którym kapie woda

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapibara

największe zwierzę ziemno-wodne, z rzędu gryzoni, żyjące nad brzegami rzek Ameryki Południowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Hydrochoerus|ref=tak., rodzaj gryzoni z rodziny kawiowatych;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju kapibara (1.1)

Kapibara (Hydrochoerus) – rodzaj ssaków z podrodziny kapibar (Hydrochoerinae) w obrębie rodziny kawiowatych (Caviidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapica

dawniej: habit, kaptur

Osoby o tym nazwisku:

- Damian Kapica – polski hokeista
- Grzegorz Kapica – polski piłkarz
- Ignacy Kapica Milewski – polski szlachcic, urzędnik, autor herbarza, kopista akt
- Jacek Kapica – polski urzędnik państwowy
- Jan Kapica – rzymskokatolicki ksiądz
- Kamil Kapica – polski hokeista
- Michaił Kapica – radziecki historyk i dyplomata
- Piotr Kapica – rosyjski fizyk
- Siergiej Kapica – rosyjski fizyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapik

zdawkowa moneta Azerbejdżanu (100 kapików = 1 manat azerbejdżański); gopik

Kapik lub kapa – kobiece nakrycie głowy w XVIII w. Tak nazywano zarówno wszelkie zimowe czapki z "materii bogatych" i futer jak i letnie nakrycia z ciężkich jedwabi, płótna pokrytego wypukłym haftem, galonami i koronkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapilara

1. rurka szklana o bardzo małym przekroju, w której następuje zjawisko włoskowatości;
2. najwęższe naczynie krwionośne;
3. szczelina w skale

Kapilara – rurka tak cienka, że praktycznie cała przepływająca przez nią ciecz znajduje się w polu oddziaływania sił związanych z jej ściankami i cieczy bezpośrednio przylegającej do ścianek, w wyniku czego prędkość poruszania się cząsteczek silnie zależy od odległości od ścianek (profil paraboliczny). W kapilarnych kolumnach do chromatografii gazowej praktycznie wszystkie cząsteczki przepływającego gazu znajdują się w polu oddziaływania fazy stacjonarnej (na przykład cieczy pokrywającej wewnętrzne ścianki rurki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapilarność

zdolność do podciągania cieczy przez kapilary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kapilarne

Zjawiska kapilarne – szereg zjawisk związanych z zachowaniem par i cieczy, a pojawiających się dla wielu obiektów o małym wymiarze charakterystycznym (np. rurki kapilarne, porowate powierzchnie) i silnie zależne od tego wymiaru, przy kącie zwilżania powyżej 90 stopni. W zależności od kąta zwilżania zjawisko może się pojawiać lub zanikać, promień rurki kapilarnej ma wpływ na wysokość podsiąkania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapilarny

włoskowaty, cienki

przymiotnik

(1.1) dotyczący kapilary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapilaroskopia

Kapilaroskopia – nieinwazyjna metoda diagnostyczna stosowana w medycynie polegająca na przyżyciowej ocenie przy użyciu technik powiększających, mikrokrążenia krwi w obrębie skóry i błon śluzowych. Polega na obejrzeniu naczyń włosowatych pod specjalnym mikroskopem, po uprzednim nawilżeniu badanego miejsca płynem. Wyniki badania są natychmiastowe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kapilaroskopowy

przymiotnik od: kapilaroskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapinka

szczypta, ociupinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapinos

profil nadany dolnej powierzchni gzymsu, płyty poziomej wystającej poza lico ściany itp., wymuszający na spływającej wodzie deszczowej opadanie przed licem budynku

## Architektura

- Kapinos – profil nadany dolnej powierzchni gzymsu wymuszający na spływającej wodzie deszczowej opadanie przed licem budynku

## Osoby

- Fryderyk Kapinos – samorządowiec, wiceprezydent Mielca w latach 2007–2010
- Tom Kapinos – amerykański scenarzysta i reżyser filmowy
- Wojciech Kapinos – polski architekt
- Wojciech Kapinos (młodszy) – polski architekt

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapista

członek "Komitetu Paryskiego", grupy artystów plastyków, zawiązanej w 1923 r. w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) malarz, przedstawiciel nurtu kapizmu

Kapizm (koloryzm) – kierunek malarstwa, który wykształcił się i zdominował polską sztukę w drugiej dekadzie dwudziestolecia międzywojennego. Nazwa utworzona od skrótu K.P. oznaczającego (pierwotnie żartobliwie) Komitet Paryski, będący stowarzyszeniem pomocy dla studentów wyjeżdżających na studia malarskie do Francji, zawiązanym w 1923 roku pod patronatem Józefa Pankiewicza na krakowskiej ASP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapistka

członkini "Komitetu Paryskiego", grupy artystów plastyków, zawiązanej w 1923 r. w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapistyczny

→ kapizm

Patrz:kapizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapiszcze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. sanktuarium słowiańskie lub neosłowiańskie ze słupowych posągów bóstw ustawionych na wolnym powietrzu, ewentualnie pod zadaszeniem;

Kapiszcze – w religii Słowian sanktuarium z posągami bogów stojącymi pod otwartym niebem lub zadaszeniem; kapiszcze może także otaczać krąg słupów. Oprócz kapiszcza wyróżnia się również trzebiszcze, oznaczające miejsce składania ofiar. Nazwa kapiszcze etymologicznie wywodzi się od osadzającego się kopciu z dymu, zaś trzebiszcze od słowa trzeba (ofiara).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapiszon

1. rodzaj spłonki;
2. nabój w broni hukowej;
3. potocznie: kaptur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. kraw. rodzaj kaptura

(1.2) wojsk. metalowa spłonka z masą wybuchową stanowiąca zapłon w strzelbie;

(1.3) papierowa spłonka w zabawkowym pistolecie

Kapiszon (z fr. capuchon – kaptur) – rodzaj spłonki wykorzystywanej w dawnej broni strzeleckiej do odpalenia ładunku miotającego. Stosowany w XIX wieku w broni rozdzielnego ładowania wykorzystującej zamki kapiszonowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapiszonik

zdrobnienie od: kapiszon; kapiszonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapiszonowiec

dawna ręczna broń palna, w której używano kapiszonów do zapalania prochu w lufie; kapiszonówka, broń kapiszonowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pistolet na kapiszony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapiszonówka

strzelba dawnego typu, w której zapalnikiem jest kapiszon nakładany na panewkę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. dawna strzelba na kapiszony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapiszonowy

przymiotnik od: kapiszon

przymiotnik jakościowy

(1.1) wojsk. wyposażony w mechanizm na kapiszony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapiszony

1. rodzaj spłonki;
2. nabój w broni hukowej;
3. potocznie: kaptur

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitalik

zdrobnienie od: kapitał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. litera o kształcie majuskuły (wielkiej litery), mająca wysokość minuskuły (małej litery);

(1.2) pot. zdrobn. od: kapitał

Kapitaliki (łac. capitalis „główny”) – znaki (głównie litery i cyfry) o wyglądzie wersalików, ale wielkości zbliżonej do liter tekstowych bez wydłużeń górnych i dolnych.

Służą do dwóch celów:

- tworzenia wyróżnień w tekście zwykłym na podobnej zasadzie, jak stosowanie pogrubienia czy kursywy;
- stosowania wielkich liter o wyglądzie mniej odróżniającym się od reszty składu, co jest pożyteczne w tekstach, w których występuje nadmierne zagęszczenie wyrazów czy też skrótów pisanych wielkimi literami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitalista

1. właściciel kapitału, osoba żyjąca z kapitału;
2. właściciel przedsiębiorstwa zatrudniającego pracowników

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. społ. właściciel kapitału – przedsiębiorstwa będącego dla niego źródłem zysku; osoba dysponująca kapitałem

(1.2) pot. zwolennik kapitalizmu

Kapitalista – właściciel kapitału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitalistka

→ kapitalista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. społ. właścicielka dysponująca własnym kapitałem

Patrz:kapitalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitalistycznie

przysłówek

(1.1) na sposób kapitalistyczny, zgodnie z duchem kapitalizmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapitalistyczny

→ kapitalizm

przymiotnik

(1.1) związany z kapitalizmem i kapitalistami, właściwy kapitalizmowi

Patrz:kapitalizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitalizacja

1. wprowadzanie kapitalizmu, gospodarki wolnorynkowej;
2. obliczenie wartości majątku na podstawie przynoszonego przezeń dochodu i aktualnej wysokości stopy procentowej;
3. przekształcenie majątku w kapitał pieniężny;
4. przeliczenie okresowych płatności przyszłych okresów na jedną kwotę aktualną;
5. wartość wszystkich akcji spółki publicznej według ostatniego notowania (kapitalizacja spółki) lub wszystkich spółek notowanych na danej giełdzie (kapitalizacja giełdy);
6. kapitalizacja odsetek - dopisywanie odsetek do podstawy kapitału, co powoduje zwiększenie odsetek w następnym okresie; procent składany

- wprowadzanie gospodarki kapitalistycznej
- kapitalizacja odsetek – doliczanie odsetek (np. od środków zgromadzonych na lokacie albo na koncie oszczędnościowym) do ulokowanego kapitału
- kapitalizacja giełdowa – wartość giełdowa spółki

Zobacz też

- kapitaliki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapitalizacyjny

związany z kapitalizacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitalizm

system społeczno-gospodarczy opierający się na własności prywatnej, konkurencji i gospodarce rynkowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. społ. system ekonomiczny i społeczny oparty na prywatnej własności, swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej, wolnej konkurencji, zapewniający podstawowe wolności i prawa obywatelskie;

Kapitalizm – system gospodarczy oparty na prywatnej własności środków produkcji i w konsekwencji czerpania z nich zysku, oraz na swobodnym obrocie dobrami w ramach rynku; stąd też gospodarka kapitalistyczna nazywana jest również gospodarką rynkową. Swoboda działalności na rynku przejawia się w postaci wolnej przedsiębiorczości, wolnego obrotu towarami i usługami, swobodnego obrotu prawami własności, istnienia sprawnych instytucji finansowych oraz na wolnej konkurencji pomiędzy podmiotami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitalizować

zamieniać dobra na kapitał (pieniądze), sprzedawać, pozbywać się czegoś w celu pozyskania gotówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kapitalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapitalka

środowiskowo: remont kapitalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kapitalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kapitalne; cecha tych, którzy są kapitalni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapitalny

1. bardzo ważny, zasadniczy podstawowy;
2. bardzo dobry lub bardzo duży; świetny, okazały;
3. w łowiectwie, o zwierzęciu: duży i silny; dorodny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitalocen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. geol. epoka geologiczna zdominowana przez wpływ kapitalizmu;

Kapitalocen, Kapitałocen (ang. capitalocene) – proponowana epoka geologiczna, będąca główną alternatywą wobec pojęcia antropocenu, w której główną siłą geologiczną stał się człowiek. Kapitalocen, w odróżnieniu od antropocenu, w swojej nazwie za zmiany geologiczne obwinia konkretnie działania kapitalizmu i najbogatszej części społeczeństwa, które prowadzą do eksploatacji zasobów naturalnych. Pojęcie kapitalocenu spopularyzował profesor socjologii Uniwersytetu Binghamton, Jason W. Moore.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitan

1. dowódca statku albo jachtu;
2. dowódca samolotu pasażerskiego;
3. najwyższy stopień oficerów młodszych we wszystkich rodzajach sił zbrojnych; oficer mający ten stopień;
4. kierownik drużyny sportowej w czasie zawodów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. stopień oficerski, między porucznikiem a majorem;

(1.2) mar. żegl. dowódca cywilnego statku wodnego lub samolotu

(1.3) sport. gracz reprezentujący całą swoją drużynę

(1.4) drugi stopień oficerski w Państwowej Straży Pożarnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) geol. trzeci, najmłodszy wiek gwadalupu (środkowego permu), trwający 265,8 – 260,4 milionów lat temu;

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) kobieta kapitan (1.1-4)

- kapitan – pierwotnie pojęcie wojskowe oznaczające rangę, stopień bądź funkcję, obecnie stopień wojskowy wyższy od porucznika (bądź starszego porucznika), niższy od majora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitana

dawniej: okręt dowódcy lub admirała; mała galera prowadzona przez naczelnego oficera dowodzącego galerami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitanat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. żegl. władze portu;

(1.2) mar. siedziba kapitanatu (1.1)

(1.3) sport. komisja sportowa danej dyscypliny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapitania

Kapitania lub Kapitania generalna (hiszp. capitanía general, port. capitania-geral) - jednostka administracyjna dawnych terytoriów zamorskich Hiszpanii i Portugalii (np. kapitanie kolonialnej Brazylii), na czele której stał kapitan generalny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kapitanka

1. kobieta kapitan;
2. nadbudówka na pomoście okrętu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitanostwo

kapitan z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitanowa

małżonka kapitana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitanówna

dawniej: córka kapitana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitanowy

przymiotnik od: kapitan

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitanoza

bezmyślne słuchanie się autorytetów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. bezkrytyczne wierzenie w nieomylność autorytetu, przejawiające się nieanalizowaniem słuszności podejmowanych przez niego decyzji lub niekorygowaniem zauważonych jego błędów na skutek wierzenia, że nie może się on mylić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitański

odnoszący się do kapitana

przymiotnik

(1.1) związany z kapitanem, dotyczący kapitana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitaństwo

kapitanostwo;
1. kapitan (żołnierz) z żoną;
2. kapitan (osoba kierująca załogą statku) z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitał

1. majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)
2. potocznie o osobach dysponujących wielkimi sumami pieniędzy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. bank. praw. majątek, zasoby (zwykle pieniędzy)

(1.2) przen. niematerialna wartość, zasób do wykorzystania

(1.3) ekon. osoby lub instytucje dysponujące wielkimi sumami pieniędzy

- kapitał – pojęcie z dziedziny ekonomii i finansów
  - kapitał ekonomiczny – dobra będące własnością przedsiębiorstwa
  - kapitał kulturowy – finansowy odpowiednik wartości kulturowych
  - kapitał ludzki – finansowy odpowiednik wartości ludzi w przedsiębiorstwie
  - kapitał obrotowy – wolne środki przedsiębiorstwa
  - kapitał społeczny – finansowy odpowiednik wartości współpracy
  - kapitał własny – finansowy odpowiednik składników majątku przedsiębiorstwa
  - kapitał zakładowy – kapitał podstawowy lub kapitał założycielski przedsiębiorstwa
  - kapitał zapasowy – rezerwa na pokrycie strat finansowych

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitała

starorzymskie pismo z dużych liter

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. najstarsza forma majuskuły;

Kapitała – najstarsza forma majuskuły, od której wywodzą się wszystkie późniejsze rodzaje pisma łacińskiego. Jej nazwa jest późniejsza i pochodzi od łacińskiego słowa caput (głowa), bo takim liternictwem pisano nagłówki (capita) tekstów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitałka

rodzaj tasiemki używanej w introligatorstwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. kawałek płótna zakończający po obu stronach grzbiet szytej książki;

Kapitałka – rodzaj tkaniny introligatorskiej w postaci tasiemki szerokości 13–15 mm z wyraźnie pogrubionym jednym z brzegów, zwanym lamówką, o grubości około 2 mm, chroni krawędź bloku książki.

Kapitałka jest naklejana na oba końce grzbietu wkładu (w główce i nóżkach) w oprawach złożonych składających się z większej liczby składek (zwykle powyżej 10 arkuszy). Służy do mechanicznego wzmocnienia oprawy, stanowiąc jednocześnie element ozdobny, zakrywający widok na krawędź grzbietu wkładu z widocznym jego klejeniem i szyciem. Elementem zakrywającym jest właśnie lamówka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitałobiorca

osoba lub firma pożyczająca od kogoś środki kapitałowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitałochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. relacja pomiędzy wartością kapitału i środków produkcji zużytych podczas produkcji do wartości wytworzonych w za ich pomocą dóbr

Kapitałochłonność – to ilość kapitału (np. środków trwałych) w relacji do innych czynników produkcji (np. pracy), niezbędna do osiągnięcia określonego poziomu produkcji. Termin ten może być używany w odniesieniu do produkcji w pojedynczym przedsiębiorstwie, całym sektorze, branży, czy też w odniesieniu do danej gospodarki narodowej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitałochłonny

pochłaniający kapitał

przymiotnik

(1.1) wymagający relatywnie dużej ilości kapitału lub innych środków trwałych dla osiągnięcia określonego efektu gospodarczego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitałooszczędność

→ kapitałooszczędny

Patrz:kapitałooszczędny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitałowy

1. przymiotnik od: kapitał;
2. przymiotnik od: kapitała

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitel

wieńcząca część kolumny, filara lub pilastra; głowica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. ozdobne zwieńczenie kolumny lub pilastra;

Kapitel (głowica) – najwyższa, wieńcząca część kolumny, filaru lub pilastra, będąca pośrednim członem konstrukcyjnym między podporą (np. trzonem kolumny) – od której jest szersza, co zapewnia bardziej stabilną konstrukcję całości – oraz elementami dźwiganymi (np. belkowaniem). Ze względu na swoje usytuowanie głowica pełni także funkcje dekoracyjne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitelować

dawniej: ozdabiać kolumny kapitelami

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) daw. wieńczyć kolumny kapitelami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitol

1. wzgórze w Rzymie;
2. siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych, dwuizbowego parlamentu USA

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. wzgórze w Rzymie;

(1.2) archit. hist. siedziba Kongresu Stanów Zjednoczonych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitoliński

przymiotnik od: Kapitol (wzgórze w Rzymie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kapitolem, dotyczący Kapitolu, pochodzący z Kapitolu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitulacja

umowa poddania się nieprzyjacielowi bezwarunkowo lub pod pewnymi warunkami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaprzestanie walki, poddanie się wrogowi

(1.2) rezygnacja ze swoich zamiarów, przyznanie racji stronie przeciwnej

(1.3) warunki poddania się

Kapitulacja (z łac. capitulatio od capitulum "nagłówek" zdrobnienie od caput "głowa") – umowa poddania się przeciwnikowi pod pewnymi warunkami lub bezwarunkowo.

Kapitulacja może dotyczyć części lub całości sił zbrojnych. Kapitulacja wszystkich sił zbrojnych kończy działania wojenne, na przykład działania wojenne z III Rzeszą podczas II wojny światowej zostały zakończone na podstawie aktu bezwarunkowej kapitulacji, podpisanej 8 maja 1945 przez przedstawicieli naczelnego dowództwa niemieckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitulacyjny

związany z kapitulacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapitulacją, dotyczący kapitulacji, poddania się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitulancki

związany z kapitulantem

przymiotnik

(1.1) taki jak kapitulant, osoba łatwo poddająca się, łatwo popadająca w rezygnację

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitulant

1. osoba łatwo poddająca się, rezygnująca w obliczu trudności;
2. strona konfliktu, która poddała się nieprzyjacielowi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek skłonny do kapitulowania, łatwo ustępujący przed trudnościami

(1.2) wojsk. strona konfliktu, która poddaje się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitularz

1. pomieszczenie zakonne, w którym zbiera się kapituła zakonu;
2. zasady prawa kanonicznego dla danej diecezji, spisane rozdziałami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. archit. pomieszczenie klasztorne, służące zakonnikom za miejsce zebrań;

(1.2) hist. praw. kodeks prawny z czasów Karola Wielkiego i jego następców

- kapitularz (architektura) – pomieszczenie klasztorne
- kapitularz (zbiór praw) – zbiór praw
- Kapitularz – fikcyjna planeta w uniwersum Diuny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapitularze

ustawy królewskie w państwie frankijskim z czasów Karolingów regulujące sprawy kościelne i świeckie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitulny

1. dotyczący kapituły;
2. wikariusz kapitulny - duchowny wybrany przez kapitułę katedralną w celu czasowego zarządzania diecezją w wypadku śmierci ordynariusza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapitulować

1. poddać się, poddawać się, zaprzestać, zaprzestawać walki;
2. książkowo, przenośnie: zrezygnować, rezygnować z czegoś z powodu przeszkód

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skapitulować)

(1.1) poddawać się wrogowi poprzez zaniechanie walk i ustalanie, a potem podpisanie warunków poddania się

(1.2) odstępować od swoich planów z powodu trudności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapitulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kapitulować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapitulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. rozdział

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapituła

1. kolegium honorowe nadające pewne ordery i odznaczenia;
2. w Kościele katolickim:
a) zespół kanoników przy katedrze lub kolegiacie;
b) posiedzenie tego zespołu kanoników;
c) miejsce posiedzenia zespołu kanoników;
d) rada przełożonych zakonnych i delegatów z prowincji lub całego zakonu;
e) zjazd tej rady

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. praw. organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych;

(1.2) praw. organ kolegialny stojący na straży honoru orderu;

Kapituła – organ kolegialny w Kościele katolickim złożony z duchownych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapizm

kierunek w polskim malarstwie okresu międzywojennego; koloryzm

Kapizm (koloryzm) – kierunek malarstwa, który wykształcił się i zdominował polską sztukę w drugiej dekadzie dwudziestolecia międzywojennego. Nazwa utworzona od skrótu K.P. oznaczającego (pierwotnie żartobliwie) Komitet Paryski, będący stowarzyszeniem pomocy dla studentów wyjeżdżających na studia malarskie do Francji, zawiązanym w 1923 roku pod patronatem Józefa Pankiewicza na krakowskiej ASP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapka

1. odrobina, trochę czegoś;
2. kropla spływająca z czegoś;
3. mała kapa, narzutka;
4. regionalnie: czepek z muślinu noszony przez kobiety;
5. kawałek skóry naszywany na nosek bucika;
6. skórzane zakończenie kija bilardowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spadająca kropla

(1.2) niewielka ilość czegoś, odrobinka

(1.3) mała kapa, narzutka

(1.4) muślinowy czepek noszony przez mężatki w niektórych regionach Polski

(1.5) kawałek skóry na czubek bucika osobno przycięty i przyszyty

(1.6) wykonana ze skóry końcówka kija bilardowego

Kapka (też Kąpka, niem. Kapken See) – jezioro w Polsce, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Złocieniec.

Akwen leży na Pojezierzu Drawskim, na południe od wsi Siecino. Na południowym brzegu jeziora pojedyncze zabudowanie osady Drzeńsko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapkan

pułapka używana na wilki, lisy lub kuny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapkę

troszeczkę, kropelkę, ociupinkę, mało

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapki

1. odrobina, trochę czegoś;
2. kropla spływająca z czegoś;
3. mała kapa, narzutka;
4. regionalnie: czepek z muślinu noszony przez kobiety;
5. kawałek skóry naszywany na nosek bucika;
6. skórzane zakończenie kija bilardowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapkować

potocznie: podbijać piłkę nogą lub kolanem

czasownik

(1.1) gw-pl|Mazury. kpić, żartować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaplan

nazwisko

## Osoby

- Andreas Kaplan – profesor marketingu, rektor
- David Kaplan – współczesny amerykański filozof i logik, najbardziej znany ze swych badań nad demonstratywami
- Julio Kaplan – portorykański szachista pochodzenia argentyńskiego
- Lewis Kaplan – francuski brydżysta
- Louis „Kid” Kaplan – amerykański bokser zawodowy
- Mordechaj Kaplan – filozof, główny twórca judaizmu rekonstrukcjonistycznego
- Robert D. Kaplan – dziennikarz, korespondent zagraniczny, reporter wojenny, pisarz i analityk polityczny
- Robert S. Kaplan – współtwórca koncepcji rachunku kosztów działań (ang. Activity-Based Costing)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaplerz

1. część zbroi osłaniająca szyję; naszyjnik;
2. okrycie zimowe szyte z kosztownych tkanin;
3. ryngraf noszony przez rycerzy na piersiach pod zbroją

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wojsk. malowany, ryty lub tłoczony na blasze wizerunek Matki Boskiej noszony na piersi pod ubraniem;

(1.2) daw. wojsk. część zbroi chroniąca szyję i obojczyk

(1.3) daw. odzież. kosztowne okrycie zimowe

Kaplerz – prostokątne, czasem owalne obrazki (o wymiarach ok. 15 cm x 10 cm) malowane przeważnie na blasze miedzianej, a noszone w irchowych futerałach na piersiach pod ubraniem (najczęściej przez żołnierzy w 2 połowie XVII i pocz. XVIII w.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaplica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. niewielki wolnostojący budynek służący celom religijnym;

(1.2) archit. rel. wydzielona część budynku, służąca do odprawiania nabożeństw, często z umieszczonym ołtarzem

wykrzyknik

(2.1) pot. koniec czegoś

Kaplica (łac. cappa, zdrobniale capella; kapliczka) – niewielka chrześcijańska budowla sakralna, wolnostojąca lub połączona z większym obiektem architektonicznym; wydzielone pomieszczenie z ołtarzem lub boczna część kościoła tworząca odrębną całość, w której znajduje się ołtarz.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaplicowy

przymiotnik od: kaplica

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od kaplica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapliczka

mały domek z figurą świętego lub obrazem wewnątrz, stawiany przy drogach lub zawieszany na drzewach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od kaplica

(1.2) mała kaplica

(1.3) archit. rel. niewielka, kultowa budowla wotywna w formie słupa, domku, krzyża lub skrzynki;

Kapliczka – niewielka budowla kultowa, wznoszona przy drogach lub rozdrożach w celach wotywnych, dziękczynnych, obrzędowych itp., w najprostszej formie drewniana skrzynka z obrazem lub rzeźbą – w wersji chrześcijańskiej świątkiem Jezusa, Matki Bożej lub świętego, w wersji rodzimowierczej bóstwa lub przodków – zawieszona na drzewie lub słupie. W formie rozbudowanej niewielka forma architektoniczna drewniana lub murowana, czasami mała kaplica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapliczkowy

przymiotnik od: kapliczka

przymiotnik

(1.1) przym. od kapliczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapliczny

przymiotnik od: kaplica

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od kaplica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaplin

półwyrób filcowy w kształcie stożka, z którego formuje się kapelusz

2 miejscowości w Polsce:

- Kaplin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica
- Kaplin – osada w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapnąć

1. wylać niewielką ilość cieczy, kroplę;
2. o niewielkiej ilości cieczy, kropli: spaść, wylać się;
3. o drobnych pieniądzach: stać się czyjąś własnością;
4. potocznie: kapnąć się - zorientować się; pokapować się, skapnąć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapnik

wysunięty brzeg dachu; okap

Kapnik – płaski, jednospadowy daszek ułożony na szczycie lub miejscu załamania przypory. Uskok przykrywa się dachówką lub płytami kamiennymi w celu ułatwienia spływu wody deszczowej. Określenie używane także dla obdaszka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapnograf

urządzenie mierzące stężenie dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapo

więzień pełniący funkcję dozorcy innych więźniów w obozach koncentracyjnych III Rzeszy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. więzień pełniący funkcję dozorcy w nazistowskich obozach koncentracyjnych;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) hist. kobieta, będąca kapo (1.1)

forma rzeczownika.

(3.1) W. lp. od: kapa

- Kapo – funkcja pełniona przez więźniów w niemieckich obozach koncentracyjnych
- KAPO lub KaPo – akronim estońskiej Policji Bezpieczeństwa, (est.) Kaitsepolitsei
- KaPo – akronim policji kantonowej w Szwajcarii
- KAPO – akronim Kazańskie Zjednoczenie Przemysłu Lotniczego, (ros.) Казанское авиационное производственное объединение
- Kapò – włoski film o holokauście z 1960, w reżyserii Gilla Pontecorva
- Kapo! – album muzyczny Death in June nagrany w kooperacji z Richardem Leviathanem
- Hysni Kapo – albański polityk
- Olivier Kapo – francuski piłkarz
- Vito Kapo – albańska polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapoca

rodzaj kaptura mocowanego do kołnierza płaszcza, kurtki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kapot

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapocina

licha kapota, stary, zniszczony płaszcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapodaster

listewka drewniana, którą zaciska się na strunach instrumentu w celu mechanicznego podwyższenia stroju

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapodziób

gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych

Kapodziób (Cereopsis novaehollandiae) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący południową Australię, Tasmanię oraz wyspy położone u południowych wybrzeży Australii oraz w Cieśninie Bassa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapoeira

[czytaj: kapuejra lub kapoejra] sztuka walki stworzona przez brazylijskich niewolników na przełomie XVIII i XIX wieku, łącząca elementy tańca i walki; capoeira

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapok

kamizelka chroniąca przed utonięciem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kamizelka ratunkowa

(1.2) techn. rodzaj lekkiego i nienasiąkliwego włókna z puchu nasiennego „drzewa kapokowego” – puchowca pięciopręcikowego;

- kapok – popularne określenie kamizelki ratunkowej
- Kapok – włókno odznaczające się zdolnością utrzymywania na wodzie dość dużego ciężaru
- Kapok – miasto w Brunei, w dystrykcie Brunei-Muara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapokowy

przymiotnik od: kapok

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaponiera

budowla fortyfikacyjna wykorzystywana do prowadzenia ostrzału skrzydłowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. archit. wojsk. skazamatowany obiekt obronny na stoku umocnienia

Kaponiera – przykryta budowla fortyfikacyjna o różnej konstrukcji, wykorzystywana do prowadzenia ostrzału skrzydłowego lub skośnego, służąca na ogół do obrony fosy, stosowana w fortyfikacji nowożytnej.

Zasadniczym przeznaczeniem kaponier jest obrona fosy, aczkolwiek wykorzystywano je także do ostrzału zapola (w austriackiej szkole fortyfikacyjnej) lub przedpola (w nowopruskiej). Typowa kaponiera jest niską, skazamatowaną budowlą, wtopioną w stok lub przeciwstok fosy. Jej wysokość nie przekracza wysokości wału, przy którym jest umieszczona. Wyposażona jest w stanowiska bojowe, przeznaczone do prowadzenia ognia w jednym lub dwóch kierunkach. Czasem kaponierą nazywa się ogólniej zakrytą budowlę fortyfikacyjną służącą do prowadzenia ognia flankującego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapot

osłona silnika płatowca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) maska silnika, osłona chroniąca górną część silnika w samochodzie albo samolocie przed kurzem i opadami atmosferycznymi

(1.2) pokrowiec zabezpieczający silnik przed zbyt mocnym ochłodzeniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapota

potocznie:
1. liche lub podniszczone wierzchnie okrycie;
2. fiasko, niepowodzenie; klapa;
3. beznadziejna sytuacja; padaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. długie okrycie męskie, kształtem przypominające surdut

(1.2) pot. wierzchnie okrycie, zwłaszcza niewyszukane lub podniszczone

(1.3) daw. pot. niepowodzenie, fiasko, klapa

(1.4) karc. zabranie wszystkich lew w grze w pikietę (rumel)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapotaż

1. o samolocie: przewrócenie się na grzbiet przez przód kadłuba w czasie startu lub lądowania;
2. o samochodzie: przewrócenie się kołami do góry

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. wywrócenie się samolotu podwoziem do góry (przez przednią część kadłuba) podczas startu lub lądowania;

Kapotaż (z fr. capotage) – wypadek lotniczy, polegający na przewróceniu się samolotu przez nos na plecy (kołami podwozia do góry). Dochodzi do niego, gdy koła podwozia w układzie klasycznym zostaną nagle zahamowane podczas lądowania lub startu (wyjątkowo przy kołowaniu) np. o przeszkodę w postaci rowu lub podobnej przeszkody ziemnej. Kadłub samolotu poruszając się siłą bezwładności dokonuje obrotu wokół osi poprzecznej maszyny. Przed laty najczęściej występował podczas awaryjnego lądowania w terenie przygodnym. Obecnie, przy dominujących podwoziach z kołem przednim, jest rzadkim wypadkiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapotażować

kapotować;
1. o samolocie: przewracać się na grzbiet przez przód kadłuba w czasie startu lub lądowania;
2. o samochodzie: przewracać się na dach podczas jazdy; dachować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapotka

1. zdrobnienie od: kapota (wierzchnie okrycie);
2. dawniej: rodzaj damskiego kapelusza wiązanego pod brodą

Budka, kapotka – odmiana damskiego kapelusza używanego od XVIII wieku do lat 60. XX wieku.

W XVIII stuleciu był to rodzaj kapelusza noszonego podczas jazdy otwartym powozem konnym. Podczas podróży stwarzał pewne poczucie prywatności, osłaniał przed wiatrem, a także chronił przed środowiskowo niestosowną (kojarzoną ze wsią) opalenizną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapotować

kapotażować;
1. o samolocie: przewracać, przewrócić się na grzbiet przez przód kadłuba w czasie startu lub lądowania;
2. o samochodzie: przewracać, przewrócić się na dach podczas jazdy; dachować

czasownik

(1.1) ulec kapotażowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapotowy

→ kapota (wierzchnie okrycie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapować

potocznie:
1. rozumieć coś, orientować się w czymś; czaić, jarzyć, kumać, łapać;
2. donosić na kogoś; kablować, podkablowywać, denuncjować;
3. patrzeć długo i uważnie

czasownik

(1.1) rozumieć, domyślać się

(1.2) donosić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kapować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapówka

1. rodzaj maszyny do szycia; renderówka, renderka;
2. pilarka do cięcia elementów drewnianych pod kątem; pilarka ukosowa, ukośnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapownictwo

potocznie: to, czym zajmuje się kapuś, składanie donosów; donosicielstwo, kapusiostwo, szpiegostwo, szpiclostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapownik

potocznie:
1. notatnik z adresami, numerami telefonów;
2. donosiciel, informator; kablownik, kabel, kablarz, kapuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kappa

1. jedna z liter alfabetu greckiego;
2. japoński złośliwy demon wodny;
3. produkt marki Kappa;
4. samochód typu Lancia Kappa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa dziesiątej litery alfabetu greckiego, κ;

(1.2) mit. japoński złośliwy demon wodny;

wykrzyknik

(2.1) slang. …wyrażający sarkazm, ironię

- Kappa – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Woodford
- kappa – litera alfabetu greckiego
- kappa – rodzaj krzywej płaskiej
- Kappa – demon z mitologii japońskiej
- Kappa – oznaczenie fizyczne
- Kappa – kosmiczna jednostka czasu w filozofii wschodniej
- Kappa – włoski producent odzieży
- kappa – inna nazwa współczynnika w termodynamice
- Lancia Kappa – samochód osobowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapr.

skrót, rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) = wojsk. kapral

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapral

najniższy stopień podoficerski w wojskach lądowych; także wojskowy mający ten stopień

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. najniższy stopień wojskowy w korpusie podoficerskim;

Kapral (od wł. caporale – dowódca) – w Wojsku Polskim pierwszy stopień wojskowy w korpusie podoficerów młodszych. Niższym stopniem jest starszy szeregowy specjalista (od 2022), a wyższym starszy kapral. W skali stopni wojskowych armii NATO odpowiada randze: OR-02.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapralina

ekspresywnie: kapral

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapralka

→ kapral

Patrz:kapral

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapralostwo

przestarzałe: kapral z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapralski

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z osobą lub stopniem kaprala, dotyczący kaprala

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapralstwo

1. stopień, ranga, stanowisko kaprala;
2. przenośnie: brak dobrego wychowania, pomiatanie ludźmi; grubiaństwo

Kapralstwo – najmniejsza jednostka organizacyjna w szesnastowiecznym (i później) wojsku, składająca się z kilku lub więcej (zwykle od 18 lub 24 do 42) żołnierzy. Kapralstwo nie było jednak na polu walki jednostką taktyczną, tylko gospodarczą i szkoleniową, zarządzaną przez podoficera – kaprala. Kapral odpowiedzialny był za wyszkolenie podlegających mu żołnierzy (swoje zadania realizował przy pomocy oddanych mu do pomocy gefrajtrów, czyli doświadczonych żołnierzy-weteranów), a także za ich podstawowe wyposażenie oraz zaopatrzenie i wyżywienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaprawieć

o oczach: stawać się kaprawymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaprawość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kaprawe; cecha tych, którzy są kaprawi

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaprawy

1. łzawiący, ropiejący, zaczerwieniony;
2. potocznie: kiepski, lichy, pośledni

przymiotnik

(1.1) o oczach: ropiejący, zaczerwieniony, łzawiący

(1.2) o osobie: mający kaprawe (1.1) oczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaprea

dawna nazwa Capri

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapriola

jedna z figur, jakie wykonywano m.in. w galiardzie, polegająca na uderzaniu o siebie w powietrzu nóg tańczącego podczas skoku

Kapriola - figura ujeżdżeniowa, polegająca na wyskoku, a następnie wyrzuceniu w powietrzu tylnych nóg konia.

Może być przejściem z lewady, po dodaniu do niej wykopu z zadu. Obok ballotady, kurpady, kurbetty, lewady i pesady zaliczana do szkoły nad ziemią i uznawana za najtrudniejszy ze skoków. W kaprioli koń najpierw wspina się, bardzo nisko zginając tylne nogi, a następnie wyskakuje w powietrze, a kiedy jego grzbiet jest w poziomie, tylne nogi są wyrzucane do tyłu. Po kopnięciu koń powinien wylądować równocześnie na wszystkie cztery nogi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaprolaktam

Kaprolaktam – organiczny związek chemiczny, laktam kwasu ε-aminokapronowego. Łatwo ulega polimeryzacji, jest monomerem stosowanym do otrzymywania poliamidów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kapron

syntetyczne włókno poliamidowe wyrabiane z kaprolaktamu

Polikaprolaktam, poliamid-6, PA-6 – organiczny związek chemiczny z grupy poliamidów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapronowy

przymiotnik od: kapron

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaprony

pończochy z kapronu, włókna syntetycznego podobnego do nylonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapryfolium

bylina pnąca z rodziny przewiertniowatych; caprifolium, przewiercień

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogrod. nazwa zwyczajowa wiciokrzewu przewiercienia

Wiciokrzew przewiercień (Lonicera caprifolium), zwyczajowo nazywany czasami kapryfolium – gatunek rośliny należący do rodziny przewiertniowatych. Pochodzi z Europy, ale rozprzestrzeniony został również w innych rejonach świata. Sprowadzony został do Polski w XVIII–XIX w. jako roślina ozdobna. Czasami dziczeje. Występuje miejscowo w dolinach Wisły i Odry. Status gatunku we florze Polski: kenofit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaprys

1. chwilowa zachcianka, dziwactwo; humor, fanaberia;
2. nieprzewidywalna zmiana; zmienność;
3. instrumentalny utwór w stylu wolnym; capriccio;
4. przedstawienie artystyczne w formie grafiki, rysunku itp. odbiegające od przyjętych, stosowanych form, ujmujące jakiś temat w sposób nietypowy, karykaturalny; capriccio

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chwilowa zachcianka, dziwactwo

(1.2) nagła, niespodziewana zmiana jakiegoś zjawiska

(1.3) muz. w XVI-XVII w.: instrumentalny utwór muzyczny oparty na swobodnej improwizacji;

Kaprys (wł. capriccio „zachcianka, wybryk, kaprys”) – forma muzyczna.

- W muzyce renesansu, żywa improwizowana kompozycja instrumentalna oparta na zasadzie kontrapunktu, będąca jednym ze źródeł fugi. Do rozwoju tej formy przyczynili się Girolamo Frescobaldi, Johann Jakob Froberger, Georg Friedrich Händel i Jan Sebastian Bach. Oprócz capriccia polifonicznego, wykształciło się również capriccio o charakterze swobodnym, zbliżone do fantazji, często o charakterze programowym. Inne nazwy używane zamiennie to: toccata, ricercar lub canzona.

- W muzyce romantycznej powstały dwie odmiany kaprysów:

1. zbliżone do etiudy, o charakterze popisowym (np. kaprysy na skrzypce solo Niccolò Paganiniego, Etiudy-kaprysy Henryka Wieniawskiego).
2. miniatury zaliczane do liryki instrumentalnej (np. Capriccia Johannesa Brahmsa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaprysić

być w złym humorze bez widocznego powodu; grymasić

czasownik

(1.1) być z czegoś niezadowolonym bez określonego powodu; mieć kaprysy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaprysik

zdrobnienie od: kaprys

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kaprys

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapryśnie

przysłówek

(1.1) w sposób kapryśny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapryśniej

stopień wyższy od przysłówka: kapryśnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapryśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kapryśny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapryśnik

osoba, która często grymasi, kaprysi, wybredza; grymaśnik, wybredniś, wybrzydzacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapryśny

1. o zmiennym usposobieniu lub skłonny do kaprysów; grymaśny, wybredny;
2. zmienny, nieprzewidywalny

przymiotnik

(1.1) miewający kaprysy, łatwo ulegający kaprysom; taki, który jest zmienny, niestały, działający pod wpływem kaprysu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaprysy

1. chwilowa zachcianka, dziwactwo; humor, fanaberia;
2. nieprzewidywalna zmiana; zmienność;
3. instrumentalny utwór w stylu wolnym; capriccio;
4. przedstawienie artystyczne w formie grafiki, rysunku itp. odbiegające od przyjętych, stosowanych form, ujmujące jakiś temat w sposób nietypowy, karykaturalny; capriccio

Kaprysy – cykl 80 grafik wykonanych w technice miedziorytu przez hiszpańskiego artystę Francisca Goyę w latach 1797-1798. Grafiki są satyrą na społeczeństwo hiszpańskie z końca XVIII wieku, odnoszą się zwłaszcza do szlachty i kleru.

Grafiki zostały wykonane techniką mieszaną, Goya stosował akwafortę z akwatintą, a poprawki nanosił suchą igłą. Była to nowa technika, z którą Goya eksperymentował. Jednocześnie wykonanie wielu odbitek pozwalało artyście dotrzeć do szerszej publiczności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapryszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okazywanie niezadowolenia bez istotnego powodu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaps.

skrót

(1.1) = farm. kapsułka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapsa

przestarzale o kabzie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kraw. kieszeń

Osoby noszące nazwisko Kapsa:

- Zygmunt Kapsa (ur. 25 września 1889) – podpułkownik Wojska Polskiego
- Jarosław Kapsa (ur. 1958) – polski polityk
- Paweł Kapsa (ur. 1982) – polski piłkarz
- Przemysław Kapsa (ur. 1965) – polski aktor
- Bracia Bartosz Kapsa i Jakub Kapsa – polscy muzycy (Something Like Elvis, Contemporary Noise Quintet)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapsaicyna

roślinny alkaloid występujący w papryce, powodujący uczucie pieczenia i ostrości w jamie ustnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili;

Kapsaicyna – organiczny związek chemiczny odpowiedzialny za ostry, piekący smak papryki chili. Pomimo że nie jest typowym alkaloidem, zazwyczaj przypisywany jest do tej grupy związków. Działa na receptory bólu (nocyceptory), powodując uczucie pieczenia i ostrości w jamie ustnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapsalon

holenderskie danie fastfoodowe - zapiekane frytki z mięsem podane z warstwą sałatki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. frytki przykryte szoarmą, zapiekane z serem żółtym i przykryte warstwą sałatki

Kapsalon – holenderskie danie typu fast food, na które składają się frytki przykryte szoarmą i warstwą sera gouda, zapiekane do momentu roztopienia sera, a następnie pokryte warstwą sałatki. Najczęściej podawane z sosem czosnkowym lub innym ostrym sosem. Zamiast szoarmy do przyrządzenia potrawy wykorzystuje się także m.in. kebab, gyros lub falafel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapsantyna

naturalny, ciemnoczerwony barwnik otrzymywany z papryki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapsel

przykrywka metalowa używana zamiast korka, np. do zatykania butelek; kapsla (dawniej), kabzla (dawniej), kabzel (dawniej)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metalowa przykrywka obciskana na końcu szklanej butelki;

(1.2) metalowa przykrywka stanowiąca element zamknięcia butelki wina musującego

(1.3) hist. rodzaj spłonki, zob. kapiszon.

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: kapsla

Kapsel (nazywany inaczej zamknięciem koronowym) – najpopularniejsze, obok zakrętki, hermetyczne zamknięcie szklanej butelki, zapewniające szczelność, a tym samym trwałość płynu. Twórcą kapsla był w 1892 pochodzący z Irlandii Amerykanin William Painter, który swój wynalazek nazwał Crown Cork. W Polsce zaczęto go stosować na początku lat 60.

Kapslem nazywana jest także metalowa przykrywka stanowiąca element zamknięcia butelki wina musującego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapselek

zdrobnienie od: kapsel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kapsel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapselkowy

przymiotnik od: kapselek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapselkiem, dotyczący kapselka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapski

przymiotnik od: Capsa (miasto starożytne)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapsla

1. dawniej: kapsel; kabzel (dawniej), kabzla (dawniej);
2. spłonka w strzelbach;
3. ogniotrwała skrzynka do wypalania porcelany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. ogniotrwała skrzynka, w której umieszcza się wyroby porcelanowe lub fajansowe podczas wypalania w celu ich ochrony przed zanieczyszczeniem

(1.2) daw. kapsel

(1.3) hist. kapiszon: mosiężna spłonka w broni palnej w kształcie miseczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapslarz

robotnik zajmujący się nakładaniem kapsli

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapslować

nakładać kapsle na butelki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapslowe

→ kapsel, → kapsla

Patrz:kapsel, → kapsla

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapslownia

dział fabryki, w którym nakłada się kapsle

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapslownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. maszyna do nakładania kapsli na butelki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapslowy

→ kapsel, → kapsla

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapslem, dotyczący kapsla

Patrz:kapsel, → kapsla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapsomer

pojedyncza jednostka białkowa budująca kapsyd (białkowy płaszcz wirusa)

Kapsomer – podjednostka kapsydu wirusa, stanowiącego białkowy płaszcz chroniący materiał genetyczny wirusa.

Kapsomery zbudowane są z białkowych podjednostek nazywanych protomerami. Specyficzne ułożenie kapsomerów tworzących kapsyd determinuje kształt wirionu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapstad

dawniej: Kapsztad (miasto w RPA)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapsuła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duży, zamknięty pojemnik

(1.2) szczelnie zamykana część statku, umożliwiająca przeżycie w izolowanych warunkach

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapsułka

1. opakowanie leku wykonane z żelatyny;
2. porcja leku w takim opakowaniu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kapsuła

(1.2) mała kapsuła, opakowanie

(1.3) farm. zbiorniczek, małe opakowanie leku wykonane z żelatyny;

Kapsułka (łac. capsula, -ae) – stała postać leku, przeznaczona do stosowania doustnego (z możliwością uwalniania substancji leczniczej w różnych odcinkach przewodu pokarmowego) lub rzadziej dopochwowego i doodbytniczego. Może też służyć jako opakowanie dawki leku przeznaczonego do rozpuszczania, rozpylania lub wcierania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapsułkowy

przymiotnik od: kapsułka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapsułką, dotyczący kapsułki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapsułowy

→ kapsuła

Patrz:kapsuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapsyd

płaszcz białkowy z kwasem nukleinowym, element składowy cząstki wirusowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. białkowa osłonka genomu wirusa;

Kapsyd – element składowy wirionu będący płaszczem białkowym, wewnątrz którego zawarty jest kwas nukleinowy. Kapsyd z zawartym w nim materiałem genetycznym tworzy nukleokapsyd. Kapsyd uformowany jest z określonej liczby podjednostek białkowych zwanych kapsomerami. Stanowi ochronę cząsteczki DNA lub RNA wirionu przed czynnikami zewnętrznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapsydowy

→ kapsyd

Patrz:kapsyd

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapszagajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kapszagajem, dotyczący Kapszagaju

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapsztad

miasto w RPA

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Republice Południowej Afryki;

Kapsztad (afr. Kaapstad, wym. [ˈkɑːpstat]; xhosa iKapa; ang. Cape Town, wym. [ˈkeɪp taʊn]) – najstarsze i jedno z największych pod względem liczby mieszkańców miasto w Południowej Afryce, legislacyjna stolica tego kraju oraz Prowincji Przylądkowej Zachodniej. Liczy ok. 4 mln mieszkańców, z czego ok. 45% stanowią Koloredzi, 17% stanowi ludność biała, a 35% to czarni Afrykanie i Azjaci (Hindusi, Chińczycy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapsztadczyk

mieszkaniec Kapsztadu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kapsztadu; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapsztadka

mieszkanka Kapsztadu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kapsztadu; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapsztadzki

przymiotnik od: Kapsztad

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kapsztadem, dotyczący Kapsztadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaptan

środek grzybobójczy

Kaptan – organiczny związek chemiczny, pochodna ftalimidu. Wykorzystywany do ochrony roślin przed grzybami (fungicyd).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaptaż

zdobycie górnego odcinka rzeki słabo erodującej przez rzekę aktywniejszą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. przechwycenie wód jednej rzeki przez drugą

Kaptaż (od łac. captūra, 'łapanie, przeciąganie'), także przeciągnięcie rzeki – termin w geomorfologii i hydrologii opisujący zjawisko przechwycenia wód jednej rzeki przez drugą, będące częścią tzw. walki o dział wodny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapton

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) chem. techn. folia poliimidowa dielektryczna, wytrzymała mechanicznie i termicznie o charakterystycznej żółtej barwie, stosowana m.in. w elektronice i technologiach kosmicznych;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaptonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kaptonem, dotyczący kaptonu

(1.2) wykonany z kaptonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaptorynomorf

przedstawiciel wymarłego rzędu gadów należącego do anapsydów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaptorynomorfy

przedstawiciel wymarłego rzędu gadów należącego do anapsydów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaptować

pozyskiwać kogoś na swojego zwolennika lub sprzymierzeńca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaptur

1. część wierzchniego ubrania nakrywająca głowę;
2. stożkowata osłona;
3. w dawnej Polsce: konfederacja zawiązana po śmierci króla na czas bezkrólewia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. część płaszcza, kurtki lub bluzy służąca jako nakrycie głowy;

(1.2) przen. stan mnisi

- kaptur – inaczej konfederacja kapturowa
- kaptur – element stroju
- kaptur kolczy – rodzaj hełmu
- Kaptur – dzielnica Radomia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapturce

1. przedstawiciel rzędu pajęczaków;
2. gatunek węża z rodziny połozowatych

Kapturce (Ricinulei) - rząd pajęczaków obejmujący ślepe zwierzęta zamieszkujące ściółkę i szczeliny skalne w strefie tropikalnej. Cechą charakterystyczną kapturców jest obecność ruchomej płytki zasłaniającej otwór gębowy i szczękoczułki, które są zakończone przydatkami w kształcie szczypiec. Nogogłaszczki kapturców są krótkie. Larwy kapturców mają trzy pary odnóży lokomocyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapturek

zdrobnienie od: kaptur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. kaptur

(1.2) mały kaptur na głowę

(1.3) mała osłonka na sprzęty, narzędzia

(1.4) środ. farm. dopochwowa wkładka stosowana jako środek antykoncepcyjny

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: kapturka

Kapturek, hat lub grzybek (ang. Hat Switch) – dodatkowa miniaturowa dźwigienka (manipulator), obsługiwana za pomocą kciuka i umocowana w górnej części rękojeści dżojstika analogowego.

Dzięki niej grający może oglądać przestrzeń wokół siebie, np. z punktu widzenia pilota odrzutowca lub do sterowania pociskami. Oprócz tego w wielu symulatorach lotu wykorzystuje się go do pozycjonowania steru wysokości i steru kierunku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapturka

zdrobnienie od: kaptur

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Sylvia atricapilla|ref=tak., gatunek małego ptaka z rodziny pokrzewkowatych;

(1.2) ornit. ptak z gatunku kapturka (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od kapturek

Kapturka, pokrzewka czarnołbista, pokrzewka czarnogłowa (Sylvia atricapilla) – gatunek małego, częściowo wędrownego ptaka z rodziny pokrzewek (Sylviidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapturkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapturkowaty

1. przypominający mały kaptur;
2. kukuczka kapturkowata - gatunek rośliny z rodziny storczykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapturkowy

przymiotnik od: kapturek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapturnica

1. owadożerna roślina zielna z rodziny kapturnicowatych, o lejkowatych lub dzwonkowatych liściach przekształconych w organy pułapkowe, rosnąca na bagnach we wschodniej części Ameryki Północnej; saracenia;
2. średniej wielkości ptak z rodzaju amazonek (papug zielonych), żyjący w tropikalnych lasach Ameryki Południowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Sarracenia|L.|ref=tak., rodzaj roślin owadożernych z rodziny kapturnicowatych;

- kapturnica (Sarracenia) – rodzaj roślin z rodziny kapturnicowatych
- kapturnica (Arthopyrenia) – rodzaj porostów z rodziny plamicowatych
- kapturnica (Deroptyus accipitrinus) – gatunek ptaka z rodziny papugowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapturnicowate

rodzina roślin dwuliściennych, owadożernych, rosnących w Ameryce Północnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapturnicowaty

o cechach kapturnicowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapturnik

1. duży ssak morski podobny do foki; kapturzak;
2. chrząszcz podobny do kornika, żyjący w krajach tropikalnych;
3. bazyliszek, którego samiec ma fałd skórny w postaci hełmu; bazyliszek hełmiasty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zakapturzony człowiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Lophodytes cucullatus|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych, grupy traczy, występujący w Ameryce Północnej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapturnikowate

rodzina chrząszczy, obejmująca gatunki będące szkodnikami drzew liściastych niszczące drewno

Kapturnikowate (Bostrichidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapturnikowaty

o cechach kapturnikowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapturowy

przymiotnik od: kaptur

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapturem, dotyczący kaptura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapturzak

duży ssak morski podobny do foki; kapturnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapturzasty

mający kaptur

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapturzec

1. przedstawiciel rzędu pajęczaków;
2. gatunek węża z rodziny połozowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapturzyk

1. gatunek storczyka o białych, łososiowych lub brązowych kwiatach;
2. tropikalny ptak amerykański z rodziny tanagrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapu

wyraz przypominający odgłos padających kropel, zwykle w wyrażeniu "kapu, kap"

Kapu – wieś w Estonii, w prowincji Järva, w gminie Koeru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapua

przenośnie: miejsce pełne luksusu, w którym się niewieścieje i gnuśnieje

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, położone na południe od Rzymu nad rzeką Volturno;

Kapua (wł. Capua) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Caserta, położona na północ od Neapolu, nad rzeką Volturno. W 73 r. p.n.e. wybuchło tu powstanie niewolników, nazwane od wodza tego powstania powstaniem Spartakusa.

30 listopada 1734 kapitulacja garnizonu austriackiego przed wojskami hiszpańskimi podczas wojny o sukcesję polską.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 19 030 osób, 396,5 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapuańczyk

mieszkaniec Kapui

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kapui

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapuanka

mieszkanka Kapui

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kapui

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapuański

przymiotnik od: Kapua

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kapuą, dotyczący Kapui

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapuć

rzadko, zwykle w liczbie mnogiej:
a) miękki, wygodny but do chodzenia po domu; kapeć, łapeć, papeć, papuć;
b) potocznie: stary, przechodzony but

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapuca

dawne nakrycie głowy w formie kaptura; kapuza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kapuza;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapucha

1. zgrubienie od: kapusta; kapuścisko;
2. potocznie: pieniądze; mamona, sałata, hajs, forsa, szmal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: kapusta

(1.2) przen. pot. pieniądze, szczególnie jeśli „zielone”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapuchowy

przymiotnik od: kapucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapucyn

członek zakonu franciszkanów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek zakonu braci kapucynów;

- kapucyn (Perissocephalus tricolor) – ptak z rodziny bławatników
- kupucyn – zakonnik Zakonu Braci Mniejszych
- Kapucyn – skała w grupie Ostańców Jerzmanowickich
- Żabi Kapucyn – skała w Tatrach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapucynek

zdrobnienie od: kapucyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapucyni

członek zakonu franciszkanów

Zakon Braci Mniejszych Kapucynów (kapucyni) – katolicka wspólnota zakonna z grupy zakonów żebraczych, z rodziny franciszkańskiej, wyodrębniona ze wspólnoty zakonnej stworzonej przez św. Franciszka z Asyżu w 1209 roku. Zakon ów oddzielił się od dwóch pozostałych zakonów w 1528 roku, 11 lat po podziale franciszkanów na Braci Mniejszych i Braci Mniejszych Konwentualnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapucynka

1. małpa z rodziny płaksowatych, zamieszkująca tereny Ameryki Południowej;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Kapucynek Najświętszego Serca Jezusa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Cebus|ref=tak., rodzaj małpy;

forma rzeczownika.

(2.1) zob. kapucynek.

- Kapucynka – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny kapucynek
- Kapucynka białoczelna (Cebus albifrons) – gatunek małpy szerokonosej z rodziny płaksowatych
- Kapucynka czarnobiała, kapucynka właściwa (Cebus capucinus) – gatunek ssaka z rodziny płaksowatych
- Kapucynka czubata, płaksa (Cebus apella) – gatunek małpy szerokonosej z rodziny płaksowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapucynki

zdrobnienie od: kapucyn

- Klaryski Kapucynki – żeńska gałąź kapucynów
- Kapucynki – podrodzina ssaków naczelnych
- kapucynka (Cebinae) – podrodzina małp szerokonosych z rodziny płaksowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapucyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapucynami lub kapucynkami, dotyczący kapucynów lub kapucynek

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do kapucynów lub kapucynek, będący ich własnością

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapuczina

żartobliwie: cappuccino

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapuczyński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język kapuczyński;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapuleti

nazwisko rodowe tytułowej bohaterki tragedii miłosnej "Romeo i Julia" autorstwa Williama Szekspira; Capuletti, Capuleti

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapuś

szpicel, konfident; potocznie:
1. tajny współpracownik policji, wywiadu itp.; tajniak, szpieg;
2. donosiciel; kabel, denuncjator, kablownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. donosiciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapuścianka

1. zupa z kapusty;
2. sok z kwaszonej kapusty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapuściany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapustą

(1.2) kulin. wykonany z kapusty

Kapuściany (ukr. Капустяни) – wieś na Ukrainie w rejonie hajsyńskim, obwodu winnickiego, na wschodnim Podolu.

W czasach I Rzeczypospolitej wieś leżała w województwie bracławskim w prowincji małopolskiej Korony Królestwa Polskiego. Wieś należała do wojewody sandomierskiego i lubelskiego Jana Tarły. W 1789 była prywatną wsią należącą do Potockich. Odpadła od Polski w wyniku II rozbioru. Pod zaborami należała do Szczeniowskich.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapuścik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapuściński

nazwisko

- Kapuściński – czerwony, proterozoiczny granit

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Kapuściński (1850–1921) – poznański lekarz i społecznik (ojciec Witolda Macieja)
- Janusz Kapuściński (1898-1998) – polski jeździec i oficer kawalerii, (brat Zbigniewa)
- Janusz Kapuściński (1949-) – polski geofizyk, agrometeorolog, prof. nadzw. dr hab. nauk rolniczych
- Jerzy Kapuściński (1954-) – polski redaktor telewizyjny i producent filmowy
- Józef Kapuściński (1818–1847) – emisariusz Towarzystwa Demokratycznego Polskiego
- Maciej Józef Kapuściński (1811–1873) – polski lekarz, działacz wielkopolski, uczestnik powstania listopadowego (ojciec Bolesława)
- Rajmund Kapuściński (1935–2002) – polski piłkarz, grał m.in. w Stali Mielec
- Ryszard Kapuściński (1932–2007) – polski pisarz, dziennikarz i reporter
- Witold Juliusz Kapuściński (1910–1988) – polski poeta i prozaik, lekarz-okulista
- Witold Kapuściński (1882–1951) – polski profesor okulistyki (ojciec Witolda Juliusza)
- Zbigniew Kapuściński – polski chemik, pilot, oficer rezerwy, ofiara zbrodni katyńskiej (brat Janusza)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapuścisko

1. zgrubienie od: kapusta; kapucha;
2. pole po zebraniu rosnącej na nim kapusty; kapuśnisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapusiostwo

potocznie: to, czym zajmuje się kapuś, składanie donosów; donosicielstwo, kapownictwo, szpiegostwo, szpiclostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapusiowaty

potocznie: dotyczący kapusia lub jego działalności; donosicielski, szpiegowski, szpiclowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapuśniaczek

zdrobnienie od: kapuśniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kapuśniak

Kapuśniaczek (fr. La Soupe aux choux) – film komediowy produkcji francuskiej w reżyserii Jeana Giraulta z 1981 roku na podstawie powieści René Falleta pod tym samym tytułem. Przedostatni film z udziałem Louisa de Funèsa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapuśniak

zupa z kapusty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. zupa z kapusty, zwykle z kiszonej;

(1.2) kulin. bułka z kapuścianym nadzieniem z kapusty kiszonej

(1.3) pot. zgrub. od: kapuśniaczek (deszcz)

Kapuśniak – zupa z poszatkowanej kapusty głowiastej (świeżej lub kiszonej) i warzyw, często na wywarze z wędzonego boczku lub z żeberek. Znana w kuchni polskiej, góralskiej – kwaśnica (tam przygotowywana z kiszonej kapusty), słowackiej – kapustnica (z kiszonej kapusty), ukraińskiej – капусняк. Na Pomorzu wyróżnia się kapuśniak ze względu na sposób przygotowania kapusty, tj. szarpak (kapuśniak borowiacki), jeśli użyto kapusty kiszonej, oraz parzybroda, jeśli użyto kapusty świeżej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapuśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. kapuśniak

(1.2) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. woda z kiszonej kapusty

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapuśnisko

pole po zebraniu rosnącej na nim kapusty; kapuścisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapusta

1. jednoroczna lub dwuletnia roślina warzywna z rodziny krzyżowych (kapustowatych), o jadalnych liściach zwijających się w główkę, występująca w wielu gatunkach i odmianach dziko rosnących;
2. potrawa przygotowana z liści tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina warzywna o jadalnych liściach zbitych w główkę;

(1.2) kulin. potrawa z liści kapusty (1.1)

(1.3) pot. pieniądze, szczególnie jeżeli „zielone” (dolary)

(1.4) bot. nazwa systematyczna|Brassica|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju kapustowatych

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(2.1) środ. pot. donosiciel

Kapusta (Brassica L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny kapustowatych. Wyróżnianych jest w jego obrębie od ok. 35 do 44 gatunków. Pierwotny zasięg obejmował Europę, Azję i północną Afrykę, ale rośliny te zostały rozprzestrzenione na wszystkie kontynenty (z wyjątkiem Antarktydy). W Polsce rosną jako rośliny uprawiane i zdziczałe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapustka

zdrobnienie od: kapusta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kapusta

(1.2) mała kapusta

Osoby o tym nazwisku:

- Bartosz Kapustka – polski piłkarz
- Janusz Kapustka – polski żużlowiec
- Józef Kapustka – polski pianista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapustnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Mamestra brassicae|Linnaeus|ref=tak., motyl z rodziny sówkowatych;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapustnik

bielinek kapustnik - biały motyl, którego gąsienice żerują na liściach kapusty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapustos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żart. lichej jakości cygaro

#### Źródła:

Wiktionary

# Kapustowate

rodzina roślin zielnych z rzędu kapustowców; krzyżowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Brassicaceae|Burnett|ref=tak., liczna rodzina roślin o dużym znaczeniu gospodarczym, należąca do rzędu kapustowców;

Kapustowate, krzyżowe (Brassicaceae Burnett, Cruciferae Juss.) – rodzina roślin zielnych, rzadziej drzew i krzewów, należąca do rzędu kapustowców (Brassicales). Liczy 343–353 rodzaje i około 3630–4010 gatunków. Występują one na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, brak ich też w zwartych obszarach występowania nizinnych lasów równikowych. Bardzo wielu przedstawicieli występuje na obszarach pod wpływem klimatu umiarkowanego i arktycznego, także na obszarach górskich. Obszarami o największym zróżnicowaniu tych krzyżowych jest południowo-zachodnia Azja, basen Morza Śródziemnego i zachodnia część Ameryki Północnej. Na terenie Polski występuje ponad 100 gatunków z tej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapustowaty

o cechach kapustowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kapustowce

rząd roślin okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaput

potocznie:
1. koniec, już po wszystkim, przepadło;
2. zepsuty, zniszczony, do niczego

wykrzyknik parentetyczny

(1.1) pot. słowo oznaczające koniec, klęskę

(1.2) pot. słowo oznaczające zły stan czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapuza

dawne nakrycie głowy w formie kaptura; kapuca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub reg. kaptur

(1.2) daw. większa czapka z futra;

Kapuza (od łac. cappa – nakrycie głowy, caput – głowa) – rodzaj męskiej czapki. Miała ona opuszczane klapy służące do osłonięcia uszu lub również karku. Używana była w Europie i Azji od czasów średniowiecza, lub nawet wcześniej. Wykonana była najczęściej z futra i wówczas określana była również nazwą pochodną od rodzaju futra, np. lisiurka – od lisa. Czasem kapuzy wykonywane były także z tkaniny, np. z sukna lub jedwabiu (znane z XVIII-wiecznej Polski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapłan

1. wyświęcony duchowny mający uprawnienia do odprawiania nabożeństw i udzielania sakramentów w kościele chrześcijańskim;
2. człowiek wykonujący czynności kultowe w religiach pierwotnych lub politeistycznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. mężczyzna pełniący funkcje kultowe, zwłaszcza w religiach politeistycznych;

(1.2) rel. w chrześcijaństwie duchowny po przyjęciu święceń mający prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych

(1.3) przen. osoba oddana jakiejś idei lub sprawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapłanka

1. kobieta wykonująca czynności kultowe w jakiejś religii;
2. kobieta mająca prawo do odprawiania mszy i udzielania sakramentów świętych w niektórych wyznaniach chrześcijańskich;
3. kobieta bezgranicznie oddana jakiejś idei

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która sprawuje posługę religijną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapłański

przymiotnik od: kapłan

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kapłaństwem lub kapłanem

Kapłański, Kaplansky:

- Irving Kaplansky
- Jerzy Kapłański (* 1949, Wrocław)
- Kalman Kaplansky
- Lucy Kaplansky

- Ateneum Kapłańskie
- Bractwo Kapłańskie Świętego Jana Marii Vianneya
- Bractwo Kapłańskie Świętego Piotra
- Bractwo Kapłańskie Świętego Piusa X
- Trydenckie Bractwo Kapłańskie
- Rada kapłańska
- Rok Kapłański
- Księga Kapłańska
- Święcenia kapłańskie
- Opus Dei: Stowarzyszenie Kapłańskie Świętego Krzyża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapłaństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. godność lub urząd kapłana

(1.2) kośc. sakrament święceń w chrześcijaństwie;

Sakrament święceń, święcenia – sakrament w Kościołach katolickich, starokatolickich, prawosławnych i anglikańskich, który nadaje władzę uświęcania, czyli udzielania innych sakramentów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapłon

1. młody, kastrowany kogut;
2. dawniej: zupa z wody, piwa lub wina i tartego chleba; wodzianka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. wykastrowany kogut kury domowej;

(1.2) daw. kulin. rodzaj wodzianki

Kapłon – wykastrowany i specjalnie utuczony młody kogut.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kapłonek

zdrobnienie od: kapłon

Wodzianka – prosta zupa znana na Śląsku i w Polsce Środkowej. Wodzianka występuje w wielu odmianach, ale w każdej podstawą są chleb i wrzątek. Maciej E. Halbański w swoim Leksykonie sztuki kulinarnej podał następującą definicję wodzianki: zupa przyrządzona z czerstwego chleba pokrajanego w kostkę, zalanego wrzątkiem, z dodatkiem roztartego z solą czosnku i tłuszczu, najlepiej smalcu ze skwarkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kapłoni

→ kapłon

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do kapłona

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z kapłonem, dotyczący kapłona

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla kapłona, mający cechy kapłona

Patrz:kapłon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kapłonić

kastrować koguta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kar

(geologia) cyrk, kocioł lodowcowy; wielkie zagłębienie wyżłobione przez lodowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. powstałe w wyniku działalności lodowca półkoliste lub owalne zagłębienie z trzech stron otoczone stromymi ścianami, a z czwartej ryglem skalnym

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: kara

(2.2) D. lm. od: karo

- Kar – inaczej cyrk lodowcowy w geomorfologii, lub glacjologii.
- Kar – imię występującej w mitologii greckiej bogini pszczelarstwa, księżyca i przeznaczenia, matki Karu.
- Kar – szczyt w Rudawach Slowackich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kara

środek represyjny lub wychowawczy

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w Rosji, położona na północy Eurazji, uchodzi do Morza Karskiego

## Rodzaje kar

Kara prawna

- Kara kryminalna
  - Kara grzywny
  - Kara ograniczenia wolności
  - Kara pozbawienia wolności
  - Kara 25 lat pozbawienia wolności
  - Kara dożywotniego pozbawienia wolności
  - Kara aresztu wojskowego
- Kara śmierci
- Kara za wykroczenie
  - Kara nagany
  - Kara ograniczenia wolności za wykroczenie
  - Kara aresztu
- Kara porządkowa
- Kara administracyjna
- Kara dyscyplinarna
- Kara umowna
- Kara aresztu domowego – stosowana w wojsku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kara-Daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Kirgistanie i Uzbekistanie, po połączeniu z Narynem tworzy Syr-darię;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kara-Kum

pustynia w Turkmenistanie

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej;

Kara-kum (także: Garagum, Karakum, Gara Gum, Kara Kum, ros. Каракумы; z turkm. Garagum, dosł. „czarny piasek”) – piaszczysta pustynia w Turkmenistanie, na Nizinie Turańskiej. Powierzchnia wynosi około 350 tys. km², co stanowi, w zależności od metodologii pomiaru, od 70% do 80% terytorium Turkmenistanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. kot

#### Źródła:

Wiktionary

# Karabach

1. kraina historyczna we wschodnim Zakaukaziu;
2. Górski Karabach - terytorium Azerbejdżanu funkcjonujące jako niepodległe państwo, nieuznawane przez żaden kraj na świecie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. terytorium w Azji, na obszarze Kaukazu;

Karabach (orm. Ղարաբաղ, Gharabagh; azer. Qarabağ) – kraina historyczna we wschodnim Zakaukaziu, na obszarze dzisiejszego Azerbejdżanu. Obejmuje Góry Karabaskie oraz ich wschodnie podnóże i leżące dalej na wschód równiny Niziny Kurańskiej (Step Karabaski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karabachski

→ Karabach; karabaski

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaban

dawny rodzaj krytego pojazdu zaprzęgowego do dalekich podróży; karabon

#### Źródła:

SJP.pl

# Karabaski

→ Karabach; karabachski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karabachem, dotyczący Karabachu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karabasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim;

(1.2) geogr. osiedle typu miejskiego w Rosji, w Tatarstanie;

Karabasz (ros. Карабаш) – miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim; kod OKATO 75415 – miasto obwodowego podporządkowania.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karabela

szabla paradna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. lekka, ozdobna, paradna szabla bez kabłąka przy rękojeści;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karabelka

zdrobnienie od: karabela

#### Źródła:

SJP.pl

# Karabelowy

przymiotnik od: karabela

#### Źródła:

SJP.pl

# Karabin

indywidualna długa broń strzelecka z lufą gwintowaną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. indywidualna broń strzelecka o długiej lufie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karabińczyk

rodzaj haczyka zamykanego sprężyną, służącego do zaczepiania różnych rzeczy; karabinek, muszkieton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. geol. jubil. rodzaj zaczepu w postaci pierścienia z otwieranym zamkiem z jednej strony, używanego do zaczepiania różnych przedmiotów, np. kluczy, zapinania łańcuszków itp.;

Karabinek, karabińczyk – podłużny, zbliżony rozmiarem do dłoni, metalowy pierścień z otwieranym zamkiem na jednym boku, służący do szybkiego i skutecznego połączenia elementów. Jeden z podstawowych składników sprzętu wspinaczkowego i speleologicznego, najczęściej fragment układu asekuracyjnego. Karabinek z technicznego punktu widzenia jest łącznikiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karabinek

1. broń strzelecka o takiej samej budowie jak karabin, lecz krótsza i lżejsza
2. rodzaj haczyka zamykanego sprężyną, służącego do zaczepiania różnych rzeczy; karabińczyk, muszkieton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: karabin

(1.2) indywidualna broń strzelecka o lufie krótszej niż w karabinie;

(1.3) zob. karabińczyk.

- karabinek – broń strzelecka o budowie analogicznej jak karabin, jednak o mniejszej masie i rozmiarach lub strzelająca słabszą amunicją
- karabinek – element sprzętu wspinaczkowego, pełniący funkcję łącznika
- karabinek – element takielunku, pełniący funkcję łącznika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karabinier

1. dawny żołnierz kawalerii lub piechoty uzbrojony w karabin;
2. włoski policjant, żandarm

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żandarm we Włoszech i innych krajach

(1.2) wojsk. żołnierz straży granicznej w Hiszpanii

(1.3) hist. wojsk. w dawnych armiach europejskich: wyborowy żołnierz piechoty i kawalerii

Karabinierzy – początkowo we Francji wyborowi żołnierze lekkiej jazdy uzbrojeni w broń palną.

Później określenie to odnoszono do niektórych pułków jazdy we Francji, Austrii, Prusach i Rosji.

W Polsce Regiment Gwardii Konnej Litewskiej przemianowano w 1793 na Regiment Karabinierów Gwardii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karabinierka

→ karabinier

Patrz:karabinier

#### Źródła:

SJP.pl

# Karabinkowy

przymiotnik od: karabinek

#### Źródła:

SJP.pl

# Karabinowy

przymiotnik od: karabin

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karabinem, dotyczący karabinu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karabon

dawny rodzaj krytego pojazdu zaprzęgowego do dalekich podróży; karaban

#### Źródła:

SJP.pl

# Karać

nakładać, wymierzać karę * formy trybu rozkazującego "karaj" itp. przestarzałe

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukarać, pokarać)

(1.1) wymierzać karę

Karać (cyr. Караћ) – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Prnjavor. W 2013 roku liczyła 111 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karacena

rodzaj zbroi, pancerz z łusek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekka, przylegająca do ciała zbroja ze stalowych łusek naszytych na skórę

Karacena (wł. corazzina – lekka zbroja) – oryginalna polska zbroja łuskowa produkowana od XVI do XVIII wieku. Popularna w sarmackim okresie kultury staropolskiej, gdy motywy wschodnie oraz klasycznie rzymskie były naśladowane i przetwarzane, szczególnie w okresie panowania króla Jana III Sobieskiego, którego portrety w tego typu uzbrojeniu zachowały się do dziś. Zbroja składała się ze skórzanego kaftana pokrytego metalowymi płytkami w kształcie łusek nachodzących na siebie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karacenowy

przymiotnik od: karacena; karaceński

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaceński

przymiotnik od: karacena; karacenowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karacista

osoba trenująca karate; karateka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karacistka

→ karacista

Patrz:karacista

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaczaj

członek ludu zamieszkującego głównie Karaczajo-Czerkiesję

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. region historyczny na Kaukazie Północnym, zamieszkiwany przez Karaczajów (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) etn. przedstawiciel jednego z narodów turkijskich, zamieszkujących Kaukaz Północny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaczajka

członkini ludu zamieszkującego głównie Karaczajo-Czerkiesję

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaczajo-Czerkiesja

republika w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaczajowie

lud zamieszkujący Karaczajo-Czerkiesję

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karaczajski

→ Karaczajowie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karaczajami, dotyczący Karaczajów

(1.2) geogr. związany z Karaczajem, dotyczący Karaczaju

Patrz:Karaczajowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karaczajsko-Bałkarski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język karaczajsko-bałkarski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Karaczajsko-Czerkieski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karaczajo-Czerkiesją, dotyczący Karaczajo-Czerkiesji

#### Źródła:

Wiktionary

# Karaczan

owad o brązowym lub czarnym owalnym ciele, np. prusak lub karaluch, żyjący w skupiskach ludzkich; hełmiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. ent. karaluch

Karaczany, hełmce (Blattodea, Blattoptera, Blattariae, Blattaria) – rząd owadów z przeobrażeniem niezupełnym, liczący około 4600 gatunków. Prowadzą ukryty tryb życia (kryptyczny), przeważnie nocny, są wszystkożerne.

Ciało zazwyczaj ciemno ubarwione (różne odcienie brązu i ciemnego brązu). Głowa jest prawie w całości ukryta pod tarczowatym i szerokim przedpleczem (stąd ich nazwa hełmce). Mają długie, wieloczłonowe i pokryte szczecinkami czułki. Przednia para skrzydeł jest silnie schitynizowana i ciemniejsza. Skrzydła z widocznym i gęstym użyłkowaniem. Tylna para skrzydeł jest zazwyczaj szeroka i błoniasta, w spoczynku ukryte pod pierwszą parą. Często spotykane są formy krótkoskrzydłe (brachypteria). Odnóża są długie i smukłe z długimi kolcami, pozwalają na szybki bieg. Odwłok jest szeroki, zakończony parą członowanych wyrostków odwłokowych (cerci). Samice czasem noszą przyczepiony do odwłoka kokon jajowy (ooteka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaczanowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Blattidae|Latreille|ref=tak., rodzina owadów z rzędu hełmców;

Karaczanowate (Blattidae Latreille) – rodzina karaczanów z nadrodziny Blattoidea.

Karaczany głównie czerwonobrązowe do czarnych, często z kontrastującym, ciemno-jasnym wzorem na przedpleczu. Skrzydła od w pełni rozwiniętych do zredukowanych, zwykle u samic krótsze niż u samców. Spodnia strony środkowych i tylnych ud uzbrojona na obu krawędziach w rzędy silnych kolców. Wyrostki rylcowe samca smukłe, proste, zwykle symetryczne. Siódme sternum samicy dwuwargowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaczany

rząd owadów uskrzydlonych, obejmujący około 4600 gatunków; hełmce

Karaczany, hełmce (Blattodea, Blattoptera, Blattariae, Blattaria) – rząd owadów z przeobrażeniem niezupełnym, liczący około 4600 gatunków. Prowadzą ukryty tryb życia (kryptyczny), przeważnie nocny, są wszystkożerne.

Ciało zazwyczaj ciemno ubarwione (różne odcienie brązu i ciemnego brązu). Głowa jest prawie w całości ukryta pod tarczowatym i szerokim przedpleczem (stąd ich nazwa hełmce). Mają długie, wieloczłonowe i pokryte szczecinkami czułki. Przednia para skrzydeł jest silnie schitynizowana i ciemniejsza. Skrzydła z widocznym i gęstym użyłkowaniem. Tylna para skrzydeł jest zazwyczaj szeroka i błoniasta, w spoczynku ukryte pod pierwszą parą. Często spotykane są formy krótkoskrzydłe (brachypteria). Odnóża są długie i smukłe z długimi kolcami, pozwalają na szybki bieg. Odwłok jest szeroki, zakończony parą członowanych wyrostków odwłokowych (cerci). Samice czasem noszą przyczepiony do odwłoka kokon jajowy (ooteka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karaczi

miasto w Pakistanie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto Pakistanu, położone w południowej części kraju;

Karaczi (ang. Karachi, urdu ‏کراچی‎, Karaći, bengalski: করাচি) – największe miasto w Pakistanie, położone w południowej części kraju, nad Morzem Arabskim, na północnym skrawku delty Indusu. Stolica prowincji Sindh. Aglomerację w 2016 roku zamieszkiwało 24,3 mln osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karadaryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kara-darią, dotyczący Kara-darii

#### Źródła:

Wiktionary

# Karadż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iranie, po południowej stronie gór Elburs;

Karadż (perski: ‏کرج‎) – miasto w północnym Iranie, stolica ostanu Alborz. Miasto satelickie Teheranu, oddalone od niego o 36 km na zachód. Leży na zachodnim brzegu rzeki Karadż, na południowym zboczu gór Elburs.

Rozwój miasta rozpoczął się za czasów panowania dynastii Safawidów i Kadżarów. Do połowy XX w. znane było głównie jako miejscowość wypoczynkowa leżąca na trasie między Kazwinem a Teheranem. W drugiej połowie XX wieku Karadż stał się jednym z najszybciej rozwijających się ośrodków gospodarczych Iranu. W mieście rozwinęło się rzemiosło oraz przemysł chemiczny, włókienniczy, metalowy oraz spożywczy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karadżić

nazwisko obce, np. Radovan Karadżić, były prezydent Serbskiej Republiki Bośni i Hercegowiny

#### Źródła:

SJP.pl

# Karafa

zgrubienie od: karafka (naczynie na wodę lub trunek)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karafeczka

zdrobnienie od: karafka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: karafka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karafeczkowy

przymiotnik od: karafeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karafijoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. fiołek

#### Źródła:

Wiktionary

# Karafioł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. fiołek

#### Źródła:

Wiktionary

# Karafka

1. ozdobne, pękate naczynie z wąską szyjką na wodę lub trunek;
2. zawartość tego naczynia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj butelki z wąską szyjką;

Karafka (wł. caraffa) – rodzaj szklanej butelki, naczynie stołowe (niekiedy kryształowe, rzadziej porcelanowe), używane do podawania na stół głównie napojów alkoholowych.

W zależności od przeznaczenia karafki posiadają zróżnicowane kształty, będąc w dolnej części pękate, a zakończone wąską dłuższą szyjką. Często są bogato zdobione. Mogą być okrągłe, kwadratowe, prostokątne, beczułkowe lub wysmukłe. Szyjki są różnej długości i szerokości. Karafki do nalewek, whisky i likierów wyposażone są w szklany, korkowy lub drewniany korek zabezpieczający zawartość przed wietrzeniem. W przypadku serwowania wody czy wina, korki nie są wymagane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karafkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karafką, dotyczący karafki

#### Źródła:

Wiktionary

# Karafułka

dolna część smyczka, którą trzyma się w ręku podczas gry; żabka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na północnym wschodzie półwyspu Kamczatka, uchodzi do Zatoki Karagińskiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Karagana

krzew z rodziny motylkowatych pochodzący z Mandżurii i Syberii, o kwiatach żółtych, białych lub różowych; grochownik

Karagana (Caragana Lam.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 91 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wschodnią Europę (na wschód od Bułgarii i Ukrainy) poprzez niemal całą Azję (bez południowej części tego kontynentu), po Rosyjski Daleki Wschód. Są to rośliny drzewiaste występujące na obszarach suchych, często w górach, w różnych formacjach – leśnych, zaroślowych i trawiastych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karaganda

miasto w Kazachstanie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu karagandyjskiego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karagandczyk

mieszkaniec Karagandy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karagandka

mieszkanka Karagandy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karagandyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karagandą, dotyczący Karagandy

#### Źródła:

Wiktionary

# Karagandzki

przymiotnik od: Karaganda

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karagandą, dotyczący Karagandy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karagen

substancja żelująca otrzymywana z wodorostów, stosowana w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. spoż. rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów, naturalna substancja o wielorakim zastosowaniu w przemyśle spożywczym;

Karagen (CGN) − rodzaj polisacharydów ekstrahowanych z czerwonych wodorostów zawierających w swej strukturze liczne grupy siarczanowe. Stanowią surowiec spożywczy używany do wytwarzania galaret i żeli. W jego skład wchodzi przede wszystkim śluz, którego głównym składnikiem jest karagenina, a także inne polisacharydy i niewielkie ilości jodu oraz bromu. Karagen odznacza się dużą aktywnością biologiczną (jest m.in. immunostymulatorem). Surowcem do produkcji karagenu jest chrząstnica kędzierzawa, krasnorost określany potocznie jako mech irlandzki (Chondrus crispus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karagenowy

→ karagen

Patrz:karagen

#### Źródła:

SJP.pl

# Karagiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karagą, dotyczący Karagi

#### Źródła:

Wiktionary

# Karaib

Indianin Ameryki Południowej mieszkający głównie w Wenezueli, Kolumbii, północnej i środkowej Brazylii oraz w Gujanie; Karib

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaib.

skrót od: karaibski

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaibka

Indianka Ameryki Południowej mieszkająca głównie w Wenezueli, Kolumbii, północnej i środkowej Brazylii oraz w Gujanie; Karibka

Karaibka (Caribena) – rodzaj pająków z rodziny ptasznikowatych i podrodziny Aviculariinae, które występują w rejonie Karaibów do czego nawiązuje nazwa rodzajowa oraz w języku polskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karaibowie

plemię indiańskie

Karaibowie (Karibowie) – plemiona indiańskie zamieszkujące Wyspy Antylskie i północne terytoria Ameryki Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karaibski

przymiotnik od: Karaiby

przymiotnik

(1.1) dotyczący Karaibów (obszaru) lub Morza Karaibskiego

(1.2) dotyczący Karaibów (ludu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karaiby

plemię indiańskie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. rejon pomiędzy kontynentami Ameryk;

Karaiby – region składający się z Morza Karaibskiego, tamtejszych wysp (w całości znajdujących się na Morzu Karaibskim, lub też częściowo z nim graniczących, a częściowo z Oceanem Atlantyckim) oraz otaczających je wybrzeży. Region jest położony na południowy wschód od Zatoki Meksykańskiej i kontynentalnej Ameryki Północnej, na wschód od Ameryki Centralnej i na północ od Ameryki Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaim

członek grupy wyznaniowej wyodrębnionej z judaizmu, uznającej tylko Biblię, a odrzucającej Talmud; karaita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca karaimizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karaimizm

jeden z odłamów judaizmu; karaizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. religia wywodząca się z judaizmu, uznająca za podstawę wiary Torę, a odrzucająca Talmud;

Karaimizm, karaizm – kierunek w teologii żydowskiej, odrzucający Talmud i autorytet tradycji rabinów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaimka

członkini niedużej grupy etnicznej pochodzenia tureckiego, rozproszonej obecnie w Polsce, na Litwie, Ukrainie, w Turcji, Egipcie i Izraelu; Karaitka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaimski

1. dotyczący karaimów (wyznawców jednego z odłamów judaizmu);
2. dotyczący Karaimów (członków niedużej grupy etnicznej pochodzenia tureckiego); np. język karaimski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karaimami, dotyczący Karaimów

(1.2) związany z karaimami, dotyczący karaimów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język karaimski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karaita

członek grupy wyznaniowej wyodrębnionej z judaizmu, uznającej tylko Biblię, a odrzucającej Talmud; karaim

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaitka

→ karaita

Patrz:karaita

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaizm

jeden z odłamów judaizmu; karaimizm

Karaimizm, karaizm – kierunek w teologii żydowskiej, odrzucający Talmud i autorytet tradycji rabinów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karajan

- Herbert von Karajan – austriacki dyrygent
- Karajan – urządzenia komputerowe

#### Źródła:

Wikipedia

# Karaka

dawny statek żaglowy; karraka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mar. duży śródziemnomorski trójmasztowy żaglowiec handlowy i wojenny, używany w XIV-XVII wieku;

Karaka, karraka — typ trzymasztowego, rzadziej czteromasztowego statku żaglowego, rozwinięty w krajach śródziemnomorskich w XV wieku.

Przyjmuje się, że ten typ jednostki żaglowej powstał z połączenia kogi, wprowadzonej na Morze Śródziemne przez piratów z Bajonny, oraz miejscowych typów łodzi. Karaki były pierwszymi w Europie statkami przystosowanymi do oceanicznych podróży z uwagi na wielkość i pojemność, pozwalające na gromadzenie zapasów na długie wyprawy. Używane były zwłaszcza przez hiszpańskich i portugalskich odkrywców w XV i XVI wieku. Północnoeuropejskim odpowiednikiem tego typu był holk. W XVI wieku przekształcona konstrukcja karaki została rozwinięta w galeon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karakal

rodzaj ssaka drapieżnego z podrodziny kotów; złotokot

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Caracal|Gray|ref=tak., rodzaj ssaków z rzędu drapieżnych;

(1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Caracal caracal|Schreber|ref=tak., gatunek ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Afryce i Azji

(1.3) zool. kot z gatunku karakali (1.1)

Karakal, złotokot (Caracal) – rodzaj ssaków z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karakalla

Karakalla (Caracalla), właśc. Lucius Septimius Bassianus, Marcus Aurelius Antoninus Bassianus, po adopcji Marcus Aurelius Severus Antoninus (ur. 4 kwietnia 188, zm. 8 kwietnia 217) – cesarz rzymski od 4 lutego 211 do swojej śmierci. Syn cesarza Septymiusza Sewera i cesarzowej Julii Domny. Współrządził z ojcem, po jego śmierci (krótkotrwale) z młodszym bratem Septymiuszem Getą. Po jego zamordowaniu w roku 212 stał się władcą samodzielnym.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karakalowy

przymiotnik od: karakal

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakan

1. karaluch;
2. potocznie: obelżywe określenie niewysokiego człowieka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. karaluch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) lekcew. niska osoba

(2.2) białystok. osoba zaniedbana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karakara

rodzaj drapieżnych ptaków z rodziny sokołowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakas

miasto w Wenezueli; Caracas

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakasczyk

mieszkaniec Caracas; karakaszczyk; karakasyjczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakaska

mieszkanka Caracas; karakasyjka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakaski

przymiotnik od: Caracas

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Caracas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karakasyjczyk

mieszkaniec Caracas; karakasczyk; karakaszczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakasyjka

mieszkanka Caracas; karakaska

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakaszczyk

mieszkaniec Caracas; karakasczyk; karakasyjczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakałpacja

autonomiczna republika w Uzbekistanie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i mająca stolicę w Nukusie;

Karakałpacja (Republika Karakałpacka, rzadko: Karakałpakstan; uzb. Qoraqalpogʻiston, karak. Qaraqalpaqstan) – autonomiczna republika w granicach Uzbekistanu, położona w zachodniej części kraju i granicząca od strony północnej z pozostałościami Jeziora Aralskiego. Stolicą republiki jest Nukus (Nökis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karakałpacki

przymiotnik od: Karakałpacja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karakałpacją lub Karakałpakami, dotyczący Karakałpacji lub Karakałpaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język karakałpacki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karakałpaczka

mieszkanka Karakałpacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karakałpak

mieszkaniec Karakałpacji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu zamieszkującego na południe od Jeziora Aralskiego, zwłaszcza w Karakałpacji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karakol

sposób prowadzenia walki przez kawalerię w zachodniej Europie w XVI i XVII wieku - poszczególne szeregi kolejno oddają salwy i wycofują się na tyły kolumny

- karakol – taktyka walki
- karakuł – rasa owcy

Nazwa oznacza "czarne jezioro" w językach tureckich. Pochodzą od tego następujące nazwy geograficzne:

- Karaköl – miejscowość w Kirgistanie, w obwodzie dżalalabadzkim
- Karakoł – miejscowość w Kirgistanie, w obwodzie issykkulskim
- Kara-kul – jezioro w Tadżykistanie
- Karakol Hu – jezioro w Chinach, w regionie Sinciang
- Qorakoʻl – miasto w Uzbekistanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karakolować

dawniej: zataczać koniem koła lub półkola

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakon

karakan;
1. przestarzałe: karaluch;
2. obelżywe określenie niewysokiego człowieka

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. karakan

Karaluch, karaczan wschodni, karaczan pospolity, szwab (Blatta orientalis) – gatunek owada z rzędu karaczanów i rodziny karaczanowatych. Owad kosmopolityczny, w większości zasięgu synantropijny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karakorum

1. łańcuch górski w Indiach i Chinach;
2. przełęcz w górach o tej samej nazwie;
3. (obecnie: Charchorin) miejscowość w Mongolii

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. łańcuch górski na pograniczu Indii, Pakistanu i Chin, drugi po Himalajach pod względem wysokości na Ziemi;

(1.2) geogr. przełęcz we wschodniej części gór Karakorum (1.1), na granicy chińsko-indyjskiej;

(1.3) geogr. hist. stolica mongolskiego imperium w XIII wieku;

(1.4) geogr. miasto w środkowej Mongolii,

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karakum

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Kara-kum.

- Kara-kum (Garagum) – pustynia w Turkmenistanie
  - Kara-kum Centralny – część pustyni Kara-kum
  - Kara-kum Południowo-Wschodni – część pustyni Kara-kum
  - Kara-kum Zaunguski – część pustyni Kara-kum
- Kara-kum Nadaralski – pustynia w Kazachstanie
- Karakum – pustynia w zachodnim Kazachstanie, u północno-wschodnich wybrzeży Morza Kaspijskiego
- Karakum – pustynia we wschodnim Kazachstanie, na prawym brzegu rzeki Ili, na południowy wschód od Żarkentu, przy granicy z Chinami
- Karakum – pustynia we wschodnim Kazachstanie, pomiędzy jeziorem Bałchasz a jeziorem Sasykköl

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karakumski

przymiotnik od: Kara-Kum

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kara-kumem, dotyczący Kara-kumu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karakurt

gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych, bliski krewny czarnej wdowy; malmignat

Karakurt, karakurt trzynastokropki, malmignat (Latrodectus tredecimguttatus) – gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych (Theridiidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karakuł

azjatycka owca tłustoogoniasta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. owca pochodzenia azjatyckiego, której jagnię ma sierść zwiniętą w charakterystyczne loki;

(1.2) pot. wyprawiona skóra jagnięcia karakuła (1.1)

Karakuł – jedna z najstarszych ras owcy domowej, pochodząca z południowo-zachodniej Azji. Nazwa rasy wywodzi się od miejscowości Qorakoʻl (Karakul) w Uzbekistanie – centrum hodowli owiec tej rasy. Wiadomo, że owce rasy karakuł były hodowane w VIII w. w zachodnim Turkiestanie, skąd rozprzestrzeniły się do innych regionów Azji Środkowej, ale badania archeologiczne wskazują, że mogły być już znane około 1400 p.n.e., co czyniłoby je najstarszą ze znanych ras owiec. Wysokiej jakości wyroby z karakuł znaleziono w świątyniach starożytnego Babilonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karakułowy

przymiotnik od: karakuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Karakuły

futro lub jakaś inna część garderoby z wyprawionych skór jagniąt karakułów (gatunku azjatyckich owiec)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. pot. futro ze skór jagniąt karakułów;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) plural|karakuł.

Karakuły — używana w futrzarstwie nazwa skór lub futer z jagniąt owiec rasy karakuł pozyskanych z jagniąt zabijanych zwykle około 1-5 dnia życia (skórka taka nazywana jest smuszka) lub pochodzących z wywołanego sztucznie poronienia. Im wcześniejsze poronienie, tym bardziej skręcony włos. Już kilka dni po porodzie lok rozprostowuje się i siwieje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. cecha tego, co karalne

(1.2) praw. fakt, że ktoś był wcześniej karany przez sąd

#### Źródła:

Wiktionary

# Karalny

podlegający karze, zasługujący na karę

przymiotnik

(1.1) taki, który podlega karze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karaluch

brunatnoczarny owad niszczący produkty żywnościowe; karakon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Blatta orientalis|ref=tak., duży, żyjący w siedliskach ludzkich owad żywiący się produktami spożywczymi;

Karaluch, karaczan wschodni, karaczan pospolity, szwab (Blatta orientalis) – gatunek owada z rzędu karaczanów i rodziny karaczanowatych. Owad kosmopolityczny, w większości zasięgu synantropijny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaluchowaty

przypominający kształtem karalucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Karalus

nazwisko

## Osoby o nazwisku Karalus

- Birte Karalus (ur. 1966) – niemiecka dziennikarka i prezenterka
- Janet Pilgrim (ur. 1934 jako Charlaine Edith Karalus) – amerykańska modelka
- Karl Karalus – amerykański ilustrator
- Michał Karalus (ur. 1952) – polski polityk i kulturoznawca, starosta pleszewski (2002–2014)
- Ryszard Karalus (ur. 1945) – polski piłkarz, trener piłkarski, były trener i dyrektor klubu Jagiellonia Białystok
- Sylwester Karalus (1908–1975) – polski prawnik, publicysta polityczny i historyczny, dwukrotny minister Rządu RP na uchodźstwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karaluszek

zdrobnienie od: karaluch

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaluszy

→ karaluch

Patrz:karaluch

#### Źródła:

SJP.pl

# Karamanlis

greckie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karambol

wypadek, kraksa z udziałem wielu pojazdów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zderzenie się ze sobą wielu pojazdów naraz, zwykle poważne w skutkach

(1.2) daw. talar flandryjski o wartości dwóch rubli

(1.3) więz. aresztowanie

Karambol (fr. carambolage, ang. carom lub carambole, zwany także bilardem francuskim) – gra bilardowa i zarazem sport, który narodził się we Francji. Obecnie jest najmniej popularną odmianą bilardu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karambola

1. niskie, wiecznie zielone drzewo owocowe z rodziny szczawikowatych, uprawiane w strefie tropikalnej; aweroa; oskomian
2. owoc tego drzewa przypominający ogórek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Averrhoa carambola|ref=tak., tropikalne drzewo o podłużnych owocach, mających w przekroju kształt gwiazdy;

(1.2) owoc karamboli (1.1)

(1.3) czerwona kula bilardowa

Oskomian pospolity, karambola, gwiaździsty owoc (Averrhoa carambola L.) – gatunek tropikalnego drzewa z rodziny szczawikowatych (Oxalidaceae). Występujące w naturze w Malezji oraz w Indonezji na wyspie Jawa. Poza naturalnymi siedliskami można spotkać go także w Afryce (Ghana), Oceanii (Polinezja Francuska), Ameryce Południowej (Brazylia, Gujana) i Ameryce Północnej, gdzie uprawiany jest na Florydzie i Hawajach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karambolować

robić karambole w grze bilardowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Karambolowy

przymiotnik od: karambol

#### Źródła:

SJP.pl

# Karamzin

nazwisko obce, np. Nikołaj Karamzin (1776-1828), rosyjski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Karan

Karan (cyr. Каран) – wieś w Serbii, w okręgu zlatiborskim, w mieście Užice. W 2011 roku liczyła 516 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karangioza

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rodzaj ludowego greckiego i tureckiego teatru cieni

#### Źródła:

Wiktionary

# Karanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|karać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Karanks

rodzaj ryb z rodziny ostrobokowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Karantania

jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone przez plemię Karantan

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii;

Karantania (łac. Carantanum, słoweń. Karantánija) − jedno z pierwszych państw słowiańskich w historii, założone przez osiadłe na terenach dzisiejszej Austrii i Słowenii plemię Karantan. Jego początki są nieznane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaoke

[czytaj: kara-oke]
1. zabawa polegająca na śpiewaniu piosenek z oryginalnym podkładem muzycznym, korzystając z wyświetlanego na ekranie tekstu
2. miejsce, w którym można tak się zabawić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. śpiewanie znanych piosenek do odtwarzanej z taśmy melodii w przeznaczonych do tego lokalach

(1.2) lokal, w którym można się w ten sposób bawić

Karaoke (jap. カラオケ, 空オケ) – forma rozrywki pochodząca z Japonii, polegająca na śpiewaniu w pubie, klubie, domu itp. znanych przebojów na tle odtwarzanego z nagrania akompaniamentu instrumentalnego bez warstwy wokalnej. Śpiewającemu może pomagać wyświetlanie tekstu na dowolnym medium (telewizor, monitor, projektor itp.). Ostatnio popularne stały się muzyczne gry komputerowe, które znacznie ułatwiają zabawę, jaką jest karaoke.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karaokowiec

osoba, która śpiewa piosenki z oryginalnym podkładem muzycznym, korzystając z wyświetlanego na ekranie tekstu

#### Źródła:

SJP.pl

# Karapaks

tarcza grzbietowa pancerza żółwi; część pancerza skorupiaków pokrywająca górę i boki głowotułowia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. anat. twarda grzbietowa powłoka zewnętrzna ciała niektórych zwierząt;

- karapaks stawonogów
- karapaks żółwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karar

przestarzale, rzadko: biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karara, karrar (rzadziej), marmur kararyjski, marmur karraryjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Karara

przestarzale: biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karar (rzadziej), karrar (rzadziej), marmur kararyjski, marmur karraryjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kararyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Carrary

#### Źródła:

Wiktionary

# Kararyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Carrary

#### Źródła:

Wiktionary

# Kararyjski

1. przymiotnik od: Carrara (miasto we Włoszech); karraryjski;
2. marmur kararyjski - biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karara, karrar (rzadziej), karar (rzadziej), marmur karraryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Carrarą, dotyczący Carrary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karaś

ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Carassius carassius|Linnaeus|ref=tak., gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych;

(1.2) icht. ryba z gatunku karasi (1.1)

Karaś pospolity, karaś (Carassius carassius) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karasek

1. zdrobniale karaś;
2. o karasiu w południowo-wschodnich rejonach Polski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: karaś

(1.2) mały karaś

- Karasek – leśniczówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Gruta

Karasek, Karásek:

- Hellmuth Karasek – niemiecki dziennikarz, pisarz i krytyk literacki
- Jiří (Josef Antonin) Karásek ze Lvovic – czeski pisarz
- Joanna Karasek – polska dyplomatka, tłumaczka
- Krzysztof Karasek – polski poeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karasiński

nazwisko

- Ireneusz Karasiński (ur. 1971) − polski lekkoatleta
- Leon Karasiński (1879–1945) − inżynier mechanik
- Leon Karasiński (1821–1876) − polski budowniczy
- Maciej Karasiński (ur. 1977) – polski dyplomata
- Zygmunt Kazimierz Karasiński (1892–1972) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari, dowódca 6 dak i 31 pal oraz dowódca artylerii dywizyjnej 14 DP
- Zygmunt Karasiński (1898–1973) − polski skrzypek, pianista, kompozytor, dyrygent, saksofonista, autor tekstów piosenek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karasiowaty

podobny do karasia

#### Źródła:

SJP.pl

# Karasiowy

przymiotnik od: karaś

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do karasia

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z karasiem, dotyczący karasia

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla karasia, mający cechy karasia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karaskać

karaskać się:
1. dawniej: mieć kłopot z kimś, kogo nie można się pozbyć;
2. potocznie: kłopotać się, zmagać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaśkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaskowy

przymiotnik od: karasek

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaszewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karaszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karat

1. jubilerska jednostka masy, równa 0,2 g;
2. dawniej: określenie zawartości czystego złota w stopach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubilerska jednostka masy równa 0,2 g, stosowana do mierzenia masy kamieni szlachetnych i pereł;

(1.2) dawna miara zawartości złota w stopach – czyste złoto miało 24 karaty;

Karat – jednostka masy używana w jubilerstwie do określania masy kamieni i pereł, a także czystości złota (zawartości złota w stopie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karatajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karatajami, dotyczący Karatajów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język karatajski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Karate

japońska sztuka walki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. japońska sztuka walki;

Karate (jap. 空手 karate) – sztuka walki i sport walki stworzone na Okinawie, jednej z Wysp Japońskich. Karate obejmuje swoim zasięgiem cały świat. Do chwili obecnej powstało ponad 100 stylów karate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karateczka

kobieta uprawiająca karate; karateka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karatega

ubiór karateki; karategi

#### Źródła:

SJP.pl

# Karategi

ubiór karateki; karatega

#### Źródła:

SJP.pl

# Karateka

człowiek trenujący karate

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba uprawiająca karate

- karateka – osoba trenująca sztukę walki karate
- Karateka – gra komputerowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karatowy

przymiotnik od: karat

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karatem, dotyczący karatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karawaka

krzyż o dwóch poprzecznych ramionach: krótszym na górze i dłuższym na dole

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. chrześcijański krzyż z dwoma poprzeczkami (prawidłowo z górną nieco krótszą) stawiany w miejscu publicznym w związku z epidemią lub noszony jako talizman chroniący od chorób zakaźnych;

Karawaka, krzyż choleryczny, krzyż morowy – krzyż pochodzący z miasta Caravaca w Hiszpanii z przełomu wieków XVI i XVII. W czasie trwania zaraz rozprzestrzenił się na wschód, bardzo popularny w Polsce pod koniec XVIII, w XIX i na początku XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karawan

1. pojazd przewożący trumnę ze zmarłym w dniu pogrzebu; wóz pogrzebowy;
2. dawniej: rodzaj wielkiego wozu towarowego, używanego w XVII i XVIII wieku;
3. w łowiectwie: wóz dostosowany do przewożenia ubitej zwierzyny; zwierzyniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd do przewozu trumny ze zwłokami

(1.2) turyst. samochodowa przyczepa mieszkalna albo samochód z nadwoziem mieszkalnym

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: karawana

- Karawan – konny pojazd transportowy używany dawniej przez kupców
- Karawan – pojazd używany w czasie pogrzebów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karawana

1. grupa pojazdów jadąca w szyku;
2. grupa kupców na wielbłądach lub osłach, podróżująca przez pustynię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielbłądzia ekspedycja transportowa lub pielgrzymkowa na pustyni;

(1.2) książk. przen. grupa obładowanych pojazdów poruszających się jeden za drugim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karawaniarka

→ karawaniarz

Patrz:karawaniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Karawaniarski

przymiotnik od: karawaniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Karawanik

zdrobnienie od: karawan

#### Źródła:

SJP.pl

# Karawaning

caravaning;
1. turystyka polegająca na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową
2. samochód przebudowany na wędrowny domek kempingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karawaningowiec

osoba uprawiająca turystykę polegającą na podróżowaniu samochodem z przyczepą kempingową lub samochodem przebudowanym na wędrowny domek kempingowy; caravaningowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Karawaningowy

→ karawaning; caravaningowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karawanki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. masyw górski na pograniczu Słowenii i Austrii, część Południowych Alp Wapiennych;

Karawanki (niem. Karawanken, słoweń. Karavanke) – pasmo górskie długości 120 km na pograniczu Słowenii i Austrii, część Południowych Alp Wapiennych. Jedno z najdłuższych pasm górskich w Europie.

Przecina je uskok, oddzielający dwie płyty tektoniczne: adriatycką od eurazjatyckiej. Geograficznie i geologicznie dzieli się na wyższe Karawanki Zachodnie oraz niższe Karawanki Wschodnie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karawanowy

przymiotnik od: karawan, karawana

#### Źródła:

SJP.pl

# Karawanseraj

w zachodniej i środkowej Azji: dom zajezdny, miejsce postoju karawany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. archit. zajazd stanowiący miejsce postoju karawan, mający pomieszczenia dla podróżnych wraz ze składami na towary;

Karawanseraj, chan, chana (pers. zajazd dla karawan) – dom zajezdny dla karawan lub miejsce postoju karawany z pomieszczeniami dla podróżnych, niszami chroniącymi przed słońcem, magazynem dla przechowania towarów, często o charakterze obronnym, budowany w krajach arabskich, Persji i Azji Środkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karawela

średniowieczny trzy- lub czteromasztowy morski statek żaglowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich kasztelach, gładkim poszyciu i płytkim zanurzeniu, używany od XV do XVII wieku;

Karawela (port. caravela) – w XV–XVII w. oznaczała jednopokładowy, dwu- lub trójmasztowy żaglowiec o wysokich nadbudówkach (kasztelach) na dziobie i rufie. Karawela była zwykle uzbrojona w kilka ciężkich dział oraz mniejsze działka (na ogół 4-6 dział). Wyporność karaweli wynosiła najczęściej około 250 łasztów (ok. 80 ton). Załoga liczyła około 50 ludzi. Ze względu na swą szybkość, stateczność oraz bezpieczeństwo karawele umożliwiały dłuższe podróże morskie, co uczyniło je przydatnymi do wypraw odkrywczych. Floty wojenne Hiszpanii i Portugalii używały karawel na ogół do celów rozpoznawczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karawelowy

przymiotnik od: karawela

#### Źródła:

SJP.pl

# Karazja

sukmana krakowska, dawniej rodzaj grubego sukna; kierezja

#### Źródła:

SJP.pl

# Karazjowy

przymiotnik od: karazja

#### Źródła:

SJP.pl

# Karb

1. nacięcie, wycięty znak (kreska lub linia)
2. ryzy, granice
3. fale na włosach
4. (w materiałoznawstwie) najsłabsze miejsce w materiale; miejsce, w którym powstają pęknięcia materiału

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) małe nacięcie

- karb – czynnik wpływający na wytrzymałość zmęczeniową materiału
- karb – rodzaj płytkiej przełączki między skałami
- Karb – dzielnica Bytomia
- Karb – przełęcz w Tatrach
- Karb – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo, w dystrykcie Ajn al-Arab

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowej części Iraku, w pobliżu Eufratu;

Karbala (arab. كربلاء, znana także pod nazwami Kerbala, Kerbela, Karbila) – miasto w środkowej części Iraku, na Nizinie Mezopotamskiej, w pobliżu Eufratu, stolica muhafazy Karbala, zamieszkana przez około 1 mln osób.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karbalą, dotyczący Karbali

#### Źródła:

Wiktionary

# Karbamid

amid kwasu węglowego, końcowy produkt białkowej przemiany materii, wydalany w moczu i w pocie; mocznik, karbonamid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego;

Mocznik (karbamid, E927b), CO(NH
2)
2 – organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbamidowy

przymiotnik od: karbamid

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. związany z karbamidem, dotyczący karbamidu; zawierający karbamid

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karbaminian

pochodna nietrwałego kwasu karbaminowego

Karbaminiany – grupa organicznych związków chemicznych – soli i estrów kwasu karbaminowego (H2NCOOH) lub N-podstawionych kwasów karbaminowych (R2NCOOR′).

Przykładem soli może być karbaminian amonu powstający w reakcji amoniaku i dwutlenku węgla:

  2NH3 + CO2 ⇌ H2NCOONH4

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbaminiany

pochodna nietrwałego kwasu karbaminowego

Karbaminiany – grupa organicznych związków chemicznych – soli i estrów kwasu karbaminowego (H2NCOOH) lub N-podstawionych kwasów karbaminowych (R2NCOOR′).

Przykładem soli może być karbaminian amonu powstający w reakcji amoniaku i dwutlenku węgla:

  2NH3 + CO2 ⇌ H2NCOONH4

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbapenemy

grupa antybiotyków o szerokim spektrum

Karbapenemy (ATC J 01 DH) – grupa antybiotyków β-laktamowych, spokrewnionych z penicylinami i cefalosporynami, lecz odrębnych chemicznie. Są pochodnymi tienamycyny, antybiotyku wytwarzanego przez żyjący w glebie drobnoustrój Streptomyces cattleya.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbaryl

organiczny związek chemiczny stosowany jako insektycyd

Karbaryl (metylokarbaminian 1-naftylu) – organiczny związek chemiczny z grupy karbaminianów stosowany głównie jako insektycyd. Handlowo dostępny pod nazwą Sevin, jako produkt firmy Bayer. Odkryty i wprowadzony na rynek przez firmę Union Carbide w roku 1958. Pod koniec XX w. pozostawał trzecim najczęściej stosowanym insektycydem w ogrodach, uprawach rolnych i lasach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbazol

związek występujący w smole pogazowej, stosowany jako środek owadobójczy i do produkcji barwników

Karbazol (dibenzopirol, difenylenoimina, 9-azafluoren) – organiczny związek chemiczny z grupy aromatycznych związków heterocyklicznych, o szkielecie analogicznym do fluorenu. Jest to związek trójpierścieniowy, występujący w smole pogazowej. Używany jest do produkcji barwników oraz w analizie chemicznej. Jest stosowany jako środek owadobójczy. Należy do chromoforów (λmax 256 nm, α ≥19000 w etanolu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbhemoglobina

związek będący połączeniem hemoglobiny z dwutlenkiem węgla

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbica

karbica prążkówka - gatunek ćmy z rodziny garbatkowatych

Karbica (Gluphisia) – rodzaj motyli z rodziny garbatkowatych.

Motyl o stosunkowo delikatnie jak na garbatkowatego zbudowanym ciele. Głowa jest zaopatrzona w niezbyt gęsto owłosione oczy złożone, przyoczka i uwstecznioną ssawkę. Obustronnie grzebykowane czułki nie osiągają połowy długości przedniego skrzydła. Tułów odznacza się dużą szerokością. Przednia para skrzydeł jest dość wąska i wydłużona, zaś tylna mała i owalna w kształcie. Na tylnym brzegu przedniego skrzydła brak jest zęba. Użyłkowanie skrzydła tylne charakteryzuje się długim pniem wspólnym żyłki radialnej i pierwszej żyłki medialnej oraz znaczącym zbliżeniem się do siebie odcinków nasadowych trzeciej żyłki medialnej i pierwszej żyłki kubitalnej. Odnóża tylnej pary mają tylko jedną parę ostróg na goleniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbid

węglik wapnia stosowany w przemyśle chemicznym do produkcji acetylenu i azotniaku

Acetylenek wapnia, węglik wapnia, pot. karbid, CaC
2 – nieorganiczny związek chemiczny wapnia z grupy węglików jonowych o strukturze acetylenku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbidek

związek węgla z metalem lub półmetalem; węglik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbidka

potocznie: lampa górnicza wytwarzająca światło dzięki palącemu się acetylenowi, otrzymywanemu w wyniku działania wody na karbid; karbidówka

Lampa karbidowa (lampa acetylenowa, pot. karbidówka, karbidka) – typ lampy gazowej, w której jako paliwa używa się acetylenu . Acetylen otrzymuje się w reakcji chemicznej karbidu z wodą w zbiorniku lampy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbidówa

potocznie: marna wódka wyprodukowana z użyciem karbidu; karbidówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbidówka

potocznie:
1. lampa górnicza wytwarzająca światło dzięki palącemu się acetylenowi, otrzymywanemu w wyniku działania wody na karbid; karbidka;
2. marna wódka wyprodukowana z użyciem karbidu; karbidówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. lampa gazowa, w której paliwem jest karbid (węglik wapnia), który pod wpływem wody wydziela palny acetylen;

(1.2) wojsk. hist. prymitywny granat wykonywany rzemieślniczo z lamp karbidowych;

Lampa karbidowa (lampa acetylenowa, pot. karbidówka, karbidka) – typ lampy gazowej, w której jako paliwa używa się acetylenu . Acetylen otrzymuje się w reakcji chemicznej karbidu z wodą w zbiorniku lampy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbidownia

wytwórnia karbidu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia karbidu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karbidowy

przymiotnik od: karbid

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z karbidem; zawierający karbid

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karbidy

węglik wapnia stosowany w przemyśle chemicznym do produkcji acetylenu i azotniaku

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbieniec

Karbieniec (Lycopus L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Obejmuje 14–19 gatunków. Występują one w większości w strefie umiarkowanej na półkuli północnej, poza tym we wschodniej Australii i jako introdukowane w Nowej Zelandii. Do polskiej flory zaliczane są dwa gatunki – karbieniec pospolity L. europaeus i karbieniec wyniosły L. exaltatus.

Korzenie karbieńca pospolitego wykorzystywane były do barwienia na czarno.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karbik

1. mały karb;
2. symetryczne wygięcie włosia wełny na całej jego długości;
3. strug do heblowania w karby

Karbik (1951 m n.p.m.) – ostro wcięta, niewielka przełęcz w Tatrach Wysokich, położona w grzbiecie Wołoszyna, oddzielającym Dolinę Waksmundzką od Doliny Roztoki i Doliny Białki.

Przełęcz jest ostatnią na wschód głębszą przełęczą masywu. Oddziela od siebie Wierch nad Zagonnym Żlebem po stronie południowo-zachodniej oraz Turnię nad Dziadem po stronie północno-wschodniej. Spod przełęczy na wschód opada do Wodogrzmotów Mickiewicza Zagonny Żleb, od którego nazwę wziął Wierch nad Zagonnym Żlebem. Zbocza od strony Doliny Waksmundzkiej opadają natomiast do Waksmundzkiej Równicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbiki

1. mały karb;
2. symetryczne wygięcie włosia wełny na całej jego długości;
3. strug do heblowania w karby

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbikomierz

przyrząd mierzący ilość karbików w celu ustalenia grubości wełny; karbinkomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbikować

wyrzynać karbiki w drzewie; ozdabiać coś karbikami; skręcać w karbiki sztuczne włókno

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbikowatość

zdolność włókien wełnianych do tworzenia karbików

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbikowaty

o wełnie: układający się w karbiki, pofałdowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbinadel

śląski kotlet mielony przygotowywany tradycyjnie z mięsa wieprzowego; karminadel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kotlet mielony z mięsa gotowanego w zupie;

Karminadle (karminadla, karbinadle, karbinadla, kardinadle, kardinadla, bergi) – potrawa kuchni śląskiej, rodzaj kotletów mielonych. Są to smażone na głębokim tłuszczu kulki z mielonego mięsa, tradycyjnie wieprzowego. Gotowe karminadle mają lekko spłaszczony, kulisty kształt i średnicę ok. 5–7 cm. W smaku są słone i lekko pikantne. 17 stycznia 2008 tak zdefiniowane karminadle zostały wpisane na Listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kategorii „Gotowe dania i potrawy w województwie śląskim”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbinkomierz

przyrząd mierzący ilość karbików, w celu ustalenia grubości wełny; karbikomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbinolowy

przymiotnik od: karbinol

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbion

ciężki jon powstały z izotopu węgla na skutek pozbawienia go jednego lub więcej elektronów, stosowany wraz z innymi tego typu jonami w akceleratorach do przeprowadzania reakcji jądrowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbionowy

przymiotnik od: karbion

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbitówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przestarzała, wyeksploatowana rzecz

(1.2) środ. przestępcze bimber

#### Źródła:

Wiktionary

# Karboanion

jon z ładunkiem ujemnym skupionym na atomie węgla

Karboanion – anion, w którym ładunek ujemny znajduje się na jednym lub więcej atomach węgla. Karboanion ma nadmiarową wolną parę elektronową i z tego powodu wykazuje silne własności nukleofilowe i zasadowe. Zazwyczaj cząsteczki karboanionów mają geometrię piramidy trygonalnej. Podobnie jak karbokationy, wolne rodniki i karbeny, karboaniony stanowią jeden z głównych typów nietrwałych organicznych związków pośrednich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbochemia

Karbochemia – dział chemii, który obejmuje badania węgli kopalnych jako surowca dla przemysłu chemicznego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karbodynamit

materiał wybuchowy, mieszanina 90% nitrogliceryny i 10% węgla korkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Karboid

produkt kondensacji i polimeryzacji węglowodorów, powstających w wyniku utleniania i termicznego rozkładu olejów i paliw

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbokation

jon z ładunkiem dodatnim skupionym na atomie węgla; jon karboniowy

Karbokation – kation, w którym elektryczny ładunek dodatni jest zlokalizowany na jednym lub kilku atomach węgla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karboksyhemoglobina

hemoglobina tlenkowęglowa; połączenie hemoglobiny z tlenkiem węgla, przez co traci ona swoje właściwości wiązania i transportu tlenu

Karboksyhemoglobina (HbCO) – kompleks hemoglobiny i tlenku węgla (potocznie zwanego czadem). Połączenie hemoglobiny z tlenkiem węgla jest około 250-300 razy trwalsze niż z tlenem, a szybkość reakcji jest około 200 razy większa, co sprawia, że nawet przy niewielkim stężeniu tlenku węgla we wdychanym powietrzu większość hemoglobiny w krwiobiegu jest przekształcona w karboksyhemoglobinę (i w efekcie tego tylko niewielka część cząsteczek hemoglobiny może połączyć się z tlenem). Już przy około 0,16% zawartości tlenku węgla w powietrzu ilość ta jest niewystarczająca dla ludzkiego organizmu. Nadmiar karboksyhemoglobiny powoduje niedotlenienie organizmu, a w najgorszym przypadku nawet śmierć przez uduszenie. Rozłożenie karboksyhemoglobiny jest procesem bardzo długim i nie zawsze możliwym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karboksylacja

w chemii: reakcja polegająca na przyłączeniu cząsteczki dwutlenku węgla, w wyniku czego powstaje kwas karboksylowy

Karboksylacja – reakcja chemiczna polegająca na przyłączeniu dwutlenku węgla (CO2) do innej cząsteczki chemicznej, z wykorzystaniem energii uzyskanej z defosforylacji ATP. Jest ona katalizowana przez karboksylazy (w których koenzym stanowi zazwyczaj biotyna).

Karboksylacja stanowi m.in. pierwszy etap cyklu Calvina, polegający na przyłączeniu dwutlenku węgla do rybulozo-1,5-bisfosforanu (reakcja katalizowana przez karboksylazę rybulozobifosforanową – RuBisCO).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karboksylaza

enzym katalizujący przyłączenie dwutlenku węgla z utworzeniem grupy karboksylowej

Karboksylazy – enzymy należące do klasy ligaz, katalizują powstawanie wiązań chemicznych węgiel-węgiel (C-C) pomiędzy cząsteczkami przy użyciu energii w postaci ATP. Karboksylaza pirogronianowa katalizuje przyłączenie dwutlenku węgla do pirogronianu – tworzenie szczawiooctanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karboksylazy

enzym katalizujący przyłączenie dwutlenku węgla z utworzeniem grupy karboksylowej

Karboksylazy – enzymy należące do klasy ligaz, katalizują powstawanie wiązań chemicznych węgiel-węgiel (C-C) pomiędzy cząsteczkami przy użyciu energii w postaci ATP. Karboksylaza pirogronianowa katalizuje przyłączenie dwutlenku węgla do pirogronianu – tworzenie szczawiooctanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karboksylowy

przymiotnik od: karboksyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Karboksypeptydaza

enzym trawienny, egzopeptydaza

Karboksypeptydaza – enzym trawienny, egzopeptydaza, metaloproteina – zawiera jon cynku w miejscu aktywnym.

Działa na łańcuchy peptydowe katalizując odczepienie C-końcowych aminokwasów w łańcuchu, szczególnie jeśli w łańcuchu bocznym aminokwasu występuje pierścień aromatyczny bądź rozbudowany łańcuch alifatyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karboksypeptydazy

enzym trawienny, egzopeptydaza

Karboksypeptydazy (EC number 3.4.16 – 3.4.18) – grupa enzymów hydrolizujących C-końcowe wiązanie peptydowe. U zwierząt (w tym u człowieka) i roślin znajduje się kilka typów karboksypeptydaz, związanych z różnymi funkcjami zależnymi od katabolizmu dojrzewania białek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karboksyterapia

zabieg polegający na wstrzyknięciu medycznego dwutlenku węgla pod skórę

Karboksyterapia – zabieg medycyny estetycznej, który ma na celu poprawę niedoskonałości skórnych. Podczas zabiegu wykorzystywany jest dwutlenek węgla, który pozwala w małoinwazyjny sposób poprawić wygląd skóry na całym ciele. Karboksyterapia spowalnia procesy starzeniowe oraz pobudza krążenie. Jest polecanym zabiegiem dla osób, które chcą pozbyć się cellulitu, blizn pozabiegowych oraz rozstępów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbol

wodny roztwór fenolu, używany jako środek odkażający

Fenol, C6H5OH – organiczny związek chemiczny, najprostszy związek z grupy fenoli. Od alkoholi odróżnia go bezpośrednie połączenie grupy hydroksylowej z pierścieniem aromatycznym, co wpływa na właściwości związku – m.in. na wzrost właściwości kwasowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbolina

środek owadobójczy otrzymywany ze smoły węglowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbolineum

olej otrzymywany ze smoły węglowej, służący do impregnacji drewna

Karbolineum (olej antracenowy, olej zielony) – brunatna, oleista ciecz o charakterystycznym zapachu, o ciężarze właściwym 1,09–1,12, temperaturze zapłonu powyżej 100 °C i temperaturze wrzenia powyżej 270 °C.

Jest jednym z końcowych (wysokowrzących) produktów suchej destylacji smoły węglowej (karbolineum węglowe) lub smoły drzewnej (karbolineum drzewne – liściaste lub iglaste). Stanowi mieszaninę związków aromatycznych (m.in. naftalenu, antracenu i fenoli).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbolinowy

przymiotnik od: karbolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbolownia

dział fabryki, w którym przerabia się fenole

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbolowy

przymiotnik od: karbol

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbomycynowy

→ karbomycyna

Patrz:karbomycyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbon

okres ery paleozoicznej ok. 345 - ok. 280 mln lat temu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. piąty okres geologiczny paleozoiku;

Karbon

- w sensie geochronologicznym – piąty okres ery paleozoicznej. Trwał od 358,9 ± 0,4 do 298,9 ± 0,15 milionów lat temu. Karbon dzieli się na dwie epoki: missisip i pensylwan.

- w sensie chronostratygraficznym – piąty system eratemu paleozoicznego, wyższy od dewonu, niższy od permu. Dzieli się na dwa oddziały: missisip i pensylwan. Międzynarodowy stratotyp granicy dewon/karbon znajduje się na wzgórzu La Serre (około 10 km na zachód od miejscowości Paulhan, region Montagne Noire w południowej Francji). Granica oparta jest na pierwszym pojawieniu się konodonta Siphonodella sulcata (Huddle, 1934).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbonada

pieczeń z rusztu; carbonada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wersja regionalizmu → karmonada (schab)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karbonado

minerał, drobnoziarnista odmiana diamentu

Karbonado (czarny diament) – diament polikrystaliczny, występujący w osadach aluwialnych w Brazylii i Republice Środkowoafrykańskiej. Z wyglądu podobny jest do węgla drzewnego.

W odróżnieniu od innych diamentów polikrystalicznych, porowata powierzchnia karbonado wykazuje brak inkluzji, pochodzących z płaszcza ziemskiego. Do najczęstszych należą florencyt, ksenotym, ortoklaz, kwarc czy kaolin, czyli składniki pochodzące ze skorupy ziemskiej. Badania za pomocą TEM ujawniły obecność także metali i związków międzymetalicznych, takich jak Fe, Fe-Ni, Ni-Pt, Ti, Sn, Ag, Cu i SiC.Karbonado wykazuje wysoką fotoluminescencję i elektronoluminescencję, indukowaną przez azot, co może świadczyć, że prawdopodobnie w okresie formowania istniały w nim radioaktywne inkluzje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbonamid

amid kwasu węglowego, końcowy produkt białkowej przemiany materii, wydalany w moczu i w pocie; karbamid, mocznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbonariusz

członek tajnego stowarzyszenia politycznego z początku XIX wieku, walczącego o niepodległość i zjednoczenie Włoch; węglarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek tajnego stowarzyszenia, założonego we Włoszech na początku XIX w., zorganizowanego na wzór masonerii, walczącego o zjednoczenie kraju;

Karbonariusze (węglarze, zakon węglarzy, dobrzy kuzyni) – członkowie włoskiego tajnego stowarzyszenia skierowanego przeciw siłom okupacyjnym w okresie wojen napoleońskich, które przekształcając się w ruch rewolucyjny, odegrało dużą rolę w procesie zjednoczenia Włoch.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbonarski

przymiotnik od: karbonar

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbonaryzm

Karbonariusze (węglarze, zakon węglarzy, dobrzy kuzyni) – członkowie włoskiego tajnego stowarzyszenia skierowanego przeciw siłom okupacyjnym w okresie wojen napoleońskich, które przekształcając się w ruch rewolucyjny, odegrało dużą rolę w procesie zjednoczenia Włoch.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karbonat

dawniej: węglan - sól kwasu węglowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbonatyt

skała magmowa zbudowana w ponad 50% z węglanów

Karbonatyty – skały magmowe, najczęściej głębinowe (hipabysalne, lub subwulkaniczne), rzadziej wylewne i ultrazasadowe. Nazwa pochodzi od składu mineralnego, który jest w ponad 50% reprezentowany przez węglany. Są one bardzo często mieszaniną węglanów. Jeśli są zbudowane z kalcytu i dolomitu, to uzyskują nazwy w zależności od stosunku objętościowego obydwu składników. Występowanie krzemianów określa się przez dodanie do nazwy skały określonych przymiotników np. egirynowo-kalcytowy karbonatyt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbonatyzacja

Karbonatyzacja (uwęglanowienie), twardnienie wapna – reakcja chemiczna między kwasem węglowym a minerałami.

Jest to jeden z najbardziej rozpowszechnionych procesów wietrzenia chemicznego ze względu na wszechobecność dwutlenku węgla rozpuszczonego w wodach mających kontakt z powietrzem. Dwutlenek węgla w wodzie tworzy kwas węglowy, co powoduje, że świeża woda deszczowa ma zawsze odczyn lekko kwaśny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karbonatyzacyjny

przymiotnik od: karbonatyzacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbonit

górniczy materiał wybuchowy

Karbonit – materiał wybuchowy amonowo-saletrzany, stosowany w kopalniach węglowych, w których występuje pył węglowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbonizacja

Uwęglenie – proces, w którym następuje stopniowy wzrost procentowy zawartości węgla, a zmniejsza się zawartość innych pierwiastków, np. tlenu i wodoru. Zmniejsza się także zawartość składników lotnych, następuje wzrost ciepła spalania. Z petrograficznego punktu widzenia następuje wzrost zdolności odbicia światła (refleksyjność witrynitu) – mierzy się ją na macerale kolotelinicie, a wartość wyraża się w Rr [%] (refleksyjność robocza). Następują wtedy zmiany fluorescencji oraz zanika jedna z grup macerałów – grupa liptynitu. Makroskopowo proces uwęglenia powoduje zmiany barwy (z brunatnej w różnym odcieniu do czarnego) wzrost intensywności połysku oraz wzrost ciężaru właściwego węgla. Proces uwęglenia jest procesem złożonym z przemian fizykochemicznych materii organicznej i mineralnej. Materiały wyjściowe i końcowe tego procesu to torf i grafit. Na proces uwęglenia wpływają następujące czynniki: ciśnienie, temperatura i czas. Dzieli się go także na dwie fazy:

- Faza biochemiczna – następuje nagromadzenie materii organicznej i częściowy jej rozkład (próchnienie, butwienie, torfienie i gnicie), decyduje ona o składzie petrograficznym danego węgla. Kończy się ona w momencie przykrycia materii organicznej przez materię mineralną.
- Faza geochemiczna – rozpoczyna się w momencie przykrycia materii organicznej poprzez materię mineralną (np. spływy molasowe, powstanie gleby zwietrzelinowej itp.). W fazie geochemicznej następują właściwe procesy uwęglenia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karbonizować

1. wzbogacać substancje organiczne w węgiel; uwęglać;
2. usuwać chemicznie zanieczyszczenia z tkanin lub z surowej wełny przeznaczonej do przędzenia;
3. nasycać jakiś napój dwutlenkiem węgla;
4. uzależniać od źródeł energii wydzielających dwutlenek węgla

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbonowy

przymiotnik od: karbon

#### Źródła:

SJP.pl

# Karboński

przymiotnik od: karbon

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. dotyczący karbonu, występujący, powstały w karbonie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karbonyl

dwuwartościowa grupa składająca się z jednego atomu węgla i jednego atomu tlenu, charakterystyczna dla ketonów; grupa karbonylowa

Grupa karbonylowa – grupa funkcyjna występująca w wielu typach związków organicznych, składająca się z atomu węgla połączonego wiązaniem podwójnym z atomem tlenu. Zapisywana skrótowo jako CO, -C(O)- lub >C=O. Atom węgla w grupie karbonylowej ma hybrydyzację sp2, w wyniku czego jest ona płaska. Najczęściej kojarzona jest z ketonami i aldehydami, w których połączona jest jedynie z atomami węgla i wodoru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbonylek

Karbonylki – nieorganiczne związki kompleksowe, w których ligandem jest tlenek węgla, stosowane w chemii metaloorganicznej. Nazwę karbonylek stosuje się także na określenie samego ligandu karbonylkowego, CO (nie należy mylić go z organiczną grupą karbonylową).

#### Źródła:

Wikipedia

# Karbonylki

Karbonylki – nieorganiczne związki kompleksowe, w których ligandem jest tlenek węgla, stosowane w chemii metaloorganicznej. Nazwę karbonylek stosuje się także na określenie samego ligandu karbonylkowego, CO (nie należy mylić go z organiczną grupą karbonylową).

#### Źródła:

Wikipedia

# Karbonylować

przyłączać tlenek węgla do cząsteczek związku chemicznego, z wytworzeniem głównie kwasów karboksylowych i ich estrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbonylowanie

przyłączać tlenek węgla do cząsteczek związku chemicznego, z wytworzeniem głównie kwasów karboksylowych i ich estrów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|karbonylować.

Karbonylowanie – rodzaj reakcji chemicznej polegającej na przyłączeniu cząsteczki tlenku węgla do innego indywiduum cząsteczkowego, w wyniku czego powstają głównie kwasy karboksylowe i ich estry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbonylowy

przymiotnik od: karbonyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Karborund

węglik krzemu, stosowany jako materiał ognioodporny i formierski

Węglik krzemu (karborund) – materiał ceramiczny z grupy węglików o ogólnym wzorze SiC. Występuje w naturze jako niezwykle rzadki minerał moissanit. Istnieją jego dwie odmiany krystaliczne α i β.

Węglik krzemu znalazł się w obszarze zainteresowań nauki pod koniec XIX w., w związku z poszukiwaniami nowych, niedrogich materiałów ściernych. Pierwsza metoda, opatentowana przez jej wynalazcę, E. G. Achesona, polegała na reakcji krzemionki i węgla w piecu elektrycznym. Do dzisiaj jest stosowana ona w nieznacznie tylko zmodyfikowanej formie. Węglik krzemu można też otrzymywać w wyniku pirolizy polikarbosilanów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karborundowy

przymiotnik od: karborund

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z karborundu, zawierający karborund; związany z karborundem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karboryzator

Karboryzator – środek w postaci stałej lub gazowej, będący źródłem węgla w procesie nawęglania stali.

Jako stały karboryzator stosuje się tzw. proszek do nawęglania. Jest to mieszanina węgla drzewnego w postaci granulek o średnicy kilku mm oraz intensyfikatorów. Jako intensyfikatory przyspieszające nawęglanie stosuje się węglan baru oraz węglan sodu, których zawartość w świeżym proszku do nawęglania wynosi 10-30%.

Jako karboryzator gazowy stosowane są nasycone węglowodory.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karboryzatorowy

przymiotnik od: karboryzator

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbowa

→ karbowy

Patrz:karbowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbować

1. nacinać coś, robić na czymś karby, nacięcia, znaki;
2. układać w fale, fałdować lub marszczyć

czasownik niedokonany

(1.1) robić na czym karby

(1.2) układać w karby

(1.3) fałdować lub marszczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karbowaniec

dawna waluta ukraińska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. monet. waluta na Ukrainie w latach 1918–1920, 1942–1944, 1992–1996;

Karbowaniec (również karbowaneć, ukr. карбованець) – jednostka pieniężna Ukrainy w latach 1918–1920, 1942–1944 i 1992–1996.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbówka

rodzaj długich szczypiec żelaznych do karbowania włosów

Karbówka – osada warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie lidzbarskim, w gminie Lubomino.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbownica

potocznie: rodzaj lokówki, przyrząd do układania włosów w fale; gofrownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbowniczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbownik

młot służący do obrabiania kamieni; dłutownik

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Karbownik – polski przedstawiciel nauk technicznych i urzędnik
- Franciszek Karbownik – polski emigracyjny historyk wojskowości
- Henryk Karbownik – katolicki duchowny, prawnik, historyk prawa
- Justyna Karbownik – polska przedsiębiorczyni, wykładowca akademicki
- Michał Karbownik – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbowo

→ karbowy

W Polsce

- Karbowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brodnica
- Karbowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Orneta
- Karbowo – gromada

Patrz:karbowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Karbowski – polski lekarz i oficer
- Jan Karbowski – polski inżynier i architekt, budowniczy linii kolejowych
- Jan Karbowski – polski ekonomista i polityk, senator
- Józef Karbowski – polski aktor teatralny, reżyser, pedagog
- Stanisław Karbowski – polski muzyk, pedagog i samorządowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbowy

dawniej: urzędnik dworski nadzorujący roboty polne; karbownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. nadzorca robotników rolnych w majątku dworskim, prowadził rejestr ich pracy;

Karbowy – niższy oficjalista dawnych dworów szlacheckich, nadzorujący pracę chłopów, wykonujących głównie darmową pracę w folwarku.

Jego narzędziem pracy był kij (rabosz), na którym wykonywane nacięcia rejestrowały ilość wykonanej pracy; czynność nacinania w celu ewidencyjnym nazywano „karbowaniem”. Po nacięciu karbów kij rozłupywano wzdłuż na dwie części w taki sposób, żeby karby były widoczne na obu częściach. Jedna część pozostawała u karbowego, a druga u chłopa wykonującego pracę. Ten sposób odpowiednio zabezpieczał przed sfałszowaniem zapisu, ponieważ usunięcie karbu czy nacięcie dodatkowego na jednej tylko połówce kija jednoznacznie wskazywałoby winnego tego naruszenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbromal

biały krystaliczny proszek, środek uspokajający i łagodnie nasenny; adalin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karbromalowy

przymiotnik od: karbromal

#### Źródła:

SJP.pl

# Karbunkuł

1. minerał z grupy granatów, ciemnoczerwona odmiana almandynu, kamień półszlachetny wykorzystywany w jubilerstwie;
2. ropne zapalenie torebek włosowych przechodzące na tkankę podskórną; czyrak mnogi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. poet. bliżej nieokreślony kamień szlachetny barwy czerwonej (np. rubin, granat)

(1.2) stpol. drogi kamień (niezależnie od koloru)

(1.4) med. wet. wąglik, antraks

- karbunkuł – dawna nazwa rubinów i granatów
- czyrak gromadny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karbunkułowy

przymiotnik od: karbunkuł

przymiotnik

(1.1) przest./poet. przym. od karbunkuł

(1.2) med. przym. od karbunkuł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karburacja

mieszanie paliwa płynnego z powietrzem w celu otrzymania mieszanki palnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Karburator

urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach; gaźnik

- karburator – dawna nazwa gaźnika
- Karburator – wynalazek, rodzaj silnika z powieści "Fabryka Absolutu" autorstwa Karela Čapka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karburatorowy

przymiotnik od: karburator

#### Źródła:

SJP.pl

# Karburować

dokonywać karburacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Karburyzator

Karboryzator – środek w postaci stałej lub gazowej, będący źródłem węgla w procesie nawęglania stali.

Jako stały karboryzator stosuje się tzw. proszek do nawęglania. Jest to mieszanina węgla drzewnego w postaci granulek o średnicy kilku mm oraz intensyfikatorów. Jako intensyfikatory przyspieszające nawęglanie stosuje się węglan baru oraz węglan sodu, których zawartość w świeżym proszku do nawęglania wynosi 10-30%.

Jako karboryzator gazowy stosowane są nasycone węglowodory.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karby

dawniej: określony porządek, ryzy, dyscyplina; dziś tylko w związku frazeologicznym: wziąć, ująć kogoś w karby - poddać kogoś dyscyplinie, rygorom

1 gmina w Niemczech:

- Karby – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Rendsburg-Eckernförde

1 miejscowość w Szwecji:

- Karby

1 miejscowość w Danii:

- Karby - miasto w regionie Jutlandia Północna, w gminie Morsø

Zobacz też:

- karb

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karc

dawniej, środowiskowo; cela karna w więzieniu pozbawiona okien i pryczy; karcer

#### Źródła:

SJP.pl

# Karc.

skrót od: karciany (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcący

wyrażający naganę, krytykę, nieprzychylny stosunek do kogoś lub czegoś; naganny, ganiący, ostry

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażanie dezaprobaty względem osoby

#### Źródła:

Wiktionary

# Karcer

1. cela karna w więzieniu pozbawiona okien i pryczy;
2. dawniej: kara polegająca na zatrzymaniu ucznia w szkole po lekcjach;
3. dawniej: miejsce odsiadywania kary w szkołach średnich i wyższych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) więz. karna cela więzienna bez pryczy i często bez okna

(1.2) więz. kara przebywania w celi bez pryczy

(1.3) przest. kara zostawania ucznia w szkole po lekcjach

(1.4) przest. miejsce, gdzie za karę uczeń przebywał w szkole po zajęciach

Karcer (łac. carcer) – cela więzienna o znacznie surowszych warunkach, małej powierzchni, często pozbawiona otworów okiennych i jakiegokolwiek cywilizowanego miejsca do snu. Umieszczenie więźnia w karcerze stanowi dodatkową karę za przewinienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karcerowy

przymiotnik od: karcer

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcharodontozaur

rodzaj dinozaurów z podrzędu teropodów

Karcharodontozaur (Carcharodontosaurus) – rodzaj teropoda z rodziny Carcharodontosauridae. Jego nazwa oznacza "jaszczur o zębach rekina" (gr. καρχαρος karkharos „zębaty, ostro-zęby”; οδους odous, οδοντος odontos „ząb”; σαυρος sauros „jaszczurka”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karcharodontozaury

rodzaj dinozaurów z podrzędu teropodów

Karcharodontozaury (Carcharodontosauridae, gr. „jaszczury rekinozębe”) – rodzina dużych teropodów z grupy tetanurów. Została ustanowiona w 1931 przez Ernsta Stromera. Obecnie stanowi jedną z podgrup karnozaurów. Obejmuje ona jedne z największych mięsożerców wszech czasów: giganotozaura, mapuzaura, karcharodontozaura i tyranotytana. Wszystkie te teropody dorównywały rozmiarami tyranozaurowi, a niektóre nawet go przewyższały.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karcher

[czytaj: karcher lub kercher]
1. produkt marki Kärcher; kärcher;
2. potocznie: myjka ciśnieniowa

Osoby o nazwisku Karcher:

- Johann Friedrich Karcher (1650–1726) – niemiecki architekt i projektant ogrodów
- Guido Karcher (1844–1905) – niemiecki admirał

Inne:

- Raab Karcher – firma wchodząca w skład francuskiego koncernu Saint-Gobain

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karcherować

[czytaj: karszerować lub kerszerować] czyścić myjką ciśnieniową

#### Źródła:

SJP.pl

# Karchowice

Karchowice (niem. Karchowitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice.

Integralną częścią Karchowic jest Wygiełzów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karciak

środowiskowo: stół do gry w karty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mebl. stolik do gry w karty z rozkładanym blatem o kształcie prostokątnym lub okrągłym, często wyłożonym skórą albo suknem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karcianka

potocznie: gra karciana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gra karciana, najczęściej w odniesieniu do gry komputerowej

(1.2) środ. eduk. dodatkowa godzina (poza ustalonym pensum) realizowana w ramach Karty Nauczyciela

Kolekcjonerskie gry karciane (pot. karcianki, z ang. collectible card games (CCG) lub trading card games (TCG)) – gry, w których każdy z graczy korzysta z osobistej talii specjalnie przeznaczonych dla danej gry kart. Gra jest dwu- lub wieloosobowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karciankowy

→ karcianka

Patrz:karcianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karciany

przymiotnik

(1.1) dotyczący kart do gry, gier w karty

#### Źródła:

Wiktionary

# Karciara

kobieta regularnie grająca w karty; karciarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karciarka

kobieta regularnie grająca w karty; karciara

#### Źródła:

SJP.pl

# Karciarski

przymiotnik od: karciarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) karc. związany z karciarzem, dotyczący karciarzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karciarstwo

nałogowe granie w karty; kartograjstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Karciarz

nałogowy gracz w karty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek namiętnie, nałogowo grający w karty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karcić

1. ganić, karać;
2. rzadkie: karcić się - ganić się, karać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. skarcić)

(1.1) udzielać nagany

czasownik zwrotny niedokonany karcić się (dk. skarcić się)

(2.1) ganić samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karcięta

żartobliwie o kartach do gry

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcino

Karcino – wieś sołecka w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg.

Oś miejscowości stanowi droga powiatowa nr 3355Z do Kołobrzegu o długości 15 km. Z Karcina odchodzi także droga powiatowa nr 0253Z do Nowogardka o długości 8,6 km.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karcinofobia

chorobliwy lęk przed nowotworem złośliwym; kancerofobia, karcynofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. psych. zob. kancerofobia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karcinogen

zewnętrzny czynnik rakotwórczy; carcinogen; kancerogen

Czynnik rakotwórczy, czynnik rakogenny, czynnik onkogenny, karcynogen, kancerogen – czynnik przyczyniający się, przez mutację materiału genetycznego, do rozwoju choroby nowotworowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karcinogeneza

mechanizm wywoływania nowotworów; kancerogeneza, karcynogeneza

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcinogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; kancerogenność, rakotwórczość, karcynogenność, onkogenność

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcinogenny

powodujący powstawanie nowotworów; rakotwórczy, kancerogenny, onkogenny, karcynogenny

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcinotron

lampa elektronowa o fali wstecznej, stosowana jako generator mikrofalowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karciocha

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie o karcie do gry

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcynofobia

chorobliwy lęk przed nowotworem złośliwym; kancerofobia, karcinofobia

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcynogen

zewnętrzny czynnik rakotwórczy; kancerogen

Czynnik rakotwórczy, czynnik rakogenny, czynnik onkogenny, karcynogen, kancerogen – czynnik przyczyniający się, przez mutację materiału genetycznego, do rozwoju choroby nowotworowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karcynogeneza

proces prowadzący do powstania nowotworu; kancerogeneza, karcinogeneza

Karcynogeneza też kancerogeneza lub nowotworzenie – zmiany zachodzące w komórce organizmu, prowadzące do powstania nowotworu. Jest to wieloetapowy proces zachodzący na poziomie DNA komórki. Wyróżnia się w nim trzy (czasem cztery) złożone etapy: inicjację, promocję i progresję. Kancerogeneza jest najczęściej wywoływana czynnikami rakotwórczymi, takimi jak: nadfiolet, wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne czy niektóre wirusy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karcynogenność

zdolność do wywoływania nowotworów; kancerogenność, karcinogenność, rakotwórczość, onkogenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. rakotwórczość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karcynogenny

powodujący powstawanie nowotworów; rakotwórczy, kancerogenny, onkogenny, karcinogenny

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcynolog

zoolog badający skorupiaki

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcynologia

dział zoologii, nauka o skorupiakach

Karcynologia (gr. καρκίνος karkínos – rak, oraz λόγος logos – nauka) malacostracologia, crustaceologia lub crustalogia – dział zoologii zajmujący się badaniem skorupiaków. Obejmuje nauki bardziej wyspecjalizowane, np. astakologię – naukę o rakach (nadrodzinie Astacoidea).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karcynologiczny

przymiotnik od: karcynologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Karcz

pniak i korzenie pozostałe po ścięciu drzewa; karpa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pniak (część nadziemna), który pozostaje po ścięciu drzewa, wraz z korzeniami (częścią podziemną)

(1.2) daw. reg-pl|Kresy. krzak

- karcz – pniak i korzeń pozostałe po ścięciu drzewa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczek

1. zdrobnienie od: kark;
2. górna, doszyta część bluzki, koszuli, spodni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kulin. mięso z karku zwierzęcego

(1.2) pot. zdrobn. od kark

(1.3) kraw. górna część bluzki, sukienki itp., do której doszyta jest pozostała część

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karczemka

W Polsce

- Karczemka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
- Karczemka – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
- Karczemka – część wsi Mielinek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
- Karczemka – część wsi Wilczeniec Bogucki w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
- Karczemka – przysiółek kolonii Bezek-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
- Karczemka – osada w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Bojadła
- Karczemka – przysiółek wsi Duranów w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów
- Karczemka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Małdyty
- Karczemka – część wsi Nowe Prażuchy w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Ceków-Kolonia
- Karczemka – część wsi Ludwina w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Pleszew
- Karczemka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Obrzycko

#### Źródła:

Wikipedia

# Karczemność

1. ordynarność, wulgarność, prostackość;
2. rzadko: cecha czegoś związanego z karczmą

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczemny

ordynarny, wulgarny

przymiotnik jakościowy

(1.1) charakteryzujący się grubiaństwem i ordynarnością

przymiotnik relacyjny

(2.1) przest. dotyczący karczmy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karczew

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Karczew – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, na prawym brzegu Wisły, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Karczew. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 10 271 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczewianin

mieszkaniec Karczewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczewianka

mieszkanka Karczewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczewo

5 miejscowości w Polsce:

- Karczewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Karczewo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Gostycyn
- Karczewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
- Karczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kiszkowo
- Karczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Kamieniec

#### Źródła:

Wikipedia

# Karczewski

przymiotnik od: Karczew

Karczewski (Poraj odmienny I, Rosa, Różyc) – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Poraj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karczma

gospoda na wsi; zajazd; oberża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gospoda na wsi;

Karczma (również austeria, oberża, zajazd, gospoda, gościniec) – budynek służący jako miejsce spotkań i wyszynku oraz czasami jako dom zajezdny przeznaczony dla podróżnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczmarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczmareczka

zdrobnienie od: karczmarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: karczmarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karczmarka

kobieta pracująca w karczmie; kobieta posiadająca karczmę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta prowadząca karczmę

- Karczmarka – część wsi Radzanów w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Karczmarka – nieistniejący punkt kolejowy, który pierwotnie funkcjonował jako stacja kolejowa, a później jako ładownia stacji paliw dla PGWAR w nieistniejącej już wsi Karczmarce
- Karczmarka – opuszczona wieś w woj. dolnośląskim, k. Trzebienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczmarski

→ karczmarz

przymiotnik

(1.1) dotyczący karczmy

Patrz:karczmarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karczmarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie polegające na prowadzeniu karczmy

#### Źródła:

Wiktionary

# Karczmarz

osoba prowadząca karczmę, właściciel gospody; oberżysta, szynkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna prowadzący karczmę

Karczma (również austeria, oberża, zajazd, gospoda, gościniec) – budynek służący jako miejsce spotkań i wyszynku oraz czasami jako dom zajezdny przeznaczony dla podróżnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczmarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka karczmarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Karczmiska

zgrubienie od: karczma

W Polsce

- Karczmiska – część wsi Karczmiska Pierwsze w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
- Karczmiska – część wsi Sędowice w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
- Karczmiska – część wsi Leopoldów w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
- Karczmiska – część wsi Więciórka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Tokarnia
- Karczmiska – przysiółek wsi Zaleszany w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
- Karczmiska – część wsi Wygiełzów w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Irządze
- Karczmiska – gromada
- Karczmiska – gmina w woj. lubelskim, w pow. opolskim
- Karczmiska Pierwsze – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
- Karczmiska Drugie – wieś woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Karczmiska
- Karczmiska – wąskotorowa węzłowa stacja kolejowa w Karczmiskach Pierwszych, w powiecie opolskim, w województwie lubelskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karczmiski

przymiotnik od: Karczmiska Pierwsze (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczmisko

zgrubienie od: karczma

Karczmisko – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Czarna Białostocka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Anielskiej w Czarnej Wsi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karczoch

1. dwuletnia roślina o jadalnych koszyczkach kwiatowych
2. motyw w architekturze, wyglądem przypominający tę roślinę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cynara scolymus|ref=tak., rodzaj wieloletnich roślin z rodziny astrowatych;

(1.2) spoż. jarzyna z jadalnego pąku kwiatowego karczocha (1.1)

Karczoch (Cynara) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 10 gatunków. Rośliny te występują na Wyspach Kanaryjskich i w basenie Morza Śródziemnego – w południowej Europie (na tym kontynencie rośnie 7 gatunków), w północnej Afryce i w południowo-zachodniej Azji (na wschodzie po Iran).

Karczoch zwyczajny C. cardunculus uprawiany jest jako warzywo (jadalne są liście, korzeń i młode kwiatostany).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczochowy

→ karczoch

przymiotnik

(1.1) zawierający karczoch

Patrz:karczoch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karczów

pniak i korzenie pozostałe po ścięciu drzewa; karpa

2 miejscowości w Polsce:

- Karczów – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Wielgomłyny
- Karczów – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Dąbrowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karczować

w leśnictwie: usuwać drzewa i krzewy oraz ich pniaki i korzenie w celu oczyszczenia gruntu i przygotowania go pod uprawę, a także pozyskania drewna; wycinać, wyrzynać

czasownik niedokonany

(1.1) wykopywać karcze – pnie i korzenie – aby oczyścić grunt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karczowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|karczować.

Karczowanie – ręczne lub mechaniczne usuwanie z gruntu karp (karczy, tj. pniaków z korzeniami pozostałych po ścięciu drzew), służące oczyszczeniu terenu lub pozyskaniu surowca drzewnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczowianin

mieszkaniec Karczowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczowianka

mieszkanka Karczowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczowisko

miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczunek, trzebisko, trzebowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. teren wykarczowany

(1.2) leśn. teren pokryty karczami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karczówka

dawniej: motyka do karczowania

## Miejscowości i ich części w Polosce

Wg TERYT jest ich 11, w tym 4 podstawowe

- Karczówka – część miasta Kielce
- Karczówka – część miasta Rypin
- Karczówka – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Złotniki Kujawskie
- Karczówka – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Brzeźnica
- Karczówka – część wsi Siucice-Kolonia w woj. łódzkim, w pow. piotrkowski, w gminie Aleksandrów
- Karczówka – część wsi Słopnice w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Słopnice
- Karczówka – część wsi Lachowice w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
- Karczówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Rusinów
- Karczówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
- Karczówka – kolonia wsi Brzeście w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
- Karczówka – kolonia wsi Nowa Olszówka w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karczówkowski

przymiotnik od: Karczówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczownica

ręczne narzędzie lub mechaniczne urządzenie do karczowania drzew i krzewów, a także pozostałych po nich pni i korzeni; karczownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczowniczka

kobieta zajmująca się karczowaniem, czyli usuwaniem drzew i krzewów, a także pniaków i korzeni

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczowniczy

związany z karczownikiem i jego pracą - usuwaniem drzew i krzewów, a także ich pniaków i korzeni, np. urządzenie karczownicze

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczownik

w leśnictwie: osoba zajmująca się karczowaniem, czyli usuwaniem drzew i krzewów, a także pniaków i korzeni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba usuwająca drzewa z korzeniami i pniaki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Arvicola|Lacépède|ref=tak., rodzaj niedużego ssaka z rodziny chomikowatych;

(2.2) zool. gryzoń z rodzaju karczownik (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) techn. narzędzie lub urządzenie do karczowania

Karczownik (Arvicola) – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczowniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Arvicolinae|Gray|ref=tak., podrodzina gryzoni z rodziny chomikowatych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: karczownik

Karczowniki, nornikowate (Arvicolinae) – podrodzina ssaków z rodziny chomikowatych (Cricetidae), wydzielana czasami jako odrębna rodzina Arvicolidae lub Microtidae. Obejmuje około 200 gatunków. W Polsce żyje 9 z nich.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczownikowy

przymiotnik od: karczownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczowski

przymiotnik od: Karczów

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczunek

w leśnictwie:
1. usuwanie drzew i krzewów oraz ich pniaków i korzeni w celu oczyszczenia gruntu i przygotowania go pod uprawę, a także pozyskania drewna; wycinanie, wyrzynanie, karczowanie;
2. rzadko: miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczowisko, trzebowisko, trzebisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. karczowanie

(1.2) daw. karczowisko

- karczunek – usuwanie drzew i krzewów oraz ich pniaków i korzeni w celu oczyszczenia gruntu i przygotowania go pod uprawę, a także pozyskania drewna; wycinanie, wyrzynanie, karczowanie
- karczunek (rzadko) – miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczowisko, trzebowisko, trzebisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karczunkowy

związany z karczunkiem, czyli usuwaniem drzew i krzewów, a także ich pniaków i korzeni, np. prace karczunkowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczycho

potocznie:
1. zgrubienie od: kark;
2. uderzenie otwartą dłonią w kark

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. kark

(1.2) środ. pot. uderzenie w kark

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karczykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczyński

nazwisko

- Aleksander Karczyński (ur. 1882, zm. 1973) – polski organista
- Cyryl Karczyński (ur. 1884, zm. 1940) – polski duchowny katolicki
- Maciej Karczyński (ur. 1971) – polski policjant
- Marcin Karczyński (ur. 1978) – polski kolarz górski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karczysto

→ karczysty

Patrz:karczysty

#### Źródła:

SJP.pl

# Karczysty

rzadko: mający gruby, duży kark

#### Źródła:

SJP.pl

# Kard

roślina warzywna z rodziny złożonych, podobna z wyglądu do karczocha

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roln. karczoch hiszpański uprawiany dla liści

(1.2) spoż. jarzyna z liści kardu (1.1)

(1.3) wojsk. hist. rodzaj długiego noża, perska broń używana głównie do pchnięć;

- kard – broń perska
- kard – roślina, karczoch hiszpański
- KARD – południowokoreański zespół

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kard.

skrót od: kardynał (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = kardynał

Kardynał (łac. Cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany), formalnie Kardynał Świętego Kościoła Rzymskiego (łac. Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae) – najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim. Wszyscy kardynałowie razem tworzą Kolegium Kardynałów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karda

roślina z rodziny złożonych podobna do ostu, o małych żółtych kwiatkach i kosmatej łodydze, wykorzystywana w lecznictwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardacz

metalowa szczotka do czyszczenia koni i bydła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardamon

1. roślina z rodziny imbirowatych
2. przyprawa z nasion kardamonu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina z gatunku kardamon malabarski lub któregoś z innych gatunków należącego do rodzaju nazwa systematyczna|Elettaria|ref=tak.;

(1.2) kulin. przyprawa z suszonych nasion lub całych owoców kardamonu (1.1)

Kardamon malabarski (Elettaria cardamomum (L.) Maton) – gatunek byliny należący do rodziny imbirowatych (Zingiberaceae). Posiada wiele synonimów: kardamon cejloński, długi, indyjski, jawajski, zwyczajowo nazywany jest po prostu kardamonem. Występuje w stanie dzikim na Półwyspie Indyjskim i na Cejlonie, w Chinach i Indonezji, przeniesiony i zaaklimatyzowany w Ameryce Środkowej (głównie Gwatemala).

W gastronomii używana jest także nazwa kardamon zielony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardamonowy

przymiotnik od: kardamon

przymiotnik

(1.1) związany z kardamonem, dotyczący kardamonu

(1.2) kulin. przyprawiony kardamonem, o smaku kardamonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kardan

część różnego rodzaju urządzeń, którą stanowi przegub łączący wał napędzany z wałem napędzającym; przegub krzyżakowy; przegub Cardana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. techn. sprzęgło wychylne

Przegub Cardana, przegub krzyżakowy, przegub wychylny – sprzęgło przymusowe nierozłączne, kompensacyjne (według hierarchii podstaw konstrukcji maszyn: sprzęgło nierozłączne, mechaniczne, samonastawne, kątowe), rodzaj przegubu asynchronicznego. Jego nazwa pochodzi od nazwiska Girolama Cardana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kardan

#### Źródła:

Wiktionary

# Kardanowy

przymiotnik od: kardan

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardas

nazwisko

Osoby o nazwisku Kardas:

- Jan Kardas – polski oficer i działacz kombatancki
- Łukasz Kardas – dziennikarz, lektor, producent telewizyjny
- Łukasz Kardas – polski wioślarz
- Marian Kardas – polski siatkarz i trener siatkarski
- Piotr Kardas – polski prawnik i wykładowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardasz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Gregor Kardasz – poseł do Rady Państwa.
- Klaudia Kardasz – polska lekkoatletka
- Wasyl Kardasz – ukraiński piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiak

w gwarze środowiskowej: kardiolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiakowy

przymiotnik od: kardiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiamid

lek pobudzający ośrodkowy układ nerwowy, stosowany m.in. w zapaści, w zatruciach czadem, barbituranami, alkoholem i narkotykami; koramina; niketamid

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiamidowy

przymiotnik od: kardiamid

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiazolowy

→ kardiazol

Patrz:kardiazol

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardifczyk

mieszkaniec Cardiff, stolicy Walii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardifka

mieszkanka Cardiff (stolicy Walii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardifski

→ Cardiff (stolica Walii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Cardiffem, dotyczący Cardiffu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kardigan

zapinany sweter bez kołnierza; cardigan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odzież. rodzaj swetra zapinanego na guziki lub zamek błyskawiczny, wycięty pod szyją, bez kołnierza;

Kardigan (ang. cardigan) – rodzaj swetra bez kołnierza, zapinanego z przodu na guziki lub zamek. Guziki w damskim kardiganie często są duże i stanowią element ozdobny.

Nazwa pochodzi od tytułu angielskiego generała Jamesa Thomasa Brudenella (1797–1868) – hrabiego Cardigan, który podczas wojny krymskiej w bitwie pod Bałakławą poprowadził szarżę lekkiej brygady kawalerii brytyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardinadel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kotlet mielony z mięsa gotowanego w zupie;

Karminadle (karminadla, karbinadle, karbinadla, kardinadle, kardinadla, bergi) – potrawa kuchni śląskiej, rodzaj kotletów mielonych. Są to smażone na głębokim tłuszczu kulki z mielonego mięsa, tradycyjnie wieprzowego. Gotowe karminadle mają lekko spłaszczony, kulisty kształt i średnicę ok. 5–7 cm. W smaku są słone i lekko pikantne. 17 stycznia 2008 tak zdefiniowane karminadle zostały wpisane na Listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kategorii „Gotowe dania i potrawy w województwie śląskim”.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardio

mający na celu poprawę wydolności całego organizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardio-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z sercem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kardiochirurg

specjalista w zakresie kardiochirurgii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się operacjami kardiologicznymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka – specjalistka w zakresie kardiochirurgii

Kardiochirurgia (z gr. kardia „serce”) – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym serca i dużych naczyń krwionośnych w klatce piersiowej. Wyodrębniła się z chirurgii i w Polsce uzyskała status specjalizacji podstawowej od 2000. Obecnie wyodrębnia się kardiochirurgię dziecięcą zajmującą się leczeniem wad wrodzonych układu sercowo-naczyniowego w życiu płodowym i w okresie dziecięcym oraz kardiochirurgię dorosłych, zajmującą się leczeniem wad wrodzonych i nabytych układu sercowo-naczyniowego i choroby wieńcowej w okresie dorosłości (łączy się z nią transplantologia, zajmująca się m.in. przeszczepianiem serca, jednocześnie serca i płuca lub obu płuc). W Polsce konsultantem krajowym kardiochirurgii od 13 czerwca 2016 jest prof. dr hab. n. med. Jacek Różański.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardiochirurgia

dziedzina medycyny zajmująca się chirurgicznym leczeniem schorzeń serca i naczyń krwionośnych

Kardiochirurgia (z gr. kardia „serce”) – dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem operacyjnym serca i dużych naczyń krwionośnych w klatce piersiowej. Wyodrębniła się z chirurgii i w Polsce uzyskała status specjalizacji podstawowej od 2000. Obecnie wyodrębnia się kardiochirurgię dziecięcą zajmującą się leczeniem wad wrodzonych układu sercowo-naczyniowego w życiu płodowym i w okresie dziecięcym oraz kardiochirurgię dorosłych, zajmującą się leczeniem wad wrodzonych i nabytych układu sercowo-naczyniowego i choroby wieńcowej w okresie dorosłości (łączy się z nią transplantologia, zajmująca się m.in. przeszczepianiem serca, jednocześnie serca i płuca lub obu płuc). W Polsce konsultantem krajowym kardiochirurgii od 13 czerwca 2016 jest prof. dr hab. n. med. Jacek Różański.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardiochirurgiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z kardiochirurgią, dotyczący kardiochirurgii

#### Źródła:

Wiktionary

# Kardiochirurżka

→ kardiochirurg

Patrz:kardiochirurg

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiognozja

dar czytania w ludzkich sumieniach (sercach, duszach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiograf

aparat rejestrujący fale skurczów serca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiografia

metoda diagnostyczna, obrazowanie pracy serca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiograficzny

przymiotnik

(1.1) związany z kardiografią

#### Źródła:

Wiktionary

# Kardiogram

zapis pracy serca w postaci wykresu

- Elektrokardiogram
- Kardiogram – polski film fabularny z 1971 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardioida

krzywa płaska zakreślana przez punkt okręgu toczącego się bez poślizgu po zewnętrznej stronie drugiego okręgu (promienie obu okręgów są równe); krzywa sercowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. krzywa zamknięta zakreślana przez jeden punkt okręgu toczącego się po zewnętrznej stronie innego okręgu o takiej samej średnicy;

Kardioida (krzywa sercowa) – krzywa opisywana przez ustalony punkt okręgu toczącego się bez poślizgu po zewnętrzu innego nieruchomego okręgu o tej samej średnicy. Kardioida jest odmianą epicykloidy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardioidalny

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kształcie kardioidy

przymiotnik relacyjny

(2.1) techn. o mikrofonach: dobrze wychwytujący dźwięki z boku oraz z przodu, ale słabo z tyłu; z kierunkowym odbiorem dźwięku graficznie identycznym jak kardioida

#### Źródła:

Wiktionary

# Kardioidograf

przyrząd do kreślenia kardioid; kardiograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiol

ziołowy lek nasercowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. preparat nasercowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kardiolider

urządzenie do pomiaru tętna kosmonautów w różnych fazach lotu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiolipina

związek z grupy glicerolofosfolipidów występujący w wewnętrznej błonie mitochondrium

Kardiolipina (CL, z ang. cardiolipin) – organiczny związek chemiczny z grupy glicerolofosfolipidów (dwufosfatydyloglicerol). Występuje w wewnętrznej błonie mitochondrium obok fosfatydylocholiny i fosfatydyloetanoloaminy, w stosunku odpowiednio 2:3:4. Zmniejsza przepuszczalność tej błony, przyczyniając się do większej wydajności energetycznej oddychania komórkowego. Występuje też w błonach komórkowych niektórych bakterii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardiolipinowy

→ kardiolipina

Patrz:kardiolipina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiolog

specjalista w zakresie kardiologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób serca i układu naczyniowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka kardiologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardiologia

dział medycyny zajmujący się diagnostyką, leczeniem i profilaktyką chorób układu sercowo-naczyniowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami i wadami układu sercowo-naczyniowego, ich rozpoznawaniem i leczeniem;

(1.2) pot. med. oddział kardiologiczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardiologiczny

→ kardiologia

przymiotnik

(1.1) związany z kardiologią, dotyczący kardiologii

Patrz:kardiologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kardiolożka

→ kardiolog

Patrz:kardiolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiomiopata

osoba cierpiąca na przerost mięśnia sercowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiomiopatia

choroba mięśnia sercowego polegająca na zaburzeniu jego czynności z powodu powiększenia, przerostu lub sztywności komór serca

Kardiomiopatie (łac. cardiomyopathia) – grupa chorób mięśnia sercowego powodowanych różnorodnymi przyczynami (etiologia heterogenna), prowadzących do nieprawidłowego działania (dysfunkcji) serca. Zajęciu mięśnia sercowego mogą towarzyszyć nieprawidłowości budowy i czynności osierdzia, wsierdzia, innych narządów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardioonkologia

Kardioonkologia lub onkokardiologia – dziedzina medycyny zajmująca się wszystkimi aspektami prewencji, diagnostyki obrazowej i laboratoryjnej oraz leczenia chorób sercowo-naczyniowych u pacjentów z nowotworami.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kardiopatia

wada, choroba serca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiopatyczny

przymiotnik od: kardiopatia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardioplegia

Kardioplegia – czasowe zatrzymanie akcji serca za pomocą środków farmakologicznych oraz hipotermii. Najczęściej w tym celu podawany jest zimny płyn zawierający potas, który pozwala zatrzymać serce w rozkurczu, chroniąc jednocześnie mięsień sercowy przed niedotlenieniem. Kardioplegia stosowana jest zwykle podczas operacji kardiochirurgicznych. Podczas nich dochodzi do celowego zatrzymania akcji serca, a krew rozprowadzana jest po całym ciele przez maszynę, omijając serce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kardiostymulacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stymulacja pracy serca kardiostymulatorem;

Sztuczny rozrusznik serca (inaczej stymulator serca, kardiostymulator) – urządzenie elektryczne (obecnie wszczepiane w ciało chorego) służące do elektrycznego pobudzania rytmu serca. Stosuje się go, gdy naturalny rozrusznik – węzeł zatokowy, w wyniku różnych schorzeń trwale przestaje spełniać swoją rolę (choroba węzła zatokowo-przedsionkowego), co prowadzi do objawów niedokrwienia mózgu lub niewydolności serca. Drugim wskazaniem do wszczepienia rozrusznika są zaburzenia przewodzenia (tzn. blok przewodnictwa przedsionkowo-komorowego) przez naturalne elektryczne połączenie pomiędzy przedsionkami i komorami serca – węzeł przedsionkowo-komorowy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardiostymulacyjny

przymiotnik od: kardiostymulacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiostymulator

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. rozrusznik serca.

Sztuczny rozrusznik serca (inaczej stymulator serca, kardiostymulator) – urządzenie elektryczne (obecnie wszczepiane w ciało chorego) służące do elektrycznego pobudzania rytmu serca. Stosuje się go, gdy naturalny rozrusznik – węzeł zatokowy, w wyniku różnych schorzeń trwale przestaje spełniać swoją rolę (choroba węzła zatokowo-przedsionkowego), co prowadzi do objawów niedokrwienia mózgu lub niewydolności serca. Drugim wskazaniem do wszczepienia rozrusznika są zaburzenia przewodzenia (tzn. blok przewodnictwa przedsionkowo-komorowego) przez naturalne elektryczne połączenie pomiędzy przedsionkami i komorami serca – węzeł przedsionkowo-komorowy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardiostymulatorowy

przymiotnik od: kardiostymulator

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiotachometr

przyrząd do pomiaru częstotliwości skurczów serca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiotokograf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. rejestrator elektrycznej aktywności serca płodu oraz skurczów macicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kardiotokografia

monitorowanie akcji serca płodu z zapisem czynności skurczowej mięśnia macicy; KTG

Kardiotokografia (KTG) – monitorowanie akcji serca płodu wraz z jednoczasowym zapisem czynności skurczowej mięśnia macicy. Badanie to przeprowadzane jest w ramach intensywnej opieki przedporodowej. Pozwala wcześnie wykryć sytuacje zagrożenia życia płodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardiotokograficzny

→ kardiotokografia

Patrz:kardiotokografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiotokogram

zapis czynności serca płodu i skurczów macicy, wykorzystywany w opiece przedporodowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiotokogramowy

przymiotnik od: kardiotokogram

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardiowersja

Kardiowersja elektryczna – zabieg przywrócenia prawidłowego rytmu serca przez jednoczesne pojawienie się załamka R w EKG i wyładowanie krótkotrwałego prądu o dużym napięciu, powodującym częściową depolaryzację mięśnia sercowego.

Czas wyładowania jest synchronizowany z cyklem pracy serca w celu uniknięcia wyładowania w strefie ranliwej (na ramieniu zstępującym załamka T), co może spowodować migotanie komór.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kardiowerter-Defibrylator

wszczepialne urządzenie medyczne przywracające prawidłowy rytm serca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardyf

gatunek angielskiego węgla kamiennego charakteryzujący się wysoko kalorycznością i łatwopalnością

Kardyf (od ang. Cardiff – miasto w Walii) – gatunek angielskiego węgla kamiennego, który odznacza się wysokim przewodnictwem cieplnym i łatwopalnością, używany głównie na statkach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardynalat

urząd kardynała

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urząd, godność kardynalska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kardynalniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kardynalny; bardziej kardynalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kardynalność

→ kardynalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kardynalne

Moc zbioru, liczba kardynalna – uogólnienie pojęcia liczebności zbioru na dowolne zbiory, także nieskończone.

Pojęcie mocy zbioru opiera się na pojęciu równoliczności dwóch zbiorów: zbiory A i B są równoliczne, gdy istnieje bijekcja (funkcja różnowartościowa i „na”) między zbiorami A i B. Obrazowo mówiąc, gdy każdy element zbioru A można połączyć w parę z dokładnie jednym elementem zbioru B i odwrotnie. Łączenie elementów w pary jest jedynym sposobem „porównania” zbiorów nieskończonych, nie można – tak jak dla zbiorów skończonych – policzyć elementów obu zbiorów.

Patrz:kardynalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardynalny

1. główny, zasadniczy, fundamentalny;
2. w matematyce: liczba kardynalna - moc zbioru;
3. liczebnik kardynalny - liczebnik główny;
4. w żegludze: oznakowanie kardynalne, znaki kardynalne - oznakowanie bezpiecznego toru wodnego

przymiotnik jakościowy

(1.1) główny, najważniejszy, zasadniczy

Kardynalny (łac. cardinalis – główny; łac. cardo – zawias) – główny, zasadniczy, podstawowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardynalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kardynała, związany z kardynałem

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor czerwony, taki jak kolor szat kardynała

przymiotnik dzierżawczy

(3.1) taki, który należy do kardynała

#### Źródła:

Wiktionary

# Kardynał

najwyższa osoba po papieżu w hierarchii Kościoła katolickiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Cardinalis cardinalis|ref=tak., ptak z rodziny łuszczaków;

Kardynał (łac. Cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany), formalnie Kardynał Świętego Kościoła Rzymskiego (łac. Cardinalis Sanctae Romanae Ecclesiae) – najwyższa po papieżu godność kościelna w Kościele katolickim. Wszyscy kardynałowie razem tworzą Kolegium Kardynałów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kardynałek

ryba z rodziny karpiowatych

- kardynałek chiński (Tanichthys albonubes) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych

- 2 gatunki ptaków z rodziny tanagr:
  - kardynałek czubaty (Paroaria coronata)
  - kardynałek czarnogardły (Paoraria gularis)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kardynały

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cardinalidae|Ridgway|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

forma rzeczownika.

(2.1) depr. plural|kardynał.

Kardynały (Cardinalidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kareciany

→ kareta; karetowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karel

czeskie imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna lub chłopiec z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię, krainę na pograniczu Finlandii i Rosji;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m., odpowiednik polskiego imienia Karol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bot. przepękla ogórkowata, nazwa systematyczna|Momordica charantia|L.|ref=tak., jadalna i lecznicza roślina z rodziny dyniowatych

(1.2) spoż. jarzyna o gorzkim smaku z młodych owoców kareli (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Karelia

republika w Federacji Rosyjskiej; Republika Karelii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na obszarze między Morzem Bałtyckim a Morzem Białym, na pograniczu Rosji i Finlandii;

(1.2) geogr. adm. autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej, położona nad granicą z Finlandią

Karelia (ros. Карелия, karel. i fiń. Karjala); oficjalna nazwa Republika Karelii (w urzędowym na terenie kraju języku rosyjskim – Республика Карелия – Riespublika Karielija, w karelskim Karjalan tazavaldu, fińskim – Karjalan tasavalta) – autonomiczna republika wchodząca w skład Federacji Rosyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karelidy

prekambryjskie ruchy górotwórcze

#### Źródła:

SJP.pl

# Karelka

mieszkanka Karelii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kobieta z ugrofińskiego ludu zamieszkującego Karelię;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karela lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karelski

przymiotnik od: Karelia (republika należąca do Federacji Rosyjskiej; Republika Karelii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karelią, dotyczący Karelii lub Karelów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język karelski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karen

1. imię żeńskie;
2. stan w Mjanmie

- karen – związek chemiczny
- Karen – stan w Mjanmie
- Karen – imię
- Karenowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karenaż

przechylanie statku w celu jego oczyszczenia i konserwacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Karencja

1. wymagany lub wyznaczony okres oczekiwania na coś, wstrzymanie na pewien czas;
2. okres opłat, który musi upłynąć dla uznania danego typu roszczeń, głównie ubezpieczeniowych;
3. okres, który musi upłynąć między zastosowaniem chemicznego środka ochrony roślin a czasem zbioru ich owoców, po całkowitej dezaktywacji środka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. okres, który musi upłynąć, zanim coś będzie mogło bądź musiało nastąpić

- karencja (bibliologia) – odłożenie na późniejszy termin, wstrzymanie; także: okres wyczekiwania.
- karencja (prawo):
  - a) w ubezpieczeniach: okres płacenia składek, który musi upłynąć, zanim powstanie prawo do świadczeń;
  - b) w stosunkach kredytowych: okres, w którym nie spłacany jest kapitał kredytu, a jedynie raty odsetkowe

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Karencyjny

→ karencja

Patrz:karencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Karenina

postać fikcyjna z powieści "Anna Karenina" rosyjskiego pisarza Lwa Tołstoja

#### Źródła:

SJP.pl

# Karenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedstawicielka narodu zamieszkującego głównie stan Karen w Mjanmie i posługującego się językami kareńskimi;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kareński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karenami, dotyczący Karenów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kares

zwykle w liczbie mnogiej: pieszczoty, czułości, umizgi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. pieszczota, czułość, przymilanie się

Osoby:

- Johannes Kares – niemiecki malarz
- Mika Kares – fiński śpiewak operowy

Zobacz też:

- Karres

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karesować

przestarzałe: pieścić kogoś, czule nadskakiwać; dopieszczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Karesy

zwykle w liczbie mnogiej: pieszczoty, czułości, umizgi

#### Źródła:

SJP.pl

# Kareta

dawny powóz czterokołowy na resorach, z nadwoziem, często wygodnie urządzonym, w kształcie zamkniętego pudła;
2. w pokerze: układ czterech jednakowych kart w każdym z kolorów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czterokołowy powóz w kształcie pudła, na resorach, z opuszczanymi oknami w drzwiczkach;

(1.2) karc. w pokerze: układ kart o tej samej wartości we wszystkich czterech kolorach

(1.3) typogr. nazwa symbolu ^ oznaczającego m.in. potęgowanie (2^4 dla 24) lub koniunkcję;

(1.4) zob. sedan.

- kareta – bogato zdobiony pojazd konny.
- kareta – nazwa typu nadwozia samochodu osobowego, zobacz: Sedan (nadwozie)
- kareta – zestaw czterech kart tej samej wartości, lecz w różnych kolorach; np.: kareta króli; zobacz: poker
- kareta (znak) – symbol ^, oznaczający np. potęgowanie (6^4 dla 6^{4}), lub koniunkcję (p\land q).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karetarski

dawniej: dotyczący wyrobu karet, dotyczący karety

#### Źródła:

SJP.pl

# Karetka

1. specjalistyczny pojazd służący do przewożenia rannych, chorych oraz udzielenia pierwszej pomocy; ambulans, erka;
2. karetka pocztowa - samochód przystosowany do przewożenia poczty lub wartościowych przesyłek;
3. dawniej: jednokonna lub dwukonna kareta, rozpowszechniona w XIX i XX wieku jako miejski pojazd komunikacyjny;
4. w technice: przesuwany element lub zespół w maszynie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mot. samochód służący do przewozu chorych

(1.2) mech. przesuwająca się ruchem posuwisto-zwrotnym część maszyny do pisania i drukarki

- karetka – ambulans
- karetka – przesuwająca się ruchem posuwisto-zwrotnym część maszyny do pisania i drukarki
- karetka – dawna nazwa kursora
- karetka – mała kareta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karetkowy

→ karetka

Patrz:karetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karetny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. daw. związany z karetą, dotyczący karety

#### Źródła:

Wiktionary

# Karetowy

→ kareta; kareciany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karetta

gatunek gada z rodziny żółwi morskich, zamieszkującego ciepłe morza i oceany

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karezi

[czytaj: karez-i] podziemne tunele irygacyjne w Afganistanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kargo

rzadko: cargo;
1. ładunek statku albo samolotu;
2. ubezpieczenie transportowe obejmujące wszelkie zagrożenia przewożonego ładunku;
3. środek transportu przystosowany do przewożenia określonego ładunku;
4. część portu przeznaczona na załadunek i rozładunek towaru;

#### Źródła:

SJP.pl

# Kargopol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, na lewym brzegu rzeki Onegi;

Kargopol (ros. Каргополь) – miasto w północnej Rosji, na terenie obwodu archangielskiego, w rejonie kargopolskim, na lewym brzegu rzeki Onegi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kargopolski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kargopolem, dotyczący Kargopola

#### Źródła:

Wiktionary

# Kargowa

miasto w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kargowa (niem. Unruhstadt) – miasto w Polsce położone w powiecie zielonogórskim, w województwie lubuskim, siedziba gminy Kargowa, położone w Kotlinie Kargowskiej, nad Obrzycą.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Kargowa liczyła 3768 mieszkańców.

Wieś położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kargowianin

mieszkaniec Kargowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kargowianka

mieszkanka Kargowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kargowiec

statek towarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kargowski

przymiotnik od: Kargowa, Kargów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kargul

nazwisko

Władysław Kargul – fikcyjny bohater tekstów Andrzeja Mularczyka, bardziej znany z filmów Sylwestra Chęcińskiego – Sami swoi (1967), Nie ma mocnych (1974) i Kochaj albo rzuć (1977), grany w nich przez Władysława Hańczę, a także filmu Sami swoi. Początek (2024) w reżyserii Artura Żmijewskiego, w którym zagrał go Karol Dziuba; sympatyczny lecz kłótliwy sąsiad Kazimierza Pawlaka. Stał się główną postacią trylogii, a jego powiedzenia na stałe weszły do potocznego języka polskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kari

curry;
1. przyprawa będąca mieszanką m.in. pieprzu, kolendry, kurkumy, imbiru, chili i gorczycy;
2. potrawa z dodatkiem tej przyprawy

Sztuka kulinarna

- kari – curry, potrawa oraz mieszanka przypraw pochodząca z Indii
- kari – curry, potrawa japońska
- liście kari – liście curry, liście drzewa Bergera koenigii używane jako przyprawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karia

starożytna kraina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. geogr. kraina na południowo-zachodnim wybrzeżu Azji Mniejszej;

Karia (gr. Καρία, Karía; łac. Caria) – kraina historyczna w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej na wybrzeżu Morza Egejskiego na północ od Rodos, granicząca z Jonią, Lidią, Pizydią i Likią. Przez Karię przepływała rzeka Meander (dziś Menderes) i jej dopływy: Harpasos, Marsyas i Indus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kariama

kariama czerwononoga - gatunek dużego ptaka zamieszkującego Amerykę Południową

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ptak o długich nogach z rodziny kariam, zamieszkujący Amerykę Południową;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kariamy

kariama czerwononoga - gatunek dużego ptaka zamieszkującego Amerykę Południową

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cariamiformes|Wagler|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych, zamieszkujących wyłącznie Amerykę Południową;

(1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cariamidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu kariam (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kariama

Kariamy, dwuczuby (Cariamidae) – rodzina ptaków z rzędu kariam (Cariamiformes), z podgromady Neornithes. Obejmuje dwa współczesne gatunki zamieszkujące wyłącznie Amerykę Południową oraz formy wymarłe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kariatyda

podpora architektoniczna w kształcie postaci kobiecej dźwigającej na głowie belkowanie, balkon itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. podpora architektoniczna w postaci kobiecej spełniająca funkcję kolumny lub pilastra, dźwigająca na głowie belkowanie, balkon czy gzyms;

(1.2) książk. przen. piękna kobieta o silnej atletycznej budowie

Kariatyda – podpora architektoniczna w kształcie postaci kobiecej, dźwigającej na głowie (podtrzymującej) element architektoniczny budowli: belkowanie, gzyms, balkon lub nadwieszoną kondygnację budynku, spełniająca funkcję kolumny.

Charakterystyczna jest zwłaszcza dla porządku jońskiego. Według przekazu Witruwiusza nazwa pochodzić ma od gr. Καρυάτιδες („dziewczyny ze wsi Karyai” – czyli sprzedane w niewolę branki po zburzeniu sprzyjającej Persom lakońskiej wsi Karyai lub Karios).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kariatydowy

przymiotnik od: kariatyda

#### Źródła:

SJP.pl

# Karibe

niewielka drapieżna ryba słodkowodna z podrzędu kąsaczy; pirania, piraja

#### Źródła:

SJP.pl

# Karibu

podgatunek renifera z Ameryki Pn.

rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskozwierzęcy

(1.1) zool. renifer

Renifer tundrowy, ren, karibu (Rangifer tarandus) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych (Cervidae), zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę w Eurazji i Ameryce Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karier

najszybszy rodzaj galopu zwierząt czworonożnych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. łow. jeźdz. najszybszy galop

forma rzeczownika.

(2.1) od kariera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kariera

1. zdobywanie coraz wyższej pozycji w jakimś zawodzie lub w jakiejś dziedzinie; też: sukces odniesiony w tym zawodzie lub w tej dziedzinie;
2. zaskakująca popularność czegoś;
3. przebieg czyjejś pracy zawodowej w ciągu całego życia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osiągnięcie sukcesu w życiu zawodowym

(1.2) przebieg pracy zawodowej

Kariera – droga profesjonalnego rozwoju, którą człowiek ma zamiar przejść w swym zawodowym życiu. Rozumienie tego pojęcia jest zawsze bardzo subiektywne, gdyż ludzi cechują różne spojrzenia na koncepcję kariery – każda osoba bowiem przyjmuje inne cele do osiągnięcia w życiu zawodowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karierka

zdrobnienie od: kariera

#### Źródła:

SJP.pl

# Karierotwórczy

mający wpływ na rozwój kariery

#### Źródła:

SJP.pl

# Karierowicz

człowiek, którego głównym celem życiowym jest zrobienie kariery

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. człowiek bez skrupułów dążący do osiągnięcia sukcesu, zrobienia kariery

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karierowiczka

kobieta, której głównym celem życiowym jest zrobienie kariery

#### Źródła:

SJP.pl

# Karierowiczostwo

chęć zdobycia za wszelką cenę stanowiska, majątku, itp.; arywizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Karierowy

→ kariera

Patrz:kariera

#### Źródła:

SJP.pl

# Karies

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość w północno-wschodniej Grecji, stolica Autonomicznej Republiki Athos;

Karies – miejscowość w północno-wschodniej Grecji, stolica Athos. Znajdują się tam siedziby urzędów Athos. W 2011 roku liczyła 163 mieszkańców. Jest największą osadą na terenie Autonomicznej Republiki Athos.

W katedrze w Karies przechowywana jest cudowna Ikona Matki Bożej „Godne Jest”.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karim

arabskie imię męskie

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Karim (كريم) – imię pochodzenia arabskiego, jest czterdziestym trzecim z „Najpiękniejszych imion Allaha”. Oznacza dosłownie „hojny”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karimata

prostokątna, cienka (od pięciu do kilkunastu milimetrów) pianka z tworzywa sztucznego, dobrze izolująca cieplnie, stosowana jako podłoże pod śpiwór dla utrzymania ciepła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag indonezyjskich wysp u zachodnich wybrzeży Borneo

(1.2) geogr. cieśnina łącząca Morze Jawajskie z Morzem Południowochińskim u wybrzeży Borneo;

Karimata – arkusz pianki z tworzywa sztucznego, dobrze izolujący cieplnie i stosowany jako materac do spania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karimatka

zdrobnienie od: karimata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: karimata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Karina, Karyna – imię żeńskie, pochodzące z jęz. niemieckiego; forma zdrobniała od imienia Katarina (pol. Katarzyna). Inna hipoteza mówi, że wywodzi się od słowa cara, które po łacinie oznacza "kochana, droga" lub w galickim "przyjaciel". Jeszcze inna hipoteza mówi, że pochodzi od nazwy konstelacji Kil, nazwanej w związku kilem statku Jazona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kariny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karinka

zdrobnienie od: Karina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariofanowce

rząd organizmów z klasy bakterii nitkowatych; Caryophanales

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariofanowiec

przedstawiciel rzędu organizmów z klasy bakterii nitkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariofilen

węglowodór nienasycony z grupy terpenów (seskwiterpen), składnik olejków eterycznych, np. goździkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariogamia

proces zlewania się dwóch jąder komórkowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kariogamiczny

przymiotnik od: kariogamia

#### Źródła:

SJP.pl

# Karioka

latynoska odmiana fokstrota; carioca, carioka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) południowoamerykański taniec towarzyski

(1.2) muzyka do karioki (1.1)

- karioka (carioca) – potoczna nazwa mieszkańca brazylijskiego miasta Rio de Janeiro
- karioka (carioca) – piosenka i taniec towarzyski
- Karioka – pseudonim bohaterki polskiego serialu telewizyjnego Stawiam na Tolka Banana
- Karioka – amerykański film muzyczny z 1933 roku
- Karioka – nazwa radioodbiornika lampowego produkowanego przez ZRK w latach 60. XX wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kariokinetyczny

→ kariokineza

Patrz:kariokineza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariokineza

Kariokineza – podział jądra komórkowego na dwa jądra potomne, z wyróżnicowaniem się chromosomów. Rozróżnia się dwa rodzaje:

- kariokineza somatyczna – zachodzi w mitozie, oba jądra potomne mają diploidalną (2n) liczbę chromosomów;
- kariokineza redukcyjna – zachodzi w mejozie, liczba chromosomów w obu jądrach potomnych zostaje zredukowana do haploidalnej (n).

#### Źródła:

Wikipedia

# Kariolimfa

płyn tworzący środowisko wewnętrzne jądra komórkowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kariolimfatyczny

→ kariolimfa

Patrz:kariolimfa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariolka

jednokonny, lekki, odkryty powóz, zwykle dwukołowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) transp. mały, lekki, spacerowy odkryty powóz dwukołowy

Kariolka (łac. carrus, fr. carriole) – rodzaj małego spacerowego odkrytego powozu, dwu lub czterokołowego. Był to pojazd jednokonny z siedzeniami pokrytymi skórą, i wyposażany w drewniane, zazwyczaj, resory. W typowej kariolce obok powożącego było miejsce dla jednego, góra dwóch pasażerów. Pojazd był popularny w sferach dworskich w okresie od 2 połowy XVIII wieku do pierwszej ćwierci XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kariolog

specjalista w zakresie kariologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariologia

dziedzina cytologii zajmująca się badaniem jądra komórkowego

Kariologia (gr. káryon - (jądro) orzech(a); -logia - wypowiedź w słowie albo na piśmie; doktryna, teoria, nauka; rozprawa, traktat) – nauka o jądrze komórkowym, jego budowie, funkcjach i znaczeniu dla komórki. Klasyfikowana jako dział cytologii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kariologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kariologią, dotyczący kariologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Karionty

domena obejmująca organizmy żywe zbudowane z komórek mających jądra komórkowe; organizmy jądrowe (eukariotyczne), jądrowce, jądrowe, eukarionty, eukariota, karioty

#### Źródła:

SJP.pl

# Karioplazma

#### Źródła:

Wikipedia

# Karioplazmatyczny

→ karioplazma

Patrz:karioplazma

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariosom

chromatynowe jąderko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariota

palma z tropikalnych obszarów Azji i Oceanii

Kariota (Caryota L.) – rodzaj roślin z rodziny arekowatych (palm). Obejmuje 14 gatunków. Rosną one w naturalnym środowisku w tropikalnej Azji i Oceanii, na obszarze od Indii po Vanuatu. Występują w lasach pierwotnych i wtórnych, w wilgotnym klimacie równikowym i na obszarach z klimatem kształtowanym pod wpływem monsunów. Występują od poziomu morza po obszary górskie (do ok. 2000 m n.p.m.). Owoce rozprzestrzeniane są przez zwierzęta, mimo zawartości rafidów. Rodzaj wyróżnia się jako jedyny wśród palm podwójnie pierzastymi liśćmi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karioty

palma z tropikalnych obszarów Azji i Oceanii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kariotyp

pełny zestaw chromosomów komórki somatycznej organizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. zestaw chromosomów właściwy dla danego organizmu;

Kariotyp, garnitur chromosomowy – kompletny zestaw chromosomów komórki somatycznej organizmu. Kariotyp jest cechą charakterystyczną dla osobników tego samego gatunku, tej samej płci oraz dotkniętych tymi samymi aberracjami chromosomowymi (albo całkowicie zdrowych). W kariotypie wyróżnia się autosomy (chromosomy nieróżniące się u osobników różnych płci) oraz chromosomy płci (allosomy). Prawidłowy kariotyp człowieka złożony jest z 22 par autosomów oraz 1 pary chromosomów płci, które oznaczane są symbolami X i Y.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kariowie

mieszkańcy Karii, historycznej krainy w południowo-zachodniej Azji Mniejszej

#### Źródła:

SJP.pl

# Karit

rodzaj tworzywa sztucznego z uszlachetnionego węgla lub impregnowanego grafitu; stosowane m.in. do produkcji wykładzin i aparatury chemicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kark

tył szyi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. tylny fragment szyi powyżej grzbietu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. umięśniony mężczyzna, uważający swoją masę za największy atrybut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kark.

skrót

(1.1) = karkonoski

#### Źródła:

Wiktionary

# Karkas

1. korpus cewki elektrycznej wykonany z materiału izolacyjnego;
2. pocisk zapalający o kształcie elipsoidalnym, używany w dawnej artylerii;
3. wykonany z drutu szkielet abażuru, kapelusza

- karkas – rodzaj pocisku zapalającego
- karkas – korpus cewki elektrycznej, wykonany z materiału elektroizolacyjnego
- karkas – szkielet abażuru, kapelusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karkonoski

przymiotnik od: Karkonosze

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Karkonoszy, związany z Karkonoszami, pochodzący z Karkonoszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karkonosze

najwyższy masyw górski Sudetów, występuje w Polsce i Czechach

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. pasmo górskie w Sudetach;

Karkonosze (pol. n. tradyc. do 1946 Góry Olbrzymie, również Karkonosze, cz. Krkonoše, w dialekcie północnowschodnioczeskim Kerkonoše, śl.-niem. Riesageberge, niem. Riesengebirge, ang. Giant Mountains) (332,37) – najwyższe pasmo górskie Sudetów i zarazem Czech rozciągające się na przestrzeni ok. 40 km (od Przełęczy Szklarskiej na zachodzie do Przełęczy Lubawskiej na wschodzie). Szerokość pasma waha się od 8 do 20 km. Karkonosze zajmują powierzchnię ok. 650 km², z czego do Polski należy 185 km² czyli 28,46%. Głównym grzbietem oraz Grzbietem Lasockim przebiega granica polsko-czeska. Najwyższym szczytem jest Śnieżka (1603 m n.p.m.) - najwyższy szczyt Czech, Sudetów, województwa dolnośląskiego i Śląska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karkopłetwe

o cechach karkopłetwych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karkopłetwy

o cechach karkopłetwych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karkosik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karkoszka

nazwisko

Karkoszka – część Wodzisławia Śląskiego, dawna wieś, obecnie należy do dzielnicy Jedłownik-Turzyczka-Karkoszka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karkóweczka

zdrobnienie od: karkówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: karkówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karkówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. spoż. mięso z karku zwierzęcego;

- Karkówka (województwo podkarpackie)
- Karkówka (mięso)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bogumił Karkowski – polski bibliotekarz i bibliotekoznawca
- Bohdan Karkowski – ukraiński piłkarz
- Czesław Karkowski – amerykańsko-polski filozof, dziennikarz, tłumacz
- Tomasz Karkowski – polski polityk, działacz samorządowy i spółdzielczy oraz ruchu ludowego, poseł na Sejm
- Zbigniew Karkowski – polski kompozytor i wykonawca muzyki współczesnej
- Zdzisław Karkowski – polski inżynier elektryk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karkowy

przymiotnik od: kark

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karkiem, dotyczący karku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karkołomniej

stopień wyższy od przysłówka: karkołomnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Karkołomność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co karkołomne – grożące śmiercią, kalectwem, połamaniem karku

(1.2) przen. cecha czegoś, co jest daleko idące i oparte na kruchych przesłankach

(1.3) przen. cecha czegoś, co jest bardzo śmiałe i niosące ryzyko niepowodzenia

(1.4) przen. cecha czegoś, co jest najeżone skrajnymi trudnościami i bardzo skomplikowane

#### Źródła:

Wiktionary

# Karkołomny

1. grożący śmiercią lub kalectwem; szaleńczy, ryzykancki;
2. bardzo śmiały i niosący ryzyko niepowodzenia; brawurowy, awanturniczy

przymiotnik

(1.1) taki, który grozi śmiercią, kalectwem, połamaniem karku

(1.2) przen. daleko idący, oparty na kruchych przesłankach

(1.3) przen. bardzo śmiały i niosący ryzyko niepowodzenia

(1.4) przen. najeżony skrajnymi trudnościami i bardzo skomplikowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karkut

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karl

imię męskie

## Geografia

### Austria

- Karl – miejscowość

### Niemcy

- Karl – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bernkastel-Wittlich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karleć

maleć, tracić zdolność wzrostu; karłowacieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Karli

niski, karłowaty

- Karli – wieś w Indiach, w stanie Maharashtra
- Karli – wieś w Słowenii, w gminie miejskiej Koper

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karlica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej o niedoborze wzrostu;

#### Źródła:

Wiktionary

# Karliczek

zdrobnienie od: karlica

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od Karlik

Karliczek (Microchera albocoronata) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Występuje w Ameryce Centralnej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karliczka

zdrobnienie od: karlica

Karliczka (zwyczajna), karliczka (Zapornia pusilla) – gatunek małego ptaka wodnego z rodziny chruścieli (Rallidae), zamieszkujący Eurazję, Australazję i Afrykę. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karlik

nietoperz z rodziny mroczkowatych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|m. Karol

Karlik – po śląsku Karol.

Osoby:

- „Karlik z Kocyndra” – pseudonim, pod jakim występował Stanisław Ligoń, pisarz śląski, malarz, ilustrator, działacz kulturalny i narodowy, reżyser, aktor
- Marcin Karlik – polski ekonomista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karlikowo

dzielnica Sopotu

- Karlikowo – dzielnica Sopotu
- Karlikowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Krokowa
- Karlikowo Lęborskie – wieś w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska
- Karlikowo – gromada
- Karlikowo – przystanek kolejowy w Karlikowie Lęborskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karlikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karlikowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karlika lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) rzad. należący do karlika

przymiotnik relacyjny

(2.1) rzad. związany z karlikiem, dotyczący karlika

przymiotnik jakościowy

(3.1) rzad. charakterystyczny dla karlika, mający cechy karlika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karlin

- Karlín – dzielnica Pragi
- Karlin – dzielnica (sołectwo) miasta Zawiercie w powiecie zawierciańskim w województwie śląskim
- Karlin (Skała nad Wsią) – skała w Karlinie w województwie śląskim
- Karlin – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
- Karlin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski

#### Źródła:

Wikipedia

# Karlinianin

mieszkaniec Karlina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karlinianka

mieszkanka Karlina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karlino

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Karlino (niem. Körlin an der Persante) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Karlino.

Miasto ma 5507 mieszkańców (30 czerwca 2022).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karliński

przymiotnik od: Karlino

#### Źródła:

SJP.pl

# Karlista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik karlizmu, tradycjonalistycznego i prokatolickiego ruchu politycznego w Hiszpanii;

#### Źródła:

Wiktionary

# Karlistka

→ karlista

Patrz:karlista

#### Źródła:

SJP.pl

# Karlistowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z ruchem karlistów

#### Źródła:

Wiktionary

# Karlowarski

przymiotnik od: Karlowe Wary (miasto w Czechach; Karlovy Vary; dawna nazwa: Karlsbad, przymiotnik: karlsbadzki)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karlowymi Warami, dotyczący Karlowych Warów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karlowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karla lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karlsbad

dawna nazwa miasta w Czechach, obecnie: Karlowe Wary

Karlsbad – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Mittlerer Oberrhein, w powiecie Karlsruhe. Leży ok. 15 km na południowy wschód od Karlsruhe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karlsbadzki

przymiotnik od: Karlsbad (miasto w Czechach, obecna nazwa: Karlowe Wary, Karlovy Vary; przymiotnik: karlowarski)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karlskrona

[czytaj: kalskru:na] miasto portowe w południowej Szwecji

Karlskrona – miasto w południowej Szwecji, ośrodek administracyjny regionu Blekinge i gminy Karlskrona, port wojenny nad Morzem Bałtyckim.

Port Marynarki Wojennej w Karlskronie znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karlsruhe

miasto w Niemczech

Karlsruhe – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia. Siedziba rejencji Karlsruhe, regionu Mittlerer Oberrhein oraz powiatu Karlsruhe, do którego miasto jednak nie należy. Leży na Nizinie Górnoreńskiej, nad rzekami Ren, Alb i Pfinz, na wysokości 115 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karlsson

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Frida Karlsson – szwedzka biegaczka narciarska
- Hans Karlsson (strona ujednoznaczniająca)
- Johan Karlsson (strona ujednoznaczniająca)
- Peter Karlsson (strona ujednoznaczniająca)
- Rikke Karlsson – duńska polityk, samorządowiec i pedagog
- Sofia Karlsson – szwedzka artystka muzyczna, piosenkarka, kompozytorka i autorka tekstów

Inne:

- (9623) Karlsson – planetoida z pasa głównego asteroid

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karlus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przystojny chłopak

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. chłopiec, kawaler

(1.3) daw. gw-pl|Śląsk Cieszyński. obraź. mężczyzna

#### Źródła:

Wiktionary

# Karm

pokarm dla zwierząt; karma

#### Źródła:

SJP.pl

# Karma

1. pokarm dla zwierząt; pasza;
2. w indyjskich religiach i indyjskiej filozofii: suma uczynków człowieka, decydująca o charakterze następnej inkarnacji; karman

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. pokarm dla zwierząt

(1.2) rel. w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;

Karma (lub karman, sanskr. कर्म, pali. kamma, chiń. 業 yè, kor. 업 ǒp; jap. gō; wiet. nghiệp) – w buddyzmie, hinduizmie i religiach dharmicznych jest to przyczyna – rozumiana w sensie prawa przyczyny i skutku.

Filozoficzne wyjaśnienie karmy różni się pomiędzy tradycjami, jednak główna idea głosi, że czyny tworzą przyszłe doświadczenia i przez to każdy jest odpowiedzialny za własne życie, cierpienie i szczęście, jakie sprowadza na siebie i innych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karman

w indyjskich religiach i indyjskiej filozofii: suma uczynków człowieka popełnionych za życia, decydująca o charakterze następnej inkarnacji; karma

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) rel. w hinduizmie, buddyzmie i dżinizmie: przeszłe czyny i zamiary mające wpływ na przyszłość czującej istoty (np. człowieka) i jej następne wcielenia;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) białystok. portfel

Karma (lub karman, sanskr. कर्म, pali. kamma, chiń. 業 yè, kor. 업 ǒp; jap. gō; wiet. nghiệp) – w buddyzmie, hinduizmie i religiach dharmicznych jest to przyczyna – rozumiana w sensie prawa przyczyny i skutku.

Filozoficzne wyjaśnienie karmy różni się pomiędzy tradycjami, jednak główna idea głosi, że czyny tworzą przyszłe doświadczenia i przez to każdy jest odpowiedzialny za własne życie, cierpienie i szczęście, jakie sprowadza na siebie i innych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmaniola

carmagnola;
1. nazwa pieśni rewolucyjnej i tańca z czasów Rewolucji Francuskiej
2. płaszcz z długim kołnierzem, noszony przez rewolucjonistów francuskich w okresie Wielkiej Rewolucji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) francuska marszowa pieśń rewolucyjna, grywana też w czasie egzekucji;

(1.2) choreogr. taniec z okresu rewolucji francuskiej wykonywany przy wtórze karmanioli (1.1)

(1.3) krótki płaszcz z dużym kołnierzem noszony przez francuskich rewolucjonistów

Karmaniola (fr. Carmagnole, od Carmagnola, miasta we Włoszech) – taniec z okresu Wielkiej Rewolucji Francuskiej wykonywany przy wtórze pieśni rewolucyjnej z 1792 o tej samej nazwie.

Opis tańca został umieszczony w Opowieści o dwóch miastach Karola Dickensa. Do Karmanioli odwoływał się też m.in. Anatole France w powieści o rewolucji francuskiej pt. Bogowie łakną krwi.

Do Karmanioli nawiązał Jacek Kaczmarski w swoim utworze pod tym samym tytułem z 1981 r..

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmazyn

1. intensywnie czerwony kolor,
2. tkanina ceniona dawniej w intensywnie czerwonym kolorze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) barwa intensywnie czerwona

(1.2) tkanina w kolorze karmazynu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. szlachcic, który mógł nosić karmazynowy żupan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) icht. atlantycka ryba podobna do okonia;

(3.2) zool. rasa kur;

Karmazyn – odcień ciemnej czerwieni z niewielką domieszką błękitu. Tradycyjnie określany jako kolor krwi żylnej (ciemnej) w przeciwieństwie do szkarłatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmazynek

przedstawiciel jednego z gatunków ryb z rzędu skorpenokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmazynka

1. szaro-brązowy motyl z rodziny sówkowatych; wstęgówka karmazynka;
2. amerykańska rasa kur

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmazynkowy

przymiotnik od: karmazynek

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmazynowy

przymiotnik od: karmazyn

przymiotnik

(1.1) intensywnie czerwony

Karmazyn – odcień ciemnej czerwieni z niewielką domieszką błękitu. Tradycyjnie określany jako kolor krwi żylnej (ciemnej) w przeciwieństwie do szkarłatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmel

1. słodka, rozciągliwa masa uzyskiwana przez ogrzewanie cukru
2. zakon karmelitański

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. pasmo górskie w północnym Izraelu;

(1.2) rel. zakon karmelitański, wszystko co związane jest z duchowością karmelitańską

(1.3) pot. rel. dom zakonny, klasztor karmelitów lub karmelitanek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.

Karmel (tzw. cukier palony, E150) – masa powstająca w wyniku podgrzewania cukru spożywczego lub innych węglowodanów, w wyniku czego uzyskuje charakterystyczną brązową (karmelową) barwę i charakterystyczny zapach. Po ostygnięciu przybiera szklistą postać i jest składnikiem wielu potraw, używany do dekoracji potraw oraz jako dodatek barwiący.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmelarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. zaw. cukierniczka wytwarzająca karmel na słodycze

#### Źródła:

Wiktionary

# Karmelarnia

dział zakładu, w którym przygotowuje się karmel na cukierki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział produkcyjny w fabryce słodyczy, w którym wytwarza się karmel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmelarski

przymiotnik od: karmelarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karmelarstwem, dotyczący karmelarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmelarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) cuk. przygotowywanie karmelu na cukierki i lizaki

(1.2) zaw. zawód wykonywany przez karmelarzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Karmelarz

osoba przygotowująca masę na karmelki, zajmująca się wyrobem karmelu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) cuk. zaw. cukiernik wytwarzający karmel na słodycze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmelek

cukierek z karmelu twardy lub nadziewany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cukierek z karmelu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmelici

Karmelici (pełna nazwa po łac. Ordo fratrum Beatae Virginis Mariae de monte Carmel) – katolicki zakon kontemplacyjny Marii Panny z góry Karmel o surowej regule.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karmelicki

związany z karmelitą; karmelitański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do męskiego zakonu karmelitów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmelita

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zakonnik z zakonu karmelitańskiego

Karmelita – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Kcynia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmelitanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego; karmelitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z zakonu karmelitańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmelitanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego; karmelitka

Karmelitanki bose – żeńska gałąź zakonu karmelitów bosych. Początkowo były to wspólnoty pobożnych kobiet skupiających się przy klasztorach karmelitów od około 1450 roku. W oparciu o bullę Cum nulla Fidelium Mikołaja V z 1452 generał karmelitów, bł. Jan Soreth zorganizował 5 klasztorów dla sióstr. W 1562 roku zakon zreformowała obecna wtedy karmelitanka – św. Teresa z Ávili, przywracając zakonowi pierwotny charakter.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karmelitański

związany z karmelitą; karmelicki

przymiotnik

(1.1) rel. związany z Karmelem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmelitka

→ karmelita

Patrz:karmelita

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmelitki

→ karmelita

Patrz:karmelita

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmelizacja

rozpad cukru pod wpływem ciepła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. kulin. proces rozkładu cukru pod wpływem ciepła;

Karmelizacja – proces nieenzymatycznego ciemnienia żywności, spowodowany powstawaniem karmelu, w wyniku poddawania cukru działaniu wysokiej temperatury. Karmelizacja służy nadaniu pożądanej barwy i zapachu m.in. produktom piekarskim, słodyczom i ziarnom kawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmelizacyjny

przymiotnik od: karmelizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmelizować

rozkładać cukier przez jego prażenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmelki

cukierek z karmelu twardy lub nadziewany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmelkowaty

podobny do karmelków

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmelkowy

przymiotnik od: karmelek

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. spoż. dotyczący karmelków, związany z karmelkami

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor karmelu

(2.2) pejor. przesłodzony, zbyt miły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmelówka

domowa wódka produkowana ze spirytusu z dodatkiem karmelu; przepalanka, alembik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmelowy

przymiotnik od: karmel

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. spoż. dotyczący karmelu, zawierający karmel, zrobiony z karmelu

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor karmelu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmen

imię żeńskie

- Carmen – imię żeńskie hiszpańskiego pochodzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karmenadel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lwów. kotlet

#### Źródła:

Wiktionary

# Karmenta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. starorzymska bogini płodności;

Karmenta (także Karmentis, Carmenta, Nikostrate, Temis, Telpusa, Timandra, Postuersa, Prorsa, łac. Carmentis, od carmen ‘magiczne zaklęcie’, ‘pieśń’) – w mitologii rzymskiej nimfa arkadyjska, kamena, wieszczka, bogini płodności.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. karma, pokarm dla zwierząt

(1.2) stpol. śrpol. pokarm, posiłek, pożywienie

(1.3) śrpol. przen. to, co się często robi

#### Źródła:

Wiktionary

# Karmiąca

kobieta będąca w czasie karmienia dziecka piersią

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmiak

worek z paszą zakładany koniowi na pysk

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmić

dawać jeść, żywić

czasownik przechodni niedokonany (dk. nakarmić)

(1.1) dostarczać jedzenia, dawać pożywienie, żywić kogoś

(1.2) (u samic ssaków) żywić potomstwo własnym mlekiem

czasownik zwrotny niedokonany karmić się (dk. nakarmić się)

(2.1) dostarczać sobie posiłku

(2.2) żywić siebie nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmiciel

przestarzałe: osoba, która karmi, dostarcza pożywienia; żywiciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która stale karmi, dostarcza pożywienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmicielka

kobieta dostarczająca pożywienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która stale karmi, dostarcza pożywienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmiczny

w filozofii hinduistycznej: wynikający z karmy, uczynków z poprzedniego wcielenia, decydujących o losie w aktualnej inkarnacji

przymiotnik

(1.1) rel. / filoz. związany z karmą, dotyczący karmy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmidełko

1. szklane pływające urządzenie do karmienia ryb akwariowych;
2. zdrobnienie od: karmidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: karmidło

(1.2) małe karmidło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmidło

urządzenie automatycznie napełniające koryta zwierząt paszą z zasobników

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pojemnik, w którym daje się jedzenie zwierzętom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmienie

dawać jeść, żywić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|karmić., nazwa czynności bezpośredniego podawania żywności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmik

wieprz tuczony, przeznaczony na mięso; karmnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) roln. tuczone prosię, przeznaczone na mięso

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmin

1. barwnik otrzymywany z koszenili
2. kolor jaskrawoczerwony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odcień intensywnej, głębokiej czerwieni

(1.2) barwnik lub pigment w odcieniu karminu (1.1)

Karmin (aram. kirmiz – czerwień) – barwnik pochodzenia naturalnego, o kolorze nasyconej, głębokiej czerwieni. Chemicznie głównym składnikiem karminu jest kwas karminowy, będący złożoną pochodną hydroksyantrachinonu.

Karmin został odkryty w XVI w. Pierwotnie produkowany był z czerwca o nazwie koszenila (Dactylopius coccus), żerującego na kaktusach meksykańskich oraz z czerwca polskiego. Obecnie używa się jego syntetycznego substytutu takiego jak np. alizaryna. Jeden z najatrakcyjniejszych kolorów wśród substancji naturalnych, nie znalazł jednak większego uznania wśród malarzy z powodu wyjątkowo słabej odporności na światło. Był przez pewien czas używany w farbach olejnych, jednak blaknął, na dłużej zadomowił się w farbach akwarelowych (z natury mniej intensywnych), w barwieniu tkanin oraz technice mikroskopowej. Stosowany jest do produkcji farb, barwienia tkanin oraz barwienia preparatów farmaceutycznych i żywności (symbol E120).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karminadel

śląski kotlet mielony przygotowywany tradycyjnie z mięsa wieprzowego; karbinadel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kotlet mielony;

Karminadle (karminadla, karbinadle, karbinadla, kardinadle, kardinadla, bergi) – potrawa kuchni śląskiej, rodzaj kotletów mielonych. Są to smażone na głębokim tłuszczu kulki z mielonego mięsa, tradycyjnie wieprzowego. Gotowe karminadle mają lekko spłaszczony, kulisty kształt i średnicę ok. 5–7 cm. W smaku są słone i lekko pikantne. 17 stycznia 2008 tak zdefiniowane karminadle zostały wpisane na Listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kategorii „Gotowe dania i potrawy w województwie śląskim”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karminować

przestarzale: barwić usta, policzki na kolor karminu

#### Źródła:

SJP.pl

# Karminówka

wstęgówka karminówka - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Karminowoczerwony

czerwony o karminowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Karminowowiśniowy

wiśniowy o karminowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Karminowy

książkowo: mający barwę karminu, intensywnie czerwony; jaskrawoczerwony, szkarłatny, karmazynowy, krwawoczerwony

przymiotnik

(1.1) mający kolor czerwony, taki jak kolor karminu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmisko

1. specjalnie przygotowane miejsce, w którym wykłada się karmę dla zwierzyny leśnej;
2. miejsce wysypywania karmy dla ryb w stawach rybnych; żerowisko ryb

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmniczek

zdrobnienie od: karmnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmnik

1. mała drewniana konstrukcja, w której wykłada się pokarm dla ptaków;
2. worek z paszą nakładany na głowę konia;
3. część chlewu, przeznaczona do tuczenia wieprzy;
4. wieprz tuczony, przeznaczony na mięso; karmik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ornit. drewniana konstrukcja do karmienia ptaków

(1.2) naczynie do karmienia zwierząt

(1.3) zootechn. część chlewu z przeznaczeniem do tuczenia świń

(1.4) hipol. worek z paszą nakładany na głowę konia

(1.5) zootechn. tuczony wieprz

(1.6) bot. rodzaj roślin z rodziny goździkowatych;

(1.7) bot. roślina z rodzaju karmników (1.6)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karmnikowy

przymiotnik od: karmnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmny

o zwierzęciu hodowlanym: tuczony na ubój; opasowy, tuczny

przymiotnik

(1.1) o zwierzęciu hodowlanym: obficie karmiony z przeznaczeniem na ubój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karmonada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - schab

#### Źródła:

Wiktionary

# Karmowy

→ karma (pożywienie dla zwierząt); paszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karmuazować

w jubilerstwie: otaczać drogi kamień mniejszymi kamieniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Karń

dawniej: bryła, złoże, kawał czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnąć

potocznie: karnąć się - przejechać się pożyczonym rowerem, motocyklem lub samochodem

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnacja

1. koloryt skóry; cera;
2. w malarstwie: tonacja barw nadawana ciału ludzkiemu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) koloryt skóry człowieka

(1.2) inform. wygląd programu komputerowego itp.;

- karnacja – koloryt skóry ludzkiej
- karnacja – zestaw ustawień graficznego interfejsu użytkownika regulujących wygląd i zachowania wizualne programu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karnak

miejscowość w Górnym Egipcie

Karnak, arab. الكرنك, egip. Ipet-sut – „Najbardziej Dobrane z Miejsc” – miasto w Górnym Egipcie, w muhafazie Luksor, na wschodnim brzegu Nilu, 2,5 km na północ od Luksoru. W starożytności miejscowość była częścią Teb, a obecnie postrzegana jest przez wielu jako część Luksoru, jako że obie miejscowości tworzą zwarty zespół miejski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kapturek zakładany sokołowi przez sokolnika dla ograniczenia agresywności

Karnal (hindi करनाल) – miasto indyjskie położone w dystrykcie Karnal, stan Hariana. 223 000 mieszkańców (2003).

Ośrodek przemysłu (głównie przemysł spożywczy, obuwniczy, maszynowy, włókienniczy) i handlowo usługowy dla okolicznych regionów rolniczych (uprawa głównie zbóż, bawełny).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karnalit

minerał, uwodniony chlorek potasu i magnezu, stosowany głównie jako nawóz potasowy

Karnalit – uwodniony podwójny chlorek potasu i magnezu o wzorze KCl·MgCl2·6H2O, krystalizujący w układzie rombowym.

Tworzy zbite drobnokrystaliczne skupienia, twardość wynosi 2–2,9, jest bezbarwny lub zabarwiony na czerwono, żółto lub brunatno. Połysk szklisty, ale kryształy dzięki dużej higroskopijności łatwo matowieją na powietrzu, a niezabezpieczone szybko się rozpuszczają. W smaku gorzki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnalitowy

przymiotnik od: karnalit

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnataka

stan w południowych Indiach

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. południowoindyjski stan ze stolicą w Bangalore

Karnataka (hindi कर्नाटक, trb.: Karnataka, trl.: Karnāṭaka; kannada ಕರ್ನಾಟಕ; ang. Karnataka) – stan leżący na południu Indii, przed rokiem 1973 nosił nazwę Mysore po tym, jak powstał z wcześniej istniejącego na jego obszarze królestwa o tej samej nazwie w 1950 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karnauba

naturalny wosk roślinny z liści kopernicji; carnauba

Karnauba (łac. Cera Carnauba) – naturalny wosk roślinny pozyskiwany z liści palmy – kopernicji woskodajnej Copernicia cerifera, rosnącej w Brazylii. Wydziela się w postaci drobnych łusek na liściach palmowych z których, po ich zasuszeniu jest strząsany (z wydajnością ok. 8–10 g z pojedynczego liścia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnawalizacja

#### Źródła:

Wikipedia

# Karnawał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okres od święta Trzech Króli (albo od Bożego Narodzenia, albo od Nowego Roku) do Środy Popielcowej, w czasie którego urządzane są zabawy, bale, maskarady i pochody;

(1.2) zabawy w czasie karnawału (1.1)

(1.3) w krajach Ameryki Łacińskiej i Południowej pochody i masowe zabawy pod koniec karnawału (1.1) na ulicach miast

Karnawał, zapusty – okres zimowych balów, maskarad, pochodów i zabaw. Rozpoczyna się najczęściej w dniu Trzech Króli, a kończy we wtorek przed Środą Popielcową, która oznacza początek wielkiego postu i oczekiwania na Wielkanoc.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karnawałować

czasownik

(1.1) rzad. bawić się w czasie trwania karnawału

#### Źródła:

Wiktionary

# Karnawałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) świętowanie karnawału

#### Źródła:

Wiktionary

# Karnawałowicz

uczestnik karnawału

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba biorąca udział w karnawałowej zabawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karnawałowiczka

uczestniczka karnawału

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnawałowy

przymiotnik od: karnawał

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karnawałem, dotyczący karnawału, używany, odbywający się, pojawiający się, zakładany w okresie karnawału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karneades

Karneades z Cyreny (gr. Καρνεάδης ὁ Κυρηναῖος Karneades ho Kyrenaios, ur. ok. roku 214 p.n.e. w Cyrenie, zm. ok. 129 p.n.e. w Atenach) – filozof, jeden z wybitnych przedstawicieli sceptycyzmu, scholarcha Akademii Platońskiej od roku 156 p.n.e. aż do śmierci.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karnecik

zdrobnienie od: karnet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od karnet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karnecikowy

przymiotnik od: karnecik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnegia

karnegia olbrzymia - drzewiasty kaktus o jadalnych owocach, rosnący w Kalifornii; saguaro

#### Źródła:

SJP.pl

# Karneol

minerał, odmiana chalcedonu; krwawnik, karniol (dawniej)

Karneol, karniol – gemmologiczna nazwa czerwonej, półprzezroczystej odmiany chalcedonu.

Nazwa „karneol” (łac. carneolus) pochodzi prawdopodobnie ze starofrancuskiego cornele = owoc derenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnes

1. ozdoba architektoniczna w postaci wąskiej listwy, mającej w przekroju kształt litery S
2. hebel z zębami do wycinania fug w gzymsach

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnet

1. bilet z opłaconymi wejściami na kilka imprez rozrywkowych lub opłaconym przejazdem środkami komunikacji publicznej przez jakiś okres;
2. dawniej: mały notes do zapisywania przez kobiety kolejności tancerzy na balu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. bilet wstępu na cykl imprez rozrywkowych lub na kilka przejazdów środkami komunikacji publicznej, wyciągami narciarskimi itp.; karta lub bloczek z kuponami na poszczególne wejścia

(1.2) hist. damski notesik służący dawniej kobietom do wpisywania kolejności tańców i partnerów podczas balu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karnetowicz

posiadacz karnetu

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnetowiczka

posiadaczka karnetu

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnetowy

przymiotnik od: karnet

#### Źródła:

SJP.pl

# Karniaczek

zdrobnienie od: karniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od karniak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karniak

kieliszek wódki dawany, za karę, osobie, która spóźniła się na przyjęcie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. kieliszek wódki dla spóźnionego

(1.2) środ. sport. rzut karny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karnice

nazwa wielu wsi w Polsce

W Polsce

- Karnice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin
- Karnice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Żmigród
- Karnice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Poddębice
- Karnice – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska
- Karnice – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice
- Karnice – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnicki

przymiotnik od: Karnice

Karnicki (Kroschnitzky, Wczele odmiana Karnicki) – polski herb szlachecki odmiana herbu Wczele.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karniej

stopień wyższy od przysłówka: karnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Karniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: karny

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnieszewice

Karnieszewice (niem. Karnkewitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Sianów, 5,5 km na północny wschód od Sianowa, 1 km na północ od drogi nr 6 (Szczecin-Gdańsk) oraz 2 km na południowy wschód od linii kolejowej nr 202 (Koszalin-Słupsk; najbliższa stacja Skibno, 3 km na zachód).

#### Źródła:

Wikipedia

# Karniewo

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce

- Karniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
- Karniewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo

- Karniewo – gmina
- Karniewo – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karniewski

przymiotnik od: Karniewo

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnik

potocznie o specjaliście od prawa karnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pierwszy, najstarszy wiek późnego triasu, trwający 228,7 – 216,5 milionów lat temu;

Karnik − w stratygrafii piętro górnego triasu w eratemie mezozoicznym, trwające w zależności od przyjmowanego podziału triasu od około 10 do około 12 milionów lat. Dokładny czas jego trwania jest przedmiotem sporów. Do 2012 roku Międzynarodowa Komisja Stratygrafii przyjmowała, że karnik rozpoczął się około 228,7 milionów lat temu a zakończył 216,5 ± 2,0 mln lat temu; w roku 2013 Komisja poprawiła datowanie na ok. 237–227 milionów lat temu. Młodsze piętro od ladynu a starsze od noryku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karniol

dawniej: karneol (minerał, odmiana chalcedonu); krwawnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karniów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

(1.2) geogr. wieś w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca

Karniów lub Krnów (cz. Krnov, niem. Jägerndorf, łac. Carnovia) – miasto w powiecie Bruntal, w kraju morawsko-śląskim w Czechach, na Śląsku Opawskim, przy granicy z Polską, około 15 km od Głubczyc oraz 27 km od Prudnika, nad rzeką Opawą, 24 175 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karniowice

W Polsce

- Karniowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
- Karniowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Karniowice – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Karniowski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Karniów

#### Źródła:

Wiktionary

# Karnista

ktoś obeznany w prawie karnym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. specjalista z zakresu prawa karnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karnistka

→ karnista

Patrz:karnista

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnistyczny

związany z prawem karnym (karnistyką)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnisz

podłużny element umieszczany nad oknem, służący do mocowania firan, zasłon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drążek albo listwa nad drzwiami lub oknem służące do zawieszania portier, firanek, zasłon itp.

Karnisz (z fr. „corniche” – gzyms) – drążek lub listwa, zwykle zawieszona nad oknem, służąca do zawieszania firanek lub zasłon.

W miejsce karnisza można również zastosować tak zwany karnisz zabudowany.

Jest to element sztukaterii do wnętrz w postaci listwy maskującej szyny karniszowe lub zamontowane już karnisze nadokienne.Listwa karniszowa występuje również z oświetleniem LED, zmontowanym od wewnętrznej strony elementu sztukaterii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karnity

wieś w Polsce

Karnity (niem. Karnitten) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn, nad jeziorem Kocioł.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnityna

organiczny związek chemiczny występujący w mięśniach

Karnityna (β-hydroksy-γ-trimetyloamoniomaślan), (CH3)3N+–CH2–CH(OH)–CH2–COO− – organiczny związek chemiczny o budowie betainowej, N,N,N-trimetylowa pochodna kwasu γ-amino-β-hydroksymasłowego (GABAOB). W organizmach jest syntetyzowany w wątrobie, nerkach i mózgu z aminokwasów (lizyny i metioniny) i pełni rolę w transporcie kwasów tłuszczowych z cytozolu do mitochondriów. Dość obficie występuje w mięśniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnitynowy

→ karnityna

Patrz:karnityna

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. system przekonań, zachowań lub ideologia, która przyzwala człowiekowi na jedzenie określonych zwierząt

(1.2) liter. ideologia żywego, zmysłowego ciała występująca w literaturze

#### Źródła:

Wiktionary

# Karnkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnoprawny

odnoszący się do prawa karnego; prawnokarny

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. odnoszący się do prawa karnego, dotyczący prawa karnego, związany z prawem karnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co karne

#### Źródła:

Wiktionary

# Karnoskarbowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący przepisów kodeksu karnego skarbowego

#### Źródła:

Wiktionary

# Karnotaur

rodzaj dinozaura z podrzędu teropodów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Carnotaurus|ref=tak., rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie;

(1.2) zool. paleont. nazwa systematyczna|Carnotaurus sastrei|ref=tak., gatunek z rodzaju karnotaur (1.1)

(1.3) zool. zwierzę z gatunku karnotaur (1.2)

Karnotaur (Carnotaurus) – rodzaj dinozaura, dużego teropoda z rodziny abelizaurów żyjącego w Ameryce Południowej w epoce kredy późnej, 72–69,9 miliona lat temu. Wyróżnia się pojedynczy gatunek Carnotaurus sastrei (takson monotypowy). Znany z pojedynczego dobrze zachowanego szkieletu, należy do najlepiej poznanych teropodów półkuli południowej. Szkielet ten znaleziono w 1984 r., w argentyńskiej prowincji Chubut w skałach formacji La Colonia. Jego nazwa pochodzi od łacińskich słów carno [carnis] („mięso”) i taurus („byk”), wobec czego Carnotaurus znaczy „mięsożerny byk”. Był on zaawansowanym ewolucyjnie członkiem rodziny abelizaurów, grupy dużych teropodów zajmujących nisze wielkich drapieżników na południowych kontynentach Gondwany w późnej kredzie. Jego relacje filogenetyczne pozostają niepewne, może być bliżej spokrewniony z mażungazaurem i aukazaurem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karnotyt

minerał, uwodniony związek potasu, uranu i wanadu

Karnotyt – promieniotwórczy minerał z gromady minerałów uranylu; uwodniony wanadan uranylowo-potasowy.

Nazwa nadana na cześć francuskiego górnika i chemika Marie-Adolphe'a Carnota (1839–1920). Opisali go w 1899 r. Charles Friedel i Édouard Cumenge, którzy zidentyfikowali go w okazach z Roc Creek w hrabstwie Montrose, Kolorado, USA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnotyzacja

technika poprawy sprawności maszyn cieplnych poprzez przybliżenie ich cyklu termodynamicznego do cyklu Carnota

Karnotyzacja – technika poprawy sprawności rzeczywistych obiegów termodynamicznych poprzez stosowanie zabiegów przybliżających obieg do obiegu Carnota dla danych temperatur.

Do najczęściej spotykanych sposobów karnotyzacji zalicza się regenerację ciepła i przegrzew wtórny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Karnowski (dziennikarz) (ur. 1976) – dziennikarz telewizyjny, brat Michała
- Jacek Karnowski (samorządowiec) (ur. 1963) – polityk, prezydent Sopotu
- Jakub Karnowski (ur. 1974) – ekonomista
- Jan Karnowski (1886-1939) – działacz kaszubski
- Michał Karnowski (ur. 1976) – dziennikarz, brat Jacka
- Przemysław Karnowski (ur. 1993) – koszykarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karnozaur

jurajski i kredowy mięsożerny teropod

#### Źródła:

SJP.pl

# Karnozaury

jurajski i kredowy mięsożerny teropod

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karny

1. dotyczący kary
2. zdyscyplinowany, posłuszny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kary, przewidujący zastosowanie kary, będący karą

(1.2) praw. dotyczący karnistyki, związany z prawem karnym (1.1)

przymiotnik jakościowy

(2.1) wdrożony do posłuszeństwa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) sport. w niektórych grach: specyficzne ukaranie strony, która popełniła przewinienie, przez znaczne ułatwienie stronie poszkodowanej zdobycia bramki, punktu itp.;

(3.2) żart. kieliszek wódki (zwykle większy), dawany do wypicia osobie spóźnionej na przyjęciu, podczas libacji itp.

- Alfons Karny – polski artysta rzeźbiarz.
- Kodeks karny – strona ujednoznaczniająca
- Rzut karny w:
  - piłce nożnej
  - piłce ręcznej
  - hokeju na lodzie
  - hokeju na trawie
  - rugby
- Środek karny
- Zakład karny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karo

1. dekolt w kształcie kwadratu;
2. kolor w kartach oznaczony przez czerwony romb; dzwonek;
3. karta koloru karo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) karc. kolor w kartach oznaczony czerwonym rombem; karta tego koloru;

(1.2) dekolt w kształcie kwadratu

przymiotnik

(2.1) należący do kar (1.1)

forma rzeczownika.

(3.1) W. lp. zob. kara.

Karo (fr. carreau – kwadracik, poduszka, czworokąt) – jeden z czterech kolorów w kartach typu francuskiego, oznaczony czerwonym rombem .

Odpowiednikiem kar w talii niemieckiej i szwajcarskiej są dzwonki, zaś w talii włosko-hiszpańskiej monety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karo-Kari

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. kult. zabójstwo honorowe w Pakistanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Karob

1. gatunek zimozielonego drzewa z rodziny bobowatych; szarańczyn strąkowy, drzewo karobowe, chleb świętojański, ceratonia;
2. emulgator wykorzystywany w przemyśle spożywczym i farmaceutycznym; mączka chleba świętojańskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. mączka z ziaren chleba świętojańskiego (szarańczynu strąkowego), dodatek spożywczy i substytut kakao, który nie zawiera teobrominy, kofeiny oraz alergenów

Szarańczyn strąkowy, drzewo karobowe, karob, ceratonia (Ceratonia siliqua L.) – gatunek zimozielonego drzewa należący do rodziny bobowatych. Występuje dziko i w uprawie w regionie śródziemnomorskim. W polskiej florze wymieniony jako gatunek przejściowo dziczejący (efemerofit). Strąki nazywane są chlebem świętojańskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karobowy

→ karob

Patrz:karob

#### Źródła:

SJP.pl

# Karoca

czterokołowy powóz kryty, bogato zdobiony, używany głównie na dworach królewskich i książęcych

Karoca (z wł. carrozza) – szczególnie bogato zdobiony powóz kryty, rodzaj karety. Modny w okresie od XVI do XVIII wieku.

Początkowo pudło zawieszone było na skórzanych pasach, później na resorach i wyposażone w przeszklone okienka. W Polsce karoce pojawiły się za panowania króla Stefana Batorego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karogen

substancja żelująca otrzymywana z wodorostów

#### Źródła:

SJP.pl

# Karogniada

potocznie: klacz karogniadej (skarogniadej) maści; skarogniada

#### Źródła:

SJP.pl

# Karogniady

o maści konia: zbliżony do karej, miejscami brunatny lub żółtawy; skarogniady

#### Źródła:

SJP.pl

# Karol

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Karol – imię męskie pochodzenia frankijskiego oznaczające człowieka mężnego lub wojownika. Staroskandynawskie znaczenie – „człowiek, mąż”. Imię jest również rozpowszechnione w krajach latynoskich.

W Polsce wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Karol w 2017 r. zajmował 33. miejsce w grupie imion męskich. W całej populacji Polaków Karol zajmował w 2017 r. 47. miejsce (159 590 nadań).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karola

imię żeńskie

Karola – żeński odpowiednik imienia Karol.

Karola imieniny obchodzi: 9 maja, 5 lipca i 4 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karolak

nazwisko

- Andrzej Karolak (1936–) – polski aktor
- Czesław Karolak (1946–) – polski germanista
- Elżbieta Karolak (1951–) – polska organistka i pedagog
- Jacek Karolak (1970–) – polski poeta
- Roman Karolak (1917–2004) – polski polityk, poseł na Sejm PRL
- Stanisław Karolak (1931–2009) – polski językoznawca
- Tadeusz Karolak (ujednoznacznienie)
- Tomasz Karolak (1971–) – polski aktor i piosenkarz
- Wojciech Karolak (1939–2021) – polski muzyk jazzowy
- Zygmunt Karolak (1905–1999) – polski malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karolcia

zdrobnienie od: Karolina (imię żeńskie); Karolka, Karolinka

- Karolcia – forma zdrobniała od imienia Karolina
- Karolcia – tytuł książki Marii Krüger
- Karolcia – film

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karolciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karolci lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolczak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Karolczak – polski historyk
- Kazimierz Karolczak – polski polityk, samorządowiec
- Ludwik Karolczak – polski górnik i polityk komunistyczny, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karolczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karolki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolek

roślina z rodziny baldaszkowatych; kminek zwyczajny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Karol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karolewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolewo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 29, w tym 19 podstawowych

- Karolewo – część miasta Mosina
- Karolewo – część miasta Skoki

## Inne

- Karolewo – dawna wieś w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja

#### Źródła:

Wikipedia

# Karolewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karoli lub z nią związany

- karolin – dawna złota moneta bita w kilku państwach niemieckich i w Szwecji.

W Polsce

- Karolin – część miasta Olsztyn
- Karolin – część miasta Poznań
- Karolin – część miasta Warszawa, w dzielnicy Bemowo
- Karolin – przysiółek wsi Piotrówek w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Jordanów Śląski
- Karolin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
- Karolin – część wsi Stary Antonin w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Firlej
- Karolin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Garbów
- Karolin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Zakrzew
- Karolin – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Łęczna
- Karolin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Sosnowica
- Karolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Promna
- Karolin – osada w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno
- Karolin – część wsi Otrębusy w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Brwinów
- Karolin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
- Karolin – część wsi Kramkowo w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Wizna
- Karolin – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Giby
- Karolin – przysiółek wsi Gębalówka w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
- Karolin – część wsi Gaj Mały w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Obrzycko

- Karolin – nieoficjalny przysiółek wsi Drzeżewo w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce

Na Białorusi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karolina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. hist. kolonia brytyjska w Ameryce Północnej, dziś dwa stany: Karolina Północna i Południowa

(1.3) pot. jeden z dwóch stanów: Karolina Północna lub Południowa

Karolina – żeński odpowiednik imienia Karol. Innym żeńskim odpowiednikiem imienia Karol jest Karola. Imię Karolina jest pochodzenia starogermańskiego, od słowa charal, carl.

W 2018 roku zarejestrowano 1 622 dziewczynki o imieniu Karolina. W 2017 roku 1 883.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karolińczyk

1. mieszkaniec Karoliny Południowej;
2. mieszkaniec Karoliny Północnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Karoliny Południowej

(1.2) mieszkaniec Karoliny Północnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karoling

przedstawiciel dynastii Karolingów, zapoczątkowanej przez Pepina Małego (751 r.), w państwie Franków

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolingowie

przedstawiciel dynastii Karolingów, zapoczątkowanej przez Pepina Małego (751 r.), w państwie Franków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karolinka

północnoamerykańska kaczka, występująca także w Europie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Karolina

(1.2) mieszkanka Karoliny Południowej

(1.3) mieszkanka Karoliny Północnej

Karolinka (Aix sponsa) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Nie wyróżnia się podgatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karoliński

1. przymiotnik od: Karoliny, Karolina Południowa, Karolina Północna
2. dotyczący Karolingów, właściwy Karolingom

przymiotnik

(1.1) geogr. związany z Karolinami, pochodzący z Karolinów

(1.2) geogr. związany z Karoliną Północną lub Karoliną Południową, pochodzący z Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej, występujący na terenie Karoliny Północnej lub Karoliny Południowej

(1.3) hist. związany z Karolem Wielkim lub Karolingami

(1.4) hist. związany z Karolem V Habsburgiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karoliny

1. archipelag w Mikronezji; Wyspy Karolińskie;
2. wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karolka

roślina z rodziny baldaszkowatych; kminek zwyczajny

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karolka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolostwo

Karol z małżonką; Karolowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolowie

Karol z małżonką; Karolostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Karolówka

wieś w Polsce

Miejscowości i ich części w Polsce

- Karolówka – część miasta Dynów
- Karolówka – część miasta Warszawa, w dzielnicy Rembertów
- Karolówka – część miasta Zamość
- Karolówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Frampol
- Karolówka – część kolonii Majdan-Sielec w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
- Karolówka – część wsi Wierzba w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Stary Zamość
- Karolówka – część wsi Wisłowiec w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Stary Zamość
- Karolówka – część wsi Kąclowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
- Karolówka – część wsi Lewiczyn w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
- Karolówka – przysiółek wsi Żaba w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Karolówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
- Karolówka – część wsi Marki w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Baranów Sandomierski
- Karolówka – kolonia wsi Motkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karolowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Karola lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karomierz

system kar pieniężnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Karoń

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Karoń – polski artysta lutnik, skrzypek
- Krzysztof Karoń – polski publicysta
- Henryk Karoń – polski lekarz, chirurg

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karonada

rodzaj działa okrętowego, używanego w XVIII i XIX wieku

Karonada – rodzaj dawnego działa okrętowego, używany od końca lat 70. XVIII wieku do pierwszej połowy XIX wieku. Były to krótkolufowe działa dużego kalibru, o niewielkiej masie, strzelające ciężkimi pociskami na małą odległość.

Działa tego typu zostały jako pierwsze skonstruowane w odlewni Carron Ironworks w mieście Falkirk (Szkocja) w 1778 roku, skąd pochodzi nazwa. Były to krótkolufowe działa dużego wagomiaru (kalibru) – zwykle 18, 24 lub 32-funtowe, stosowano też większe wagomiary – aż do 42 i 68 funtów. Dzięki starannemu zaprojektowaniu, lufy karonad miały cieńsze ściany od wcześniejszych dział, zachowując wystarczającą wytrzymałość. Grubsze były jedynie ścianki komory prochowej, która miała mniejszą średnicę od kalibru lufy. Przez to masa karonad była znacznie mniejsza niż długolufowych dział porównywalnego kalibru i mogły być w nie uzbrojone także lżejsze okręty (przed wprowadzeniem karonad wagomiar 32 funty miały tylko najcięższe długolufowe działa stosowane na dolnych pokładach okrętów liniowych). Kaliber lufy był przy tym w założeniu znacznie ściślej dopasowany do średnicy kuli armatniej, co miało zapewniać zmniejszenie strat energii powodowanych przez ucieczkę gazów między kulą a ściankami lufy. Karonady miały bardzo dużą siłę rażenia, lecz niewielki zasięg (skuteczny ok. 300-400 m) w porównaniu z długolufowymi działami. Ich zaletą był także znacznie niższy koszt (dwu- lub trzykrotnie niższy od długolufowych dział).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karosaż

ustawienie kół samochodowych w pozycji ukośnej względem osi

#### Źródła:

SJP.pl

# Karoseria

nadwozie samochodu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wierzchnia część nadwozia pojazdu (najczęściej samochodu);

(1.2) więz. zawieszenie kary

Karoseria (fr. carrosserie) – konstrukcja samochodu, którą tworzy płyta podłogowa wraz z elementami strefy górnej. Zwykle składa się z płyty podłogowej, konstrukcji górnej stałej, która w środkowej części oparta jest na słupkach, dachu, komory silnika, komory bagażnika oraz części ruchomych takich jak drzwi, maska czy pokrywa bagażnika. W przypadku pojazdów ramowych, płytę podłogową zastępuje rama nośna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karoseryjny

przymiotnik od: karoseria

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karoserią, dotyczący karoserii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karoshi

[czytaj: kaROszi] śmierć z przepracowania

Karōshi (jap. 過労死 śmierć z przepracowania) – zjawisko nagłej śmierci w wyniku przepracowania i stresu.

Pierwszy przypadek karōshi odnotowano w Japonii w 1969 roku. Szacuje się, że rocznie z przepracowania umiera ok. 10 tys. Japończyków.

Słowo przechodzi do innych języków, np. angielskojęzyczny Oxford English Dictionary dodał karoshi w 2002 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karosz

koń czarnej maści, kary

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) koń karej maści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karota

1. wczesna odmiana marchwi; karotka;
2. zbieranie datków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roln. odmiana marchwi z krótkim korzeniem

(1.2) kulin. korzeń karoty (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karotaż

nauka zajmująca się badaniem fizycznych własności skał i procesów fizykochemicznych zachodzących w otworach wiertniczych; geofizyka wiertnicza

Karotaż (inaczej profilowanie, ang. well logging) – wiertniczy zespół badań geofizycznych, opartych na sprawdzaniu fizycznych własności skał tworzących ścianę otworu wiertniczego. Pierwszego profilowania dokonali w 1926 r. bracia Schlumberger.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karotażowy

przymiotnik od: karotaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Karoten

barwnik roślinny występujący m.in. w marchewce i pomidorach; karotyna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. jeden ze związków organicznych z grupy węglowodorów nienasyconych stanowiących barwniki fotosyntetyczne o barwach od żółtej do czerwonej i prowitaminy witaminy A, występujących w wielu roślinach, m.in. marchwi;

Karoteny (E160a) – grupa organicznych związków chemicznych, rozbudowanych przestrzennie węglowodorów nienasyconych zawierających 40 atomów węgla o wzorze sumarycznym: C40H56. W cząsteczkach karotenów występują wieloatomowe układy sprzężonych wiązań podwójnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karotenaza

enzym przetwarzający karoten na witaminę A

#### Źródła:

SJP.pl

# Karotenoid

barwnik pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, będący źródłem witaminy A; karotenowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. substancja z grupy organicznych związków chemicznych, żółtych, czerwonych, pomarańczowych i różowych barwników roślinnych, które stanowią naturalne przeciwutleniacze;

Karotenoidy – grupa organicznych związków chemicznych, pochodnych węglowodorów nienasyconych o szczególnej budowie, żółte, czerwone, pomarańczowe i różowe barwniki roślinne, występujące w chloroplastach i chromatoforach. Karotenoidy należą do naturalnych przeciwutleniaczy.Karotenoidy należą do prekursorów witaminy A i są głównym dietetycznym źródłem tej witaminy u człowieka. W przewodzie pokarmowym powstaje retinal, który następnie jest przekształcany do retinolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karotenoidowy

przymiotnik od: karotenoid

#### Źródła:

SJP.pl

# Karotenowiec

barwnik pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego, będący źródłem witaminy A; karotenoid

#### Źródła:

SJP.pl

# Karotenowy

przymiotnik od: karoten

#### Źródła:

SJP.pl

# Karotka

1. wczesna odmiana marchwi; karota;
2. korzeń tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roln. odmiana marchwi z krótkim korzeniem

(1.2) kulin. korzeń karotki (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karotować

dawniej:
1. natrętnie wyłudzać pieniądze;
2. kwestować - zbierać datki na cele dobroczynne

#### Źródła:

SJP.pl

# Karotyna

barwnik roślinny występujący m.in. w marchewce i pomidorach; karoten

#### Źródła:

SJP.pl

# Karotynowy

przymiotnik od: karotyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Karownik

środowiskowo: pracownik przewożący ciężary wozem lub taczką

#### Źródła:

SJP.pl

# Karowy

należący do koloru w kartach oznaczonego czerwonym rombem; karo

#### Źródła:

SJP.pl

# Karp

ryba z rodziny karpiowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Cyprinus carpio|ref=tak., ryba słodkowodna z rodziny karpiowatych, hodowlana;

Karp (Cyprinus carpio) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae). Hodowany i poławiany na dużą skalę jako ryba konsumpcyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karpa

1. pniak i korzenie pozostałe po ścięciu drzewa; karcz;
2. podziemny pęd u niektórych roślin wieloletnich; kłącze

- Karpa – w leśnictwie system korzeniowy wraz z pniakiem

2 miejscowości w Polsce:

- Karpa – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Bargłów Kościelny
- Karpa – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Pisz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpacki

1. → Karpaty;
2. → Karpacz; karpaczański

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Karpat, związany z Karpatami, pochodzący z Karpat

(1.2) dotyczący Karpacza, związany z Karpaczem, pochodzący z Karpacza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karpackość

→ karpacki

Patrz:karpacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpacz

miasto w województwie dolnośląskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Karpacz (do 1945 r. niem. Krummhübel) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim. Położone w Sudetach Zachodnich, w dolinie rzeki Łomnicy. Prawa miejskie posiada od 1 stycznia 1960 r.

Historycznie leży na Dolnym Śląsku. W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Karpacz. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2023 r. miasto liczyło 4208 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karpaczanin

mieszkaniec Karpacza

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpaczanka

mieszkanka Karpacza

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpaczański

→ Karpacz; karpacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpatka

rodzaj ciasta z kremem budyniowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. spoż. rodzaj ciasta przekładanego masą budyniową lub kremową przynajmniej z jedną warstwą ciasta parzonego na wierzchu, które podczas pieczenia tworzy charakterystyczne fale;

Karpatka – wyrób cukierniczy w postaci dwóch blatów ciasta przełożonych kremem russel, kremem półtłustym śmietankowym lub np. gęstym, bezjajecznym budyniem wzbogaconym stopionym masłem. Według podręczników do gastronomii dolny blat przyrządza się z ciasta kruchego, a górny z ciasta parzonego. Podobnie definiują karpatkę słowniki języka polskiego. Jednakowoż popularne są – także wśród cukierników – karpatki na spodzie z ciasta parzonego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karpatkowy

→ karpatka

Patrz:karpatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpatski

dawniej: karpacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpaty

góry w Europie, występujące w Rumunii, Czechach, Polsce, Austrii, na Słowacji, Ukrainie i Węgrzech

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. łańcuch górski w środkowej Europie;

Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpați; ukr. i serb. Карпати; rus. Карпаты; cz. i słow. Karpaty; niem. Karpaten) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria ośmiu krajów: Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii i Serbii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karpentaria

zatoka na Morzu Arafura pomiędzy Ziemią Arnhema a Półwyspem Jork

Zatoka Karpentaria (ang. Gulf of Carpentaria) – zatoka położona w południowo-wschodniej części Morza Arafura. Wcina się blisko 670 km w głąb północnej części kontynentu australijskiego pomiędzy Ziemię Arnhema a półwysep Jork. Szerokość zatoki wynosi do 600 km, głębokość do 71 m, a powierzchnia wynosi ok. 328 tys. km². Wzdłuż zachodnich wybrzeży rozsiane są liczne wyspy. Największe z nich to Groote Eylandt oraz Wellesley.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpeta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpi

przymiotnik od: karp; karpiowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpiak

nazwisko

Karpiak – wzniesienie o wysokości 782 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Wschodnichch, w Górach Złotych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpiarz

wędkarz niezabijający złowionych ryb, umożliwiający rybie uwolnienie się i przeżycie w warunkach jej środowiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpiel

1. dwuletnia roślina pastewna z rodziny krzyżowych; brukiew;
2. gwarowe, pogardliwe określenie starszego człowieka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Kraków. brukiew

Brukiew, karpiel, kwaki (nazwa regionalna na Podbeskidziu) (Brassica napus L. var. napobrassica) – odmiana kapusty rzepak, roślina należąca do rodziny kapustowatych (krzyżowych). Nie rośnie dziko, występuje tylko w uprawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karpieńcokształtne

rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ponad 1000 gatunków; zębokarpie, zębokarpiokształtne

Karpieńcokształtne, zębokarpiokształtne, zębokarpie (Cyprinodontiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący ponad 1000 gatunków klasyfikowanych w rodzinach, które zestawiono w dwóch podrzędach:

- Aplocheiloidei
  - Aplocheilidae – szczupieńczykowate
  - Nothobranchiidae
  - Rivulidae – strumieniakowate
- Cyprinodontoidei
  - Anablepidae – czworookowate
  - Cyprinodontidae – karpieńcowate
  - Fundulidae
  - Goodeidae – żyworódkowate
  - Poeciliidae – piękniczkowate
  - Profundulidae
  - Valenciidae – walencjowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpieńcokształtny

o cechach karpieńcokształtnych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karpnem, dotyczący Karpna

#### Źródła:

Wiktionary

# Karpierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik, pracownik zajmujący się wykopywaniem z ziemi karp pozostałych po wycince drzew

#### Źródła:

Wiktionary

# Karpik

zdrobnienie od: karp

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpikowy

przymiotnik od: karpik

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpina

drewno z korzeni i pniaków pozostałych po ścięciu drzewa; karpowina

Karpina – drewno części podziemnej drzewa wraz z pniakiem pozostałym po ścięciu.

Karpina sosnowa, która pozostawała w ziemi przez co najmniej 7 lat, używana jest do ekstrakcji żywicy lub destylacji rozkładowej (suchej destylacji drewna). Nosi ona nazwę karpiny przemysłowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpiniarz

robotnik zajmujący się wykopywaniem karp pozostałych po ścięciu drzewa i przygotowaniem ich do obróbki

Karpiniarz – robotnik zajmujący się wykopywaniem karp pozostałych po ścięciu drzewa i przygotowaniem ich do obróbki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpiński

nazwisko

- Adam Karpiński (1897–1939) – taternik, inżynier, lotnik, ojciec Jacka
- Adam Karpiński (1952–2011) – historyk literatury
- Aleksandr Karpinski (1847–1936) – geolog, petrograf, paleontolog
- Alfons Karpiński (1875–1961) – malarz
- Antoni Karpiński (1855–1941) – adwokat, działacz narodowo-demokratyczny, ojciec Zygmunta, kuzyn Stanisława
- Bolesław Karpiński (1879–1939) – oficer, legionista, kawaler Krzyża Walecznych, pisarz, tłumacz, publicysta, malarz i pedagog
- Cezary Karpiński – polski aktor, dyplomata i menedżer kultury
- Franciszek Karpiński (1741–1825) – poeta
- Henryk Karpiński – specjalista w dziedzinie papiernictwa
- Jacek Karpiński (1927–2010) – elektronik, informatyk, konstruktor, syn Adama
- Jakub Karpiński (1940–2003) – socjolog, historyk, logik
- Jan Jerzy Karpiński (1896–1965) – entomolog, pisarz, fotografik
- Józef Karpiński – ujednoznacznienie
- Kazimierz Karpiński (ur. 1942) – rzeźbiarz
- Kazimierz Karpiński (zm. 1944) – pływak, waterpolista
- Lucjan Karpiński – dyplomata
- Maciej Karpiński (ur. 1950) – literat, filmowiec
- Marek Karpiński (ur. 1948) – filolog, publicysta, działacz opozycji w okresie PRL, syn Zbigniewa, brat Wojciecha i Jakuba
- Paweł Karpiński (ur. 1951) – filmowiec
- Ryszard Karpiński (ur. 1935) – biskup lubelski
- Sebastian Karpiński (ur. 1981) – chodziarz i zawodnik nordic walking
- Stanisław Karpiński (1870–1943) – ekonomista, bankowiec
- Stanisław Karpiński (1891–1982) – lotnik
- Świętopełk Karpiński (1909–1940) – poeta i satyryk, brat Zbigniewa
- Tytus Karpiński (1894–1982) – wojskowy
- Włodzimierz Karpiński (ur. 1961) – polityk, poseł
- Wojciech Karpiński (ur. 1943) – historyk sztuki, literat
- Zbigniew Karpiński (1906–1983) – architekt, brat Świętopełka
- Zygmunt Karpiński (1892–1981) – ekonomista, bankowiec, monetarysta, syn Antoniego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpiokształtne

rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ponad 3250 gatunków

Karpiokształtne (Cypriniformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), obejmujący ponad 3250 gatunków, głównie słodkowodnych. Najliczniejsza jest rodzina karpiowatych. Karpiokształtne są znane w zapisie kopalnym od eocenu. Naturalny zasięg ich występowania obejmuje Azję, Europę, Amerykę Północną i Afrykę. Na pozostałych kontynentach i w Nowej Zelandii zostały wprowadzone przez człowieka. Wiele gatunków z tego rzędu ma duże znaczenie gospodarcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpiokształtny

o cechach karpiokształtnych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpiowate

rodzina ryb kostnoszkieletowych, żyjących w wodach słodkich strefy umiarkowanej

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Cyprinidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ryb z rzędu karpiokształtnych;

Karpiowate (Cyprinidae) – rodzina ryb karpiokształtnych, najliczniejsza w gatunki rodzina kręgowców. Jej przedstawiciele to głównie ryby słodkowodne, często akwariowe. Wiele gatunków ma duże znaczenie gospodarcze. Do karpiowatych zaliczane są m.in. karpie, karasie, amury, płocie i brzanki. Ozdobną formą hodowlaną zyskującą coraz większą popularność jest karp koi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karpiowaty

1. o cechach karpiowatych (rodzina ryb);
2. podobny do karpia

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpiowce

podrząd ryb promieniopłetwych z rzędu karpiokształtnych; Cyprinoidei

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpiowe

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) środ. dodatkowe wynagrodzenie w formie pieniężnej lub w postaci paczek, bonów towarowych itp. wypłacane w niektórych zakładach pracy przed świętami Bożego Narodzenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Karpiowiec

przedstawiciel podrzędu ryb promieniopłetwych z rzędu karpiokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpiówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. płaska dachówka zakończona łukowo

Karpiówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Kraśnik. Leży w odległości ok. 9 km od Kraśnika, sąsiaduje bezpośrednio z Stróżą-Kolonią.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karpiowy

przymiotnik od: karp; karpi

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpiuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karple

rodzaj obuwia przystosowanego do chodzenia po śniegu

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpniki

Karpniki (niem. Fischbach) – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Mysłakowice.

Wieś położona jest u podnóża Krzyżnej Góry w Rudawach Janowickich, w Sudetach Zachodnich w dolinie Karpnickiego Potoku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karpobrot

roślina zielna, kwitnący sukulent pochodzący z Afryki Południowej, uprawiany w celach ozdobnych; karpobrot szablasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpolog

botanik badający owoce roślin

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpologia

botanika: nauka zajmująca się owocami roślin, ich rozwojem, budową, fizjologią

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nauka o owocach roślin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karpologiczny

→ karpologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karpologią, dotyczący karpologii

Patrz:karpologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karpow

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpowicz

nazwisko, np. Tomasz Karpowicz, polski językoznawca

- Andriej Karpowicz (ur. 1981) – piłkarz
- Ignacy Karpowicz (ur. 1976) – pisarz
- Joanna Karpowicz (ur. 1976) – malarka
- Katarzyna Karpowicz (ur. 1985) – malarka
- Leoncjusz (Karpowicz) (1580-1620) – duchowny
- Maksim Karpowicz (ur. 1986) – piłkarz
- Michał Franciszek Karpowicz (1744-1803) – duchowny
- Stanisław Karpowicz (1864-1921) – pedagog
- Tymoteusz Karpowicz (1921-2005) – poeta, dramaturg
- Tytus Karpowicz (1915-2009) – pisarz
- Wanda Karpowicz (1897-1985) – biolog
- Witold Karpowicz (1905-1975) – kapitan
- Włodzimierz Julian Korab-Karpowicz (ur. 1953) – filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karpowina

drewno z korzeni i pniaków pozostałych po ścięciu drzewa; karpina

#### Źródła:

SJP.pl

# Karpyntel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. potencjometr

#### Źródła:

Wiktionary

# Karraka

duży statek żaglowy pochodzenia portugalskiego; karaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karrar

przestarzale, rzadko: biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karara, karar (rzadziej), marmur kararyjski, marmur karraryjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Karrara

przestarzale: biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karara, karar (rzadziej), karrar (rzadziej), marmur kararyjski, marmur karraryjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Karraryjski

1. przymiotnik od: Carrara (miasto we Włoszech); kararyjski;
2. marmur kararyjski - biały marmur wydobywany w okolicach Carrary, miasta we Włoszech; karrara, karara, karrar (rzadziej), karar (rzadziej), marmur kararyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Carrarą, dotyczący Carrary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karru

kraina geograficzna w RPA

Karru (ang. Karoo, Karroo) – pustynna i półpustynna kraina geograficzna w zachodniej części Południowej Afryki, położona na terenie prowincji: Przylądkowej Zachodniej, Przylądkowej Północnej i Przylądkowej Wschodniej, na południe od rzeki Oranje. Zajmuje obszar około 395 000 km², blisko 1/3 powierzchni kraju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karruka

w starożytnym Rzymie: czterokołowy, kilkunastoosobowy wóz, zaprzęgany w konie lub muły, zazwyczaj ozdobny

#### Źródła:

SJP.pl

# Karsibór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa między Zalewem Szczecińskim, Kanałem Piastowskim i Starą Świną

(1.2) geogr. część Świnoujścia, dawna wieś na wyspie Karsibór (1.1);

(1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w gminie Brzeżno;

(1.4) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w gminie Wałcz;

W Polsce

- Karsibór – część miasta Świnoujście, dawniej wieś
- Karsibór – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Brzeżno
- Karsibór – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz
- Karsibór – gromada
- Karsibór – wyspa
- Karsibór – zamknięty przystanek kolejowy w Karsiborze w województwie zachodniopomorskim
- MF Karsibór – prom osobowo-samochodowy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karsiborski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karsiborem (wyspą lub wsią), dotyczący Karsiboru

#### Źródła:

Wiktionary

# Karsiborzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Karsiboru

#### Źródła:

Wiktionary

# Karsiborzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Karsiboru

#### Źródła:

Wiktionary

# Karsin

wieś w Polsce

Karsin (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Kôrsëno) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Karsin, na południowych obrzeżach Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego, na ziemi zaborskiej. Miejscowość jest siedzibą władz gminy Karsin.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Karsin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karsiński

przymiotnik od: Karsin, gmina w województwie pomorskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Karski

przymiotnik od: Karsk

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karą, dotyczący Kary (rzeki na północy Rosji)

  osoby:

- Adam Karski (1855? – 1916) – właściciel polskiej drukarni w Łodzi.
- Jan Karski (1914–2000) – kurier w czasie wojny
- Jefim Karski (1860–1931) – białoruski slawista
- Karol Karski (polityk) (ur. 1966) – polityk
- Karol Karski (teolog) (ur. 1940) – teolog protestancki
- Michał Gabriel Karski (1895–1978) – poeta, tłumacz
- Ryszard Karski (ur. 1926) – polityk w PRL

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karsko

przymiotnik od: Karsk

W Polsce

- Karsko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski
- Karsko – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Przelewice
- Karsko – gromada
- Karsko – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karśniawy

przymiotnik

(1.1) daw. leworęczny,

#### Źródła:

Wiktionary

# Karst

Kras (słoweń. Kras, wł. Carso, niem. Karst) – płaskowyż w Słowenii i we Włoszech (niewielki fragment). Położony między doliną Wipawy a Morzem Adriatyckim. Obszar zbudowany ze skał wapiennych, występują dobrze rozwinięte formy krasu powierzchniowego i podziemnego. Od nazwy regionu pochodzi pojęcie kras.

Na terenie Krasu znajduje się wiele jaskiń. Najsłynniejsze z nich to Postojna, Jaskinie Szkocjańskie, Vilenica i Grotta Gigante.

#### Źródła:

Wikipedia

# Karszering

samoobsługowy system wspólnego użytkowania samochodów osobowych; car sharing, carsharing, car-sharing

#### Źródła:

SJP.pl

# Karszeringowy

→ karszering; carsharingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Karsznice

W Polsce

- Karsznice – dzielnica Zduńskiej Woli
- Karsznice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
- Karsznice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
- Karsznice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
- Karsznice – gromada
- Karsznice – dawna nazwa stacji Zduńska Wola Karsznice

Zobacz też: Karsznice Duże, Karsznice Małe, Karśnice

#### Źródła:

Wikipedia

# Karszy

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego;

Karszy (uzb. Qarshi/Қарши) – miasto w Uzbekistanie, nad Kaszka-darią, ośrodek administracyjny wilajetu kaszkadaryjskiego. Około 231 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karszyń

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kart

nieduży samochód do ścigania się; gokart; gocart; go-cart

#### Źródła:

SJP.pl

# Karta

1. każdy element z kompletu kartoników oznaczonych umownymi znakami, służących do gry, stawiania pasjansa;
2. spis i cennik potraw (menu) w restauracji, jadłodajni, kawiarni;
3. prostokąt z tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo informacjami;
4. dawniej: mapa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zadrukowany kawałek papieru zawierający zbiór informacji o czymś lub kimś bądź przeznaczony do ich wpisywania

(1.2) czysty lub zapisany arkusz papieru, często stanowiący część książki

(1.3) prostokątny kawałek kartonu oznaczony symbolami o umownych znaczeniach, używany do gier lub wróżenia

(1.4) dokument potwierdzający czyjeś prawo do korzystania z czegoś lub zajmowania się czymś

(1.5) prostokątny kawałek tworzywa sztucznego z zakodowanymi na nim magnetycznie lub cyfrowo danymi, służący do dokonywania płatności lub korzystania z określonych usług

(1.6) spis dań lub napojów sprzedawanych w lokalu gastronomicznym oraz ich cen

(1.7) dokument nadający pewnej grupie osób prawa, określający jej obowiązki lub opisujący wspólny program jej działania

(1.8) dokument określający zasady, do których przestrzegania zobowiązują się dwie lub więcej stron, zwłaszcza podmiotów prawa międzynarodowego

(1.9) elektron. cienka płytka z układami elektronicznymi umieszczana w komputerze lub innym większym urządzeniu, odpowiedzialna za pewną jego funkcjonalność

(1.10) inform. element interfejsu graficznego programu umożliwiający przeglądanie kilku elementów podrzędnych w jednym oknie

(1.11) książk. przedział czasu, w którym miały miejsce jakieś zdarzenia

(1.12) daw. mapa (graficzne odwzorowanie terenu)

Bankowość:

- karta płatnicza
  - karta kredytowa
  - karta debetowa
  - karta affinity
  - karta co-branded
- karta rabatowa
- karta kodów jednorazowych

Organizacje:

- Karta 77
- Ośrodek Karta (Fundacja Ośrodka KARTA)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartacz

1. artyleryjski pocisk odłamkowy;
2. duża kluska ziemniaczana z nadzieniem mięsnym; cepelin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. pocisk artyleryjski wypełniony kulistymi lotkami (siekańcami) używany od XVI do poł. XX w.;

(1.2) spoż. kulin. rodzaj dużej kluski ziemniaczanej z nadzieniem mięsnym;

- kartacz – rodzaj potrawy
- kartacz – historyczny pocisk artyleryjski
- kartacz – szczotka do pielęgnacji zarostu (brody i wąsów)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartaczownica

1. działo przeznaczone do strzelania kartaczami i siekańcami;
2. szybkostrzelna wielolufowa broń z napędem ręcznym; prekursor karabinu maszynowego

- kartaczownica – ładowane odprzodowo działo strzelające siekańcami i kartaczami
- kartaczownica – szybkostrzelna, wielolufowa broń odtylcowa (inaczej mitralieza)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartaczowy

przymiotnik od: kartacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartagena

miasto i port w Hiszpanii; Cartagena

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-wschodniej Hiszpanii, położone nad Morzem Śródziemnym, w regionie Murcja;

Kartagena (hiszp. Cartagena) – miasto w południowo-wschodniej Hiszpanii (region Murcja), nad Morzem Śródziemnym, ok. 205 tys. mieszkańców (2005).

Port wojenny i handlowy. Kąpielisko morskie. Przemysł hutniczy, rafineryjny, stoczniowy oraz chemiczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartageński

→ Kartagena; cartageński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kartageną, pochodzący z Kartageny, dotyczący Kartageny (miasta w Hiszpanii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartagina

bogate państwo-miasto w Afryce Północnej założone przez Fenicjan, w 146 roku przed naszą erą zniszczone przez Rzymian

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto-państwo położone na północnym wybrzeżu Afryki, w pobliżu dzisiejszego Tunisu

(1.2) geogr. adm. współczesne miasto w Tunezji położone na północny wschód od Tunisu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartagińczyk

obywatel Kartaginy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Kartaginy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartaginka

obywatelka Kartaginy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartagiński

przymiotnik od: Kartagina

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kartaginą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartan

działo używane w XVI - XVIII wieku; kartaun, kartauna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartana

działo używane w XVI - XVIII wieku; kartan, kartauna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartaun

działo używane w XVI - XVIII wieku; kartauna, kartan

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartauna

działo używane w XVI - XVIII wieku; kartaun, kartan

Kartauna, zwana także kartaną – ogólna nazwa odprzodowych dział artyleryjskich używanych od XVI do XVIII wieku.

Były to działa o średniej długości lufy: 14 – 27 kalibrów, wykonane ze spiżu lub żeliwa. Mając lufę krótszą od kolubryny (długość lufy ok. 27-40 kalibrów), miały mniejszy zasięg. Używano ich przeważnie do obrony fortec, często przeciwko piechocie ładowane były kartaczami. Były cenione ze względu na małą ilość prochu, której wymagały. Taka oszczędność była szczególnie ważna w trakcie oblężenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karteczka

zdrobnienie od: kartka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kartka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karteczkowy

przymiotnik od: karteczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartel

monopolistyczny związek przedsiębiorstw kapitalistycznych lub partii politycznych celem osiągnięcia wspólnego interesu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. układ przedsiębiorstw, mający na celu zmonopolizowanie pewnej gałęzi gospodarki;

Kartel – porozumienie zawarte przez co najmniej dwa przedsiębiorstwa z tego samego sektora, mające na celu koordynację ich zachowań konkurencyjnych na rynku lub wpłynięcie na istotne czynniki konkurencji poprzez praktyki takie jak: ustalanie lub koordynacja cen nabycia lub sprzedaży (bądź innych warunków transakcji), podział poziomu produkcji lub sprzedaży, podział rynków i klientów (w tym zmowa przetargowa), ograniczenia związane z przywozem lub wywozem lub działania antykonkurencyjne skierowane przeciwko innym konkurentom. Kartele występują najczęściej na rynkach oligopolistycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartelizacja

łączenie się przedsiębiorstw przemysłowych w kartele; tworzenie karteli

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartelizacyjny

przymiotnik od: kartelizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartelizować

tworzyć kartele, łączyć przedsiębiorstwa w kartele

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartelowiec

członek kartelu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartelowy

przymiotnik od: kartel

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartelusik

rzadkie zdrobnienie od: kartelusz; karteluszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartelusz

przestarzałe: kawałek zapisanego papieru; świstek

#### Źródła:

SJP.pl

# Karteluszek

niewielki kawałek papieru; świstek, karteluszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karteluszka

niewielki kawałek papieru; świstek, karteluszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Karteluszkowy

przymiotnik od: karteluszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Karteluszowy

przymiotnik od: kartelusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Karter

dolna część silnika spalinowego zawierająca miskę olejową, wał korbowy itd.

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartezjanin

zwolennik kartezjanizmu; kartezjanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartezjanista

zwolennik kartezjanizmu; kartezjanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartezjanizm

1. doktryna filozoficzna Kartezjusza;
2. kierunki i poglądy filozoficzne nawiązujące do tej doktryny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartezjanka

→ kartezjanin

Patrz:kartezjanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartezjański

1. związany z Kartezjuszem;
2. układ kartezjański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub dorobkiem naukowym i filozoficznym Kartezjusza

(1.2) mat. związany z prostokątnym (ortogonalnym) układem współrzędnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartezjusz

(1596-1650) francuski filozof i matematyk; René Descartes

René Descartes, łac. Renatus Cartesius, po polsku Kartezjusz (ur. 31 marca 1596 w La Haye en Touraine, zm. 11 lutego 1650 w Sztokholmie) – francuski uczony: matematyk, fizyk i filozof, jeden z najwybitniejszych intelektualistów XVII wieku, uznawany również za ojca filozofii nowożytnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartezjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kartezjusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Karting

sport motorowy lub zawody sportowe rozgrywane przy użyciu gokartów; carting

Karting, sport kartingowy – dziedzina sportu motorowego, wyścigi gokartów rozgrywane na specjalnych torach o nawierzchni bitumicznej, w różnych klasach w zależności od wieku kierowcy i pojemności skokowej silnika. W Polsce, jak i w większości krajów Europy, karting można uprawiać wyczynowo już po ukończeniu ośmiu lat. Jeśli chce się wziąć udział w zawodach, należy wówczas zgłosić się do wybranego klubu, gdzie należy uzyskać licencję zawodnika sportu kartingowego, a po dołączeniu badań lekarskich oraz świadectwa kwalifikacji można wystartować w zawodach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartingowy

przymiotnik od: karting

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartka

1. część składowa książki, zeszytu itp.;
2. luźny arkusz papieru;
3. pocztówka;
4. potocznie: bon uprawniający do zakupu określonego towaru;
5. kartka elektroniczna - wiadomość z życzeniami w postaci elektronicznej; e-kartka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) luźny arkusz papieru; też: część składowa książki, zeszytu, czasopisma itp. obejmująca dwie strony

(1.2) pot. karta pocztowa lub pocztówka

(1.3) bon towarowy na artykuły deficytowe

Kartka (także: karta, arkusz) – część książki, gazety, czasopisma, zeszytu lub notesu. Najczęściej jest biała i prostokątna. Może być wykonana z papieru, pergaminu, welinu albo papirusu.

Jeśli jest czysta lub niezadrukowana to zwykle służy do pisania, rysowania lub drukowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartkówa

zgrubienie od: kartkówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartkować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) oglądać pobieżnie książkę, gazetę itp., przewracając kartka po kartce

#### Źródła:

Wiktionary

# Kartkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przerzucanie stron książki, broszury, gazety, czasopisma itp.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kartkóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kartkówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kartkowicz

1. piłkarz niemogący wystąpić w danym meczu z powodu ukarania go żółtą lub czerwoną kartką w poprzednim meczu lub meczach;
2. dawniej: osoba uprawniona do posiadania kartki na artykuły żywnościowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartkowiczka

→ kartkowicz

Patrz:kartkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartkówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. krótka, często niezapowiedziana, klasówka sprawdzająca wiadomości z niewielkiej części materiału, najczęściej z kilku ostatnich lekcji

Kartkówka – krótka klasówka, obejmująca niewielką, ograniczoną część materiału, obowiązująca w szkołach na poziomach: szkoły podstawowej, liceum i technikum. Nazwa pochodzi od tego, że kartkówki zazwyczaj pisze się na kartkach wyrywanych z zeszytu. Zwykle trwa od 5 do 15 minut i dotyczy zakresu tematycznego z poprzedniej lekcji. Zwykle jest niezapowiedziana, przez co w wielu szkołach oceny z kartkówek są równoważne ocenom z odpowiedzi ustnej. Statut szkoły powinien precyzować pojęcie kartkówki, czas jej trwania i zakres materiału. W razie braku takich zapisów m.in. samorząd uczniowski może wnioskować do dyrektora szkoły o doprecyzowanie tego terminu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartkówkowy

przymiotnik od: kartkówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartkowy

przymiotnik od: kartka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartlia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. historyczna kraina we wschodniej Gruzji;

Kartlia (gruz. ქართლი, Kartli) – historyczna kraina we wschodniej Gruzji, współcześnie podzielona między cztery regiony administracyjne: Dolna Kartlia, Mccheta-Mtianetia, Tbilisi i Wewnętrzna Kartlia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartlijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kartlią, dotyczący Kartlii

#### Źródła:

Wiktionary

# Kartodiagram

mapa przedstawiająca diagramowo charakterystykę liczbową wybranych zjawisk klimatycznych, wodnych, demograficznych lub geograficzno-ekonomicznych

Kartodiagram – jedna z kartograficznych metod prezentacji, mapa tematyczna przedstawiająca zmienność wybranych atrybutów obiektów przestrzennych za pomocą umieszczonych na niej diagramów lub wykresów. Ich lokalizacja odpowiada punktom pomiaru lub jednostkom przestrzennym, do których dane się odnoszą (np. gminom, województwom, państwom). Kartodiagram przedstawia wartości w ujęciu bezwzględnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartodiagramowy

przymiotnik od: kartodiagram

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartofel

1. roślina pochodząca z Ameryki Południowej, uprawiana ze względu na jadalne bulwy korzeni;
2. jadalna bulwa rośliny kartofla; ziemniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. ziemniak.

(1.2) środ. uczn. stud. nos

(1.3) środ. uczn. nieforemny nos

(1.4) daw. środ. polit. bomba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartofelek

zdrobnienie od: kartofel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kartofel

(1.2) mały kartofel

(1.3) kulin. ciastko w kształcie kulki, wykonanym z masy z kruszonych herbatników, resztek ciast, z dodatkiem kakao, najczęściej polanym polewą czekoladową, posypanym orzeszkami ziemnymi lub wiórkami kokosowymi; także z marcepanu;

Bajadera (inaczej bajaderka, kartofelek, ziemniaczek, a także „kula rumowa”) – kuliste (rzadziej prostokątne) ciastko wytwarzane na bazie odpadów cukierniczych (np. okrawków ciastek deserowych), z dodatkiem kakao, rumu, czekolady, orzeszków ziemnych lub wiórków kokosowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartofelkowaty

przypominający wyglądem kartofelek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoflaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kartoflak

#### Źródła:

Wiktionary

# Kartoflak

placek z ziemniaków, śląska odmiana klasycznej babki ziemniaczanej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. danie obiadowe, placek z ziemniaków, zwykle z dodatkiem cebuli i boczku

Babka ziemniaczana (babka kartoflana) – babka z utartych surowych ziemniaków wymieszanych ze skwarkami ze świeżo stopionego boczku lub słoniny, pikantnie przyprawionych i zapieczonych w piecu lub piekarniku na złocisto-brązowy kolor. Jest tradycyjną potrawą kuchni białoruskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartoflanka

zupa z kartofli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa jarzynowa z dużą ilością pokrojonych w kostkę ziemniaków

(1.2) spoż. mąka ziemniaczana

(1.3) spoż. roln. odmiana cebuli o małych, wydłużonych cebulkach

- kartoflanka – zupa ziemniaczana
- kartoflanka – odmiana cebuli zwyczajnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartoflany

przygotowany z kartofli, dotyczący kartofli

przymiotnik

(1.1) związany z kartoflami (ziemniakami), dotyczący kartofli

(1.2) przyrządzony, zrobiony z kartofli (ziemniaków), z dodatkiem kartofli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartoflarka

→ kartoflarz

Patrz:kartoflarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoflarnia

1. pomieszczenie do przechowywania kartofli;
2. pomieszczenie, w którym obiera się kartofle

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie do składowania ziemniaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartoflarz

1. osoba lubiąca kartofle;
2. sprzedawca kartofli

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoflasty

przypominający wyglądem kartofla; kartoflowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do kartofla, przypominający kształtem kartofla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartoflisko

1. pole, gdzie rosną kartofle;
2. pole po zebraniu rosnących na nim kartofli

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pole, na którym rosną ziemniaki

(1.2) daw. pole, z którego wykopano ziemniaki

(1.3) pot. zgrub. duży ziemniak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartoflowaty

przypominający wyglądem kartofla; kartoflasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoflowy

przymiotnik od: kartofel

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartograf

specjalista w dziedzinie kartografii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie kartografii; rysownik map

Kartografia (gr. χάρτης chartēs, „papirus, arkusz, mapa”, γράφειν graphein, „pisać”) – dziedzina nauki o mapach (w tym o atlasach, globusach, modelach plastycznych – mapach plastycznych itp.), teorii map, metodach ich sporządzania i użytkowania; jak również dziedzina działalności organizacyjnej i usługowej, związanej z opracowywaniem, reprodukcją i rozpowszechnianiem map.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o tworzeniu map;

Kartografia (gr. χάρτης chartēs, „papirus, arkusz, mapa”, γράφειν graphein, „pisać”) – dziedzina nauki o mapach (w tym o atlasach, globusach, modelach plastycznych – mapach plastycznych itp.), teorii map, metodach ich sporządzania i użytkowania; jak również dziedzina działalności organizacyjnej i usługowej, związanej z opracowywaniem, reprodukcją i rozpowszechnianiem map.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartograficzny

przymiotnik

(1.1) dotyczący kartografii

#### Źródła:

Wiktionary

# Kartografka

→ kartograf

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rzad. specjalistka w zakresie kartografii; rysowniczka map

Patrz:kartograf

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartograjstwo

rzadko: skłonność do gier karcianych, częste granie w karty; karciarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mapa przedstawiająca graficzne właściwości liczbowe danego zjawiska

Kartogram – jedna z kartograficznych metod prezentacji, sposób przedstawienia średniej wartości dowolnego zjawiska w określonych jednostkach przestrzennych (administracyjnych lub geometrycznych) zwanych polami podstawowymi lub jednostkami odniesienia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartogramowy

przymiotnik od: kartogram

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartomancja

wróżenie z kart

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wróżenie z kart

Kartomancja (inaczej zwane tarotem, kabałą karcianą lub kabałą perską) – wróżenie z kart, przeważnie są to karty do gry 24-listkowe (klasyczna kabała perska, od asa do dziewiątek), 32-listkowe (od asa do siódemek) lub 52-listkowe (od asa do dwójek), używany jest również tarot składający się z 78 kart, znane są także specjalne karty przeznaczone tylko do wróżenia (np.: karty anielskie lub cygańskie). Poszczególnym kartom przypisuje się różne znaczenia, a z ich wzajemnego rozkładu odczytuje się przepowiednię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartomat

automat do sprzedaży kart umożliwiających korzystanie z jakichś usług

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartometr

przyrząd do mierzenia długości linii krzywych na mapie lub planie; krzywomierz; kurwimetr; kartomierz

Krzywomierz (kartomierz, kartometr, kurwimetr, kurwomierz) – przyrząd służący do mierzenia na mapie długości linii krzywych. Urządzenie ma małe kółko, które należy prowadzić po linii, której długość jest mierzona. Licznik elektroniczny lub mechaniczny, przeliczając liczbę obrotów kółka, podaje długość pokonanej przez kółko drogi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartometria

Kartometria – dział kartografii zajmujący się metodami przeprowadzania i analizą dokładności pomiarów różnych obiektów i zjawisk geograficznych na mapach w celu wyznaczenia ich długości, powierzchni, objętości lub innych parametrów, z uwzględnieniem wpływu zniekształceń kartograficznych. Wykonywanie tych obserwacji jest możliwe dzięki osnowie matematycznej. Kartometrię stosuje się m.in. przy obliczaniu powierzchni państw i mórz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kartometryczność

ogół cech mapy umożliwiających mierzenie na niej długości, kątów i pól

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartomizer

wymienny pojemnik na liquid, połączenie atomizera i kartridża

#### Źródła:

SJP.pl

# Karton

1. gruby, sztywny papier;
2. tekturowe pudełko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruby, sztywny papier

(1.2) tekturowe pudełko

(1.3) ilość towaru zawarta w kartonie (1.2)

(1.4) o papierosach: opakowanie zbiorcze zawierające 10 paczek papierosów

Karton – wyroby papiernicze o gramaturze od 160 g/m² do 315 g/m² (w przemyśle poligraficznym zakres obejmuje najczęściej wartości od 200 g/m² do 500 g/m²). Wykorzystywany jest do druku i produkcji książeczek kartonowych dla dzieci (tzw. board books), okładek książkowych, pocztówek, teczek biurowych, pudełek i innych opakowań.

Kartonem są też nazywane opakowania z tektury falistej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karton-Gips

płyta z kartonu i gipsu stosowana w budownictwie; gips-karton, kartongips, regips, rigips, płyta regipsowa, suchy tynk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartonaż

1. (zwykle w liczbie mnogiej) wyrób (np. pudełko, oprawa) kartonowy lub tekturowy;
2. w starożytnym Egipcie: trumna zawierająca mumię, malowana i zdobiona rytualnymi napisami, wykonana z drewna lub tkaniny nasyconej gipsem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opakowanie z kartonu lub tektury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartongips

płyta z kartonu i gipsu stosowana w budownictwie; karton-gips, gips-karton, regips, rigips, płyta regipsowa, suchy tynk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoniada

unoszenie kolorowych kartoników na imprezie rozrywkowej w celu utworzenia napisu lub obrazu

Kartoniada – rodzaj dopingu, element oprawy meczu polegający na podnoszeniu przez publiczność kolorowych kartoników, które mają razem uformować jakiś obraz lub napis.

Kartoniada jest najczęściej spotykana podczas meczów piłki nożnej, a także futbolu amerykańskiego (głównie college football). Mozaiki z kolorowych plansz są również ważnym elementem północnokoreańskiego festiwalu Arirang odbywającego się na Stadionie im. 1 Maja w Pjongjangu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartoniarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) maszyna do wyrobu kartonu

Kartonówka zwyczajna, kartoniarka czarna (Lasius fuliginosus) – gatunek mrówki z podrodziny Formicinae.

Kartonówki zwyczajne to leśne mrówki pospolicie występujące w Polsce. Robotnice mierzą około 4 mm, królowa natomiast około 6 mm. Buduje gniazda w starych drzewach lub pniach starych drzew. Nazwa kartonówka pochodzi od sposobu budowy gniazda, które zbudowane jest z wielu komór rozdzielonych kartonowatą cienką ścianą wytworzoną z rozdrobionego przez mrówki drewna i śliny. Kartonówkę łatwo rozpoznać ze względu na jej smoliście czarną barwę i połysk oraz nogi o lekko żółtym odcieniu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartonik

zdrobnienie od: karton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: karton

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartonikowy

przymiotnik od: kartonik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartonówka

kartonówka zwyczajna (czarna) - gatunek mrówki z podrodziny Formicinae

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartonowy

przymiotnik od: karton

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z kartonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartoteczka

zdrobnienie od: kartoteka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoteczny

→ kartoteka; kartotekowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zestaw posegregowanych kart papieru z informacjami

(1.2) zbiór usystematyzowanych informacji

(1.3) policyjny zbiór danych na temat podejrzanych, poszukiwanych i przestępców, a także zgubionych lub skradzionych rzeczy

- Kartoteka – zbiór kart z informacjami, np. na temat przestępców
- Kartoteka – dramat Tadeusza Różewicza
- Kartoteka – archaiczne określenie katalogu (folderu) w informatyce

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartotekowy

→ kartoteka; kartoteczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartować

1. oznaczać na mapie, nanosić na mapę szczegóły terenu na podstawie materiałów uzyskanych z pomiarów bądź z materiałów źródłowych, np. kartować dane geodezyjne; mapować;
2. dawniej: w tajemnicy planować coś złego przeciw komuś; knuć, ukartowywać;
3. dawniej: tasować karty do gry;
4. dawniej: kartować się - być przygotowywanym w tajemnicy przed kimś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartowy

przestarzale: karciany (związany z kartami, odnoszący się do gry w karty)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoznawca

specjalista w zakresie nauki o mapach; mapoznawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o mapach; mapoznawczyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartoznawstwo

dział kartografii zajmujący się badaniem map; mapoznawstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartridż

cylindryczny pojemnik z nabojami albo pojemnik z tuszem do drukarek; kartrydż; cartridge

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. wymienny pojemnik na tusz do drukarki atramentowej

(1.2) inform. nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy, stosowany np. w konsolach gier;

Kartridż (kartrydż, ang. ROM cartridge) – nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy (najczęściej grę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartridżowy

→ kartridż

Patrz:kartridż

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartrydż

cylindryczny pojemnik z nabojami albo pojemnik z tuszem do drukarek; kartridż; cartridge

Kartridż (kartrydż, ang. ROM cartridge) – nośnik danych składający się z pamięci ROM umieszczonej w obudowie z tworzywa sztucznego, zawierający program komputerowy (najczęściej grę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartulariusz

Kartulariusz (łac. cartularium), także kartularz, kopiariusz, kopiał, kopiarz – zbiór dokumentów i odpisów edyktów, dotyczących majątków ziemskich przeważnie klasztornych.

Termin ten używany był w średniowieczu i początkowo oznaczał bibliotekę. W Polsce kartulariusz znany był już w XIII wieku. Określano tak również księgę, zawierającą kopie dokumentów od różnych wystawców dla jednego odbiorcy. Takie księgi były prowadzone w klasztorach. W innych kancelariach i urzędach podobną rolę pełniły regesty.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kartuski

przymiotnik od: Kartuzy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kartuz, związany z Kartuzami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartusz

1. ładownica do strzelby;
2. pas z nabojami;
3. motyw dekoracyjny, obramienie tarczy herbowej, płaskorzeźby itp.;
4. ornament w formie ozdobnej tarczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. ozdobne obramowanie herbu, monogramu lub emblematu; dekoracja w formie tarczy;

(1.2) hist. owalne obramowanie grupy hieroglifów oznaczających imię władcy;

(1.3) turyst. niewielki, jednorazowy pojemnik na gaz do kuchenki

(1.4) nabój z porcją substancji

(1.5) hist. wojsk. ładownica, często bogato zdobiona, używana przez jazdę polską

(1.6) hist. wojsk. cylindryczny pojemnik, początkowo papierowy, później metalowy, zawierający ładunek prochu do broni palnej ładowanej od strony wylotu lufy

- kartusz – element zdobniczy
- kartusz – turystyczny pojemnik na gaz
- kartusz – nabój
- kartusz – hieroglif

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartuszowy

przymiotnik od: kartusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartuz

członek zakonu kontemplacyjnego o surowej regule, założonego w XI wieku we Francji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Brunona z Kolonii;

Kartuzi – katolicki zakon męski i żeński o bardzo surowej regule, założony 15 sierpnia 1084 przez św. Brunona z Kolonii. Reguła zakonna, zwana „Consuetudines Cartusiae”, została spisana przez piątego przeora Wielkiej Kartuzji, Guigo I już po śmierci założyciela. Nazwa pochodzi od zlatynizowanej nazwy pierwszej siedziby kartuzów – La Grande Chartreuse pod Grenoble we Francji (łac. Cartusia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartuza

dawniej: myśliwska lub wojskowa torba na naboje; ładownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartuzek

gatunek goździka; goździk kartuzek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartuzi

katolicki zakon męski i żeński o surowej regule, założony w XI w. we Francji

Kartuzi – katolicki zakon męski i żeński o bardzo surowej regule, założony 15 sierpnia 1084 przez św. Brunona z Kolonii. Reguła zakonna, zwana „Consuetudines Cartusiae”, została spisana przez piątego przeora Wielkiej Kartuzji, Guigo I już po śmierci założyciela. Nazwa pochodzi od zlatynizowanej nazwy pierwszej siedziby kartuzów – La Grande Chartreuse pod Grenoble we Francji (łac. Cartusia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kartuzianin

mieszkaniec Kartuz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartuzianka

mieszkanka Kartuz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kartuzja

klasztor kartuzów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. klasztor kartuzów;

Kartuzja – nazwa nadana zwyczajowo klasztorowi zakonu kartuzów.

W skład zabudowań kartuzji wchodził kościół i eremy (domki dla mnichów). Jako pierwsza powstała La Grande Chartreuse we Francji w 1084 roku (stąd nazwa). Kolejne były na niej wzorowane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kartuzjański

odnoszący się do kartuza lub kartuzji

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z kartuzami albo kartuzją, dotyczący kartuzów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartuzka

gatunek goździka; goździk kartuzek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. mniszka z zakonu kartuzjańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kartuzy

dawniej: myśliwska lub wojskowa torba na naboje; ładownica

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim;

(1.2) geogr. część wsi Gidle, w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gidle;

(1.3) geogr. dzielnica Legnicy;

Kartuzy (dodatkowa nazwa w języku kaszub. Kartuzë, niem. Karthaus) – kaszubskie miasto w województwie pomorskim, siedziba powiatu kartuskiego i gminy miejsko-wiejskiej Kartuzy. Miasto leży nad czterema jeziorami zwanymi kartuskimi. Są to: jezioro Karczemne, Klasztorne Duże, Klasztorne Małe i Mielenko. W Kartuzach krzyżują się drogi wojewódzkie: nr 211, nr 224 i nr 228.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karty

gra z użyciem specjalnie oznaczonych kartoników - kart do gry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gra wykorzystująca odpowiednie kartoniki – karty;

Karty do gry – papierowe lub plastikowe przybory do gier karcianych.

Prawdopodobnie były już znane w Chinach przed X wiekiem. Powstały na skutek przeniesienia na papier notacji używanej w czasie gry w kości;niektóre karty wywodzą się także z chińskich papierowych pieniędzy – uważa się, że w najstarszych grach używano prawdziwych banknotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karuk

żelatyna otrzymywana z pęcherzy pławnych niektórych ryb słodkowodnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) klej otrzymywany z pęcherzy rybnych, odpadków skór, rogów, kości zwierzęcych;

Karuk – inaczej klej rybi, otrzymywany z wysuszonych pęcherzy rybnych, przede wszystkim bieługi i jesiotra. Obecnie z powodu ochrony tych gatunków (w USA - zakaz importu) produkuje się go z pęcherzy pławnych innych gatunków ryb, najczęściej południowoamerykańskich. Pęcherz pławny wydobyty z ryby umieszczony jest w gorącej wodzie, oczyszczony z żył i mięśni, a następnie suszony. Pęcherz pławny składa się w 70% z kolagenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karuna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. filoz. jedna koncepcji miłości w buddyzmie i dźinizmie, która opiera się na empatii i okazywaniu dobroci cierpiącym;

Karuna (Karuṇā w języku pali i sanskrycie, a w tyb. snying-rje) – jest buddyjską oraz dźinijską koncepcją miłości. Pojęcie to tłumaczone jest również jako serdeczne współczucie. Jest kluczowym aspektem w buddyjskiej szkole mahajany.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karuzel

1. zawody rycerskie w XVIII wieku, które zastąpiły turnieje średniowieczne;
2. dawniej: karuzela

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. karuzela

(1.2) hist. festyn rycerski

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: karuzela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karuzela

urządzenie w wesołym miasteczku lub na placu zabaw do kręcenia się w koło

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do zabawy, które się kręci;

(1.2) urządzenie do obrotowego holowania modeli aerodynamicznych

(1.3) przen. sytuacja, gdy coś szybko się zmienia, ale pozornie, ponieważ wraca po chwili to samo

Karuzela (fr. carrousel) – urządzenie rekreacyjne obracające się wokół własnej osi przenoszące osoby siedzące na obrzeżu koła. W typowej karuzeli pasażerowie zajmują miejsca na siedzeniach, które często mają kształt zwierząt lub pojazdów. Karuzele są charakterystycznym elementem wesołych miasteczek, placów zabaw i festynów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karuzelarz

człowiek obsługujący karuzelę, właściciel karuzeli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba obsługująca karuzelę

(1.2) właściciel karuzeli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karuzelka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: karuzela

(1.2) mała karuzela

#### Źródła:

Wiktionary

# Karuzelnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) profesja karuzelnika

#### Źródła:

Wiktionary

# Karuzelniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karuzelnikiem lub karuzelnictwem, dotyczący karuzelnika lub karuzelnictwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Karuzelnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) właściciel karuzeli lub wesołego miasteczka, ktoś utrzymujący się z ich prowadzenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Karuzelówka

1. rodzaj maszyny do obróbki wiórowej;
2. rodzaj zadania szaradziarskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Karuzelowy

przymiotnik od: karuzela

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karuzelą, dotyczący karuzeli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karw

dawniej: stary, ociężały wół

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. wół

3 miejscowości w Polsce:

- Karw – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Górzno
- Karw – leśniczówka w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo
- Karw – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo

Jezioro:

- Karw – jezioro koło miejscowości Karwie

Zobacz też:

- Wielki Karw – wyspa
- Mały Karw – wyspa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karwacki

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Karwacki

- Ludwik Franciszek Karwacki 1692-1748 zakonnik, misjonarz, profesor
- Maciej Karwacki 1686-1756 jezuita, profesor greki, łaciny i języka hebrajskiego
- Roman Karwacki – rzymskokatolicki duchowny i teolog
- Tomasz Karwacki 1708-1779 zakonnik, teolog
- Zygmunt Karwacki 1892-1916 legionista Piłsudskiego

miejscowość

- Wyrąb Karwacki wieś w woj. mazowieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karwakrol

izomer tymolu, organiczny związek chemiczny o działaniu leczniczym

Karwakrol – organiczny związek chemiczny, izomer tymolu o identycznych właściwościach farmakologicznych. Występuje w dużych ilościach w macierzance, lebiodce, tymianku i kminku. Jego obecność stwierdzono również w olejku z czarnuszki siewnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karwala

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karwan

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ania Karwan – polska wokalistka, aktorka, kompozytorka, autorka tekstów i pianistka
- Bartosz Karwan – polski piłkarz
- Marek Karwan – polski przedsiębiorca
- Michał Karwan – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karwasz

1. naramiennik metalowy, część zbroi husarza
2. wyłóg na rękawie, mankiet

Karwasz (z węgierskiego karwos, w jęz. perskim bazuband) – rodzaj płytowego zarękawia o łyżkowatej formie, pochodzenia wschodniego.

Karwasze mają postać liściastej, wypukłej płyty, tzw. łyżki, chroniącej przedramię od łokcia do nadgarstka. Często wyposażane były w łapcie (łapawicę), czyli rękawicę chroniącą dłoń, czasem w drugą płytę chroniącą wnętrze przedramienia, np. w karwaszach indyjskich. Łapawice były z tkaniny, kryte z wierzchu kolczą plecionką. Karwasze perskie miały od wnętrza z reguły jedno- lub dwuczęściową bransoletę, służącą do zapinania na ręce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karwat

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. Chorwat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karwecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karwia

afrykańskie drzewo z rodziny morwowatych o jadalnych, ciężkostrawnych owocach i cennym drewnie; sykomora, sykomor, ośla figa, figa morwowa

Karwia (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Karwiô, niem. Karwen) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Władysławowo, nad Morzem Bałtyckim.

Karwia to nadmorska miejscowość letniskowa. Ma szeroką plażę o długości około 3 km, przystań morską dla rybaków (pas plaży) i dwa letnie kąpieliska. Większość zabudowy obejmuje liczne prywatne kwatery, pensjonaty i ośrodki wypoczynkowe. Zachowało się wiele obiektów budowlanych sprzed II wojny światowej sięgających nawet lat 90. XIX wieku, wybudowanych w charakterystycznym stylu rozpowszechnionym na Nordzie mających wartość zabytkowo-historyczną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karwiański

→ Karwia (wieś); karwieński

#### Źródła:

SJP.pl

# Karwica

2 miejscowości w Polsce:

- Karwica – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Cewice
- Karwica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida

#### Źródła:

Wikipedia

# Karwice

W Polsce

- Karwice – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
- Karwice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Karwice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
- Karwice – gromada
- Karwice – stacja kolejowa w Karwicach, w województwie zachodniopomorskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Karwieński

→ Karwia (wieś); karwiański

#### Źródła:

SJP.pl

# Karwik

wieś w Polsce

Karwik – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wieś położona nad jeziorem Seksty i Kanałem Jeglińskim, w odległości 7 km od Pisza, powstała w 1804 roku. Wieś letniskowa, pięć chałup zabytkowych (nr 5, 10, 29, 33, 48). Do Karwika prowadzi droga twarda o nawierzchni asfaltowej od strony Pisza, która prowadzi dalej również do pola namiotowego Binduga Młyńska oraz wsi Niedźwiedzi Róg. We wsi znajduje się Leśniczówka „Browarnik”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karwin

wieś w Polsce

W Polsce

- Karwin – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko
- Karwin – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
- Karwin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Karlino
- Karwin – część wsi Brojce w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Brojce

- Karwin – gromada w powiecie białogardzkim
- Karwin – gromada w powiecie proszowickim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karwina

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. strumień na Pobrzeżu Koszalińskim;

(1.2) geogr. adm. miasto i powiat w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, na Śląsku Cieszyńskim;

(1.3) hist. geogr. historyczna polska wieś na Zaolziu

Karwina (cz. Karviná, niem. Karwin) – miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, na Śląsku Cieszyńskim, nad rzeką Olzą, przy granicy polsko-czeskiej. Jest stolicą powiatu Karwina i gminą z rozszerzonymi uprawnieniami (czes. obec s rozšířenou působností), w której oprócz miasta znajdują się Dziećmorowice, Piotrowice koło Karwiny i Stonawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karwing

carving;
1. technika jazdy na nartach polegająca na poruszaniu się na krawędziach nart, zwykle bez kijków, pozwalająca na osiąganie większych prędkości w porównaniu z klasyczną jazdą;
2. sztuka rzeźbienia w owocach i warzywach, popularna w krajach Dalekiego Wschodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Karwingi

rzadko: narty do uprawiania carvingu (techniki jazdy); carvingi, narty carvingowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Karwingowy

przymiotnik od: karwing

#### Źródła:

SJP.pl

# Karwiński

związany z Karwiną

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Karwina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karwon

ciecz o zapachu kminku, występuje w olejku kminkowym i koprowym; związek organiczny stosowany jako składnik aromatów spożywczych; keton terpenowy

Karwon – organiczny związek chemiczny z grupy terpenów, podgrupy monoterpenów zaliczany do monocyklicznych nienasyconych ketonów terpenowych. Jest to bezbarwna ciecz o temperaturze wrzenia 230 °C.

Ma jedno centrum chiralności i występuje w dwóch odmianach enancjomerycznych różniących się zapachem: (S)-(+)-karwon ma zapach kminku, a (R)-(–)-karwon – mięty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karwot

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karwowo

W Polsce

- Karwowo (Sochaczew) – dzielnica Sochaczewa
- Karwowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Sochaczew
- Karwowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
- Karwowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
- Karwowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski
- Karwowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, w gminie Kołbaskowo
- Karwowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

#### Źródła:

Wikipedia

# Karwowski

nazwisko

osoby o nazwisku Karwowski:

- Adam Karwowski (1873-1933) – profesor dermatologii i wenerologii
- Andrzej Karwowski (1759-1831) – generał insurekcji kościuszkowskiej
- Antoni Karwowski (ur. 1948) – polski artysta malarz i performer
- Franciszek Karwowski (1895-2005) – kapitan Wojska Polskiego
- Jacek Karwowski – (ujednoznacznienie)
- Jan Karwowski (ur. 1937) – polski ekonomista,
- Kazimierz Karwowski – (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Karwowski – (ujednoznacznienie)
- Leszek Karwowski (ur. 1975) – polski koszykarz
- Łukasz Karwowski (ur. 1965) – polski reżyser, scenarzysta, oraz producent filmowy
- Stanisław Karwowski – (ujednoznacznienie)
- Stefan Karwowski – postać fikcyjna
- Tomasz Karwowski (ur. 1960) – polski polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kary

czarny (określenie maści konia)

przymiotnik

(1.1) czarny (o maści konia)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) koń maści czarnej

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: kara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karygodnie

przysłówek

(1.1) w sposób karygodny, nagannie

#### Źródła:

Wiktionary

# Karygodniej

stopień wyższy od przysłówka: karygodnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Karygodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: karygodny

#### Źródła:

SJP.pl

# Karygodność

→ karygodny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest karygodne; cecha tych, którzy są karygodni

Patrz:karygodny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karygodny

zasługujący na karę, godny potępienia; niecny, skandaliczny

przymiotnik

(1.1) zasługujący na potępienie, naganę, karę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karią, dotyczący Karii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język karyjski, wymarły język z podrodziny anatolijskiej języków indoeuropejskich;

#### Źródła:

Wiktionary

# Karykatura

wyolbrzymienie, często aż do śmieszności, cech charakterystycznych jakiejś postaci na obrazie lub w opisie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) humorystyczna praca plastycznyastyczna lub literacka ośmieszająca i uwydatniająca charakterystyczne cechy osoby;

Karykatura (wł. caricatura) – świadomie przedstawienie osoby, zjawiska lub przedmiotu w sposób zdeformowany, które ma na celu podkreślenie negatywnego charakteru elementów, właściwości, cech. Do osiągnięcia tego celu stosuje się hiperbolę, niektóre rzeczy i zjawiska mogą być natomiast pominięte lub uproszczone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karykaturalnie

przysłówek

(1.1) od karykaturalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Karykaturalniej

stopień wyższy od przysłówka: karykaturalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Karykaturalny

przerysowany, groteskowy

przymiotnik

(1.1) mający cechy karykatury, przejaskrawiony, wyolbrzymiony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karykaturka

zdrobnienie od: karykatura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: karykatura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karykaturować

czasownik

(1.1) tworzyć karykaturę, przedstawiać w sposób karykaturalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Karykaturowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|karykaturować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Karykaturzysta

osoba zajmująca się rysowaniem karykatur

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. rysownik karykatur, autor karykatur

Karykaturzysta – artysta zawodowo lub amatorsko zajmujący się tworzeniem karykatur – zarówno portretowych (zabawnie narysowane twarze), jak i sytuacyjnych (rysunki satyryczne i humorystyczne). Karykaturzysta tworzy w odosobnieniu, w swojej pracowni, rysując lub malując karykatury ze zdjęć lub na oczach widzów (podczas imprez, na ulicy, w telewizji). Słowo „karykatura” pochodzi od włoskiego caricare i oznacza tyle co przesadzać, szarżować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karykaturzystka

→ karykaturzysta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. artystka rysująca karykatury, autorka karykatur

Patrz:karykaturzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karykiel

lekki powóz spacerowy popularny w połowie XIX wieku

Karykiel, z ang. curricle – lekki, dwukołowy pojazd spacerowy, rodzaj powozu. Pierwsze pojazdy tego typu pojawiły się w Anglii ok. 1800 roku. Stał się popularny w Europie Zachodniej w 1 ćwierci XIX wieku.

Karykiel był luksusowym pojazdem o jednym dyszlu przystosowanym do pary koni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karylion

przestarzale:
a) zespół dzwonów wieżowych
b) bicie wielu dzwonów
c) kompozycja muzyczna naśladująca bicie dzwonów

Karylion. Goblinowa opowieść o dzwonach, które wypędziły graniem stary rok i przywołały nowy (ang. The Chimes: A Goblin Story of Some Bells that Rang an Old Year Out and a New One In) – opowiadanie Charlesa Dickensa, wydane w Londynie w 1844 roku. Został przyjęty przez czytelników z takim samym entuzjazmem, jak jego poprzedniczka, i wciąż należy do najpopularniejszych świątecznych opowieści Charlesa Dickensa. Tytułowy „karylion” to zespół dzwonów na wieży jednego z londyńskich kościołów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karylionowy

przymiotnik od: karylion

#### Źródła:

SJP.pl

# Karyna

pogardliwie: młoda dziewczyna, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechująca się głupotą, prostactwem i roszczeniowością; Karyna, Dżesika, dżesika, Jessica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) przen. pot. pogard. prostacka kobieta pochodząca z patologicznego środowiska

Karina, Karyna – imię żeńskie, pochodzące z jęz. niemieckiego; forma zdrobniała od imienia Katarina (pol. Katarzyna). Inna hipoteza mówi, że wywodzi się od słowa cara, które po łacinie oznacza "kochana, droga" lub w galickim "przyjaciel". Jeszcze inna hipoteza mówi, że pochodzi od nazwy konstelacji Kil, nazwanej w związku kilem statku Jazona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karyncki

przymiotnik od: Karyntia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karyntią, dotyczący Karyntii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karyntczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. lub daw. mieszkaniec Karyntii

#### Źródła:

Wiktionary

# Karyntia

kraj związkowy w Austrii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna leżąca na obszarze obecnej Austrii i Słowenii

(1.2) geogr. adm. kraj związkowy w południowej Austrii ze stolicą w Klagenfurcie;

Karyntia (niem. Kärnten, słoweń. Koroška, wł. Carinzia) – kraj związkowy w południowej Austrii. Graniczy ze Słowenią, Włochami, Tyrolem, Salzburgiem i Styrią. Stolicą kraju związkowego jest Klagenfurt am Wörthersee. Obok Austriaków zamieszkuje ją też mniejszość słoweńska w liczbie 14 tys. osób.

Do końca I wojny światowej znana jako Księstwo Karyntii, następnie część przypadła Słowenii, a niewielki fragment Włochom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karyntka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub rzad. mieszkanka Karyntii

#### Źródła:

Wiktionary

# Karyntyjczyk

mieszkaniec Karyntii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Karyntii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karyntyjka

mieszkanka Karyntii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Karyntii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karypel

niski człowiek; knypek

#### Źródła:

SJP.pl

# Karyś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Karzący

nakładać, wymierzać karę * formy trybu rozkazującego "karaj" itp. przestarzałe

Patrz:karać

#### Źródła:

SJP.pl

# Karzec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia;

Karzec (pol. hist. „Karsiec”) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Krobia, obok wsi Pudliszki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karzeł

1. człowiek bardzo niskiego wzrostu;
2. istota baśniowa mająca miniaturową postać ludzką;
3. przenośnie: o człowieku małej wartości

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) med. człowiek o niedoborze wzrostu;

(1.2) postać fantastyczna, istota niewielkiego wzrostu

(1.3) przen. ktoś mało wartościowy moralnie, pozbawiony jakichkolwiek cech dodatnich

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) astr. nieduża gwiazda ciągu głównego;

- krasnolud i krasnoludek – postaci z baśni i legend.
- karzeł – człowiek o nieprzeciętnie niskim wzroście.
- Karzeł – powieść Pära Lagerkvista.
- Karzeł – film Marka Jonesa.

W astronomii karłami określa się kilka rodzajów gwiazd:

- karzeł – gwiazda ciągu głównego należąca do klasy jasności V
  - czerwony karzeł – karzeł o typie widmowym K-M
  - pomarańczowy karzeł – karzeł o typie widmowym K
  - żółty karzeł – karzeł o typie widmowym G (przykładem gwiazdy tego typu jest Słońce)
  - żółto-biały karzeł – karzeł o typie widmowym F
  - błękitny karzeł – karzeł o typie widmowym O

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Karzełek

1. zdrobnienie od: karzeł;
2. okończyk karzełek - ryba słodkowodna z rodziny bassowatych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: karzeł

Karzełek (381 m, 390 m) – wzniesienie na Wyżynie Częstochowskiej w miejscowości Olsztyn, w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim. Znajduje się w południowej części Sokolich Gór, pomiędzy zabudowanym obszarem Olsztyna i Biskupic (bliżej tych ostatnich).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karzełkowaty

przypominający karzełka, mały, skarlały

#### Źródła:

SJP.pl

# Karłątek

motyl z rodziny powszelatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Karłatka

niewielka palma bez pnia, o charakterystycznych, wachlarzowatych liściach; palmiczka

Karłatka niska, chamerops niski, palmiczka (Chamaerops humilis L.) – gatunek wiecznie zielonej rośliny z rodziny arekowatych (Arecaceae). Jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju karłatka (Chamaerops). Jako łatwy gatunek do uprawy, sadzony jest także poza swym pierwotnym zasięgiem (np. w południowej Francji), w tym uprawiany jest jako roślina doniczkowa. Owoce są niejadalne i nie mają wartości użytkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karłątkowate

rodzina motyli dziennych; warcabnikowate, powszelatkowate

Powszelatkowate, warcabnikowate, karłątkowate (Hesperiidae) – rodzina owadów z rzędu motyli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karło

fotel o esowato wygiętych nogach, rozpowszechniony w średniowiecznych Włoszech

#### Źródła:

SJP.pl

# Karłomyszowate

o cechach karłomyszowatych (rodzina gryzoni)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Heteromyidae|J.E. Gray|ref=tak., rodzina ssaków z infrarzędu bobrokształtnych;

Karłomyszowate, szczuroskoczki (Heteromyidae) – rodzina ssaków z infrarzędu bobrokształtnych (Castorimorphi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karłomyszowaty

o cechach karłomyszowatych (rodzina gryzoni)

#### Źródła:

SJP.pl

# Karłosuseł

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Xerospermophilus|ref=tak., rodzaj gryzoni z rodziny wiewiórkowatych

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju karłosuseł (1.1)

Karłosuseł (Xerospermophilus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karłosz

potocznie: myjnia samochodowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Karłowatość

wzrost znacznie poniżej średniej w danej populacji; nanizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie karłowatym, bycie karłem

Niedobór wzrostu, niskorosłość, karłowatość – wzrost poniżej trzeciego centyla lub poniżej dwóch odchyleń standardowych odpowiednio dla wieku, płci i populacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Karłowaty

1. mający wymiary mniejsze od przeciętnych dla danego gatunku;
2. mały, niski, skarlały

przymiotnik

(1.1) o człowieku, zwierzęciu, roślinie, planecie nienormalnie mały

(1.2) o małej wartości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karłowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. miasto w autonomicznej prowincji Wojwodina w Serbii;

W Polsce

- Karłowice – część miasta Wrocław
- Karłowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Olszyna
- Karłowice – przysiółek wsi Goła w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski
- Karłowice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Popielów
- Karłowice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
- Karłowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz
- Karłowice – gromada
- Karłowice – dawna gmina
- Karłowice – stacja kolejowa w miejscowości Karłowice, w województwie opolskim, w powiecie opolskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Karłowicki

przymiotnik od: Karłowice

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. hist. związany z Karłowicami, dotyczący Karłowic (serb. Sremski Karlovci)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karłowicz

nazwisko, np.
1. Jan Aleksander Karłowicz (1836-1903), ojciec Mieczysława, polski etnograf, językoznawca i muzykolog;
2. Mieczysław Karłowicz (1876-1909), syn Jana Aleksandra, polski kompozytor i taternik

- Karłowicz – nazwisko, w Polsce nosi je około 1000 osób.

Osoby noszące nazwisko Karłowicz:

- Anastazja Karłowicz (ur. 1982) – ukraińska szachistka
- Dariusz Karłowicz (ur. 1964) – polski filozof, historyk idei, publicysta
- Edward Karłowicz (ur. 1921) – polski dziennikarz, reportażysta i publicysta
- Jan Aleksander Karłowicz (1836–1903) – polski etnograf, muzykolog, językoznawca, folklorysta, członek Akademii Umiejętności
- Janina Karłowicz (1882–1937) – polska nauczycielka, organizatorka szkolnictwa żeńskiego
- Mieczysław Karłowicz (1876–1909) – polski kompozytor i dyrygent
- Mieczysław Karłowicz – polski kolarz szosowy
- Ryszard Karłowicz (1919–2007) – polski architekt i urbanista
- Wacław Karłowicz, pseud. ks. Andrzej Bobola (1907–2007) – polski duchowny katolicki, kapelan powstania warszawskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karłówka

1. rodzaj gryzoni z rodziny wiewiórkowatych;
2. rodzaj ptaków z podrodziny papug wschodnich

Karłówka (Prosciurillus) – rodzaj ssaków z podrodziny wiewiórczaków (Callosciurinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Karłowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Karłowo – część miasta Mikołajki
- Karłowo – osada wsi Dobieszewo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Karłowo – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Krasnosielc
- Karłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Iłów
- Karłowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
- Karłowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
- Karłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. węgorzewskim, w gminie Węgorzewo

#### Źródła:

Wikipedia

# Karłowski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Karłowem, dotyczący Karłowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Karłowy

1. drzewa karłowe - drzewa o niskich pniach, zwłaszcza wyhodowane odmiany drzew owocowych, których niewielka wysokość ułatwia zbiór;
2. jaś karłowy - odmiana fasoli jaś

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do karła

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący karła, określający karła, używany przy karle

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla karła, mający cechy karła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kas

skrótowiec, rodzaj nijaki

(1.1) = adm. Krajowa Administracja Skarbowa;

Holandia:

- Kas Chikitu – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao

Rosja:

- Kas – rzeka w Kraju Krasnojarskim, lewy dopływ Jeniseju

Sudan:

- Kas – miasto i dystrykt

Syria:

- Kas – wieś w muhafazie Aleppo, w dystrykcie Ajn al-Arab

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasa

1. pomieszczenie lub dział instytucji, gdzie wpłaca (wypłaca) się pieniądze, kupuje bilety itp.
2. pieniądze, fundusze
3. skrzynka do przechowywania pieniędzy, kosztowności; sejf
4. urządzenie rejestrujące dzienny utarg

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce przechowywania pieniędzy

(1.2) stanowisko do naliczania należności za towar lub usługi, gdzie na miejscu dokonuje się zapłaty / płatności

(1.3) techn. urządzenie do naliczenia należności

(1.4) pot. pieniądze

- kasa – potocznie: pieniądz,
- kasa – termin w rachunkowości,
- kasa – stanowisko przyjmowania i wydawania pieniędzy,
- Kasa – japońska poetka,
- K.A.S.A. – pseudonim Krzysztofa Kasowskiego, polskiego muzyka,
- kasa pancerna – inne określenie sejfu
- kasa chorych – instytucja ubezpieczeń społecznych,
- Kasa Chorych – zespół bluesowy,
- kasa fiskalna (kasa rejestrująca),
- Kasa Krajowa,
- kasa oporu,
- kasa pożyczkowa,
- kasa zapomogowo-pożyczkowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasać

dawniej: podnosić lub podwijać jakąś część ubrania; podkasywać

czasownik

(1.1) kaleczyć ostrymi zębami lub żądłem

(1.2) przen. dokuczać

(1.3) przen. powodować uczucie zimna, odczuwania szczypiącego mrozu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasacja

1. zlikwidowanie, zniesienie lub unieważnienie czegoś;
2. wycofanie pojazdu, maszyny itp. z eksploatacji;
3. w prawie procesowym:
a) uchylenie wyroku sądu niższej instancji przez sąd wyższej instancji;
b) pismo do sądu najwyższej instancji, zawierające wniosek o uchylenie wyroku;
4. w muzyce: utwór wykonywany na wolnym powietrzu, rodzaj divertimenta lub serenady; cassazione

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zlikwidowanie, zniesienie lub unieważnienie czegoś

(1.2) techn. wycofanie pojazdu, maszyny itp. z eksploatacji

(1.3) praw. odwołanie od orzeczenia sądu niższej instancji skierowane do sądu wyższej instancji;

- kasacja – nadzwyczajny środek odwoławczy pochodzący z prawa francuskiego.
- kasacja – nadzwyczajny środek odwoławczy funkcjonujący w polskim postępowaniu karnym.
- Kasacja – polski thriller prawniczy autorstwa Remigiusza Mroza, wydany w 2015 roku.
- Kasacja – instrumentalna forma muzyczna.
- kasacja – definitywne wycofanie z użytkowania statku latającego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasacyjny

związany z kasacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasaczek

zdrobnienie od: kasak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasai

[czytaj: kaSAJ]
1. rzeka w Angoli i Demokratycznej Republice Konga;
2. miasto w Japonii

- Kasai – rzeka w Angoli i Demokratycznej Republice Konga
- Kasai – rzeka w stanie Bengal Zachodni w północno-wschodnich Indiach

Demokratyczna Republika Konga:

- Kasai – prowincja w Demokratycznej Republice Konga
- Kasai Południowe – państwo istniejące w latach 1960–1961
- Kasai Środkowe - prowincja w Demokratycznej Republice Konga
- Kasai Wschodnie – dawna prowincja w Demokratycznej Republice Konga
- Kasai Zachodnie – dawna prowincja w Demokratycznej Republice Konga
- Kasai Wschodnie (planowana prowincja) – prowincja w Demokratycznej Republice Konga

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasak

1. kurtka noszona przez dżokejów;
2. długa, luźna bluzka damska zapinana od tyłu lub wkładana przez głowę

Kasak – w najczęściej używanym znaczeniu jest to jedwabna kurtka noszona przez dżokejów.

Dawniej określana była tak kurtka męska bez rękawów, noszona na zbroi.

Mianem kasak nazywana jest również długa bluzka damska wkładana przez głowę lub zapinana z tyłu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasakowy

przymiotnik od: kasak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasander

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Kasandra

Kassander (Kasander) (gr. Κασσανδρος Kassandros; ur. ok. 358 r. p.n.e., zm. 297 r. p.n.e) – syn Antypatra, jeden z diadochów, władca Macedonii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasandra

przenośnie: złowróżbna prorokini

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. wieszczka (m.in. przepowiedziała upadek Troi) i królewna trojańska, córka Priama i Hekuby;

(1.2) rzad. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Kasander

- Kasandra (Aleksandra, Kassandra) – w mitologii greckiej królewna trojańska, córka Priama, wieszczka
- Kasandra – w mitologii greckiej córka Jobatesa
- Kasandra – imię żeńskie
- Kasandra – półwysep w Grecji
- Kasandra – gmina w Grecji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasandryczny

zapowiadający nieszczęścia lub niepowodzenia

przymiotnik

(1.1) taki, który zapowiada nieszczęście, katastrofę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasanowa

mężczyzna uwodzący kobiety, amator przygód miłosnych; casanova, casanowa, uwodziciel, bałamut, kobieciarz, donżuan

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasar

podbierak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mała siatka na kiju do podchwytywania ryb

Kasar (ur. lata 60. XII wieku, zm. ?) – syn Jesügeja Baatura i Höelün, brat Czyngis-chana i jeden z dowódców jego wojsk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasarek

rodzaj sieci do połowu ryb i raków; kancerek, kacerz, kacerek, podbierak, kancer

Kasarek, kaszorek, siatka hydrobiologiczna, kasar, podbierak – narzędzie składające się z umieszczonej na trzonku siatki tworzącej worek z otworem rozpiętym na obręczy.

W rybołówstwie stosowany do wyławiania ryb z małych zbiorników (sadzów, basenów, stawów hodowlanych). Może też służyć do wyjmowania ryb z sieci lub innych obiektów z wody (np. bryłek lodu z przerębli).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasarnia

1. tymczasowe pomieszczenie mieszkalne;
2. dawniej: koszary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. koszary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasata

kasacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) likwidacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasba

twierdza lub cytadela w architekturze muzułmańskiej; kazba

Kasba, kasaba (arab. ‏قصبة‎, qaṣaba) – forteca, ufortyfikowany zespół obronny górujący nad miastem, który można spotkać w Afryce Północnej (np. w Algierze).W obszarze obwarowań kasby mieścił się pałac władcy (np. beja), magazyny, w których gromadzono zapasy na wypadek oblężenia oraz koszary dla załogi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaśczyn

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kaśki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaśczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kaśki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaseciak

potocznie: magnetofon kasetowy; kasetofon, kasetowiec, magnet

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaseciarnia

potocznie: wypożyczalnia DVD i kaset wideo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaserniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mieszkaniec hotelu robotniczego

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaseta

1. zamykane pudełko służące do przechowywania różnych przedmiotów;
2. taśma magnetyczna umieszczona w plastikowym pojemniku, używana w magnetofonach i magnetowidach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie, podzespół, moduł lub materiał eksploatacyjny w standardowej, zamkniętej obudowie

(1.2) środ. sport. w kolarstwie: zespół zębatek znajdujących się na tylnej piaście

- kaseta – rodzaj pojemnika
- kaseta magnetofonowa
- kaseta rowerowa
- kaseta wideo
- Kaseta – album polskiego zespołu Kult

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasetkowy

przymiotnik od: kasetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasetofon

środowiskowo: magnetofon kasetowy; kasetowiec, kaseciak, magnet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) magnetofon mogący odtwarzać taśmy umieszczone w kasetach magnetofonowych

Magnetofon kasetowy (kasetofon; pot. kasetowiec; środ. kaseciak) – przenośny lub stacjonarny, samodzielny lub jako element zestawu hi-fi, magnetofon mogący odtwarzać i nagrywać kasety magnetofonowe, często z wbudowanym mikrofonem.Wyróżniamy kilka typów magnetofonów, ze względu na:

- sposób sterowania:
  - mechanizm „miękki” (soft touch) – klawisze często są zrealizowane na mikroprzełącznikach lub przyciskach dotykowych. Po naciśnięciu klawisza przepływ prądu uruchamia daną funkcję w magnetofonie (jest to zrealizowane przez mikroprocesor) przykład – Nakamichi Dragon
  - mechanizm „twardy” – funkcję w magnetofonie są uruchamiane poprzez wciśnięcie danego klawisza, który porusza cięgnami. Wymagają większej siły, aby je wcisnąć, można je rozpoznać po bardzo dużym skoku oraz charakterystycznym dźwięku – przykład MARANTZ 1820
- tor odczytu:
  - jednogłowicowe – posiadają jedną głowicę odczytującą, magnetofon taki może tylko odtwarzać (rzadko spotykane rozwiązanie).
  - dwugłowicowy – umożliwia zapis i odczyt, znajduje się w nim głowica nagrywająco-odczytująca oraz kasująca.
  - trzygłowicowe – spotykane często w magnetofonach wysokiej klasy – ma głowice kasującą, nagrywającą i odczytującą, ten typ pozwala na jednoczesne nagrywanie i odsłuch.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaseton

ozdoba sufitu lub sklepienia, czworoboczne wgłębienie wykonane w drewnie albo kamieniu, zwykle sąsiadujące z wieloma innymi takimi elementami; skrzyniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. modułowe zagłębienie w konstrukcji stropu zazwyczaj zdobione;

(1.2) bud. materiał okładzinowy z lekkich płyt, dający powtarzalny wzór na ścianie lub suficie

Kaseton (skrzyniec) – wieloboczne, najczęściej kwadratowe, zagłębienie widoczne od spodu stropu, sklepienia lub kopuły charakterystyczne dla architektury rzymskiej i renesansowej.

W Grecji kasetony pojawiają się od V w. p.n.e., a w Rzymie od II w. p.n.e..

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasetonowy

przymiotnik od: kaseton

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasetowiec

potocznie: magnetofon kasetowy; kasetofon, kaseciak, magnet

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasetowy

przymiotnik od: kaseta

przymiotnik

(1.1) związany z kasetą, dotyczący kasety – np. obudowany kasetą, korzystający z kaset

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasha

[czytaj: kascha albo kasza] tkanina z wełny kóz tybetańskich, lekko spilśniona i drapana; również gatunek żółtobrązowej flaneli bawełnianej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasia

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie); Kaśka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Katarzyna

Katarzyna – imię żeńskie pochodzące od gr. καθαρός, „czysta”, „bez skazy”. Do Polski imię to trafiło za pośrednictwem łaciny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiarski

→ kasiarz

Patrz:kasiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiarz

potocznie: złodziej okradający kasy, sejfy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. złodziej okradający kasy pancerne

(1.2) łódź. mężczyzna bogaty, z grubym portfelem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasiasty

potocznie: mający dużo pieniędzy, bogaty; forsiasty

przymiotnik

(1.1) pot. bogaty, zamożny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasica

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasieńka

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Katarzyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasieńkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasieńki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasinka

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiński

nazwisko

- Idzi Kasiński, poseł
- Karol Kasiński (1885-1953), inżynier, urzędnik
- Michał Kasiński (1947-), prawnik, polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiora

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, mamona, sałata, zielone

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiorka

zdrobnienie od: kasiora

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiulczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasiulki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiulka

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasiunia

zdrobnienie od: Katarzyna (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasja

drzewo, krzew lub bylina z rodziny brezylkowatych; strączyniec; senes

Botanika

- kasja – cynamonowiec wonny (Cinnamomum cassia L.)
- kasja – Cassia L., rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych (Fabaceae)

Inne

- kasja – olej wytwarzany z owoców cynamonowca wonnego
- Kasja lub Kesja – imię żeńskie
- Kasja – poetka bizantyńska (IX wiek)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasjan

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Kasjan – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwiska rodu rzymskiego Cassianus. Imię to nosiło około dwunastu świętych lub błogosławionych. W Polsce imię wystąpiło w 1445 roku jako Cassianus (Kasyjan). Później było rzadkie. Współcześnie ma niewielką popularność (w 2015 r. imię to nadano 27 chłopcom, w 2016 r. – 43, w 2017 r. – 61). W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 1476 mężczyzn o imieniu Kasjan nadanym jako imię pierwsze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasjana

imię żeńskie

Kasjana – żeński odpowiednik imienia Kasjan o pochodzeniu łacińskim.

Odpowiedniki imienia Kasjana w innych językach:

- łacina – Cassiana, Cassia
- francuski – Cassienne
- rumuński – Casiǐana.

Kasjana jest w Polsce imieniem rzadkim. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL było 190 kobiet o imieniu Kasjana nadanym jako imię pierwsze oraz 57 kobiet noszących imię Kasjana jako imię drugie.

Kasjana imieniny obchodzi 13 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasjanczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjanki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjanek

zdrobnienie od: Kasjana (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjany lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjanka

zdrobnienie od: Kasjana (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjanka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjanostwo

Kasjan z małżonką; Kasjanowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjanowie

Kasjan z małżonką; Kasjanostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjer

1. pracownik przyjmujący i wypłacający pieniądze;
2. pracownik sprzedający bilety teatralne, kolejowe, kinowe itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik instytucji finansowej lub firmy handlowej przyjmujący lub wypłacający pieniądze

(1.2) pracownik kina, teatru, muzeum, kolei itp. sprzedający bilety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasjerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: kasjer (pracownik przyjmujący/wypłacający pieniądze)

(1.2) forma żeńska od: kasjer (sprzedawca biletów)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasjerski

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do kasjera

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący kasjera, związany z kasjerem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasjop

dawniej: lutet (pierwiastek chemiczny o symbolu Lu i liczbie atomowej 71, metal należący do rodziny lantanowców, wykorzystywany m.in. do wytwarzania nadprzewodników)

Lutet (Lu, łac. lutetium, od Lutetia), dawniej kasjop (Cp) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym. Zgodnie z klasyfikacją IUPAC lutet jest zaliczany do lantanowców. Także zgodnie z klasyfikacją IUPAC należy on do bloku d, w wyniku czego jest jedynym lantanowcem z okresu 6 niewchodzącym do bloku f. Przez występowanie w bloku d należy on do grupy skandowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasjopea

Kasjopeja;
1. gwiazdozbiór nieba północnego
2. postać z mitologii greckiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. królowa Etiopii, żona Cefeusza i matka Andromedy, po śmierci przeniesiona na firmament jako gwiazdozbiór Kasjopei (1.2);

(1.2) astr. gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny cały rok; konstelacja, której 5 jasnych gwiazd tworzy charakterystyczny układ w kształcie litery W;

- Kasjopeja – w mitologii greckiej królowa Etiopii, matka Andromedy
- Kasjopeja – gwiazdozbiór nieba północnego
- Kasjopeja A – pozostałość po supernowej
- kasjopeja (Cassiope) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasjopeja

Kasjopea;
1. łac. Cassiopea; gwiazdozbiór nieba północnego
2. postać z mitologii greckiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Kasjopea, Kassjopeja.

(1.2) astr. zob. Kasjopea.

- Kasjopeja – w mitologii greckiej królowa Etiopii, matka Andromedy
- Kasjopeja – gwiazdozbiór nieba północnego
- Kasjopeja A – pozostałość po supernowej
- kasjopeja (Cassiope) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasjowy

→ kasja

Patrz:kasja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjusz

imię męskie

- Kasjusz – imię męskie
- Kasjusz (zm. 558) – biskup Narni w Umbrii (536-558), święty Kościoła katolickiego
- Kasjusz Dion
- Kasjusz Cherea
- Awidiusz Kasjusz
- Gajusz Kasjusz Longinus
- Lucjusz Kasjusz Longinus

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasjuszek

zdrobnienie od: Kasjusz (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjuszka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjuszostwo

Kasjusz z małżonką; Kasjuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjuszowie

Kasjusz z małżonką; Kasjuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasjusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kask

ochronne nakrycie głowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj ochronnego nakrycia głowy;

(1.2) hist. hełm stalowy używany przez dragonów i kirasjerów

Kask (z fr. casque) – rodzaj ochronnego nakrycia głowy używanego przez wiele grup zawodowych oraz osoby uprawiające sport. W zależności od przeznaczenia posiadają zróżnicowaną konstrukcję.

Pierwotnie termin kask odnosił się do zachodnioeuropejskich hełmów dragonów i kirasjerów, używanych od końca XVIII do początku XX wieku. Współcześnie kaskami (w odróżnieniu od wojskowych hełmów) określa się ochronne nakrycia głowy stosowane w zakresie cywilnym (jednak niektóre z cywilnych kasków nadal tradycyjnie nazywane są „hełmami” jak np. hełmy górnicze).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaska

zdrobnienie od: kasa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobn. Katarzyna

- Kaska – Kaszkowie, starożytny lud w Azji Mniejszej
- Kaska – plemię Indian Ameryki Północnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaskabel

gatunek jadowitego węża z podrodziny grzechotników; grzechotnik straszliwy, grzechotnik brazylijski, grzechotnik pustynny

Grzechotnik straszliwy, kaskawel, g. pustynny, g. brazylijski (Crotalus durissus) – gatunek jadowitego węża z podrodziny grzechotnikowatych (Crotalinae) w obrębie rodziny żmijowatych (Viperidae).

Wygląd

- długość 120–180 cm
- trójkątna głowa
- ogon zakończony grzechotką
- całe ciało pokryte łuskami w kształcie kila

Odżywianie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaskada

1. wodospad składający się z kilku stopni;
2. duża ilość czegoś spadającego na raz albo szybko następującego po sobie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. rodzaj wodospadu, w którym woda spada z kilku kolejnych progów lub stopni;

(1.2) ogrod. element kompozycyjny ogrodów tarasowych, przypominający kaskadę (1.1)

(1.3) geol. rodzaj nacieku tworzącego się na ścianie jaskini, przypominający kaskadę (1.1)

(1.4) techn. zespół jednakowych urządzeń, które działają kolejno po sobie

(1.5) przen. seria podobnych zjawisk, które następują kolejno po sobie

- kaskada – rodzaj wodospadu
- kaskada – element kompozycyjny ogrodów tarasowych
- kaskada – trik w żonglerce
- system zapór wodnych, np.:
  - Kaskada elektrowni wodnych na Dnieprze
  - Kaskada dolnej Wisły
  - Kaskada górnej Wisły
- „Kaskada” – Kombinat gastronomiczny „Kaskada” w Łodzi
- „Kaskada” – Kombinat gastronomiczny „Kaskada” w Szczecinie
- Kaskada – loteria Lotto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaskader

1. sportowiec akrobata dublujący aktorów podczas nakręcania filmu w ujęciach ryzykownych
2. akrobata wykonujący szereg przewrotów następujących kolejno po sobie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) film. osoba zastępująca aktora w ryzykownych albo technicznie wymagających scenach

(1.2) akrobata wykonujący ryzykowne ćwiczenia

Kaskader – osoba zawodowo wykonująca jako dubler w filmach lub przedstawieniach teatralnych niebezpieczne sceny, takie jak: wypadki samochodowe, sceny walki, upadki z dużych wysokości, palenie, ewolucje konne itp.

Kaskader może w pewnych sytuacjach wykonywać samodzielne zadania aktorskie, z którymi związane jest ryzyko. Kaskader pracuje pod okiem koordynatora kaskaderów. Poza odpowiednią sprawnością i umiejętnościami, których nabywa w trakcie wieloletniego treningu w szkole kaskaderów filmowych, powinien zdobyć odpowiednią liczbę specjalistycznych licencji, które uprawniają do wykonywania poszczególnych efektów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaskaderski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kaskaderem, dotyczący kaskadera lub jego pracy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaskaderstwo

zawód osoby zastępującej aktorów w scenach niebezpiecznych, wymagających dużej zręczności i sprawności fizycznej

Kaskader – osoba zawodowo wykonująca jako dubler w filmach lub przedstawieniach teatralnych niebezpieczne sceny, takie jak: wypadki samochodowe, sceny walki, upadki z dużych wysokości, palenie, ewolucje konne itp.

Kaskader może w pewnych sytuacjach wykonywać samodzielne zadania aktorskie, z którymi związane jest ryzyko. Kaskader pracuje pod okiem koordynatora kaskaderów. Poza odpowiednią sprawnością i umiejętnościami, których nabywa w trakcie wieloletniego treningu w szkole kaskaderów filmowych, powinien zdobyć odpowiednią liczbę specjalistycznych licencji, które uprawniają do wykonywania poszczególnych efektów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaskadier

dawniej: kaskader

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaskadowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kaskadowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaskadowy

przymiotnik od: kaskada

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaskadyzacja

1. tworzenie na rzekach kaskad, wodospadów mających kilka stopni;
2. w technice: zestawianie urządzeń w ciąg realizujący kolejne etapy procesu;
3. w zarządzaniu: przekazywanie zadań na kolejne poziomy organizacji w celu włączania kolejnych osób lub grup w ich realizację

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaskawal

ser podpuszczkowy z mleka owczego lub krowiego wyrabiany w Bułgarii; kaszkawał

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasko

ubezpieczenie środków transportowych; casco

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaskowy

→ kask

Patrz:kask

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaslik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynka

Kaslik (ar. كسليك) – miasto w Libanie, w muhafazie Dżabal Lubnan, graniczące od wschodu z miastem Dżunija. W mieście znajduje się Katolicki Uniwersytet Ducha Świętego. Miasto jest położone 14 km na północ od Bejrutu, stolicy Libanu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasoleta

ozdobne naczynie do palenia wonności, pachnideł; kadzielnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdobne naczynie używane do spalania, wysuszonych wcześniej, a następnie skruszonych pachnideł i ziół;

Kasoleta, kadzielnica (fr. cassolette – kadzielnica, zapach kadzidła) – ozdobne, porcelanowe, gliniane, szklane, metalowe lub ceramiczne naczynie z ażurową nakrywką, używane do spalania, wysuszonych wcześniej, a następnie skruszonych pachnideł i ziół lub uwalniania płynnych substancji zapachowych. Występowały w kształcie wazy, antycznego trójnogu lub w połączeniu z kandelabrem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) likwidować coś, znosić lub unieważniać

(1.2) stemplować, dziurkować bilet na znak jego wykorzystania

(1.3) praw. uchylać wyrok sądu

(1.4) usuwać zapis na nośniku elektronicznym

(1.5) podliczać wartość zakupów i pobierać za nie należność

(1.6) pot. brać od kogoś pieniądze stanowiące należność za coś

(1.7) pot. niszczyć samochód wskutek kolizji lub wypadku

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasowalny

dający się kasować

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który można skasować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kasować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasownik

1. urządzenie do kasowania biletów w środkach komunikacji;
2. znak graficzny stosowany na pięciolinii przy zapisie nutowym;
3. znak korektorski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do kasowania biletów, zwykle w komunikacji miejskiej

(1.2) środ. druk. znak używany w korekcie drukarskiej oznaczający usunięcie określonej litery

(1.3) muz. znak umieszczany przed nutą, anulujący działanie innych znaków chromatycznych – krzyżyka i bemola;

(1.4) filatel. stempel, pieczęć itp. unieważniająca znak wartościowy

Kasownik (♮) – znak chromatyczny przygodny, element notacji muzycznej anulujący działanie innych znaków chromatycznych.

Kasownik umieszczany jest bezpośrednio przed nutą i dotyczy wszystkich dźwięków przypisanych temu samemu miejscu na pięciolinii w obrębie danego taktu. Może też być umieszczany nad nutą – wtedy jego użycie jest fakultatywne (kasownik umieszczony w nawiasie nad nutą ma charakter informacyjny). Kasownik stosuje się również w przypadku zmiany tonacji, anulując zbędne znaki przykluczowe (umieszcza się go wtedy po podwójnej kresce taktowej, przy czym współcześnie używa się również kreski pojedynczej lub też, jak w przypadku radzieckich wydawnictw muzycznych, rezygnuje się z niej całkowicie). W przeszłości używano podwójnego kasownika (♮♮), który anulował działanie podwójnego krzyżyka lub bemola.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasowy

1. związany ze skrzynką lub szafą do przechowywania pieniędzy;
2. związany z pomieszczeniem, w którym wpłaca się i wypłaca pieniądze;
3. związany z urządzeniem sklepowym do obliczania należności;
4. związany z operacjami gotówkowymi w kasie;
5. potocznie: przynoszący duży zysk; intratny, popłatny

przymiotnik relacyjny

(1.1) bank. dotyczący operacji pieniężnych dokonywanych w kasie

(1.2) odnoszący się do kasy

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. dający bardzo duże zyski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaspar

Kacper, Kasper, Kaspar, Gaspar – imię męskie pochodzenia perskiego, oboczności powstałe jako przekształcenie imienia Kasper, pochodzącego od perskiego ganzabara („strażnik skarbca”) od *ganzah (“skarb”) + *barah (“brzemię”), od praindoeuropejskiego *bʰer- („brać”).

#### Źródła:

Wikipedia

# Kasparow

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasper

imię męskie

Kacper, Kasper, Kaspar, Gaspar – imię męskie pochodzenia perskiego, oboczności powstałe jako przekształcenie imienia Kasper, pochodzącego od perskiego ganzabara („strażnik skarbca”) od *ganzah (“skarb”) + *barah (“brzemię”), od praindoeuropejskiego *bʰer- („brać”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasperczak

nazwisko

- Henryk Kasperczak (ur. 1946) – polski piłkarz grający na pozycji pomocnika, reprezentant Polski, olimpijczyk, trener
- Janusz Kasperczak (1927–2002) – polski bokser, pierwszy powojenny mistrz Europy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasperczyk

nazwisko

- Ewald Kasperczyk (1914-1980) − polski ksiądz katolicki, proboszcz w Jedłowniku
- Janusz Edward Kasperczyk (ur. 1954) − polski naukowiec specjalizujący się w chemii polimerów
- Jędrzej Kasperczyk (ur. 1968) – polski hokeista obecnie występujący w niemieckim klubie Icefighters Leipzig
- Ludwik Kasperczyk (1885-1949) − polski kapłan, franciszkanin, prowincjał
- Marian Kasperczyk − polski malarz
- Robert Kasperczyk (ur. 1967) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika oraz trener piłkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasperek

zdrobnienie od: Kasper (imię męskie)

Kasperek:

- Andrzej Kasperek (ur. 1958) – polski pisarz i eseista
- Artur Kasperek (ur. 1966) – polski fagocista
- Dariusz Kasperek (ur. 1966) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika
- Janusz Kasperek (1960–1998) – polski pilot, dyrektor aeroklubu w Świdniku
- Ryszard Kasperek (1931-2018) – polski pilot samolotowy, śmigłowcowy, instruktor samoloto!wy i śmigłowcowy, zawodnik sportów samolotowych i śmigłowcowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasperkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasperkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kasperka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasperowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasperski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaspijsk

miasto w Federacji Rosyjskiej

Kaspijsk (ros. Каспийск) – miasto w Rosji (Dagestan) nad Morzem Kaspijskim.

W mieście przeważa przemysł włókienniczy, maszynowy oraz materiałów budowlanych. W Kaspijsku jest muzeum krajoznawcze. Liczba ludności to ok. 123 tys. (2020).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaspijski

przymiotnik

(1.1) dotyczący rejonu Morza Kaspijskiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasprostwo

Kasper z małżonką; Kasprowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasprowicz

nazwisko

Kasprowicz – polskie nazwisko pochodzące od imienia "Kacper" (patronimik). Według danych z lat 90 XX wieku nazwisko to nosiło 3764 Polskich obywateli.

Osoby noszące nazwisko Kasprowicz:

- Antoni Kasprowicz – polski poeta i prozaik
- Bolesław Michał Kasprowicz – polski przemysłowiec, działacz narodowy
- Bolesław Piotr Kasprowicz – profesor ekonomii
- Erazm Łukasz Kasprowicz – redaktor i wydawca polskich książek
- Jan Kasprowicz – polski poeta i dramaturg
- Katarzyna Kasprowicz – polska judoczka
- Michael Kasprowicz – australijski krykiecista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasprowie

Kasper z małżonką; Kasprostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasprowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasprowy

potoczna, skrócona nazwa od: Kasprowy Wierch (szczyt w Tatrach)

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kaspra

Kasprowy Wierch (słow. Kasprov vrch; niem. Kasparskogel, Kasparberg, Kasperberg), dawniej Kasprowa Czuba – szczyt w Tatrach Zachodnich o wysokości 1987 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaspruś

zdrobnienie od: Kasper (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasprzak

nazwisko

osoby o nazwisku Kasprzak

- Adam Kasprzak (ur. 1906–1944) – polski działacz komunistyczny,
- Andrzej Kasprzak (ujednoznacznienie),
- Bernard Kasprzak (ur. 1950) – polski ekonomista i polityk,
- Bożena Lublińska-Kasprzak (ur. 1966) – polski urzędnik państwowy
- Feliks Kasprzak (1883–1972) – dziennikarz i działacz polityczny,
- Henryk Kasprzak (ur. 1947) – polski fizyk,
- Jakub Kasprzak (ur. 1987) – polski brydżysta,
- Jerzy Kasprzak (ur. 1929) – polski harcmistrz, porucznik w stanie spoczynku, uczestnik powstania warszawskiego,
- Kinga Kasprzak (ur. 1987) – polska siatkarka, reprezentantka kraju,
- Krzysztof Kasprzak (ur. 1984) – polski żużlowiec, mistrz świata w drużynie,
- Marcin Kasprzak (1860–1905) – działacz ruchu robotniczego,
- Mieczysław Kasprzak (ujednoznacznienie),
- Paweł Kasprzak (ur. 1961) – polski filmowiec i działacz polityczny
- Robert Kasprzak (ur. 1987) – żużlowiec,
- Roman Kasprzak (1888–1982) – polski inżynier budowy dróg i mostów, Sprawiedliwy wśród Narodów Świata,
- Róża Kasprzak (ur. 1982) – polska skoczkini o tyczce,
- Stanisława Kasprzak (1890–1965) – polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata,
- Stefan Kasprzak (1886–1952) – polski malarz,
- Urszula Kasprzak (ur. 1960) – wokalistka rockowa, znana jako Urszula,
- Wacław Kasprzak (ur. 1932) – polski mechanik, profesor nauk technicznych,
- Waldemar Kasprzak (ur. 1964) – polski siatkarz,
- Zbigniew Kasprzak (ujednoznacznienie),
- Zdzisław Kasprzak (1910–1971) – polski sportowiec, reprezentant Polski w koszykówce, wioślarstwie i piłce ręcznej
- Zenon Kasprzak (ur. 1962) – polski żużlowiec, wielokrotny medalista mistrzostw Polski,

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasprzycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasprzyk

nazwisko

- Kasprzyk – nazwisko
- Andrzej Kasprzyk – polski muzyk
- Andrzej Kasprzyk – polski dyplomata
- Anna Kasprzyk – polska judoczka
- Ewa Kasprzyk – strona ujednoznaczniająca
- Idalia Kasprzyk – polska botaniczka
- Irena Kasprzyk – polska szachistka
- Jacek Kasprzyk – strona ujednoznaczniająca
- Jan Józef Kasprzyk – polski historyk, działacz społeczny i urzędnik
- Józef Kasprzyk – polski piłkarz
- Leszek Kasprzyk – polski ekonomista
- Marian Kasprzyk – polski bokser
- Mariusz Kasprzyk – torakochirurg
- Mikołaj Kasprzyk – burmistrz Łodzi
- Paweł Kasprzyk – polski polityk
- Rafał Kasprzyk – polski polityk
- Rafał Kasprzyk – polski adwokat
- Stanisław Kasprzyk – polski hokeista na trawie
- Stanisław Kasprzyk – polski żołnierz, pedagog
- Tomasz Kasprzyk – polski dziennikarz
- Wojciech Kasprzyk – polski sędzia siatkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasprzykowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bartłomiej Kasprzykowski – polski aktor filmowy i teatralny, lektor telewizyjny
- Czesław Kasprzykowski – działacz religijny
- Edward Kasprzykowski – polski farmaceuta, aptekarz, działacz niepodległościowy i społeczny, polityk, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaspszyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kassander

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Kassandra

Kassander (Kasander) (gr. Κασσανδρος Kassandros; ur. ok. 358 r. p.n.e., zm. 297 r. p.n.e) – syn Antypatra, jeden z diadochów, władca Macedonii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kassandra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Kasandra.

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 114, z pasa głównego planetoid;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Kassander

- Kasandra (Aleksandra, Kassandra) – w mitologii greckiej królewna trojańska, córka Priama, wieszczka
- Kasandra – w mitologii greckiej córka Jobatesa
- Kasandra – imię żeńskie
- Kasandra – półwysep w Grecji
- Kasandra – gmina w Grecji

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kassapanka

ława przyścienna ze skrzynią, prototyp kanapy; cassapanca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kassata

rodzaj lodów włoskich w formie półkuli złożonej z kilku warstw lodów o różnych smakach; cassata

#### Źródła:

SJP.pl

# Kassate

lody włoskie o kilku smakach z mrożoną bitą śmietaną i owocami; cassate [czytaj: kassate]

#### Źródła:

SJP.pl

# Kassawa

mączka otrzymywana z manioku

Kassawa (hiszp. cazabe = „chleb z tapioki”, z indiań. kasabi) – granulowana mączka z bulw manioku jadalnego.

Ze zmielonych lub startych bulw manioku otrzymuje się masę, która po wysuszeniu i prażeniu jest mielona. Powstająca w ten sposób mąka (kassawa) służy do wypieku chleba, sporządzania i przyprawiania różnych potraw oraz produkcji alkoholu.

Z kassawy otrzymuje się tapiokę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kassel

[czytaj: kasel] miasto w Niemczech

Kassel (do 1926 r. Cassel, fr. Cassel) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, siedziba rejencji Kassel oraz powiatu Kassel. Położone jest nad rzeką Fuldą. Trzecie co do wielkości (106,79 km²), po Frankfurcie nad Menem i Wiesbaden, miasto Hesji. Zamieszkane przez 204 021 osób (stan na 19 lutego 2018 r.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasselski

przymiotnik

(1.1) związany z Kassel, miastem w Niemczech

#### Źródła:

Wiktionary

# Kast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. oprawa drogiego kamienia

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: kasta

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasta

1. grupa społeczna
2. grupa owadów o takich samych cechach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) społ. grupa społeczna powstała w wyniku podziału pracy lub nakazów religijnych, zwykle zamknięta ze względu na zawieranie małżeństw i dziedziczenie przynależności, wraz z innymi kastami tworząca hierarchię;

(1.2) biol. grupa owadów w obrębie danego gatunku przystosowanych do wykonywania konkretnych zadań

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań, Mazury. skrzynia

(1.4) gw-pl|Poznań. sport. w piłce nożnej: bramka

Kasta (hiszp., port. casta „rasa, ród, rodowód” od łac. castus „czysty”) – zamknięta warstwa społeczna, do której przynależność jest dziedziczna. Odrębność kast, wynikająca z przepisów religijnych lub prawnych, jest zwykle usankcjonowana zwyczajowo. Kasty zajmują określone obszary, a ich członkowie są związani ze sobą wspólnymi obrzędami i wykonywaniem tego samego zawodu. Kasty są zhierarchizowane, jedne uchodzą za lepsze, a drugie za gorsze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kastalia

w mitologii greckiej: źródło w Delfach poświęcone Apollinowi i muzom; Źródło Kastalskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastalijski

przymiotnik od: Kastalia (w mitologii greckiej: źródło u stóp Parnasu; Źródło Kastalskie); kastalski (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastalski

a) przymiotnik od: Kastalia (w mitologii greckiej: źródło u stóp Parnasu; Źródło Kastalskie); kastalijski (rzadziej);
b) źródło kastalskie - źródło natchnienia poetyckiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastaniet

hiszpański instrument perkusyjny składający się z drewnianej rękojeści i pary drewnianych muszelek związanych sznurkiem; kastaniety

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastanieta

ryba z rodziny okoniokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastanietowy

przymiotnik od: kastaniety

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kastanietami, dotyczący kastanietów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kastaniety

hiszpański instrument perkusyjny składający się z drewnianej rękojeści i pary drewnianych muszelek związanych sznurkiem; kastaniet

Kastaniety (hiszp. castañuelas) – instrument muzyczny z grupy idiofonów zderzanych. Występują w dwóch głównych odmianach: tradycyjnej i orkiestrowej.

Kastaniety tradycyjne wykorzystywane są w tańcu i mają formę dwóch muszelkowatych płytek z drewna grenadillowego, bukowego lub kokosowego, rzadziej z kości (słoniowej) lub rogu, nawleczonych w jednym końcu na sznur. Grający nakłada sznur na kciuk i uderzając pozostałymi palcami w jedną z muszelek wywołuje krótki, wysoki dźwięk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kastecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kastet

#### Źródła:

Wiktionary

# Kastel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. skrzynia do zaprawy murarskiej

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. żart. brzuch

Niemcy:

- Kastel – dzielnica gminy Nonnweiler, w kraju związkowym Saara, w powiecie St. Wendel (Niemcy)

Szwajcaria:

- Kastel – dawna nazwa gminy Châtillon

Osoby:

- Galina Riczardowna Kastel – radziecka i rosyjska astronom

Inne:

- Kastel – twierdza w Banja Luce (Bośnia i Hercegowina)

Zobacz też:

- Castel
- Castell
- Kastel-Staadt
- Mainz-Kastel

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kastelik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastelka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzyneczka

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kratka (deseń)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kastet

nakładane na dłoń pierścienie metalowe używane w celu wzmocnienia uderzenia pięścią; szpadryna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj dodatkowej broni do walki na pięści w kształcie zespojonych ze sobą pierścieni;

Kastet lub szpadryna – broń obuchowa miażdżąca, używana w walce wręcz. Kastet zazwyczaj jest odlewany z metalu (głównie ze stali i aluminium, chociaż istnieją także kastety wyrabiane z tworzyw sztucznych dla zmniejszenia wagi i niezauważenia przez wykrywacze metalu). Ma on formę zespojonych ze sobą pierścieni zakładanych na palce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasting

casting;
1. wybieranie osób do filmu, reklamy, pokazu mody itp.;
2. spotkanie, na którym wybiera się takie osoby

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastingowy

związany z kastingiem (castingiem); castingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skrzynia

#### Źródła:

Wiktionary

# Kastlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. drewniano-kamienny kaszt kopalniany

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. szafka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kastor

gruba tkanina pilśniowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. mitrzym. ubóstwiony heros, patron żeglarzy i żołnierzy, syn Tyndareosa (lub Zeusa) i Ledy, przeniesiony (wraz z bratem Polideukesem) na firmament jako gwiazdozbiór Bliźniąt; ,

(1.2) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. druga najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt;

- Kastor – gwiazda w gwiazdozbiorze Bliźniąt
- Kastor (Dioskurowie) – w mitologii greckiej jeden z Dioskurów
- Kastor – w mitologii rzymskiej jeden z Dioskurów (Kastorów)
- Kastor – imię męskie
- Kastor – król Galacji, Paflagonii i Małej Armenii, syn Kastora Tarkondariusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kastorek

zdrobnienie od: Kastor (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastoreum

wysuszony "strój bobrowy" stosowany w przemyśle perfumeryjnym, dawniej traktowany jako panaceum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wysuszony strój bobrowy;

Kastoreum (strój bobrowy) – żółtawa wydzielina gruczołów skórnych bobra europejskiego (Castor fiber) oraz kanadyjskiego (Castor canadensis). Aromatycznym składnikiem tej substancji jest przede wszystkim kastoramina. Służy tym zwierzętom do natłuszczania futra i – w połączeniu z moczem – do znaczenia swojego terytorium. Bobry obu płci mają parę gruczołów, znajdujących się w dwóch wnękach pod skórą między miednicą a nasadą ogona, oraz parę worków, w których gromadzi się ich wydzielina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kastorkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kastorka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastorostwo

Kastor z małżonką; Kastorowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastorowie

Kastor z małżonką; Kastorostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastorowy

przymiotnik od: kastor

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jest kastowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Kastowy

przymiotnik od: kasta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kastą, dotyczący kast; podzielony na kasty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kastra

skrzynia z czterema uchwytami, w której sporządza się zaprawę murarską; kalfas

Kastra (łac. castra – czworobok obronny rzymskiego obozu) – skrzynia murarska wykonana z drewna lub metalu, przeznaczona do przygotowywania i przechowywania zaprawy murarskiej. Ma płaskie dno i parzyste uchwyty po obu stronach, służące do przenoszenia. Uchwyty są zrobione z desek tworzących skrzynię i poza nią wystających. Ta wystająca część jest zwężana tak, że może służyć jako uchwyt. Kastrę ustawia się przy miejscu pracy murarza, tak aby mógł do niej sięgać kielnią. Gotową zaprawę donosi się do niej wiadrami. Kastry z zaprawą zwykle się nie przenosi, bowiem jest to konstrukcja dość słaba; ciężka zaprawa łatwo powoduje odrywanie desek obudowy. Bywało, że łączenia wzmacniano blachą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kastracja

1. u zwierząt i człowieka: operacyjne usunięcie gonad (jąder lub jajników) lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami Roentgena; kastrowanie, trzebienie, wytrzebienie;
2. u roślin: usunięcie z kwiatu słupków lub pręcików, stosowane zwykle przed sztucznym zapyleniem;
3. u pszczół: zahamowanie czynności gonad u robotnic

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wet. usunięcie chirugiczne gruczołów płciowych lub zniszczenie komórek rozrodczych promieniami rentgenowskimi;

(1.2) bot. usunięcie niedojrzałych pręcików roślin, poprzedzające sztuczne zapylenie

Kastracja, zwana też wytrzebieniem – jedna z metod ubezpłodnienia, polegająca na chirurgicznej amputacji w obrębie zazwyczaj pierwszorzędnych (usunięcie gonad), też łącznie z drugorzędnymi cech płciowych zazwyczaj osobników męskich zwierząt (zarówno domowych, hodowlanych, jak i dzikich) i ludzi. Termin jest też niewłaściwie stosowany w przypadku kuracji farmakologicznej obniżania popędu płciowego u mężczyzn nazywanej kastracją chemiczną. Kastracja powoduje niepłodność, a także zaburzenie funkcjonowania układu hormonalnego. Współcześnie kastracja ludzi jest stosowana w przypadkach onkologicznych (np. rak jądra, rak jajnika). Kastracja była skutecznym sposobem hamowania wzrostu raka prostaty, jednak obecnie leki z grupy analogów gonadoliberyny wyparły kastrację chirurgiczną w tych przypadkach. Kastruje się także osoby poddające się operacji korekty płci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kastracyjny

→ kastracja

Patrz:kastracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastrat

1. kastrowany mężczyzna; eunuch; rzezaniec
2. w dawnych Włoszech: śpiewak kastrowany tuż przed mutacją dla zachowania wysokiego głosu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który został poddany kastracji

(1.2) hist. muz. śpiewak poddany kastracji przed mutacją, by nadal mógł śpiewać sopranem lub altem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) wet. zootechn. samiec zwierzęcia, który został poddany kastracji

Kastrat (łac. castratio 'trzebienie') – w epoce baroku terminem tym określano mężczyznę śpiewaka, głównie operowego, któremu przed okresem dojrzewania chirurgicznie usunięto jądra i który dysponował rodzajem wysokiego głosu zbliżonego do sopranu lub altu, jednak donośniejszego, o znacznie mocniejszym brzmieniu. Praktyka kastracji w tym celu stosowana była między XVI a XVIII wiekiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kastratka

wysterylizowana kotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastrator

człowiek zajmujący się kastrowaniem zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastratorka

→ kastrator

Patrz:kastrator

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastrol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rondel

#### Źródła:

Wiktionary

# Kastrować

amputować genitalia

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) usuwać mężczyźnie lub samcowi jądra lub w inny sposób pozbawiać zdolności rozrodczych, dokonywać kastracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kastrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wet. usuwanie jąder

#### Źródła:

Wiktionary

# Kastryzm

system społeczno-polityczny powstały na Kubie po dojściu do władzy Fidela Castro; castryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastylia

kraina historyczna w środkowej Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w środkowej Hiszpanii;

Kastylia (hiszp. Castilla, łac. Castella) – kraina historyczna w środkowej Hiszpanii, na rozległym płaskowyżu Meseta na wysokości 600-1000 m n.p.m. Nazwa pochodzi od licznych zamków występujących w jej granicach w średniowieczu. Kastylia była kolebką języka kastylijskiego, który jest utożsamiany ze współczesnym językiem hiszpańskim. Jest otoczona łańcuchami górskimi, a środkiem biegnie pasmo górskie Gór Kastylijskich (Kordyliera Centralna ze szczytem Almanzor – 2592 m n.p.m.) do 2600 m n.p.m. Góry te dzielą Kastylię na dwie części: Starą Kastylię (Castilla la Vieja) i Nową Kastylię (Castilla la Nueva).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kastylijczyk

mieszkaniec Kastylii (krainy w Hiszpanii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kastylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kastylijka

mieszkanka Kastylii (krainy w Hiszpanii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kastylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kastylijski

przymiotnik od: Kastylia; kastylski (rzadziej)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kastylią, dotyczący Kastylii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) hist. jęz. średniowieczny język romański używany przez mieszkańców Kastylii, który stał się podstawą współczesnego języka hiszpańskiego;

(2.2) współcz. jęz. współczesny język hiszpański w odróżnieniu od innych języków używanych w Hiszpanii

Język kastylijski – średniowieczny język romański, który rozwinął się z dialektu kastylijskiego na Półwyspie Iberyjskim i stał się podstawą współczesnego języka hiszpańskiego (czasem nazywanego kastylijskim dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kastylka

kastylka sprężysta - drzewo z rodziny morwowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kastylski

przymiotnik od: Kastylia; kastylijski (częściej)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kastylią, dotyczący Kastylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Kasytami, dotyczący Kasytów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasyda

forma poezji staroarabskiej zachowana do XX wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasyniarski

→ kasyniarz

Patrz:kasyniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasyniarz

potocznie: właściciel kasyna gry

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasyno

1. budynek, lokal rozrywkowy przeznaczony do gier hazardowych;
2. rodzaj klubu, w którym co jakiś czas odbywają się spotkania towarzyskie, najczęściej kółka zainteresowań

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekskluzywny lokal rozrywkowy przeznaczony do legalnego uprawiania hazardu;

(1.2) wojsk. lokal gastronomiczny w koszarach wojskowych lub na terenie garnizonu przeznaczony dla wojskowych i ich rodzin;

(1.3) archit. ogrod. niewielki pawilon ogrodowy

Kasyno – lokal rozrywkowy przeznaczony do uprawiania gier hazardowych. Często zbudowany obok albo będący częścią hoteli, restauracji, statków wycieczkowych i innych atrakcji turystycznych. Zwykle gra odbywa się na specjalne żetony, które grający powinien zakupić przy wejściu. Ewentualna wygrana również jest w żetonach, które przy wyjściu obsługa kasyna wymienia na pieniądze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasynowy

przymiotnik od: kasyno

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasyteryt

minerał, dwutlenek cyny; kamień cynkowy

Kasyteryt – minerał należący do gromady tlenków. Należy do grupy minerałów rzadkich, występujących tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od greckiej nazwy kassiteros oznaczającej cynę, nawiązującej do składu chemicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasyterytowy

przymiotnik od: kasyteryt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasz.

skrót

(1.1) = kaszubski

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasza

1. produkt spożywczy z oczyszczonych ziarn zbóż; krupy, potrawa z tych ziaren;
2. coś sypkiego przypominającego kaszę;
3. potocznie: zamieszanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. spreparowane ziarna zbóż (np. gryki, jęczmienia) przygotowane do gotowania;

(1.2) kulin. potrawa z kaszy (1.1)

Kasza – jadalne nasiona zbóż lub zbóż rzekomych, często w postaci lekko rozdrobnionej (lecz nie tak bardzo jak mąka) lub tylko pozbawionej twardej łuski. Dzięki wysokiej zawartości skrobi mają wysoką wartość odżywczą.

Kasze otrzymane z ziarna, które zostało jedynie obłuszczone i ewentualnie wypolerowane, zachowujące w przybliżeniu jego kształt, nazywane są krupami. Najwięcej białka, witamin, mikro- i makroelementów znajduje się tuż pod okrywą ziarna. Dlatego kasze z całego ziarna charakteryzują się największą zawartością tych substancji. Zawierają także więcej błonnika oraz mniej skrobi w stosunku do kasz drobnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszak

torbiel gruczołu łojowego

- kaszak – w medycynie, torbiel zastoinowa tworząca się w obrębie mieszków włosowych i gruczołów łojowych.
- kaszak – w kuchni lubelskiej, bułka nadziana kaszą gryczaną i twarogiem

osoby o nazwisku Kaszak:

- Grzegorz Kaszak – polski duchowny rzymskokatolicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszalot

największy z wielorybów należący do podrzędu waleni zębowców; potwal

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Physeter macrocephalus|Linnaeus|ref=tak., waleń z rodziny kaszalotowatych o dużej głowie i potężnej poziomej płetwie ogonowej;

(1.2) grub. brzydka dziewczyna lub kobieta

Kaszalot (Physeter) – rodzaj ssaków z rodziny kaszalotowatych (Physeteridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszalotowate

o cechach kaszalotowatych (rodzina waleni)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Physeteridae|Gray|ref=tak., rodzina dużych ssaków morskich w obrębie infrarzędu waleni;

Kaszalotowate (Physeteridae) – rodzina ssaków z infrarzędu zębowców (Odontoceti) w obrębie podrzędu waleni (Cetacea).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszalotowaty

o cechach kaszalotowatych (rodzina waleni)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iranie w ostanie Isfahan;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszana

1. potocznie: sytuacja kłopotliwa lub zawstydzająca; wpadka, wstyd;
2. kiszka kaszana - wyrób garmażeryjny zrobiony z kaszy i krwi zwierzęcej; kaszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zgrub. kaszanka

(1.2) pot. pejor. zawstydzająca, żenująca lub kłopotliwa sytuacja

(1.3) pot. pejor. rzecz bezwartościowa

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: kaszany

Kaszana (bułg. Кашана) – schronisko turystyczne w Starej Płaninie w Bułgarii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszaneczka

zdrobnienie od: kaszanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszanka

wyrób garmażeryjny przygotowywany z krwi zwierzęcej i kaszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wyrób wędliniarski z kaszy lub ryżu, krwi oraz niekiedy podrobów;

Kaszanka (kiszka, śl. krupniok, kaszok) – wyrób wędliniarski z kaszy i krwi oraz podrobów: wątroby, płuc, ozorów, skórek wieprzowych, tłuszczu. W Polsce krupnioki śląskie uzyskały w czerwcu 2016 europejski certyfikat Chronione Oznaczenie Geograficzne. Wyrób ten popularny jest także w kuchni słowackiej, węgierskiej i niemieckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszankowy

→ kaszanka

Patrz:kaszanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kaszanem, dotyczący Kaszanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszany

przymiotnik od: kasza

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kaszą, dotyczący kaszy

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla kaszy

(2.2) zrobiony z kaszy, zawierający kaszę

forma rzeczownika.

(3.1) D. lp. od: kaszana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszarnia

zakład przerabiający ziarno na kaszę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład, który produkuje kaszę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszarnictwo

dział przemysłu spożywczego zajmujący się produkcją kasz; kaszarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszel

gwałtowne wypchnięcie powietrza z płuc połączone z rodzajem chrząkania, powstające przez podrażnienie zakończeń nerwowych w oskrzelach, tchawicy, krtani, gardle

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nagłe wyrzucenie powietrza z płuc połączone z zachrypnięciem, spodowane podrażnieniem układu oddechowego;

Kaszel – reakcja odruchowa na podrażnienie zakończeń nerwowych w błonie śluzowej górnych dróg oddechowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszelek

zdrobnienie od: kaszel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekspr. o kaszlu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszerować

w introligatorstwie: oklejać okładki książek lub innych druków efektownymi papierami w celu ich wzmocnienia i usztywnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszeta

1. efekt nadający obrazowi kinowemu lub telewizyjnemu wrażenie panoramiczności za pomocą dodanych na dole i na górze obrazu czarnego marginesu;
2. ramka projektora do tworzenia takiego efektu

Kaszeta – ramka umieszczana w kamerze bądź projektorze zasłaniająca pewien obszar wyświetlanego obrazu. Używana w celu uzyskania różnych formatów obrazu na standardowej taśmie 35 mm. Zastosowanie kaszety umożliwia rejestrację obrazu "panoramicznego", ale odbywa się to kosztem jego rozdzielczości - obraz z naświetlonej części ma mniejsze wymiary, a więc ziarno emulsji fotograficznej jest proporcjonalnie większe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszetka

opakowanie leku w proszku, wykonane z opłatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. opakowanie do sproszkowanego leku wykonane z opłatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszetkowy

przymiotnik od: kaszetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszetować

nadawać filmowi wyświetlanemu na standardowym ekranie panoramiczną formą poprzez utworzenie za pomocą odpowiedniej ramki czarnego marginesu u góry i u dołu obrazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszgar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, na zachodnim skraju Kotliny Kaszgarskiej, nad rzeką Kaszgar (1.2);

(1.2) geogr. hydron. rzeka w zachodnich Chinach, w regionie Sinciang;

Kaszgar (chiń. 喀什; pinyin Kāshí; ujg. قەشقەر, Qeshqer) – miasto na prawach powiatu w zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, na zachodnim skraju Kotliny Kaszgarskiej, nad rzeką Kaszgar. Siedziba prefektury Kaszgar. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła około 506 640. Uznawane za najlepiej zachowane muzułmańskie miasto regionu, główny ośrodek kultury ujgurskiej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszgarczyk

mieszkaniec Kaszgarii (krainy w Chinach)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kaszgarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszgaria

kraina historyczna w Chinach

Kotlina Kaszgarska, Kotlina Tarymska (chiń. 塔里木盆地; pinyin Tǎlǐmù Péndì; ujg. ‏تارىم ئويمانلىقى‎ Tarim Oymanliqi) – kraina geograficzna w Azji Centralnej, w zachodniej części Chin. Powierzchnia ok. 1 mln km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszgarka

mieszkanka Kaszgarii (krainy w Chinach)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kaszgarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszgarski

przymiotnik od: Kaszgar (miasto w Xinjiang)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kaszgarią, dotyczący Kaszgarii

(1.2) związany z Kaszgarem, dotyczący Kaszgaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszka

1. zdrobnienie od: kasza;
2. potoczna nazwa byliny z rodziny goździkowatych o drobnych białych kwiatach, używanej często do przybierania bukietów; łyszczec wiechowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kasza

(1.2) kasza manna

(1.3) kulin. deser na bazie mleka i kaszy mannej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszka-Daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka we wschodnim Uzbekistanie;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszkadaryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kaszka-darią, dotyczący Kaszka-darii

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszkajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kaszkajami, dotyczący Kaszkajów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kaszkajski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszkawał

dojrzewający twardy ser podpuszczkowy produkowany z mleka owczego lub krowiego, z masy parzonej

Kaszkawał (tur. kaşkaval, bułg. i maced. кашкавал, serb. качкаваљ / kačkavalj, rum. caşcaval) – ser podpuszczkowy, dojrzewający, twardy, produkowany z mleka owczego lub krowiego z masy parzonej, w kształcie cylindra o średnicy 30 cm i wysokości 10–12 cm oraz wadze ok. 8 kg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszkiecik

zdrobnienie od: kaszkiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kaszkiet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszkiecikowy

przymiotnik od: kaszkiecik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszkiet

męska czapka z daszkiem i szerokim, okrągłym denkiem; rodzaj hełmu używanego przez dziewiętnastowiecznych żołnierzy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odzież. męska, lekko usztywniona, płaska czapka z daszkiem

(1.2) hist. w XIX w.: żołnierskie nakrycie głowy, chroniące przed cięciem pałasza, wykonane ze skóry lub filcu;

Kaszkiet (z fr. casquette) – różne rodzaje męskiego nakrycia głowy:

- usztywniona płaska czapka z daszkiem z przodu
- wysoka czapka wojskowa, filcowa albo skórzana, z niewielkim daszkiem z przodu, chroniąca przed cięciem broni białej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszkietowy

przymiotnik od: kaszkiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszkowaty

ziarnisty, podobny do kaszki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszkowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszkowy

przymiotnik od: kaszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszlać

gwałtownie i głośno wyrzucać powietrze z płuc; kasłać; kaszleć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszlaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kaszlak

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszlak

potocznie: kaszląca osoba

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) środ. mot. fiat 126p

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszlarka

maszyna do usuwania tłuszczu z jelit zwierzęcych, używana w przemyśle wędliniarskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszleć

gwałtownie i głośno wyrzucać powietrze z płuc; kasłać; kaszlać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. kaszlnąć)

(1.1) gwałtownie wyrzucać powietrze z płuc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne wyrzucanie powietrza z płuc

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszlikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszlnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. kaszleć)

(1.1) dokonany od|kaszleć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszlnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kaszlnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszlować

usuwać tłuszcz z jelit zwierzęcych przeznaczonych do produkcji wędlin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszlowy

przymiotnik od: kaszel

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z kaszlem, dotyczący kaszlu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszmir

cienka i miękka tkanina z wełny otrzymywanej z kozy kaszmirskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. region na subkontynencie indyjskim

Regiony:

- Kaszmir – region w Indiach
- Dżammu i Kaszmir – stan w północnych Indiach
- Dżammu i Kaszmir – region leżący na pograniczu północnych Indii, Pakistanu oraz Chin

Inne:

- kaszmir – rodzaj tkaniny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszmirczyk

mieszkaniec Kaszmiru (krainy)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kaszmiru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszmirka

mieszkanka Kaszmiru (krainy)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Kaszmiru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszmirowy

zrobiony z kaszmiru - cienkiej i miękkiej tkaniny (np. dywan kaszmirowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) włók. wykonany z kaszmiru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszmirski

przymiotnik od: Kaszmir (kraina historyczna w Indiach)

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Kaszmiru, właściwy Kaszmirowi, wykonany w Kaszmirze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kaszmirski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszojad

pogardliwie: dziecko, niemowlę

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszojadka

pogardliwie: mała dziewczynka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszotto

risotto z kaszy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. spoż. potrawa z kaszy przygotowywana jak risotto;

Kaszotto – danie jednodaniowe, zwane jednogarnkowym, sporządzane z kaszy duszonej lub zapiekanej z mięsem (lub jego zamiennikami) i warzywami, z dodatkiem pikantnych przypraw.

Nazwa „kaszotto” jest neologizmem powstałym w analogii do zakotwiczonego w polszczyźnie italianizmu risotto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszów

W Polsce

- Kaszów – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Liszki
- Kaszów – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stara Błotnica
- Kaszów – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaszowaty

podobny do kaszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Stanisław Kaszowski – polski urzędnik i poseł na Sejm
- Jan Kaszowski – polski urzędnik i wojskowy
- Jarosław Kaszowski – polski piłkarz
- Ludwik Kaszowski – katolicki geograf, geomorfolog i duchowny
- Piotr Kaszowski – polski urzędnik i satyryk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszowy

→ kasza

Patrz:kasza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszrut

koszerność

Koszerność, kaszrut (z hebr. ‏כשרות‎, od ‏כשר‎ – dosł. „właściwy”) – pojęcie odnoszące się do reguł obowiązujących w prawie żydowskim (halacha), określających rodzaje produktów dozwolonych do spożywania (pokarmy, napoje i leki) oraz warunki, w jakich powinny być produkowane oraz spożywane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszt

podpora stropu wyrobiska górniczego; kaszta, stos

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszta

1. skrzynka z przegródkami, w których mieszczą się czcionki i materiał justunkowy;
2. podpora stropu wyrobiska górniczego; kaszt, stos

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. szuflada zecerska z przegródkami (króbkami), zawierającymi czcionki i justunek;

Kaszta – szuflada drukarska (najczęściej drewniana, choć zdarzały się metalowe) wysuwana z regału, podzielona na przegródki (króbki), w których mieszczą się czcionki i justunek. W kaszcie znajdował się komplet znaków danego kroju pisma, zaś w regale komplet odmian i wielkości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasztan

1. drzewo lub krzew z rodziny bukowatych, o dużych, lancetowatych, często owłosionych liściach i jadalnych owocach, otoczonych kolczastą pokrywą, pochodzące z Eurazji i Ameryki Północnej;
2. owoc tego drzewa, spożywany po upieczeniu, ugotowaniu lub zmielony na mąkę do wypieku chleba; maron;
3. potocznie: kasztanowiec - drzewo lub krzew z rodziny kasztanowcowatych, o dużych, dłoniastych liściach i brodawkowatych lub kolczastych owocach zawierających duże, ciemnobrązowe nasiona (kasztany), pochodzące ze strefy umiarkowanej półkuli północnej;
4. owoc kasztanowca;
5. koń maści kasztanowatej (kolorem przypominającej owoc kasztanowca); koń kasztanowaty, cisawy;
6. kilkunastocentymetrowa narośl występująca na kończynach zwierząt kopytnych, utworzona przez zrogowaciały naskórek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Castanea|Mill.|ref=tak., rodzaj krzewów lub drzew z rodziny bukowatych;

(1.2) pot. zob. kasztanowiec.

(1.3) rudobrązowy kolor, kolor kasztana (2.2)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) kulin. owoc (orzech) kasztana (1.1)

(2.2) nasienie kasztanowca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) jeźdz. koń o maści kasztanowej – rudobrązowej sierści, skórze oraz takiej samej grzywie i ogonie

Kasztan (Castanea) – rodzaj roślin z rodziny bukowatych (Fagaceae). Obejmuje 8 gatunków. W Europie dziko występuje tylko kasztan jadalny (C. sativa), w Ameryce Północnej – kasztan amerykański (C. dentata), a pozostałe gatunki kasztanów rosną w Japonii i Chinach. W Polsce uprawiany i dziczejący jest kasztan jadalny C. sativa (jest zadomowionym antropofitem).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasztanek

klacz o rudobrązowej sierści

Kasztanek jarzębolistny, kasztanek (Xanthoceras sorbifolium Bunge) – gatunek rośliny z rodziny mydleńcowatych o izolowanej pozycji taksonomicznej. Pochodzi z północnych i północno-wschodnich Chin oraz Półwyspu Koreańskiego. Rośnie tam na suchych stokach wzniesień. Wyróżnia się zmieniającymi kolor płatkami korony. Roślina uprawiana jest jako ozdobna. Nasiona kasztanka są jadalne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasztanić

potocznie:
1. oddawać kał; kupkać;
2. gadać brednie, bzdury; pieprzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztanka

klacz o rudobrązowej sierści

Kasztanka (ex Fantazja, ur. w 1909 lub 1910 w Czaplach Małych, zm. 23 listopada 1927 w Mińsku Mazowieckim) – klacz marszałka Józefa Piłsudskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasztankowy

przymiotnik od: kasztanek

przymiotnik

(1.1) rzad. rudawobrązowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasztanolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak kasztan

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasztanowatoczerwony

czerwony o kasztanowym odcieniu

przymiotnik

(1.1) czerwony o odcieniu kasztanowatym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasztanowatordzawy

rdzawy o kasztanowym odcieniu; kasztanowordzawy

przymiotnik

(1.1) rdzawy o odcieniu kasztanowatym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasztanowaty

mający kolor kasztana (owocu kasztanowca), kasztanowy, rudawobrązowy

przymiotnik

(1.1) pot. lekko kasztanowy

(1.2) jeźdz. o koniu: o brązowożółtej sierści oraz grzywie i ogonie tej samej barwy lub jaśniejszej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasztanowcowate

rodzina roślin z rzędu mydleńcowców

Kasztanowcowate (Hippocastanaceae Dumort.) – rodzina roślin wyróżniana w niektórych (zwłaszcza dawniejszych) systemach klasyfikacyjnych w obrębie rzędu mydleńcowców (Sapindales). Zgodnie ze współczesną wiedzą wyodrębnienie zaliczanych tu rodzajów w randze rodziny, zmienia mydleńcowate w takson parafiletyczny. Dlatego w nowszych systemach rodzina kasztanowcowatych nie jest wyróżniana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasztanowcowaty

o cechach kasztanowcowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztanowcowiaczek

szrotówek kasztanowcowiaczek - inwazyjny gatunek motyla z rodziny kibitnikowatych, szkodnik kasztanowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztanowcowy

przymiotnik

(1.1) składający się z kasztanowca

(1.2) wykonany z drewna lub innej części kasztanowca

(1.3) będący częścią kasztanowca

#### Źródła:

Wiktionary

# Kasztanowiec

drzewo lub krzew z rodziny kasztanowcowatych, o dużych, dłoniastych liściach i brodawkowatych lub kolczastych owocach zawierających duże, ciemnobrązowe nasiona (kasztany), pochodzące ze strefy umiarkowanej półkuli północnej; kasztan (potocznie)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Aesculus|L.|ref=tak., drzewo lub krzew o dużych, dłoniastych liściach i kolczastych owocach zawierających duże, brązowe nasiona;

Kasztanowiec (Aesculus L.) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów należących do rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od 12 do ok. 19–20 gatunków. Rośliny te występują w naturze w południowo-wschodniej Europie (jeden gatunek – kasztanowiec pospolity A. hippocastanum), w Azji na obszarze od Himalajów po Japonię (4 gatunki) oraz w Ameryce Północnej (7 gatunków). W Polsce wszystkie gatunki są introdukowane przez człowieka – powszechnie uprawiany i dziczejący jest kasztanowiec pospolity. Rzadziej w uprawie spotykany jest kasztanowiec czerwony A. × carnea i żółty A. flava, a bardzo rzadko, głównie w kolekcjach botanicznych pozostałe gatunki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasztanówka

torzyśniad kasztanówka - gatunek motyla z rodziny trociniarkowatych

Kasztanówka (biał. Каштаноўка; ros. Каштановка) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim, w sielsowiecie Wołożyn. Od zachodu graniczy z Wołożynem. Była nazywana także Konstantynówką.

W dwudziestoleciu międzywojennym leżała w Polsce, w województwie nowogródzkim, w powiecie wołożyńskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasztanowobrązowy

brązowy o kasztanowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztanowogłowy

lasówka kasztanowogłowa, kacyk kasztanowogłowy - gatunki ptaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztanowordzawy

rdzawy o kasztanowym odcieniu; kasztanowatordzawy

przymiotnik

(1.1) mający kolor rdzawy o odcieniu kasztanowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasztanowy

1. odnoszący się do kasztana, kasztanowca lub do owocu któregoś z tych drzew;
2. o kolorze kasztana (owocu kasztanowca), kasztanowaty, rudawobrązowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący drzew kasztana lub kasztanowca

(1.2) farm. kulin. spoż. dotyczący owoców kasztana lub kasztanowca, zrobiony z owoców kasztana lub kasztanowca

(1.3) mający kolor rudawobrązowy, taki jak kolor owocu kasztanowca

Kasztanowy – ciemny kolor, czerwony zmieszany z brązowym.

Nazwa pochodzi od barwy owoców kasztana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasztanowłosy

mający kasztanowe włosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztel

1. nieduża twierdza, warowny zamek, gród, który zajmował przedstawicie władzy lub pan feudalny; warownia, forteca;
2. wysoka nadbudówka na dziobie i rufie dawnych żaglowców, zawierająca pomieszczenia dla oficerów oraz stanowiska lekkich dział

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. gród warowny, zamek lub stołp

(1.2) żegl. wysoka nadbudówka w części dziobowej lub rufowej dawnych okrętów;

- kasztel – rodzaj dworu, także siedziba kasztelana
- kasztel – nadbudówka na dawnych żaglowcach (kasztel dziobowy i rufowy)
- forkasztel – rodzaj nadbudówki na średniowiecznych okrętach

- Kasztel – część wsi Siedliska Żmigrodzkie w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, w gminie Nowy Żmigród.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasztelan

1. w Polsce do XIII wieku: urzędnik lokalny zajmujący się ściąganiem danin na rzecz panującego, obroną i sądownictwem na obszarze, na którym znajdował się zamek, gród warowny;
2. w czasach późniejszych: dostojnik tytularny, który miał zapewnione miejsca w senacie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. adm. urzędnik zarządzający grodem, zamkiem lub kasztelanią

(1.2) hist. w średniowiecznej Polsce urzędnik ziemski zasiadający w radzie królewskiej, następnie w senacie;

Kasztelan (łac. comes castellanus) – urzędnik ziemski w średniowiecznej Polsce, wcześniej określany jako komes grodowy lub żupan; nazwa „kasztelan” pojawiła się w XII wieku. Jego rolą było zajmowanie się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Kasztelanowi podlegali: chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz. W hierarchii kasztelan stał niżej od wojewody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasztelania

1. obszar, na którym władzę administracyjną, wojskową oraz sądową sprawował kasztelan - przedstawiciela panującego;
2. władza, godność kasztelana; kasztelaństwo

Kasztelania (dawniej: okręg grodowy) – jednostka administracyjna podziału terytorialnego średniego szczebla w średniowiecznej Polsce, wchodząca w skład danej ziemi lub prowincji. Ośrodkiem kasztelanii był kasztel (zamek, znaczący gród lub dwór obronny). W II połowie XIV–XV wieku, kasztelania została zastąpiona przez system powiatowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kasztelanic

w dawnej Polsce: syna kasztelana - przedstawiciela panującego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) syn kasztelana

Kasztelan (łac. comes castellanus) – urzędnik ziemski w średniowiecznej Polsce, wcześniej określany jako komes grodowy lub żupan; nazwa „kasztelan” pojawiła się w XII wieku. Jego rolą było zajmowanie się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Kasztelanowi podlegali: chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz. W hierarchii kasztelan stał niżej od wojewody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasztelanka

w dawnej Polsce: córka kasztelana - przedstawiciela panującego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka kasztelana

- Kasztelanka – córka kasztelana

- Kasztelanka (Bydgoszcz)
- Kasztelanka (film)
- Kasztelanka – obraz Jana Matejki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasztelanowa

małżonka kasztelana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztelanowy

→ kasztelan (dawniej); kasztelański

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztelański

1. dotyczący kasztelana - przedstawiciela panującego;
2. dotyczący kasztelanii - obszaru, na którym władzę sprawował kasztelan

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztelaństwo

władza, godność kasztelana; kasztelania

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztelowy

przymiotnik od: kasztel

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztowość

rozróżnienie małych i wielkich liter

#### Źródła:

SJP.pl

# Kasztowy

→ kaszta, → kaszt

Patrz:kaszta, → kaszt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszub

członek zachodniosłowiańskiej grupy etnicznej zamieszkującej Pomorze Gdańskie i wschodnią część Pomorza Zachodniego; Kaszuba

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel Słowian z północy Polski;

- Kaszub – mieszkaniec Kaszub
- Kaszub – polski rajd samochodowy
- Kaszub – nazwa pociągu relacji Gdynia-Kraków
- ORP Kaszub – nazwa okrętów polskiej Marynarki Wojennej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszuba

członek zachodniosłowiańskiej grupy etnicznej zamieszkującej Pomorze Gdańskie i wschodnią część Pomorza Zachodniego; Kaszub

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel Słowian rodem z północy Polski;

Osoby noszące nazwisko Kaszuba

- Agnieszka Kaszuba – polska lekkoatletka
- Andrzej Kaszuba – polski działacz opozycyjny
- Barbara Kaszuba – polska kompozytorka
- Beata Kaszuba – polska pływaczka
- Elżbieta Kaszuba – polska historyk
- Jakub Kaszuba (ujednoznacznienie)
- Jan Kaszuba – strażnik starodubowski
- Jan Kaszuba – działacz polonijny
- Jan Kaszuba – prezydent Suwałk
- Jerzy Kaszuba – polski muzyk
- Marcin Kaszuba – polski urzędnik państwowy
- Piotr Kaszuba – polski prawnik i dyplomata
- Serafin Kaszuba – polski zakonnik
- Sławomir Kaszuba – polski zapaśnik
- Walerij Kaszuba – kirgiski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszubista

specjalista w dziedzinie kaszubistyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszubistka

→ kaszubista

Patrz:kaszubista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszubistyka

nauka o kulturze kaszubskiej, języku kaszubskim

Kaszubistyka – dyscyplina filologiczna zajmująca się badaniem języka, literatury, kultury i dziejów Kaszubów. Historycznie wywodzi się ze slawistyki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszubizm

wyraz, zwrot, forma, konstrukcja składniowa lub cecha fonetyczna właściwe dialektowi kaszubskiemu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dialektyzm kaszubski

Pomeranizm, kaszubizm (kaszub. kaszëbizm) – rodzaj slawizmu (lub też polonizmu – zależnie od ujęcia statusu mowy pomorskiej), zapożyczenie z kaszubszczyzny obecne przede wszystkim w dolnoniemieckich gwarach pomorskich. Pomeranizmy pojawiają się w wyniku oddziaływania kaszubszczyzny na inny język.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszubka

→ Kaszub

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedstawicielka Słowian z północy Polski

Patrz:Kaszub

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaszubowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszubski

przymiotnik od: Kaszuby

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Kaszub lub Kaszubów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. nazwa języka;

Język kaszubski, dialekt kaszubski (kaszub. kaszëbsczi jãzëk, kaszëbskô mòwa, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa) – mowa zachodniosłowiańska i lechicka o spornym statusie – w zależności od przyjętych kryteriów uznawana za odrębny język lub dialekt języka polskiego. Często przyjmowane jest stanowisko pośrednie, unika się określania jej jako „język” lub „dialekt” albo określa się ją jako etnolekt. Z prawnego punktu widzenia kaszubszczyzna jest w Polsce językiem regionalnym. Kaszubszczyzną posługuje się w Polsce na co dzień 87,6 tys. Kaszubów. Jest jedyną pozostałością słowiańskich dialektów pomorskich. Etnolekt ten należy do grupy języków lechickich; jego centralna odmiana jest bliska polszczyźnie standardowej, z wpływami języka dolnoniemieckiego oraz wymarłych połabskiego i pruskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszubskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem kaszubskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kaszubskim

(1.3) spisany, stworzony w języku kaszubskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaszubskość

→ kaszubski

Patrz:kaszubski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszubszczyzna

mowa i kultura Kaszubów

Język kaszubski, dialekt kaszubski (kaszub. kaszëbsczi jãzëk, kaszëbskô mòwa, pòmòrsczi jãzëk, kaszëbskò-słowińskô mòwa) – mowa zachodniosłowiańska i lechicka o spornym statusie – w zależności od przyjętych kryteriów uznawana za odrębny język lub dialekt języka polskiego. Często przyjmowane jest stanowisko pośrednie, unika się określania jej jako „język” lub „dialekt” albo określa się ją jako etnolekt. Z prawnego punktu widzenia kaszubszczyzna jest w Polsce językiem regionalnym. Kaszubszczyzną posługuje się w Polsce na co dzień 87,6 tys. Kaszubów. Jest jedyną pozostałością słowiańskich dialektów pomorskich. Etnolekt ten należy do grupy języków lechickich; jego centralna odmiana jest bliska polszczyźnie standardowej, z wpływami języka dolnoniemieckiego oraz wymarłych połabskiego i pruskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszuby

region kulturowy w północnej Polsce, część Pomorza zamieszkała przez rdzenną ludność

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w północnej Polsce;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Rudnik;

(1.3) geogr. część wsi Murczyn, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin

Kaszuby (kaszub. Kaszëbë lub Kaszëbskô) – region kulturowy w północnej Polsce, będący częścią Pomorza Gdańskiego. Zamieszkują tu m.in. Kaszubi (autochtoniczni Pomorzanie) posługujący się językiem kaszubskim, który ma w Polsce od 2005 status języka regionalnego. Obecnie obejmuje powiaty: kartuski, bytowski, lęborski, pucki, gdański, wejherowski, słupski, człuchowski, kościerski, chojnicki oraz miasta: Gdynię, Gdańsk i Sopot.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszyca

skrzynia z bali drewnianych lub żelbetowych wypełniona kamieniami, będąca częścią składową budowli wodnych

Kaszyca – duża skrzynia, niegdyś drewniana, obecnie żelbetowa, wypełniona gruzem, kamieniami itp., stosowana jako element fundamentów budowli hydrotechnicznych lub jako element umocnień dennych lub brzegowych. Do połowy lat pięćdziesiątych XX wieku najczęściej stosowana przy budowie zapór oraz przepustów wodnych o dużej powierzchni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaszycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszycowy

→ kaszyca

Patrz:kaszyca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaszyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone w obwodzie twerskim;

Kaszyn (ros. Кашин) – miasto w Rosji, w obwodzie twerskim nad Kaszynką.

Kaszyn położone jest ok. 180 km na północ od Moskwy i 150 km na północny wschód od Tweru, siedziba obwodu. Liczba mieszkańców w 2007 wynosiła ok. 15,8 tys., powierzchnia 11 km², a gęstość zaludnienia 1436 osób/1 km². Miasto leży na wysokości 125 m n.p.m.

Miasto uzdrowiskowe – borowina.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaszyński

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kaszynem, dotyczący Kaszyna

Osoby o tym nazwisku:

- Eugeniusz Kaszyński – polski wojskowy, cichociemny
- Mariusz Kaszyński – polski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kasłać

gwałtownie i głośno wyrzucać powietrze z płuc; kaszlać; kaszleć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakasłać)

(1.1) fizj. med. mieć napad kaszlu; wydawać serię krótkich, gwałtownych dźwięków z gardła, zwykle w wyniku podrażnienia dróg oddechowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kasłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kasłać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kat

osoba wykonująca wyroki śmierci

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. część płaszczyzny ograniczona dwiema półprostymi o wspólnym początku

(1.2) przestrzeń w okolicy styku dwóch prostopadłych ścian

(1.3) przen. mieszkanie

(1.4) przen. punkt widzenia, aspekt

(1.5) geom. pot. miara kąta (1.1)

Kat – człowiek, który zawodowo zajmuje się głównie wykonywaniem wyroków, skazujących na kary cierpienia, okaleczenia i na karę śmierci. Poza torturami, traktowanymi jako środek karny, kaci zajmowali się również zadawaniem cierpienia w celu wymuszenia zeznań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kat.

skrót od: katolicki

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) = kategoria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kata

1. konkurencja w karate;
2. ćwiczenie prezentujące technikę walki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysoce sformalizowany rodzaj ćwiczeń stosowanych w wielu tradycyjnych sztukach i sportach walki;

Kata (układ formalny) (jap. 型, 形 kata; standardowa forma ruchu, postawy itp. w sztukach walki i sporcie) – japońskie słowo oznaczające wysoce sformalizowany rodzaj ćwiczeń stosowanych w wielu tradycyjnych sztukach i sportach walki, szczególnie z grupy budō, jak również taekwondo (gdzie noszą one nazwę tul w wersji ITF, poomse w WTF a hyeong w niektórych innych organizacjach), taijiquan i innych. Są to sekwencje technik ataku i obrony, połączone z określonym poruszaniem, przyjęciem ściśle określonej pozycji i sposobu oddychania. Kata są bardzo ważną częścią programów nauczania dla wielu sztuk i sportów walki, a dla niektórych, zwłaszcza tych, gdzie kontakt broni z ciałem przeciwnika stanowiłby realne zagrożenie, stanowią ćwiczenia podstawowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katabas

pogardliwie: ksiądz, duchowny; księżyna, sukienkowy, klecha, sukmaniarz, labuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. obraź. ksiądz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katabasis

[czytaj: katabas-is] katabaza;
1. w tragedii antycznej: obniżenie napięcia akcji po przygodzie;
2. w antycznym eposie: motyw zejścia bohatera do świata podziemnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. topos literacki zejścia bohatera do świata umarłych;

(1.2) teatr. spadek napięcia akcji w tragedii antycznej

(1.3) muz. muzyczna figura retoryczna oddająca grozę poprzez formę zstępującej melodii

(1.4) rel. Chrystusowe zstąpienie do otchłani;

- Katabasis (chrześcijaństwo)
- Katabasis – muzyczna figura retoryczna
- Katabaza – topos literacki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katabatyczny

ruch katabatyczny: gwałtowne opadanie mas powietrza wzdłuż zanikających frontów atmosferycznych lub zboczy górskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Katabaza

katabasis;
1. w tragedii antycznej: obniżenie napięcia akcji po przygodzie;
2. w antycznym eposie: motyw zejścia bohatera do świata podziemnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. teatr. zob. katabasis.

(1.2) rel. zob. katabasis.

Katabaza (gr. κατάβασις 'zejście' od κατά 'w dół' i βαίνω 'iść') – literacki topos zejścia bohatera do świata umarłych.

Motyw ten wielokrotnie pojawia się w mitologii greckiej, chociaż jest obecny także w tradycji innych kręgów kulturowych, np. w mitologii sumeryjskiej, co poświadcza Epos o Gilgameszu. Wśród mitów greckich słynna jest katabaza Orfeusza, który schodzi do Hadesu po ukochaną, czy dwunasta z prac Heraklesa, w której heros udaje się po Cerbera, uwalniając przy okazji innego bohatera, który choć udał się do starożytnych piekieł, nie mógł się z nich wydostać – Tezeusza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kataboliczny

odnoszący się do katabolizmu, polegający na katabolizmie

przymiotnik

(1.1) biochem. związany z procesem, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katabolizm

proces przemiany materii polegający na rozpadzie organicznych związków wielkocząsteczkowych na mniejsze, w wyniku którego wyzwala się energia chemiczna i ciepło, np. reakcja oddychania komórkowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. proces, podczas którego dochodzi do rozpadu związków chemicznych z wydzieleniem energii i ciepła;

Katabolizm (z gr. καταβολή od κᾰτᾰ 'w dół' i βάλλειν 'rzut') – ogół reakcji chemicznych metabolizmu prowadzący do rozpadu złożonych związków chemicznych na prostsze cząsteczki. Przeciwieństwo anabolizmu. Reakcja egzoenergetyczna, uwalniająca energię, substraty muszą być o wyższym poziomie energii, a produkty o niższym. Należą tu:

- oddychanie tlenowe (niezbędnym warunkiem do przeprowadzenia reakcji jest obecność tlenu):

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katachreza

1. nowe znaczenie słowa powstałe wskutek przeniesienia nazwy jednej rzeczy na inną, która nie była dotąd nazwana;
2. przenośnia utworzona na zasadzie odległych skojarzeń, której nie można brać dosłownie ze względu na jej alogiczność

- katachreza – w językoznawstwie
- katachreza – figura retoryczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katadromiczny

katadromiczne ryby - ryby spływające do mórz w celu odbycia tarła

#### Źródła:

SJP.pl

# Katafalk

podest na trumnę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podwyższenie, na którym stawia się trumnę podczas nabożeństwa żałobnego;

Katafalk (wł. catafalco) – podwyższenie, na którym stawia się trumnę ze zwłokami podczas uroczystości pogrzebowych.

Katafalk jest prostą konstrukcją, najczęściej drewnianą, pomalowaną na czarno, obitą kirem lub przykrytą całunem, niezdobioną. Dekoracje stawiane przy nim podczas żałobnych ceremonii, głównie podczas uroczystych pogrzebów, noszą nazwę castrum doloris. Ustawiany jest w nawie przed prezbiterium lub w kaplicy pogrzebowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katafalkowy

przymiotnik od: katafalk

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący katafalku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katafatyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. teol. przyjmujący tezy afirmatywne o Bogu, czym lub jakim jest

#### Źródła:

Wiktionary

# Kataforetyczny

→ kataforeza

Patrz:kataforeza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataforeza

chemiczno-fizyczne zjawisko elektroforezy z przemieszczaniem się cząstek w kierunku katody

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. elektr. zjawisko zachodzące w płynach pod wpływem pola elektrycznego, polegające na ruchu dodatnio naładowanych cząstek w kierunku katody

Elektroforeza – zjawisko elektrokinetyczne polegające na ruchu cząstek fazy rozproszonej w nieruchomej fazie rozpraszającej, pod wpływem pola elektrycznego. Ruch w kierunku anody nazywany jest anaforezą, a w kierunku katody – kataforezą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katafrakta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. ciężkozbrojny jeździec, zwykle dosiadający opancerzonego wierzchowca, walczący w szeregach armii starożytnych i średniowiecznych państw od wybrzeży Morza Śródziemnego po Persję;

#### Źródła:

Wiktionary

# Katagen

faza cyklu włosowego, w trakcie której włos obumiera

Włos – nitkowaty, zrogowaciały, wyspecjalizowany wytwór naskórka, występujący wyłącznie u ssaków, na powierzchni ich skóry, zbudowany z twardej, spoistej keratyny. W entomologii termin włosy lub włoski (łac. comae, pili, chaetae) stosowany jest w odniesieniu do niektórych wytworów oskórka stawonogów, w tym do szczecinek (saetae, setae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katageneza

Katageneza – zjawiska diagenezy posedymentacyjnej zachodzące w warunkach odrębnych od warunków sedymentacji; kiedy osad został już przykryty pokładem innego osadu. Katageneza zachodzi pod wpływem zwiększonego ciśnienia i temperatury, ale jeszcze zbyt niskich do wywołania metamorfizmu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Katajew

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Iwan Katajew – rosyjski pisarz
- Jewgienij Katajew – radziecki polityk
- Jewgienij Pietrow (wł. Jewgienij Katajew) – radziecki pisarz i publicysta
- Nurżan Katajew – kazachski zapaśnik
- Walentin Katajew – rosyjski pisarz, dramaturg i scenarzysta
- Władimir Katajew – radziecki hokeista i trener hokejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katajka

potocznie: diodowa lampa roweru

#### Źródła:

SJP.pl

# Katakali

dramat teatralny wywodzący się z Kerali; kathakali

Katakali, kathakali – teatr indyjski ze stanu Kerala.

Tradycyjnie wykonywany jest nocą. Ucharakteryzowani artyści w charakterystycznych kostiumach, z niewielką liczbą rekwizytów, ilustrują ruchem i gestem opowieści z indyjskich eposów. Treść opowieści wyśpiewują dwaj śpiewacy stojący z tyłu sceny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katakana

jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana;

Katakana (jap. かたかな, カタカナ, 片仮名) – jeden z dwóch japońskich systemów pisma sylabicznego kana. Drugim z nich jest hiragana. Każdemu znakowi katakany odpowiada znak hiragany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katakaustyczny

→ katakaustyka

Patrz:katakaustyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataklaza

proces odkształcania i rozdrabniania skał zwięzłych zachodzący w skorupie ziemskiej pod wpływem ciśnienia górotwórczego

Kataklaza – typ metamorfizmu dynamicznego. Proces zachodzący w skorupie ziemskiej pod wpływem ciśnienia górotwórczego polegający na tektonicznym kruszeniu, obracaniu i przemieszczaniu ziaren mineralnych w skale i samej skały, bez jej przebudowy chemicznej i krystalograficznej. Najłatwiej kataklazie ulegają skały twarde i kruche, mało podatne na reakcje chemiczne, np. granity, gnejsy, kwarcyty.

Efektem tego zjawiska są kataklazyty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kataklazyt

skała powstała w wyniku kataklazy

Kataklazyt – skała metamorficzna, kataklastyczna. Jest to silnie przeobrażona skała stanowiąca, produkt metamorfizmu dyslokacyjnego, zmielona tektonicznie skała pierwotna. Powstaje w obrębie stref tektonicznych (uskoków) na drodze czysto mechanicznej, w wyniku procesu zwanego kataklazą. Kataklazyty charakteryzują się słabą odpornością na wietrzenie, większym rozdrobnieniem skały. Odłamki skalne są ostrokrawędziste i silnie spękane mogą być nieznacznie przemieszczone względem siebie, a pomiędzy nimi może lokalnie występować miazga mylonityczna. Kataklazyty objęte są w niewielkim stopniu rekrystalizacją metamorficzną. Zbudowane są z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren skał, ich skład mineralny jest podobny do składu pierwotnej skały sprzed kataklazy. Tekstura kataklazowa, bezkierunkowa. Struktura zwykle nierównoziarnista, heteroblastyczna lub średnioblastyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kataklizm

1. klęska żywiołowa wywołująca ogromne zniszczenia, np. trzęsienie ziemi, potop;
2. dramatyczne wydarzenia o niszczycielskim oddziaływaniu, np. wojna, rewolucja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwałtowne zmiany w przyrodzie wywołujące znaczne zniszczenia, spustoszenie

(1.2) polit. wstrząs społeczny lub polityczny powodujący duże zniszczenia

Klęska żywiołowa (kataklizm) – ekstremalne zjawisko naturalne powodujące znaczne szkody na terenie objętym tym zjawiskiem, pozostawiające po sobie często zmieniony obraz powierzchni ziemi. Powoduje ono również wysokie straty w gospodarce człowieka, może zmienić stan przyrody, a nawet zagrażać życiu ludzkiemu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kataklizmowy

przymiotnik od: kataklizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataks

barczatka kataks - różowo-brunatny motyl z rodziny barczatkowatych, w Polsce prawnie chroniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Katakumb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rzad. podziemna nekropolia

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|katakumba. także. D. plural|katakumby.

#### Źródła:

Wiktionary

# Katakumba

1. podziemny cmentarz starochrześcijański, który służył też często jako kaplica
2. podziemie kościołów lub budynków cmentarnych, gdzie się stawia trumny z ciałami zmarłych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. podziemna nekropolia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katakumbowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co katakumbowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Katakumbowy

przymiotnik od: katakumby

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katakumbami, dotyczący katakumb

(1.2) przen. podziemny, nielegalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katakumby

1. podziemia kościołów lub budynków cmentarnych, gdzie się stawia trumny z ciałami zmarłych
2. podziemne cmentarze starochrześcijańskie, które służyły także jako kaplice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) cmentarz podziemny w postaci systemu korytarzy;

forma rzeczownika.

(2.1) plural|katakumb. także. plural|katakumba.

Katakumby (gr. κατά kata – pod, na dole τύμβος tymbos – grób, mogiła) – cmentarz podziemny (starożytny etruski, rzymski, żydowski i starochrześcijański) w postaci nieregularnie rozplanowanego systemu korytarzy biegnących zazwyczaj w kilku kondygnacjach, rozgałęziających się, rozszerzających w komory, wydrążonych bardzo głęboko w ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katal

jednostka aktywności katalitycznej enzymów i pozostałych katalizatorów w układzie SI

Katal (kat) – jednostka SI aktywności katalitycznej enzymów (aktywność enzymatyczna) i innych katalizatorów. Jeden katal to taka ilość katalizatora, która zwiększa szybkości reakcji o 1 mol/s w określonych warunkach.

Jednostka ta została zarekomendowana do stosowania w miejsce jednostki enzymu (U) w roku 1978 przez Nomenclature Committee of the International Union of Biochemistry:

  \mathrm {1\,kat=1\,{\frac {mol}{s}}=60\cdot 10^{6}\,U}
  \mathrm {1\,U\approx 16{,}67\cdot 10^{-9}\,kat=16{,}67\,nkat}

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katalaksja

ład wytworzony przez grę sił rynkowych, dzięki ludzkiej aktywności, która stosuje się do reguł prawa własności, szkód i kontraktu (pojęcie wprowadzone przez Hayeka)

Katalaktyka (catallactics) – nauka o wymianie, część ekonomii politycznej, wyjaśniająca, na drodze prakseologicznej analizy, w jaki sposób działania uczestników rynku powodują ustalenie się proporcji wymiany oraz cen poszczególnych dóbr i usług.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katalaza

enzym przyśpieszający rozkład powstającego w żywych komórkach nadtlenku wodoru

Katalaza (EC 1.11.1.6) – enzym z grupy oksydoreduktaz katalizujący proces rozkładu nadtlenku wodoru do wody i tlenu. Otrzymana po raz pierwszy w postaci krystalicznej w 1937 roku przez J.B. Sumnera. Znaczne jej ilości występują w komórkach zwierzęcych np. w wątrobie, nerce, leukocytach i erytrocytach (krwinkach czerwonych), w bakteriach tlenowych oraz w peroksysomach komórek roślinnych fotosyntezujących. Jest dobrym enzymem markerowym dla peroksysomów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kataleksa

skrócenie ostatniej stopy wersu o sylabę krótką bądź nieakcentowaną

Kataleksa – w wierszu iloczasowym zjawisko skrócenia stopy kończącej wers lub człon wersowy o jedną lub dwie sylaby stanowiące część lub całość tezy.

W wierszu sylabotonicznym zjawisko skrócenia stopy kończącej wers lub człon wersowy o jedną lub dwie sylaby nieakcentowane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katalekty

w literaturze: zbiór urywków i fragmentów utworów, także zbiór utworów ulotnych, drobnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Katalektyczny

→ kataleksa

Patrz:kataleksa

#### Źródła:

SJP.pl

# Katalepsja

zesztywnienie mięśni, odrętwienie ciała w nienaturalnej pozycji, występujące w niektórych chorobach psychicznych, hipnozie lub przy zatruciach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. zespół objawów zaburzeń psychicznych wyrażający się zanikiem wykonywania ruchów dowolnych, zastyganiem chorego w nienaturalnych ułożeniach ciała

Katalepsja, stan kataleptyczny (łac. catalepsis z gr. κατάληψις "chwytanie" od przedrostka kata 'pod, w dół' używanego również jako wzmocnienie oraz gr. lêpsis 'napad') – specyficzne zesztywnienie mięśni, połączone z zastyganiem postawy ciała oraz położeniem kończyn i wygięciem szyi, także w nienaturalnych pozycjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kataleptyczka

kobieta dotknięta katalepsją, zastygająca nagle w nienaturalnych pozycjach w stanie odrętwienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataleptyczny

przymiotnik od: katalepsja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataleptyk

osoba dotknięta katalepsją, zastygająca w nienaturalnych pozycjach w stanie odrętwienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataliński

1. → Catalina (wyspa w Kalifornii);
2. myszak kataliński - gatunek ssaka z rodziny chomikowatych;
3. grzechotnik kataliński - gatunek węża z rodziny żmijowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Katalitycznie

przysłówek sposobu

(1.1) chem. w sposób katalityczny, w sposób oparty na katalizie

#### Źródła:

Wiktionary

# Katalityczny

odnoszący się do katalizy, polegający na katalizie

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z katalizą, dotyczący katalizy, polegający na katalizie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kataliza

przyśpieszenie reakcji chemicznej spowodowane dodaniem katalizatora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. zjawisko przyśpieszenia lub spowolnienia reakcji chemicznej zachodzące pod wpływem katalizatora;

Kataliza – zjawisko przyspieszenia szybkości reakcji chemicznej pod wpływem niewielkiej (w stosunku do ilości reagentów) ilości katalizatora, który sam nie ulega trwałym przekształceniom, lecz tylko tworzy z innymi substratami związki lub kompleksy przejściowe. Działanie katalizatora polega na zmianie ścieżki kinetycznej reakcji poprzez obniżenie energii aktywacji reakcji i utworzenia innych, w stosunku do reakcji prowadzonej na sposób niekatalityczny, kompleksów przejściowych. W efekcie przyspieszeniu ulega zarówno reakcja prowadząca do produktu, jak i reakcja biegnąca w kierunku przeciwnym, prowadząca do odtworzenia substratów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katalizator

1. substancja zwiększająca szybkość reakcji chemicznych;
2. katalizator kontaktowy - katalizator w układach ciekłych i gazowych; kontakt;
3. przenośnie: czynnik przyspieszający lub wywołujący jakieś wydarzenia, np. katalizator przemian społecznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja przyspieszająca przebieg reakcji chemicznej;

(1.2) techn. urządzenie zawierające katalizator (1.1)

(1.3) przen. książk. czynnik będący przyczyną czegoś, przyśpieszający coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katalizować

1. poddawać katalizie, wywoływać katalizę;
2. o zjawiskach życia społecznego: wywoływać, przyśpieszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) chem. wywoływać katalizę, poddawać katalizie, ulegać katalizie

(1.2) przen. wywoływać jakieś zmiany lub je przyśpieszać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. wywoływanie katalizy, poddawanie katalizie, uleganie katalizie

(1.2) przen. wywoływanie jakichś zmiany lub ich przyśpieszanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Katalog

1. uporządkowany wykaz, spis przedmiotów określonego zbioru, najczęściej książek;
2. w informatyce: uporządkowany zbiór plików komputerowych; folder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spis zawartości biblioteki

(1.2) folder lub księga zawierająca spis towarów wraz z ich cenami

(1.3) inform. plik interpretowany przez system plików jako lista odwołań do innych plików;

(1.4) daw. notatnik nauczycielski przeznaczony do wpisywania ocen

(1.5) usystematyzowany zbiór dokumentów

Katalog – zbiór zawierający systematyczny, często hierarchiczny spis obiektów jednego typu wraz z towarzyszącymi im atrybutami, umożliwiający klasyfikację obiektów według kategorii lub wybór obiektów według określonych kryteriów wyszukiwania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katalogizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) katalogowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Katalogować

czasownik

(1.1) tworzyć katalog

(1.2) umieszczać coś w katalogu, porządkować katalog

#### Źródła:

Wiktionary

# Katalogowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|katalogować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Katalogowy

przymiotnik od: katalog

przymiotnik

(1.1) związany z jakimś katalogiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katalończyk

mieszkaniec Katalonii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba płci męskiej narodowości katalońskiej, mieszkaniec Katalonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katalonia

region autonomiczny i kraina historyczna w północno-wschodniej Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w północno-wschodniej Hiszpanii i południowej Francji

(1.2) geogr. wspólnota autonomiczna w Hiszpanii;

Katalonia (kat. Catalunya [kətəˈɫuɲə], hiszp. Cataluña, oksyt. Catalonha) – wspólnota autonomiczna Hiszpanii. W szerszym znaczeniu – region geograficzny i kraina historyczna na Półwyspie Iberyjskim z ośrodkiem kulturalnym i administracyjnym w Barcelonie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katalonka

mieszkanka Katalonii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej narodowości katalońskiej, mieszkanka Katalonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kataloński

przymiotnik od: Katalonia

przymiotnik

(1.1) związany z Katalonią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Katalonii;

Język kataloński (kat. llengua catalana [ˈʎeŋgwə kətəˈɫanə], català [kətəˈɫa]) – język romański z grupy zachodniej, mający status języka urzędowego w Andorze i hiszpańskich wspólnotach autonomicznych: Katalonii, Balearach i Walencji. Jest zrozumiały dla 9 milionów ludzi, z których większość zamieszkuje wymienione regiony Hiszpanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katalońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem katalońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem katalońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku katalońskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Katalońskość

→ kataloński

Patrz:kataloński

#### Źródła:

SJP.pl

# Katalożek

zdrobnienie od: katalog

#### Źródła:

SJP.pl

# Katalpa

drzewo z rodziny bignoniowatych o sercowatych liściach; surmia

Surmia, katalpa (Catalpa Scop.) – rodzaj roślin z rodziny bignoniowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia systematycznego od 8 do 13 gatunków. W Chinach występują cztery gatunki, dwa we wschodniej części Stanów Zjednoczonych i cztery na Wielkich Antylach (Kubie i Haiti). W Polsce uprawiane są trzy gatunki.

Uprawiane są jako rośliny ozdobne. Wykorzystywane jest także ich drewno.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katamaran

jednostka pływająca (statek, jacht) o dwóch kadłubach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek zbudowany z dwóch kadłubów, które są połączone ze sobą równolegle

Katamaran – statek wodny mający dwa połączone sztywno kadłuby umieszczone równolegle względem siebie. Katamarany budowane są w różnych rozmiarach, od dużych jednostek oceanicznych po małe, nieprzekraczające 5 m długości jachty. Mogą być zarówno jednostkami silnikowymi, jak i napędzanymi żaglami lub wiosłami. Katamarany mogą należeć do grupy jachtów mieczowych, balastowych, jak i balastowo-mieczowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katamaranowy

przymiotnik od: katamaran

#### Źródła:

SJP.pl

# Katamita

chłopiec trzymany w celu zaspokajania perwersji seksualnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Katamnestyczny

→ katamneza

Patrz:katamneza

#### Źródła:

SJP.pl

# Katamneza

obserwacja i opis choroby pacjenta po zakończeniu leczenia

W medycynie oraz psychologii klinicznej katamneza (badanie katamnestyczne) dotyczy:
1. historii choroby (zaburzenia) pacjenta od chwili zapadnięcia na nią.
2. badanie skuteczności i dalszych losów przeprowadzonego leczenia dokonywane po opuszczeniu placówki opieki zdrowotnej/zakończeniu kontaktu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katana

1. japońska szabla jednosieczna o wygiętej głowni, noszona przez samurajów;
2. lekka kurtka, zwykle dżinsowa lub sztruksowa;
3. kurtka wojskowo noszona w XVII i XVIII wieku w Polsce przez żołnierzy obcych formacji;
4. w stroju ludowym: krótki kaftan kobiecy, z przodu sznurowany, z dużym kołnierzem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj miecza japońskiego;

(1.2) pot. nazwa krótkiej kurtki, najczęściej dżinsowej

(1.3) reg. wierzchnie okrycie, marynarka

(1.4) gw-pl|Łowicz. ubranko dla dziecka

(1.5) gw-pl|Poznań. kac

(1.6) gw-pl|Turośń Kościelna. odmiana ziemniaków polskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Katanii; osoba z tego miasta

#### Źródła:

Wiktionary

# Katanga

1. prowincja Demokratycznej Republiki Konga;
2. dawne państwo afrykańskie istniejące w latach 1960-1963

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. górny bieg Podkamiennej Tunguzki, rzeki w Rosji;

(1.2) geogr. hist. państwo istniejące w Afryce w latach 1960-1963;

- Katanga – prowincja Demokratycznej Republiki Konga
- Katanga – dawne państwo afrykańskie istniejące w latach 1960–1963
- Wyżyna Katanga
- Rzeka Katanga – górny odcinek rzeki Podkamienna Tunguzka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katangijczyk

mieszkaniec Katangi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Katangi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katangijka

mieszkanka Katangi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Katangi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katangijski

przymiotnik od: Katanga (dawna prowincja Demokratycznej Republiki Konga)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Katangą, dotyczący Katangi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katania

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe we Włoszech, położone na wschodnim wybrzeżu Sycylii nad Zatoką Katańską, znajduje się u podnóża Etny;

Katania (wł. Catania) – miasto i port we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Katania, u podnóża Etny.

Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwały 298 762 osoby (1633,5 os./km²).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katanka

1. potocznie: kurtka;
2. kurtka z krótkimi połami, noszona w wojsku polskim w XVIII wieku;
3. ludowy wierzchni strój kobiecy

#### Źródła:

SJP.pl

# Katański

przymiotnik od: Katania

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Katanią, dotyczący Katanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kataplazm

okład stosowany w celach leczniczych lub jako zabieg kosmetyczny; kataplazma

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. leczniczy okład

Kataplazm (z gr. katáplasma - plaster) – rodzaj gorącego i wilgotnego okładu z woreczka wypełnionego otrębami, owsem, piaskiem, siemieniem lnianym, solą, kaszą lub rozgniecionymi ziemniakami. W dawnych czasach kataplazmy nakładano na zapalenia, szczególnie ropne, a także w przypadku kolki żółciowej lub nerkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kataplazma

okład stosowany w celach leczniczych lub jako zabieg kosmetyczny; kataplazm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. gorący okład;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katapleksja

nagłe, napadowe, chwilowe zwiotczenie mięśni przy zachowanej przytomności

Katapleksja (gr. kata 'pod, w dół', używane także jako wzmocnienie oraz plēssein 'uderzyć, palnąć, zranić') – zaburzenie neurologiczne, będące nagłą, krótkotrwałą i odwracalną utratą napięcia mięśniowego (skutkującego często osunięciem się chorego na ziemię). Objawia się także niespodziewanymi napadami snu w ciągu dnia oraz wypadaniem przedmiotów z rąk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katapulcista

człowiek obsługujący katapultę

#### Źródła:

SJP.pl

# Katapulta

maszyna miotająca pociski wykorzystywana głównie w starożytności i średniowieczu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. oblężnicza machina wojenna używana w starożytności i w średniowieczu do miotania ciężkich pocisków;

(1.2) lotn. wojsk. urządzenie skracające drogę startu samolotów z lotniskowca;

(1.3) lotn. urządzenie wyrzucające fotel z pilotem w przypadku awarii samolotu

(1.4) pot. każda inna wyrzutnia

Katapulta (łac. cătăpultă, lm catapultae) – machina miotająca pociski, wykorzystywana głównie w starożytności i średniowieczu. Nazwa łacińska jest pochodną greckiego καταπέλτης (katapeltēs), od κατα (kata) „w dół, przeciw” i πάλλω (pallō) „ciskać”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katapultować

w lotnictwie:
1. wyrzucić, wyrzucać z samolotu fotel lub kabinę pilota, używając katapulty;
2. użyć, używać katapulty do startu samolotu;
3. katapultować się - zostać wyrzuconym, być wyrzucanym z samolotu wraz z fotelem lub kabiną dzięki użyciu katapulty

#### Źródła:

SJP.pl

# Katapultowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) lotn. awaryjne opuszczenie samolotu przy pomocy katapulty

- katapulta – machina miotająca pociski wykorzystywana głównie w starożytności i średniowieczu
- katapulta startowa – urządzenie stałe lub przewoźne, umożliwiające start samolotu z pasa o ograniczonej długości
- fotel wyrzucany – system ratunkowy stosowany głównie w samolotach wojskowych, przeznaczony do szybkiej ewakuacji załogi samolotu
- Katapulta – obraz olejny Edwarda Poyntera

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Katapultowy

przymiotnik od: katapulta

#### Źródła:

SJP.pl

# Katar

członek ruchu religijnego powstałego we Włoszech i Francji w XI wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji, położone we wschodniej części Półwyspu Arabskiego;

Katar (arab. ‏قطر‎ (wym. [ˈqɑtˤɑr]) – trl. Qaţar, trb. Katar), oficjalnie Państwo Katar (arab. ‏دولة قطر‎ – trl. Dawlat Qaţar, trb. Daulat Katar) – państwo położone w Azji Południowo-Zachodniej we wschodniej części Półwyspu Arabskiego (na półwyspie Katar) nad Zatoką Perską. Stolicą Kataru jest Doha. Inne większe miasta to Ar-Rajjan, Musajid, Al-Wakra, Chaur, Duchan, Umm Bab. Powierzchnia Kataru wynosi 11,6 tys. km²; graniczy on tylko z Arabią Saudyjską. Językiem urzędowym jest język arabski, ale w użyciu jest także angielski. Katar podzielony jest na siedem okręgów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katarakta

1. próg skalny w łożysku, korycie rzeki, powstały wskutek różnej odporności skał na erozję, utrudniający spływ i powodujący nagły spadek wód; poroh;
2. choroba oka objawiająca się zmętnieniem soczewki, połączona z częściową lub zupełną utratą wzroku; zaćma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. próg skalny na rzece, zbudowany z bardzo twardych skał, powodujący gwałtowny spadek wód;

(1.2) med. zob. zaćma.

- katarakta – typ wodospadu
- katarakta – zaćma, choroba oczu
- katarakta – rodzaj zaworu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kataraktowy

przymiotnik od: katarakta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataralny

charakterystyczny dla kataru - nieżytowego zapalenia błony śluzowej narządu, zwykle nosa, np. stan kataralny; katarowy

przymiotnik

(1.1) przym. od katar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katarasiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarczyk

obywatel Kataru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Kataru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katarek

zdrobnienie od: katar (nieżytowe zapalenie błony śluzowej nosa)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: katar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katarina

obce imię żeńskie

- Katarina – szwedzkie imię żeńskie
- Katarina – postac fikcyjna
- Katarina II – album Ekatariny Velikiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katarinhos

[czytaj: katarinios] potocznie w sporcie: reprezentacja Kataru

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarka

członkini ruchu religijnego powstałego we Włoszech i Francji w XI wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kataru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katarktyczny

→ katharsis; katartyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarob

organizm żyjący tylko w czystej, chłodnej wodzie o dużej zawartości tlenu; katarobiont

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarobiont

organizm żyjący tylko w czystej, chłodnej wodzie o dużej zawartości tlenu; katarob

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarobiontyczny

→ katarobiont

Patrz:katarobiont

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarowie

ruch religijno-społeczny aktywny na południu Europy od XII do XIV wieku, którego przedstawiciele uznawali istnienie dobra i zła, odrzucali organizację Kościoła, propagowali czystość moralną i ascezę; katarzy, albigensi

Katarzy (katarowie) (od gr. καθαροί, „czyści”) lub albigensi (od francuskiego miasta Albi, gdzie ruch był obecny) – przedstawiciele dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI–XIII wieku w południowej Francji i północnych Włoszech, skierowanego przeciw ustrojowi feudalnemu i hierarchii kościelnej. Doktryna jest podobna do manicheizmu, a głównym punktem doktryny katarów było przekonanie, że świat materialny jest zły, pozostaje we władzy złego boga i jest przeciwstawny światu duchowemu należącemu do dobrego boga. Ponadto, doktryna głosi ideę ubóstwa, jest przeciwna gospodarczej hegemonii kleru, uznaje wojny za zło. Katarzy negowali wcielenie i męczeństwo Jezusa i odrzucali wszystko, co uznawali za materialne (pokarmy pochodzenia zwierzęcego, kontakty seksualne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katarowy

rzadko: charakterystyczny dla kataru - nieżytowego zapalenia błony śluzowej narządu, zwykle nosa, np. katarowy obrzęk; kataralny

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarski

1. dotyczący Kataru, państwa w Azji
2. dotyczący katara - członka sekty

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Katar

(1.2) hist. rel. odnoszący się do sekty katarów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katartyczny

→ katharsis; katarktyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataryna

zgrubienie od: katarynka

Kataryna (ur. 25 października 1971) – pseudonim Katarzyny Moniki Sadło, autorki jednego z polskich blogów na temat polityki. Od stycznia 2013 do grudnia 2019 była publicystką tygodnika „Do Rzeczy”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kataryniarka

→ kataryniarz

Patrz:kataryniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataryniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uliczny grajek grający na katarynce

#### Źródła:

Wiktionary

# Katarynka

instrument muzyczny, powtarzający tę samą melodię, zbudowany z pokrytego kolcami wałka melodycznego, miechów i piszczałek, poruszany korbą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. urządzenie mechaniczne, napędzane korbą, odtwarzające muzykę zapisaną na specjalnych kartach dziurkowanych, które sterują piszczałkami;

(1.2) daw. latarnia czarnoksięska, latarnia magiczna

- katarynka – instrument muzyczny
- Katarynka – polska nowela
- Pod Katarynką – grupa polskich futurystów
- Katarynka – polski film obyczajowy z 1967 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katarynkowaty

jednostajny, powtarzający melodię

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarynkowość

cecha czegoś złożonego z jednakowo lub podobnie brzmiących elementów, powtarzanych wielokrotnie; monotonność, monotonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarynkowy

1. → katarynka;
2. złożony z jednakowo lub podobnie brzmiących elementów, powtarzanych wielokrotnie; monotonny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataryzm

doktryna religijno-społeczna rozwijająca się w XI-XIII wieku głównie we Francji i Włoszech, nieuznająca składania przysiąg, służby w wojsku, oddawania czci krzyżowi i idei czyśćca

Katarzy (katarowie) (od gr. καθαροί, „czyści”) lub albigensi (od francuskiego miasta Albi, gdzie ruch był obecny) – przedstawiciele dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI–XIII wieku w południowej Francji i północnych Włoszech, skierowanego przeciw ustrojowi feudalnemu i hierarchii kościelnej. Doktryna jest podobna do manicheizmu, a głównym punktem doktryny katarów było przekonanie, że świat materialny jest zły, pozostaje we władzy złego boga i jest przeciwstawny światu duchowemu należącemu do dobrego boga. Ponadto, doktryna głosi ideę ubóstwa, jest przeciwna gospodarczej hegemonii kleru, uznaje wojny za zło. Katarzy negowali wcielenie i męczeństwo Jezusa i odrzucali wszystko, co uznawali za materialne (pokarmy pochodzenia zwierzęcego, kontakty seksualne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katarzy

ruch religijno-społeczny aktywny na południu Europy od XII do XIV wieku, którego przedstawiciele uznawali istnienie dobra i zła, odrzucali organizację Kościoła, propagowali czystość moralną i ascezę; albigensi, katarowie

Katarzy (katarowie) (od gr. καθαροί, „czyści”) lub albigensi (od francuskiego miasta Albi, gdzie ruch był obecny) – przedstawiciele dualistycznego ruchu religijnego działającego w XI–XIII wieku w południowej Francji i północnych Włoszech, skierowanego przeciw ustrojowi feudalnemu i hierarchii kościelnej. Doktryna jest podobna do manicheizmu, a głównym punktem doktryny katarów było przekonanie, że świat materialny jest zły, pozostaje we władzy złego boga i jest przeciwstawny światu duchowemu należącemu do dobrego boga. Ponadto, doktryna głosi ideę ubóstwa, jest przeciwna gospodarczej hegemonii kleru, uznaje wojny za zło. Katarzy negowali wcielenie i męczeństwo Jezusa i odrzucali wszystko, co uznawali za materialne (pokarmy pochodzenia zwierzęcego, kontakty seksualne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katarzyna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w gminie Piotrków Kujawski;

(1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Przedecz;

Katarzyna – imię żeńskie pochodzące od gr. καθαρός, „czysta”, „bez skazy”. Do Polski imię to trafiło za pośrednictwem łaciny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katarzynin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Katarzyny lub z nią związany

Katarzynin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Kościan.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Katarzynowo należała do wsi mniejszych w ówczesnym pruskim powiecie Kosten rejencji poznańskiej. Katarzynowo należało do okręgu krzywińskiego tego powiatu i stanowiło część majątku Chorynia (dziś Choryń), którego właścicielem był wówczas (1846) Taczanowski. Według spisu urzędowego z 1837 roku Katarzynowo liczyło 82 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 13 dymów (domostw).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katarzyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Katarzyny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarzynka

1. zwykle w liczbie mnogiej: piernik o brzegach wycinanych w półkola;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Katarzyny Dziewicy i Męczennicy;
3. tylko w liczbie mnogiej: dawniej, wieczór kawalerskich przepowiedni i wróżb matrymonialnych, obchodzony w noc z 24 na 25 listopada

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Katarzyna

- Katarzynka – jedna z dzielnic Torunia
- Katarzynka – łódka pływająca po Wiśle w Toruniu w latach 1969–2000
- Katarzynka – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Drużbice
- Katarzynka – statuetka w plebiscycie Torunianin Roku Gazety Wyborczej
- Katarzynka Toruń – młodzieżowy klub koszykarski prowadzony przez Bonifacego Karnowskiego, ojca Przemysława
- inna nazwa stokówek prążkowanych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katarzynki

1. zwykle w liczbie mnogiej: piernik o brzegach wycinanych w półkola;
2. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr św. Katarzyny Dziewicy i Męczennicy;
3. tylko w liczbie mnogiej: dawniej, wieczór kawalerskich przepowiedni i wróżb matrymonialnych, obchodzony w noc z 24 na 25 listopada

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku osad i wsi w Polsce

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|Katarzynka.

Katarzynki – polski zwyczaj świąteczny, obchodzony przez kawalerów odpowiednik andrzejek. Katarzynki były obchodzone w nocy z 24/25 listopada, tj. w wigilię św. Katarzyny Aleksandryjskiej, w tym czasie odbywały się wróżby matrymonialne młodych mężczyzn dotyczące ożenku i poszukiwania partnerki, wróżby te były głównie związane ze snami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katarzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Katarzysko

zgrubienie od: katar

#### Źródła:

SJP.pl

# Katastasis

element tragedii antycznej: spiętrzenie dramatycznych wydarzeń poprzedzających jakąś katastrofę; katastaza

#### Źródła:

SJP.pl

# Katastaza

element tragedii antycznej: spiętrzenie dramatycznych wydarzeń poprzedzających jakąś katastrofę; katastasis

#### Źródła:

SJP.pl

# Kataster

urzędowy spis gruntów i budynków; kadaster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) geod. wykonywany dla celów podatkowych spis obiektów i oszacowanie przychodów

(1.2) finans. podatek nałożony w wyniku katastru (1.1)

- kataster nieruchomości
  - ewidencja gruntów i budynków
  - Pierwszy kataster gruntowy Galicji
  - Drugi kataster gruntowy Galicji
  - Kataster Karoliński
  - Kataster Nowomarchijski Ludwika Starszego
- kataster wodny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katastralny

związany z urzędowym rejestrem i wyceną nieruchomości; kadastralny

przymiotnik

(1.1) przym. od: kataster (kadaster)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katastrefa

najgłębsza warstwa skorupy ziemskiej o temperaturze powyżej 500 stopni Celsjusza

#### Źródła:

SJP.pl

# Katastrofa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tragiczny wypadek, którego skutkiem jest czasami śmierć wielu ludzi

(1.2) przen. wyjątkowe nieszczęście

Katastrofa (stgr. καταστροφή katastrophḗ „przewrót”) – nagłe i nieoczekiwane wydarzenie niosące ze sobą negatywne skutki: straty materialne oraz ciężkie urazy lub śmierć ludzi.

Rozróżnia się katastrofy antropogeniczne, wywołane przez ludzi i nieantropogeniczne (katastrofy naturalne).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Katastrofalność

1. cecha czegoś, co doprowadziło lub może doprowadzić do katastrofy;
2. cecha czegoś ocenianego jako bardzo złe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest katastrofalne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katastrofalny

przymiotnik

(1.1) mający cechy katastrofy, tragiczny

(1.2) przen. rozpaczliwy, beznadziejny

#### Źródła:

Wiktionary

# Katastroficzność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest katastroficzne; cecha tych, którzy są katastroficzni

#### Źródła:

Wiktionary

# Katastroficzny

przymiotnik od: katastrofa, katastrofizm

przymiotnik

(1.1) książk. nacechowany pesymistyczną postawą życiową, zapowiadający, obrazujący nieuchronną katastrofę

(1.2) filoz. liter. związany z katastrofizmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katastrofista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna cechujący się katastrofizmem, zwolennik katastrofizmu (zwłaszcza pisarz lub filozof)

#### Źródła:

Wiktionary

# Katastrofistka

→ katastrofista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta cechująca się katastrofizmem

Patrz:katastrofista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katastrofistyczny

→ katastrofista; katastroficzny

#### Źródła:

SJP.pl

# Katastrofizm

1. pesymistyczna postawa życiowa opierająca się na przeświadczeniu o bliskiej katastrofie, nieuchronnej zagładzie współczesnego świata;
2. w geologii: teoria, według której głosząca, w dziejach Ziemi dochodziło do gwałtownych zaburzeń zmieniających jej budowę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pesymistyczny ogląd na życie budowany na przeświadczeniu o nieuchronności zagłady/klęski i spowodowanego nią kryzysu

(1.2) liter. nurt w literaturze wyrażający przekonanie o nieuchronności nadchodzącej zagłady

(1.3) geol. teoria dotycząca dziejów Ziemi i głosząca, że występowały w nich okresowo gwałtowne zaburzenia geologiczne wpływające na zmiany w budowie Ziemi i zniszczenie w świecie organicznym

- Katastrofizm (kultura) – dekadencka postawa wyrażająca przeświadczenie o nieuniknionej, gwałtownej zagładzie obecnej formy świata i cywilizacji
- Katastrofizm (geologia) – teoria geologiczna i biologiczna, w myśl której gwałtowne przemiany geologiczne, niemające odpowiedników w zdarzeniach obserwowanych współcześnie, doprowadzają do fundamentalnych przemian świata biologicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katastrować

sporządzać kataster - urzędowy rejestr nieruchomości; kadastrować

#### Źródła:

SJP.pl

# Katatermometr

przyrząd do pomiaru chłodzącego wpływu otoczenia

Katatermometr – przyrząd służący do pomiaru ochładzania biologicznego.

Pierwszy katatermometr skonstruował L. Hill w 1913 roku. Przyrząd jest termometrem alkoholowym ze zbiorniczkiem o powierzchni 23 cm². Pomiaru dokonuje się poprzez ogrzanie zbiorniczka termometru do odpowiedniej temperatury, a następnie mierzenie czas spadku temperatury z 38 °C do 35 °C. Przyrząd w trakcie pomiaru powinien zwisać swobodnie na wysokości około 150 cm, tak by był poddany działaniu wiatru i był osłonięty od promieni słonecznych. Pozwala na określenie wymiany ciepła ciała człowieka z otoczeniem, a przez to określenie wpływu temperatury i wiatru na wymianę ciepła. Korzystając z odpowiedniego wzoru wylicza się ochładzanie w W/m².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katatonia

zespół zaburzeń psychicznych występujący głównie w schizofrenii, objawiający się zahamowaniem ruchu lub gwałtownymi ruchami

Katatonia, także zespół katatoniczny (od gr. katá- w złożeniach oznaczające „w dół” lub stosowane jako wzmocnienie; tonikós „napięty”) – zespół psychopatologiczny, charakteryzujący się występowaniem zwiększonej lub zmniejszonej aktywności ruchowej, którym towarzyszy utrudnienie lub zniesienie kontaktu osoby z otoczeniem. Sam termin katatonia oznacza wzrost spoczynkowego napięcia mięśni, zanikający podczas wykonywania ruchów biernych lub czynnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katatoniczka

kobieta cierpiąca na katatonię

#### Źródła:

SJP.pl

# Katatoniczny

dotyczący katatonii

#### Źródła:

SJP.pl

# Katatonik

osoba z zaburzeniami psychicznymi, objawiającymi się zahamowaniem ruchu lub gwałtownymi ruchami

#### Źródła:

SJP.pl

# Katatymia

w psychologii: zjawisko polegające na dostosowywaniu sądów do przeżywanych uczuć i pragnień

Katatymia (łac. katathymia) – myślenie życzeniowe. Dotyczy stosunku uczuć do sądów. Polega na życzeniowym przekształcaniu spostrzeżeń. Sądy wydają się prawdziwe, jeśli odpowiadają przeżywanym uczuciom. Przykładowo: osoba czekająca na kogoś już słyszy kroki osoby, której oczekuje; skazańcowi wydaje się, że go uniewinniono.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katatymiczny

dotyczący katatymii

#### Źródła:

SJP.pl

# Katawbijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Catawbą, dotyczący Catawby

#### Źródła:

Wiktionary

# Katchina

nadprzyrodzona istota, duch natury z wierzeń Indian Pueblo; kachina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kate

Kate (ang. KDE Advanced Text Editor) – zaawansowany edytor tekstu zawarty w środowisku KDE.

Kate jest częścią KDEBase od wydania KDE 2.2 (15 sierpnia 2002). Dzięki technologii KParts, istnieje możliwość osadzania Kate w innych aplikacjach KDE jako komponent edycyjny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Katecheta

nauczyciel zasad religii chrześcijańskiej; katechista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba duchowna lub świecka nauczająca religii

Katecheta – nauczyciel religii w szkole.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katechetka

→ katecheta; katechistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. eduk. kobieta stanu duchownego lub świeckiego nauczająca zasad religii chrześcijańskiej

Katecheta – nauczyciel religii w szkole.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katechetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co katechetyczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Katechetyczny

związany z katechezą, katechizmem, katechizowaniem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katechezą, dotyczący katechezy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katechetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. nauka o katechizowaniu

Katechetyka (gr. katēchēsis, katēchéō – nauczam ustnie) – dział teologii pastoralnej dotyczący katechezy.

Działy katechetyki:

- fundamentalna – dział katechetyki, analizujący różnorakie koncepcje katechetyczne, a także rozwijający tym samym teologię katechezy poprzez: analizę celów, natury, podmiotu owej subdyscypliny dyscypliny w zbawczej działalności Kościoła;
- szczegółowa – to dział katechetyki, podejmujący problematykę katechezy kierowanej do osób na różnym poziomie rozwoju psychicznego i umysłowego (katecheza przedszkolna, dziecięca, młodzieżowa, dorosłych, rodzinna, specjalna);
- materialna – to dział katechetyki, zajmujący się doborem i porządkowaniem istotnych treści katechezy w procesie programowania i nauczania religii;
- formalna – metodyka nauczania religii, dydaktyka religii, dydaktyka katechetyczna, dydaktyka katechezy) - to dział katechetyki zajmujący się sposobami tak nauczania, jak i uczenia się w szkole.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Katecheza

nauczanie zasad wiary chrześcijańskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. nauczanie zasad wiary chrześcijańskiej;

(1.2) rel. eduk. lekcja lub wykład zasad wiary chrześcijańskiej

Katecheza (z gr. katēchēsis, katēchéō) – formacja chrześcijańska, mająca na celu przekazanie wiary osobom nieochrzczonym oraz ochrzczonym dzieciom i młodzieży, oraz wszystkim, którzy nie doświadczyli wtajemniczenia chrześcijańskiego lub chcą rozwinąć swoją wiarę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katechina

barwnik otrzymywany z katechu, używany do barwienia tkanin oraz barwienia i garbowania skór miękkich

#### Źródła:

SJP.pl

# Katechinowy

→ katechina

Patrz:katechina

#### Źródła:

SJP.pl

# Katechista

nauczyciel zasad religii chrześcijańskiej; katecheta

Katechista – chrześcijanin ustanowiony przez władze kościelne do posługi przekazywania wiary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katechistka

→ katechista; katechetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Katechizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zaplanowany proces nauczania katechezy

#### Źródła:

Wiktionary

# Katechizacyjny

związany z katechizacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z katechizacją, dotyczący katechizacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katechizm

1. wykład zasad wiary chrześcijańskiej, ułożony w formie pytań i odpowiedzi;
2. książka zawierająca ten wykład;
3. przenośnie: podstawowe wiadomości z jakiegokolwiek zakresu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. podręcznik do katechezy

(1.2) rel. wykład podstawowych zasad doktryny chrześcijańskiej;

(1.3) przen. podstawowe zasady czegoś

Katechizm (gr. κατηχητικός, katēchētikós – nauczanie) – dokument wykładający doktrynę wyznania religijnego, zwłaszcza chrześcijańskiego; podstawa katechezy.

Najstarszym tekstem zaliczanym do katechizmów jest Didache z II wieku. Od tego czasu swoje katechizmy wydały m.in. Kościół katolicki, Kościoły prawosławne i luterańskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katechizmowy

przymiotnik od: katechizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katechizmem, dotyczący katechizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katechizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skatechizować)

(1.1) rel. nauczać katechizmu, prowadzić katechezę

#### Źródła:

Wiktionary

# Katechizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|katechizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Katechol

polifenol występujący m.in. w dymie papierosowym

Pirokatechina, o-dihydroksybenzen – organiczny związek chemiczny z grupy polifenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji orto. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, dając roztwory o odczynie kwaśnym. Ma własności redukujące.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katecholamina

organiczny związek chemiczny, pochodna tyrozyny

Katecholaminy – organiczne związki chemiczne, pochodne aminokwasu – tyrozyny. Niektóre z nich to aminy biogenne.

Katecholaminy są rozpuszczalne w wodzie i w 50% krążą we krwi związane z białkami osocza. W największym stężeniu występują adrenalina, noradrenalina i dopamina, które są produkowane głównie przez rdzeń nadnerczy, oraz pozazwojowe włókna układu sympatycznego. Adrenalina działa jak neurotransmiter w centralnym systemie nerwowym, a także jako hormon regulujący krążenie krwi. Noradrenalina jest głównie neurotransmiterem w obwodowej części układu sympatycznego, ale występuje również w krwi, dzięki zjawisku wyciekania z synaps. Ważną katecholaminą jest również izoprenalina, syntetyczna pochodna adrenaliny nie występująca w organizmie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katechon

w teologii: siła powstrzymująca nadejście zła

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. biblijna siła powstrzymującą nadejście antychrysta i czasów apokalipsy;

(1.2) polit. przen. siła polityczna, władza której przypisuje się powstrzymywanie wielkiego zła, przez co legitymizuje się każde jej działania, nawet te sprzeczne z prawem i okrutne

Katechon (gr. τὸ κατέχον, tj. ten, który powstrzymuje) – nowotestamentowe pojęcie oznaczające siłę powstrzymującą nadejście antychrysta i apokalipsy; termin ten funkcjonuje także w filozofii polityki.

Pojęcie to pojawia się w Biblii jedynie raz we fragmencie 2. Listu do Tesaloniczan św. Pawła:

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katechu

wyciąg z kory i drewna azjatyckich drzew tropikalnych; catechu

Katechu (nazwa z jęz. malajskiego) – wysuszony ekstrakt wodny z drewna i kory, otrzymywany przez ługowanie.

Drewno stanowiące surowiec wyjściowy pozyskuje się m.in. z akacji katechu (Acacia catechu) oraz Acacia suma. Katechu służy do barwienia bawełny i jedwabiu oraz wstępnego garbowania skór. Zawiera m.in. katechiny. Dodany do innych garbników ułatwia ich penetrację i rozjaśniania skórę. Jest też stosowany do konserwacji sieci rybackich i żagli oraz w lecznictwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katechumen

człowiek dorosły przygotowujący się do przyjęcia chrztu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba przygotowująca się do przyjęcia chrztu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katechumenalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katechumenatem, dotyczący katechumenatu

#### Źródła:

Wiktionary

# Katechumenat

1. przygotowywanie, katecheza dorosłych do przyjęcia chrztu;
2. czas tego przygotowania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. w chrześcijaństwie: okres przygotowania do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym;

(1.2) rel. teol. w chrześcijaństwie: przygotowanie do przyjęcia sakramentu chrztu w życiu dorosłym (nauki, skrutinia i obrzędy);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katechumenka

kobieta przygotowująca się do przyjęcia chrztu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. forma żeńska od: katechumen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katechumenowy

przymiotnik od: katechumen

#### Źródła:

SJP.pl

# Katedra

1. stół wykładowcy, zwykle znajdujący się na podwyższeniu;
2. budynek sakralny;
3. jednostka zajmująca się działalnością naukowo-dydaktyczną, najczęściej na uniwersytecie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. główny kościół diecezji;

(1.2) greckie krzesło z oparciami, tron

(1.3) szeroki stół wykładowcy, podium pod tym stołem

(1.4) jednostka organizacyjna uczelni, mniejsza od wydziału

Katedra (kościół katedralny, biskupi; łac. ecclesia cathedralis, z gr. καθέδρα, kathedra – krzesło, siedziba) – główny kościół diecezji, siedziba biskupa diecezjalnego.

Potocznie termin stosowany również wobec archikatedr, konkatedr, prokatedr i kościołów patriarchalnych, a niekiedy także jako swobodne określenie najważniejszego lub najstarszego kościoła miejskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katedralny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do katedry, związany z katedrą

#### Źródła:

Wiktionary

# Katedrowy

przymiotnik od: katedra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kategoria

1. jedno z podstawowych pojęć filozofii i innych nauk, wprowadzające strukturę w badanej teorii;
2. klasa obiektów mających określone cechy i powiązanych wzajemnymi relacjami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) każdy z rodzajów, na które podzielona jest zbiorowość według pewnej klasyfikacji

(1.2) każde z podstawowych pojęć danego systemu filozoficznego, bądź nauki

Kategoria (z gr. kategorein – orzekać) – podstawowy zbiór przedmiotów; element wyczerpującego podziału wszystkich bytów na najbardziej ogólne gatunki i rodzaje. Termin został utworzony przez Arystotelesa, który wyróżnił dziesięć kategorii: kategorię substancji i dziewięć kategorii przypadłościowych. Podziału tego dokonał na drodze rozróżnienia między podmiotem zdania (którymi jest substancja) a jego orzeczeniem (którymi są kategorie przypadłościowe) i analizy orzeczeń greckich, która doprowadziła do powstania listy kategorii przypadłościowych. Współcześnie Arystotlesowskiego podziału kategorii nie uznaje się przeważnie ani za wyczerpujący i spójny, ani za zgodny z naturą języka, dał on jednak podstawy do dalszych analiz pojęcia kategorii. Arystoteles wyróżnił następujące kategorie:

- Substancja (substancja konkretna, „coś”) – np. ta oto książka
- Kategorie przypadłościowe:

1. ilość – np. dwa
2. jakość – np. czerwony
3. stosunek (relacja) – np. jest mniejszy
4. miejsce – np. Mandżurii
5. czas – np. wczoraj
6. położenie – np. stoi
7. posiadanie – np. jest ubrany
8. działanie – np. chodzi
9. doznawanie – np. jest mu zimno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kategorialny

odnoszący się do kategorii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kategorycznie

przysłówek

(1.1) w sposób kategoryczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kategoryczniej

stopień wyższy od przysłówka: kategorycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kategoryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kategoryczne; cecha tych, którzy są kategoryczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kategoryczny

stanowczy, zdecydowany

przymiotnik

(1.1) zdecydowany i niedopuszczający sprzeciwu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kategoryzacja

1. podział powiązanych i mających wspólne cechy obiektów na klasy, kategorie;
2. przypisanie obiektu do takiej klasy;
3. w psychologii: przypisanie osobie, u której zidentyfikowano jakąś cechę typową dla pewnej kategorii ludzi, innych cech osób z tej kategorii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podział na kategorie, klasyfikacja

Kategoryzacja w psychologii proces poznawczy polegający na tym, że jeśli jednostka znając zestaw cech danej kategorii osób lub członków grupy społecznej, zauważy przynajmniej jedną z tych cech u członka tej kategorii, wówczas automatycznie przypisuje mu wszystkie inne cechy pochodzące z zestawu danej kategorii społecznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kategoryzacyjny

związany z kategoryzacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kategoryzować

dzielić na kategorie, przypisywać do kategorii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kategoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kategoryzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kateksja

w psychoanalizie: zaspokajanie podświadomych impulsów, popędów przez znalezienie odpowiedniej osoby, przedmiotu, idei lub czynności mogących te impulsy rozładować

Kateksja czyli wybór obiektu popędu – proces inwestycji energii w działanie lub wyobrażenie, które zaspokaja popęd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katektyczny

1. stopa katalektyczna - stopa wiersza sylabotonicznego skrócona o jedną lub dwie nieakcentowane sylaby, np. w wierszu: "Niebo złote ci otworzę,/ w którym ciszy biała nić/ jak ogromny dźwięków orzech,/ który pęknie, aby żyć..."/ wersy pierwszy i trzeci mają 8 sylab z ostatnią nieakcentowaną, wersy drugi i czwarty (katalektyczne) mają 7 sylab z ostatnią akcentowaną, brak nieakcentowanej ósmej sylaby;
2. wiersz katalektyczny - wiersz wykorzystujący stopę katalektyczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Katena

szereg wypisów z egzegez patrystycznych, zebranych dla wyjaśnienia jakiegoś ustępu z Biblii

- katena – nazwa geokompleksów w profilu rzeźby terenu
- katena – komentarz biblijny
- katena – łańcuch kraterów np. na Księżycu
- Katena – inna nazwa chorwackiej wyspy Katina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katenacja

powstawanie wiązań między atomami tego samego pierwiastka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katenoida

powierzchnia powstała poprzez obrót linii łańcuchowej dokoła osi

Katenoida – powierzchnia obrotowa utworzona przez obrót linii łańcuchowej dookoła osi odciętych.

Jest ona opisana przez równania parametryczne w prostokątnym układzie współrzędnych:

    x=c\cosh \left({\frac {v}{c}}\right)\cos u,
    y=c\cosh \left({\frac {v}{c}}\right)\sin u,
    z=v,

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katenoteizm

kult jednego boga jako istoty najwyższej, nie negujący istnienia innych bogów, odznaczający się tendencją do uznawania kolejno coraz to innego boga za istotę najwyższą

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katera

długi, prosty miecz, umocowany wzdłuż siodła konia, stanowiący wyposażenie husarii

#### Źródła:

SJP.pl

# Katering

catering;
1. usługa polegająca na odpłatnym dostarczaniu oraz serwowaniu jedzenia i napojów na przyjęciach;
2. posiłek serwowany w samolocie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. catering.

Catering, katering – usługa polegająca na przygotowywaniu i dostarczaniu na zamówienie gotowych potraw lub na organizacji przyjęć np. (wesel, jubileuszy), imprez, bankietów i konferencji, wydarzeń kulturalnych, wydarzeń firmowych jak i również codzienne zapewnianie posiłków w szkołach, miejscach pracy etc. przygotowywanych poza obiektem klienta. Pierwotnie termin związany z naziemną obsługą lotnisk i odnoszący się do przygotowywania i serwowania posiłków dla pasażerów i załogi samolotów na czas lotu. Nową formą cateringu jest catering dietetyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kateringowy

→ katering; cateringowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kateter

rurka wprowadzana do kanałów i jam ciała w celu usunięcia cieczy lub zaaplikowania lekarstw; cewnik

Cewnik, kateter − rurka (zwykle giętka, w przeciwieństwie do kaniuli), służąca do wprowadzenia do narządów i jam ciała w celach zróżnicowanych, najczęściej by coś upuścić (pobrać, odbarczyć, odprowadzić), wprowadzić (np. lek, kontrast) lub dokonać pomiaru (ciśnienia, temperatury).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katetometr

przyrząd do zdalnego pomiaru odległości pomiędzy punktami położonymi na jednej linii pionowej

Katetometr (gr. kátheos + metréō) – przyrząd służący do mierzenia odległości pionowych, lub przesunięć pionowych, Składa się z ruchomego wokół osi pionowej statywu, który jest osadzony na trójnogu. Statyw zaopatrzony jest dodatkowo w pionową skalę, po której przesuwa się suwak z noniuszem. Dodatkowo do suwaka zamocowana jest lunetka z krzyżem z nici pajęczych, oraz poziomica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katgut

cienka nić chirurgiczna do zszywania tkanek i narządów, ulegająca wchłonięciu po kilku tygodniach; ketgut, catgut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. biodegradowalna nić chirurgiczna wykonana z jelit zwierząt lub tworzywa sztucznego, które po kilku tygodniach ulegają rozpuszczeniu i wchłonięciu przez organizm operowanego;

Katgut, ketgut (z ang. catgut, prawdopodobnie od cattle – bydło, gut – jelito), struna chirurgiczna – włókno wytwarzane z baranich lub kozich jelit charakteryzujące się dobrymi właściwościami mechanicznymi, ulegające biodegradacji. Stosowane w chirurgii. Szwy wykonane z catgutu wchłaniane są stopniowo przez organizm pacjenta, rozpuszczając się bez żadnych pozostałości. Umożliwia to jednoczesne łączenie kilku warstw tkanek bez potrzeby usuwania szwów. Obecnie zastępowane przez syntetyczne włókna wchłanialne np. poliglikolowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katgutowy

dotyczący katgutu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kathakali

[czytaj: katakali] dramat teatralny wywodzący się z Kerali; katakali

Katakali, kathakali – teatr indyjski ze stanu Kerala.

Tradycyjnie wykonywany jest nocą. Ucharakteryzowani artyści w charakterystycznych kostiumach, z niewielką liczbą rekwizytów, ilustrują ruchem i gestem opowieści z indyjskich eposów. Treść opowieści wyśpiewują dwaj śpiewacy stojący z tyłu sceny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katharewusa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. greka oczyszczona, sztuczny język grecki stworzony na początku XIX w.;

Katharewusa (gr. Καθαρεύουσα – „[greka] oczyszczona”) – odmiana języka greckiego stworzona na początku XIX wieku przez językoznawcę Adamandiosa Koraisa.

Korais, biegły w językach klasycznych starożytności, uważał, że język grecki należy oczyścić z naleciałości narosłych przez wieki osmańskiej niewoli. Opracował więc język pozbawiony zapożyczeń i luźno nawiązujący do greki klasycznej formami gramatycznymi. Był to jednak język sztuczny, trudno zrozumiały dla Greków, którzy na co dzień posługiwali się odmianą dimotiki. Katharewusa była jednak przez 140 lat istnienia niepodległej Grecji językiem oficjalnym tego kraju - posługiwano się nią w urzędowych dokumentach, w wiadomościach i polityce. Nauczano go też w szkołach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Katharsis

[czytaj: katar-z-is]
1. swobodne ujawnienie tłumionych emocji, zmniejszające napięcie; wyładowanie emocjonalne;
2. w psychologii: ujawnianie się nieświadomych, przykrych przeżyć podczas terapii i usuwanie związanego z nimi napięcia emocjonalnego

- katharsis – pojęcie stosowane w psychologii
- katharsis – w teorii literatury, jedna z podstawowych kategorii tragedii
- Katharsis. O uzdrowicielskiej mocy natury i sztuki – książka Andrzeja Szczeklika
- Katharsis – album muzyczny Czesława Niemena
- Katharsis – album muzyczny fińskiej heavymetalowej grupy Embraze
- Katharsis – singel Dody
- Katharsis – gra komputerowa
- Katharsis – płyta Teatru Tworzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kathartyczny

→ katharsis

Patrz:katharsis

#### Źródła:

SJP.pl

# Katherine

[czytaj: katrin] angielskie imię żeńskie

Katherine – miasto w Australii, w Terytorium Północnym. Położone ok. 320 km na południowy wschód od Darwinu. Liczy 5849 mieszkańców i jest największym miastem Terytorium po Darwinie i Alice Springs.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kathleen

Kathleen – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Polk.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kathoey

[czytaj: kaTOi] w krajach południowo-wschodniej Azji: człowiek wyglądający i zachowujący się jak osoba płci przeciwnej, będący po kuracji hormonalnej lub operacji zmiany płci

Kathoey (khm. ខ្ទើយ, khtəəy; laot. ກະເທີຍ, ka thœ̄i; taj. กะเทย, kathoei) – określenie używane przez niektóre osoby w Kambodży, Laosie i Tajlandii, których tożsamość można określić w niektórych przypadkach jako transpłciowe kobiety, a w innych jako zniewieściałych homoseksualnych mężczyzn; często tłumaczone na język angielski jako ladyboy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katie

[czytaj: kejti] obce imię żeńskie

Katie – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oklahoma, w hrabstwie Garvin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katieńka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. banknot sturublowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Katinga

kolczaste zarośla występujące w suchych lasach Wyżyny Brazylijskiej; caatinga; catinga

Caatinga – formacja roślinna występująca na suchych obszarach północno-wschodniej Brazylii. Tworzą ją rzadko rosnące, suchoroślowe, niskie i zwykle cierniste drzewa i krzewy, zrzucające liście na okres suszy, często z dużym udziałem sukulentów, za to zwykle z niewielkim udziałem traw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kation

jon o ładunku dodatnim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. dodatnio naładowany jon;

Kation – jon o ładunku dodatnim (+), w którym występuje nadmiar protonów w stosunku do elektronów. W środowisku elektrycznie obojętnym takie indywiduum chemiczne występuje zawsze w obecności jonu o ładunku przeciwnym, czyli anionu (zasada zachowania ładunku). Kationy mogą być zarówno organiczne, jak i nieorganiczne. Podczas elektrolizy stopionych soli, jak i roztworów ze zdysocjowaną substancją jonową, kationy podążają do elektrody ujemnej (o dodatnim potencjale) zwanej katodą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kationit

jonit mający zdolność wymiany własnych kationów na jednakową ilość kationów zawartych w roztworze; wymieniacz kationowy

Jonit – substancja służąca do przeprowadzania selektywnego procesu wymiany jonowej, stosowana w kolumnach jonitowych i filtrach jonitowych. Przepuszczenie przez warstwę jonitu ciekłej lub gazowej mieszaniny lub roztworu powoduje albo wzbogacenie jej o określony jon albo przeciwnie pozbycie się z niej określonego jonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kationitowy

przymiotnik od: kationit

#### Źródła:

SJP.pl

# Kationowy

związany z kationem

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z kationami, dotyczący kationów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katipo

gatunek pająka z rodziny omatnikowatych

Katipo (Latrodectus katipo) – pająk z rodziny omatnikowatych (Theridiidae). Jest jednym z wielu gatunków w rodzaju Latrodectus, takich jak australijski Latrodectus hasselti, czy północnoamerykańska czarna wdowa.

Długość jego ciała wynosi ok. 8 mm, ma kulisty czarny odwłok z czerwonym lub pomarańczowym wzorem. Katipo jest zagrożonym gatunkiem. Jest to gatunek endemiczny, występuje wyłącznie na terenie Nowej Zelandii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katiusza

radziecka wyrzutnia rakietowych pocisków artyleryjskich, montowana na samochodach ciężarowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. pot. zbiorcza nazwa kilku typów radzieckich samobieżnych wyrzutni rakietowych wprowadzonych w czasie drugiej wojny światowej;

Katiusza (ros. Катюша) – wspólna nazwa obejmująca radzieckie wyrzutnie rakietowe BM-8 kalibru 82 mm, BM-13 kalibru 132 mm, BM-31 kalibru 310 mm i ich modyfikacje wprowadzane na uzbrojenie Armii Czerwonej począwszy od 21 czerwca 1941 roku podczas II wojny światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katjang

roślina zielna z rodziny motylkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Katleja

epifit z rodziny storczykowatych, pochodzący z Afryki

Katleja (Cattleya Lindley) — rodzaj z rodziny storczykowatych obejmujący około 130 gatunków i 98 hybryd występujących w Ameryce Południowej. Posiadają najczęściej duże barwne kwiaty, które mogą mierzyć nawet 25 cm średnicy (Cattleya warscewiczii). Katleje krzyżuje się z innymi rodzajami storczykowatych, dzięki czemu uzyskuje się rośliny o efektownych kwiatach. Gatunkiem typowym jest C. labiata J. Lindley.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katmandczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Katmandu

#### Źródła:

Wiktionary

# Katmandka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Katmandu

#### Źródła:

Wiktionary

# Katmandu

1. Kotlina Katmandu, kotlina w Himalajach;
2. stolica Nepalu

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Nepalu;

Katmandu (nep. काठमाडौं, trl. Kāthmāndu) – stolica Nepalu położona w środkowej części kraju, w Dolinie Katmandu, nad rzeką Bagmati.

Wraz z miastami Patan i Bhaktapur tworzy aglomerację liczącą powyżej miliona mieszkańców. Miasto ograniczają rzeki – od zachodu Bishumati, a od południa i wschodu Bagmati.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katmanduańczyk

mieszkaniec Katmandu (stolicy Nepalu); katmanduanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Katmanduanin

mieszkaniec Katmandu (stolicy Nepalu); katmanduańczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Katmanduanka

mieszkanka Katmandu (stolicy Nepalu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Katmanduański

→ Katmandu; katmandzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Katmandzki

→ Katmandu; katmanduański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Katmandu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kato

1. kata jadalna - krzew z rodziny dławiszowatych o liściach zawierających alkaloidy; khat, katu, czuwaliczka jadalna;
2. pobudzający, uzależniający napój sporządzony z liści tego krzewu; khat, katu

- Katon Starszy (a. Kato Starszy)
- Katon Młodszy (a. Kato Młodszy), prawnuk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katocelebryta

osoba popularna często odwołująca się do religii katolickiej w środkach masowego przekazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Katocelebrytka

kobieta popularna często odwołująca się do religii katolickiej w środkach masowego przekazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Katoda

elektroda doprowadzająca do układu ładunki ujemne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. elektroda o ujemnym potencjale;

Katoda (gr. kata – „w dół”, hodós – „ścieżka”) – elektroda, przez którą z urządzenia wypływa prąd elektryczny (co może polegać na wypływie ładunku dodatniego lub dopływie ładunku ujemnego). W odbiornikach prądu elektrycznego (np. lampach elektronowych) katoda jest elektrodą ujemną, natomiast w źródłach prądu (np. ogniwach galwanicznych) – dodatnią. Katoda występuje zawsze w parze z elektrodą, przez którą do urządzenia wpływa prąd – anodą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katodoluminescencja

Katodoluminescencja, elektronoluminescencja – zjawisko luminescencji występujące w izolatorach i półprzewodnikach.

Katodoluminescencja swoją genezę ma w rekombinacji pary elektron–dziura wytworzonej przez wybicie elektronu walencyjnego. Wielkość takiego przejścia zależy od szerokości przerwy energetycznej materiału. Szerokość przerwy zależy od temperatury, struktury krystalicznej, ilości wtrąceń oraz koncentracji defektów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Katodoluminescencyjny

przymiotnik od: katodoluminescencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Katodoluminoforowy

przymiotnik od: katodoluminofor

#### Źródła:

SJP.pl

# Katodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|katodować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Katodowy

przymiotnik od: katoda

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katodą, dotyczący katody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katol

pogardliwie: katolik; papista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. katolik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katol.

skrót od: katolicki

#### Źródła:

SJP.pl

# Katoland

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. obraź. kraj skrajnie katolicki; miejsce, w którym silnie dominuje religia katolicka; kraj w którym Kościół katolicki za bardzo anangażuje się w politykę

#### Źródła:

Wiktionary

# Katolicki

związany z katolikiem, katolicyzmem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katolicyzmem i katolikami, dotyczący katolicyzmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla katolicyzmu i katolików

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katolicko

przysłówek sposobu

(1.1) od: katolicki

#### Źródła:

Wiktionary

# Katolickość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest katolickie; cecha tych, którzy są katoliccy

#### Źródła:

Wiktionary

# Katolictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. rel. katolicyzm

#### Źródła:

Wiktionary

# Katolicyzacja

poddawanie wpływom katolickim, nadawanie cech katolicyzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Katolicyzm

1. wyznanie chrześcijańskie, uznające autorytet papieża;
2. postawa światopoglądowa i społeczno-moralna związana z tym wyznaniem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. trynitarne wyznanie chrześcijańskie, mające system dogmatyczno-doktrynalny oparty na Biblii i tradycji, uznające siedem sakramentów, autorytet Kościoła oraz kult maryjny i świętych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katolicyzować

poddawać wpływom katolickim, nadawać cechy katolicyzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Katolicyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|katolicyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Katoliczka

→ katolik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która wyznaje katolicyzm

Patrz:katolik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katolik

wyznawca katolicyzmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek Kościoła katolickiego

- katolik – wyznawca katolicyzmu
- Katolik – czasopismo wydawane w latach 1868-1931, najpierw w Chełmie koło Bydgoszczy, a od 1869 roku w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów) i Bytomiu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katolikos

tytuł patriarchów: ormiańskiego, nestoriańskiego i gruzińskiego

Katolikos (gr. καθολικός katholikós – "powszechny") – tytuł patriarchów kościoła ormiańskiego (Katolikos Wszystkich Ormian), Asyryjskiego Kościoła Wschodu i gruzińskiego, a w pewnym sensie także Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego (mafrian) i syromalankarskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katolit

część elektrolitu znajdująca się najbliżej katody; ciecz katodowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Katolka

→ katol

#### Źródła:

SJP.pl

# Katolski

→ katol

przymiotnik relacyjny

(1.1) pogard. katolicki

Patrz:katol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katolstwo

pogardliwie: ogół katolików

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pogard. ogół katolików

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katon

człowiek surowy o nieugiętych zasadach (od imienia rzymskiego męża stanu)

- Katon Młodszy
- Katon Starszy
- Katon – traktat autorstwa Marka Tulliusza Cycerona

Zobacz też:

- Kato

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katoński

surowy, prawy i nieugięty

przymiotnik

(1.1) surowy, bezwzględny, nieugięty, bezkompromisowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katoprawica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. polit. pogard. ortodoksyjne polityczne ruchy katolickie uważające się za prawicowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Katoptromancja

wróżenie z lustra

#### Źródła:

SJP.pl

# Katoptryczny

przymiotnik od: katoptryka

#### Źródła:

SJP.pl

# Katoptryka

dział optyki odnoszący się do odbicia światła od zwierciadeł i zastosowania tego zjawiska w przyrządach optycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Katorga

1. przymusowe roboty, na które skazywano w carskiej Rosji; także miejsce takich robót;
2. przenośnie: męki, tortury, katusze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. zesłanie na Syberię, często związane z ciężką niewolniczą pracą

(1.2) miejsce katorgi (1.1)

(1.3) przen. ciężka praca, zwłaszcza fizyczna

(1.4) przen. wielkie cierpienie lub trudna do zniesienia sytuacja

Katorga (ros. каторга, z gr. κάτεργον katergon „przymus”, w nawiązaniu do trójrzędowego wiosłowego okrętu, nazywany później galerą, którego wioślarzami byli skazańcy) – w potocznym rozumieniu: ciężka praca fizyczna, często ponad ludzkie siły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katorżniczka

→ katorżnik

Patrz:katorżnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Katorżniczy

1. odnoszący się do osoby skazanej na katorgę, np. katorżnicze kajdany;
2. przenośnie: trudny do zniesienia, bardzo kogoś obciążający; uciążliwy, wyczerpujący, morderczy

przymiotnik

(1.1) związany z katorgą, dotyczący katorgi lub katorżnika

(1.2) ciężki do wytrzymania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katorżnik

w Rosji carskiej: więzień skazany na katorgę (przymusowe roboty na zesłaniu)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. ktoś odbywający karę katorgi

Katorga (ros. каторга, z gr. κάτεργον katergon „przymus”, w nawiązaniu do trójrzędowego wiosłowego okrętu, nazywany później galerą, którego wioślarzami byli skazańcy) – w potocznym rozumieniu: ciężka praca fizyczna, często ponad ludzkie siły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katotalib

obraźliwie: fanatyk religijny

#### Źródła:

SJP.pl

# Katotaliban

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pejor. publ. ortodoksyjny katolicyzm, któremu przypisuje się dążenie do tworzenia wojowniczego, autorytarnego i represyjnego katolickiego państwa wyznaniowego

#### Źródła:

Wiktionary

# Katotermia

odwrotne (zimowe) ułożenie warstw wody w stratyfikacji termicznej jeziora, w którym zimna woda znajduje się przy powierzchni; stratyfikacja termiczna odwrócona

#### Źródła:

SJP.pl

# Katować

bić w sposób bestialski

#### Źródła:

SJP.pl

# Katowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|katować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Katowice

miasto wojewódzkie na Górnym Śląsku

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. Katowice

Katowice (niem. Kattowitz) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, położone we wschodniej części Górnego Śląska, na Wyżynie Śląskiej. Jest siedzibą władz województwa śląskiego i Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, a jednocześnie stanowi największe pod względem liczby ludności miasto konurbacji katowickiej i jedenaste największe w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katowicki

przymiotnik od: Katowice, Katowickie

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Katowic, związany z Katowicami

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Katowic lub katowiczan, mający cechy lub właściwości przypisywane Katowicom lub katowiczanom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katowickie

przymiotnik od: Katowice, Katowickie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region katowicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katowicko

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób katowicki, po katowicku

#### Źródła:

Wiktionary

# Katowickość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co katowickie, typowe dla Katowic lub ich mieszkańców

#### Źródła:

Wiktionary

# Katowiczanin

mieszkaniec Katowic

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Katowickiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katowiczanka

mieszkanka Katowic

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Katowickiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katownia

1. miejsce tortur; mordownia;
2. dawniej: katowanie, tortury

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sala tortur

Sala tortur (inaczej izba tortur, katownia) – wydzielone pomieszczenie, w którym przeprowadzano tortury, ewentualnie połączone z przesłuchaniem osoby torturowanej. Pomieszczenie takie zazwyczaj było budowane w sposób zapewniający izolację akustyczną, nierzadko poniżej poziomu gruntu i wyposażone w różnego rodzaju narzędzia tortur. Osobą zadającą tortury w sali tortur był zazwyczaj kat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katowski

przymiotnik od: kat (np. katowska profesja); kaci

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katem lub rzemiosłem kata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katran

katran abisyński - jednoroczna uprawna roślina oleista z rodziny krzyżowych; kapusta abisyńska

#### Źródła:

SJP.pl

# Katrin

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Katrina

jeden z najbardziej niszczycielskich huraganów

Huragan Katrina – jeden z trzydziestu najbardziej niszczycielskich huraganów, jakie kiedykolwiek nawiedziły Stany Zjednoczone. Wśród zarejestrowanych atlantyckich cyklonów był to szósty pod względem siły wiatru. Huragan uformował się 23 sierpnia 2005 roku na Bahamach. Wkrótce potem przeszedł przez południową Florydę, powodując pierwsze ofiary śmiertelne, jeszcze jako huragan trzeciej kategorii w Skali Saffira Simpsona. Po przejściu nad Zatoką Meksykańską prędkość wiatru wzrosła do ponad 250 km/h. Katrina stała się wtedy huraganem piątej kategorii. Największe zniszczenia cyklon ten spowodował w Nowym Orleanie, w stanie Luizjana. System przeciwpowodziowy w mieście okazał się nieszczelny w ponad pięćdziesięciu miejscach – prawie każdy wał przeciwpowodziowy w mieście został ostatecznie zniszczony. Zalane zostało 80% miasta. W wyniku huraganu zginęło 1836 osób, a 705 zostało uznane za zaginione. To największa liczba ofiar, od czasów huraganu Okeechobee, który nawiedził miasto w 1928 roku. W samym Nowym Orleanie straty oszacowano na ponad 81 miliardów dolarów. Był to jeden z huraganów, które przyniosły w Stanach Zjednoczonych największe straty materialne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katrupić

dawniej: zabijać, uśmiercać; ukatrupiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Katta

małpiatka z rodziny lemurów, żyjąca na Madagaskarze

Lemur katta (Lemur catta) – gatunek ssaka naczelnego z rodziny lemurowatych (Lemuridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kattegat

Kattegat – cieśnina między Półwyspem Jutlandzkim (Danią) a Półwyspem Skandynawskim (Szwecją).

#### Źródła:

Wikipedia

# Katty

małpiatka z rodziny lemurów, żyjąca na Madagaskarze

#### Źródła:

SJP.pl

# Katu

1. krzew z rodziny dławiszowatych o liściach zawierających alkaloidy; khat, kata jadalna, czuwaliczka jadalna;
2. pobudzający, uzależniający napój sporządzony z liści tego krzewu; khat, kata

#### Źródła:

SJP.pl

# Katulać

posuwać, popychać coś obracając; turlać; toczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Katullus

poeta rzymski, żyjący w latach: ok. 84 - ok. 54 p.n.e.

Katullus, Gaius Valerius Catullus (ur. 87 – 82 p.n.e., zm. nie wcześniej niż w 54 p.n.e. i nie później niż w 32 p.n.e.) – rzymski poeta pochodzący z Werony, należący do grupy neoteryków; jedyny ich przedstawiciel, którego utwory zachowały się liczniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katun

gęsta tkanina bawełniana, biała lub w desenie orientalne

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka płynąca przez azjatycką część Rosji, łącząc się z Biją tworzy Ob;

## Miejscowości

- Katun – wieś w Chorwacji, w żupanii istryjskiej, w mieście Poreč
- Katun – wieś w Czarnogórze, w gminie Pljevlja
- Katun – wieś w Serbii, w okręgu niszawskim, w gminie Aleksinac
- Katun – wieś w Serbii, w okręgu pczyńskim, w mieście Vranje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katuński

przymiotnik

(1.1) związany z Katunią (rzeką na Ałtaju w Rosji)

#### Źródła:

Wiktionary

# Katus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. puszczyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Katusza

1. dawniej: tortury, katowanie;
2. dziś zwykle w liczbie mnogiej: wielkie cierpienia fizyczne lub psychiczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cierpienie, męczarnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katylina

#### Źródła:

Wikipedia

# Katylinarny

wichrzycielski, wywołujący zamęt

#### Źródła:

SJP.pl

# Katyń

miasto

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim;

(1.2) pot. lasy pod Katyniem (1.1), miejsce zbrodni katyńskiej

(1.3) eufem. zbrodnia katyńska

Katyń (ros. Катынь) – wieś (ros. село, trb. sieło) w zachodniej Rosji, centrum administracyjne osiedla wiejskiego Katynskoje rejonu smoleńskiego w obwodzie smoleńskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Katyna

organiczny związek chemiczny, stymulująca substancja psychoaktywna o działaniu podobnym do amfetaminy

- Katyna (alkaloid)
- Katyna (obwód lwowski)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katynon

organiczny związek chemiczny, alkaloid wytwarzany przez czuwaliczkę jadalną

Katynon – organiczny związek chemiczny, alkaloid wytwarzany przez czuwaliczkę jadalną. Wykazuje strukturalne podobieństwo do efedryny, katyny i innych pochodnych amfetaminy. Ma działanie stymulujące, prawdopodobnie jest główną substancją odpowiedzialną za psychoaktywne działanie czuwaliczki jadalnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katyński

przymiotnik od: Katyń

przymiotnik relacyjny

(1.1) od Katyń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Katz

[czytaj: kac] nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aaron J. Katz − argentyński rabin
- Andreas Katz − niemiecki biegacz narciarski
- Bernard Katz − angielski elektrofizjolog, noblista
- Elias Katz − fiński lekkoatleta, olimpijczyk
- Hartmut Katz − niemiecki językoznawca uralista
- Janina Katz − polska pisarka
- Jon Katz − amerykański pisarz
- Martha Katz − amerykańska brydżystka
- Menke Katz − amerykański poeta
- Mike Katz − amerykański profesjonalny kulturysta
- Mîndru Katz − rumuńsko-izraelski pianista
- Omri Katz − amerykański aktor
- Nick Katz − amerykański matematyk
- Phil Katz − amerykański programista komputerowy
- Ralph Katz − amerykański brydżysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Katzenjamer

[czytaj: kacenjamer] rzadko: złe samopoczucie po przepiciu; kacenjamer, katzenjammer, kac, kociokwik

#### Źródła:

SJP.pl

# Katzenjammer

[czytaj: kacenjamer] złe samopoczucie po przepiciu; kacenjamer, kac, kociokwik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaucja

suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania umowy; zastaw; zabezpieczenie; gwarancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. suma pieniężna złożona jako gwarancja dotrzymania zobowiązania

Kaucja (łac. cautio – środek ostrożności, rozwaga) – określona suma pieniędzy (może też być hipoteka, weksel lub zastaw), której zadaniem jest zabezpieczenie roszczeń w przypadku niewywiązania się lub niedbałego wykonania umowy. Kaucja może być wykorzystana na pokrycie strat wynikłych z realizacji umowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaucyjny

związany z kaucją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauczuk

substancja wielkocząsteczkowa z grupy elastomerów pochodzenia naturalnego lub otrzymywana syntetycznie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. surowiec do produkcji gumy;

Kauczuk – ogólna nazwa dla materiałów wykazujących zarazem elastyczne, jak i lepkie własności.

Kauczuki są w olbrzymiej większości materiałami zbudowanymi z długich, przypadkowo splątanych z sobą cząsteczek polimerów, które nie wykazują tendencji do krystalizacji. Podobnie jak w zwykłej cieczy, cząsteczki te mogą się wzajemnie przemieszczać, ale ich ruch jest ograniczony wzajemnym splątaniem. Splątanie tworzy rodzaj luźnej sieci, która pod wpływem rozciągania lub ściskania może ulegać łatwemu i odwracalnemu odkształceniu, ale w przypadku działania odpowiednio dużych sił ścinających materiał zaczyna płynąć w efekcie zrywania (rozplątywania) się węzłów luźnej sieci. W efekcie kauczuki charakteryzują się własnościami elastycznymi, przy zachowaniu ograniczonej zdolności do płynięcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kauczukodajny

dostarczający kauczuku

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauczukonośny

dostarczający kauczuku; kauczukodajny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauczukopodobny

mający niektóre właściwości kauczuku; przypominający kauczuk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauczukowiec

wiecznie zielone drzewo z rodziny wilczomleczowatych, z dorzecza Amazonki, o trójdzielnych liściach i niepozornych kwiatach zebranych w wiechy, wytwarzające w korze sok mleczny (lateks), służący do wyrobu naturalnego kauczuku; drzewo kauczukowe, hewea

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Hevea|Aubl.|ref=tak., rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny wilczomleczowatych;

Kauczukowiec, hewea (Hevea Aubl.) – rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny wilczomleczowatych. Obejmuje 10 gatunków występujących w Ameryce Południowej (od Kolumbii i Wenezueli po Boliwię i południową Brazylię), a jako rośliny introdukowane – na innych kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej. Duże znaczenie ekonomiczne ma kauczukowiec brazylijski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kauczukowy

przymiotnik od: kauczuk

przymiotnik

(1.1) wykonany z kauczuku

(1.2) związany z kauczukiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaudeks

zgrubiała część pnia służąca niektórym sukulentom do gromadzenia wody

Kaudeks – modyfikacja budowy szyi korzeniowej roślin (odcinka między pomiędzy pędem a korzeniem), pędu lub korzenia usytuowana na poziomie gruntu. Służy do gromadzenia wody i jest adaptacją do życia w suchych środowiskach. Kaudeks jest gruby i zdrewniały, pokryty jest grubą warstwą korka, który zabezpiecza przed utratą wody.

Sukulenty kaudeksowe takie jak adenium arabskie, bokarnea odgięta, kłębian czy jatrofa, ze względu na oryginalny pokrój bywają uprawiane jako rośliny ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaudyński

jarzmo kaudyńskie - sytuacja przymusowa, z której można się wyswobodzić jedynie za cenę największego upokorzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaufland

sieć hipermarketów

Kaufland – sieć hipermarketów, należących do niemieckiej Grupy Schwarz, do której należy także sieć dyskontów Lidl.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaufman

nazwisko

miejscowości w USA

- Kaufman – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Kaufman

hrabstwa w USA

- hrabstwo Kaufman (ang. Kaufman County) – w stanie Teksas

osoby o nazwisku Kaufman

- Andy Kaufman – amerykański komik
- Boris Kaufman – amerykański operator filmowy
- Charles Stuart Kaufman – amerykański scenarzysta filmowy
- Dienis Arkadjewicz Kaufman – znany jako Dziga Wiertow, radziecki scenarzysta reżyser filmowy
- Elżbieta Kaufman-Suszko – polska działaczka państwowa i samorządowa
- Franciszek Kaufman – inspektor Policji Państwowej
- George Simon Kaufman – amerykański dramatopisarz
- Laura Kaufman – polski biolog i genetyk
- Lloyd Kaufman – amerykański reżyser i producent filmowy
- Michaił Kaufman – radziecki operator filmowy
- Mieczysław Kaufman – polski lekarz, ginekolog, łódzki działacz społeczny
- Stefan Kaufman – polski inżynier budownictwa, profesor Politechniki Śląskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaufmann

nazwisko

Osoby o nazwisku Kaufmann

- Alojzy Kaufmann
- Christian Kaufmann
- Sylvia-Yvonne Kaufmann
- Fritz Kaufmann (ujednoznacznienie)
- Christine Kaufmann (ur. 1945), austriacka aktorka
- Edgar J. Kaufmann (1885–1955), amerykański biznesmen i filantrop
- Eduard Kaufmann, niemiecki lekarz
- Eugen Kaufmann (1892-1984), niemiecki architekt
- Felix Kaufmann (1895-1949), austriacko-amerykański filozof prawa
- Frank Kaufmann (ur. 1952), pacyfista
- Georg Friedrich Kaufmann (1679-1735), niemiecki kompozytor barokowy
- Gordon Kaufmann (1888-1949), amerykański architekt
- Hans Kaufmann (ur. 1948), szwajcarski polityk
- Jonas Kaufmann (ur. 1969), niemiecki tenor operowy
- Maurice Kaufmann, brytyjski aktor
- Oskar Kaufmann, architekt
- Peter Kaufmann, polityk i biznesmen z Winnipeg
- Stefan Kaufmann (ur. 1960), niemiecki perkusista
- Walter Arnold Kaufmann (1921-1980), niemiecki filozof
- Walter Kaufmann (1871-1947), niemiecki fizyk
- Yehezkel Kaufmann (1889-1963), badacz Talmudu
- Isaac Kaufmann Funk, amerykański wydawca
- Kaufmann Kohler, rabin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaugumina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. guma do żucia

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaukaski

przymiotnik od: Kaukaz

przymiotnik relacyjny

(1.1) wywodzący się z Kaukazu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaukaz

potocznie: owczarek kaukaski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. pasmo górskie w zachodniej Azji;

(1.2) geogr. hist. polit. region na pograniczu Europy i Azji;

(1.3) astr. łańcuch górski w północno-wschodniej części widocznej strony Księżyca

- Kaukaz – łańcuch górski
- Kaukaz – region geograficzny i historyczny
- Kaukaz Północny (Przedkaukazie)
- Kaukaz Południowy (Zakaukazie)
- Mały Kaukaz
- Kaukaz indyjski – starożytna nazwa gór Hindukusz
- Kaukaz (Montes Caucasus) – pasmo gór księżycowych
- Kaukaz – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie kormańskim
- Kaukaz – poemat Tarasa Szewczenki
- Kaukaz – azersko-rosyjski film fabularny z 2007 roku
- Owczarek kaukaski, zwany potocznie kaukazem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaukazoidalny

rasa kaukazoidalna - jeden z fenotypów człowieka jako gatunku biologicznego; rasa europeidalna, rasa biała

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauket

egipskie prabóstwo wyobrażane w postaci węża, uosabiające ciemność

Kauket – prabóstwo egipskie uosabiające ciemność, przedstawiane w postaci węża. Razem ze swoją męską formą Kuk tworzyła jedną z par hermopolitańskiej Ogdoady.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaulerpa

glon z typu zielenic; pełzatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaulifloria

wyrastanie kwiatów na pniu lub starej gałęzi

Kaulifloria (gr. kaulos – łodyga, flos, floris – kwiat) – wyrastanie kwiatów z pąków śpiących (spoczynkowych) z pni i gałęzi. Termin bywa też wąsko ujmowany jako wyrastanie kwiatów tylko z pni, podczas gdy wyrastanie ich z gałęzi określane jest odrębnie jako ramifloria. Zjawisko jest nierzadkie zwłaszcza w strefie tropikalnej, gdzie jest wynikiem adaptacji do zapylania kwiatów przez zwierzęta, które mają utrudniony dostęp do nich jeśli rozwijają się ukryte w gęstwinie liści w koronie drzewa. Dotyczy to zwłaszcza kwiatów zapylanych przez ptaki (ornitogamia), nietoperze (chiropterogamia), ale też odwiedzanych przez drobne zwierzęta wędrujące po pniach i konarach (np. gryzonie). Mające miejsce w następstwie rozwijanie się owoców na pniach zwane jest kaulikarpią i także skutkuje ułatwieniem dostępu do nich niektórych zwierząt (np. małp).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaulikarpia

zjawisko wzrostu owoców bezpośrednio na pniu, np. u kakaowców

Kaulifloria (gr. kaulos – łodyga, flos, floris – kwiat) – wyrastanie kwiatów z pąków śpiących (spoczynkowych) z pni i gałęzi. Termin bywa też wąsko ujmowany jako wyrastanie kwiatów tylko z pni, podczas gdy wyrastanie ich z gałęzi określane jest odrębnie jako ramifloria. Zjawisko jest nierzadkie zwłaszcza w strefie tropikalnej, gdzie jest wynikiem adaptacji do zapylania kwiatów przez zwierzęta, które mają utrudniony dostęp do nich jeśli rozwijają się ukryte w gęstwinie liści w koronie drzewa. Dotyczy to zwłaszcza kwiatów zapylanych przez ptaki (ornitogamia), nietoperze (chiropterogamia), ale też odwiedzanych przez drobne zwierzęta wędrujące po pniach i konarach (np. gryzonie). Mające miejsce w następstwie rozwijanie się owoców na pniach zwane jest kaulikarpią i także skutkuje ułatwieniem dostępu do nich niektórych zwierząt (np. małp).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaulinia

roślina tropikalna z rodziny jezierzowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaulitz

[czytaj: kaulic] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauloid

struktura plechy dużych glonów, przypominająca łodygę

Nibyłodyga – fragment plechy makroglonów przypominający funkcją i kształtem łodygę występującą u roślin naczyniowych.

U brunatnic o złożonej, tkankowej budowie nibyłodyga określana jest jako część łodygokształtna plechy lub kauloid. Pozostałe części plechy to chwytniki (ryzoidy) i część liściokształtna (fylloid).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaurawowie

potomkowie Kuru - indyjskiego władcy z dynastii księżycowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauri

1. drobny ślimak z rodziny porcelanek, o jajowatej muszli ze szczelinowym otworem, używanej dawniej jako środek płatniczy; monetka;
2. potężne, wiecznie zielone drzewo iglaste z rodzaju agatis, rosnące głównie w Nowej Zelandii, dostarczające wysokogatunkowej żywicy; agatis kauri

Monetaria moneta, pot. monetka – gatunek porcelanki. Osiąga od 10 do 44 mm, najczęściej około 20–25 mm. Wśród porcelanek najpospolitszy gatunek, liczebność populacji szacowana jest na setki miliardów osobników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaustobiolit

palna skała osadowa pochodzenia organicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaustyczny

1. żrący, palący, gryzący;
2. soda kaustyczna: wodorotlenek sodu, substancja higroskopijna o charakterze zasady

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaustyfikacja

Kaustyfikacja – przemysłowa metoda produkcji sody żrącej (NaOH) z sody (Na
2CO
3) oraz potażu żrącego (KOH) z potażu (K
2CO
3). Proces polega na reakcji wapna gaszonego z węglanem sodu lub potasu w roztworze wodnym. Z mieszaniny reakcyjnej wytrąca się trudnorozpuszczalny węglan wapnia, a w roztworze pozostaje wodorotlenek sodu (lub potasu):

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaustyfikacyjny

przymiotnik od: kaustyfikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaustyk

środek myjący i dezynfekujący na bazie sody kaustycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaustyka

charakterystyczna powierzchnia, jaka tworzą promienie świetlne w płaszczyźnie ogniskowej układu optycznego lub jej pobliżu

Kaustyka, powierzchnia kaustyczna (gr. καυστικός, ognisty) – hiperpowierzchnia będąca obwiednią wiązki promieni świetlnych rozchodzących się z ustalonego, punktowego źródła światła (lub w szczególności z punktu w nieskończoności, któremu odpowiada równoległa wiązka promieni), odbitych od innej hiperpowierzchni (mowa jest wtedy o kaustyce refleksyjnej lub katakaustyce) lub załamanych przez pewien układ optyczny (diakaustyka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kausza

metalowa ramka w kształcie pierścienia, usztywniająca i chroniąca pętlę na końcu liny przed zgnieceniem; sercówka, chomątko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mar. żegl. metalowe okucie w kształcie kropli, wplatane w zakończenie liny, aby zapobiec jej przetarciu

Kausza, chomątko, sercówka (ang. thimble) – kształtka metalowa lub z tworzywa sztucznego o kształcie zbliżonym do kroplowego, umieszczona w uchu wykonanym z liny na jej zakończeniu. Stanowi ochronę liny przed przecieraniem, a w przypadku lin sztywnych także przed nadmiernym zgnieceniem, poprzez nadanie temu uchu pożądanego kształtu. Ma zastosowanie zarówno do lin metalowych jak i z tworzywa sztucznego lub roślinnych. Kausza ma na całej swojej długości rynienkę, w którą lina wchodzi do ok. 2/3 swojej średnicy. Lina może otaczać kauszę i być zaciśnięta, po powrocie, do reszty liny, lub też kausza może być wpleciona w linę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kauter

przyrząd służący do koagulowania chorobowo zmienionej powierzchni śluzówki lub skóry; żegadło

Przyżeganie, kauteryzacja (z gr. kautērion, żelazo do piętnowania) – zabieg leczniczy polegający na termicznym lub chemicznym koagulowaniu zmienionej patologicznie lub krwawiącej tkanki.

Najczęściej zabieg wykonuje się na powierzchni skóry lub błony śluzowej, a także dla przyspieszenia gojenia ziarninujących ran, w celu zamknięcia krwawiących naczyń krwionośnych w linii cięcia operacyjnego, zniszczenia zbędnej tkanki (brodawek, narośli, nadżerki szyjki macicy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kauteryzacja

termiczne lub chemiczne koagulowanie żywej, chorobowo zmienionej tkanki stosowane np. w celu przyspieszenia gojenia się ran, niszczenia narośli; przyżeganie

Przyżeganie, kauteryzacja (z gr. kautērion, żelazo do piętnowania) – zabieg leczniczy polegający na termicznym lub chemicznym koagulowaniu zmienionej patologicznie lub krwawiącej tkanki.

Najczęściej zabieg wykonuje się na powierzchni skóry lub błony śluzowej, a także dla przyspieszenia gojenia ziarninujących ran, w celu zamknięcia krwawiących naczyń krwionośnych w linii cięcia operacyjnego, zniszczenia zbędnej tkanki (brodawek, narośli, nadżerki szyjki macicy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kauteryzacyjny

przymiotnik od: kauteryzacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauteryzować

przypalać chorą tkankę; przyżegać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) med. przypalać chorą tkankę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kauza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. praw. sprawa sądowa, proces

Causa (łac. przyczyna) – prawnie istotna przyczyna dokonania czynności prawnej.

Czynności prawne przysparzające dzieli się na czynności kauzalne i czynności abstrakcyjne (oderwane). Dla ważności tych pierwszych wymagane jest istnienie i ważność (zgodność z prawem) kauzy, czyli prawnie istotnej przyczyny przysporzenia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kauzalgia

bóle piekące, powstające wskutek uszkodzenia obwodowych nerwów czuciowych w wyniku urazu: zranienia, przecięcia nerwu lub amputacji kończyny

Kompleksowy zespół bólu regionalnego (ang. Complex Regional Pain Syndrome (CRPS)).Nazywany czasami: zespół Sudecka,zespół algodystroficzny,zespół odruchowej dystrofii współczulnej,zespół ramię-ręka,kauzalgia,zespół Steinbrockera,zespół wieńcowo-łopatkowy,pozawałowe stwardnienie palców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kauzalista

zwolennik kauzalizmu - deterministycznego kierunku filozoficznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauzalistka

→ kauzalista

Patrz:kauzalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauzalistyczny

odnoszący się do kauzalizmu, oparty na kauzalizmie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauzalizm

deterministyczny kierunek filozoficzny uznający powszechną zależność przyczynową między zjawiskami; przeciwieństwo kazualizmu; determinizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauzalność

cecha tego, co dotyczy przyczyny; przyczynowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauzalny

taki, który dotyczy przyczyny; przyczynowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący przyczyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kauzatywny

1. przyczynowy, powodujący coś, sprawczy;
2. czasownik kauzatywny - czasownik oznaczający powodowanie czynności lub stanu oznaczonych przez jego rdzeń, np. sadzać w stosunku do siedzieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kauzyperda

przestarzale: kiepski prawnik, lichy adwokacina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. źle oceniany adwokat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaval

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. ludowy dęty instrument drewniany, otwarty na obydwóch końcach

Kaval – instrument dęty drewniany tradycyjnie używany w muzyce ludowej Armenii (blul), Azerbejdżanu, Bułgarii, północnej Grecji, Macedonii, południowej Rumunii, południowej Serbii, i Turcji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawa

1. napój przyrządzony z palonych i zmielonych ziaren kawowca lub namiastka kawy przyrządzona z ziaren zbóż, żołędzi itp.; także: porcja tego napoju;
2. wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych, o skórzastych, ciemnozielonych liściach i wonnych, białych lub zielonych kwiatach, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej ze względu na nasiona (tzw. ziarna kawy) zawierające kofeinę, używane do przyrządzania pobudzającego napoju - kawy; kawowiec; także: odpowiednio przygotowane nasiona tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bot. nazwa systematyczna|Coffea|L.|ref=tak., kawowiec, drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych;

(1.2) spoż. ziarna kawowca, z których po odpowiednim przygotowaniu można uzyskać aromatyczny napój

(1.3) kulin. napój przygotowany z palonych i rozdrobnionych ziaren kawowych;

(1.4) kulin. zob. kawa zbożowa.

(1.5) środ. mot. motocykl kawasaki

(1.6) środ. gwara przestępcza krew

(1.7) daw. brednie

Kawa – napój sporządzany z palonych, a następnie zmielonych lub poddanych instantyzacji ziaren kawowca, zwykle podawany na gorąco. Pochodzi z Etiopii, w Europie pojawiła się około XVI wieku. Jedna z najpopularniejszych używek na świecie i główne źródło kofeiny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawacja

w szermierce: usunięcie własnej klingi z zasięgu broni przeciwnika i zadanie ciosu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawafis

greckie nazwisko

- Konstandinos Kawafis (1863-1933) – grecki poeta
- Kawafis – grecki film biograficzny z 1996 roku, w reżyserii Janisa Smaragdisa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawai

produkt firmy Kawai

- Kawai – miasto w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Nara

- Kawai Musical Instruments Manufacturing – japońskie przedsiębiorstwo produkujące instrumenty muzyczne

Osoby o nazwisku Kawai:

- Chigetsu Kawai − japońska poetka
- Kenji Kawai − japoński kompozytor
- Risako Kawai − japońska zapaśniczka
- Tatsuo Kawai − japoński zapaśnik
- Yuki Kawai − japońska siatkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawaii

[czytaj: kałai]
1. japońska estetyka lub subkultura dotycząca wszystkiego, co sympatyczne i urocze;
2. środowiskowo: uroczy, urokliwy, słodki; sweetaśny, słitaśny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. pot. topola włoska (nazwa systematyczna|Populus nigra|L.|ref=tak. 'Italica')

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawala

nazwisko

Kawala (gr. Καβάλα) – miasto w północno-wschodniej Grecji, w administracji zdecentralizowanej Macedonia-Tracja, w regionie Macedonia Wschodnia i Tracja, nad Morzem Egejskim, naprzeciwko wyspy Tasos, siedziba administracyjna jednostki regionalnej Kawala i gminy Kawala. W 2011 roku liczyło 54 027 mieszkańców. Port handlowy, międzynarodowy port lotniczy „Aleksander Wielki”, przemysł przetwórczy, chemiczny, rafineria, ważny punkt dystrybucyjny międzynarodowego gazociągu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawalarka

kobieta lubiąca dowcipkować, robić żarty, kawały; żartownisia, dowcipnisia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawalarski

potocznie:
1. związany z opowiadaniem kawałów;
2. związany z robieniem psot, figli

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawalarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pejor. robienie kawałów, opowiadanie kawałów, zamiłowanie do żartowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawalarz

mężczyzna lubiący dowcipkować, robić żarty, kawały; żartowniś, dowcipniś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawaląteczek

zdrobnienie od: kawalątek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawalątek

malutki kawałek czegoś, odrobinka, fragment

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) malutki kawałek, odrobina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawalątko

mały kawałek czegoś; kawalątek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) malutki kawałek, odrobina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawalec

nazwisko

- Jan Kawalec (1901–1945) – działacz Polskiej Partii Socjalistycznej i Polskiej Partii Robotniczej na Górnym Śląsku
- Jacek Kawalec (ur. 1961) – polski aktor
- Jerzy Kawalec (1954–2003) – polski muzyk, basista zespołu Krzak
- Jakub Kawalec – wokalista zespołu Happysad
- Julian Kawalec (1916–2014) – polski prozaik, publicysta i poeta
- Krzysztof Kawalec (ur. 1954) – polski historyk
- Mieczysław Kawalec (1916–1951) – żołnierz Armii Krajowej
- Mieczysław Kawalec (1941–2016) – polski inżynier budowy maszyn
- Stefan Kawalec (ur. 1953) – polski ekonomista
- Witold Gracjan Kawalec (1922–2003) – polski rzeźbiarz tworzący w Wielkiej Brytanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawaler

nieżonaty mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który nigdy nie był żonaty

(1.2) mężczyzna, który otrzymał dany order

(1.3) przest. rycerz

(1.4) młody mężczyzna, młodzieniec

(1.5) adorator

- kawaler – jeździec kawalerii
- kawaler – mężczyzna, który nie pozostawał w związku małżeńskim (nieżonaty); także: młodzieniec, absztyfikant (zobacz też panna)
- kawaler – osoba odznaczona orderem
  - kawaler Orderu Virtuti Militari
  - kawaler Orderu Odrodzenia Polski
  - kawaler Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski
  - kawaler Krzyża Komandorskiego Orderu Odrodzenia Polski
  - kawaler Krzyża Komandorskiego z gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski
  - kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Odrodzenia Polski
  - kawaler Orderu Orła Białego

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawalerczak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) białystok. niedorostek, smarkacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawaleria

jazda, konnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. rodzaj wojsk walczących konno;

(1.2) przest. zbiorowo: młodzi mężczyźni

Kawaleria (z wł. cavalleria; daw. jazda, konnica) – rodzaj wojsk wykorzystujący konie do przemieszczania się i walki. Dawniej jeden z dwóch podstawowych rodzajów wojsk (obok piechoty), dzielony na lekką i ciężką jazdę. Uległa zanikowi w I połowie XX w. Współcześnie stosowana prawie wyłącznie w charakterze reprezentacyjnym, zastąpiona oddziałami „kawalerii” powietrznej i pancernej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawalerka

1. niewielkie mieszkanie przeznaczone dla jednej osoby; studio;
2. potocznie: przedmałżeński okres życia mężczyzny; kawalerstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. mieszkanie jednopokojowe

(1.2) pot. przedmałżeński okres życia mężczyzny

(1.3) pot. żart. młodzi nieżonaci mężczyźni

(1.4) kobiecy strój do jazdy konnej

Kawalerka lub z języka francuskiego garsoniera – potoczne określenie najmniejszej odmiany lokalu mieszkalnego, składającego się z jednego pokoju (z aneksem kuchennym). Z uwagi na mały metraż lokal taki przeznaczony jest przede wszystkim dla osób nieposiadających rodziny – zasadniczo dla jednej lub dwóch osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawalerować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. rzad. być w stanie kawalerskim, zachowywać się jak typowy kawaler

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawalerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kawalerować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawalerowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawalerowiec

potocznie: budynek z kawalerkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawalerski

przymiotnik

(1.1) dotyczący kawalera, przeznaczony dla kawalera

(1.2) złożony z kawalerów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawalerskość

→ kawalerski

Patrz:kawalerski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawalerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przedmałżeński okres życia mężczyzny

(1.2) daw. mężczyźni bezżenni

(1.3) daw. zbiór cech uważanych za typowe dla młodego mężczyzny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawaleryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kawalerią, dotyczący kawalerii, kawalerzystów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawalerzysta

żołnierz służący w kawalerii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz na służbie w oddziale kawalerii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawalerzystka

→ kawalerzysta

Patrz:kawalerzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawalet

środowiskowo: obrotowy taboret, na którym układa się zbrojenie i opracowuje rzeźbę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obrotowy stół rzeźbiarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawalić

kawalić się - zbijać się w bryły, w kawały (np. o paście polerskiej, cukrze pudrze, tuszu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawaliera

1. element muru obronnego, mała wieżyczka zaopatrzona w strzelnice;
2. nasyp ziemny na obiektach fortyfikacji

Kawaliera – element fortyfikacji:

- mała wieżyczka, element muru obronnego, umieszczana w narożniku czoła bastionu lub narożniku barku bastionu, zaopatrzona w strzelnice.
- nasyp ziemny (nadszaniec) na obiektach fortyfikacji w celu zwiększenia siły ognia i pola rażenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawalkada

grupa jeźdźców lub powozów jadących gdzieś razem; kawalkata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa jeźdźców albo pojazdów jadących gdzieś razem

- Kawalkada – sztuka Noëla Cowarda
- Kawalkada – amerykański film z 1933, adaptacja sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawalkata

grupa jeźdźców lub powozów jadących gdzieś razem; kawalkada

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawalkator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ujeżdżacz koni wierzchowych, często również trener i nauczyciel jazdy konnej;

Kawalkator (od wł. cavalcare – jeździć konno), także (z niem.) berajter – zawodowy trener i ujeżdżacz koni.

Zawód ten był szczególnie ceniony w Rzeczypospolitej szlacheckiej, gdy niemal każdy magnat i zamożny szlachcic miał na swych usługach przynajmniej jednego kawalkatora; często byli nimi cudzoziemcy. Było to wymuszone powszechnym korzystaniem z koni oraz wyjątkową rolą kawalerii w ówczesnym wojsku polskim (szczególnie husarii, dla której szkolono specjalne wierzchowce). Kawalkatorzy zwykle bywali nie tylko trenerami, lecz również znawcami koni, umiejącymi ocenić stan zdrowia oraz usposobienie danego zwierzęcia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawas

żołnierz policji tureckiej

Kawas – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo. W 2004 roku liczyła 1688 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawasaki

sprzęt marki Kawasaki

W Japonii

- Kawasaki – miasto na wyspie Honsiu, w prefekturze Kanagawa
- Kawasaki – dzielnica miasta Kawasaki
- Kawasaki – miasto na wyspie Kiusiu, w prefekturze Fukuoka
- Kawasaki – miasto na wyspie Honsiu, w prefekturze Miyagi
- Kawasaki Heavy Industries – firma przemysłu ciężkiego i motoryzacyjnego
- Choroba Kawasakiego
- Kawasaki Frontale – klub piłkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawatina

muz. solowa pieśń liryczna popularna w operze w wiekach XVIII i XIX, krótsza i prostsza od arii; cavatina; kawatyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawatyna

muz. solowa pieśń liryczna popularna w operze w wiekach XVIII i XIX, krótsza i prostsza od arii; cavatina; kawatina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liryczna pieśń solowa w operze XVIII-XIX-wiecznej, niepowtarzająca się, utrzymana w wolnym tempie, krótsza i prostsza niż aria;

(1.2) muz. wolny utwór instrumentalny, przypominający pieśń, będący np. częścią smyczkowego kwartetu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawał

1. dowcipna historyjka; dowcip, żart;
2. zażartowanie z kogoś; figiel, psota, psikus, żart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. od kawałek

(1.2) pot. dowcip, śmieszna historyjka

(1.3) psikus

Dowcip, żart, kawał – krótka forma humorystyczna, służąca rozśmieszeniu słuchacza. Najczęstszą formą rozpowszechniania dowcipu jest przekaz słowny. Dowcipy można spotkać na wielu stronach internetowych, w prasie, w specjalnych rubrykach. Publikowane są książki i czasopisma z dowcipami. Istnieją też ponure żarty („czarny dowcip”) oraz „puste dowcipy”, śmieszące tylko opowiadającego. Innym gatunkiem dowcipu jest „dowcip ciągły”, czyli powtarzany kilka razy w krótkim odstępie czasu lub „dowcip abstrakcyjny”, obecny np. w krajach Europy Środkowej – głównie w Czechach i Polsce. Znany jest także jako pure nonsense czy humor angielski. Można też natrafić na pojęcie żartu „hermetycznego”, który może opierać się na memie lub jest zrozumiały tylko dla docelowej grupy odbiorców, np. kolegów z pracy czy też informatyków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawałeczek

zdrobnienie od: kawałek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kawałek

(1.2) mały kawałek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawałek

1. niewielka część, fragment większej całości;
2. niewielka odległość lub przestrzeń; kęs;
3. potocznie: krótki utwór muzyczny;
4. potocznie: tysiąc złotych (lub innych jednostek monetarnych); tysiak, kafel, patyk, patol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kawał

(1.2) fragment pewnej całości

(1.3) mała lub niedokładnie określona część odległości lub przestrzeni

(1.4) pot. piosenka, niewielki utwór muzyczny

(1.5) pot. dowolny przedmiot

(1.6) środ. muz. utwór muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawałkami

przysłówek

(1.1) kawałek po kawałku

forma rzeczownika.

(2.1) N. plural|kawałek.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawałki

potocznie: zabawne historyjki, anegdoty

Kawałki – część wsi Rudno w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów. Nie ma sołtysa, należy do sołectwa Rudno.

W latach 1975–1998 Kawałki administracyjnie należały do województwa lubelskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawałko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawałkować

czasownik

(1.1) dzielić coś na kawałki, rozdrabniać

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawałkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kawałkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawałkowaty

rzadko: podobny do kawałka czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawałkowy

rzadko: występujący w kawałkach, podzielony na kawałki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawcia

zdrobnienie od: kawa (w znaczeniu: napój lub jego porcja); kawunia, kawusia, kawka, kawuńcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawczy

dotyczący ptaka - kawki

przymiotnik

(1.1) związany z kawką, dotyczący kawki (ptaka)

(1.2) charakterystyczny dla kawki, podobny do kawki (ptaka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawecan

rodzaj uzdy, odmiana kantara

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawecki

nazwisko

- Alfred Kawecki – pułkownik
- Andrzej Kawecki – adwokat i senator,
- Czesław Kawecki – lekarz i poseł,
- Henryk Kawecki – prawnik, polityk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych (1935–1937) i senator RP IV kadencji (1935–1938),
- Janusz Kawecki – profesor nauk technicznych,
- Maciej Kawecki – prawnik, akademik, urzędnik państwowy, ekspert w dziedzinie ochrony danych osobowych
- Roman Kawecki – generał Wojska Polskiego, malarz,
- Witold Kawecki – polski duchowny rzymskokatolicki,
- Witold Kawecki – inżynier, przedsiębiorca, działacz społeczny,
- Zbigniew Kawecki – entomolog
- Zbigniew Kawecki – artysta plastyk
- Zdzisław Kawecki – oficer Wojska Polskiego i olimpijczyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawęczeć

1. skarżyć się stale na dolegliwości; stękać, narzekać, kwękać;
2. dawniej: mozolnie coś robić, ślęczeć nad czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kawka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawęczyć

dawniej: kawęczeć;
1. skarżyć się stale na dolegliwości; stękać, narzekać, kwękać;
2. mozolnie coś robić, ślęczeć nad czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawęczyn

nazwa wielu wsi w Polsce

W Polsce

- Kawęczyn – część miasta Dębica
- Kawęczyn – część miasta Warszawa, w dzielnicy Rembertów
- Kawęczyn – osiedle w Warszawie
- Kawęczyn – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
- Kawęczyn – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
- Kawęczyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Godziszów
- Kawęczyn – osada wsi Krępa w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Jeziorzany
- Kawęczyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
- Kawęczyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Kłoczew
- Kawęczyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Piaski
- Kawęczyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Szczebrzeszyn
- Kawęczyn – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
- Kawęczyn – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
- Kawęczyn – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Godzianów
- Kawęczyn – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca
- Kawęczyn – część wsi Kuzie w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Bolesław
- Kawęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Maciejowice
- Kawęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
- Kawęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna
- Kawęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
- Kawęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Teresin
- Kawęczyn – osada wsi Kawęczyn w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Teresin
- Kawęczyn – część wsi Dęborzyn w woj. podkarpackim, w pow. Dębickim, w gminie Jodłowa
- Kawęczyn – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne
- Kawęczyn – część wsi Wrzawy w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
- Kawęczyn – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Nowy Korczyn
- Kawęczyn – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
- Kawęczyn – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Smyków
- Kawęczyn – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Smyków
- Kawęczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak
- Kawęczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Kawęczyn
- Kawęczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawęczynek

3 miejscowości w Polsce:

- Kawęczynek – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Szczebrzeszyn
- Kawęczynek – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
- Kawęczynek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Konstancin-Jeziorna

#### Źródła:

Wikipedia

# Kawęczyński

→ Kawęczyn

Patrz:Kawęczyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawerna

1. otwór skalny wymyty przez wodę;
2. ubytki w narządach ludzkich powstałe na skutek obumierania tkanek
3. wyrobisko górnicze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. pustka w skale utworzona w wyniku wietrzenia chemicznego

(1.2) med. jama w narządzie wewnętrznym ciała powstała na skutek choroby

Kawerna, kawerna krasowo–sufozyjna – pusta przestrzeń w skałach, powstała w wyniku procesów naturalnych ługowania, czyli rozpuszczania składników skalnych, przy równoczesnym odprowadzaniu do systemu krasowego materiałów klastycznych.

W Polsce kawerny najliczniej występują na obszarze Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, są bardzo częste w złożach rud Zn-Pb w rejonie olkuskim. Wypełnione są tam wtórnymi węglanami lub galmanami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawernowy

→ kawerna

Patrz:kawerna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawi

język należący do indonezyjskiej grupy języków austronezyjskich, używany w niektórych regionach Jawy

Język kawi (z sanskrytu: kavi „poeta”) – dawny klasyczny język jawajski, używany od VIII do XIII w. na indonezyjskich wyspach Jawa, Bali i Lombok. Język bogatej literatury, z silnymi wpływami słownictwa sanskryckiego i starożytnej kultury indyjskiej. Język kawi wytworzył w X wieku własne pismo, wywodzące się z pisma pallawa, jednego z południowo-indyjskich alfabetów. Jako materiału do pisania używano liści palmowych. Na podstawie pisma kawi w XVII wieku powstał alfabet jawajski oraz jego odmiana, alfabet balijski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawia

rodzaj gryzoni z rodziny kawiowatych, występujący w Ameryce Południowej

Kawia (Cavia) – rodzaj ssaków z podrodziny kawii (Caviinae) w obrębie rodziny kawiowatych (Caviidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawiara

kobieta lubiąca kawę; kawoszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. pot. amatorka kawy, kobieta pijąca często kawę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawiarenka

zdrobnienie od: kawiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kawiarnia

(1.2) mała kawiarnia

Kawiarnia – lokal gastronomiczny będący przede wszystkim miejscem spotkań towarzyskich. Podawane są tam głównie napoje i dania deserowe, głównie kawa, zazwyczaj również: ciastka, lody, herbata, czy wino. Może prowadzić działalność rozrywkową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawiarka

1. kobieta zawodowo trudniąca się parzeniem kawy; baristka;
2. ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafetiera, kafeteria, makinetka;
3. regionalnie: bułka paryska (francuska)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się specjalnie parzeniem i serwowaniem kawy (dawniej służąca tego rodzaju)

(1.2) daw. kobieta prowadząca kawiarnię

(1.3) daw. kobieta obsługująca w kawiarni

Makinetka, oryginalnie moka, często nazywana również kupresem, kafetierką, kawiarką – ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy. Makinetki są najbardziej popularne we Włoszech (samo określenie „makinetka” pochodzi od włoskiego macchinetta del caffè).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawiarnia

lokal gastronomiczny, gdzie serwuje się kawę, herbatę, inne napoje, ciasta, desery itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lokal, w którym podaje się kawę i inne napoje;

Kawiarnia – lokal gastronomiczny będący przede wszystkim miejscem spotkań towarzyskich. Podawane są tam głównie napoje i dania deserowe, głównie kawa, zazwyczaj również: ciastka, lody, herbata, czy wino. Może prowadzić działalność rozrywkową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawiarniany

przymiotnik

(1.1) dotyczący kawiarni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawiarniowy

przymiotnik od: kawiarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawiarz

1. osoba lubiąca kawę; kawosz;
2. dawniej: właściciel kawiarni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. pot. amator picia kawy; osoba często pijąca kawę

(1.2) przest. właściciel kawiarni

(1.3) przest. osoba przyrządzająca kawę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawice

Kawice (niem. Koitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Prochowice.

Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 94.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kawing

potocznie: picie kawy; kawoszenie, kawkowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawiński

nazwisko

- Gwido Kawiński (1891–), pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
- Rudolf Kawiński (1887–), pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
- Wojciech Kawiński (1939–), poeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawior

solona ikra ryb jesiotrowatych, łososiowatych lub dorszowatych, ceniona dla smaku, podawana zwykle jako przekąska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. przekąska z solonej ikry niektórych gatunków ryb (np. łososia, dorsza), w kolorze czarnym lub czerwonym;

(1.2) środ. przestępcze tanie wino owocowe

Kawior – solona ikra ryb jesiotrowatych (kawior czarny lub rosyjski), łososiowatych (kawior czerwony), dorszowatych (kawior norweski) lub innych ryb. Kawiorem nazywa się również jajka ślimaków (kawior ślimaczy lub biały kawior, popularny szczególnie we Francji – caviar d'escargots).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawioreczek

zdrobnienie od: kawiorek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawiorek

zdrobnienie od: kawior

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kawior

(1.2) poznań. spoż. długa bułka pszenna

Bułka paryska (francuska) – rodzaj pieczywa, długa, bułka pszenna o długości około 30 cm, kształtem i wielkością zbliżona do bochenka chleba. W skład produktu tego typu wchodzą: mąka pszenna, mleko i woda, olej, drożdże piekarnicze, niewielkie ilości soli i cukru. Na skalę przemysłową zamiennikiem mleka bywa serwatka w proszku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawiorka

długa pszenna bułka (gwara poznańska)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. spoż. długa bułka pszenna

Bułka paryska (francuska) – rodzaj pieczywa, długa, bułka pszenna o długości około 30 cm, kształtem i wielkością zbliżona do bochenka chleba. W skład produktu tego typu wchodzą: mąka pszenna, mleko i woda, olej, drożdże piekarnicze, niewielkie ilości soli i cukru. Na skalę przemysłową zamiennikiem mleka bywa serwatka w proszku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawiorowy

przymiotnik od: kawior

przymiotnik

(1.1) związany z kawiorem, dotyczący kawioru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawiowate

rodzina gryzoni z podrzędu jeżozwierzowców

Kawiowate, dawniej także: marowate (Caviidae) – rodzina ssaków z infrarzędu jeżozwierzokształtnych (Hystricognathi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). Kopalne marowate znane są już od miocenu. Rodzina obejmuje 6 rodzajów z 20 gatunkami. Współcześnie żyjącymi przedstawicielami marowatych są m.in. kawia domowa (potocznie: świnka morska), mara patagońska i kawia brazylijska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawiowaty

o cechach kawiowatych (rodzina gryzoni)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawitacja

wrzenie wody na śrubach okrętowych i śmigłach samolotów, powodujące uszkodzenia tychże urządzeń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. zjawisko gwałtownego tworzenia się bąbelków gazu w cieczy pod wpływem zmian ciśnienia;

Kawitacja – zjawisko fizyczne polegające na gwałtownej przemianie fazowej z fazy ciekłej w fazę gazową pod wpływem zmniejszenia ciśnienia. Jeżeli ciecz gwałtownie przyspiesza zgodnie z zasadą zachowania energii, ciśnienie statyczne cieczy musi zmaleć. Dzieje się tak np. w wąskim otworze przelotowym zaworu albo na powierzchni śruby napędowej statku. Kawitacja występuje wyłącznie w cieczach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawitacyjny

związany z kawitacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z kawitacją, dotyczący, kawitacji, wykorzystujący zjawisko kawitacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawka

1. wszystkożerny ptak z rodziny krukowatych;
2. zdrobnienie od: kawa (w znaczeniu: napój lub jego porcja); kawusia, kawcia, kawunia, kawuńcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Coloeus|ref=tak., ptak z rodziny krukowatych;

(1.2) zdrobn. od: kawa (napój)

(1.3) pot. skromne przyjęcie popołudniowe lub wieczorne, na którym podaje się napoje i słodycze

(1.4) gw-pl|Poznań., żart. zakonnica

Kawka (zwyczajna) (Corvus monedula) – gatunek średniej wielkości ptaka synantropijnego z rodziny krukowatych (Corvidae), blisko spokrewniony z kawką srokatą. Zamieszkuje Eurazję i północno-zachodnią Afrykę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawkować

potocznie: pić kawę; kawoszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawnice

Kawnice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Golina.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kawnice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kawny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Łowicz. brązowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kawomat

potocznie: automat do parzenia lub sprzedaży kawy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do parzenia lub sprzedaży kawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawon

arbuz;
1. jednoroczna, afrykańska roślina warzywna z rodziny dyniowatych, uprawiana w ciepłych krajach na całym świecie ze względu na smaczne owoce;
2. owoc tej rośliny w kształcie dużej kuli (o masie nawet do 16 kg), z grubym, wodnistym i słodkim miąższem barwy czerwonej, różowej lub żółtej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. lwów. kraków., zob. arbuz.

- Arbuz zwyczajny
- KAWON Krajowa Akcja w Obronie Narodu – polska tajna organizacja II wojny światowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawosz

osoba lubiąca kawę; kawiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) amator picia kawy; osoba często pijąca kawę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawoszka

kobieta lubiąca kawę; kawiara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miłośniczka kawy, amatorka kawy, kobieta pijąca kawę bardzo często

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawoszyć

potocznie: pić kawę; kawkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawowiec

wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny marzanowatych, o skórzastych, ciemnozielonych liściach i wonnych, białych lub zielonych kwiatach, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej ze względu na nasiona (tzw. ziarna kawy) zawierające kofeinę, używane do przyrządzania pobudzającego napoju - kawy; kawa

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Coffea|ref=tak., wiecznie zielony krzew i drzewo z rodziny marzanowatych;

Kawowiec, kawa (Coffea L.) – rodzaj wiecznie zielonych krzewów i drzew z rodziny marzanowatych. Obejmuje 104 gatunki. W większości pochodzą one z terenu Afryki, niektóre gatunki występują w Azji. Niektóre z nich są uprawiane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawówka

nalewka kawowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawowy

1. → kawa;
2. mający smak kawy;
3. mający kolor kawy z mlekiem; jasnobrązowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący kawy, związany z kawą – nasionami kawowca

(1.2) dotyczący kawy, związany z kawą – napojem przyrządzanym z palonych i zmielonych nasion kawowca

(1.3) dotyczący kawowca

(1.4) mający smak kawy, zawierający kawę – palone i zmielone ziarna kawowca

(1.5) mający kolor kawy z mlekiem; jasnobrązowy

(1.6) gw-pl|Bukowina. wiśniowy

(1.7) gw-pl|Bukowina, Łowicz. brązowy (nie tylko jasnobrązowy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawski

nazwisko

- Leszek Kawski (ur. 1960) – polski polityk
- Wacław Kawski (1920-1979) – prawnik polityk w PRL

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kawsko

zgrubienie od: kawa

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego;

Kawsko (ukr. Кавсько, Kawśko) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie stryjskim. W 2001 roku liczyła 1453 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kawula

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawulec

potocznie: kawa; mała czarna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawuńcia

zdrobnienie od: kawa (w znaczeniu: napój lub jego porcja); kawusia, kawcia, kawka, kawunia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kawunia

zdrobnienie od: kawa (w znaczeniu: napój lub jego porcja); kawusia, kawcia, kawka, kawuńcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od kawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kawusia

zdrobnienie od: kawa (w znaczeniu: napój lub jego porcja); kawunia, kawcia, kawka, kawuńcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: kawa (napój)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kayah

Kayah, właśc. Katarzyna Magda Rooijens z domu Szczot (ur. 5 listopada 1967 w Warszawie) – polska piosenkarka, autorka tekstów, kompozytorka, producentka muzyczna, prezenterka radiowa, filantropka i osobowość telewizyjna. Członkini Rady Polskiej Fundacji Muzycznej. Założycielka wytwórni płytowej Kayax.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kazaa

w informatyce: komputerowy program kliencki sieci P2P, umożliwiający wymianę plików między użytkownikami Internetu

Kazaa (także KaZaA, pełna nazwa Kazaa Media Desktop) – komputerowy program kliencki sieci P2P – FastTrack, stworzony w marcu 2001 roku przez szwedzkiego programistę Niklasa Zennströma, później sprzedany australijskiej firmie Sharman Networks.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazać

1. wydawać, wydać rozkaz albo polecenie; polecać (polecić), zarządzać (zarządzić), rozkazywać (rozkazać);
2. powodować, spowodować, że coś się dzieje, zmuszać, zmusić do czegoś swoim postępowaniem, nie rozkazem;
3. przestarzałe: wygłosić, głosić kazanie

czasownik nieprzechodni modalny

(1.1) wydać rozkaz zrobienia czegoś

(1.2) wydać polecenie

(1.3) przest. głosić kazanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazach

obywatel Kazachstanu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba narodowości kazachskiej;

Nazwa Kazach odnosi się do:

- Kazachowie – mieszkańców największej grupy etnicznej Kazachstanu (Kazachów)
- Qazax – miasto w zachodnim Azerbejdżanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazachski

1. dotyczący Kazachów; kazaski;
2. dotyczący Kazachstanu; kazachstański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Kazachów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z rodziny języków turkijskich, język państwowy Kazachstanu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazachskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem kazachskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kazachskim

(1.3) spisany, stworzony w języku kazachskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Kazachskość

→ kazachski

Patrz:kazachski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazachstan

państwo leżące częściowo w Azji i w Europie; Republika Kazachstanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo na pograniczu Europy i Azji, ze stolicą w Astanie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazachstańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Kazachstanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kazachstanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kazachstanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kazachstański

dotyczący Kazachstanu; kazachski; kazaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kazachstanem, dotyczący Kazachstanu

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do Kazachstanu, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny, typowy dla Kazachstanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazaczok

taniec popularny w Europie Zachodniej w drugiej połowie lat sześćdziesiątych, oparty na różnych przeróbkach jednej z najbardziej znanych pieśni rosyjskich - "Katiusza"; kozaczok

Kozak (ukr. Koзaчoк, ros. Казачок) – ukraiński taniec ludowy mężczyzn, wykonujących w czasie jego trwania przysiady, podskoki i wyrzuty nóg do przodu.

Metrum 2/4. Charakteryzuje się żywym, stopniowo przyspieszanym tempem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazakina

dawniej: luźna suknia bez rękawów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazalnica

1. dawniej: ambona, mównica do wygłaszania kazań w kościele;
2. w alpinistyce: formacja skalna, turnia stromo podcięta urwiskami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rel. ambona

(1.2) występ skalny z trzech stron otoczony urwiskami lub wystający ze stoku fragment skał

- kazalnica – ambona kościelna do wygłaszania kazań
- kazalnica – rodzaj formacji skalnej
- Kazalnica – góra w Karkonoszach
- Kazalnica – skała w Karkonoszach
- Kazalnica – turnia w Dolinie Brzoskwinki na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
- Kazalnica – turnia w stokach Ciemniaka w rejonie Doliny Kościeliskiej w Tatrach
- Kazalnica – turnia w Stołach w rejonie Doliny Kościeliskiej w Tatrach
- Kazalnica – wzniesienie w Górach Kaczawskich
- Kazalnica – turnia w Dolinie Białego w Tatrach (w masywie Skrajnej Białczańskiej Baszty)
- Białczańska Kazalnica – turnia w Dolinie Żabiej Białczańskiej w Tatrach Słowackich (w masywie Skrajnej Białczańskiej Baszty)
- Kazalnica Cubryńska – ściana w masywie Cubryny w Tatrach
- Kazalnica Kobylarzowa – turnia w Dolinie Miętusiej w Tatrach
- Kazalnica Mięguszowiecka – turnia w Tatrach Wysokich
- Kazalnica Miętusia – turnia w Dolinie Miętusiej w Tatrach
- Lesista Kazalnica – turnia w grzędzie oddzielającej Kobylarzowy Żleb od Szarego Żlebu w Czerwonych Wierchach w Tatrach
- Skrajna Płaczliwa, Pośrednia Płaczliwa i Zadnia Płaczliwa Kazalnica – 3 Płaczliwe Kazalnice w Tatrach Bielskich
- Żabia Kazalnica – turnia w Dolina Żabia Białczańska|Dolinie Żabiej Białczańskiej w Tatrach Słowackich (w masywie Żabiej Czuby)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazalniczy

związany z wygłaszaniem kazań, z kazaniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazamata

1. podziemne pomieszczenie służące podczas wojny jako schron lub magazyn broni, dawniej także jako izba więzienna;
2. opancerzone pomieszczenie na okręcie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. w fortyfikacji: budowla o murowanym sklepieniu, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, używana jako stanowisko dział lub magazyn

- kazamata – w dawnych fortyfikacjach nazwa schronu w twierdzy bastionowej lub w forcie.
- kazamata – na dawnych okrętach wojennych – zamknięte opancerzone pomieszczenie, w którym znajdowało się działo wraz z obsługą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazamatowy

przymiotnik od: kazamata

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kazamatami, dotyczący kazamat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazamaty

1. podziemne pomieszczenie służące podczas wojny jako schron lub magazyn broni, dawniej także jako izba więzienna;
2. opancerzone pomieszczenie na okręcie

Kazamaty – przysiółek wsi Kasinka Mała w Polsce, położony w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna.

W latach 1975−1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa nowosądeckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazan

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Tatarstanu;

- Kazan – cesarz Japonii
- Kazan – rzeka w północnej Kanadzie
- Elia Kazan – amerykański reżyser i pisarz greckiego pochodzenia
- Kazan – miasto w Turcji
- kazan – tradycyjne uzbeckie naczynie do przygotowywania na otwartym ogniu orientalnych potraw; rodzaj dużego metalowego kotła z półokrągłym dnem kształtem zbliżony do woka, najczęściej wieszany nad ogniskiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazańczyk

mieszkaniec Kazania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kazania; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazanecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Paweł Kazanecki – polski politolog
- Waldemar Kazanecki – polski pianista, dyrygent i kompozytor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazanie

1. przemowa duchownego do wiernych, zwykle podczas nabożeństwa; homilia;
2. tekst tego przemówienia;
3. potocznie: długa, nudna przemowa w celu pouczenia kogoś; tyrada, perora, połajanka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. religijna przemowa, której celem jest przekazanie prawd wiary i zasad życia moralnego, w chrześcijaństwie także część mszy lub nabożeństwa;

(1.2) przen. pot. nadęta mowa umoralniająca

(1.3) odczasownikowy od|kazać.

Kazanie (łac. sermo) – gatunek literatury stosowanej, przemowa wygłaszana zwykle przez osobę duchowną wyznania chrześcijańskiego, która ma za zadanie nauczanie i przekazanie treści religijnych. Odmianą kazania jest homilia zawierająca wyjaśnienie fragmentu tekstu biblijnego, często błędnie uważana za synonim tego terminu. Do 1970 roku kazania w Kościele katolickim były głoszone z ambony, obecnie – częściej z kazalnicy (zwanej też poetycko stołem słowa Bożego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazaniowy

przymiotnik od: kazanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazanka

mieszkanka Kazania

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w europejskiej części Rosji, w Tatarstanie, lewy dopływ Wołgi;

- Kazanka – miejscowość na Ukrainie
- Kazanka (rzeka) – rzeka w Rosji, dopływ Wołgi
- Kazanka – wieś w Rosji, w sielsowiecie łomigorskim rejonu wołowskiego w obwodzie lipieckim
- Kazanka – wieś w Rosji, w obwodzie orenburskim, w rejonie szarłyckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazanko

zdrobnienie od: kazanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazanów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazanowianin

mieszkaniec Kazanowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazanowianka

mieszkanka Kazanowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazanowski

przymiotnik od: Kazanów

Kazanowscy – polski ród szlachecki herbu Grzymała, którego przedstawiciele byli wymieniani w XV wieku jako właściciele Businy i Lipek w ziemi sieradzkiej. Nazwisko pochodzi od miejscowości Kazanów. W XVI wieku osiedlali się w Małopolsce, w Lubelskiem i na Podolu. W źródłach wymieniani są Wyszota, Mroczek, Jan i Świętosław. Ród nabrał większego znaczenia w czasach Świętosława Litwosza z Kazanowa, który w 1397 roku został wielkorządcą krakowskim i jego syna Dominika z Kazanowa, który w 1472 roku został łowczym krakowskim. Zajmowali pozycję bliską dworu Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy, niejednokrotnie oddając duże zasługi wojskowe (na przykład pod Pskowem). Do największego znaczenia doszli za czasów panowania króla Władysława IV (panował 1632-1648), gdy Kazanowscy stanowili kamarylę dworską. Odegrali dużą rolę 2 połowie XVI i początku XVII wieku, jednak później w XVIII wieku ich znaczenie słabnie. Nigdy nie uzyskali żadnych tytułów arystokratycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazański

przymiotnik od: Kazań

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kazaniem, dotyczący Kazania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazanłycki

przymiotnik od: Kazanłyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazanłyk

miasto w Bułgarii

Kazanłyk (bułg. Казанлък) – miasto w środkowej części Bułgarii, niemal w centrum Doliny Róż, na północ od Starej Zagory. Przemysł maszynowy, tekstylny; miasto znane jest z produkcji olejku różanego, pozyskiwanego z ogromnych pól obsadzonych różami. 47 tys. mieszkańców (2021).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazarka

dzika kaczka o rdzawym upierzeniu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Tadorna ferruginea|ref=tak., gatunek kaczki;

Tadornini – plemię ptaków z podrodziny kaczek (Anatinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae). W polskim nazewnictwie zwyczajowym dla tego taksonu stosuje się nazwę kazarki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazarma

koszary

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazaski

dotyczący Kazachów; kazachski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Kazachów lub Kazachstanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazaszka

obywatelka Kazachstanu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kazachstanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazatelnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ambona

#### Źródła:

Wiktionary

# Kazba

twierdza lub cytadela w architekturze muzułmańskiej; kasba

Kasba, kasaba (arab. ‏قصبة‎, qaṣaba) – forteca, ufortyfikowany zespół obronny górujący nad miastem, który można spotkać w Afryce Północnej (np. w Algierze).W obszarze obwarowań kasby mieścił się pałac władcy (np. beja), magazyny, w których gromadzono zapasy na wypadek oblężenia oraz koszary dla załogi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazbek

Kazbek (gruz. მყინვარწვერი, Mkinwarcweri; ros. Казбек, Kazbiek; oset. Сæна, Sæna, Хъазыбег, Qazybeg, Чырыстийы цъупп, Čyrystijy c’upp), jeden z najwyższych szczytów Kaukazu na granicy Gruzji z Rosją (Republika Północną Osetią-Alanią) o wysokości 5054 m n.p.m., położony we wschodniej części centralnego Kaukazu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kazberuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Każdochwilowy

dawniej: mogący być, wystąpić w każdej chwili, np. każdochwilowa gotowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Każdoczasowy

dawniej: istniejący w każdym czasie, aktualny w danym okresie, momencie; każdoczesny

#### Źródła:

SJP.pl

# Każdoczesny

dawniej: istniejący w każdym czasie, aktualny w danym okresie, momencie; każdoczasowy

przymiotnik

(1.1) praw. istniejący w każdym czasie, aktualny w danym okresie, momencie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Każdodniowy

dawniej: zdarzający się każdego dnia; każdodzienny, codzienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Każdodzienny

dawniej: zdarzający się każdego dnia; każdodniowy, codzienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Każdomiesięczny

dawniej: zdarzający się każdego miesiąca; comiesięczny, miesięczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Każdorazowy

odbywający się za każdym razem

przymiotnik

(1.1) występujący za każdym razem

(1.2) każdy poszczególny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Każdoroczny

dawniej: odbywający się każdego roku; coroczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Każdotygodniowo

przysłówek

(1.1) przest. każdego tygodnia, co tydzień

#### Źródła:

Wiktionary

# Każdotygodniowy

dawniej: odbywający się każdego tygodnia; cotygodniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Każdy

wszelki bez wyjątku

zaimek upowszechniający

(1.1) odnoszący się do wszystkich, wszystkiego w danym zbiorze, bez wyjątku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Każdziuśki

zdrobnienie od: każdy

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: każdy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Każdziuteńki

zdrobnienie od: każdy

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: każdy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Każdziutki

zdrobnienie od: każdy

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: każdy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazeina

główny składnik białkowy mleka; sernik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. białko z mleka ssaków;

Kazeina (sernik) – białko z mleka, które zostaje wyodrębnione w procesie trawienia poprzez działanie podpuszczki.

- Kazeina podpuszczkowa ułatwia wchłanianie białka z przewodu pokarmowego, ponieważ pokarm pozostaje w nim dłużej. Podpuszczka występuje tylko u osobników młodych, dlatego niektóre źródła podają, że spożywanie mleka przez osobniki dorosłe nie dostarcza zbyt wielkiej ilości białka i wapnia, gdyż mleko nie jest w pełni przyswajane przez przewód pokarmowy.
- Kazeina kwasowa techniczna wytwarzana z mleka krowiego przy zastosowaniu kwasów. Ma zastosowanie w różnych gałęziach przemysłu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazeinian

pochodna kazeiny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazeinowy

przymiotnik od: kazeina

przymiotnik

(1.1) biochem. dotyczący kazeiny, właściwy kazeinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazejak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Kazimierz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., poufała forma od Kazimierz

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Kazka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazemata

dawniej: kazamata - sklepione, betonowe pomieszczenie pod fortyfikacjami służące jako stanowisko obronne podczas wojny, magazyny lub więzienie; loch więzienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazetempowiec

członek Komunistycznego Związku Młodzieży Polski (KZMP); KZMP-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazetempowski

→ KZMP (Komunistyczny Związek Młodzieży Polski); KZMP-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazia

zdrobnienie od: Kazimiera (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobnienie od Kazimiera

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. zob. Kazio.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazić

przestarzałe:
1. działać na kogoś lub coś szkodliwie; psuć, szpecić;
2. demoralizować

czasownik

(1.1) stpol. psuć, burzyć, niszczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazik

zdrobnienie od: Kazimierz (imię męskie); Kazio, Kaziunio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., poufała forma imienia Kazimierz

Kazimierz Piotr Staszewski (ur. 12 marca 1963 w Warszawie) – polski piosenkarz, autor tekstów, kompozytor, saksofonista, aranżer, producent muzyczny i felietonista. Współzałożyciel, lider i wokalista zespołów Kult i KNŻ, członek Buldoga oraz licznych innych projektów muzycznych. Prowadzi solową działalność artystyczną. Jeden z pionierów polskiego hip-hopu. Syn Stanisława.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazikowski

nazwisko, np. Zygmunt Kazikowski (1887-1906), członek Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazikowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kazika lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimiera

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Kazimiera – żeński odpowiednik imienia Kazimierz. W średniowieczu nie występowało. Prawdopodobnie rozpowszechniło się pod koniec XVII wieku, po przyjeździe do Polski Marysieńki, żony króla Jana III Sobieskiego.

Kazimiera imieniny obchodzi:

- 19 grudnia, jako wspomnienie bł. Marii Marty od Jezusa (Kazimiery Wołowskiej)
- 4 marca, 21 sierpnia – dawniej przyjęte daty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazimierczak

nazwisko

- Krzysztof Kazimierczak, polski piłkarz, zawodnik Boavisty Porto
- „Kazimierczak”, pseudonim Stefana Michnika jako tajnego informatora służby bezpieczeństwa PRL
- Przemysław Kazimierczak, polski piłkarz, zawodnik Accrington Stanley FC

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazimierczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimierczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimierka

zdrobnienie od: Kazimiera (imię żeńskie)

Kuźmiwka (ukr. Кузьмівка; do 1945 roku Kazimirka) – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie sarneńskim. W 2001 roku liczyła 659 mieszkańców.

Wieś została założona w 1629 roku przez kanclerza wielkiego litewskiego Albrychta Stanisława Radziwiłła. Zniszczona podczas wojen kozackich. Murowany, parafialny kościół katolicki pw. św. Kazimierza został wzniesiony w 1629 przez Albrechta Radziwiłła. Parafia katolicka należała do dekanatu rówieńskiego (diecezja łucko-żytomierska, a następnie w okresie II RP – łucka). W 1880 roku parafia liczyła 993 dusz i posiadała cudowny obraz Matki Boskiej Kazimirzeckiej, który był kopią obrazu w Ołyce, przywiezionego przez Radziwiłłów z Palestyny. Kościół rozszerzono w 1770 roku, a w końcu XIX wieku odnowiono go i pomalowano. Jako miejsce odpustowe cieszyła się Kazimirka niegdyś taką sławą, że na odpusty ściągała tu polska ludność z całej Ukrainy i Wołynia. Największe odpusty, na które przybywało do 20 000 pielgrzymów odbywały się 15 sierpnia (Dzień Święta Matki Boskiej Zielnej) i 8 września. Na odpusty przybywali również prawosławni. Drewniana cerkiew filialna została wzniesiona w 1861 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazimierowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimierowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 4 podstawowe

- Kazimierowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
- Kazimierowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Kazimierowo – część wsi Guty w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica
- Kazimierowo – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto
- Kazimierowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

#### Źródła:

Wikipedia

# Kazimierowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimierski

przymiotnik od miast: Kazimierza Wielka, Kazimierz Biskupi, Kazimierz Dolny, Kazimierz Górniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miejscowości: Kazimierza Wielka, Kazimierz Biskupi, Kazimierz Dolny, Kazimierz Górniczy

Osoby o nazwisku Kazimierski:

- Edward Kazimierski (1931-2024) – działacz sportowy.
- Leon Kazimierski (1909–1940) – polski bokser.
- Roman Kazimierski (1957–2004) – polski samorządowiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazimierz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) dzielnica Krakowa;

(2.2) zob. Kazimierz Górniczy.;

(2.3) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce

(2.4) geogr. zob. Kazimierz Dolny.

(2.5) geogr. zob. Kazimierz Biskupi.

(2.6) geogr. zob. Kazimierz Pomorski.

- Kazimierz – imię męskie
- Kazimierz – polski królewicz, święty Kościoła katolickiego
- Kazimierz (VIII) (1494−1518) – syn Bogusława X Wielkiego, księcia pomorskiego i Anny Jagiellonki

W Polsce

- Kazimierz – część miasta Kraków
- Kazimierz – część miasta Sosnowiec
- Kazimierz – część wsi Włodzimierz w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady
- Kazimierz – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Kazimierz – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin
- Kazimierz – część wsi Dąbrowa w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń
- Kazimierz – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Głogówek
- Kazimierz – część wsi Markowa w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Markowa
- Kazimierz – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Kosakowo
- Kazimierz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazimierzanin

mieszkaniec Kazimierzy Wielkiej, Kazimierza Biskupiego, Kazimierza Dolnego lub Kazimierza Górniczego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimierzanka

mieszkanka Kazimierzy Wielkiej, Kazimierza Biskupiego, Kazimierza Dolnego lub Kazimierza Górniczego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimierzewo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 4

- Kazimierzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno
- Kazimierzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Kazimierzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Obrowo
- Kazimierzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

#### Źródła:

Wikipedia

# Kazimierzostwo

Kazimierz z małżonką; Kazimierzowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimierzów

imię męskie

## Miejscowości w Polsce i ich integralne części

- Kazimierzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Borów
- Kazimierzów – przysiółek wsi Jaźwiny w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
- Kazimierzów – część wsi Ławki w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
- Kazimierzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Kazimierzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
- Kazimierzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Koluszki
- Kazimierzów – część wsi Marianka w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Kazimierzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
- Kazimierzów – osada w woj. łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza
- Kazimierzów – zniesiona kolonia w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
- Kazimierzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików
- Kazimierzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Regnów
- Kazimierzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn
- Kazimierzów – część wsi Anielin w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
- Kazimierzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
- Kazimierzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Stara Kornica
- Kazimierzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Kałuszyn
- Kazimierzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Stoczek
- Kazimierzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Wierzbno
- Kazimierzów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Tczów
- Kazimierzów – część wsi Żelisławice w woj. śląskim, w pow. będzińskim, w gminie Siewierz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazimierzowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Kazimierza

#### Źródła:

Wiktionary

# Kazimierzowie

Kazimierz z małżonką; Kazimierzostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazimierzówna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. córka Kazimierza

#### Źródła:

Wiktionary

# Kazimierzowski

→ Kazimierzów

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z panowaniem Kazimierza Wielkiego;

Patrz:Kazimierzów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazimierzowy

taki jak u Kazimierza, charakterystyczny dla Kazimierza

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Kazimierza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazimira

roślina jadalna z rodziny rutowatych

- kazimira (Casimiroa) – rodzaj roślin z rodziny rutowatych
- Kazimira – wariant imienia Kazimiera

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazin

2 miejscowości w Polsce:

- Kazin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
- Kazin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią

#### Źródła:

Wikipedia

# Kazio

zdrobnienie od: Kazimierz (imię męskie); Kaziunio, Kazik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. poufała forma imienia Kazimierz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazionny

żartobliwie: państwowy, skarbowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) środ. lub żart. państwowy, skarbowy; stanowiący własność państwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazior

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaziowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kazia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazirodca

osoba utrzymująca stosunki seksualne z kimś blisko spokrewnionym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek, osoba dopuszczająca się kazirodztwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazirodczo

przysłówek

(1.1) w sposób kazirodczy, dopuszczając się kazirodztwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kazirodczy

→ kazirodztwo

przymiotnik

(1.1) związany z kazirodztwem

Patrz:kazirodztwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kazirodźca

dawniej: kazirodca; kazirodnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazirodztwo

obcowanie płciowe z osobą blisko spokrewnioną; incest

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stosunki płciowe z osobą blisko spokrewnioną, rodzaj parafilii;

Kazirodztwo – zachowanie seksualne w stosunku do osoby blisko spokrewnionej, ale także osób spowinowaconych, np. poprzez adopcję czy małżeństwo krewnego. W wielu kulturach kazirodztwo pozostaje tematem tabu i postrzegane jako jednoznacznie złe – co uzasadnia się zwiększonym ryzykiem wystąpienia u potomstwa wad wrodzonych, niepełnosprawności fizycznej i intelektualnej oraz przedwczesnej śmierci. Jest ono tym większe, im wyższy jest stopień pokrewieństwa genetycznego rodziców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaziu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., gwara. zdrobn. poufała forma męskiego imienia Kazimierz

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) W. lp. od: Kazio

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaziuk

regionalnie zdrobnienie od: Kazimierz (imię męskie); Kazio, Kazik, Kazek

Kaziuk (Kaziuki, lit. Kaziuko mugė) – odbywający się od czterystu lat jarmark odpustowy w Wilnie w dzień świętego Kazimierza (4 marca). W jego trakcie odbywały się pochody na czele z kuglarzami i przebierańcami. Kaziuki miały miejsce na Placu Katedralnym, a od 1901 roku na Placu Łukiskim. W okresie międzywojennym pochód otwierał przebrany za św. Kazimierza wilnianin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaziuki

rodzaj jarmarku odbywającego się w dzień św. Kazimierza (4 marca)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dzień św. Kazimierza – 4 marca;

Kaziuk (Kaziuki, lit. Kaziuko mugė) – odbywający się od czterystu lat jarmark odpustowy w Wilnie w dzień świętego Kazimierza (4 marca). W jego trakcie odbywały się pochody na czele z kuglarzami i przebierańcami. Kaziuki miały miejsce na Placu Katedralnym, a od 1901 roku na Placu Łukiskim. W okresie międzywojennym pochód otwierał przebrany za św. Kazimierza wilnianin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaziunio

zdrobnienie od: Kazimierz (imię męskie); Kazio, Kazik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazka

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Kazimierz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma od Kazimiera

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Kazek

Kazka – ukraiński zespół muzyczny założony w 2017 w Kijowie przez wokalistkę Oleksandrę Zaricką i gitarzystę Mykytę Budasza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kazka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaźmierczak

nazwisko

- Andrzej Kaźmierczak (ur. 1950) – polski ekonomista
- Andrzej Kaźmierczak (ur. 1961) – polski polityk
- Cezary Kaźmierczak (ur. 1964) – prezes Związku Przedsiębiorców i Pracodawców
- Edward Kaźmierczak (1908–2002) – polityk w PRL
- Grzegorz Kaźmierczak (ur. 1964) – polski poeta
- Henryk Kaźmierczak (ur. 1932) – polski polityk, wojewoda koniński
- Henryk Kaźmierczak (1953–2017) – polski poeta, kompozytor
- Jan Kaźmierczak (ur. 1950) – polski polityk
- Jerzy Kaźmierczak (ur. 1940) – polski polityk
- Józef Kaźmierczak (1884–1971) – polityk w PRL
- Józef Kaźmierczak (1903–1953) – konstruktor statków i okrętów, wykładowca Politechniki Gdańskiej, nauczyciel
- Przemysław Kaźmierczak (ur. 1982) – polski piłkarz
- Sebastian Filipek-Kaźmierczak (ur. 1969) – polski ekonomista
- Stanisław Kaźmierczak (1914–2003) – piłkarz, reprezentant Polski
- Stanisław Kaźmierczak (ur. 1950) – polski hokeista na trawie, olimpijczyk
- Tomasz Kaźmierczak (ur. 1977) – trener wioślarzy
- Wacław Kaźmierczak (1905–1981) – polski montażysta i operator filmowy
- Władysław Kaźmierczak (ur. 1951) – polski artysta
- Wojciech Kaźmierczak (ur. 1982) – polski siatkarz
- Wojciech Kaźmierczak (ur. 1993) – polski brydżysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaźmierczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaźmierowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaźmierski

→ Kaźmierz

Patrz:Kaźmierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaźmierz

wieś w Polsce

Kaźmierz (niem. Kasimirs) – wieś (dawniej miasto) w zachodniej Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Kaźmierz, 20 km na północny zachód od Poznania, nad rzeką Samą. Miejscowość jest siedzibą gminy Kaźmierz. Składa się z dwóch części: Kaźmierza oraz Nowej Wsi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kaźmierzewo

W Polsce

- Kaźmierzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
- Kaźmierzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubanie
- Kaźmierzewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice

- Kaźmierzewo – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaźmirów

Kaźmirów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice.

W 2004 roku w Kaźmirowie mieszkały 124 osoby.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kaźń

przestarzale:
a) kara śmierci;
b) ciężkie więzienie bądź cela śmierci

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wykonanie kary śmierci

(1.2) cierpienia fizyczne, męka (zwykle: zadawane uwięzionym)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaznodzieja

1. duchowny wygłaszający kazania;
2. człowiek lubiący prawić morały

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. ktoś, kto wygłasza kazania;

(1.2) pot. przen. ktoś, kto prawi morały

(1.3) przen. utalentowany mówca

Kaznodzieja – osoba zajmująca się wygłaszaniem kazań. Najczęściej kaznodzieje są duchownymi, albo osobami związanymi z religią.

Świadkowie Jehowy kaznodzieją nazywają głosiciela – ochrzczonego lub nieochrzczonego członka zboru, który nieodpłatnie głosi dobrą nowinę o Królestwie Bożym, a kaznodzieją pełnoczasowym – pioniera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kaznodziejka

→ kaznodzieja

Patrz:kaznodzieja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaznodziejski

→ kaznodzieja

przymiotnik

(1.1) związany z kaznodziejstwem lub kaznodzieją, dotyczący kaznodziejstwa lub kaznodziei

(1.2) napuszony, nadęty, zbyt moralizujący, przypominający styl kaznodziei

Patrz:kaznodzieja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaznodziejsko

przysłówek

(1.1) pot. zbyt moralizująco, pompatycznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kaznodziejstwo

wygłaszanie kazań; bycie kaznodzieją

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. wygłaszanie kazań, bycie kaznodzieją

(1.2) rel. całość twórczości kaznodziejskiej

(1.3) talent oratorski

(1.4) pot. skłonność do wygłaszania mów, prawienia morałów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kaznowski

nazwisko

Kaznowski − polskie nazwisko, na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1266 osoby.

Kaznowscy herbu Suchekomnaty − szlachta zagrodowa, pisali się z Stępkowa (Stępków w powiecie lubelskim) i wołali się Sopotami, właściciele wsi Kaznów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Każolować

schlebiać komuś; opiekować się kimś troskliwie; pieścić, głaskać

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazoo

[czytaj: kazu] prymitywny instrument muzyczny z grupy membranofonów dętych, w postaci drewnianej, metalowej lub kartonowej rurki, zamkniętej z jednej strony cienką membraną, nadający głosowi zniekształcone, nosowe brzmienie przy śpiewie mormorando; mirliton

Kazoo – instrument muzyczny z grupy membranofonów dętych (mirlitonów).

Kazoo to instrument-zabawka, który w 1883 opatentował w Stanach Zjednoczonych Warren Herbert Frost. Jego udoskonaloną wersję o charakterystycznym kształcie kadłuba okrętu podwodnego opatentował w 1902 George D. Smith. Pierwowzorem kazoo jest flet eunucha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazualistyczny

→ kazualizm

Patrz:kazualizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazualizm

pogląd, według którego przypadek rządzi zdarzeniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazualny

1. rzadko: dotyczący przypadku gramatycznego; przypadkowy;
2. przestarzałe: okolicznościowy, przygodny

#### Źródła:

SJP.pl

# Każualowy

zwykle o odzieży: przeznaczony do codziennego użytku; casualowy, casual

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazuar

olbrzymi ptak nielotny zamieszkujący Nową Gwineę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Casuarius|ref=tak., duży, australijski, tasmański i nowogwinejski nielot;

Kazuarowate (Casuariidae) – rodzina ptaków z rzędu kazuarowych (Casuariiformes). Obejmuje dwie podrodziny nielotnych ptaków zamieszkujących Australię, Nową Gwineę i sąsiednie wyspy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazuarowate

o cechach kazuarowatych (rodzina ptaków)

Kazuarowate (Casuariidae) – rodzina ptaków z rzędu kazuarowych (Casuariiformes). Obejmuje dwie podrodziny nielotnych ptaków zamieszkujących Australię, Nową Gwineę i sąsiednie wyspy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazuarowaty

o cechach kazuarowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazuarowe

1. → kazuar;
2. o cechach kazuarowych (rząd ptaków)

Kazuarowe (Casuariiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki lądowe, nielotne, zamieszkujące Australię, Nową Gwineę i sąsiednie wyspy. Ptaki te charakteryzują się dużymi rozmiarami, brakiem mostka, redukcją skrzydeł i zdolnością do szybkiego biegu. Ich pisklęta są zagniazdownikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazuarowy

1. → kazuar;
2. o cechach kazuarowych (rząd ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazuary

rodzina nielotnych ptaków zamieszkujących Australię i Nową Gwineę

Kazuary (Casuariinae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny kazuarowatych (Casuariidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazuaryna

drzewo lub krzew z rodziny rzewniowatych, o silnie zredukowanych liściach, rosnące przede wszystkim na terenach pustynnych i sawannowych; rzewnia

Rzewnia, kazuaryna (Casuarina L.) – rodzaj drzew lub krzewów z rodziny rzewniowatych Casuarinaceae. Obejmuje 14 gatunków. Rośliny te występują naturalnie w południowo-wschodniej Azji i Australii, ale zostały szeroko rozprzestrzenione w strefie międzyzwrotnikowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazuarynowate

rodzina roślin z rzędu bukowców; rzewniowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazuarynowaty

o cechach kazuarynowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazubek

nazwisko

2 miejscowości w Polsce:

- Kazubek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno
- Kazubek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazuista

osoba zajmująca się badaniem i dokumentowaniem rzadkich przypadków, zwłaszcza w medycynie lub prawie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazuistka

→ kazuista

Patrz:kazuista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazuistyczny

naciągany, wykrętny (najczęściej w odniesieniu do nieuczciwych prób osiągania przewagi w dyskusji za pomocą pozornie racjonalnych argumentów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazuistyka

1. pokrętna argumentacja, naciąganie argumentów i przykładów w celu uzasadnienia jakiejś tezy;
2. drobiazgowe rozstrzyganie szczegółowych problemów, zwłaszcza moralnych lub prawnych, przez stosowanie do nich odpowiednio dobranych zasad ogólnych;
3. formułowanie przepisów prawnych oparte na analizie konkretnych przypadków;
4. obserwacja i analiza rzadkich przypadków chorobowych, dokumentowanie przypadków rzadkich schorzeń

Kazuistyka (łac. casus, przypadek) – rozstrzyganie, w poszczególnym wypadku (casus) i przy danych okolicznościach, moralnych lub prawnych wątpliwości, jakie się nasuwają przy zbiegu (kolizji) sprzecznych obowiązków. Stąd rozróżnia się kazuistykę moralną (teologiczną) i prawniczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kazuizm

rzadko: drobiazgowe rozstrzyganie szczegółowych problemów, zwłaszcza moralnych lub prawnych, przez stosowanie do nich odpowiednio dobranych zasad ogólnych; kazuistyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazulin

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazuo

Kazuo (jap. かずお, カズオ) – męskie imię japońskie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kazuro

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazus

casus; przestarzale:
1. zdarzenie, wypadek, przykry zbieg okoliczności;
2. zagadnienie, problem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. wydarzenie powodujące skutki prawne

(1.2) praw. zadanie, hipotetyczna sytuacja służąca do sprawdzania studentów z umiejętności stosowania prawa

Kazus – przypadek będący przedmiotem rozstrzygnięcia, np. sądu, postępowania administracyjnego. Zagadnienie, problem prawny, którego rozwiązaniem zajmuje się powołany do tego organ, np. kazusem będzie całokształt okoliczności wraz z rozstrzygnięciem sprawy o zabójstwo, która toczyła się przed sądem i w której zapadł wyrok.

Według André Jollesa kazus jest jednym z morfologicznych archetypów leżących u podstaw współczesnych gatunków literackich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazuśnik

środowiskowo: książka z przykładami przypadków będących przedmiotem rozstrzygnięcia (kazusów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kazwin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iranie, stolica ostanu o tej samej nazwie;

Kazwin (perski: قزوین, Qazvīn) – miasto w północnym Iranie, w ostanie Kazwin, u podnóża gór Elburs. Około 370 tys. mieszkańców w 2003 r. Stolica ostanu o tej samej nazwie.

W mieście urodziła się Shirin Neshat, irańska artystka video artu, reżyserka, scenarzystka i producentka filmowa, mieszkająca w Nowym Jorku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kazwiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kazwinem, dotyczący Kazwinu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kazym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Obu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kał

odchody ludzkie lub zwierzęce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. wydalone, niestrawione resztki pokarmowe;

Kał (inaczej stolec, ekskrementy, odchody) – odpadowe produkty procesu trawienia.

Kał powstaje w jelicie grubym. Resztki pokarmowe przemieszczane z jelita cienkiego do jelita grubego mają konsystencję stosunkowo płynną. Dopiero w jelicie grubym dochodzi do końcowej fazy resorpcji wody i zagęszczenia kału. W skład kału wchodzą resztki pokarmowe, śluz, bakterie, resztki nabłonka, woda itp. Kał przesuwa się w jelicie wskutek ruchów perystaltycznych. Ostateczne jego formowanie zachodzi w odbytnicy. Wydalany jest podczas defekacji przez odbyt dzięki skurczom ścian odbytnicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałabania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów., reg-pl|Kresy. kałuża

#### Źródła:

Wiktionary

# Kałach

odchody ludzkie lub zwierzęce

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wojsk. karabinek typu AK

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kałacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kałaczem, dotyczący Kałacza

#### Źródła:

Wiktionary

# Kałacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. rosyjskie miasto rejonowe położone w obwodzie woroneskim;

(1.2) zob. Kałacz nad Donem.

Kałacz (ros. Калач) – miasto w Rosji położone w obwodzie woroneskim. Kałacz prawa miejskie otrzymał w roku 1945.

Znajduje się u zbiegu rzek Tołuczejewka i Podgornaja (dopływy Donu), w odległości 294 km od miasta Woroneż.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałakucki

przestarzałe:
1. pochodzący z Kalkuty; kalkucki;
2. odnoszący się do kałakuta, koguta indyjskiej rasy;
3. pogardliwie: odnoszący się do unitów, katolików obrządku greckiego

przymiotnik

(1.1) przest. pochodzący z Kalikatu (miasta na Wybrzeżu Malabarskim)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kałakut

kogut indyjskiej rasy kur

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałakutas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) kresy. pogard. policjant lub żandarm litewski z okresu II wojny światowej

(1.2) kresy. pogard. o osobie narodowości litewskiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Kałakuty

pogardliwe określenie unitów, katolików obrządku greckiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałamarnica

głowonóg posiadający walcowate ciało z licznymi ramionami otaczającymi otwór gębowy, poruszający się ruchem odrzutowym, żyjący gromadnie w Atlantyku i Morzu Śródziemnym; kalmar; loligo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. jadalny głowonóg morski;

(1.2) kulin. mięso kałamarnicy (1.1)

Kałamarnice, kalmary, kalmarokształtne (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu lub podrzędu, znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałamarnice

rząd morskich głowonogów o walcowatym ciele z licznymi ramionami otaczającymi otwór gębowy; kalmary

Kałamarnice, kalmary, kalmarokształtne (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu lub podrzędu, znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałamarz

1. naczynie na atrament;
2. zbiornik na farbę w maszynie drukarskiej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) niewielki, szczelnie zamykany pojemnik z różnych materiałów, służący do przechowywania atramentu lub tuszu;

(1.2) druk. techn. w maszynie drukarskiej: zbiornik na farbę

Kałamarz (od łac. calamarius, naczynie do przechowywania piór pisarskich; calamus – oznacza trzcinę używaną dawniej do pisania) – naczynie na pióra pisarskie lub atrament, stosowane powszechnie przed wynalezieniem pióra wiecznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałamarzyk

zdrobnienie od: kałamarz; niewielkie naczynie na atrament

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałamaszka

odkryty pojazd czterokołowy bez resorów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki pojazd konny, rodzaj czterokołowej bryki bez resorów i budy, używany w XVII–XX w.;

Kałamaszka (białor. каламажка) – niewielki pojazd konny, czterokołowy wąski, otwarty wózek o prostej skrzyniowej konstrukcji.

A. Brückner i Z. Gloger wywodzą jego nazwę od rusińskiego zdrobniałego określenia kolimaga oznaczającego w XV wieku duży wóz towarowy z ochronną budą. Kałamaszka (nazywana też taradajką) była mniejszym od bryczki pojazdem najczęściej jednokonnym, pozbawionym resorowania oraz budy chroniącej pasażerów przed deszczem; wewnątrz zazwyczaj wyłożona była łubem (łykiem). Drewniane koła osadzano na początkowo drewnianej osi smarowanej mazią dla zmniejszenia oporów ciernych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałamutek

drążek do obracania wiertła przy wierceniu udarowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałan

zwierzę z rodziny łasicowatych; wydra morska, wydrozwierz

Kałan (Enhydra) – rodzaj ssaków z podrodziny wydr (Lutrinae) w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałanek

drapieżnik z rodziny łasicowatych

Łasica syberyjska, kałanek (Mustela sibirica) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałanki

potocznie:
1. wyprawione skórki z kałanka;
2. futro, błam z tych skórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałankowy

wykonany z futra kałanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, położona w obwodzie czytyjskim; prawy dopływ Witimu;

Kałar – rzeka w Rosji, w obwodzie czytyjskim; prawy dopływ Witimu. Długość 511 km; powierzchnia dorzecza 17 400 km².

Źródła w Górach Kałarskich; płynie w kierunku południowo-zachodnim szeroką doliną pomiędzy Górami Stanowymi (pasma Udokan i Jankan) a Górami Kałarskimi.

Zamarza od października do połowy maja; zasilanie głównie deszczowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałarasz

dawny żołnierz turecki albo rumuński, posłaniec konny

Călărași – miasto w środkowej Mołdawii, siedziba administracyjna rejonu Călărași. W 2004 roku liczyło ok. 15 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałarski

przymiotnik

(1.1) związany z Kałarem (rzeką w Rosji azjatyckiej)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kałasz

ręczna broń automatyczna kalibru 7,62 mm; kałasznikow, kałach

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałasznikow

ręczna broń automatyczna kalibru 7,62 mm; kałasz, kałach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wojsk. karabinek automatyczny radzieckiej konstrukcji;

- Michaił Kałasznikow
- karabinek AK, pot. kałasznikow
- Kałasznikow – rosyjski film biograficzny z 2020 roku
- Kałasznikow – rosyjski koncern zbrojeniowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałboj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. mężczyzna pobierający opłaty w publicznych toaletach

(1.2) pot. pogard. ktoś nielubiany

Babcia lub babka klozetowa – potoczne określenie osoby, na ogół starszej kobiety, pracującej w ubikacji publicznej w charakterze kasjera, odpowiedzialnej też za zachowanie higieny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałdun

1. rubasznie o brzuchu;
2. w gwarze łowieckiej ciepłe wnętrzności zwierzyny łownej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. duży brzuch

(1.2) potrawa w kształcie kuli, przygotowywana z ziemniaków i mięsa

Kołduny (kałduny) – małe lub średniej wielkości pierogi, tradycyjna potrawa kuchni litewskiej oraz białoruskiej, a także polskiej. Najbardziej klasycznym nadzieniem kołdunów jest siekana surowa wołowina, łój wołowy, duszona cebula i przyprawy. Ciasto na kołduny wyrabiane jest z mąki, wody, jajek i niewielkiej ilości masła. Po ulepieniu kołduny są gotowane w wodzie albo rosole bądź pieczone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałdunica

kałdunica rdestówka - gatunek stonki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałębasiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałęcki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałęczyn

W Polsce

- Kałęczyn – część wsi Antoniewo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
- Kałęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Sońsk
- Kałęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
- Kałęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Czerwonka
- Kałęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Nur
- Kałęczyn – część wsi Gzy w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Gzy
- Kałęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Stoczek
- Kałęczyn – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica
- Kałęczyn – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz
- Kałęczyn – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty

#### Źródła:

Wikipedia

# Kałęczynek

Kałęczynek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Lubanie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 85 mieszkańców. Jest najmniejszą miejscowością gminy Lubanie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kałek

nazwisko

3 miejscowości w Polsce:

- Kałek – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko.
- Kałek – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów.
- Kałek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Krzymów.

jezioro w Polsce:

- Kałek – jezioro w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bytnica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałga

w państwie Tatarów Krymskich: druga po chanie osoba w państwie, zarządzająca prawą, większą częścią państwa oraz większą częścią wojsk tatarskich podczas bitwy; gałga

Kałga (mong. - brama), kałga sułtan – pierwszy po chanie urzędnik w hierarchii Chanatu Krymskiego. Pierwszy następca i regent władcy (drugim był nurredin). Zarządca prawej strony państwa (wschodniej części kraju) i dowódca prawego liczniejszego skrzydła armii krymskiej w czasie walnych wypraw wojennych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałka

nazwisko

Kałka – osada leśna w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Koczała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Osada wchodzi w skład sołectwa Załęże.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałkan

tarcza z prętów drzewa figowego

Kałkan (z tureckiego Kalkan) – pochodząca ze wschodu lekka, okrągła, silnie wypukła tarcza, używana przez żołnierzy w takich państwach jak Persja, Indie bądź Turcja. Znana także w krajach arabskich, Chinach, Mongolii, Polsce oraz na Węgrzech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałmucja

autonomiczna republika w Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

Kałmucja (ros. Калмыкия, kałm. Хальмг Таңһч), pełna nazwa: Republika Kałmucji (ros. Республика Калмыкия, kałm. Хальмг Таңһчин балһсн) – autonomiczna republika w Federacji Rosyjskiej, zamieszkana głównie przez Kałmuków i Rosjan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałmucki

przymiotnik od: Kałmucja

przymiotnik

(1.1) etn. odnoszący się, związany z Kałmukami

(1.2) pogard. charakterystyczny dla kałmuków, prostacki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Kałmuków;

Kałmucki – polski herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałmuczka

mieszkanka Kałmucji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka mongolskiego narodu zamieszkującego obszary nad Morzem Kaspijskim (Kałmucję);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kałmuk

1. pogardliwie o człowieku o skośnych oczach i płaskiej twarzy mieszkającym w azjatyckiej części byłego ZSRR,
2. pogardliwie o prostaku i gburze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek ludu z grupy ojrackiej zamieszkującego Kałmucję;

Kałmucy (kałm. хальмгуд albo хальмг) – naród mongolski z grupy ojrackiej, liczący ok. 250 tys. osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałomocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ornit. fizj. półpłynna wydalina ptaków

#### Źródła:

Wiktionary

# Kałówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pojemnik laboratoryjny na kał

#### Źródła:

Wiktionary

# Kałowy

→ kał

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kałem, dotyczący kału

Patrz:kał

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kałożerstwo

jedzenie kału

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałtki

Kaltki – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Stare Juchy, nad jeziorem Jędzelewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kałucki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kaługa

wędrowna, anadromiczna ryba z rodziny jesiotrowatych o długości ciała 5-6 metrów, żyjąca w rzekach Syberii (głównie w Amurze), ceniona ze względu na mięso i ikrę

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w europejskiej części Rosji, położone nad Oką, na południowy zachód od Moskwy, stolica obwodu kałuskiego;

- kaługa – gatunek wędrownej, anadromicznej ryby z rodziny jesiotrowatych
- Kaługa – miasto w Rosji

W Polsce

- Kaługa – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno
- Kaługa – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec
- Kaługa – część wsi Nielbark w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałuski

przymiotnik od: Kaługa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kaługą, dotyczący Kaługi

(1.2) związany z Kałuszem, dotyczący Kałusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kałusz

miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim;

Kałusz (ukr. Калуш) – miasto na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, siedziba rejonu kałuskiego.

Miasto królewskie lokowane w 1534 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim. Następnie znajdowało się w zaborze austriackim (Galicja) od 1772 do 1918 roku. Powróciło do Polski po upadku Austro-Węgier, na krótko znajdując się pod administracją ZUNR (listopad 1918 – marzec 1919), od 1939 roku pod okupacją radziecką, 1941 – niemiecką, 1945 – na powrót radziecką, od 1991 – pod administracją ukraińską.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałuszyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kałuszyn – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kałuszyn.

Leży w dawnej ziemi liwskiej historycznego Mazowsza. Kałuszyn uzyskał lokację miejską przed 1662 rokiem. Do 1954 siedziba wiejskiej gminy Chrościce. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do ówczesnego województwa siedleckiego.

Miasto jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałuszynianin

mieszkaniec Kałuszyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałuszynianka

mieszkanka Kałuszyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałuszyński

przymiotnik od: Kałuszyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałuż

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. powódź

rzeczownik, rodzaj żeński lub męski

(2.1) śrpol. kałuża

Kałuż – część wsi Sorbin w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie skarżyskim, w gminie Bliżyn.

W latach 1975–1998 Kałuż administracyjnie należał do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałuża

1. coś rozlanego;
2. zagłębienie w ziemi z błotnistą wodą z opadów lub ścieków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płytki dołek wypełniony wodą, błotem

(1.2) mokra plama, rozlana ciecz

Kałuża – niewielki zbiornik wody lub innej cieczy na powierzchni ziemi, najczęściej występujący po intensywnych opadach deszczu.

Kałuże powstają w bezodpływowych zagłębieniach gruntu o niewielkiej przepuszczalności wodnej lub będącym w stanie nasycenia wodą. Średnica kałuży waha się zwykle od kilkudziesięciu centymetrów do kilku lub kilkunastu metrów, a głębokość wynosi od kilku do kilkunastu centymetrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kałuziński

nazwisko

Kałuziński (forma żeńska: Kałuzińska; liczba mnoga: Kałuzińscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1044 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 1379 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa kałuża i jest najbardziej rozpowszechnione w południowo-centralnej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałużka

zdrobnienie od: kałuża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kałuża

(1.2) mała kałuża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kałużna

nazwisko

Miejscowości w Polsce

- Kałużna – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Olszyna
- Kałużna – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Osina

Inne

- Kałużna – polana w Gorcach. Położona na grzbiecie łączącym Średni Wierch z Solniskiem, w obrębie miejscowości Obidowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałużnica

gatunek owada z rzędu chrząszczy

Kałużnica (Hydrophilus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kałużnicowatych, podrodziny Hydrophilinae i plemienia Hydrophilini. Kosmopolityczny. Obejmuje 66 opisanych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałużnice

gatunek owada z rzędu chrząszczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałużnicowate

rodzina owadów z rzędu chrząszczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałużnicowaty

o cechach kałużnicowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałużny

nazwisko

Kałużny (cz. Kalužný; 994 m n.p.m.) - szczyt w północno-wschodniej części Beskidu Morawsko-Śląskiego w Czechach.

Szczyt Kałużnego wznosi się w głównym grzbiecie Pasma Ropicy, nieco przed połową jego długości (licząc od głównego grzbietu Karpat), tuż przed miejscem, w którym odgałęzia się ramię masywu Ostrego. Od wschodu podchodzi podeń dolina potoku Kopytná, natomiast od zachodu - dolina potoku Slavíč.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kałużowy

przymiotnik od: kałuża

przymiotnik

(1.1) przym. od kałuża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kałużyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałwak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kałym

u ludów tureckich: wykup płacony rodzicom narzeczonej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) (u ludów tureckich) wykup narzeczonej przez narzeczonego od rodziny lub krewnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary