# Ko

1. wyraz naśladujący głos kury, zwykle powtarzany; kwo (bardzo rzadko), kwok (bardzo rzadko);
2. sytuacja w grze go

skrótowiec

(1.1) = kulturalno-oświatowy

(1.2) = kontakt operacyjny

(1.3) = polit. komitet obywatelski

(1.4) = adm. kuratorium oświaty

(1.5) = polit. koalicja obywatelska

- KO – Kaowiec (kulturalno-oświatowy)
- ko – układ kamieni w grze go
- KO – skrótowiec od kontakt operacyjny
- KO – skrótowiec od Knockout
- KO – Knight Online
- Kö – niemiecka lokomotywa spalinowa
- KO – skrótowiec od kurator oświaty
- KO – Koalicja Obywatelska
- Ko – znak japońskich sylabariuszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ko-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych tworzący nazwy czynności wykonywanych wspólnie, osób wykonujących wspólnie jakieś czynności oraz zjawisk albo rzeczy, w których współwystępują jakieś elementy lub procesy

#### Źródła:

Wiktionary

# Ko-Ko

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca kurze gdakanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Ko-Ko-Dak

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca gdakanie kury

#### Źródła:

Wiktionary

# Koa

Koa – czwarta płyta Katarzyny Skrzyneckiej, na której znajduje się czternaście utworów w stylistyce popowej. Piosenki charakteryzują się spokojem, tanecznym rytmem oraz refleksyjnym nastrojem. Artystka śpiewa trzy utwory w duecie. „All in the Scheme of Things” z Gordonem Haskellem, „Zabierz mnie do domu” z Mietkiem Szcześniakiem oraz „W sieci kłamstw” z Liroyem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koabitacja

kohabitacja, cohabitation;
1. wspólne rządy partii o odmiennych opcjach politycznych;
2. dawniej: współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. kohabitacja.

Koabitacja, kohabitacja (fr. cohabitation – współzamieszkiwanie) – w polityce współistnienie w obrębie władzy wykonawczej – rządu i prezydenta – pochodzących z przeciwnych obozów politycznych. Sytuacja taka ma miejsce, kiedy w trakcie trwania kadencji prezydenta zostaje wybrany parlament, w którego izbie niższej przewagę uzyskuje partia opozycyjna (lub koalicja partii) w stosunku do prezydenta. Wtedy prezydent zmuszony jest powołać premiera i rząd popierany przez większość parlamentarną, a następnie współpracować z nim oraz dzielić kompetencje władzy wykonawczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koabitować

→ koabitacja; kohabitować

#### Źródła:

SJP.pl

# Koacerwacja

rozwarstwianie się zolu na dwie części o zróżnicowanym stężeniu cząstek koloidowych, wydzielanie się koacerwatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Koacerwat

duża micela tworząca się spontanicznie w układach koloidalnych, zawierająca więcej cząsteczek koloidowych niż reszta zolu

Koacerwaty to duże micele samoistnie tworzące się w układach koloidalnych wielu ważnych związków organicznych, takich jak białka, tłuszcze i kwasy nukleinowe.

Bariera rozgraniczająca koacerwat od środowiska zewnętrznego jest półprzepuszczalna i środowisko panujące wewnątrz nich często znacząco odbiega od tego na zewnątrz. Dodając do roztworu takie enzymy, które będą miały tendencję do stawania się częścią koacerwatów, można uzyskać efekt pseudometabolizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koadiutor

1. w Kościele katolickim: wyznaczony przez władze kościelne pomocnik posiadacza urzędu, np. biskup tytularny, pomocnik ordynariusza;
2. dawniej: pomocnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. duchowny z prawem sukcesji;

(1.2) daw. pomocnik

Biskup koadiutor – w Kościele katolickim prawnie ustanowiony przez papieża biskup, który po śmierci, awansie lub przejściu na emeryturę biskupa diecezjalnego ma prawo następstwa po nim na urzędzie biskupa diecezji zgodnie z kan. 403 § 3 kodeksu prawa kanonicznego z 1983. Dawniej biskupem koadiutorem nazywano także biskupa bez prawa następstwa, ale wyposażonego w specjalne uprawnienia (mianowanego zgodnie z kan. 403 § 2 kodeksu prawa kanonicznego z 1983). Biskup taki określany był mianem koadiutora sedi datus w odróżnieniu od biskupa z prawem następstwa określanego mianem koadiutora personae datus. Przykładowo biskupem mianowanym koadiutorem sedi datus diecezji gdańskiej był ks. Edmund Nowicki, który jednak ostatecznie zastąpił zmarłego w 1964 roku bp. Karola Marię Spletta. Obecnie biskupów koadiutorów sedi datus nazywa się po prostu biskupami pomocniczymi, a miano koadiutorów zarezerwowane jest wyłącznie dla biskupów z prawem następstwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koadiutorka

dawniej: pomocniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koafiura

dawniej: uczesanie, fryzura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przest. lub żart. fryzura, uczesanie (głównie kobiece)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koagulacja

1. łączenie się cząstek koloidowych w większe zespoły tworzące spoistą masę; żelowanie, krzepnięcie;
2. w medycynie: niszczenie zbędnej tkanki wysoką temperaturą; przypalanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. zjawisko łączenia się cząstek fazy rozproszonej w cieczy (np. w zawiesinie lub koloidzie) w większe agregaty, prowadzące do ich oddzielenia od cieczy;

Koagulacja – proces polegający na łączeniu się cząstek fazy rozproszonej koloidu w większe agregaty tworzące fazę ciągłą o nieregularnej strukturze. Istnieje koagulacja odwracalna i nieodwracalna, a także spontaniczna i wymuszona. W wyniku koagulacji może następować zjawisko żelowania, tworzenia się past i materiałów stałych, sedymentacji lub pokrywania powierzchni mieszaniny warstwą fazy rozproszonej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koagulacyjny

związany z koagulacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Koagulant

środek wywołujący koagulację (krzepnięcie) galaretowatego roztworu; koagulator

Koagulacja – proces polegający na łączeniu się cząstek fazy rozproszonej koloidu w większe agregaty tworzące fazę ciągłą o nieregularnej strukturze. Istnieje koagulacja odwracalna i nieodwracalna, a także spontaniczna i wymuszona. W wyniku koagulacji może następować zjawisko żelowania, tworzenia się past i materiałów stałych, sedymentacji lub pokrywania powierzchni mieszaniny warstwą fazy rozproszonej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koagulat

układ koloidowy, w którym cząsteczki połączyły się w zwartą, stabilną strukturę; żel

Żel – szczególny rodzaj układu koloidalnego, będący efektem koagulacji zolu.

Zazwyczaj ma konsystencję galaretowatą, choć niektóre rodzaje żelu są sztywne. Żel powstaje w momencie, gdy w układzie koloidalnym znajduje się tak dużo cząstek koloidalnych, że stykają się one lub łączą się ze sobą w wielu punktach, tworząc strukturę sieci przestrzennej, która rozprzestrzenia się w całej objętości substancji, uniemożliwiając swobodne przemieszczanie się cząsteczek fazy rozpraszającej (cieczy lub gazu). Nazywa się to procesem koagulacji. W przypadku żeli tworzonych przez polimery proces koagulacji może też następować na skutek chemicznej reakcji sieciowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koagulator

1. środek wywołujący koagulację (krzepnięcie) galaretowatego roztworu; koagulant;
2. urządzenie do przeprowadzania precyzyjnych operacji oczu

#### Źródła:

SJP.pl

# Koagulolog

specjalista badający zjawisko krzepnięcia krwi

#### Źródła:

SJP.pl

# Koagulologia

Krzepnięcie krwi – naturalny, fizjologiczny proces zapobiegający utracie krwi w wyniku uszkodzeń naczyń krwionośnych. Istotą krzepnięcia krwi jest przejście rozpuszczonego w osoczu fibrynogenu w sieć przestrzenną skrzepu (fibryny) pod wpływem trombiny. Krzepnięcie krwi jest jednym z mechanizmów obronnych organizmu w wypadku przerwania ciągłości tkanek.

Dział nauk medycznych zajmujący się krzepnięciem krwi to koagulologia (łac. coagulo = powoduję krzepnięcie, logos = nauka).

#### Źródła:

Wikipedia

# Koagulologiczny

→ koagulologia

Patrz:koagulologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Koagulopatia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie krzepnięcia krwi;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koagulować

1. doprowadzać do łączenia się cząstek koloidowych w większe zespoły tworzące spoistą masę; żelować, ścinać;
2. w medycynie: niszczyć zbędną tkankę wysoką temperaturą; przypalać

#### Źródła:

SJP.pl

# Koaksjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest koaksjalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Koaksjalny

w matematyce, technice: współosiowy

przymiotnik

(1.1) techn. współosiowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koala

australijski ssak nadrzewny z rodziny pałankowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub żeński

(1.1) zool. nadrzewny ssak australijski;

Koala (Phascolarctos) – rodzaj ssaka z rodziny koalowatych (Phascolarctidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koalescencja

łączenie się kropelek cieczy w większe krople

Koalescencja – proces, w którym dwie lub więcej cząstek łączy się z sobą, tworząc pojedynczą cząstkę.

Koalescencja zachodząca w układach koloidalnych (na przykład pianach i emulsjach) polega na łączeniu się cząstek fazy rozproszonej (kropli cieczy lub pęcherzyków gazu) w większe, co zmniejsza stopień dyspersji układu. Doprowadza to do rozbicia emulsji na odrębne fazy lub opadnięcia piany.

Proces koalescencji zachodzący w chmurach prowadzi do powstawania kropli deszczu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koalescencyjny

związany z koalescencją

#### Źródła:

SJP.pl

# Koalicja

związek, przymierze, alians, sojusz państw, partii politycznych zawarty dla przeprowadzenia wspólnej akcji albo osiągnięcia określonego wspólnego celu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. porozumienie partii politycznych, które realizują wspólne cele polityczne tworząc rząd albo działając w opozycji

(1.2) polit. sojusz państw zawiązany w celu prowadzenia wspólnej polityki, zwłaszcza wojskowej

- koalicja państwowa – sojusz państw zawarty dla osiągnięcia wspólnego celu
- koalicja rządowa – porozumienie partii politycznych w celu utworzenia nowego rządu
- koalicja wojskowa
- koalicja wyborcza – w celu wspólnego wzięcia udziału w wyborach

Nazwy własne

- Koalicja – blok partii centroprawicowych działających w Australii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koalicjant

członek koalicji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koalicjantka

→ koalicjant

Patrz:koalicjant

#### Źródła:

SJP.pl

# Koalicjonistka

→ koalicjonista; koalicjantka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koalicyjka

1. zdrobnienie od: koalicja;
2. skórzany pas oficerski, przerzucany ukośnie przez ramię i pierś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: koalicja

(1.2) wojsk. wąski, skórzany pasek zakładany przez pierś do galowego munduru, dawniej równoważący ciężar broni, współcześnie tylko ozdobny;

(1.3) wojsk. wąski, zwykle skórzany pasek u galowej czapki

Koalicyjka − rodzaj paska noszonego na skos w poprzek piersi i troczonego do pasa głównego. Koalicyjkę (najczęściej wykonaną ze skóry) nosi się przewieszoną przez ramię, pod naramiennikiem lub między naramiennikiem a kołnierzem munduru. Pas z koalicyjką spełnia dwie zasadnicze funkcje: podtrzymuje ciężar przytroczonej u pasa broni białej lub pistoletu, a także zapobiega obracaniu się pasa wraz z bronią wokół ciała. Dzięki temu ułatwia dobywanie broni za pomocą jednej ręki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koalicyjny

związany z koalicją

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z koalicją, dotyczący koalicji; stworzony przez koalicję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koalowate

o cechach koalowatych (rodzina torbaczy)

Koalowate (Phascolarctidae) – rodzina ssaków z rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia). Obejmuje kilkanaście gatunków wymarłych oraz jeden współcześnie żyjący, koala, będący nieoficjalnie symbolem kontynentu, który zamieszkuje, spore zwierzę nadrzewne, przypominające małego niedźwiedzia, zamieszkujące wschodnią Australię. W początkach XX wieku polowano na koale dla ich futra. W samym roku 1924 wyeksportowano z Australii 2 mln skórek tego zwierzęcia. Dzięki ścisłej ochronie nie są już zagrożone wyginięciem, są jednak nagminnie trapione kryptokokozą, wywołującą zapalenie mózgu, stawów i płuc. Choroba jest poważna i stanowi dla tych zwierząt zagrożenie. Wywołuje ją grzyb z rodzaju Cryptococcus, którym koale zarażają się prawdopodobnie zjadając niewielkie ilości ziemi. Sądzi się, że praktyka ta w jakiś sposób ułatwia koalom trawienie liści eukaliptusa, który wraz z bukszpanem (Tristania) stanowi ich jedyne pożywienie. Innym czynnikiem mającym ograniczający wpływ na liczebność tych zwierząt jest przenoszona drogą płciową choroba bakteryjna wywoływana przez Chlamydia trachomatis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koalowaty

o cechach koalowatych (rodzina torbaczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koan

paradoksalna opowieść lub paradoksalne pytanie, stosowane w zen

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) paradoksalne pytanie lub problem, stosowane w zen jako środek w procesie osiągania oświecenia;

Koan (jap. kōan, z chiń. gōng’àn, dosłownie publiczny przypadek; wiet. công án) – jedna z metod praktyki buddyzmu zen (chan). Paradoksalne pytanie lub opowieść.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koarktacja

koarktacja aorty, wrodzona, niesinicza wada serca, polega na zwężeniu aorty w części jej łuku; zwężenie cieśni aorty

Koarktacja aorty, zwężenie cieśni aorty (łac. coarctatio aortae, ang. aortic coarctation, CoAo) – wrodzona, niesinicza wada serca, polegająca na zwężeniu aorty między odejściem lewej tętnicy podobojczykowej i więzadłem tętniczym, lub przetrwałym przewodem tętniczym. Czasami towarzyszy mu niedorozwój łuku aorty (hypoplazja). W rzadkich przypadkach zwężenie może dotyczyć innych odcinków aorty. Wada ta występuje szczególnie często u osób chorych z zespołem Turnera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koartykulacja

Koartykulacja – wymawianie (artykulacja) głosek w ciągu fonicznym; występowanie w artykulacji jakiejś głoski ruchów lub układów narządów mowy właściwych głosce lub głoskom sąsiednim.

Na przykład w sąsiedztwie głoski u inne głoski uzyskują zaokrąglenie wargowe. Dzieje się tak dlatego, że nie wymawiamy głosek wyabstrahowanych, lecz cały ich ciąg. W mowie ludzkiej widoczne są tendencje do ujednolicania wymowy, w wyniku tego procesu np. głoski dźwięczne i bezdźwięczne w swojej bezpośredniej obecności nie zachowują swych pierwotnych właściwości.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koasekuracja

Koasekuracja – umowa ubezpieczenia, na podstawie której co najmniej dwa zakłady ubezpieczeń, działając w porozumieniu, zobowiązują się do spełnienia określonego świadczenia w przypadku wystąpienia zdarzenia losowego przewidzianego w umowie.

Istotą koasekuracji jest to, że jeden ubezpieczający ubezpiecza dane dobro osobiste w co najmniej dwóch zakładach ubezpieczeń, na podstawie jednej umowy ubezpieczenia. Koasekuratorzy ponoszą natomiast ryzyko w określonych częściach (wyrażane w sposób ułamkowy bądź procentowy), przy czym sposób ich wzajemnych rozliczeń jest określony poprzez porozumienie koasekuracyjne.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koasekuracyjny

→ koasekuracja

Patrz:koasekuracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Koati

zwierzę z rodziny szopów, gatunek ostronosa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. południowoamerykański ssak o ruchliwym ryjku;

Ostronos rudy, koati (Nasua nasua) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny szopowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koażel

zespoły cząstek fazy rozproszonej tworzące się podczas procesu koagulacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. inaczej → koagulat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kob

gatunek antylopy przypominający nieco sylwetką dużego jelenia, o silnych, szeroko rozstawionych i silnie obrączkowanych rogach

Kob:

- zwierzęta
  - Kob żółty
  - Kob liczi
  - Kob śniady
  - Kob nilowy
  - Kob Defassa
- KOB – książka obiektu budowlanego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koba

gatunek antylopy przypominający nieco sylwetką dużego jelenia, o silnych, szeroko rozstawionych i silnie obrączkowanych rogach

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobaki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego;

Kobaki (ukr. Кобаки) – wieś na Ukrainie, w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego.

W okresie międzywojennym w składzie powiatu kosowskiego województwa stanisławowskiego. W miejscowości stacjonowała placówka Straży Celnej „Kobaki”, a potem placówka Straży Granicznej I linii „Kobaki”.

W marcu 1944 r. nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali 35 Polaków.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobalamina

witamina B12, zawierająca kobalt; cobalamina

Witamina B12, kobalamina – metaloorganiczny związek chemiczny zawierający kobalt jako atom centralny. W organizmach żywych pełni rolę regulatora produkcji erytrocytów (czerwonych ciałek krwi). Jej niedobór powoduje niedokrwistość. Zaliczana jest do witamin z grupy B, tj. rozpuszczalnych w wodzie prekursorów koenzymów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobalczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobalt

pierwiastek chemiczny o symbolu Co

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Co i liczbie atomowej 27;

Kobalt (Co, łac. cobaltum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych układu okresowego.

Ma 26 izotopów z przedziału mas 50–75. Trwały jest tylko izotop 59, który stanowi 100% naturalnego kobaltu. Został odkryty w roku 1735 przez Georga Brandta.

Czysty kobalt jest lśniącym, srebrzystym metalem o własnościach ferromagnetycznych. Jest stosowany jako dodatek do stopów magnetycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobaltowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca IX grupę główną układu okresowego: kobalt, rod i iryd

Kobaltowce – pierwiastki chemiczne znajdujące się w 9 grupie układu okresowego (dawniej zaliczane do VIII grupy pobocznej) - są to kobalt (Co), rod (Rh), iryd (Ir) i meitner (Mt).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobaltowiec

każdy z trzech pierwiastków chemicznych (kobalt, rod, iryd) tworzących IX grupę główną układu okresowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobaltowoniebieski

niebieski o kobaltowym odcieniu

przymiotnik

(1.1) ciemnoniebieski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobaltowy

przymiotnik od: kobalt

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. dotyczący kobaltu, związany z kobaltem, zawierający kobalt

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor ciemnoniebieski, jasnogranatowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobaltron

bomba kobaltowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobaltyn

minerał, siarczek kobaltu i arsenu; błyszcz kobaltu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady siarkosoli, siarczek kobaltu i arsenu;

Kobaltyn (cobaltyn, błyszcz kobaltu) – minerał z gromady siarkosoli. Jest minerałem rzadkim.

Nazwa kobold (od złego ducha kobolda) pojawia się u Basilliusa (329–379) na określenie kruszców, z których nie można było uzyskać żadnego metalu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobayashi

- Kobayashi – japońskie nazwisko
- Kobayashi – miasto w Prefekturze Miyazaki na Kiusiu
- Aikido Kobayashi – szkoła aikido
- (3500) Kobayashi – planetoida z pasa głównego asteroid
- Kobayashi Maru - Praktyczne ćwiczenie w uniwersum Star Trek, sprawdzające zachowanie kadetów Gwiezdnej Floty w sytuacji bez wyjścia

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobczyk

ptak drapieżny z rodziny sokołów

Kobczyk (zwyczajny) (Falco vespertinus) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae). W sezonie lęgowym zamieszkuje Eurazję, zimuje w Afryce. Narażony na wyginięcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobdo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Mongolii;

(1.2) geogr. hydrol. rzeka w Mongolii;

Kobdo (mong. Ховд, Chowd) – miasto w Mongolii, siedziba administracyjna ajmaku kobdoskiego, położone 1200 km na zachód od stolicy kraju Ułan Bator. Tworzy oddzielny somon o nazwie Dżarglant.

Położone na wysokości 1395 m n.p.m. nad rzeką Bujant gol. W 2010 roku liczyło 29 tys. mieszkańców; dla porównania, w 1969 było ich 12,4 tys.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobdoski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kobdem, dotyczący Kobda

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobe

miasto w Japonii

Kobe (jap. 神戸市 Kōbe-shi) – miasto portowe w Japonii, położone na wschodnim wybrzeżu wyspy Honsiu (Honshū) pomiędzy zatoką Osaka (Ōsaka-wan) a łańcuchem niskich gór Rokkō (Rokkō-sankei) o długości 56 km. Ich częścią jest pasmo również niewysokich gór o nazwie Tanjō-sankei lub Tanjō-Taishaku. Najwyższym szczytem jest Rokkō (931 m).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobea

roślina pnąca z rodziny wielosiłowatych; sępota

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobecki

nazwisko

- Emanuel Kobecki (1863–1927) – działacz społeczności karaimskiej
- Emil Kobecki (1868–1943) – działacz społeczności karaimskiej i urzędnik
- Szymon Kobecki (1865–1933) – polski poeta i dramaturg karaimskiego pochodzenia
- Szymon Kobecki (1911–1985) – litewski inżynier, dramaturg i poeta karaimskiego pochodzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kober

nazwisko, m.in. Marcin Kober (ok. 1550-1598) - nadworny malarz królów polskich

- Amelie Kober – niemiecka snowboardzistka
- Marcin Kober – malarz działający w Polsce
- Marta Kober – aktorka amerykańska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobia

ryba atlantycka z rodziny rachicowatych obejmującej tylko jeden gatunek; rachica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiała

koszyk z łyka lub wikliny; kobiałka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiałczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kobiałka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobiałeczka

zdrobnienie od: kobiałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kobiałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobiałka

1. potocznie: nieduży koszyk z łyka lub wikliny, z pałąkiem;
2. ilość czegoś, zwykle produktów spożywczych, mieszcząca się w takim koszyku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kanciasty koszyk z zaplatanych pasów łyka, łupek lub wikliny, zwykle używany do owoców

(1.2) pot. zawartość kobiałki (1.1)

(1.3) pot. żart. kobieta

kobiałka – prostopadłościenny koszyk do transportu drobnych owoców np. truskawek, borówek, grzybów i innych produktów, tradycyjnie wykonywany z dartki drzewnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobidz

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobieciarstwo

potocznie: uganianie się za kobietami; uwodzicielstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uganianie się za kobietami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobieciarz

mężczyzna lubiący obracać się w towarzystwie kobiet, mający kontakty erotyczne z licznymi kobietami; babiarz, flirciarz, rozpustnik, bawidamek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna lubiący flirty z kobietami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobieciątko

żartobliwie, ironicznie: kobieta miła, ale niezbyt mądra, nie mająca żadnych zainteresowań

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiecieć

stawać się podobnym do kobiety, nabierać cech kobiecych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiecina

ze współczuciem lub politowaniem o kobiecie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. z politowaniem, współczuciem, raczej serdecznie o kobiecie, zwykle wiejskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobiecinka

zdrobnienie od: kobiecina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kobiecina

(1.2) pot. bardzo niska drobna kobieta, generalnie starsza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobiecisko

zgrubienie od: kobieta; z politowaniem lub niechęcią o kobiecie; babus, babsko, babsztyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobieco

przysłówek

(1.1) od: kobiecy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobiecość

ogół cech charakterystycznych dla kobiety

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kobiece

Kobiecość – pojęcie abstrakcyjne; pojmowane tradycyjnie oznacza względnie stałą charakterystykę obejmującą cechy, wygląd, zainteresowania i zachowania, które stereotypowo były uważane za stosunkowo bardziej typowe dla kobiet niż mężczyzn. Współcześnie postrzeganie kobiecości uległo przeobrażeniu i bardziej adekwatne jest mówienie o różnych typach kobiecości, zamiast o kobiecości jako pojedynczym i jednorodnym koncepcie. Kobiece zachowanie kształtuje się w wyniku oddziaływania czynników biologicznych (chromosomy, hormony) wespół z licznymi czynnikami psychologicznymi, socjalnymi, kulturowymi i środowiskowymi w procesie socjalizacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobiecy

dotyczący kobiety, właściwy kobiecie, przeznaczony dla kobiety; damski, żeński

przymiotnik

(1.1) dotyczący kobiety, kobiecości; charakterystyczny dla kobiety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobiela

nazwisko

miejscowości w Polsce:

- Kobiela – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gm. Grodków
- Kobiela – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gm. Opatowiec
- Kobiela – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gm. Kiwity

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobielatka

kobielatka siwak, kobielatka kawowa - gatunki chrząszczy z rodziny kobielatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobielatkowate

o cechach kobielatkowatych (rodzina chrząszczy)

Kobielatkowate (Anthribidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i nadrodziny ryjkowców. Obejmuje około 3 tysiące gatunków. Dorosłe charakteryzują: wyraźnie oddzielona warga górna oraz pokrywy odsłaniające przynajmniej część pygidium. Larwy najczęściej żerują na grzybach rozkładających drewno, niektóre są częściowo drapieżne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobielatkowaty

o cechach kobielatkowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobielice

W Polsce

- Kobielice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo
- Kobielice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Suszec
- Kobielice – gromada w powiecie pszczyńskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobielski

przymiotnik od: Kobiela, Kobiele Małe, Kobiele Wielkie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Łowicz. kobieta

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobiercowy

przymiotnik od: kobierzec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobierczyk

mały kobierzec - ozdobna tkanina wykonana z wełny lub jedwabiu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobierecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiernice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Kobiernice (wil.: Kywnik) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Porąbka. Miejscowość położona w dwóch mezoregionach Pogórza Śląskiego i Beskidu Małego. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 52 i droga wojewódzka nr 948.

Wieś królewska starostwa oświęcimskiego w powiecie śląskim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobiernictwo

sztuka wytwarzania kobierców - ozdobnych tkanin wykonanych z wełny lub jedwabiu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobierniczy

dotyczący kobiernictwa - wytwarzania tkanin dekoracyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiernieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kobierna, związany z Kobiernem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobiernik

1. rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych;
2. gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych

Parmotrema A. Massal. (kobiernik) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobierno

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Opatówek;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn;

W Polsce

- Kobierno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Opatówek
- Kobierno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
- Kobierno – gromada w powiecie krotoszyńskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobierski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kobierna, związany z Kobiernem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobierzec

tkanina dekoracyjna jednostronna z wzorem ornamentalnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wzorzysty dywan, szczególnie pochodzenia wschodniego;

(1.2) książk. przen. coś ułożonego na podłodze lub gruncie na kształt kobierca (1.1)

Kobierzec – jednostronna tkanina dekoracyjna pochodzenia wschodniego. Wykorzystywana przede wszystkim jako ozdoba ścienna. Zawiera ornamentalne wzory, co odróżnia ją od tkanin obrazkowych – gobelinów. Charakterystyczny element kultury perskiej, a także m.in. polskiej epoki sarmatyzmu. Kobierce produkowane są również współcześnie, głównie w krajach Bliskiego Wschodu. Niekiedy słowa „kobierzec” używa się w roli synonimu bogato zdobionego dywanu, a także w utartym związku frazeologicznym: stanąć na ślubnym kobiercu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobierzyce

wieś w Polsce

Kobierzyce (niem. Koberwitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobierzycki

przymiotnik od: Kobierzyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobierzyn

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce;
3. dzielnica Krakowa

2 miejscowości w Polsce:

- Kobierzyn – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Lisia Góra
- Kobierzyn – osada wsi Rościszewo w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

oraz:

- Kobierzyn – dzielnica Krakowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobierzyński

przymiotnik od: Kobierzyn

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kobierzynem, dotyczący Kobierzyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobieta

dorosły człowiek płci żeńskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dorosły człowiek płci żeńskiej;

(1.2) daw. obraź. osoba płci żeńskiej

(1.3) pot. żona lub dziewczyna

Kobieta – dorosła przedstawicielka gatunku Homo sapiens o płci żeńskiej. Przed osiągnięciem dorosłości człowiek płci żeńskiej określany jest jako dziewczyna. Słowo „kobieta” może być używane w języku polskim na określenie ludzi płci żeńskiej bez względu na wiek (na przykład we wniosku o wydanie dowodu osobistego DO/W/1).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobieta-Ryba

nimfa morska, demon morza; syrena

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobietka

zdrobnienie od: kobieta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szczupła i drobna kobieta

(1.2) pieszcz. z sympatią o kobiecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobietobójstwo

zabójstwo, którego ofiarą jest kobieta

Kobietobójstwo – zbrodnia nienawiści szeroko definiowana jako „celowe zabijanie kobiet lub dziewcząt, ze względu na ich płeć”, choć definicje różnią się w zależności od kontekstu kulturowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobieton

potocznie: kobieta przypominająca wyglądem lub zachowaniem mężczyznę; baba-chłop, babochłop, chłopobaba

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobijczyk

mieszkaniec Kobe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobijka

mieszkanka Kobe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobijski

→ Kobe

Patrz:Kobe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobiór

wieś w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyński;

Kobiór (niem. Kobier) – wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, siedziba jednowioskowej gminy Kobiór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobiórski

→ Kobiór

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kobióra, związany z Kobiórem

Patrz:Kobiór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobiórzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kobióra

(1.2) osoba pochodząca z Kobióra, urodzona w Kobiórze

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobiórzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kobióra

(1.2) kobieta pochodząca z Kobióra, urodzona w Kobiórze

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobiowate

rodzina ryb okoniokształtnych; rachicowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobita

potocznie, żartobliwie: kobieta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta

(1.2) pot. żona, partnerka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobitka

zdrobnienie od: kobita; potocznie, żartobliwie o młodej, atrakcyjnej kobiecie, dziewczynie; laska, laseczka, lala

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. zdrobn. od: kobita (zwykle w znaczeniu kobieta)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koblencja

miasto w zachodniej części Niemiec, przy ujściu rzeki Mozeli do Renu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodniej części Niemiec, u ujścia Mozeli do Renu;

Koblencja (niem. Koblenz, fr. Coblence; do 1926 r. Coblenz) – miasto na prawach powiatu w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, siedziba powiatu Mayen-Koblenz, port rzeczny u ujścia Mozeli do Renu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koblencjanin

mieszkaniec Koblencji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koblencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koblencjanka

mieszkanka Koblencji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kolbencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koblencki

przymiotnik od: Koblencja, miasto w zachodniej części Niemiec

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Koblencją, dotyczący Koblencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobo

moneta używana w Nigerii, jedna setna nairy

Kobo – drobna moneta nigeryjska wprowadzona w 1973 r. jako 1/100 nairy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobold

w mitologii germańskiej: opiekuńczy duszek strzegący skarbów podziemnych, mieszkający także w domach

Kobold – karzełek, duszek, złośliwy domowy krasnal lub gnom pilnujący podziemnych skarbów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobra

1. rodzaj jadowitego węża z rodziny zdradnicowatych, zamieszkujący Azję i Afrykę, występujący w wielu gatunkach;
2. kobra indyjska - gatunek węża z rodziny zdradnicowatych, jeden z najbardziej znanych węży jadowitych, osiągający do 2 metrów długości, zamieszkujący Azję, Tajwan i Archipelag Malajski; naja indyjska, okularnik, okularnik indyjski;
3. potocznie: telewizyjny spektakl kryminalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. duży i jadowity wąż zamieszkujący tropikalne i pustynne tereny Azji i Afryki;

(1.2) pot. kryminalny spektakl w telewizji

(1.3) lotn. jedna z akrobacji lotniczych;

- kobry – grupa węży z rodziny zdradnicowatych
- kobra – Naja mossambica
- kobra – Naja katiensis
- kobra – Naja pallida
- kobra (akrobacja lotnicza) – figura w akrobacji lotniczej
- Kobra – polski telewizyjny teatr sensacji
- Kobra – wokalista zespołu Kobranocka
- Kobra – polski raper
- Kobra – Pomorskie Zakłady Przemysłu Skórzanego „Kobra” w Bydgoszczy (1876-1992)
- Popularna nazwa telewizyjnego Teatru Sensacji
- Kobra – film z 1986 roku
- Kobra – powieść Fredericka Forsytha z 2011 roku
- Kobra – powieść Deona Meyera
- Kobra – wieś w Estonii, w prowincji Parnawa, w gminie Vändra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobranocka

Kobranocka – polski zespół rockowy powstały w roku 1985 w Toruniu. Zespół początkowo nazywał się Latający Pisuar. Niedługo po debiucie nagrania Kobranocki pojawiły się na antenie Rozgłośni Harcerskiej. W latach 1986–2005 zespół sześciokrotnie wystąpił na festiwalu w Jarocinie. Gra muzykę odwołującą się do punk rocka z mocno pacyfistycznymi tekstami. Cechą charakterystyczną tekstów Kobranocki (pisanych zwykle przez Andrzeja Michorzewskiego) jest ich abstrakcyjna metaforyka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobryń

miasto na Białorusi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobrzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kontroler biletów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobulecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kobuleti, dotyczący Kobuleti

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobuleti

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Gruzji, w Adżarii, nad Morzem Czarnym;

Kobuleti (gruz. ქობულეთი) – miasto w Gruzji, w Adżarii, nad Morzem Czarnym, ok. 25 km na północny wschód od Batumi.

Kobuleti to drugie najludniejsze miasto w Adżarii, według danych z 2014 roku zamieszkuje je 16 546 ludzi. Miasto rozciąga się na odcinku 12 km wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego. Miasto jest uzdrowiskiem – leczy się tu choroby układu krążenia, nerwowego i oddechowego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zob. kabura.

#### Źródła:

Wiktionary

# Koburg

miasto w Niemczech; Coburg

Słowo jest spolszczeniem wyrazu Coburg (zobacz też Coburg)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koburgowie

dynastia niemiecka

Wettynowie (Wettinowie, Wettyni, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii oraz w księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako królowie Polski i wielcy książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą), panującą w Miśni i płn. Turyngii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koburski

przymiotnik od: Koburg

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Coburgiem (Koburgiem) (miastem w Niemczech)

(1.2) związany z dynastią Koburgów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobus

nazwisko

Kobus – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobusiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobuszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobuwirus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mikrobiol. nazwa systematyczna|Kobuvirus|ref=tak., wirus z rodziny pikornawirusów wywołujący biegunki u ludzi i zwierząt

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobuz

chroniony ptak z rodziny sokołów, drapieżny, wielkością zbliżony do gołębia, dawniej używany do polowań; sokół kobuz, sokół leśny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Falco subbuteo|ref=tak., ptak drapieżny z rodziny sokołowatych;

Kobuz, sokół kobuz, sokół leśny, sokolik drzewiec (Falco subbuteo) – gatunek średniej wielkości ptaka drapieżnego z rodziny sokołowatych (Falconidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobuzi

przymiotnik od: kobuz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylanka

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kobyla

## W Polsce

- Kobylanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Grudziądz
- Kobylanka – część wsi Wiechucice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Kobylanka – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Kobylanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dobre
- Kobylanka – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Kobylanka – osada leśna w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków
- Kobylanka – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka
- Kobylanka – gmina w powiecie stargardzkim
- Kobylanka – gromada w powiecie gorlickim
- Kobylanka – gromada w powiecie stargardzkim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobylański

przymiotnik od: Kobylanka

- Andrzej Kobylański
- Jakub Kobylański
- Jan Kobylański (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Kobylański

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobylarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylarz

nazwisko

Kobylarz – niewielka trawiasta rówień w górnej części Doliny Miętusiej w polskich Tatrach Zachodnich. Jest to polanka na wysokości około 1430 m n.p.m., na wschodnich zboczach doliny, poniżej Kobylarzowej Turni i Zagonnej Turni. Od zachodniej i południowej strony podcięta jest urwiskiem Kobylarzowej Kazalnicy opadającym do Wantuli i Wielkiej Świstówki. Znajduje się na obszarze skał wapiennych i porasta ją bogata flora roślin wapieniolubnych. M.in. stwierdzono tutaj występowanie ostrołódki polnej, rogownicy szerokolistnej i traganka wytrzymałego – bardzo rzadkich roślin, w Polsce występujących tylko w Tatrach i to w nielicznych tylko miejscach, a także tojadu kosmatego i zimoziołu północnego – roślin rzadkich w Karpatach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobylasty

nadmiernie duży, niezgrabny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylec

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 2 podstawowe

- Kobylec – część wsi Kocierzew Północny w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
- Kobylec – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Kobylec – część wsi Jawiszowice w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Brzeszcze
- Kobylec – część wsi Żurawniki w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota
- Kobylec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobyli

1. związany z kobyłą, dotyczący kobyły (dorosła samica konia);
2. wielki, ogromy

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla kobyły; dotyczący, odnoszący się do kobyły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobylice

Miejscowości w Polsce

- Kobylice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Kobylice – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Cisek

Inne

- Kobylice – inaczej kobylina rodzaj przeszkody używanej do obrony i fortyfikacji
- Kobylice – gmina w Czechach, w powiecie Hradec Králové, w kraju hradeckim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobyliczka

1. niski płotek składający się ze słupków i poprzecznej bariery;
2. kobyliczka pniowa - muchówka z rodziny kobyliczkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobyliczkowate

o cechach kobyliczkowatych (rodzina muchówek)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobyliczkowaty

o cechach kobyliczkowatych (rodzina muchówek)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylin

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości w Polsce;

Kobylin – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kobylin.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 3130 mieszkańców.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1303 roku położone było w XVI wieku w województwie kaliskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobylin-Borzymy

wieś w Polsce

Kobylin-Borzymy – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Kobylin-Borzymy.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kobylin-Borzymy, następnie gminy Kobylin-Borzymy.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobylinek

2 miejscowości w Polsce:

- Kobylinek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Płoniawy-Bramura
- Kobylinek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobylinianin

mieszkaniec Kobylina lub Kobylina-Borzym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kobylina

(1.2) osoba pochodząca z Kobylina, urodzona w Kobylinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobylinianka

mieszkanka Kobylina lub Kobylina-Borzym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kobylina

(1.2) kobieta pochodząca z Kobylina, urodzona w Kobylinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kobyliński

przymiotnik od: Kobylin, Kobylin-Borzymy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kobylina, związany z Kobylinem

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Kobyliński - polski artysta sceniczny, lider zespołu "Andrusy", działacz społeczny
- Lech Kobyliński – polski naukowiec, specjalista w dziedzinie budowy okrętów
- Maciej Kobyliński – polski polityk, samorządowiec
- Szymon Kobyliński – polski grafik, rysownik, karykaturzysta, satyryk, historyk, scenograf
- Tadeusz Kobyliński – polski wojskowy
- Tadeusz Kobyliński – polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobylińsko-Borzymski

→ Kobylin-Borzymy

Patrz:Kobylin-Borzymy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylisko

zgrubienie od: kobyła; kobylsko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylnica

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. szczyt na Pogórzu Rożnowskim

Kobylnica (kaszb. Kòbëlnica, niem. Kublitz) – miasto w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kobylnica, bezpośrednio granicząca ze Słupskiem.

Kobylnica jest położona przy drodze krajowej nr 21 oraz na północnym zachodzie przy drodze krajowej nr 6. Połączenie z centrum Słupska umożliwiają autobusy komunikacji miejskiej. Wschodnim obrzeżem Kobylnicy przepływa rzeka Słupia. Znajduje się tu szkoła podstawowa, komisariat policji, przychodnia lekarska, urząd gminy, 2 oddziały bankowe, XVI-wieczny kościół, biblioteka, hala sportowa, stadion miejscowej drużyny Słupia Kobylnica, a także zakłady rzemieślnicze, sklepy (przemysłowe, spożywcze, motoryzacyjne, chemiczne) i fabryki. W miejscowości znajduje się przystanek kolejowy Kobylnica Słupska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kobylnicki

przymiotnik od: Kobylnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylniczanin

mieszkaniec Kobylnicy (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylniczanka

mieszkanka Kobylnicy (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylniki

## W Polsce

- Kobylniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
- Kobylniki – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
- Kobylniki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Kobylniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Kobylniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Kobylniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród
- Kobylniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Wiślica
- Kobylniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
- Kobylniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Wielkopolski
- Kobylniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
- Kobylniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Rokietnica
- Kobylniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Obrzycko
- Kobylniki – gromada w powiecie kazimierskim
- Kobylniki – gromada w powiecie nowotomyskim
- Kobylniki – gromada w powiecie płockim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobylno

Kobylno (dodatkowa nazwa w j. niem. Kobyllno) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany. Miejscowość zajmuje 670 hm2 (w tym 209 hm2, ok. 31%, to lasy) i mieszka w niej 218 ludzi (stan na 2002 rok); jest położona ok. 20 km w kierunku północno-wschodnim od Opola. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie opolskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobylogórski

przymiotnik od: Kobyla Góra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobylsko

zgrubienie od: kobyła; kobylisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobysewo

Kobysewo (kaszub. Kòbùsewò) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Przodkowo w pobliżu trasy drogi wojewódzkiej nr 224. Wieś charakteryzuje się dużym stopniem zurbanizowania.

Wieś królewska w powiecie mirachowskim w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kobyła

1. samica konia; klacz;
2. potocznie: rzecz lub osoba duża, ciężka i niezgrabna; landara, kolubryna, krowa, krówsko;
3. potocznie: utwór literacki mający wielkie rozmiary;
4. środowiskowo: egzamin, do którego trzeba opanować dużą partię materiału

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. klacz, samica konia

(1.2) pot. rzecz, szczególnie utwór literacki, o bardzo dużych rozmiarach

(1.3) środ. uczn. stud. przedmiot o wielkiej objętości materiału; egzamin z tego przedmiotu

(1.4) pot. pejor. kobieta dużego wzrostu, niezgrabna, bez wdzięku

(1.5) daw. przen. bot. gatunek śliwki

- Kobyła – samica konia, zobacz: klacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobyłczanin

mieszkaniec Kobyłki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobyłczanka

mieszkanka Kobyłki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobyłecki

przymiotnik od: Kobyłka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kobyłka

1. zdrobnienie od: kobyła;
2. rodzaj kozła, proste narzędzie do podtrzymywania rusztowań

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kobyłka – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w aglomeracji warszawskiej, ok. 17 km od centrum Warszawy w kierunku północno-wschodnim na Nizinie Mazowieckiej.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 28 339 mieszkańców, będąc 20. najludniejszym miastem w województwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobza

rodzaj lutni, często mylonej z dudami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ludowy instrument strunowy;

(1.2) pot. muz. dudy góralskie

Kobza – dawny instrument muzyczny z grupy chordofonów szarpanych, rodzaj lutni z krótką szyjką o mocno wypukłym korpusie rezonansowym. Struny szarpie się plektronem. Kobza przeznaczona do gry solowej ma 2–6 strun metalowych lub jelitowych (często mieszanych); używana do akompaniamentu ma 8–12 strun jelitowych (niższych) i metalowych (wyższych), strojonych po dwie w unisonie lub w oktawie. Struny rozciągnięte są wzdłuż szyjki. Dodatkowe – rozpięte poniżej szyjki, nad płytą wierzchnią pudła rezonansowego – dodane zostały w XIV lub XV wieku; od tego czasu instrument nazywano bandurą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kobzarski

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do kobzara lub kobzarza

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący kobzara lub kobzarza, związany z kobzarem lub kobzarzem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kobziarz

osoba grająca na kobzie (również na dudach, gdyż kobzą zwyczajowo - niektórzy sądzą, że niepoprawnie - nazywa się dudy)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na kobzie

Kobziarz (ukr. Кобзар) – na Ukrainie ludowy śpiewak wykonujący pieśni patriotyczne i akompaniujący sobie na kobzie. Kobziarz to także błędna nazwa muzyka grającego na dudach. Na wschodnich ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów kobziarzami nazywano niekiedy lirników grających na lirze korbowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koc

1. gruba, ciepła tkanina używana do przykrycia; pled
2. rodzaj sieci służącej do połowu ryb pod lodem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba tkanina, zwykle wełniana, najczęściej w kształcie prostokąta, służąca do okrywania w celu ochrony przed zimnem

(1.2) ryb. sieć wykonana z mat trzcinowych do łowienia ryb pod lodem

(1.3) hist. w prawie polskim: rodzaj zakładu wnoszonego na rzecz sędziego;

(1.4) hist. błam futrzany

(1.5) gw-pl|Bukowina. dywan

(1.6) daw. uczn. stud. gw-pl|Warszawa. ocena niedostateczna

## Osoby

- Adam Koc
- Tadeusz Koc – polski pilot

## Przykrycie

- koc – gruba tkanina używana jako przykrycie
- Koc gaśniczy
- Koc przeciwwstrząsowy → Folia NRC

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocaj

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kocanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kocanka

1. rodzaj roślin zielnych lub półkrzewów z rodziny astrowatych (złożonych), mających koszyczki kwiatowe o kwiatach rurkowatych oraz o barwnych, suchych listkach okrywy; suchołuska, suchlin;
2. kocanka piaskowa - pospolita w Polsce roślina zielna z rodziny astrowatych (złożonych), o całobrzegich, szaro owłosionych liściach i żółtych lub pomarańczowych koszyczkach, zasychających, o właściwościach leczniczych; nieśmiertelnik żółty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina zielna z rodziny astrowatych;

Kocanki (Helichrysum Mill.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje ponad 550 gatunków. Rośliny te występują na Starym Świecie, głównie na obszarach o ciepłym klimacie – w południowej Afryce (w Kraju Przylądkowym rośnie 85 gatunków, w tym 35 endemitów), w basenie Morza Śródziemnego, w zachodniej i środkowej Azji oraz w Nowej Zelandii. Poza kontynentami amerykańskimi, gdzie kocanki występują tylko jako introdukowane, brak przedstawicieli tego rodzaju w północnej Europie i znacznej części wschodniej Azji. W Europie rośnie 5 gatunków, przy czym w Polsce obecny w naturze jest tylko jeden gatunek – kocanki piaskowe H. arenarium.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocankowy

→ kocanka

Patrz:kocanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocanowo

Kocanowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Pobiedziska.

Wieś królewska Koczonowo należąca do starostwa pobiedziskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie gnieźnieńskim województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kocborowo

- Kocborowo (dzielnica Starogardu Gdańskiego)
- Wojewódzki Szpital dla Psychicznie Chorych "Kocborowo"

#### Źródła:

Wikipedia

# Kocborowski

→ Kocborowo

Patrz:Kocborowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocczanin

mieszkaniec Kocka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocczanka

mieszkanka Kocka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kocka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kocemba

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocender

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łazik, wędrowiec

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dowcipniś

#### Źródła:

Wiktionary

# Koch

nazwisko wielu znanych postaci austriackich i niemieckich

Osoby o nazwisku Koch:

- Alexander Koch – belgijski wioślarz
- Andrea Koch-Benvenuto – chilijska tenisistka
- Beate Koch – wschodnioniemiecka oszczepniczka
- Bill Koch – amerykański biegacz narciarski
- Björn Koch – austriacki skoczek narciarski
- Carl Ludwig Koch – niemiecki przyrodnik, entomolog i arachnolog
- Dieter-Lebrecht Koch – niemiecki polityk i architekt
- Emil Koch – niemiecki as myśliwski z czasów I wojny światowej
- Erich Koch – gauleiter Prus Wschodnich w latach 1933-1945
- Erland von Koch – szwedzki kompozytor
- Fritz Koch – austriacki skoczek narciarski
- Hans Koch – niemiecki historyk, oficer Abwehry
- Hans Koch – niemiecki zbrodniarz hitlerowski
- Harald Koch – duński prawnik i urzędnik konsularny
- Harry Koch – niemiecki piłkarz
- Heiner Koch – niemiecki duchowny katolicki
- Heinrich Christoph Koch – niemiecki teoretyk muzyki
- Helge von Koch – szwedzki matematyk
- Helmut Koch – niemiecki dyrygent
- Howard W. Koch – amerykański reżyser
- Hugo Koch – niemiecki teolog katolicki i historyk Kościoła
- Hugo Koch – holenderski wynalazca
- Ilse Koch – żona Karla Otto Kocha, zbrodniarka hitlerowska
- Jerzy Koch – polski filolog
- Jonathan Koch – niemiecki wioślarz
- Julius Koch – za życia najwyższy mieszkaniec Europy
- Julius Ludwig August Koch – niemiecki lekarz psychiatra
- Jurij Koch – łużycki pisarz
- Karl Otto Koch – niemiecki zbrodniarz hitlerowski
- Kenneth Koch – amerykański poeta
- Kurt Koch – szwajcarski duchowny katolicki
- Ludwig Carl Christian Koch – niemiecki entomolog i arachnolog
- Marco Koch – niemiecki pływak
- Marita Koch – lekkoatletka, reprezentantka NRD
- Martin Koch – austriacki skoczek narciarski
- Moritz Koch – niemiecki wioślarz
- Robert Koch – niemiecki lekarz, bakteriolog
- Robert Koch – węgierski siatkarz
- Roland Koch – niemiecki polityk, premier Hesji
- Sebastian Koch – niemiecki aktor
- Silvana Koch-Mehrin – niemiecka polityk i ekonomistka
- Thomas Koch – austriacki hokeista
- Thomaz Koch – brazylijski tenisista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochać

1. darzyć kogoś miłością
2. kochać się - być w kimś zakochanym, mieć do czegoś zamiłowanie

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) odczuwać miłość do kogoś

(1.2) uwielbiać, darzyć kogoś wielkim podziwem

(1.3) uwielbiać jakąś rzecz

(1.4) przen. potrzebować czegoś, mieć coś za niezbędne

czasownik zwrotny niedokonany kochać się (dk. brak)

(2.1) odczuwać odwzajemnioną miłość do kogoś

(2.2) być w kimś zakochanym

(2.3) odbywać stosunek seksualny z kimś

Kochać – dwudziesty szósty album muzyczny piosenkarki Maryli Rodowicz, wydany 23 września 2005. Producentem muzycznym jest Bogdan Kondracki, producentem wykonawczym Paweł Jóźwicki.

Album nagrywany był od 1 marca 2005 do 15 sierpnia 2005 w Jazzboy Studio oraz w dniach 1–2 lipca 2005 w Studiu im. Agnieszki Osieckiej. Autorem projektu graficznego jest Wojciech Wilk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kochający

1. darzyć kogoś miłością
2. kochać się - być w kimś zakochanym, mieć do czegoś zamiłowanie

Patrz:kochać

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochan

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. kochanek

Kochan – imię staropolskie (a współcześnie polskie nazwisko odimienne), model jednoczłonowy, imiesłowowy Koch-an, od kochać; zobacz podobne: Poznan, Stojan, Ciechan, Chocian, mające swoje historyczne i nazewnicze potwierdzenie w licznych nazwach miejscowych: Kochanów, Kochanówka, Kochanowo. Staropolskie Koch mogło być skróceniem od Kochana, ale również od Konstantyna lub Konrada. Imię to notowane w Polsce od 1136 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kochana

kobieta bliska, droga, ukochana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochańczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochaneczek

1. ironicznie o mężczyźnie będącym w stałym, lecz niezobowiązującym związku; kochanek, kochaś, konkubent;
2. żartobliwie o mężczyźnie; kochany, kochanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochaneczka

ukochana kobieta, miła dziewczyna, ulubiona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kochanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kochanek

1. mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne z kobietą bez zawarcia związku małżeńskiego; utrzymanek, amant, kochaś;
2. dawniej: poufale lub pogardliwie o mężczyźnie; kochany, kolega

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne bez wchodzenia w związek małżeński

(1.2) ogólnie o mężczyźnie z punktu widzenia jakości relacji seksualnych

(1.3) przest. ukochany mężczyzna

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: kochanka

osoby

- Hermann Kochanek – werbista
- Robert Kochanek (ur. 1974) – polski tancerz
- Stanisław Kochanek (1905–1995) – polski malarz i rzeźbiarz realista

kultura

- Kochanek – sztuka autorstwa Harolda Pintera,
- Kochanek – film z 1992 roku
- Kochanek – powieść autobiograficzna napisana przez Marguerite Duras

Zobacz też

- Kochanka
- Kochankowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kochaneńka

zdrobnienie od: kochany; kochanieńki, kochaniutki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochaneńki

zdrobnienie od: kochany; kochanieńki, kochaniutki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: kochany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kochanica

ironicznie, lekceważąco: kobieta utrzymująca stosunki seksualne z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego; kochanka, utrzymanka, faworyta, metresa, miłośnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochanie

osoba kochana; przedmiot miłości

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) darzenie uczuciem miłości

(1.2) pot. osoba ukochana

wykrzyknik

(2.1) służy okazaniu uczucia ukochanej osobie

(2.2) służy tylko okazaniu sympatii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kochanieńki

zdrobnienie od: kochany; kochaneńki, kochaniutki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: kochany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kochaniutka

potocznie:
1. kobieta ukochana, droga, bliska;
2. poufała forma zwracania się do kobiety

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochaniutki

zdrobnienie od: kochany; kochaneńki, kochanieńki

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: kochany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kochanka

kobieta utrzymująca stosunki seksualne z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego; utrzymanka, faworyta, metresa, miłośnica, kochanica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pozostająca w nieformalnym związku seksualnym z mężczyzną

(1.2) ogólnie o kobiecie z punktu widzenia jakości relacji seksualnych

(1.3) przest. ukochana kobieta

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: kochanek

- kochanka – faworyta, metresa

- Kochanka – skała w Lesie Zabierzowskim na Garbie Tenczyńskim
- Kochanka – wzgórze na Garbie Tenczyńskim na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
- Kochanka – jezioro położone w Starogardzie Gdańskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kochankowie

dwoje ludzi utrzymujących ze sobą stosunki seksualne bez ślubu

- kochankowie – osoby utrzymujące ze sobą pozamałżeńskie stosunki miłosne.
- Kochankowie – karta tarota
- Kochankowie – dramat Wacława Grubińskiego z 1915

Filmy

- Kochankowie − film z 1958 roku, francuski dramat w reżyserii Louisa Malle'a
- Kochankowie − film z 1968 roku, włosko-francuski melodramat w reżyserii Vittorio De Sica
- Kochankowie − film z 1991 roku, hiszpański melodramat kryminalny w reżyserii Vicente Aranda
- Kochankowie − film z 1999 roku, francuski melodramat w reżyserii Jeana-Marca Barra
- Kochankowie − film z 2008 roku, amerykański melodramat w reżyserii Jamesa Graya

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochanku

1. mężczyzna utrzymujący stosunki seksualne z kobietą bez zawarcia związku małżeńskiego; utrzymanek, amant, kochaś;
2. dawniej: poufale lub pogardliwie o mężczyźnie; kochany, kolega

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochanoviana

wszystko, co dotyczy życia i twórczości Jana Kochanowskiego, np. prace naukowe o nim, wydania jego dzieł; cochanoviana

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Jana Kochanowskiego

(1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Janem Kochanowskim i jego twórczością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kochanowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kochanowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kochanowice

wieś w Polsce

Kochanowice (niem. Kochanowitz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Kochanowice. Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 46 oraz linia kolejowa z Częstochowy do Lublińca.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Kochcice. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kochanowice, po reformie administracji – gminy Kochanowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochanowicki

przymiotnik od: Kochanowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochanowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochanowski

nazwisko, np.:
1. Jan Kochanowski (1530-84), poeta;
2. Michał Kochanowski (1757-1832), polityk;
3. Piotr Kochanowski (1566-1620), poeta, tłumacz;
4. Roman Kochanowski (1857-1945), malarz

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kochanowa, kochanowianina lub kochanowianki

- Kochanowscy – polska rodzina szlachecka herbu Korwin
- Andrzej Kochanowski – tłumacz Eneidy
- Jakub Kochanowski – polski siatkarz
- Jan Kochanowski – poeta polski epoki renesansu
- Jan Kochanowski – polski polityk
- Jan Karol Kochanowski – polski historyk
- Janusz Kochanowski – polski prawnik i dyplomata, Rzecznik Praw Obywatelskich w latach 2006-2010
- Jerzy Kochanowski (zm. w 1633 roku) – kasztelan małogoski, stolnik sandomierski
- Jerzy Kochanowski (ur. 1960) – profesor nauk humanistycznych, historyk specjalizujący się w najnowszej historii Polski
- Jacek Kochanowski (ur. 1973) – socjolog, filozof, specjalista w zakresie gender studies i queer studies
- Piotr Kochanowski – poeta epicki
- Roman Kochanowski – polski malarz i rysownik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kochański

nazwisko

Znane postacie noszące nazwisko „Kochański”:

- Adam Adamandy Kochański (1631–1700) – polski uczony i duchowny katolicki
- Eli Kochański (1886–1940) – polski wiolonczelista
- Filip Kochański (ur. 1875) – pułkownik dyplomowany kawalerii Wojska Polskiego
- Janusz Kochański (1930–1988) – oficer polskiego wywiadu, podpułkownik Bezpieczeństwa Publicznego
- Krzysztof Kochański (ur. 1958) – polski pisarz, autor utworów fantasy i science fiction
- Paweł Kochański (1887–1934) – polski skrzypek
- Stanisław Kochański (1876–1937) – działacz socjalistyczny i komunistyczny, uczestnik rewolucji lutowej i październikowej, funkcjonariusz Czeki.
- Wacław Romuald Kochański (1878–1939) – polski skrzypek
- Witold Kochański (1911–1992) – polski literaturoznawca, pedagog, znawca kultury serbołużyckiej, filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochańszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kochany; bardziej kochany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochany

człowiek bliski komuś

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: kochać

przymiotnik

(2.1) taki, który jest darzony przez kogoś miłością

(2.2) taki, który jest komuś miły, bliski; związany z miłością, kochaniem, sympatią

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) osoba bliska, darzona miłością

Kochany – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wodynie. Ma status sołectwa. Przez wieś przepływa rzeczka Jamielna.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Seroczynie.

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kochaś

żartobliwie o ukochanym, sympatii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kochanek

(1.2) poufale o osobie płci męskiej

- Kochaś – album grupy Toples
- Kochaś – film komediowy z 1961 roku
- Kochaś – film komediowy z 1989 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kochasia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poufale o osobie płci żeńskiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Kochasiu

żartobliwie o ukochanym, sympatii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochaszli

dawniej: czasownik w formie osobowej "kochasz" połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy), np. "Kochaszli kraj ten?"

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochcice

Kochcice (niem. Kochczütz) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Kochanowice. Do 1954 roku była siedzibą gminy Kochcice.

W latach 1945–1954 istniała gmina Kochcice z siedzibą w Kochanowicach. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kochcice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kocher

1. przenośna kuchenka turystyczna
2. szczypce chirurgiczne do zaciskania naczyń krwionośnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) turystyczna maszynka na paliwo ciekłe – spirytus lub benzynę

Niemcy:

- Kocher – rzeka, dopływ Neckar

Osoby:

- Emil Theodor Kocher – chirurg

Inne:

- kocher – kuchenka turystyczna
- kocher – kleszczyki chirurgiczne (od nazwiska wynalazcy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kochia

roślina zielna z rodziny komosowatych; mietelnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochin

rasa kur ozdobnych z Chin; cochin

Cochin – rasa kur mięsnych typu ciężkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochina

rasa kur ozdobnych z Chin; cochin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochinchina

rasa dużych kur pochodzenia indochińskiego, hodowanych ze względu na mięso

Kochinchina (fr. Cochinchine) – dawna nazwa położonej najbardziej na południe części Wietnamu, stanowiąca część francuskiej kolonii Indochin, nadana przez Portugalczyków. Nazwa była w użyciu podczas protektoratu francuskiego, którego stolicą było miasto Sajgon. Obecnie obszar ten nazywany jest Nam Bộ.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochinchiński

przymiotnik od: Kochinchina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochliwiej

stopień wyższy od przysłówka: kochliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochliwość

→ kochliwy

Patrz:kochliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochliwszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kochliwy; bardziej kochliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochliwy

zakochujący się często, łatwo i szybko

przymiotnik

(1.1) mający skłonność do łatwego zakochiwania się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kochman

nazwisko. m.in. Józef Kochman (1903-1995) - polski fitopatolog, mikolog

osoby noszące nazwisko Kochman:

- Jerzy Kochman (ur. 1954) – polski żużlowiec
- Józef Kochman (1903–1995) – polski fitopatolog, mikolog
- Roger Kochman (ur. 1941) – amerykański piłkarz
- Stanisław Kochman (1935–2010) – polski filolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochmański

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Marek Kochmański – polski lekarz
- Tadeusz Kochmański – polski geodeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochowo

Kochowo – wieś w Polsce położona na wschodnim skraju Jeziora Powidzkiego w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi przed II wojną światową mieszkało wiele rodzin niemieckich. Stąd pozostałości ewangelickiego cmentarza z I połowie XX wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kochowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kochłowice

1. wieś w Polsce;
2. dzielnica Rudy Śląskiej

W Polsce

- Kochłowice – wieś w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Byczyna
- Kochłowice – dzielnica miasta Ruda Śląska, dawniej wieś, siedziba gminy Kochłowice
- Kochłowice − średniowieczny gródek stożkowy w Kochłowicach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kochłowicki

przymiotnik od: Kochłowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Koci

→ kot

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do kota

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z kotem, dotyczący kota

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla kota, mający cechy kota

forma czasownika.

(4.1) 2. os. lp. ter. od: kocić

## Miejsca

- Kočí – gmina w Czechach
- Koći – wieś w Czarnogórze
- Kočí – gmina w Czechach

## Osoby

### Osoby o nazwisku Koci

- Ava Max (Amanda Ava Koci) – albańsko-amerykańska piosenkarka
- Akil Mark Koci – albański kompozytor

Patrz:kot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kociaczek

zdrobnienie od: kociak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. kot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociak

1. potocznie: młody kot domowy; kotek;
2. pieszczotliwie o kocie; kiciunia, kiciuś, kocina, kicia;
3. potocznie: młoda, ładna dziewczyna; cizia, kicia, kizia, towar;
4. w gwarze myśliwskiej: młode zająca, rysia lub żbika; kocię

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) młody kot

(1.2) łow. młody zając, żbik lub ryś

(1.3) przen. ładna dziewczyna o kokieteryjnym wyglądzie i zachowaniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociakowy

→ kociak

Patrz:kociak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociamber

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Poznań. żart. kot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. uczn. uczeń pierwszej klasy szkoły średniej

#### Źródła:

Wiktionary

# Kocianów

Kocianów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Poniatowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Poniatowa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 132 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Królowej Polski i św. Judy Tadeusza w Łubkach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kociara

kociarka;
1. potocznie: miłośniczka kotów;
2. pogardliwie: kobieta będąca świadkiem Jehowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. miłośniczka kotów

(1.2) przest. duży kot, kocisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociarka

kociara;
1. potocznie: miłośniczka kotów;
2. pogardliwie: kobieta będąca świadkiem Jehowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociarnia

1. miejsce, gdzie hoduje się wiele kotów
2. gromada kotów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce trzymania lub hodowania kotów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociarski

przymiotnik

(1.1) dotyczący kota

#### Źródła:

Wiktionary

# Kociarstwo

potocznie: zajmowanie się bezdomnymi kotami lub hodowanie kotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociarz

1. potocznie: miłośnik kotów;
2. pogardliwie: świadek Jehowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. miłośnik kotów, człowiek lubiący koty lub mający wiele kotów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: kocię

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: kocię; mały kot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociborski

→ Kocibórz

Patrz:Kocibórz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocibórz

osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim

Kocibórz (niem. Kattmedien) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Reszel.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocić

kocić się - wydawać potomstwo (o samicy niektórych zwierząt)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocica

1. samica kota domowego; kotka;
2. samica kota - dużego drapieżnika;
3. samica zająca; zajęczyca;
4. atrakcyjna kobieta zachowująca się prowokacyjnie wobec mężczyzn; kociczka, koteczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica kota domowego

(1.2) łow. samica zająca

(1.3) przen. kobieta z dużym temperamentem, rozbudzona erotycznie

(1.4) uczn. uczennica pierwszej klasy szkoły średniej

- kocica – samica kota domowego lub zająca
- kocica – kobieta pełna temperamentu, prowokująca mężczyzn
- Kocica – skała na Wyżynie Olkuskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kociczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kotek

#### Źródła:

Wiktionary

# Kociczka

1. zdrobnienie od: kocica;
2. potocznie: atrakcyjna kobieta zachowująca się prowokacyjnie wobec mężczyzn; kocica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocię

młode kota; rzadziej: młode zająca, rysia, żbika

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młody kot

(1.2) łow. młody zając, ryś lub żbik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kocięcki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Kocięcki – polski aktor teatralny i filmowy, pisarz, poeta
- Jarosław Kocięcki – polski okulista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocięcość

ogół cech typowych dla kocięcia (młodego kota domowego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocięcy

→ kocię

Patrz:kocię

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociemba

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocierbka

gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych; kocierpka, trzemcha, czeremcha zwyczajna, smrodynia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocierz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. gniazdo lęgowe rysia

- Kocierz – szczyt w Beskidzie Małym
- Kocierz – szczyt w Karkonoszach
- Kocierz – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Płoty
- Kocierz – wzniesienie nad rzeką Regą na Równinie Gryfickiej
- Kocierz – gromada w powiecie żywieckim z siedzibą we wsi Kocierz Moszczanicki
- Kocierz – wzniesienie w obrębie Wzgórz Trzebnickich, w mikroregionie Wzgórz Skrzypińskich, w gminie Wołów

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocierzewski

przymiotnik od: Kocierzew Południowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociewiaczka

mieszkanka Kociewia (region na północy Polski)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociewiak

mieszkaniec Kociewia (regionu na północy Polski)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kociewia

#### Źródła:

Wiktionary

# Kociewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kociewia

#### Źródła:

Wiktionary

# Kociewie

region na Pomorzu Gdańskim

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region etnograficzno-kulturowy na Pomorzu Gdańskim, w dorzeczu Wdy i Wierzycy;

Kociewie – region etnograficzny na Pomorzu Gdańskim, położony na zachodnim brzegu Wisły w dorzeczu Wdy i Wierzycy, obejmujący wschodnią część Borów Tucholskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kociewski

przymiotnik od: Kociewie

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kociewia, związany z Kociewiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociewskość

→ kociewski

Patrz:kociewski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocik

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) białystok. gw-pl|Górny Śląsk. mały kot, kotek

## Osoby o nazwisku Kocik

- Eustachy Gerard Kocik (1930-2014) – polski opat
- Jan Kocik (1900-1992) – działacz polonijny Związku Polaków w Niemczech, burmistrz Złotowa (1945–1948)
- Jerzy Kocik – amerykański matematyk, profesor Southern Illinois University
- Krzysztof Kocik (ur. 1979) – polski siatkarz
- Lucjan Kocik (ur. 1944) – polski socjolog
- Marcin Kocik (ur. 1979) – polski siatkarz
- Marek Kocik (ur. 1970) – profesor Instytutu Maszyn Przepływowych PAN

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocimiętka

roślina z rodziny wargowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Nepeta|ref=tak., bylina o białych, niebieskie, różowe lub liliowych kwiatach zebranych na szczytach łodyg;

Kocimiętka (Nepeta L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje ok. 290 gatunków. Występują one w strefie umiarkowanej Europy, Azji oraz w północnej Afryce i na obszarach górskich w Afryce tropikalnej. W Polsce rodzimym gatunkiem jest tylko kocimiętka naga N. pannonica, kilka innych dziczeje trwale lub przejściowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocina

(r. żeński) pieszczotliwie lub z politowaniem o kotce; także o kocie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

Miejscowości w Polsce

- Kocina – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
- Kocina – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Opatowiec
- Kocina – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Sośnie
- Kocina – niestandaryzowana nazwa części miasta Gogolin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kociniak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Grażyna Kociniak (1938–2016) – polska montażyska filmowa
- Jan Kociniak (1937–2007) – polski aktor
- Marian Kociniak (1936–2016) – polski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kociny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kociński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jędrzej Kociński – polski fizyk i akustyk
- Maciej Kociński – polski muzyk jazzowy, kompozytor, pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocio

przysłówek

(1.1) na sposób koci

#### Źródła:

Wiktionary

# Kociokwik

1. złe samopoczucie po wypiciu dużej ilości alkoholu; kacenjamer, katzenjammer, kac
2. zamęt w głowie jako wynik podekscytowania, zdenerwowania
3. zamieszanie, raban, chaos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zamieszanie, zamęt

(1.2) pot. zamęt umysłowy będący wynikiem ekscytacji, podniecenia itp.

(1.3) środ. pot. kac

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociość

zespół cech właściwych kotu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocioł

duże, metalowe naczynie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duże naczynie metalowe z pokrywą;

(1.2) techn. urządzenie służące do podgrzewania cieczy (np. wody)

(1.3) pot. zamieszanie, zagmatwana sytuacja

(1.4) muz. instrument perkusyjny z grupy membranofonów;

(1.5) pot. zasadzka urządzona w mieszkaniu w celu zatrzymania podejrzanych osób

(1.6) geol. półkolista nisza w terenie o wklęsłym dnie, otoczona z trzech stron ostrym zboczem, opadająca ku dolinie stromym progiem;

(1.7) wojsk. okrążenie przez nieprzyjaciela

(1.8) łow. jeden ze sposobów polowania na zające

(1.9) geogr. zob. kocioł eworsyjny.

- kocioł – duże naczynie do gotowania, którego dno jest połową sfery,
- kocioł – forma ukształtowania terenu (koliste zagłębienie),
  - kocioł lodowcowy (cyrk lodowcowy),
  - kocioł eworsyjny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kociołek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w Polsce

(1.2) geogr. nazwa kilkunastu jezior w Polsce

- kociołek – naczynie do gotowania, zdrobnienie od kocioł

W Polsce

- Kociołek – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie kozienickim, w gminie Gniewoszów
- Kociołek – część wsi Bystra w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Radziechowy-Wieprz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kociołkować

potocznie: przyrządzać potrawy w kociołku

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociołkowaty

podobny z wyglądu do kociołka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociołkowy

przymiotnik od: kociołek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocisko

zgrubienie od: kot

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od: kot

(1.2) rub. o kocie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kociszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kociuba

1. narzędzie do wygarniania węgli z pieca chlebowego; pogrzebacz;
2. łyżkowaty drążek żelazny, używany w hucie do mieszania roztopionego metalu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogrzebacz do opróżniania pieca chlebowego z węgla

(1.2) hutn. łyżkowate mieszadło do roztopionego materiału

(1.3) daw. kij

- Kociuba – część wsi Majdan Krynicki, w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
- Kociuba – kolonia w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rachanie
- Kociuba – część wsi Księżostany-Kolonia, w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Komarów-Osada
- Kociuba – część wsi Hadle Szklarskie, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Jawornik Polski
- kociuba – rodzaj pogrzebacza służącego do rozgarniania żaru w piecu chlebowym, zob. pociask
- kociuba – rodzaj płaskiej szufli, służącej do wkładania i wyjmowania ciasta (bochenków chleba, placków pizzy itp.) z pieca chlebowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kociubiński

nazwisko

Znane osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Kociubiński (ur. 1971) – polski politolog, doktor habilitowany nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki.
- Mieczysław Kociubiński (1910–1996) – kapłan diecezji przemyskiej, rektor kościoła św. Ducha w Jarosławiu i dyrektor Archiwum Przemyskiego w Przemyślu.
- Jur Kociubiński (1896–1937) – ukraiński i radziecki komunista, dyplomata, komisarz spraw wojskowych.
- Andrzej Kociubiński (ur. 1975) – polski aktor.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocjan

nazwisko

- Kocjan – połowiecki chan
- Kocjan – wieś w Słowenii
- Antoni Kocjan – polski konstruktor szybowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kock

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kock – miasto w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kock. Leży u ujścia Czarnej do Tyśmienicy na wysokości ok. 150 m n.p.m. na wysoczyźnie morenowej prawego zbocza Pradoliny Wieprza przy granicy Równiny Łukowskiej. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Kock liczył 3273 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocki

przymiotnik od: Kock

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Kocki – polski lekarz pediatra, genetyk, wykładowca
- Tomasz Kocki – polski lekarz internista, farmakolog, wykładowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocmołuch

potocznie: osoba brudna, niedbająca o swój wygląd; brudas (brudaska), fleja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba brudna lub niechlujna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kocmołuszek

zdrobnienie od: kocmołuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocmyrzów

wieś w Polsce

Kocmyrzów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.

W latach 1954–1960 wieś należała do gromady Dojazdów, po zmianie siedziby i nazwy gromady należała była siedzibą władz gromady Kocmyrzów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocmyrzowski

przymiotnik od: Kocmyrzów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kocmyrzowem, dotyczący Kocmyrzowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kocoń

nazwisko

Kocoń – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Ślemień.

Integralne części wsi Kocoń: Działy, Góra, Górniówka, Jagoszówka, Kocońska Góra, Kuźlikówka, Marczaki, Pikaniówka, Płotnik, Pod Borem, Przydawki, Pyclikówka, Siekierówka, Siwcówka, Stanikówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocopoły

potocznie: głupoty, bzdety; banialuki, duperele, trele-morele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy

(1.1) bzdury, brednie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kocot

nazwisko

Kocot – polskie nazwisko, wywodzić od rzeczownika kocot (ze znaczeniem: «kogut»).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kocówa

potocznie: kara cielesna wymierzana komuś przez grupę osób, dla zabawy lub z zemsty, polegająca na biciu tej osoby zawiniętej najczęściej w koc, aby nie widziała, przez kogo jest bita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pobicie przez grupę osoby leżącej na łóżku okrytej najpierw kocem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kocować

zawijać chorego w koc w celu wywołania silnych potów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocówka

zdrobnienie od: kocówa; kara cielesna wymierzana komuś przez grupę osób, dla zabawy lub z zemsty, polegająca na biciu tej osoby zawiniętej najczęściej w koc, aby nie widziała, przez kogo jest bita

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocowy

przymiotnik od: koc

#### Źródła:

SJP.pl

# Kocudza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. część wsi Paary, w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Susiec

(1.2) geogr. toponim, część nazwy polskich miejscowości;

W Polsce

- pięć miejscowości w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Dzwola:
  - Kocudza Górna
  - Kocudza Pierwsza
  - Kocudza Druga
  - Kocudza Trzecia
  - Kolonia Kocudza
- Kocudza – część wsi Paary w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Susiec
- Kocudza – gromada w powiecie janowskim
- Kocudza – dawna gmina

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocudzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kocudzy

(1.2) kobieta pochodząca z Kocudzy, urodzona w Kocudzie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kocur

dorosły samiec kota

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) samiec kota

(1.2) łow. samiec rysia

(1.3) łow. samiec żbika

- kocur – dorosły samiec kotowatych, w szczególności kota domowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocurek

zdrobnienie od: kocur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: kocur

Kocurek (tytuł oryg. Tomcats) – amerykański film fabularny z 2001 roku w reżyserii Gregory'ego Poiriera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocyk

mały koc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: koc

(1.2) mały, lekki koc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kocynder

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łazik, wędrowiec

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. dowcipniś

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocyndrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. związany z kocyndrem, dotyczący kocyndra

#### Źródła:

Wiktionary

# Kocyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. jedna z rzek Hadesu; rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;

(1.2) książk. zamarznięte jezioro na dnie najniższego kręgu piekieł Dantego, które więzi na wieczność Lucyfera oraz tych potępieńców, którzy zdradzili swych dobroczyńców

#### Źródła:

Wiktionary

# Kocz

1. dawniej: wadium na rzecz sędziego składane przez naganiającego;
2. czterokołowy, półkryty powóz używany od XVI do XIX wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rodzaj czterokołowego resorowanego pojazdu konnego;

(1.2) daw. rodzaj rosyjskiego statku do żeglugi w warunkach silnego zalodzenia;

(1.3) daw. w prawie polskim: rodzaj zakładu wnoszonego na rzecz sędziego;

- kocz (powóz)
- kocz (statek)
- kocz (zakład) – historia prawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kocza

płaskodenna, jednomasztowa, długa łódź służąca Kozakom syberyjskim do żeglugi po rzekach i jeziorach

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczalski

przymiotnik od: Koczała

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczan

nazwisko

Koczan herbu Nałęcz (ur. w XIV w., zm. w XV w.) – bojar litewski, adoptowany podczas unii horodelskiej (1413).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koczanowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczara

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczała

wieś w Polsce w województwie pomorskim

Koczała (kaszub. Kòczała, niem. Flötenstein) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, nad rzeką Rudą, siedziba wiejskiej gminy Koczała. Teren Koczały obfituje w liczne jeziora, między innymi Jezioro Dymno, które liczy 88 ha i posiada pierwszą klasę czystości. Koczała leży na trasie nieistniejącej już linii kolejowej (Miastko-Koczała-Przechlewo-Człuchów). We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa im. Żołnierzy Pierwszej Armii Wojska Polskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koczek

zdrobnienie od: kok, mały kok

Koczek (niem. Waldersee, do 1905 Kotzek) – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie szczycieńskim, gminie Świętajno. Położona jest nad Krutynią (dawniej na odcinku Jezioro Spychowskie - Jezioro Zdróżno znaną jako ,,Spychowska Struga") oraz jeziorami Zdróżno i Uplik. W pobliżu południowych granic wsi znajduje się Jezioro Kierwik i kanał łączący je z Krutynią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koczin

miasto w Indiach

Koczin (malajalam കൊച്ചി, trl. Kocci, trb. Koćći; hindi कोच्चि, trl. Koćći, trb. Koćći; ang. Kochi; dawniej: hindi कोचीन, trl. Koćīn, trb. Koćin; ang. Cochin) – miasto w południowej części Indii, w stanie Kerala, na Wybrzeżu Malabarskim nad Morzem Arabskim, będące jednym z najważniejszych portów kraju. Jest zamieszkane przez około sześćset tysięcy ludzi, a wraz z całą aglomeracją populacja wynosi około półtora miliona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koczkodan

1. niewielka małpa żyjąca w lasach Afryki;
2. obraźliwie: brzydka, dziwaczna kobieta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Cercopithecus|ref=tak., niewielka afrykańska małpa;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. (zwykle o kobiecie) osoba brzydka

Koczkodan (Cercopithecus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koczkodanik

zdrobnienie od: koczkodan

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczkodanka

dawniej: brzydka, dziwnie ubrana kobieta; koczkodan, małpiszon

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczkodanowate

o cechach koczkodanowatych (rodzina ssaków naczelnych)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cercopithecidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu naczelnych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koczkodanowaty

o cechach koczkodanowatych (rodzina ssaków naczelnych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczkodanowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cercopithecoidea|Gray|ref=tak., nadrodzina ssaków z rzędu naczelnych;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koczobryk

dawny pojazd konny, duża bryczka podobna do kocza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rodzaj dużej bryczki;

Koczobryk – zbliżona kształtem do kocza resorowana duża kryta (całkowicie lub częściowo) bryczka czterokołowa, czteroosobowa, o płaskim dnie, z drzwiczkami i nadkolami; stosowana jako środek transportu przez drobną szlachtę w XIX wieku, zwłaszcza na Mazowszu, Małopolsce i Kielecczyźnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koczorowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczować

1. mieszkać, przebywać gdzieś tymczasowo, raczej w niedogodnych warunkach;
2. o ludach, plemionach: prowadzić wędrowny tryb życia;
3. tułać się, błąkać się;
4. w łowiectwie o zwierzynie: przebywać tymczasowo na jakimś terenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczowisko

1. obóz koczowników
2. w łowiectwie: teren koczowania zwierzyny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obóz koczowników

(1.2) teren, na którym koczuje zwierzyna

(1.3) pot. miejsce, w którym ludzie (np. uchodźcy) są zmuszeni do przebywania tymczasowo, zwłaszcza w złych warunkach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koczownica

koczownica rudowłosa, koczownica żółta - gatunki pszczoły

Koczownica (Nomada) – rodzaj pszczół z rodziny pszczołowatych i podrodziny koczownicowatych. Jedyny z monotypowego plemienia koczownic (Nomadini). Takson kosmopolityczny, obejmujący około 750 opisanych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koczownictwo

tryb życia polegający na ciągłym przenoszeniu się z miejsca na miejsce, charakterystyczny dla pasterskich i łowieckich ludów Afryki, Azji, Australii, Ameryki Południowej; nomadyzm

Koczownik, nomada – wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierząt hodowlanych. Osoba prowadząca koczowniczy, wędrowny tryb życia, także podróżująca stale lub sezonowo z powodów handlowych, kulturowych lub religijnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koczowniczka

członkini ludu, plemienia prowadzącego wędrowny tryb życia

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczowniczo-Pasterski

dotyczący zarówno koczownictwa jak i pasterstwa, np. koczowniczo-pasterski tryb życia

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczowniczy

1. dotyczący koczownictwa, koczowników (np. koczowniczy tryb życia, plemiona koczownicze); wędrowny
2. tyle co: tułaczy (np. koczowniczy żywot)

przymiotnik

(1.1) związany z koczownictwem i koczownikami, polegający na ciągłej zmianie miejsca pobytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koczownik

członek ludu, plemienia prowadzącego wędrowny tryb życia; nomada

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. kult. członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce

Koczownik, nomada – wędrowiec, członek grupy ludzi nieposiadającej stałego miejsca zamieszkania, przemieszczającej się z miejsca na miejsce, np. w związku ze zmianami pogody lub w poszukiwaniu żywności, wody, opału albo pastwisk dla zwierząt hodowlanych. Osoba prowadząca koczowniczy, wędrowny tryb życia, także podróżująca stale lub sezonowo z powodów handlowych, kulturowych lub religijnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koczubeit

trioktaedryczny chloryt chromowy, występujący w skałach oliwinowych i serpentynitach zasobnych w chromit

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczubin

roślina z rodziny ożwiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczukówka

wieś w Polsce

Koczukówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Zalesie.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Świętej w Rokitnie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Zalesie. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 65 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koczur

dawniej: kocur

#### Źródła:

SJP.pl

# Koczwara

nazwisko

Koczwara – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Pomykowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koczyk

mały kocz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kod

1. system znaków do zapisywania, przechowywania i przekazywania określonych informacji;
2. ciąg znaków, któremu jest w sposób umowny przypisana określona informacja;
3. ciąg instrukcji będący elementem programu komputerowego

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego, nazwa własna

(1.1) społ. polit. Komitet Obrony Demokracji;

Kod (łac. codex), spis – ciąg składników sygnału (kombinacji sygnałów elementarnych, np. kropek i kresek, impulsów prądu, symboli) oraz reguła ich przyporządkowania składnikom wiadomości (np. znakom pisma). W niektórych zastosowaniach, głównie przy przesyłaniu informacji podlegających utajnieniu, zwany jest szyfrem. Kody są stosowane m.in. w telegrafii, telefonii, w technice cyfrowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kod-Ko-Dak

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca gdakanie kury

#### Źródła:

Wiktionary

# Koda

coda;
1. końcowy, zwykle przyspieszający fragment utworu muzycznego (np. sonaty), oparty na jego materiale tematycznym;
2. przenośnie: zakończenie utworu literackiego albo jakiejś historii stanowiące ich podsumowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. zakończenie kompozycji muzycznych zawierające zwięzłe powtórzenie głównych tematów

(1.2) liter. zakończenie utworu literackiego lub jakiejś historii, będące ich podsumowaniem

- koda – termin muzyczny, zobacz Coda (muzyka), Fuga (muzyka)#Koda
- nazwisko
- inne
  - Koda-Press – wydawnictwo
  - KODA – nieletnie słyszące dzieci głuchych rodziców (skrót od ang. Kids/Kid of Deaf Adults)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodak

produkt firmy Kodak

- Eastman Kodak – koncern zajmujący się produkcją sprzętu fotograficznego i filmowego
- Kodak Theatre – amerykański teatr w Hollywood w Kalifornii, znany z corocznych ceremonii wręczenia Oscarów
- Kodak Tower – wieżowiec w Rochester, główna siedziba Eastman Kodak
- Kodak Black – amerykański muzyk, filantrop i przestępca
- Heart Break Kodak – album muzyczny Kodaka Blacka
- Haitian Boy Kodak – EP Kodaka Blacka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kodaly

[czytaj: KOdaj] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodeina

alkaloid występujący w soku mlecznym maku, otrzymywany z opium lub syntetycznie z morfiny, stosowany jako środek przeciwkaszlowy oraz jako składnik mieszanek znieczulających, przeciwbólowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. przeciwkaszlowy lek narkotyczny, pochodna morfiny;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodeinizm

uzależnienie od kodeiny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodeinowy

zawierający kodeinę

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z kodeiną; zawierający kodeinę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodek

w informatyce: urządzenie lub program służące do kodowania bądź dekodowania strumieni danych, np. obrazu, dźwięku itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. urządzenie lub program komputerowy zdolny do kompresji i dekompresji sygnału lub strumienia danych;

Kodek (zbitka wyrazowa od koder-dekoder) – urządzenie lub program zdolny do przekształcania strumienia danych lub sygnału. Kodeki mogą zmienić strumień danych w formę zakodowaną (często w celu transmisji, składowania lub zaszyfrowania) lub odzyskać (odkodować) strumień danych z formy zakodowanej, by umożliwić ich odtwarzanie bądź obróbkę. Kodeki są często używane w wideokonferencjach oraz strumieniowaniu obrazu lub dźwięku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodeks

1. usystematyzowany zbiór przepisów prawnych z jakiejś dziedziny
2. zebrane (czasem niepisane) normy, zasady dotyczące pewnych dziedzin życia, etyki zawodowej itp.
3. rodzaj starej księgi pisanej ręcznie, zwykle bogato zdobionej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. usystematyzowany zbiór przepisów prawnych, najczęściej dotyczących jednej dziedziny prawa;

(1.2) praw. zbiór zasad postępowania, dotyczących np. życia towarzyskiego lub etyki zawodowej

(1.3) stara księga rękopiśmienna powstała z szeregu składek, ułożonych jedna na drugiej i spojonych ze sobą u grzbietu;

- kodeks – zbiór przepisów prawnych
- kodeks – forma książki
- kodeks – zbiór zasad postępowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodeksik

zdrobnienie od: kodeks

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodeksowy

dotyczący kodeksu, wynikający z kodeksu (np. kodeksowy zbiór przepisów, kodeksowa definicja)

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. dotyczący kodeksu, wynikający z kodeksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodeń

wieś w Polsce

Kodeń – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Kodeń. Leży na Równinie Kodeńskiej, na terasie nadzalewowej kilka metrów nad doliną Bugu, niedaleko ujścia rzeczki o nazwie Kałamanka.

Wieś jest siedzibą gminy Kodeń. Dawne miasto – Kodeń uzyskał lokację miejską w 1511 roku, zdegradowany w 1869 roku. Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w hrabstwie kodeńskim w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kodeń. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kodeński

przymiotnik od: Kodeń

#### Źródła:

SJP.pl

# Koder

1. narzędzie do kodowania wiadomości; szyfrator;
2. urządzenie telekomunikacyjne do tworzenia sygnałów radiowo-telewizyjnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) inform. osoba tworząca kod programu

Koder należy do klasy układów kombinacyjnych. Jest to układ posiadający n wejść oraz k=log2n wyjść (czyli n = 2k).

Jego działanie polega na zamianie kodu „1 z n” na naturalny kod binarny o długości k, czyli służy on do przedstawiania informacji tylko jednego aktywnego wejścia na postać binarną. Ponieważ istnieje fizyczna możliwość aktywacji więcej niż jednego wejścia, musi istnieć możliwość uznania tylko jednego z nich np. poprzez ustalenie priorytetów wejść.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koderka

potocznie: programistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koderski

→ koder

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z KOD-em, dotyczący KOD-u

(1.2) związany z koderem, dotyczący kodera

Patrz:koder

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodiacki

niedźwiedź (grizzly) kodiacki - podgatunek niedźwiedzia brunatnego; kodiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodiak

1. podgatunek niedźwiedzia brunatnego; niedźwiedź kodiacki, grizzly kodiacki;
2. krab kodiak - gatunek kraba występujący na wyspie Kodiak;
3. samochód typu Chevrolet Kodiak

- Kodiak – wyspa na Alasce (Stany Zjednoczone)
- Kodiak – archipelag obejmujący m.in. powyższą wyspę
- Kodiak – miasto na wyspie Kodiak
- port lotniczy Kodiak – port lotniczy na wyspie Kodiak
- niedźwiedź kodiak – drapieżny ssak, podgatunek niedźwiedzia brunatnego – endemiczny podgatunek występujący na wyspie Kodiak
- Mac OS X Public Beta (nazwa kodowa: Kodiak) – wersja systemu operacyjnego OS X

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kodkod

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leopardus guigna|Molina|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;

(1.2) zool. kot z gatunku kodkodów (1.1)

Ocelot chilijski, kot górski, kodkod, kot chilijski (Leopardus guigna) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). Jest najmniejszym kotowatym półkuli zachodniej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodnianin

mieszkaniec Kodnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodnianka

mieszkanka Kodnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodogram

wiadomość przekazana kodem i zapisana przez odbierającego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodominacja

w genetyce: występowanie dwóch alleli genu, z których żaden nie jest dominujący ani recesywny

Kodominacja – zjawisko w genetyce polegające na występowaniu dwóch różnych alleli danego genu, z których żaden nie jest recesywny ani dominujący. W odróżnieniu od dominacji niezupełnej, allele tego genu są sobie równe pod względem siły wzajemnego maskowania się. Jeden i drugi biorą taki sam udział w tworzeniu fenotypu. Oznacza, to że w fenotypie ujawniają się cechy kodowane przez oba warianty genu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kodon

trzy kolejne nukleotydy w łańcuchu DNA; triplet; tryplet

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. trójnukleotydowa sekwencja DNA kodująca aminokwas;

Kodon – sekwencja trzech nukleotydów (triplet) występująca w mRNA, stanowiąca jednostkę kodującą określony aminokwas podczas syntezy białka. Istnieją 64 kodony, z czego 61 to kodony określające 20 podstawowych aminokwasów białkowych, zaś 3 pozostałe odpowiadają za zakończenie translacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodopis

urządzenie z klawiaturą stosowane w elektronicznej technice obliczeniowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. elektroniczna maszyna do pisania z przystawką do dziurkowania taśmy papierowej;

Kodopis – elektroniczno-mechaniczne urządzenie z klawiaturą, stosowane w elektronicznej technice obliczeniowej, łączące funkcje dalekopisu, elektronicznej maszyny do pisania i dziurkarki taśmy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodori

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Gruzji uchodząca do Morza Czarnego;

Kodori – rzeka w Gruzji, długości 105 km, uchodząca do Morza Czarnego. W swoim górnym biegu tworzy tzw. wąwóz Kodori.

Rzeka powstaje z połączenia potoków Saken i Gwandra, powierzchnia dorzecza wynosi 2051 km².

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kodori, dotyczący Kodori (rzeki w Gruzji)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kodować

1. przetwarzać informacje na kod; szyfrować
2. oznaczać coś umownymi znakami

czasownik niedokonany

(1.1) szyfrować używając kodu

(1.2) pot. inform. tworzyć programy komputerowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kod, sposób zakodowania

- kod
- Kodowanie (psychologia) – proces przekształcania nadchodzących danych w celu ich zgromadzenia w pamięci.
- Kodowanie (badania społeczne) – proces przekształcania danych z badań empirycznych w postać nadającą się do ilościowej analizy;
- Kodowanie (kryptografia) – jeden ze sposobów utajniania tekstu.
- Kodowanie zapachu – sposób rejestrowania i rozpoznawania sygnałów węchowych
- Kodowanie znaków – termin informatyczny

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodowy

przymiotnik od: kod (np. system kodowy, zamek kodowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodrąb

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Kodrąb – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
- Kodrąb – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kodrąbianin

mieszkaniec Kodrąba (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodrąbianka

mieszkanka Kodrąba (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodrąbski

przymiotnik od: Kodrąb

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kodrąbia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodycyl

rozporządzenie majątkiem na wypadek śmierci, bez ustanowienia spadkobiercy

Kodycyl (łac. codicillus – dodatek do testamentu) – przeniesiona z języka prawniczego nazwa końcowej części utworu literackiego, mającej formę ostatniej woli, często wyrażonej w sposób żartobliwy. Przykładem takiego utworu jest Wielki testament François Villona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kodycyle

w starożytności: połączone małe tabliczki woskowe lub kartki pergaminowe, służące jako notatnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodycylowy

przymiotnik od: kodycyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodyfikacja

1. zebranie, ujęcie czegoś w system określonych norm;
2. proces tworzenia kodeksu prawnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ujęcie czegoś w spójny system;

(1.2) praw. opracowanie istniejących przepisów prawnych w jeden zbiór, usuwając sprzeczności, aktualizując i uzupełniając je

(1.3) praw. uporządkowany zbiór przepisów z jednej dziedziny

(1.4) jęz. formalne uregulowanie norm danego języka w wydawnictwach normatywnych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kodyfikacyjny

związany z kodyfikacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodyfikator

osoba zajmująca się ujednolicaniem i systematyzowaniem norm prawnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodyfikatorka

kobieta dokonująca kodyfikacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodyfikatorski

przymiotnik od: kodyfikator (np. działania kodyfikatorskie, praca kodyfikatorska)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kodyfikatorem, dotyczący kodyfikatora, właściwy kodyfikatorowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodyfikować

dokonywać kodyfikacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodykolog

specjalista badający zabytki rękopiśmienne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodykologia

nauka badająca księgi pisane ręcznie, dział rękopisoznawstwa; nauka pomocnicza historii i filologii

Kodykologia (od fr. codicologie, a to z łac. codex, dop. codicis – kodeks i gr. logos – słowo) − dyscyplina naukowa zajmująca się badaniem ksiąg rękopiśmiennych powstałych do początku XVI w. (tj. do momentu wyparcia przez książki drukowane).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kodykologiczny

związany z kodykologią (np. studium kodykologiczne, analiza kodykologiczna)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kodykologią, dotyczący kodykologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kodzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kodziarz

pogardliwie: członek lub zwolennik KOD-u (Komitetu Obrony Demokracji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. członek lub sympatyk KOD-u

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodzić

środowiskowo w informatyce: pisać kod

czasownik

(1.1) środ. pot. inform. programować, pisać kod źródłowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kodzik

zdrobnienie od: kod

#### Źródła:

SJP.pl

# Kodłutowo

Kodłutowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Raciąż.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. 1 stycznia 2003 roku częściami wsi Kodłutowo stały się ówczesne przysiółki Krzyżak i Sobocin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koedukacja

wspólne nauczanie i wychowywanie dziewcząt i chłopców w placówkach edukacyjnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. wspólne kształcenie dzieci i młodzieży bez podziału ze względu na płeć;

Koedukacja (łac. co- – razem; educare – kształcić, wychowywać) – system wspólnego kształcenia dzieci i młodzieży obojga płci, przeciwieństwo edukacji zróżnicowanej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koedukacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest koedukacyjne

#### Źródła:

Wiktionary

# Koedukacyjny

związany z koedukacją, oparty na zasadach koedukacji (np. koedukacyjna szkoła, obóz koedukacyjny)

przymiotnik

(1.1) pedag. odnoszący się do koedukacji, przeznaczony do wspólnej edukacji obu płci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koedycja

wspólna edycja jakiegoś dzieła razem z innym wydawcą/wydawcami

#### Źródła:

SJP.pl

# Koedycyjny

dotyczący koedycji (np. koedycyjne wydanie, publikacja koedycyjna)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koedytor

wydawca wydający dzieło wspólnie z innymi podmiotami

#### Źródła:

SJP.pl

# Koeficjent

liczba lub funkcja będąca mnożnikiem jakiegoś wyrażenia; współczynnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Koegzystencja

wspólne bytowanie, współistnienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współistnienie (zwierząt, kultur, ludzi, grup społecznych itp.)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koegzystencjalny

→ koegzystencja

Patrz:koegzystencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Koegzystować

wspólnie bytować, współistnieć, współżyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Koekwacja

dawniej: zrównanie, głównie podatków, powinności

#### Źródła:

SJP.pl

# Koel

ptak z rodziny kukułek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koendu

rodzaj gryzoni z rodziny ursonowatych; kuandu, igłozwierz, jeżownica

Koendu, igłozwierz, jeżownica (Coendou) – rodzaj ssaków z podrodziny ursonów (Erethizontinae) w obrębie rodziny ursonowatych (Erethizontidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koenig

[czytaj: kynig] nazwisko

Niemcy:

- Bad König – miasto w kraju związkowym Hesja, w powiecie Odenwald

Osoby:

- Claës König – szwedzki jeździec sportowy
- Ernst August König – zbrodniarz hitlerowski
- Erwin König – fikcyjny niemiecki snajper
- Franz König – austriacki duchowny
- Friedrich Koenig – niemiecki inżynier i wynalazca
- Georg König – zbrodniarz nazistowski
- Hans Wilhelm König – zbrodniarz hitlerowski
- Jan Latham-Koenig – pianista i dyrygent
- Jerzy Koenig – polski krytyk teatralny
- Johann Gerhard König – niemiecki botanik imykolog
- Johann König – zbrodniarz hitlerowski
- Lea Koenig – izraelska aktorka i piosenkarka
- Maksymilian Koenig – polski piłkarz
- Marie Pierre Kœnig – francuski generał
- Pierre Koenig – amerykański architekt
- Ralf König – niemiecki twórca komiksowy
- Robbie Koenig – południowoafrykański tenisista
- Susann König – niemiecka biathlonistka
- Walter Koenig – amerykański aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koenocytalny

przymiotnik

(1.1) biol. zob. syncytialny.

#### Źródła:

Wiktionary

# Koenzym

niebiałkowy związek organiczny niezbędny do odpowiedniego funkcjonowania pewnych enzymów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. niebiałkowy związek organiczny niezbędny do działania niektórych enzymów;

Koenzymy – niebiałkowe składniki białek (np. enzymów) niezbędne dla ich aktywności, rodzaj kofaktorów. W przeciwieństwie do grup prostetycznych, są nietrwale (niekowalencyjnie), luźno związane z białkami. Białko bez swojego koenzymu to apobiałko (apoproteina, apoenzym), natomiast wraz z nim holobiałko (holoproteina).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koenzymatyczny

→ koenzym, np. funkcje koenzymatyczne, kataliza koenzymatyczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Koercja

natężenie zewnętrznego pola magnetycznego potrzebne do rozmagnesowania danego ferromagnetyku (np. żelaza, stali)

- Koercja magnetyczna
- Koercja ferroelektryczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koercjometr

przyrząd do pomiaru natężenia pola magnetycznego potrzebnego do rozmagnesowania danego ferromagnetyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koercyjny

→ koercja

Patrz:koercja

#### Źródła:

SJP.pl

# Koewolucja

zależna od siebie ewolucja dwóch lub większej liczby gatunków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces współzależnej ewolucji dwóch lub kilku gatunków;

Koewolucja – współzależna ewolucja dwóch lub większej liczby gatunków, z których w każdym zachodzi stopniowe dostosowanie do pozostałych, na zasadzie pewnego rodzaju sprzężenia zwrotnego. Koewolucja może mieć miejsce np. w przypadku drapieżnika i jego ofiary albo owadów i roślin przez nie zapylanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kofaktor

związek chemiczny, który jest potrzebny enzymom do katalizowania konkretnych reakcji chemicznych

Kofaktory (z łac. co- 'współ-' i factor 'sprawca' od facere 'czynić') – związki chemiczne, które są potrzebne enzymom do katalizowania konkretnych reakcji chemicznych.

Apoenzym i kofaktor tworzą katalitycznie aktywny enzym, nazywany holoenzymem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kofeina

alkaloid występujący w ziarnach kawy i liściach herbaty; teina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. alkaloid znajdujący się w surowcach roślinnych będący środkiem pobudzającym;

Kofeina (łac. coffeinum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid purynowy znajdujący się w ziarnach kawy i wielu innych surowcach roślinnych. Może również być otrzymywana syntetycznie. Została odkryta przez niemieckiego chemika Friedricha Ferdinanda Rungego w 1819 roku. W zależności od źródła nazywana jest także teiną (gdy źródłem jest herbata), guaraniną (gdy pochodzi z guarany) i mateiną (gdy pochodzi z yerba mate).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kofeinizm

uzależnienie od kofeiny (objawiające się nałogowym piciem kawy)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. uzależnienie od kofeiny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kofeinowy

→ kofeina

przymiotnik

(1.1) dotyczący kofeiny, zawierający kofeinę

Patrz:kofeina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koferdam

pusty, szczelny przedział na statku wodnym, oddzielający zbiorniki ładunków płynnych od innych pomieszczeń; grobla; grodza

Koferdam, potocznie ślinochron – cienki kwadratowy materiał, zwykle wykonany z lateksu lub nitrylu, używany w stomatologii do odizolowania miejsca wykonywania zabiegu od reszty jamy ustnej. Został on zaprojektowany w Stanach Zjednoczonych w 1864 roku przez amerykańskiego dentystę nazwiskiem Sanford Christie Barnum.

Koferdam może być również wykorzystywany do bezpieczniejszego seksu oralnego. W tym kontekście bywa też nazywany chusteczką lateksową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kofi

Kofi, także Kofirock – polski zespół rockowy założony w Nowej Dębie.

Zespół powstał na przełomie 2000/2001. Założycielem grupy jest Dariusz „Daro” Babiarz – były wokalista formacji Holy Dogs, laureata I nagrody jury Festiwalu w Jarocinie 1991. Pierwszy publiczny występ zespołu odbył się na scenie radiowej „trójki” w Studio im. Agnieszki Osieckiej – czerwiec 2001. Był to konkurs „Rock w Jedynce”. Zespół zajął w tej edycji konkursu I miejsce. W lutym 2004 rozpoczął nagrania w tarnowskim studio „Spectrum” nad płytą Absorbing Music, która ukazała się w grudniu 2005 roku. Po wydaniu płyty grupa zawiesiła działalność.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kofia

dawne nakrycie głowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kofik

środowiskowo: lokal, w którym można legalnie nabyć i skonsumować marihuanę i haszysz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kofler

nazwisko

- Andreas Kofler – austriacki skoczek narciarski
- Edward Kofler – polsko-szwajcarski matematyk
- Franz Kofler – zbrodniarz hitlerowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kofola

napój marki Kofola

Kofola – bezalkoholowy napój gazowany typu cola produkowany w Czechach i na Słowacji. Powstał w roku 1960 w Czechosłowacji, gdzie zdobył największą popularność. Właścicielem znaku towarowego Kofola jest spółka Kofola Československo z siedzibą w Karniowie. Kofola nadal jest głównym konkurentem Coca-Coli oraz Pepsi w Czechach i na Słowacji i jednym z czołowych producentów i dystrybutorów napojów bezalkoholowych w Europie Środkowej i Wschodniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kofta

pieczone na ruszcie kulki z mięsa mielonego lub białego sera i ziemniaków; kufta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. danie z tradycyjnej kuchni hinduskiej, kaukaskiej, bliskowschodniej i bałkańskiej, rodzaj pulpetów z mielonego mięsa z dodatkami, przyrządzanych również w wersji wegańskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kofunkcja

kofunkcja funkcji trygonometrycznej jest wobec niej przesunięta o pi/2 (dziewiędziesiąt stopni) wzdłuż osi odciętych, np. cosinus jest kofunkcją sinusa, tangens - kotangensa

Kąty dopełniające się – dwa ostre kąty wypukłe, mające wspólny wierzchołek i jedno wspólne ramię, których suma równa się kątowi prostemu.

Funkcja trygonometryczna kąta dopełniającego nazywana jest kofunkcją. Jest to skrót od łacińskiego complementum – dopełnienie. W ten sposób z przedrostkiem co- zostały utworzone nazwy kofunkcji:

- cosinus,
- cotangens,
- cosecans.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kog

mało zwrotny żaglowiec używany dawniej na morzach północnych; koga; kogga

Kog – wieś w Słowenii, w gminie Ormož. 1 stycznia 2018 liczyła 241 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koga

mało zwrotny żaglowiec używany dawniej na morzach północnych; kogga; kog

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. żegl. średniowieczny żaglowiec handlowy o wysokich kasztelach, później używany też jako okręt wojenny;

Koga, kogga – duży żaglowiec handlowy, dostosowywany do celów wojennych, dominujący na akwenach Bałtyku i Morza Północnego w XIII–XV wieku, spotykany do początku XVI stulecia. Stanowił wówczas podstawowy typ statku użytkowanego przez miasta Hanzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kogan

nazwisko, m.in. Leonid Kogan (1924-1982) - skrzypek rosyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kogazyna

mieszanina węglowodorów zawierających w cząsteczce od trzynastu do osiemnastu atomów węgla, stosowana m.in. jako substancja uszlachetniająca paliwa silnikowe

Kogazyna – produkt będący frakcją z destylacji produktów zgazowania węgla, mieszanina węglowodorów składająca się głównie z parafinowych węglowodorów nasyconych i do 9% węglowodorów nienasyconych. Zawiera w cząsteczce 13–18% atomów węgla. Temperatura wrzenia wynosi od 230 do 320 0C.

Cenny surowiec chemiczny, dawniej używany jako olej napędowy, obecnie jest stosowany do syntezy środków piorących i zwilżających, a niekiedy do uszlachetnienia paliw silnikowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kogel-Mogel

masa z żółtek utartych z cukrem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. masa z surowego żółtka utartego z cukrem, spożywana jako deser lub używana jako dodatek do ciast;

(1.2) pot. zamieszanie, chaos, zamęt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kogeneracja

skojarzone wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej w urządzeniach elektrociepłowniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. proces jednoczesnego wytwarzania energii elektrycznej i użytkowej energii cieplnej w elektrociepłowni

Kogeneracja (także skojarzona gospodarka energetyczna, ang. Combined Heat and Power, CHP) – równoczesne wytwarzanie ciepła i energii elektrycznej lub mechanicznej w trakcie tego samego procesu technologicznego.

Ze względu na mniejsze zużycie paliwa, zastosowanie kogeneracji daje duże oszczędności ekonomiczne i jest korzystne pod względem ekologicznym – w porównaniu z odrębnym wytwarzaniem ciepła w klasycznej ciepłowni.

Odmianą kogeneracji jest mikrokogeneracja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kogeneracyjny

→ kogeneracja

Patrz:kogeneracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kogga

mało zwrotny żaglowiec używany dawniej na morzach północnych; koga; kog

#### Źródła:

SJP.pl

# Kogia

rodzaj waleni z rodziny kogiowatych

Kogia (Kogia) – rodzaj ssaków z rodziny kogiowatych (Kogiidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kogiowate

rodzina waleni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kognacja

naturalne pokrewieństwo w linii męskiej lub żeńskiej; więzy krwi

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognacki

związany naturalnym pokrewieństwem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognacyjny

związany z kognacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognat

naturalny krewny ze strony ojca lub matki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. krewny w linii żeńskiej

- wyrazy pokrewne – kognat w językoznawstwie
- kognacja – pokrewieństwo według prawa rzymskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kognatka

naturalna krewna ze strony ojca lub matki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognatyczny

system kognatyczny: system dziedziczenia w średniowiecznej Anglii uwzględniający prawa dziedziczne zarówno mężczyzn jak i kobiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognicja

proces rozpatrywania sprawy sądowej; dochodzenie, śledztwo w celu ustalenia stanu faktycznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. proces rozpatrywania sprawy sądowej, śledztwo, dochodzenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kognicyjny

związany z kognicją (np. proces kognicyjny, postępowanie kognicyjne)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognitywista

zwolennik lub przedstawiciel kognitywizmu lub kognitywistyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognitywistka

→ kognitywista

Patrz:kognitywista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognitywistyczny

związany z kognitywizmem, odnoszący się do kognitywizmu (np. problem kognitywistyczny, seminarium kognitywistyczne)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kognitywizmem, odnoszący się do kognitywizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kognitywistyka

multidyscyplinarna nauka zajmująca się działaniem umysłu

Kognitywistyka – dziedzina nauki zajmująca się obserwacją i analizą działania zmysłów, mózgu i umysłu, w szczególności ich modelowaniem. Na jej określenie używane są też pojęcia: nauki kognitywne (ang. Cognitive Sciences) bądź nauki o poznaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kognitywizm

1. pogląd filozoficzny przyznający etyce normatywnej naukowy charakter i uznający możliwość orzekania o prawdziwości jej tez
2. interdyscyplinarny kierunek współczesnego językoznawstwa; lingwistyka kognitywna, językoznawstwo kognitywne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd, według którego etyka normatywna ma poznawczy, naukowy charakter i można o jej tezach orzekać, czy są prawdziwe, czy fałszywe

(1.2) jęz. kierunek we współczesnym językoznawstwie, który odwołując się do psychologii, socjologii i innych dyscyplin, zajmuje się opisem języka uwikłanego w kontekst kulturowy i badaniem, w jaki sposób w języku odzwierciedla się rzeczywistość

Kognitywistyka – dziedzina nauki zajmująca się obserwacją i analizą działania zmysłów, mózgu i umysłu, w szczególności ich modelowaniem. Na jej określenie używane są też pojęcia: nauki kognitywne (ang. Cognitive Sciences) bądź nauki o poznaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kognitywnie

→ kognitywny

Patrz:kognitywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kognitywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kognitywne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kognitywny

w psychologii: poznawczy, dotyczący poznania

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który zajmuje się poznaniem świata lub badaniem procesów poznawczych, dotyczy takiego poznania, ma z nim związek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kograf

w matematyce: graf, który można zbudować z pojedynczych wierzchołków za pomocą operacji złączenia oraz sumowania grafów

Kograf (ang. cograph, P4-free graph) – graf, który można zbudować z pojedynczych wierzchołków za pomocą operacji złączenia oraz sumowania grafów. Złączenie grafów G i F to graf powstały poprzez połączenie wszystkich wierzchołków grafu G z wszystkimi wierzchołkami grafu F, przy zachowaniu wewnętrznej budowy grafów G i F. Natomiast operacja sumy grafów to zwykłe sumowanie zbiorów krawędzi i wierzchołków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koguci

→ kogut

przymiotnik

(1.1) dotyczący koguta, odnoszący się do koguta (o zwierzęciu)

(1.2) charakterystyczny dla koguta, mający cechy koguta

Patrz:kogut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kogucik

kogutek;
1. mały, młody kogut;
2. przedmiot w kształcie koguta, np. zabawka;
3. przenośnie: czupurny chłopiec, zawadiaka;
4. kosmyk włosów sterczący na czubku głowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kogut

(1.2) mały kogut

(1.3) daw. ludowa malowana zabawka z drewna w kształcie kogucika (1.2)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kogucisko

zgrubienie od: kogut

#### Źródła:

SJP.pl

# Kogut

1. samiec kury domowej, a także bażanta, cietrzewia i innych kuraków;
2. przenośnie: kobieciarz;
3. przenośnie: człowiek zadziorny, zawadiaka;
4. potocznie: załamanie się głosu; fałsz, kiks

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. roln. samiec kury domowej;

(1.2) ornit. łow. samiec innych kurowatych, np. bażanta, głuszca;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. fryzj. kosmyk włosów na głowie odstający w innym kierunku niż reszta fryzury

(2.2) pot. techn. migająca lampa sygnalizacyjna, która jest umieszczana m.in. na pojazdach uprzywilejowanych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. przen. człowiek czupurny, zadziorny

(3.2) pot. przen. mężczyzna mający dużą sprawność seksualną

Kogut – samiec kury domowej, a także większości innych grzebiących (kuraków).

Zazwyczaj kogut jest większy od samicy i barwniejszy, z silniej rozwiniętym grzebieniem, dłuższymi dzwonkami, łukowato wygiętymi piórami w ogonie i rogową ostrogą na stopie. Różnice w masie mogą być znaczne. Przykładowo, u kur mięsnych rasy Mechelner kogut waży przeciętnie (w dużym przybliżeniu) 4,5 kg, zaś kura 2,5 kg; natomiast u kur fryzyjskich jest to odpowiednio 1,6 i 1,3 kg. Wyjątkiem w kwestii upierzenia są na przykład koguty ras Campine oraz sebrytki, które upierzeniem nie różnią się od samic.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kogutek

1. mały, młody kogut; kogucik;
2. przedmiot w kształcie koguta, np. zabawka; kogucik;
3. przenośnie: czupurny chłopiec, zawadiaka; kogucik;
4. dawny wielkanocny zwyczaj ludowy polegający na obwożeniu po wsi wózka ze sztucznym kogutem;
5. kosmyk włosów sterczący na czubku głowy; kogucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kogut

(1.2) mały kogut

(1.3) daw. ludowa malowana zabawka z drewna w kształcie kogutka (1.2)

Kogutek (słow. Kohútik, 2436 m n.p.m.) – turnia znajdująca się w południowo-zachodniej grani Ciężkiego Szczytu w słowackiej części Tatr Wysokich. Od Ciężkiego Szczytu na północnym wschodzie oddzielona jest siodłem Przełączki pod Kogutkiem, a od Smoczej Grani na południowym zachodzie oddziela ją Smocza Przełączka. Wierzchołek Kogutka jest wyłączony z ruchu turystycznego, dostęp na niego mają jedynie taternicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kogutkowy

→ kogutek

Patrz:kogutek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kogutnica

kogutnica wiązowa - gatunek mszycy, szkodnik wiązu

#### Źródła:

SJP.pl

# Koh

skrót od: Księga Koheleta - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Starego Testamentu

skrót

(1.1) = Księga Koheleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koh-I-Noor

[czytaj: koiNUR]
1. wielki i kosztowny diament;
2. potocznie: coś niezmiernie cennego, najlepszego w swojej klasie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) jubil. jeden z najsłynniejszych brylantów świata, obecnie zdobiący koronę królów brytyjskich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kohabitacja

koabitacja, cohabitation;
1. wspólne rządy partii o odmiennych opcjach politycznych;
2. dawniej: współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. współrządzenie organów władzy reprezentujących odmienne opcje polityczne;

(1.2) daw. współżycie, współdziałanie lub współzamieszkiwanie

(1.3) socjol. praw. wspólne zamieszkanie, współmieszkanie, nieformalne wspólne życie;

- kohabitacja – w polityce sytuacja, gdy rząd i prezydent pochodzą z przeciwnych obozów politycznych
- kohabitacja – wspólne zamieszkanie, współmieszkanie, nieformalne „życie razem”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kohabitacyjny

→ kohabitacja

Patrz:kohabitacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kohabitant

osoba żyjąca w trwałym związku nieformalnym z inną osobą; konkubent

#### Źródła:

SJP.pl

# Kohabitować

→ kohabitacja; koabitować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kohabitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kohabitować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kohart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. piec kuchenny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kohelet

autor jednej z ksiąg Starego Testamentu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. liter. starożytny żydowski pisarz, autor Księgi Koheleta;

Kohelet (albo Ekklesiastes, Eklezjastes) – autor Księgi Koheleta – jednej z ksiąg dydaktycznych (mądrościowych) Starego Testamentu. Nie jest to właściwie własne imię autora, lecz nazwa funkcji mędrca „przemawiającego na zebraniu”. Język grecki zwał tę funkcję Ekklesiastesem i taką nazwę otrzymała Księga Koheleta w Septuagincie i Wulgacie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koherencja

1. spójność wewnętrzna myśli, teorii lub ich wzajemna zgodność
2. w fizyce: spójność fazowa fal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wewnętrzna spójność np. tekstu, poglądów, wypowiedzi

(1.2) fiz. spójność fazowa fal;

- koherencja w fizyce
- koherencja w filozofii
- koherencja w psychologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koherencyjny

związany z koherencją

#### Źródła:

SJP.pl

# Koherentność

spójność

#### Źródła:

SJP.pl

# Koherentny

spoisty, spójny, zwarty

przymiotnik

(1.1) będący spójną całością

(1.2) fiz. oparty na koherencji fal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koherer

urządzenie do wykrywania fal elektromagnetycznych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) elektron. detektor fal elektromagnetycznych; opiłki metalu umieszczone w rurce;

Koherer – detektor fal elektromagnetycznych, którego wynalazcą był francuski fizyk, Édouard Branly (1890). Został udoskonalony przez Olivera Lodge’a (demonstrowany publicznie w 1894 roku). W następnych latach był stosowany przez pionierów radia (Guglielmo Marconi, Aleksandr Popow).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kohezja

w fizyce: wzajemne przyciąganie się cząsteczek danej substancji wskutek działania sił międzycząsteczkowych krótkiego zasięgu; spójność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. właściwość tekstu polegająca na tym, że jego części są ze sobą logicznie i formalnie powiązane za pomocą różnych środków językowych

(1.2) fiz. chem. siła wzajemnego przyciągania się cząsteczek tej samej substancji

(1.3) psych. siła więzi między ludźmi w danej grupie

Termin kohezja ma różne znaczenia w zależności od dziedziny, w jakiej występuje:

- w fizyce
- w językoznawstwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kohezyjny

przymiotnik od: kohezja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kohl

nazwisko, m.in. Helmut Kohl - niemiecki polityk, kanclerz Niemiec w latach 1982-1998

- Bernhard Kohl (ur. 1982) – zawodowy austriacki kolarz szosowy
- Helmut Kohl (1930–2017) – kanclerz Niemiec
- Helmut Kohl (1943-1991) – austriacki sędzia piłkarski
- Herbert Kohl (ur. 1935) – polityk amerykański

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kohleria

roślina z rodziny ostrojowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kohn

[czytaj: ko:n] nazwisko

- Béla Kun, właśc. Béla Kohn – węgierski komunista pochodzenia żydowskiego
- Berek Kohn − żydowski przemysłowiec związany z Częstochową
- Franz Kohn – zbrodniarz nazistowski
- Hans Kohn – żydowski filozof i historyk
- Jakub Kohn – częstochowski przemysłowiec i działacz społeczny
- Julian Konar (wł. Jakub Kohn) – funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa RP i PRL.
- Mike Kohn – amerykański bobsleista
- Stanisław Kohn – polski szachista
- Walter Kohn – amerykański fizyk
- Wilhelm Kohn – polski lekarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kohorta

1. potocznie: zgraja, banda;
2. oddział wojskowy w starożytnym Rzymie liczący od 360 do 600 zbrojnych; jednostka taktyczna stanowiąca dziesiątą część legionu;
3. w starożytności: oddział pretorianów oraz miejskiej straży pożarnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. w starożytnym Rzymie: oddział wojska stanowiący dziesiątą część legionu;

(1.2) książk. przen. grupa ludzi, często w agresywnym nastawieniu

(1.3) stat. zbiór obiektów lub ludzi wyodrębniony w celu analizy statystycznej;

- kohorta – jednostka armii rzymskiej
- kohorta – zbiór obiektów w statystyce
- kohorta – pomocnicza kategoria systematyczna stosowana czasami w systematyce organizmów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kohortacja

napomnienie, napominanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kohortowy

przymiotnik od: kohorta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kohout

Kohout:

- Anatoli Kohout
- Eduard Kohout
- Jan Kohout
- Pavel Kohout

#### Źródła:

Wikipedia

# Kohuna

roślina rozdzielnopłciowa z rodziny palmowców (arekowców)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kohut

nazwisko

- kohút – w języku słowackim kogut

Nazwiska

- Edward Kohut – polski piłkarz i trener piłkarski
- Emanuel Kohút – słowacki siatkarz
- Heinz Kohut – twórca kierunku psychologii
- Janusz Kohut – polski kompozytor i pianista
- Józef Kohut – polski piłkarz
- Łukasz Kohut – polski polityk, fotograf
- Ołeksandra Kohut – ukraińska zapaśniczka
- Osyp Kohut – ukraiński polityk, adwokat i działacz społeczny
- Sławomir Kohut – polski kolarz
- Vilmos Kohut – węgierski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) icht. wielobarwny, ozdobny karp japoński;

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: koić

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koić

wpływać na coś uspokajająco, łagodzić, uśmierzać (np. ból, cierpienie, żal)

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wpływać łagodząco

(1.2) pocieszać, uspokajać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koiciel

osoba, która działa uspokajająco, wpływa łagodząco na kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Koicielka

→ koiciel

Patrz:koiciel

#### Źródła:

SJP.pl

# Koicja

w genealogii: związek dwojga osób odmiennej płci zawarty w celu wydawania potomstwa

Koicja (od łac. coitus, coitio – 'spółkowanie, stosunek płciowy') − rodzaj stosunku genealogicznego zachodzącego pomiędzy dwiema osobami płci przeciwnej (tj. kobietą i mężczyzną) a przejawiającego się w związku, którego celem jest spłodzenie i wydanie na świat potomstwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koimesis

wyobrażenie sceny Zaśnięcia Madonny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. rel. ikona przedstawiająca zaśnięcie (śmierć) Matki Boskiej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koincydencja

jednoczesne występowanie kilku zjawisk lub zdarzeń; zbieżność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. jednoczesne występowanie jakichś zdarzeń, zbieżność zjawisk

Koincydencja (fr. coincident, od śred. łac. im. czas. coincidere, od co-, „razem, współ-” i incidere, „upadać na”, od in- i cadere, „upadać”, być może spokr. z sanskr. śad-, „spaść”) – przypadek, zbieg okoliczności, zbieżność kilku zdarzeń, często nieoczekiwana i bez dostrzegalnej przyczyny. M.in. z powodu swej niepowtarzalności i bezprzyczynowości koincydencje najczęściej nie są w zainteresowaniu badań naukowych, a jako intuicyjnie nieoczekiwane bywają źródłem błędów poznawczych prowadzących do twierdzeń z zakresu okultyzmu, zjawisk nadprzyrodzonych czy paranormalnych. W ogólności w przypadku braku bardziej wyszukanych metod wyjaśniania zdarzeń mogą służyć jako łącze do ludowej psychologii i filozofii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koincydencyjny

związany z koincydencją

przymiotnik

(1.1) związany z koincydencją, mający znamiona koincydencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koine

dialekt języka starogreckiego, który używała ludność śródziemnomorska; kojne

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. hist. określenie powszechnej formy języka starogreckiego używanego od ok. 300 r. p.n.e. do 300 r. n.e.;

(1.2) jęz. język wspólny na większym obszarze, powstały wskutek zaniku różnic dialektalnych

Koine, koinè, greka wspólna (od gr. ἡ κοινὴ διάλεκτος, he koine dialektos – wspólny dialekt) – określenie powszechnej formy języka greckiego, która zastąpiła klasyczny język starogrecki i pozostawała w użyciu od początków epoki hellenistycznej do czasów późnoantycznych (ok. 300 p.n.e. – 300 n.e.). Greka koine stała się lingua franca wschodniej części basenu Morza Śródziemnego i nieoficjalnie drugim po łacinie językiem cesarstwa rzymskiego. W koine powstało wiele znanych ksiąg, m.in. Septuaginta i Nowy Testament.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koinfekcja

współistnienie dwóch lub więcej chorób zakaźnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kointegracja

własność szeregów czasowych wykorzystywana w ekonometrii

Kointegracja – własność szeregów czasowych wykorzystywana w ekonometrii, która ma miejsce wówczas, jeżeli dwa szeregi czasowe nie są stacjonarne, ale ich kombinacja liniowa jest stacjonarna.

Termin został zaproponowany i wprowadzony do użytku przez ekonometryków Roberta Engle i Clive'a Grangera w artykule opublikowanym w 1987 roku pod tytułem Co-integration and Error Correction: Representation, Estimation, and Testing. Między innymi za to osiągnięcie zostali oni uhonorowani Nagrodą Banku Szwecji im. Alfreda Nobla w dziedzinie ekonomii w 2003 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kointegracyjny

→ kointegracja

Patrz:kointegracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kois

[czytaj: kojs] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koitofobia

chorobliwy lęk przed stosunkiem seksualnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Koj

1. łóżko na statku;
2. potocznie: prymitywny łóżko, głównie w więzieniu lub obozie; prycza

#### Źródła:

SJP.pl

# Koja

1. łóżko na statku;
2. potocznie: prymitywny łóżko, głównie w więzieniu lub obozie; prycza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mar. łóżko na statku

(1.2) gwara więzienna dowolna prycza lub łóżko

Koja – łóżko na jednostce pływającej w kajucie lub wspólnym pomieszczeniu (kubryk). W Marynarce Wojennej także łóżko marynarza na lądzie.

Istnieje kilka rodzai koi w zależności od miejsca ich usytuowania i przeznaczenia. Możemy wyróżnić: koje stałe, składane, pilotowe, hundkoje oraz dinetki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kojący

przynoszący ulgę; uśmierzający, uspokajający

#### Źródła:

SJP.pl

# Kojak

nazwisko

Kojak – amerykański serial kryminalny, emitowany w USA w latach 1973–1978.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kojambatur

miasto w Indiach

#### Źródła:

SJP.pl

# Kojambaturski

przymiotnik od: Kojambatur (miasto w Indiach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kojang

miasto w Korei Południowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kojarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kojarzyć.

- kojarzenie (się) – łączenie (się) w pary, np. w zootechnice kojarzenie zwierząt
- kojarzenie (np. wątków) – w psychologii - asocjacja

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kojarzeniowy

przymiotnik od: kojarzenie

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. (w neurologii, o neuronie) przekazujący impulsy nerwowe pomiędzy neuronami czuciowymi, a ruchowymi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kojarzyć

1. powodować połączenie, związek kogoś lub czegoś;
2. łączyć wrażenia, wyobrażenia tak, że pojawienie się jednych powoduje uświadomienie sobie innych;
3. rozumieć

czasownik przechodni niedokonany (dk. skojarzyć)

(1.1) rozumieć, widzieć związek między danymi elementami lub pojęciami

(1.2) zootechn. łączyć samca z samicą w celu uzyskania od nich potomstwa

(1.3) łączyć coś ze sobą

czasownik zwrotny niedokonany kojarzyć się (dk. skojarzyć się)

(2.1) przypominać coś komuś; wydawać się komuś podobnym do czegoś

(2.2) łączyć się w pary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kojczyk

kojec;
1. rodzaj kosza lub klatki, w których hoduje się lub przewozi drób i inne zwierzęta domowe;
2. przenośna lub stałą, montowana w budynku lub na wolnym powietrzu mała zagroda zwierząt hodowlanych lub psów; grodza;
3. przenośne ogrodzenie ograniczające małemu dziecku swobodę poruszania się i jednocześnie ułatwiające naukę chodzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kojdecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kojec

kojczyk;
1. rodzaj kosza lub klatki, w których hoduje się lub przewozi drób i inne zwierzęta domowe;
2. przenośna lub stałą, montowana w budynku lub na wolnym powietrzu mała zagroda zwierząt hodowlanych lub psów; grodza;
3. przenośne ogrodzenie ograniczające małemu dziecku swobodę poruszania się i jednocześnie ułatwiające naukę chodzenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zagroda dla małych dzieci do bezpiecznej zabawy;

(1.2) roln. mała zagroda do bezpiecznego przetrzymywania zwierząt hodowlanych, zwykle młodych np. piskląt, szczeniąt;

(1.3) hist. archit. umocnienie fortyfikacyjne do prowadzenia ostrzału wzdłuż fosy;

- Kojec – przestrzeń do przetrzymywania psów lub zwierząt hodowlanych
- Kojec – umocnienie, z którego prowadzono ostrzał wzdłuż fosy
- Kojec dla dziecka – ogrodzenie tworzące małemu dziecku bezpieczną przestrzeń do zabawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kojęcin

Kojęcin – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Borów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|koić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kojfnąć

pospolicie: umrzeć

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) ukraść

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) pot. skonać, umrzeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koji

[czytaj: kodżi]
1. japońskie imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Hadżdżi Kadiri Koji (1817-1897) - poeta kurdyjski

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. przyprawa ze sfermentowanego ryżu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kojiki

Kojiki (jap. 古事記 Kojiki) – dzieło mające stanowić oficjalną historię Japonii, spisane w 712 roku przez wysokiej rangi urzędnika dworskiego, Ō-no Yasumaro (jap. 太安万侶), na rozkaz cesarzowej Gemmei. Jest to najwcześniejsze zachowane japońskie dzieło historiograficzne. Jego treść powstała na bazie wcześniejszych podań (jednakże nie zachowały się informacje mówiące, w jakiej formie wcześniej te podania istniały). Tekst Kojiki przygotowany za czasów cesarzowej Genmei nie zachował się, a jego treść znana jest z późniejszych kopii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kojne

dialekt języka starogreckiego, który używała ludność śródziemnomorska; koine

#### Źródła:

SJP.pl

# Kojo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwara więzienna prycz lub łóżko

#### Źródła:

Wiktionary

# Kojoci

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kojotem, dotyczący kojota

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do kojota

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla kojota, posiadający cechy przypisywane kojotom

#### Źródła:

Wiktionary

# Kojonkoski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kojot

drapieżne zwierzę z rodziny psów; wilk amerykański; kujot

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Canis latrans|ref=tak., preriowy drapieżnik przypominający wilka;

Kojot preriowy, kojot, kujot, wilk preriowy Ameryki Północnej (Canis latrans) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae) o wyglądzie pośrednim między małym wilkiem a szakalem. Ma bardziej krępą budowę, krótszą szyję i ostrzejszy pysk niż wilk europejski. Zamieszkuje obszary od Alaski do Panamy. Wyróżnia się ok. 19 podgatunków kojota.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kojotołak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) folk. fant. człowiek, którego jedną z form jest kojot

#### Źródła:

Wiktionary

# Kojowy

kwas kojowy - środek o właściwościach rozjaśniających, używany w kosmetyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Kok

kucharz okrętowy; kuk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fryzj. włosy upięte w węzeł z tyłu głowy

(1.2) stpol. gwara. zob. koks.

(1.3) daw. gwara. komin

(1.4) daw. gwara. infant. chleb

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. gołąb domowy o jaskrawym upierzeniu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) mors. kucharz na statku lub okręcie

forma rzeczownika.

(4.1) D. lm. od: koka

Kok (nazwa pochodzi z fr.) – fryzura polegająca na związaniu włosów z tyłu głowy lub na jej czubku.

Istnieją różne rodzaje koków. Najpopularniejszymi z nich są:

- kok "banan" (podłużny kok ułożony pionowo z tyłu głowy)
- kok węzłowy (sztywny, ściśnięty specjalnie wiązany węzeł włosów)
- kok warkoczowy (włosy splecione w warkocz, a później związane w kok)
- kok na piance (włosy zawinięte na wypełniaczu do koka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koka

1. krzew pochodzący z Andów, zawierający kokainę (od 0,3 do 1,25%); krzew kokainowy; krasnodrzew;
2. potocznie: kokaina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. nazwa systematyczna|Erythroxylum coca|Lam.|ref=tak., krasnodrzew pospolity, krzew z którego uzyskuje się kokainę

(1.2) pot. kokaina

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od kok

- krasnodrzew pospolity – gatunek krzewu, zwyczajowo zwany koką lub kokainowym krzewem
- Kōka – miasto w Japonii w Prefekturze Shiga
- potoczne określenie kokainy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koka-Kola

napój marki Coca-Cola; coca-cola, kola (potocznie), cola (potocznie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. słodzony gazowany napój z kofeiną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokaina

alkaloid z liści kokainowca, bardzo silnie pobudzający i uzależniający, stosowany w lecznictwie jako lek miejscowo znieczulający skórę, błonę śluzową oraz w okulistyce do znieczulania spojówki i rogówki; metylobenzoiloekgonina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) silna, uzależniająca substancja psychotropowa uzyskiwana z krasnodrzewu pospolitego (krzewu koka), używana jako narkotyk i środek medyczny;

Kokaina (łac. cocainum), pot. koks – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów o szkielecie tropanu, ester metylowy benzoiloekgoniny. Ma właściwości pobudzające. Jest pozyskiwana z liści krasnodrzewu pospolitego (koki), który pierwotnie porastał tereny Andów w Ameryce Południowej. Odznacza się dużym potencjałem uzależniającym psychicznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokainista

narkoman zażywający kokainę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba uzależniona od kokainy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokainistka

narkomanka zażywająca kokainę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uzależniona od kokainy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokainistyczny

związany z kokainizmem - nałogowym zażywaniem kokainy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokainizm

nałogowe zażywanie kokainy; kokainomania

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokainizować

1. znieczulać miejscowo przy pomocy kokainy;
2. kokainizować się - nałogowo zażywać kokainę; ćpać kokainę

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokainomania

nałogowe zażywanie kokainy; kokainizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokainowate

rodzina roślin dwuliściennych, obejmująca gatunki rosnące w strefie międzyzwrotnikowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokainowaty

o cechach kokainowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokainowy

dotyczący kokainy - alkaloidu z liści koki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kokainą, dotyczący kokainy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokand

miasto w Uzbekistanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej;

Kokand (uzb. Qo'qon; ros. Коканд) – miasto administrowane regionalnie w wilajecie fergańskim, we wschodnim Uzbekistanie, w południowo-zachodniej części Kotliny Fergańskiej. Według szacunków z 2008 roku w Kokandzie mieszkało 216 700 osób. Dawna stolica chanatu kokandzkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokandzki

przymiotnik od: Kokand

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kokandem, dotyczący Kokandu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokarda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj ozdoby, zawiązana wstążka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokardka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kokarda

(1.2) kraw. ozdoba w kształcie małej kokardy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokardki

makaron przypominający kształtem małe kokardy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokardowy

→ kokarda

Patrz:kokarda

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokcydioidomikoza

grzybica wywoływana przez niektóre gatunki grzybów z rodzaju coccidioides; gorączka doliny Kalifornia

Kokcydioidomykoza (gorączka doliny kalifornijskiej) – grzybica wywoływana przez Coccidioides immitis lub Coccidioides posadasii.

Występuje endemicznie głównie w południowo-zachodnich stanach USA, północnym Meksyku i niektórych obszarach Ameryki Południowej, ale notowano zawleczenia choroby do innych krajów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokcydioza

Kokcydiozy – wspólna nazwa chorób pasożytniczych zwierząt (bydła, drobiu, królików, gołębi). Kokcydiozy występują w postaci jelitowej i wątrobowej. Są wywoływane przez kokcydia – pasożyty bytujące w nabłonku jelit. Kokcydiozy nasilają się w złych warunkach hodowlanych lub w przemysłowej hodowli zwierząt. Czynnikiem chorobotwórczym są pierwotniaki należące do rzędu Coccidia, rodzaju Eimeria.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kokcydium

jednokomórkowy pierwotniak z podtypu apikompleksów, pasożyt komórek krwi lub nabłonka przewodu pokarmowego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. pierwotniak, pasożyt z gromady kokcydia podtypu apikompleksów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokcyna

organiczny czerwony barwnik, używany do retuszu negatywów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokczetaw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kazachstanie, administracyjne centrum obwodu akmolskiego;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokczetawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kokczetawem, dotyczący Kokczetawu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokedama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) japońska technika tworzenia wiszących kompozycji z mchu i żywych roślin

(1.2) kompozycja wykonana techniką kokedama (1.1)

Kokedama (jap. 苔玉 koke-dama; dosł. kule z mchu, koke – mech, tama – kula) – kula utworzona z ziemi ogrodowej pokryta mchem, na której rośnie roślina ozdobna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koker

pies z popularnej angielskiej rasy psów myśliwskich; cocker-spaniel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. kynol. mały łowiecki pies rasowy o długich, zwisających uszach, krótkich nogach i długiej, jedwabistej sierści, należący do psów płochaczy

- Cocker spaniel amerykański
- Cocker spaniel angielski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokiet

mężczyzna zalotny, odznaczający się kokieterią; czarowniś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna odznaczający się kokieterią, zalotny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokieta

kobieta starająca się spodobać i wzbudzić zainteresowanie mężczyzn; kokietka, zalotnica, uwodzicielka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokieteria

zachowanie mające na celu spodobanie się komuś, zwrócenie na siebie życzliwej uwagi; zalotność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zachowanie osoby starającej się spodobać i wzbudzić zainteresowanie osoby przeciwnej płci

(1.2) zachowanie osoby starającej się zjednać sobie kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokieteryjnie

przysłówek

(1.1) w sposób mający wywołać zainteresowanie, obliczony na spodobanie się

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokieteryjność

zachowanie mające na celu spodobanie się komuś, zwrócenie na siebie życzliwej uwagi; zalotność, kokieteria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest kokieteryjne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokieteryjny

→ kokieteria

przymiotnik

(1.1) zachowujący się zalotnie

Patrz:kokieteria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokietka

kobieta zalotna; bałamutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zalotna, starająca się podobać, wywrzeć wrażenie swym zachowaniem, strojem itp.

Kokietka (ang. Coquette) – amerykański dramat filmowy z 1929 roku w reżyserii Sama Taylora, będący adaptacją sztuki teatralnej autorstwa George'a Abbotta i Ann Preston Bridgers.

Obraz został zrealizowany przed wprowadzeniem w życie kodeksu Haysa. W głównej roli wystąpiła Mary Pickford, dla której był to pierwszy film dźwiękowy. Aktorka za rolę w tym filmie otrzymała drugiego przyznanego w historii Oscara dla najlepszej aktorki pierwszoplanowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokietnik

rodzaj drzewa lub krzewu z rodziny zastrzalinowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokietować

starać się komuś przypodobać, być zalotnym

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) starać się komuś spodobać, zwykle okazując seksapil

(1.2) przen. starać się zjednać sobie przychylność kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokietowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kokietować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokila

1. niewielkie naczynie do zapiekania i podawania przystawek; kokilka, ramekin;
2. żeliwna lub stalowa forma odlewnicza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. małe naczynie do zapiekania przystawek i ich podawania

Kokila – metalowa forma odlewnicza, do której wlewa się roztopiony metal (często pod ciśnieniem). Kokila jest formą wielokrotnego użytku. Może być zalewana odśrodkowo lub grawitacyjnie.

Kokile stosuje się w odlewaniu kokilowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokilarka

maszyna do wykonywania odlewów w kokilach

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokilia

dawniej: ozdoba z muszli

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokilka

niewielkie naczynie do zapiekania i podawania przystawek; ramekin, kokila

Kokilka, kokila – małe naczynie kuchenne w kształcie miseczki, zwykle okrągłe. Wykonywane zwykle z materiału odpornego na działanie wysokiej temperatury: ceramiki (np. porcelany), szkła, metalu.

W kokilkach zapieka się i podaje do stołu niektóre przystawki i desery (na przykład crème brûlée).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokilownia

oddział odlewni, w którym wykonuje się odlewy kokilowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokilowy

przymiotnik od: kokila

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokkolit

mikroskopowa blaszka wapienna, stanowiąca m.in. główne tworzywo kredy, mająca duże znaczenie w oznaczaniu wieku skał; kokolit

Kokolit, kokkolit – mikroskopowe (maksymalnie 0,01 mm) blaszki wapienne zbudowane z kalcytu, będące szczątkami glonów z grupy Coccolithophyceae. Stanowią m.in. główny składnik kredy, zwłaszcza kredy piszącej.

Kokolity po raz pierwszy w zapisie skalnym obserwuje się w górnym triasie, ale liczne stają się dopiero w skałach jurajskich i młodszych. Kokolity mają duże znaczenie w oznaczaniu wieku skał zwłaszcza kredy i kenozoiku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koklusz

choroba zakaźna wieku dziecięcego wywołana przez pałeczkę krztuśca, przenoszona drogą kropelkową, charakteryzuje się napadami kaszlu i silną dusznością; krztusiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. krztusiec

Krztusiec (dawna i potoczna nazwa koklusz) – ostra, bakteryjna choroba zakaźna układu oddechowego, charakteryzująca się nawracającymi napadami uporczywego kaszlu, niekiedy z bezdechem i zaburzeniami oddechowymi. Jest wywoływana przez Gram-ujemną pałeczkę krztuśca (Bordetella pertussis). Przechorowanie krztuśca pozostawia długotrwałą odporność organizmu, ale powtórne zachorowanie jest możliwe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokluszowy

przymiotnik od: koklusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Koko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) slang. kokaina

(1.2) slang. seks analny

- Kōkō – pięćdziesiąty ósmy cesarz Japonii
- Koko – francuski film z 1963 roku
- Koko – bohater komiksów Janusza Christy
- Koko – postać z serialu animowanego Dom dla zmyślonych przyjaciół pani Foster
- Koko – gra karciana
- Koko – samica goryla znana z umiejętności posługiwania się językiem migowym i rozumienia mowy ludzkiej
- Koko (zapis stylizowany: KOKO) – klub muzyczny w Londynie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokocha

zgrubienie od: kokosz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. zob. kokosz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokoci

przymiotnik

(1.1) odrzecz. rzad. koguci

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokocica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. pogard. prowincjonalizm kobieta

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokociniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Katowice w Polsce, w województwie śląskim;

(1.2) geogr. potok na terenie południowych Katowic;

Kokociniec (niem. Kokoczinietz) – część Katowic, położona w zachodnim fragmencie miasta, w granicach dzielnicy Ligota-Panewniki, na terenach historycznej gminy Panewniki.

Osada ta zaczęła się rozwijać od połowy XVII wieku wokół powstałej wówczas kuźnicy, zaś w XIX wieku powstała „huta żelaza Ida”. Znaczący rozwój Kokocińca nastąpił dopiero po II wojnie światowej. W 1951 roku miejscowość włączono do Katowic, zaś w latach 70. XX wieku rozpoczęto budowę osiedla Kokociniec. Na przełomie lat 80. i 90. XX wieku powstało osiedle Sadyba, zaś w 2014 roku rozpoczęto budowę osiedla Franciszkańskiego na granicy Kokocińca i Ligoty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokociński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokocki

→ kokota

Patrz:kokota

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokolit

mikroskopowa blaszka wapienna, stanowiąca m.in. główne tworzywo kredy, mająca duże znaczenie w oznaczaniu wieku skał; kokkolit

Kokolit, kokkolit – mikroskopowe (maksymalnie 0,01 mm) blaszki wapienne zbudowane z kalcytu, będące szczątkami glonów z grupy Coccolithophyceae. Stanowią m.in. główny składnik kredy, zwłaszcza kredy piszącej.

Kokolity po raz pierwszy w zapisie skalnym obserwuje się w górnym triasie, ale liczne stają się dopiero w skałach jurajskich i młodszych. Kokolity mają duże znaczenie w oznaczaniu wieku skał zwłaszcza kredy i kenozoiku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokomo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w USA, w stanie Indiana;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku innych miejscowości w USA

Kokomo – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Indiana, siedziba administracyjna hrabstwa Howard.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokon

1. oprzęd niektórych owadów, np. jedwabnika morwowego;
2. zewnętrzna powłoka osłaniająca jaja wielu zwierząt, np. pijawek, pajęczaków;
3. przenośnie: schronienie, kryjówka, azyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. powłoka osłaniająca larwy lub jaja niektórych zwierząt;

(1.2) przen. coś stanowiącego osłonę przed zagrożeniem zewnętrznym

Kokon (z fr. cocon – powłoka) – zewnętrzna osłona jaj zwierząt z różnych jednostek systematycznych (robaków, pierścienic, mięczaków i stawonogów) zbudowana z różnych wydzielin ciała. Kokon jest wytwarzany przez zapłodnioną samicę, w formie jednolitej, skórzastej powłoki, izolującej jajo od otoczenia, chroniącej przed niesprzyjającymi warunkami środowiska, drapieżnikami i rozwojem grzybów. Zawiera substancje odżywcze dla wylęgającego się zwierzęcia. W szerszym znaczeniu termin kokon używany jest również dla oprzędu i kokonu rzekomego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokonik

zdrobnienie od: kokon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokoning

spędzanie większości czasu w domu, dystansowanie się od bliskich osób i tłumienie w sobie uczuć; cocooning, kokonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokonizm

spędzanie większości czasu w domu, dystansowanie się od bliskich osób i tłumienie w sobie uczuć; kokoning, cocooning

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokornak

roślina pnąca z rodziny kokornakowatych, występująca w wielu gatunkach w strefie umiarkowanej i podzwrotnikowej

Kokornak (Aristolochia L.) – rodzaj roślin z rodziny kokornakowatych. Obejmuje ok. 540 gatunków. Występują one w całej strefie międzyzwrotnikowej oraz na dużej części obszarów stref umiarkowanych obu półkul. Centrum zróżnicowania rodzaju jest w tropikach i subtropikach kontynentów amerykańskich. W Europie rośnie 19 gatunków rodzimych. W Polsce dziko występuje kokornak powojnikowy A. clematitis, aczkolwiek ma niepewny status – uznawany jest za archeofita.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokornakowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych, obejmująca gatunki roślin zielnych i pnących, rosnących w okolicach podzwrotnikowych i zwrotnikowych

Kokornakowate (Aristolochiaceae Juss.) – rodzina roślin z rzędu pieprzowców. Należy do niej w zależności od ujęcia 7–9 rodzajów z 587 gatunkami. Rośliny z tej rodziny występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokornakowaty

o cechach kokornakowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokornakowce

1. zygzakowiec kokornakowiec - gatunek motyla z rodziny paziowatych;
2. przedstawiciel rzędu roślin z klasy dwuliściennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokornakowiec

1. zygzakowiec kokornakowiec - gatunek motyla z rodziny paziowatych;
2. przedstawiciel rzędu roślin z klasy dwuliściennych

Zygzakowiec kokornakowiec (Zerynthia polyxena) – gatunek motyla dziennego z rodziny paziowatych (Papilionidae). Zamieszkuje południową Europę, rozmieszczony wyspowo w odpowiadających mu biotopach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokorycz

roślina zielna z rodziny makowatych

Kokorycz (Corydalis DC.) – rodzaj roślin z rodziny makowatych i podrodziny dymnicowych, podnoszonej w niektórych ujęciach systematycznych do rangi odrębnej rodziny. Obejmuje ok. 530 gatunków. Rośliny te są szeroko rozprzestrzenione w strefie umiarkowanej półkuli północnej, z pojedynczymi gatunkami sięgającymi strefy okołobiegunowej i równikowej. W Polsce występuje 5 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokoryczka

bylina o drobnych, białych kwiatach

Kokoryczka (Polygonatum Mill.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae), dawniej także klasyfikowany do konwaliowatych (Convallariaceae), myszopłochowatych (Ruscaceae) i liliowatych (Liliaceae). Do rodzaju należy ok. 57, 60, 72 gatunki. Występują one głównie w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, przy czym największe zróżnicowanie osiągają w Azji wschodniej między Himalajami i Japonią. W samych Chinach występuje 20 endemitów z tego rodzaju. W Ameryce Północnej występują tylko 3 gatunki, w Europie 5, z czego trzy obecne są we florze Polski: kokoryczka okółkowa P. verticillatum, kokoryczka wielokwiatowa P. multiflorum i kokoryczka wonna P. odoratum.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokos

1. drzewo z rodziny arekowatych (palm), o pierzastych liściach i rozdzielnopłciowych kwiatach zebranych w wiechy, uprawiane w całej strefie międzyzwrotnikowej, głównie dla wielkich owoców - orzechów kokosowych, dostarczających mleka kokosowego; kokosowiec, palma kokosowa;
2. jadalny owoc palmy kokosowej; orzech kokosowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. palma kokosowa (kokos właściwy, nazwa systematyczna|Cocos nucifera|L.|ref=tak.);

(1.2) spoż. owoc palmy kokosowej

(1.3) spoż. wiórki z miąższu kokosa (1.2)

(1.4) przen. zob. kokosy.

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) gw-pl|Mazury. kura, kokosz

Kokos właściwy, palma kokosowa, kokosowiec, kokosowiec właściwy (Cocos nucifera L.) – gatunek z monotypowego rodzaju kokos (Cocos L.), należącego do rodziny arekowatych. Pochodzenie palmy kokosowej nie jest pewne. Najbliżej spokrewnione z nią rodzaje występują w tropikach Ameryki Południowej i Środkowej. Za ojczyznę palmy kokosowej zwykle uznaje się jednak albo południowo-wschodnią Azję, albo rejon Wielkiej Rafy Koralowej. Współcześnie jest gatunkiem rozpowszechnionym w całej strefie międzyzwrotnikowej. Jest uprawiana i dziczeje zwykle wzdłuż wybrzeży, rzadko pojawia się w wyższych położeniach do ok. 1000 m n.p.m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokosanka

ciastko z wiórkami kokosowymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. ciastko kokosowe

Kokosanka (Nesotriccus ridgwayi) – narażony na wyginięcie gatunek małego ptaka z monotypowego rodzaju Nesotriccus z rodziny tyrankowatych (Tyrannidae), występujący na Wyspie Kokosowej na Pacyfiku (Kostaryka).

Jest obecny we wszelkich środowiskach występujących na wyspie jako jeden z jej trzech ptasich endemitów. Używa sześciu różnych technik zdobywania pokarmu, który stanowią stawonogi: głównie pluskwiaki równoskrzydłe, mrówki, chrząszcze i pająki oraz – w mniejszym stopniu – nasiona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokoschka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokosek

zdrobnienie od: kokos

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokosfloki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wiórki kokosowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokosić

kokosić się:
1. potocznie: kręcić się, wiercić się;
2. dawniej: złościć się, indyczyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokosiński

nazwisko

- Eugeniusz Kokosiński (1910–2012) – polski fotograf, wynalazca i konstruktor mechanik.
- Piotr Kokosiński (1966–2016) – polski muzyk, producent muzyczny i operator dźwięku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokosowiec

drzewo z rodziny arekowatych (palm), uprawiane w całej strefie międzyzwrotnikowej, głównie dla orzechów kokosowych, dostarczających mleka kokosowego; kokos, palma kokosowa, żywnica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Cocos nucifera|L.|ref=tak., gatunek palmy z rodziny arekowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju kokos;

(1.2) bot. palma z gatunku kokosowca (1.1)

Kokos właściwy, palma kokosowa, kokosowiec, kokosowiec właściwy (Cocos nucifera L.) – gatunek z monotypowego rodzaju kokos (Cocos L.), należącego do rodziny arekowatych. Pochodzenie palmy kokosowej nie jest pewne. Najbliżej spokrewnione z nią rodzaje występują w tropikach Ameryki Południowej i Środkowej. Za ojczyznę palmy kokosowej zwykle uznaje się jednak albo południowo-wschodnią Azję, albo rejon Wielkiej Rafy Koralowej. Współcześnie jest gatunkiem rozpowszechnionym w całej strefie międzyzwrotnikowej. Jest uprawiana i dziczeje zwykle wzdłuż wybrzeży, rzadko pojawia się w wyższych położeniach do ok. 1000 m n.p.m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokosowy

przymiotnik od: kokos; zrobiony z kokosu

przymiotnik

(1.1) związany z palmą kokosu lub jej owocem

(1.2) sporządzony z kokosu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokosy

potocznie:
1. duże zyski, wysokie zarobki;
2. piersi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przen. duże zyski

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B. i W. lp. od: kokos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokosz

dawniej: kura, kwoka; kokosza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kwoka

(1.2) daw. zagroda na tratwie spławiającej zboże

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: kokosza

- Kokosz – bohater serii komiksów Kajko i Kokosz
- Kokosz – kolonia w województwie lubelskim
- Kokosz (Kokos) – część wsi Malanów w województwie wielkopolskim
- Wojna kokosza – nazwa rokoszu szlachty polskiej, zawiązanego w lipcu 1537 roku (rokosz lwowski)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokosza

→ kokosz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kokosz, kura

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: kokoszy

Patrz:kokosz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokoszczyn

2 miejscowości w Polsce:

- Kokoszczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Mochowo
- Kokoszczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Tarnowo Podgórne

#### Źródła:

Wikipedia

# Kokoszka

1. średni ptak wodny z rodziny chruścieli; kurka wodna;
2. potocznie: kura, kokosza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. kura

(1.2) zool. kokoszka wodna → kurka wodna (nazwa systematyczna|Gallinula chloropus|ref=tak.), średni ptak wodny z rodziny chruścieli;

- kokoszka – ptak z rodziny chruścielowatych, kilka gatunków, nazwa zwykle stosowana w odniesieniu do kokoszki zwyczajnej (Gallinula chloropus)
- Adam Kokoszka – polski piłkarz
- Marcin Kokoszka – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokoszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokoszkowy

wieś w Polsce

Kokoszkowy – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Starogard Gdański. Leży na Pojezierzu Starogardzkim, przy drodze wojewódzkiej nr 222. Graniczy administracyjnie z Miastem Starogard Gdański i leży 46 km od centrum Gdańska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokosznik

1. dawne rosyjskie nakrycie głowy kobiet, bogato zdobione z przodu;
2. detal architektoniczny na Rusi, szczyt w kształcie łuku, zwykle spiętrzony w wielu rzędach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kobiece wysokie nakrycie głowy używane dawniej w Rosji;

- Kokosznik (architektura)
- Kokosznik (nakrycie głowy)
- Kokosznik (Gallicrex cinerea) – ptak z rodziny chruścielowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokoszy

→ kokosz

przymiotnik

(1.1) związany z kokoszą, pochodzący od kokoszy

forma rzeczownika.

(2.1) D., C., Ms., W. lp. i D. lm. od: kokosz

(2.2) D., C., Ms. lp. i D. lm. od: kokosza

Patrz:kokosz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokoszyce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Wodzisław Śląski, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokot

dawniej:
1. kobieta lekkich obyczajów;
2. utrzymanka

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. (dziś reg.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: kokota

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Kokot – przysiółek wsi Kolnowice w woj.opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
- Kokot – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Kije

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokota

dawniej:
1. kobieta lekkich obyczajów;
2. utrzymanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. prostytutka

(1.2) przest. utrzymanka

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: kokot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kokotek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. kogucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kran

Kokotek (niem. Kokottek) – trzecia co do wielkości (po Śródmieściu i Steblowie) dzielnica Lublińca. Sam Kokotek jest małą śródleśną osadą, położoną ok. 8 km na południe od centrum Lublińca, za lasem. Wraz z Pustą Kuźnicą stanowi mały zespół osadniczy. Położony blisko międzywojennej granicy Polski z Niemcami.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokotka

zdrobnienie od: kokota

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokotliwy

przymiotnik

(1.1) stpol. o kogucie: taki, który dużo bije się z innymi

(1.2) stpol. ogólnie: łatwo wpadający w gniew

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokotowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kokotowem, dotyczący Kokotowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kokowski

nazwisko

- Andrzej Kokowski (1953), polski archeolog
- Bernard Kokowski (1936–2003), działacz państwowy, przewodniczący Prezydium MRN i prezydent Koszalina
- Franc Kokowski (1885-1940), ukraiński prawnik, literat, działacz społeczny
- Michał Kokowski (1961-), polski fizyk, historyk, genealog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokpit

cockpit;
1. komora, zagłębienie w rufowej części pokładu jachtu, służące jako pomieszczenie dla załogi;
2. wieloosobowa kabina załogi samolotu;
3. ciasna kabina samochodu rajdowego;
4. kabina dla kierowców samochodu ciężarowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. zagłębienie dla załogi w pokładzie jachtu;

(1.2) lotn. pomieszczenie dla pilotów statku powietrznego;

(1.3) mot. pomieszczenie dla kierowców w ciężarówce;

- kokpit (lotnictwo) – kabina pilota
- kokpit (żeglarstwo)
- kokpit (motoryzacja)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kokpitowy

przymiotnik od: kokpit

#### Źródła:

SJP.pl

# Koks

1. porowaty produkt suchej destylacji węgla kamiennego, stosowany jako opał;
2. potocznie:
a) środek lub środki dopingujące;
b) narkotyk;
3. koks hutniczy, wielkopiecowy - koks o dużej wytrzymałości mechanicznej;
4. koks odlewniczy - koks stosowany jako paliwo do topienia żeliwa w żeliwiakach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. stały produkt suchej destylacji węgla;

(1.2) pot. środ. środek dopingujący

(1.3) środ. kokaina

(1.4) daw. gwara. więz. chleb

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. silnie umięśniony mężczyzna, bywalec siłowni

Koks – paliwo uzyskiwane przemysłowo w koksowniach poprzez koksowanie (wygrzewanie) węgla kamiennego w temperaturze 600–1200 °C w specjalnie w tym celu skonstruowanym piecu koksowniczym za pomocą gazów spalinowych przy ograniczonym dostępie tlenu. Jest to paliwo o wyższej wartości opałowej od zwykłego węgla kopalnego. Wzrost ten jest spowodowany zwiększeniem zawartości węgla pierwiastkowego w paliwie, która może wynosić 90–95% (w przypadku stosowania specjalnych gatunków węgla oraz odpowiedniej technologii można uzyskać koks o zawartości nawet do 98% węgla pierwiastkowego). W procesie koksowania z surowego węgla usuwane są gazy, ciecze oraz inne substancje (głównie organiczne) ulegające pirolizie w tych temperaturach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koksa

1. odmiana jabłoni o małych owocach;
2. owoc tej jabłoni o paskowanym rumieńcu

#### Źródła:

SJP.pl

# Koksagiz

bylina z rodziny złożonych, rosnąca dziko w Turkiestanie; mniszek gumodajny

#### Źródła:

SJP.pl

# Koksartroza

Koksartroza (łac. coxarthrosis), choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego – częsta (stwierdzana radiologicznie u 4% ludzi po 50 r.ż.) choroba polegająca na zwyrodnieniu jednego lub obu stawów biodrowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kokser

1. potocznie: sportowiec stosujący doping; osoba uprawiająca kulturystykę, która stosuje sterydy, anaboliki itp.;
2. potocznie: narkoman

#### Źródła:

SJP.pl

# Koksiaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koksiak

#### Źródła:

Wiktionary

# Koksiak

wolno stojący piec, w którym pali się koksem, zwykle wystawiony zimą w miejscu publicznym; koksownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wolnostojący piecyk na koks

Koksownik (inaczej koksiak) – przenośne palenisko w postaci stalowego kosza do spalania koksu, służące do ogrzania się na wolnym powietrzu.

Znane ze stosowania podczas stanu wojennego w Polsce (1981–1983) przez żołnierzy i milicjantów do ogrzewania się w mrozy na posterunkach ulicznych. W niektórych miastach (np. w Częstochowie) są ustawiane w mroźne dni w okolicach przystanków komunikacji miejskiej i miejsc, gdzie gromadzą się bezdomni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koksiara

→ koksiarz

Patrz:koksiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Koksiarnia

rzadko: zakład produkcyjny wytwarzający koks jako produkt główny; koksownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zakład produkcji koksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koksiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. sport. sportowiec na dopingu

(1.2) środ. narkoman biorący kokainę

#### Źródła:

Wiktionary

# Koksik

1. koks o ziarnistości poniżej 10 mm;
2. pył powstający przy spalaniu koksu lub węgla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koks

Koksik – koks występujący w jednej z następujących szczególnych form:

- sortyment koksu o średnicy ziarn 0-10 mm (potocznie również pył koksu) – główne zastosowania:
  - w energetyce jako samodzielne paliwo lub w mieszankach,
  - w metalurgii żelaza jako jeden z surowców w procesie spiekania (aglomeracji) rudy (pożądana granulacja koksiku 0,5-3 mm, niższa powoduje wzrost stężenia CO w spalinach);

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Koksotwórczy

mający zdolność do przetwarzania się w koks

#### Źródła:

SJP.pl

# Koksować

1. przerabiać węgiel kamienny (rzadziej produkty ropopochodne lub torf) na koks;
2. o węglu kamiennym: zamieniać się w koks;
3. środowiskowo: koksować lub koksować się - przyjmować środki dopingujące lub narkotyki

czasownik przechodni niedokonany (dk. skoksować)

(1.1) techn. przetwarzać na koks

czasownik zwrotny niedokonany koksować się (dk. skoksować się)

(2.1) przetwarzać się w koks

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koksowanie

1. przerabiać węgiel kamienny (rzadziej produkty ropopochodne lub torf) na koks;
2. o węglu kamiennym: zamieniać się w koks;
3. środowiskowo: koksować lub koksować się - przyjmować środki dopingujące lub narkotyki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. wytwarzanie koksu

(1.2) geol. proces zamiany węgla kamiennego w koks

(1.3) środ. sport. stosowanie dopingu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koksownia

zakład produkcyjny wytwarzający koks jako produkt główny; koksiarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zakład produkujący koks

Koksownia – zakład przemysłowy produkujący koks oraz produkty uboczne koksowania węgla (gaz koksowniczy, smołę, benzol).

W koksowni koks i gaz surowy są wytwarzane z węgla koksującego za pomocą jego suchej destylacji. Substancje lotne w węglu są pirolizowane przez ogrzewanie do temperatury 900 °C i 1400 °C, oraz uwalniane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koksowniany

przymiotnik

(1.1) związany z koksownią

#### Źródła:

Wiktionary

# Koksownica

piec koksowniczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. piec do koksowania węgla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koksownictwo

dział przemysłu zajmujący się przeróbką węgla kamiennego na koks

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. produkowanie koksu poprzez przeróbkę węgla kamiennego

(1.2) nauk. nauka techniczna o przetwarzaniu węgla w koks

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koksowniczy

przymiotnik

(1.1) związany z koksem, koksowaniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Koksownik

wolno stojący piec opalany koksem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. pracownik koksowni

(1.2) przen. środ. sport. zawodnik, który stosuje koks (środki dopingujące)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. wolno stojący piec, najczęściej wykonany z metalowych prętów, w którym pali się koksem, stawiany na ulicach w czasie ostrych mrozów;

Koksownik (inaczej koksiak) – przenośne palenisko w postaci stalowego kosza do spalania koksu, służące do ogrzania się na wolnym powietrzu.

Znane ze stosowania podczas stanu wojennego w Polsce (1981–1983) przez żołnierzy i milicjantów do ogrzewania się w mrozy na posterunkach ulicznych. W niektórych miastach (np. w Częstochowie) są ustawiane w mroźne dni w okolicach przystanków komunikacji miejskiej i miejsc, gdzie gromadzą się bezdomni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koksowy

przymiotnik od: koks

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koksem, dotyczący koksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koktajl

cocktail, koktejl (przestarzale);
1. napój z mieszaniny alkoholi z dodatkiem m.in. soku;
2. napój orzeźwiający sporządzany z mieszaniny soków owocowych, mleka i różnych dodatków smakowych;
3. popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach, zwłaszcza koktajlach; cocktail party, cocktailparty, cocktail-party, koktajl party

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. kolorowy napój alkoholowy z różnych napitków i soków, często podawany w dekoracyjny sposób;

(1.2) kulin. napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)

(1.3) książk. oficjalne przyjęcie popołudniowe, na którym podaje się alkohole oraz skromne przekąski

(1.4) przen. mieszanka czegoś, np. styli muzycznych, artystycznych

- koktajl – rodzaj przyjęcia
- koktajl – rodzaj napoju:
  - koktajl alkoholowy
  - koktajl bezalkoholowy
  - koktajl owocowy
  - zobacz też: smoothie, shake
- Koktajl (oryg. Cocktail) – film fabularny z 1988 roku w reżyserii Rogera Donaldsona
- Koktajl – album muzyczny zespołu Ich Troje (2002)
- Koktajl – album muzyczny Borixona (2017)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koktajlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koktajl

#### Źródła:

Wiktionary

# Koktajlówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wysoka szklanka do podawania koktajli

(1.2) sukienka odpowiednia na przyjęcie koktajlowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Koktajlowy

przymiotnik od: koktajl (cocktail, koktejl;
1. napój alkoholowy;
2. napój orzeźwiający;
3. popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach), np. taca koktajlowa; cocktailowy

przymiotnik

(1.1) kulin. związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (napoju)

(1.2) związany z koktajlem, dotyczący koktajlu (przyjęcia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koktejl

przestarzale: koktajl, cocktail;
1. napój z mieszaniny alkoholi z dodatkiem m.in. soku;
2. napój orzeźwiający sporządzany z mieszaniny soków owocowych, mleka i różnych dodatków smakowych;
3. popołudniowe przyjęcie towarzyskie przy trunkach, zwłaszcza koktajlach; cocktail party, cocktailparty, cocktail-party, koktajl party

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokurewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kokuszka

wieś w Polsce

Kokuszka – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój.

Wieś królewska Kokoszka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kokytos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. jedna z rzek Hadesu, rzeka lamentu, nad której brzegami błądzą dusze nie pogrzebanych jeszcze zmarłych;

(1.2) liter. zamarznięte jezioro na dnie najniższego kręgu piekieł Dantego, które więzi na wieczność Lucyfera oraz tych potępieńców, którzy zdradzili swych dobroczyńców

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitgr. postać mitologiczna, lekarz, uczeń centaura Chirona, który uleczył Adonisa, gdy ten został ranionego przez dzika

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kol

1. przebijać czymś ostro zakończonym, ranić przez ukłucie
2. ostro boleć

skrót

(1.1) = bibl. List świętego Pawła do Kolosan

Kol – rodzaj teropoda z grupy celurozaurów żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Mongolii. Został opisany w 2009 roku przez Alana Turnera, Sterlinga Nesbitta i Marka Norella w oparciu o niemal kompletną prawą stopę i śródstopie oraz jedną dystalną kość stępu (IGM 100/2011); autorzy ci zaliczyli go do rodziny alwarezaurów (Alvarezsauridae). Podobnie jak u większości teropodów funkcje podporowe pełniły trzy palce – pierwszy był bardzo krótki i składał się z zaledwie dwóch paliczków, a piąty zanikł całkowicie. Drugi palec liczył trzy paliczki, trzeci – cztery, a czwarty – pięć. Śródstopie mierzy 225 mm długości, co sugeruje, że Kol ghuva był największym znanym alwarezaurem (przy założeniu, że należał do tej grupy – ale patrz niżej), ważącym prawdopodobnie ponad 15 kg. Było ono bardzo wydłużone i smukłe, miało też skrajnie wykształcone arctometatarsus. Obecność tej struktury upodabnia Kol do owiraptorozaura Avimimus portentosus i dowodzi, że był on bardziej zaawansowany niż alwarezaury Patagonykus puertai i Alvarezsaurus calvoi. Hipotezę tę potwierdziła analiza przeprowadzona przez Nesbitta i współpracowników, według której Kol stanowi takson siostrzany dla kladu obejmującego niewielkie azjatyckie alwarezaury – Mononykus, Albinykus i Shuvuuia. Przynależność Kol do Alvarezsauridae zakwestionowali Agnolin i współpracownicy (2012); według tych autorów wskazane przez Turnera, Nesbitta i Norella (2009) cechy budowy zachowanych kości K. ghuva, które miały dowodzić jego przynależności do alwarezaurów w rzeczywistości występują również u owiraptorozaurów. Z tej przyczyny, oraz z powodu pewnych podobieństw w budowie kości Kol do kości owiraptorozaurów (zwłaszcza tych z grupy Caenagnathoidea) Agnolin i współpracownicy uznają, że pozycja filogenetyczna K. ghuva w obrębie Coelurosauria jest niepewna i że ustalenie jej wymaga dalszych badań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kol.

skrót od: koleżanka, kolega (czytany jak całe, odmienne wyrażenie)

skrót

(1.1) kolega

(1.2) koleżanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kola

cola;
1. słodki, gazowany napój bezalkoholowy, zawierający kofeinę;
2. drzewo z rodziny zatwarowatych występujące w kilkunastu gatunkach w Afryce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. zob. Mikołaj.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. zob. Półwysep Kolski. (egzonim wariantowy)

(2.2) geogr. jedna z Wysp Aru w Indonezji

- kola – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych

Geografia

- Kola – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie bośniacko-podrińskim, w mieście Goražde
- Kola – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w mieście Banja Luka
- Półwysep Kolski – położony w północnej części Rosji europejskiej,
- Kola – jedna z Wysp Aru w Indonezji.
- Kola – wieś w Osetii Południowej, w regionie Dżawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolaboracja

1. współpraca z obcą, narzuconą władzą, zwłaszcza z władzami okupacyjnymi;
2. dawniej: każda współpraca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współpraca z okupantem, wrogiem;

(1.2) przest. dowolna współpraca

(1.3) neol. współpraca pomiędzy artystami

Kolaboracja (łac. ko – przedrostek oznaczający „razem, wspólnie” + łac. laborare – „pracować”) – współpraca z nieprzyjacielem, okupantem; kolaborant, kolaboracjonista – współpracujący z wrogiem, zaborcą.

Pierwotnie „kolaboracja” oznaczała każdą współpracę. Obecne znaczenie tego terminu pojawiło się w okresie II wojny światowej. Określano nim wówczas konkretne działania jednostek, które czerpały korzyści z nowej sytuacji, jaką stwarzały zwycięstwa militarne III Rzeszy. Zabarwienie emocjonalne tego terminu było zdecydowanie negatywne i praktycznie stawiano znak równości między kolaboracją i zdradą narodową. Synonimem takiej postawy podczas wojny stał się Vidkun Quisling, przywódca norweskiej partii Nasjonal Samling (Zjednoczenie Narodowe). Stopniowo historycy zaczęli jednak dążyć do pozbawienia terminu „kolaboracja” odniesień ideologicznych i związanych z II wojną światową. Kolaboracją zaczęto nazywać zbiór zachowań społecznych, pokazujących zbiorową uległość podbitego społeczeństwa wobec niemal każdego rodzaju represji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolaboracjonistka

→ kolaboracjonista

Patrz:kolaboracjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaboracjonistyczny

→ kolaboracjonizm

Patrz:kolaboracjonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaboracyjny

związany z kolaboracją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaborancki

współpracujący z okupantem hitlerowskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaboranctwo

współpraca z obcą, narzuconą władzą, zwłaszcza z władzami okupacyjnymi; kolaboracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaborant

osoba współpracująca z wrogiem, najeźdźcą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. pejor. osoba współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną

Kolaboracja (łac. ko – przedrostek oznaczający „razem, wspólnie” + łac. laborare – „pracować”) – współpraca z nieprzyjacielem, okupantem; kolaborant, kolaboracjonista – współpracujący z wrogiem, zaborcą.

Pierwotnie „kolaboracja” oznaczała każdą współpracę. Obecne znaczenie tego terminu pojawiło się w okresie II wojny światowej. Określano nim wówczas konkretne działania jednostek, które czerpały korzyści z nowej sytuacji, jaką stwarzały zwycięstwa militarne III Rzeszy. Zabarwienie emocjonalne tego terminu było zdecydowanie negatywne i praktycznie stawiano znak równości między kolaboracją i zdradą narodową. Synonimem takiej postawy podczas wojny stał się Vidkun Quisling, przywódca norweskiej partii Nasjonal Samling (Zjednoczenie Narodowe). Stopniowo historycy zaczęli jednak dążyć do pozbawienia terminu „kolaboracja” odniesień ideologicznych i związanych z II wojną światową. Kolaboracją zaczęto nazywać zbiór zachowań społecznych, pokazujących zbiorową uległość podbitego społeczeństwa wobec niemal każdego rodzaju represji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolaborantka

kobieta współpracująca z władzami, zwłaszcza władzami okupacyjnymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pejor. kobieta współpracująca z nieakceptowaną przez daną społeczność władzą, zwłaszcza okupacyjną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolaborator

dawniej: współpracownik, kolaborant

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaboratorka

→ kolaborator

Patrz:kolaborator

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaboratywnie

przysłówek

(1.1) na zasadzie współpracy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolaboratywny

przymiotnik

(1.1) działający na zasadzie współpracy

(1.2) tworzony drogą współpracy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolaborować

współpracować z wrogiem, okupantem

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) współpracować, zwykle w pejoratywnym znaczeniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolaborowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) współpracowanie z wrogiem, okupantem

(1.2) przest. jakiekolwiek współpracowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolacho

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. zgrub. kolano (staw kolanowy)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolacja

1. ostatni, wieczorny posiłek;
2. wieczorne, uroczyste przyjęcie, urządzane w restauracji lub w domu prywatnym;
3. porównanie odpisu, kopii lub przekładu z oryginałem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posiłek wieczorny, ostatni posiłek w ciągu dnia

(1.2) uroczyste wieczorne przyjęcie

(1.3) zestawienie odpisu z oryginałem lub dwóch różnych tekstów

(1.4) daw. praw. kościelny przywilej przedstawiania kandydata na beneficjum

(1.5) daw. praw. obsadzenie beneficjum kościelnego na mocy kolacji (1.4)

Kolacja – ostatni posiłek wieczorny. Słowo kolacja wywodzi się z języka starołacińskiego od collatio, collationis w znaczeniu zbiórki, składki pieniężnej, ale także zebrania, zgromadzenia dostojnych gości na niezwykle uroczystej biesiadzie, uczcie czy wieczerzy. W tym znaczeniu od XVI w. kolacja zaczęła zastępować wieczerzę, pisana jako kolacya (kollacya, kołacya).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolacjonować

porównywać teksty, np. odpisu lub tłumaczenia z oryginałem; zestawiać teksty, robić kolację tekstów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolacjowy

→ kolacja; kolacyjny, wieczerzowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolący

1. przebijać czymś ostro zakończonym, ranić przez ukłucie
2. ostro boleć

Patrz:kłuć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolacyjka

zdrobnienie od: kolacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki, zazwyczaj miły, posiłek spożywany wieczorem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolacyjny

→ kolacja; kolacyjny, wieczerzowy

przymiotnik

(1.1) związany z kolacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolacyjo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolacja

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolagen

kollagen;
1. białko proste będące głównym składnikiem tkanki łącznej, odgrywające ważną rolę w budowie ciał kręgowców, występujące m.in. w substancji międzykomórkowej tkanki kostnej i chrzęstnej;
2. substancja proteinowa do produkcji kosmetyków i żelatyny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. białko włókienkowe stanowiące główny składnik tkanki łącznej kręgowców, nadający jej elastyczność;

Kolagen – białko fibrylarne stanowiące główny składnik substancji międzykomórkowej organizmów zwierzęcych, nadające tkankom odporność na rozciąganie. Występuje praktycznie we wszystkich tkankach zwierząt, pełniąc rolę głównego białka strukturalnego. Wytrzymałość kolagenu związana jest z powtarzającymi się sekwencjami tripeptydowymi w trzech budujących go łańcuchach, dzięki czemu możliwe jest wzajemnie owinięcie się tych łańcuchów i powstanie długiej, potrójnej helisy (helisa kolagenowa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolagenaza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. enzym proteolityczny mający zdolność rozkładania kolagenu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolagenowy

1. zawierający kolagen;
2. choroba kolagenowa - choroba tkanki łącznej w całym organizmie, objawiająca się martwicą; kolagenoza

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. dotyczący kolagenu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolagenoza

ogólna nazwa każdej choroby należącej do kalogenoz, grupy chorób polegających na zwyrodnieniu włóknikowatym tkanki łącznej, niektóre z tych chorób to: twardzina, zapalenie skórno-mięśniowe, liszaj rumieniowaty, zapalenie okołotętnicze guzkowe oraz gościec

Choroby układowe tkanki łącznej (ang. connective tissue disease, CTD) – grupa zapalnych chorób o różnorodnej symptomatologii i o podłożu autoimmunologicznym, w których pierwotne zmiany patologicznie obejmują tkankę łączną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolagenozy

grupa chorób różnorodnych pod względem obrazu klinicznego oraz rozmaitego typu zaburzeń autoimmunologicznych, dla których jest charakterystyczne występowanie włókniakowatego zwyrodnienia tkanki łącznej

Choroby układowe tkanki łącznej (ang. connective tissue disease, CTD) – grupa zapalnych chorób o różnorodnej symptomatologii i o podłożu autoimmunologicznym, w których pierwotne zmiany patologicznie obejmują tkankę łączną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolakretaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. początkowo kwestarz świątynny, później również urzędnik zbierający podatki w ateńskiej polis

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolamina

najprostszy aminoalkohol, ciecz o zapachu amoniaku; ma silne właściwości zasadowe; etanoloamina

Etanoloamina, kolamina (z gr. kólla, klej, + amina), aminoetanol – organiczny związek chemiczny z grupy aminoalkoholi. Należy do grupy amin biogennych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolańczyk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aneta Kolańczyk (ur. 1969) – polska poetka
- Kazimierz Kolańczyk (1915-1982) – polski historyk prawa
- Wojciech Kolańczyk (ur. 1946) – polski prawnik
- Wojciech Kolańczyk (ur. 1999) – polski szermierz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolanek

mieszkanka Koła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolanin

mieszkaniec Koła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koła

(1.2) osoba pochodząca z Koła, urodzona w Kole

Kolanin (705 m n.p.m.) – szczyt w zachodniej części Beskidu Niskiego.

Piesze szlaki turystyczne:

- Świerzowa (801 m n.p.m.) – Kolanin (705 m n.p.m.) – Kamień (714 m n.p.m.) – Kąty – Grzywacka Góra (567 m n.p.m.) – Łysa Góra (641 m n.p.m.) – Polana (651 m n.p.m.) (Główny Szlak Beskidzki)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolanisko

zgrubienie od: kolano

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. kolano

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolanka

mieszkanka Koła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koła

(1.2) kobieta pochodząca z Koła, urodzona w Kole

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: kolanko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolanko

1. zdrobnienie od: kolano;
2. zgrubienie na źdźbłach roślin trawiastych;
3. krótki wygięty kawałek rury do łączenia instalacji;
4. kluska w kształcie wygiętej rurki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od kolano

(1.2) kulin. makaron w kształcie krótkiej, wygiętej rurki

(1.3) bot. zgrubienie w źdźbłach niektórych roślin

(1.4) techn. wygięty półokrągło kawałek rury

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: kolanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolankowaty

1. mający kolanka, węzły;
2. wygięty w kształcie kolanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolankowo

2 miejscowości w Polsce:

- Kolankowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
- Kolankowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolankowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolankowy

1. mający kształt kolanka (kawałka rury), np. łącznik kolankowy;
2. o niektórych roślinach: mający kolanka (zgrubienia), np. wyczyniec kolankowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolano

1. część nogi;
2. miejsce kolistego skrętu ulicy, rzeki itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. największy staw w organizmie człowieka, łączy dwie części nogi: udo i łydkę;

(1.2) miejsce w którym koryto rzeki silnie zakręca

(1.3) techn. wygięty element rury łączący dwa odcinki rurociągu

- kolano – potoczna nazwa stawu kolanowego ssaków
- kolano – u roztoczy: człon odnóża (odpowiednik rzepki innych pajęczaków)
- kolano – u owadów: część odnóża (niebędąca członem)
- Kolano – kształtka w hydraulice

W Polsce

- Kolano – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Jabłoń
- Kolano – kolonia w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
- Kolano – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolanowice

Kolanowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kollanowitz – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Łubniany, nad rzeką Małą Panwią, na północ od Opola. Miejscowość liczy ok. 500 mieszkańców (stan na 2006 r.).

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolanowo

przysłówek

(1.1) rzad. w sposób kolanowy

Kolanowo – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Kiełpino.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolanowski

nazwisko

- Kolanowski – polskie nazwisko. Nosi je 1 462 Polskich obywateli.

Osoby o nazwisku Kolanowski:

- Edmund Kolanowski – polski seryjny morderca, nekrofil
- Maksymilian Kolanowski – polski nauczyciel, filolog
- Ludwik Kolankowski – polski historyk, senator II RP
- Michał Kolanowski – polski stolarz, poseł na Sejm
- Stanisław Kolanowski – polski piwowar, radny, społecznik, filantrop
- Włodzimierz Kolanowski – polski lotnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolanowy

przymiotnik od: kolano

przymiotnik

(1.1) związany z kolanem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaps

gwałtowny spadek ciśnienia krwi; kollaps; zapaść

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolargol

koloidalny roztwór srebra w białku

Kolargol, srebro koloidalne, srebro koloidowe, korgol (farm. Argentum colloidale, Collargolum, Corgolum) – preparat silnie rozdrobnionego srebra z białkiem lub żelatyną. Preparat farmakopealny powinien zawierać nie mniej niż 70% Ag. Ma formę ciemnoszarych płatków o metalicznym połysku lub ciemnoszarego krystalicznego proszku o odcieniu fioletowym. Kolargol powoli rozpuszcza się w wodzie z wytworzeniem roztworu koloidalnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolarka

1. kobieta uprawiająca sport kolarski;
2. potocznie: rower sportowy używany przez kolarzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta uprawiająca wyczynowo jazdę na rowerze

(1.2) pot. rower wyścigowy, wyczynowy używany w kolarstwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolarki

1. kobieta uprawiająca sport kolarski;
2. potocznie: rower sportowy używany przez kolarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolarski

dotyczący kolarza, kolarstwa

przymiotnik

(1.1) mający związek z kolarstwem lub kolarzem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. forma sportu polegająca na ściganiu się na rowerach lub akrobacjach rowerowych;

Kolarstwo – sport rowerowy, jazda rowerem w charakterze sportowym; Bardzo szeroki termin, odnoszący się do wielu dyscyplin sportowych, zawsze jednak związanych z korzystaniem z roweru.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolarz

mężczyzna uprawiający sport kolarski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba uprawiająca wyczynowo jazdę na rowerze;

(1.2) hist. wojsk. żołnierz poruszający się rowerem;

kolarz — rowerzysta sportowiec, określenie najczęściej używane wobec zawodników sportowych sportów kolarskich; W obecnych słownikach często definiuje się kolarza jako zawodowego czy też wyczynowego rowerzystę.

W przeciwieństwie do rowerzysty, który oznacza każdą osobę jadącą rowerem, nie jest tak uniwersalnym określeniem, neutralnym znaczeniowo i stylistycznie. Określenie kolarz jest nacechowane i obarczone konotacjami. W przeciwieństwie do rowerzysty nie ma też definicji prawnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolarza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. namiot

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolarzówa

zgrubienie do: kolarzówka; rower sportowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolarzówka

potocznie: rower wyścigowy

Rower szosowy – sportowy rower, dostosowywany przede wszystkim do jazdy na twardej drodze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolarzówki

potocznie: rower wyścigowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolarzowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolasa

lekki, odkryty pojazd konny; kolebka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. starodawny powóz konny;

(1.2) kareta, karoca

Kolasa – gospodarski wóz transportowy, o drewnianych osiach, bez resorów, znany powszechnie na Rusi i Kresach od XVI–XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolasiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaska

zdrobniale: kolasa

Kolaska – lekki, odkryty pojazd konny w typie bryczki, na podwoziu rozworowym, resorowany, używany w Polsce w XVIII w. (zwany też kolebką).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolastyna

polski producent kosmetyków pielęgnacyjnych

Miraculum S.A. (dawniej Grupa Kolastyna, Laboratorium Kolastyna SA) – polskie przedsiębiorstwo kosmetyczne.

Spółka Miraculum S.A. jest jednostką dominującą grupy kapitałowej, do której należą: Miraculum S.A. jako podmiot dominujący oraz BIONIQ. Institute of Skin Care Technology Sp. z o.o jako podmiot zależny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolator

fundator kościoła lub jego sukcesor mający dawniej prawo przedstawiania kandydatów na urzędy kościelne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. kośc. osoba, która ma prawo obsadzać urzędy kościelne, zazwyczaj fundator kościoła lub spadkobierca fundatora;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolatorka

fundatorka kościoła lub jego sukcesorka mająca dawniej prawo przedstawiania kandydatów na urzędy kościelne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolatorski

przymiotnik

(1.1) dotyczący kolatora albo kolatorki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolaudacja

1. komisyjna ocena materiału zdjęciowego lub filmu pod kątem dopuszczenia do dystrybucji;
2. ocena zgodności wykonanych robót budowlanych z projektem i kosztorysem

Kolaudacja (łac. collaudatio „pochwała” od collaudare „wspólnie chwalić”; col- od com- „współ-”; laudare „chwalić”, „sławić”) – komisyjny odbiór filmu, słuchowiska lub widowiska telewizyjnego połączony z dyskusją na temat jego wartości i ideowego oddziaływania. W krajach, w których obowiązuje lub obowiązywał autorytarny lub totalitarny reżim polityczny (np. kraje realnego socjalizmu, kraje pod rządami komunistów, kraje pod rządami nazistów, itp.) szczególne znaczenie przywiązywano, aby wymowa społeczna dzieła była zbieżna z założeniami politycznymi. Niekiedy wskazywano na konieczność wprowadzenia zmian do utworu, zarządzano ograniczenia lub wykluczano utwór z rozpowszechniania (por. Półkownik).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolaudacyjny

dotyczący kolaudacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaudant

osoba dokonująca kolaudacji, komisyjnej oceny materiału zdjęciowego lub filmu przed jego dopuszczeniem do dystrybucji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolaudowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kolaudować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolaż

collage;
1. kompozycja plastyczna z różnych materiałów naklejanych na płótnie lub innym podłożu; papiers collés;
2. technika tworzenia takich kompozycji;
3. mieszanina różnych elementów, stylów, gatunków sztuki itp.;
4. metoda tworzenia takich mieszanin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. kompozycja plastycznyastyczna wykonana z kawałków różnych materiałów, fragmentów innych obiektów;

(1.2) szt. dzieło będące połączeniem elementów pochodzących z różnych styli lub gatunków sztuki

(1.3) muz. kompozycja muzyczna zmontowana z sampli

Kolaż (z fr. collage – „naklejanie”, „oklejanie papierem”) – technika artystyczna polegająca na formowaniu kompozycji z różnych materiałów i tworzyw (gazet, tkanin, fotografii, drobnych przedmiotów codziennego użytku itp.). Są one naklejane na płótno lub papier i łączone z tradycyjnymi technikami plastycznymi (np. farbą olejną, farbą akrylową, gwaszem).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolażowy

przymiotnik od: kolaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolba

1. typ kwiatostanu występujący np. u kukurydzy;
2. naczynie odporne na chemikalia i zmiany temperatur, używane przez chemików, fizyków;
3. lutownica o końcówce z miedzi nagrzewanej przez lampę lutowniczą;
4. tylna część broni palnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj kwiatostanu i owocostanu;

(1.2) techn. chem. szklane naczynie laboratoryjne z szyjką;

(1.3) wojsk. uchwyt broni strzeleckiej;

(1.4) techn. uchwyt narzędzia podobny do kolby (1.3) pistoletu

(1.5) stpol. turniej

(1.6) więz. nos

- Kolba − naczynie laboratoryjne
- Kolba − element broni palnej
- Kolba − rodzaj kwiatostanu
- Kolba − góra w Rudawach Weporskich na Słowacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolbe

Maksymilian Maria Kolbe (właściwie: Rajmund Kolbe, 1894-1941), polski duchowny katolicki, więzień KL Auschwitz

- (7315) Kolbe – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
- Adolph Wilhelm Hermann Kolbe (1818–1884) – niemiecki chemik-organik
- Wilhelm Kolbe (1852–1929) – niemiecki koleopterolog
- Hermann Julius Kolbe (1855–1939) – niemiecki entomolog
- Bronisław Kolbe (1876–1941) – polski inżynier górniczy
- Jerzy Kolbe (1906–1977) – profesor AGH
- Maksymilian Maria Kolbe (1894–1941) – polski franciszkanin, święty Kościoła katolickiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolberg

## Niemcy

- Kolberg – dzielnica gminy Großkarolinenfeld w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Rosenheim
- Kolberg – dzielnica gminy Heidesee w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Dahme-Spreewald
- Kolberg-Körlin – dawny powiat

## Polska

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolberger

## Osoby

- Georg Kolberger (zm. ok. 1495) – biskup Gurk
- Julia Kolberger (ur. 1978) – polska reżyserka i aktorka filmowa
- Krzysztof Marek Kolberger (ur. 1950, zm. 2011) – polski aktor i reżyser teatralny

## Inne

- bitwa morska pod Kolberger Heide – starcie zbrojne w XVII w.
- Dźwirzyno (niem. Kolberger Deep) – polska wieś sołecka

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolbertyzm

francuski system gospodarczy utworzony przez Jean-Baptiste Colberta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolbiarz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbiasty

mający kształt kolby

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbka

zdrobnienie od: kolba

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbkowaty

podobny kształtem do kolbki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbokwiatowce

roślina z klasy jednoliściennych, mająca kwiatostany kłosokształtne typu kolby

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbokwiatowe

rząd roślin z klasy jednoliściennych, mających najczęściej kwiatostany kłosokształtne typu kolby; kolbokwiatowe, Spadiciflorae

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbokwiatowiec

roślina z klasy jednoliściennych, mająca kwiatostany kłosokształtne typu kolby

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbokwiatowy

o cechach kolbokwiatowych (rząd roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbowaty

tworzący kolbę; w kształcie kolby

przymiotnik

(1.1) tworzący kształt kolby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolbowy

→ kolba

Patrz:kolba

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbudzianin

mieszkaniec Kolbud Górnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbudzianka

mieszkanka Kolbud Górnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbudzki

→ Kolbudy (wieś w województwie pomorskim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbusz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbuszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolbuszowa

miasto powiatowe w województwie podkarpackim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kolbuszowa – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie kolbuszowskim. Leży nad rzeką Nil, na płaskowyżu Kolbuszowskim w Kotlinie Sandomierskiej na skraju Puszczy Sandomierskiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej.

Kolbuszowa leży w dawnej ziemi sandomierskiej, na południowo-wschodnim skraju historycznej Małopolski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolbuszowianin

mieszkaniec Kolbuszowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kolbuszowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolbuszowianka

mieszkanka Kolbuszowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kolbuszowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolbuszowski

przymiotnik od: Kolbuszowa

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kolbuszowej, związany z Kolbuszową, pochodzący z Kolbuszowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolce

1. rodzaj obuwia sportowego;
2. dawniej: kolczyki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. buty o podeszwie z ostrymi, metalowymi ćwiekami, używany do biegów i skoków

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kolec

Kolce (niem. Dörnhau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Głuszyca, na pograniczu Gór Sowich i Gór Suchych w Sudetach Środkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolchicyna

substancja bezpostaciowa zaliczana do pseudoalkaloidów, trucizna hamująca mitozę w stadium metafazy, stosowana jako lek przerywający napad dny moczanowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. med. związek organiczny z grupy alkaloidów, silnie trująca, otrzymywana z nasion zimowita jesiennego, stosowana w leczeniu napadów zapalenia stawów w przebiegu dny moczanowej i leczeniu rodzinnej gorączki śródziemnomorskiej;

Kolchicyna – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów o silnie toksycznym działaniu, także lek stosowany w leczeniu dny moczanowej.

Otrzymywany jest z nasion zimowita jesiennego (Colchicum autumnale). Dawka śmiertelna to ok. 1 mg/kg masy ciała. W dawkach terapeutycznych wykazuje działanie przeciwzapalne, antymikrotubularne (zatrzymując podział komórki na etapie metafazy poprzez uniemożliwienie wytworzenia mikrotubul wrzeciona kariokinetycznego)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolchida

hist. nazwa krainy leżącej na wybrzeżu Morza Czarnego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna leżąca na wschodnim wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji;

Kolchida (stgr. Κολχίς Kolchis, dopełniacz Κολχίδος Kolchidos, gruz. კოლხეთი Kolcheti) – historyczna nazwa krainy leżącej na wybrzeżu Morza Czarnego, na terenie obecnej Gruzji. Ważniejsze miasta: Kutaisi (starożytne Kita albo Kutatisiumi), Wani (starożytne Surium) – ojczyzna Medei, Suchumi (starożytne Dioskurias), Poti (starożytne Fasis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolchidzki

przymiotnik od: Kolchida

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kolchidą, dotyczący Kolchidy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolcobrzuch

ryba z rodziny rozdymkowatych; rozdymka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcobrzuchowate

rodzina ryb promieniopłetwych z rzędu najeżkokształtnych; rozdymkowate, tetrodonowate

Rozdymkowate, tetrodonowate, kolcobrzuchowate (Tetraodontidae) – rodzina głównie morskich ryb promieniopłetwych z rzędu rozdymkokształtnych (Tetraodontiformes), rzadziej spotykane w wodach słodkich lub słonawych. Ich ciało zawiera silnie trującą tetrodotoksynę. Niektóre gatunki spotykane są w hodowlach akwarystycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcobrzuchowaty

o cechach kolcobrzuchowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcogłów

bezkręgowiec pasożytujący w przewodzie pokarmowym kręgowców; cierniogłów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcogłowy

typ pasożytniczych zwierząt bezkręgowych; cierniogłowy

Kolcogłowy, cierniogłowy (Acanthocephala) – typ pasożytniczych, robakokształtnych zwierząt bezkręgowych. Cechą charakterystyczną kolcogłowów, od której wywodzi się ich nazwa, jest obecność z przodu ciała ryjka opatrzonego wieńcem haczyków i kolców. Stadia larwalne są pasożytami bezkręgowców, a dorosłe – kręgowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcolist

rodzaj z rodziny motylkowatych, czyli bobowatych, obejmujący siedem gatunków silnie ciernistych krzewów o zielonych, bruzdowatych gałązkach, które występują głównie w Europie; ostokrzew (dawniej)

Kolcolist (Ulex L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 15 gatunków występujących w zachodniej Europie i północno-zachodniej Afryce. Kolcolist zachodni Ul. europaeus został szeroko rozprzestrzeniony na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy (jako introdukowany obecny jest także w Polsce). Są to krzewy rosnące w śródziemnomorskich formacjach zaroślowych (w makii), w widnych lasach, na wrzosowiskach i na wydmach. Często związane są z obszarami występowania pożarów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcomysz

rodzaj gryzoni z rodziny myszowatych

Kolcomysz (Acomys) – rodzaj ssaków z podrodziny sztywniaków (Deomyinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolconogi

bolica kolconoga - gatunek osy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcopiórek

rodzaj ptaków z rzędu wróblowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcopłetwe

nadrząd najbardziej zaawansowanych w rozwoju ryb promieniopłetwych; cierniopłetwe, cierniopromienne

Kolcopłetwe, cierniopłetwe (Acanthopterygii) – nadrząd najbardziej zaawansowanych w rozwoju i najmłodszych ewolucyjnie ryb promieniopłetwych z infragromady dokonałokostnych (Teleostei), obejmujący ponad 13 000 gatunków z blisko 270 rodzin. Charakteryzują się wysuwalną szczęką, bardziej ruchliwą niż u wcześniejszych Teleostei, ktenoidalnymi łuskami oraz ostrym promieniem kostnym (kolcem) w płetwach. Występują we wszystkich typach wód, najliczniej w morskich wodach przybrzeżnych. 24% gatunków zasiedla wody słodkie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcoróg

kolcoróg bizoniak - gatunek pluskwiaka z rodziny zgarbowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcorośl

Kolcorośl (Smilax L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kolcoroślowatych. Rodzaj obejmuje co najmniej 262 gatunki. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, sięgając stref umiarkowanych na obu półkulach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolcoroślowate

rodzina roślin z rzędu liliowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcoroślowaty

o cechach kolcoroślowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcosił

kolcosił drzewiasty, kolcosił straszliwy - gatunki roślin z rodziny araliowatych

Nazwa zwyczajowa odnosząca się do różnych rodzajów i gatunków z rodziny araliowatych:

- Oplopanax, w tym kolcosił straszliwy
- Kalopanax z gatunkiem kolcosił drzewiasty
- Eleutherococcus

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcosternik

kolcosternik wyspowy - gatunek ptaka z rodziny jerzykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcować

zaopatrywać opony w kolce

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcówka

środowiskowo: pantofel z kolcami do biegów sportowych; kolczatka, kolec

Sarcodontia Schulzer (kolcówka) – rodzaj grzybów z rodziny strocznikowatych (Meruliaceae). W Polsce występują 2 gatunki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcówki

środowiskowo: pantofel z kolcami do biegów sportowych; kolczatka, kolec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcownicowate

rodzina grzybów z klasy pieczarniaków

Kolcownicowate (Bankeraceae R. Heim ex Pouzar) – rodzina grzybów należąca do rzędu chropiatkowców (Thelephorales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcownicowaty

o cechach kolcownicowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcowój

krzew z rodziny psiankowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolcowy

przymiotnik od: kolec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolcza

pancerz wykonany z metalowej plecionki w kształcie koszuli z rękawami, niekiedy też z kapturem, rękawicami i nogawicami; kolczuga, kirys

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolczak

1. grzyb z rodziny kolczakowatych
2. roślinożerne zwierzę z rzędu gryzoni; kolczaki - rodzina tych zwierząt
3. smocznik kolczak - ryba z rodziny żmijkowatych; ostrosz

- kolczak – rodzaj grzybów (Hydnum)
- kolczak (Echimys) – rodzaj gryzoni z rodziny kolczakowatych (Echimyidae)
- kolczak – gatunek rekina:
  - kolczak czarny albo kolczak
  - kolczak smukły
- kolczak – rodzaj pająków (Cheiracanthium)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczaki

podrodzina ssaków z rzędu gryzoni

Kolczaki (Echimyinae) – podrodzina ssaków z rodziny kolczakowatych (Echimyidae), wyglądem zewnętrznym zbliżonych do myszowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczakowate

rodzina grzybów kapeluszowych

- kolczakowate (Hydnaceae) – rodzina grzybów
- kolczakowate (Echimyidae) – rodzina ssaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczakowaty

o cechach kolczakowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolczakówka

rodzaj grzybów z rodziny kolcownicowatych

Hydnellum P. Karst. (kolczakówka) – rodzaj grzybów należący do rodziny kolcownicowatych (Bankeraceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczastostrąkowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający kolczaste strąki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolczasty

kłujący, mający kolce; kolczaty

przymiotnik

(1.1) mający kolce i kłujący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolczatka

1. ssak z rzędu stekowców, pokrojem zbliżony do jeża, zamieszkujący Australię i Tasmanię;
2. obroża dla psa z tępymi kolcami;
3. podłużny przedmiot z ostrymi kolcami ustawiany na drodze w celu zatrzymania samochodu;
4. rodzaj brony z metalową ramą i kolcami;
5. część zbroi okrywająca tułów; kolczuga;
6. ostre kolce na zewnętrznych częściach budynków, służące za ochronę przed zanieczyszczaniem przez ptaki;
7. środowiskowo: pantofel z kolcami do biegów sportowych; kolcówka, kolec

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tachyglossus|ref=tak., żywiący się mrówkami ssak pokryty kolcami;

(1.2) zapora drogowa z pasa z kolcami

(1.3) zapora drogowa z ostrych kolców;

(1.4) kolczasta obroża

- kolczatka – zapora drogowa
- kolczatka australijska – zwierzę (stekowiec z rodziny kolczatkowatych)
- kolczatka (obroża) – typ obroży
- maszyny rolnicze:
  - brona kolczatka – rodzaj brony
  - wał kolczatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolczatkowate

rodzina ssaków z rzędu stekowców

Kolczatkowate (Tachyglossidae) – rodzina stekowców z podgromady prassaków (Monotremata).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczatkowaty

o cechach kolczatkowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolczaty

dawniej: mający kolce; kolczasty, kolczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolczoch

bylina z rodziny dyniowatych, rosnąca w krajach tropikalnych

Kolczoch (Sechium P. Browne) – rodzaj roślin z rodziny dyniowatych. Gatunkiem typowym jest Sechium edule (N. J. Jacquin) O. Swartz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczuga

pancerz wykonany z metalowej plecionki w kształcie koszuli z rękawami, niekiedy też z kapturem, rękawicami i nogawicami; kolcza, kirys

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. pancerz rycerski z metalowej plecionkaecionki, przypominający koszulę;

Kolczuga (pancerz kolczy, zbroja kolcza) – rodzaj zbroi wykonanej z plecionki kolczej (zespołu drobnych najczęściej stalowych kółek, połączonych w gęsty splot).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolczugowce

typ mikroskopijnych, morskich zwierząt bezkręgowych

Kolczugowce (Loricifera) – grupa mikroskopijnych, wyłącznie morskich zwierząt bezkręgowych klasyfikowanych w randze typu.

Kolczugowce mają mikroskopijne rozmiary, należą do najmniejszych wielokomórkowców. Ciało osobników dorosłych ma od 115 do 425 µm długości, kształtem przypomina butelkę, wykazuje symetrię dwuboczną (bilateralną). Jest złożone z 5 części: stożka gębowego, odcinka głowowego introwert, odcinka szyjnego, tułowia i odwłoku. Kolczugowce żyją na dnie mórz na głębokości 15–480 m. Przylegają do ziaren piasku lub materii organicznej, rzadziej do osiadłych zwierząt. Jak dotąd (2009) opisano około 200 gatunków, z których najlepiej poznano Nanaloricus mysticus, pierwszy odkryty gatunek, uznany za typowy, żyjący w Morzu Śródziemnym oraz Pliciloricus gracilis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczugowiec

przedstawiciel typu mikroskopijnych, morskich zwierząt bezkręgowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolczurka

jednoroczne pnącze z rodziny dyniowatych

Kolczurka klapowana (Echinocystis lobata) – gatunek jednorocznego pnącza z rodziny dyniowatych z monotypowego rodzaju Echinocystis J. Torrey et A. Gray, Fl. N. Amer. 1: 542. Jun 1840 (nom. cons.). Występuje naturalnie w Ameryce Północnej – w południowej Kanadzie oraz w północnej i środkowej części Stanów Zjednoczonych, częściej na wschodzie kontynentu, rzadziej na zachodzie. Jako gatunek introdukowany rośnie w strefie umiarkowanej w Europie i Azji. W Europie i w Polsce gatunek inwazyjny. Na kontynencie amerykańskim gatunek rośnie w lasach i zaroślach w dolinach rzek i na obrzeżach mokradeł, wzdłuż rowów i brzegów zbiorników, także wzdłuż przytorzy i ogrodzeń. Bywa uprawiany jako roślina ozdobna dla efektownych białych kwiatostanów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczy

mający kolce; kolczasty, kolczaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolczyk

1. ozdoba noszona w przekłutej części ciała, zwykle w płatku ucha;
2. blaszka z numerem identyfikacyjnym umieszczana w przekłutym uchu zwierzęcia;
3. przestarzałe zdrobnienie od: kolec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdoba zawieszana w przekłutej skórze, np. na płatkach uszu,

(1.2) znakowana blaszka umieszczana w przekłutym uchu zwierzęcia

(1.3) część bloku ładunkowego na statku służąca do zamocowania stałego końca liny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolczyki

1. ozdoba noszona w przekłutej części ciała, zwykle w płatku ucha;
2. blaszka z numerem identyfikacyjnym umieszczana w przekłutym uchu zwierzęcia;
3. przestarzałe zdrobnienie od: kolec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolczykownica

szczypce do kolczykowania zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolczykowy

→ kolczyk

Patrz:kolczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolczyn

2 miejscowości w Polsce:

- Kolczyn – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Józefów nad Wisłą
- Kolczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolding

[czytaj: kolin] miasto w Danii

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Danii, w południowej Jutlandii;

Kolding – miasto w Danii, w regionie Dania Południowa, siedziba administracyjna gminy Kolding. Ośrodek przemysłowy i handlowy z rozwiniętym przemysłem maszynowym, włókienniczym, środków transportu, cementowym, elektronicznym. Jest to także port handlowy oraz węzeł kolejowy i drogowy. W 2008 roku miasto liczyło 55,6 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koldynga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. przest. Kolding, miasto w Danii, w południowej Jutlandii;

Kolding – miasto w Danii, w regionie Dania Południowa, siedziba administracyjna gminy Kolding. Ośrodek przemysłowy i handlowy z rozwiniętym przemysłem maszynowym, włókienniczym, środków transportu, cementowym, elektronicznym. Jest to także port handlowy oraz węzeł kolejowy i drogowy. W 2008 roku miasto liczyło 55,6 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kole

przyimek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. koło, obok

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. około

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. wokół

#### Źródła:

Wiktionary

# Koleantus

koleantus delikatny - gatunek rośliny z rodziny wiechlinowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koleba

1. wagonik wywrotka, używany w górnictwie i budownictwie;
2. fragment sklepienia o powierzchni cylindrycznej;
3. miejsce schronienia w górach, zwłaszcza szałas pasterski; koliba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) schronienie w górach, szałas lub zagłębienie skalne

(1.2) górn. kopalniany wagonik-wywrotka

(1.4) daw. kołyska

Koleba, koliba, kolyba, – określenie sezonowego schroniska dla pasterzy, myśliwych i drwali; Użycie w tym znaczeniu powszechne w górzystych rejonach Karpat – w polskiej części Karpat synonim słów szałas oraz bacówka i odnosi się najczęściej do drewnianej chaty, będącej schronieniem dla pasterzy, zwykle bez komina, z otwartym paleniskiem (watra), z którego dym wydobywa się bezpośrednio przez szczeliny między belkami z bali a spoinami w dachu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolebać

chwiać, huśtać, bujać; kołysać

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolebeczka

zdrobnienie od: kolebka; kolebusia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. dziś poet. zdrobn. od: kolebka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolebka

1. dziecinne łóżeczko do huśtania, kołysania; kołyska;
2. pierwotne miejsce rodu lub rodziny;
3. przenośnie: miejsce powstania, rozpoczęcia czegoś;
4. czterokołowy pojazd konny w Polsce w XIV-XVI wieku;
5. w XVI-XVII wieku: kryta aleja w ogrodach, zasklepiona półokrągłą kratą; berso, bindaż

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kołyska, łóżeczko dla dziecka

(1.2) przen. miejsce, w którym coś powstało, rozpoczęło się

(1.3) pojazd konny rozpowszechniony wśród warstw wyższych zwłaszcza w XVI wieku

(1.4) zob. bindaż.

1. Kolebka – pojazd zaprzęgowy, którego pudło jest zawieszone na pasach
2. Kolebka – rodzaj sklepienia
3. Kolebka – kołyska
4. Kolebka poczwarkowa – u niektórych chrząszczy osłona poczwarki
5. Kolebka – powieść Waldemara Łysiaka
6. Kolebka – powieść Arthura C. Clarke’a

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolebkowaty

łukowato wygięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolebkowy

przymiotnik od: kolebka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolebowy

→ koleba

Patrz:koleba

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolebusia

zdrobnienie od: kolebka; kolebeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolec

1. cienki, ostro zakończony wyrostek na łodydze, pniu lub owocach;
2. twardy, ostro zakończony wyrostek na powierzchni ciała niektórych zwierząt;
3. przedmiot lub jego część o wydłużonym, zaostrzonym końcu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydłużony przedmiot lub część przedmiotu o zaostrzonym, kłującym końcu

(1.2) bot. twardy, ostro zakończony wyrostek na łodygach, owocach lub liściach roślin

(1.3) zool. twardy, ostry wyrostek na powierzchni ciała niektórych zwierząt

(1.4) sport. zob. kolce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koleciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kolety lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Koleczkowo

Koleczkowo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Kòleczkòwò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Szemud na obrzeżach Trójmiejskiego Parku Krajobrazowego przy drodze wojewódzkiej 218 i w pasie Wzgórz Chwaszczyńskich i nad Zagórską Strugą. W skład sołectwa wchodzą również: Bieszkówk, Koleczkowski Młyn, Marchowo, Mazurnia i Sarnia Góra. Znajduje się tu pomnik poświęcony żołnierzom ruchu oporu z Gryfa Pomorskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolęda

pieśń bożonarodzeniowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. pieśń religijna, tematycznie nawiązująca do Bożego Narodzenia;

(1.2) rel. wizyta duszpasterska w domach wiernych w okresie po Bożym Narodzeniu;

(1.3) etn. zwyczaj polegający na obchodzeniu gospodarstw przez kolędników w okresie świąt Bożego Narodzenia

(1.4) stpol. Nowy Rok

(1.5) stpol. rodzaj dziesięciny

(1.6) stpol. opowiadania ewangeliczne o narodzinach Jezusa Chrystusa

Kolęda – pierwotnie radosna pieśń noworoczna, która współcześnie przyjęła powszechnie formę pieśni bożonarodzeniowej (nawiązującej do świąt Bożego Narodzenia). Utrzymywana najczęściej w konwencji religijnej, początkowo wywodząca się z tradycji ludowej, w późniejszym okresie komponowana jest również przez wielu wybitnych kompozytorów. Odmiana kolędy o wątkach zaczerpniętych z życia codziennego nazywana jest pastorałką, która w odróżnieniu od kolędy we współczesnym, potocznym tego słowa rozumieniu, nie jest wykorzystywana w chrześcijańskich nabożeństwach ze względu na swój świecki charakter.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolędeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zdrobn. od: kolęda

(1.2) rzad. krótka, prosta w formie kolęda

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolędniczka

→ kolędnik

Patrz:kolędnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolędniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kolędnikiem lub kolędowaniem, dotyczący kolędnika lub kolędowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolędnik

osoba uczestnicząca w obrzędzie ludowym, polegającym na obchodzeniu domów w okresie świąt Bożego Narodzenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. osoba, która kolęduje, chodzi po kolędzie

(1.2) osoba, która kolęduje, śpiewa kolędy i pastorałki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolędny

przymiotnik

(1.1) rzad. kolędowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolędować

potocznie:
1. śpiewać kolędy;
2. czekać długo, próbując coś załatwić lub gdzieś się dostać;
3. w okresie świąt Bożego Narodzenia - obchodzić domy z szopką lub gwiazdą, śpiewając okolicznościowe pieśni, składając życzenia, zbierając datki

czasownik niedokonany

(1.1) chodzić po kolędzie

(1.2) śpiewać kolędy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolędowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) śpiewanie kolęd

(1.2) etn. chodzenie po kolędzie

(1.3) rel. o księdzu: chodzenie po kolędzie z wizytą duszpasterską do parafian

(1.4) pot. żart. chodzenie od drzwi do drzwi

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolędowy

przymiotnik od: kolęda

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kolędą lub kolędowaniem, dotyczący kolędy lub kolędowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koledż

college;
1. szkoła średnia lub jednostka organizacyjna uniwersytetu w niektórych krajach anglosaskich;
2. francuska szkoła średnia lub wyższa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. eduk. część uniwersytetu lub samodzielna szkoła wyższa w krajach anglosaskich;

(1.2) rzad. eduk. szkoła kształcąca nauczycieli języka angielskiego

(1.3) rzad. budynek, w którym mieści się college (1.1-2)

College (koledż) – określenie związane z różnymi formami wyższej edukacji w krajach anglosaskich, szczególnie w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych, a także w innych krajach zachodnioeuropejskich. Pierwotnie oznaczał miejsce, w którym żyli studenci uniwersytetu. Koledże prowadziły też swoje kursy. Był to tak zwany system kolegialny, wywodzący się z Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolędziany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego;

Kolędziany (al. Kolendziany, ukr. Колиндяни, Kołyndiany) – wieś na Ukrainie położona nad rzeczką Niczławą, w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego, w hromadzie Kolędziany. Siedziba hromadzie Kolędziany. Liczy 1759 mieszkańców. Droga terytorialna T 2001 przechodzi przez wieś.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolega

towarzysz pracy, nauki, zabawy; kumpel, znajomy, kompan, towarzysz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) towarzysz pracy, nauki lub zabawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolegiacki

związany z kolegiatą

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kolegiatą, odnoszący się do kolegiaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolegialnie

przysłówek

(1.1) z udziałem kolegium, zespołowo

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolegialność

zasada sprawowania określonej funkcji przez co najmniej dwie osoby

Kolegialność (łac. colligere – łączyć, gromadzić) – cecha struktur organizacji, oznaczająca łączne sprawowanie władzy przez wiele podmiotów. Występuje m.in. w administracji publicznej i (w innym znaczeniu) w Kościele katolickim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolegialny

1. oparty na współpracy grupy osób; zespołowy, zbiorowy;
2. dotyczący kolegium

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do kolegium, mający związek z kolegium

przymiotnik jakościowy

(2.1) oparty na wspólnym działaniu grupy osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolegiat

dawniej:
1. członek jakiegoś kolegium, np. rady uczelni;
2. uczeń, student w kolegium, zakładzie dydaktycznym przy wyższej uczelni

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolegiata

kościół niebędący katedrą z kapitułą kanoników

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. archit. ważniejsza świątynia katolicka z własną kapitułą kanoników;

Kolegiata – kościół niebędący katedrą, przy którym istnieje kapituła kanoników, erygowana przez papieża na prośbę lub za wiedzą ordynariusza.

Wyższym rangą kościołem względem kolegiaty jest archikolegiata (analogicznie jak archikatedra względem katedry)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolegiatura

dawniej:
1. stanowisko, godność kolegiata, członka zespołu profesorów zarządzających uczelnią;
2. budynek mieszkalny dla studentów i profesorów; kolegium, bursa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolegium

collegium;
1. grupa osób wspólnie czymś zarządzających, stanowiąca radę, wspólnie pracująca nad czymś;
2. zebranie grupy osób, narada zespołu;
3. szkoła dla młodzieży z domów najczęściej szlacheckich, połączona z internatem (bursą, konwiktem);
4. w średniowieczu: zakład związany z uniwersytetem; od XVI wieku określenie stosowane do szkół średnich prowadzonych najczęściej przez zakonników (zakony pijarów, jezuitów) lub zgromadzenie kanoników;
5. budynek mieszkalny (bursa) dla studentów i profesorów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grupa pracowników jakiejś instytucji powołanych do omawiania lub rozstrzygania jakichś spraw

(1.2) kośc. ogół kardynałów Kościoła katolickiego;

(1.3) praw. (w Polsce w latach 1951-2001) pozasądowy organ orzekający w sprawach wykroczeń;

(1.4) eduk. szkoła wyższa, w której po trzech latach nauki otrzymuje się tytuł licencjata;

(1.5) hist. eduk. w dawnej Polsce: szkoła średnia połączona z konwiktem, przeznaczona dla młodzieży szlacheckiej;

(1.6) daw. eduk. bursa przy zakładach naukowych dla profesorów i studentów;

(1.7) eduk. hist. wydział dawnej szkoły wyższej;

(1.8) archit. eduk. budynek mieszczący kolegium (1.4-8)

(1.9) hist. w starożytnym Rzymie: stowarzyszenie publiczne lub prywatne skupiające ludzi jednego zawodu lub środowiska

Kolegium (łac. collegium)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolego

towarzysz pracy, nauki, zabawy; kumpel, znajomy, kompan, towarzysz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolegować

zadawać się z kimś, przyjaźnić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) daw. być czyimś kolegą; zob. kolegować się.

czasownik zwrotny niedokonany kolegować się (dk. zakolegować się)

(2.1) pozostawać z kimś w koleżeńskich stosunkach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolegówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. koleżanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Koleina

1. wyżłobienie, wgniecenie pozostawione na drodze, ziemi lub śniegu przez pojazdy;
2. w przenośni: utarty schemat, rutyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ślad, wgłębienie pozostawione przez koła lub płozy pojazdu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koleinowy

przymiotnik od: koleina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolej

1. środek transportu osób i ładunków za pośrednictwem pojazdów poruszających się po wyznaczonym torze kolejowym;
2. następstwo;
3. bieg wypadków, los

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środek transportu lądowego wytyczony torem lub liną;

(1.2) następstwo zdarzeń według ustalonego porządku

Kolej (również kolej żelazna) – droga szynowa wraz z przeznaczonymi do ich eksploatacji budowlami, urządzeniami oraz poruszającym się po tych drogach taborem, służąca do przewozu osób i rzeczy.

Według innej definicji kolej oznacza linię komunikacyjną, zbudowaną z szyn, wyłącznie do użytku przez pojazdy szynowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolej.

skrót od: kolejnictwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolejarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pracująca na kolei

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolejarski

przymiotnik od: kolejarz

przymiotnik

(1.1) dotyczący kolejarzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolejarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kolej. pracownik kolei

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koleje

1. środek transportu osób i ładunków za pośrednictwem pojazdów poruszających się po wyznaczonym torze kolejowym;
2. następstwo;
3. bieg wypadków, los

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolejeczka

zdrobnienie od: kolejka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolejka

1. kolej łącząca miejscowości podmiejskie;
2. pociąg lub wagony kolei podmiejskiej;
3. rząd ludzi czekających na coś;
4. kolejne miejsce w jakiejś grupie;
5. potocznie: porcja alkoholu wypijanego w towarzystwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uporządkowana zbiorowość ludzi czekających na coś;

(1.2) miejsce w uporządkowanej grupie ludzi, w szeregu, w kolejce (1.1)

(1.3) pot. porcja alkoholu wypijana z daną grupą osób

(1.4) pot. lokalny środek transportu obsługiwany przez wagony, np. kolej podmiejska, metro, kolejka górska, kolejka linowa, kolejka wąskotorowa

(1.5) zabawka będąca modelem pociągu lub złożona z wagoników

(1.6) inform. jedna ze struktur danych;

(1.7) sport. seria meczów w rozgrywkach ligowych;

- kolejka – uporządkowana zbiorowość ludzi oczekujących na coś
- kolejka – struktura danych (FIFO)
- kolejka – sposób opisu procesów technologicznych i ekonomicznych w badaniach operacyjnych
- sposób zarządzania zasobami
- kolejka – nieduży system kolejowy, np. kolej wąskotorowa, kolej linowa, SKM
- kolejka łańcuchowa – urządzenie kopalniane
- zabawka techniczna (zobacz: modelarstwo)
- kolejka górska – urządzenie rozrywkowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolejkomat

automat do przydzielania numerków oczekującym w kolejce; numerkomat

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolejkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kolejkować.

Kolejkowanie (ang. queuing) – ogół działań wykonywanych przez system operacyjny lub oprogramowanie użytkowe, np. system transakcyjny w związku z obsługą kolejek.

Rodzaje kolejkowania:

- FIFO
- szeregowanie priorytetów
- WFQ – ważone sprawiedliwe kolejkowanie (ang. weightedfair queuing, WFQ)
  - uogólniona cykliczność
  - każda klasa otrzymuje ważoną ilość usługi w każdym cyklu

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolejkowicz

potocznie:
1. człowiek stojący w kolejce; ogonkowicz;
2. dawniej, rzadko: człowiek jeżdżący kolejką (zwłaszcza górską)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolejkowiczka

potocznie:
1. kobieta stojąca w kolejce do sklepu;
2. dawniej, rzadko: kobieta jeżdżąca kolejką (zwłaszcza górską)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolejkowy

przymiotnik od: kolejka

przymiotnik

(1.1) związany z kolejką, dotyczący kolejki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolejna

forma przymiotnika.

(1.1) rodzaj żeński od: kolejny

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) stpol. toast

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolejnictwo

dział gospodarki zajmujący się transportem i komunikacją za pośrednictwem kolei

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział gospodarki zajmujący się komunikacją i transportem za pomocą kolei

Kolejnictwo – ogół zagadnień związanych z transportem kolejowym, a także gałąź gospodarki obejmująca te zagadnienia.

W skład przedsiębiorstw kolejowych mogą wchodzić różne służby związane z pracą kolei, jak np. służba zdrowia, służba socjalna, szkolnictwo, zaplecze techniczno-badawcze, jak też zakłady produkcyjne i naprawcze. Obecnie dąży się jednak do pozostawienia w przedsiębiorstwach kolejowych tylko służb ściśle związanych z pracą przewozową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolejnie

dawniej: kolejno

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolejno

przysłówek sposobu

(1.1) w kolejności, jeden za drugim

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolejność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uporządkowanie pozwalające ustalić dla dowolnych dwóch elementów pewnej zbiorowości (haseł, czynności, ludzi, itp.), który z nich jest wcześniejszy, a który późniejszy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolejny

występujący jeden po drugim; następny

przymiotnik

(1.1) następny po tym, który jest teraz; przyszły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolejorz

potoczna nazwa klubu sportowego Lech Poznań

KKS Lech Poznań SA – polski klub piłkarski z siedzibą w Poznaniu występujący w Ekstraklasie. 9-krotny Mistrz Polski, 3-krotny wicemistrz Polski, 5-krotny zdobywca Pucharu Polski, 6-krotny zdobywca Superpucharu Polski. Klub zajmuje 4. miejsce w tabeli wszech czasów ekstraklasy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolejówka

akcja partyzancka polegająca na niszczeniu pociągów i urządzeń kolejowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. partyzantów hist. dywersyjna akcja partyzancka polegająca na niszczeniu pociągów, urządzeń kolejowych itp.

(1.2) środ. uczn. ocena dostateczna z dwoma minusami

(1.3) środ. policjantów akcja penetracji kolejowych szlaków tranzytowych i infrastruktury kolejowej przy pomocy powietrznych środków transportu

(1.4) środ. prostytutka uprawiająca nierząd w pociągach lub na dworcach kolejowych

(1.5) środ. eduk. kolej. szkoła średnia, która kształci pracowników kolei

- Kolejówka (potok)
- Kolejówka (dywersja)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolejowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kolejnictwem (koleją); taki, który dotyczy kolejnictwa, pociągów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolek

1. drobna ryba, pospolity szkodnik narybku; ciernik; kat
2. ostry ból w jamie brzusznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolekcja

zbiór przedmiotów jednego rodzaju, gromadzonych przez kogoś ze względu na ich wartość artystyczną, naukową lub historyczną

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór przedmiotów tego samego typu, gromadzonych zwykle z powodu ich wartości (artystycznej, historycznej itp.)

(1.2) zestaw projektów jakiejś firmy na dany sezon

(1.3) inform. obiekt mogący przechowywać w określonej strukturze danych dowolną liczbę innych obiektów

Kolekcja – zestaw 9 albumów (w tym 1, podzielony na dwie części), które dokumentują działalność Grzegorza Ciechowskiego poza zespołem Republika.

Część płyt została poszerzona o dodatkowe utwory.

Bonusami w Kolekcji są:

- koncert Obywatela G.C. w warszawskiej Sali Kongresowej, który odbył się 16 listopada 1988
- zrealizowany w 1996 roku przez Jana Jakuba Kolskiego film OjDADAna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolekcjomania

namiętność zbierania, kolekcjonowania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolekcjoner

osoba tworząca kolekcję

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która coś kolekcjonuje; właściciel kolekcji

- kolekcjoner – osoba tworząca kolekcję
- Kolekcjoner – powieść Johna Fowlesa z 1963 roku
- Kolekcjoner – film z 1965 roku
- Kolekcjoner – film z 1997 roku
- Kolekcjoner – film z 2001 roku
- Kolekcjoner – film z 2012 roku

- Kolekcjoner – minialbum zespołu Maanam wydany w 1995 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolekcjonerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która coś kolekcjonuje; właścicielka kolekcji

Kolekcjonerka (fr. La Collectionneuse) – francuski komediodramat z 1967 roku w reżyserii Érica Rohmera. Film jest czwartą częścią (kręcony jako trzeci) cyklu filmowego Sześć opowieści moralnych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolekcjonerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kolekcjonerami, dotyczący kolekcjonerów, kolekcjonowania; charakterystyczny dla kolekcjonera

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolekcjonerskość

→ kolekcjonerski

Patrz:kolekcjonerski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolekcjonerstwo

Kolekcjonerstwo (łac. collectio – zbiór) – świadome gromadzenie przedmiotów o ustalonym zakresie merytorycznym, topograficznym lub chronologicznym w celu tworzenia zbiorów, wystaw lub pokazów. Najczęściej w formie amatorskiej jako hobby. Rozwija się już u dzieci w wieku przedszkolnym.

- bibliofilstwo – książki (zwłaszcza cenne i rzadkie, rękopisy, starodruki)
- birofilistyka – przedmioty związane z piwem (etykiety, podkładki pod kufle, kapsle z nadrukami itp.)
- ekslibris – ekslibris, PF-ki, grafika okołoekslibrisowa
- falerystyka – ordery i odznaczenia
- filatelistyka – znaczki pocztowe
- filobutonistyka – guziki
- deltiologia – pocztówki
- filumenistyka – etykiety z pudełek od zapałek
- fonotelistyka – karty telefoniczne
- ksyrofilistyka – przedmioty związane z goleniem (żyletki, maszynki do golenia, brzytwy itp.)
- notafilia - banknoty i notgeldy
- numizmatyka – monety i medale
- militarystyka – przedmioty pochodzenia wojskowego (manierki, menażki, hełmy, bagnety)
- skrypofilistyka – papiery wartościowe, przede wszystkim akcje i obligacje.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolekcjonować

czasownik

(1.1) zbierać przedmioty tworząc z nich kolekcję

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolekcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kolekcjonować.

Kolekcjonerstwo (łac. collectio – zbiór) – świadome gromadzenie przedmiotów o ustalonym zakresie merytorycznym, topograficznym lub chronologicznym w celu tworzenia zbiorów, wystaw lub pokazów. Najczęściej w formie amatorskiej jako hobby. Rozwija się już u dzieci w wieku przedszkolnym.

- bibliofilstwo – książki (zwłaszcza cenne i rzadkie, rękopisy, starodruki)
- birofilistyka – przedmioty związane z piwem (etykiety, podkładki pod kufle, kapsle z nadrukami itp.)
- ekslibris – ekslibris, PF-ki, grafika okołoekslibrisowa
- falerystyka – ordery i odznaczenia
- filatelistyka – znaczki pocztowe
- filobutonistyka – guziki
- deltiologia – pocztówki
- filumenistyka – etykiety z pudełek od zapałek
- fonotelistyka – karty telefoniczne
- ksyrofilistyka – przedmioty związane z goleniem (żyletki, maszynki do golenia, brzytwy itp.)
- notafilia - banknoty i notgeldy
- numizmatyka – monety i medale
- militarystyka – przedmioty pochodzenia wojskowego (manierki, menażki, hełmy, bagnety)
- skrypofilistyka – papiery wartościowe, przede wszystkim akcje i obligacje.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolekcyjka

zdrobnienie od: kolekcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolekcyjny

→ kolekcja

przymiotnik

(1.1) związany z kolekcją, dotyczący kolekcji

Patrz:kolekcja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolekta

1. modlitwa w kościele rzymskokatolickim odmawiana przed pierwszym czytaniem;
2. nadzwyczajna zbiórka pieniędzy na cele określone przez Kościół

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. jedna z modlitw w kanonie mszy świętej;

(1.2) rel. zbiórka datków podczas eucharystii;

(1.3) rel. to, co zostało zebrane podczas zbiórki w czasie mszy, ofiara pieniężna;

Kolekta (łac. collecta – składka, zbiór) – modlitwa w liturgii kościołów chrześcijańskich, odmawiana przed pierwszym czytaniem w czasie mszy świętej lub nabożeństwa i zamykająca obrzędy wstępne. Wyraża ona charakter danej celebracji.

W Kościele rzymskokatolickim, w zwyczajnej formie rytu rzymskiego, po skończeniu hymnu „Chwała na wysokości Bogu” lub – jeżeli się go nie odmawia – po akcie pokuty i wezwaniach Kyrie eleison (jeżeli nie została wybrana tropowana trzecia forma aktu pokuty – „Panie, który […], zmiłuj się nad nami”), celebrans ze złożonymi rękami mówi „Módlmy się”. Wszyscy modlą się przez pewien czas w milczeniu. Następnie celebrujący rozkłada ręce i odmawia modlitwę z Mszału. Po jej ukończeniu składa ręce, a lud odpowiada: „Amen”, uznając modlitwę za swoją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolektanea

zbiór wypisów z dzieł literackich lub naukowych; collectanea

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zbiór modlitw zwanych kolektami

Antyfonarz (z łac.średn. antiphonarium) – księga liturgiczna Kościoła rzymskokatolickiego zawierająca zbiór antyfon (najstarszych śpiewów liturgicznych); w czasach późniejszych w skład antyfonarza weszły również śpiewy używane w liturgii poza mszą świętą.W antyfonarz wchodziły pieśni śpiewane w niedziele i inne święta.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolektiwum

w językoznawstwie: rzeczownik, liczebnik lub zaimek wyrażający pojęcie jakiejś zbiorowości, ale mający formę liczby pojedynczej, np. państwo (Nowakowie), sześcioro (strażaków), kilkoro (ludzi); collectivum; rzeczownik, liczebnik lub zaimek zbiorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektomia

całkowite lub częściowe usunięcie jelita grubego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. częściowe lub całkowite chirurgiczne usunięcie jelita grubego;

Kolektomia – częściowe lub całkowite (totalne) chirurgiczne usunięcie jelita grubego. Najczęściej wykonywana jest z powodu nowotworu złośliwego, wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, polipowatości rodzinnej.

Proktokolektomia to usunięcie jelita grubego razem z odbytnicą. W niektórych przypadkach można wykonać zabieg z zachowaniem funkcji odbytu (np. metodą Duhamela lub Soave, stosowanymi w leczeniu choroby Hirschsprunga), jednak najczęściej konieczne jest wykonanie ileostomii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolektor

dawniej:
1. kolekcjoner;
2. sprzedawca losów loterii; właściciel kolektury;
3. osoba zbierająca opłaty, poborca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mot. rura odprowadzająca na zewnątrz spaliny zbierane z rur wydechowych poszczególnych cylindrów tłokowego silnika spalinowego

(1.2) techn. przewód lub kanał zbiorczy służący do przepływu cieczy lub gazów

(1.3) techn. zob. kolektor słoneczny.;

(1.4) chem. w analizie chemicznej: zob. nośnik.

(1.5) geol. skała z pokładami ropy naftowej lub gazu ziemnego

(1.6) techn. obszar tranzystora, a także elektroda doprowadzona do tego obszaru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pracownik, ajent, właściciel kolektury

- kolektor dolotowy
  - kolektor ssący
- kolektor wylotowy
- kolektor słoneczny
- kolektor kanalizacyjny: rurociąg do zbierania ścieków lub wód opadowych z sieci kanalizacyjnej
- kolektor złożowy (zbiornik złożowy): skała o właściwościach umożliwiających gromadzenie w niej ropy naftowej lub gazu ziemnego
- kolektor flotacyjny (odczynnik flotacyjny): substancja chemiczna wspomagająca flotację
- w analizie chemicznej: nośnik
- część układu optycznego mikroskopu
- obszar tranzystora, a także elektroda doprowadzona do tego obszaru
- elektroda do zbierania jonów (w lampie elektronowej)
- pracownik kolektury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolektorka

dawniej:
1. kolekcjonerka;
2. właścicielka kolektury; kobieta sprzedająca losy loteryjne;
3. kobieta zbierająca opłaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektorowy

przymiotnik od: kolektor

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektorski

związany z kolektorem lub kolekturą, sprzedażą kuponów w grach liczbowych lub losów loteryjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektura

punkt sprzedaży kuponów gier liczbowych, losów na loterię itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce sprzedaży losów loteryjnych

Kolektura (łac. collectum – zebrać) – punkt sprzedaży i przyjmowania losów lub kuponów loteryjnych lub gier liczbowych.

Na terenie Górnego Śląska określa się tak również punkty handlowe, w których można nabyć bilety okresowe komunikacji miejskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolekturowy

przymiotnik od: kolektura

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektyw

1. zespół ludzi związanych stałą wspólną pracą, działalnością, dążeniami;
2. dalsza (od strony oka) soczewka okularu w mikroskopie lub lunecie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. grupa osób związanych wspólną pracą czy inną działalnością, mających ten sam cel

(1.2) opt. dalsza od oka soczewka okularu w urządzeniu optycznym, np. mikroskopie

- grupa osób związanych wspólnym działaniem, zespół
- Kolektyw (soczewka) – soczewka układu optycznego okularu
- Kolektyw (komiks) – magazyn komiksowy
- Kolektyw – rumuński film dokumentalny z 2019 roku
- Kolektyw nieregularny – pojęcie statystyczne

Zobacz też

- Kolektywizacja
- Kolektywizm
- Anarchizm kolektywistyczny
- Wychowanie kolektywne – zob. homo sovieticus
- Grupa korporacyjna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolektywista

osoba uznająca prymat dobra zbiorowości nad interesami i potrzebami indywidualnymi, w kwestiach ekonomicznych zwolennik kolektywizacji środków produkcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektywistka

→ kolektywista

Patrz:kolektywista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektywistyczny

→ kolektywizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kolektywizmem, kolektywistami, właściwy kolektywizmowi lub kolektywistom

Patrz:kolektywizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolektywizacja

proces zastępowania własności indywidualnej (zwłaszcza ziemi i środków produkcji rolnej) różnymi formami własności zbiorowej (państwowej, spółdzielczej, itp.)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadawanie czemuś formy kolektywnej;

Kolektywizacja – nadawanie formy zbiorowej, czyli kolektywnej, na przykład przekształcanie indywidualnych gospodarstw rolnych w spółdzielnie rolnicze (zob. RSP, Kołchoz), warsztatów rzemieślniczych w spółdzielnie produkcyjne itp.

Kolektywizacja rolnictwa to przymusowe wstępowanie rolników do spółdzielni, połączone z procesem łączenia gruntów rolnych we wspólnoty spółdzielcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolektywizacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kolektywizacją, dotyczący kolektywizacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolektywizm

1. w ekonomii: system zarządzania gospodarką, opierający się na uspołecznionych, wspólnych środkach produkcji;
2. w socjologii: stanowisko opierające się na kryteriach holistycznych, przeciwstawiające się indywidualizmowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. przeciwstawiany indywidualizmowi pogląd akcentujący rolę wspólnot, grup i zbiorowości;

Kolektywizm – pogląd traktujący wspólnoty, grupy i zbiorowości jako elementarne jednostki społeczne.

Przeciwieństwem kolektywizmu jest indywidualizm.

W krajach komunistycznych oznacza zasadę przymusu wspólnej własności i zbiorowej pracy, która jest tam propagowana i praktykowana (zob. kolektywizacja, kolektywizacja w ZSRR, kolektywizacja w PRL, komuny ludowe w ChRL).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolektywizować

zastępować własność indywidualną (zwłaszcza ziemi i środków produkcji rolnej) różnymi formami własności zbiorowej, np. państwową, spółdzielczą

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolektywizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kolektywizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolektywnie

przysłówek

(1.1) zbiorowo, zespołowo, wspólnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolektywność

1. zespołowy charakter czegoś;
2. jedność, wspólnota, integracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kolektywne; cecha tych, którzy są kolektywni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolektywny

książkowo: odnoszący się do kolektywu, oparty na zbiorowej pracy, wspólnym działaniu; zespołowy, zbiorowy, wspólny

przymiotnik

(1.1) zbiorowy, zespołowy, wspólny; oparty na takim działaniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolemanit

minerał z grupy boranów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolemczyce

Kolemczyce – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Dorohusk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Ladeniska, Mościska, Kolemczyce. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 13 mieszkańców i była najmniejszą co do liczby ludności miejscowością gminy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koleń

gatunek rekina, jego mięso jest jadalne

Koleń pospolity, koleń (Squalus acanthias) – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny koleniowatych (Squalidae). Ceniona ryba konsumpcyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolenchyma

tkanka roślinna wzmacniająca, zbudowana z żywych i elastycznych komórek o zgrubiałych i niezdrewniałych ściankach, zwiększająca wytrzymałość mechaniczną rośliny; kollenchyma, zwarcica

Kolenchyma (zwarcica) – tkanka roślinna wzmacniająca złożona z komórek żywych, elastycznych i wydłużonych, otoczonych niezdrewniałą celulozowo-pektynową ścianą. Komórki mogą zawierać chloroplasty, chociaż nie należą do tkanek asymilacyjnych. W ścianie komórkowej występują zwykle nierównomierne zgrubienia. Zwykle komórki kolenchymy ściśle do siebie przylegają. Pomimo znacznej grubości ściany komórkowe kolenchymy pozostają elastyczne, co umożliwia wzrost rośliny na długość. Czasem w skład ściany komórkowej wchodzi oprócz celulozy protopektyna, zdolna do pęcznienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolenda

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kolęda

Kolenda (Kolęda) – polski herb szlachecki odmiana herbu Bełty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolender

siewna, pospolita roślina jednoroczna, przyprawowa i w mniejszym stopniu lecznicza, należąca do rodziny selerowatych; kolendra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolendowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Kolendowicz – polski działacz i redaktor wędkarski
- Robert Kolendowicz – polski piłkarz, trener

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolendra

1. siewna, pospolita roślina jednoroczna, przyprawowa i w mniejszym stopniu lecznicza, należąca do rodziny selerowatych; kolender;
2. przyprawa z suszonych owoców rośliny o tej samej nazwie; kolender

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Coriandrum|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny selerowatych, mających zastosowanie kulinarne;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Coriandrum sativum|L.|ref=tak., gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych;

(1.3) bot. uprawna roślina z gatunku kolendry (1.2)

(1.4) kulin. spoż. przyprawa z suszonych owoców lub liści kolendry (1.3)

(1.5) kulin. spoż. nać kolendry (1.3)

Kolendra (Coriandrum L.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia dwa lub trzy gatunki. Występują one w południowo-zachodniej Azji, gdzie rosną w suchych, trawiastych murawach. W stanie świeżym mają nieprzyjemny zapach określany jako przypominający woń wydzielaną przez pluskwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolendrowy

przymiotnik od: kolendra

#### Źródła:

SJP.pl

# Koleniokształtne

rząd ryb z podgromady spodoustych

Koleniokształtne (Squaliformes) – rząd ryb chrzęstnoszkieletowych (Chondrichthyes) z nadrzędu Squalomorphi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koleniowate

rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych

Koleniowate (Squalidae) – rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych z rzędu koleniokształtnych (Squaliformes), obejmująca gatunki głębokowodne i głębinowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koleniowaty

o cechach koleniowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koleopter

samolot pionowego startu i lądowania, którego skrzydło ma kształt pierścienia; coleopter; pierścieniopłat

Pierścieniopłat – statek powietrzny, który zamiast klasycznych skrzydeł, ma płat nośny ukształtowany w formie pierścienia otaczającego kadłub.

Pierścieniopłat może mieć napęd śmigłowy, pochodzący z dwóch przeciwbieżnych śmigieł napędzanych silnikiem turbośmigłowym, lub napęd odrzutowy pochodzący z silnika turboodrzutowego oraz strumieniowego (pierścieniowy płat nośny pierścieniopłata pełni wtedy także funkcję obudowy silnika strumieniowego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koleopterolog

zoolog badający chrząszcze

Koleopterolog – naukowiec, entomolog zajmujący się badaniem chrząszczy (Insecta: Coleoptera). Żargonowo wśród entomologów nazywany bywa "chrząszczarzem". W szerszym rozumieniu to także osoba interesująca się (amatorsko, hobbystycznie) tą grupą owadów, choć nie prowadząca samodzielnie badań naukowych. Ze względu na dużą liczbę gatunków, atrakcyjny wygląd wielu gatunków chrząszczy a także długą tradycję kolekcjonerstwa entomologicznego, grupa koleopterologów (zwłaszcza koleopterologów-amatorów) w Polsce i na świecie jest bardzo liczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koleopterologia

dział zoologii, nauka o chrząszczach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o chrząszczach;

Koleopterologia (gr. koleopteros – 'chrząszcz', lógos – 'mowa, słowo') – dział entomologii zajmujący się badaniem owadów z rzędu chrząszczy (Insecta: Coleoptera). Naukowcy zajmujący się badaniami chrząszczy to koleopterolodzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koleoptyl

pochewka liściowa otaczająca stożek wzrostu i zawiązki pierwszych liści w zarodku traw i w kiełkującym pędzie

Koleoptyl – w zarodkach traw pochewka wykształcająca się jako pochwiasta część liścienia. Funkcją koleoptylu jest osłanianie merystemu wierzchołkowego pędu i zawiązków pierwszych liści. Podczas kiełkowania ziarniaka koleoptyl rośnie przez pewien czas wraz z zarodkiem, osiąga szydlasty kształt i długość kilku centymetrów, a następnie zostaje rozerwany przez rozwijające się kolejne liście.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koleoryza

niewielka pochwa osłaniająca korzeń pierwotny zarodka traw

Koleoryza – pochwa osłaniająca korzeń pierwotny zarodka traw. Prawdopodobnie jest tworem stanowiącym przystosowanie do rozwoju zarodka w nasieniu okrytym zwykle szczątkową łupiną nasienną i usytuowanym na skraju nasienia wypełnionego poza tym bielmem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. żółć

#### Źródła:

Wiktionary

# Koleś

koleżka, ziom, ziomal, ziomek, ziomuś; potocznie:
1. kolega, kompan;
2. osoba bliżej nieznana; gość, kolo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zgrub. od: kolega

(1.2) pot. mężczyzna, bliżej nieokreślony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolesiostwo

pot. wzajemne popieranie się ludzi powiązanych ze sobą zażyłością, jakimiś układami w celu osiągnięcia pewnych korzyści, najczęściej zdobywanych w sposób nieuczciwy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pejor. popieranie kolegów w wyborze na stanowiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolesiówa

kolesiówka; potocznie:
1. koleżanka, kompanka;
2. bliżej nieznana kobieta; gościówa, babka, facetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolesiowaty

wykazujący cechy typowe dla kolegi, kompana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolesiówka

kolesiówa; potocznie:
1. koleżanka, kompanka;
2. bliżej nieznana kobieta; gościówa, babka, facetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolesiowski

→ koleś; kolesiowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) pejor. dotyczący kolesiostwa, związany z kolesiostwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolesiowy

→ koleś; kolesiowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Koleśnica

część przednia konnego pługa koleśnego, dwukołowy wózek regulujący głębokość orki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pług umieszczony na dwóch kołach

Koleśnica (inna nazwy; koleśnie, przodek pługa) – dwukołowy wózek z kabłąkiem z poprzeczką o regulowanej wysokości wyposażoną w siodełko na którym wspiera się grządziel pługa, radła, wyorywacza buraków, i innych tego typu narzędzi. Koleśnica wyposażona też jest w zaczepy łańcuchowe ciągnące narzędzie oraz krótki dyszel z hakiem do zaczepienia uprzęży konia ciągnącego pług.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koleśnik

nazwisko

Koleśnik – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Biały Bór.

W latach 1975–1998 wieś należała do woj. koszalińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koleśno

przysłówek

(1.1) daw. (np. jadąc dokądś) pojazdem kołowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Koleśność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. posiadanie kół

#### Źródła:

Wiktionary

# Koleśny

1. przestarzałe: dotyczący pojazdu poruszającego się na kołach; kołowy;
2. pług koleśny - pług konny składający się z właściwego pługa i z koleśnicy, dwukołowego wózka regulującego głębokość orki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolesowiec

w ZSRR i innych krajach socjalistycznych: przodownik pracy w rolnictwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolet

1. kurtka noszona niegdyś przez żołnierzy w wojsku polskim;
2. ostra końcówka u spodu oszlifowanego diamentu lub innego kamienia szlachetnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. kurtka żołnierska z sukna lub skóry łosiowej

(1.2) hist. rodzaj wywijanego kołnierza w dawnych strojach

Kolet (fr. collet – kołnierz) – rodzaj skórzanego ubioru wojskowego ze skóry łosiowej, jeleniej lub wołowej, w powszechnym użytku od czasu wojny trzydziestoletniej, w XVIII-XIX wieku zastąpiony ubiorem sukiennym.

Był długim kaftanem lub płaszczem z długimi rękawami (lub bez), rozszerzanym w części dolnej. Zwykle wkładano go pod kirys (np. rajtaria, arkebuzeria, pikinierzy) lub na wierzch jako rodzaj lżejszego ubioru ochronnego (np. u muszkieterów, dragonów). Nazwa pochodzi od wywijanego skórzanego kołnierza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koleta

1. kurtka noszona niegdyś przez żołnierzy w wojsku polskim;
2. ostra końcówka u spodu oszlifowanego diamentu lub innego kamienia szlachetnego

Koleta (franc. Colette) – pierwotnie zdrobniała forma imienia Nikoleta, powstałego od Nikoli, żeńskiego odpowiednika Mikołaja. Koleta jest imieniem znanym w Polsce od dawna, dzięki funkcjonującemu na ziemiach polskich zakonowi żeńskiemu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koletka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia św. Kolety

#### Źródła:

Wiktionary

# Koleus

roślina z rodziny wargowych występująca w Afryce i w Azji, uprawiana dla wielobarwnych liści; paczula; pokrzywa amerykańska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koleżaneczka

zdrobnienie od: koleżanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: koleżanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koleżanka

towarzyszka w szkole lub w pracy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) towarzyszka nauki lub zabawy

(1.2) towarzyszka pracy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koleżankować

inaczej kolegować się z drugą osobą

#### Źródła:

SJP.pl

# Koleżeński

dotyczący kolegi; przyjacielski, życzliwy, uczynny

przymiotnik

(1.1) przyjacielski, życzliwy i uczynny

(1.2) dotyczący kolegi, koleżanki lub koleżeństwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koleżeńskość

→ koleżeński

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest koleżeńskie; cecha tych, którzy są koleżeńscy

Patrz:koleżeński

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koleżeństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przyjazne zachowanie i sympatia okazywane kolegom i koleżankom

(1.2) ogół kolegów i koleżanek

#### Źródła:

Wiktionary

# Koleżka

koleś, ziom, ziomal, ziomek, ziomuś; potocznie:
1. kolega, kompan;
2. osoba bliżej nieznana; gość, kolo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kolega, zwłaszcza bliski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koleżko

koleś, ziom, ziomal, ziomek, ziomuś; potocznie:
1. kolega, kompan;
2. osoba bliżej nieznana; gość, kolo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolia

naszyjnik kobiety, ozdobiony drogimi klejnotami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naszyjnik ze szlachetnych kamieni lub ich imitacji ułożonych w bogatą, dekoracyjną kompozycję

(1.2) techn. dwuczęściowy, metalowy pierścień mocujący elementy konstrukcji, wiążący rury itp.

Kolia – miejscowość w Wallis i Futunie (zbiorowość zamorska Francji), położona na wyspie Futuna, w okręgu Alo. Według spisu powszechnego z 2018 roku, liczyła 254 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koliba

miejsce schronienia w górach, zwłaszcza szałas pasterski; koleba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. góry. szałas stanowiący schronienie w górach

(1.2) gw-pl|Bukowina. szopa przeznaczona dla chorych owiec

- koliba, koleba, kolyba – miejsce schronienia w górach
- Willa „Koliba”
- Koliba Studencka Politechniki Warszawskiej

--

- koleba (transport) – wagonik-wywrotka używany w górnictwie, budownictwie itp

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koliber

najmniejszy ptak na świecie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. barwnie upierzony i żywiący się nektarem najmniejszy z ptaków;

- ptak z rodziny kolibrowatych (Trochilidae)
- ptak z podrodziny kolibrów (Trochilinae)
- KoLiber – polskie stowarzyszenie konserwatywno-liberalne
- Koliber – polska seria wydawnicza
- Koliber – produkowany w Polsce radioodbiornik
- Koliber – brytyjsko-amerykański film kryminalny z gatunku dramat z 2013 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koliberek

zdrobnienie od: koliber

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolibki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. osiedle w południowo-wschodniej części Gdyni;

Kolibki (kaszb. Kòlibczi, niem. Koliebken) – osiedle w Gdyni, w dzielnicy Orłowo położone nad potokiem Kolibkowskim. Obszar osiedla obejmuje południową część dzielnicy Orłowo i znajduje się bezpośrednio nad Morzem Bałtyckim granicząc od południa z Sopotem (granica na rzece Swelina).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolibr

dawniej: koliber

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolibrowate

rodzina ptaków z rzędu krótkonogich

Kolibrowate (Trochilidae) – rodzina ptaków z rzędu krótkonogich (Apodiformes), a według taksonomii Sibleya-Ahlquista tworząca osobny rząd Trochiliformes. Obejmuje gatunki lądowe, zamieszkujące Amerykę, głównie w strefie międzyzwrotnikowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolibrowaty

o cechach kolibrowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolibło

kolibło egipskie - drzewo rosnące w Afryce i Azji Zachodniej, o różnorodnych zastosowaniach

Kolibło (Balanites Delile) – rodzaj roślin z rodziny parolistowatych (Zygophyllaceae). Obejmuje 9 gatunków. Wszystkie rosną w Afryce (zasięg rodzaju obejmuje niemal cały jej obszar bez Tunezji i Afryki Południowej), dwa gatunki rosną poza tym także w Azji południowo-zachodniej oraz w Indiach i Mjanmie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolibłowate

rodzina roślin okrytozalążkowych z kladu dwuliściennych właściwych; Balanitaceae

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolibłowaty

o cechach kolibłowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolidar

laserowy przyrząd do pomiaru odległości; colidar; dalmierz laserowy

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) przest. dalmierz laserowy

Kolidar – dalmierz laserowy, którego źródłem promieniowania jest laser impulsowy. Służy głównie do wykrywania i lokalizacji obiektów znajdujących się w przestrzeni kosmicznej lub pomiarów odległości między dwoma statkami kosmicznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolidować

1. być w sprzeczności z czymś, nie zgadzać się z czymś;
2. przeszkadzać w zrobieniu czegoś, być przeszkodą

czasownik

(1.1) być w sprzeczności, wykluczać się, stać w konflikcie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolidowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kolidować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Koligacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|koligacić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Koligacić

książkowo: łączyć w związki rodzinne (pokrewieństwo lub powinowactwo) poprzez małżeństwo

czasownik niedokonany (dk. skoligacić)

(1.1) spowinowacać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koligacja

1. książkowo: związek rodzinny oparty na pokrewieństwie lub powinowactwie; parantela;
2. przenośnie: bycie podobnym do kogoś lub czegoś pod jakimś względem, pozostawianie w bliskim związku z kimś lub z czymś; pokrewieństwo, filiacja, pobratymstwo, bliskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pokrewieństwo, powinowactwo

- relacja rodzinna
- koligacja procesorów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koligacyjny

dotyczący koligacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koligat

dawniej:
1. osoba będąca w stosunku rodzinnym z krewnymi współmałżonka, ale niepowiązana z nimi więzami krwi; powinowaty;
2. człowiek, którego łączą z kimś związki pokrewieństwa, który należy z kimś do jednej rodziny; krewniak, krewny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna żonaty z czyjąś krewną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koligatka

→ koligat

Patrz:koligat

#### Źródła:

SJP.pl

# Koligować

dawniej: być z kimś spokrewnionym, spowinowaconym

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolimacja

skupianie światła w wąską wiązkę równoległych promieni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolimacyjny

dotyczący kolimacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolimator

przyrząd optyczny służący do otrzymywania równoległych wiązek promieni świetlnych, stosowany np. w spektrografie, spektrometrze

Kolimator – przyrząd przetwarzający padające światło lub strumień cząstek w równoległą wiązkę (skolimowaną) lub w wiązkę o określonej zbieżności. Padający strumień może być rozbieżny, zbieżny bądź może nie mieć ustalonej zbieżności. Kolimator jest zwykle częścią składową większych przyrządów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolimatorowy

przymiotnik od: kolimator

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolin

- Kolin – wieś w woj. zachodniopomorskim
- Kolin – gromada w powiecie pyrzyckim
- Kolin – dawna gmina
- Kolin – stacja kolejowa w Kolinie, w województwie zachodniopomorskim

- Kolín – miasto w Czechach

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolineacja

Kolineacja – wzajemnie jednoznaczne przekształcenie geometryczne przestrzeni geometrycznej, np. euklidesowej, afinicznej, liniowej, rzutowej (skończonego wymiaru), na siebie odwzorowujące proste w proste, tj. zachowujące współliniowość punktów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolineacyjny

dotyczący kolineacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolinearność

w matematyce: uporządkowanie według tej samej prostej; współliniowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolinearny

współliniowy

przymiotnik

(1.1) zob. współliniowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koliński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Koliński – polski chemik
- Gustaw Koliński – polski aktor teatralny, tłumacz
- Mieczysław Koliński – muzykolog i kompozytor polskiego pochodzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koliściakowate

o cechach koliściakowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koliściakowaty

o cechach koliściakowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolisko

1. zgrubienie od: koło;
2. coś otaczającego dookoła; krąg, okrąg

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolisty

mający kształt koła, przypominający koło; okrągły, półkrągły

przymiotnik

(1.1) mający kształt koła lub zbliżony do koła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koliszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wystąpienie ruskiego chłopstwa pańszczyźnianego na Ukrainie Prawobrzeżnej w 1768;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koliszek

owad z rzędu pluskwiaków równoskrzydłych, szkodnik drzew owocowych i warzyw

#### Źródła:

SJP.pl

# Koliszewo

Koliszewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koliszki

nadrodzina owadów z rzędu pluskwiaków; miodówki, psylle

Miodówki, koliszki, psylle (Psylloidea) – licząca około 1500 gatunków na całym świecie nadrodzina owadów w obrębie pluskwiaków równoskrzydłych, piersiodziobych (Sternorrhyncha). Koliszki są grupą pokrewną z mszycami (Aphidoidea), mączlikami (Aleyrodoidea) i czerwcami (Coccoidea), z czego najbardziej podobne są mączlikom. W nauce miodówki znane są bardziej jako koliszki bądź psylle. W zapisie kopalnym znane są od jury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koliwszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. zob. koliszczyzna.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolizja

1. zbieg niezgodnych lub sprzecznych ze sobą okoliczności, interesów, zasad, przepisów itp.; sprzeczność;
2. zderzenie się pojazdów będących w ruchu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wypadek samochodowy; zderzenie, stłuczka

- kolizja drogowa
- kolizja ustaw
- kolizja (kryptografia)
- kolizja pakietów w sieci
- kolizja galaktyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolizyjnoprawny

przymiotnik

(1.1) przym. od kolizja prawna

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolizyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kolizyjne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolizyjny

przymiotnik od: kolizja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolka

1. drobna ryba, pospolity szkodnik narybku; ciernik; kat
2. ostry ból w jamie brzusznej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. silne, napadowe bóle w jamie brzusznej

(1.2) med. kłucie w boku

(1.3) bot. kłujący wyrostek roślinny

(1.4) icht. nazwa systematyczna|Gasterosteus aculeatus|Linnaeus|ref=tak., drobna ryba z rodziny ciernikowatych

(1.5) slang. młodz. coca-cola

Kolka – napad ostrych bólów spowodowany przerzynaniem się kamienia przez wąski przewód lub mocnym skurczem mięśniówki jelit w zatruciach lub ostrych zakażeniach pokarmowych.

Rodzaje kolek:

- kolka wątrobowa
- kolka nerkowa
- kolka dziecięca
- kolka moczowodowa
- kolka jelitowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolkata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w delcie Gangesu w północno-wschodnich Indiach, stolica stanu Bengal Zachodni;

Kolkata lub Kalkuta (hindi कोलकाता, trl. Kolkātā, trb. Kolkata; bengali: কলকাতা, trl. Kolkatā, trb. Kolkata ang. Kolkata; do 2001 r. hindi कलकत्ता, trl. Kalkattā, trb. Kalkatta; ang. Calcutta) – miasto w Indiach, w delcie Gangesu, stolica stanu Bengal Zachodni, trzecia aglomeracja w kraju licząca około 15 milionów mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolki

suche igliwie

Kolki – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Gandaki w dystrykcie Lamjung. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 401 gospodarstw domowych i 2165 mieszkańców (1131 kobiet i 1034 mężczyzn).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolkotar

tlenek żelaza otrzymywany przy wyrobie kwasu siarkowego, używany jako czerwona farba malarska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolkowy

przymiotnik od: kolka (w znaczeniu: ostry ból w jamie brzusznej), np. ból kolkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolkwicja

roślina z rodziny przewiertniowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kollagen

[czytaj: kolagen] kolagen;
1. białko proste będące głównym składnikiem tkanki łącznej, odgrywające ważną rolę w budowie ciał kręgowców, występujące m.in. w substancji międzykomórkowej tkanki kostnej i chrzęstnej;
2. substancja proteinowa do produkcji kosmetyków i żelatyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kollaps

gwałtowny spadek ciśnienia krwi; kolaps; zapaść

Kollaps – debiutancki album studyjny zespołu Einstürzende Neubauten, wydany 5 października 1981 roku nakładem wytwórni ZickZack.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kollenchyma

[czytaj: kolenchyma] tkanka roślinna wzmacniająca, zbudowana z żywych i elastycznych komórek o zgrubiałych i niezdrewniałych ściankach, zwiększająca wytrzymałość mechaniczną rośliny; kolenchyma, zwarcica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kollomia

roślina z rodziny floksów, hodowana jako roślina ozdobna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolmarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Colmarem, dotyczący Colmaru (daw. Kolmaru)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolmatacja

1. naturalne lub sztuczne zapełnianie porów w osadach (głównie piaszczystych) materiałem ilastym niesionym przez przesączającą się wodę;
2. sztuczne podnoszenie poziomu gruntu stosowane w melioracji; namulanie, zamulanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) melior. sposób sztucznego podnoszenia poziomu gruntu przez wykorzystanie osadzających się namułów niesionych przez wodę

(1.2) hydrol. zapełnianie porów drobnymi cząstkami stałymi niesionymi przez przesączającą się wodę

Kolmatacja (ang. clogging) – osadzanie się w przestrzeni porowej ośrodka porowatego drobnych cząstek stałych unoszonych przez przepływający płyn.

Kolmatacja związana jest z blokowaniem przewężeń kanałów porowych przez cząstki stałe adwekcyjnie unoszone przez poruszający się płyn.

Przykładem procesu kolmatacji jest stopniowe zatykanie się filtrów porowatych (np. sączki, samochodowy filtr powietrza) przez drobne cząstki stałe zawarte w filtrowanym płynie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolmatacyjny

→ kolmatacja

przymiotnik relacyjny

(1.1) hydrol. melior. związany z kolmatacją, dotyczący kolmatacji

Patrz:kolmatacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolnąć

1. ukłuć, dźgnąć
2. potocznie: zadzwonić (zatelefonować)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolneński

przymiotnik od: Kolno

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kolna

(1.2) związany z Kolnem

przymiotnik jakościowy

(2.1) typowy lub charakterystyczny dla Kolna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolnianin

mieszkaniec Kolna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolnianka

mieszkanka Kolna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolnica

W Polsce

- Kolnica – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Grodków
- Kolnica – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Augustów
- Kolnica (od 2023 Kolnica Nowa) – osada w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Augustów
- Kolnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Brudzew
- Kolnica – część wsi Targówka w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów
- Kolnica – gromada
- Kolnica – dawna gmina
- Kolnica – struga, lewy dopływ Sony

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolniszki

Kolniszki (niem. Collnischken) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Gołdap.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wieś została założona przez Jana Bendera ze Skocz na ziemi zakupionej w 1564 roku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. wieś na Białorusi;
4. część Nowej Rudy;
5. jezioro na Równinie Augustowskiej;
6. jezioro na Pojezierzu Poznańskim

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kolno – miasto w województwie podlaskim, siedziba powiatu kolneńskiego, położone na Wysoczyźnie Kolneńskiej na Mazowszu, prawa miejskie od 1425 r.

Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego, położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kolneńskim ziemi łomżyńskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa łomżyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolnowice

Kolnowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kohlsdorf, cz. Kolnovice) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią potok Psiniec.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kolny

rzadko: przeznaczony do zadawania ciosów kłuciem; kłujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolo

1. południowosłowiański taniec ludowy o zmiennym tempie; choro, oro;
2. potocznie: kolokwium; koło

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. posp. facet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) slang. posp. kolokwium

(2.2) folk. choreogr. południowosłowiański taniec ludowy

Kolo (inne nazwy: choro, oro) to taniec ludowy wywodzący się z antycznych tańców kołowych. Pochodzi z Serbii, popularny jest nadal i na całym Półwyspie Bałkańskim. Wykonywany jest w formie koła.

Kolo jest zaliczane do najstarszych tańców słowiańskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolobant

rodzaj roślin z rodziny goździkowatych, obejmujący około 25 gatunków

Kolobant (Colobanthus) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych obejmujący ok. 25 gatunków. Przedstawiciele występują na półkuli południowej, osiągając największe zróżnicowanie na Nowej Zelandii, poza tym rosną w Ameryce Południowej, Australii i na wyspach otaczających Antarktydę. Kolobant antarktyczny jest jedynym przedstawicielem dwuliściennych we florze Antarktydy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolodion

roztwór nitrocelulozy w rozpuszczalnikach organicznych, tworzący po wyschnięciu bezbarwną, elastyczną błonkę, stosowany w lecznictwie do opatrywania skaleczeń, używany też do produkcji lakierów i klejów; kolodium

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolodionowy

przymiotnik od: kolodion

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolodium

roztwór nitrocelulozy w rozpuszczalnikach organicznych, tworzący po wyschnięciu bezbarwną, elastyczną błonkę, stosowany w lecznictwie do opatrywania skaleczeń, używany też do produkcji lakierów i klejów; kolodion

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. techn. roztwór nitrocelulozy w mieszaninie alkoholu i eteru, po rozlaniu szybko schnący oraz tworzący bezbarwną warstewkę, o wielu zastosowaniach, np. jako opatrunek, klej albo lakier

Kolodium (kolodion) – roztwory nitrocelulozy o stężeniu 4–10% w rozpuszczalnikach organicznych, np. w mieszaninie eteru etylowego (50–75%) z etanolem (20–70%) lub acetonu (ok. 90%) z izopropanolem (ok. 5%). Mogą zawierać dodatki, np. kamforę i olej rycynowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolofon

notka informacyjna umieszczana na ostatniej stronie tekstu w starych rękopisach i drukach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) formuła umieszczona na końcu tekstu z tytułem dzieła, datą i miejscem powstania, imieniem pisarza, czasem jego funkcją i pochodzeniem

Kolofon (stgr. κολοφών kolophōn „szczyt, wierzchołek; zwieńczenie pracy”) – formuła umieszczona na końcu średniowiecznej książki rękopiśmiennej, zawierająca explicit z tytułem dzieła, datację, imię pisarza, czasem jego funkcję (np. praesbiter, organista itp.) i pochodzenie, a nieraz także inne informacje dotyczące okoliczności powstania danego egzemplarza, np. na czyje polecenie czy za czyjego panowania powstał. Uzupełnieniem kolofonu bywały niekiedy osobiste wynurzenia pisarza, zwykle w formie wierszowanej (o charakterze okolicznościowym, pobożnym, poważnym bądź trywialnym itp.), najczęściej wyrażające zadowolenie z powodu ukończonego trudu pisarskiego. Kolofon rozwinął się w późnym średniowieczu ze zwięzłej formuły explicitu. Zwykle był wyróżniany przez pisarza graficznie (np. inną barwą inkaustu lub większymi literami).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kologarytm

liczba przeciwna do logarytmu danej liczby (symbol: clg, colog); cologarytm

Logarytm (łac. [now.] logarithmus – stosunek, z gr. λόγ- log-, od λόγος logos – zasada, rozum, słowo, i ἀριθμός árithmós – liczba) – dla danych liczb a,b>0,\;a\neq 1 liczba oznaczana \log _{a}b będąca rozwiązaniem równania a^{x}=b. Taka definicja logarytmu została zdefiniowana przez Eulera. Liczba a nazywana jest podstawą (zasadą) logarytmu, liczba b liczbą logarytmowaną (niekiedy antylogarytmem swojego logarytmu, patrz: antylogarytm). Jest to więc wykładnik potęgi, do jakiej należy podnieść podstawę a, aby otrzymać liczbę logarytmowaną b.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koloid

1. rozpowszechniony w przyrodzie układ o dużym stopniu rozdrobnienia, stanowiący ogniwo pośrednie między roztworami rzeczywistymi a zawiesinami
2. najdrobniejsza cząstka gleby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. chem. niejednorodna mieszanina tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej

Układ koloidalny, układ koloidowy, roztwór koloidalny, zawiesina koloidalna, potocznie koloid – niejednorodna mieszanina, zwykle dwufazowa, tworząca układ dwóch substancji, w którym jedna z nich jest rozproszona w drugiej. Rozdrobnienie (czyli stopień dyspersji) substancji rozproszonej jest tak duże, że fizycznie mieszanina sprawia wrażenie homogenicznej, jednak nie jest to wymieszanie na poziomie pojedynczych cząsteczek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koloidalnie

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla koloidów

#### Źródła:

Wiktionary

# Koloidalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest koloidalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Koloidalny

przymiotnik jakościowy

(1.1) wytworzony z koloidów, zawierający koloidy

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z koloidem, odnoszący się do koloidu

#### Źródła:

Wiktionary

# Koloidowo

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla koloidów

#### Źródła:

Wiktionary

# Koloidowy

przymiotnik od: koloid

przymiotnik

(1.1) zob. koloidalny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolokacja

1. często używane zestawienie słów, którego znaczenie wynika ze znaczeń poszczególnych słów;
2. wieś szlachecka podzielona na części należące do różnych właścicieli (lub wierzycieli);
3. w dawnym prawie: kolejność spłacania wierzycieli w przypadku upadłości dłużnika;
4. w informatyce: umieszczenie urządzeń klienta w profesjonalnej serwerowni oraz zapewnienie ochrony, konserwacji, obsługi i stałego podłączenia do Internetu; hoteling

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. często spotykany związek wyrazów, którego znaczenie wynika ze znaczenia jego składników;

(1.2) hist. wieś szlachecka podzielona na części należące do różnych właścicieli

(1.3) hist. kolejność spłacania wierzycieli

(1.4) inform. usługa polegająca na odpłatnym udostępnieniu zasobów serwerowni

- kolokacja – rodzaj związku frazeologicznego
- wieś szlachecka podzielona na części należące do różnych właścicieli (lub wierzycieli)
- w dawnym prawie: kolejność spłacania wierzycieli w przypadku upadłości dłużnika
- w informatyce: hoteling
- w prawie telekomunikacyjnym: udostępnianie fizycznej przestrzeni lub urządzeń technicznych w celu umieszczenia i podłączenia niezbędnego sprzętu operatora podłączającego swoją sieć do sieci innego operatora lub korzystającego z dostępu do lokalnej pętli abonenckiej
- w technice satelitarnej – umieszczenie wielu satelitów na jednej pozycji orbitalnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolokacyjny

dotyczący kolokacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolokator

dawniej: wierzyciel, który zajął część majątku dłużnika jako zabezpieczenie swojej wierzytelności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. praw. wierzyciel, który zajął część majątku dłużnika jako zabezpieczenie swoich roszczeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolokatorka

dawniej: wierzycielka, która zajęła część majątku dłużnika jako zabezpieczenie swojej wierzytelności

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolokazja

roślina uprawna w klimacie tropikalnym i subtropikalnym, jadalne bulwy i liście; kapusta karaibska; taro; kleśnica; kleśniec jadalny

Kolokazja (Colocasia Schott in Schott et Endl.) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, liczący 16 gatunków, pochodzących z tropikalnych i subtropikalnych regionów Azji, niektóre endemiczne. Kolokazja jadalna jest rośliną uprawianą przemysłowo na całym świecie, z uwagi na duże, bogate w skrobię bulwy. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od arabskiej nazwy kolkas lub kulkas, używanej pierwotnie w Egipcie jako nazwa zwyczajowa lotosu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolokolo

ssak drapieżny z rodziny kotów, występujący w Ameryce Południowej; kot pompasowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leopardus colocolo|Molina|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;

(1.2) zool. kot z gatunku kolokolo (1.1)

Ocelot pampasowy, kolokolo, kot pampasowy (Leopardus colocola) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae), zamieszkującego Amerykę Południową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolokować

1. w dawnym prawie: uznawać prawa wierzyciela do części majątku dłużnika;
2. w informatyce: umieszczać urządzenia w wynajmowanej serwerowni, specjalizującej się w świadczeniu takich usług

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloksylina

bawełna kolodionowa

Bawełna kolodionowa (koloksylina) – rodzaj nitrocelulozy o zawartości azotu 11,1–12,3%. Czasami traktowana jako rodzaj bawełny strzelniczej, tzw. "bawełna strzelnicza nr 2", BS2. Otrzymywana przez częściową estryfikację celulozy za pomocą mieszaniny nitrującej. Stosowana głównie do wyrobu lakierów i klejów nitrocelulozowych, błon fotograficznych, celuloidu i niektórych materiałów wybuchowych (prochu bezdymnego i nowoczesnych dynamitów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolokwializacja

wprowadzenie do tekstu języka potocznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolokwializm

wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie; potocyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub wyrażenie potoczne, używane tylko w swobodnej rozmowie;

Kolokwializm (z łac. colloquium „rozmowa” od colloqui „rozmawiać”, col- „współ-” i loqui „mówić”), potocyzm – wyraz, wyrażenie lub forma składni – stosowane wyłącznie w języku potocznym, zwykle w mowie, w życiu codziennym, a jednocześnie w sytuacji, gdy nie ma wymogu dbałości o zgodność przekazu z wyższymi rejestrami języka (językiem starannym czy wyspecjalizowanym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolokwialnie

przysłówek

(1.1) w sposób kolokwialny, potocznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolokwialność

brak dbałości o styl wyrażania się charakterystyczny dla języka potocznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kolokwialne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolokwialny

1. używany w języku potocznym, w zwykłej rozmowie;
2. odnoszący się do kolokwium

przymiotnik

(1.1) potoczny

(1.2) odnoszący się do lub związany z kolokwium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolokwinta

płożąca się roślina zielna z rodziny dyniowatych; owoc tej rośliny

Arbuz kolokwinta, kawon kolokwinta, kolokwinta, kolocynta (Citrullus colocynthis (L.) Schrad.) – gatunek rośliny zielnej z rodziny dyniowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolokwium

1. rodzaj egzaminu ustnego lub pisemnego na wyższej uczelni
2. rodzaj sympozjum naukowego, sesja poświęcona określonemu tematowi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. stud. rodzaj sprawdzianu na studiach

(1.2) sympozjum naukowe, sesja

Kolokwium (łac. colloquium „rozmowa”) – egzamin w szkołach wyższych, pierwotnie przybierający formę ustną, wtórnie również pisemną. Nierzadko związany jest z zaliczeniem ćwiczeń lub seminariów. Kolokwium stanowi podstawę zaliczenia przedmiotu studiów (częściowego bądź całkowitego).

Mianem kolokwium określa się również spotkanie zwołane w celu przeanalizowania jakiejś problematyki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolombijczyk

mieszkaniec Kolombo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kolombo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolombijka

mieszkanka Kolombo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kolombo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolombijski

→ Kolombo (stolica Sri Lanki)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Kolombo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolombina

w komedii dell'arte: jedna z głównych postaci, partnerka arlekina; colombina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. bohaterka przedstawień commedia dell'arte, ubrana w czarną maskę partnerka arlekina

- Kolombina – jedna z głównych postaci w commedia dell’arte
- Kolumba – żeńska forma imienia Kolumb

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolombo

stolica administracyjna Sri Lanki; Colombo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Sri Lanki;

Kolombo (syng. කොළඹ Kolamba, tamil. கொழும்பு, IPA: /ˈkoləmbə/, ang. Colombo) – stolica Sri Lanki do 29 kwietnia 1982 roku. Obecnie nadal największe miasto tego państwa – 318 048 mieszkańców (2012), stolica biznesowa, a także siedziba przedstawicielstw dyplomatycznych i wielu urzędów państwowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolon

1. drobny dzierżawca gruntu w krajach Ameryki Łacińskiej;
2. w starożytnym Rzymie: dzierżawca gruntu, którego niezależność zmieniała się wraz z przemianami historycznymi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie, w okresie klasycznym: dzierżawca działki u wielkiego właściciela ziemskiego

(1.2) hist. w starożytnym Rzymie, w okresie późnego cesarstwa: chłop przypisany do ziemi

Kolon (z łac. colonus – 'wieśniak, rolnik' z colere 'uprawiać (ziemię)') – w starożytnym Rzymie dzierżawca działki ziemi od właściciela ziemskiego, w okresie cesarstwa chłop zależny od właściciela latyfundium, a z czasem zniewolony rolnik przypisany do ziemi (glebae adscripti). Kolonowie stanowili podstawę systemu kolonatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonat

w starożytnym Rzymie nazwa systemu organizacji wielkiej własności ziemskiej, polegającego na wydzielaniu przez właścicieli latyfundiów działek nadawanych w uprawę tzw. kolonom, którzy byli w zamian zobowiązani do określonych świadczeń

Kolonat (z łac. colonatus – stan wieśniaczy) – system eksploatacji ziemi, który wykształcił się w I wieku w cesarstwie rzymskim. Początkowo rozwijał się on przede wszystkim w Italii, z czasem rozpowszechnił się także w innych, głównie zachodnich prowincjach Imperium. W kolonacie osobiście wolni chłopi (kolonowie) dzierżawili od wielkich właścicieli ziemskich działki, oddając za ich użytkowanie czynsz w naturze lub pieniądzu. Problemy z opłacaniem czynszów sprawiały, że kolonowie popadali w coraz większą zależność od latyfundystów, która z czasem przybrała formę rzeczywistego poddaństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolończyk

mieszkaniec Kolonii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kolonii

Klończyk (806 m) lub Kolończyk – kilkuwierzchołkowy, mało wybitny szczyt Beskidu Wyspowego. Znajduje się w długim, południowo-wschodnim grzbiecie ciągnącym się od Modyni przez Jasieńczyk, Klończyk i Spleźnię po Stymberka. Północno-wschodnie stoki Klończyka opadają do wąskiej doliny potoku Jastrzębik w miejscowości Jastrzębie, stoki południowo-zachodnie do doliny Zakiczańskiego Potoku w miejscowości Kicznia. Są w większości porośnięte lasem bukowo-świerkowym, ale po wschodniej i południowej stronie na jego łagodnych stokach znajdują się pola uprawne i zabudowania przysiółków Spleźnia i Sikorzec. Szczyt Klończyka znajduje się w niewielkiej kępie drzew na tej polanie. Przez Klończyka nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyki pieszej, można jednak przejść jego grzbietem dość wyraźną ścieżką, która przewija się to z lewej, to z prawej strony grzbietu. Szczyt Klończyka ścieżka omija na polanie, przy niewielkiej szkółce leśnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonel

amerykański i brytyjski odpowiednik pułkownika; colonel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający siedmiu punktom (2,6313 mm)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolonia

1. posiadłość państwa leżąca poza jego granicami;
2. grupa dzieci lub młodzieży przebywająca na koloniach;
3. grupa domów położona z dala od centrum wsi;
4. miejsce przymusowego pobytu w odosobnieniu od społeczeństwa;
5. skupisko zwierząt lub organizmów jednego gatunku

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w zachodnich Niemczech, położone nad Renem;

(1.2) geogr. miasto w Mikronezji;

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce

- kolonia – pojęcie z zakresu geografii politycznej
  - kolonia fenicka
  - kolonia grecka
  - kolonia rzymska
- kolonia – jednostka osadnicza
- kolonia karna
- kolonia – forma wypoczynku młodzieży
- kolonia – pojęcie biologiczne
  - kolonia – kolonia bakteryjna
  - kolonia – kolonia grzybów

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonialista

zwolennik kolonializmu - polityki państw gospodarczo rozwiniętych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonialistka

→ kolonialista

Patrz:kolonialista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonialistyczny

związany z kolonializmem - polityką państw gospodarczo rozwiniętych

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. hist. związany z kolonializmem, dotyczący kolonializmu lub kolonialistów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolonializacja

przekształcanie terytorium w kolonie; kolonizacja, kolonizatorstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonializm

polityka państw dobrze rozwiniętych gospodarczo i silnych militarnie, polegająca na uzależnieniu od siebie terenów zagranicznych, krajów słabo rozwiniętych, o niskim poziomie cywilizacji, lecz zasobnych w surowce lub ważnych ze względów strategicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. system i polityka mocarstw opierająca się na opanowaniu i utrzymywaniu w politycznej oraz ekonomicznej zależności krajów słabo rozwiniętych w celu czerpania z nich zysków;

Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych oraz wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonialka

regionalnie: sklep z towarami importowanymi, zwłaszcza owocami, przyprawami itp.; sklep kolonialny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. sklep spożywczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolonialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kolonialne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolonialny

związany z kolonią, charakterystyczny dla kolonii - kraju pozbawionego samodzielności politycznej i gospodarczej

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z terytorium kolonii, dotyczący terytorium kolonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koloniał

przestarzale: produkt sprowadzony do Europy z krajów kolonialnych; towar kolonialny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonie

grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci i młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) grupowy pobyt wypoczynkowy dzieci lub młodzieży, zorganizowany poza miejscem ich stałego zamieszkania;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kolonia

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Kolonie – część miasta Łosice

## Inne

- Kolonie – pojęcie z geografii politycznej
- Kolonie dla dzieci i młodzieży
- Półkolonie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonijka

zdrobnienie od: kolonia

## Integralne części wsi w Polsce

- Kolonijka – część wsi Strzebieszew woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Domaniewice
- Kolonijka – część wsi Łaguszew woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
- Kolonijka – część wsi Bednary w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Nieborów
- Kolonijka – część wsi Kunice woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
- Kolonijka – część wsi Zachorzów woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
- Kolonijka – część wsi Lutosławice Rządowe woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Grabica
- Kolonijka – część wsi Podgórcze woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Kolonijka – część wsi Wierzbowa woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolonijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koloniami (albo kolonią – tylko w znaczeniu: „grupa dzieci przebywających na koloniach”)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolonista

1. osoba osiedlająca się na skolonizowanym terenie; osadnik;
2. uczestnik kolonii dla dzieci i młodzieży

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik kolonii

(1.2) mieszkaniec kolonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolonistka

→ kolonista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczestniczka kolonii

(1.2) mieszkanka kolonii

Patrz:kolonista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolonizacja

1. tworzenie osad na terenach bezludnych lub słabo zaludnionych; osadnictwo;
2. przekształcanie terytorium w kolonie; kolonializacja, kolonizatorstwo;
3. pojawienie się i rozwój pierwszych organizmów na danym obszarze;
4. podporządkowywanie sobie czegoś i zdobywanie przewagi, np. kolonizacja przez media

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tworzenie osad na obszarach słabo zamieszkanych lub niezamieszkanych

(1.2) przekształcanie podbitych miejsc w kolonie

(1.3) biol. zasiedlanie organizmu przez drobnoustroje; bezobjawowa obecność mikroorganizmów w ustroju

Kolonizacja – osadzenie mieszkańców i tworzenie osad na terenach słabo zaludnionych lub niezamieszkanych.

Rodzaje kolonizacji ze względu na pochodzenie osadników:

- wewnętrzna – przeprowadzana w ramach jednego państwa (jednego obszaru etnicznego);
- zewnętrzna – osadnicy pochodzą z terenu innych państw (obszarów etnicznych);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonizacyjny

dotyczący kolonizacji

przymiotnik

(1.1) związany z kolonizacją, dotyczący kolonizowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolonizator

1. dawniej: osadnik, kolonista;
2. osoba biorąca udział w kolonizowaniu jakiegoś obszaru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który organizuje kolonizację danego kraju, obszaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolonizatorka

1. dawniej: osadniczka, kolonistka;
2. kobieta biorąca udział w kolonizowaniu jakiegoś obszaru

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonizatorski

przymiotnik

(1.1) dotyczący kolonizatorów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolonizatorstwo

przekształcanie terytorium w kolonie; kolonizacja, kolonializacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skolonizować)

(1.1) przekształcać zdobyty kraj we własną kolonię

(1.2) zasiedlać obszary bezludne lub słabo zaludnione

(1.3) biol. zasiedlać dany organizm przez mniejszy gatunek

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. hist. dokonywanie kolonizacji, zasiedlanie nowych terytoriów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolonka

mieszkanka Kolonii (miasta w Niemczech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kolonii (miasta w Niemczech)

Kolonka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Pionki. Ma status sołectwa. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 737. Dawniej osada leśna i przysiółek wsi Kieszek.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Jedlni-Letnisku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonografia

kolonoskopia wykonana za pomocą tomografu komputerowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonoskop

przyrząd medyczny służący do diagnostyki (obrazowania) chorób jelita grubego oraz do drobnych zabiegów w świetle jelita (np. pobierania wycinków, usunięcia polipów); koloskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. urządzenie do przeprowadzania kolonoskopii w zakresie diagnostyki i niewielkich zabiegów;

Kolonoskop – giętki, oparty na technice światłowodowej przyrząd w kształcie długiej, cienkiej rury, służący do diagnostyki (obrazowania) chorób jelita grubego. Badanie wykonywane tym urządzeniem nazywane jest kolonoskopią (w przypadku wziernikowania całego jelita grubego) lub sigmoidoskopią – w przypadku obrazowania końcowego, 50–60 cm odcinka jelita grubego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonoskopia

endoskopowe badanie lekarskie do zobrazowania dolnego odcinka przewodu pokarmowego; koloskopia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. endoskopowe badanie jelita grubego przez odbyt; może obejmować również niewielkie zabiegi;

Kolonoskopia – metoda badania dolnego odcinka przewodu pokarmowego polegająca na oglądaniu wnętrza jelita grubego. Polega ona na wprowadzeniu przez odbyt specjalnego wziernika zakończonego kamerą i przesłaniu obrazu na zewnątrz. Do tego celu służy giętki instrument zwany kolonoskopem, który jest zbudowany podobnie jak gastroskop służący do diagnostyki górnego odcinka przewodu pokarmowego. Podczas kolonoskopii możliwe jest też pobieranie wycinków błony śluzowej jelita grubego do badań histopatologicznych, a także wykonywanie drobnych zabiegów, np. usuwanie pojedynczych polipów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonoskopowy

przymiotnik od: kolonoskop

przymiotnik

(1.1) związany z kolonoskopią, dotyczący kolonoskopii

(1.2) związany z kolonoskopem, dotyczący kolonoskopu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolonowiczanin

mieszkaniec Kolonowskiego (miasta w Polsce); kolonowszczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonowiczanka

mieszkanka Kolonowskiego (miasta w Polsce); kolonowszczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonowski

→ Kolonowskie

Patrz:Kolonowskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonowskie

→ Kolonowskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto oraz gmina w Polsce;

Kolonowskie (dodatkowa nazwa w j. niem. Colonnowska, w latach 1936–1945 Grafenweiler, śl. Kolōnowska) – miasto na Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, położone nad Małą Panwią, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kolonowskie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do dawnego woj. opolskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 3207 mieszkańców.

Patrz:Kolonowskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolonowszczanin

mieszkaniec Kolonowskiego (miasta w Polsce); kolonowiczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolonowszczanka

mieszkanka Kolonowskiego (miasta w Polsce); kolonowiczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloński

przymiotnik od: Kolonia (np. woda kolońska)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kolonią, dotyczący Kolonii

(1.2) dotyczący wody kolońskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolor

1. barwa, zabarwienie;
2. substancja barwiąca;
3. każdy z czterech zespołów kart w talii;
4. kolor biskupi - fiolet z odcieniem amarantowym; fiolet biskupi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cecha przedmiotu, określająca, jaka część pasma widzialnego światła jest odbijana przez przedmiot;

(1.2) karc. symbol na karcie umieszczony obok jej wartości;

(1.3) fiz. liczba kwantowa wprowadzona, by rozróżnić dwa jednakowe kwarki znajdujące się w tym samym stanie spinowym;

(1.4) zob. kolory.

(1.5) herald. jeden z rodzajów tynktury heraldycznej;

(1.6) karc. układ w pokerze składający się z pięciu kart w tym samym kolorze (1.2), które nie następują po sobie

- Kolor – synonim barwy
- kolor – oznaczenia w grze w karty
- kolor – właściwość kwarków (patrz chromodynamika kwantowa)
- Kolor – miejscowość w Indonezji, w prowincji Jawa Wschodnia
- Kolor – czerwona odmiana winorośli
- Kolor – zespół disco polo
- Kolor – album zespołu Róże Europy
- Radio Kolor – rozgłośnia radiowa z siedzibą w Warszawie
- Kolory – tomik z piosenkami Agnieszki Osieckiej wydany w 1963 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koloradizaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny masospondyli

Koloradizaur (Coloradisaurus brevis) – roślinożerny prozauropod z nadrodziny plateozaurów (Plateosauria).

Nazwa pochodzi od gór Los Colorados w Argentynie, gdzie go znaleziono.Żył w okresie późnego triasu (ok. 221-210 mln lat temu) na terenach Ameryki Południowej. Długość ciała do 3-4 m. Jego szczątki znaleziono w Argentynie.

Przypuszcza się, że młode, świeżo wyklute osobniki, które zaliczono do rodzaju muszaur, mogły być w istocie koloradizaurami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolorado

chrząszcz z rodziny stonkowatych, o długości ciała do 12 mm, najgroźniejszy szkodnik ziemniaka; chrząszcz kolorado, stonka ziemniaczana

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w Ameryce Północnej płynąca przez Stany Zjednoczone i Meksyk, uchodząca do Zatoki Kalifornijskiej;

Stany Zjednoczone:

- Kolorado (ang. Colorado River) – rzeka
- Kolorado (ang. Colorado) – stan w USA
- Wielki Kanion Kolorado – przełom rzeki Kolorado w stanie Arizona przez Płaskowyż Kolorado, park narodowy
- Wyżyna Kolorado (ang. Colorado Plateau) – część Gór Skalistych

Zobacz też:

- Colorado

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koloradzki

→ Kolorado (rzeka i stan w USA)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kolorado, dotyczący Kolorado

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolorant

naturalna lub syntetyczna substancja do barwienia czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloratka

1. biały, sztywny kołnierzyk zapinany z tyłu, noszony przez duchownych chrześcijańskich;
2. sztywny, haftowany kołnierzyk modny w XVII wieku;
3. leśny ptak afrykański z rodziny muchołówkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. rel. biały, sztywny kołnierzyk noszony przez duchownych chrześcijańskich;

Koloratka (fr. collerette, „kołnierzyk”) – kołnierzyk zdobiony haftem lub koronką, popularny w XVIII wieku. Obecnie nazwa ta odnosi się do kołnierzyka stosowanego przez duchownych, który występuje w dwóch postaciach: krótkiej (tzw. listek) i długiej z pektorałem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koloratura

ozdabianie śpiewanej melodii wirtuozowskimi pasażami i trylami; śpiew urozmaicony takimi ozdobnikami albo rodzaj głosu odpowiedni do takiego śpiewu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ozdabianie partii wokalnej elementami wirtuozowskimi

(1.2) muz. śpiew ozdobiony elementami wirtuozowskimi

Koloratura (wł. coloratura z łac. color - barwa, zabarwienie) – rodzaj ozdoby fragmentu melodii w kompozycji wokalnej przeznaczonej dla wirtuoza (np. arii lub pieśni) wykorzystujący pasaże, trylery i inne techniki ornamentacji. Ten styl śpiewu kwitł w okresie największego rozwoju opery włoskiej w XVIII i XIX wieku.

Koloratura służy do demonstracji umiejętności wokalnej śpiewaka. Wymaga od wykonawcy biegłości i sprawnego dysponowania skalą głosu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koloraturowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. cecha tego, co koloraturowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Koloraturowy

→ koloratura, np. głos koloraturowy, sopran koloraturowy

przymiotnik

(1.1) muz. wyspecjalizowany w śpiewaniu koloratury

(1.2) muz. zawierający koloraturę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolored

mieszkaniec Republiki Południowej Afryki lub Namibii o mieszanym pochodzeniu rasowym, najczęściej bursko-malezyjsko-hotentockim

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolorek

zdrobnienie od: kolor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kolor

(1.2) zob. kolorki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolorki

zdrobnienie od: kolor

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. różowe zabarwienie policzków

forma rzeczownika.

(2.1) plural|kolorek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolorofon

rodzaj oświetlenia dyskotekowego, lampa z kolorowymi żarówkami, których błyski sterowane są sygnałem elektroakustycznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie dyskotekowe, które włącza barwne oświetlenie pulsujące w takt muzyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolorofonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kolorofon

#### Źródła:

Wiktionary

# Koloroterapia

leczenie kolorami; chromoterapia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolorowa

pogardliwie albo lekceważąco o kobiecie innej rasy niż biała

forma przymiotnika.

(1.1) 3. os. ż. lp. od kolorowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) gwara. przestępcza: wódka gatunkowa

Kolorowa (hindi Rangeela; ang. tytuł Bollywood Dreams lub Full of Colour) – film Rama Gopala Varmy z 1995 roku, reżysera takich sensacyjnych filmów jak Satya (1998), Towarzystwo (2003) czy Sarkar (2005). Film ten jest mieszaniną romansu, musicalu i dramatu. W rolach głównych występują: Aamir Khan, Urmila Matondkar i Jackie Shroff.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolorować

czasownik

(1.1) nadawać czemuś kolor, wypełniać kolorem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nadawanie czemuś jakiejś barwy

(1.2) wypełnianie kolorowanki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolorowanka

książka zawierająca konturowe rysunki przeznaczone do kolorowania dla dzieci

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książeczka, w której małe dzieci wypełniają kontury kredkami lub farbami;

Kolorowanka, malowanka, rysowanka – zbiór obrazków, zwykle czarno-białych konturów, wydawanych najczęściej w formie książkowej, przeznaczonych głównie dla dzieci do nauki i zabawy. Kolorowanie stanowi proste ćwiczenie zwiększające sprawność manualną, co wspomaga następnie naukę pisania.Przykładowe kategorie rysunków do kolorowania: rysunki z bajek, obrazki zwierząt, roślin, samochodów i innych środków lokomocji, a przede wszystkim rysunki postaci z filmów animowanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolorówka

1. maszyna powlekająca papier farbą; powlekarka;
2. potocznie:
a) ogół kosmetyków do wykonywania makijażu;
b) prasa kolorowa;
c) to, co jest kolorowe, np. film

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolorowo

przysłówek

(1.1) w sposób kolorowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolorowszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: kolorowy; bardziej kolorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolorowy

barwny;
1.
a) mający jakiś kolor (z wyjątkiem czarnego lub białego);
b) mający parę kolorów (z wyjątkiem czarnego i białego); różnokolorowy; różnobarwny;
2. przenośnie: urozmaicony, ciekawy, efektowny

przymiotnik jakościowy

(1.1) wielobarwny, pełen różnych kolorów

(1.2) będący w jakimś kolorze innym niż czarny i biały

(1.3) przen. urozmaicony

(1.4) pot. (czasem lekcew.) o człowieku rasy innej niż biała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. (czasem lekcew.) każdy człowiek rasy innej niż biała

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolorpoint

[czytaj: kolorpojnt] rasa kota powstała w wyniku krzyżowania kotów perskich z kotami syjamskimi; kot himalajski

Kolorpoint – pojęcie oznaczające umaszczenie kota, przeważnie o zabarwieniu syjamskim. Po narodzeniu koty syjamskie są zupełnie białe, w miarę jak dorastają ich sierść robi się ciemniejsza (szczególnie w okolicach uszu, twarz, łapy, ogon, u samca również jądra; są to miejsca, gdzie ich temperatura ciała jest najniższa); po latach ich futro nadal ciemnieje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolory

potocznie:
1. różowe zabarwienie policzków; rumieńce;
2. barwna odzież, bielizna, tkaniny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. różowo zabarwione policzki

forma rzeczownika.

(2.1) plural|kolor.

- Kolor – synonim barwy
- kolor – oznaczenia w grze w karty
- kolor – właściwość kwarków (patrz chromodynamika kwantowa)
- Kolor – miejscowość w Indonezji, w prowincji Jawa Wschodnia
- Kolor – czerwona odmiana winorośli
- Kolor – zespół disco polo
- Kolor – album zespołu Róże Europy
- Radio Kolor – rozgłośnia radiowa z siedzibą w Warszawie
- Kolory – tomik z piosenkami Agnieszki Osieckiej wydany w 1963 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolorycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koloryt

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolorymetr

przyrząd do pomiaru barwy

Kolorymetr (tintometr) – przyrząd optyczny służący do wykonywania pomiaru barwy badanego roztworu, tzw. pomiarów kolorymetrycznych.

Rodzaje kolorymetrów:

- kolorymetr wizualny (trójbarwny) – pomiaru takiego dokonuje się przez zrównanie barw 2 części pola widzenia, z których jedna ma barwę badaną, druga zaś – uzyskaną przez nałożenie trzech barw podstawowych na białym tle przy odpowiednich natężeniach. Składowe wiązki świetlnej o tych barwach są wydzielane ze światła porównawczego za pomocą odpowiednich filtrów lub pryzmatu. Zmianę natężenia uzyskuje się stosując kliny fotometryczne lub przesłony.

- kolorymetr obiektywny – działanie to polega na pomiarze prądów fotoelektrycznych odbiornika światła (w tym przypadku fotodetektora) przesłoniętego kolejno jednym z trzech filtrów. Są one tak dobrane aby krzywa czułości widmowej była zbliżona do jednej z krzywych składowych trójchromatycznych widmowych dla danego układu kolorymetrycznego. Stosowane są m.in. do kontroli barw: źródeł światła, barwników, filtrów barwnych, czy również ekranów kineskopów kolorowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolorymetria

pomiar długości fali i natężenia promieniowania elektromagnetycznego w paśmie widzialnym

- kolorymetria (chemia)
- kolorymetria (fizyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolorysta

1. osoba zajmująca się nakładaniem kolorów w komiksach, ilustracjach itp.;
2. przedstawiciel stylu w sztuce nazywanego kapizmem lub koloryzmem;
3. kompozytor, którego utwory cechuje bogata aranżacja;
4. osoba, która koloryzuje w opowiadaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolorystka

→ kolorysta

Patrz:kolorysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolorystycznie

przysłówek sposobu

(1.1) pod kątem kolorystycznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolorystyczny

1. przymiotnik od: kolorystyka;
2. przymiotnik od: koloryzm

przymiotnik

(1.1) związany z kolorystyką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolorystyka

1. zestawienie, dobór barw w stroju, wnętrzu, obrazie itp.;
2. w muzyce: zestawienie barw dźwięku różnych instrumentów lub głosów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zestawienie kolorów

(1.2) muz. dobór różnych barw dźwięków głosów, instrumentów

- kolorystyka (muzyka)
- kolorystyka (plastyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koloryt

1. zespół barw nadających ogólny ton dziełu sztuki, krajobrazowi lub jakiemuś przedmiotowi;
2. zespół cech charakterystycznych dla jakiegoś miejsca, czasu lub dla jakiejś społeczności; też: nastrój dzieła sztuki odtwarzający ten zespół cech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabarwienie

(1.2) charakter czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolorytowy

przymiotnik od: koloryt

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloryzacja

1. nadawanie czemuś barw, odcieni;
2. ubarwianie opowiadania ciekawymi, również zmyślonymi szczegółami;
3. przerabianie filmu czarno-białego na kolorowy;
4. dawniej: kolorystyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. farbowanie włosów

(1.2) ubarwianie opowiadania lub opisu szczegółami, często przesadzonymi

(1.3) przetwarzanie filmu czarno-białego na kolorowy

(1.4) daw. zestaw kolorów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koloryzacyjny

dotyczący koloryzacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloryzator

1. malarz, nadający w obrazie szczególne znaczenie kolorowi, mniejszą uwagę zwracający na kompozycję; kolorysta;
2. osoba, która przesadnie ubarwia swoje opowieści; blagier

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloryzatorka

1. malarka, nadająca w obrazie szczególne znaczenie kolorowi, mniejszą uwagę zwracająca na kompozycję; kolorystka;
2. kobieta, która przesadnie ubarwia swoje opowieści; blagierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloryzm

1. akcentowanie znaczenia kolorów w sztukach plastycznych;
2. kierunek w polskim malarstwie okresu międzywojennego; kapizm

Kapizm (koloryzm) – kierunek malarstwa, który wykształcił się i zdominował polską sztukę w drugiej dekadzie dwudziestolecia międzywojennego. Nazwa utworzona od skrótu K.P. oznaczającego (pierwotnie żartobliwie) Komitet Paryski, będący stowarzyszeniem pomocy dla studentów wyjeżdżających na studia malarskie do Francji, zawiązanym w 1923 roku pod patronatem Józefa Pankiewicza na krakowskiej ASP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koloryzować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) nadawać czemuś dany kolor lub odcień

(1.2) film. przerabiać film czarno-biały na kolorowy

(1.3) dodawać do narracji szczegóły w celu jej ubarwienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Koloryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nadawanie czemuś jakiegoś koloru

(1.2) przerabianie czarno-białych filmów i fotografii na kolorowe

(1.3) przen. dodawanie do narracji nieprawdziwych szczegółów w celu jej uatrakcyjnienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolorz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Dominik Kolorz – polski działacz związkowy
- Józef Kolorz – polski działacz związkowy, komunista, uczestnik powstań śląskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolorzyk

kolorzyk rdzawosterny, kolorzyk błękitny - gatunki małego ptaka z rodziny pekińczyków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolos

1. coś wielkiego, bardzo dużych rozmiarów; olbrzym, mastodont;
2. środowiskowo: kolokwium; kolo

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) książk. olbrzymi posąg

(1.2) książk. przen. coś bardzo wielkiego, olbrzymiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) książk. potężnie zbudowany, wielkiego wzrostu człowiek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) środ. stud. kolokwium

- Kolos – polska nagroda podróżnicza
- Kolos – dzieło malarskie Francisca Goi
- Kolos – wieś na Ukrainie
- Kolos. Zapiski Bragego Bragessona (Koloss. Brage Bragessons skrift ) – powieść norweskiego pisarza Finna Alnaesa
- Kolos – film fabularny w koprodukcji polsko-norweskiej, reż. Witold Leszczyński, ekranizacja powieści Finna Alnaesa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolosalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kolosalne; cecha tych, którzy są kolosalni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolosalny

przymiotnik

(1.1) bardzo duży; wielki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolosanin

mieszkaniec Kolosów (starożytnego miasta w dolinie rzeki Likos we Frygii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloseum

okrągła budowla

Koloseum (łac. Colosseum, wł. Colosseo), właściwie amfiteatr Flawiuszów (łac. Amphitheatrum Flavium) – amfiteatr w Rzymie, wzniesiony w latach 70–72 do 80 n.e. przez Wespazjana i Tytusa – cesarzy z dynastii Flawiuszów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koloskop

przyrząd medyczny służący do diagnostyki (obrazowania) chorób jelita grubego oraz do drobnych zabiegów w świetle jelita (np. pobierania wycinków, usunięcia polipów); kolonoskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloskopia

endoskopowe badanie lekarskie do zobrazowania dolnego odcinka przewodu pokarmowego; kolonoskopia

#### Źródła:

SJP.pl

# Koloskopowy

przymiotnik od: koloskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolostomia

stomia wytworzona na jelicie grubym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stomia operacyjnie wyłoniona na jelicie grubym;

Kolostomia – stomia wytworzona na jelicie grubym, czyli operacyjne wyprowadzenie światła jelita grubego na powierzchnię brzucha, umożliwiające wydalanie treści jelitowej, gdy jest to niemożliwe drogą naturalną (najczęściej po usunięciu odbytnicy z powodu nowotworu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koloszwar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Kluż-Napoka

Kluż-Napoka (historycznie Koloszwar, rum. Cluj-Napoca, węg. Kolozsvár, niem. Klausenburg; do 1974 Kluż) – miasto w północno-zachodniej Rumunii, na Wyżynie Transylwańskiej, nad Małym Samoszem, największe miasto i historyczna stolica Siedmiogrodu, ośrodek administracyjny okręgu Kluż.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koloszwarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Koloszwarem, dotyczący Koloszwaru (współcz. Kluż-Napoka)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolowy

→ kola; colowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolpak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolportacja

pośrednictwo między wydawcą a punktem sprzedaży lub bezpośrednim nabywcą; dystrybucja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolportaż

rozprowadzanie wśród odbiorców prasy, książek itp.; kolportowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) działalność polegająca na rozprowadzaniu książek, czasopism itp. bezpośrednio wśród odbiorców albo przez sieć placówkaacówek

Kolportaż (fr. colportage 'kolportaż' i colporteur 'kolporter' od colporter 'kolportować' z łac. comportare 'znosić, gromadzić'; od com- 'współ-' i portare 'nosić'), inaczej dystrybucja – pośrednictwo między wydawcą a punktem sprzedaży lub bezpośrednim nabywcą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolportażowy

przymiotnik od: kolportaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolporter

osoba zajmująca się dystrybucją książek, prasy itp. wśród odbiorców

- osoba lub firma, zajmująca się kolportażem
- Kolporter – polskie przedsiębiorstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolporterka

→ kolporter

Patrz:kolporter

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolportować

rozprowadzać wśród odbiorców prasę, książki itp.

czasownik przechodni niedokonany (dk. rozkolportować)

(1.1) rozprowadzać wydawnictwa wśród odbiorców

(1.2) przekazywać informacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolposkop

przyrząd optyczny służący do wziernikowania pochwy i oglądania szyjki macicy

Kolposkopia – badanie polegające na oglądaniu powierzchni szyjki macicy, dolnej części jej kanału oraz pochwy i sromu przy pomocy urządzenia optycznego – kolposkopu.

Kolposkopia pozwala w ciągu kilku minut ustalić rozpoznanie, podjąć odpowiednie decyzje dotyczące terapii i w niektórych przypadkach przystąpić od razu do leczenia. Badanie umożliwia wykrycie przedklinicznych postaci raka szyjki macicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolposkopia

wziernikowanie pochwy i szyjki macicy przy pomocy urządzenia optycznego - kolposkopu

Kolposkopia – badanie polegające na oglądaniu powierzchni szyjki macicy, dolnej części jej kanału oraz pochwy i sromu przy pomocy urządzenia optycznego – kolposkopu.

Kolposkopia pozwala w ciągu kilku minut ustalić rozpoznanie, podjąć odpowiednie decyzje dotyczące terapii i w niektórych przypadkach przystąpić od razu do leczenia. Badanie umożliwia wykrycie przedklinicznych postaci raka szyjki macicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolposkopowy

przymiotnik od: kolposkop

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolski

przymiotnik od: Kola (półwysep), Koło (miasto)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kołą, dotyczący Koły (miasta lub rzeki na Półwyspie Kolskim)

(1.2) związany z Kolą (Półwyspem Kolskim), dotyczący Koli

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Jakub Kolski – polski reżyser i scenarzysta
- Witold Kolski – polski komunista
- Baruch Kolski – żydowski działacz ruchu Haszomer Hacair

Geografia:

- Półwysep Kolski
- Powiat kolski

Inne:

- Przegląd Kolski
- Dekanat kolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolsko

przymiotnik od: Kola (półwysep), Koło (miasto)

Kolsko (niem. Kolzig) – wieś w Polsce położona w Kotlinie Kargowskiej, w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, w gminie Kolsko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Miejscowość jest siedzibą władz gminy Kolsko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolszczanin

mieszkaniec Kolska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolszczanka

mieszkanka Kolska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolt

sześciostrzałowy rewolwer bębenkowy; colt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. rewolwer bębenkowy (niekoniecznie wyprodukowany przez firmę Samuela Colta);

- Samuel Colt – amerykański konstruktor broni
- Colt – miasto w USA, w stanie Arkansas, w hrabstwie St. Francis
- Colt – marka rewolweru, karabinu lub pistoletu
- Colt – Colt's Manufacturing Company – amerykańska firma zbrojeniowa
- Colt (koń) – po angielsku lub w żargonie koniarzy samiec konia w wieku 1 – 3 lat
- Mitsubishi Colt – marka japońskich samochodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koltan

ruda tantalu i niobu, mieszanina kolumbitu i tantalitu

Koltan (coltan) – ruda tantalu i niobu, będąca mieszaniną dwóch minerałów: kolumbitu i tantalitu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolubryna

1. ciężkie działo oblężnicze, używane w XVI-XVIII wieku głównie do niszczenia fortyfikacji; szlanga;
2. wielkie działo okrętowe o długiej lufie, używane w XVI-XVII wieku, strzelające pociskami o ciężarze 8-16 funtów;
3. potocznie: rzecz lub osoba duża, ciężka i niezgrabna; landara, kobyła, krowa, krówsko;
4. przenośnie: niepodważalny, kluczowy fakt lub argument

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. ogólna nazwa odprzodowych dział artyleryjskich używanych w XVI i XVII wieku;

(1.2) przen. pot. bardzo duża i ciężka rzecz

(1.3) przen. pot. ciężka i niezgrabna osoba

Kolubryna – ogólna nazwa odprzodowych dział artyleryjskich używanych w XVI i XVII wieku.

Nazwa kolubryna pochodzi od łacińskiego słowa colubra – żmija, wężyca; we Francji, gdzie przede wszystkim były używane, nazywane były coulevrine, W Niemczech szlangi. Tego typu działa nazywano także kulewryna, wężownice lub serpentyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolubrynowy

przymiotnik od: kolubryna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolucho

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. zgrub. gwara. koło, pęto

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolugo

ssak z rodziny lotokotów; latoperz; lotokot

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolumb

dawna nazwa niobu, pierwiastka chemicznego z grupy wanadowców

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. spolszczone nazwisko włoskie odkrywcy i żeglarza Krzysztofa Kolumba

(1.2) imię|polski|m.;

Kolumb – imię pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa columba oznaczającego "gołębia". Nosiło je kilku świętych.

Żeńskim odpowiednikiem, i imieniem iroszkockich mnichów, jest Kolumba.

Kolumb imieniny obchodzi 9 czerwca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Kolumb

Kolumba – żeńska forma imienia Kolumb, pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „gołębica”. Od imienia Kolumba pochodzi też zdrobnienie Kolumbula.
Nosiło je kilka świętych, w tym Kolumba z Sens.

Kolumba imieniny obchodzi 10 stycznia, 3 marca, 20 maja, 17 września, 24 września i 31 grudnia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumban

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Kolumban – imię męskie pochodzące od celtyckiego imienia Koloman nawiązujące do łac. Columba (gołębica – będąca symbolem Ducha Świętego).

Kolumban imieniny obchodzi: 2 października i 23 listopada.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumbarium

1. miejsce na cmentarzu przystosowane do pochówku urn z prochami zmarłych;
2. typ rzymskiego i wczesnochrześcijańskiego zbiorowego grobowca w postaci budowli lub sali, gdzie znajdowały się nisze na prochy zmarłych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. archit. rodzaj rzymskiego zbiorowego grobowca w formie budowli z niszami na urny z prochami;

(1.2) współcz. archit. cmentarna ściana z miejscami na urny z prochami zmarłych

(1.3) współcz. pomieszczenie na urny przy krematorium

Kolumbarium (łac. dosł. „gołębnik” od columba – gołąb) – prostopadłościenna lub niekiedy kopulasta budowla cmentarna z czasów rzymskich i wczesnochrześcijańskich, pełniąca funkcję zbiorowego grobowca.

Starożytne kolumbaria pojawiły się u Rzymian od czasów Augusta w I wieku p.n.e. Charakterystyczne dla Rzymu, były częściowo podziemną budowlą z niszami grzebalnymi rozmieszczonymi w wielopoziomowych rzędach w ścianach wewnętrznych. Umieszczano w nich urny z prochami zmarłych i opatrywano marmurowymi tabliczkami z ich imionami. Pod ścianami, na posadzce niekiedy ustawiano sarkofagi. Wnętrze dekorowane było zazwyczaj freskami i stiukami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumbaryjny

→ kolumbarium

Patrz:kolumbarium

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolumbia

1. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Bogocie; Republika Kolumbii;
2. rzeka w Kanadzie i Stanach Zjednoczonych

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w Ameryce Północnej, przepływa przez Kanadę i Stany Zjednoczone, uchodzi do Oceanu Spokojnego;

(1.3) hist. poet. Stany Zjednoczone;

Kolumbia (hiszp. Colombia), Republika Kolumbii (República de Colombia) – państwo w północno-zachodniej części Ameryki Południowej. Jest czwartym pod względem powierzchni państwem na tym kontynencie (1 138 910 km²), a drugim pod względem liczby ludności (49 588 357 osób; szac. 2024).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumbijczyk

1. obywatel Kolumbii;
2. obywatel Kolumbii Brytyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Kolumbii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolumbijka

1. obywatelka Kolumbii;
2. obywatelka Kolumbii Brytyjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kolumbii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolumbijski

przymiotnik od: Kolumbia, Kolumbia Brytyjska

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Kolumbia

(1.2) odnoszący się do rzeki Kolumbia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolumbit

minerał, złożony tlenek żelaza, manganu, tantalu i niobu; tantalit; niobit

Kolumbit-(Fe) (dawn. ferrokolumbit) – minerał niobu i żelaza z grupy kolumbitów. Jego nazwa pochodzi od dawnej nazwy niobu, łac. columbium, oraz symbolu żelaza, Fe (dla odróżnienia od innych kolumbitów).

Synonimy: ferrokolumbit, coltan, columbit, columbite-tantalite, niobit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolumbowie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) liter. hist. określenie pokolenia Polaków urodzonych w latach 20. XX wieku, których młodość, dojrzewanie i „odkrywanie świata” przypadły na okres II wojny światowej;

- pokolenie Kolumbów, Kolumbowie lub kolumbowie – generacja polskich pisarzy, urodzonych około roku 1920, dla której przeżyciem pokoleniowym była II wojna światowa;
- Kolumbowie. Rocznik 20 – powieść Romana Bratnego;
- Kolumbowie – polski serial telewizyjny z 1970 roku, w reżyserii Janusza Morgensterna, oparty na prozie Romana Bratnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumela

rzymski agronom (4-70 n.e.); Columella

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolumella

środkowa część puszki zarodniowej sporofitu

Kolumella lub Columella

- kolumella – element budowy niektórych grzybów i śluzowców
- kolumella – element budowy roślin
- Kolumella (4-70) – rzymski autor dzieł poświęconych agrotechnice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kolumienka

1. mała kolumna;
2. zdrobnienie od: kolumna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kolumna

(1.2) mała kolumna

- inaczej kolumella – część roślin
- inaczej strzemiączko występujące u niessaczych tetrapodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumienkowy

→ kolumienka

Patrz:kolumienka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolumna

1. pionowy element architektoniczny, słup podtrzymujący umieszczone na niej partie budowli;
2. pomnik w kształcie słupa, zwykle z umieszczoną na nim figurą;
3. zwarta formacja ludzi lub pojazdów ustawionych w jeden lub kilka rzędów;
4. zespół ludzi zorganizowany do wykonywania jakiegoś zadania;
5. zespół pojazdów lub statków zorganizowany pod jednym kierownictwem lub dowództwem;
6. pionowy rząd znaków, cyfr lub liter;
7. pionowy element tabeli lub macierzy;
8. stronica książki, gazety, z tekstem uformowanym w jeden lub kilka łamów;
9. jeden z takich łamów;
10. stałe miejsce w gazecie lub czasopiśmie, w którym ukazują się artykuły na jeden temat lub jednego autora;
11. zestaw głośników we wspólnej obudowie;
12. pionowe, cylindryczne urządzenie do prowadzenia procesów technologicznych, np. destylacji, chłodzenia;
13. pionowy element stanowiący część maszyny, np. kolumna kierownicza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pionowy element architektoniczny pełniący rolę konstrukcyjną, dekoracyjną i symboliczną;

(1.2) pomnik składający się z kolumny (1.1) i umieszczonej na niej figury

(1.3) techn. zestaw głośników umieszczonych w specjalnej obudowie;

(1.4) druk. obszar strony ograniczony jej zadrukowaną powierzchnią;

(1.5) stała rubryka w czasopiśmie

(1.6) uformowana grupa osób lub pojazdów wojskowych

(1.7) grupa osób mająca wspólny cel

(1.8) żegl. dolna część masztu

(1.9) pionowy rząd liczb, liter, wyrazów

(1.10) szach. pionowy rząd pól na szachownicy, oznaczony literą od A do H

- Kolumna – element architektoniczny
  - Kolumna Fokasa (starożytny Rzym)
  - Kolumna Marka Aureliusza (starożytny Rzym)
  - Kolumna Morowa (Pestsäule) (Wiedeń)
  - Kolumna Trajana (starożytny Rzym)
  - Kolumna Zwycięstwa (Berlin)
  - Kolumna Zygmunta (Warszawa)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumnada

rząd lub kilka rzędów kolumn, najczęściej zdobionych, pełniących prócz funkcji dekoracyjnych także funkcję konstrukcyjną; perystaza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. dekoracyjny rząd połączonych kolumn lub kilka takich rzędów

Perystaza (peristaza, kolumnada) – rząd (lub kilka rzędów) kolumn połączonych ze sobą belkowaniem lub łukami arkadowymi.

Kolumnada może pełnić funkcję konstrukcyjną lub dekoracyjną, najczęściej jednak stanowi wyodrębniony, mocno zaakcentowany element w obrębie budowli lub też budowlę wolno stojącą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kolumnadowy

przymiotnik od: kolumnada

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolumnowy

przymiotnik od: kolumna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kolumną, dotyczący kolumny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kolur

koło wielkie na sferze niebieskiej przechodzące przez bieguny niebieskie i:
a) punkty równonocy (kolur równonocy)
b) punkty stanowisk Słońca (kolur stanowisk)

Kolur (gr. kól-ouros) – koło wielkie na sferze niebieskiej przechodzące przez bieguny niebieskie i:

1. punkty równonocy (kolur równonocy);
2. punkty stanowisk Słońca (kolur stanowisk).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koluria

wieloletnia roślina zielna z rodziny różowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koluszczanin

mieszkaniec Koluszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koluszczanka

mieszkanka Koluszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koluszki

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Koluszki – miasto w woj. łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koluszki. Miasto położone na Równinie Koluszkowskiej pomiędzy Wysoczyzną Rawską a wyniesieniami Garbu Łódzkiego – pozostałością plejstoceńskich lądolodów, na skraju źródłowego odcinka doliny rzeki Mrogi. Ośrodek przemysłowy (odlewnia). Lokalny ośrodek usługowy. Baza paliw płynnych, połączona rurociągiem z rafinerią w Płocku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koluszko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwara. zdrobn. koło, pęto

#### Źródła:

Wiktionary

# Koluszkowianin

mieszkaniec Koluszek (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koluszkowianka

mieszkanka Koluszek (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koluszkowski

→ Koluszki

Patrz:Koluszki

#### Źródła:

SJP.pl

# Koluwialny

→ koluwium

Patrz:koluwium

#### Źródła:

SJP.pl

# Koluwium

materiał skalny przemieszczony ruchami grawitacyjnymi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. materiał skalny przemieszczony w dół stoku podczas osuwania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koluzja

w psychologii: nieświadome współdziałanie dwóch lub więcej osób w celu utrzymania dysfunkcyjnych schematów zachowań lub przekonań

Koluzja (niem. Kollusion – zmowa, łac. colludere – zagraj razem) – w psychologii koncepcja nieuświadomionej zmowy opartej na nieświadomych motywacjach psychologicznych lub kombinacji konfliktów wewnętrznych dwóch lub więcej osób zaangażowanych w bliską dynamiczną relację.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koluzyjny

→ koluzja

Patrz:koluzja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolweński

rozmiazg kolweński - gatunek chrząszcza z rodziny rozmiazgowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kolyba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szałas pasterski

(1.2) górn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. kopalniany wagonik-wywrotka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolybać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kołysać, kolebać

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolybka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kołyska

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolybok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. krzesło na biegunach

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolymbus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sport. łyżwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kolynda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. muz. kolęda

#### Źródła:

Wiktionary

# Kom

1. w fizyce: wada układu optycznego, polegająca na tym, że wiązka promieni, która wychodzi z punktu położonego poza osią optyczną, tworzy po przejściu przez układ optyczny obraz tego punktu w kształcie przecinka; komat;
2. w akustyce muzycznej: nierozpoznawalna słuchem odległość między dwoma dźwiękami, pozornie tej samej wysokości; komat;
3. w medycynie: śpiączka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w środkowym Iranie, w ostanie Kom;

- Kom – miasto w Iranie
- Kom – ostan w Iranie
- Kom – rzeka w Iranie
- Kom – rzeka w Kamerunie
- Kom – szczyt w Bułgarii
- Kom – schroniska w Bułgarii
- Kom – wieś w Chorwacji, w żupanii zadarskiej, w gminie Gračac
- Kom – szczyt w Chorwacji
- kom – pojęcie z zakresu archeologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kom.

skrót od: komisarz

skrót

(1.1) = komisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koma

1. w fizyce: wada układu optycznego, polegająca na tym, że wiązka promieni, która wychodzi z punktu położonego poza osią optyczną, tworzy po przejściu przez układ optyczny obraz tego punktu w kształcie przecinka; komat;
2. w akustyce muzycznej: nierozpoznawalna słuchem odległość między dwoma dźwiękami, pozornie tej samej wysokości; komat;
3. w medycynie: śpiączka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. śpiączka

(1.2) astr. gazowa otoczka jądra komety

(1.3) fiz. rodzaj aberracji optycznej

(1.4) muz. inaczej: komat

(1.5) przecinek (przy odczytywaniu liczb w liczbowym systemie dziesiętnym)

- koma – w optyce rodzaj aberracji optycznej
- koma – w medycynie inne określenie śpiączki
- koma – w astronomii gazowa otoczka jądra komety
- koma – w językoznawstwie inne określenie przecinka
- Koma – miejscowość na Cyprze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koman

członek koczowniczego ludu tureckiego; Kuman, Połowiec

Osoby o nazwisku Koman:

- Dorota Koman – polska poetka
- Jacek Koman (ur. 15 sierpnia 1956 w Bielsku-Białej) – aktor filmowy
- Janusz Koman – polski muzyk
- Maja Koman – polski muzyk
- Mychajło Koman – ukraiński piłkarz
- Veronica Koman – indonezyjska prawniczka
- Vladimir Koman – węgierski piłkarz
- Wołodymyr Koman – ukraiński piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komancz

Indianin Ameryki Północnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Komańcza

wieś w Polsce

Komańcza (łem. Команча, ukr. Команча) – wieś w południowo-wschodniej Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Komańcza. Leży w Dolinie rzeki Osławicy i potoku Barbarka (dawniej Kumaniecki Potok). Siedziba gminy Komańcza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komańczanin

mieszkaniec Komańczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Komańczanka

mieszkanka Komańczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Komancze

plemię indiańskie; Komanczowie

Komancze (ang. Comanche) – Indianie Ameryki Północnej posługujący się językiem z rodziny uto-azteckiej. Potomkowie żyją do dziś na terenach USA we wschodniej części stanu Nowy Meksyk, w południowej części Kolorado, północno-wschodniej części Arizony, południowej części stanu Kansas, w Oklahomie i w północno-wschodniej części Teksasu. Pierwotnie należeli do ludności koczowniczej, typowej dla Indian Wielkich Równin w środkowej części Stanów Zjednoczonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komanczka

Indianka Ameryki Północnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Komanczowie

Indianin Ameryki Północnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Komańczowski

przymiotnik od: Komańcza, wieś gminna w województwie podkarpackim; komaniecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Komańczy, związany z Komańczą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komandirowka

dawniej: delegacja, misja urzędowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Komando

1. oddział żołnierzy do zadań specjalnych;
2. w hitlerowskich obozach koncentracyjnych: jednostka organizacyjna więźniów wykonujących pracę przymusową

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. grupa żołnierzy do zadań specjalnych

(1.2) hist. w hitlerowskich obozach koncentracyjnych: grupa więźniów wykonujących pracę przymusową

- komando – grupa żołnierzy wydzielona do zadań specjalnych
- komando – podstawowa komórka w organizacji pracy w niemieckich obozach koncentracyjnych
- Komando – amerykański film sensacyjny w reżyserii Marka L. Lestera z 1985 roku z Arnoldem Schwarzeneggerem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komandor

1. stopień oficerski w polskiej marynarce wojennej;
2. oficer mający ten stopień;
3. prezes klubu wioślarskiego lub żeglarskiego;
4. kierownik i główny sędzie zawodów samochodowych, lotniczych, motocyklowych itp.;
5. tytuł honorowy osoby z odznaczeniem krzyża komandorskiego;
6. w niektórych zakonach rycerskich: zwierzchnik komandorii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. mar. stopień oficerski w marynarce wojennej odpowiadający pułkownikowi;

(1.2) kawaler krzyża komandorskiego

(1.3) hist. zakonnik zarządzający posiadłościami w zakonie rycerskim

(1.4) sport. główny sędzia kierujący wyścigami samochodowymi lub motocyklowymi

(1.5) żegl. prezes klubu żeglarskiego

(1.6) daw. dowódca

Komandor (kmdr) – wojskowy stopień oficerski w Marynarce Wojennej i Jednostce Wojskowej Formoza, odpowiadający pułkownikowi w pozostałych rodzajach sił zbrojnych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw w NATO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komandoria

1. wyższy stopień orderu umieszczany na wstędze; krzyż komandorski;
2. dawniej: dobra zakonu rycerskiego zarządzane przez komandorów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krzyż komandorski

(1.2) hist. jednostka administracyjno-terytorialna zakonu rycerskiego

- Komandoria – jednostka administracyjno-terytorialno-wojskowa zakonów rycerskich
- Komandoria – część Poznania
- Komandoria – francuski serial telewizyjny z 2010 roku
- Komandoria – wieszana na szyi odznaka orderu lub odznaczenia
- Komandoria Missio Reconciliationis – odznaczenie organizacyjne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komandorka

nadwozie zbliżone do autobusowego, używane w samochodach wojskowych, wyposażone w otwierany dach, składane siedzenia i stoły i urządzenia łącznościowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Komandorostwo

komandor z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Komandorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z komandorem, dotyczący komandora

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do komandora, będący jego własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) taki jak u komandora, charakterystyczny dla komandora

#### Źródła:

Wiktionary

# Komandos

1. elitarny żołnierz wyszkolony do zadań specjalnych;
2. potocznie: żołnierz jednostki powietrznodesantowej; spadochroniarz, skoczek spadochronowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz wyszkolony do zadań specjalnych

Siły specjalne (wojska/jednostki specjalne, pot. komandosi) – elitarne wysoce wyspecjalizowane formacje wojskowe, policyjne lub innych służb mundurowych przeznaczone do wykonywania zadań specjalnych, niekonwencjonalnych oraz nadzwyczaj trudnych.

Gwałtowny rozwój sił specjalnych nastąpił podczas II wojny światowej. Obecnie jednostki tego typu wchodzą w skład sił zbrojnych lub policyjnych dużej liczby państw świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komandosi

1. elitarny żołnierz wyszkolony do zadań specjalnych;
2. potocznie: żołnierz jednostki powietrznodesantowej; spadochroniarz, skoczek spadochronowy

Wojsko

- Komandosi – potoczne określenie sił specjalnych
- Jednostka Wojskowa Komandosów – polski oddział Wojsk Specjalnych

Inne

- Komandosi – grupa opozycyjna w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
- Komandosi z Nawarony – powieść Alistaira MacLeana
- Komandosi z Navarony – brytyjski film wojenny na podstawie książki MacLeana
- Komandosi – brytyjski serial telewizyjny
- Komandosi śmierci – amerykański film sensacyjny
- Komandos – polski miesięcznik o tematyce militarnej
- Komandosi – polska gra planszowa
- Komandos – marka taniego wina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komandoska

przymiotnik od: komandos

#### Źródła:

SJP.pl

# Komandoski

przymiotnik od: komandos

#### Źródła:

SJP.pl

# Komandyta

potocznie: spółka komandytowa - spółka w której co najmniej jeden wspólnik odpowiada za zobowiązania całym swoim majątkiem i co najmniej jeden tylko do wysokości tzw. sumy komandytowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Komandytariusz

udziałowiec spółki komandytowej odpowiadający za zobowiązania spółki wyłącznie swoim wkładem kapitałowym (do wysokości tzw. sumy komandytowej); komandytor

Komandytariusz (od wł. commendatore) – wspólnik w spółce komandytowej, który ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki tylko do wysokości sumy komandytowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komandytor

udziałowiec spółki komandytowej odpowiadający za zobowiązania spółki wyłącznie swoim wkładem kapitałowym (do wysokości tzw. sumy komandytowej); komandytariusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Komandytowy

przymiotnik od: komandyta

przymiotnik

(1.1) odrzecz. od: komandyta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komaniecki

przymiotnik od: Komańcza, wieś gminna w województwie podkarpackim; komańczowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Komańczy, związany z Komańczą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komanowie

członek koczowniczego ludu tureckiego; Kuman, Połowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Komar

1. dokuczliwy owad wilgociolubny, którego samice żywią się krwią;
2. motorower marki Komar

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. polska marka motoroweru

Komarowate, komary (Culicidae) – występująca na całym świecie rodzina owadów (nadrodzina Culicoidea) z rzędu muchówek. Znanych jest ponad 40 rodzajów i ok. 3,5 tys. gatunków komarów. Dawniej do rodziny komarowatych zaliczano także jako podrodziny: Chaoborinae (obecnie rodzina Chaoboridae) i Dixinae (obecnie rodzina Dixidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komarek

1. zdrobnienie od: komar;
2. popularny motorower

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od komar

(1.2) iron. komar

(1.3) pieszcz. mot. motorower marki Komar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komarnicki

nazwisko

Osoby o nazwisku Komarnicki:

- Bazyli Jan Komarnicki – skarbnik, podwojewodzi, regent i cześnik w 18. wieku
- Edward "Ed" Komarnicki (* 1949) – kanadyjski polityk
- Edward Rafał Komarnicki (1912–1992) – polski inżynier, profesor, prorektor Wyższej Szkoły Rolniczej w Krakowie
- Emilia Komarnicka (* 1985) – polska aktorka i wokalistka
- Gyula Komarnicki (1885–1975) – węgierski taternik i autor przewodników
- Grzegorz Komarnicki – kapitan Korpusu Kadetów, pułkownik w czasie insurekcji kościuszkowskiej
- Jan Komarnicki – podczaszy w latach 1731–1735
- Józef Komarnicki (1853–1920) – rektor Uniwersytetu Lwowskiego i greckokatolicki poseł
- Roman Komarnicki (1887–1973) – węgierski taternik, alpinista, prawnik i adwokat
- Tadeusz Komarnicki (* 1940) – generał dywizji WP
- Todd Komarnicki (* 1965) – amerykański scenarzysta i reżyser
- Tytus Komarnicki (1896–1967) – polski doktor prawa, dyplomata i historyk
- Wacław Komarnicki (1891–1954) – polski prawnik, działacz polityczny, minister i profesor
- Władysław Komarnicki (* 1945) – polski przedsiębiorca i senator
- Zygmunt Erazm Komarnicki (1808–1868) – polski historyk i tłumacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komarnik

1. gwarowo: gęsta siatka dla ochrony przed komarami;
2. miejsce składowania i przechowywania serów, żętycy i bryndzy

Komarnik (Baccharis L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje w szerokim ujęciu ok. 430 gatunków, które bywają klasyfikowane do szeregu mniejszych rodzajów, ale nie ma konsensusu naukowego do takiej klasyfikacji. Rosną one w całej Ameryce Południowej oraz w południowej części Ameryki Północnej sięgając na północ do Oregonu na zachodzie i Nowego Jorku oraz Nowej Szkocji na wschodzie. Introdukowane rośliny z tego rodzaju rosną w Europie Zachodniej (komarnik wirginijski B. halimifolia jest tam gatunkiem inwazyjnym), na Kaukazie, w południowej Afryce i w Australii. Centrum zróżnicowania rodzaju stanowią tropiki w Ameryce Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komarno

W Polsce

- Komarno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Janowice Wielkie
- Komarno – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Konstantynów
- Komarno – część wsi Wyczółki w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
- Komarno – gromada w powiecie bialskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Komarow

nazwisko

Komarow, rosyjskie nazwisko Комаров, w ang. i francuskim jako Komarov, niem. Komarow

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komarów-Osada

Komarów-Osada – wieś (dawne miasto) w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Komarów-Osada.

Komarów uzyskał lokację miejską w 1748 roku, zdegradowany w 1869 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Komarów-Osada. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komarować

potocznie: przysypiać lub przemieszkiwać gdzieś, zwłaszcza w nieswoim mieszkaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Komarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|komarować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Komarowate

rodzina owadów żywiących się krwią ludzi i zwierząt, żyjących nieomal na całym świecie, często przenoszących bakterie chorobotwórcze; komary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Culicidae|Meigen|ref=tak., rodzina owadów z rzędu muchówek;

Komarowate, komary (Culicidae) – występująca na całym świecie rodzina owadów (nadrodzina Culicoidea) z rzędu muchówek. Znanych jest ponad 40 rodzajów i ok. 3,5 tys. gatunków komarów. Dawniej do rodziny komarowatych zaliczano także jako podrodziny: Chaoborinae (obecnie rodzina Chaoboridae) i Dixinae (obecnie rodzina Dixidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komarowaty

o cechach komarowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komarówecki

przymiotnik od: Komarówka Podlaska

#### Źródła:

SJP.pl

# Komarowianin

mieszkaniec Komarowa Osady

#### Źródła:

SJP.pl

# Komarowianka

mieszkanka Komarowa Osady

#### Źródła:

SJP.pl

# Komarówka

1. nazwa kilku wsi w Polsce i Rosji;
2. nazwa wielu wsi na Białorusi i Ukrainie

W Polsce

- Komarówka – wieś w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim
- Komarówka Podlaska – wieś w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim
- Komarówka – wieś w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim
- Komarówka – wzgórze na Wyżynie Olkuskiej

Na Białorusi

- Komarówka – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie brzeskim
- Komarówka – wieś w obwodzie mohylewskim, w rejonie bychowskim
- Komarówka – wieś w obwodzie mohylewskim, w rejonie krzyczewskim
- Komarówka – wieś w obwodzie mohylewskim, w rejonie szkłowski
- Komarówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie wołożyńskim
- Komarówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie łohojskim
- Komarówka – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie uździeńskim
- Komarówka – dawna wieś, historyczne przedmieście Mińska, obecnie część miasta: centrum targowe w mińskim rejonie sawieckim (Мінскі Камароўскі рынак) oraz plac Jakuba Kołasa w rejonie pierszamajskim
- Komarówka – przystanek kolejowy w miejscowości Komarówka, w rejonie brzeskim, w obwodzie brzeskim

W Rosji

- Komarówka – wieś w obwodzie leningradzkim
- Komarówka – wieś w Kraju Nadmorskim
- Komarówka – wieś w obwodzie samarskim
- Komarówka – wieś w obwodzie uljanowskim, w rejonie uljanowskim

Na Ukrainie

- Komarówka – wieś w Republice Autonomicznej Krymu, w rejonie krasnogwardijskim
- Komarówka – wieś w obwodzie charkowskim, w rejonie izjumskim
- Komarówka – wieś w obwodzie charkowskim, w rejonie krasnokutski
- Komarówka – wieś w obwodzie chmielnickim, w rejonie sławuckim
- Komarówka – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie zwinogródzkim
- Komarówka – wieś w obwodzie czerkaskim, w rejonie złotonoszańskim
- Komarówka – wieś w obwodzie czernihowskim, w rejonie borzniańskim
- Komarówka – wieś w obwodzie czernihowskim, w rejonie iczniańskim
- Komarówka – wieś w obwodzie czernihowskim, w rejonie meńskim
- Komarówka – wieś w obwodzie czernihowskim, w rejonie ripkyńskim
- Komarówka – wieś w obwodzie kijowskim, w rejonie makarowskim
- Komarówka – wieś w obwodzie odeskim, w rejonie wełykomychajliwskim
- Komarówka – wieś w obwodzie odeskim, w rejonie liubasziwskim
- Komarówka – wieś w obwodzie połtawskim, w rejonie kobielackim
- Komarówka – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie dubieńskim, w okresie II RP w gminie Werba
- Komarówka – wieś w obwodzie rówieńskim, w rejonie kostopolskim, w okresie II RP w gminie Stepań
- Komarówka – wieś w obwodzie sumskim, w rejonie głuchowskim
- Komarówka – wieś w obwodzie sumskim, w rejonie ochtyrskim
- Komarówka – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie tarnopolskim, w okresie II RP w gminie Brzeżany
- Komarówka – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim
- Komarówka – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim
- Komarówka – wieś w obwodzie winnickim, w rejonie tepłyckim
- Komarówka – wieś w obwodzie żytomierskim, w rejonie wołodarskim

Ornitologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komarowo

Komarowo (niem. Karlshof) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Goleniów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego. W roku 2009 miejscowość liczyła 616 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komarowski

przymiotnik od: Komarów Osada

#### Źródła:

SJP.pl

# Komarowy

przymiotnik od: komar; komarzy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do komara

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący komara, określający komara

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla komara, mający cechy komara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komarunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara więzienna sen

#### Źródła:

Wiktionary

# Komary

rodzina owadów żywiących się krwią ludzi i zwierząt, żyjących nieomal na całym świecie, często przenoszących bakterie chorobotwórcze; komarowate

- komarowate – rodzina owadów z rzędu muchówek
- Komary – osiedle w Gdańsku, na Wyspie Sobieszewskiej
- Komary – uroczysko w Kampinoskim Parku Narodowym, położone w woj. mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Łomianki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komarzy

→ komar

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do komara

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący komara, określający komara

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla komara, mający cechy komara

Patrz:komar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komarzyca

samica komara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. samica komara

Plektrantus koleusowaty (Plectranthus glabratus (Benth.) Alston) – gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych. Popularne nazwy: komarzyca, komarnica, kadzidełko. Pochodzi z obszarów tropikalnych; według niektórych źródeł z Wysp Fidżi, Nowej Kaledonii i Australii, według innych z Półwyspu Indyjskiego. Jest uprawiany jako roślina ozdobna, w Polsce głównie jako roślina pokojowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komarzysko

zgrubienie od: komar

#### Źródła:

SJP.pl

# Komasacja

łączenie, scalanie, gromadzenie w jednym miejscu dużej liczby rzeczy lub zjawisk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. połączenie czegoś w całość

(1.2) urz. łączenie gruntów rolnych w celu zlikwidowania rozproszonych, niewielkich działek jednego właściciela i utworzenia gospodarstwa o zwartej powierzchni

Komasacja (także: komasacja gruntów, scalanie gruntów; łac. commasso = scalam) – scalanie gruntów przez wymianę między właścicielami w celu przekształcenia gruntów rozdrobnionych w obszary odpowiadające wymogom prawidłowego gospodarowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komasacyjny

dotyczący komasacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Komasek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zamieszkująca lub pochodząca z okolic jeziora Como

#### Źródła:

Wiktionary

# Komasin

Komasin – wieś pałucka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wapno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Wieś ta powstała z połączenia terenów zwanych "Hub Srebno Górskich" i "Podolinka".

26 października 1939 roku wieś została przyłączona do Rzeszy Niemieckiej pod nazwą Klemkenhof.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komask

przedstawiciel grupy rzemieślników, budowniczych i architektów, pochodzących z okolic jeziora Como (pogranicze włosko-szwajcarskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komasować

łączyć jakieś elementy w całość, scalać, zespalać

czasownik

(1.1) wykonywać komasację gruntów

(1.2) łączyć dane elementy w całość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|komasować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Komaszówka

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Komaszówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Augustów
- Komaszówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komat

1. nierozpoznawalna słuchem odległość między dwoma dźwiękami, pozornie tej samej wysokości; koma
2. wada układu optycznego; koma

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. bardzo mały interwał wynikły ze strojenia jednego dźwięku na dwa różne sposoby;

(1.2) fiz. inaczej: koma

Komat – w teorii muzycznej to bardzo mały interwał, różnica wynikająca z nastrojenia jednej nuty na dwoma różnymi systemami. Istnieją dwa główne rodzaje komatu: komat syntoniczny, "różnica między właściwą tercją wielką a czterema właściwymi kwintami pomniejszonymi o dwa oktawy", oraz komat pitagorejski, "różnica między dwunastoma kwintami a siedmioma oktawami". Słowo "komat", używane bez dodatkowego określenia, odnosi się do komatu syntonicznego, który można zdefiniować, na przykład, jako różnicę między F♯ nastrojonym przy użyciu systemu strojenia pitagorejskiego opartego na D, a innym F♯ nastrojonym przy użyciu systemu strojenia ćwierćkomatowego opartego na D. Interwały oddzielone stosunkiem 81:80 uważane są za tę samą nutę, ponieważ dwunastotonowa zachodnia skala chromatyczna nie rozróżnia interwałów pitagorejskich od interwałów o ograniczeniu pięciostopniowym w swojej notacji. Inne interwały uważane są za komaty z powodu równoważności enarmonicznych w systemie strojenia. Na przykład, w systemie 53TET, B7♭ i A♯ są oba przybliżane tym samym interwałem, chociaż dzieli je septymalna kleisma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komatyczny

1. aberracja komatyczna - wada układu optycznego, polegająca na tym, że wiązka promieni, która wychodzi z punktu położonego poza osią optyczną, tworzy po przejściu przez układ optyczny obraz tego punktu w kształcie przecinka; koma;
2. związany ze snem lu śpiączką, np. środki komatyczne - środki nasenne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombajn

1. maszyna rolnicza do zbioru roślin uprawnych;
2. maszyna stosowana w górnictwie do wydobycia węgla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. wieloczynnościowa maszyna rolnicza do zmechanizowanego zbierania plonów

(1.2) pot. wieloczynnościowe urządzenie lub narzędzie, np. drukarka, skaner i faks w jednym albo scyzoryk o wielu ostrzach

(1.3) slang. komputer

Kombajny rolnicze:

- kombajn do zboża
- kombajn ziemniaczany
- kombajn do buraków
- kombajn do kukurydzy

Kombajny leśne (Harwestery)

Kombajny górnicze:

- kombajn chodnikowy
- kombajn ścianowy
- kombajn frezujący

inne:

- Kombajn – osiedle mieszkaniowe w Warszawie
- Wist kombajn – system wistowy w brydżu
- Kombajn do Zbierania Kur po Wioskach – polska grupa muzyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombajner

osoba obsługująca kombajn; kombajnista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. roln. kierowca kombajnu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kombajnerka

kobieta obsługująca kombajn; kombajnistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombajnista

osoba obsługująca kombajn; kombajner

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. roln. kierowca kombajnu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kombajnistka

kobieta obsługująca kombajn; kombajnerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombajnować

czasownik

(1.1) roln. sprzątać zboże kombajnem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kombajnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kombajnować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kombajnowy

przymiotnik od: kombajn

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombatancki

odnoszący się do kombatanta, właściwy kombatantom

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kombatantami, dotyczący kombatantów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kombatanckość

→ kombatancki

Patrz:kombatancki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombatanctwo

1. ogół kombatantów, weteranów regularnych formacji wojskowych, oddziałów partyzanckich lub uczestnik ruchu oporu;
2. bycie kombatantem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombatant

były żołnierz regularnych formacji wojskowych, oddziałów partyzanckich lub uczestnik ruchu oporu; weteran

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) emerytowany żołnierz i były uczestnik wojny

Kombatant (z fr. combattant) – żołnierz regularnych sił zbrojnych, oddziałów partyzanckich lub członek ruchu oporu zaangażowany w walkę w trakcie konfliktu zbrojnego. Osoba o szczególnym statusie w prawie konfliktów zbrojnych. Także potoczne określenie weterana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombatantka

→ kombatanta

Patrz:kombatanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombi

combi;
1. rodzaj przedłużonego nadwozia samochodowego przystosowanego do przewożenia osób bądź towarów;
2. samochód o typie nadwozia o takiej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. typ nadwozia

(1.2) mot. samochód z nadwoziem typu kombi (1.1)

- kombi – typ nadwozia samochodu
- Kombi – zespół muzyczny istniejący w latach 1976-2003
- Kombi – album muzyczny polskiej grupy muzyki elektronicznej Kombi
- Kombi – program do komputerowego składu dokumentów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombiak

potocznie: samochód kombi

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombiboks

stanowisko służące zwierzęciu zarówno do pobierania karmy, jak i do odpoczynku

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kombinat

#### Źródła:

Wiktionary

# Kombinacja

1. łączenie różnych elementów w pewną całość;
2. całość, układ powstały z połączenia jakichś elementów;
3. sprytny, często nieuczciwy plan, manewr; podstęp, oszustwo;
4. nieuczciwe, podstępne działanie; machinacja, machlojka;
5. złożona konkurencja narciarska;
6. w szachach: niespodziewany manewr taktyczny, prowadzący do zdecydowanej zmiany układu sił na szachownicy;
7. w kombinatoryce: dowolny podzbiór utworzony z elementów danego zbioru skończonego, w którym kolejność elementów nie jest istotna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łączenie składowych w całość oraz efekt tego działania

(1.2) pomysłowy plan, nierzadko nieuczciwy

(1.3) mat. podzbiór zbioru skończonego o określonej liczbie elementów, których porządek nie jest istotny

(1.4) sport. szachy nieprzewidziany, forsowny manewr taktyczny wyraźnie zmieniający układ sił na szachownicy

(1.5) sport. narciarstwo konkurencja złożona, w której o zwycięstwie decyduje suma uzyskanych wyników z poszczególnych etapów

(1.6) przest. część bielizny damskiej pod postacią spodu pod suknię

W sporcie:

- kombinacja alpejska – olimpijska konkurencja narciarska, składająca się za slalomu specjalnego i biegu zjazdowego
- kombinacja norweska – olimpijska dyscyplina sportowa, na którą składają się skoki i biegi narciarskie
- kombinacja szachowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombinacki

dotyczący kombinatu - zespołu kilku zakładów przemysłowych działających pod wspólnym zarządem i związanych ze sobą pod względem organizacyjnym i technologicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinacyjka

zdrobnienie od: kombinacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinacyjny

dotyczący kombinacji, związany z kombinacją, np. zdolności kombinacyjne, układ kombinacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinat

1. zespół kilku zakładów przemysłowych działających pod wspólnym zarządem i związanych ze sobą pod względem organizacyjnym i technologicznym;
2. potocznie: instytucja, organizacja rozbudowana do rozmiarów trudnych do ogarnięcia, zarządzania; kolos, gigant, moloch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zarz. zespół kilku zakładów przemysłowych powiązanych organizacyjnie i technologicznie;

Kombinat – przedsiębiorstwo stanowiące zespół zakładów, działające pod wspólnym zarządem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombinatka

odmiana krzyżówki polegająca na przenoszeniu liter odgadniętych wyrazów z jednego diagramu do drugiego, według określonej zasady, w celu uzyskania rozwiązania

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinator

1. potocznie: osoba cechująca się sprytem, krętactwem, oszustwem; szachraj, krętacz, cwaniak, kanciarz;
2. środowiskowo: osoba uprawiająca kombinację alpejską lub norweską (sport zimowy będący połączeniem skoków i biegów narciarskich)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinatorka

kobieta cechująca się sprytem, krętactwem, oszustwem; szachrajka, krętaczka, cwaniara, kanciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od kombinator

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kombinatorski

dotyczący kombinatora - osoby cechującej się sprytem, krętactwem, oszustwem; szachrajski, krętacki, cwaniacki, kanciarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinatorstwo

potocznie: umiejętność sprytnego robienia interesów, wiążąca się najczęściej z metodami nieuczciwymi, podstępem, oszustwem; cwaniactwo, kanciarstwo, szachrajstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinatoryczny

1. książkowo: występujący w określonych kombinacjach (połączeniach);
2. w matematyce: dotyczący kombinatoryki - dyscypliny matematycznej badającej własności zbiorów skończonych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinatoryka

dyscyplina matematyczna badająca własności zbiorów skończonych, stosowana m.in. w teorii liczb, rachunku prawdopodobieństwa oraz w informatyce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. dział matematyki zajmujący się badaniem liczby możliwych do utworzenia konfiguracji, które spełniałyby określone warunki w danej strukturze matematycznej;

Kombinatoryka – dział matematyki badający struktury skończone lub nieskończone, ale przeliczalne. Np. określenie, ile jest podzbiorów k-elementowych w zbiorze n-elementowym stanowi jedno z typowych zagadnień kombinatoryki. Nazwa dyscypliny pochodzi od G.W. Leibniza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombinatowy

przymiotnik od: kombinat

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinerki

proste wielofunkcyjne narzędzie służące m.in. do cięcia drutu

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) techn. narzędzie ręczne, rodzaj szczypiec o uniwersalnym zastosowaniu;

Kombinerki (szczypce uniwersalne) – jednoręczne szczypce uniwersalne, przeznaczone do drobnych prac takich jak: przytrzymywanie elementów, ich cięcie, zgniatanie, zaginanie czy kształtowanie.

Część robocza kombinerek składa się (kolejno od końca):

- powierzchni chwytającej płaskiej poprzecznie ząbkowanej,
- powierzchni kształtowej ząbkowanej,
- bocznego ostrza tnącego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombinezon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jednoczęściowe ubranie ochronne;

Kombinezon – jednoczęściowe ubranie, będące połączeniem bluzy ze spodniami, najczęściej pełniące funkcję ubrania roboczego lub sportowego (np. kombinezon narciarski).Kombinezonami nazywa się też czasem ubrania dwuczęściowe, gdy bluza i spodnie (najczęściej ogrodniczki) tworzą komplet.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombinezonowy

→ kombinezon

Patrz:kombinezon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombinować

1. zestawiać elementy w spójną całość; łączyć, zespalać, jednoczyć;
2. potocznie: sprytnie przeprowadzać jakieś plany, prowadzić podejrzane, nieuczciwe interesy; kręcić, mieszać, motać;
3. potocznie: szukać rozwiązania jakiegoś problemu, zastanawiać się nad czymś; główkować, rozmyślać;
4. potocznie: robić coś, poprawiać, zmieniać, zwykle w sposób nieudolny lub niezupełnie uczciwy; grzebać, majstrować, manipulować;
5. potocznie o kobiecie i mężczyźnie: nawiązywać intymne stosunki

czasownik przechodni niedokonany (dk. skombinować)

(1.1) łączyć różne części w spójną całość

(1.2) pot. zdobywać dzięki sprytowi

(1.3) pot. wyciągać wnioski na podstawie jakichś danychfakt.

czasownik przechodni niedokonany (dk. wykombinować)

(2.1) pot. szukać wyjścia z sytuacji, zastanawiać się nad rozwiązaniem problemu

(2.2) pot. sprytnie, na granicy uczciwości lub nieuczciwie załatwiać interesy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) pot. majstrować w czymś

(3.2) pot. nawiązywać intymne relacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kombinowany

1. zestawiać elementy w spójną całość; łączyć, zespalać, jednoczyć;
2. potocznie: sprytnie przeprowadzać jakieś plany, prowadzić podejrzane, nieuczciwe interesy; kręcić, mieszać, motać;
3. potocznie: szukać rozwiązania jakiegoś problemu, zastanawiać się nad czymś; główkować, rozmyślać;
4. potocznie: robić coś, poprawiać, zmieniać, zwykle w sposób nieudolny lub niezupełnie uczciwy; grzebać, majstrować, manipulować;
5. potocznie o kobiecie i mężczyźnie: nawiązywać intymne stosunki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombiszorty

rodzaj stroju, szorty i bluzka zszyte razem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombiwar

wielofunkcyjne urządzenie elektryczne do przygotowywania posiłków; combiwar

Kombiwar – sprzęt kuchenny składający się z naczynia, panelu sterowniczego oraz pokrywy grzejnej, wyposażonej w wentylator, dzięki któremu znajdujące się w naczyniu produkty są owiewane strumieniem gorącego powietrza (termoobieg). Taka konstrukcja powoduje, iż produkty są pieczone szybko i równomiernie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kombo

combo;
1. kilkuosobowy zespół jazzowy;
2. urządzenie łączące cechy dwóch lub więcej typów urządzeń;
3. potocznie: połączenie, kombinacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombonianie

zakonnik Misjonarzy Kombonianów Serca Jezusowego - katolickiego zgromadzenia zakonnego powstałego w 1979 roku

Misjonarze Kombonianie Serca Jezusowego – zgromadzenie misyjne pracujące we wspólnotach międzynarodowych na czterech kontynentach.

Obecnie liczy prawie 1800 misjonarzy, 1800 sióstr zakonnych i 200 misjonarzy i misjonarek świeckich, którzy swym stylem życia i działalnością całkowicie poświęcają się służbie misyjnej wśród narodów i grup etnicznych jeszcze nieznających Dobrej Nowiny lub ewangelizowanych niedostatecznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kombonianin

zakonnik Misjonarzy Kombonianów Serca Jezusowego - katolickiego zgromadzenia zakonnego powstałego w 1979 roku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek katolickiego męskiego zgromadzenia zakonnego, założonego przez św. Daniela Comboniego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kombonianka

członkini zakonu: Siostry Misjonarki Kombonianki (SMC)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia komboniańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komboniański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kombonianami lub komboniankami, dotyczący kombonianów lub kombonianek

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do kombonianów lub kombonianek, będący ich własnością

#### Źródła:

Wiktionary

# Kombornia

wieś w Polsce w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim

Kombornia (dawniej też: Kąbornia) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Korczyna.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kombornia. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komborski

przymiotnik od: Kombornia (wieś na Podkarpaciu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kombu

wodorost morski, używany w japońskiej kuchni do przyprawiania potraw

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) plechaechy jadalnych wodorostów, najczęściej listownicy japońskiej, używane w kuchniach wielu krajów wschodnioazjatyckich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombucha

[czytaj: kombucza] kwaskowaty, musujący napój japoński ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji; kombucza

Kombucza (także jako kombucha i grzyb herbaciany) – napój uzyskiwany ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. grzybek herbaciany, inaczej znany jako grzybek japoński lub SCOBY (z ang. Symbiotic Culture of Bacteria and Yeasts, czyli symbiotyczna kultura bakterii i drożdży). Napój jest lekko słodki, kwaskowaty, orzeźwiający i musujący. Ma barwę od jasnoszarej do ciemnobrązowej. „Grzybek” to galaretowata struktura o białej lub jasnopomarańczowej barwie, zbudowana z celulozy wraz z żyjącymi tam w symbiozie mikroorganizmami. Barwa napoju zależna jest od rodzaju herbaty użytej do fermentacji. Do wyrobu kombuczy najlepiej nadaje się czarna lub zielona herbata oraz cukier. W wyniku fermentacji takiej brzeczki powstają różnorodne produkty, z których najważniejsze związki to kwasy organiczne, etanol oraz dwutlenek węgla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kombucza

kwaskowaty, musujący napój japoński ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji; kombucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. napój ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. „grzybek” herbaciany;

Kombucza (także jako kombucha i grzyb herbaciany) – napój uzyskiwany ze słodzonej herbaty poddanej fermentacji przez tzw. grzybek herbaciany, inaczej znany jako grzybek japoński lub SCOBY (z ang. Symbiotic Culture of Bacteria and Yeasts, czyli symbiotyczna kultura bakterii i drożdży). Napój jest lekko słodki, kwaskowaty, orzeźwiający i musujący. Ma barwę od jasnoszarej do ciemnobrązowej. „Grzybek” to galaretowata struktura o białej lub jasnopomarańczowej barwie, zbudowana z celulozy wraz z żyjącymi tam w symbiozie mikroorganizmami. Barwa napoju zależna jest od rodzaju herbaty użytej do fermentacji. Do wyrobu kombuczy najlepiej nadaje się czarna lub zielona herbata oraz cukier. W wyniku fermentacji takiej brzeczki powstają różnorodne produkty, z których najważniejsze związki to kwasy organiczne, etanol oraz dwutlenek węgla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kombustia

dawniej: spalenie, oparzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Komć

potocznie: komentarz w internecie; komć, komcio

#### Źródła:

SJP.pl

# Komciać

potocznie: komentować w internecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Komcio

potocznie: komentarz w internecie; komć, koment

#### Źródła:

SJP.pl

# Komeda

Krzysztof Komeda, pseudonim Krzysztofa Trzcińskiego (1931 - 1969), polskiego pianisty jazzowego i kompozytora

- Krzysztof Komeda – polski kompozytor i pianista jazzowy, twórca muzyki filmowej
- Zofia Komedowa – organizatorka, promotorka i manager, guru polskich jazzmanów, muza i żona Krzysztofa Komedy
- Komeda Quintet – zespół muzyczny założony przez Krzysztofa Komedę
- Komeda – album studyjny Leszka Możdżera

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komedia

1. gatunek dramatu lub filmu, obejmujący utwory o wesołym nastroju, lekkiej i pogodnej tematyce, charakteryzujące się humorem, wesołością i pomyślnym zakończeniem;
2. utwór reprezentujący gatunek komediowy;
3. nieszczere zachowanie, udawanie w celu wprowadzenia kogoś w błąd; hipokryzja, obłuda, fałsz, intryga;
4. potocznie: śmieszna sytuacja, coś niepoważnego; cyrk, kabaret, heca, szopka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. film. utwór sceniczny lub filmowy przedstawiający w sposób zabawny lub satyryczny postacie, obyczaje, wydarzenia itp.;

(1.2) sytuacja oceniana przez kogoś jako śmieszna lub niepoważna

(1.3) obłudne zachowanie kogoś, kto odgrywa jakąś rolę, aby odnieść korzyści

Komedia (łac. comoedia, z gr. κωμῳδία komodia, od wyrazów κῶμος komos – pochód i ᾠδή ode – pieśń) – jeden z trzech, obok tragedii i dramatu właściwego, gatunków dramatycznych. Komedie cechuje pogodny nastrój, komizm, najczęściej żywa akcja i szczęśliwe dla bohaterów zakończenie. Komedia rozwijała się już w starożytnej Grecji i Rzymie.Przedstawia komicznie sytuacje i wady bohaterów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komediancik

zdrobnienie od: komediant

#### Źródła:

SJP.pl

# Komediancki

odnoszący się do komedianta, właściwy komediantom

#### Źródła:

SJP.pl

# Komediant

1. człowiek zachowujący się nienaturalnie lub niepoważnie; pozer, efekciarz, kabotyn;
2. środowiskowo: aktor komediowy;
3. dawniej: aktor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek udający, zachowujący się nienaturalnie czy niepoważnie

(1.2) daw. osoba grająca różne postaci zawodowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komediantka

→ komediant

- Komediantka – powieść Władysława Reymonta wydana w 1896 r.
- Komediantka – film polski z 1986 r. w reżyserii Jerzego Sztwiertni z Małgorzatą Pieczyńską w roli głównej, adaptacja powieści
- Komediantka – 9-odcinkowy serial telewizyjny z 1987 r. w reżyserii Jerzego Sztwiertni

Patrz:komediant

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komediodramat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. teatr. dzieło sceniczne łączące elementy komedii i dramatu;

Komediodramat, film tragikomiczny – utwór filmowy, który łączy w swej konstrukcji elementy dramatu, komedii, liryzmu i tragizmu, tworząc z nich zarazem komediową i dramatyczną wizję świata wywołującą zarówno śmiech, jak i współczucie widza.

Charakterystyczną cechą komediodramatu jest ton serio, różniący go od form czysto komediowych takich jak: burleska, groteska, farsa, parodia itp.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komediodramatyczny

→ komediodramat

przymiotnik relacyjny

(1.1) film. teatr. związany z komediodramatem, dotyczący komediodramatu

Patrz:komediodramat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komediofarsowy

przymiotnik od: komediofarsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Komediooperowy

przymiotnik od: komedioopera

#### Źródła:

SJP.pl

# Komediopisarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. autorka komedii

#### Źródła:

Wiktionary

# Komediopisarski

dotyczący komediopisarza, komediopisarstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Komediopisarstwo

1. sztuka pisania komedii;
2. twórczość obejmująca komedie

#### Źródła:

SJP.pl

# Komediopisarz

pisarz komedii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. teatr. autor komedii

Komedia (łac. comoedia, z gr. κωμῳδία komodia, od wyrazów κῶμος komos – pochód i ᾠδή ode – pieśń) – jeden z trzech, obok tragedii i dramatu właściwego, gatunków dramatycznych. Komedie cechuje pogodny nastrój, komizm, najczęściej żywa akcja i szczęśliwe dla bohaterów zakończenie. Komedia rozwijała się już w starożytnej Grecji i Rzymie.Przedstawia komicznie sytuacje i wady bohaterów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komediowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest komediowe; cecha tych, którzy są komediowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Komediowy

przymiotnik od: komedia

przymiotnik

(1.1) dotyczący komedii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komedogenny

przymiotnik

(1.1) kosmet. zatykający pory skóry, przyczyniający się do powstawania zaskórników

#### Źródła:

Wiktionary

# Komedyjka

zdrobnienie od: komedia

#### Źródła:

SJP.pl

# Komelinowate

o cechach komelinowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komelinowaty

o cechach komelinowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komelinowce

rząd roślin zielnych z kladu jednoliściennych; trzykrotkowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komelinowe

grupa roślin jednoliściennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komelinowiec

przedstawiciel rzędu roślin zielnych z kladu jednoliściennych; trzykrotkowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Komemoracja

kommemoracja;
1. upamiętnienie wydarzenia lub osoby specjalną uroczystością, tablicą pamiątkową, dziełem artystycznym itp;
2. w liturgii katolickiej:
a) modlitwa za żywych i umarłych w czasie mszy;
b) wezwanie świętego w jednej z części mszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uroczyste upamiętnienie jakiejś osoby lub jakiegoś zdarzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komemoracyjny

→ komemoracja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z komemoracją, dotyczący komemoracji

Patrz:komemoracja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komenda

1. w wojsku, policji, harcerstwie itp.: krótki, ustny rozkaz nakazujący wykonanie jakiejś czynności lub przerwanie wykonywanej;
2. organizacja lub urząd zarządzany lub dowodzony przez komendanta;
3. dowodzenie organizacją militarną lub paramilitarną;
4. siedziba dowódcy, komendanta; komendantura;
5. w informatyce: instrukcja wykonania pewnej czynności przez system komputerowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótki, słowny rozkaz natychmiastowego podjęcia lub zaprzestania czegoś, wydany przez dowódcę, zwierzchnika, itp.

(1.2) dowodzenie, kierowanie, komenderowanie, kierowanie czymś

(1.3) urząd, na którego czele stoi komendant; też siedziba tego urzędu

(1.4) inform. instrukcja wykonania pewnej czynności przeznaczona dla systemu operacyjnego lub procesora komputera

(1.5) daw. część wojska będąca pod czyimś dowództwem

- komenda – inaczej rozkaz
- komenda – jednostka organizacyjna służby mundurowej lub formacji paramundurowej stanowiąca dla danego obszaru dowództwo terytorialne, którym kieruje komendant
- Komenda – wieś w Słowenii
- Gmina Komenda – gmina w Słowenii z siedzibą w ww. wsi
- Komenda – miasto w dystrykcie Komenda/Edina/Eguafo/Abirem w regionie Centralnym w Ghanie

Osoby o tym nazwisku:

- Marcin Komenda
- Tomasz Komenda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komendacja

w ustroju fedualnym nawiązujący do tradycji germańskich akt oddawania się tzw. wolnych pod opiekę króla lub innych możnych zwanych seniorami i zobowiązania się wobec nich pod przysięgą do wiernej, dożywotniej służby jako wasale

Komendacja (łac. commendatio: polecenie) – cywilnoprawny akt oddania się wolnej osoby w osobisty stosunek poddańczy (wasalny) względem innej wolnej osoby (seniora). W Europie występował najczęściej we wczesnym średniowieczu: wywodził się z tradycji germańskiej, pojawił się w VIII wieku, a rozpowszechnił w czasach karolińskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komendacyjny

dotyczący komendacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Komendancki

odnoszący się do komendanta, właściwy komendantom

#### Źródła:

SJP.pl

# Komendant

dowódca, zwierzchnik jednostki organizacyjnej w wojsku, policji, straży pożarnej lub w harcerstwie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. dowódca wojskowy

(1.2) kierownik posterunku policji

(1.3) zwierzchnik oddziału straży pożarnej

(1.4) zwierzchnik organizacji paramilitarnej

(1.5) harc. instruktor harcerski kierujący daną jednostką

Komendant – zwierzchnik, dowódca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komendantka

→ komendanta

Patrz:komendanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Komendantura

1. siedziba komendanta;
2. funkcja komendanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Komendatorium

okręg administracyjno-sądowo-wojskowy w zakonach rycerskich, podległy komandorowi; komturia

#### Źródła:

SJP.pl

# Komendatoryjny

przymiotnik

(1.1) rel. hist. taki, który wchodzi w skład czyjegoś beneficjum kościelnego, nadany uznaniowo przez władcę świeckiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Komenderować

1. wydawać nakaz, polecenie; rozkazywać;
2. wydawać komendę, dowodzić oddziałem wojska

#### Źródła:

SJP.pl

# Komenderujący

1. wydawać nakaz, polecenie; rozkazywać;
2. wydawać komendę, dowodzić oddziałem wojska

#### Źródła:

SJP.pl

# Komensal

organizm pozostający w symbiozie z innym organizmem

Komensalizm (współbiesiadnictwo; od łac. commensalis „współbiesiadnik” com „współ” i mensa „stół”) – najbardziej pierwotny typ oddziaływania protekcyjnego. Pojęcie to zostało wprowadzone przez zoologa Pierra Josepha van Bendena w 1876 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komensaliczny

→ komensalizm

Patrz:komensalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Komensalistyczny

→ komensalizm

Patrz:komensalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Komensalizm

forma symbiozy zwierząt, polegająca na wykorzystywaniu przez jedno (komensal) np. odchodów lub resztek pożywienia zdobywanego przez drugie (gospodarz); współbiesiadnictwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. typ współżycia między dwoma gatunkami, w którym jeden czerpie korzyści nie przynosząc korzyści ani szkody drugiemu

Komensalizm (współbiesiadnictwo; od łac. commensalis „współbiesiadnik” com „współ” i mensa „stół”) – najbardziej pierwotny typ oddziaływania protekcyjnego. Pojęcie to zostało wprowadzone przez zoologa Pierra Josepha van Bendena w 1876 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komensalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z komensalizmem, dotyczący komensalizmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Komeński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koment

potocznie: komentarz w internecie; komć, komcio

#### Źródła:

SJP.pl

# Komentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. komentowanie, robienie komentarzy

(1.2) daw. komentarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Komentariat

1. dyskutanci w mediach społecznościowych;
2. publicyści zajmujący się komentowaniem życia publicznego

rzeczownik zbiorowy, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogół osób zajmujących się publicystyką, komentowaniem życia społecznego i biorących udział w dyskusjach w mediach (również za pośrednictwem mediów społecznościowych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komentarz

1. uwaga na temat kogoś lub czegoś, najczęściej krytyczna lub złośliwa;
2. artykuł publicystyczny lub wypowiedź omawiające aktualne wydarzenia polityczne, gospodarcze itp., zawierające ocenę omawianych faktów i zjawisk;
3. objaśnienia lub interpretacja tekstu, obrazu, badania naukowego itp., dodawane przez autora, wystawcę, reżysera lub wydawcę; przypis, uwaga;
4. dziennikarska relacja z przebiegu wydarzeń, prowadzona na bieżąco w radiu lub telewizji;
5. w filmoznawstwie: tekst czytany przez aktora lub lektora zza kadru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uwaga odnośnie czegoś lub kogoś

(1.2) objaśnienie lub uzupełnienie jakiegoś tekstu bądź grafiki zamieszczone przez autora

- Komentarz (gatunek literacki) – gatunek literatury użytkowej (filozoficznej, teologicznej i naukowej),

- Komentarz (informatyka) – fragment kodu źródłowego programu pomijany przez kompilator lub interpreter
- Komentarz (publicystyka) – rodzaj wypowiedzi publicystycznej
- Komentarz do aktu normatywnego – w dogmatyce prawniczej pomoc w interpretacji takich aktów, np. Komentarz do Kodeksu Karnego, Komentarz do ustawy Prawo zamówień publicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komentarzowy

rzadko: taki, który dotyczy komentarza, jest z nim związany, np. artykuł komentarzowy; wyjaśniający, objaśniający

#### Źródła:

SJP.pl

# Komentarzyk

zdrobnienie od: komentarz; pobłażliwie, żartobliwie o komentarzu

#### Źródła:

SJP.pl

# Komentator

osoba coś komentująca, interpretująca, udzielająca wyjaśnień; interpretator, objaśniacz, tłumacz, publicysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która komentuje coś

(1.2) sport. sprawozdawca sportowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komentatorka

kobieta komentująca coś, interpretująca, udzielająca wyjaśnień; interpretatorka, publicystka, recenzentka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: komentator

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komentatorski

taki, który jest charakterystyczny dla komentarza, związany z komentarzem, np. rozprawa komentatorska; interpretatorski, egzegetyczny, objaśniający

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z komentatorem, dotyczący komentatora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komentatorstwo

rzadko: zajęcie, praca komentatora (pisanie, wygłaszanie komentarzy); interpretowanie, egzegeza, objaśnianie

#### Źródła:

SJP.pl

# Komentować

1. objaśniać tekst lub wydarzenia, opatrywać je komentarzem; wyjaśniać, oceniać, recenzować;
2. opatrywać złośliwymi uwagami, wygłaszać krytyczne uwagi; obmawiać, krytykować

czasownik

(1.1) wyrażać opinię na jakiś temat; oceniać coś, robić uwagi

(1.2) objaśniać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|komentować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Komeraż

dawniej: złośliwa plotka, obgadywanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. plotka, intryga, nieporozumienie, powaśnienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komeraże

podstępne działania, intrygi

#### Źródła:

SJP.pl

# Komercha

pogardliwie: komercja

#### Źródła:

SJP.pl

# Komercja

1. działalność nastawiona tylko na osiągnięciu zysków;
2. dawniej: handel towarami

Komercjalizacja – oparcie działalności na zasadach rynkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komercjalizacja

proces podporządkowywania jakiejś części życia społecznego lub gospodarczego regułom komercjalnym, handlowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół zmian mających na celu oparcie czegoś na zasadach komercyjnych;

Komercjalizacja – oparcie działalności na zasadach rynkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komercjalizacyjny

dotyczący komercjalizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Komercjalizm

doktryna, zakładająca wynoszenie jak największej korzyści ze swoich działań

#### Źródła:

SJP.pl

# Komercjalny

→ komercja; komercyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komercyjność

→ komercja

Patrz:komercja

#### Źródła:

SJP.pl

# Komercyjny

→ komercja; komercjalny

przymiotnik

(1.1) nastawiony na zysk; związany z odnoszeniem korzyści ze swoich działań

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komers

bankiet, uczta; również: towarzyska gra w karty

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) uroczysty bal organizowany przez uczniów;

(1.2) daw. niehazardowa towarzyska gra karciana

(1.3) daw. spółka, stowarzyszenie

Komers, także komersz (z łac. commercium, „handel”, „obcowanie”) – tradycyjne, uroczyste spotkanie członków korporacji akademickiej, zwykle organizowane w rocznicę jej powstania.

W niektórych korporacjach, np. Arkonii, komersz jest uroczystością zamkniętą; mogą w nim brać udział tylko członkowie stowarzyszenia i zaprzyjaźnionych korporacji (tzw. „korporacji skartelowanych”). Inne korporacje nie ograniczają listy oficjalnych gości, a niektóre, jak Konwent Polonia, organizują komersze zamknięte, tzw. „komersze intern”, tylko dla grona korporantów, oraz komersze otwarte, tzw. „komersze extern”, na które mogą być zapraszani np. nauczyciele akademiccy, przedstawiciele władz uczelni lub władz państwowych i samorządowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komersowy

przymiotnik od: komers

#### Źródła:

SJP.pl

# Komes

wyższy urzędnik dworu w dawnej Polsce; comes

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komesowy

przymiotnik od: komes

#### Źródła:

SJP.pl

# Kometa

nietrwałe ciało niebieskie składające się z jądra o powłoce gazowej i warkocza; poruszające się po orbitach o dużych mimośrodach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. małe, nietrwałe ciało niebieskie, złożone z jądra otoczonego komą, które na krótko pojawia się w pobliżu gwiazdy centralnej;

(1.2) daw. rodzaj towarzyskiej gry karcianej

(1.3) więz. zwykle w lm. oko

Kometa – małe, lodowo-skalne porowate ciało, składające się z gazów, lodu i materii skalnej, które zbliżając się do gwiazdy (na mniej więcej odległości 2 AU), uwalnia pył i gruz oraz gaz ze swojej powierzchni, tworząc dwa warkocze kometarne – jeden jonowy składający się ze zjonizowanych cząsteczek odpychanych przez ciśnienie słoneczne oraz pyłowy tworzony przez pył i fragmenty skał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kometarny

→ kometa; kometowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kometka

gra przeznaczona dla dwóch lub czterech osób polegająca na przebijaniu nad siatką lotki (zazwyczaj zrobionej z piór i zakończonej gumowym końcem) za pomocą rakietki; badminton

#### Źródła:

SJP.pl

# Kometowy

→ kometa; kometarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komeżka

katolicka biała szata liturgiczna; komża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: komża

(1.2) rel. komża ministrancka

Komża (łac. comisia – koszula) – szata liturgiczna używana przez ministranta. Jest to skrócona alba o szerokich rękawach. Komża ma kolor biały, co symbolizuje czystość serca i ducha.

Do XI w. komża była używana wyłącznie w chórach, podczas liturgii godzin jako strój chórowy. Dopiero od XIV w. może być stosowana we wszystkich czynnościach liturgicznych, dla których wyraźnie nie zastrzeżono użycia alby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komforcik

zdrobnienie od: komfort

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od komfort

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komfort

1. ogół warunków zapewniających człowiekowi wygodę, odznaczających się dostatkiem i elegancją; dobrobyt;
2. stan zaspokojenia potrzeb fizycznych i psychicznych; dobrostan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogólnie warunki zapewniające spokój, wygodę i elegancję

(1.2) stan zaspokojenia i braku kłopotów

Sklepy Komfort S.A. – polskie przedsiębiorstwo zarządzające siecią sklepów oferujących produkty przeznaczone do aranżacji i wykończenia wnętrz.

Sprzedaż realizowana jest poprzez sieć sklepów stacjonarnych, a także za pośrednictwem sklepu on-line. Siecią zarządza spółka Sklepy Komfort S.A., od 2014 roku kontrolowana przez Michała Sołowowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komfortowo

przysłówek

(1.1) z komfortem, wygodą, dostatkiem

(1.2) z odczuciem spokoju, swobody, beztroski

#### Źródła:

Wiktionary

# Komfortowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest komfortowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Komfortowy

wygodny, zapewniający komfort

przymiotnik

(1.1) sprawiający, że czujemy się bardzo wygodnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komi

język ludności Komi

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z republik wchodzących w skład Federacji Rosyjskiej;

- Komi – republika w składzie Federacji Rosyjskiej
- Komi – lud ugrofiński
- komi – język z grupy ugrofińskiej
- komi – zasada gry go
- Komi – miejscowość na Cyprze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komi-Permiacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Komi-Permiakami, dotyczący Komi-Permiaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język komi-permiacki;

#### Źródła:

Wiktionary

# Komi-Zyriański

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język komi-zyriański (język komi);

#### Źródła:

Wiktionary

# Komiacki

przymiotnik od: Komi (republika w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Komiakami, dotyczący Komiaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komiaczka

mieszkanka Komi (republiki w Rosji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini narodu Komiaków zamieszkującego Republikę Komi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komiak

mieszkaniec Komi (republiki w Rosji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komicja

w starożytnym Rzymie: zgromadzenie bądź wybory; komicje

#### Źródła:

SJP.pl

# Komicje

w starożytnym Rzymie: zgromadzenie bądź wybory; komicja

#### Źródła:

SJP.pl

# Komiczka

1. kobieta występująca przed publicznością, aby ją rozbawić;
2. aktorka grająca role komediowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Komicznie

przysłówek

(1.1) w sposób komiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Komiczniej

stopień wyższy od przysłówka: komicznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Komiczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: komiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komiczno-Groteskowy

komiczny i groteskowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Komiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest komiczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Komiczny

1. dotyczący komizmu;
2. zabawny, wywołujący śmiech

przymiotnik

(1.1) taki, który wywołuje śmiech; jest śmieszny

(1.2) związany z komedią; taki, jak komedia; humorystyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komięga

staropolski statek rzeczny do jednorazowego spływu z biegiem rzeki, głównie do spławiania zboża; używany do XIX wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. czworoboczny statek rzeczny do spławiania zboża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komierówko

Komierówko – osada krajeńska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według danych Urzędu Gminy Sępólno Krajeńskie (XII 2014 r.) liczyła 49 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komierowo

Komierowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 347 mieszkańców. Jest szóstą co do wielkości miejscowością gminy Sępólno Krajeńskie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komiężka

1. mniejszy model komięgi;
2. jednokomórkowy glon zaliczany do okrzemek

#### Źródła:

SJP.pl

# Komik

człowiek mający za zadanie rozśmieszanie publiczności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta estradowy zabawiający publiczność śmiesznymi występami

Komik – artysta uprawiający komedię, zarazem ktoś wesoły, o dużym poczuciu humoru. Komikiem może być artysta kabaretowy, a także stand-uper.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komika

komizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Komiks

historia wydawana jako osobna broszura lub zamieszczana np. w czasopismach, przedstawiona za pomocą obrazków, opatrzonych m.in. w dialogi postaci, narrację; pojedyncza broszura takiej historii; sztuka tworzenia takich historii; comics

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. z reguły opowiadanie utworzone przez połączenie kilku lub więcej obrazków składających się na historię;

Komiks – sekwencyjna historia obrazkowa, z dodanym tekstem, publikowana w prasie lub w formie osobnych zeszytów, która wykształciła się jako odrębna forma wydawnicza na przełomie XIX i XX wieku z gazetowej grafiki satyrycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komiksiarz

potocznie: osoba rysująca komiksy; komiksowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. autor komiksów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komiksowiec

potocznie: osoba rysująca komiksy; komiksiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Komiksowo

przysłówek sposobu

(1.1) w formie komiksu

(1.2) w sposób właściwy dla publikacji komiksowych

Komiksowo – komiks, dodatek do Gazety Wyborczej kierowany do dzieci, drukowany od 2000 do 2004 roku. Pierwszy numer ukazał się 25 lutego 2000 roku. Ukazywał się co piątek, a od 13 marca 2004 roku co sobotę. W ostatnim numerze (227) z 20 czerwca 2004 redaktorzy żegnają się słowami: „Komiksowo żegna się ze swoimi czytelnikami."

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komiksowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) upodobnienie do komiksu

#### Źródła:

Wiktionary

# Komiksowy

dotyczący komiksu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z komiksem, dotyczący komiksu

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki jak w komiksie bądź pasujący do komiksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komiliton

dawniej: kolega szkolny, towarzysz broni

Komiliton (z łac. commilitonis, „towarzysz w wojsku”, „kamrat”) – w języku polskim przestarzałe określenie oznaczające towarzysza broni, kolegę, zwłaszcza uniwersyteckiego. W korporacjach akademickich zwrot grzecznościowy stosowany w relacjach między korporantami lub jedna z kategorii członków korporacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komin

1. pionowa konstrukcja, zapewniająca przepływ powietrza;
2. wąskie wcięcie w stoku górskim;
3. wysoka i wąska wyrwa nad wyrobiskiem w kopalni;
4. prąd wznoszący ciepłego powietrza;
5. dawniej: piec kuchenny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. konstrukcja służąca do odprowadzenia ku górze dymu z paleniska, silnika lub pieca;

(1.2) pionowy tunel w kształcie komina (1.1)

(1.3) pionowa formacja skalna w formie zagłębienia o trzech ścianach;

(1.4) przest. kominek, otwarte palenisko

(1.5) element ubioru w postaci szerokiego golfu lub szala ze zszytymi końcami mogącego służyć jednocześnie za szal i za nakrycie głowy

(1.6) zob. komin wulkaniczny.

(1.7) zob. komin termiczny.

(1.8) zob. komin hydrotermalny.

(1.9) zob. komin płacowy.

Komin (z łac. caminus, od gr. κάμινος (kaminos) „piec”) – droga przenoszenia spalin w przypadku komina spalinowego oraz droga przenoszenia zużytego powietrza w przypadku komina wentylacyjnego. Potocznie jest to pionowa konstrukcja budowlana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kominek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: komin

(1.2) otwarte palenisko umieszczone bezpośrednio w ścianie lub przed nią w celu ogrzewania wnętrza pomieszczenia;

(1.3) mały, krótki komin

(1.4) spotkanie organizowane towarzyskie w sali z kominkiem (1.2), zazwyczaj z programem artystycznym lub dyskusją

(1.5) lotn. otwór w środku czaszy spadochronu, przepuszczający nadmiar powietrza

(1.6) łow. podskok zwierzęcia

(1.7) harc. zastępstwo dla obrzędowego ogniska, gdy warunki nie pozwalają na rozpalenie normalnego ognia; składa się z kilku świeczek

Kominek – nakryte palenisko, zbudowane z wnęki umieszczonej w ścianie niewiele wyżej niż poziom podłogi, wystającego z lica ściany obramowania, na którym opiera się okap odprowadzający spaliny do przewodu dymowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kominform

Biuro Informacyjne Partii Komunistycznych i Robotniczych, instytucja powołana do koordynacji działań partii komunistycznych w państwach podległych ZSRR

Kominform (Biuro Informacyjne Partii Komunistycznych i Robotniczych) – organizacja międzynarodowa zrzeszająca europejskie partie komunistyczne, powstała w 1947 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kominiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kominiara

zgrubienie od: kominiarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kominiarczyk

pomocnik kominiarski, młody kominiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adept kominiarski, młody kominiarz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Chaetura|ref=tak., ptak z rodziny jerzykowatych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kominiarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. czapka okrywająca głowę i szyję, mająca niewielkie wycięcie na twarz, a czasem tylko na oczy i usta, noszona także w formie wywiniętej wokół głowy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kominiarski

przymiotnik od: kominiarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem kominiarza, dotyczący kominiarstwa lub kominiarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kominiarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. rzemiosło związane z utrzymaniem sprawnych kominów

Kominiarz – rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem i sprawdzaniem stanu technicznego przewodów kominowych dymowych, spalinowych i wentylacyjnych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kominiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem kominów;

Kominiarz – rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem i sprawdzaniem stanu technicznego przewodów kominowych dymowych, spalinowych i wentylacyjnych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kominkarz

rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem i konserwacją kominków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kominkowy

przymiotnik od: kominek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kominkiem, wyposażony w kominek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kominowe

przymiotnik od: komin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kominówka

1. specjalna cegła w kształcie wycinka pierścienia, używana do budowy okrągłych kominów;
2. potocznie: ustawa ograniczająca wynagrodzenia kierownictwa w niektórych przedsiębiorstwach państwowych; ustawa kominowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. cegła będąca wycinkiem pierścienia, używana do budowy kominów

(1.2) pot. zob. ustawa kominowa.

(1.3) pot. bimber nielegalnie wytwarzany w prymitywnych warunkach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kominowy

przymiotnik od: komin

przymiotnik

(1.1) związany z kominem, dotyczący komina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komintern

międzynarodowa organizacja partii komunistycznych powstała z inicjatywy Lenina, działająca w latach 1919-43, realizująca założenia radzieckiej polityki zagranicznej; III Międzynarodówka, Międzynarodówka Komunistyczna

Międzynarodówka Komunistyczna (zwana także III Międzynarodówką), w skrócie Komintern (od ros. Коммунистический интернационал, trl. Kommunisticzjeskij internacionał) – organizacja międzynarodowa, która powstała z inicjatywy Włodzimierza Lenina w Moskwie, w dniach 2–6 marca 1919 roku. Została ona założona przez 19 partii komunistycznych, a wśród nich także Komunistyczną Partię Polski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kominternowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. polit. związany z Kominternem, dotyczący Kominternu

#### Źródła:

Wiktionary

# Komis

1. sklep lub firma pośredniczące w sprzedaży i kupnie towarów, pobierająca prowizję;
2. działalność sklepu lub firmy na takich zasadach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) firma lub sklep pośredniczące za opłatą w sprzedaży różnych przedmiotów

(1.2) transakcje kupna-sprzedaży na rachunek innej osoby

(1.3) uczn. stud. egzamin komisyjny

Komis – instytucja zajmująca się sprzedażą lub skupem dóbr na zasadach określonych w umowie komisowej. Komis we własnym imieniu sprzedaje na rzecz zleceniodawcy przedmiot ujęty w umowie, pobierając za to określoną w umowie prowizję.

Rodzaje komisów:

- samochodowy – zajmujący się kupnem/sprzedażą samochodów. W celu sprzedaży pojazdu komis przyjmuje samochód od właściciela i umieszcza na specjalnie przygotowanym placu. W tym czasie właściciel nie ma możliwości korzystania z pojazdu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komisant

1. osoba fizyczna lub przedsiębiorstwo, zajmujące się transakcjami komisowymi kupna-sprzedaży
2. przestarzale: komisjoner

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisantka

kobieta komisant

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisarek

→ komisarz

Osoby o tym nazwisku:

- Maria Komisarek – polska pływaczka
- Mike Komisarek – amerykański hokeista

Patrz:komisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komisariacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od komisariat

#### Źródła:

Wiktionary

# Komisariat

1. jednostka organizacyjna policji obejmująca swą działalnością określony teren;
2. lokal tej jednostki;
3. instytucja lub urząd podległe komisarzowi, często tworzony doraźnie do wykonania określonego zadania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lokal, w którym urzędują pracownicy policji

(1.2) jednostka organizacyjna policji pełniąca funkcje w określonym terenie

(1.3) urząd tymczasowy utworzony do spełniania określonych zadań

- Komisariat Policji
- Komisariat ludowy
- Komisariat Rzeszy Ukraina
- Komisariat Rzeszy Wschód
- Komisariat Rzeszy Moskwa
- Komisariat Rzeszy Kaukaz
- Komisariat Ziemi Świętej
- Komisariat (serial telewizyjny)

Zobacz też: komisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komisariatowy

przymiotnik od: komisariat

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisarka

→ komisarz

Patrz:komisarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisarski

przymiotnik od: komisarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisaryczny

niepochodzący z wyboru, lecz ustanowiony przez władze w związku ze szczególnymi okolicznościami, np. zarząd komisaryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisarz

1. urzędnik powołany do pełnienia określonej funkcji lub realizacji misji, często mający specjalne kompetencje;
2. stopień oficerski w policji;
3. oficer mający ten stopień;
4. pełnomocnik dyplomatyczny niektórych państw w krajach lub terytoriach niemających pełnej suwerenności;
5. osoba wyznaczona do czasowego pełnienia funkcji obieralnej;
6. w ZSRR do 1946 roku: członek rządu kierujący komisariatem ludowym; minister

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urzędnik posiadający szczególne pełnomocnictwa

- komisarz awaryjny – osoba zastępująca ubezpieczyciela na terenie innego państwa w razie wystąpienia zdarzenia objętego ochroną ubezpieczeniową
- komisarz europejski – członek gabinetu Komisji Europejskiej, odpowiednik ministra w zwykłym rządzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komisja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa wydelegowana z większego grona, powołana do sprawowania określonych funkcji, najczęściej do zbadania jakiejś kwestii, kontroli czyjejś działalności;

Komisja – zespół osób kompetentnych i odpowiedzialnych, któremu zlecone zostało zbadanie pewnej sprawy lub spełnienie pewnej konkretnej i specjalnej czynności. Komisja jest ciałem delegowanym, a więc podlega instancji, która ją ustanowiła (delegowała), zdaje jej sprawę ze swych czynności i przedkłada projekt decyzji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komisjoner

przestarzale: agent, pośrednik przy kupnie i sprzedaży; komisant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik magazynu zajmujący się komisjonowaniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komisjonerka

→ komisjoner; komisantka

#### Źródła:

SJP.pl

# Komiśniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od komiśniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Komiśniak

dawniej: ciemny, razowy chleb przydzielany żołnierzom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. ciemny razowy chleb przydzielany dawniej żołnierzom;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komiśny

dawniej żołnierski, przeznaczony dla żołnierzy, wojska

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisowe

opłata pobierana przez komisanta za dokonanie transakcji kupna lub sprzedaży

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisowy

przymiotnik od: komis

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisurotomia

zabieg operacyjny polegający na rozerwaniu lub rozcięciu, najczęściej lewej zastawki przedsionkowo-komorowej serca, chorobowo zwężonej i utrudniającej przepływ krwi

Komisurotomia – zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu spoideł mózgowych łączących półkule mózgu. Wykorzystuje się go do łagodzenia objawów padaczki, ponieważ ogranicza rozprzestrzenianie się ataków epileptycznych pomiędzy półkulami. Ogranicza także przepływ informacji pomiędzy nimi, co wiąże się z występowaniem objawów zespołów spoidłowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komisyjka

zdrobnienie od: komisja

#### Źródła:

SJP.pl

# Komisyjny

dotyczący komisji; stworzony przez komisję, będący komisją

#### Źródła:

SJP.pl

# Komitacki

→ komitat

Patrz:komitat

#### Źródła:

SJP.pl

# Komitadżi

członek zbrojnych oddziałów bułgarskich, które prowadziły walkę z Turkami

Komitadżi (także Comitadji lub Komitaji od bułgarskiego Комити, gr. κομιτατζήδες) – pojęcie historyczne określające członków słowiańskojęzycznych oddziałów zbrojnych z krajów bałkańskich, pochodzących głównie z Bułgarii, Serbii i regionu geograficznego Macedonii, walczących o wyzwolenie spod osmańskiej okupacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komitat

jednostka podziału terytorialnego na Węgrzech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. węgierska jednostka administracyjna pierwszego rzędu;

Komitat (z łac. commitatus; węg. vármegye, chorw. županija, słow. župa) – jednostka administracyjna pierwszego rzędu w podziale administracyjnym Węgier, odpowiadająca polskiemu województwu.

Podział terytorium Królestwa Węgier na komitaty zaczął się kształtować około X–XI wieku. Początkowo komitat był jednostką administracji centralnej (królewskiej). W czasach późnego średniowiecza, po osłabnięciu władzy królewskiej, komitat stał się jednostką administracji samorządowej (samorządu szlacheckiego). W 1914 r. Królestwo Węgier podzielone było na 64 komitaty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komitecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od komitet

#### Źródła:

Wiktionary

# Komitent

posiadacz rzeczy oddanej w komis

#### Źródła:

SJP.pl

# Komitet

grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa osób powołanych do wykonania określonych zadań

Komitet (fr. comité, ang. commitee) – grupa osób, działająca w imieniu szerszego zespołu i powstała drogą wyboru, wyznaczenia lub też samorzutnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komitetowy

przymiotnik od: komitet

#### Źródła:

SJP.pl

# Komitologia

proces przyjmowania przez Komisję Europejską aktów wykonawczych do aktów prawnych; komitetologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Komitywa

1. bliskie stosunki łączące dobrych znajomych lub przyjaciół, zażyłość;
2. dawniej: grupa osób towarzysząca komuś, czemuś; orszak; świta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bliskie stosunki między znajomymi lub przyjaciółmi

(1.2) daw. grupa osób towarzysząca komuś lub czemuś

Zażyłość (także: poufałość, komitywa, bliskość, intymność, konfidencjalność) – zwykle pozytywne relacje międzyludzkie, charakteryzujące się ciepłym i życzliwym wzajemnym odnoszeniem się do siebie, zaufaniem i skłonnością do wzajemnych zwierzeń. W warstwie językowej typowe jest używanie języka potocznego, zdrobnień, wyrażeń pieszczotliwych, czasem także wulgaryzmów i slangu. Przy dużej zażyłości dochodzi także do przekroczenia bariery fizycznej, a wtedy emocje mogą być wyrażane przez obejmowanie, poklepywanie, przytulanie, chwytanie za ręce i ramiona, głaskanie, całowanie itp. Zażyłość powstaje między osobami, które się dobrze znają, a zwłaszcza członkami rodziny lub członkami grupy pozostającej w częstych kontaktach towarzyskich, np. w grupie przyjaciół, dobrych znajomych lub bliskich sąsiadów, prawie zawsze towarzyszy odwzajemnionej miłości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komiwojażer

agent handlowy, przedstawiciel jakiejś firmy podróżujący w celu zdobywania klientów i przyjmowania zamówień na towar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. hand. przedstawiciel handlowy odbywający podróże w celu zdobycia nabywców produktu czy usługi

Akwizycja (z łac. acquisitio – nabywanie) – nabycie, nabytek.

W marketingu to:

- zjednywanie, pozyskiwanie klientów,
- zbieranie zamówień,
- zawieranie umów dotyczących dostawy produktów lub wykonanie usług.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komiwojażerka

1. kobieta komiwojażer;
2. potocznie: komiwojażerstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Komiwojażerski

przymiotnik od: komiwojażer

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z komiwojażerem, dotyczący komiwojażera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komiwojażerstwo

zajęcie, praca komiwojażera

#### Źródła:

SJP.pl

# Komizm

zespół cech jakiejś osoby, sytuacji, jakiegoś zdarzenia, przedmiotu budzących wesołość, rozśmieszających; śmieszność, zabawność, komiczność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zespół cech jakiejś osoby lub sytuacji budzący wesołość

Komizm (gr.) – kategoria estetyczna, określająca właściwości zjawisk zdolnych wywołać śmiech oraz okoliczności, w jakich dochodzi do powstania tej reakcji. Istnieje wiele poglądów w kwestii źródeł efektu komicznego, na ogół przyjmuje się, że jego istota polega na ujawnianiu zaskakującej sprzeczności, kontrastu, będących wynikiem przedstawienia osób, sytuacji odbiegających od oczekiwań odbiorcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kommageński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kommageną, dotyczący Kommageny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kommemoracja

komemoracja;
1. upamiętnienie wydarzenia lub osoby specjalną uroczystością, tablicą pamiątkową, dziełem artystycznym itp;
2. w liturgii katolickiej:
a) modlitwa za żywych i umarłych w czasie mszy;
b) wezwanie świętego w jednej z części mszy

Exemplum, egzemplum, kommemoracja (łac. commemoratio), przykład (łac. exemplum), wzór (łac. model) – w retoryce i dialektyce argument z wydarzenia lub wydarzeń rzeczywistych czy fikcyjnych, który jest elementem wypowiedzi. Podczas argumentacji exemplum jest przesłanką prowadzącą przez podobieństwo (łac. similitudo) lub porównanie (łac. comparatio) do orzekania o podmiocie wnioskowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kommemoracyjny

dotyczący kommemoracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kommemoratywny

upamiętniający; memoratywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kommiliton

dawniej: kolega szkolny, towarzysz broni; komiliton

#### Źródła:

SJP.pl

# Kommos

1. część dramatu antycznego, na którą składa się lament bohatera;
2. śpiew aktorów w teatrze starożytnym

- Kommos – pojęcie związane z teatrem starożytnym
- Kommós – stanowisko archeologiczne w południowej Krecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komnata

pokój lub sala reprezentacyjna w dawnych zamkach, pałacach itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie mieszkalne w pałacu lub rezydencji, zwykle pełne przepychu;

Komnata (wł. caminata – izba z piecem) – do XVI wieku termin stosowany do określenia izby mieszkalnej lub pokoju ogrzewanego kominkiem, najczęściej w odniesieniu do wnętrz zamkowych i pałacowych, obecnie w odniesieniu do sal reprezentacyjnych i pokoi mieszkalnych znajdujących się na zamkach, w pałacach, dworach z czasu gotyku i renesansu. Są to wnętrza urządzone z przepychem, o bogato dekorowanych ścianach i sufitach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komnatka

Kimnata (ukr. Кімната) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie krzemienieckim, w hromadzie Krzemieniec. W 2001 roku liczyła 873 mieszkańców.

Do 2009 roku nosiła nazwę Komnatka (ukr. Кімнатка, Kimnatka).

Za II RP Komnatka stanowiła gromadę w gminie Bereżce w powiecie krzemienieckim. Północną część wsi stanowi dawniej odrębna wieś Zielona (ukr. Зелена, Zełena).

#### Źródła:

Wikipedia

# Komnatowy

przymiotnik od: komnata

#### Źródła:

SJP.pl

# Komnen

członek dynastii bizantyjskich cesarzy panującej w latach 1081-1185

#### Źródła:

SJP.pl

# Komnenowie

dynastia bizantyjskich cesarzy panująca w latach 1081-1185

Komnenowie – jedna z ostatnich dynastii bizantyjskich panujących w Cesarstwie Bizancjum, a następnie Cesarstwie Trapezuntu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komoda

mebel w kształcie skrzyni z szufladami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mebel z szufladami, niski, ok. metr, półtora metra wysoki;

(1.2) żart. środ. pot. jeden z ośmiobitowych komputerów firmy Commodore

Komoda – mebel skrzyniowy ustawiony na nogach, z szufladami do przechowywania bielizny stołowej, pościelowej, odzieży i drobiazgów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komódka

mały mebel w kształcie skrzyni z szufladami

#### Źródła:

SJP.pl

# Komodo

mebel w kształcie skrzyni z szufladami

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Indonezji, w archipelagu Małe Wyspy Sundajskie, pomiędzy większymi wyspami Sumbawa i Flores;

Komodo (indonez. Pulau Komodo) – wyspa w Indonezji w archipelagu Małe Wyspy Sundajskie pomiędzy większymi wyspami Sumbawa i Flores; powierzchnia 330,0 km²; długość linii brzegowej 158,0 km; słabo zaludniona.

Oblewana przez: morze Flores (od północy), cieśninę Lintah (od wschodu), cieśninę Sumba (od południa) i cieśninę Sape (od zachodu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komodor

1. oficer marynarki wojennej niemający stopnia admiralskiego, dowodzący czasowo zespołem jednostek;
2. tytuł grzecznościowy najstarszego kapitana statku pasażerskiego;
3. w czasie II wojny światowej: dowódca konwoju statków handlowych;
4. prezes klubu żeglarskiego lub wioślarskiego; komandor

Komodor (ang. commodore, niem. Kommodore) – stopień wojskowy marynarki wojennej, lub oznaka funkcji, używane przede wszystkim w krajach anglosaskich. Przewidziani do kierowania zespołem okrętów z jednoczesnym dowództwem najważniejszego z nich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komodyfikacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. przekształcenie rzeczy, usług, pomysłów czy idei z wartości użytkowej na wartość wymienną;

Komodyfikacja (utowarowienie) – przekształcenie (transformacja) rzeczy (produktów), usług, ale też pomysłów czy idei z wartości użytkowej na wartość wymienną – wystawienie na sprzedaż rzeczy, które najczęściej nie są przedmiotem obrotu na rynku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komoku

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) w go punkt położony na czwartej linii licząc od jednego boku gobanu i na trzeciej od drugiego boku;

Pojęcia związane z go – specyficzna terminologia stosowana w grze go.

W Polsce na ogół stosuje się terminy wywodzące się z języka japońskiego, jednak w niektórych przypadkach lepiej przyjęły się nazwy polskie lub angielskie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komondor

pies z rasy należącej do grupy psów pasterskich i zaganiających, wyhodowanej na Węgrzech

Komondor – rasa psa, należąca do grupy psów pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowana do sekcji psów pasterskich (owczarskich). Typ dogowaty. Nie podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komonica

półkrzew lub bylina z rodziny motylkowatych

Komonica (Lotus L.) – rodzaj roślin zielnych oraz półkrzewów należący do rodziny bobowatych. Obejmuje 124 gatunki. Występują one na całej kuli ziemskiej, z wyjątkiem Ameryki Północnej i Ameryki Południowej (tam tylko gatunki zawleczone). Rosną na bagnach, łąkach i murawach, w miejscach piaszczystych i na klifach. Nazwa naukowa nawiązuje do jednej z grup roślin w starożytnej taksonomii ludowej opisywanych jako lotos.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komonicówka

smółka komonicówka - gatunek pszczoły

#### Źródła:

SJP.pl

# Komonicowy

kornutka komonicowa - gatunek pszczoły

#### Źródła:

SJP.pl

# Komora

1. ciemna, mała izba w wiejskim domu, przeznaczona do przechowywania zapasów żywności, odzieży; spiżarnia;
2. niewielka izba mieszkalna w wiejskich chatach; alkierz;
3. klatka piersiowa u zwierzyny;
4. część serca;
5. obszerne wyrobisko górnicze wykute w skale;
6. część nory zwierzęcej;
7. część zalążni lub owocu roślin, mieszcząca zalążki albo nasiona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. grub. od: komórka (telefon komórkowy)

Komora – staropolskie określenie pomieszczenia magazynowego, w szczególności spiżarni, a także jako miejsce poboru cła (komora celna).

Obecnie stosowane głównie w złożeniach:

elementy silnika spalinowego:

- komory spalania: daszkowa, klinowa, polisferyczna, półkolista, rakiety, silnika wysokoprężnego, wanienkowa, wstępna, wirowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komórczak

wielojądrowa komórka roślinna lub zwierzęca; cenocyt

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. komórka, w której protoplazmie występuje wiele jąder

(1.2) med. typ nowotworu zbudowanego z wielojądrowych komórek

Komórczak (także koenocyt lub polienergida) – pojedyncza, zwykle bardzo duża komórka posiadająca wiele jąder komórkowych oraz organizm lub jego część zbudowana z takich komórek. W ten sposób zbudowane jest wiele organizmów, np. niektóre glony z grupy zielenic i grzyby oraz śluzowce, a także niektórzy przedstawiciele pierwotniaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komórczakowate

o cechach komórczakowatych (rodzina pająków)

Komórczakowate (Dysderidae) rodzina pająków z podrzędu Opisthothela, sekcji Labidognatha (syn. Araneomorpha). W Polsce występuje pięć gatunków (zobacz: komórczakowate Polski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komórczakowaty

o cechach komórczakowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komórczakowe

gromada roślin z gatunku zielenic

#### Źródła:

SJP.pl

# Komórczakowy

o cechach komórczakowych (gromada roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komorczyn

Komorczyn (kaszb. Kòmórczëno lub Kòmòrzno, niem. Kummerzin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komóreczka

zdrobnienie od: komórka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: komórka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komorek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Komórka

1. potocznie:
a) pomieszczenie, zwykle niewielkie, służące jako spiżarnia, skład opału itp.;
b) telefon komórkowy;
2. podstawowa jednostka strukturalno-funkcjonalna każdego żywego organizmu;
3. podstawowa, często najmniejsza część jakiegoś urządzenia;
4. w ulu pszczelim: sześciokątna przegródka w plastrze służąca m.in. do gromadzenia zapasów pokarmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: komora

(1.2) małe pomieszczenie, pokój

(1.3) biol. podstawowa jednostka budowy organizmów żywych;

(1.4) pot. telekom. telefon komórkowy

(1.5) podstawowy, najmniejszy element składowy jakieś struktury lub urządzenia

(1.6) najmniejsza jednostka organizacyjna instytucji bądź przedsiębiorstwa

Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie). Jest podstawową jednostką morfologiczno-czynnościową ustroju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komórkomania

chorobliwa fascynacja telefonami komórkowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Komórkowaty

podobny do komórki; zawierający komórki

#### Źródła:

SJP.pl

# Komórkowiec

potocznie: posiadacz telefonu komórkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Komórkowy

1. związany z komórką (biologiczną), zbudowany z komórek, np. błona komórkowa; celularny
2. zawierający komórki (otwory), np. beton komórkowy; porowaty
3. telefon komórkowy - przenośny telefon komunikujący się z siecią poprzez fale radiowe

przymiotnik

(1.1) związany z komórką

(1.2) zbudowany z komórek

(1.3) zawierający komórki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komorne

opłata za wynajmowane mieszkanie; czynsz

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. czynsz za wynajem mieszkania lub pokoju

(1.2) hist. opłata lub renta, którą chłopi płacili właścicielowi ziemskiemu za użytkowanie ziemi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komornica

przestarzałe: kobieta wiejska niemająca własnego gospodarstwa ani domu, mieszkająca w cudzej chacie

Komornica – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Wieliszew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Komornica to miejscowość typowo wypoczynkowa, z dostępem do Zalewu Zegrzyńskiego oddalonego o około 1,5 km. wieś otaczają lasy i łąki. Na terenie Komornicy znajduje się hotel, sklep wielobranżowy i dom weselny połączony z dyskotekąpotrzebne źródło.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komornicki

przymiotnik od: Komorniki

Komornicki – polskie nazwisko. Na początku lat 90. nosiło je ponad 550 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komornictwo

dawniej: urząd komornika; komornikostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Komorniczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Komorniczanin

mieszkaniec Komornik

#### Źródła:

SJP.pl

# Komorniczanka

mieszkanka Komornik

#### Źródła:

SJP.pl

# Komorniczka

→ komornik

Julella Fabre (komorniczka) – rodzaj grzybów z rodziny Thelenellaceae.

Patrz:komornik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komornik

1. urzędnik ściągający należności od dłużników, na podstawie wyroków sądowych lub innych orzeczeń wydawanych przez sąd;
2. wysoki urzędnik dworski w średniowiecznej Polsce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. funkcjonariusz publiczny zajmujący się wykonywaniem rozstrzygnięć o roszczeniach cywilnych w drodze przymusu egzekucyjnego

(1.2) reg. duch domowy

(1.3) hist. chłop bez własnej ziemi

(1.4) hist. wysoki urzędnik dworski w średniowiecznej Polsce

(1.5) gw-pl|Bukowina. lokator

(1.6) daw. gw-pl|Czerniejewo. współlokator płacący czynsz

- komornik – hist. chłop nieposiadający własnej ziemi
- komornik sądowy – funkcjonariusz publiczny zajmujący się egzekwowaniem przymusowym rozstrzygnięć sądowych
- komornik, komorzy – w dawnej Polsce urzędnik królewski lub magnacki, pokojowiec
- komornik graniczny – w sądach podkomorskich urzędnik rozpoznający sprawy o rozgraniczenie dóbr szlachty, geometra, mierniczy
- Komornik – polski dramat filmowy z 2005 r. w reżyserii Feliksa Falka z Andrzejem Chyrą w roli głównej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komorniki

1. urzędnik ściągający należności od dłużników, na podstawie wyroków sądowych lub innych orzeczeń wydawanych przez sąd;
2. wysoki urzędnik dworski w średniowiecznej Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Komorniki – część miasta Łódź
- Komorniki – część miasta Skarżysko-Kamienna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komorno

Komorno (dodatkowa nazwa w j. niem. Komorno, w latach 1936-45 Altenwall) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Reńska Wieś.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Przez Komorno przebiega droga krajowa 45.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komorny

związany z urzędem komornika lub komornego; komorniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Komoroskrzelne

grupa wodnych kręgowców obejmująca minogi i śluzice zaliczane do bezżuchwowców; Marsipobranchii

#### Źródła:

SJP.pl

# Komoroskrzelny

o cechach komoroskrzelnych (grupa kręgowców)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komorów

1. archipelag wulkaniczny na Oceanie Indyjskim; Archipelag Komorów;
2. (do 2001 Federalna Islamska Republika Komorów) państwo obejmujące archipelag Komory; Związek Komorów

W Polsce

- Komorów – zwyczajowa nazwa najstarszego i największego polskiego ośrodka psychoterapii w Komorowie koło Warszawy
- Komorów – projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk, aktualnie obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, położony na Wyżynie Miechowskiej, na terenie gminy Miechów
- Komorów – stacja Warszawskiej Kolei Dojazdowej położona w Komorowie
- Komorów – zbiornik wodny w województwie małopolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komorowice

W Polsce

- Komorowice – dzielnica Bielska-Białej
- Komorowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Kondratowice
- Komorowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Żórawina
- Komorowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
- gmina Komorowice – dawna gmina wiejska istniejąca do 1934 roku i w latach 1973–1976
- Komorowice – gromada w powiecie bielskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Komorowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Komorówko

3 miejscowości w Polsce:

- Komorówko – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Komorówko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Rakoniewice
- Komorówko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo

Zobacz też: Komorowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Komorowo

W Polsce

- Komorowo – część miasta Ostrów Mazowiecka
- Komorowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Komorowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
- Komorowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
- Komorowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
- Komorowo – część wsi Czajno w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
- Komorowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Komorowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Rościszewo
- Komorowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik
- Komorowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowo
- Komorowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
- Komorowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Biała Piska
- Komorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko
- Komorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi
- Komorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
- Komorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk
- Komorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Kaźmierz
- Komorowo – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Wolsztyn
- Komorowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Komorowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko
- Komorowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice
- Komorowo – gromada w powiecie gnieźnieńskim
- Komorowo – gromada w powiecie ostrowskim
- Komorowo – gromada w powiecie wolsztyńskim
- Komorowo – dawna gmina

#### Źródła:

Wikipedia

# Komorowski

nazwisko

- Komorowski – polskie nazwisko
- Komorowski – polski herb szlachecki

  osoby noszące nazwisko Komorowski:

- Adam Komorowski (ujednoznacznienie)
- Antoni Komorowski (ur. 1945) – oficer polskiej Marynarki Wojennej
- Bolesław Komorowski (1868-1936) – polski lekarz i działacz społeczny
- Bronisław Komorowski (ujednoznacznienie)
- Eliasz Komorowski herbu Dołęga odmienna (zm. 1659) – chorąży wiłkomierski, pisarz ziemski wiłkomierski, cześnik wiłkomierski, dworzanin pokojowy Jego Królewskiej Mości
- Florian Komorowski – urzędnik Rzeczypospolitej Obojga Narodów
- Ignacy Komorowski (ujednoznacznienie)
- Jakub Komorowski (1724–1781) – kasztelan santocki, sędzia pograniczny kijowski, sędzia ziemski buski, stolnik horodelski, łowczy lubaczowski
- Janusz Komorowski (1905–1993) – żołnierz, jeździec sportowy, olimpijczyk
- Jerzy Komorowski (ujednoznacznienie)
- Józef Komorowski (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Komorowski (ujednoznacznienie)
- Ludomir Sedlaczek-Komorowski (1903-1972) – polski lekarz psychiatra, antropolog
- Marcin Komorowski (ur. 1984) – polski piłkarz
- Mikołaj Komorowski (ujednoznacznienie)
- Paweł Komorowski (ur. 1930) – polski reżyser filmowy
- Piotr Komorowski (ujednoznacznienie)
- Stanisław Komorowski (ujednoznacznienie)
- Stefan Komorowski herbu Korczak (zm. 1750) – major artylerii koronnej, stolnik bełski, poseł województwa bełskiego na sejm
- Szymon Komorowski herbu Rola – skarbnik poznański, deputat na Trybunał Główny Koronny, konsyliarz konfederacji targowickiej
- Tadeusz „Bór” Komorowski (1895-1966) – generał dywizji WP, dowódca Armii Krajowej, naczelny wódz Polskich Sił Zbrojnych, premier RP na uchodźstwie
- Waldemar Komorowski (ujednoznacznienie)
- Wiktor Komorowski (ujednoznacznienie)
- Wincenty Józef Komorowski (ok. 1765–ok. 1809) – poseł na Sejm Czteroletni
- Wojciech Komorowski (1839–1879) – austriacki oficer, pułkownik oddziałów powstańczych w czasie powstania styczniowego
- Zbigniew Komorowski (ur. 1944) – polski polityk
- Zenon Komorowski (ur. 1929) – polski polityk
- Zygmunt Komorowski (1925-1992) – polski afrykanista, socjolog, antropolog, profesor, dyplomata, żołnierz AK i LWP, poeta, ojciec prezydenta Bronisława Komorowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komorowy

przymiotnik od: komora

#### Źródła:

SJP.pl

# Komory

1. ciemna, mała izba w wiejskim domu, przeznaczona do przechowywania zapasów żywności, odzieży; spiżarnia;
2. niewielka izba mieszkalna w wiejskich chatach; alkierz;
3. klatka piersiowa u zwierzyny;
4. część serca;
5. obszerne wyrobisko górnicze wykute w skale;
6. część nory zwierzęcej;
7. część zalążni lub owocu roślin, mieszcząca zalążki albo nasiona

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. archipelag zajmowany przez Komory (1.1)

Komory (arab. ‏جزر القمر Juzur al-Qumur‎), oficjalnie Związek Komorów (fr. Union des Comores, arab. ‏الاتحاد القمري al-Ittiḥād al-Qumurī / Qamarī‎) – wyspiarskie państwo w północnej części Kanału Mozambickiego, zlokalizowane na archipelagu Komorów, pomiędzy północną częścią Madagaskaru a północno-wschodnią częścią Mozambiku. Najbliższymi państwami są Mozambik, Tanzania, Madagaskar oraz Seszele.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komoryjczyk

obywatel Komorów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Komorów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komoryjka

obywatelka Komorów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Komorów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komoryjski

przymiotnik od: Komory (archipelag lub państwo)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Komory

(1.2) odnoszący się do archipelagu Komorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język komoryjski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komorze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie wielkopolskim

W Polsce

- Komorze – leśniczówka w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek
- Komorze – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą
- Komorze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komorzewo

Komorzewo – (niem. Grützendorf) wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komorzno

Komorzno (niem. Reinersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

Do wsi należą przysiółki wsi: Lubiatowice, Zajdak, Wolna Wieś (do 2002 r. Kolonia Komorzeńska), Sułaszów oraz Zapłotnik

#### Źródła:

Wikipedia

# Komorzy

dawniej: dworzanin zajmujący się pokojami i sprzętami króla; komornik; komorny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komos

roślina z rodziny komosowatych, występująca w ponad 200 gatunkach zamieszkujących głównie obszary umiarkowane całej kuli ziemskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Komosa

roślina z rodziny komosowatych, występująca w ponad 200 gatunkach zamieszkujących głównie obszary umiarkowane całej kuli ziemskiej

- Komosa – miejscowość w województwie podlaskim
- komosa – rodzaj roślin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komosewo

Komosewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Wąsosz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Wąsoszu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komosiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Komośnik

szarek komośnik - gatunek chrząszcza z rodziny jelonkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Komosotto

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. potrawa na bazie komosy ryżowej przygotowana tak jak risotto

#### Źródła:

Wiktionary

# Komosowate

rodzina roślin dwuliściennych z rzędu goździkowców, o drobnych kwiatach zebranych w kwiatostany, rosnących w strefie umiarkowanej, występujących w około 1500 gatunkach

Komosowate (Chenopodiaceae Vent.) – takson w randze rodziny wyróżniany w dawniejszych systemach (np. system Cronquista z 1981, system Reveala z 1993), obecnie raczej jako grupa o niepewnym monofiletyzmie, włączana do szarłatowatych (Amaranthaceae). Należą tu rośliny zielne klasyfikowane do ok. 1,5 tys. gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komosowaty

o cechach komosowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komosowy

→ komosa

Patrz:komosa

#### Źródła:

SJP.pl

# Komp

środowiskowo: komputer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) slang. komputer

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompadorski

przymiotnik

(1.1) hist. polit. związany z kompradorami; taki jak w społeczeństwach, gdzie istnieli kompradorzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompakcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kompakt

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompakcja

zmniejszanie się objętości skał pod wpływem ciśnienia wywieranego przez warstwy położone wyżej

Kompakcja – zmiany fizyczne polegające na zbliżaniu się do siebie cząstek lub ziaren mineralnych na skutek ciężaru warstw nadkładu. Skutkiem kompakcji jest znaczne zmniejszenie objętości i miąższości osadu oraz zwiększenie jego gęstości.

Kompakcja dotyczy wszystkich osadów.

- W drobniejszych (iły, gliny) zmniejszanie objętości wynosi około do 45-50% a może dochodzić do 75%.
- W utworach gruboziarnistych działanie kompakcji jest mniejsze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompakt

compact;
1. płyta kompaktowa;
2. odtwarzacz kompaktowy;
3. produkt zawierający kilka elementów we wspólnej obudowie lub opakowaniu;
4. nieduży samochód osobowy średniej klasy;
5. kosmetyk wielofunkcyjny;
6. muszla klozetowa wraz ze stojącą bezpośrednio na niej spłuczką

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie wielofunkcyjne, np. radio, magnetofon, odtwarzacz CD we wspólnej obudowie

(1.2) pot. techn. płyta kompaktowa

(1.3) pot. techn. urządzenie służące do odtwarzania płyt kompaktowych

(1.4) pot. fot. aparat kompaktowy

- potocznie fotograficzny aparat kompaktowy
- potocznie płyta kompaktowa (CD-ROM, CD)
- potocznie nazwa pojazdów z Autosegmentu C
- Kompakt – niemiecka wytwórnia płytowa
- muszla klozetowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompaktaty

1. dawniej: umowa, ukłąd, przymierze; kompakty;
2. kompakty praskie - porozumienie zawarte w 1436 roku przez stany czeskie z Zygmuntem Luksemburskim; kompakty praskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompaktor

1. urządzenie do zgniatania czegoś w celu redukcji objętości;
2. program komputerowy do zmniejszania objętości plików lub porządkowania dysku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd do zagęszczania masy odpadów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompaktowanie

w informatyce: procedura oczyszczania ze zbędnych danych plików zawierających pocztę elektroniczną

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kompaktować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompaktowość

→ kompaktowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest kompaktowe

Patrz:kompaktowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompaktowy

przymiotnik od: kompakt

przymiotnik

(1.1) techn. będący prostszej budowy, a jednocześnie zawierający w sobie wiele składników

(1.2) techn. muz. odnoszący się do kompaktu (CD)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompakty

1. dawniej: umowa, ukłąd, przymierze; kompaktaty;
2. kompakty praskie - porozumienie zawarte w 1436 roku przez stany czeskie z Zygmuntem Luksemburskim; kompaktaty praskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompan

potocznie: kolega, towarzysz wspólnych przedsięwzięć, zabaw; koleżka, kamrat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. towarzysz wspólnych przedsięwzięć, zwłaszcza rozrywek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompander

kompandor;
1. układ urządzeń do redukcji szumów sygnału, składający się z kompresora i ekspandera;
2. urządzenie poprawiające jakość nagrywanego sygnału, kompresor zintegrowany z ekspanderem

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompandor

kompander;
1. układ urządzeń do redukcji szumów sygnału, składający się z kompresora i ekspandera;
2. urządzenie poprawiające jakość nagrywanego sygnału, kompresor zintegrowany z ekspanderem

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompandować

1. mieszać różne składniki tworzywa sztucznego;
2. w telekomunikacji, informatyce: kompresować sygnał lub plik w celu dostosowania go do własności kanału przesyłowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompania

1. jednostka wojskowa składająca się z kilku plutonów; dawniej grupa mężczyzn towarzysząca rycerzowi w walce;
2. grono znajomych;
3. stowarzyszenie kupców, zakładane dawniej w celu prowadzenia handlu za granicą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kilka osób spędzających wspólnie czas

(1.2) wojsk. jednostka wojskowa (rzadziej policyjna) składająca się z kilkudziesięciu żołnierzy pod dowództwem młodszego oficera;

(1.3) kupieckie stowarzyszenie zawiązane do prowadzenia handlu zagranicznego

(1.4) daw. czynność towarzyszenia komuś

(1.5) uformowany pochód pielgrzymów

Kompania (fr. compagnie) – pododdział wojska, zazwyczaj liczący około 60-110 żołnierzy, podoficerów i oficerów. Składa się zazwyczaj z pododdziału dowodzenia, 3–4 plutonów zasadniczego rodzaju wojsk, ewentualnie plutonu wsparcia. Zazwyczaj trzy, rzadziej dwie lub cztery kompanie wchodzą w skład batalionu. Kompanie czasami mogą wchodzić w skład pułku, a nawet brygad czy dywizji (jak np. kompania zaopatrzenia, obsługi).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompanijka

zdrobnienie od: kompania

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompanijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kompanią, dotyczący kompanii

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompanion

przestarzałe: towarzysz wspólnych przedsięwzięć, pracy; współuczestnik zabaw; kompan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. towarzysz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompanionka

dawniej: kompanka (koleżanka, towarzyszka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompanka

potocznie: koleżanka, towarzyszka, zwłaszcza: współuczestniczka zabawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Komparacja

porównanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Komparacyjny

→ komparacja

Patrz:komparacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Komparatiwus

komparatiwus, komparatyw; w językoznawstwie:
1. stopień wyższy przysłówka lub przymiotnika;
2. przymiotnik lub przysłówek w stopniu wyższym

#### Źródła:

SJP.pl

# Komparator

1. przyrząd pomiarowy do dokładnego mierzenia wielkości fizycznych przez ich porównanie z wzorcem;
2. program komputerowy do porównywania plików

Komparator – układ kombinacyjny służący do porównywania dwóch liczb binarnych (komparator cyfrowy) albo dwóch poziomów napięć (komparator analogowy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komparatysta

specjalista zajmujący się badaniami porównawczymi, ustalaniem zależności, pokrewieństw, analogii, zwłaszcza w zakresie językoznawstwa i literatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Komparatystka

specjalistka zajmująca się badaniami porównawczymi, ustalaniem zależności, pokrewieństw, analogii, zwłaszcza w zakresie językoznawstwa i literatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Komparatystyczny

związany z komparatystyką, badaniami porównawczymi

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z komparatystyką, dotyczący komparatystyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komparatystyka

dziedzina nauki obejmująca badania porównawcze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dziedzina nauki, zajmująca się badaniami porównawczymi – ustalaniem zależności, pokrewieństw, analogii;

Komparatystyka (łac. comparare „porównywać”), literaturoznawstwo porównawcze – dział nauki o literaturze, którego celem jest porównanie utworów należących do literatur różnych narodów oraz wpływów i zależności w literaturze światowej. Nowoczesna komparatystyka zajmuje się także badaniem związków pomiędzy literaturą a innymi dziedzinami sztuki, np. muzyką, malarstwem, filmem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komparatyw

comparativus, komparatiwus; w językoznawstwie:
1. stopień wyższy przysłówka lub przymiotnika;
2. przymiotnik lub przysłówek w stopniu wyższym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. stopień wyższy przymiotnika lub przysłówka

(1.2) gram. przymiotnik lub przysłówek w stopniu wyższym

(1.3) gram. przypadek gramatyczny stosowany w niektórych językach przy porównaniach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komparatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest komparatywne; cecha tych, którzy są komparatywni

#### Źródła:

Wiktionary

# Komparatywny

zestawiający se sobą badane obiekty, porównawczy

przymiotnik

(1.1) porównawczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komparować

dawniej: porównywać, przyrównywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompars

statysta, aktor towarzyszący

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) film. teatr. statysta

(1.2) przen. miernota

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompartia

przestarzale: partia komunistyczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompartmentacja

sytuacja, w której enzym i jego substraty idealnie do siebie pasują

Kompartmentacja, kompartymentacja, uprzedziałowienie komórki – zjawisko ścisłego lokalizowania wielu białek w określonych strukturach lub organellach komórkowych, tzw. kompartmentach, czyli otoczonych błonami przedziałach w komórce. Zjawisko to dotyczy biochemicznego, przestrzennego i fizjologicznego zróżnicowania w komórce.

Zjawisko kompartmentacji pozwala na zachodzenie w komórce przeciwstawnych procesów w tym samym czasie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompartmentowy

przymiotnik od: kompartment

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompartyment

1. element kompozycyjny stanowiący część parteru ogrodowego (kobierca trawnikowego lub kwiatowego w ogrodzie barokowym);
2. zaznaczona w jakiś sposób część podzielonej symetrycznie powierzchni, np. ściany, sufitu; pole

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompartymentacja

Kompartmentacja, kompartymentacja, uprzedziałowienie komórki – zjawisko ścisłego lokalizowania wielu białek w określonych strukturach lub organellach komórkowych, tzw. kompartmentach, czyli otoczonych błonami przedziałach w komórce. Zjawisko to dotyczy biochemicznego, przestrzennego i fizjologicznego zróżnicowania w komórce.

Zjawisko kompartmentacji pozwala na zachodzenie w komórce przeciwstawnych procesów w tym samym czasie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komparycja

termin określający wstęp dokumentu (akt notarialny, wyrok sądowy itp.) zawierający czas, miejsce, strony i okoliczności czynności opisane w dalszej jego części

Komparycja (łac. comparare „łączyć w pary, porównywać” od com- „współ-” i par „równy”) – określenie używane w stosunku do nagłówków w różnorakich dokumentach (np. w aktach notarialnych, wyrokach sądowych itp.). Komparycja nie jest właściwą treścią dokumentu, a tylko jego technicznym rozpoczęciem, określającym czas, okoliczności oraz strony czynności, opisanych w dalszej części dokumentu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompas

przyrząd służący do określenia kierunku na powierzchni ziemi, wykorzystujący właściwości igły magnetycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

- Przyrząd nawigacyjny służący do wyznaczania bieżącego kierunku południka magnetycznego.
  - kompas magnetyczny
  - kompas geodezyjny
  - kompas geologiczny
  - kompas geomantyczny
  - kompas żyroskopowy
  - kompas słoneczny

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompasja

dawniej: współczucie, litość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. współczucie, litość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompasowy

przymiotnik od: kompas

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kompasem, dotyczący kompasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompatriota

dawniej: rodak, ziomek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rodak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompatriotka

dawniej: rodaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompatura

dawniej:
1. okładka książki albo zeszytu;
2. pergamin lub gruby papier do owijania ksiąg

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompaturka

dawniej: mała kompatura

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompatybilność

zgodność, zdolność do bezkonfliktowego współdziałania

W informatyce:

- kompatybilność komputerowa
- kompatybilność w przód
- kompatybilność wsteczna

W radiotechnice:

- kompatybilność elektromagnetyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompatybilny

mogący współgrać z innym czynnikiem, elementem, nie powodując zakłóceń; wzajemnie się uzupełniający; zgodny z czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompaund

[czytaj: kompałnt] dawniej: maszyna parowa złożona z kilku cylindrów, przez które kolejno przechodzi para

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompendium

dzieło zawierające zbiór lub zarys podstawowych wiadomości z określonej dziedziny wiedzy; compendium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książka zawierająca zwięzły wykład podstawowych wiadomości z danej dziedziny wiedzy;

Kompendium – w miarę pełny, ale zwykle podany w sposób skrótowy zasób wiedzy na jakiś konkretny temat, zawierający „esencję” tej wiedzy. Kompendium może także stanowić podsumowanie jakiegoś większego dzieła lub pracy naukowej. W większości przypadków koncentruje się na wybranych zagadnieniach będących przedmiotem badań lub zainteresowania ludzi (np. hydrologii, medycyny lub metrologii), podczas gdy encyklopedia „uniwersalna”, będąca w swej istocie kompendium wszystkich kompendiów, stara się zgromadzić wiedzę z wszystkich dziedzin poznania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompensacja

1. w biologii: przejęcie funkcji jakiegoś narządu w razie jego schorzenia; zastępczość funkcji;
2. w botanice: zjawisko wykorzystywania przez sąsiednie rośliny powierzchni odzyskanej po zniszczonych roślinach, np. po chwastach;
3. w prawie: umorzenie zobowiązania, gdy jedna osoba staje się wobec drugiej jednocześnie wierzycielem i dłużnikiem;
4. w psychologii: nieświadomy proces psychiczny, który polega na równoważeniu poczucia własnej niższości w pewnej dziedzinie przez dążenie do zaznaczenia swej wartości w innej;
5. równoważenie określonego działania innym działaniem, które znosi lub wyrównuje początkowe działanie;
6. technika przekładu polegająca na wyrównaniu straty informacji powstałej przy tłumaczeniu innego fragmentu tekstu;
7. rzadko: wyrównanie strat, szkód, wszelkich braków zarówno w sferze materialnej, jak i moralnej; kompensata, rekompensata, rekompensacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. biol. przejmowanie funkcji niepełnosprawnego lub utraconego narządu lub czynnika biologicznego

(1.2) aklimatyzacja organizmu

(1.3) psych. świadome lub podświadome dążenie do wyrównania braków w jednej dziedzinie przez wyróżnianie się w innej

(1.4) ekon. wzajemne umorzenie wierzytelności u dwóch osób, które są dla siebie zarówno dłużnikami, jak i wierzycielami

(1.5) równoważenie technicznego działania, sygnału lub zakłócenia

Kompensacja, ogólnie: równoważenie jednego działania innym działaniem.

- Kompensacja (biologia)
- Kompensacja (demografia)
- Kompensacja (prawo)
- Kompensacja przyrodnicza
- Kompensacja (psychologia)
- Kompensacja (rolnictwo)

- w technice
  - Kompensacja dewiacji kompasu magnetycznego (busoli)
  - Kompensacja ekspozycji
  - Kompensacja konstrukcyjna
  - Kompensacja mocy biernej
    - Kompensator synchroniczny
  - Kompensacja składu mieszanki
  - Kompensacja sprzężeń
  - Kompensacja sterów: aerodynamiczna, ciężarowa
  - Kompensacja zakłóceń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompensacyjny

1. taki, który wyrównuje, znosi różnice lub straty; wyrównawczy;
2. przymiotnik od: kompensacja (w różnych dziedzinach)

przymiotnik

(1.1) związany z kompensacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompensata

1. wyrównanie strat, szkód, wszelkich braków zarówno w sferze materialnej, jak i moralnej; kompensacja, rekompensata, rekompensacja, zadośćuczynienie;
2. w ekonomii: rodzaj transakcji w obrocie towarowym z zagranicą;
3. w ekonomii: metoda rozliczania w krajowym obrocie towarowym

Kompensata to, ogólnie: wyrównywanie wzajemnych roszczeń, należności, pretensji; odszkodowanie; rekompensata; powetowanie strat, szkód

- kompensata (rachunkowość)
- kompensata (ekonomia) zobacz: Clearing
- zasada kompensaty (ekonomia)
- kompensata (prawo) zobacz: Potrącenie
- zasada kompensaty (prawo) zobacz: Zasady prawa cywilnego

zobacz też:

- kompensacja
- kompensator

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompensator

1. urządzenie kompensujące, wyrównujące wpływ określonych czynników fizycznych (temperatury, ciśnienia) na dany układ;
2. przyrząd do mierzenia wielkości fizycznych przez przeciwstawienie jej innej wielkości tego samego charakteru, które znosi działanie wielkości mierzonej;
3. kompensator cieplny - wygięta część rurociągu umożliwiająca ograniczenie wpływu ciśnienia spowodowanego rozszerzalnością cieplną materiałów, z których ten rurociąg jest wykonany; wydłużalnik

- kompensator cieplny
- kompensator fazowy
- kompensator konstrukcyjny (wymiarowy)
- kompensator optyczny
- kompensator synchroniczny
- kompensator odrzutu
- kompensator podrzutu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompensować

1. wyrównywać braki, należności zarówno w sferze materialnej, jak i moralnej; rekompensować, wynagradzać;
2. w biologii o narządach w organizmie: przejmować funkcje innego (uszkodzonego lub utraconego) narządu; zastępować;
3. w fizyce: równoważyć określone działanie innym, znoszącym tamto, działaniem;
4. w psychologii: wyrównywać rzeczywiste lub subiektywnie odczuwane braki w jednej dziedzinie wzmożoną aktywnością w innej dziedzinie lub sferze życia

czasownik

(1.1) równoważyć lub wyrównywać brak, niedobór, negatywny charakter czegoś

(1.2) wynagradzać straty lub krzywdy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompensowalny

dający się kompensować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompensowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kompensować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Komperda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompetencja

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zakres czyjejś wiedzy, umiejętności;
2. zakres uprawnień, pełnomocnictw jakiejś instytucji;
3. kompetencja miękka - zdolność psychospołeczna, np. elastyczność, kreatywność, komunikatywność;
4. kompetencja twarda - umiejętności potrzebne do wykonywania danej pracy, np. obsługa komputera, znajomość języków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakres czyjejś wiedzy

(1.2) zakres czyiś uprawnień, władzy, spraw, którymi ktoś zajmuje się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompetencyjny

dotyczący kompetencji

przymiotnik

(1.1) dotyczący kompetencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompetentniej

stopień wyższy od przysłówka: kompetentnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompetentniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kompetentny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompetentność

sprawność, przygotowanie merytoryczne, wiedza w danej dziedzinie, umiejętność rozwiązywania problemów mających związek z konkretną profesją

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kompetentne; cecha tych, którzy są kompetentni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompetentny

1. mający kwalifikacje, podstawy do podejmowania właściwych decyzji i wypowiadania się w określonych sprawach;
2. świadczący o czyjejś zdolności do podejmowania właściwych decyzji i wypowiadania się w określonych sprawach;
3. upoważniony do podejmowania czynności prawnych;
4. dostarczający wiarygodnych informacji

przymiotnik

(1.1) uprawniony do decydowania, posiadający kwalifikacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompetycja

rywalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. współzawodnictwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompetycyjny

agonistyczny, kompetytywny;
1. dotyczący walki lub rywalizacji;
2. w medycynie: wzmacniający działanie jakiejś substancji, współdziałający z nią lub mający działanie podobne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompetytywny

agonistyczny, kompetycyjny;
1. dotyczący walki lub rywalizacji;
2. w medycynie: wzmacniający działanie jakiejś substancji, współdziałający z nią lub mający działanie podobne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Compiègne, dotyczący Compiègne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompilacja

1. w informatyce: proces tłumaczenia kodu źródłowego programu na kod wyjściowy;
2. praca, utwór będące połączeniem fragmentów tekstów powstałych wcześniej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dokonywanie zbioru dzieł (lub ich fragmentów) na jakiś temat

(1.2) wynik kompilacji (1.1) (zbiór fragmentów dzieł na jakiś temat)

(1.3) inform. tłumaczenie przez kompilator kodu źródłowego na równoważny kod wynikowy

(1.4) inform. wynik kompilacji (1.3), skompilowany program

- kompilacja w literaturze
- kompilacja w muzyce
- kompilacja – tłumaczenie kodu przez kompilator
  - kompilacja skrośna
  - kompilacja warunkowa
- Kompilacja – pierwszy album O$ki
- Kompilacja 2 – drugi album O$ki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompilacyjka

zdrobnienie od: kompilacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompilacyjny

dotyczący kompilacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompilator

autor kompilacji; autor dzieła opierającego się na innych pracach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) inform. program komputerowy dokonujący kompilacji;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. ten, kto kompiluje

Kompilator – program służący do automatycznego tłumaczenia kodu napisanego w jednym języku (języku źródłowym) na równoważny kod w innym języku (języku wynikowym). Proces ten nazywany jest kompilacją. W informatyce kompilatorem nazywa się najczęściej program do tłumaczenia kodu źródłowego w języku programowania na język maszynowy. Niektóre z nich tłumaczą najpierw do języka asemblera, a ten na język maszynowy jest tłumaczony przez asembler.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompilatorka

autorka kompilacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompilować

1. w informatyce: zmieniać kod źródłowy programu na kod wyjściowy przy pomocy kompilatora;
2. zestawiać jakiś tekst, pracę, dzieło z powstałych wcześniej fragmentów

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplanacja

dawniej: akt zgody będący zakończeniem zatargu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. praw. ugoda między stronami sporu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komplanarny

w matematyce: leżący w tej samej płaszczyźnie; koplanarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplecik

zdrobnienie od: komplet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od komplet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompleks

1. zbiór określonych przedmiotów lub zjawisk wzajemnie się uzupełniających, np. kompleks budynków; zespół, zbiór, układ;
2. w psychologii: kombinacja cech osobniczych, pragnień, emocji, uczuć, najczęściej nieświadomych, przejawiających się w różnego typu dążeniach, obawach, wpływający na zachowanie się i przyjmowanie określonej postawy wobec innych, np. kompleks Edypa;
3. (zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: poczucie winy, niepewności, niższej wartości; kompleks niższości;
4. w chemii: związek nieorganiczny powstały przez połączenie dwóch soli; związek kompleksowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. zespół wyobrażeń lub odczuć tkwiących w psychice człowieka i nieakceptowanych przez niego;

(1.2) bud. zespół budowli i urządzeń, które tworzą jakąś całość

(1.3) zespół zjawisk lub cech, które są grupowane w całość

## Astronomia

- Kompleks H
- Kompleks Taurydów

## Chemia

- związki kompleksowe
- kompleks enzymatyczny

## Geologia

- kompleks krystaliczny skorupy ziemskiej
- kompleks osadowy skorupy ziemskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompleksiara

potocznie: kobieta mająca kompleksy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompleksiarz

potocznie: osoba mająca kompleksy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompleksik

zdrobnienie od: kompleks

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompleksja

budowa ciała; także usposobienie, temperament

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompleksometria

metoda chemicznej analizy miareczkowej stosowana głównie do oznaczania jonów metali; miareczkowanie kompleksometryczne

Kompleksometria – dział analizy miareczkowej w którym oznacza się substancje w reakcji z czynnikami kompleksującymi. Jako pierwszy tę metodę analizy ilościowej wykorzystał Justus von Liebig w roku 1851, miareczkował on jony cyjankowe mianowanym roztworem azotanu srebra. Analizę wykorzystującą tworzenie kompleksów rozwinął Gerold Schwarzenbach odkrywając kompleksotwórcze właściwości kwasków aminopolikarboksylowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komplekson

Kompleksony – grupa aminokwasów, pochodnych kwasu iminodioctowego. Kompleksony tworzą bardzo trwałe związki kompleksowe niemal ze wszystkimi kationami wielowartościowymi, dlatego też są powszechnie używane w miareczkowaniu (→ kompleksonometria) i innych technikach analitycznych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kompleksowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kompleksowe; cecha tych, którzy są kompleksowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompleksowy

ogarniający kilka różnych dziedzin; całościowy; obejmujący całość

przymiotnik

(1.1) obejmujący wszystkie elementy, tworząc zwarty kompleks

(1.2) nauk. bud. tworzący kompleks, należący do kompleksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komplemenciara

→ komplemenciarz

Patrz:komplemenciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplemenciarski

przymiotnik od: komplemenciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplemenciarz

człowiek lubiący prawić komplementy; pochlebca

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplemencik

zdrobnienie od: komplement

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od komplement

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komplement

1. uprzejma, często przesadna pochwała; pochlebstwo, duser;
2. w biologii: rodzaj ciała odpornościowego obecnego we krwi i limfie; dopełniacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grzecznościowa, zwykle przesadna pochwała

(1.2) biol. układ dopełniacza

- w biologii inaczej układ dopełniacza
- Komplement (psychologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komplementacja

1. dawniej: prawienie komplementów;
2. książkowo: dopełnienie, uzupełnienie;
3. w biologii: komplementacja genetyczna - uzupełnianie odcinków DNA w odrębnych, podwójnie zmutowanych genach, prowadzące do odtworzenia normalnego fenotypu

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplementacyjny

dotyczący komplementacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplementariusz

wspólnik spółki komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który za zobowiązania spółki odpowiada subsydiarnie całym swoim majątkiem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. zarz. aktywny wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który ponosi odpowiedzialność bez ograniczenia za zobowiązania spółki wobec jej wierzycieli

Komplementariusz (łac. complementarius od complementum, uzupełnienie) – wspólnik w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej, który za zobowiązania spółki odpowiada bez ograniczenia całym swoim majątkiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komplementarnie

przysłówek

(1.1) w sposób wzajemnie uzupełniający się

#### Źródła:

Wiktionary

# Komplementarność

→ komplementarny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzajemne uzupełnianie się

Zasada komplementarności, reguła komplementarności (łac. complementum znaczy dopełnienie, uzupełnienie) – pojęcie stereochemiczne stosowane najczęściej w odniesieniu do struktur DNA powstających dzięki komplementarności par zasad występujących w sąsiednich niciach DNA lub DNA i RNA.

Patrz:komplementarny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komplementarny

taki, który jest uzupełnieniem czegoś, dopełnia się z czymś; uzupełniający, dopełniający

przymiotnik

(1.1) wzajemnie się uzupełniający

(1.2) biol. (o nukleotydach) parujący się wiązaniami wodorowymi z nukleotydem na sąsiedniej nici kwasu nukleinowego

(1.3) biol. (o nici kwasu nukleinowego) zbudowany z kolejnych nukleotydów komplementarnych (1.2) do swoich odpowiedników na drugiej nici

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komplementować

prawić komuś komplementy

czasownik przechodni niedokonany (dk. skomplementować)

(1.1) wyrażać uznanie; prawić komplementy

(1.2) dodawać do całości

czasownik zwrotny niedokonany komplementować się (dk. skomplementować się)

(2.1) komplementować jeden drugiego

(2.2) komplementować samego siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komplementowy

przymiotnik od: komplement

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplet

1. pełny zestaw tworzący całość;
2. grupa uczniów pobierających wspólnie lekcje poza szkołą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pełny zestaw elementów, które stanowią pewną całość

(1.2) grupa osób, która zapełnia wszystkie miejsca

(1.3) przest. grupa uczniów, która uczęszcza wspólnie na zajęcia pozaszkolne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompleta

pora dnia w podziale mnichów zakonnych odpowiadająca godzinie 18

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. jedna z godzin kanonicznych w Liturgii godzin;

Kompleta (łac. completorium, gr. Ἀπόδειπνον, cs. powieczerije, połunoszcznica) – w Kościele katolickim ostatnia modlitwa liturgii godzin (brewiarza), odmawiana w nocy przed udaniem się na spoczynek.

Funkcje komplety w prawosławnym dobowym cyklu nabożeństw spełnia powieczerze (wielka i mała kompleta). Nabożeństwo to w monasterach odprawiane jest po wieczornym posiłku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompletacja

książkowo: uzupełnianie czegoś; kompletowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompletacyjny

służący do gromadzenia, kompletowania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompletator

rzadko: firma lub przedsiębiorstwo wypuszczające na rynek zbytu pod własnym szyldem produkty kupione od innych wytwórców

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompletatorka

kobieta kompletująca jakieś elementy, przedmioty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompletnie

przysłówek

(1.1) w sposób całkowity, zupełny; bez reszty, w pełni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompletniej

stopień wyższy od przysłówka: kompletnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompletniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kompletny; bardziej kompletny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompletność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest kompletne, nie ma braków

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompletny

przymiotnik

(1.1) cały, będący w komplecie

(1.2) całkowity, zupełny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompletować

uzupełniać do całości

czasownik przechodni

(1.1) uzupełniać zbiór przedmiotów, grupę ludzi itp. w celu uzyskania kompletu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kompletować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompletownia

dział zakładu produkcyjnego, w którym kompletuje się części potrzebne do montażu poszczególnych podzespołów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompletowy

przymiotnik od: komplet

#### Źródła:

SJP.pl

# Komplety

pora dnia w podziale mnichów zakonnych odpowiadająca godzinie 18

Tajne nauczanie, także tajne komplety – używane w Polsce określenie nauczania prowadzonego w formie nielegalnych zajęć i wykładów organizowanych poza szkołą lub uczelnią w okresie zaborów oraz okupacji w czasie II wojny światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komplikacja

1. niespodziewana okoliczność lub zdarzenie utrudniające realizację zamierzeń;
2. złożoność jakiegoś zjawiska lub procesu;
3. schorzenie występujące po przebyciu choroby, operacji lub niewłaściwego leczenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowa, nieprzewidziana wcześniej trudność wymuszająca odstępstwo od założeń

(1.2) med. powikłanie

(1.3) techn. każde z rozszerzeń funkcji mechanizmu zegarowego o nowe względem podstawowego mechanizmu wskazania

Komplikacja – element mechanizmu zegarka; dodatkowe, w stosunku do mechanizmu podstawowego konstrukcje, pozwalające na realizację kolejnych wskazań, uzyskanych poprzez zliczanie odpowiednich sekwencji impulsów podstawowych i ich projekcję, zwykle na tarczy zegarka. Jako komplikacje przyjmowane są także dodatkowe zespoły funkcjonalne mechanizmu, pozwalające na rejestrację wskazań, lub realizację funkcji związanych z pomiarem czasu. Komplikacjami mechanizmu są też nowe rozwiązania z rozbudowaną, lub nietypową konstrukcją któregoś z zespołów funkcjonalnych mechanizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komplikacje

powikłania zdrowotne pojawiające się po przebytej wcześniej chorobie

Komplikacja – element mechanizmu zegarka; dodatkowe, w stosunku do mechanizmu podstawowego konstrukcje, pozwalające na realizację kolejnych wskazań, uzyskanych poprzez zliczanie odpowiednich sekwencji impulsów podstawowych i ich projekcję, zwykle na tarczy zegarka. Jako komplikacje przyjmowane są także dodatkowe zespoły funkcjonalne mechanizmu, pozwalające na rejestrację wskazań, lub realizację funkcji związanych z pomiarem czasu. Komplikacjami mechanizmu są też nowe rozwiązania z rozbudowaną, lub nietypową konstrukcją któregoś z zespołów funkcjonalnych mechanizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komplikować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skomplikować)

(1.1) czynić bardziej złożonym, trudniejszym

czasownik zwrotny niedokonany komplikować się (dk. skomplikować się)

(2.1) stawać się bardziej złożonym, trudniejszym

#### Źródła:

Wiktionary

# Komplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czynienie czegoś zawiłym, skomplikowanym, trudnym do rozwikłania

#### Źródła:

Wiktionary

# Komplot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. tajne porozumienie między grupą osób

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompluwium

czworokątny otwór w dachu starożytnego domu etruskiego i rzymskiego; compluvium

Compluvium – prostokątny otwór w dachu nad atrium w domach etruskich i rzymskich. Służył do zbierania wody w impluvium i oświetlania wnętrza. W domach etruskich dodatkowo pozwalał na odprowadzenie dymu znad paleniska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompociarz

środowiskowo: narkoman odurzający się kompotem (wywarem ze słomy makowej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompocik

zdrobnienie od: kompot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kompot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komponent

część składowa czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część składowa, element

Komponent – niezależnie wytworzony, skompilowany (z ukrytymi szczegółami implementacyjnymi) moduł programowy, udostępniający swą funkcjonalność za pomocą jednoznacznie zdefiniowanego interfejsu, zdolny do współdziałania z większą całością (systemem) oraz innymi komponentami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komponenta

komponent

#### Źródła:

SJP.pl

# Komponista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. muz. kompozytor

#### Źródła:

Wiktionary

# Komponować

czasownik niedokonany

(1.1) muz. tworzyć utwór muzyczny

(1.2) tworzyć; układać w całość z danych elementów, tak aby poszczególne elementy ze sobą współgrały

czasownik zwrotny niedokonany komponować się

(2.1) dobrze współgrać w kompozycji

#### Źródła:

Wiktionary

# Komponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|komponować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompościk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kompost

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompost

nawóz otrzymywany z materiałów organicznych, przekładanych ziemią lub torfem i poddanych dłuższemu działaniu czynników biologicznych i fizykochemicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) produkt rozkładu substancji organicznych, najczęściej odpadów, za pomocą mikroorganizmów - bakterii i grzybów, insektów i robaków (dżdżownic)

Kompost – nawóz organiczny wytwarzany z odpadów roślinnych i zwierzęcych w wyniku częściowego, tlenowego rozkładu (butwienie) przez mikroorganizmy poprzez proces kompostowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komposter

1. urządzenie do przetwarzania odpadów na kompost;
2. substancja przyśpieszająca powstawanie kompostu;
3. urządzenie do robienia dziurek lub tworzenia znaków; dziurkarka

Komposter – urządzenie mechaniczne służące do wytłaczania daty sprzedania na kartonikowych biletach kolejowych (nazywanych również od nazwiska wynalazcy biletami Edmondsona). W zależności od obowiązujących w danym zarządzie kolei przepisów, bilet był ważny przez określony czas od oznaczonej daty sprzedaży – przykładowo według przepisów PKP okres ważności biletów wynosi:

- do 100 km w relacji „tam” oraz „tam i z powrotem” – 1 dzień,
- od 101 do 1000 km w relacji „tam” – 2 dni,
- od 101 do 1000 km w relacji „tam i z powrotem” – 4 dni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompostować

1. wytwarzać nawóz z odpadów organicznych, przetwarzać odpadki na kompost;
2. użyźniać glebę kompostem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompostowalny

możliwy do kompostowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompostowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kompostować.

Kompostowanie (organiczny recykling) – naturalna metoda unieszkodliwiania (utylizacji) i zagospodarowania odpadów, polegająca na rozkładzie substancji organicznej przez mikroorganizmy – bakterie tlenowe, nicienie, grzyby etc. Jest to proces przetwarzania substancji w kontrolowanych warunkach w obecności tlenu (powietrza), w odpowiedniej temperaturze i wilgotności. Produktami procesu są ciepło, dwutlenek węgla i związki amonowe przyswajalne przez rośliny, które pod wpływem bakterii nitryfikacyjnych mogą zostać przekształcone w azotany. Kompost, jako podłoże bogate w łatwo przyswajalne przez rośliny składniki, stosowany jest jako substancja poprawiająca właściwości gleby w miejskich zieleńcach, w ogrodnictwie i rolnictwie. Może pełnić rolę zarówno nawozu, jak i źródła kwasów humusowych, jest też naturalnym pestycydem. Organiczne substancje poddawane kompostowaniu mogą być alternatywnie poddawane procesom beztlenowym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompostowiec

kompostowiec różowy - gatunek skąposzczeta; dżdżownica kalifornijska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompostownia

pomieszczenie z wyposażeniem do przerabiania odpadków na kompost

Kompostownia – obiekt przemysłowy zajmujący się przeróbką odpadów z wykorzystaniem technologii kompostowania, w wyniku której powstaje kompost.

Odpadami są: odpady z gospodarstw rolnych i ogrodniczych, nieprodukcyjna roślinność (zadrzewienia, zakrzaczenia, zarośla), odpady przetwórstwa rolno-spożywczego, odpady przetwórstwa włókien naturalnych, zdyskwalifikowane surowce i produkty biologicznego pochodzenia, biologiczne odpady gromadzone selektywnie w miastach, osady z biologicznego oczyszczania ścieków oraz zieleni miejskiej, rekreacyjnej i przemysłowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompostownik

urządzenie do przeróbki odpadków na kompost; biostabilizator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojemnik na kompost

Kompostownik – pojemnik, w którym przebiega kompostowanie odpadów biodegradowalnych, w wyniku czego otrzymywany jest kompost.

Wyróżnia się trzy główne rodzaje kompostowników:

- Otwarte – składają się z belek i tworzą rodzaj skrzyni bez dna. Otwarty kompostownik z drewna jest stosunkowo łatwy w budowie. Należy wykonać cztery ściany kompostownika z drewnianych desek. Po wkopaniu do ziemi czterech pionowych narożników, deski stopniowo układamy wraz ze wzrostem wysokości pryzmy. Można też zastosować gotowy otwarty kompostownik plastikowy lub metalowy.
- Zamknięte – najczęściej plastikowe, zapewniają optymalne warunki do rozkładu biomasy. Często stosowane systemy szczelin przewietrzających oraz termoizolacja powodują, że humus można otrzymywać kilka razy do roku. Kompostownik zamknięty nazywany jest również termokompostownikiem i zazwyczaj wykonany jest z surowców wtórnych. Szczególnym przykładem kompostownika zamkniętego jest toaleta kompostująca.
- Rotacyjne - w postaci zamkniętej obrotowej beczki plastikowej lub metalowej zawieszonej na konstrukcji, która umożliwia obracanie kompostownikiem. Rotacja zapewnia lepsze wymieszanie i napowietrzenie kompostowanej biomasy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompostowy

przymiotnik od: kompost

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kompostem, dotyczący kompostu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompot

deser z ugotowanych w wodzie owoców z dodatkiem cukru ewentualnie cynamonu, goździków lub cytryny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. słodki napój z gotowanych owoców;

(1.2) przen. wywar ze słomy makowej używany przez narkomanów jako środek odurzający;

Kompot – napój owocowy z gotowanych owoców świeżych lub suszonych. Kompoty zaliczane są do grupy przetworów owocowych.

Mogą być przyrządzone z dodatkiem cukru lub przypraw, np. goździków. Kompot przyrządza się między innymi z jabłek, wiśni, porzeczek, czereśni, truskawek, gruszek i rabarbaru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompotiera

Kompotierka – mała, zwykle szklana lub porcelanowa miseczka, służąca do podawania kompotu z owocami lub innych deserów w postaci lodów, bitej śmietany czy galaretki. Może posiadać nóżkę, rzadziej podstawkę i przykrywkę.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kompotierka

naczynie do podawania kompotu lub innych deserów

Kompotierka – mała, zwykle szklana lub porcelanowa miseczka, służąca do podawania kompotu z owocami lub innych deserów w postaci lodów, bitej śmietany czy galaretki. Może posiadać nóżkę, rzadziej podstawkę i przykrywkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompotowy

przymiotnik od: kompot

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompozycja

układ elementów w określonej formie estetycznej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół składników wraz ze sposobem, w jaki tworzą całość

(1.2) szt. budowa utworu, zwłaszcza plastycznyastycznego, literackiego, muzycznego

(1.3) pot. utwór

(1.4) nauka o kompozycji (1.2)

(1.5) jęz. budowanie wyrażeń złożonych

(1.6) inform. agregacja obiektów, które nie mogą istnieć bez obiektu głównego;

(1.7) inform. wygląd programu komputerowego itp.;

(1.8) daw. zapłata dla uniknięcia zemsty

Kompozycja – termin może oznaczać jedno z następujących pojęć:

- kompozycja – w literaturze,
- kompozycja – w muzyce,
- kompozycja – w plastyce, i sztuce,
- kompozycja – w matematyce i programowaniu funkcyjnym, inaczej składanie funkcji,
- kompozycja – w programowaniu obiektowym,
- kompozycja – inaczej skórka lub motyw,
- kompozycja – w grafice komputerowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompozycyjny

dotyczący kompozycji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kompozycją, dotyczący kompozycji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompozyt

1. materiał złożony z co najmniej dwóch składników o właściwościach lepszych lub nowych w stosunku do sumy właściwości tych składników, np. laka, sklejka, bakelit;
2. w architekturze wg serliańskiego systemu piąty porządek architektoniczny zwany rzymskim lub wg Albertiego połączenie porządku jońskiego i korynckiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) materiał wytworzony z różnych składników o nowych lub lepszych od nich właściwościach;

(1.2) inform. strukturalny wzorzec projektowy;

- kompozyt – rodzaj materiału
- kompozyt – wzorzec projektowy w informatyce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompozytka

środowiskowo: ulotka ze zdjęciem i danymi modelki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompozytor

autor utworu muzycznego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. osoba tworząca, komponująca muzykę;

Kompozytor (łac. compositor) – twórca utworu muzycznego. Termin kompozytor odnosi się do twórców używających notacji muzycznej (zarówno tradycyjnej, jak i współczesnej; w przypadku muzyki komputerowej utwór może nie być zapisywany), komponujących muzykę poważną (autora muzyki rozrywkowej nazywa się autorem piosenek lub autorem muzyki rozrywkowej). Na uczelniach muzycznych (np. w Polsce) kształci się studentów na kierunku kompozycja i teoria muzyki, w specjalności kompozycja. Kompozytor nie musi być absolwentem takich studiów, jednak dają one pełny warsztat kompozytorski, obejmujący harmonię, kontrapunkt, instrumentację, analizę dzieła muzycznego i wiele innych specjalistycznych przedmiotów, w których brak wiedzy stosowanej czyni muzykę amatorską (tj. nieprofesjonalną) – choć nieraz w pozytywnym sensie i na bardzo wysokim poziomie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompozytorka

autorka utworu muzycznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta tworząca, komponująca muzykę

Kompozytor (łac. compositor) – twórca utworu muzycznego. Termin kompozytor odnosi się do twórców używających notacji muzycznej (zarówno tradycyjnej, jak i współczesnej; w przypadku muzyki komputerowej utwór może nie być zapisywany), komponujących muzykę poważną (autora muzyki rozrywkowej nazywa się autorem piosenek lub autorem muzyki rozrywkowej). Na uczelniach muzycznych (np. w Polsce) kształci się studentów na kierunku kompozycja i teoria muzyki, w specjalności kompozycja. Kompozytor nie musi być absolwentem takich studiów, jednak dają one pełny warsztat kompozytorski, obejmujący harmonię, kontrapunkt, instrumentację, analizę dzieła muzycznego i wiele innych specjalistycznych przedmiotów, w których brak wiedzy stosowanej czyni muzykę amatorską (tj. nieprofesjonalną) – choć nieraz w pozytywnym sensie i na bardzo wysokim poziomie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompozytorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kompozytorem, dotyczący kompozytora, komponowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompozytowy

przymiotnik od: kompozyt

przymiotnik

(1.1) składający się z różnych elementów

(1.2) archit. łączący elementy porządków jońskiego i korynckiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komprachcice

wieś w Polsce

Komprachcice (dodatkowa nazwa w j. niem. Comprachtschütz, łac. Villa Gumperti; śl. Kůmprachćicy) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim. Jest siedzibą gminy Komprachcice.

Kościół parafialny z lat 30. XX wieku, wcześniejszy drewniany przeniesiony do sąsiedniej miejscowości Ochodze, zabytkowe nagrobki na cmentarzu przykościelnym i parafialnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komprachcicki

przymiotnik od: Komprachcice

#### Źródła:

SJP.pl

# Komprador

1. dawniej: miejscowy kupiec w kraju kolonialnym, pośredniczący w kontaktach handlowych z metropolią;
2. członek zamożnej burżuazji w krajach kolonialnych

Komprador – w pierwotnym znaczeniu pośrednik handlowy w portugalskich koloniach w Chinach.

Słowo pochodzi od portugalskiego comprador – nabywca. Początkowo oznaczało chińskiego urzędnika służącego w załatwianiu lokalnych spraw, zatrudnionego w zagranicznym biurze (np. konsulacie).

W badaniach relacji metropolii i kolonii stosowano pojęcie burżuazja kompradorska.

Obecnie oznacza człowieka będącego pomocnikiem obcych, zaborców kraju, kolonizatorów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompradorski

→ komprador

Patrz:komprador

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompres

zabieg polegający na przyłożeniu miejscowo okładu rozgrzewającego lub schładzającego ciało

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zimny lub gorący okład

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompresik

mały kompres

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompresja

1. proces zmniejszania objętości, zagęszczanie, sprężanie powietrza lub innych gazów;
2. zmniejszanie pliku lub folderu, by zaoszczędzić wolne miejsce na dysku lub wysłać dane przez internet

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. zagęszczenie, sprężenie czegoś, zmniejszenie, redukcja zajmowanej przez coś przestrzeni;

(1.2) inform. operacja zakodowania danych w taki sposób aby zajmowały mniej bajtów;

(1.3) pot. wielkość ciśnienia sprężania silnika

- kompresja danych – termin informatyczny
- kompresja – w geologii, proces ściskania skorupy ziemskiej
- kompresja – w fizyce, proces zmniejszania objętości właściwej gazu, rzadziej cieczy
- kompresja – potoczne określenie wielkości ciśnienia w cylindrze silnika spalinowego tłokowego
- kompresja (kompresja dynamiki) – w elektroakustyce, proces zmniejszenia dynamiki sygnału elektrycznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompresor

1. sprężarka;
2. urządzenie kompresujące sygnał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zob. sprężarka.

(1.2) elektr. akust. urządzenie do kompresji sygnału audio;

Sprężarka – maszyna energetyczna, której zadaniem jest podwyższenie ciśnienia gazu lub wymuszenie jego przepływu (nadanie energii kinetycznej).

W sprężarce ciśnienie ssawne – p_{s} jest nieznacznie niższe od ciśnienia atmosferycznego (na tyle tylko by zachować zdolność ssania), zaś ciśnienie tłoczne p_{t} znacznie wyższe od atmosferycznego, jak na to wskazuje parametr \pi .

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompresornia

pomieszczenie, w którym znajdują się kompresory

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompresorownia

pomieszczenie, w którym znajdują się kompresory; kompresornia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompresorowy

przymiotnik od: kompresor

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompresować

nadawać czemuś mniejszą wielkość lub objętość

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompresyjny

→ kompresja

Patrz:kompresja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompromat

materiał kompromitujący jakąś osobę bądź organizację używany do wywierania nacisku lub manipulacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. materiał kompromitujący jakąś osobę bądź organizację

Kompromat (ros. компромат, skrót od компрометирующий материал, trb. kompromietirujuszczij matieriał) – termin określający kompromitujące materiały na temat polityka lub innej osoby publicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompromis

1. polubowne rozwiązanie sporu w oparciu o wzajemne ustępstwa;
2. rezygnacja z pewnych warunków, zasad w celu osiągnięcia praktycznych korzyści

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sposób zakończenia dyskusji lub sporu, w którym obie strony rezygnują z części swoich żądań, chcąc zawrzeć porozumienie;

Kompromis – metoda rozwiązania konfliktu, oznaczająca wspólne stanowisko, możliwe do przyjęcia dla stron negocjujących.

Wbrew obiegowej opinii kompromis nie jest optymalnym rozwiązaniem konfliktu, ponieważ oznacza konieczność rezygnacji z części interesów każdej ze stron. Taki idealny sposób radzenia sobie z konfliktem stanowi współpraca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kompromisowiec

rzadko: zwolennik kompromisu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompromisowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kompromisowe, ugodowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompromisowy

przymiotnik od: kompromis

przymiotnik

(1.1) dotyczący kompromisu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompromista

osoba szukająca kompromisu, często idąca na kompromis

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompromitacja

wystawienie siebie lub kogoś innego na wstyd, śmieszność lub utratę dobrej opinii; ośmieszenie, upokorzenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) utrata dobrej opinii, narażenie się na śmieszność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompromitować

1. wystawiać kogoś na wstyd, śmieszność lub utratę opinii; ośmieszać, upokarzać, zawstydzać;
2. być dowodem świadczącym przeciwko komuś; dekonspirować, demaskować;
3. kompromitować się - narażać się na wstyd, śmieszność lub utratę opinii; ośmieszać się

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) o człowieku szkodzić czyjejś opinii, narażać na wstyd lub śmieszność

(1.2) być dowodem na czyjąś niekorzyść

czasownik zwrotny niedokonany kompromitować się

(2.1) kompromitować (1.1) siebie samego

(2.2) kompromitować (1.1) siebie nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompromitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szkodzenie czyjejś opinii, narażanie na wstyd lub śmieszność

#### Źródła:

Wiktionary

# Kompromitujący

1. taki, który ośmiesza kogoś, wystawia na wstyd; ośmieszający, zawstydzający, upokarzający;
2. taki, który ujawnia ukrywane fakty, dowody świadczące przeciwko komuś; demaskacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komprymacja

działanie mające na celu zmniejszenie rozmiarów czegoś poprzez ugniecenie, ściśnięcie lub redukcję elementów; kompresja

#### Źródła:

SJP.pl

# Komprymacyjny

dotyczący komprymacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Komprymować

ścieśniać, tłoczyć, redukować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompsognat

rodzaj niewielkiego dinozaura z podrzędu teropodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompsognaty

rodzina niewielkich dinozaurów drapieżnych

Kompsognaty (Compsognathidae) – rodzina niewielkich dinozaurów drapieżnych z grupy celurozaurów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompulsja

1. popęd, przymus
2. w psychologii: nieodparta chęć popełnienia uczynku irracjonalnego

Kompulsje (z łac. compulsio przymus) inaczej czynności natrętne lub natręctwa ruchowe – objaw psychopatologiczny polegający na występowaniu powtarzających się czynności, które odbierane są przez daną osobę jako niechciane (ego-dystoniczne), uporczywe i nie dające się opanować. Pacjenci najczęściej opisują owe czynności jako bezsensowne i irracjonalne, jednak ich próby powstrzymania się od wykonywania czynności natrętnych zwykle powodują kumulowanie się napięcia emocjonalnego (np. poczucia zagrożenia – nieraz o dużej intensywności), co niejako zmusza ich do powtarzania kompulsji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kompulsyjny

kompulsywny; w psychologii:
a) wykonywany pod wpływem nie dającego się opanować wewnętrznego przymusu;
b) ulegający takiemu przymusowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Kompulsywność

→ kompulsywny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kompulsywne; cecha tych, którzy są kompulsywni

Patrz:kompulsywny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kompulsywny

kompulsyjny; w psychologii:
a) wykonywany pod wpływem nie dającego się opanować wewnętrznego przymusu;
b) ulegający takiemu przymusowi

przymiotnik

(1.1) dokonywany pod wpływem niedającego się opanować przymusu wewnętrznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komput

dawniej:
1. stan liczebny, zwłaszcza wojska; poczet, liczba;
2. rejestr, spis;
3. główne siły regularnej armii, utrzymywane przez skarb państwa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. poczet, rejestr, zbiór

(1.2) stpol. liczba, rachunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komput.

skrót od: komputerowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Komputacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. obliczanie

Stopień pokrewieństwa – sposób ustalania wzajemnego stosunku, łączącego osoby pochodzące od wspólnego przodka, czyli spokrewnionych w znaczeniu społecznym i prawnym. Pokrewieństwo oblicza się za pomocą linii i stopni.

Technikę, która zajmuje się ustalaniem stopnia pokrewieństwa, nazywa się komputacją. Wyróżnia się dwie najpowszechniejsze metody:

- komputacja rzymska – ma swoje korzenie w cywilnym prawie rzymskim, stosowana do dziś w systemach prawnych (także polskim) do obliczenia stopnia pokrewieństwa;
- komputacja kanoniczna (kościelna, germańska) – wywodzi się z prawa kanonicznego, stosowana dawniej przez Kościół katolicki (ostatni raz w kodeksie prawa kanonicznego z 1917) do obliczenia stopnia pokrewieństwa, np. w celu stwierdzenia zaistnienia przeszkody do zawarcia związku małżeńskiego; kodeks prawa kanonicznego z 1983 stosuje komputację rzymską.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komputer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. maszyna licząca, służąca do przetwarzania informacji, które da się zakodować w formie ciągu cyfr;

(1.2) pot. zestaw komputerowy złożony np. z właściwego komputera (1.1), monitora, myszki i klawiatury

Komputer (od ang. computer); dawniej: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna – maszyna przeznaczona do przetwarzania informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego. Maszyna roku tygodnika „Time” w 1982 roku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komputerek

zdrobnienie od: komputer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od komputer

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komputerofobia

uporczywy lęk przed korzystaniem z komputera

#### Źródła:

SJP.pl

# Komputeroholik

osoba uzależniona od komputera

#### Źródła:

SJP.pl

# Komputeroholizm

uzależnienie od komputera; komputeromania

#### Źródła:

SJP.pl

# Komputeromania

mania na punkcie komputerów

#### Źródła:

SJP.pl

# Komputerowiec

potocznie:
1. specjalista w zakresie programowania lub budowy komputerów;
2. zapalony użytkownik komputera

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba znająca się na komputerach, specjalista od komputerów

(1.2) pot. zapaleniec komputerowy, entuzjasta techniki komputerowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komputerowo

przysłówek

(1.1) przy użyciu komputera, technik komputerowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Komputerowy

dotyczący komputera

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący komputera, związany z komputerem

(1.2) taki, który jest wykonywany przy pomocy komputera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komputeryzacja

informatyzacja; wprowadzanie komputerów i technologii informatycznych w gospodarce, technice i innych dziedzinach życia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. wprowadzanie używania komputerów do przedsiębiorstw, szkół i urzędów;

Komputeryzacja – poprzedza informatyzację i polega na wprowadzaniu komputerów do przedsiębiorstw i urzędów, zastępując tym samym ręcznie uzupełniane formularze przez formularze elektroniczne, papierowe archiwa przez bazy danych i wprowadzając pocztę elektroniczną lub komunikatory internetowe jako system komunikacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komputeryzacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z komputeryzacją, dotyczący komputeryzacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Komputeryzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skomputeryzować)

(1.1) inform. wyposażać w komputery

czasownik zwrotny niedokonany komputeryzować się (dk. skomputeryzować się)

(2.1) inform. podlegać procesowi komputeryzacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Komputeryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wprowadzenie komputerów i komputerowych metod przetwarzania informacji w określonej dziedzinie

#### Źródła:

Wiktionary

# Komputerzystka

kobieta pracująca przy komputerze

#### Źródła:

SJP.pl

# Komputować

czasownik

(1.1) daw. obliczać, kompletować

#### Źródła:

Wiktionary

# Komputowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|komputować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Komputowy

przymiotnik od: komput

przymiotnik

(1.1) stpol. rejestrowy, rachunkowy, etatowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komputronik

Komputronik (oficjalnie Komputronik S.A.) – polska sieć sklepów, oferujących m.in. sprzęt komputerowy i urządzenia AGD oraz RTV. Przedsiębiorstwo powstało w październiku 1996 roku, kiedy otworzyło pierwszy sklep w Poznaniu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komputystyka

obliczanie danych potrzebnych do skonstruowania kalendarza liturgicznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komracki

przymiotnik od: Komrat (stolica Gagauzji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Komratem, dotyczący Komratu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komrat

stolica Gagauzji (autonomicznego terytorium w Mołdawii)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Mołdawii, nad rzeką Jałpuch;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komratowo

Komratowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Gąsawa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 64 mieszkańców. Jest dwudziestą co do wielkości miejscowością gminy Gąsawa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komsin

Komsin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą.

Wieś duchowna Komsino położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sąchockim ziemi ciechanowskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komski

przymiotnik od: Kom (ostan i miasto w Iranie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komsomolec

członek Komsomołu, społeczno-politycznej organizacji młodzieży radzieckiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. członek komsomołu

- Komsomolec – członek komsomołu, radzieckiej organizacji młodzieżowej
- Komsomolec – wyspa w archipelagu Ziemi Północnej
- K-278 „Komsomolec” – radziecki okręt podwodny
- T-20 Komsomolec – radziecki opancerzony gąsienicowy ciągnik artyleryjski
- Komsomolec – osiedle w Rosji, w Kraju Stawropolskim, w rejonie kirowskim
- Komsomolec – osiedle w Rosji, w Tatarstanie, w rejonie tukajewskim

Zobacz też

- Komsomolsk
- Komsomolskaja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komsomolsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Horiszni Pławni, miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim (polski egzonim do 2016 roku);

(1.2) geogr. zob. Komsomolsk nad Amurem.

- Komsomolsk nad Amurem – miasto w Rosji w Kraju Chabarowskim
- Komsomolsk – miasto w Rosji, w obwodzie iwanowskim

- Komsomolsk – dawna nazwa miasta Horiszni Pławni na Ukrainie w obwodzie połtawskim
- Komsomolśk – dawna nazwa wsi Nimećka Mokra na Ukrainie w obwodzie zakarpackim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komsomolski

dotyczący Komsomołu

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z komsomołem, dotyczący komsomołu

(1.2) związany z Komsomolskiem nad Amurem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komsomoł

sowiecka organizacja społeczno-polityczna, wychowująca młodzież do 23 roku życia na ideowych komunistów, działająca w latach 1918-1991 pod kierownictwem Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. hist. komunistyczna organizacja młodzieży w Związku Radzieckim, działająca w latach 1918-1991;

Komsomoł (ros. Комсомо́л) – komunistyczna organizacja młodzieży w Rosji Sowieckiej i Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich, powstała w 1918 roku. Nazwa jest akronimem od słów Kommunisticzeskij Sojuz Mołodioży (Коммунистический союз молодёжи), czyli Komunistyczny Związek Młodzieży. Od 1922 pełna nazwa brzmiała Wsiesojuznyj Leninskij Kommunisticzeskij Sojuz Mołodioży (Всесоюзный Ленинский Коммунистический Союз Молодёжи), czyli Wszechzwiązkowy Leninowski Komunistyczny Związek Młodzieży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komsomołka

→ komsomolec

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. członkini komsomołu

Patrz:komsomolec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komsta

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Komsta – polski inżynier
- Marzena Komsta – polska kompozytorka
- Tadeusz Komsta – polski rolnik, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komtesa

z włoskiego: hrabina; contessa, kontessa

#### Źródła:

SJP.pl

# Komtur

1. mistrz, zwierzchnik w zakonie rycerskim;
2. zarządca prowincji (komturii) w państwach zakonów rycerskich i dowódca oddziału rycerskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. krzyżacki zwierzchnik komturii, okręgu administracyjnego i wojskowego

Komtur, inaczej komandor – zwierzchnik domu zakonnego w niektórych zakonach rycerskich (np. krzyżacy, joannici, templariusze). Później w państwach tych zakonów – zarządca okręgu, prowincji (komturii), złożonej z 1 lub kilku zamków i przyległego terytorium. W zakonie krzyżackim podlegali mu prokuratorzy.

W krajach języka niemieckiego komtur jest także oznaczeniem II i III klasy orderowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komturia

okręg administracyjno-sądowo-wojskowy podległy komturowi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. jednostka terytorialna zakonów rycerskich zarządzana przez komtura;

Komturia (również: komenda, komandoria) – podstawowa jednostka administracyjno-terytorialno-wojskowa zakonów rycerskich, zarządzana przez komtura (komandora), obejmująca najczęściej zamek wraz z przylegającymi do niego dobrami ziemskimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komturski

→ komtur

Patrz:komtur

#### Źródła:

SJP.pl

# Komturstwo

urząd lub godność komtura, zwierzchnika okręgu w państwie krzyżackim

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. urząd komtura

(1.2) hist. jednostka terytorialna zakonów rycerskich zarządzana przez komtura

Komturia (również: komenda, komandoria) – podstawowa jednostka administracyjno-terytorialno-wojskowa zakonów rycerskich, zarządzana przez komtura (komandora), obejmująca najczęściej zamek wraz z przylegającymi do niego dobrami ziemskimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komuch

pogardliwie o zwolenniku socjalizmu, komunizmu; czerwony

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. polit. komunista lub inna osoba o poglądach lewicowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komuchowanie

pogardliwie: bycie komunistą

#### Źródła:

SJP.pl

# Komuchowaty

pogardliwie: komunistyczny, socjalistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komuchowy

→ komuch; komuszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Komuda

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Komuda – polski bokser
- Jacek Komuda – polski pisarz
- Stanisław Komuda – polski dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komuna

1. potocznie: ustrój komunistyczny lub ogół komunistów;
2. w ChRL w okresie tzw. "wielkiego skoku": podstawowa, samowystarczalna (z założenia) wspólnota wiejska, zajmująca się produkcją rolną i prymitywną produkcją przemysłową;
3. od lat 60. w USA i Europie Zachodniej: wspólnie zamieszkująca grupa ludzi o skrajnie lewicowych poglądach politycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wspólnota ludzi żyjących razem w oparciu o dzielenie się pracą i własnością;

(1.2) pot. pejor. komunizm, socjalizm

(1.3) pot. pejor. komuniści

Komuna (francuskie słowo pochodzące z XII wieku od średniowiecznej łacińskiej communia, oznaczające duże skupisko ludzi dzielących wspólne życie; od łac. communis – rzeczy wspólne) – świadoma wspólnota ludzi żyjących razem, dzielących wspólne interesy, często posiadających wspólne wartości i przekonania, a także wspólne mienie, zasoby, a w niektórych komunach pracę, dochody lub majątek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunalistka

→ komunalista

Patrz:komunalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunalistyczny

→ komunalizm

Patrz:komunalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunalizacja

stworzenie wspólnoty majątkowej podległej samorządowi miejskiemu

Komunalizacja – proces polegający na przejmowaniu mienia prywatnego lub państwowego przez podmioty komunalne. Komunalizacja mienia państwowego najczęściej odbywała się przy utworzeniu samorządu gminnego, w celu wyposażenia gmin w niezbędny do funkcjonowania majątek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komunalizacyjny

dotyczący komunalizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunalizm

1. podtrzymywanie antagonizmów między wspólnotami religijnymi w celu ich politycznego wykorzystania;
2. ekonomiczna koncepcja przekazywania związkom komunalnym różnych funkcji gospodarczych

Komunalizm – zjawisko społeczne polegające na wykorzystywaniu różnic religijnych i podtrzymywaniu antagonizmów między wspólnotami religijnymi dla osiągnięcia celów politycznych. Przede wszystkim dotyczy hindusów i muzułmanów w Azji Południowej.Komunalizm indyjski, od czasu odzyskania niepodległości przez Indie, charakteryzuje się eskalacją nienawiści i przemocy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komunalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|komunalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Komunalka

potocznie: mieszkanie komunalne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zakład usług komunalnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunalność

dawniej: władza miejska, samorząd miejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunalny

1. należący do samorządu miejskiego, przynależny do miasta;
2. dawniej: będący komunałem; banalny, pospolity

przymiotnik relacyjny

(1.1) urz. podlegający samorządowi miejskiemu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunard

osoba będąca uczestnikiem Komuny Paryskiej w 1871 roku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. uczestnik Komuny Paryskiej, zrywu ludności Paryża w 1871 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunardka

→ komunard

Patrz:komunard

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunarsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Ałczewsk, nazwa funkcjonująca w latach 1962-1992

Ałczewsk (ukr. Алчевськ) – miasto na południowo-wschodniej Ukrainie, w obwodzie ługańskim, w Donieckim Zagłębiu Węglowym, oddalone 45 km od Ługańska. Stacja kolejowa.

Od 1961 miasto trzy razy zmieniało nazwy. Od 1931 do 1961 nazywało się Woroszyłowśk (Ворошиловск), później do 1991 Kommunarśk (Коммунарск), od 1991 nazywa się Ałczewsk.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunał

to, co jest oczywiste, powszechnie znane; banał, frazes, truizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wytarty frazes, nie wnosząca nic opinia, ogólne stwierdzenie

(1.2) przest. topos;

Topos (stgr. τόπος κοινός) lub miejsce wspólne (łac. locus communis), w dawniejszych polskich pracach niekiedy komunał – twierdzenie przyjmowane w danej kulturze bez dowodu, będące podstawą argumentacji (według definicji dialektycznej); gotowy do użycia, powszechnie znany argument, o dużej sile perswazyjnej, który można zastosować do udowadniania dowolnej tezy podczas wypowiedzi (według definicji retorycznej); ponadczasowy konstant w literaturze, przejawiający się w tożsamych znakach, motywach i sformułowaniach (według definicji literackiej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunałka

potocznie: mieszkanie komunalne, lokal mieszkalny będący własnością miasta

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunia

1. w religii chrześcijańskiej: spożywanie hostii;
2. w religii chrześcijańskiej: hostia i wino symbolizujące ciało i krew Chrystusa;
3. część mszy katolickiej, w której celebrans i wierni spożywają komunię;
4. emocjonalne utożsamienie się z otoczeniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. sakrament eucharystii;

(1.2) rel. hostia

(1.3) rel. świętych obcowanie, społeczność świętych;

(1.4) rel. wspólnota Kościoła;

(1.5) rel. część mszy, w czasie której celebrans i wierni spożywają hostię

(1.6) książk. przen. emocjonalne utożsamienie się z czymś

- Komunia święta – sakrament
  - Pierwsza komunia święta
- Komunia – świętych obcowanie, społeczność świętych
- Komunia – jedność chrześcijan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunie

1. potocznie: ustrój komunistyczny lub ogół komunistów;
2. w ChRL w okresie tzw. "wielkiego skoku": podstawowa, samowystarczalna (z założenia) wspólnota wiejska, zajmująca się produkcją rolną i prymitywną produkcją przemysłową;
3. od lat 60. w USA i Europie Zachodniej: wspólnie zamieszkująca grupa ludzi o skrajnie lewicowych poglądach politycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z sakramentem komunii świętej

#### Źródła:

Wiktionary

# Komunik

w dawnym wojsku polskim: niezwykle mobilny odział jazdy bez taboru, zdolny do błyskawicznych działań

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. zastęp konny

(1.2) hist. wojsk. jazda w szybkim marszu, bez taborów i armat;

Komunik – w XVI–XVII-wiecznym wojsku polskim oddział konnicy zdolny do szybkich i niespodziewanych działań bojowych; w uproszczeniu: jazda poruszająca się bez taborów i armat.

Były to oddziały kawalerii oraz dragonów dostosowane do odbywania pospiesznych marszów dzięki pozbyciu się taborów i dodatkowego sprzętu (za to czasem z rezerwowymi końmi). Wyjątkowo podejmowane działanie komunikiem stosowano w celu:

- zaskoczenia sił nieprzyjaciela (np. pod Kłuszynem 1610)
- osaczenia nieprzyjaciela (np. pod Czarnem 1627)
- uchwycenia przepraw na szlaku jego marszu (np. czambułów tatarskich powracających z łupem)
- dywersji na jego dalekich tyłach (zagon Radziwiłła 1581, zagon Lisowskiego w Rosji 1615)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunikacik

zdrobnienie od: komunikat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od komunikat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunikacja

1. ogół środków lokomocji służących do przemieszczania się;
2. regularne przemieszczanie się za pomocą środków lokomocji;
3. przekazywanie sobie informacji;
4. łączność między urządzeniami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół działań składających się na utrzymanie łączności między danymi miejscami; drogi, szlaki i środki lokomocji służące do utrzymywania tej łączności;

(1.2) książk. porozumiewanie się, przekazywanie myśli, udzielanie wiadomości

- pojęcie obejmujące transport i łączność, tzn. przesyłanie informacji za pośrednictwem poczty, sieci telekomunikacyjnej, radia i telewizji
- komunikacja interpersonalna – wymiana informacji między jej uczestnikami. Nośnikami danych mogą być słowa (komunikacja werbalna), gesty (komunikacja niewerbalna), teksty, obrazy, dźwięki czy też sygnały elektryczne albo fale radiowe
- komunikacja językowa
- komunikacja społeczna
- komunikacja perswazyjna
- komunikacja wokalna
- komunikacja wizualna
- komunikacja symboliczna
- komunikacja międzykulturowa
- komunikacja marketingowa
- komunikacja polityczna
- komunikacja wewnętrzna
- komunikacja techniczna
- komunikacja internetowa
- komunikacja zintegrowana
- komunikacja międzyprocesowa
- komunikacja bliskiego zasięgu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunikacyjność

→ komunikacyjny

Patrz:komunikacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunikacyjny

dotyczący komunikacji

przymiotnik

(1.1) związany z komunikacją, dotyczący komunikacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunikant

w kościele katolickim: hostia przeznaczona dla wiernych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. okrągły opłatek z mąki pszennej, mniejszy od hostii, używany podczas mszy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kośc. przest. przystępujący do komunii

Komunikant (łac. communicans – dzielący się z kimś) – w chrześcijaństwie mała hostia; wypiekany jest z mąki i wody. Po konsekracji staje się Komunią Świętą.

W Kościele katolickim po przeistoczeniu, jako postacie eucharystyczne, komunikanty przechowywane są w puszkach (cyboriach) w tabernakulum, aby zanosić komunię chorym do domów i adorować Najświętszy Sakrament w kościele.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunikantka

→ komunikant

Patrz:komunikant

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunikat

1. oficjalna wiadomość podana do powszechnej wiadomości;
2. tekst zawierający taką wiadomość; 2. przekaz kierowany przez jedną osobę do drugiej;
3. wiadomość dla użytkownika komputera generowana przez system informatyczny, zwykle wyświetlana na ekranie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiadomość przekazywana przez nadawcę odbiorcy; wymieniana informacja.

Komunikat, przekaz informacyjny – tekst (system) złożony z wyrażeń danego języka o strukturze zgodnej z regułami syntaktyki (gramatyki) tego języka, skończony zbiór zdań danego języka) z przyporządkowaną mu materialną realizacją w postaci procesu fizycznego (sygnału) w medium transmisyjnym (komunikat czynny) lub stanu układu fizycznego (zapisu) na nośniku danych (komunikat bierny), przekazany przez nadawcę (nadajnik) komunikatu odbiorcy (odbiornikowi) komunikatu, lub odebrany przez odbiorcę (odbiornik), w jednym akcie komunikacji (procesie komunikacyjnym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunikator

program komputerowy do komunikacji; messenger, mesendżer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środek komunikacji

(1.2) środek masowego przekazu

(1.3) inform. program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów pomiędzy komputerami;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś komunikatywny, mający zdolność skutecznego docierania do odbiorcy w procesie porozumiewania

(2.2) nauk. nadawca komunikatu

Komunikator internetowy (ang. instant messenger, od tego skrót IM) – program komputerowy pozwalający na przesyłanie natychmiastowych komunikatów (komunikacja natychmiastowa – ang. instant messaging) pomiędzy dwoma lub większą liczbą komputerów, poprzez sieć komputerową, zazwyczaj Internet (dlatego komunikatory internetowe). Od poczty elektronicznej różni się tym, że oprócz samej wiadomości, przesyłane są także informacje o obecności użytkowników, co zwiększa znacznie szansę na prowadzenie bezpośredniej konwersacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunikatorka

→ komunikator (osoba)

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunikatorowy

→ komunikator

Patrz:komunikator

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunikatywnie

przysłówek

(1.1) w sposób komunikatywny

#### Źródła:

Wiktionary

# Komunikatywniej

stopień wyższy od przysłówka: komunikatywnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunikatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: komunikatywny; bardziej komunikatywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunikatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest komunikatywne; cecha tych, którzy są komunikatywni

#### Źródła:

Wiktionary

# Komunikatywny

1. o tekście, dziele sztuki itp.: niosący jasne, zrozumiałe przesłanie lub komunikat; zrozumiały, wyrazisty;
2. umiejący nawiązywać kontakty i porozumiewać się z innymi ludźmi;
3. związany z przekazywaniem informacji, porozumiewaniem się

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunikować

rzadko: komunikować się - przyjmować, przyjąć komunię

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakomunikować)

(1.1) przekazywać wiadomość

(1.2) rel. udzielać komunii

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakomunikować)

(2.1) rel. przyjmować komunię

(2.2) przest. być połączonym

czasownik zwrotny niedokonany komunikować się (dk. skomunikować się)

(3.1) mieć kontakt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przekazywanie wiadomości

(1.2) utrzymywanie kontaktu

(1.3) rel. udzielanie komunii

#### Źródła:

Wiktionary

# Komunista

1. członek partii komunistycznej;
2. zwolennik komunizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik komunizmu

(1.2) żart. przyjmujący pierwszą komunię

Komunizm (od łac. communis „wspólny, powszechny”) – polityczna i ekonomiczna ideologia klasyfikowana jako utopijna, której celem jest utworzenie społeczeństwa pozbawionego ucisku i wyzysku klasowego, opartego na braku własności prywatnej (w rozumieniu marksistowskim), kolektywnej własności środków produkcji i wspólnotowym podziale dóbr. W pismach Karola Marksa, Fryderyka Engelsa i innych teoretyków marksizmu, komunizm jest przyszłym ustrojem rozwiniętych społeczeństw, w którym wspólnota własności obejmować będzie przede wszystkim środki produkcji. Potocznie mianem komunizmu określa się też ustrój polityczny zaprowadzony w państwach, w których władzę zdobyły dyktatury i partie komunistyczne (zob. ZSRR i blok wschodni).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunistka

zwolenniczka komunizmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka komunizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunistycznie

przymiotnik

(1.1) w sposób komunistyczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Komunistyczny

→ komunizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z komunizmem, dotyczący komunizmu

Patrz:komunizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunitarianin

zwolennik komunitaryzmu, nurtu filozoficznego podkreślającego znaczenie wspólnoty w życiu człowieka

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunitarianizm

Komunitaryzm (lub komunitarianizm) – nurt we współczesnej filozofii polityki, podkreślający ważność i wartość wspólnot w społecznym życiu człowieka. Narodził się jako odpowiedź na proceduralny liberalizm sformułowany przez Johna Rawlsa w książce Teoria sprawiedliwości (wyd. 1971, wyd. pol. 1994) oraz na kryzys kapitalizmu w drugiej połowie XX wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Komunitaryzm

w filozofii: współczesny nurt podkreślający znaczenie wspólnoty w życiu człowieka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. socjol. nurt we współczesnej filozofii polityki, podkreślający ważność i wartość wspólnot w społecznym życiu człowieka;

Komunitaryzm (lub komunitarianizm) – nurt we współczesnej filozofii polityki, podkreślający ważność i wartość wspólnot w społecznym życiu człowieka. Narodził się jako odpowiedź na proceduralny liberalizm sformułowany przez Johna Rawlsa w książce Teoria sprawiedliwości (wyd. 1971, wyd. pol. 1994) oraz na kryzys kapitalizmu w drugiej połowie XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunizacja

nadawanie czemuś cech komunistycznych, wprowadzanie komunizmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. wprowadzanie komunizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komunizator

osoba wprowadzająca komunizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Komunizm

1. ideologia i doktryna społeczna głosząca zniesienie własności prywatnej i różnic klasowych, uspołecznienie środków produkcji i równy podział dóbr;
2. bezklasowy ustrój społeczny o takiej ideologii;
3. totalitarny ustrój społeczny, oparty na monopolu władzy jednej partii, centralnym planowaniu i państwowej własności środków produkcji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. ustrój ekonomiczny i doktryna polityczna, zgodnie z którymi środki produkcji powinny być własnością społeczeństwa;

Komunizm (od łac. communis „wspólny, powszechny”) – polityczna i ekonomiczna ideologia klasyfikowana jako utopijna, której celem jest utworzenie społeczeństwa pozbawionego ucisku i wyzysku klasowego, opartego na braku własności prywatnej (w rozumieniu marksistowskim), kolektywnej własności środków produkcji i wspólnotowym podziale dóbr. W pismach Karola Marksa, Fryderyka Engelsa i innych teoretyków marksizmu, komunizm jest przyszłym ustrojem rozwiniętych społeczeństw, w którym wspólnota własności obejmować będzie przede wszystkim środki produkcji. Potocznie mianem komunizmu określa się też ustrój polityczny zaprowadzony w państwach, w których władzę zdobyły dyktatury i partie komunistyczne (zob. ZSRR i blok wschodni).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komunizować

czasownik niedokonany

(1.1) polit. wprowadzać lub upowszechniać komunizm

(1.2) sympatyzować z komunizmem

#### Źródła:

Wiktionary

# Komunizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sympatyzowanie z komunizmem lub z komunistami

(1.2) czynienie czegoś komunistycznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Komunoliberał

pejoratywnie: osoba próbująca uchodzić za liberała, której działania wskazują na wyznawanie poglądów komunistycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Komuszek

zdrobnienie od: komuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od zob. komuch.

Patrz:komuch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komuszka

→ komuch

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. zwolenniczka komunizmu lub innych idei lewicowych

Patrz:komuch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komuszy

pogardliwie: właściwy komuchom, mający cechy komunistyczne, związany z komunizmem, komunistami

przymiotnik

(1.1) pot. związany z komuchem, dotyczący komucha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komuszyć

potocznie:
1. poddawać kogoś lub coś wpływom komunizmu, doprowadzać do nabierania cech komunistycznych;
2. komuszyć się - poddawać się działaniu ideologii komunistycznej, przystępować do komunistów

#### Źródła:

SJP.pl

# Komutacja

1. w elektrotechnice: automatyczne przełączenie kierunku lub drogi przepływu prądu;
2. w telekomunikacji:
a) zestawianie łącza na czas trwania transmisji sygnału;
b) transmisja danych w postaci pakietów;
3. w językoznawstwie: współzależność elementów planu treści i planu wyrażenia

Komutacja – dynamiczne zestawianie połączeń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komutacyjny

dotyczący komutacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Komutant

szczególna podgrupa danej grupy pomocna przy badaniu jej przemienności

Komutant – szczególna podgrupa danej grupy pomocna przy badaniu jej przemienności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komutator

część maszyny elektrycznej pełniąca rolę prostownika

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. element przełączający umieszczany na wirniku komutatorowych maszyn elektrycznych;

(1.2) inform. urządzenie łączące segmenty sieci komputerowej;

(1.3) mat. wskaźnik stopnia nieprzemienności pewnego działania dwuargumentowego;

- komutator – część maszyny elektrycznej
- komutator – przełącznik w sieciach komputerowych
- komutator – funkcja matematyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komutatorowy

przymiotnik od: komutator

przymiotnik

(1.1) dotyczący komutatora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komutatywność

właściwość operacji algebraicznych polegająca na niezależeniu wyniku operacji wykonanej na dwóch elementach od ich kolejności; przemienność

Przemienność, komutatywność – własność niektórych działań dwuargumentowych polegająca na niezależności wyniku od kolejności argumentów. Formalnie: niech \diamondsuit będzie działaniem dwuargumentowym w zbiorze X, czyli \diamondsuit :X^{2}\to X. Działanie to nazywa się przemiennym, jeśli dla każdej pary elementów x,y\in X zachodzi równość: x\diamondsuit y=y\diamondsuit x.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Komutować

przełączać obwody elektryczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Komużeś

wzmocniony zaimek pytajny "komuż" połączony z końcówką czasownikową "-eś" (np. "Komużeś powiedział te słowa?")

#### Źródła:

SJP.pl

# Komuły

drążki, do których przywiązane są końce sieci rybackich

#### Źródła:

SJP.pl

# Komysz

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. krzak, zarośle, zwłaszcza na miejscach podmokłych;
2. zwierzęce legowisko w zaroślach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. zakrzaczenie, zwłaszcza na terenie podmokłym

(1.2) przest. zwierzęce legowisko w zaroślach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Komysze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. zakrzaczenia, zwłaszcza na terenie podmokłym

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) lm. od komysz

#### Źródła:

Wiktionary

# Komyszowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. związany z komyszami lub komyszem, dotyczący komyszy lub komysza

#### Źródła:

Wiktionary

# Komża

katolicka biała szata liturgiczna; komeżka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. biała szata liturgiczna, względnie krótka (do ud), o szerokich rękawach;

Komża (łac. comisia – koszula) – szata liturgiczna używana przez ministranta. Jest to skrócona alba o szerokich rękawach. Komża ma kolor biały, co symbolizuje czystość serca i ducha.

Do XI w. komża była używana wyłącznie w chórach, podczas liturgii godzin jako strój chórowy. Dopiero od XIV w. może być stosowana we wszystkich czynnościach liturgicznych, dla których wyraźnie nie zastrzeżono użycia alby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Komżowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący komży, związany z komżą

#### Źródła:

Wiktionary

# Koń

1. ssak nieparzystokopytny hodowany jako zwierzę domowe, pociągowe lub wierzchowe;
2. figura szachowa w kształcie głowy konia; konik, skoczek;
3. zabawka dziecięca wyobrażająca konia;
4. podłużna skrzynka do ćwiczeń gimnastycznych;
5. żartobliwie: penis; kuśka, banan, ptaszek;
6. koń mechaniczny - jednostka mocy silnika;
7. koń trojański - złośliwe oprogramowanie o destruktywnym działaniu, instalujące się i działające w ukryciu; trojan;
8. koń plamisty - gatunek ryby z rodziny karpiowatych; koń pstry

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. koń

Koń domowy (Equus caballus) – gatunek udomowionego ssaka nieparzystokopytnego z rodziny koniowatych (Equuidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kon-Tiki

1. bóg Inków;
2. tratwa Thora Heyerdahla

Wyprawa Kon-Tiki – podróż Thora Heyerdahla na tratwie Kon-Tiki przez Ocean Spokojny w 1947 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konać

być w trakcie umierania, tracić życie

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skonać)

(1.1) przestawać żyć, umierać w agonii

(1.2) daw. kończyć coś, wykonywać do końca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konająca

kobieta umierająca, będąca w agonii; umierająca

#### Źródła:

SJP.pl

# Konający

taki, który umiera, kona, jest w agonii; umierający

#### Źródła:

SJP.pl

# Konak

w krajach osmańskich i bałkańskich: duży, reprezentacyjny budynek, zwykle gmach urzędu

Konak – reprezentacyjna budowla mieszkalna, rezydencja władcy lub wysokich urzędników państwowych na obszarze Imperium Osmańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konakri

stolica Gwinei; Konakry

#### Źródła:

SJP.pl

# Konakry

stolica Gwinei; Konakri

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Gwinei;

Konakry (fr. Conakry) – stolica Gwinei, leży w zachodniej części kraju, nad Oceanem Atlantyckim. Znaczna część miasta znajduje się na wyspie Tombo. W 2014 roku liczyło ok. 1,7 mln mieszkańców.

Konakry jest głównym gospodarczym i kulturalno-naukowym ośrodkiem Gwinei, a także największym portem morskim kraju. Klimat Konakry w klasyfikacji klimatów Köppena należy do klimatów tropikalnych monsunowych (Am).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konakryjczyk

mieszkaniec Konakri (Konakry) (stolicy Gwinei)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miasta Konakry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konakryjka

mieszkanka Konakri

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miasta Konakry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konakryjski

→ Konakry (stolica Gwinei)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Konakry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) umieranie

Agonia – proces umierania poprzedzający śmierć, czyli okres poprzedzający ustanie funkcji życiowych organizmu. Polega na stopniowym zanikaniu czynności życiowych, prowadzący do śmierci klinicznej, a następnie biologicznej. Agonia nie zawsze kończy się zgonem. Zastosowanie reanimacji może odwrócić jej proces.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konar

gruba gałąź drzewa wyrastająca bezpośrednio z pnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruba, wyrastająca z pnia, gałąź z licznymi odroślami

(1.2) łow. część poroża z jednej strony głowy

(1.3) żart. grub. penis

Gałąź – fragment pędu stanowiący boczne odgałęzienie pnia roślin drzewiastych. Grube gałęzie odchodzące bezpośrednio od pnia nazywane są konarami.

Sposób wzrostu gałęzi ma istotny wpływ na kształt korony drzewa. Zwykle kąt nachylenia gałęzi zmienia się od ostrego w górnej części korony, poprzez zbliżony do prostego w środkowej części korony, po opadające gałęzie w dolnej części. Położenie gałęzi ulega zmianie w trakcie ontogenezy. Młode odgałęzienia zwykle odrastają pod kątem ostrym w stosunku do pnia. W miarę wzrostu uginają się zwiększając kąt do rozwartego. Nierzadko końce gałęzi ponownie wznoszą się ku górze zapewniając liściom odpowiedni dostęp do światła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konarek

1. mały konar, gałązka, element wyposażenia akwariów i terrariów;
2. konarek tajgowy - reliktowy chrząszcz lasów pierwotnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Konarowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konarski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Agrypin Konarski (1820–1863) – rzymskokatolicki duchowny, kapelan w powstaniu styczniowym
- Andrzej Konarski – poseł na sejm I Rzeczypospolitej, pełnił role burgrabiego, starosty i kasztelana
- Andrzej Konarski (ur. 1938) – polski inżynier komunikacji i urbanista, działacz turystyczny, popularyzator
- Andrzej Konarski (ur. 1952) – działacz NSZZ „Solidarność” w latach 80.
- Dawid Konarski – polski siatkarz, grający na pozycji atakującego
- Dawid Konarski - opat klasztoru w Oliwie
- Feliks Konarski – polski poeta, pisarz, aktor, pieśniarz, również piłkarz
- Feliks Konarski (XVI wiek) – polski szlachcic, starosta białoborski i hamersztyński
- Feliks Konarski (zm. 1609) – polski szlachcic, ławnik powiatu świeckiego
- Jan Konarski (1447–1525) – rzymskokatolicki duchowny
- Jan Konarski – polski rzeźbiarz
- Kazimierz Konarski – polski historyk, archiwista, autor powieści i wierszy dla dzieci i młodzieży.
- Krzysztof Konarski – dworzanin królewski, starosta jurborski, członek Komisji Morskiej Zygmunta Augusta
- Leszek Konarski – polski samorządowiec, działacz opozycji demokratycznej w PRL
- Łukasz Konarski – polski samorządowiec i urzędnik
- Marek Konarski – polski muzyk jazzowy
- Marian Konarski – malarz, rzeźbiarz, poeta, teoretyk sztuki.
- Michał Konarski – polski aktor teatralny, filmowy i dubbingowy.
- Michał Konarski (ok. 1557 – ok. 1612) – wojewoda pomorski
- Michał Konarski (zm. 1641) – opat klasztoru w Oliwie
- Michał Konarski (zm. 1750) – kasztelan sandomierski w 1740 roku, kasztelan wiślicki w latach 1731–1740, starosta bachtyński.
- Michał Konarski – polski pedagog, literat, testator na cele społeczne.
- Stanisław Konarski – rzymskokatolicki duchowny, dramatopisarz, poeta, tłumacz, edytor, pedagog, publicysta, reformator szkolnictwa
- Stanisław Konarski (zm. ok. 1590) – poseł na Sejm I Rzeczypospolitej
- Stanisław Konarski (zm. 1625) – kasztelan gdański, wojewoda malborski
- Stanisław Konarski (ok. 1695 – ok. 1778) – kasztelan chełmski ok. 1724, senator I RP
- Stanisław Konarski (zm. 1757) – kasztelan chełmiński
- Stanisław Konarski (1923 – 2007) – historyk varsavianista
- Stefan Konarski – polski polityk, związkowiec, historyk, senator IV kadencji.
- Szymon Konarski – polski działacz niepodległościowy
- Szymon Konarski – polski ekonomista, heraldyk i genealog.
- Wawrzyniec Konarski – polski politolog
- Włodzimierz Konarski – polski polityk, działacz PZPR, poseł na Sejm II i III kadencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konary

plątanina gałęzi

W Polsce

- Konary – część miasta Żabno
- Konary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Przeworno
- Konary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
- Konary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
- Konary – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
- Konary – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
- Konary – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
- Konary – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
- Konary – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
- Konary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
- Konary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
- Konary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
- Konary – część wsi Głogów w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Wieniawa
- Konary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Brochów
- Konary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
- Konary – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice
- Konary – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
- Konary – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
- Konary – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
- Konary – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec
- Konary – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Miejska Górka
- Konary – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Gołańcz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konarzewo

W Polsce

- Konarzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Dopiewo
- Konarzewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Rawicz
- Konarzewo – osada wieś Żabówko w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
- Konarzewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Karnice
- Konarzewo – gromada w powiecie poznańskim
- Konarzewo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Rewal, położone na Wybrzeżu Trzebiatowskim, znane też pod nazwą Bagno Pogorzelickie

#### Źródła:

Wikipedia

# Konarzewski

nazwisko

Konarzewski – polski herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konarzyce

W Polsce

- Konarzyce – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
- Konarzyce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Książ Wielkopolski
- Konarzyce – gromada w powiecie łomżyńskim
- Konarzyce – gromada w powiecie śremskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Konarzyński

przymiotnik od: Konarzyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konarzyny

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce

- Konarzyny – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Konarzyny
- Konarzyny – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Stara Kiszewa
- Konarzyny – gmina w powiecie chojnickim
- Konarzyny – gromada w powiecie chojnickim
- Konarzyny – gromada w powiecie kościerskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konaszewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konaszówka

wieś w Polsce

Konaszówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Książ Wielki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konat

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konbini

japoński minimarket otwarty 24 godziny na dobę każdego dnia w roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kawałek czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Koncelebra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wspólne sprawowanie eucharystii przez więcej niż jednego prezbitera;

Koncelebra – w wyznaniu katolickim, a także prawosławiu wspólne odprawianie jednej mszy świętej przez dwóch lub więcej księży. Praktyka ta znana była już w starożytności, jednak z biegiem czasu w obrządkach zachodnich została ograniczona tylko do mszy święceń kapłańskich i biskupich.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncelebracja

w liturgii chrześcijańskiej: odprawianie mszy przez więcej niż jednego kapłana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wspólne sprawowanie eucharystii przez więcej niż jednego prezbitera;

(1.2) msza sprawowana w koncelebrze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncelebrans

w kościele chrześcijańskim: jeden z kapłanów wspólnie odprawiających mszę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) prezbiter nie będący głównym celebransem podczas sprawowania eucharystii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncelebrant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. prezbiter nie będący głównym celebransem podczas sprawowania eucharystii

#### Źródła:

Wiktionary

# Koncelebrować

w kościele chrześcijańskim: wspólnie odprawiać mszę

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) sprawować eucharystię nie będąc głównym celebransem (o prezbiterze)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncelebrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. wspólne odprawianie nabożeństwa przez więcej niż jednego duchownego

#### Źródła:

Wiktionary

# Koncentracja

1. gromadzenie ludzi, obiektów itp. w jednym miejscu;
2. skupienie działań dla osiągnięcia jakiegoś celu;
3. intensywne skupienie uwagi na czymś;
4. zawartość danego składnika w jednostce objętości lub masy substancji; stężenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. eduk. skupienie uwagi

(1.2) skupienie, ześrodkowanie, zgromadzenie czegoś w danym miejscu

(1.3) chem. zawartość substancji w mieszaninie odniesiona do jednostki objętości lub masy

- stężenie – zawartość składnika w substancji (chemia)
- koncentracja (fizyka)
- koncentracja (statystyka)
- koncentracja (ekonomia)
- koncentracja (psychologia) – skupienie uwagi
- koncentracja (prawo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncentracyjny

1. dotyczący koncentracji - gromadzenia czegoś w jednym miejscu;
2. obóz koncentracyjny - miejsce więzienia, niewolniczej pracy i zagłady całych grup ludności; obóz śmierci

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncentrak

potocznie: obóz koncentracyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncentrat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) artykuł zawierający więcej składników wartościowych niż wyjściowy

(1.2) produkt wzbogacenia niskoprocentowych kopalin użytecznych

Koncentrat – substancja, z której usunięto większość rozpuszczalnika.

Zazwyczaj jest to usunięcie wody z roztworu lub zawiesiny (na przykład wody z soku owocowego). Jedną z korzyści produkcji koncentratów jest zmniejszenie masy i objętości do transportu.

Koncentrat może być przywrócony do pierwotnej formy przez dodanie rozpuszczalnika.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncentrator

element sieci komputerowej umożliwiający podłączenie do niej wielu urządzeń; hub

Koncentrator sieciowy (także z ang. hub) – urządzenie pozwalające na przyłączenie wielu urządzeń sieciowych do sieci komputerowej o topologii gwiazdy. Najczęściej spotykane w wersji 4-, 8-, 16- lub 24-portowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koncentratywny

rzadko: polegający na intensywnym skupieniu uwagi na czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncentrować

koncentrować się:
1. gromadzić się w jakimś miejscu;
2. kierować całe działanie itp. na wybrany obiekt lub cel;
3. być skierowanym na wybrany obiekt lub cel

czasownik

(1.1) skupiać, zbierać coś w jedno miejsce, w jeden punkt

czasownik zwrotny koncentrować się

(2.1) skupiać swoją uwagę, zwiększać swoją koncentrację, skupienie

(2.2) zbierać się w jedno miejsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncentrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|koncentrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Koncentryczny

skierowany ku środkowi

przymiotnik

(1.1) mający wspólny środek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncentryk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. inform. kabel koncentryczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Koncepcik

zdrobnienie od: koncept

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koncept

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncepcja

1. pomysł, plan, idea, projekt;
2. przestarzale: poczęcie, zajście w ciążę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogólny plan działania, rozwiązania jakiegoś problemu

(1.2) daw. med. zajście w ciążę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncepcjonistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze zgromadzenia założonego przez św. Beatrycze z Silvy

#### Źródła:

Wiktionary

# Koncepcyjka

zdrobnienie od: koncepcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncepcyjny

dotyczący koncepcji, pomysłu; pomysłowy, twórczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncept

1. trafny, sprytny pomysł, projekt;
2. przestarzałe: dowcip, żart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. trafny, szybko nasuwający się pomysł; szczęśliwa myśl

(1.2) pomysłowość, zmyślność, spryt, inteligencja

(1.3) przest. dowcip, żart

(1.4) daw. podstawowy zarys, szkic, plan

(1.5) w archiwistyce: projekt pisma sporządzony przez referenta przed aprobatą szefa

- Konceptyzm – kierunek w poezji baroku
- Koncept – pojęcie z dziedziny archiwistyki
- Koncept – czasopismo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konceptowy

przymiotnik od: koncept

#### Źródła:

SJP.pl

# Konceptualista

zwolennik konceptualizmu w filozofii lub sztuce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik konceptualizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konceptualistka

→ konceptualista

Patrz:konceptualista

#### Źródła:

SJP.pl

# Konceptualistyczny

→ konceptualizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. szt. związany z konceptualizmem, dotyczący konceptualizmu

Patrz:konceptualizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konceptualizacja

1. tendencja w sztuce współczesnej polegająca na ograniczaniu twórczości jedynie do jakiegoś pomysłu;
2. proces tworzenia pojęć na podstawie ogólnej wiedzy o świecie poprzez ustalenie problematyki oraz definicję danego słowa

Konceptualizacja – proces tworzenia pojęć na podstawie ogólnej wiedzy o świecie poprzez ustalenie problematyki oraz definicję danego słowa. W języku angielskim i francuskim, odróżnia się notion – pojęcie przed-teoretyczne, i concept – pojęcie, które zostało steoretyzowane; konceptualizacja to proces mający miejsce między tymi dwiema fazami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konceptualizacyjny

→ konceptualizacja

Patrz:konceptualizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Konceptualizm

1. w sztuce: kierunek koncentrujący się na samym pomyśle i procesie twórczym, idei dzieła; sztuka konceptualna;
2. w filozofii: teoria, według której nie istnieją przedmioty ogólne, a pojęcia ogólne są wytworem umysłu; rodzaj nominalizmu

Konceptualizm – w średniowieczu stanowisko w sporze o uniwersalia, przeciwstawne realizmowi pojęciowemu, jedna z umiarkowanych postaci nominalizmu.

Konceptualiści utrzymywali, iż powszechniki nie posiadają realnego bytu, lecz są jedynie tworami ludzkiej wyobraźni. Przedmiotem pojęć ogólnych są zatem pewne stany psychiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konceptualizować

ujmować intuicje poznawcze w pojęcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Konceptualny

1. książkowo: dotyczący pojęć, koncepcji;
2. odnoszący się do konceptualizmu jako teorii filozoficznej lub kierunku w sztuce

przymiotnik

(1.1) dotyczący pojęć

(1.2) filoz. szt. związany z konceptualizmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konceptysta

przedstawiciel nurtu literackiego w barokowej literaturze hiszpańskiej i włoskiej charakteryzującego się stosowaniem niezwykłych skojarzeń i zaskakujących puent

#### Źródła:

SJP.pl

# Konceptystka

przedstawicielka nurtu literackiego w barokowej literaturze hiszpańskiej i włoskiej charakteryzującego się stosowaniem niezwykłych skojarzeń i zaskakujących puent

#### Źródła:

SJP.pl

# Konceptystyczny

→ konceptyzm

Patrz:konceptyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Konceptyzm

#### Źródła:

Wikipedia

# Koncercik

zdrobnienie od: koncert

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koncert

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncern

grupa przedsiębiorstw z danej branży powiązana wspólnym zarządem i nadzorem właścicielskim, ale składająca się z prawnie odrębnych firm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. zjednoczenie przedsiębiorstw o odrębnej osobowości prawnej;

Koncern – forma organizacji, skupiająca przedsiębiorstwa o odrębnej osobowości prawnej należące do jednego właściciela.

Koncern powstaje na skutek koncentracji kapitału, dokonywanej zazwyczaj w drodze zakupu akcji lub udziałów innych przedsiębiorstw. Przedsiębiorstwa wchodzące w skład koncernu mają odrębną osobowość prawną i odrębne organy korporacyjne – w tym przede wszystkim odrębny zarząd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncerniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koncerniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Koncerniak

potocznie: piwo wyprodukowane przez koncern browarniczy (w przeciwieństwie do piwa rzemieślniczego)

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) posp. piwo będące produktem koncernu browarniczego (nazywane tak w przeciwieństwie do piw wytwarzanych przez małe browary)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncernowy

przymiotnik od: koncern

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koncernen albo koncernami, dotyczący koncernu; wytworzony przez koncern

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncert

1. publiczne wykonanie jednego lub kilku utworów muzycznych;
2. instrumentalny utwór muzyczny przeznaczony dla solisty z towarzyszeniem orkiestry;
3. w przenośni: mistrzowskie wykonanie czegoś, zwłaszcza publiczne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) występ muzyczny instrumentalny, wokalny, bądź wokalno-instrumentalny;

(1.2) muz. forma muzyczna pokrewna sonacie;

(1.3) przen. hałaśliwe zachowanie ludzi lub zwierząt

Koncert (łac. concerto – spieram się, walczę, współzawodniczę) – występ artysty muzyka (bądź grupy muzyków) na żywo przed publicznością. Jeśli muzyk występuje solo, określa się to mianem recitalu, w przypadku występu grupy muzyków może występować orkiestra, chór bądź grupa muzyczna. Mogą to być także występy mieszane, np. solista z towarzyszeniem chóru czy orkiestry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncertant

muzyk biorący udział w koncercie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncertantka

→ koncertant

Patrz:koncertant

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncertina

rodzaj zasieków używanych masowo w czasie I i II wojny światowej

Koncertina, (drut żyletkowy, ostrzowy, brzytwiasty, ang. razor wire) – udoskonalona wersja drutu kolczastego. Specjalistyczny drut ostrzowy, do tworzenia zasieków przestrzennych. Zasieki z drutu Concertina mają uniwersalny charakter, ale często montowane są też tam, gdzie istnieje potrzeba stworzenia agresywnego ogrodzenia. Drut Concertina robiony jest ze stali nierdzewnej. Duża ilość zwojów w zaporze efektywnie zabezpiecza np. lotnisko, teren przemysłowy. Żyletkowe ostrza są ostre, a blacha ze stali – która służy do produkcji tych zasieków - nie ulega rdzewieniu. Zasieki z drutu ostrzowego w formie podwójnej spirali łączonej specjalnymi łącznikami, noszą nazwę też “concertina“.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koncertmistrz

w orkiestrze symfonicznej: najważniejszy muzyk w obsadzie określonej grupy instrumentów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. główny instrumentalista danej grupy instrumentów w orkiestrze symfonicznej, najczęściej pierwszy skrzypek

Koncertmistrz – w orkiestrze symfonicznej zazwyczaj pierwszy instrumentalista w danej sekcji instrumentów smyczkowych (a więc w sekcjach: pierwszych skrzypiec, drugich skrzypiec, altówek, wiolonczeli, kontrabasów), czasami także w sekcjach instrumentów dętych drewnianych i blaszanych (osobno). Najczęściej pod pojęciem koncertmistrza rozumie się pierwszego skrzypka pierwszych skrzypiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncertmistrzyni

→ koncertmistrz

Patrz:koncertmistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncertować

1. wykonywać publicznie utwory muzyczne, dawać koncert;
2. przenośnie o zwierzętach: wydawać odgłosy, dźwięki podobne do utworu muzycznego;
3. symfonia koncertująca - symfonia z jednym lub paroma instrumentami solowymi, które współdziałają z orkiestrą

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) występować z repertuarem muzyki poważnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncertowicz

1. osoba często bywająca na koncertach;
2. potocznie: muzyk grający na koncercie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncertowiczka

kobieta bywająca na koncertach i imprezach muzycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncertowy

1. przymiotnik od: koncert;
2. świetny, doskonały

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koncertem, dotyczący koncertu, przeznaczony na koncert

Koncertowy – dwupłytowy album koncertowy zespołu Hey z okazji 10 lecia istnienia grupy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncertyna

odmiana harmonii ręcznej z klawiaturą guzikową; concertina

Koncertyna – instrument muzyczny z grupy idiofonów dętych klawiszowych, rodzaj harmonii ręcznej z klawiaturą guzikową dla obu rąk.

Wyróżnia się dwie wersje koncertyny:

- angielską – obustronnie jednogłosową, skonstruowaną przez Charlesa Wheatstone’a w 1829
- niemiecką – opracowaną w 1834 przez Carla Friedricha Uhliga, który znacznie rozszerzył liczbę głosów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koncerz

broń biała pochodząca od miecza służąca do przebijania pancerza, używana m.in. przez polską husarię

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. długa broń biała wywodząca się od miecza i przeznaczona do kłucia;

Koncerz – jednoręczna kolna broń biała wywodząca się od miecza, używana w XV-XVIII wieku przez kawalerię. Charakterystyczną cechą koncerza jest bardzo długa i wąska głownia.

Nazwę niektórzy językoznawcy wywodzą od łacińskiego contus oznaczającego drąg bądź smukły pocisk, jednakże wobec oczywistego pochodzenia wschodniego, etymologicznie miałaby ona bliższy związek z tatarskim kandżarem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncesja

1. zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej lub usługowej, a także na eksploatację jakichś terenów, wydawane przez organ administracyjny;
2. ustępstwo dokonane na czyjąś korzyść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. pozwolenie władz administracyjnych na prowadzenie danej działalności gospodarczej

(1.2) ustępstwo na czyjąś korzyść

Koncesja (łac. concessio „pozwolenie, zgoda”) – akt administracyjny wydawany przez organ koncesyjny. Akt ten upoważnia koncesjonariusza do prowadzenia ściśle określonej działalności gospodarczej. Koncesjonowanie wprowadza się w przypadku działalności, które mają szczególne znaczenie ze względu na bezpieczeństwo państwa lub obywateli albo inny ważny interes publiczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncesjobiorca

przedsiębiorstwo lub osoba, która otrzymała koncesję

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncesjodawca

organ administracji udzielający koncesji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncesjonariusz

osoba posiadająca koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej

Koncesjonariusz (od łac. concessio – zgoda, pozwolenie) – podmiot gospodarczy na którego rzecz wydana została odpowiednia decyzja administracyjna (koncesja), wykonujący działalność w ramach i zgodnie z udzieloną koncesją.

Zobowiązany jest do poddania się kontroli działalności gospodarczej w ramach udzielonej koncesji przez koncedenta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koncesjoner

osoba mająca zezwolenie na prowadzenie działalności handlowej lub usługowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncesjonować

1. wymagać koncesji do prowadzenia danej działalności;
2. udzielać komuś koncesji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncesjonowany

1. objęty koncesją, zezwoleniem na jakiś rodzaj działalności gospodarczej;
2. posiadający takie zezwolenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncesyjka

zdrobnienie od: koncesja

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncesyjny

przymiotnik od: koncesja

przymiotnik

(1.1) urz. zezwalający na prowadzenie działalności gospodarczej, określający jej warunki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncewicz

nazwisko

- Aleksandra Koncewicz – polska aktorka
- Maksim Koncewicz – rosyjski matematyk
- Ryszard Koncewicz – polski piłkarz, trener, działacz piłkarski, selekcjoner reprezentacji Polski
- Tomasz Tadeusz Koncewicz – adwokat, profesor UG

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koncha

1. muszla
2. naczynie w kształcie muszli
3. półokrągłe sklepienie w kształcie muszli
4. dolne obszycie nawisu rufowego statku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skorupa mięczaka, muszla

(1.2) naczynie o kształcie muszli

(1.3) archit. półkoliste sklepienie nad wnęką w kształcie połowy kopuły, przypominające kształtem muszlę

(1.4) świeca do konchowania uszu

(1.5) anat. małżowina uszna

Koncha (łac. concha, gr. konche – muszla) – półkoliste sklepienie nad wnęką w kształcie połowy kopuły, przypominające kształtem muszlę; półkopuła. Sklepienie takie zwane jest też sklepieniem konchowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konchecja

niewielki stawonóg z podgromady małżoraczków

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchina

substancja organiczna tworząca zewnętrzną warstwę ochronną muszli mięczaków; konchiolina

Konchiolina, konchina (łac. conchyolinum, od concha – „mięczak” lub „muszla”) – organiczny biopolimer wchodzący w skład zewnętrznej warstwy ochronnej muszli mięczaków. Jest również, razem z aragonitem (węglan wapnia), składnikiem masy perłowej. Nierozpuszczalna w wodzie, alkoholu i eterze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konchiolina

substancja organiczna tworząca zewnętrzną warstwę ochronną muszli mięczaków; konchina

Konchiolina, konchina (łac. conchyolinum, od concha – „mięczak” lub „muszla”) – organiczny biopolimer wchodzący w skład zewnętrznej warstwy ochronnej muszli mięczaków. Jest również, razem z aragonitem (węglan wapnia), składnikiem masy perłowej. Nierozpuszczalna w wodzie, alkoholu i eterze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konchiolinowy

przymiotnik od: konchiolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchiolog

zoolog badający muszle mięczaków; konchyliolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchiologia

nauka zajmująca się badaniem muszli mięczaków; konchyliologia; konchologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o muszlach;

Konchiologia (z gr. konche – muszla) – nauka zajmująca się badaniem skorup mięczaków – zwanych konchami lub muszlami.

Stosunkowo mało popularna dziedzina nauki skupiająca przeważnie indywidualne osoby, zainteresowane tematyką i tworzące kolekcje konchologiczne. Kolekcje takie posiadają również niektóre placówki naukowe zajmujące się badaniem fauny, zwłaszcza mórz i oceanów – to morskie zwierzęta wytworzyły największą różnorodność konch.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konchiologiczny

dotyczący konchiologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchoida

krzywa płaska otrzymywana z danej krzywej przez zmniejszanie lub zwiększanie promienia wodzącego każdego jej punktu o jednakowy odcinek

Konchoida – typ krzywej płaskiej o specjalnej konstrukcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konchoidograf

przyrząd do wykreślania konchoid

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncholog

specjalista w zakresie konchologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchologia

nauka zajmująca się badaniem muszli mięczaków; konchyliologia; konchiologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchologiczny

dotyczący konchologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konchować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konchowy

przypominający konchę (muszlę)

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchyliolog

zoolog badający muszle mięczaków; konchiolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Konchyliologia

nauka zajmująca się badaniem muszli mięczaków; konchiologia; konchologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Końcóweczka

zdrobnienie od: końcówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od końcówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Końcówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. końcowa część czegoś

(1.2) pot. ostatni fragment filmu, spektaklu, rozgrywek sportowych

(1.3) jęz. gram. końcowy element wyrazu podlegający odmianie

(1.4) techn. stała lub wymienna część, stanowiąca zakończenie urządzenia

(1.5) inform. przest. terminal

(1.6) szach. ostatnia faza partii szachów, gdy w grze pozostało niewiele bierek;

- końcówka:

1. zakończenie czegoś

2. resztka, pozostałość

3. ostatnia, decydująca faza rozgrywek sportowych

4. stały lub wymienny element stanowiący zakończenie jakiegoś urządzenia

5. element przewodzący umocowany na końcu przewodu, służący do jego przyłączania

6. końcowy element wyrazu wymieniający się w formach odmiany

7. w wersyfikacji: końcowa sylaba wiersza

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Końcówkowy

przymiotnik od: końcówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Końcoworoczny

dotyczący końca roku

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z końcem roku, dotyczący końca roku, odbywający się w końcówce roku – zwykle roku szkolnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Końcowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest końcowe; cecha tych, którzy są końcowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Końcowy

będący na końcu czegoś, kończący coś; ostatni

przymiotnik

(1.1) ten przed definitywnym końcem; bliski końcowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncyliabulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. nielegalne zgromadzenie, zwłaszcza konspiratorów czy spiskowców, przeciwko ustanowionej władzy państwowej lub kościelnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Koncyliacja

sposób pokojowego załatwiania sporów międzynarodowych przy udziale komisji pojednawczej; pojednawstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. działanie zmierzające do pojednania dwóch stron

(1.2) praw. metoda rozwiązywania sporów międzynarodowych przy pomocy komisji pojednawczej

Koncyliacja (ang. i fr. conciliation z łac. conciliatio 'porozumienie, pojednanie' od conciliare 'jednoczyć; pojednać') – jedna z metod alternatywnego (pozasądowego) rozwiązywania sporów, w tym międzynarodowych. Polega ona tak jak mediacja na udziale osoby trzeciej, z tym że ta, inaczej niż w przypadku mediacji, nie tylko mediuje, ale występuje z konkretnymi propozycjami rozwiązania istniejącego sporu (propozycją ugody). W większym stopniu niż mediator koncyliator może też ingerować w sposób, w jaki strony porozumiewają się ze sobą i dostarczają informacje na temat sporu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncyliacyjność

→ koncyliacyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. skłonność do pokojowego rozwiązywania sporów

Patrz:koncyliacyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncyliacyjny

1. → koncyliacja; pojednawczy, ugodowy, polubowny;
2. skłonny do ugodowego rozwiązywania konfliktów;
3. świadczący o skłonności do ugodowego rozwiązywania konfliktów, np. zdolności koncyliacyjne

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. odnoszący się do koncyliacji, skłonny do koncyliacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koncyliarny

przymiotnik od: koncylium

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncyliarysta

zwolennik koncyliaryzmu (teorii głoszącej wyższość soboru nad papieżem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncyliarystyczny

→ koncyliaryzm

Patrz:koncyliaryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncyliaryzm

doktryna chrześcijańska uznająca wyższość zgromadzenia biskupów (soboru) nad papieżem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. doktryna w Kościele katolickim, zakładająca wyższość soboru nad papieżem;

Koncyliaryzm (z łac. consilium „rada, narada, sobór”) – w XIV i XV wieku doktryna w katolicyzmie, twierdząca, że sobory powszechne są najwyższą władzą Kościoła, mającą nawet władzę sędziowską nad papieżem.

Koncyliaryzm był głoszony przez część teologów, prawników i przedstawicieli wyższego duchowieństwa, opowiadających się za ograniczeniem władzy papieża na soborach w Pizie (1409), w Konstancji (1414-1418) i w Bazylei (1431-1449). Miał licznych zwolenników w Polsce, w szczególności w środowisku Akademii Krakowskiej. Jego zwolennikami i głosicielami byli, m.in.: Paweł Włodkowic, Andrzej Łaskarz, Jakub z Paradyża, Jan Kanty, Zbigniew Oleśnicki i Sędziwoj z Czechła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koncyliator

osoba, która działa w celu ugodowego rozwiązania konfliktu

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncylium

1. dawniej, w Kościele katolickim: sobór, zgromadzenie wszystkich biskupów;
2. w starożytnym Rzymie: zgromadzenie ludowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncypient

przestarzałe:
1. początkujący urzędnik, kancelista;
2. referent biurowy, adwokacki, notarialny itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncypować

obmyślać, układać, zastanawiać się nad czymś

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. wymyślać, obmyślać coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kończać

czasownik

(1.1) stpol. konać, umierać

#### Źródła:

Wiktionary

# Kończanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kończać.

Kończanie (biał. Канчані; ros. Кончани) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda.

Dawniej używana nazwa – Konczany.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kończasty

przestarzałe: ostro zakończony; spiczasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Konczałowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koncze-Daria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w zachodnich Chinach, w regionie Sinciang, na skraju Kotliny Kaszgarskiej;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kończenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kończyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kończewice

W Polsce

- Kończewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
- Kończewice – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Miłoradz
- Kończewice – gromada
- Kończewice – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy we wsi Kończewice, w województwie pomorskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kończyć

doprowadzać coś do końca

czasownik przechodni

(1.1) wykonywać coś, co zostało zaczęte, do końca

(1.2) przen. zabijać; nieprzechodni umierać

(1.3) zrywać z czymś, przestawać coś robić

czasownik zwrotny

(2.1) dochodzić do końca, wyczerpywać się

(2.2) przerywać jakiś stan

(2.3) mieć koniec, zakończenie

(2.4) dawać jako wynik, powodować, mieć konsekwencję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kończyce

W Polsce

- Kończyce – część miasta Zabrze
- Kończyce – część miasta Radom
- Kończyce – wieś w województwie dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Domaniów
- Kończyce – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
- Kończyce – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
- Kończyce – wieś w województwie małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
- Kończyce – wieś w województwie podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Nisko
- Kończyce – dawna gmina

#### Źródła:

Wikipedia

# Kończyk

koniuszek, brzeżek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kończyna

narząd ruchu kręgowców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd ruchu u kręgowców

(1.2) daw. zakończenie, kres, granica

Kończyna – część ciała kręgowców. U ryb parzyste płetwy brzuszne (łac. pinna ventralis) i płetwy piersiowe (łac. pinna pectoralis) biorą tylko nieznaczny udział w przemieszczaniu. U kręgowców lądowych nastąpiło w przebiegu filogenezy stopniowe doskonalenie i modyfikacja kończyn piersiowych (przednich, górnych) i miednicznych (tylnych, dolnych). Najwyższy rozwój, zarówno pod względem strukturalnym, jak i czynnościowym, cechuje kończyny piersiowe ptaków (skrzydła) oraz kończyny ssaków, wykazujące wielką różnorodność. Kończyny mają zasadniczy plan budowy wspólny. Można tu wyróżnić:

- obręcz (zonopodium) (barkową, miedniczną). Jest to wbudowany w masę tułowia zespół kości stanowiący podporę dla
- części wolnej kończyn, w której rozróżnia się odcinki:
  - nasadowy (stylopodium) (ramię, udo),
  - przejściowy (zeugopodium) (przedramię, podudzie) oraz
  - obwodowy (autopodium) (ręka, stopa).

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kończynowy

przymiotnik od: kończyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kończysta

szczyt w Tatrach

Kończysta (słow. Končistá, niem. Kontschista, węg. Koncsiszta) – dwuwierzchołkowy szczyt (2537 m, według wcześniejszych pomiarów 2538 m) w południowej, bocznej grani Tatr Wysokich odchodzącej od Zmarzłego Szczytu (Popradský Ľadový štít). Począwszy od Przełęczy koło Drąga (Sedlo pod Drúkom), grań ta nazywana jest Granią Kończystej (hrebeň Končistej). Na północ od szczytu znajduje się w niej Stwolska Turnia (Štôlska veža), oddzielona od Kończystej głęboko wciętą Stwolską Przełęczą Wyżnią (Štôlska štrbina).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kończysto

→ kończysty

Patrz:kończysty

#### Źródła:

SJP.pl

# Konda

rzeka w Azji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtysza;

Konda – rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Irtyszu.

Ma źródła w Uwałach Wasiugańskich. Długość rzeki wynosi 1097 km. W dorzeczu wydobycie ropy naftowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondakion

hymn liturgiczny Kościoła bizantyjskiego; kontakion

Kondakion, kontakion (gr. κόντάκιον – zwój, κοντός – drążek, na który nawijano pergamin) – rodzaj hymnu liturgicznego, typowego dla Cerkwi prawosławnej, oraz katolickiej obrządku bizantyjskiego. Niektórzy badacze sądzą, że kondakia (l.mn.) stanowią ślad tradycji syryjskiej (aramejskiej) w Cerkwi. Ich rodowód jest w każdym razie bardzo dawny – były znane już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondej

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondel

dawniej: kundel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. kundel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kondemnacja

1. uznanie statku za niezdolny do dalszej żeglugi;
2. dawniej: wydawany zaocznie wyrok skazujący; kondemnata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. mors. uznanie statku za niezdolny do żeglugi i niewart naprawy

(1.2) hist. praw. zob. kondemnata.

Akt kondemnacji – w prawie morskim dokument uznania jednostki pływającej wpisanej do rejestru okrętowego przez izbę morską za niezdatny do żeglugi lub niewart naprawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondemnata

dawniej: wydawany zaocznie wyrok skazujący; kondemnacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. praw. w dawnym prawie polskim: wyrok skazujący wydawany zaocznie, pozbawiający tymczasowo możliwości sprawowania urzędu; Gloger.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kondemnować

1. uznać, uznawać statek za niezdatny do żeglugi lub nienadający się do remontu;
2. dawniej: skazać, skazywać wyrokiem zaocznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondensacja

1. proces zagęszczenia się jakiejś substancji
2. zwięzłe ujęcie czegoś, zagęszczenie czegoś abstrakcyjnego
3. w fizyce: przejście substancji ze stanu gazowego w stan ciekły
4. w chemii: reakcja łączenia się dwóch cząsteczek w większą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. przejście ze stanu gazowego w ciecz lub w ciało stałe

(1.2) meteorol. powstawanie chmur

(1.3) chem. reakcja chemiczna, w której substraty łączą się ze sobą, tworząc większą od nich cząsteczkę produktu głównego, i jedną lub więcej małych cząsteczek produktu ubocznego

- kondensacja – przejście ze stanu gazowego w ciecz (skraplanie) lub bezpośrednio w ciało stałe (resublimacja)
- kondensacja – pojęcie z dziedziny meteorologii
- kondensacja – pojęcie z dziedziny mineralogii
- kondensacja – rodzaj reakcji chemicznej
- kondensacja – pojęcie z dziedziny psychologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondensacyjny

dotyczący kondensacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kondensacją, dotyczący kondensacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kondensat

1. ciecz będąca produktem skraplania się gazu; skroplina, skropliny;
2. substancja powstała w wyniku kondensacji - zagęszczania;
3. coś, w czym została zawarta duża ilość najbardziej istotnej treści, np. kondensat wiedzy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) produkt kondensacji

Skropliny (zwane często kondensatem) to ciecz powstała ze skroplenia dowolnego gazu. Przykładem skroplin jest rosa i woda na lustrze w łazience.

Skroplenie pary wodnej i uzyskanie kondensatu w siłowniach parowych jest konieczne z uwagi na wytwarzanie próżni w kondensatorze turbin kondensacyjnych (dla osiągnięcia większej produkcji energii elektrycznej) lub odprowadzenia ciepła użytkowego w turbinach przeciwprężnych – ciepło skraplania wyrzucane jest w całości do otoczenia (w elektrowniach kondensacyjnych) lub jest wykorzystane do celów ciepłowniczych (w elektrociepłowniach). Pompa zasilająca pompuje skropliny poprzez wymienniki regeneracyjne do kotła parowego, gdzie następuje ich zamiana na parę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondensator

1. przyrząd zbudowany z dwu lub większej liczby przewodników, służący do gromadzenia ładunków elektrycznych
2. urządzenie do skraplania pary; skraplacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. elektron. podzespół zbudowany z dwóch przewodników rozdzielonych dielektrykiem, mający za zadanie gromadzić ładunki elektryczne;

(1.2) skraplacz;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondensatorowy

przymiotnik od: kondensator

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kondensatorem, dotyczący kondensatora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kondensor

układ optyczny służący wraz ze źródłem światła do oświetlania badanego obiektu, np. w mikroskopie, projektorze

Kondensor – układ optyczny służący do równomiernego oświetlenia np. przedmiotu w mikroskopie, diapozytywów w przeglądarce slajdów, rzutniku przeźroczy, grafoskopie albo powiększalniku.

Rodzaje kondensorów:

- soczewkowy – w postaci soczewki skupiającej (albo kilku), zamieniającej punktowe źródło światła żarówki na równoległy snop – najpopularniejszy;
- zwierciadlany – rzadko stosowany, np. w polskim powiększalniku Beta;
- rozpraszający – w postaci szyby mlecznej, dający bardzo miękkie światło – stosowany prawie wyłącznie w stykowych kopiarkach fotograficznych i przeglądarkach slajdów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondensować

1. zagęszczać jakąś substancję
2. ujmować coś w zwięzły sposób, zagęszczać coś abstrakcyjnego
3. kondensować się - skraplać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondeusz

członek rodu arystokratycznego we Francji; Condé

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondeusze

ród arystokratyczny we Francji; Kondeuszowie, Condé

Kondeusze (fr. de Condé) – francuski ród arystokratyczny, będący boczną linią dynastii Burbonów. Przedstawiciele tego rodu odgrywali znaczącą rolę we Francji w XVI i XVII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondeuszowie

ród arystokratyczny we Francji; Kondeusze, Condé

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondo

budynek w japońskiej świątyni buddyjskiej

- condo (kondo) – system własności nieruchomości

Osoby o tym nazwisku:

- Ami Kondo – japońska judoczka
- Anastas Kondo – albański pisarz i scenarzysta
- Marie Kondo – japońska konsultantka ds. porządków, autorka książek oraz gospodyni programów telewizyjnych
- Takayo Kondo – japońska lekkoatletka
- Nobutake Kondō - japoński admirał z czasów II wojny światowej

Inne:

- Efekt Kondo – zjawisko fizyczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondolencja

dawniej: współczucie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondolencje

dawniej: współczucie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. wyrażanie żalu z powodu czyjejś śmierci, wyrazy współczucia składane komuś, kto stracił bliską osobę

Kondolencje – wyrażone w uroczystych słowach współczucie i żal z powodu śmierci bliskiej osoby.W przypadku cenionych lub innych znanych za życia osób, zwyczajowo prezydent lub premier składają kondolencje rodzinom i władzom państwa, z którego pochodziła ważna zmarła osoba lub w którym wydarzyła się katastrofa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondolencyjny

dotyczący kondolencji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kondolencjami, dotyczący kondolencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kondolent

rzadko: osoba składająca kondolencje

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondom

gumowa osłonka nakładana na członek przed stosunkiem płciowym w celu uniknięcia zapłodnienia oraz zarażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową; prezerwatywa; kondon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. seks. farm. mechaniczny środek antykoncepcyjny stosowany głównie przez mężczyzn, wykonany z lateksu;

Prezerwatywa (anglicyzm kondom) – mechaniczny środek antykoncepcyjny.

Prezerwatywa może być stosowana przez:

- mężczyzn – zakłada się ją na penisa w stanie erekcji bezpośrednio przed stosunkiem płciowym (wskaźnik Pearla dla prezerwatywy męskiej to od 2 do 15);
- kobiety – tzw. kobiecy kondom – podobna do prezerwatywy dla mężczyzn, długości około 17 cm. Oba końce ma zakończone pierścieniami. Pierścień wejściowy zapobiegający wpadaniu do pochwy ma średnicę około 7 cm. Drugi pierścień ma na celu umiejscowienie prezerwatywy w pochwie posiada zakończenie o średnicy około 6 cm (wskaźnik Pearla dla prezerwatywy kobiecej to od 5 do 21).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondomat

automat do sprzedaży prezerwatyw; prezerwatomat, gumkomat

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondomik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kondom

#### Źródła:

Wiktionary

# Kondominat

kondominium, condominium;
1. wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; współpanowanie, współrządzenie;
2. terytorium znajdujące się pod wspólną władzą dwu lub kilku państw

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondominialny

przymiotnik od: kondominium

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondominium

kondominat, condominium;
1. wspólne rządy dwóch lub kilku państw nad jakimś krajem; współpanowanie, współrządzenie;
2. terytorium znajdujące się pod wspólną władzą dwu lub kilku państw

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) terytorium podlegające wspólnej władzy przynajmniej dwóch państw;

- kondominium (architektura)
- kondominium (kolonia)
- condo nieruchomości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondomowy

→ kondom

Patrz:kondom

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondon

gumowa osłonka nakładana na członek przed stosunkiem płciowym w celu uniknięcia zapłodnienia oraz zarażenia chorobami przenoszonymi drogą płciową; prezerwatywa, kondom

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kondon

#### Źródła:

Wiktionary

# Kondor

wielki, drapieżny ptak żywiący się głównie padliną, żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. wielki drapieżny ptak z rodziny kondorowatych, występujący w Ameryce, przeważnie padlinożerny

Kondorowate (Cathartidae) – rodzina ptaków z rzędu kondorowych (Cathartiformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondorowate

o cechach kondorowatych (rodzina ptaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cathartidae|Lafresnaye|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu kondorowych, występujących w górach obu Ameryk;

Kondorowate (Cathartidae) – rodzina ptaków z rzędu kondorowych (Cathartiformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondorowaty

o cechach kondorowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondorowe

o cechach kondorowych (rząd ptaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Cathartiformes|Coues|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Kondorowe (Cathartiformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondorowy

o cechach kondorowych (rząd ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondorzy

→ kondor

Patrz:kondor

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondotier

1. we Włoszech w okresie od XIV do XVI w.: dowódca oddziałów wojsk najemnych w służbie miast lub dworów książęcych;
2. dawniej: żołnierz najemny; najemnik;
3. w przenośni: człowiek służący obcej sprawie dla własnych korzyści

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. we Włoszech, w okresie od XIV do XVI w.: dowódca armii najemników, sprzedający jej usługi miastom albo dworom książęcym

(1.2) hist. członek armii dowodzonej przez kondotiera (1.1)

(1.3) przen. książk. najemnik

Kondotier (wł. condottiere) – dowódca oddziałów wojsk najemnych w okresie od XIV do XVI wieku, w służbie miast lub dworów książęcych, który na własny rachunek werbował ludzi do swojego oddziału.

Zdaniem Giovanniego Villaniego, kronikarza florenckiego, ojcem najemników był Roger z Flor, były templariusz, który dowodził katalońskim oddziałem w służbie bizantyjskiego cesarza Andronika II Paleologa. W Italii pierwsi najemni żołnierze pojawili się w latach 60. XIII wieku. Po bitwie pod Buonconvento w armii Gwelfów pojawiły się pierwsze oddziały kawalerii z Francji i Prowansji. Kampania włoska cesarza Henryka VII Luksemburskiego z 1310 w znaczącym stopniu opierała się na oddziałach flamandzkich, brabanckich i niemieckich. Znaczącymi dowódcami najemników w tym czasie byli Katalończycy William della Torre i Diego de Rat i Niemiec Werner von Urslingen. Werner von Urslingen swój oddział trzech tysięcy najemników, skaptowanych spośród weteranów wojen prowadzonych między miastami włoskimi, nazwał Wielką Kompanią. Struktura tego oddziału, na którego czele stał dowódca najmujący żołnierzy, a który dowodził wspólnie z radą podkomendnych, była powielana przez kolejnych kondotierów. U boku Wernera wyrósł słynny kondotier Montreal d'Albarno, były mnich, zwany przez współczesnych Fra Moriale. W Toskanii od lat 60. XIII wieku w armiach służyli zagraniczni najemnicy. Z czasem oddziały tworzone przez kondotierów używane były w innych krajach europejskich, m.in. w krainach niemieckich, w Czechach czy w Austrii.Sławnymi kondotierami byli m.in.: John Hawkwood, Facino Cane, Braccio da Montone, Angelo Broglio, Alberico da Barbiano, Muzio Attendolo Sforza, Bartolomeo Colleoni, Malatesta da Verucchio, Gattamelata, Niccolò Piccinino, Giovanni Vitelleschi, Francesco Bussone, Cesare Borgia i Jan Jiskra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondotierka

→ kondotier

Patrz:kondotier

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondotierski

→ kondotier

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z kondotierami, dotyczący kondotierów

Patrz:kondotier

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kondraciuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Kondraciuk – polski koszykarz
- Karol Kondraciuk – polski lekkoatleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondracki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bogdan Kondracki − polski muzyk, kompozytor, wokalista, multiinstrumentalista i producent muzyczny
- Jerzy Kondracki − polski geograf
- Michał Kondracki − polski kompozytor
- Wiesław Kondracki − polski inżynier, rolnik, ekonomista i polityk, poseł na Sejm
- Witold Kondracki − polski matematyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondrajec

Kondrajec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Sochocin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kondrak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondrat

Osoby o nazwisku Kondrat:

- Rodzina aktorów:
  - Kondrat, Józef (1902-1974) – polski aktor, brat Tadeusza, stryj Marka
  - Kondrat, Tadeusz (1908-1994) – polski aktor, brat Józefa, ojciec Marka
  - Kondrat, Marek (ur. 1950) – polski aktor, syn Tadeusza
- Inne osoby:
  - Kondrat, Barbara (ur. 1950) – polski ekonomista, urzędnik państwowy
  - Kondrat, Michał (ur. 1978) – polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy

#### Źródła:

Wikipedia

# Kondratiuk

nazwisko

- Adrian Kondratiuk (ur. 1993) – polski piłkarz ręczny
- Andrzej Kondratiuk (1936–2016) – polski reżyser
- Daniił Kondratiuk (1896–1956) – radziecki wojskowy
- Gabriel Kondratiuk (ur. 1969) – argentyński malarz
- Janusz Kondratiuk (1943–2019) – polski reżyser
- Jurij Kondratiuk (1897–1942) – radziecki inżynier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondratowice

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim

Kondratowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondratowicki

→ Kondratowice

Patrz:Kondratowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondratowicz

nazwisko

Kondratowicz – polski herb szlachecki z nobilitacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondrusiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konduita

przestarzale lub żartobliwie: zachowanie, prowadzenie się

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zachowanie, prowadzenie się, zwłaszcza budzące zastrzeżenia etyczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kondukcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kondukt

#### Źródła:

Wiktionary

# Kondukt

grono osób towarzyszących eksportacji zwłok na cmentarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. orszak pogrzebowy, grono ludzi uroczyście towarzyszących zmarłemu w drodze na cmentarz

Kondukt – orszak, grupa ludzi (grono osób) uczestnicząca w przemieszczeniu trumny ze zwłokami na cmentarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konduktancja

przewodność elektryczna czynna

Konduktancja, przewodność elektryczna czynna – miara podatności elementu na przepływ prądu elektrycznego, odwrotność rezystancji.

Jednostką konduktancji w układzie SI jest simens (S).

Dla znanych wymiarów geometrycznych przewodnika i konduktywności materiału (miary podatności materiału na przepływ prądu), z jakiego został wykonany, jego konduktancję określa wzór:

    G=\sigma {\frac {S}{l}},

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konduktancyjny

→ konduktancja

Patrz:konduktancja

#### Źródła:

SJP.pl

# Konduktometr

aparat stosowany w analizie chemicznej do pomiaru przewodności elektrycznej badanego roztworu

Konduktometr (lub miernik konduktancji) – przyrząd pomiarowy, używany w konduktometrii do pomiaru przewodności roztworów elektrolitów.

Jest on stosowany do orientacyjnych pomiarów zanieczyszczenia, zasolenia wody oraz w miareczkowaniu konduktometrycznym.

Detektory konduktometryczne bywają stosowane w mikroelektroforezie kapilarnej, czy HPLC.

Specjalnego rodzaju konduktometry stosowane są także do pomiarów stopnia zużycia elektrolitycznych akumulatorów elektrycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konduktometria

Konduktometria – metoda elektroanalityczna oparta na pomiarze przewodności elektrolitów, zmieniającej się wraz ze zmianą stężenia jonów.

Pomiarów przewodności roztworu dokonuje się za pomocą konduktometrów. Na podstawie tych wyników określa się stężenie badanego roztworu w odniesieniu do danych wzorcowych. Inną możliwością zastosowania tej metody jest miareczkowanie konduktometryczne, gdzie na podstawie zmiany przewodności ustala się punkt końcowy miareczkowania.

#### Źródła:

Wikipedia

# Konduktor

osoba sprawdzająca i sprzedająca bilety w pociągu, autobusie itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się sprawdzaniem biletów, czasem też ich sprzedażą w pociągu (dawniej także w autobusie, tramwaju itp.);

Konduktor – współcześnie, pracownik kolejowy podległy bezpośrednio kierownikowi pociągu, zajmujący się obsługą pociągu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konduktorka

1. kobieta sprawdzająca i sprzedająca bilety w pociągu, autobusie itp.;
2. damska torebka przypominająca torbę konduktorską

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: konduktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konduktorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem konduktora

#### Źródła:

Wiktionary

# Konduktowy

przymiotnik od: kondukt

#### Źródła:

SJP.pl

# Konduktus

średniowieczna pieśń z łacińskim tekstem; conductus

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konduktywność

przewodność elektryczna przewodnika o stałej długości i przekroju; przewodność elektryczna właściwa

Konduktywność, przewodność elektryczna właściwa – wielkość fizyczna charakteryzująca przewodnictwo elektryczne materiału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konduktywny

przewodzący elektryczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondurango

krzewiaste pnącze z rodziny trojeściowatych, pochodzące z Andów; tojowiec

Tojowiec kondurango, kondurango (Marsdenia condurango) – gatunek rośliny z rodziny trojeściowatych (Asclepiadaceae). Pochodzi z Andów na obszarze Kolumbii, Ekwadoru i Peru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kondycha

potocznie: kondycja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondycja

1. stan fizyczny organizmu;
2. ogólny stan czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma fizyczna, wytrzymałość na wysiłek fizyczny

(1.2) ogólny stan czegoś

Kondycja – aktualny stan fizjologiczny organizmu podlegający zmianom pod wpływem czynników środowiska zewnętrznego. Wynika ona ze stanu odżywienia i wytrenowania organizmu, a także zabiegów pielęgnacyjnych.

Rodzaje kondycji:

- hodowlana – pożądana u zwierząt wyselekcjonowanych do reprodukcji, mających dobrze rozwiniętą tkankę mięśniową, słabo rozwiniętą tkankę tłuszczową
- opasowa – typowa dla opasów, maksymalnie rozwinięta tkanka mięśniowa i tłuszczowa (nawet w miejscach, gdzie tłuszcz odkłada się najpóźniej – za łopatką, u nasady ogona, w kroczu), kształty zwierzęcia są zaokrąglone
- głodowa – włosy matowe (lub pióra bez połysku, nastroszone), widoczne zarysy żeber i zewnętrznych guzów biodrowych i kulszowych, niska wydajność lub dzielność pracy, słaby rozwój tkanek tłuszczowych i mięśniowych
- wystawowa – pośrednia między hodowlaną a opasową, doprowadzone są do niej zwierzęta wytypowane na wystawę lub aukcję, mają szczególnie wypielęgnowaną skórę, okrywę włosową, upierzenie, kiść ogonową, racice, potrafią przyjmować ładną postawę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondycjonalizm

#### Źródła:

Wikipedia

# Kondycjonować

1. ustalać stopień wilgotności wyrobów włókienniczych (tkanin, przędzy itp.);
2. suszyć ziarno w kondycjonerze, doprawiać je przed przemiałem;
3. poprawiać własności lub stan (m.in. włosów, wody, złóż mineralnych, ścieków i innych);
4. odżywiać, poprawiać kondycję (m.in. roślin poprzez wstawienie do odpowiedniego roztworu chemicznego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondycyjny

dotyczący kondycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondygnacja

poszczególne piętro budynku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poziom w budynku

Kondygnacja – część budynku zawarta między bezpośrednio nad sobą położonymi stropami.

W zależności od położenia kondygnacji można mówić o parterze, stanowiącym poziom, na którym znajduje się główne wejście, piętrach, czyli poziomach położonych powyżej parteru oraz piwnicy, której powierzchnia podłogi leży niżej, niż powierzchnia otaczającego budynek terenu. Ostatnie piętro położone bezpośrednio pod dachem spadzistym jest określane jako poddasze, ewentualnie mansarda, zaś używana jako np. pomieszczenie mieszkalne lub handlowe płytka piwnica – suterena. W przypadku bardziej skomplikowanych układów przestrzennych (np. split levels) występują półpiętra, znajdujące się pomiędzy głównymi poziomami budynku. Jako półpiętro można określać też mezzanino. W mowie potocznej uznaje się często piętro za synonim kondygnacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kondygnacjowy

→ kondygnacja; kondygnacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondygnacyjny

→ kondygnacja; kondygnacjowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondykcja

roszczenie prawne o zwrot nienależnego świadczonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondykt

dawniej: spisek, zmowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondylartr

przedstawiciel wymarłego rzędu ssaków kopalnych; prakopytowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondylartry

wymarły rząd kopalnych ssaków; prakopytne, prakopytowce

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondylomat

przestarzałe, przy chorobach wenerycznych: wysypka sącząca, występująca w okolicy narządów płciowych i odbytnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kondyment

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. kulin. przyprawa, sos do przyprawiania potraw

#### Źródła:

Wiktionary

# Końdzia

zdrobnienie od: Kunegunda (imię żeńskie); Kundzia

#### Źródła:

SJP.pl

# Konecczanin

mieszkaniec Końskich (miasta w województwie świętokrzyskim)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Końskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konecczanka

mieszkanka Końskich (miasta w województwie świętokrzyskim)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Końskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koneck

wieś w Polsce

Koneck – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Koneck.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konecki

1. → Koneck;
2. → Końskie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miejscowością Końskie, dotyczący miejscowości Końskie

- Konecki − polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1790 osób.

Osoby noszące nazwisko Konecki:

- Edward Konecki (1921-1990) – rytownik PWPW
- Krzysztof Konecki (ur. 1958) – polski socjolog
- Marek Konecki (1949-2021) – polski fizykochemik, taternik, rysownik
- Tomasz Konecki (ur. 1962) – polski reżyser

Patrz:Koneck;
2. → Końskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koneczny

nazwisko, m.in. Feliks Koneczny, historyk i historiozof

Feliks Karol Koneczny (ur. 1 listopada 1862 w Krakowie, zm. 10 lutego 1949 tamże) – polski historyk i historiozof, bibliotekarz, krytyk teatralny, publicysta, twórca oryginalnej koncepcji cywilizacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konefał

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konefka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koneksja

(zwykle w liczbie mnogiej) dobra znajomość z daną osobą, głównie będącą na wysokim, wpływowym stanowisku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znajomość, stosunki, związek, powiązania z wpływową osobą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koneksjonistyczny

→ koneksjonizm

Patrz:koneksjonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Koneksjonizm

koncepcja przetwarzania informacji przez mózg, zakładająca rozproszenie przetwarzania w wielu jednocześnie aktywnych centrach mózgu tworzących wspólną sieć

Koneksjonizm, inaczej modele równoległego rozproszonego przetwarzania informacji, modele PDP – podejście w kogniwistyce próbujące wytłumaczyć działanie ludzkiego mózgu za pomocą sieci neuronowych.

Zdaniem koneksjonistów, mózg jest komputerem i bardzo szybko interpretuje on nieprecyzyjną informację sensoryczną za pomocą sieci neuronowych. Tym samym odróżnia on np. szept w hałaśliwym pomieszczeniu. Koneksjonizm dąży do zastąpienia metafory komputerowej metaforą mózgową. Samo funkcjonowanie mózgu ma przebieg statyczny, dlatego też koneksjoniści uważają, iż w stanie czynnościowym procesów dane magazynują się na bardzo krótki czas. W ten sposób każda wiedza zawarta jest implicite w strukturze urządzenia wykonawczego. Nie istnieje oddzielny procesor interpretujący wiedzę z bezpośrednim dostępem do niego. To właśnie wiedza wpływa na przebieg przetwarzania informacji. Koneksjoniści sugerują, iż złudzeniem jest przejście od tzw. wiedzy rozproszonej do wiedzy podmiotowej. Próbują oni dokonać wyraźnej zmiany w kartezjańskiej tezie o kopiowaniu świata zewnętrznego w aktach poznawczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konektom

kompletna mapa sieci połączeń nerwowych w mózgu

Konektom – kompletna mapa sieci połączeń neuronalnych. Termin odnosi się do sieci połączeń w mózgu, używany jest także do określenia kompletnej mapy połączeń nerwowych u gatunków nie posiadających ośrodkowego układu nerwowego (np. C. elegans). Nauka zajmująca się badaniem i mapowaniem konektomu nosi nazwę konektomiki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konektor

1. wtyczka kabla elektronicznego;
2. w językoznawstwie: wskaźnik spójności tekstu, spajający zdanie podrzędne z jednym ze składników zdania bezpośrednio nadrzędnego; relator

#### Źródła:

SJP.pl

# Konektywizm

teoria uczenia się, która podkreśla rolę sieci społecznych i technologicznych w procesie zdobywania wiedzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koneser

miłośnik i znawca w jakiejś dziedzinie, zwykle tego, co piękne i wytworne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znawca w jakiejś dziedzinie (zwykle także jej miłośnik), zwłaszcza w przypadku jedzenia lub sztuki

Koneser (wł. La migliore offerta) – włoski melodramat z 2013 roku w reżyserii Giuseppe Tornatore. Film został wyprodukowany przez studio filmowe Warner Bros.

Światowa premiera filmu miała miejsce 1 stycznia 2013 roku, natomiast w Polsce premiera filmu odbyła się 2 sierpnia 2013 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koneserka

znawczyni, smakoszka, miłośniczka rzeczy w dobrym gatunku, luksusowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koneserski

dotyczący koneserstwa lub konesera

#### Źródła:

SJP.pl

# Koneserstwo

znawstwo rzeczy pięknych, wytwornych

#### Źródła:

SJP.pl

# Konetabl

tytuł naczelnego dowódcy wojsk królewskich we Francji; zniesiony przez kardynała Richelieu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. w średniowiecznej i renesansowej Francji: tytuł naczelnego wodza królewskich wojsk;

(1.2) hist. wojsk. człowiek z tytułem konetabla (1.1)

Konetabl fr. (connétable), naczelny wódz francuskich wojsk królewskich od XI wieku do 1627. Tytuł wywodzi się z łacińskiego comes stabuli - i oznaczał początkowo, w starożytnym Rzymie i wczesnym średniowieczu, nadzorcę stajni. Tytuł ten był używany we Francji także jako honorowy za panowania cesarza Napoleona I. Napoleon nadał go jedynie swemu bratu Ludwikowi. Po roku 1815 tytuł wyszedł z użycia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konew

1. dawna jedostka objętości równa 5 garncom;
2. duże naczynie do przenoszenia i przechowywania płynów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. drewniane lub częściej metalowe naczynie do noszenia lub przechowywania płynów

(1.2) przest. zawartość konwi (1.1)

(1.3) daw. jednostka objętości;

(1.4) daw. rura do wody

Konew – dawna jednostka objętości, stosowana na ziemiach polskich po 1764 roku, wprowadzona oficjalnie w ramach reform stanisławowskich jako miara objętości płynów. Konew stanowiła element systemu garńca warszawskiego i odpowiadała 5 garncom, tj. około 19 litrom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koneweczka

zdrobnienie od: konewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: konewka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konewka

1. naczynie do przenoszenia i przechowywania płynów;
2. naczynie do podlewania roślin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pojemnik z uchem i szyjką, który służy do podlewania roślin;

Konewka to przenośny zbiornik na wodę, wykonany najczęściej z blachy lub z tworzywa sztucznego, przeznaczony do podlewania roślin.

Kształt konewki jest zbliżony do walca o podstawie eliptycznej, z półkolistym uchwytem u góry. Z boku, przy podstawie przymocowana jest końcówka, biegnąca skośnie do góry i służąca do podlewania. Jej kształt jest zbliżony do mocno wydłużonego ściętego stożka, zakończonego rozpryskiwaczem. Ma on za zadanie rozdzielić mocny strumień wody, tak aby nie wypłukiwał on gleby i nie tworzył w niej zagłębień. Główny zbiornik konewki oraz wydłużona końcówka tworzą układ naczyń połączonych. Podlewanie odbywa się poprzez przechylanie konewki w stronę końcówki, co powoduje podniesienie w niej poziomu wody i powstanie ciśnienia, dzięki któremu woda wypływa przez sitko. Górna powierzchnia konewki jest zwykle częściowo zamknięta od strony końcówki, tak aby zapobiec wylewaniu się wody przy przechylaniu. W mniejszych konewkach z tworzyw sztucznych często zamknięta jest cała górna powierzchnia, w której pozostawiony zostaje jedynie mały okrągły otwór do nalewania wody. Pojemność konewek waha się w granicach od kilku do kilkudziesięciu litrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfa

potocznie: konferencja, czat grupowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfabulacja

opowiadanie przeżyć zmyślonych, rzekomo objętych mgłą niepamięci

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. mijanie się z prawdą, koloryzowanie na jakiś temat, zwykle w celu zaimponowania komuś

(1.2) psych. przekonanie o prawdziwości zmyślonych przez siebie faktów, występujące w niektórych chorobach umysłowych, a także czasem u dzieci

Konfabulacja (łac. confabulatio od confabulari „rozmawiać” z con „współ” i fabula „bajka”), wspomnienie rzekome – termin oznaczający uzupełnianie brakujących wspomnień informacjami nieprawdziwymi, które możliwie dobrze pasują do całego logicznego ciągu wydarzeń. Konfabulacja różni się od świadomego zmyślenia tym, że konfabulujący człowiek jest przekonany o prawdziwości swoich wspomnień, i jeśli o nich kogoś informuje, to wówczas nie kłamie, gdyż kłamać można wyłącznie świadomie. Konfabulacja często jest zjawiskiem czysto wewnętrznym, gdy człowiek jedynie przywołuje wspomnienia wyłącznie dla siebie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfabulacyjny

dotyczący konfabulacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfabulant

osoba opowiadająca zmyślone rzeczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. osoba uzupełniająca brakujące wspomnienia informacjami nieprawdziwymi, które możliwie dobrze pasują do całego logicznego ciągu wydarzeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfabulator

osoba mająca skłonności do zmyślania

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfabulować

zmyślać lub koloryzować na jakiś temat; fantazjować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. opowiadać zmyślone fakty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfabulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfabulować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfederacja

1. grupa utworzona przez partie, państwa albo miasta dla osiągnięcia określonych celów;
2. stowarzyszenie obywateli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) społ. polit. porozumienie osób fizycznych lub osób prawnych (również państw) w celu wspólnego działania

(1.2) hist. w dawnej Polsce związek szlachty zawierany dla osiągnięcia doraźnych celów;

- konfederacja państw – związek państw utworzony w celu prowadzenia wspólnej polityki zagranicznej
- Skonfederowane Stany Ameryki – potocznie zwane Konfederacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfederacki

odnoszący się do konfederacji lub konfederatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfederacyjny

dotyczący konfederacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z konfederacją, dotyczący konfederacji; będący konfederacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfederasta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. polit. członek lub sympatyk Konfederacji Wolność i Niepodległość

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfederat

konfederata;
1. członek konfederacji, organizacji społecznej, stowarzyszenia obywatelskiego;
2. żołnierz walczący w wojnie secesyjnej po stronie Skonfederowanych Stanów Ameryki;
3. w dawnej Polsce: członek związku szlachty, duchowieństwa lub miast, utworzonego w celu osiągnięcia doraźnych celów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik, członek albo przedstawiciel jakiejś konfederacji

(1.2) hist. członek konfederacji szlacheckiej, zwłaszcza konfederacji barskiej

(1.3) hist. żołnierz, polityk lub inny przedstawiciel Skonfederowanych Stanów Ameryki

(1.4) polit. członek lub sympatyk polskiej partii politycznej mającej słowo „Konfederacja” w nazwie

„Konfederat” – polskie czasopismo nawiązujące do tradycji działalności prospołecznej i niepodległościowej środowiska piłsudczykowskiego. W czasie walki o niepodległość do roku 1991 pismo było wydawane konspiracyjnie jako organ prasowy Konfederacji Polski Niepodległej, kolportaż prowadzony był m.in. w Poznaniu i na Śląsku.

Wydawanie czasopisma zostało wznowione 1 czerwca 2005 przez Adama Słomkę jako organ prasowy Polskiej Konfederacji – Godność i Praca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfederata

konfederata;
1. członek konfederacji, organizacji społecznej, stowarzyszenia obywatelskiego;
2. żołnierz walczący w wojnie secesyjnej po stronie Skonfederowanych Stanów Ameryki;
3. w dawnej Polsce: członek związku szlachty, duchowieństwa lub miast, utworzonego w celu osiągnięcia doraźnych celów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. hist. zob. konfederat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfederatka

czapka rogatywka bez daszka ozdobiona czaplim piórem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wysoka karmazynowa lub granatowa czapka z dnem kwadratowym, obłożona barankiem, zwykle ozdobiona czaplim piórem, poprzedniczka rogatywki ;

(1.2) pot. rodzaj kepi, powszechnie kojarzonego z armią Skonfederowanych Stanów Ameryki

(1.3) uczestniczka, członkini albo przedstawicielka jakiejś konfederacji

(1.4) polit. członkini lub sympatyczka polskiej partii politycznej mającej słowo „Konfederacja” w nazwie

Rogatywka – czapka z charakterystycznym kwadratowym denkiem, element tradycyjnego polskiego stroju narodowego i munduru wojskowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfekcja

1. produkcja gotowej odzieży;
2. gotowa odzież będąca przedmiotem handlu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bielizna i lekka odzież szyta fabrycznie

(1.2) produkcja konfekcji (1.1)

(1.5) pogard. przen. sztuka, działalność artystyczna dla masowego odbiorcy

Odzież, ubranie, strój – sposób na okrycie ludzkiego ciała. Noszenie odzieży jest przeważnie zarezerwowane dla ludzi i jest cechą wszystkich ludzkich społeczeństw. Ilość i rodzaj noszonej odzieży zależy od płci, typu ciała, sytuacji społecznej i geograficznej. Odzież produkowana jest z różnych materiałów naturalnych jak jedwab, len, agawa, bawełna, wełna, skóra lub syntetycznych akryl, jedwab sztuczny, bistor i inne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfekcjoner

producent konfekcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfekcjonować

1. porcjować lub pakować gotowe wyroby;
2. wytwarzać konfekcję

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfekcjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfekcjonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfekcyjny

dotyczący konfekcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfekt

dawniej:
1. (zwykle w liczbie mnogiej) owoc smażony w cukrze;
2. gęsta, słodka przyprawa aptekarska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. syrop

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konferansjer

osoba prowadząca konferansjerkę, zapowiadająca program na koncertach, pokazach itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba prowadząca występy, koncerty, rewie itp., zapowiada kolejne punkty programu, zabawia publiczność;

Konferansjer (fr. conférencier) – osoba prowadząca przedstawienie, zapowiadająca poszczególne punkty programu, nadająca kształt widowiskom artystycznym o charakterze estradowym. Zadaniem konferansjera/konferansjerów podczas imprezy jest przedstawianie artystów, przygotowanie publiczności na ich występ, urozmaicanie przedstawień anegdotami i dowcipami.

Konferansjerzy bywają wynajmowani przez agencje artystyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konferansjerka

1. kobieta zapowiadająca program na koncertach, pokazach itp.;
2. zapowiadanie programu na koncertach, pokazach itp. często przeplatane żartami, anegdotami, dowcipami opowiadanymi między punktami programu

Konferansjer (fr. conférencier) – osoba prowadząca przedstawienie, zapowiadająca poszczególne punkty programu, nadająca kształt widowiskom artystycznym o charakterze estradowym. Zadaniem konferansjera/konferansjerów podczas imprezy jest przedstawianie artystów, przygotowanie publiczności na ich występ, urozmaicanie przedstawień anegdotami i dowcipami.

Konferansjerzy bywają wynajmowani przez agencje artystyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konferencja

1. spotkanie, posiedzenie jakiegoś grona, przedstawicieli instytucji lub organizacji w celu omówienia ustalonych zagadnień; narada;
2. popularna odmiana gruszy o średnich owocach;
3. owoc tej odmiany;
4. wystąpienie kapłana lub osoby świeckiej wobec zgromadzenia wiernych, poświęcone tematyce religijnej, etycznej itp.;
5. w amerykańskiej lidze niektórych sportów: grupa eliminacyjna drużyn z określonej części kraju;
6. konferencja prasowa - zebranie dziennikarzy, na którym przedstawiciel jakiejś instytucji udziela wywiadu;
7. konferencja episkopatu - zrzeszenie biskupów danego terytorium, najczęściej kraju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zjazd, spotkanie przedstawicieli instytucji bądź organizacji, w celu omówienia pewnych zagadnień

(1.2) przest. prelekcja, odczyt

Konferencja – spotkanie ludzi w celu omówienia konkretnego zagadnienia.

Spośród wielu rodzajów konferencji można wyróżnić:

- polityczną – przykładowe ważne historycznie konferencje polityczne:
  - konferencja poczdamska
  - konferencja teherańska
  - konferencja jałtańska
- naukową
- biznesową
- online
- prasową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konferencjariusz

rzadko: uczestnik konferencji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konferencyjka

zdrobnienie od: konferencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Konferencyjnie

→ konferencyjny

Patrz:konferencyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konferencyjny

→ konferencja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konferencją, dotyczący konferencji; służący do odbywania narad, konferencji

Patrz:konferencja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konferować

uczestniczyć w konferencji, posiedzeniu przedstawicieli instytucji lub organizacji, zebranych w celu omówienia ustalonych zagadnień; obradować, naradzać się, debatować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. obradować, naradzać się, omawiać ważne sprawy

(1.2) daw. ofiarować, przeznaczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfesata

dawniej: wydobycie zeznań z oskarżonego, dobrowolnie albo za pomocą tortur

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfesja

1. wyznawana religia;
2. przedsionek prowadzący do grobu męczennika znajdującego się pod ołtarzem głównym; od VIII w.
3. grobowiec świętego w kościele z jego relikwiami, zwykle bogato zdobiony;
4. ozdobna obudowa grobu świętego w formie baldachimu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. grobowiec męczennika, świętego lub przedsionek prowadzący do jego grobu umieszczonego pod głównym ołtarzem;

(1.2) przest. wyznawana religia, wyznanie

Konfesja – we wnętrzu świątyni grobowiec męczennika, świętego lub przedsionek prowadzący do jego grobu umieszczonego pod głównym ołtarzem. Również ołtarz związany z grobem męczennika (martyrion). Zwyczajem rzymskim często okryty cyborium – formą baldachimu.

Najbardziej znanym przykładem jest konfesja św. Piotra w bazylice watykańskiej. Przykładem konfesji w Polsce jest konfesja św. Wojciecha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfesjonalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. system sprawowania władzy państwowej opierający się na różnicowaniu stopnia udziału obywateli w życiu społeczno-politycznym według wyznawanej religii;

- Konfesjonalizm (polityka)
- Konfesjonalizm (religia)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfesjonał

mebel kościelny, przy którym prowadzona jest spowiedź

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. kościelny mebel służący do słuchania spowiedzi;

Konfesjonał (łac. confessare – wyznawać) – mebel kościelny, który jest miejscem do spowiedzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfesjonałowy

przymiotnik od: konfesjonał; związany z konfesjonałem

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfesyjnie

→ konfesyjny

Patrz:konfesyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfesyjność

przypisanie, przynależność do określonego wyznania religijnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfesyjny

wyznaniowy;
1. dotyczący wiary, religii;
2. mający charakter spowiedzi

przymiotnik

(1.1) dotyczący konfesji, religijny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfetti

[czytaj: konfetti, konfeti] kolorowe, drobniutkie, papierowe krążki używane do obsypywania uczestników balu; confetti

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) drobno pocięte kawałki papieru, najczęściej różnobarwne krążki, rzucane na uczestników głównie karnawałowej zabawy;

Konfetti (confetti) – miniaturowe ścinki papieru (czasem tworzyw sztucznych), rozsypywane w powietrzu w salach balowych podczas karnawałowych zabaw, podczas wesel i innych świąt, a także na zabawach sylwestrowych, na meczach, np. piłkarskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. neol. zwolennik Konfederacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfidencja

książkowo: przyjazne, zażyłe stosunki; poufałość

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfidencjonalniej

stopień wyższy od przysłówka: konfidencjonalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfidencjonalność

→ konfidencjonalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konfidencjonalne; cecha tych, którzy są konfidencjonalni

Patrz:konfidencjonalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfidencjonalny

1. spoufalony, zażyły, zaprzyjaźniony;
2. nieprzeznaczony do publicznego rozgłaszania; sekretny, poufny

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający charakter poufały, zażyły

(1.2) nie przeznaczony do publicznej wiadomości

(1.3) skłonny do zwierzeń, poufałych gestów i określeń

(1.4) świadczący o skłonności do poufałości, zwierzeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfidencki

przymiotnik od: konfident

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfidenctwo

potocznie: bycie konfidentem (szpiegiem, informatorem, donosicielem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfident

1. człowiek szpiegujący na zlecenie swoich mocodawców; kapuś, kabel, donosiciel;
2. agent wywiadu, tajny wywiadowca policyjny; szpieg, informator, szpicel;
3. przestarzałe: człowiek godny zaufania; powiernik, przyjaciel, zausznik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. tajny wywiadowca lub współpracownik wywiadu, policji itp. służb

(1.2) przest. człowiek zaufany

Tajny współpracownik (TW) – podstawowa kategoria współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa (SB) i Wojskową Służbą Wewnętrzną (WSW) Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Osoba celowo pozyskana do współpracy, świadomy tajny informator i wykonawca zleceń SB lub WSW.

W końcowej fazie swojego istnienia, w sierpniu 1989, SB zatrudniała 24,3 tys. funkcjonariuszy, którzy nadzorowali 90 tys. tajnych współpracowników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfidentka

1. agentka wywiadu, tajna współpracowniczka policji;
2. dawniej: kobieta zaufana, powierniczka, przyjaciółka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. agentka wywiadu, tajna współpracowniczka np. policji

(1.2) daw. kobieta zaufana, powierniczka tajemnic

(1.3) podwójne krzesło, popularne w okresie drugiego cesarstwa francuskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfiguracja

1. określony układ elementów lub osób w zespole, który może ulec zmianie;
2. zestaw parametrów pracy programu komputerowego lub urządzenia peryferyjnego;
3. ukształtowanie terenu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) układ elementów wchodzących we wzajemne relacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfiguracjonizm

kierunek w psychologii XX w. głoszący, że życie psychiczne składa się z pewnych całości, które mają swoistą formę, niedającą się sprowadzić do ich części składowych; gestaltyzm

Konfiguracjonizm – nurt amerykańskiej antropologii kulturowej, ukształtowany w latach 20. i 30. XX wieku, stworzony przez uczniów Franza Boasa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konfiguracyjny

plik konfiguracyjny - plik zawierający parametry jakiegoś programu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konfiguracją, dotyczący konfigurowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfigurować

1. kształtować w ustalonej postaci, formować coś;
2. przystosowywać urządzenie lub program komputerowy do oczekiwanej pracy

czasownik przechodni

(1.1) nadawać czemuś jakiś układ, formować coś

(1.2) przystosowywać jakieś urządzenie do pożądanej pracy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfigurowalność

→ konfigurowalny

Patrz:konfigurowalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfigurowalny

możliwy do skonfigurowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfigurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfigurować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfirmacja

1. w protestantyzmie: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej młodzieży w wieku od 14 do 18 lat;
2. w judaizmie: ceremonia utwierdzania w wierze, dokonywana w 13. roku życia;
3. w katolicyzmie: bierzmowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. u protestantów: uroczyste przyjęcie do gminy kościelnej chłopców i dziewcząt połączone z egzaminem i błogosławieństwem pastora;

Konfirmacja (pol.: konfirmacja, niem., szw.: Konfirmation, z łac. confirmatio, potwierdzenie) – w kościołach ewangelickich uroczysty obrzęd wyznania swojej wiary i ślubowania wierności Kościołowi; nie ma ona charakteru sakramentu. Obrzęd pod tą nazwą występuje także w Kościele Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, polegający na nałożeniu na ochrzczonych rąk duchownego w celu przekazania daru Ducha Świętego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfirmacyjny

dotyczący konfirmacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfirmant

osoba przystępująca do konfirmacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfirmantka

→ konfirmant

Patrz:konfirmant

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfirmować

1. udzielać (udzielić) konfirmacji - uroczystego potwierdzenia przynależności do religii chrześcijańskiej lub judaistycznej;
2. dawniej: potwierdzać (potwierdzić), uznawać (uznać), zatwierdzać (zatwierdzić)

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfiskacja

dawniej: konfiskata;
1. wywłaszczenie osoby prywatnej z jej majątku na rzecz państwa;
2. kara utraty mienia należącego do osoby skazanej wyrokiem sądu na rzecz państwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfiskata

1. wywłaszczenie osoby prywatnej z jej majątku na rzecz państwa;
2. kara utraty mienia należącego do osoby skazanej wyrokiem sądu na rzecz państwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zajęcie części lub całego majątku osoby prywatnej na rzecz państwa

(1.2) praw. kara polegająca na utracie na rzecz skarbu państwa mienia należącego do przestępcy

(1.3) adm. wycofanie druków z obiegu przez odpowiednie organy państwowe

Konfiskata (z łac. confiscatio 'umieszczenie w skarbie' od confiscare 'składać w koszu a. worku na pieniądze' od com- 'współ-' i fiscus 'kosz lub worek na pieniądze; skarb') – przymusowe wywłaszczenie na rzecz państwa całości lub części majątku osoby fizycznej, bez prawa do odszkodowania. Konfiskatę należy odróżnić od rekwizycji (wywłaszczenia z prawem do odszkodowania) i sekwestru (przymusowego zajęcia bez rozstrzygnięcia o prawie własności).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfiskator

osoba dokonująca konfiskaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfiskować

zabierać coś komuś na mocy prawa, dokonywać konfiskaty

czasownik

(1.1) dokonywać konfiskaty

(1.2) zabierać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfiskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfiskować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfit

żywność gotowana powoli i przez długi czas w tłuszczu oraz niskiej temperaturze

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfitować

konserwować żywność poprzez długie gotowanie w głębokim tłuszczu lub pieczenie w niskiej temperaturze

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfitura

owoce usmażone w gęstym syropie z cukru; konfitury

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. owoce smażone w syropie cukrowym;

Konfitura – produkt spożywczy uzyskiwany poprzez gotowanie owoców lub części owoców w syropie cukrowym lub zagęszczonym soku z winogron.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfiturowy

dotyczący konfitury, zrobiony z konfitury - owoców smażonych w syropie z cukrem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konfiturą, dotyczący konfitury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfitury

owoce usmażone w gęstym syropie z cukru; konfitura

Konfitura – produkt spożywczy uzyskiwany poprzez gotowanie owoców lub części owoców w syropie cukrowym lub zagęszczonym soku z winogron.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konflikcik

zdrobnienie od: konflikt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konflikt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konflikt

zetknięcie się sprzecznych interesów, poglądów; niezgodność, spór, zatarg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sprzeczność (racji, wartości), spór między osobami; brak zgodności;

Konflikt (z łaciny conflictus – zderzenie) – niezgodność, sprzeczność interesów, poglądów, spór, zatarg.

Konflikt to zjawisko powszechne, nieuchronnie związane z życiem społecznym. Pojęcie konfliktu można rozpatrywać w różnych aspektach, np. jako proces, w którym jednostka lub grupa dąży do osiągnięcia własnych celów przez wyeliminowanie, podporządkowanie sobie bądź zniszczenie jednostki lub grupy dążącej do celów podobnych lub identycznych. Wystąpienie realnych problemów nie jest jednak konieczne do powstania konfliktu. Niejednokrotnie wystarczy już samo przekonanie zaangażowanych stron o wrogim nastawieniu przeciwnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfliktogenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konfliktogenne; cecha tych, którzy są konfliktogenni

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfliktogenny

taki, który jest przyczyną konfliktu; konfliktorodny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfliktorodny

taki, który jest przyczyną konfliktu; konfliktogenny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfliktotwórczy

sprzyjający powstawaniu konfliktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfliktowość

cecha tego, co jest charakterystyczne dla konfliktu; kłótliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konfliktowe; cecha tych, którzy są konfliktowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfliktowy

1. taki, który dotyczy konfliktu - zetknięcia się sprzecznych interesów;
2. o człowieku lub jego osobowości: taki, który często wchodzi w zatarg, spór z innymi osobami; kłótliwy, antagonistyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który popada w ciągłe konflikty z otoczeniem, nie jest skłonny do ugody

(1.2) będący tematem sporu

(1.3) związany z konfliktem serologicznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfluencja

1. łączenie się spływających potoków albo lodowców;
2. w biologii: stopień pokrycia naczynia hodowlanego przez hodowane komórki

- konfluencja – łączenie się spływających ku sobie potoków bądź lodowców
- konfluencja – miara liczby komórek w kulturach komórkowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konfokalny

mający wspólne ognisko; współogniskowy

przymiotnik

(1.1) opt. mający wspólne ognisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konforemny

1. w geometrii: przekształcenie konforemne - przekształcenie figury, przy którym nie następuje zmiana jej kątów;
2. konforemny zbiornik paliwa - dodatkowy zbiornik paliwa w samolocie, zintegrowany z jego bryłą

#### Źródła:

SJP.pl

# Konformacja

sposób ułożenie przestrzennego białka

Konformacja – układ przestrzenny atomów w cząsteczce chemicznej mogący zmieniać się przez obrót wokół pojedynczych wiązań chemicznych, bez ich zrywania.

Zdolność do przyjmowania różnych konformacji przez cząsteczki można sobie wyobrazić na przykładzie zmian kształtu metalowego łańcucha. Łańcuch może być rozciągnięty wzdłuż linii prostej, ale też zwinięty w kulkę lub zapętlony bez konieczności zrywania i ponownego łączenia poszczególnych jego ogniw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konformacyjny

dotyczący konformacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konformer

forma strukturalna, którą cząsteczka chemiczna może przybrać np. w wyniku obrotu

Izomeria konformacyjna – rodzaj izomerii cząsteczek chemicznych, polegającej na częściowym zablokowaniu swobodnej rotacji podstawników lub pojedynczych atomów, występujących przy dwóch atomach połączonych pojedynczym wiązaniem chemicznym. Izomery konformacyjne różnią się konformacją atomów (czyli ich wzajemnym ułożeniem w przestrzeni), lecz mogą się wzajemnie w siebie przekształcać bez reakcji chemicznej, na skutek skoordynowanych ruchów fragmentów cząsteczki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konforming

porównanie zeskanowanego materiału z dostępnymi wersjami filmu podczas rekonstrukcji cyfrowej filmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Konformista

osoba podporządkowująca się normom (także tym, których nie uważa za słuszne) obowiązującym w grupie społecznej, do której należy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

(1.2) hist. przedstawiciel protestantów angielskich, którzy w r. 1662 zadeklarowali lojalność wobec ustroju episkopalnego państwowego Kościoła anglikańskiego

- konformista – w psychologii społecznej, osoba, która podporządkowuje swoje zachowanie lub/oraz myślenie do rzeczywistego, bądź wyobrażonego wpływu innych ludzi
- Konformista – film z 1970 roku, w reżyserii Bernarda Bertolucciego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konformistka

1. kobieta bezkrytycznie podporządkowująca się normom i poglądom obowiązującym w danym środowisku;
2. wyznawczyni Kościoła anglikańskiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konformistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób konformistyczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Konformistyczny

1. uległy, podporządkowany normom;
2. związany z protestantyzmem angielskim XVII wieku

przymiotnik

(1.1) taki, który bezkrytycznie podporządkowuje się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konformizm

1. bezkrytyczne akceptowanie obowiązujących norm, wartości, poglądów;
2. wyznanie chrześcijańskie uznające króla za głowę Kościoła, rozpowszechnione w Anglii; anglikanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. psych. bezkrytyczne podporządkowywanie się normom, wartościom i poglądom uznanym za obowiązujące w danej grupie;

Konformizm (łac. conformo – nadaję kształt) – zmiana zachowania na skutek wpływu innych ludzi. Podporządkowanie się wartościom, poglądom, zasadom i normom postępowania obowiązującym w danej grupie społecznej. W tym rozumieniu jest to zmiana związana z faktem, że członek grupy miał początkowo inne zdanie czy inaczej się zachowywał niż grupa, a następnie je zmienił w kierunku zgodnym z oczekiwaniami grupy. Konformizm według Stanisława Miki to również zgodność, zbieżność istniejąca między członkami grupy, jeśli chodzi o zachowania, normy i postawy. Jako przeciwieństwo zachowania konformistycznego podawany jest nonkonformizm lub antykonformizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konformizować

1. powodować czyjąś konformizację;
2. konformizować się - ulegać konformizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfrater

1. przestarzale: członek bractwa religijnego lub związku świeckiego;
2. dawniej: towarzysz, kolega

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek konfraterni

(1.2) daw. kompanion, towarzysz

(1.3) przest. rel. współbrat (w zakonie, stanie duchownym)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfrateria

przestarzałe: stowarzyszenie, bractwo, związek religijny lub świecki; konfraternia, gildia, cech

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfraterka

→ konfrater

Patrz:konfrater

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfraternia

przestarzałe: stowarzyszenie, bractwo, związek religijny lub świecki; konfrateria, gildia, cech

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. stowarzyszenie, organizacja religijna skupiająca głównie laikat

(1.2) hist. stowarzyszenie (dawniej skupiające mieszczan), oparte na wspólnocie zawodu lub wykonywanej profesji

- bractwo religijne
- bractwo świeckie skupiające rzemieślników jednego zawodu lub zajęcia, np. konfraternia poetów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfrontacja

1. zestawienie, porównanie kogoś z kimś lub czegoś z czymś w celu ustalenia podobieństw i różnic; komparacja;
2. zatarg, starcie zbrojne;
3. spór wynikający z różnic poglądów lub ideologii;
4. w prawie: jednoczesne stawienie się dwu lub więcej świadków albo świadków i oskarżonego w celu wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) porównanie ze sobą, zestawiając cechy wspólne i rozbieżne

(1.2) konflikt między wrogimi stronami

(1.3) praw. jednoczesne stawienie się świadków lub świadków i oskarżonego w celu oceny sprzeczności w zeznaniach

- Konfrontacja – film z 1976 roku w reżyserii Viktora Gjiki
- Konfrontacja – film z 2000 roku w reżyserii Tsui Harka
- Konfrontacja – film dokumentalny z 2005 roku w reżyserii Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego
- Konfrontacja – film z 2009 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfrontacje

1. zestawienie, porównanie kogoś z kimś lub czegoś z czymś w celu ustalenia podobieństw i różnic; komparacja;
2. zatarg, starcie zbrojne;
3. spór wynikający z różnic poglądów lub ideologii;
4. w prawie: jednoczesne stawienie się dwu lub więcej świadków albo świadków i oskarżonego w celu wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konfrontacyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób konfrontacyjny

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfrontacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konfrontacyjne; cecha tych, którzy są konfrontacyjni

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfrontacyjny

dotyczący konfrontacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konfrontacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfucjanista

→ konfucjanizm

Patrz:konfucjanizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfucjanistka

→ konfucjanista

Patrz:konfucjanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfucjanizm

system filozoficzno-religijny zapoczątkowany w Chinach w V wieku p.n.e. przez Konfucjusza, rozwinięty w III wieku p.n.e. m.in. przez Mencjusza (konfucjanizm idealistyczny) i Xunzi (konfucjanizm realistyczny)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. rel. system filozoficzno-religijny zapoczątkowany przez Konfucjusza;

Konfucjanizm (儒學, rúxué, lub 儒家, rújiā) – system filozoficzno-religijny zapoczątkowany w Chinach przez Konfucjusza (Kong Fuzi, Kongzi) w V wieku p.n.e., a następnie rozwinięty m.in. przez Mencjusza (konfucjanizm idealistyczny) i Xunzi (konfucjanizm realistyczny) w III wieku p.n.e. Konfucjanizm głosi, że zbudowanie idealnego społeczeństwa i osiągnięcie pokoju na świecie jest możliwe pod warunkiem przestrzegania obowiązków wynikających z hierarchii społecznej oraz zachowywania tradycji, czystości, ładu i porządku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfucjański

odnoszący się do konfucjanizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfucjusz

(551-479 r. p.n.e.) chiński myśliciel i filozof, twórca konfucjanizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. filoz. chiński filozof;

Konfucjusz (chiń. 孔子 / 孔夫子; pinyin Kǒng Zǐ / Kǒng Fūzǐ; dosł. „Mistrz Kong”; ur. 551 p.n.e. w Qufu, zm. 479 p.n.e. tamże) – chiński filozof, twórca konfucjanizmu.

Konfucjusz nie pozostawił pism – jego nauczanie zebrano w księdze Dialogi konfucjańskie. Głównym tematem rozważań było codzienne życie ludzi i stabilność społeczeństwa. Jego zdaniem podstawowymi cnotami są: humanitaryzm, poprawność, mądrość i lojalność. Cnoty te realizują się w pięciu powinnościach, czy też fundamentalnych relacjach społecznych – między:

- panującym i urzędnikiem,
- ojcem i synem,
- starszym i młodszym bratem,
- mężem i żoną,
- przyjaciółmi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konfundować

przestarzale: wprowadzać w zakłopotanie, zawstydzać, peszyć, zbijać z tropu

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonfundować)

(1.1) powodować, że ktoś czuje się zakłopotany lub zawstydzony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfundowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konfundować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konfutacja

książkowo: odrzucenie jakichś tez, wykazanie nieprawdziwości koncepcji lub idei

#### Źródła:

SJP.pl

# Konfuzja

przestarzale:
1. zmieszanie, zakłopotanie, zawstydzenie;
2. zamieszanie, chaos, anarchia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. poczucie zakłopotania

(1.2) stan zamieszania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konfuzor

zwężający się odcinek rury, używany m.in. do pomiaru prędkości lub ilości przepływającej substancji; dysza; zwężka

Konfuzor – kanał przepływowy z malejącym przekrojem poprzecznym. Przepływający (w wyniku odpowiedniej różnicy ciśnień) z dużą prędkością czynnik termodynamiczny podlega przemianie adiabatycznej. Zmniejszający się przekrój poprzeczny powoduje wzrost prędkości przepływu i spadek ciśnienia czynnika. Wraz ze spadkiem ciśnienia następuje spadek temperatury a więc i entalpii. Rośnie przy tym objętość właściwa. Rozpatrując przemiany energii w konfuzorze można stwierdzić, że następuje zamiana pewnej wartości entalpii na energię kinetyczną. Spada więc entalpia gazu, a rośnie energia kinetyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konga

conga;
1. afrykański instrument muzyczny, bęben jednomembranowy, na którym gra się rękoma;
2. taniec południowoamerykański pochodzący z Afryki, tańczony zbiorowo w rytm uderzeń w kongę (bębenek)

Kongi (rodzaj żeński, oryginalna pisownia – congas) to rodzina bębnów afrykańskich wywodzących się z Kuby. W odróżnieniu od większości afrykańskich bębnów kong nie robi się z wydrążonych pni drzew, lecz, na podobieństwo beczek, z listew. W konstrukcji kongi możemy wyróżnić dwa główne elementy – opisany już korpus oraz naciąg, na który składa się naturalna lub syntetyczna (nasączona syntetycznymi środkami) skóra, przymocowana metalową obręczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kongelacja

ozdoba architektoniczna w kształcie lodowego sopla

Zamróz, wietrzenie mrozowe, dezintegracja mrozowa, gelifrakcja, geliwacja, kongelacja – rodzaj wietrzenia fizycznego, polegający na rozsadzaniu lub rozkruszaniu skał w wyniku działania ciśnienia wytworzonego przez wielokrotnie zamarzającą i rozmarzającą wodę znajdującą się w szczelinach, porach skał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kongenialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kongenialne; cecha tych, którzy są kongenialni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kongenialny

współrówny;
1. rzadko: o przekładzie, tłumaczeniu: taki, który dorównuje oryginałowi;
2. przestarzałe: taki, który dorównuje komuś, czemuś pod względem talentu

przymiotnik

(1.1) dorównujący oryginałowi; równie genialny jak pierwowzór (np. o tłumaczeniu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konger

drapieżna ryba morska z rodziny kongrowatych; węgorz morski

Konger (Conger conger) – drapieżny gatunek morskiej ryby węgorzokształtnej z rodziny kongerowatych (Congridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kongestia

dawniej: nadmierny napływ krwi do naczyń krwionośnych jakiegoś organu, zwłaszcza uderzenie krwi do głowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zatłoczenie, przetłoczenie, przeciążenie

(1.2) daw. med. gwałtowny, nadmierny napływ krwi do naczyń krwionośnych jakiegoś organu, zwłaszcza mózgu

Kongestia (ang. congestion) – chroniczne zjawisko większego natężenia ruchu środków transportu od przepustowości wykorzystywanej przez nie infrastruktury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kongijczyk

obywatel Konga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Konga

(1.2) obywatel Demokratycznej Republiki Konga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kongijka

obywatelka Konga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Konga

(1.2) obywatelka Demokratycznej Republiki Konga

Kongijka rdzawa (Deomys ferrugineus) – gatunek ssaka z podrodziny sztywniaków (Deomyinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), występujący w Afryce Środkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kongijski

związany z Kongiem

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Demokratyczna Republika Konga

(1.2) odnoszący się do państwa Kongo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konglomeracja

powstawanie i tworzenie się konglomeratu

#### Źródła:

SJP.pl

# Konglomerat

1. duże przedsiębiorstwo wielozakładowe
2. całość będąca połączeniem różnorodnych przedmiotów, zjawisk, definicji etc.
3. rodzaj skały osadowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) całość, będąca zlepkiem różnych, często niepasujących części lub elementów

(1.2) geol. grubookruchowa, lita skała osadowa o różnych barwach, złożona z ziaren żwiru (lub głazów) spojonych lepiszczem;

(1.3) ekon. koncern, grupujący przedsiębiorstwa o najróżniejszym profilu produkcji bez żadnej trwałej zasady doboru

(1.4) chem. twór złożony z wielkiej liczby drobnych kryształów

- konglomerat – całość stanowiąca zlepek różnych, często niepasujących do siebie części lub elementów.
- konglomerat – rodzaj skały osadowej
- konglomerat – pojęcie z zakresu ekonomii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konglomeratowy

przymiotnik od: konglomerat

przymiotnik

(1.1) związany z konglomeratem, właściwy konglomeratowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konglutyn

gatunek roślinnego białka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongo

1. organiczny barwnik wykorzystywany w analizie jako wskaźnik;
2. naturalny barwnik stosowany dawniej do barwienia bawełny

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w Afryce;

(1.3) geogr. etn. jedno z plemięemion zamieszkujących dorzecze rzeki Kongo (1.2);

Kongo (Republika Konga; fr. Congo, République du Congo) – państwo w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gabonem, Kamerunem, Republiką Środkowoafrykańską, Angolą (Kabinda) i Demokratyczną Republiką Konga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kongregacja

1. urząd kościelny;
2. zgromadzenie zakonne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. oficjalne spotkanie osób duchownych

(1.2) rel. grupa klasztorów tego samego zakonu lub zgromadzenia zakonnego

(1.3) rel. wspólnota zakonna, zakon

(1.4) rel. ciało doradcze przełożonego zakonu

(1.5) rel. adm. jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu

(1.6) hand. konfraternia kupców

Kongregacja (łac. congregatio – zebranie, towarzystwo):

- typ katolickiego zgromadzenia zakonnego, w którym składane są jedynie proste śluby
- grupa klasztorów w ramach jednego zakonu
- ważniejszy zjazd duchownych
- wspólnota religijna osób świeckich
- Dykasteria – jednostka administracji Stolicy Apostolskiej odpowiadająca świeckiemu ministerstwu. Powołuje ją do życia papież celem nadzoru i załatwiania poszczególnych spraw jako pomoc w kierowaniu Kościołem katolickim
- Kongregacja (fr. La Congrégation) – jedna z kongregacji, która została utworzona 2 lutego 1801 przez ojca Jean-Baptiste Bourdier-Delpuits.
- Kongregacja Kupiecka – reprezentacja kupców Wolnego Miasta Krakowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kongregacjonaliści

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; independent, kongregacjonista

Kongregacjonalizm (z łac. congregatio, wspólnota) – forma organizacji Kościołów protestanckich, której podstawą jest niezależność i autonomia poszczególnych wspólnot. Kongregacjonalizm jest jednym z ważnych kierunków w protestantyzmie, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kongregacjonalista

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; independent, kongregacjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongregacjonalizm

Kongregacjonalizm (z łac. congregatio, wspólnota) – forma organizacji Kościołów protestanckich, której podstawą jest niezależność i autonomia poszczególnych wspólnot. Kongregacjonalizm jest jednym z ważnych kierunków w protestantyzmie, przede wszystkim w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kongregacjonista

członek protestanckiej grupy religijnej stanowiącej odłam angielskiego kalwinizmu; independent, kongregacjonalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongregacyjny

dotyczący kongregacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kongregacją, dotyczący kongregacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kongres

zjazd krajowy lub międzynarodowy przedstawicieli sztuki, polityki, nauki, dyplomacji

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) organ ustawodawczy, zwłaszcza w USA

- kongres − zjazd przedstawicieli (np. naukowców, polityków)

Instytucje polityczne:

- Kongres Stanów Zjednoczonych – dwuizbowy parlament w Stanach Zjednoczonych
- Kongres Skonfederowanych Stanów Ameryki − dwuizbowy parlament krótko istniejących CSA
- Kongres Deputowanych (Hiszpania) − niższa izba parlamentu w Królestwie Hiszpanii
- Kongres Parlamentu Francuskiego − instytucja w systemie politycznym Francji
- Kongres − dwuizbowy parlament Filipin
- Kongres – dwuizbowy parlament w Meksyku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kongresik

zdrobnienie od: kongres

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresista

rzadko: uczestnik kongresu - zjazdu; kongresowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresistka

→ kongresista; kongresowiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresman

[czytaj: kongresmen] członek Kongresu; kongresmen

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresmanka

→ kongresman; kongresmenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresmen

członek Kongresu; kongresman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, będący członkiem kongresu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kongresmenka

członkini Kongresu - organu władzy prawodawczej w większości państw Ameryki Środkowej i w USA

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, będąca członkiem kongresu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kongresowiak

mieszkaniec byłego Królestwa Kongresowego; Królewiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresowianka

mieszkanka byłego Królestwa Kongresowego; Królewiaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresowicz

rzadko: uczestnik kongresu - zjazdu; kongresista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresowiczka

→ kongresowicz

Patrz:kongresowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongresówka

potocznie: namiastka państwa polskiego utworzona na części terenów zaboru rosyjskiego w 1815 r.; Polskie Królestwo Kongresowe, Kraj Nadwiślański

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. hist. Królestwo Polskie (kongresowe), utworzone na kongresie wiedeńskim;

Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), tzw. Królestwo Kongresowe, potocznie Kongresówka – państwo utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego, połączone unią personalną z Imperium Rosyjskim w latach 1815–1832 w oparciu o Konstytucję Królestwa Polskiego (1815). Od 1832 do 1917 związek Królestwa Polskiego z Cesarstwem Rosyjskim regulował Statut Organiczny (1832), choć jego przepisy nie zostały dotrzymane, ze względu na obowiązujący od 1833 „stan wojenny”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kongresówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kongresówką, dotyczący Kongresówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kongresowy

przymiotnik od: kongres

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongrowate

rodzina morskich ryb węgorzokształtnych

Kongerowate, kongrowate (Congridae) – rodzina morskich ryb z rzędu węgorzokształtnych obejmująca ponad 190 gatunków znacznie zróżnicowanych morfologicznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kongrowaty

o cechach kongrowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kongruencja

1. zgodność, odpowiedniość, przystawanie, np. liczb lub figur geometrycznych;
2. gramatyczny związek zgody

Kongruencja (łac. congruere – iść razem, zgadzać się) – termin oznaczający zgodność, harmonię, a stąd również odpowiedniość i stosowność rozważanych obiektów. Może oznaczać między innymi:

- kongruencja – w językoznawstwie inna nazwa związku zgody;
- kongruencja – w matematyce relacja równoważności definiowana w dowolnym systemie algebraicznym, w tym:
  - kongruencja liczb całkowitych,
  - kongruencja macierzy,
  - kongruencja figur geometrycznych.

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Kongruentny

pozostający w relacji kongruencji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniaczek

zdrobnienie od: koniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koniak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniądz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. hist. wódz, zwłaszcza w kraju skandynawskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Koniak

napój alkoholowy otrzymany ze spirytusu oddestylowanego z wina, dojrzewający kilka lat w beczkach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. rodzaj mocnego alkoholu, wytwarzanego we wschodniej Francji;

(1.2) geol. trzeci wiek późnej kredy, trwający 89,3 – 85,8 milionów lat temu;

Koniak (od fr. Cognac – miejscowość we Francji) – rodzaj napoju alkoholowego typu winiak, zawierającego ok. 40% alkoholu i wytwarzanego w okolicach Cognac w departamencie Charente we Francji.

Na obszarze Unii Europejskiej nazwa cognac zastrzeżona jest wyłącznie dla produktów tego pochodzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniaków

napój alkoholowy otrzymany ze spirytusu oddestylowanego z wina, dojrzewający kilka lat w beczkach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Istebna;

(1.2) geogr. część Czeskiego Cieszyna, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Karwina w Czechach;

(1.3) hist. geogr. dawna polska wieś na Wołyniu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniakowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koniakowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Koniakowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koniakowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Koniakowski

przymiotnik od: Koniaków

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Koniakowa, związany z Koniakowem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniakowy

→ koniak

przymiotnik

(1.1) związany z koniakiem, dotyczący koniaku; mający smak koniaku

Patrz:koniak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniara

potocznie:
1. opiekunka, handlarka, hodowczyni koni;
2. miłośniczka, znawczyni koni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. miłośniczka koni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniarski

przymiotnik od: koniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniarz

potocznie:
1. opiekun, handlarz, hodowca koni;
2. miłośnik, znawca koni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. miłośnik koni

(1.2) pot. znawca koni

(1.3) pot. hodowca koni

(1.4) pot. handlarz końmi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konica

[czytaj: konika] produkt marki Konica Minolta

#### Źródła:

SJP.pl

# Konichalcyt

minerał, uwodniony arsenian miedzi i wapnia

Konichalcyt – minerał z gromady arsenianów. Bardzo rzadki. Opisany w 1849.

Nazwa pochodzi od złożenia greckich słów: conia – pył, i khalkos – miedź.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniczek

zdrobnienie od: konik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pasikonik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniczny

stożkowy

przymiotnik

(1.1) rzad. mający kształt stożkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniczyna

roślina o kwiatach zebranych w główki i trójdzielnych liściach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Trifolium|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny bobowatych;

(1.2) liść tej rośliny; motyw graficzny przypominający ten liść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniczynisko

pole po skoszonej koniczynie; koniczysko

Pole – obszar ziemi przeznaczony pod uprawę roślin, najczęściej obsiany lub obsadzony jedną rośliną, np. żytem, kukurydzą, ziemniakami. Pole jest sztucznym agroekosystemem kształtującym krajobraz rolniczy. Pole w płodozmianie przeznaczone pod jakąkolwiek roślinę nazywa się stanowiskiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniczynka

zdrobnienie od: koniczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od koniczyna

Koniczynka – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Łysomice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniczynówka

1. barczatka koniczynówka - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych;
2. wygłoba koniczynówka - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniczynowy

przymiotnik od: koniczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniczysko

rzadko: pole po skoszonej koniczynie; koniczynisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konidialny

zarodnik konidialny - kulisty zarodnik wytwarzany bez udziału procesu płciowego przez niektóre grzyby, powstający przez odcięcie komórki na końcu strzępki grzybni

przymiotnik

(1.1) biol. dotyczący konidium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konidiofor

końcowa część pionowo wzniesionej strzępki grzybów (głównie workowców i grzybów niedoskonałych), na której powstają kuliste zarodniki - konidia

Konidiofor lub trzonek konidialny (ang. conidiophor) – szczytowa strzępka grzybni, na której wytwarzane są zarodniki konidialne. Konidiofor wyrasta z komórki bazalnej i zazwyczaj wzniesiony jest do góry. Trzonek ten może być nierozgałęziony, jak np. u kropidlaków (Aspergillus), lub rozgałęziony, jak u pędzlaków (Penicillum), rozgałęzienia te to metule. Zazwyczaj ostatni, szczytowy odcinek konidioforu to komórka konidiotwórcza, z której wyrastają konidia, czasem jednak może ona znajdować się nieco poniżej jego wierzchołka, lub w środku konidiofora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konidiospora

kulisty zarodnik wytwarzany bez udziału procesu płciowego przez niektóre grzyby, powstający przez odcięcie komórki na końcu strzępki grzybni; konidium, zarodnik konidialny

Konidium (l.mn. konidia), konidiospora lub zarodnik konidialny – rodzaj zarodników grzybów powstający w wyniku rozmnażania bezpłciowego. Należy do grupy mitospor.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konidium

kulisty zarodnik wytwarzany bez udziału procesu płciowego przez niektóre grzyby, powstający przez odcięcie komórki na końcu strzępki grzybni; konidiospora, zarodnik konidialny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. rodzaj zarodników grzybów, stanowiących organ rozmnażania bezpłciowego

Konidium (l.mn. konidia), konidiospora lub zarodnik konidialny – rodzaj zarodników grzybów powstający w wyniku rozmnażania bezpłciowego. Należy do grupy mitospor.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konie

zwykle łącznie z przymiotnikiem "stary":
1. pejoratywne określenie na dorosłą osobę zachowującą się jak dziecko
2. poufałe o koledze lub przyjacielu

- Konie – wieś w woj. mazowieckim.
- Konie – kolonia w woj. zachodniopomorskim.

- Konie – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. warszawskim.
- Jezioro Konie – jezioro w woj. zachodniopomorskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniec

1. chwila, w której coś przestaje istnieć, np. koniec świata, miłości, młodości; kres, schyłek, zmierzch;
2. fragment będący ostatnią częścią większej całości, np. koniec filmu, książki, przemówienia; zakończenie;
3. przenośnie: śmierć;
4. przenośnie: niepowodzenie, klęska, upadek;
5. zewnętrzna część czegoś; brzeg, skraj, kraniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ostatni fragment, część podłużnego przedmiotu, czubek

(1.2) chwila, w której jakaś czynność nie jest już dłużej wykonywana

(1.3) okoliczności końca (1.2)

(1.4) miejsce, w którym nastąpił koniec (1.2) ruchu

- koniec:
  - punkt, linia, płaszczyzna kończące coś
  - moment, chwila, w której coś się kończy
  - ostatnia część czegoś, zakończenie
  - śmierć, zgon
  - niepowodzenie, klęska czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniecki

nazwisko

Koniecki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Jedwabne.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Burzynie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniecpol

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniecpolanin

mieszkaniec Koniecpola

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniecpolanka

mieszkanka Koniecpola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koniecpola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniecpolski

przymiotnik od: Koniecpol

Koniecpolscy – magnacki ród herbu Pobóg, wywodzący się z Koniecpola koło Częstochowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniecwałd

Koniecwałd (dawniej: niem. Konradswald) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Sztum przy drodze krajowej nr 55.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Konieczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konieczka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniecznie

przysłówek sposobu

(1.1) bezwzględnie, absolutnie

(1.2) daw. ostatecznie, zupełnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Konieczniej

stopień wyższy od przysłówka: koniecznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konieczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konieczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konieczno

Konieczno – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Włoszczowa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Konieczno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Konieczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, czego nie można uniknąć

Logika modalna – teoria logiczna, która bada pojęcia możliwości, konieczności i ich wariantów. Niekiedy termin „logika modalna” rozumie się szerzej, włączając w jego obręb logiki epistemiczne, logiki temporalne, logiki deontyczne i logiki programów – niniejszy artykuł omawia jedynie logiki modalne w sensie wąskim (logiki modalne aletyczne) na przykładzie systemu S5.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniecznościowy

→ konieczność

Patrz:konieczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Konieczny

niezbędny, taki, bez którego nie można się obejść

przymiotnik

(1.1) taki, który dotyczy konieczności; jest nieunikniony lub niezbędny

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksy Konieczny (ur. 1925) – polski bobsleista, skeletonista
- Alfred Konieczny (1934–2023) – polski historyk ustroju i prawa
- Andrzej Konieczny (ur. 1971) – polski leśnik, urzędnik państwowy
- Antoni Konieczny (1897–19??) – polski żołnierz
- Bartłomiej Konieczny (ur. 1981) – polski piłkarz, występujący na pozycji obrońcy
- Bernard Konieczny (1911–1980) – polsko-żydowski inżynier, funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL
- Bronisław Konieczny (1896–1973) – polski żołnierz, autor pamiętników
- Czesław Konieczny (1927–2020) – polski lekkoatleta, trener, działacz sportowy
- Ewa Konieczny (ur. 1989) – polska judoczka
- Jan Konieczny – ujednoznacznienie
- Janusz Konieczny – ujednoznacznienie
- Jerzy Konieczny – ujednoznacznienie
- Józef Konieczny – ujednoznacznienie
- Karol Konieczny (ur. 1993) – polski lekkoatleta
- Leszek Konieczny – ujednoznacznienie
- Łukasz Konieczny (ur. 1985) – polski śpiewak operowy
- Maciej Konieczny (ur. 1980) – polski kulturoznawca, polityk
- Marian Konieczny – ujednoznacznienie
- Piotr Konieczny – ujednoznacznienie
- Robert Konieczny (ur. 1969) – polski architekt
- Ryszard Konieczny (XX–XXI w.) – polski inżynier, technik leśny i rolniczy
- Stanisław Konieczny – ujednoznacznienie
- Tomasz Konieczny (ur. 1972) – polski śpiewak operowy
- Włodzimierz Konieczny (1886–1916) – polski rzeźbiarz
- Wojciech Konieczny (ur. 1970) – polski lekarz i polityk
- Zdzisław Konieczny (1930–2016) – polski historyk
- Zygmunt Konieczny – ujednoznacznienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniektura

1. domysł, przypuszczenie;
2. odtworzenie luk w uszkodzonym tekście

Koniektura (łac. coniectura, domysł, hipoteza) - termin techniczny z zakresu krytyki tekstu. Oznacza wykoncypowaną współcześnie poprawkę do tekstu, który dotrwał czasów nowożytnych w postaci manuskryptów papirusowych lub pergaminowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konietlica

roślina z rodziny traw

Konietlica (Trisetum Pers.) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje ponad 80 gatunków spotykanych w strefach umiarkowanych obu półkul oraz w górach w strefie tropikalnej z wyjątkiem Afryki. W Polsce rosną cztery gatunki: konietlica alpejska (Trisetum alpestre), konietlica karpacka (T. fuscum = T. ciliare), konietlica syberyjska (T. sibiricum) i konietlica łąkowa (T. flavescens).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniewo

W Polsce

- Koniewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
- Koniewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin

W Rosji

m.in.:

- Koniewo – osiedle typu wiejskiego w obwodzie królewieckim
- Koniewo – wieś w obwodzie kemerowskim
- Koniewo – chutor w rejonie kurskim obwodu kurskiego
- Koniewo – wieś w obwodzie permskim
- Koniewo – wieś w obwodzie pskowskim
- Koniewo – wieś w obwodzie tiumeńskim
- Koniewo – wieś w obwodzie twerskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Koniferyna

glikozyd występujący w roślinach szpilkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniina

główny alkaloid szczwołu plamistego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konik

1. zdrobnienie od: koń; mały koń;
2. pasja, hobby;
3. jedna z figur szachowych; skoczek;
4. potocznie: pokątny sprzedawca biletów na różne imprezy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: koń

(1.2) mały koń

(1.3) zob. konik polny.

(1.4) zob. konik morski.

(1.5) przen. ulubiony przedmiot zainteresowań jakiejś osoby, któremu poświęca ona dużo czasu i który jest częstym tematem jej rozmów

(1.6) techn. element obrabiarki służący do podpierania obrabianych przedmiotów

(1.7) daw. ent. lud. szarańcza, nazwa systematyczna|Pachytilus migratorius.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) lud. koniczyna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. osoba sprzedająca nielegalnie bilety na widowiska, koncerty

## Zwierzęta

- konik – rasa koni
  - konik polski – rasa koni, których przodkami są tarpany
  - konik Falabella – rasa koników argentyńskich
  - konik dulmeński – nazwa kucy hodowanych w Niemczech

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Konikarski

związany z procederem konika (pokątnego sprzedawcy biletów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Konikować

potocznie: odsprzedawać z zyskiem zakupione wcześniej bilety

#### Źródła:

SJP.pl

# Konikówka

zadanie szachowe, w którym należy przeprowadzić skoczka przez wszystkie pola szachownicy, stawiając go na każdym polu tylko jeden raz; także rodzaj łamigłówki, polegającej na odczytaniu tekstu umieszczonego na polach szachownicy

Konikówka – rodzaj diagramowego zadania szaradziarskiego, w którym poruszając się ruchem konika szachowego po wypełnionym literami diagramie należy odczytać ukryte hasło. Na każdym polu wolno stanąć tylko raz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konikowo

W Polsce

- Konikowo – część miasta Gniezno
- Konikowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
- Konikowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Świeszyno
- Konikowo – gromada w powiecie koszalińskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Konikowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Konikowski – polski szachista, publicysta i trener
- Witold Konikowski – polski działacz partyjny i państwowy, inżynier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konikowy

przymiotnik od: konik

#### Źródła:

SJP.pl

# Konimetr

przyrząd badający zawartość pyłu w powietrzu; pyłomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Konin

mięso końskie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, we wschodniej Wielkopolsce;

Konin – miasto na prawach powiatu w środkowej Polsce, w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu konińskiego; leży w Dolinie Konińskiej, nad Wartą; główny ośrodek Konińskiego Zagłębia Węgla Brunatnego.

Konin uzyskał lokację miejską przed 1293 rokiem. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego, należącym do starostwa konińskiego, w drugiej połowie XVI wieku leżał w powiecie konińskim województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konina

mięso końskie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. mięso końskie;

(1.2) kulin. potrawa, danie z mięsa końskiego

(1.3) środ. sport. w kolarstwie: rower marki Kona

- konina – mięso z konia
- Konina – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
- Konina – gromada w powiecie limanowskim
- Konina – potok, dopływ Porębianki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koninianin

mieszkaniec Konina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Konina

(1.2) osoba pochodząca z Konina, urodzona w Koninie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koninianka

mieszkanka Konina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Konina

(1.2) kobieta pochodząca z Konina, urodzona w Koninie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniński

przymiotnik od: Konin

przymiotnik

(1.1) przym. od Konin

- powiat koniński – powiat w Polsce

Osoby o tym nazwisku:

- Karol Ludwik Koniński – polski publicysta, krytyk literacki, prozaik, badacz kultury ludowej
- Natan Koniński – członek grupy Oneg Szabat w getcie warszawskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konińskie

przymiotnik od: Konin

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniobijca

potocznie: onanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniokrad

złodziej koni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) złodziej koni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniokradka

→ koniokrad

Patrz:koniokrad

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniokradzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z koniokradami i koniokradztwem, dotyczący koniokradztwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Koniopłoch

wysoka roślina wilgotnych łąk, należąca do rodziny selerowatych

Koniopłoch łąkowy (Silaum silaus) – gatunek rośliny należący do rodziny selerowatych. Jedyny przedstawiciel rodzaju koniopłoch Silaum. Występuje na rozległych obszarach Europy, z wyjątkiem jej południowych, zachodnich i północnych krańców, oraz w zachodniej Azji, sięgając do Azji Środkowej. W Polsce występuje głównie na niżu i jest dość rzadki. Brak go w północno-wschodniej części kraju, rzadki jest na południu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konior

nazwisko

- Alojzy Konior (1925–2020) – polski nauczyciel, regionalista, działacz kulturalny i społeczny, kawaler orderów.
- Ireneusz Konior (ur. 1970) − polski grafik, ilustrator i autor komiksów.
- Matylda Konior-Opiłka (ur. 1934) – polski historyk sztuki, konserwator zabytków, zabytkoznawca, wojewódzki konserwator zabytków w Katowicach w latach 1983–1985.
- Tomasz Konior (ur. 1968) – polski architekt i urbanista.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniowate

o cechach koniowatych (rodzina ssaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Equidae|Gray|ref=tak., jedyna rodzina koniokształtnych z rzędu ssaków nieparzystokopytnych;

forma przymiotnika.

(2.1) plural|koniowaty.

Koniowate (Equidae) – rodzina ssaków z podrzędu koniokształtnych (Hippomorpha) w obrębie rzędu nieparzystokopytnych (Perissodactyla).

Wszystkie koniowate są dużymi zwierzętami o krótkiej sierści, mają grzywę i ogon pokryty całkowicie bądź częściowo długimi włosami; nogi zakończone przekształconym III palcem, osłoniętym kopytem. U samic występuje para sutków położonych na podbrzuszu. Są roślinożerne, żywią się głównie trawą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniowaty

o cechach koniowatych (rodzina ssaków)

przymiotnik

(1.1) przypominający konia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniówka

wieś w Polsce

Koniówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec. Sąsiaduje z Chochołowem i Podczerwonem oraz słowacką Suchą Horą. Przez wieś płynie rzeka Czarny Dunajec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Nazwa pochodzi od wypasających się tu dawno koni i wołów.

W 2004 Koniówka obchodziła 400-lecie wsi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniowo

Koniowo – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koniowód

dawny żołnierz pilnujący koni podczas pieszych walk kawalerzystów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żołnierz pilnujący koni kawalerzystów na tyłach ich pieszych walk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniowodny

→ koniowód

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) jeźdz. człowiek, wyznaczony do prowadzenia koniafakt.

(1.2) wojsk. hist. funkcja sprawowana przez żołnierza, polegająca na powożeniu i opiece nad końmi w oddziale artylerii konnej;

(1.3) wojsk. hist. żołnierz pilnujący na tyłach koni, podczas pieszych walk kawalerzystów

Patrz:koniowód

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniowóz

pojazd do transportu koni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyczepa do transportu koni

(1.2) samochód do transportu koni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniś

pieszczotliwie o koniu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) rzad. pieszcz. koń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konisko

stary, lichy koń; szkapa, konina

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od koń

(1.2) słaby, chorowity koń

(1.3) rub. wyrosły młodzieniec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konitrut

roślina z rodziny trędownikowatych, rosnąca w rowach i na brzegach wód w klimacie umiarkowanym, zawierająca substancję trującą

Konitrut (Gratiola) – rodzaj roślin z rodziny babkowatych. Obejmuje 26–28 gatunków. Najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Północnej, gdzie rośnie ich 17 gatunków, w Eurazji są 4 gatunki (w tym konitrut błotny G. officinalis – jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski), w Australazji 3–5, a w górach Ameryki Południowej – 2–3. Rośliny te rosną na brzegach wód, nad rzekami, rowami i na mokradłach. Konitrut błotny wykorzystywany był w przeszłości jako roślina lecznicza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniuch

dawniej:
1. pastuch koni;
2. sługa doglądający koni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. parobek doglądający koni

Koniuch (niem. Todte Plferd) (775 m n.p.m.) – szczyt w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Bystrzyckich.

Szczyt w grzbiecie odchodzącym na północny zachód od szczytu Kuźnicka Góra, porośnięty lasem świerkowym regla dolnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniucha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. parobek doglądający koni

#### Źródła:

Wiktionary

# Koniugacja

1. odmiana czasownika;
2. zbiór form fleksyjnych czasownika;
3. akt płciowy u niektórych organizmów niższych;
4. łączenie się w pary chromosomów homologicznych przy podziale jądra komórkowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. odmiana czasownika przez osoby, liczbę, czas, tryb, aspekt, rodzaj;

(1.2) biol. bezpośrednie przekazywanie DNA z jednej komórki do drugiej.

- koniugacja – pojęcie stosowane do określania różnych procesów genetycznych
- koniugacja – odmiana czasownika przez osoby, czasy, tryby, strony, liczby, aspekty i inne kategorie gramatyczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniugacyjka

żartobliwe zdrobnienie od: koniugacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. rzad. zdrobn. od koniugacja (odmiana czasownika przez: osoby, czasy, tryby, strony, liczby; zespół form czasownika)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniugacyjny

dotyczący koniugacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniugat

związek chemiczny powstały przez połączenie dwóch lub więcej cząsteczek, zwykle poprzez wiązanie kowalencyjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniugować

1. odmieniać czasownik przez osoby, czasy, tryby;
2. u niektórych organizmów niższych: wymieniać materiał genetyczny;
3. o chromosomach podczas mejozy: łączyć się w pary

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniunkcja

1. położenie dwóch ciał na sferze niebieskiej w najmniejszej odległości od siebie;
2. w logice: zdanie złożone ze zdań połączonych spójnikiem "i", prawdziwe wtedy, gdy każde ze zdań składowych jest prawdziwe;
3. dawniej: łączność, związek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współwystępowanie

(1.2) log. mat. iloczyn logiczny, symbol odpowiadający spójnikowi „i”;

(1.3) mat. odpowiednik koniunkcji (1.2) dla dowolnej algebry Boole’a, np. koniunkcja zbiorów, koniunkcja zdarzeń

(1.4) astr. ustawienie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii;

- koniunkcja – iloczyn logiczny
- koniunkcja (polisyndeton) – konstrukcja składniowa
- koniunkcja – położenie ciał niebieskich i obserwatora w jednej linii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniunkcyjny

dotyczący koniunkcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniunktiwus

w językoznawstwie: tryb czasownika, przedstawiający daną czynność jako niepewną, oczekiwaną, możliwą, składający się z form 3 osoby czasu przeszłego i partykuły "by", przybierającej końcówki osobowe; koniunktyw, coniunctivus, tryb przypuszczający, tryb warunkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniunktura

ogół zjawisk wywierających pozytywny wpływ na rozwój ekonomiczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół warunków mających na coś wpływ (zwłaszcza pozytywny)

(1.2) ekon. ogólna sytuacja i nastroje panujące w gospodarce

(1.3) daw. widoki, nadzieje

Koniunktura (łac. coniunctura) – splot okoliczności wywierający znaczny, głównie pozytywny, wpływ na warunki ekonomiczne.

Pojęcie oznacza stan aktywności gospodarczej charakteryzowany poprzez zmienne w czasie wskaźniki gospodarcze, takie jak:

- PKB,
- ceny,
- płace,
- zatrudnienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniunkturalista

osoba kierująca się w życiu własnym interesem; materialista, egoista

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniunkturalistka

kobieta kierująca się w życiu własnym interesem; materialistka, egoistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniunkturalizm

postawa lub zachowanie polegające na wykorzystywaniu chwilowych, sprzyjających warunków do osiągnięcia doraźnych korzyści osobistych; oportunizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) postawa polegająca na dopasowywaniu się do aktualnej sytuacji w celu osiągania doraźnych korzyści bez względu na konsekwencje natury moralnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniunkturalnie

przysłówek

(1.1) w sposób koniunkturalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Koniunkturalność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. koniunkturalizm.

#### Źródła:

Wiktionary

# Koniunkturalny

1. powstały pod wpływem chwilowych, sprzyjających warunków, wykorzystujący dogodne okoliczności;
2. wynikający z wyrachowania, z chęci osiągnięcia doraźnych korzyści;
3. dotyczący aktualnego stanu gospodarki;
4. cykl koniunkturalny - następujące po sobie okresy szybkiego i wolnego rozwoju gospodarczego

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. nastawiony na wykorzystanie koniunktury

przymiotnik relacyjny

(2.1) ekon. związany z koniunkturą, dotyczący koniunktury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniunkturowy

przymiotnik od: koniunktura

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniunktyw

w językoznawstwie: tryb czasownika, przedstawiający daną czynność jako niepewną, oczekiwaną, możliwą, składający się z form 3 osoby czasu przeszłego i partykuły "by", przybierającej końcówki osobowe; koniunktiwus, coniunctivus, tryb przypuszczający, tryb warunkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniunktywny

1. w logice: oparty na koniunkcji, zdaniu złożonym ze zdań połączonych spójnikiem "i";
2. w językoznawstwie: mający formę koniunktywu, wyrażający czynność potencjalną, oczekiwaną, możliwą do wykonania;
3. pytanie koniunktywne - rodzaj pytania ankietowego, na które respondent wybiera więcej niż jedną z możliwych odpowiedzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniuracja

1. zaklęcie magiczne; inkantacja;
2. spisek, sprzysiężenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniuski

→ Koniusza (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniustwo

funkcja koniuszego (zarządcy w stadninie lub urzędnika w dawnej Polsce); koniuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniusza

1. wieś w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim;
2. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Koniusza – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koniusza
- Koniusza – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Fredropol
- Koniusza – część wsi Donatkowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koniuszanin

mieszkaniec Koniuszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniuszanka

1. mieszkanka Koniuszy;
2. dawniej: córka koniuszego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka koniuszego

Koniuszy (łac. praefectus stabuli, franc. écuyer; niem. Stallmeister) – zarządca stadnin i stajni na dworach królewskich i magnackich; później tylko zaszczytny tytuł dworski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniuszczek

zdrobnienie od: koniuszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniuszeczek

zdrobnienie od: koniuszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniuszek

koniec czegoś, czubek czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. najdalej wysunięty punkt czegoś, sam koniec, czubek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koniuszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniuszkowy

1. przymiotnik od: koniuszek;
2. w medycynie: uderzenie koniuszkowe - wypuklenie ścianki klatki piersiowej w okolicy koniuszka serca podczas skurczu komór serca

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniusznia

dawniej: stajnia (budynek)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniuszostwo

funkcja koniuszego (zarządcy w stadninie lub urzędnika w dawnej Polsce); koniustwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Koniuszy

1. w hodowli koni: zwierzchnik masztalerzy;
2. w dawnej Polsce:
a) osoba zarządzająca stajniami na dawnym dworze królewskim;
b) dworski tytuł honorowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik sprawujący pieczę nad królewskimi stajniami i stadami koni – w średniowiecznej Polsce i innych krajach;

(1.2) hist. od XIV w. w dawnej Polsce, dworski tytuł honorowy pochodzący od koniuszego (1.1)

Koniuszy (łac. praefectus stabuli, franc. écuyer; niem. Stallmeister) – zarządca stadnin i stajni na dworach królewskich i magnackich; później tylko zaszczytny tytuł dworski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniuszyc

dawniej: syn koniuszego (urzędnika w dawnej Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. syn koniuszego

Koniuszy (łac. praefectus stabuli, franc. écuyer; niem. Stallmeister) – zarządca stadnin i stajni na dworach królewskich i magnackich; później tylko zaszczytny tytuł dworski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koniuszyna

dawniej: żona koniuszego (urzędnika w dawnej Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żona koniuszego

Koniuszy (łac. praefectus stabuli, franc. écuyer; niem. Stallmeister) – zarządca stadnin i stajni na dworach królewskich i magnackich; później tylko zaszczytny tytuł dworski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konizacja

zabieg ginekologiczny polegający na wycięciu stożka macicy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wycięcie z szyjki macicy kawałka tkanki w kształcie stożka;

Konizacja szyjki macicy – metoda diagnostyczna lub diagnostyczno-lecznicza wycięcia stożka tkanki z części pochwowej szyjki macicy. Rutynowo wykonuje się po niej wyłyżeczkowanie kanału szyjki. Wskazaniem do konizacji jest nieprawidłowy obraz cytologiczny, nieprawidłowy obraz histologiczny pobranego wcześniej bioptatu części pochwowej szyjki lub nieprawidłowy wynik kolposkopii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkani

jeden z języków urzędowych Indii, używany przez co najmniej 7 milionów osób na zachodnim wybrzeżu Indii

Język konkani, konknni, konkni (dewanagari: कोंकणी) – jeden z 23 oficjalnych języków Indii, używany przez co najmniej 7 milionów osób na zachodnim wybrzeżu Indii (w stanie Maharashtra, Goa, Karnataka, również niewielkie enklawy w stanie Kerala).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konkatedra

kościół będący pod opieką biskupa diecezji, którego siedziba znajduje się przy innej katedrze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. druga katedra ordynariusza diecezji

Konkatedra, współkatedra, kościół konkatedralny – drugi kościół archidiecezji lub diecezji, druga siedziba biskupa diecezjalnego, ewentualnie miejsce rezydencji wikariusza biskupiego dla danego miasta (np. biskup Zbigniew Kraszewski, który krótko po powstaniu diecezji warszawsko-praskiej był proboszczem parafii konkatedralnej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkatedralny

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do konkatedry, związany z konkatedrą

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkatenacja

1. konstrukcja polegająca na zaczynaniu następnego zdania, wersu, strofy od wyrazu, którym się kończy poprzednie zdanie, wers, strofa;
2. połączenie dwóch ciągów znaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. powtarzanie i rozwijanie w kolejnym zdaniu, wersie itp. wyrazu lub wyrażenia, którym się kończy poprzednie zdanie, wers;

(1.2) inform. łączenie łańcuchów tekstowych

Konkatenacja (łac. concatenatio) – łączenie ze sobą wyrażeń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkatenacyjny

dotyczący konkatenacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkel

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkieta

dawniej: sukces w miłości, zalotach, flircie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konklawe

1. rel. zebranie kardynałów w celu wybrania nowego papieża;
2. rel. zamknięta część Watykanu będąca miejscem wyboru papieża

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kośc. w Kościele katolickim: zgromadzenie wybierające papieża; obrady tego zgromadzenia;

Konklawe (łac. conclave, od cum clavis, zamknięcie pod kluczem) – ogólne zgromadzenie kardynałów dla wyboru papieża. Pierwszy raz terminem tym posłużył się papież Grzegorz X w konstytucji apostolskiej Ubi Periculum 1274, która przyznała prawo wyboru nowego papieża tylko przez kardynałów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konklawista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik konklawe

#### Źródła:

Wiktionary

# Konklawizm

odłam tradycjonalizmu katolickiego, wywodzący się z sedewakantyzmu, którego wyznawcy wybierają swoich własnych papieży (antypapieży)

Konklawizm – odłam tradycjonalizmu katolickiego, wywodzący się z sedewakantyzmu, którego wyznawcy twierdzą, że ze względu na upadek posoborowej hierarchii mogą wybrać swego własnego papieża.

W przeciwieństwie do sedewakantyzmu, uznającego każdego papieża po Piusie XII za nieważnie wybranego, konklawiści uznają wybór papieża na swoich warunkach. Ruch powstał na przełomie lat 60. i 70., a jednym z jego rzeczników był Joaquín Sáenz y Arriaga. Pierwszym antypapieżem wybranym w nurcie konklawizmu został Mirko Krav Fabis, wybrany w Zagrzebiu w 1978 roku. Inni antypapieże to David Bawden (wybrany w 1990 jako Michał), Victor von Pentz (wybrany w 1994 jako Linus II) i Lucian Pulvermacher (głowa Prawdziwego Kościoła Katolickiego, wybrany w 1998 jako Pius XIII). W 2006 roku w Argentynie Oscar Michaelli został wybrany jako Leon XIV, a po jego śmierci rok później jego następcami byli Juan Bautista Bonetti (jako Innocenty XIV) i Alejandro Tomas Greico (jako Aleksander XI).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konkludować

podsumowywać, wnioskować, pomyślnie kończyć, zamykać dyskusję, obrady

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakonkludować)

(1.1) przest. podsumowywać np. wypowiedź, formułować ostateczne wnioski, wnioskować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkludowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konkludować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkluzja

1. wynik rozumowania; wniosek;
2. wniosek strony w procesie; żądanie;
3. dawniej: napis na trumnie z ostatnią sentencją mowy pogrzebowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wniosek końcowy

(1.2) praw. wniosek strony w procesie, żądanie

(1.3) hist. siedemnasto- lub osiemnastowieczny napis trumienny zawierający ostatnią sentencję mowy pogrzebowej, który był umieszczany na tkaninach, często wraz z portretem i herbem zmarłego

W każdym rozumowaniu odnaleźć można następujące elementy: racja i następstwo, przesłanka i konkluzja (wniosek).

Zdanie „A” jest racją zdania „B”, zaś zdanie „B” jest następstwem zdania „A”, wtedy, gdy prawdziwość zdania „A” jest gwarancją prawdziwości zdania „B”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkluzywnie

przysłówek

(1.1) z wnioskami, rozstrzygnięciem, konkluzjami

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkluzywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dawanie wniosków, konkluzji, rozstrzygnięć

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkluzywny

dający konkluzje, rozstrzygnięcia, wnioski; rozstrzygający

przymiotnik

(1.1) dający wnioski, rozstrzygnięcie, konkluzje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkokcja

przestarzałe albo żartobliwe: trawienie, strawność

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkordacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konkordat

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkordancja

zestaw wszystkich wystąpień danego wyrazu w analizowanym tekście wraz z ich kontekstami

Konkordancja (z łac. concordia „zgoda”) – alfabetyczny spis wyrazów, zdań, znaków lub symboli znajdujących się w jakimś dziele literackim lub zbiorze dokumentów czy ksiąg. Jest to zwykle dość obszerne opracowanie zawierające spis wyrazów występujących w wybranym dziele lub w pracach konkretnego autora wraz ze wskazaniem miejsc ich występowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konkordans

rozmiar czcionki o wielkości 36 punktów typograficznych (13,536 mm)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający trzydziestu sześciu punktom (13,5324 mm)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkordat

układ zawierany pomiędzy władzą państwową a papieżem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. układ pomiędzy Stolicą Apostolską a państwem regulujący stanowisko prawne Kościoła katolickiego w danym państwie;

Konkordat (łac. concordatum: uzgodniony) – umowa międzynarodowa zawierana między państwem a Stolicą Apostolską, która reguluje sprawy dotyczące obu stron (pozycja Kościoła katolickiego w danym państwie, zapewnienie wolności nauczania religii i wypełniania swojej misji, kwestie własności, ważności małżeństw sakramentalnych, wpływu władz państwowych na obsadę stolic biskupich itp.). Ponadto nazwa konkordat używana jest również jako nazwa techniczna na oznaczenie jakiejkolwiek umowy dwustronnej pomiędzy władzą kościelną i państwową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkordatowy

1. → konkordat.
2. małżeństwo konkordatowe - małżeństwo kościelne zyskujące status związku cywilnego

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do konkordatu, związany z konkordatem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkordia

dawniej: zgoda, jedność, harmonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bogini i uosobienie zgody;

(1.2) imię|polski|ż.;

- Konkordia (łac. Concordia) – w mitologii rzymskiej bogini i uosobienie zgody
- Konkordia – imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkordiusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Konkordiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Oznacza harmonię, pokój. Istnieje kilku świętych katolickich o tym imieniu.

Żeński odpowiednik: Konkordia

Konkordiusz imieniny obchodzi 1 stycznia i 16 grudnia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkrecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konkret

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkrecja

skupienie minerałów występujące w skałach osadowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. kuliste, soczewkowe lub gruzłowe skupienie minerałów o składzie innym niż osad otaczający;

Konkrecja – agregat mineralny powstały wskutek stopniowego narastania minerałów wokół jakiegoś obiektu w skale. Obiektem tym może być otoczak jakiejś skały, skamieniałość lub nawet ziarenko piasku. Przyrastanie odbywa się zawsze od środka (jądra konkrecji) na zewnątrz, co różni konkrecję od sekrecji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkrecyjny

dotyczący konkrecji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkrement

substancje odkładające się w tkankach i narządach organizmów żywych; złóg

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkret

rzecz konkretna; sprecyzowane pojęcie, odpowiadające rzeczy realnej, istniejącej w rzeczywistości

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konkretnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób dokładnie określony

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkretniej

stopień wyższy od przysłówka: konkretnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkretniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konkretny; bardziej konkretny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkretność

cecha tego, co konkretne, realnie istniejące, namacalne

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkretny

1. istniejący materialnie; rzeczywisty, realny, namacalny;
2. dokładnie określony, sprecyzowany; precyzyjny, rzeczowy;
3. działający i rozumujący logicznie, praktycznie;
4. przenośnie: duży, znaczny, pokaźny

przymiotnik

(1.1) dobrze określony

(1.2) praktyczny, rzeczowy

(1.3) o człowieku: logiczny, ścisły

(1.4) o znacznej wartości, zadowalający

(1.5) wybrany z jakiegoś powodu

(1.6) pot. duży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkrety

ważne ustalenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkretysta

zwolennik poglądu filozoficznego głoszącego, że istnieją tylko rzeczy, a negującego samodzielne istnienie zdarzeń, stosunków, właściwości itp.; reista

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkretystka

zwolenniczka poglądu filozoficznego głoszącego, że istnieją tylko rzeczy, a negującego samodzielne istnienie zdarzeń, stosunków, właściwości itp.; reistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkretystyczny

→ konkretyzm

Patrz:konkretyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkretyzm

pogląd filozoficzny głoszący, że istnieją tylko rzeczy, konkrety, które można w jakiś sposób poczuć, zobaczyć oraz negujący samodzielne istnienie zdarzeń, stosunków; pansomatyzm, reizm

Reizm (łac. res – rzecz), konkretyzm – odmiana nominalizmu; rozróżnia się jego dwie odmiany:

- reizm ontologiczny mówi, że istnieją tylko rzeczy rozumiane czasoprzestrzennie, czyli zlokalizowalne w czasie i przestrzeni; odrzuca istnienie bytów abstrakcyjnych jak cechy, własności, relacje, zbiory, liczby, zdarzenia itp.;
- reizm metodologiczny postuluje taką konstrukcję języka, w której każde sensowne wyrażenie odnosi się do rzeczy, np. Szczecin leży nad Odrą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konkretyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konkretyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkubencki

→ konkubent

Patrz:konkubent

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkubent

mężczyzna żyjący w nieślubnym związku z kobietą; konkubin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. mężczyzna żyjący z kobietą bez oficjalnego zawarcia związku małżeńskiego

Konkubinat (łac. concubinatus od com- „współ-” i cubare „leżeć”) – nieformalny związek dwóch osób, pozostających w pożyciu, bez usankcjonowania w świetle prawa jako małżeństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkubentka

kobieta żyjąca w nieślubnym związku z mężczyzną; konkubina, nieślubna

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkubin

mężczyzna żyjący w nieślubnym związku z kobietą; konkubent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. konkubent.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkubina

kobieta żyjąca w nieślubnym związku z mężczyzną; konkubentka, nieślubna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. kobieta żyjąca z mężczyzną bez zawarcia związku małżeńskiego

(1.2) daw. nałożnica

Konkubinat (łac. concubinatus od com- „współ-” i cubare „leżeć”) – nieformalny związek dwóch osób, pozostających w pożyciu, bez usankcjonowania w świetle prawa jako małżeństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkubinacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konkubinat

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkubinat

stan wspólnego życia bez zawarcia formalnego związku małżeńskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) związek dwóch osób, podobny do małżeństwa, ale nieformalny z powodu braku rejestracji cywilnej bądź religijnego usankcjonowania;

Konkubinat (łac. concubinatus od com- „współ-” i cubare „leżeć”) – nieformalny związek dwóch osób, pozostających w pożyciu, bez usankcjonowania w świetle prawa jako małżeństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkupiscencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wrodzona człowiekowi skłonność do grzechu i uleganiu żądzom

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkurencja

1. oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną;
2. ubieganie się o nabywców towarów i usług przez dwie różne firmy z tej samej branży

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. oddziaływanie antagonistyczne pomiędzy populacjami polegające na ubieganiu się przez co najmniej dwie populacje o tę samą niszę ekologiczną

(1.2) ekon. ubieganie się o nabywców towarów i usług przez różne firmy z tej samej branży

(1.3) ogólnie: proces wyłaniania zwycięzców spośród pewnej grupy

(1.4) ekon. jednostki konkurujące ze sobą

(1.5) sport. typ rywalizacji sportowej

(1.6) rzad. współistnienie, zbieg

- Konkurencja (ekologia)
- Konkurencja (gospodarka)
- Konkurencja (sport)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkurencki

→ konkurent (osoba)

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z konkurentem, dotyczący konkurenta (tego, kto ubiega się o rękę kobiety)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkurencyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konkurencyjne; cecha tych, którzy są konkurencyjni

Konkurencyjność – zdolność do długookresowego, efektywnego wzrostu. Jej elementami są więc efektywność, dynamika oraz elastyczność badanego podmiotu gospodarczego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkurencyjny

1. dotyczący konkurencji;
2. współzawodniczący, rywalizujący

przymiotnik

(1.1) mający znamiona konkurencji

(1.2) mogący swobodnie konkurować w sferze ekonomicznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkurent

1. firma konkurująca na rynku lub osoba rywalizująca z kimś;
2. dawniej: mężczyzna ubiegający się o rękę panny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) firma, osoba będąca rywalem dla innej firmy, osoby

(1.2) daw. mężczyzna zabiegający o względy kobiety w celach matrymonialnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkurentka

firma konkurująca na rynku lub jej przedstawicielka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkurować

1. współzawodniczyć, walczyć, rywalizować;
2. przestarzale: ubiegać się o rękę panny

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) robić konkurencję, uczestniczyć w konkurencji, ubiegać się o pierwszeństwo

(1.2) przest. ubiegać się o rękę panny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konkurować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konkurs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. przedsięwzięcie rozrywkowe, artystyczne lub sportowe pozwalające wyłonić najlepszego uczestnika (lub uczestników), który najczęściej zostaje nagrodzony

(1.2) adm. sformalizowana procedura wyboru kandydata na jakieś stanowisko

(1.3) adm. hand. postępowanie mające na celu wybór najkorzystniejszej oferty, najlepszego projektu architektonicznego bądź projektów i przedsięwzięć, które zostaną dofinansowane ze środków publicznych

Konkurs – rodzaj przyrzeczenia publicznego, w którym oznaczony został termin ubiegania się o nagrodę za najlepszą czynność lub najlepszy rezultat (dzieło), spełniające warunki określone w przyrzeczeniu nagrody w rozumieniu art. 919-921 Kodeksu cywilnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkursik

1. zdrobnienie od: konkurs;
2. ironicznie o konkursie mało istotnym, z niewielką liczbą uczestników i przeprowadzonym w krótkim czasie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkursista

rzadko: osoba biorąca udział w konkursie - rywalizacji w jakiejś dziedzinie; konkursowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkursistka

→ konkursista; konkursowiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkursowicz

rzadko: osoba biorąca udział w konkursie - rywalizacji w jakiejś dziedzinie; konkursista

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkursowiczka

→ konkursowicz; konkursistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkursowość

cecha tego, co ma charakter konkursu - rywalizacji w jakiejś dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkursowy

→ konkurs

przymiotnik

(1.1) związany z konkursem, biorący udział w konkursie, wybrany w drodze konkursu

Patrz:konkurs

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkury

przestarzałe: zabieganie o względy kobiety, staranie się o jej rękę; amory, zaloty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. zabieganie o rękę kobiety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konkwista

wyprawy zbrojne Portugalczyków lub Hiszpanów odbywające się pod koniec wieku XV i w wieku XVI, mające na celu zdobycie konkretnego terytorium, głównie w Ameryce Południowej i Środkowej oraz w Azji; conquista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wyprawy zbrojne podejmowane między XV a XVII wiekiem przez państwa iberyjskie (zwłaszcza Kastylię) w celu zdobycia nowych lądów i bogactw;

(1.2) hist. pot. podbój ludów postrzeganych jako prymitywne dokonywany przez bardziej rozwiniętych cywilizacyjnie najeźdźców

Konkwista (hiszp. conquista – podbój, zdobycie) – hiszpańskie i portugalskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów Ameryki, Afryki i Indii. Terror stosowany przez konkwistadorów wobec ludności tubylczej doprowadził m.in. do zagłady wielu plemion oraz zniszczenia cywilizacji Azteków i Inków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkwistador

1. zaborca, zdobywca;
2. tytuł nadawany w XVI wieku zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. tytuł nadawany przez królów hiszpańskich i portugalskich zdobywcom Ameryki Południowej i Środkowej w XVI w.

(1.2) zdobywca, najeźdźca, zaborca, kolonizator

Konkwista (hiszp. conquista – podbój, zdobycie) – hiszpańskie i portugalskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów Ameryki, Afryki i Indii. Terror stosowany przez konkwistadorów wobec ludności tubylczej doprowadził m.in. do zagłady wielu plemion oraz zniszczenia cywilizacji Azteków i Inków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konkwistadorka

→ konkwistador

Patrz:konkwistador

#### Źródła:

SJP.pl

# Konkwistadorski

→ konkwistador

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do konkwistadora lub konkwistadorów

Patrz:konkwistador

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konnica

silnie uzbrojone wojsko walczące na koniach; jazda, kawaleria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. formacja wojskowa złożona z uzbrojonych jeźdźców konnych

Kawaleria (z wł. cavalleria; daw. jazda, konnica) – rodzaj wojsk wykorzystujący konie do przemieszczania się i walki. Dawniej jeden z dwóch podstawowych rodzajów wojsk (obok piechoty), dzielony na lekką i ciężką jazdę. Uległa zanikowi w I połowie XX w. Współcześnie stosowana prawie wyłącznie w charakterze reprezentacyjnym, zastąpiona oddziałami „kawalerii” powietrznej i pancernej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konno

przysłówek

(1.1) o sposobie poruszania się: na koniu

- Konno (wieś)
- Konno (osada)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konno-Artyleryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. wojsk. związany z artylerią konną, dotyczący artylerii konnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Konny

związany z koniem, dotyczący konia; wykorzystujący konia do jazdy wierzchem lub do jazdy w zaprzęgu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koniem, z jazdą na nim

(1.2) wykorzystujący konie do zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś poruszający się na koniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konodont

zwykle w liczbie mnogiej: zbudowane z fosforanu wapnia drobne twory szkieletowe w kształcie ząbków grzebyków itp., występujące w osadach morskich z ery paleozoicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Konofit

kwiatowa roślina sucholubna z rodziny pryszczyrnicowatych

Konofit (Conophytum) – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych (Aizoaceae). Opisano około 300 gatunków z tego rodzaju, ale współcześnie uznawanych jest około 100 (103 według Plants of the World). Występują one w północno-zachodniej części południowej Afryki – w Namibii i RPA (centrum zróżnicowania w Namaqualand i Richtersveld). Są to sukulenty rosnące na suchych, skalistych siedliskach w obszarach, gdzie niewielkie deszcze padają tylko w okresie zimowym. Zasiedlają najczęściej szczeliny skalne na szczytach i zboczach wzniesień, czasem porastają lite powierzchnie skalne. W okresie suszy, trwającej zwykle 6 do 7 miesięcy, wchodzą w fazę spoczynku pozornie zamierając lub zamiera zewnętrzna para liści tworząca z czasem papierzastą osłonę wokół rozwijających się w centralnej szczelinie dwóch nowych liści. Rośliny te zakwitają po zakończeniu pory suchej, wydzielając nocą często intensywny zapach. Duża liczba gatunków ma bardzo ograniczony zasięg występowania, a ich siedliska są niszczone m.in. z powodu działalności górniczej. Wielu przedstawicieli rodzaju to w efekcie gatunki zagrożone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konoida

powierzchnia prostokreślna powstała przez poruszającą się prostą stale równoległą do stałej płaszczyzny i przecinającą ustaloną prostą

Konoida – powierzchnia prostokreślna powstała jako suma prostych przecinających pewną ustaloną prostą i równoległych do ustalonej płaszczyzny, np. paraboloida hiperboliczna. Proste te nie muszą być równoległe do siebie.

Przykładem jest konoida Plückera dana przez układ:

  {\begin{cases}x=u\cos v\\y=u\sin v\\z=a\sin 2v\end{cases}}

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konoidalny

w kształcie konoidy, powierzchni tworzonej przez poruszającą się prostą stale równoległą do stałej płaszczyzny i przecinającą ustaloną prostą

#### Źródła:

SJP.pl

# Konometr

przyrząd optyczny do mierzenia kąta między osiami optycznymi kryształu

#### Źródła:

SJP.pl

# Konon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

- Konon – imię pochodzenia greckiego
  - Konon (ur. ok. 444 p.n.e., zm. 392 p.n.e.) – wódz ateński z okresu II wojny peloponeskiej
  - Konon z Samos – grecki matematyk z III wieku p.n.e.
  - Konon – grecki mitograf z I wieku p.n.e.
  - Konon z Izaurii, cudotwórca i męczennik z II wieku
  - Konon z Magydas (zm. 250) – święty katolicki i prawosławny, męczennik z III w.
  - Konon z Pergi lub Konon "Ogrodnik" (zm. ok. 250)
  - Konon z Tarsus – biskup żyjący w VI wieku, przywódca Tryteizmu
  - Konon "Chrzciciel" lub Konon z Penthucla/z Jordanii (zm. ok. 555)
  - Konon (zm. 687) – papież
  - Leon III Izauryjczyk (ur. 685, zm. 741), cesarz bizantyński, przed objęciem władzy nosił imię Konon
  - Conon de Béthune (ur. ok. 1160, zm. 1219) – północnofrancuski truwer, uczestnik III i IV krucjaty
  - Conon (zm. 1106) – hrabia Montaigu, przywódca wojskowy I wyprawy krzyżowej
  - Conon – hrabia Montaigu i Duras (XII w.)
  - Konon z Naso (1139-1236), włoski opat i święty
  - Konon (ur. 1837, zm. 1922) – rumuński biskup prawosławny
  - Hans Conon von der Gabelentz (ur. 1807, zm. 1874) – niemiecki polityk i językoznawca
  - Konon z Rzymu – męczennik

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kononowicz

nazwisko

Kononowicz (forma żeńska: Kononowicz/Kononowiczowa/Kononowiczówna; liczba mnoga: Kononowiczowie) – polskie nazwisko. Na początku XXI wieku w Polsce mieszkały 644 osoby je noszące. Pochodzi od imienia Konon.

Rodzina szlachecka Kononowiczów pieczętuje się herbem Radwan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konopacki

nazwisko

- Andrzej Konopacki (1932–1990) – polski dziennikarz, dyplomata
- Bronisława Konopacka (1884–1965) – embriolog
- Dorota Konopacka – technolog żywności
- Eugeniusz Konopacki (1906–1954) – harcmistrz, kapitan, dowódca harcerskiego batalionu Wigry w powstaniu warszawskim
- Ewa Konopacka z domu Ponińska (ur. 1926) – łączniczka w powstaniu warszawskim
- Fabian Konopacki (zm. 1619) – dziekan kapituły katedralnej poznańskiej i warmińskiej
- Halina Konopacka (1900–1989) – lekkoatletka, dyskobolka
- Hassan Konopacki (1879–1953) – białoruski, rosyjski i polski wojskowy, polityk i dziennikarz narodowości tatarskiej
- Maciej Musa Konopacki (1926-2020) - tatarski działacz społeczny
- Henryk Konopacki (1925–2007) – inżynier chemik, minister przemysłu chemicznego
- Irena Konopacka-Semadeni (1901–1984) – chirurg stomatolog, „ciotka cichociemnych”, kierownik powstańczego szpitala na Czerniakowie 1944
- Jan Konopacki (zm. 1530) – biskup chełmiński, skarbnik królewski
- Jan Karol Konopacki (1581–1643) – biskup nominat warmiński
- Jerzy Konopacki (1477–1543) – wojewoda pomorski
- Maciej Konopacki (zm. 1613) – sekretarz królewski, wojewoda chełmiński, biskup chełmiński
- Mieczysław Konopacki (1880–1939) – embriolog, anatom
- Szymon Konopacki (1790–1884) – poeta i pamiętnikarz
- Zbigniew Konopacki (1925–2002) – żołnierz Armii Krajowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopatka

przestarzałe: materiał do uszczelniania, pakuły

Konopatka – zniesiona nazwa części miasta Maciejowice, w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Maciejowice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopczyn

Konopczyn – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Mońki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Boskiej Częstochowskiej i św. Kazimierza w Mońkach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Konopczyński

nazwisko

Konopczyński (forma żeńska: Konopczyńska; liczba mnoga: Konopczyńscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 414 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 406. Nazwisko pochodzi od staropolskiego słowa konop i jest najbardziej rozpowszechnione w centralnej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopeum

zewnętrzna osłona tabernakulum z jedwabiu albo lnu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopianka

ludowa nazwa wierzby wiciowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Konopiany

konopny, konopiowy;
1. związany z konopiami - rośliną;
2. wykonany z konopi - włókna;
3. związany z konopiami - suszem otrzymywanym z liści;
4. mający kolor bladożółty, taki jak konopie (włókno)

#### Źródła:

SJP.pl

# Konopiasty

podobny kolorem do koloru włókiem konopi; płowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Konopiaty

przestarzale: konopiasty, płowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Konopie

1. jednoroczna roślina zielna, której włókna wykorzystywane są do wyrobu sznurów i płócien, a nasiona są źródłem oleju;
2. włókno otrzymywane z łodyg rośliny o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cannabis|L.|ref=tak., rodzaj roślin jednorocznych z rodziny konopiowatych, pochodzących z Azji, uprawianych dla mocnych włókien, nasion oraz używek;

(1.2) bot. roślina z rodzaju konopie (1.1);

(1.3) włók. włókno uzyskiwane z konopi (1.2)

Konopie (Cannabis L.) – rodzaj roślin należący do rodziny konopiowatych. Rodzaj dość powszechnie uznawany jest przez botaników za monotypowy z konopiami siewnymi (Cannabis sativa) jako jedynym gatunkiem. Część badaczy wydziela jednak kilka gatunków w obrębie rodzaju. Koncepcja wyróżnienia konopi indyjskich pojawiła się po raz pierwszy w roku 1783 w "Encyclopedique de botanique". Gatunek został opisany przez Jeana Baptiste Pierre Antoine de Monet de Lamarcka. Badania genetyczne na roślinach pochodzących z różnych części świata potwierdzają politypową koncepcję rodzaju i pozwalają wyróżnić konopie siewne, indyjskie i dzikie oraz siedem taksonów domniemanych. Wyniki te pozwalają przypisać pulę genową roślin uprawianych na nasiona i włókna w Europie, Azji Mniejszej, Azji środkowej do C. sativum. Rośliny należące do puli genowej C. indica uprawiane są na nasiona i włókna w Azji wschodniej, jako narkotyk w Azji południowej, Afryce i Ameryce Łacińskiej oraz rosną jako rośliny dzikie w Indiach i Nepalu. Trzecia pula genowa obejmuje rośliny ruderalne w Azji środkowej. Rośliny określane jako konopie dzikie C. ruderalis rejestrowane m.in. w Europie i Polsce, są zdziczałymi formami C. sativa i ich odrębność taksonomiczna jest wątpliwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konopielka

tytuł oraz tytułowa bohaterka powieści Redlińskiego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś na Ukrainie w rejonie kiwereckim

(1.2) geogr. rzeka na Wołyniu, prawobrzeżny dopływ Styru

- konopielka – rodzaj pieśni ludowej
- Konopielka – rzeka w obwodzie kurskim (Rosja)
- Konopielka – powieść Edwarda Redlińskiego
- Konopielka – polski film z 1981 roku, w reżyserii Witolda Leszczyńskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konopiński

nazwisko

- Lech Konopiński – polski poeta, satyryk, twórca literatury dla dzieci
- Tomasz Mieczysław Gabriel Konopiński – polski poeta oraz członek zespołu Dziady Żoliborskie
- Marian Konopiński – polski duchowny katolicki, męczennik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopiowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych

Konopiowate (Cannabaceae Endl.) – rodzina roślin zielnych (nierzadko pnączy) oraz niewielkich drzew z rzędu różowców (Rosales). Obejmuje 10 rodzajów ze 117 gatunkami, z czego 74 reprezentują rodzaj wiązowiec Celtis. W systemach klasyfikacyjnych z XX wieku zwykle zaliczano tu tylko dwa rodzaje: chmiel Humulus i konopie Cannabis. Konopiowate występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy i obszarów pod wpływem klimatu suchego i zimnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopiowaty

1. o cechach konopiowatych (rodzina roślin);
2. ketmia konopiowata - gatunek ketmii, jadalna roślina jednoroczna, dostarczająca włókna i oleju; kenaf

#### Źródła:

SJP.pl

# Konopiowy

konopiany, konopny;
1. związany z konopiami - rośliną;
2. wykonany z konopi - włókna;
3. związany z konopiami - suszem otrzymywanym z liści;
4. mający kolor bladożółty, taki jak konopie (włókno)

#### Źródła:

SJP.pl

# Konopiska

pole po konopiach

Konopiska – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, siedziba gminy Konopiska.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie częstochowskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopiski

przymiotnik

(1.1) dotyczący Konopisk

#### Źródła:

Wiktionary

# Konopisko

pole po konopiach

#### Źródła:

SJP.pl

# Konopka

nazwisko

Konopka (dawniej Lętszyn) – rzeka, prawy dopływ Stradomki o długości 18,13 km.

Źródło rzeki znajdują się koło Dębowej Góry na Garbie Herbskim. Płynie koło Konopisk, następnie przez Częstochowę; w dzielnicy Błeszno zbiera wodę z rowów melioracyjnych pobliskich torfowisk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopnica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. wieś na Ukrainie;
3. wieś w Macedonii Północnej

    * konopnica – nazwa rodzaju roślin z rzędu dyniowców

W Polsce

- Konopnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
- Konopnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
- Konopnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Konopnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
- Konopnica – gmina w woj. lubelskim
- Konopnica – gmina w woj. łódzkim
- Konopnica – gromada w powiecie lubelskim
- Konopnica – gromada w powiecie wieluńskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopnicki

przymiotnik od: Konopnica

osoby o nazwisku Konopnicki posiadające biogram w Wikipedii:

- Adam Konopnicki – polski nauczyciel, pedagog, poeta, tłumacz
- Guy Konopnicki – francuski pisarz, dziennikarz i felietonista
- Jan Konopnicki – polski pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konopny

konopiany, konopiowy;
1. związany z konopiami - rośliną;
2. wykonany z konopi - włókna;
3. związany z konopiami - suszem otrzymywanym z liści;
4. mający kolor bladożółty, taki jak konopie (włókno)

przymiotnik relacyjny

(1.1) otrzymywany z konopi, wykonany z włókna konopi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konopski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konorzatecki

→ Konorzatka

Patrz:Konorzatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konorzatka

wieś w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim

Konorzatka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Adamów.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Adamowie.

Wieś szlachecka Konarzatka położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi stężyckiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konosamencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konosament

#### Źródła:

Wiktionary

# Konosament

dokument wystawiany przez przewoźnika morskiego, potwierdzający przyjęcie ładunku do przewozu

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hand. mors. morski list przewozowy, potwierdzający przyjęcie ładunku do przewozu;

(1.2) zbywalny papier wartościowy

Konosament (fr. connaissement – znak rozpoznawczy), ang. „bill of lading” (BOL lub B/L) – morski list przewozowy, świadectwo ładunkowe potwierdzające odbiór określonego ładunku na statek i zobowiązujące przewoźnika do wydania ładunku w porcie przeznaczenia posiadaczowi konosamentu. Jest dokumentem wystawionym przez przewoźnika albo w jego imieniu przez kapitana statku lub inną osobę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konoskop

przyrząd do obserwacji figur konoskopowych, które powstają wskutek interferencji światła w materiałach optycznie anizotropowych, np. w kryształach

#### Źródła:

SJP.pl

# Konotacja

1. dodatkowa treść kojarzona z jakimś wyrazem, np. negatywna konotacja wyrazu alkoholik; skojarzenie, asocjacja;
2. znaczenie, sens, treść nazwy;
3. w językoznawstwie: zdolność leksemów do przyłączania innych części mowy; walencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znaczenie lub skojarzenia, które wykraczają poza dosłowne, podstawowe znaczenie słowa czy wyrażenia

(1.2) log. znaczenie nazwy, treść terminu

- konotacja (językoznawstwo)
- konotacja (logika)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konotacyjny

→ konotacja; konotatywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konotatka

dawniej: notatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konotatywny

→ konotacja; konotacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konotoksyna

składnik śliny morskiego ślimaka, używany w doustnych lekach przeciwbólowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Konotop

1. miasto na Ukrainie w dorzeczu Dniepru;
2. wieś w województwie lubuskim

Konotop (ukr. Конотоп, wym. kon̪oˈt̪ɔp) – miasto w północno-wschodniej Ukrainie, w obwodzie sumskim, 250 km od ukraińskiej stolicy, Kijowa i 125 km od Sumów.

Węzeł kolejowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konotować

kojarzyć coś, łączyć z danym wyrazem

#### Źródła:

SJP.pl

# Konowalski

przymiotnik

(1.1) daw. związany z konowałem, dotyczący konowała

(1.2) pot. taki jak konował: kiepski albo nieludzki lekarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Konował

lekceważąco o kiepskim lekarzu lub weterynarzu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. zły, kiepski lekarz

(1.2) daw. człowiek niewykształcony, partacz leczący konie i bydło

(1.3) daw. lekarz weterynarz, zwł. lekarz koni

(1.4) daw. kowal zajmujący się prócz kucia koni również leczeniem zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konowałka

→ konował

Patrz:konował

#### Źródła:

SJP.pl

# Konowiąz

przyrząd do przywiązywania koni

#### Źródła:

SJP.pl

# Konowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konrad

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Konrad – imię

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konrada

imię męskie

Konrada – żeński odpowiednik imienia Konrad pochodzenia germańskiego.

W innych językach:

- francuski – Conrade
- włoski – Corrada.

Imię pozostaje imieniem rzadkim. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL było 61 kobiet o imieniu Konrada nadanym jako imię pierwsze i 110 kobiet o imieniu Konrada nadanym jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane imię żeńskie – Anna – nosi 1072616 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konradek

zdrobnienie od: Konrad (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Konradostwo

Konrad z małżonką; Konradowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konradowie

wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Konradowo

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 4 podstawowe

- Konradowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
- Konradowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. nowosolskim, w gminie Otyń
- Konradowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Wschowa
- Konradowo – część wsi Malużyn w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Konradowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konradowski

1. przymiotnik dzierżawczy - należący do Conrada lub z nim związany; Conradowski;
2. przymiotnik dzierżawczy - należący do Konrada lub z nim związany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Konradowem, dotyczący Konradowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konradowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Konrada lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Konradyn

imię żeńskie

- Konradyn – imię
- Konradyn (Konrad Młodszy, Konrad V) – (1252–1268), książę Szwabii, król rzymski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konradyna

imię żeńskie

Konradyna – żeński odpowiednik imienia Konradyn, które jest włoskim zdrobnieniem germańskiego imienia Konrad.

Konradyna imieniny obchodzi 1 listopada, jako wspomnienie bł. Konradyna z Brescii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konradysta

znawca, badacz twórczości Józefa Conrada; conradysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. literaturoznawca badający twórczość Józefa Conrada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konradystka

→ konradysta

Patrz:konradysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsekracja

1. główna część mszy, w czasie której odbywa się misterium przemiany chleba i wina w ciało i krew Chrystusa; przeistoczenie;
2. udzielenie prezbiterowi święceń biskupich, wyświęcenie na biskupa;
3. uroczyste poświęcenie czegoś, np. kościoła, ołtarza itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. przeistoczenie chleba i wina podczas liturgii eucharystycznej

(1.2) rel. składanie ślubów zakonnych

(1.3) rel. udzielenie święceń biskupich albo kapłańskich

(1.4) rel. poświęcenie nowej świątyni albo jej części

- konsekracja (sakra) – udzielenie święceń biskupich czy kapłańskich
- konsekracja – pierwotnie stan kobiet poświęconych Bogu, ślubujących życie w stałym dziewictwie jako tzw. dziewice konsekrowane; w szerszym znaczeniu konsekracja zakonna
- konsekracja – składanie ślubów w zakonie, instytucie życia konsekrowanego bądź instytucie świeckim (podstawowe to ubóstwo, czystość i posłuszeństwo)
- konsekracja eucharystyczna – inaczej przeistoczenie podczas liturgii eucharystycznej
- konsekracja kościoła – poświęcenie przez biskupa nowej świątyni
- konsekracja – w starożytnym Rzymie oficjalny akt pośmiertnego ubóstwienia władcy (cesarza), będący wyrazem jego apoteozy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsekracyjny

dotyczący konsekracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsekrator

osoba udzielająca święceń kandydatom do kapłaństwa lub obecnym duchownym na wyższe stanowisko w hierarchi kościelnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsekrować

1. uroczyście święcić (poświęcić) kościół, ołtarz, naczynia liturgiczne itp.;
2. udzielać (udzielić) święceń biskupich;
3. dokonywać (dokonać) przemiany wina i chleba w ciało i krew Chrystusa

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rel. dokonywać konsekracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsekrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. poświęcenie kościoła, ołtarza, krzyża lub innego przedmiotu

(1.2) rel. wyświęcenie biskupa

- konsekracja (sakra) – udzielenie święceń biskupich czy kapłańskich
- konsekracja – pierwotnie stan kobiet poświęconych Bogu, ślubujących życie w stałym dziewictwie jako tzw. dziewice konsekrowane; w szerszym znaczeniu konsekracja zakonna
- konsekracja – składanie ślubów w zakonie, instytucie życia konsekrowanego bądź instytucie świeckim (podstawowe to ubóstwo, czystość i posłuszeństwo)
- konsekracja eucharystyczna – inaczej przeistoczenie podczas liturgii eucharystycznej
- konsekracja kościoła – poświęcenie przez biskupa nowej świątyni
- konsekracja – w starożytnym Rzymie oficjalny akt pośmiertnego ubóstwienia władcy (cesarza), będący wyrazem jego apoteozy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsekutywność

następstwo, kolejność, sekwencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsekutywny

następujący po sobie, kolejny

przymiotnik

(1.1) książk. następny, kolejny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsekwencja

1. logiczne następstwo czegoś; skutek, rezultat;
2. niezłomność w działaniu, wytrwałość w realizacji czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skutek czegoś, rezultat

(1.2) spójność działań, wytrwałość w robieniu czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsekwencjalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. teoria etyczna, zgodnie z którą czyny należy oceniać po ich konsekwencjach;

Konsekwencjalizm albo konsekwencjonizm – zespół teorii normatywnych dotyczących powinności moralnej, określanych też jako teorie teleologiczne powinności moralnej. Głoszą one, że zachodzenie powinności moralnej zależy w całości od wartości rzeczywistych lub oczekiwanych konsekwencji czynów, które miałaby ta powinność obejmować. Przeciwieństwem konsekwencjalizmu są teorie formalistyczne (deontologiczne), według których powinność moralna zależy od jakichś innych niż konsekwencje czynów czynników, np. od ich natury.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsekwencyjny

→ konsekwencja

Patrz:konsekwencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsekwentnie

przysłówek

(1.1) w sposób konsekwentny

Konsekwentnie – czwarty studyjny album polskiego rapera Michała Buczka, znanego lepiej pod pseudonimem Z.B.U.K.U. Wydawnictwo ukazało się 26 października 2018 roku nakładem wytwórni muzycznej Step Records.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsekwentniej

stopień wyższy od przysłówka: konsekwentnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsekwentniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konsekwentny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsekwentność

wytrwałość w dążeniu do obranego celu; opieranie się na logicznych przesłankach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konsekwentne; cecha tych, którzy są konsekwentni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsekwentny

→ konsekwencja

przymiotnik jakościowy

(1.1) przeprowadzający coś wytrwale do końca w myśl przyjętych założeń, rozumujący i działający logicznie, przeprowadzany od początku do końca w myśl przyjętych założeń, oparty na logicznych przesłankach, logiczny, przemyślany

Patrz:konsekwencja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsens

1. dawniej: zezwolenie na coś, zwłaszcza urzędowe; consens;
2. zgodne stanowisko w jakiejś sprawie; konsensus, consensus, consens;
3. porozumienie będące efektem dyskusji, negocjacji, wzajemnych ustępstw; konsensus, consensus, consens

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konsensus

Konsensus, konsens (od łac. consensus, czyli zgoda) – w wąskim rozumieniu synonim pojęcia określającego zgodę powszechną między członkami danej społeczności. W rozumieniu szerszym jest to również teoria i praktyka osiągania takiej zgody, a więc proces dochodzenia do konsensusu w znaczeniu węższym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsensowy

przymiotnik od: konsens

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsensualnie

→ konsensualny

Patrz:konsensualny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsensualny

będący wynikiem zgodnych oświadczeń woli obu stron

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest wynikiem konsensusu, obopólnego porozumienia i wyrażonej zgody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsensus

1. zgodne stanowisko w jakiejś sprawie; konsens, consensus, consens;
2. porozumienie będące efektem dyskusji, negocjacji, wzajemnych ustępstw; konsens, consensus, consens;
3. sposób uprawiania polityki polegający na szukaniu rozwiązań zadowalających wszystkich, których dotyczyć będą przyjęte ustalenia; consensus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) porozumienie osiągnięte w wyniku dyskusji i kompromisu

Konsensus, konsens (od łac. consensus, czyli zgoda) – w wąskim rozumieniu synonim pojęcia określającego zgodę powszechną między członkami danej społeczności. W rozumieniu szerszym jest to również teoria i praktyka osiągania takiej zgody, a więc proces dochodzenia do konsensusu w znaczeniu węższym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsensusowy

przymiotnik od: konsensus

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany konsensusem, dotyczący konsensusu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konserwa

1. odpowiednio utrwalony produkt spożywczy, najczęściej mięsny, rybny, rzadziej owocowy i warzywny, w szczelnym opakowaniu, przeznaczony do dłuższego przechowywania;
2. hermetycznie zamknięta, blaszana puszka z konserwowaną żywnością;
3. lekceważąco:
a) ugrupowanie polityczne o przekonaniach sprzeciwiających się zmianom;
b) członek takiego ugrupowania;
c) osoba o przekonaniach konserwatywnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. zapasteryzowana żywność w hermetycznym, trwałym opakowaniu, najczęściej metalowym;

(1.2) pot. przen. polit. pogard. obraź. osoba lub grupa ludzi o konserwatywnych poglądach

Konserwa – potoczne określenie produktu żywnościowego w puszce, słoju lub plastikowym pojemniku, charakteryzującego się wydłużonym okresem przydatności do spożycia. Trwałość produktów zapewnia proces sterylizacji oraz szczelność opakowania chroniąca przed dostępem powietrza i zanieczyszczeń. Do niektórych produktów dodawane są także chemiczne środki konserwujące, np. azotan sodu lub azotan potasu w przetworach mięsnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konserwacja

zespół czynności zabezpieczających coś (np. zabytki, dzieła sztuki, produkty spożywcze) przed zniszczeniem, psuciem się, utratą wartości itp.; konserwowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zabiegi mające na celu utrzymywanie czegoś w dobrym stanie i chronienie tego przed zniszczeniem;

Konserwacja – zabiegi mające na celu utrzymanie czegoś w dobrym stanie.

Według ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym konserwacja to zespół czynności wykonywanych w celu utrzymania stanu zdatności użytkowej urządzenia technicznego, prowadzonych zgodnie z instrukcją eksploatacji, niebędących naprawą urządzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konserwacyjny

taki, który dotyczy konserwacji, służy do zabezpieczenia czegoś przed zniszczeniem, zepsuciem się, utratą wartości itp.; chroniący, zabezpieczający

#### Źródła:

SJP.pl

# Konserwant

związek chemiczny (lub mieszanina związków), które powodują przedłużenie przydatności do spożycia lub trwałości produktów spożywczych i przemysłowych; preparat konserwujący

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja będąca dodatkiem do żywności albo produktów przemysłowych zapobiegająca niepożądanym zmianom chemicznym, rozwojowi bakterii, grzybów i wirusów oraz przedłużająca termin przydatności produktów;

Środki konserwujące, chemiczne środki konserwujące, konserwanty, antyseptyki – związki chemiczne, lub mieszaniny związków dodawane do żywności, pasz, kosmetyków aby powstrzymać lub spowolnić psucie się tych produktów przez zmniejszenie szybkości lub całkowite zahamowanie mikrobiologicznych i enzymatycznych procesów powodujących psucie i obniżanie jakości produktu w konsekwencji przedłużając jego przydatność do spożycia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konserwarnia

konserwiarnia;
1. wytwórnia konserw;
2. przestarzałe: zakład zajmujący się konserwacją czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Konserwator

1. specjalista zajmujący się konserwacją dzieł sztuki, obiektów zabytkowych itp.;
2. specjalista nadzorujący urządzenia w fabryce, odpowiadający za ich stan techniczny i dokonujący ewentualnych napraw

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. szt. osoba konserwująca dzieła sztuki

(1.2) adm. urzędnik nadzorujący dobrostan obiektów zabytkowych

(1.3) adm. urzędnik nadzorujący dobrostan obiektów przyrodniczych

(1.4) techn. mechanik nadzorujący pracę maszyn i ich konserwację

(1.5) daw. urzędnik broniący stanu posiadania i zarządzający dobrami

- Konserwator budynków – tytuł zawodowy
- Konserwator szkolny – tytuł zawodowy
- Konserwator części – tytuł zawodowy
- Konserwator dzieł sztuki – tytuł zawodowy
- Konserwator skór surowych – tytuł zawodowy
- Konserwator systemów komputerowych i sieci – tytuł zawodowy
- Konserwator zabytków – zawód
- Konserwator zabytków archeologicznych – zawód - pracownik służby ochrony zabytków
- Konserwator przyrody – organ ochrony przyrody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konserwatorium

wyższa lub średnia szkoła o profilu muzycznym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) eduk. muz. uczelnia wyższa specjalizująca się w edukacji muzycznej i artystycznej

Uczelnia muzyczna – uczelnia, w której prowadzone jest nauczanie sztuki muzycznej. Nauka kończy się uzyskaniem tytułu licencjata lub magistra sztuki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konserwatorka

1. specjalistka zajmująca się konserwacją dzieł sztuki, obiektów zabytkowych itp.;
2. specjalistka nadzorująca urządzenia w fabryce, odpowiadająca za ich stan techniczny i dokonująca ewentualnych napraw

#### Źródła:

SJP.pl

# Konserwatornia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania i konserwacji różnych urządzeń, sprzętu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Konserwatorski

taki, który dotyczy konserwacji lub konserwatora, np. urząd konserwatorski

przymiotnik

(1.1) związany z konserwatorstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konserwatorstwo

1. nauka dotycząca konserwacji zabytków i dzieł sztuki;
2. rzadko: prace związane z konserwacją zabytków i dzieł sztuki; konserwacja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) branża obejmująca zabezpieczanie majątku ruchomego oraz nieruchomości przed niszczeniem (m.in. w wyniku starzenia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konserwatoryjny

związany z konserwatorium, charakterystyczny dla konserwatorium - wyższej lub średniej szkoły muzycznej, np. klasa konserwatoryjna

#### Źródła:

SJP.pl

# Konserwatysta

1. członek partii konserwatywnej lub stronnictwa konserwatywnego;
2. człowiek przywiązany do tradycji i niechętny zmianom; tradycjonalista, reakcjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek partii konserwatywnej lub jej sympatyk

(1.2) książk. osoba przywiązana do tradycji i niechętna wszelkim zmianom

- konserwatysta – zwolennik konserwatyzmu
- „Konserwatysta” – pismo wydawane przez François-Renégo de Chateaubrianda
- Konserwatysta – członek partii Konserwatystów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konserwatystka

1. członkini partii konserwatywnej lub stronnictwa konserwatywnego;
2. kobieta przywiązana do tradycji i niechętna zmianom; tradycjonalistka, reakcjonistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. członkini partii konserwatywnej lub jej sympatyczka

(1.2) osoba przywiązana do tradycji i niechętna zmianom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konserwatywnie

przysłówek

(1.1) w sposób konserwatywny, zgodnie z tradycją

(1.2) w sposób konserwatywny, nie czyniąc szybkich zmian

#### Źródła:

Wiktionary

# Konserwatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konserwatywny; bardziej konserwatywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konserwatywność

1. przywiązanie do tradycji, istniejących instytucji i systemu wartości, wyrażanie niechętnego lub wrogiego stosunku do poważniejszych zmian, sprzeciwianie się nowościom; tradycjonalizm, zachowawczość, ortodoksyjność, niepostępowość;
2. cecha partii, stronnictwa, kierunku politycznego, odwołujących się w swych założeniach do ideologii konserwatyzmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie konserwatystą, niechęć do zmian

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konserwatywny

1. przywiązany do tradycji, istniejących instytucji i systemu wartości, wyrażający niechętny lub wrogi stosunek do poważniejszych zmian, sprzeciwiający się nowościom; tradycjonalistyczny, zachowawczy, ortodoksyjny, niepostępowy;
2. dotyczący konserwatyzmu - ideologii społeczno-politycznej lub kierunku politycznego;
3. należący, odnoszący się do partii lub stronnictwa konserwatywnego

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z konserwatyzmem, charakterystyczny dla konserwatyzmu lub konserwatystów

przymiotnik jakościowy

(2.1) zachowawczy, nie lubiący zmian

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konserwatyzm

1. przywiązanie do tego, co dawne i niechęć do zmian; zachowawczość;
2. ideologia broniąca tradycyjnego ładu społecznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) postawa cechująca się przywiązaniem do tradycji, a niechęcią do zmian;

(1.2) polit. kierunek w polityce, popierający konserwatyzm (1.1)

(1.3) socjol. kierunek w myśli społecznej, mówiący o nieusuwalności zła z historii i życia człowieka

(1.4) jęz. postawa językowa, wg której nie powinno się wprowadzać innowacji językowych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konserwiarnia

konserwarnia;
1. wytwórnia konserw;
2. przestarzałe: zakład zajmujący się konserwacją czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Konserwować

1. utrwalać produkt spożywczy, przygotowywać go do dłuższego przechowywania; puszkować, wekować;
2. zabezpieczać za pomocą specjalnych środków zabytki, dzieła sztuki itp. przed niszczeniem i utratą wartości;
3. konserwować się:
a) ulegać konserwowaniu, nie psuć się, nie niszczyć się ;
b) w odniesieniu do człowieka: dbać, troszczyć się o siebie; trzymać się

czasownik niedokonany (dk. zakonserwować)

(1.1) chronić coś przed zniszczeniem za pomocą odpowiednich środków; utrzymywać we właściwym stanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konserwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konserwować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konserwowy

występujący w postaci konserwy - odpowiednio utrwalonego produktu spożywczego; konserwowany, puszkowany, wekowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Konserwujący

1. taki, który służy do utrwalania produktów spożywczych, przygotowuje je do dłuższego przechowywania, np. preparat konserwujący;
2. taki, który zabezpiecza zbytki, dzieła sztuki itp. przed niszczeniem, psuciem się i utratą wartości, np. środek konserwujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsjerż

z francuskiego: dozorca domu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dozorca domu, gospodarz domu — szczególnie we Francji

Konsjerż (fr. concierge dozorca) – dozorca domu i odźwierny w kamienicach i hotelach. We współczesnych luksusowych hotelach również pracownik, którego zadaniem jest załatwianie najróżniejszych spraw dla gości – rezerwacji biletów teatralnych, stolików w restauracjach, doradzanie i organizowanie rozrywek, rezerwacja środków transportu itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsjerżka

z francuskiego: dozorczyni domu

#### Źródła:

SJP.pl

# Koński

dotyczący konia, związany z koniem

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do konia

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z koniem, dotyczący konia

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla konia, mający cechy konia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Końskie

dotyczący konia, związany z koniem

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w gminie Dydnia;

Końskie – miasto w województwie świętokrzyskim, siedziba powiatu koneckiego i gminy miejsko-wiejskiej Końskie. Należy do ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski. Położone jest na północnym skraju Wyżyny Kielecko-Sandomierskiej, wśród Lasów Koneckich. Powiatowy ośrodek przemysłowy (przemysł metalurgiczny, wytwórnie płytek ceramicznych) i handlowy. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Końskostopie

Stopa końsko-szpotawa (łac. talipes equinovarus, ang. club foot) – wada wrodzona, polegająca na utrwalonym zgięciu podeszwowym stopy i przywiedzeniu przodostopia. Jest to wada o charakterze deformacji, w około 50% przypadków spowodowana przez malformacje kostne. Nie do końca jasna jest etiologia zmian.

#### Źródła:

Wikipedia

# Końskowola

miasto w Polsce

Końskowola – miasto w Polsce, położone w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, siedziba gminy Końskowola.

Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 liczyła 2188 mieszkańców.

Końskowola uzyskała lokację miejską 8 czerwca 1532. Została pozbawiona praw miejskich 31 maja 1870, tworząc wiejską gminę Końskowola w powiecie nowoaleksandryjskim, wstępnie w granicach dotychczasowego miasta, a w latach 1925–1954 obejmując także sąsiednie wsie. W latach 1954–1972 siedziba gromady Końskowola w powiecie puławskim, a od 1973 reaktywowanej gminy Końskowola. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa lubelskiego. 1 stycznia 2025 Końskowola odzyskała status miasta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Końskowolanin

mieszkaniec Końskowoli (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Końskowolanka

mieszkanka Końskowoli (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Końskowolski

przymiotnik od: Końskowola, wieś gminna w województwie lubelskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Konskrypcja

1. pobór do wojska, branie rekruta;
2. dawniej: spis, wykaz, lista

#### Źródła:

SJP.pl

# Konskrypcyjny

dotyczący konskrypcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsola

1. ozdobny stolik umieszczany zwykle pod lustrem jako podstawa pod zegar, wazon itp., używany głównie na przełomie XVII-XVIII wieku;
2. ozdobny wspornik architektoniczny lub podstawa rzeźby, zwykle w formie woluty;
3. konstrukcja wspierająca w różnych maszynach i urządzeniach, przymocowana do ściany pionowej, słupa itp.; wspornik;
4. pulpit w studiu radiowym lub w dyskotece z wmontowanym sprzętem grającym;
5. blat, na którym znajdują się dźwignie, przyciski oraz aparatura kontrolna do sterowania innymi urządzeniami;
6. w informatyce: urządzenie umożliwiające komunikację z komputerem i kontrolowanie przebiegu jego operacji;
7. urządzenie elektroniczne umożliwiające granie w gry komputerowe;
8. obligacja powstała z połączenia kilku różnych pożyczek, w celu ujednolicenia form i terminów płatności, zmiany stopy procentowej itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. blat lub tablica z elementami sterującymi

(1.2) techn. zestaw cyfrowych urządzeń multimedialnych do gier, odtwarzania muzyki, filmów itp.;

(1.3) mały stolik przyścienny;

(1.4) archit. ozdobny wspornik podpierający balkon, rzeźbę, gzyms itp.;

(1.5) inform. tryb wprowadzania poleceń do komputera w postaci komend wpisywanych z klawiatury

- konsola (architektura) – wspornik podpierający rzeźbę, gzyms, balkon, kolumnę, żebra sklepienia
- konsola (mebel) – mały stolik przyścienny
- konsola (informatyka) – wiersz poleceń, tryb tekstowy – jeden ze sposobów interakcji człowieka z komputerem
- konsola gier wideo – komputer o wyspecjalizowanej architekturze przeznaczony do uruchamiania gier wideo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsolacja

1. pociecha, pocieszenie;
2. dawniej: stypa, poczęstunek po pogrzebie;
3. przenośnie: dzieci, pociechy, potomstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. akt lub proces pocieszania kogoś, przynoszenia ukojenia i podnoszenia na duchu

(1.2) spotkanie z poczęstunkiem po pogrzebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsolacyjny

dotyczący konsolacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsole

rodzaj państwowych papierów wartościowych, najbardziej rozpowszechnionych w Anglii

Konsole – emulator terminali wyposażony w zakładki. Napisany został przez Larsa Doelle w C++. Rozprowadzany jest na licencji GPL w wersji 2. Konsole jest częścią składową KDE.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konsoleta

urządzenie elektroakustyczne do opracowywania sygnału dźwiękowego; mikser, stół mikserski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. stół mikserski w studiu radiowym lub telewizyjnym, pulpit realizatora dźwięku;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsolidacja

1. zjednoczenie, zespolenie, połączenie (się) w całość;
2. w psychologii: utrwalenie nabytych informacji w mózgu;
3. w geologii: zagęszczenie gruntu pod obciążeniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces integrowania różnych elementów w celu osiągnięcia jednolitości i spójności w obrębie danej grupy lub struktury;

(1.2) bank. proces zastąpienia kilku pożyczek jedną z ujednoliconymi warunkami spłaty;

(1.3) transp. proces łączenia niewielkich przesyłek w celu transportu ich w jednym kontenerze;

(1.4) psych. proces utrwalania informacji w mózgu;

(1.5) polit. proces umacniania i stabilizacji systemu demokratycznego;

(1.6) inform. proces łączenia skompilowanych modułów i tworzenia pliku wykonywalnego lub innego pliku obiektowego;

- konsolidacja (informatyka)
- konsolidacja w geologii:
  - konsolidacja (mechanika gruntów)
  - konsolidacja jako pojęcie bliskie lityfikacji
- konsolidacja (psychologia)
- konsolidacja (politologia)
- Konsolidacja (gospodarka)
- kredyt konsolidacyjny
- konsolidacja (logistyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsolidacyjny

dotyczący konsolidacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsolidować

1. jednoczyć, łączyć, zespalać; umacniać, utrwalać, integrować;
2. w ekonomii: zabezpieczać kredyty państwowe przez konsolidację

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsolidowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konsolidować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsolka

zdrobnienie od: konsola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: konsola

(1.2) mała konsola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsolofon

urządzenie będące połączeniem przenośnej konsoli do gier i telefonu komórkowego

N-Gage – urządzenie wyprodukowane przez fińskie przedsiębiorstwo Nokia, mogące pełnić rolę telefonu komórkowego i przenośnej konsoli do gier (tzw. konsolofon). Wyposażone jest ono w procesor ARM9 o częstotliwości taktowania 104 MHz, system Symbian 6.1 oraz wyświetlacz o rozdzielczości 176×208 pikseli mogący wyświetlić 4096 kolorów. N-Gage powstał na bazie telefonu Nokia 7650/3650; w zależności od modelu (Classic/QD) telefon jest odpowiednio trój- i dwuzakresowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konsolowiec

potocznie: osoba używająca konsoli do gier

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsolowy

przymiotnik od: konsola

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsonans

1. rym niedokładny;
2. harmonijne współbrzmienie co najmniej dwu dźwięków różnej wysokości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. rym niedokładny, polegający tylko na współbrzmieniu spółgłosek po ostatniej akcentowanej samogłosce (np. grabarz — grabież, pacierz — chociaż)

(1.2) muz. harmonijne współbrzmienie dźwięków różnej wysokości;

Konsonans (łac. consonans) – interwał uważany za zgodnie (przyjemnie) brzmiący. Jest to współbrzmienie (konsonans harmoniczny) lub następstwo (konsonans melodyczny) przynajmniej dwóch dźwięków, które słuchowo jest odczuwane jako zgodne. Wszystkie interwały zwiększone bądź zmniejszone, mogące enharmonicznie przypominać konsonanse, należą do dysonansów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsonansowy

przymiotnik od: konsonans

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsonant

w językoznawstwie: spółgłoska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dźwięk języka mówionego powstający poprzez zablokowanie przepływu powietrza w aparacie mowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsonantyczny

→ konsonant

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z konsonantem, dotyczący konsonantu

Patrz:konsonant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsonantyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. przejście samogłoski w spółgłoskę

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsonantyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. ogół konsonantów danego języka

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsonantyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonsonantyzować)

(1.1) jęz. o samogłosce przechodzić w spółgłoskę

czasownik zwrotny niedokonany konsonantyzować się (dk. skonsonantyzować się)

(2.1) jęz. o samogłosce stawać się spółgłoską

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsonantyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. przekształcanie się w spółgłoskę

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsorcjalny

→ konsorcjum; konsorcyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący konsorcjum, związany z konsorcjum

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsorcjant

uczestnik konsorcjum, związku przedsiębiorstw zawartego w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsorcjum

związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zarz. związek kilku przedsiębiorstw zawarty w celu dokonania wspólnego przedsięwzięcia;

Konsorcjum (łac. consortium „współudział”, od con- „współ-” i sors „część, dola, udział”) – porozumienie samodzielnych podmiotów, którego celem jest ich zobowiązanie się do wspólnej realizacji określonego zadania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsorcyjny

→ konsorcjum; konsorcjalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konspekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konspekt

#### Źródła:

Wiktionary

# Konspekt

krótki zarys, szkic czegoś, obejmujący najważniejsze elementy; streszczenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zarys, plan, szkic wykładu, utworu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konspektować

robić zarys utworu, wykładu itp. ujęty w punktach

#### Źródła:

SJP.pl

# Konspektowy

przymiotnik od: konspekt

#### Źródła:

SJP.pl

# Konspira

potoczne określenie konspiracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konspiracja

1. tajna, nielegalna działalność polityczna lub rewolucyjna; spiskowanie; konspirowanie;
2. tajna organizacja; sprzysiężenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tajna, nielegalna działalność przeciwko istniejącej władzy

(1.2) tajna organizacja, także. jej członkowie

Konspiracja (łac. conspiratio), podziemie, spisek – ogólnie: tajemnica lub tajna organizacja; w dziedzinie politycznej, wojskowości, przedsiębiorczości i innych, tajna działalność skierowana przeciwko istniejącej władzy, konkurencji gospodarczej, obywatelom, okupantom i innym, prowadzona przez organizacje polityczne, przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe, organizacje zbrojne i inne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konspiracjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik, głosiciel teorii spiskowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Konspiracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konspiracyjne; cecha tych, którzy są konspiracyjni

#### Źródła:

Wiktionary

# Konspiracyjny

1. tajny, podziemny, spiskowy;
2. przenośnie: towarzyszący ukrywaniu czegoś przed kimś, np. głos konspiracyjny

przymiotnik

(1.1) związany z konspiracją, dotyczący konspiracji

(1.2) towarzyszący zatajaniu, ukrywaniu czegoś przed kimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konspirant

członek tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działacz konspiracyjny, konspirator, spiskowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Konspirantka

członkini tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działaczka konspiracyjna, konspiratorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konspirator

członek tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działacz konspiracyjny, konspirant, spiskowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik konspiracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konspiratorka

członkini tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działaczka konspiracyjna, konspirantka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konspiratorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konspiratorami, dotyczący konspiratorów; właściwy konspiratorom

#### Źródła:

Wiktionary

# Konspirować

1. porozumiewać się potajemnie, knuć coś; spiskować, zmawiać się, sprzysięgać się;
2. przenośnie: ukrywać, zatajać coś przed kimś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakonspirować)

(1.1) trzymać w ukryciu

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakonspirować)

(2.1) zmawiać się w ukryciu przeciwko komuś, np. obecnej władzy

czasownik zwrotny niedokonany konspirować się (dk. zakonspirować się)

(3.1) ukrywać swoje zamiary lub tożsamość; otaczać się tajemnicą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstabl

stopień w policji brytyjskiej

Konstabl, z łac. „comes stabuli” – stopień lub stanowisko w wymiarze sprawiedliwości bądź administracji wielu krajów. Znaczenie pojęcia jest bardzo szerokie i różni się zależnie od okresu historycznego i regionu geograficznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konstanca

port handlowy Rumunii nad Morzem Czarnym

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rumunii, port nad Morzem Czarnym, stolica okręgu;

(1.2) geogr. adm. okręg we wschodniej Rumunii, nad Morzem Czarnym;

Konstanca (rum. Constanța, gr. Κωνστάντζας, łac. Constantiana), do IV wieku Tomi (stgr. Τόμοι, łac. Tomis) – największy port handlowy Rumunii, leżący nad Morzem Czarnym, a także stolica okręgu administracyjnego Konstanca. Powierzchnia: 124,89 km², populacja: 284 tys. mieszkańców (2011).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstancin

wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Konstancin – część miasta Konstancin-Jeziorna
- Konstancin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
- Konstancin – wieś w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ujazd
- Konstancin – część wsi Brzóstków w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Żerków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konstancin-Jeziorna

miejscowość

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Konstancin-Jeziorna – miasto w Polsce w woj. mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, położone w aglomeracji warszawskiej ok. 20 km na południe od centrum Warszawy; siedziba gminy miejsko-wiejskiej Konstancin-Jeziorna. Powstało w 1969 r. w wyniku połączenia miast Skolimów-Konstancin i Jeziorna oraz kilku wsi. Jest siedzibą władz gminy. Według danych stołecznego Urzędu Statystycznego z 31 grudnia 2021, miasto miało 17 032 mieszkańców. Znane jako uzdrowisko, dawniej także ze względu na produkcję papieru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstancinianin

mieszkaniec Konstancina-Jeziorny (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Konstancina-Jeziorny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstancinianka

mieszkanka Konstancina-Jeziorny (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Konstancina-Jeziorny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstanciński

przymiotnik od: Konstancin-Jeziorna

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Konstancina-Jeziorny, związany ze Konstancinem-Jeziorną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstancja

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

(1.3) geogr. część miasta Ozorków, w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków

(1.4) geogr. wieś na Ukrainie, w rejonie borszczowskim, w obwodzie tarnopolskim;

Polska:

- dawne miasto na terenie obecnego miasta Odolanów
- Konstancja – część miasta Ozorków, w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków

Niemcy:

- Konstancja – powiat w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia
- Konstancja (niem. Konstanz) – miasto w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w powiecie Konstancja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstancjański

przymiotnik od: Konstancja

przymiotnik

(1.1) związany z Konstancją, dotyczący Konstancji (miasta w Niemczech)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstancjusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Konstancjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa constans oznaczającego "stały", "prawidłowy". Jego patronem jest św. Konstancjusz, biskup (II wiek).

Odpowiedniki w innych językach:

- łacina - Constantius
- język niemiecki - Constantius
- język angielski - Constantius

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstancjuszostwo

Konstancjusz z małżonką; Konstancjuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstancjuszowie

Konstancjusz z małżonką; Konstancjuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstancjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Konstancjusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstancki

przymiotnik od: Konstancja (miasto w Rumunii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Konstancą, dotyczący Konstancy

(1.2) geogr. hist. związany z Konstancją, dotyczący Konstancji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstandinos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstans

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

- Konstans – imię męskie
- Konstans – cesarz rzymski
- Konstans II – cesarz rzymski
- Konstans II – cesarz bizantyński

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstanta

element trwały, zachowujący swą niezmienność wśród elementów zmiennych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. element stały, trwały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstantan

stop miedzi i niklu, wykorzystywany do wyrobu oporników

Konstantan – stop miedzi 60% i niklu 40%, charakteryzujący się stałą rezystywnością (znikomą zależnością oporu od temperatury). Używany jako drut oporowy w niskich temperaturach, jako jeden z drutów termopar typu E i typu T; do wyrobu tensometrów drutowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konstantanowy

przymiotnik od: konstantan

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstantin

rosyjskie imię męskie

Konstantin (bułg. Константин) – wieś w Bułgarii, w obwodzie Wielkie Tyrnowo, w gminie Elena. W 2024 roku liczyła 1101 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konstantostwo

Konstanty z małżonką; Konstantowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstantów

Konstanty z małżonką; Konstantostwo

2 miejscowości w Polsce:

- Konstantów – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Dzwola
- Konstantów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Błonie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konstantowie

Konstanty z małżonką; Konstantostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstantowo

2 miejscowości w Polsce:

- Konstantowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
- Konstantowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Pruszcz

#### Źródła:

Wikipedia

# Konstantowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Konstantego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstanty

element trwały, zachowujący swą niezmienność wśród elementów zmiennych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Konstanty, Konstantyn – imię męskie, które wywodzi się od łacińskiego przydomka Constantinus, pochodzącego od łac. constans znaczącego „stały, stateczny, konsekwentny”. Żeńskim odpowiednikiem tego imienia jest Konstantyna lub Konstancja. W Polsce imię znane co najmniej od XV wieku.

Konstanty imieniny obchodzi: 23 stycznia, 17 lutego, 11 marca i 30 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstantyn

imię wielu władców starożytności i średniowiecza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Konstanty – imię męskie
- Konstantyn I Wielki (272-337) – cesarz rzymski od 307 roku
- Konstantyn II (317-340) – cesarz rzymski od 337 roku
- Konstantyn III (zm. 411) – uzurpator w Brytanii, Galii i Hiszpanii
- Konstantyn III (612-641) cesarz bizantyjski w 641 roku
- Konstantyn IV (649-685) – cesarz bizantyjski od 668
- Konstantyn V Kopronim (718-775) – cesarz bizantyjski od 741 roku
- Konstantyn VI (771-797) – cesarz bizantyjski od 780 roku
- Konstantyn I (836-877) – król Szkocji od 862
- Konstantyn II (przed 879 – 952) – król Szkocji w latach 900-943
- Konstantyn Lekapen – cesarz bizantyjski w 924 roku
- Konstantyn VII Porfirogeneta (905-959) – cesarz bizantyjski od 913 roku
- Konstantyn VIII (950-1028) – cesarz bizantyjski od 1025 roku
- Konstantyn IX Monomach (1000-1055) – cesarz bizantyjski od 1042 roku
- Konstantyn X Dukas (1006-1067) – cesarz bizantyjski od 1059 roku
- Konstantyn XI Dragazes (1404-1453) – ostatni cesarz bizantyjski, panował od 1448 roku
- Konstantyn VI (1860-1930) – patriarcha Konstantynopola od 17 grudnia 1924 do 22 maja 1925
- Konstantyn I Grecki (1868-1923) – król Grecji w latach 1913-1917 i 1920-1922
- Konstantyn II Grecki (ur. 1940) – król Hellenów w latach 1964-1973
- Konstantyn (ur. 1969) – książę holenderski, najmłodszy syn holenderskiej królowej Beatrix i księcia Clausa
- Konstantyn Dominik (1870-1942) – biskup pomocniczy diecezji chełmińskiej, jeden z najwybitniejszych synów ziemi kaszubskiej.
- Konstantyn (województwo lubelskie) – wieś w województwie lubelskim
- Konstantyn (Theodor Buggan, 1936-2012) – amerykański biskup prawosławny
- Konstantyn (Kiriłł Joakimowicz Bułyczow, 1858-lata 30. XX w.) – rosyjski biskup prawosławny
- Konstantyn (Konstandinos Charisiadis, 1929-2021) – duchowny prawosławnego
- Konstantyn (Konstantin Andriejewicz Chomicz, 1911-2000) – białoruski biskup prawosławny
- Konstantyn (Konstantin Grigoriewicz Diakow, 1871 lub 1875-1937) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantyn (Krsta Đokić, 1946-) – biskup Serbskiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantyn Dukas (1060-1081) – panował jako współcesarz w Cesarstwie Bizantyńskim
- Konstantyn (Farandatos, 1929-2020) – grecki duchowny prawosławny
- Konstantyn (Oleg Aleksandrowicz Gorianow, 1951-) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantyn I (1050 a 1055-1102 lub 1103) – drugi książę Cylicji
- Konstantyn II (Konstantyn II właśc. Guy de Lusignan (zm. 1344) – król Małej Armenii
- Konstantyn II – czwarty książę Armenii Cylicyjskiej
- Konstantyn (Jakumakis, 1960-) – duchowny Greckiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantyn (Emmanuił Mawrikijewicz Jessienski-Lubek, 1907-1996) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji
- Konstantyn (Kayal) – duchowny prawosławnego Patriarchatu Antiocheńskiego
- Konstantyn (Friedrich Wilhelm Konstantin Hermann Thassilo von Hohenzollern-Hechingen, 1801-1869) – suwerenny książę Hohenzollern-Hechingen
- Konstantyn (Malinkow, 1843-1912) – bułgarski biskup prawosławny
- Konstantyn (Konstantin Konstantinowicz Manujłow, 1968-) – rosyjski biskup prawosławny
- Konstantyn (Ilja Konstantinowicz Ostrowski, 1977-) – rosyjski biskup prawosławny
- Konstantyn Paleolog (ok. 1230-1271) – przyrodni brat Michała VIII Paleologa, syn Andronika Paleologa
- Konstantyn Paleolog (ok. 1278/1281-1334/1335) – drugi syn cesarza bizantyńskiego Andronika II Paleologa i Anny węgierskiej, despota Tesaloniki
- Konstantyn (Papastefanou, 1924-2016) – biskup Patriarchatu Antiocheńskiego
- Konstantyn (?- 715) – papież
- Konstantyn (Kojczo Wasilew Petrow, 1941-2017) – bułgarski biskup prawosławny
- Konstantyn (między 821/22 a 829 - 835) – bizantyński współcesarz
- Konstantyn (Tsilis, 1973-) – grecki biskup prawosławny
- Konstantyn (864 lub 866-879) – współcesarz Bizancjum

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstantyna

1. miasto w północno-wschodniej Algierii;
2. wieś w województwie łódzkim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miasto w północno-wschodniej Algierii;

(1.3) geogr. adm. prowincja w północno-wschodniej Algierii

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Konstantyn

- Konstantyna – imię żeńskie
- Konstantyna – cesarzowa rzymska
- Konstantyna (ur. ok. 560, zm. ok. 605) – cesarzowa bizantyńska, żona Maurycjusza

- Konstantyna – miasto w Algierii
- Konstantyna – prowincja w Algierii
- Konstantyna – wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Rzgów

Zobacz też:

- Constantine

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstantynopol

nazwa miasta Stambuł (rzadziej: Istambuł) w latach 324-1453, w latach 1453-1930 nazwy Konstantynopol i Stambuł używane zamiennie, w starożytności - Bizancjum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. dawna nazwa Stambułu;

Konstantynopol (gr. Κωνσταντινούπολις) – nazwa Bizancjum nadana miastu przez Konstantyna Wielkiego, który wybrał je na swoją siedzibę; w latach 330–395 stolica Cesarstwa Rzymskiego, w latach 395–1453 stolica Cesarstwa Bizantyńskiego i Cesarstwa Łacińskiego (1204–1261), stolica Imperium Osmańskiego w latach 1453–1922. Od 1930 miasto nazywa się Stambuł.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstantynopolitańczyk

mieszkaniec Konstantynopola

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Konstantynopola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstantynopolitańczykowianeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztucznie utworzone słowo, mające być w zamierzeniu najdłuższym wyrazem polskim i oznaczające rzekomo: młoda mieszkanka miasta Konstantynopol (współcz. Stambuł)

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstantynopolitanka

mieszkanka Konstantynopola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Konstantynopola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstantynopolitański

przymiotnik od: Konstantynopol

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Konstantynopola, związany z Konstantynopolem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstantynów

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. osiedle w Warszawie;
3. wieś na Białorusi;
4. miasteczko na Litwie

W Polsce

- Konstantynów – część miasta Lubartów
- Konstantynów – część miasta Lublin
- Konstantynów – część miasta Sosnowiec
- Konstantynów – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Konstantynów
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kocierzew Południowy
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica
- Konstantynów – kolonia w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
- Konstantynów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska
- Konstantynów – część wsi Cesinów-Las w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
- Konstantynów – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
- Konstantynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Gąbin
- Konstantynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Konstantynów – część wsi Koziarnia w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Krzeszów
- Konstantynów – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
- Konstantynów – część wsi Wojnowice w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Iwaniska
- Konstantynów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kramsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konstantynowianin

mieszkaniec Konstantynowa, Konstantynowa Łódzkiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstantynowianka

mieszkanka Konstantynowa, Konstantynowa Łódzkiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstantynowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) syn Konstantyna lub Konstantego

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstantynówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na wschodniej Ukrainie, położone w obwodzie donieckim;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstantynowo

W Polsce

- Konstantynowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
- Konstantynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Chodzież
- Konstantynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
- Konstantynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk
- Konstantynowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Mosina
- Konstantynowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl

#### Źródła:

Wikipedia

# Konstantynowski

przymiotnik od: Konstantynów, Konstantynów Łódzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstantyński

→ Konstantyna

przymiotnik

(1.1) związany z osobą o imieniu Konstantyn, w szczególności władcą, np. Konstantynem I Wielkim

(1.2) związany z Konstantyną, dotyczący Konstantyny (miasta w Algierii)

Patrz:Konstantyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstatacja

ustalenie, dostrzeżenie, stwierdzenie jakiegoś faktu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. stwierdzenie danego faktu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstatować

stwierdzać, spostrzegać, ustalać jakiś fakt

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonstatować)

(1.1) książk. stwierdzać zaistnienie jakiegoś faktu, zdarzenia; ustalać coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konstatować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstelacja

gwiazdozbiór; układ; stan rzeczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwiazdozbiór

(1.2) przen. układ, położenie, stan rzeczy

Gwiazdozbiór (konstelacja z łac. constellatio, con od cum 'z [czym]' i stella 'gwiazda', gr. αστερισμός) – określony obszar na sferze niebieskiej ustalony przez Międzynarodową Unię Astronomiczną. Gwiazdy wchodzące w skład gwiazdozbiorów nie są ze sobą zazwyczaj fizycznie związane, a ich bliskie położenie na niebie jest wywołane geometrycznym efektem rzutowania ich położeń na sferę niebieską.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstelacyjny

dotyczący konstelacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsternacja

zmieszanie; zakłopotanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan osłupienia spowodowany nieoczekiwanym zwrotem sytuacji, w której znajduje się osoba „skonsternowana”; uczucie strachu spowodowane nieprzewidywalnością dalszego przebiegu sytuacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsternować

wprawiać w zakłopotanie; konfundować, żenować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonsternować)

(1.1) książk. wprawiać w zakłopotanie

czasownik zwrotny niedokonany konsternować się (dk. skonsternować się)

(2.1) książk. czuć zakłopotanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstrukcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) układ elementów, sposób ich powiązania

(1.2) proces budowania, konstruowania

(1.3) mat. metoda wykreślania figur geometrycznych określonym sposobem, określonymi przyrządami

(1.4) jęz. zestawienie jednostek o zgodnych funkcjach gramatycznych;

Konstrukcja (układ konstrukcyjny) – obiekt powstały w wyniku wzajemnego powiązania wielu elementów (części) składowych w celu zbudowania pewnej strukturalnej i niepodzielnej całości.

W ujęciu ogólnym rozróżnia się dwa zasadnicze typy konstrukcji:

- konstrukcje budowlane,
- konstrukcje maszyn, urządzeń i pojazdów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstrukcyjny

dotyczący konstrukcji

przymiotnik

(1.1) dotyczący konstrukcji, związany z konstrukcją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstrukt

w filozofii: logiczny wytwór umysłu

Konstrukt – w teorii Kelly’ego sposób postrzegania, konstruowania lub interpretowania zdarzeń.

Wyróżnia się:

1. Konstrukt słowny (który jednostka jest w stanie wyrazić słowami)
2. Konstrukt przedsłowny (którego jednostka nie jest w stanie wyrazić słowami)
3. Konstrukt zanurzony (który dało się kiedyś wyrazić słowami, lecz teraz jeden lub oba jego bieguny nie mogą zostać zwerbalizowane)
4. Konstrukt rdzenny (podstawowy dla systemu konstruktów osoby, nie może być zmieniony bez poważnych konsekwencji dla reszty systemu)
5. Konstrukt peryferyczny (dla systemu konstruktów nie jest podstawowy i może być zmieniony bez poważnych konsekwencji dla reszty systemu)
6. Konstrukt podrzędny (w systemie konstruktów jest mniej ważny i w związku z tym wchodzi w skład innego, nadrzędnego konstruktu)
7. Konstrukt nadrzędny (w systemie konstruktów ma znaczenie podstawowe i w związku z tym zawiera w sobie inne konstrukty)
8. Konstrukt przepuszczalny (przyjmuje nowe elementy)
9. Konstrukt nieprzepuszczalny (nie przyjmuje nowych elementów)
10. Konstrukt stale dostępny (aktywizuje się łatwo i na podstawie niewielkiej ilości informacji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konstruktor

specjalista opracowujący konstrukcję urządzeń technicznych, budynków, mostów itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś zajmujący się konstruowaniem czegoś, np. inżynier projektujący budynki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) inform. procedura inicjująca obiekt po jego utworzeniu

- konstruktor – osoba;
- konstruktor – specjalna metoda w programowaniu obiektowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstruktorka

specjalistka opracowująca konstrukcję urządzeń technicznych, budynków, mostów itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstruktorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konstruktorem, dotyczący konstruktora

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstruktywistka

→ konstruktywista

Patrz:konstruktywista

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstruktywistyczny

→ konstruktywizm

przymiotnik

(1.1) szt. liter. dotyczący konstruktywizmu, związany z konstruktywizmem

Patrz:konstruktywizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstruktywizm

kierunek w sztuce, literaturze oraz architekturze, powstały w Rosji w latach dwudziestych XX wieku, w którym obecny był kult techniki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. kierunek w sztuce abstrakcyjnej zapoczątkowany w 1913 roku w Rosji i głoszący syntezę sztuki, nauki i wiedzy technicznej;

(1.2) liter. kierunek w literaturze rosyjskiej, który głosił kult techniki i przemysłu

- konstruktywizm w sztuce
- konstruktywizm w architekturze
- konstruktywizm w filozofii
- konstruktywizm w socjologii
- konstruktywizm w stosunkach międzynarodowych
- konstruktywizm w matematyce
- konstruktywizm w edukacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstruktywniej

stopień wyższy od przysłówka: konstruktywnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstruktywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: konstruktywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstruktywność

sposób myślenia umożliwiający dochodzenie do prawidłowych wniosków tworzących jakaś nową rzeczywistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest konstruktywne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstruktywny

1. wartościowy;
2. wnoszący nowe, potrzebne elementy;
3. budujący

przymiotnik

(1.1) taki, który sprzyja rozwojowi, pomaga znaleźć rozwiązanie, prowadzi do pozytywnego rezultatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstruować

czasownik

(1.1) budować, tworzyć konstrukcję

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstruowalność

cecha elementów konstruowalnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstruowalny

dający się skonstruować

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstruowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konstruować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstypacja

dawniej: obstrukcja, zaparcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstytuanta

zgromadzenie ustawodawcze pracujące nad uchwaleniem konstytucji danego państwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. organ (zgromadzenie uchwałodawcze) powoływany w celu opracowania i uchwalenia konstytucjii;

(1.2) nazwa parlamentów niektórych krajów

Konstytuanta – organ powołany specjalnie przez suwerena (naród), złożony z reprezentantów wybranych przez niego, któremu powierzone zostaje opracowanie i uchwalenie konstytucji. Sposób ten był często stosowany dawniej, np. Norwegia (1814), Rosja (1918), Włochy (1947). Mianem konstytuanty można określić również parlament, który działając w szczególnym trybie może być podmiotem uchwalającym konstytucję np. Zgromadzenie Narodowe w Polsce w latach 1992–1997 lub Sejm Śląski w latach 1922–1929.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstytucja

1. zbiór ogólnych zasad ustroju państwa, podstawowych, najważniejszych praw państwa i kompetencji naczelnych organów władzy; ustawa zasadnicza;
2. w dawnej Polsce: uchwała sejmu lub sejmiku;
3. w starożytnym Rzymie: cesarski akt prawny - edykt, dekret, reskrypt lub mandat;
4. w Kościele katolickim: podstawowy dokument dogmatyczny, wydany przez papieża, sobór itp.;
5. w biologii: zespół podstawowych cech budowy ciała, charakterystycznych dla danego osobnika;
6. w chemii: konstytucja cząsteczki - sposób i kolejność powiązania atomów w cząsteczce związku chemicznego;
7. mała konstytucja - konstytucja tymczasowa, która wkrótce ma być zastąpiona inną

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, który zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie;

(1.2) egzemplarz konstytucji (1.1)

(1.3) hist. w I Rzeczypospolitej uchwała sejmu

(1.4) biol. stan organizmu zwierzęcia uwarunkowany jakością tkanek, czynnością narządów wewnętrznych i regulacyjną działalnością gruczołów dokrewnych;

Konstytucja (od łac. constituo „urządzać, ustanawiać, regulować”) – zestaw podstawowych norm i zasad prawnych określających formę władzy publicznej w danym społeczeństwie. We współczesnych społeczeństwach najczęstszą formą konstytucji jest konstytucja spisana, która jest najważniejszym aktem prawnym w danym państwie i podstawowym źródłem prawa w danym systemie prawnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konstytucjonalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. prawnik zajmujący się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym

(1.2) polit. zwolennik monarchii konstytucyjnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstytucjonalistka

→ konstytucjonalista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prawniczka zajmująca się naukowo lub w praktyce prawem konstytucyjnym

Patrz:konstytucjonalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstytucjonalistyczny

→ konstytucjonalizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z konstytucjonalizmem, dotyczący konstytucjonalizmu

Patrz:konstytucjonalizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstytucjonalizacja

wprowadzenie jakiegoś prawa do konstytucji, nadanie mocy konstytucyjnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstytucjonalizm

- Konstytucjonalizm (polityka)
- Konstytucjonalizm w prawie
- Konstytucjonalizm (psychologia)

#### Źródła:

Wikipedia

# Konstytucjonalny

1. przymiotnik od: konstytucja; konstytucyjny;
2. typ konstytucjonalny - typ budowy ciała ludzkiego, któremu według niektórych teorii odpowiadają określone właściwości psychiczne człowieka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstytucyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla konstytucji

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstytucyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zgodność ustawy albo przepisu prawnego z ustawą zasadniczą

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstytucyjny

dotyczący konstytucji

przymiotnik

(1.1) dotyczący konstytucji

(1.2) zgodny z konstytucją, wynikający z konstytucji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konstytuować

książkowo: tworzyć, organizować coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Konstytuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konstytuować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konstytutywny

1. będący najważniejszym składnikiem czegoś; główny, zasadniczy, podstawowy;
2. ustanawiający coś, stanowiący o czymś

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest główną częścią lub cechą czegoś

(1.2) praw. taki, który ustanawia, zmienia lub znosi stosunek prawny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsubstancjacja

Konsubstancjacja (łac. consubstantiatio) – nauka teologiczna o obecności ciała i krwi Jezusa Chrystusa w chlebie i winie w sakramencie eucharystii. Według doktryny, w sakramencie eucharystii współistnieją ze sobą substancje chleba i ciała oraz wina i krwi Chrystusa. Niektórzy teologowie łączą pojęcie konsubstancjacji z głoszoną w teologii luterańskiej nauką o unii sakramentalnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Konsul

1. urzędnik w starożytnym Rzymie
2. stały przedstawiciel państwa za granicą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. urzędnik państwa pełniący funkcje za granicą, w urzędzie konsularnym;

(1.2) hist. w starożytnym Rzymie: wysoki urzędnik odpowiedzialny za politykę zagraniczną;

(1.3) hist. we Francji: tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu w okresie I Republiki;

(1.4) daw. rajca, członek rady miejskiej

Konsul (łac. consul)

- Konsul – urzędnik państwa pełniący funkcję za granicą, w urzędzie konsularnym,
- Konsul rzymski – urząd w starożytnym Rzymie,
- Konsul – tytuł jednego z trzech najwyższych członków rządu we Francji, w okresie I Republiki,
- Konsul – film w reżyserii Mirosława Borka z Piotrem Fronczewskim z 1989 r.,
- Consul – samochód osobowy marki Ford,
- Consul – marka ręcznych maszyn do pisania w kilku modelach, w tym model walizkowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsularny

związany z działalnością konsulatu, osobą lub urzędem konsula, np. korpus konsularny - ogół szefów konsulatów i ich pracowników w jakimś kraju, objęty immunitetem i szczególnymi przywilejami

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsulem, dotyczący konsula (przedstawiciela państwa)

(1.2) hist. związany z konsulem, dotyczący konsula (urzędnika starożytnego Rzymu)

(1.3) hist. związany z konsulem, dotyczący konsula (urzędnika rewolucyjnej Francji)

(1.4) daw. związany z konsulem, dotyczący konsula (rajcy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsulat

1. urząd państwowy za granicą podległy konsulowi, zajmujący się obywatelami przebywającymi za granicą;
2. siedziba tego urzędu;
3. w starożytnym Rzymie:
a) urząd lub godność konsula republiki, jednego z dwóch najważniejszych urzędników w państwie;
b) okres sprawowania tej władzy, kadencja konsula;
4. we Francji w latach 1799-1804:
a) rząd, w którego skład wchodzili trzej konsulowi;
b) okres władzy tego rządu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. urząd państwa wysyłającego w państwie przyjmującym;

(1.2) hist. w starożytnym Rzymie: okres, gdy władzę sprawował jeden z dwóch najwyższych rangą urzędników wybieranych przez komicja centurialne na roczną kadencję

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie: godność konsula

(1.4) hist. we Francji: okres w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie;

(1.5) hist. we Francji: forma rządów w latach 1799-1804, gdy władzę sprawowali trzej konsulowie

Konsulat (łac. consulatus)

- konsulat – placówka konsularna kierowana przez konsula,
- Konsulat – nazwa 3-osobowego rządu w okresie rewolucji francuskiej, po obaleniu dyrektoriatu przez Napoleona Bonaparte w wyniku zamachu 9 XI 1799,
- urząd i godność konsula w starożytnym Rzymie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsulatowy

przymiotnik od: konsulat

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsulent

przestarzałe: doradca w jakichś sprawach, zwłaszcza doradca prawny

Konsulent (Austria), w pełnym brzmieniu: konsulent naukowy rządu kraju związkowego (niem. Wissenschaftlicher Konsulent der Landesregierung) – tytuł zawodowy, używany w niektórych landach Austrii i odpowiadający tam prestiżem tytułowi profesora, z tym, że profesor jest tytułem nadawanym przez prezydenta całego kraju i obowiązuje w całej Austrii, podczas gdy konsulent jest tytułem nadawanym przez władze kraju związkowego i obowiązuje tylko w danym landzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konsulostwo

dawniej: okres sprawowania urzędu przez konsula

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsulowa

przestarzale: żona konsula

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsulowy

→ konsul (dawniej); konsulowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsulta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rada konsultacyjna składająca się z kilku osób

(1.2) rel. rada przedstawicieli wyższych przełożonych zakonów i zgromadzeń zakonnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsultacja

1. zasięganie opinii u fachowców i specjalistów;
2. udzielenie fachowej porady;
3. narada rzeczoznawców w jakiejś sprawie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zasięganie opinii u specjalisty lub rzeczoznawcy

(1.2) udzielanie rad i wyjaśnień przez specjalistę lub rzeczoznawcę

(1.3) narada specjalistów lub decydentów przed decyzją w jakiejś sprawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsultacje

spotkania mające na celu zasięgnięcie opinii, rady lub wyjaśnień od rzeczoznawców

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsultacyjny

dotyczący konsultacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsultacją, dotyczący konsultacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsultancki

→ konsultant

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą konsultanta, dotyczący konsultanta

Patrz:konsultant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsultant

specjalista lub rzeczoznawca udzielający wyjaśnień i porad

Konsultant, doradca (łac. consultare – omawiać) – osoba zawodowo zajmująca się udzielaniem porad w wybranej dziedzinie, np. księgowości, technologii, prawie, zarządzaniu personelem, marketingu, finansach, reklamie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konsultantka

→ konsultant

Patrz:konsultant

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsultatywny

dotyczący konsultacji, doradczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsulting

[czytaj: konsalting albo konsulting] udzielanie porad dotyczących różnych aspektów działalności ekonomicznej; consulting

Konsulting (ang. consulting „doradztwo”) – dziedzina zarządzania zajmująca się szeroko pojętym doradzaniem podmiotom gospodarczym, najczęściej dużym organizacjom. Osoba pracująca w konsultingu to konsultant.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konsultingowy

związany z konsultingiem (consultingiem); consultingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsultować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonsultować)

(1.1) udzielać specjalistycznych porad

(1.2) zasięgać opinii, rady w jakiejś sprawie u specjalisty

czasownik zwrotny niedokonany konsultować się (dk. skonsultować się)

(2.1) naradzać się w jakiejś sprawie

(2.2) zasięgać opinii, rady

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsultowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konsultować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsum

dawniej: sklep założony i prowadzony na zasadach spółdzielni spożywców

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) sklep z artykułami konsumpcyjnymi przy zakładzie pracy dla jego pracowników, także spółdzielnia spożywców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsumencki

związany z konsumentem, konsumpcją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsumentem, dotyczący konsumentów, przeznaczony dla nich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsument

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hand. nabywca lub użytkownik towarów, usług, zasobów lub dóbr;

(1.2) gość spożywający posiłek w lokalu gastronomicznym

(1.3) biol. organizm odżywiający się substancjami organicznymi;

- konsument (biologia) – rodzaj organizmów żywych,
- konsument (prawo) – osoba fizyczna dokonująca z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową
- konsument (ekonomia) – osoba nabywająca towary dla zaspokojenia swoich potrzeb.
- Konsument (piosenka) – piosenka Kultu

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsumentka

→ konsument

Patrz:konsument

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsumerski

przymiotnik

(1.1) dotyczący konsumeryzmu i/lub konsumerystów

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsumerysta

zwolennik konsumeryzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsumeryzm

ruch ochrony praw konsumentów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. działalność, która ma na celu obronę praw klientów;

(1.2) rzad. socjol. zachowania społeczne i postawy uznające za wyznacznik osobistego szczęścia nabywanie dóbr materialnych i ich konsumpcję

Konsumeryzm – działalność mająca na celu obronę praw konsumenta. Jako ruch społeczny pojawił się wraz z rozwojem masowej konsumpcji.

Kultura konsumeryzmu – (def. socjol.) uleganie naciskom i modom nadmiernej konsumpcji dóbr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsumistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: konsumistycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsumistyczny

→ konsumizm

Patrz:konsumizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsumizm

niepohamowana chęć zdobywania dóbr materialnych, często zbytecznych

Konsumpcjonizm (także, konsumizm) – postawa polegająca na nieusprawiedliwionym (rzeczywistymi potrzebami oraz kosztami ekologicznymi, społecznymi czy indywidualnymi) zdobywaniu dóbr materialnych i usług lub pogląd polegający na uznawaniu tej konsumpcji za wyznacznik jakości życia (lub za najważniejszą, względnie jedyną wartość) – hedonistyczny materializm.

Współczesna kultura konsumpcji stała się jednym z centralnych przedmiotów uwagi kulturoznawstwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konsumować

1. jeść, spożywać;
2. zużywać zakupiony towar na własną potrzebę

czasownik przechodni niedokonany (dk. skonsumować)

(1.1) spożywać, jeść

(1.2) nabywać i użytkować coś, zużywać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konsumować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsumpcja

1. wykorzystywanie dóbr i usług do zaspokojenia potrzeb
2. pożywianie się

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spożywanie, jedzenie

(1.2) zużywanie dóbr w celu zaspokojenia określonych potrzeb; kupowanie, nabywanie, używanie, użytkowanie, zużycie, wykorzystanie

(1.3) daw. med. suchoty, gruźlica

Konsumpcja – zużywanie posiadanych dóbr w celu bezpośredniego zaspokojenia ludzkich potrzeb. Wynika ona z użyteczności konsumowanego produktu lub usługi, które mogą mieć też dla konsumenta charakter subiektywny i komplementarny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsumpcjonista

osoba konsumująca ilość dóbr materialnych większą od potrzeb, przywiązująca nadmierną wagę do indywidualnej konsumpcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsumpcjonistka

→ konsumpcjonista

Patrz:konsumpcjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsumpcjonistyczny

→ konsumpcjonizm

Patrz:konsumpcjonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsumpcjonizm

postawa życiowa objawiająca się nadmierną w stosunku do potrzeb konsumpcją różnych dóbr materialnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. postawa polegająca na nieusprawiedliwionej rzeczywistymi potrzebami konsumpcji dóbr materialnych i usług, a także pogląd głoszący uznawanie konsumpcji za wyznacznik jakości życia;

Konsumpcjonizm (także, konsumizm) – postawa polegająca na nieusprawiedliwionym (rzeczywistymi potrzebami oraz kosztami ekologicznymi, społecznymi czy indywidualnymi) zdobywaniu dóbr materialnych i usług lub pogląd polegający na uznawaniu tej konsumpcji za wyznacznik jakości życia (lub za najważniejszą, względnie jedyną wartość) – hedonistyczny materializm.

Współczesna kultura konsumpcji stała się jednym z centralnych przedmiotów uwagi kulturoznawstwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsumpcyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. odprzym. cecha tego, co jest konsumpcyjne

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsumpcyjny

dotyczący konsumpcji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsumpcją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsyderacja

przestarzałe:
1. roztrząsanie jakiegoś tematu; rozważanie, deliberacja;
2. poważanie wśród ludzi; szacunek, estyma

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsyderować

dawniej:
1. rozważać, uważnie się nad czymś zastanawiać;
2. poważać, szanować

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsygnacja

1. umowa łącząca cechy umowy komisu i umowy składu, przekazanie do sprzedaży towaru pozostającego własnością dostawcy;
2. specyfikacja towarów w tej umowie;
3. dawniej: ostre pogotowie bojowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsygnacyjny

1. związany z konsygnacją;
2. magazyn konsygnacyjny - miejsce składu towarów przeznaczonych na sprzedaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsygnatariusz

osoba podpisująca dokument wspólnie z kimś innym

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsygnować

1. przekazać, przekazywać towar za pobraniem;
2. dawniej: wciągnąć, wciągać do protokołu

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsyliarski

przymiotnik od: konsyliarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsyliarz

1. przestarzale: lekarz, doktor;
2. dawniej: urzędnik pełniący funkcję radcy z wyboru lub nominacji; doradca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. doktor, lekarz

(1.2) daw. doradca

- konsyliarz – w I Rzeczypospolitej urzędnik jednego z departamentów Rady Nieustającej
- konsyliarz konfederacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsyliarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. żona konsyliarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsyliarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. córka konsyliarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsylium

1. narada lekarzy w celu rozpoznania choroby i ustalenia sposobu leczenia;
2. dawniej: rada, narada w jakiejś ważnej sprawie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. narada lekarzy mająca na celu rozpoznanie choroby i ustalenie sposobu leczenia

(1.2) daw. narada w ważnej sprawie

Konsylium (łac. consilium - narada) – narada lekarzy, mająca na celu ustalenie diagnostyki, badań dodatkowych oraz ostatecznej diagnozy i sposobu terapii w razie skomplikowanych przypadków medycznych.

Dawniej słowem konsylium określano także każdą naradę w ważnej sprawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsystencja

1. stopień zwartości, gęstości lub lepkości substancji; spoistość;
2. przestarzałe: trwałość, stabilność, siła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poziom określonych cech fizycznych (gęstość, twardość, lepkość) danej substancji; spoistość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsystentny

1. mający zwartą konsystencję; gęsty;
2. wewnętrznie spójny, jednolity lub zgodny z czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsystometr

przyrząd do mierzenia konsystencji substancji

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsystorialny

przestarzałe: konsystorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsystorzem, dotyczący konsystorza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsystorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konsystorzem, dotyczący konsystorza

#### Źródła:

Wiktionary

# Konsystorz

1. rada przyboczna doradców cesarskich, powołana za panowania cesarza Dioklecjana (284-305);
2. w Kościele katolickim: kuria lub sąd biskupi;
3. zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża;
4. w kościołach protestanckich: rada stojąca na czele gminy wyznaniowej lub Kościoła

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zgromadzenie kardynałów pod przewodnictwem papieża

(1.2) rel. w Kościołach protestanckich rada diecezji lub całego Kościoła

(1.3) rel. przest. w Kościele katolickim kuria biskupia

(1.4) rel. dawny sąd prezbiterialny przy kurii biskupiej

Konsystorz (łac. consistorium – zgromadzenie) – zebranie, zgromadzenie określonego gremium w celu rozwiązania ważnych spraw:

- w starożytnym Rzymie było to zebranie doradców cesarza;
- w Kościele katolickim jest to:
  - zwołane przez papieża zebranie Kolegium Kardynalskiego w celu rozpatrzenia spraw związanych z Kościołem (tzw. konsystorz papieski). Dawniej dzielił się na konsystorz sekretny, odbywający się bez udziału osób postronnych, za zamkniętymi drzwiami oraz publiczny, z udziałem innych osób. Podczas konsystorza papież ogłasza nominacje kardynalskie oraz dokonuje ich kreacji poprzez wręczenie m.in. biretu i pierścienia. Konsystorzem nie są zebrania kardynałów po śmierci (czy też ustąpieniu) papieża, odbywające się czy to przed konklawe, czy też w jego trakcie.
  - dawniej stosowane określenie kurii biskupiej jako zbioru doradców biskupa, pomagających mu w sprawach administracyjno-sądowniczych (konsystorz biskupi). Sąd biskupi nazywano sądem konsystorskim

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Konsystować

dawniej: mieć postój; stacjonować

#### Źródła:

SJP.pl

# Konsytuacja

sytuacja, w której dane zjawisko lub fakt miały miejsce, zaszły

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. okoliczności lub sytuacja w jakiej dany fakt lub zdarzenie miały miejsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konsza

zbiornik z mieszadłem do mieszania (konszowania) masy czekoladowej

Konsza (hiszp. concha – muszla) – zbiornik z mieszadłem do mieszania (konszowania) masy czekoladowej.

Konszowanie przeprowadza się w celu zemulgowania składników masy oraz odparowania nadmiaru wody. Konszowanie prowadzi się w temperaturze od 55 do 90 °C (rzadziej: do 105 °C) przez 2 lub 3 doby. Mieszanie w tym procesie jest bardzo intensywne i połączone z przerzucaniem masy. W czasie tego procesu uszlachetniającego, oprócz redukcji zawartości wody o średnio około 40% zmniejsza się też kwasowość (o 25%), zmniejsza się lepkość masy, zmniejsza się też zawartość garbników. Podczas tego procesu dodawane są także składniki uzupełniające, jak pasta kawowa, etylowanilina, lecytyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konszabelant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) słowo oddające brzmienie niemieckiego wyrażenia komm' aus Schwabenland (przybywam / pochodzę ze Szwabii) z oryginału dziecięcej piosenki „Muzykanci konszabelanci”

#### Źródła:

Wiktionary

# Konszachciki

zdrobnienie od: konszachty

#### Źródła:

SJP.pl

# Konszachty

podstępne, zakulisowe, sekretne działania; intrygi; knowania; machinacje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) tajne i nieuczciwe układy, spiski, zmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konszować

mieszać masę czekoladową w temperaturze 60-100°C w celu zemulgowania jej składników oraz odparowania nadmiaru wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontakcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontakt

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontakion

hymn liturgiczny Kościoła bizantyjskiego; kondakion

Kondakion, kontakion (gr. κόντάκιον – zwój, κοντός – drążek, na który nawijano pergamin) – rodzaj hymnu liturgicznego, typowego dla Cerkwi prawosławnej, oraz katolickiej obrządku bizantyjskiego. Niektórzy badacze sądzą, że kondakia (l.mn.) stanowią ślad tradycji syryjskiej (aramejskiej) w Cerkwi. Ich rodowód jest w każdym razie bardzo dawny – były znane już w pierwszych wiekach chrześcijaństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontakt

1. bezpośrednie zetknięcie się; styczność;
2. urządzenie do włączania prądu w instalacji świetlnej; włącznik;
3. gniazdko elektryczne;
4. w chemii: katalizator kontaktowy;
5. wzajemna relacja między osobami, instytucjami, krajami;
6. kontakt operacyjny - tajny informator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zetknięcie się

(1.2) informator, często tajny

(1.3) możliwość przekazywania i odbierania informacji

(1.4) gniazdo sieci elektrycznej

(1.5) przełącznik światła elektrycznego

(1.6) chem. stały katalizator w układach ciekłych lub gazowych (katalizator kontaktowy)

(1.7) geol. styk dwóch skał różnego pochodzenia

(1.8) utrzymywanie relacji z daną osobą/osobami

Kultura

- Kontakt (film 1992) – film krótkometrażowy Jonathana Darby'ego
- Kontakt (film 1997) – film Roberta Zemeckisa
- Kontakt (film 2005) − film Siergieja Stanojkowskiego
- Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Kontakt”
- Kontakt (miesięcznik) – miesięcznik wydawany przez Mirosława Chojeckiego
- Magazyn Kontakt – kwartalnik wydawany przez warszawski Klub Inteligencji Katolickiej
- Kontakt – powieść science fiction autorstwa Carla Sagana, opublikowana w 1985 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontaktor

elektromechaniczne, rzadziej pneumatyczne urządzenie włączające i wyłączające obwody elektryczne; stycznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontaktoreceptor

Kontaktoreceptor, receptor kontaktowy – rodzaj eksteroreceptora, odbierającego bodźce w bezpośrednim fizycznym kontakcie organizmu z ciałem lub substancją, która jest źródłem bodźca. Bodźce działają wówczas bezpośrednio na powierzchnię organizmu. Receptory takie występują w skórze i niektórych błonach śluzowych.

Do kontaktoreceptorów zalicza się receptory:

- dotykowe
- temperatury
- smakowe
- bólowe

#### Źródła:

Wikipedia

# Kontaktować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skontaktować)

(1.1) pośredniczyć w nawiązaniu znajomości, kontaktu między ludźmi

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakontaktować)

(2.1) mieć połączenie elektryczne

(2.2) pot. pojmować, rozumieć coś

czasownik zwrotny niedokonany kontaktować się (dk. skontaktować się)

(3.1) nawiązywać znajomość, kontakt osobiście

(3.2) nawiązywać znajomość, kontakt wzajemnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontaktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontaktować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontaktowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kontaktowe; cecha tych, którzy są kontaktowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontaktowy

1. skłonny do kontaktów z innymi ludźmi, łatwo nawiązujący znajomości;
2. służący do kontaktowania się ludzi, np. punkt kontaktowy, telefon kontaktowy;
3. będący w bezpośredniej styczności z czymś, dotykający czegoś, przylegający do czegoś;

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontaktem, dotyczący kontaktu

(1.2) taki, który wymaga kontaktu – dotknięcia, bliskości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontaktron

łącznik elektryczny, którego styki są uruchamiane i utrzymywane przez zmianę zewnętrznego pola magnetycznego

Kontaktron – hermetyczny łącznik elektryczny sterowany magnesem.

Kontaktron składa się z hermetycznej bańki szklanej, w której – w atmosferze gazu obojętnego lub w próżni (kontaktrony wysokonapięciowe najczęściej wykonywane są jako próżniowe) – zatopione są styki z materiału ferromagnetycznego. Pod wpływem odpowiednio ukierunkowanego zewnętrznego pola magnetycznego w stykach indukuje się własne pole magnetyczne, w wyniku czego przyciągają się one i zwierają.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontaktronowy

przymiotnik od: kontaktron

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontakty

potocznie: znajomości

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontaktywny

rzadko o człowieku: łatwo nawiązujący kontakt z otoczeniem; ekstrawersyjny, ekstrawertywny, towarzyski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontaminacja

1. zmieszanie, skrzyżowanie czynników heterogenicznych w jedną całość;
2. pomieszanie w jednej relacji dwu lub więcej wydarzeń bądź wątków pochodzących z różnych źródeł;
3. skrzyżowanie wyrazów, forma wyrazowa powstała z połączenia ze sobą elementów różnych wyrazów;
4. skażenie promieniotwórcze, biologiczne lub chemiczne

- kontaminacja (ekologia)
- kontaminacja (językoznawstwo)
- kontaminacja (tekstologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontaminacyjny

związany z kontaminacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontaminować

1. zanieczyszczać trującą lub promieniotwórczą substancją albo drobnoustrojami chorobotwórczymi;
2. wiązać różne czynniki w jedną całość; tworzyć kontaminację

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontekścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontekst

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontekst

część wypowiedzi ustnej lub pisemnej potrzebna do właściwego zrozumienia jakiegoś wyrazu, stwierdzenia; otoczenie wypowiedzi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. tekst, którego częścią jest dany wyraz;

(1.2) przen. sytuacja, tło, okoliczności, które określają lub wyjaśniają znaczenie zdarzenia lub następstwo innych zdarzeń

Kontekst (łac. contextus) – związek, łączność, zależność.

W znaczeniu komunikacji językowej – zależność znaczenia treści jakiegoś fragmentu tekstu, wypowiedzi lub słowa, od treści i znaczeń słów ją poprzedzających lub po nich następujących. Np. słowo „morze” rozumiemy przede wszystkim jako rozległy obszar wody, lecz wyrażenie „morze piasku” rozumiemy jako pustynię, czyli obszar bezwodny, a słowo „morze” jest w tej specyficznej frazie synonimem bezmiaru, dużej ilości. Bardziej precyzyjnie, słowo „morze” zostało tu użyte w sensie metaforycznym (przenośnym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontekstowość

→ kontekstowy

Patrz:kontekstowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontekstowy

przymiotnik od: kontekst

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontekstem, dotyczący kontekstu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontemplacja

głębokie rozmyślanie, przypatrywanie się, rozważanie; trwanie w zadumie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skupienie, rozmyślanie, pogrążenie w myślach

(1.2) rel. w mistycyzmie: wewnętrzna modlitwa

(1.3) przen. przyglądanie się czemuś

Kontemplacja – sposób aktywności poznawczej realizowanej poprzez skupienie, pogrążenie się w myślach, przyglądanie się czemuś. Zarówno koncentracja, jak i kontemplacja są dwoma różnymi rodzajami medytacji. Koncentracja ma charakter medytacji syntetycznej, a kontemplacja – medytacji analitycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontemplacyjny

związany z kontemplacją

przymiotnik

(1.1) właściwy kontemplacji, pogrążeniu się w myślach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontemplator

osoba kontemplująca coś, przyglądająca się w skupieniu, skłonna do zadumy, refleksji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontemplatorka

→ kontemplator

Patrz:kontemplator

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontemplatywny

rzadko: związany z kontemplacją; kontemplacyjny

przymiotnik

(1.1) zob. kontemplacyjny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontemplować

głęboko się zastanawiać; nieobecnie przypatrywać się czemuś w zadumie

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pogrążać się głęboko w myślach

(1.2) uważnie, w skupieniu przyglądać się czemuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontemplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontemplować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontempt

dawniej: hańba, lekceważenie, pogarda

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontenans

przestarzale: rezon, pewność siebie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pewność siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontener

skrzynia o standaryzowanych wymiarach służąca przechowywania lub transportu towarów wieloma środkami lokomocji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) standaryzowany pojemnik służący do przechowywania i przewożenia towarów;

(1.2) pot. duży pojemnik na śmieci

(1.3) inform. struktura danych, której zadaniem jest przechowywanie w zorganizowany sposób zbioru danych;

- kontener – format zapisu plików multimedialnych
- kontener – struktura danych w językach programowania
- kontener – skrzynia do transportu różnego rodzaju towarów
- kontener – uruchomiony obraz maszyny wirtualnej (np. Dockera)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontenering

środowiskowo: pozyskiwanie żywności z kontenerów na śmieci

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontenerowiec

statek dostosowany do przewozu kontenerów; rorowiec, trejlerowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. statek przeznaczony do przewozu kontenerów;

Kontenerowiec (również pojemnikowiec) – statek specjalnie wyposażony w prowadnice i przeznaczony do przewozu kontenerów, przy założeniu ich pionowego załadunku i wyładunku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontenerowy

przymiotnik od: kontener

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontenerem, dotyczący kontenera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konteneryzacja

wprowadzanie kontenerów w logistyce i transporcie

Konteneryzacja – proces tworzenia obrazów zawierających wszystkie potrzebne pliki do uruchomienia danej aplikacji oraz ich uruchamianie i zarządzanie nimi. Uruchomiony obraz nazywany jest kontenerem. Kontenery, czyli uruchomione aplikacje, są odizolowane od systemu operacyjnego. Do tworzenia obrazów i kontenerów oraz zarządzenia nimi wykorzystywany jest m.in. program Docker, Podman, Cloud foundry, czy platforma Kubernetes.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontent

tyleż co: zadowolony, usatysfakcjonowany

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. książk. zadowolony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) środ. zawartość, treść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontentacja

dawniej:
1. zadośćuczynienie, rekompensata; kompensata, kompensacja, rekompensacja;
2. zadowolenie, radość, satysfakcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zadośćuczynienie, zaspokojenie czyichś żądań

(1.2) daw. zadowolenie, uciecha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontentować

zadowalać, cieszyć kogoś

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. cieszyć, zadowalać

czasownik zwrotny niedokonany kontentować się

(2.1) daw. cieszyć się, zadowalać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontentować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontentowy

→ kontent; contentowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Konterfekt

przestarzale: portret, wizerunek, obraz, malowidło

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. portret, wizerunek

Portret, podobizna, konterfekt (fr. portrait, łac. protrahere – wydobyć na światło dzienne, wyjawiać, pokazać, contrafacere – naśladować) – artystyczny wizerunek (malarski, rzeźbiarski, graficzny, rysunkowy) konkretnej osoby lub grupy osób, ukazujący zewnętrzne podobieństwo oraz niekiedy cechy charakteru portretowanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontessa

z języka włoskiego: hrabina; komtesa, contessa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontestacja

kwestionowanie, na ogół manifestacyjne, przyjętych tradycyjnie poglądów lub zasad

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) protest, manifestowanie sprzeciwu wobec czegoś; podanie w wątpliwość

Kontestacja (fr. contestation – spór, negacja; od łac. contestari protestować) – sprzeciw, najczęściej przeciwko systemowi społecznemu i politycznemu, wyrażany publicznie poprzez wypowiedzi i zachowanie. Wypowiedzi kontestujące mogą mieć charakter werbalny lub pozawerbalny, np. poprzez sztukę. Kontestacja jest skrajnym przeciwieństwem konformizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontestacyjny

związany z kontestacją

przymiotnik

(1.1) kwestionujący wartości lub normy obowiązujące w życiu społecznym czy politycznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontestator

osoba kwestionująca, zwłaszcza publiczne, wartości i normy obowiązujące w życiu społecznym, politycznym itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek protestujący przeciwko czemuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontestatorka

kobieta kwestionująca, zwłaszcza publiczne, wartości i normy obowiązujące w życiu społecznym, politycznym itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta publicznie protestująca przeciw czemuś, przeciwniczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontestować

ostentacyjnie okazywać brak akceptacji dla jakichś norm, wartości lub obyczajów

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. kwestionować coś, zaprzeczać czemuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontinuum

continuum;
1. jedna z liczb kardynalnych będąca mocą zbioru liczb rzeczywistych;
2. zwarta i spójna przestrzeń metryczna;
3. zbiór liczb rzeczywistych wraz ze swoją strukturą porządkową i topologiczną

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ciągły, zgodny z porządkiem zbiór elementów, które przechodzą jeden w drugi

(1.2) mat. moc zbioru liczb rzeczywistych

Continuum (z łac.) – wyraz związany z ciągłością i trwaniem, może oznaczać jeden z następujących terminów:

- continuum – w fizyce,
- continuum – w teorii mnogości,
- continuum – w topologii,
- continuum – instrument muzyczny,
- kontinuum językowe
- Continuum: Ocalić przyszłość – kanadyjski serial telewizyjny produkowany od 2012 roku.
- Continuum – album studyjny Johna Mayera, wydany w 2006

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konto

1. rachunek w księdze handlowej
2. rachunek w księgowości bankowej wykazujący stan pieniędzy klienta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. bank. rachunek w banku, na którym są przechowywane pieniądze klienta;

(1.2) inform. przypisana danemu użytkownikowi część zasobów serwera lub prawo dostępu do tych zasobów

(1.3) inform. adres i skrzynka poczty elektronicznej

- konto (rachunkowość) – pojęcie z zakresu rachunkowości
- konto bankowe – rachunek bankowy
- konto użytkownika – konto w systemach komputerowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontokurent

przestarzale: rachunek bieżący

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontor

dawniej: zwierzchnik zakonu rycerskiego; komtur

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontorsja

1. skręcenie, zwichnięcie;
2. grymas, skurcz twarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontorsjonista

osoba o wyjątkowo gibkim ciele, potrafiąca wyginać się w nieprawdopodobny sposób, zwykle artysta cyrkowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. człowiek mający bardzo elastyczne, zwinne ciało; zwykle artysta cyrkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontorsjonistka

→ kontorsjonista

Patrz:kontorsjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontować

dokonywać zapisu na koncie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontowy

przymiotnik od: konto

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontr-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: przeciwstawienie, występowanie przeciw

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontra

contra;
1. atak mający na celu odparcie nacierającego przeciwnika, wroga; kontratak;
2. zachowanie wyrażające sprzeciw wobec czyichś zachowań; sprzeciw, przeciwdziałanie;
3. klisza drukarska odwracająca układ barw białych i czarnych na odbitce;
4. w boksie: cios powstrzymujący atak rywala;
5. w boksie: błyskawiczna odpowiedź ciosem na atak przeciwnika;
6. w kartach: zobowiązanie się gracza wobec partnera do niedopuszczenia do wygranej przeciwnika;
7. w brydżu: odzywka podważająca możność ugrania kontraktu wylicytowanego przez przeciwników
8. w wioślarstwie: wiosłowanie wstecz;
9. typ hamulca lub hamowania w rowerze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stanowisko lub postępowanie przeciwne do wypowiedzi lub postępowania innej osoby

(1.2) sport. w boksie odpowiedź na cios przeciwnika, blokada lub odparcie ataku

(1.3) sport. w brydżu zapowiedź w licytacji oznaczająca, iż gracz kontrujący uważa, że przeciwnicy nie zrealizują zapowiadanego kontraktu;

(1.4) wojsk. kontratak, szybki zwrot od pozycji obronnej do ataku

(1.5) środ. kontrybucja, treść dodawana przez użytkownika do bazy tworzonej na stronie internetowej

(1.6) pot. kontrmanifestacja

(1.7) pot. kontretykieta

(1.8) hamulec nożny w rowerze działający przy odwrotnym obrocie pedałów

przyimek

(2.1) przeciwko

- kontra – odzywka brydżowa
- „Kontra” – powieść Józefa Mackiewicza
- Kontra – wydawnictwo
- Kontra – związek zawodowy
- „Kontra” – miesięcznik o tematyce sportowej
- kontra-fit – odzywka brydżowa

Zobacz też:

- Contra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrabanda

1. nielegalne przenoszenie lub przewożenie przez granicę państwa dewiz lub towarów; przemyt, szmugiel;
2. rzeczy, dewizy, towary przewożone nielegalnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nielegalny przewóz towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa;

(1.2) przedmioty przemycane przez granicę

Przemyt (kontrabanda, pot. szmugiel) – przemieszczenie towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa, na którego terytorium wwieziono towar, lub też wwiezienie towaru, którym obrót jest w danym kraju zakazany przez prawo. Omija się również, rzadko co prawda występujące, opłaty i ograniczenia wywozowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrabandowy

taki, który dotyczy kontrabandy - przemytu dewiz lub towarów; przemytniczy, szmuglerski, nielegalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrabandą, dotyczący kontrabandy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrabandzista

osoba uprawiająca kontrabandę, zajmująca się przemytem; przemytnik, szmugler, oszust

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten kto zajmuje się kontrabandą, przemytem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrabas

największy, najniżej brzmiący instrument smyczkowy o grubych strunach, używany w orkiestrze symfonicznej, zespołach jazzowych i innych jako instrument basowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. największy smyczkowy instrument strunowy;

Kontrabas (wł. contrabbasso, skrót: cb.) – muzyczny instrument strunowy z grupy smyczkowych; jest największym instrumentem z rodziny skrzypiec. Muzyk grający na kontrabasie to kontrabasista.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrabasista

muzyk grający na kontrabasie, największym z instrumentów smyczkowych; basista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na kontrabasie

Kontrabasista – muzyk grający na kontrabasie.

Zawodowi kontrabasiści posiadają międzynarodowe stowarzyszenie z siedzibą główną w USA, które służy do propagowania gry na tym instrumencie poprzez organizowanie koncertów, kursów mistrzowskich itp. Polski oddział tej instytucji działa we Wrocławiu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrabasistka

muzyczka grająca na kontrabasie, największym z instrumentów smyczkowych; basistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na kontrabasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrabasowy

związany z kontrabasem - najniżej brzmiącym instrumentem smyczkowym; basowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontradm.

skrót

(1.1) wojsk. mar. kontradmirał

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontradmiralski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontradmirałem, dotyczący kontradmirała; dowodzony przez kontradmirała

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontradmiralstwo

w wojsku: stopień kontradmirała - wyższego oficera marynarki wojennej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. mar. stopień kontradmiralski

(1.2) wojsk. mar. godność, urząd kontradmirała

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontradmirał

w marynarce wojennej: pierwszy z trzech stopni admiralskich, odpowiadający stopniowi generała brygady w wojskach lądowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. mar. oficerski stopień wojskowy w polskiej marynarce wojennej odpowiadający generałowi brygady w wojskach lądowych i lotnictwie;

(1.2) mar. oficer mający stopień kontradmirała (1.1)

Kontradmirał (kadm.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający generałowi brygady w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontradykcja

przestarzałe:
1. brak zgody na coś; sprzeciw;
2. sprzeczność, niezgodność z czymś; rozbieżność, rozdźwięk, dysharmonia, dysonans

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontradykcyjny

przestarzałe:
1. taki, który dotyczy kontradykcji - niezgody, sprzeciwu;
2. taki, który dotyczy kontradykcji - sprzeczności, niezgodności z czymś; przeciwstawny, rozbieżny, ambiwalentny, sprzeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontradyktoryczny

w logice: taki, który jest sprzeczny z rzeczywistością, zwłaszcza z konwencjami znaczeniowymi; wewnętrznie sprzeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontradyktoryjność

cecha procesu karnego, cywilnego, postępowania administracyjnego itp. zakładająca prawo strony do walki o korzystne dla siebie rozstrzygnięcie sprawy

Kontradyktoryjność (z łac. contradictio „sprzeczność” od contra „przeciw” i dicere „mówić”) – cecha postępowania, w którym istnieją dwie przeciwstawne strony toczące spór. Stanowi jeden z elementów sformalizowanej procedury sądowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontradyktoryjny

w prawie: dający możność wypowiedzenia się obu stronom, polegający na przeciwstawności wypowiedzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrafagot

instrument dęty drewniany o podwójnym stroiku, basowa odmiana fagotu charakteryzująca się najniższą skalą w grupie instrumentów dętych drewnianych; kontrfagot (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. fagot o niskiej skali;

Kontrafagot – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrafakt

Kontrafakt – powstały w 2001 roku w Pieszczanach na Słowacji zespół hip-hopowy. Składa się z trzech muzyków – lidera Rytmusa, Ego oraz Anešoma. Obecnie jest to jedna z najbardziej cenionych ekip tego typu muzyki na Słowacji. W 2004 roku nagrali razem z WWO utwór pt. „Najstarsia Vlasnost”, a w 2005 wystąpili gościnnie w kawałku „I tak to osiągnę” na albumie Życie na kredycie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kontrafaktura

w muzyce: zastąpienie oryginalnego tekstu partii wokalnych nowym tekstem

Kontrafaktura (z łac. contrafactum) – zmiana tekstu w utworze wokalnym bez zmiany lub z niewielką zmianą melodii. Najczęściej dotyczy to zmiany tekstu świeckiego na religijny. Melodie zapożyczane są z pieśni innych narodów, wyznań lub z utworów muzyki rozrywkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrafał

w żeglarstwie: lina mocowana do rogu fałowego żagla biegnąca w dół, służąca do ściągania żagla na pokład; kontrfał

Kontrafał (niderholer) – element olinowania ruchomego. Lina służąca do opuszczania bądź zrzucania ruchomych elementów ożaglowania, omasztowania lub innych np. płetwy sterowej. Jest liną o działaniu przeciwnym do fału. Stosowana tam, gdzie siła ciężkości nie wystarcza, aby opuścić element uprzednio podniesiony przy użyciu fału. W przypadku ożaglowania biegnie od rogu fałowego w dół i służy do ściągnięcia żagla na pokład.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrafałd

fałda zrobiona z dwóch założonych obok siebie fałd, zwróconych do siebie kantami; kontrafałda

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrafałda

fałda zrobiona z dwóch założonych obok siebie fałd, zwróconych do siebie kantami; kontrafałd

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontragitacja

oddziaływanie na opinię publiczną w celu zjednania zwolenników dla jakiejś sprawy, idei, poglądów przeciwnych sprawom, ideom, poglądom podlegającym już agitacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontragitacyjny

związany z kontragitacją, mający na celu kontragitację - zjednywanie przeciwników jakichś poglądów lub działań

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrahencki

przymiotnik od: kontrahent

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrahentem, dotyczący kontrahenta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrahent

jedna ze stron zawierających umowę; strona umowy, wspólnik, kooperant, partner

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) każda ze stron zawierających umowę

Kontrahent – osoba fizyczna lub osoba prawna będąca stroną transakcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrahentka

kobieta reprezentująca jedną ze stron zwierających umowę; strona umowy, partnerka, kooperantka, wspólniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrahować

zawierać transakcję, umowę, kontrakt; kontraktować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrakcik

żartobliwe zdrobnienie od: kontrakt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontrakt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrakcja

1. [czytaj: kontr-akcja] akcja przeciwstawna innej akcji;
2. w fizyce: zmniejszenie się objętości podczas mieszania się niektórych rozpuszczających się wzajemnie cieczy;
3. w geologii: kurczenie się wnętrza Ziemi, a wraz z nim gruntu, wskutek utraty ciepła;
4. w językoznawstwie: zjawisko fonetyczne polegające na zlaniu się w jedną samogłoskę, zazwyczaj długą, dwóch samogłosek sąsiadujących ze sobą bezpośrednio albo oddzielonych pierwotnie od siebie jakimś zanikającym elementem spółgłoskowym; monoftongizacja
5. w różnych dziedzinach nauki: skrócenie, skurczenie, zwężenie się czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeciwdziałanie (działanie skierowane przeciwko innemu działaniu) datadef|od 1902.

(1.2) skurczenie, ściągnięcie lub zmniejszenie długości, zakresu, rozmiaru lub objętości

(1.3) fonet. ściągnięcie dwóch samogłosek występujących obok siebie w jedną samogłoskę;

(1.4) jęz. słowo lub wyrażenie skrócone w mowie

(1.5) geol. kurczenie się ziemi lub skał w wyniku utraty przez nich temperatury;

(1.6) chem. zjawisko fizyczne polegające na zmniejszeniu objętości roztworu na skutek reakcji chemicznej lub oddziaływań międzycząsteczkowych;

- kontrakcja (skrót)
- kontrakcja (paleografia)
- kontrakcja (fonetyka)
- kontrakcja (matematyka)
- kontrakcja objętości (chemia)
- kontrakcja lantanowców (chemia)
- kontrakcja (geologia)
- hipoteza kontrakcji (geologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrakcyjny

w geologii: teoria kontrakcyjna - teoria powstała na początku XIX wieku, zgodnie z którą przemieszczenia mas skalnych w skorupie ziemskiej są spowodowane kurczeniem się wnętrza Ziemi wskutek utraty przez nie ciepła; teoria kontrakcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrakt

1. porozumienie stron w jakiejś sprawie, zwykle zawierane w formie pisemnej, określające warunki na jakich coś ma się odbyć lub regulujące coś, zobowiązania stron i terminy;
2. pisemny tekst takiego porozumienia;
3. kontrakt terminowy - określona i niepodzielna wielkość partii danego towaru giełdowego, stanowiąca przedmiot w transakcji giełdowej, ustalana dla formy obrotu, jaką jest sesja przetargowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) umowa dotycząca jakiegoś przedsięwzięcia lub czyjegoś zatrudnienia

Umowa, kontrakt (łac. contractus) – w prawie cywilnym zgodne porozumienie dwóch lub więcej stron ustalające ich wzajemne prawa lub obowiązki (ang. a meeting of minds). Na umowę składają się dwa lub więcej zgodnych oświadczeń woli (konsens) zmierzających do zawarcia umowy danego rodzaju. Złożenie przez strony oświadczeń woli, które nie są zgodne, określa się mianem dyssensu. Umowy są zawsze co najmniej dwustronnymi czynnościami prawnymi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontraktacja

w rolnictwie: forma skupu produktów, głównie rolnych oraz zwierząt hodowlanych, oparta na dwustronnej umowie między producentem i przedsiębiorstwem skupu, określającej termin realizacji, ilość i jakość produktów, cenę oraz inne obustronne zobowiązania

Kontraktacja – forma skupu płodów rolnych lub zwierząt hodowlanych albo ich produktów, oparta na umowie dwustronnej między producentem a przedsiębiorstwem skupującym.

Umowa kontraktacyjna określa wzajemne zobowiązania stron, np. terminy i wielkości dostaw, parametry jakościowe dostarczanych produktów, cenę, pomoc i opiekę instruktażową, weterynaryjną, paszową lub kredytową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontraktacyjny

związany z kontraktacją - formą skupu produktów rolnych i zwierząt hodowlanych, np. umowa kontraktacyjna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontraktor

pracownik podnajmowany do pracy w miejscu innym, niż został zatrudniony

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wykonawca, kontrahent, strona umowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontraktorka

→ kontraktor

Patrz:kontraktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontraktować

1. zawierać kontrakt, umowę na dostawę czegoś; kontrahować, zawierać transakcję;
2. rzadko: angażować na podstawie kontraktu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontraktowicz

dawniej: osoba biorąca udział w kontraktach - dorocznych zjazdach szlachty polskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontraktowiec

potocznie:
1. agent kontraktowy;
2. człowiek zatrudniony na zasadzie kontraktu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontraktowy

1. związany z kontraktem, mający charakter kontraktu - zgodnego oświadczenia dwóch lub więcej stron, złożonego na piśmie; ustalony, umówiony, uzgodniony;
2. związany z kontraktami - stałymi, dorocznymi zjazdami szlachty polskiej, służącymi zawieraniu umów gospodarczych i transakcji handlowych;
3. sejm kontraktowy - sejm wybrany w Polsce w 1989 roku na podstawie ordynacji przewidującej z góry podział mandatów między ugrupowania postkomunistyczne a solidarnościowe

przymiotnik

(1.1) dotyczący kontraktu, związany z kontraktem

(1.2) o pracowniku: zatrudniony na podstawie kontraktu; nieetatowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontraktura

w medycynie: ograniczenie ruchów i wykrzywienie kończyny, kręgosłupa lub szyi wskutek zmian chorobowych w stawach, mięśniach lub ścięgnach; przykurcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrakty

zapoczątkowane w XVI w. stałe, doroczne zjazdy szlachty polskiej, mające na celu zawieranie różnych umów gospodarczych i transakcji handlowych

Kontrakty – w dawnej Polsce doroczne zjazdy szlachty odbywające się w miastach w celu zawarcia porozumień handlowych, kredytowych i gospodarczych. Odbywały się na początku roku kalendarzowego; trwały kilka tygodni. Zjazdom towarzyszyły zabawy, uczty i spotkania towarzyskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrakulturacja

zjawisko unikania lub odrzucania wzorów kulturowych obcej grupy kulturowej, występujące na początku akulturacji

Kontrakulturacja – proces występujący na początku zjawiska akulturacji wyrażający się traktowaniem z rezerwą, unikaniem bądź nawet odrzucaniem wzorów kulturowych obcej grupy kulturowej. Przyjęcie bądź odrzucenie jakichś elementów obcej kultury przez całą społeczność zależy od tego, która z grup (konserwatywna czy postępowa) zdobędzie przewagę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontralcista

osoba śpiewająca kontraltem; kontralt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontralcistka

śpiewaczka śpiewająca kontraltem - najniższym głosem żeńskim; kontralt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontralt

śpiewaczka śpiewająca kontraltem - najniższym głosem żeńskim; kontralcistka

Kontralt (alt głęboki) – rodzaj głosu żeńskiego o najniższej tessiturze. Skala kontraltu obejmuje co najmniej dźwięki od c do d2. Kontralcistki operują głosem o bardzo dużej skali – w niektórych przypadkach aż do wysokiego c-trzykreślnego sopranu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontraltowy

przymiotnik od: kontralt (najniższy głos żeński), np. głos kontraltowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontramarka

1. w numizmatyce: znak wybijany na monetach w celu usankcjonowania ich obiegu lub nadania im nowej wartości nominalnej; kontrasygnatura, kontrsygnatura;
2. dawniej: znaczek numerowany, otrzymywany w szatni przy oddawaniu ubrania lub przedmiotu pozostawionego na przechowani;
3. dawniej: znaczek numerowy, wydawany przy wejściu do teatru w zamian za bilet w celu wychwycenia fałszywych biletów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. prowincjonalizm twarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontramarsz

kontrmarsz;
1. sposób prowadzenia walki przez piechotę zachodnioeuropejską w XVI-XVII w., polegający na tym, że poszczególne szeregi żołnierzy kompanii strzelały kolejno do nieprzyjaciela i wycofywały się na tył kolumny;
2. marsz odbywający się w kierunku przeciwnym do dotychczasowego, w celu dostosowania ugrupowania własnych wojsk do nowej sytuacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrapas

wydzielony pas na ulicy jednokierunkowej, umożliwiający ruch w kierunku przeciwnym do innych pojazdów

Kontrapas – wydzielony pas jezdni ulicy jednokierunkowej przeznaczony dla ruchu określonej kategorii pojazdów (np. rowerów lub autobusów) w kierunku przeciwnym do obowiązującego pozostałe pojazdy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrapost

w rzeźbie: zasada kompozycyjna polegająca na ustawieniu postaci ludzkiej tak, aby ciężar ciała spoczywał na jednej nodze

Kontrapost − w sztukach plastycznych sposób ustawienia postaci tak, iż cały ciężar jej ciała opiera się na jednej nodze, podczas gdy druga jest odciążona i lekko wspiera się na ziemi. Ten układ nóg równoważony jest przez wygięcie tułowia i rąk - barki są pochylone przeciwnie w stosunku do bioder, co w połączeniu z pochyleniem głowy sprawia, że kręgosłup postaci tworzy kształt litery "S". Jedna z rąk zwykle jest spuszczona, a druga coś dzierży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrapozycja

w logice tradycyjnej: przekształcenie zdania kategorycznego przez zastosowanie kolejno konwersji i obwersji lub odwrotnie, np. zdanie: każdy człowiek jest ssakiem przekształca się w zdanie: żaden człowiek nie jest istotą niebędącą ssakiem (obwersja), i następnie w zdanie: żadna istota niebędąca ssakiem nie jest człowiekiem (konwersja)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontraproduktywny

utrudniający osiągnięcie zamierzonych efektów; kontrproduktywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrapunkcista

1. kompozytor, muzyk stosujący w swoich utworach zasadę kontrapunktu;
2. specjalista w zakresie kontrapunktu - techniki prowadzenia dwu lub więcej melodii równolegle

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrapunkt

1. w muzyce: technika kompozytorska polegająca na jednoczesnym zestawieniu kilku linii melodycznych według określonych zasad tonalnych, harmonicznych i rytmicznych w utworach wielogłosowych;
2. muzyce: druga melodia towarzysząca pierwszej, np. towarzysząca tematowi w fugach;
3. w muzyce: dział teorii muzyki dotyczący takiej techniki kompozytorskiej;
4. w filmoznawstwie: koncepcja estetyczna okresu kina wczesnodźwiękowego, traktująca dźwięk jako nowy element montażu i samodzielny składnik wizualnego obrazu zdolny wzbogacić metody oddziaływania na widza;
5. przenośnie: coś dopełniającego coś innego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) plast. element obrazu, widowiska itp., który poprzez swoją obecność kontrastuje z innym elementem, tym samym go uwidaczniając

(1.2) muz. technika stosowana w muzyce polegająca na prowadzeniu kilku linii melodycznych, które są ze sobą zharmonizowane;

(1.3) muz. jeden z działów teorii muzyki

- kontrapunkt – pojęcie z dziedziny muzyki
- Kontrapunkt RMF FM i Newsweeka – cotygodniowy program publicystyczny radia RMF FM i tygodnika Newsweek Polska
- Kontrapunkt – Przegląd Teatrów Małych Form, festiwal teatralny odbywający się co roku w Szczecinie
- Kontrapunkt – powieść Aldousa Huxleya
- Kontrapunkt – polski film dokumentalny z 1985 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrapunktować

w muzyce: komponując, stosować zasady kontrapunktu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrapunktowy

w muzyce: zgodny z zasadami kontrapunktu - techniki prowadzenia dwu lub więcej melodii równolegle; kontrapunktyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrapunktyczny

w muzyce: zgodny z zasadami kontrapunktu - techniki prowadzenia dwu lub więcej melodii równolegle; kontrapunktowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrargument

argument skierowany przeciwko argumentom strony przeciwnej, obalający inne twierdzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrargumentacja

1. uzasadnianie, przekonywanie za pomocą kontrargumentów; kontrargumentowanie, falsyfikacja;
2. zespół kontrargumentów, które służą do przeciwstawiania się czyjejś argumentacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrargumentować

przytaczać argumenty przeciwko innym argumentom; zaprzeczać, falsyfikować, oponować, polemizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontraruch

dwukierunkowy ruch rowerowy na ulicach jednokierunkowych

Kontraruch rowerowy – organizacja ruchu drogowego dająca możliwość poruszania się rowerem w kierunku przeciwnym do ogólnej organizacji ruchu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontraścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontrast

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontraśruba

w żeglarstwie: profilowa kierownica za lub przed śrubą statku wodnego, prostująca strumień wody przepływającej przez śrubę

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrast

1. wystąpienie elementów, zjawisk, postaw itp. o cechach przeciwstawnych lub o mocno uwidocznionej różnicy podczas ich porównywania lub zestawienia, np. kontrast form, linii, kolorów, kształtów; przeciwieństwo, sprzeczność, dysonans, rozdźwięk, rozbieżność;
2. w fizyce, optyce: stosunek jasności dwóch porównywanych elementów obrazu, np. kontrast oświetlenia, obrazu, luminacji; ostrość;
3. w psychologii widzenia: właściwość spostrzeżeń wzrokowych, dzięki której wizualna ocena świecącego przedmiotu jest różna w zależności od otaczającego tła lub od tego, jakie światło padało poprzednio na siatkówkę oka, np. kontrast wzrokowy, następczy;
4. w medycynie: substancja wprowadzana do organizmu osoby badanej w celu uzyskania wyrazistego obrazu na kliszy radiofotograficznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. sprzeczność występująca między zestawionymi elementami (przedmiotami, zjawiskami itp.)

(1.2) opt. stosunek między największym a najmniejszym stopniem naświetlenia jakiegoś przedmiotu

- kontrast (elektronika)
- kontrast (literatura)
- kontrast (medycyna)
- kontrast wzrokowy
- kontrastowość w fotografii (gradacja)
- kontrast (sztuka)
- Kontrast (grupa muzyczna)
- Kontrast – mini-album Sobla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontraster

[czytaj: kontraSTER] pomocniczy ster opływowy, znajdujący się między śrubą i sterem, służący do usuwania prędkości obwodowych w strumieniu zaśrubowym, podwyższania sprawności śruby oraz do wytwarzania dodatkowego oporu; przeciwster

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrastować

1. wyraźnie odróżniać się od czegoś, odznaczać się w porównaniu z czymś; rzucać się w oczy;
2. stosować zasadę kontrastu, posługiwać się kontrastem

czasownik przechodni niedokonany (dk. skontrastować)

(1.1) być kontrastem dla czegoś; odznaczać się w zestawieniu z czym

(1.2) zestawiać ze sobą dla ukazania kontrastu

czasownik zwrotny niedokonany kontrastować się (dk. skontrastować się)

(2.1) zestawiać się w kontraście do siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontrastować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrastowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kontrastowe

Kontrastowość, gradacja, twardość – cecha charakterystyczna materiałów światłoczułych, określająca różnice gęstości optycznej, w jakich zostaną odtworzone na obrazie różnice tonalne fotografowanego obiektu.

Miarą kontrastowości jest gradient krzywej charakterystycznej. Kontrastowość materiałów światłoczułych w czasie wywoływania rośnie do pewnej granicy. Materiały negatywowe w filmie mają stosunkowo niską kontrastowość – gradient średni ok. 0,6–0,7, materiały do reprodukcji kreskowej – ok. 3–5.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrastowy

1. stanowiący przeciwieństwo czegoś, wyraźnie różniący się od czegoś; krańcowo różny, sprzeczny, skrajnie odmienny, zupełnie inny;
2. w fotografii: film, zdjęcie, negatyw, odbitka kontrastowa - film, zdjęcie, negatyw, odbitka, na których ostro kontrastują ze sobą plamy jasne i bardzo ciemne, a mało jest plam o pośrednim nasileniu zaciemnienia;
3. w medycynie: środki kontrastowe - środki chemiczne wprowadzane do ciała człowieka w celu uzyskania wyraźnego obrazu badanego narządu na ekranie lub zdjęciu rentgenowskim; środki cieniujące, środki kontrastujące

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrastujący

w medycynie: środki kontrastujące - środki chemiczne wprowadzane do ciała człowieka w celu uzyskania wyraźnego obrazu badanego narządu na ekranie lub zdjęciu rentgenowskim; środki cieniujące, środki kontrastowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrastywny

w językoznawstwie: taki, który polega na zestawieniu dwóch lub więcej elementów języka w celu wykrycia podobieństw i różnic między nimi; konfrontatywny, komparatystyczny, komparatywny, porównawczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrasygnata

[czytaj: kontr-asygnata] w prawie: podpisanie aktu prawnego przez wysokiego urzędnika państwowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. praw. wymóg złożenia podpisu pod aktem prawnym przez drugą osobę w celu potwierdzenia jego ważności;

Kontrasygnata (łac. contra 'przeciw', signum 'znak; sygnał') – wymóg podpisania dokumentu, np. aktów prawnych jak ustawy bądź rozporządzenia przez drugą osobę, potwierdzające jego ważność.

W systemie rządów parlamentarno-gabinetowych oznacza najczęściej podpisanie aktu urzędowego wydanego przez głowę państwa – monarchę lub prezydenta – dodatkowo przez premiera lub ministra odpowiedniego resortu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrasygnatura

w numizmatyce: znak wybijany na monetach w celu usankcjonowania ich obiegu lub nadania im nowej wartości nominalnej; kontramarka, kontrsygnatura

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrasygnować

[czytaj: kontr-asygnować] w prawie: dokonać, dokonywać kontrasygnaty, czyli złożyć, składać pod dokumentem drugi podpis, by dokument ten stał się prawomocny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontraszot

w żeglarstwie: lina zaczepiana do noku bomu i poprowadzona w przód w okolice dziobu, działająca w kierunku przeciwnym niż szot, która wspólnie z szotem utrzymuje bom w pewnym określonym położeniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrataczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontratak

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontratak

1. atak mający na celu odparcie nacierającego przeciwnika, wroga; contra, kontra, przeciwuderzenie;
2. w wojsku: przejście od walki obronnej do zaczepnej;
3. przenośnie: wystąpienie z oskarżeniem w odpowiedzi na zarzuty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odpowiedź atakowanego w dyskusji, sporcie, w wojskowości itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontratakować

1. przeprowadzać kontratak, działaniem bronić się przed atakami przeciwnika;
2. w wojsku: przechodzić do kontrataku - walki zaczepnej;
3. przenośnie: występować z oskarżeniami w odpowiedzi na zarzuty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontratakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odpowiadanie atakiem na atak

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontratenor

śpiewak śpiewający kontratenorem; tenor altowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. najwyższy głos męski wykorzystujący rejestr falsetowy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba z takim głosem

Kontratenor – śpiewak płci męskiej, który mimo przebytej mutacji głosu, dzięki odpowiedniej technice, jak i wrodzonym uwarunkowaniom, jest w stanie operować pełną skalą altu (kontratenor altowy), mezzosopranu (kontratenor mezzosopranowy) lub nawet sopranu (kontratenor sopranowy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontratenorowy

przymiotnik od: kontratenor

przymiotnik

(1.1) dotyczący kontratenoru, przeznaczony na ten rodzaj głosu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontratyp

1. w filmoznawstwie: pozytywowa taśma filmowa otrzymana metodą kontratypowania za pośrednictwem kontrnegatywu (taśmy negatywowej otrzymanej w wyniku skopiowania taśmy pozytywowej);
2. w prawie: okoliczność wyłączająca bezprawność karną

Kontratyp – okoliczność wyłączająca karną bezprawność czynu. Zaistnienie kontratypu powoduje, że zachowanie wypełniające znamiona czynu zabronionego nie jest przestępstwem. Innymi słowy – postępowanie, które w normalnych warunkach jest bezprawne, staje się prawnie dozwolone ze względu na zaistnienie określonych okoliczności wynikających z faktu wyłączenia przesłanek winy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontratypować

w filmoznawstwie: wykonywać pozytywową taśmę filmową za pomocą kontrnegatywu - taśmy negatywowej otrzymanej w wyniku skopiowania taśmy pozytywowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrbateryjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z walką artylerii przeciw artylerii przeciwnika, dotyczący takiej walki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrchwyt

chwyt stanowiący odpowiedź na wcześniejszy chwyt przeciwnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrdowód

dowód podważający domniemanie autentyczności lub zgodności z prawdą innego dowodu; przeciwdowód

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontredans

1. taniec towarzyski z XVIII w.;
2. muzyka do tego tańca

Kontredans – zbiorowy, figurowy taniec towarzyski pochodzenia angielskiego, popularny zwłaszcza we Francji od końca XVIII w. (w XIX w. przekształcił się w kadryla).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontredansowy

przymiotnik od: kontredans

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrekspertyza

nowa ekspertyza poddająca w wątpliwość wynik badania poprzedniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontreksperyment

eksperyment stanowiący odpowiedź na wcześniejszy eksperyment

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontremalia

emalia kładziona na rewersie emaliowanej plakietki metalowej w celu jej wzmocnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontretykieta

dodatkowa naklejka na butelce, znajdująca się po przeciwnej stronie od głównej etykiety

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naklejka umieszczona po drugiej stronie butelki w stosunku do etykiety;

Kontretykieta – papierowa naklejka, najczęściej w kształcie prostokąta lub kwadratu, znajdująca się na opakowaniu po przeciwnej stronie niż etykieta. Najczęściej stosują ją browary w przemyśle piwowarskim, umieszczając na niej szczegółowe informacje o piwie, datę minimalnej trwałości, kod paskowy i inne informacje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrfagot

instrument dęty drewniany o podwójnym stroiku, basowa odmiana fagotu charakteryzująca się najniższą skalą w grupie instrumentów dętych drewnianych; kontrafagot (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrfaktyczny

odnoszący się do zdarzeń potencjalnych lub nierzeczywistych

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. taki, który odnosi się do zdarzeń potencjalnych lub nierzeczywistych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrfał

w żeglarstwie: lina mocowana do rogu fałowego żagla biegnąca w dół, służąca do ściągania żagla na pokład; kontrafał

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrgambit

w szachach: gambit czarnych figur w odpowiedzi na uprzednie poświęcenie ze strony białych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szach. otwarcie szachowe, w którym czarne poświęcają jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

Kontrgambit – określenie debiutu, w którym stroną ofiarującą materiał jest zawodnik grający czarnymi bierkami. Do XIX w. nazwę kontrgambit używano w odniesieniu do otwarcia, w którym jedna ze stron na kontynuację gambitową odpowiadała w taki sam sposób. Poniżej podano przykłady kontrgambitów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrinicjatywa

inicjatywa będąca odpowiedzią na wcześniejszą inicjatywę

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrkandydat

kandydat strony przeciwnej; przeciwkandydat

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrkandydatka

→ kontrkandydat

Patrz:kontrkandydat

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrkościół

organizacja działająca podobnie do Kościoła, lecz różniąca się światopoglądem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) organizacja działająca podobnie do Kościoła, lecz różniąca się światopoglądem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrkultura

antykultura;
1. grupa społeczna odrzucająca normy i zachowania kultury oficjalnej, propagująca nowe wartości;
2. kultura tej grupy społecznej

Kontrkultura (z łac. contra „przeciw” + kultura) – określa względnie spójną grupę społeczną, która wyraża sprzeciw zarówno wobec zastanej kultury, jak i wobec tworzenia nowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrkulturowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kontrkulturowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrkulturowy

→ kontrkultura

przymiotnik

(1.1) właściwy kontrkulturze, odrzucający wartości, normy i wzory zachowania kultury oficjalnej

Patrz:kontrkultura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrmanifestacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. manifestacja będąca formą przeciwstawienia się innej manifestacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrmanifestant

osoba biorąca udział w manifestacji stanowiącej reakcję na inną manifestację

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrmarsz

kontramarsz;
1. sposób prowadzenia walki przez piechotę zachodnioeuropejską w XVI-XVII w., polegający na tym, że poszczególne szeregi żołnierzy kompanii strzelały kolejno do nieprzyjaciela i wycofywały się na tył kolumny;
2. marsz odbywający się w kierunku przeciwnym do dotychczasowego, w celu dostosowania ugrupowania własnych wojsk do nowej sytuacji

Kontrmarsz – pojęcie z dziedziny wojskowości, oznaczające taktykę salwowego prowadzenia ognia kolejnymi szeregami lub sposób przemieszczania się pododdziałów w celu przegrupowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrmiesięcznica

miesięcznica, której celem jest krytyka innej miesięcznicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrmina

mina podziemna stosowana w obronie w celu zniszczenia min nieprzyjaciela; przeciwmina

Chodnik przeciwminowy, chodnik kontrminowy – chodnik (podziemny korytarz) wykonywany przez obrońców w kierunku oblegającego ich przeciwnika w celu wykrycia i zniszczenia chodników minowych wykonywanych przez oblegających.

System chodników przeciwminowych składał się z chodnika wejściowego, często będącego galerią przeciwstokową, chodników głównych, odchodzących od niej promieniście w kierunku przedpola i chodników bocznych, w których umieszczano posterunki nasłuchowe bądź kontrminy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrnegatyw

przekopiowywanie negatywu wyjściowego przez fazę pozytywu, w celu otrzymania negatywu wtórnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrnegatywowy

przymiotnik od: kontrnegatyw

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrofensywa

kontratak, przeciwnatarcie;
1. natarcie wojsk, do którego przechodzi się bezpośrednio po odparciu ataku nieprzyjaciela;
2. odpowiedź na czyjś atak, mająca na celu przejęcie inicjatywy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. natarcie wojsk, które następuje bezpośrednio po odparciu ofensywy wroga

Kontrofensywa (franc. contre-offensive) – działanie taktyczne podejmowane przez broniące się wojska, mające na celu odparcie przeciwnika, który włamał się w głąb obrony, przejęcie inicjatywy w określonym rejonie prowadzenia walki i ostateczne rozbicie go i opanowanie określonych obiektów pod względem strategicznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrofensywny

przymiotnik

(1.1) związany z kontrofesywą

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrola

1. porównywanie stanu rzeczywistego z przyjętymi normami, wzorcami, wartościami, ze stanem pożądanym i ustalenie ewentualnych odchyleń; przegląd, inspekcja, rewizja;
2. nadzór nad kimś lub nad czymś, pilnowanie kogoś lub czegoś; nadzór, opieka, władza;
3. potocznie: instytucja lub osoba zajmująca się sprawdzaniem czegoś lub sprawująca nad czymś nadzór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprawdzenie, czy coś spełnia określone warunki i wymogi

(1.2) pot. nadzór nad kimś lub nad czymś

- kontrola - pojęcie z zakresu językoznawstwa
- kontrola administracyjna
- kontrola autorytatywna
- kontrola bezpieczeństwa
- kontrola celna
- kontrola cen
- kontrola czynszów
- kontrola dokumentów
- kontrola finansowa
- kontrola graniczna
- kontrola kapitału
- kontrola państwowa
- kontrola parlamentarna
- kontrola podatkowa
- kontrola prokuratorska
- kontrola resortowa
- kontrola robotnicza
- kontrola rodzicielska
- kontrola skarbowa
- kontrola społeczna
- kontrola zarządcza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontroler

1. osoba upoważniona do kontrolowania działalności instytucji, przedsiębiorstw; urzędnik przeprowadzający kontrolę;
2. osoba sprawdzająca bilety, np. w pociągu lub autobusie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kontrolująca, sprawdzająca coś

(1.2) osoba kierująca ruchem wielu obiektów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. urządzenie kontrolujące pracę maszyn

(2.2) inform. program sterujący

(2.3) inform. gamepad

- kontroler (informatyka)
- kontroler ruchu lotniczego – osoba sprawująca służbę kontroli ruchu lotniczego przy pomocy wizualnej lub radaru
- Kontroler – polski film z 2002, reżyseria w reżyserii Petera Vogta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrolerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: kontroler

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrolerowy

→ kontroler (urządzenie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrolerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrolerem, dotyczący kontrolera, tego, kto wykonuje kontrole

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrolimpiada

igrzyska olimpijskie zorganizowane przez kraje bojkotujące igrzyska oficjalne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontroling

w ekonomii: metoda kierowania przedsiębiorstwem, polegająca na tworzeniu i aktualizowaniu systemu planowania, konstruowaniu wskaźników i mierników oceny finansowej firmy oraz przygotowywaniu informacji bieżących i strategicznych w celu podjęcia najbardziej odpowiednich decyzji w przedsiębiorstwie; controlling

Controlling – system sterowania przedsiębiorstwem zorientowanym na wynik, łączący w sobie jednocześnie zadania planowania – poprzez ustalenie celów przedsiębiorstwa, kontroli – porównaniem stanu faktycznego z zamierzeniami i kierowania – przeprowadzanie działań korygujących. Celem działania controllingu jest przygotowanie dla kadry kierowniczej informacji, metod i instrumentów umożliwiających podejmowanie skutecznych decyzji planistycznych i realizacyjnych na różnych poziomach zarządzania, a także koordynację oraz kontrolę przebiegu wszystkich procesów przedsiębiorstwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrolingowy

→ kontroling

Patrz:kontroling

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrolka

1. notatnik do zapisków przydatnych podczas kontroli; notes, brulion;
2. lampka sygnalizacyjna umożliwiająca kontrolę pracy danego urządzenia; dioda, lampka kontrolna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) notatnik do prowadzenia zapisków podczas kontroli

(1.2) lampka sygnalizacyjna, która umożliwia kontrolę pracy jakiegoś urządzenia

Widżet – podstawowy element graficznego interfejsu użytkownika (na przykład okno, pole edycji, suwak, przycisk). Termin ten jest szczególnie popularny wśród użytkowników systemów operacyjnych z rodziny UNIX, natomiast użytkownicy systemów MS Windows używają w tym kontekście terminu kontrolka lub element kontrolny. W produktach firmy Microsoft (Visual Studio, .NET, Office itp.) używana jest nazwa formant. W pewnych kontekstach synonimem widżetu jest okno.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrolny

związany z kontrolą, wykorzystywany podczas kontroli, umożliwiający kontrolę, przeprowadzający kontrolę, np. zegar kontrolny, kontrolny spis towarów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrolą lub kontrolowaniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrolować

1. przeprowadzać kontrolę, sprawdzać; nadzorować, inspekcjonować;
2. panować nad kimś lub nad czymś; rządzić, decydować;
3. dominować w jakiejś dziedzinie;
4. kontrolować się - panować nad sobą

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) sprawdzać, czy coś działa tak, jak powinno, czy jest takie, jak powinno być

(1.2) sprawiać, że coś przebiega tak, jak chcemy

(1.3) rządzić czymś, mieć nad czymś władzę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrolowalny

dający się kontrolować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawowanie kontroli, wykonywanie czynności kontrolnych

Kontrolowanie – w wąskim rozumieniu oznacza sprawdzanie zgodności z ustalonym standardem (np. kontrolowanie poziomu wody w rzece), w szerokim oznacza także sprawdzanie zgodności ze standardem i czynny nadzór nad jego przestrzeganiem (np. kontrolowanie pojazdu, utrzymywanie kontroli nad klasą w szkole itp.). W obu przypadkach punktem wyjścia jest określenie stanu pożądanego – wyznaczenie normy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontronim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyraz o dwóch przeciwstawnych znaczeniach

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrorędzie

orędzie mające na celu zagłuszenie innego orędzia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontroskarżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zarzut stawiany osobie w odpowiedzi na inny, postawiony przez nią komuś zarzut

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrować

1. być przeciw komuś lub czemuś; oponować, sprzeciwiać się;
2. w brydżu: zobowiązywać się do niedopuszczenia licytującego przeciwnika do wygranej;
3. w boksie: zadawać kontry, odpowiadać ciosami na ciosy przeciwnika, powstrzymywać ciosem atak przeciwnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrowersista

dawniej: osoba biegła w polemice, zwłaszcza w sporach na tle wyznaniowym i religijnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrowersja

(zwykle w liczbie mnogiej) różnica zdań, rozbieżność poglądów; spór, polemika, konflikt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niejednoznaczność opinii w jakiejś sprawie, wywołująca dyskusje, sprzeczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrowersyjność

ogół cech kontrowersyjnych - wywołujących spory, niepozwalających na jednoznaczną ocenę; niejednoznaczność, dyskusyjność, sprzeczność, problematyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kontrowersyjne; cecha tych, którzy są kontrowersyjni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrowersyjny

wywołujący spory, niepozwalający na jednoznaczną ocenę; problematyczny, dyskusyjny, sporny

przymiotnik

(1.1) wzbudzający kontrowersje, prowokujący spory i dyskusje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrowy

→ kontra

Patrz:kontra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrpara

dawniej: para wpuszczana do cylindra parowego z odwrotnej strony tłoka w celu zahamowania jego ruchu; przeciwpara

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrpartner

przeciwnik, rywal

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrpartnerka

rywalka, konkurentka, przeciwniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrpochód

pochód będący wyrazem sprzeciwu wobec innego pochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrpozew

pozew wzajemny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrpróba

sposób dodatkowej kontroli wyników głosowania jawnego w przypadku, gdy wyniki są niezbyt wyraziste

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrproduktywny

utrudniający osiągnięcie zamierzonych efektów; kontraproduktywny

przymiotnik

(1.1) zob. przeciwskuteczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrprojekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) projekt stanowiący alternatywę, konkurencję dla danego innego projektu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrprotest

w sporcie: protest składany w przypadku zaakceptowania przez jury protestu innego zawodnika, innej federacji itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrprzykład

w matematyce: przykład obalający daną hipotezę, przeczący twierdzeniu; przeciwprzykład

Kontrprzykład – zdanie falsyfikujące, z którego wynika negacja pewnego zdania ogólnego – zawierającego kwantyfikator ogólny („dla każdego”, „dla dowolnego”). Kontrprzykład jest koniunkcją dwóch zdań elementarnych (tzn. takich, że jest to zdanie atomowe lub negacja zdania atomowego).

Jeżeli uda nam się znaleźć kontrprzykład to wyrażenie nie jest tautologią, ponieważ istnieje takie podstawienie wartości logicznych za konkretne zmienne w wyrażeniu, dla którego schemat jest fałszywy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrreformacja

prąd powstały w kościele katolickim wobec zagrożenia reformacją

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. rel. ruch w Kościele katolickim w XVI i XVII w., skierowany przeciw reformacji i wyznaniom protestanckim, mający na celu także przeprowadzenie odnowy wewnętrznej w Kościele;

Kontrreformacja – ruch w Kościele katolickim zapoczątkowany soborem trydenckim, a zakończony wraz z wojną trzydziestoletnią, zmierzający do uzdrowienia stosunków w Kościele, będący odpowiedzią na reformację. Celem kontrreformacji była rekatolicyzacja podejmowana z zamiarem ponownego wprowadzania katolicyzmu wśród społeczności innowierczej na terenach, gdzie wcześniej przeważał katolicyzm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrreformacyjny

związany z kontrreformacją (prądem w Kościele katolickim); przeciwreformacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. kośc. związany z kontrreformacją, dotyczący kontrreformacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrreformator

1. duchowny będący członkiem kontrreformacji;
2. osoba działająca w celu odwrócenia skutków reform

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrreformatorski

→ kontrreformator

Patrz:kontrreformator

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrrewolucja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. hist. działania stanowiące reakcję w stosunku do rewolucji;

Kontrrewolucja – określenie działań stanowiących reakcję w stosunku do rewolucji. Pierwszy raz użyte podczas rewolucji francuskiej, rozpowszechnione także podczas rewolucji w Rosji.

Najczęściej kontrrewolucja jest utożsamiana z prawicą oraz ruchami konserwatywnymi czy też monarchistycznymi, często określanymi przez samych rewolucjonistów i ich zwolenników jako reakcja. Często jednak odnoszony jest do wszystkich grup wrogich, (bądź też uznanych za wrogie) danej rewolucji, starających się ją zwalczyć - przykładem może być tu określanie jako kontrrewolucyjnego Rządu Białych, który był rządem stworzonym przez rewolucję lutową, reprezentującym w sporej części socjalistów i demokratów. Jako kontrrewolucyjne określano też m.in. powstanie w Kronsztadzie, którego głównymi postulatami była realizacji postulatów rewolucji lutowej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrrewolucjonistka

→ kontrrewolucjonista

Patrz:kontrrewolucjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrrewolucyjny

związany z kontrrewolucją

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z kontrrewolucją, dotyczący kontrrewolucji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrsankcja

sankcja będąca odpowiedzią na sankcję przeciwnej strony

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrsugestia

działanie wbrew czyjejś sugestii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrsugestywny

charakterystyczny dla działania wbrew czyjejś sugestii; przekorny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrświadczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urz. świadczenie spełniane w odpowiedzi na świadczenie drugiej strony w ramach umowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrsygnatura

w numizmatyce: znak wybijany na monetach w celu usankcjonowania ich obiegu lub nadania im nowej wartości nominalnej; kontramarka, kontrasygnatura

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrsztaba

tylna sztaba statku, stanowiąca wraz z kilem i sztabą podstawę wiązania całego kadłuba

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrterroryzm

#### Źródła:

Wikipedia

# Kontrtorpedowiec

rodzaj okrętu; niszczyciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrtypowanie

wykonywanie pozytywowej taśmy filmowej za pomocą kontrnegatywu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontrtypować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrurbanizacja

wyludnianie się miasta

Kontrurbanizacja – proces reorganizacji terenów miejskich zamieszkanych przez człowieka, polegający na zmniejszeniu się zagęszczenia przebywającej na tych terenach ludności oraz zmianie charakteru poszczególnych fragmentów miast na tereny typowo mieszkalne lub jednolicie przemysłowe. Proces ten występuje również w ścisłych centrach miast, z których mieszkańcy przenoszą się do dzielnic peryferyjnych, czego efektem jest zmiana charakteru centrum miasta na typowo handlowo-administracyjno-usługowe, ale pozbawione stałych mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrwalacja

w działaniach oblężniczych: wewnętrzna linia umocnień, skierowana przeciwko obleganemu obiektowi

Kontrwalacja (linia kontrwalacyjna, od łac. contrvallatio – przeciwobwałowanie) – w działaniach oblężniczych wewnętrzna linia umocnień w postaci wału ziemnego otaczająca obleganą twierdzę bądź miasto. Jej głównym celem było chronienie wojsk oblegających przed wypadami obrońców twierdzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontrwywiad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) instytucja państwowa zajmująca się bezpieczeństwem państwa poprzez uniemożliwianie działalności szpiegom obcych państw;

Kontrwywiad – neutralizowanie działań obcych służb wywiadowczych, wykorzystywanie ich do własnych celów (np. penetracja), jak też przeciwdziałanie szpiegostwu w ogólności. Ujmuje się tu również działania mające na celu ochronę i obronę przed dywersją i sabotażem, ochronę tajemnicy państwowej, wojskowej i gospodarczej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrwywiadowczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontrwywiadem, dotyczący kontrwywiadu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrybucja

1. danina pieniężna narzucona w traktacie pokojowym państwu pokonanemu przez państwo zwycięskie;
2. dawniej w czasie wojny: przymusowe świadczenie w pieniądzach lub żywności pobierane przez wojsko;
3. dawniej: opłata nakładana przez władcę na kraj przez niego podbity; haracz, trybut, podatek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) danina, podatek nakładany na pokonane w wojnie państwo albo okupowane terytorium

(1.2) hist. opłata płacona za odstąpienie przez napastników od oblężenia albo zaniechania ataku

(1.3) środ. treść dodawana przez użytkownika do bazy tworzonej na stronie internetowej

Kontrybucja (łac. contributio ‘zbieranie; rozdzielanie; składka’ od contribuere ‘zbierać; przyczyniać się’ com ‘współ’ tribuere ‘(roz)dawać; udzielać; łożyć’ z tribus ‘okrąg, jednostka podziału terytorialnego ludności starożytnego Rzymu’) – danina, składka, jednorazowy podatek wojenny bądź odszkodowanie wojenne, zwrot kosztów wojennych.

1. W starożytności i średniowieczu kontrybucja była to pieniężna danina składana przez poddanych na rzecz państwa.
2. W starożytnym Rzymie w okresie Republiki kontrybucja – contributio była to danina nakładana na pokonane ludy, służąca zwrotowi pożyczki zaciągniętej u ludu rzymskiego na prowadzenie wojny.
3. W czasach nowożytnych i najnowszych – opłata za odstąpienie od oblężenia lub zaniechanie agresji terytorialnej, która była lub jest stosowana w celach represyjnych.
4. Również w czasach nowożytnych i najnowszych – danina pieniężna, która została narzucona w traktacie pokojowym przez państwo zwycięskie państwu pokonanemu. Czym innym są reparacje wojenne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontrybucyjny

związany z kontrybucją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrybuować

dawniej:
1. przyczyniać się do czegoś;
2. płacić kontrybucję, podatki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrybutor

1. osoba lub podmiot płacący kontrybucję, czyli daninę pieniężną
2. osoba wnosząca swój wkład do czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto płaci kontrybucjęfakt.

(1.2) osoba wnosząca wkład

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontrybutorka

1. płatniczka kontrybucji;
2. współpracownica mająca swój wkład

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontryfał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. stop miedzi z cyną

(1.2) daw. cyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontrym

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontrłata

listwa drewniana będąca częścią więźby dachowej

Łata (z niem. Latte listwa) – drewniana listwa używana w budownictwie.

Długa listwa drewniana o przekroju kwadratowym lub prostokątnym używana w konstrukcjach drewnianych, na przykład w więźbie dachowej do ułożenia pokrycia dachowego. Jest układana poziomo. Przy deskowaniu pełnym stosuje się niekiedy kontrłaty, ustawiane prostopadle do łat. W dawnym budownictwie drewnianym używano żerdzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontuar

stół oddzielający kupującego od sprzedawcy; lada

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) blat oddzielający sprzedawcę, szatniarza itp. od klienta;

(1.2) muz. stół gry w organach piszczałkowych

Kontuar – mebel, lada oddzielająca sprzedawcę (w sklepie) lub barmana (w barach) od klientów. Kontuar posiada kształt dużego stołu, często z szufladami lub podręcznymi półkami. Służy do podawania towarów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontumacja

niestawienie się oskarżonego na rozprawę sądową

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. praw. niepojawienie się oskarżonego na rozprawie, co powoduje zaoczne wydanie wyroku

(1.2) daw. praw. wyrok wydany zaocznie

(1.3) daw. kwarantanna (przymusowe odosobnienie osób, zwierząt i rzeczy przybyłych z miejsc objętych epidemią)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontumacyjny

związany z kontumacją

przymiotnik

(1.1) daw. przym. od kontumacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontur

1. zarys kształtów jakiejś postaci lub przedmiotu, odcinający się od tła; kontury;
2. linia obwodząca kształt czegoś; obrys

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) linia, zarys kształtu

(1.2) geogr. mapa z zaznaczonymi tylko liniami lądów, głównych rzek, gór itp.

(1.3) szt. linia obwodząca dany motyw na malowidle lub rysunku, odgraniczająca płaszczyzny od siebie

Kontur – regularna, dodatnio zorientowana krzywa Jordana.W geografii i kartografii określa się tą nazwą granicę zasięgu (linia wyznaczająca zasięg terytorialny) danego państwa (g. polityczna) obiektu lub powierzchni (g. administracyjna) jednostki administracyjnej, np. granica województwa, powiatu, gminy, miasta wydzielonego lub rezerwatu, lasu, łąki, ogrodzenia itp., wewnątrz którego na mapie rozmieszcza się znaki lub barwę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konturować

obrysowywać kształt czegoś; robić kontury

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) szt. kreślić kontury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konturóweczka

zdrobnienie od: konturówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: konturówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konturówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. kosmetyk w formie ołówka, sztyftu lub pędzelka, służący do obrysowania oczu lub ust;

(1.2) pot. mapa konturowa

(1.3) pot. odblaskowe oznakowanie konturowe samochodów

(1.4) szt. grubo nakładana farba do rysowania konturów, np. reliefów imitujących witraże

Konturówka – potoczna nazwa kosmetyku służącego do obrysowywania oczu lub ust.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konturowy

przymiotnik od: kontur

przymiotnik

(1.1) oparty na konturach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontury

zarys kształtów jakiejś postaci lub przedmiotu, odcinający się od tła; kontur

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontusik

zdrobnienie od: kontusz (wierzchni strój męski noszony w dawnej Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontusz

w dawnej Polsce: strój męski, wkładany na żupan, suknia sięgająca poniżej kolan, z rozciętymi rękawami (wylotami) zarzuconymi zwykle na plecach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) męski strój staropolski wkładany na żupan, rodzaj długiej sukni z tzw. wylotami (rozciętymi rękawami), spinanymi na ogół na plecyecach

Kontusz (węg. köntös – suknia z tur. kontos; rum. contas; bułg. kontos) – szata wierzchnia, rodzaj płaszcza lub kamizelki, z typowymi tzw. wylotami, czyli rozciętymi od pachy do łokci rękawami, które albo luźno zwisały, albo, odrzucone do tyłu, odsłaniały żupan. Element polskiego stroju narodowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontuszowiec

dawniej: szlachcic tradycjonalista, szlachcic o poglądach sarmackich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. mężczyzna noszący kontusz

(1.2) daw. szlachcic hołdujący starym obyczajom i poglądom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontuszówka

dawniej: gatunek brunatnej wódki sporządzanej na bazie nasion przypraw z dodatkiem miodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontuszowy

związany z kontuszem - wierzchnim okryciem męskim noszonym w dawnej Polsce (np. pas kontuszowy, szlachta kontuszowa)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kontuszem, dotyczący kontusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontuzja

potłuczenie ciała lub narządów wewnętrznych w wyniku tępego urazu; stłuczenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. sport. uraz jakiejś części ciała powodujący jej częściową lub pełną niesprawność

Stłuczenie, kontuzja (łac. contusio) – jest to zamknięte uszkodzenie wewnętrznej struktury tkanki powstałe w wyniku urazu mechanicznego polegające na zgnieceniu komórek, rozerwaniu włókien substancji międzykomórkowej, uszkodzeniu naczyń i nerwów. Stłuczona tkanka jest niezdolna do pełnienia swojej funkcji. Objawy zależą od funkcji uszkodzonej tkanki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontuzjogenny

często powodujący kontuzje

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontuzjować

w sporcie: spowodować, powodować czyjąś kontuzję

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) sport. spowodować czyjąś kontuzję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontuzjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kontuzjować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontuzjowany

w sporcie: spowodować, powodować czyjąś kontuzję

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontuzyjny

→ kontuzja

Patrz:kontuzja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontyna

świątynia pogańska u dawnych Prusów, Słowian i Litwinów; gontyna, kącina

Chram (także kącina, kupiszta; neologizmy: kontyna, gontyna) – typ budowli sakralnej w religii Słowian. Miejsce spotkań, modlitw, nabożeństw i wróżb, którego rolę pierwotnie pełniły poświęcone kultowi drzew oraz sił przyrody gaje – słowiańskie odpowiedniki świętych gajów w innych kulturach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontynencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kontynent

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontynent

1. wielki obszar lądu otoczony morzem i oceanem, np. kontynent europejski, amerykański, azjatycki;
2. książkowo: duży obszar ziemi niebędący wyspą; stały ląd;
3. książkowo: masyw lądowy Europy (bez Anglii);
4. czarny kontynent - Afryka;
5. stary kontynent - Europa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. wielki obszar lądu otoczony morzem lub oceanem, mający więcej niż 5 000 000 kilometrów kwadratowych;

Kontynent (łac. continens – łączny) – w geografii fizycznej: olbrzymi pod względem powierzchni (rzędu kilku mln km²) obszar lądu, otoczony (oblany) ze wszystkich stron morzami i oceanami, a z innymi kontynentami połączony co najwyżej wąskimi przesmykami (Ameryka Północna i Ameryka Południowa, Eurazja i Afryka). W geotektonice i geomorfologii, kontynent określa się jako lądową część cokołu (bloku) kontynentalnego (do którego należy szelf kontynentalny z morzami szelfowymi), kontynent obejmuje więc także przybrzeżne wyspy, znajdujące się na tym samym cokole kontynentalnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontynentalizm

Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych typów klimatu występujący w różnych strefach klimatycznych. Kształtuje się w głębi lądu i powstaje w wyniku dominującego wpływu rozległego lądu na atmosferę. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza, zwłaszcza parującego oceanu, maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kontynentalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kontynentalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontynentalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący kontynentu, związany z kontynentem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontyngencja

1. w matematyce: korelacja statystyczna między cechami, z których co najmniej jedna jest cechą jakościową;
2. w filozofii: brak konieczności istnienia; kontyngentyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontyngencyjny

→ kontyngencja

Patrz:kontyngencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontyngens

kontyngent; przestarzałe:
1. określona ilość, liczba czegoś; przydział, wkład, zasób;
2. obowiązkowe świadczenia w naturze, dokonywane przez ludzi na rzecz państwa, gminy itp.;
3. nakazana lub określona umową liczba wojska, którą należy wystawić;
4. obowiązkowy podatek płacony przez państwo, miasto itp. na rzecz wojska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontyngensowy

→ kontyngens

Patrz:kontyngens

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontyngent

1. określona ilość, liczba czegoś; przydział, wkład, zasób, kontyngens;
2. obowiązkowe świadczenia w naturze, dokonywane przez ludzi na rzecz państwa, gminy itp.; kontyngens;
3. nakazana lub określona umową liczba wojska, którą należy wystawić; kontyngens;
4. obowiązkowy podatek płacony przez państwo, miasto itp. na rzecz wojska; kontyngens;
5. oddział wojska jakiegoś państwa pełniący służbę w międzynarodowych siłach zbrojnych;
6. w ekonomii: limit importu, eksportu lub tranzytu towarów, dóbr, określony przez rząd danego kraju

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przydział, określona ilość

(1.2) hand. maksymalna norma importu, eksportu lub tranzytu określona w umowach międzypaństwowych

(1.3) wojsk. jednostki wojskowe jakiegoś kraju, które pełnią służbę w międzynarodowych siłach zbrojnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontyngentny

→ kontyngencja

Patrz:kontyngencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontyngentowy

→ kontyngent

Patrz:kontyngent

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontyngentyzm

pogląd filozoficzny zaprzeczający powiązaniu zjawisk w sposób konieczny, uważający prawa nauki za subiektywne konstrukcje ludzkiego umysłu, negujący powiązanie zjawisk w stopniu umożliwiającym przewidzenie większości rzeczy, co nie wynika z braków nauki, ale z przypadkowości wpisanej w naturę świata; akcydentalizm

Kontyngentyzm (łac. contingens - zdarzający się; także akcydentalizm) - koncepcja filozoficzna zakładająca, że zjawiska zachodzące w świecie mają w różnym stopniu charakter przypadkowy i nie są ze sobą związane przyczynowo. Według tej koncepcji pewne zdarzenia lub procesy nie wynikają z wiedzy naukowej, lecz z samej istoty rzeczywistości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kontynuacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dalsze trwanie czegoś lub następna część czegoś albo jakiejś działalności

Kontynuacja – dalsze wykonywanie jakiejś czynności

- Sequel – kontynuacja dzieła
- Instrukcja kontynuacji – konstrukcja programistyczna
- Kontynuacja (informatyka) – konstrukcja programistycza
- Symbol kontynuacji – konstrukcja programistyczna

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kontynuacyjny

związany z kontynuacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontynuant

1. w językoznawstwie: element językowy zastępujący element o tej samej funkcji występujący wcześniej;
2. w matematyce: wielomian będący wyznacznikiem macierzy trójkątnej, stosowany w rozwijaniu ułamków łańcuchowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontynuator

osoba wykonująca w dalszym ciągu rozpoczętą czynność; wykonawca rozpoczętego dzieła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kontynuująca rozpoczętą przez kogoś pracę, wykonawca rozpoczętego dzieła, następca rozwijający lub naśladujący idee, pracę poprzednika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontynuatorka

kobieta wykonująca w dalszym ciągu rozpoczętą czynność; wykonawczyni rozpoczętego dzieła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontynuować

czynić nadal zaczętą uprzednio czynność

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dalej wykonywać określoną czynność; rozwijać coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kontynuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie rozpoczętej czynności nadal

#### Źródła:

Wiktionary

# Kontysta

osoba zajmująca się zapisywaniem pozycji przychodu i rozchodu na odpowiednich kontach oraz sporządzająca wyciągi z konta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kontystka

kobieta zapisująca pozycje księgowań na odpowiednie konta, pomoc księgowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Konularia

wymarły bezkręgowiec morski

#### Źródła:

SJP.pl

# Konura

rodzaj ptaka z rodziny papugowatych; Aratinga

#### Źródła:

SJP.pl

# Konurbacja

zespół kilku sąsiadujących miast lub osiedli, z których żadne nie ma znaczenia dominującego; konurbium

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół wielu sąsiadujących ze sobą miast, z których żadne nie dominuje nad pozostałymi;

Konurbacja (z łac. con, „z, razem” i urbs, „miasto”) – typ aglomeracji powstałej w wyniku połączenia się w jeden obszar zurbanizowany wielu pierwotnie odrębnych miast, osiedli i przedmieść. Zazwyczaj konurbacja tworzy jednolity obszar dojazdów do pracy dzięki wytworzeniu się rozbudowanej sieci komunikacyjnej łączącej poszczególne jej części.

Konurbacje powstawały często w zagłębiach węglowych w czasie rewolucji przemysłowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konurbium

zespół kilku sąsiadujących miast lub osiedli, z których żadne nie ma znaczenia dominującego; konurbacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Konus

1. potocznie o niskim człowieku;
2. przestarzale: stożek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) o chłopaku lub mężczyźnie lekcew. człowiek niskiego wzrostu

(1.2) daw. stożek

- Konus – dawna nazwa stożka (bryły ograniczonej przez powierzchnię stożkową)
- Konus – komiks autorstwa Marka Szyszko (rys.) i Szweda (scenariusz)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konusować

przestarzałe: nadawać czemuś kształt stożka

#### Źródła:

SJP.pl

# Konusowaty

pogardliwie: niski, niepokaźny, przysadzisty; kurduplowaty, kurduplowy, kurdupli

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwalescencja

1. nabranie mocy prawnej, uzyskanie ważności, wejście w życie;
2. dawniej: powrót do zdrowia po przebytej ciężkiej chorobie; rekonwalescencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nabranie mocy prawnej

(1.2) daw. zob. rekonwalescencja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwalia

roślina o białych, wonnych kwiatach w kształcie drobnych dzwoneczków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Convallaria|L.|ref=tak., roślina z rodziny szparagowatych o białych kwiatach i intensywnym zapachu;

(1.2) kwiat konwalii (1.1)

(1.3) środek leczniczy sporządzony z konwalii (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwalidacja

w prawie: działanie uchylające nieważność czynności prawnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwalidacyjny

związany z konwalidacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwalidować

w prawie:
1. nadawać (nadać) moc prawną na skutek zaistnienia okoliczności spełniających warunki określone przez ustawę;
2. konwalidować się - uzyskiwać (uzyskać) moc prawną na skutek zaistnienia okoliczności spełniających warunki określone przez ustawę

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwalijka

zdrobnienie od: konwalia

Konwalijka (Maianthemum F.H. Wigg.) – rodzaj roślin należący do rodziny szparagowatych (Asparagaceae) według APweb. Należy tu 39 gatunków występujących głównie w Ameryce Północnej i Środkowej oraz we wschodniej Azji sięgając do Himalajów, poza tym w północnej i środkowej Europie. Jedynym przedstawicielem we florze Polski i zarazem gatunkiem typowym jest konwalijka dwulistna M. bifolium.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwaliowy

przymiotnik od: konwalia

przymiotnik

(1.1) przym. od konwalia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwalnik

roślina ogrodowa z rodziny ruszczykowatych, o białych wiatach podobnych do konwalii

Konwalnik, wężobród (Ophiopogon Ker-Gawler) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae). Należy do niego ok. 54, 65 lub 67 gatunków. Rośliny te występują w Azji w klimacie tropikalnym, subtropikalnym i umiarkowanym ciepłym, z centrum zróżnicowania w Chinach, gdzie jest ich 47 gatunków, z czego 38 to endemity. Zasięg rodzaju obejmuje Pakistan na zachodzie, dalej na wschód: Indie, Indochiny, Malezję, a na północy sięga po Japonię. W naturze rosną zwykle w cienistych zaroślach i lasach oraz nad strumieniami. W tropikach w niższych położeniach rośliny te zwykle nie kwitną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwejer

1. przenośnik cięgnowy przenoszący nosiwo za pomocą taśmy (na powierzchni jednej taśmy, między dwiema taśmami lub wewnątrz zwiniętej taśmy); przenośnik taśmowy;
2. kilkudziesięciogodzinne przesłuchania stosowane w latach 40. i 50. ub. w. jako metoda śledcza przez funkcjonariuszy UB

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przenośnik taśmowy

(1.2) środ. metoda wydobywania zeznań polegająca wielogodzinnych, nocnych przesłuchaniach świadków lub podejrzanych;

Konwejer (z ang. conveyor – taśmociąg) – standardowa metoda przesłuchań przez NKWD i inne policje polityczne w krajach komunistycznych (Polska – UB i Informacja Wojskowa, Węgry – ÁVH, NRD – Stasi, Czechosłowacja – StB, Rumunia – Securitate i tak dalej) w okresie stalinizmu. Przez konwejer przeszli między innymi generał Leopold Okulicki, podpułkownik Władysław Minakowski, fizyk Aleksander Weissberg-Cybulski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwejerowy

przymiotnik od: konwejer

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwekcja

ruch cieczy lub gazu względem siebie wynikający z różnicy temperatur

Konwekcja – proces przekazywania ciepła związany z makroskopowym ruchem materii w gazie, cieczy lub plazmie, np. powietrzu, wodzie, plazmie gwiazdowej. Czasami przez konwekcję rozumie się również sam ruch materii związany z różnicami temperatur, który prowadzi do przenoszenia ciepła. Ruch ten precyzyjniej nazywa się prądem konwekcyjnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwekcyjny

związany z konwekcją

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwektor

grzejnik centralnego ogrzewania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grzejnik wykorzystujący efekt konwekcji

Konwekcja – proces przekazywania ciepła związany z makroskopowym ruchem materii w gazie, cieczy lub plazmie, np. powietrzu, wodzie, plazmie gwiazdowej. Czasami przez konwekcję rozumie się również sam ruch materii związany z różnicami temperatur, który prowadzi do przenoszenia ciepła. Ruch ten precyzyjniej nazywa się prądem konwekcyjnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwektorowy

przymiotnik od: konwektor

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwenans

ogólnie przyjęta norma społeczna obowiązująca w danym środowisku, zwyczaj towarzyski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogólnie przyjęte normy i obyczaje towarzyskie

Savoir-vivre (fr. savoir – wiedzieć, vivre – żyć; „znajomość życia”) – ogłada, dobre maniery, bon-ton, konwenans towarzyski, znajomość obowiązujących zwyczajów, form towarzyskich i reguł grzeczności funkcjonujących w danej grupie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwenansowość

to, co właściwe dla ogólnie przyjętej normy społecznej obowiązującej w danym środowisku; zwyczajowość, kurtuazyjność, uprzejmość

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwenansowy

właściwy dla ogólnie przyjętej normy społecznej obowiązującej w danym środowisku; zwyczajowy, kurtuazyjny, uprzejmościowy, grzecznościowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od konwent

#### Źródła:

Wiktionary

# Konwencja

umowa międzynarodowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. umowa międzynarodowa

(1.2) książk. przyjęte w jakimś środowisku normy postępowania, myślenia itp.

(1.3) liter. teatr. szt. charakterystyczne cechy twórczości przyjęte przez artystę

(1.4) polit. zjazd członków partii politycznej, najczęściej poświęcony wyborom

- konwencja społeczna - zespół norm i standardów rządzących życiem społecznym,
- konwencja – umowa międzynarodowa
- konwencja – sztuczna odzywka w brydżu
- konwencja literacka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwencjonalistka

→ konwencjonalista

Patrz:konwencjonalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwencjonalistyczny

→ konwencjonalizm

Patrz:konwencjonalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwencjonalizacja

czynienie czegoś zwykłym, umownym, konwencjonalnym lub stawanie się takim

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwencjonalizm

1. ogólnie przyjęta norma społeczna obowiązująca w danym środowisku, zwyczaj towarzyski; konwenans;
2. kierunek filozoficzny, według którego wszystkie twierdzenia i teorie o charakterze naukowym mają charakter umowny

Konwencjonalizm – przyrodoznawczy kierunek filozoficzny, powstały w V w. p.n.e. (Protagoras, Arystyp, sofiści), a rozwinięty w końcu XIX i w XX w. (Poincaré, Bergson, Ajdukiewicz), w myśl którego wszystkie twierdzenia i teorie o charakterze naukowym są konwencjami (tzn. mają umowny charakter). Rolą pełnioną przez te konwencje jest wygoda myślenia w procesach poznania i wartościowania w danym wycinku czasoprzestrzeni, co – w przekładzie potocznym – jest takim rozeznawaniem się w pewnej rzeczywistości, w którym umownie przyjmuje się określone sądy za prawdziwe bądź nieprawdziwe oraz określone rzeczy za dobre lub piękne bądź złe lub brzydkie. Niejako „użytkowym przekazem” konwencjonalizmu jest to, iż w praktyce nie ma wiecznie niezmiennych stanowisk wobec realiów – z racji tego, że rozwojową naturę ma myśl ludzka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwencjonalnie

przysłówek

(1.1) w sposób konwencjonalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Konwencjonalność

niewykraczanie poza schematy, nieoryginalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest konwencjonalne; cecha tych, którzy są konwencjonalni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwencjonalny

dotyczący umowy, zwyczajowy

przymiotnik

(1.1) zgodny z konwencjami; tradycyjny, pospolity

(1.2) oparty na konwencji, umowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwencyjny

związany z konwencją

#### Źródła:

SJP.pl

# Konweniencja

zgodność, stosowność, odpowiedniość

#### Źródła:

SJP.pl

# Konweniencje

przestarzałe: to, co stosowne

#### Źródła:

SJP.pl

# Konweniować

1. odpowiadać czemuś, być zgodnym z czymś;
2. przypadać do gustu, odpowiadać

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwent

zgromadzenie zakonne; zakon, klasztor, zakonnicy klasztoru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spotkanie członków jakiejś instytucji bądź organizacji, na którym podejmuje się decyzje w istotnych kwestiach

(1.2) klasztor, zakon

(1.3) grupa katolików, którzy mają prawo głosowania na spotkaniach, na których podejmuje się decyzje dotyczące całego zakonu

- Konwent Seniorów – organ Sejmu i Senatu RP
- Konwent Narodowy – zgromadzenie prawodawcze z okresu rewolucji francuskiej 1789 roku
- Konwent Polonia – najstarsza polska korporacja akademicka założona w 1828 roku
- Konwent Unii Europejskiej – działający w latach 2001–2003
- konwent zakonny – jednostka organizacyjna zakonu, także dom zakonny (klasztor)
- konwent fanów – zjazd fanów jakiejś tematyki, najczęściej fantastyki i gier fabularnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwentowy

przymiotnik od: konwent

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwentualny

w religii:
1. związany z konwentem - zakonem; zakonny;
2. o odłamie zakonu franciszkanów i karmelitów: odznaczający się mniej surową regułą zakonną

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwentykiel

1. poufne, tajemne zebranie organizacji, stowarzyszenia itp.;
2. dawniej: zebranie sekty religijnej;
3. żartobliwie: poufna narada

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zebranie jakiejś organizacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwentykuł

przestarzałe: zebranie stowarzyszenia, sekty, zwłaszcza tajne

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwergencja

1. zbieżność; podobieństwo;
2. powstawanie zbieżności, upodobnianie się; nabieranie wspólnych cech, podobieństwa;
3. występowanie podobnych cech u niespokrewnionych gatunków żyjących w podobnym środowisku;
4. ruch zbieżny gałek ocznych, przecinanie się osi optycznych oczu przy patrzeniu na bliski obiekt;
5. w psychologii: koncepcja współistotności i uzupełniania się czynników dziedzicznych i środowiskowych w rozwoju dziecka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbieżność lub jej powstawanie

(1.2) kult. niezależne powstawanie podobnych zjawisk kulturowych w odległych od siebie regionach świata w podobnych warunkach geograficznych

(1.3) biol. proces powstawania podobnych cech u niespokrewnionych ze sobą organizmów na skutek życia w podobnych warunkach;

(1.4) techn. kojarzenie różnych zjawisk na pograniczu działów telekomunikacji, informatyki i multimediów;

(1.5) med. jednoczesny, zbieżny ruch gałek ocznych przy zmianie odległości obiektu, na którym jest skupiany wzrok;

(1.6) meteorol. zbliżanie się do siebie mas powietrza z różnych stron, powodujące wyparcie znajdującego się tam wcześniej powietrza w górę;

(1.7) ekon. zjawisko zbliżania się poziomu rozwoju różnych krajów poprzez doganianie bogatych przez biedne;

(1.8) ekon. zbieżność ekonomiczna państw Unii Europejskiej pod względem inflacji, stóp procentowych, zadłużenia i kursu walutowego;

Konwergencja – pojęcie oznaczające zbieżność lub powstawanie zbieżności, np. powstawanie podobnych wytworów kulturowych u różnych ludów, zbliżenie się poziomu gospodarczego państw członkowskich Unii Europejskiej, ruch zbieżny gałek ocznych.

Przykłady

- konwergencja (biologia)
- konwergencja (multimedia)
- konwergencja (meteorologia)
- konwergencja (ekonomia)
- konwergencja (medycyna)
- kryteria konwergencji
- teoria konwergencji
- konwergencja (telekomunikacja)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwergencyjny

związany z konwergencją, zbieżny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwergentny

zbieżny, podobny, pokrewny; często w odniesieniu do różnych gatunków, cech, kultur

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwers

brat zakonny bez święceń kapłańskich, wykonujący najczęściej prace pomocnicze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. niewykształcony zakonnik pracujący fizycznie, członek zgromadzenia drugiej kategorii zajmującego się posługą wobec braci z zakonu zasadniczego;

- konwers relacji – relacja odwrotna
- konwers – typ zakonnika, por. konwersi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwersacja

porozumiewanie się za pomocą słów; rozmowa, dyskusja, polemika, dysputa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) towarzyska rozmowa

(1.2) ćwiczenie języka obcego, polegające na rozmowie

Konwersacja (łac. conversatio 'częste przebywanie; obcowanie' od convertere 'obracać, zmieniać') – wymiana opinii, czyli jednego z rodzajów wyrażeń niebędących zdaniami w sensie logicznym. Wyrażenia te nie pretendują do miana uzasadnionych. Konwersacja nie polega na przekonaniu dyskutanta do swoich przekonań.

Jeżeli strony konwersacji mają odmienne przekonania i rozpoczynają próby przekonywania do swoich poglądów, to konwersacja przemienia się w dyskusję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwersacje

lekcje języka obcego, na których doskonali się ten język poprzez rozmowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwersacyjny

związany z konwersacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konwersacją, dotyczący konwersowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwersatorium

1. ćwiczenie seminaryjne, rozmowa prowadzona przez wykładowców ze słuchaczami na temat wykładanego przedmiotu
2. rozmównica w klasztorze

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwersatoryjny

mający charakter konwersatorium, formy zajęć dydaktycznych polegającej na dyskusji w niewielkim gronie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwersja

1. zmiana postaci czegoś; przekształcenie, transformacja;
2. w chemii: przemiana, w wyniku której produkty uzyskują nowe, technologicznie pożądane właściwości;
3. zmiana warunków pożyczki lub kredytu albo jednostek funduszu inwestycyjnego;
4. w informatyce: zmiana formatu pliku;
5. w logice: przekształcenie zdania polegające na tym, że wyraz występujący w funkcji podmiotu staje się orzecznikiem i odwrotnie;
6. zmiana wyznania w obrębie wyznań chrześcijańskich lub przejście z innej religii na chrześcijaństwo; nawrócenie;
7. gwałtowna zmiana światopoglądu, ideologii, poczucia tożsamości itp. przej jednostkę albo grupy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przemiana, przekształcenie postaci czegoś

(1.2) chem. proces jednostkowy, który ma na celu zmianę właściwości przekształcanych materiałów w wyniku różnych reakcji chemicznych, przeprowadzanych w aparatach zwanych konwertorami

(1.3) rel. zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście na chrześcijaństwo z innej religii

(1.4) inform. zmiana formatu pliku na mogący być odczytany przez inny program komputerowy niż ten, w którym został utworzony

- konwersja (chemia)
- konwersja (psychologia)
- konwersja (religia)
- konwersja (socjologia)
- konwersja α (matematyka)
- konwersja danych
- konwersja jednostek
- konwersja na judaizm
- konwersja narodowa
- konwersja pisma
- konwersja polityczna
- konwersja typu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwerska

siostra zakonna bez święceń kapłańskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwerski

siostra zakonna bez święceń kapłańskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwersować

prowadzić konwersację, rozmawiać z kimś

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwersowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konwersować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konwersyjny

przymiotnik od: konwersja

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwertaza

Konwertaza - ogólna nazwa różnych enzymów, które działając na substrat (np. białkowy proenzym) powodują poprzez zmianę (np. proteolityczne odcięcie polipeptydowego fragmentu) jego uczynnienie.

Przykłady:

- konwertaza angiotensyny
- konwertaza C3, konwertaza C5 - występujące w układzie dopełniacza

#### Źródła:

Wikipedia

# Konwerter

1. urządzenie do przekształcania jakiejś wielkości fizycznej na inną; konwertor;
2. urządzenie elektroniczne zmieniające jeden typ sygnału na inny; przetwornik, konwertor;
3. w informatyce: program komputerowy do konwersji plików

- konwerter satelitarny
- konwerter mocy
- program komputerowy do przetwarzania plików jednego formatu na inny (np. .docx na .doc lub .flv na .avi)

Zobacz też: konwertor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwerterowy

→ konwerter

Patrz:konwerter

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwertoplan

aerodyna o przestawianych powierzchniach nośnych, mogąca startować i lądować pionowo, jak śmigłowiec, a wykonywać lot poziomy na tej samej zasadzie co samolot; przemiennopłat; zmiennopłat

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwertor

1. w hutnictwie: stalowy zbiornik w kształcie cylindra, wyłożony materiałem ogniotrwałym, służący do przeprowadzania procesu utleniania w wysokich temperaturach domieszek w ciekłym wsadzie metalurgicznym;
2. w chemii: aparat do przeprowadzania procesów technologicznych, zazwyczaj w wysokiej temperaturze, pod wysokim ciśnieniem oraz z udziałem katalizatorów;
3. urządzenie do przekształcania jakiejś wielkości fizycznej na inną; konwerter;
4. urządzenie elektroniczne zmieniające jeden typ sygnału na inny; przetwornik, konwerter

Konwertorowanie (świeżenie) – technologia usuwania niepożądanych domieszek z ciekłego metalu poprzez ich selektywne utlenianie.

Konwertorowanie można stosować w przypadku, gdy produkty utleniania tworzą fazę gazową a składniki stopu znacznie różnią się wartościami powinowactwa chemicznego do tlenu. Najczęściej stosowane jest przy otrzymywaniu stali oraz miedzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwertorownia

hala produkcyjna w hucie, w której pracują konwertory

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwertorowy

przymiotnik od: konwertor

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwertować

dokonywać konwersji

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) inform. dokonywać zmiany formatu pliku na inny

(1.2) ekon. bank. dokonywać zmiany warunków pożyczki

(1.3) rel. zmieniać wyznanie na inne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwertowalny

dający się konwertować

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konwertować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konwertycki

odnoszący się do konwertyty, właściwy konwertytom

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwertyna

enzym rozkładający i dezaktywujący bradykininę (hormon tkankowy wydzielany przy dużym wysiłku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwertyta

osoba, która zmieniła wyznanie w obrębie chrześcijaństwa lub zmieniła inną religię na chrześcijaństwo; przechrzta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba, która zmieniła jedno wyznanie na inne

Konwersja (z łac. convertere „zmienić”) – zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście z innej religii na chrześcijaństwo. Osoba zmieniająca wyznanie chrześcijańskie to konwertyta.

Konwersje są charakterystyczne dla społeczności zróżnicowanych narodowościowo oraz wyznaniowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwertytka

→ konwertyta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która zmieniła jedno wyznanie na inne

Patrz:konwertyta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwicki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Innocenty Konwicki – polski inżynier, polityk, działacz sportowy, działacz podziemia
- Tadeusz Konwicki – polski prozaik, scenarzysta i reżyser

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwikcja

dawniej:
1. przekonanie o czymś; pewność;
2. dowiedzenie komuś winy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. przekonanie, pewność

(1.2) udowodnienie winy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwikt

1. w dawnej Polsce: szkoła, zwykle przyklasztorna z internatem;
2. internat prowadzony przez władze szkolne, położony poza terenem szkoły;
3. uczniowie szkoły zamieszkujący ten internat

Konwikt (łac. convictus) – forma internatu dla uczniów uczęszczających do szkoły prowadzonej przez dany zakon katolicki. W dawnej Polsce najwięcej było konwiktów pijarów, teatynów i jezuitów. Te zakony bowiem zajmowały się z założenia edukacją. Konwikty cechowały się surową dyscypliną, koncentrując się na kształtowaniu charakterów wychowanków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwiktor

przestarzale: uczeń mieszkający w konwikcie

Konwikt (łac. convictus) – forma internatu dla uczniów uczęszczających do szkoły prowadzonej przez dany zakon katolicki. W dawnej Polsce najwięcej było konwiktów pijarów, teatynów i jezuitów. Te zakony bowiem zajmowały się z założenia edukacją. Konwikty cechowały się surową dyscypliną, koncentrując się na kształtowaniu charakterów wychowanków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konwiktorka

→ konwiktor

Patrz:konwiktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwiktorski

odnoszący się do konwiktu lub konwiktora

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwiktowy

przymiotnik od: konwikt

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwiowy

przymiotnik od: konew

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwisarski

przymiotnik od: konwisarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z konwisarzem, dotyczący konwisarza

(1.2) dotyczący konwisarstwa, mający zastosowanie w konwisarstwie

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do konwisarza, będący jego własnością lub dziełem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwisarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wytwarzanie przedmiotów z cyny oraz spiżu

Konwisarstwo (z dawnego niem. Kannengießer) – dział rzemiosła obejmujący wyrób (odlewanie lub wykuwanie) i obróbkę przedmiotów z cyny i spiżu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwisarz

rzemieślnik wyrabiający przedmioty z cyny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rzem. rzemieślnik zajmujący się wyrobem i obróbką przedmiotów z cyny oraz spiżu;

Konwisarstwo (z dawnego niem. Kannengießer) – dział rzemiosła obejmujący wyrób (odlewanie lub wykuwanie) i obróbkę przedmiotów z cyny i spiżu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwój

1. grupa wspólnie przemieszczających się pojazdów mechanicznych lub jednostek nawodnych, formowana głównie ze względów logistycznych i dla zwiększenia bezpieczeństwa podróży;
2. grupa osób lub pojazdów towarzyszących osobie z różnych względów zasługującej na szacunek ; dla podkreślenia jej rangi lub oddania jej czci, np. konwój honorowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. poruszająca się wspólnie grupa pojazdów lub okrętów, sformowana ze względów logistycznych lub z uwagi na bezpieczeństwo;

(1.2) grupa uzbrojonych osób ochraniająca przewożony ładunek lub ludzi

Konwój – termin o kilku zbliżonych znaczeniach:

1. Konwój – grupa osób, zazwyczaj uzbrojonych (konwojenci), nadzorująca i ochraniająca powierzone ich pieczy osoby – więźniów, jeńców itp. (konwojowani) lub mienie (np. konwój bankowy).
2. Konwój – grupa wspólnie przemieszczających się pojazdów mechanicznych lub jednostek nawodnych, formowana głównie ze względów logistycznych i dla zwiększenia bezpieczeństwa podróży.
3. Konwój – grupa osób lub pojazdów towarzyszących osobie z różnych względów zasługującej na szacunek – dla podkreślenia jej rangi lub oddania jej czci, np. konwój honorowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Konwojencki

związany z konwojentem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą konwojenta, dotyczący konwojenta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwojent

ten, kto konwojuje kogoś lub coś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba towarzysząca w czasie konwoju w celu uniemozliwienia ucieczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwojentka

kobieta, która konwojuje kogoś lub coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwojer

okręt wojenny należący do konwoju ochraniającego statki handlowe; konwojowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. manewr samolotem przy lądowaniu, polegający na dotknięciu pasa startowego bez hamowania i natychmiastowym poderwaniu maszyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwojować

prowadzić, wieźć kogoś lub coś w konwoju

czasownik

(1.1) towarzyszyć komuś lub czemuś w drodze w celu ochrony lub uniemożliwienia ucieczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwojowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|konwojować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Konwojowiec

okręt wojenny należący do konwoju ochraniającego statki handlowe; konwojer

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwojowy

przymiotnik od: konwój

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwokacja

1. zwołanie, zebranie;
2. sejm zwoływany w Polsce przedrozbiorowej w czasie bezkrólewia; sejm konwokacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwokacyjny

związany z konwokacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwokować

dawniej: zwołać, zwoływać poszczególne osoby na posiedzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Konwulsja

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. mimowolny, częsty, gwałtowny skurcz mięśni; silna drgawka;
2. gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mimowolny, gwałtowny skurcz mięśni powodujący silne drgania całego ciała

(1.2) gwałtowna zmiana poprzedzająca koniec czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Konwulsyjny

powodujący skurcze mięśni lub silne drgania całego ciała

#### Źródła:

SJP.pl

# Konya

miasto w centralnej Turcji znane z mauzoleum Mevlany

Konya (gr. Ἰκόνιον Ikónion, łac. Iconium, dawniej także osm. قونیه Koniah, Konieh, Qunia) – miasto w południowej Turcji, na Wyżynie Anatolijskiej, u północnego podnóża Taurusu, stolica prowincji Konya. Według danych z 31 grudnia 2013 r. liczy ponad dwa miliony mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Konyza

rodzaj okrytonasiennych roślin z rodziny astrowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kooikerhondje

[czytaj: kojkerhondzie] rasa psów; płochacz holenderski

Kooikerhondje (Płochacz holenderski) - jedna z ras psów, należąca do grupy psów aportujących, płochaczy i psów dowodnych, zaklasyfikowana do sekcji płochaczy. Nie podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koopaker

[czytaj: kuPAker] firma opakowująca towar wyprodukowany w innej firmie na mocy umowy kooperacyjnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperacja

1. współdziałanie, współpraca między ludźmi lub instytucjami w jakiejś dziedzinie, zwłaszcza w produkcji towarów i usług;
2. dawniej:
a) ruch spółdzielczy, spółdzielczość;
b) spółdzielnia, kooperatywa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współpraca, współdziałanie

(1.2) przest. spółdzielczość

Kooperacja (łac. cooperativus współpracujący, cooperatio współpraca) – współpraca, współdziałanie.

Kooperacja produkcyjna ma miejsce, gdy przedsiębiorstwo (kooperant) współpracuje z innym w ten sposób, że wykonuje dla niego pewne fazy procesu produkcyjnego; zaś kooperacja przedmiotowa wtedy, gdy dostarcza różnych elementów konstrukcyjnych do wytwarzanych przez inny zakład wyrobów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kooperacyjny

związany z kooperacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperancki

odnoszący się do kooperanta, właściwy kooperantom

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperant

→ kooperacja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedsiębiorstwo współpracujące z innym w ten sposób, że wykonuje dla niego pewne fazy procesu produkcyjnego (kooperacja produkcyjna)

(1.2) przedsiębiorstwo współpracujące z innym w ten sposób, że dostarcza różnych elementów konstrukcyjnych do wytwarzanych przez inny zakład wyrobów (kooperacja przedmiotowa)

Kooperacja (łac. cooperativus współpracujący, cooperatio współpraca) – współpraca, współdziałanie.

Kooperacja produkcyjna ma miejsce, gdy przedsiębiorstwo (kooperant) współpracuje z innym w ten sposób, że wykonuje dla niego pewne fazy procesu produkcyjnego; zaś kooperacja przedmiotowa wtedy, gdy dostarcza różnych elementów konstrukcyjnych do wytwarzanych przez inny zakład wyrobów.

Patrz:kooperacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kooperantka

→ kooperant

Patrz:kooperant

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperatysta

dawniej: działacz ruchu spółdzielczego (kooperacji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperatystka

→ kooperatysta

Patrz:kooperatysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperatystyczny

→ kooperatyzm

Patrz:kooperatyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperatywa

zrzeszenie prowadzące działalność gospodarczą w interesie swych członków zobowiązanych do wpłacenia udziałów; spółdzielnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. stowarzyszenie spółdzielcze, spółdzielnia

Spółdzielnia – przedsiębiorca stanowiący autonomiczne zrzeszenie osób, które dobrowolnie łączą się w celu zaspokojenia wspólnych potrzeb i aspiracji gospodarczych, społecznych i kulturalnych poprzez wspólne przedsiębiorstwo. Spółdzielnie mogą obejmować:

- przedsiębiorstwa będące własnością i zarządzane przez osoby korzystające z ich usług (spółdzielnia konsumencka);
- organizacje zarządzane przez osoby, które w nich pracują (spółdzielnie pracownicze);
- spółdzielnie wielopodmiotowe lub hybrydowe, które mają wspólne prawa własności pomiędzy różnymi grupami zainteresowanych stron. Na przykład spółdzielnie opiekuńcze, w których własność jest dzielona między opiekunów i odbiorców. Zainteresowane strony mogą również obejmować organizacje pozarządowe lub inwestorów;
- spółdzielnie drugiego i trzeciego stopnia, których członkami są inne spółdzielnie;
- platformy spółdzielcze korzystające ze strony internetowej będącej własnością i zarządzanej przez spółdzielnię, aplikacji mobilnej lub protokołu ułatwiającego sprzedaż towarów i usług.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kooperatywizm

doktryna społeczna uznająca spółdzielczość za najdoskonalszą formę własności

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperatywność

zdolność do współpracy z innymi w celu osiągnięcia wspólnych celów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperatywny

współpracujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperatyzm

utopijna, dziewiętnastowieczna, angielska doktryna społeczna, upatrująca w organizowaniu spółdzielni drogę do rozwiązania konfliktów społecznych i obalenia ustroju kapitalistycznego; pankooperatyzm, integralizm spółdzielczy

Kooperatyzm (fr. coopératisme „spółdzielczość” z łac. cooperari „współpracować”) – doktryna społeczna upatrująca w organizowaniu spółdzielni, w ramach których środki produkcji stają się wspólną własnością wszystkich jej członków, drogę do wyzwolenia społecznego i ewolucyjnego wyeliminowania kapitalizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kooperencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma stosunków między podmiotami, które jednocześnie ze sobą konkurują i współpracują;

Kooperencja (ang. coopetition) – typ relacji między konkurentami, w których występują jednocześnie strumienie kooperacji i konkurencji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kooperować

współpracować z sobą, współdziałać, zwłaszcza w wytwarzaniu produktów lub usług

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kooperować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Koopetycja

jednoczesne współzawodnictwo i kooperacja między firmami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooptacja

dobranie przez jakieś gremium, zespół, nowego człona do swojego składu

Kooptacja (zarządzanie) (łac. cooptatio od co- 'współ-' i optatio 'życzenie') – sposób uzupełniania lub zmiany składu członkowskiego instytucji lub organu kolegialnego. Kooptacja odbywa się poprzez podjęcie stosownej uchwały przez tę instytucję, bez odwoływania się do woli wyborców czy też rozstrzygnięcia innej instytucji lub sądu.

Przykładem kooptacji jest przyjmowanie nowych członków do ONZ na podstawie uchwały Zgromadzenia Ogólnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kooptacyjny

→ kooptacja

Patrz:kooptacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kooptować

uzupełniać skład, wprowadzać poprawki; dobrać sobie do składu

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dokonywać kooptacji, uzupełniać skład decyzją samych jego członków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koordonograf

przyrząd umożliwiający zachowanie perspektywy w rysunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Koordymetr

przyrząd do pomiaru wychyleń od pionu wysokich budowli

#### Źródła:

SJP.pl

# Koordynacja

1. planowanie działań wykonywanych wspólnie przez wiele osób;
2. sprawny przebieg lub funkcjonowanie czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) organizowanie i planowanie wspólnych działań

Koordynacja – uporządkowanie, zestawienie w pewnym celowym porządku, przystosowanie, np. koordynacja pojęć dla otrzymania pewnego wyższego, ogólniejszego pojęcia.

W życiu politycznym mówi się o koordynacji programów, dążeń i działań poszczególnych czynników politycznych dla osiągnięcia wspólnego lub ogólnego celu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koordynacyjny

związany z koordynacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Koordynata

liczba określająca położenie punktu na płaszczyźnie lub w przestrzeni względem ustalonego układu współrzędnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koordynatograf

przyrząd do oznaczania na mapie lub na planie geodezyjnym punktów o znanych współrzędnych

Koordynatograf (nanośnik) – przyrząd mechaniczno-optyczny służący do nanoszenia na różne podłoża punktów o współrzędnych w określonym układzie. W geodezji i kartografii służy do precyzyjnego nakłuwania punktów geodezyjnych i przecięć siatki współrzędnych. Spotyka się koordynatografy ortogonalne służące do kartowania punktów o określonych rzędnych i odciętych (współrzędne płaskie) oraz koordynatografy biegunowe – do kartowania punktów określonych poprzez azymut i odległość (współrzędne biegunowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koordynator

osoba koordynująca jakieś działania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba koordynująca dane działania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przyrząd nawigacyjny służący do wyliczania współrzędnych geograficznych samolotu, pocisku rakietowego itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koordynatorka

kobieta koordynująca jakieś działania

#### Źródła:

SJP.pl

# Koordynować

harmonizować działania prowadzone wspólnie przez wiele osób w celu uzyskania efektu tych działań w jak najkrótszym czasie, przy jak najmniejszym nakładzie, przy optymalnym wykorzystaniu możliwości itp.

czasownik przechodni niedokonany (dk. skoordynować)

(1.1) kierować różnymi elementami, działaniami tak, aby zapewniać ich harmonię, najlepszą wspólną skuteczność; uzgadniać wzajemne funkcjonowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koordynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|koordynować.

Koordynacja – uporządkowanie, zestawienie w pewnym celowym porządku, przystosowanie, np. koordynacja pojęć dla otrzymania pewnego wyższego, ogólniejszego pojęcia.

W życiu politycznym mówi się o koordynacji programów, dążeń i działań poszczególnych czynników politycznych dla osiągnięcia wspólnego lub ogólnego celu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kop

uderzenie nogą, kopniak

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Korpus Ochrony Pogranicza

(1.2) = Koniński Okręg Przemysłowy

(1.3) = Krakowski Okręg Przemysłowy

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

(2.1) = Komisja Ochrony Pracy

"The Kop" – trybuna znajdująca się za jedną z bramek na stadionie Liverpoolu – Anfield.

The Kop dobudowano do głównego stadionu w roku 1906, jako nagrodę dla kibiców za zdobycie drugiego mistrzowskiego tytułu Anglii.

Początkowo nazwano ją Oakfield Road Embankment albo Walton Breck Bank. Nazwa The Kop powstała z inicjatywy gazety "Liverpool Echo", a dokładniej od Ernesta (Bee) Edwardsa, redaktora sportowego liverpoolskiego Daily Post i Echo. Nazwę zaczerpnięto od małego wzgórza w Południowej Afryce – Spion Kop, gdzie w styczniu 1900 roku podczas wojny zginęło wielu żołnierzy oddziału z Liverpoolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kop.

skrót

(1.1) = kopiejka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopa

1. 60 sztuk;
2. góra o mocno zaokrąglonym, kopulastym wierzchołku;
3. duża sterta siana, słomy itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miar. przest. 60 sztuk;

(1.2) roln. przest. sterta siana, słomy lub odpowiednio ustawione snopki zboża (4 mendle)

(1.3) geogr. zaokrąglony wierzchołek górski;

(1.4) przen. duża ilość czegoś

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: kop

- kopa – określenie liczby 60
- kopa – termin geograficzny, synonim góry kopiastej
- kopa – śląski deser
- kopa – kupa, stos, sterta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopać

1. uderzać nogą, bić nogą, dawać kopniaki
2. robić dół, ryć
3. wydobywać, wykopywać (np. ziemniaki, minerały)
4. uderzać, odrzucać (o broni po wystrzale)

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) uderzać kogoś / coś nogą

(1.2) wydobywać np. ziemię przy pomocy łopaty, innego narzędzia lub maszyny

(1.3) wydobywać minerały lub płody rolne z ziemi przy pomocy narzędzi lub maszyn

(1.4) pot. o broni palnej: odrzucać, uderzać w ramię po wystrzale

(1.5) pot. o elektryczności: razić prądem

(1.6) przen. przeglądać archiwa, stare akta, dokumenty

(1.7) przen. dochodzić prawdy, prowadzić dochodzenie

czasownik zwrotny niedokonany kopać się

(2.1) kopać (1.1) samego siebie

(2.2) kopać (1.1) siebie nawzajem

(2.3) rzad. brnąć przez coś, przedostawać się z trudem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopacz

1. kopiący ziemię, kartofle itp.;
2. górnik rębacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) polski herb szlachecki;

## Nazwy geograficzne

- Kopacz – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Złotoryja
- Kopacz – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Kopacz – masyw na Pogórzu Dynowskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopaczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. motyka

(1.2) gw-pl|Kresy. kobieta kopiąca ziemniaki

(1.3) gw-pl|Mazury. czas kopania, wykopki

(1.4) roln. maszyna służąca do wykopywania ziemniaków, buraków itp.

Motyka (kopaczka) – narzędzie ręczne służące do spulchniania gleby, kopczykowania roślin, zwalczania chwastów; wykorzystywana głównie w ogrodnictwie i rolnictwie.

Motyka zbudowana jest z płaskiego ostrza, najczęściej żelaznego, osadzonego na długim, drewnianym trzonku, prawie prostopadle do tego trzonka. Ostrze to może mieć różny kształt i wielkość.

Jest to jedno z najstarszych narzędzi – motyka z kamiennym ostrzem znana była już w neolicie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopaczkowy

przymiotnik od: kopaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopaiwa

1. drzewo z rodziny brezylkowatych;
2. balsam z tego drzewa

Kopaiwa, kopaiba (Copaifera L.) – rodzaj drzew z rodziny bobowatych.

Słowo "kopaiwa" pochodzi z języka Indian Ameryki Południowej i Środkowej, gdzie rośliny z tego rodzaju występują w formie dzikiej. Do rodzaju należy ok. 40 gatunków występujących w tropikalnej Ameryce Środkowej i Południowej oraz w zachodniej i środkowej części tropikalnej Afryki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopaiwowy

przymiotnik od kopaiwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopal

żywica naturalna podobna do bursztynu, zbierana z pni, z ziemi pod drzewami lub wydobywana z powierzchniowych warstw gruntu, używana do wyrobu niektórych lakierów

Kopal – żywica niektórych drzew tropikalnych, tzw. drzew kopalowych (iglastych lub liściastych), występująca w różnych odmianach w krajach strefy podzwrotnikowej. Jest podobny do bursztynu, może być bezbarwny lub w kolorze od żółtego do brunatnego. Rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych. Pozyskiwany jest bezpośrednio z drzew lub wydobywany jako kopalina z okresu czwartorzędu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopala

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. grabarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopalina

utwór geologiczny, znajdujący się wewnątrz lub na powierzchni skorupy ziemskiej w złożu, który może znaleźć zastosowanie w gospodarce; kopalina wydobyta ze złoża staje się surowcem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) surowiec o znaczeniu gospodarczym wydobywany z ziemi;

Kopalina, kopalina użyteczna – minerał lub skała wydobywana z ziemi i wykorzystywana praktycznie, np. węgiel, ropa naftowa, sól, rudy metali.

Wyróżnia się kopaliny główne, towarzyszące i współwystępujące.

Kopaliny główne są przedmiotem samodzielnej eksploatacji górniczej.

Ze względu na stan skupienia kopaliny użyteczne dzieli się na:

- stałe (np. węgle, rudy, sole);
- ciekłe (ropa naftowa, wody mineralne);
- gazowe (gaz ziemny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopaliński

nazwisko polskie, m.in. Władysław Kopaliński (właściwie Jan Stefczyk, przed II wojną światową Jan Sterling) (1907-2007), leksykograf, tłumacz, wydawca, autor m.in. "Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych"

Władysław Kopaliński, właśc. Władysław Jan Stefczyk, pierwotne nazwisko Sterling (ur. 14 listopada 1907 w Warszawie, zm. 5 października 2007 tamże) – polski leksykograf, tłumacz, wydawca, w latach 1949–1954 prezes i redaktor naczelny Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik”. Twórca „Słownika wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych”, potocznie nazywanego słownikiem Kopalińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopalnia

1. zakład przemysłowy zajmujący się wydobywaniem surowców z ziemi;
2. bogaty zasób czegoś;
3. przenośnie: kopalnia złota - źródło wielkich dochodów; bonanza, żyła złota, kokosowy interes

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górn. zakład górniczy zajmujący się wydobyciem kopalin;

(1.2) przen. skarbnica np. wiedzy

Kopalnia – zakład górniczy zajmujący się wydobyciem (eksploatacją) z ziemi kopalin użytecznych.

Ze względu na sposób wydobycia kopalnie dzieli się na:

- odkrywkowe – naziemne
- głębinowe – podziemne
- otworowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopalniak

drewno o ściśle określonych wymiarach, używane do obudowy chodników w kopalniach

Kopalniak – okorowany i wysuszony okrąglak z drewna o określonych wymiarach, stosowany do wykonywania obudowy wyrobisk w podziemnych zakładach górniczych.

Do produkcji kopalniaków stosuje się odpowiedniej średnicy pnie drewna, proste i o ile możliwości najmniej sękate. W warunkach polskich stosuje się drewno sosnowe lub świerkowe, dawniej również jodłowe lub (rzadko) modrzewiowe. Kopalniaki nasyca się odpowiednimi roztworami w celu zabezpieczenia ich przed działaniem grzybów (głównie pleśni) w warunkach podziemi kopalń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopalniakowy

→ kopalniak

Patrz:kopalniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopalniany

→ kopalnia

przymiotnik

(1.1) dotyczący kopalni, związany z kopalnią, należący do kopalni

Patrz:kopalnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopalnictwo

1. przemysł zajmujący się wydobywaniem z ziemi kopalin użytecznych;
2. nauka i dział techniki zajmujący się zagadnieniami związanymi z wydobyciem kopalin;
3. praca górnika

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. górnictwo.

Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopalnisko

miejsce, w którym wydobywa się kopaliny z ziemi; kopalnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopalny

1. w odniesieniu do kopalin: wydobywany z ziemi;
2. zachowany w głębi ziemi w postaci skamieniałości, pochodzący z odległych epok geologicznych

przymiotnik

(1.1) wydobywany z ziemi jako bogactwo naturalne

(1.2) zachowany pod ziemią, pochodzący z dawnych epok geologicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopalowy

→ kopal

Patrz:kopal

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. du. zob. kopa.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopań

1. uderzać nogą, bić nogą, dawać kopniaki
2. robić dół, ryć
3. wydobywać, wykopywać (np. ziemniaki, minerały)
4. uderzać, odrzucać (o broni po wystrzale)

- kopań – naczynie

W Polsce

- Kopań – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. sławieńskim, gm. Darłowo
- Kopań – jezioro na Wybrzeżu Słowińskim, w woj. zachodniopomorskim
- Kopań – szczyt w Górach Izerskich
- Kopań – dzielnica Bierunia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopańczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopane

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) góry. miejsce wykarczowane

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny, n. lp. i nmos. lm. od: kopać

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopanica

1. przestarzale: płoza;
2. dawniej:
a) kopanie, miejsce kopania lub to, co zostało wykopane;
b) wykarczowane drzewo przeznaczone na płozy do sań

W Polsce

- Kopanica – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Nowinka
- Kopanica – gajówka w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Płaska
- Kopanica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec
- Kopanica – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Manowo
- Kopanica – dzielnica miasta Piława Górna, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Piława Górna
- Kopanica – gromada w powiecie wolsztyńskim
- Kopanica – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopanie

1. uderzać nogą, bić nogą, dawać kopniaki
2. robić dół, ryć
3. wydobywać, wykopywać (np. ziemniaki, minerały)
4. uderzać, odrzucać (o broni po wystrzale)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopać.

(1.2) pot. wykopywanie ziemniaków, buraków, itp.

(1.3) pot. okres kopania (1.2)

Miejscowości w Polsce:

- Kopanie – kolonia w województwie kujawsko-pomorskim
- Kopanie – przysiółek wsi Leszno Dolne w województwie lubuskim
- Kopanie – wieś w województwie opolskim
- Kopanie – osada w województwie wielkopolskim

Miejscowości na Ukrainie

- Kopanie – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie złoczowskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopaniec

W Polsce

- Kopaniec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
- Kopaniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Zatory
- Kopaniec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Kopaniec – gromada w powiecie jeleniogórskim
- Kopaniec – jezioro w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopanina

potocznie:
1. bezładna, nieciekawa gra w piłkę nożną;
2. długie i bezładne kopanie w ziemi;
3. brutalny atak słowny między rozmówcami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. w piłce nożnej: nieskładna, bezładna, nieciekawa gra

Miejscowości i ich części w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopanisko

regionalnie: kartoflisko;
1. pole, gdzie rosną kartofle;
2. pole po zebraniu rosnących na nim kartofli

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopanka

1. otwór wykopany w ziemi, przez który wydobywa się ropę naftową;
2. regionalnie: dzieża - naczynie;
3. dawniej: pomieszczenie wybudowane w ziemi; ziemianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. dłubanka, naczynie wykonane z jednego kawałka drewna

2 miejscowości w Polsce:

- Kopanka – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Nowosolna
- Kopanka – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skawina

2 miejscowości na Ukrainie:

- Kopanka – wieś w obwodzie charkowskim, w rejonie bałaklijskim
- Kopanka – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie żółkiewskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopara

1. zgrubienie od: koparka;
2. potocznie: usta; gęba, jadaczka, japa, morda

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: koparka

#### Źródła:

Wiktionary

# Koparka

maszyna do odspajania gruntu, czerpania i ładowania urobku; dwa podstawowe rodzaje: jednoczerpakowa oraz wieloczerpakowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masz. maszyna budowlana, pojazd służący do kopania dużych dołów w miękkim gruncie lub do wybierania gruntu

Koparka – maszyna do robót ziemnych, służąca do oddzielania urobku od gruntu i przeniesienia na środki transportowe lub na składowisko. Koparka może również pełnić rolę urządzenia przeładunkowego (wtedy nabiera i przenosi tylko materiał sypki). Są maszynami powszechnie stosowanymi wszędzie tam, gdzie zachodzi właśnie konieczność takich procesów, stąd wykorzystywana jest powszechnie przy pracach ziemnych budowlanych, transportowych lub górniczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koparkowy

→ koparka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) operator koparki

Patrz:koparka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopaszyn

2 miejscowości w Polsce:

- Kopaszyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
- Kopaszyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Wągrowiec

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopała

1. uderzać nogą, bić nogą, dawać kopniaki
2. robić dół, ryć
3. wydobywać, wykopywać (np. ziemniaki, minerały)
4. uderzać, odrzucać (o broni po wystrzale)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopcić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopcewicz

nazwisko

- Andrzej Kopcewicz – profesor filologii angielskiej
- Jan Kopcewicz – profesor biologii, rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika
- Michał Maciej Kopcewicz – profesor inżynierii materiałowej
- Teodor Kopcewicz – profesor fizyki atmosfery, prorektor Uniwersytetu Warszawskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopciany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopciem, dotyczący kopciu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopciałka

Cegła ceramiczna – materiał budowlany otrzymywany z glin ilastych, morenowych, wstęgowych, łupków, mułków oraz lessów. Surowcami pomocniczymi przy produkcji ceramiki budowlanej są piasek kwarcowy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopcić

1. kopcić lub kopcić się - wydzielać kopeć, gęsty dym; dymić;
2. pot. palić papierosa, fajkę itp.; ćmić, kurzyć

czasownik niedokonany

(1.1) wydzielać gęsty dym, kopeć

(1.2) pot. palić papierosa

czasownik zwrotny niedokonany kopcić się

(2.1) paląc się, wydzielać gęsty dym, kopeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopciewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopciński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopciówka

wieś w Polsce

- Kopciówka (Polska)
- Kopciówka (Białoruś)
- Kopciówka – dawny folwark. Obecnie część wsi Draguny na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Powiacie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopciuch

1. potocznie: brudas, niechluj;
2. dymiący przedmiot

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. papieros kiepski gatunkowo

(1.2) pot. osoba niechlujna

(1.3) pot. tradycyjny piec węglowy górnego ładowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopciuszek

ptak z rodziny drozdowatych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. przydomek głównej bohaterki popularnej baśni;

## Literatura i teatr

- Kopciuszek – tytuł baśni i imię jej głównej bohaterki
- Kopciuszek – opera
- Kopciuszek – balet
- Kopciuszek – sztuka Ireny Prusickiej

## Zoologia

- ptaki z rodziny muchołówkowatych:
  - kopciuszek rdzawogardły (Phoenicurus alaschanicus)
  - kopciuszek ałtajski (Phoenicurus erythronotus)
  - kopciuszek modrogłowy (Phoenicurus caeruleocephala)
  - kopciuszek zwyczajny (Phoenicurus ochruros)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopcować

przechowywać przez okres zimowy warzywa w kopcach; dołować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopcować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopcowaty

podobny kształtem do kopca; pokryty kopcami, pagórkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopcowy

przymiotnik od: kopiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopczyk

1. mały kopiec;
2. krajowa rasa małych koni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały kopiec

Kopczyk (664 m n.p.m.) – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Lasockiego Grzbietu.

Położony jest w południowej części Lasockiego Grzbietu, w niezbyt wyraźnym bocznym grzbiecie odchodzącym ku wschodowi od Kopiny, pomiędzy Opawą na północy a Niedamirowem na południu. Na północy znajduje się dolina Opawy, a na południu Ostrężnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopczykować

okrywać ziemią łodygi roślin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopczyn

Kopczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopczyński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Kopczyński – polski filolog, anglista
- Andrzej Kopczyński – funkcjonariusz SB, w 1976 przeszedł na stronę państw zachodnich
- Jacek Kopczyński – polski aktor
- Jan Kopczyński – polski prawnik
- Janusz Kopczyński (ur. 1953) – polski oboista i pedagog
- Krzysztof Kopczyński – polski filmowiec, wykładowca
- Onufry Kopczyński – rzymskokatolicki duchowny, poeta, pedagog, językoznawca
- Stanisław Kopczyński – polski lekarz i działacz społeczny
- Wawrzyniec Kopczyński – polski historyk sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopczyzna

dawniej: część (jedna sześćdziesiąta) zbiorów, będąca zapłatą za pracę w polu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopę

1. 60 sztuk;
2. góra o mocno zaokrąglonym, kopulastym wierzchołku;
3. duża sterta siana, słomy itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopeć

przestarzale:
1. gęsty dym z sadzą;
2. osad z czarnego pyłu;
3. przedmiot wydzielający intensywnie dym po podpaleniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gęsty, ciemny dym

(1.2) osad z sadzy

(1.3) wyrób tytoniowy w postaci cienkiej papierowej rurki, długości kilku centymetrów, wypełnionej zmielonym tytoniem

Kopeć – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Grabów nad Prosną. Liczy około 200 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Maciej Kopecki – polski grafik i rytownik
- Józef Kopecki – polski wojskowy
- Kazimierz Kopecki – polski inżynier elektryk, poseł na Sejm
- Stefan Kopecki – polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopenhaga

stolica Danii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Danii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopenhaski

przymiotnik od: Kopenhaga (stolica Danii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Kopenhaga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopenhażanin

mieszkaniec Kopenhagi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kopenhagi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopenhażanka

mieszkanka Kopenhagi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kopenhagi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koper

jadalna roślina z rodziny selerowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto portowe w Słowenii nad Adriatykiem;

## Rośliny

- koper (Anethum) – rodzaj roślin selerowatych (m.in. koper ogrodowy)
- koper – zwyczajowa nazwa roślin z rodziny selerowatych:
  - koper włoski, czyli fenkuł włoski (Foeniculum vulgare)
  - koper morski, czyli kowniatek morski (Crithmum maritimum)

## Miejscowości i stacje kolejowe

- Koper – miasto w Słowenii
- Koper – stacja kolejowa w mieście Koper (Słowenia)
- Koper – gmina w Słowenii

## Sport

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopera

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koperczak

dawniej:
1. komplement;
2. przymilanie się, zalecanie się; zaloty, umizgi; dziś żywe w zwrotach: stroić, sadzić, palić, uderzać w koperczaki - zalecać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Koperczaki

przestarzale: umizgi, zaloty

#### Źródła:

SJP.pl

# Koperek

zdrobnienie od: koper

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koper

(1.2) kulin. młode pędy kopru, wykorzystywane do przyprawiania potraw

Koper ogrodowy (Anethum graveolens L.) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Uznawany jest za gatunek rodzimy w północnej Afryce (od Maroka po Libię i Czad) oraz w południowo-zachodniej Azji (Półwysep Arabski, Syria, Iran). Rozprzestrzeniony jest szeroko w uprawie i spotykany jest na różnych kontynentach jako roślina dziczejąca. Przejściowo dziczeje z upraw także w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koperkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koperkowa

zupa koperkowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Koperkowy

przymiotnik od: koperek

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z koperku, zawierający koperek

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z koperkiem, odnoszący się do koperku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopernica

Kopernica (kaszub. Kòpernica) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice

Miejscowość położona na obszarze Zaborskiego Parku Krajobrazowego, na zachód od jeziora Charzykowskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Chojnice, w skład sołectwa wchodzą miejscowości: Babilon, Borne i Styporc.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopernicja

roślina z rodziny arekowatych

Kopernicja (Copernicia Mart. ex Endl.) – rodzaj roślin należący do rodziny arekowatych (Arecaceae). Obejmuje 22–25 gatunków. Występują one głównie na Kubie, tylko dwa gatunki rosną na wyspie Haiti i trzy na sawannach Ameryki Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopernik

pierwiastek chemiczny o symbolu Cn i liczbie atomowej 112

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z kraterów na powierzchni Księżyca;

(1.2) astr. jeden z kraterów na powierzchni Marsa;

Kopernik, Mikołaj Kopernik – polski polihistor epoki renesansu, znany głównie jako astronom – twórca heliocentrycznego modelu Układu Słonecznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopernikana

wszystko, co dotyczy życia i działalności Kopernika; kopernikiana

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) astr. autografy i dokumenty dotyczące Mikołaja Kopernika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopernikanistka

→ kopernikanista

Patrz:kopernikanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopernikanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. nauka o heliocentrycznym modelu kosmologicznym rozwinięta przez Kopernika

Heliocentryzm, kopernikanizm (gr. ἡλιος hēlios – słońce, κέντρον kentron – centrum) – teoria budowy Układu Słonecznego, w której Słońce jest jego środkiem, a wszystkie planety – łącznie z Ziemią – je obiegają. W niektórych historycznych wariantach tej teorii Słońce bywało ponadto uznawane za:

- środek całego Wszechświata,
- ciało nieruchome. Ta wersja heliocentryzmu bywa nazywana modelem heliostatycznym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopernikański

dotyczący Kopernika; kopernikowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopernikiana

rzadko: wszystko, co dotyczy życia i działalności Kopernika; kopernikana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopernikolog

specjalista w zakresie kopernikologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopernikologia

nauka o życiu i pracy Kopernika

Mikołaj Kopernik, łac. Nicolaus Copernicus, niem. Nikolaus Kopernikus (ur. 19 lutego 1473 w Toruniu, zm. w maju 1543 we Fromborku) – polski polihistor pochodzenia niemieckiego; prawnik, urzędnik, dyplomata, lekarz i niższy duchowny katolicki, doktor prawa kanonicznego i naukowiec – zajmował się też astronomią, matematyką, ekonomią, strategią wojskową, kartografią i filologią. Bywa też nazywany fizykiem, filozofem i astrologiem przez ówczesne znaczenie tego słowa .

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopernikowski

dotyczący Kopernika; kopernikański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopernikanizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Kopernika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopernikowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Kopernika

#### Źródła:

Wiktionary

# Koperno

Koperno (niem. Küppern, łuż. Kiperna) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Wieś jako (niem.Kipper) wymieniona jest w dokumencie z 1278 roku. W pobliżu znajduje się linia kolejowa z Berlina do Wrocławia. W 1810 roku naliczono we wsi 12 rolników, a w 1939 roku żyło w niej 129 mieszkańców. Dawniej prowadziła tędy droga handlowa ze Szczecina przez Frankfurt, Fürstenberg (pol. Przybrzeg) i dalej do Lubska, Zgorzelca i Pragi. Na uwagę w Kopernie zasługuje kościół z XIX wieku, którego fundament składa się z polnych kamieni i który jest budowlą ceglaną z absydą we wschodniej części i wieżą w zachodniej części,

#### Źródła:

Wikipedia

# Koperski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopersztych

dawniej: miedzioryt, rycina; kupersztych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) przest. miedzioryt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koperta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poczt. płaskie opakowanie papierowe na list, pismo lub drobne przedmioty;

(1.2) rysunek, piktogram o wyglądzie zamkniętej koperty (1.1)

(1.3) pot. poziomy znak drogowy oznaczający zakaz parkowania

(1.4) zewnętrzna obudowa zegarka kieszonkowego lub naręcznego

- koperta – opakowanie do przesyłania listów i innych przesyłek pocztowych
- koperta – opakowanie do przechowywania nierozpiętych owadów
- koperta – poziomy znak drogowy P-20
- koperta – przeszkoda w jeździectwie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopertka

zdrobnienie od: koperta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopertówa

zgrubienie od: kopertówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopertować

wkładać do koperty

czasownik

(1.1) wkładać do koperty, zaklejać w kopercie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopertować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopertowe

przymiotnik od: koperta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopertówka

1. mała torebka damska bez rączki;
2. potocznie: łapówka pieniężna przekazywana w kopercie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka, płaska torebka damska, bez paska lub z chowanym paskiem

(1.2) spódnica z szerokiego pasa owijanego wokół bioder tak, że jego poły zachodzą na siebie, wiązana lub zapinana w pasie

(1.3) pot. łapówka lub nieoficjalne wynagrodzenie przekazywane w kopercie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopertownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie automatycznie składające dokumenty i wkładające je do kopert, które następnie zamyka i zakleja

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopertowy

przymiotnik od: koperta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopertami, dotyczący kopert

(1.2) w kształcie koperty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopff

nazwisko

- Antoni Kopff – polski kompozytor piosenek (Do zakochania jeden krok)
- August Kopff – niemiecki astronom
- Kopff – krater na Księżycu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopia

1. odwzorowanie oryginału, replika
2. rodzaj broni używanej przez rycerzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot wykonany na wzór pierwszego, nie oryginał

(1.2) praw. biur. dokument wytworzony przez odwzorowanie oryginału

(1.3) wojsk. hist. rodzaj białej broni o długim drzewcu, do walki konno;

(1.4) hist. średniowieczna, podstawowa jednostka organizacyjna ciężkozbrojnej jazdy rycerskiej, złożona z rycerza i jego kilkuosobowego pocztu;

- wynik kopiowania (powielania obiektu)
- kopia dzieła sztuki
- kopia – rodzaj broni drzewcowej
- kopia – jednostka organizacyjna rycerstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopiariusz

zbiór kopii dokumentów oryginalnych

Kartulariusz (łac. cartularium), także kartularz, kopiariusz, kopiał, kopiarz – zbiór dokumentów i odpisów edyktów, dotyczących majątków ziemskich przeważnie klasztornych.

Termin ten używany był w średniowieczu i początkowo oznaczał bibliotekę. W Polsce kartulariusz znany był już w XIII wieku. Określano tak również księgę, zawierającą kopie dokumentów od różnych wystawców dla jednego odbiorcy. Takie księgi były prowadzone w klasztorach. W innych kancelariach i urzędach podobną rolę pełniły regesty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopiarka

urządzenie do kopiowania tekstów i rysunków; kserograf, kserokopiarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie kopiujące

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopiarnia

dział zakładu chemigraficznego lub pomieszczenie, w którym się kopiuje

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopiarstwo

rzadko: mechaniczne, bezmyślne naśladownictwo; kopiowanie, małpiarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopiarz

1. przestarzałe: maszyna powielająca teksty wykonane na woskowych matrycach; powielacz;
2. dawniej:
a) bezrolny otrzymujący za robociznę zboże w kopach;
b) kopiariusz;
c) kopista

Kartulariusz (łac. cartularium), także kartularz, kopiariusz, kopiał, kopiarz – zbiór dokumentów i odpisów edyktów, dotyczących majątków ziemskich przeważnie klasztornych.

Termin ten używany był w średniowieczu i początkowo oznaczał bibliotekę. W Polsce kartulariusz znany był już w XIII wieku. Określano tak również księgę, zawierającą kopie dokumentów od różnych wystawców dla jednego odbiorcy. Takie księgi były prowadzone w klasztorach. W innych kancelariach i urzędach podobną rolę pełniły regesty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopiasty

mający kształt kopca; nagromadzony w usypisko; wysoko naładowany; kopiaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopiaty

mający kształt kopca; nagromadzony w usypisko; wysoko naładowany; kopiasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopiał

1. książka do pisania zleceń, kwitów, rachunków itp. przez kalkę, w której kopia tekstu zostaje jako dowód;
2. integralna część kopiarki, dzięki której można nadać obrabianemu przedmiotowi pożądany kształt; wzornik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. biurowa książka do kopiowania przez kalkę zleceń, rachunków, kwitów itp.

(1.2) techn. przest. wzornik, wzór jednakowego wytwarzania przedmiotów; narzędzie identycznego kształtowania obrabianych przedmiotów

(1.3) hist. kartulariusz, średniowieczny zbiór dokumentów, ich kopii i odpisów;

Kartulariusz (łac. cartularium), także kartularz, kopiariusz, kopiał, kopiarz – zbiór dokumentów i odpisów edyktów, dotyczących majątków ziemskich przeważnie klasztornych.

Termin ten używany był w średniowieczu i początkowo oznaczał bibliotekę. W Polsce kartulariusz znany był już w XIII wieku. Określano tak również księgę, zawierającą kopie dokumentów od różnych wystawców dla jednego odbiorcy. Takie księgi były prowadzone w klasztorach. W innych kancelariach i urzędach podobną rolę pełniły regesty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopić

układać w kopy, np. siano

czasownik

(1.1) roln. układać zboże, siano w kopy

Kopić – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie dziesiątym, w gminie Glamoč. W 2013 roku liczyła 2 mieszkańców – Serbów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopica

1. niewielka kopa siana;
2. dawniej: kopiec, kupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kopa siana lub zboża

3 wzniesienia w Polsce:

- Kopica (803 m n.p.m.) – wzniesienie w Sudetach Środkowych, w Górach Kamiennych
- Kopica (165,9 m n.p.m.) – wzniesienie na Pojezierzu Drawskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
- Kopica (152 m n.p.m.) – wzniesienie na Pojezierzu Łagowskim, położone w woj. lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopiczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopidoł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. grabarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopiec

1. sztucznie usypane wzniesienie;
2. ziemniaki lub jarzyny zasypane ziemią i okryte słomą w celu zabezpieczenia ich przed zamarznięciem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztucznie usypane wzniesienie

(1.2) książk. lub archit. pomnik w formie takiego wzniesienia

(1.3) pot. przen. zbiór przedmiotów ułożonych jeden na drugim

(1.4) roln. pryzma ziemniaków, warzyw itp. przysypanych ziemią i przykrytych słomą w celu zabezpieczenia przed przemarznięciem; także: dół z taką samą zawartością zabezpieczony w ten sam sposób

(1.5) inform. struktura danych oparta na drzewie, w której wartości potomków węzła są w stałej relacji z wartością rodzica

- kopiec (architektura)
- kopiec (informatyka)
- kopiec (rolnictwo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopiejeczka

zdrobniale o kopiejce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kopiejka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopiejka

1/100 rubla (rosyjskiej jednostki monetarnej), rubla białoruskiego, rubla tadżyckiego lub hrywny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi, a dawniej także ZSRR, jedna setna rubla;

(1.2) monet. drobna jednostka monetarna Ukrainy, jedna setna hrywny

Kopiejka (ros. копейка, kopiejka; ukr. копійка, kopijka; biał. капейка, kapiejka) – moneta, drobna jednostka monetarna Rosji, Białorusi i Naddniestrza (dawniej ZSRR) równa 1/100 rubla. Także jednostka monetarna Ukrainy równa 1/100 hrywny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopiejkowy

→ kopiejka

Patrz:kopiejka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopieniacki

przymiotnik od: kopieniactwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopieniactwo

prymitywna forma rolnictwa, polegająca na uprawie roli kopaczką, bez użycia pługa czy radła, połączona najczęściej z hodowlą bydła

Uprawa kopieniacza – sposób uprawy gleby, polegający na odwracaniu warstwy wierzchniej przy zastosowaniu narzędzi ręcznych (np. szpadla, motyki). Metoda mało wydajna, stosowana w epoce późnego mezolitu i wczesnego neolitu przed upowszechnieniem się orki sprzężajnej. Obecnie stosowana w uprawie niewielkich areałów rolnych (np. ogródków przydomowych), których mała powierzchnia uniemożliwia wykorzystanie zmechanizowanych środków produkcji rolniczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopieniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kopieniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopieniaczy

przymiotnik od: kopieniactwo (pierwotna metoda uprawy roli, polegająca na spulchnianiu ziemi za pomocą kija)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopieniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. rodzaj płaszcza, szara opończa bez rękawów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopieniec

szczyt w Gorcach

- Kopieniec – szczyt w Gorcach
- Kopieniec – polana u podnóży Wielkiego Kopieńca w Tatrach Zachodnich
- Kopieniec – wzniesienie w Beskidzie Śląskim
- Wielki Kopieniec lub Kopieniec – szczyt po wschodniej stronie Doliny Olczyskiej w Tatrach
- Wielki Kopieniec lub Kopieniec – szczyt w Dolinie Chochołowskiej
- Kopieniec – jezioro w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Czarna Dąbrówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopij

1. odwzorowanie oryginału, replika
2. rodzaj broni używanej przez rycerzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopijka

rzadko: mała kopia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopijnik

w średniowiecznym wojsku: żołnierz ciężkozbrojny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. ciężkozbrojny jeździec uzbrojony w kopię, a także miecz

Słupowe nagrobki szeklerskie – z węg. zwane Kopjafa (spolszcz. kopijnik) – "drewniana kopia", "drewniany słup"; lub fejfa – "drzewo głowowe", stanowią jeden z charakterystycznych elementów kultury Szeklerów, zamieszkujących obecnie rumuński Siedmiogród. Pierwotnie stawiane na szeklerskich grobach, obecnie spotykane są na całych Węgrzech w roli tradycyjnych, staromadziarskich pomników; jednym z takich pomników jest np. Pomnik Męczenników Katynia w Tatabánya.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopiorama

urządzenie do kopiowania stykowego negatywów lub diapozytywów ilustracji

Kopiorama – urządzenie do kopiowania stykowego, czyli naświetlania materiału światłoczułego poprzez kliszę (z wywołanym obrazem) leżącą bezpośrednio na tym materiale (oprócz klisz mogą to być również inne materiały, np. kalka zawierająca naniesiony dowolną techniką obraz). Obraz jest kopiowany w skali 1:1. Aby kopiowanie było faktycznie stykowe niezbędnym warunkiem jest, aby klisza była naświetlona w ten sposób, żeby strona zawierająca obraz dotykała warstwy światłoczułej – w przeciwnym przypadku obraz byłby lekko rozmyty. Np. z tego powodu przy naświetlaniu blach offsetowych wymagane są klisze naświetlone lewoczytelnie – "w lustrze".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopioramka

urządzenie do sporządzania fotograficznych odbitek stykowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopiować

czasownik przechodni niedokonany (dk. skopiować)

(1.1) powielać coś (zwykle materiał drukowany lub dane komputerowe), przepisywać, wykonywać kopię czegoś; powtarzać czyjeś zachowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopiowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopiować.

- kopiowanie (powielanie)
- kopiowanie (informatyka)
- kopiowanie (kynologia)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopiowy

przymiotnik od: kopia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kopiowaniem, dotyczący kopiowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopisko

rzadko: stos, usypisko czegoś; kopczyk, kopiec, sterta

Kopisko (także: Podchełmiec, niem. Winkler-Berg, Winklerberg) - szczyt górski o wysokości 688 m n.p.m. w Masywie Chełmca w Górach Wałbrzyskich, w jego południowym ramieniu, pomiędzy szczytami Cichawą na północy i Boguszówką na południowym zachodzie. Leży w obrębie Boguszowa-Gorców. Jest zbudowany z dolnopermskich porfirów. W większości porasta go las mieszany.

W 1902 na jego szczycie zbudowano kamienną wieżę Bismarcka, wysadzoną w 1947.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopista

1. osoba, która sporządza kopię czegoś, powiela oryginał;
2. osoba przepisująca księgi, dokumenty; skryba, pisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba sporządzająca kopie

(1.2) hist. średniowieczny skryba

(1.3) hist. wojsk. żołnierz Korpusu Ochrony Pogranicza

Kopista – osoba, zajmująca się w średniowieczu przepisywaniem ksiąg lub dokumentów. Osoba taka mogła łączyć różne utwory i dopisywać własne fragmenty. Zdarzało się, że w ten sposób powstawały kolejne wersje tego samego tematu, a nawet zupełnie nowe dzieła. Kopistami byli mnisi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopistka

kobieta, która sporządza kopię czegoś, powiela oryginał

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopka

mała kopa, czyli złożone w stertę siano lub słoma

- kopka – ustawione snopy słomy lub siana
- Kopka – polana w Tatrach Zachodnich
- Bogusław Kopka – polski historyk
- Kopka – wzniesienie w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach
- Kopka – wzgórze na Przedgórzu Sudeckim we Wzgórzach Niemczańsko-Strzelińskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szeroki pas skórzany

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. łąka na wzgórku za domem

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. łąka przeznaczona do wypasania bydła

Kopel (potocznie Kopla, Kropla) – rzeka, prawy dopływ Warty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koplanarny

w matematyce: leżący w tej samej płaszczyźnie; komplanarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Koplino

Koplino (do 1945 Kopplin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Golczewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

We wsi był przystanek kolei wąskotorowej Koplino.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopnąć

uderzyć nogą

czasownik przechodni dokonany (ndk. kopać)

(1.1) dokonany od|kopać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopniaczek

zdrobnienie od: kopniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kopniak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopniak

uderzenie nogą; kopnięcie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) cios zadany nogą

(1.2) środ. mot. w motocyklu pedał rozrusznika

Kopnięcie – uderzenie stopą, kolanem lub inną częścią nogi stosowane w różnych formach konfrontacji fizycznej, w sztukach i w sportach walki. Kopnięcia są wolniejsze niż ciosy pięścią, chociaż silniejsze od nich.

Kopnięcia stanowią podstawowy element wielu sztuk walki, takich jak odmiany muay thai, wushu, karate, kick-boxing, tangsudo, taekwondo i MMA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopnica

Kopnica (do 1945 niem. Köpnitz) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Darłowo przy drodze wojewódzkiej nr 203.

Według danych z 28 września 2009 roku wieś miała 119 stałych mieszkańców.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kopnica, po jej zniesieniu w gromadzie Darłowo. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopnięcie

uderzenie nogą; kopniak

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uderzenie, cios zadany nogą

Kopnięcie – uderzenie stopą, kolanem lub inną częścią nogi stosowane w różnych formach konfrontacji fizycznej, w sztukach i w sportach walki. Kopnięcia są wolniejsze niż ciosy pięścią, chociaż silniejsze od nich.

Kopnięcia stanowią podstawowy element wielu sztuk walki, takich jak odmiany muay thai, wushu, karate, kick-boxing, tangsudo, taekwondo i MMA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopnięty

potocznie: odbiegający od normy i świadczący o niezrównoważeniu; szurnięty, stuknięty, rąbnięty, puknięty, walnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopnik

dawniej: uczestnik kopy - zebrania gromadzkiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopno

1. miejsce wzniesione, wolne od śniegu, ziemia pokazująca się podczas odwilży
2. legowisko zająca w śniegu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopny

sypki i trudny do przejścia odcinek drogi

przymiotnik

(1.1) o śniegu lub piasku: trudny do przebycia, powodujący grzęźnięcie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. górn. kilof

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopolimer

polimer zawierający co najmniej dwa rodzaje merów

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) chem. polimer, któreg łańcuchy zawierają dwa lub więcej rodzajów merów;

Kopolimery – rodzaj polimerów, których łańcuchy zawierają dwa lub więcej rodzajów merów. W odróżnieniu od kopolimerów, polimery zawierające tylko jeden rodzaj merów nazywa się często homopolimerami. Głównym powodem otrzymywania kopolimerów są ich szczególne własności fizyczne, których nie mogą mieć homopolimery i ich proste mieszaniny zawierające te same mery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopolimeryzacja

Kopolimeryzacja – polimeryzacja z udziałem co najmniej dwóch różnych monomerów, która prowadzi do otrzymania kopolimerów. W zależności od wzajemnej reaktywności względnej monomerów reakcja ta prowadzi do otrzymania polimerów o różnym składzie i dystrybucji merów w końcowym polimerze. Mechanizm kopolimeryzacji zależy od stężenia i reaktywności poszczególnych monomerów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koppa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana, w greckim systemie liczbowym oznaczająca liczbę 90, Ϙ;

(1.2) archaiczna litera cyrylicy, Ҁ, stosowana także jako oznaczenie 90

Koppa (gr. κόππα, pisana Ϙϙ lub Ϟϟ) – litera alfabetu greckiego, obecnie nieużywana w tym języku. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 90. W alfabecie koppa znajdowała się między san a rho.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopra

wysuszony miąższ orzecha kokosowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wysuszony miąższ orzecha kokosowego;

Kopra – wysuszony miąższ (bielmo) nasion kokosa właściwego (palmy kokosowej), będący najważniejszym z ekonomicznego punktu widzenia surowcem pozyskiwanym z kokosa. Zawiera około 60–70% tłuszczu i na skalę przemysłową wykorzystywany jest do wyrobu oleju kokosowego. Przed wysuszeniem bielmo jest także ucierane w wióry, następnie macerowane w gorącej wodzie i prasowane, co w efekcie daje białą, nieprzejrzystą emulsję. Z niej także uzyskuje się olej, ale też mleko i krem kokosowy, służące do wyrabiania słodyczy. Słodkie masy z kremem kokosowym są formowane, suszone, a następnie krojone na podobne do toffi cukierki, o silnie kokosowym smaku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koprocesor

dodatkowy, wyspecjalizowany procesor wspomagający główny procesor komputera; współprocesor

Koprocesor arytmetyczny, jednostka zmiennoprzecinkowa (ang. Floating-Point Unit, FPU) – układ scalony wspomagający procesor w obliczeniach głównie zmiennoprzecinkowych, ale również na liczbach całkowitych. W większości współczesnych konstrukcji koprocesor arytmetyczny, a także jednostki obsługujące bardziej skomplikowane obliczenia (np. instrukcje wektorowe), zintegrowany jest z procesorem w jednym układzie scalonym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koproducencki

odnoszący się do koproducenta lub koprodukcji, właściwy koproducentom

#### Źródła:

SJP.pl

# Koproducent

osoba lub przedsiębiorstwo współpracujące z innymi przy produkcji czegoś; współproducent

Koprodukcja (ang. coproduction) – wspólne przedsięwzięcie produkcyjne kilku podmiotów (osób, przedsiębiorstw). Także wynik takiej współpracy.

Termin używany głównie w odniesieniu do produkcji filmowej, teatralnej, operowej itp. Celem koprodukcji najczęściej jest rozłożenie kosztów produkcji na koproducentów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koproducentka

→ koproducent

Patrz:koproducent

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprodukcja

współprodukcja;
1. współpraca kilku osób lub przedsiębiorstw przy produkcji czegoś;
2. produkt powstały w wyniku takiej współpracy

Koprodukcja (ang. coproduction) – wspólne przedsięwzięcie produkcyjne kilku podmiotów (osób, przedsiębiorstw). Także wynik takiej współpracy.

Termin używany głównie w odniesieniu do produkcji filmowej, teatralnej, operowej itp. Celem koprodukcji najczęściej jest rozłożenie kosztów produkcji na koproducentów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koprodukcyjny

związany z koprodukcją

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprodukować

współpracować przy produkcji czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprodukt

pojęcie w teorii kategorii będące uogólnieniem sumy rozłącznej zbiorów i zewnętrznej sumy prostej przestrzeni liniowych

Koprodukt – pojęcie w teorii kategorii będące uogólnieniem sumy rozłącznej zbiorów i zewnętrznej sumy prostej przestrzeni liniowych. Koprodukt jest konstrukcją dualną do produktu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koprofag

zwierzę żywiące się odchodami innych zwierząt, np. chrząszcz krowieńczak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ekol. zwierzę odżywiające się odchodami, fekaliami

Koprofagia (gr. kópros = gnój + phagein = jeść) – odżywianie się odchodami (kałem).

U niektórych organizmów (np. krowieńczak, żuk gnojowy, poświętnik) żerowanie na odchodach innych zwierząt jest naturalnym sposobem odżywiania się, ponieważ kał zawiera dużo częściowo strawionego pożywienia. Kał może mieć też znaczenie pomocnicze, jak to się dzieje u hipopotamów i młodych słoni, gdyż zwiększa wykorzystanie pokarmu, oraz u psów i świń, u których umożliwia zaspokojenie niedoborów pokarmowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koprofagia

1. zoologia: żywienie się przez niektóre zwierzęta kałem innych gatunków zwierząt
2. medycyna: spożywanie kału przez ludzi z niektórymi zaburzeniami psychicznymi

Koprofagia (gr. kópros = gnój + phagein = jeść) – odżywianie się odchodami (kałem).

U niektórych organizmów (np. krowieńczak, żuk gnojowy, poświętnik) żerowanie na odchodach innych zwierząt jest naturalnym sposobem odżywiania się, ponieważ kał zawiera dużo częściowo strawionego pożywienia. Kał może mieć też znaczenie pomocnicze, jak to się dzieje u hipopotamów i młodych słoni, gdyż zwiększa wykorzystanie pokarmu, oraz u psów i świń, u których umożliwia zaspokojenie niedoborów pokarmowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koprofil

osoba cierpiąca na koprofilię, tj. osiągająca satysfakcję seksualną podczas kontaktu z kałem ludzkim lub zwierzęcym

Koprofilia (stgr. κόπρος, kópros – wydalina, φιλία, philia – „przyjaźń” lub „miłość”) – parafilia, w której zjadanie oraz kontakt z kałem własnym lub partnera (np. smarowanie ciała, wypróżnianie na klatkę piersiową) jest źródłem podniecenia seksualnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koprofilia

zboczenie seksualne, polegające na doznawaniu podniecenia w kontakcie z odchodami partnera, oglądaniu go podczas załatwiania się itd.

Koprofilia (stgr. κόπρος, kópros – wydalina, φιλία, philia – „przyjaźń” lub „miłość”) – parafilia, w której zjadanie oraz kontakt z kałem własnym lub partnera (np. smarowanie ciała, wypróżnianie na klatkę piersiową) jest źródłem podniecenia seksualnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koprofilka

→ koprofil

Patrz:koprofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprofilny

→ koprofilia

Patrz:koprofilia

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprolalia

skłonność, często chorobliwa, do używania wulgaryzmów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obsesyjne wypowiadanie słów nieprzyzwoitych lub wulgarnych

Koprolalia (gr. kópros 'kał' i laliá 'gadanina') – patologiczna, niedająca się opanować potrzeba wypowiadania nieprzyzwoitych słów lub zdań, przekleństw lub obelg (wulgaryzmów) kierowanych do innych osób.

Występuje w zespole Tourette’a (poniżej 15% wszystkich chorych), ale również w schizofrenii, psychozach alkoholowych, czasem w zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koprolalny

→ koprolalia

Patrz:koprolalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprolit

1. skamieniała grudka kału zwierzęcia kopalnego;
2. nieskamieniały ekskrement dżdżownic tworzący biohumus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. zachowany w osadach skamieniały ekskrement zwierzęcy;

(1.2) roln. ekskrementy głównie dżdżownic, zawierające dużo składników organicznych, używane w użyźnianiu gleby

Koprolity (gr. kopros - kał + lithos - kamień) – skamieniałe ekskrementy zwierząt, jeden z rodzajów skamieniałości śladowych.

Koprolity spotykane są w osadach pochodzących od ordowiku do współczesności.

Koprolity, podobnie jak inne skamieniałości śladowe, są klasyfikowane zgodnie z zasadami ichnotaksonomii. Przykładowe ichnorodzaje koprolitów to Bactrylium – drobne koprolity małży z retyku, Tibikoia – drobne koprolity wieloszczetów z miocenu, czy Macropoma – poddane fosforytyzacji koprolity ryb z kredy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koprolitowy

→ koprolit

Patrz:koprolit

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprowina

dawniej: miedziaki, pieniądze miedziane

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprowski

nazwisko

Koprowski (forma żeńska: Koprowska; liczba mnoga: Koprowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 4921 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 5294 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa koper i jest najbardziej rozpowszechnione w północno-centralnej i południowo-centralnej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koprowy

przymiotnik od: koper

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopruch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. komar

Kopruch, właściwie Aleksander Kozłowski (ur. 5 marca 1985 w Świętochłowicach) – polski scenarzysta, reżyser, operator filmowy, twórca CGI, raper, autor tekstów, kompozytor, producent muzyczny i przedsiębiorca. Założyciel i właściciel studia filmowego Przedmarańcza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koprula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. zupa koperkowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Koprzywnica

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Koprzywnica, dawniej także Pokrzywnica – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, nad rzeką Koprzywianką (na której utworzono zalew). Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koprzywnica. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. tarnobrzeskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koprzywnicki

przymiotnik od: Koprzywnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprzywniczanin

mieszkaniec Koprzywnicy (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koprzywniczanka

mieszkanka Koprzywnicy (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopsać

potocznie:
a) dawać;
b) kopać

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopsnąć

potocznie:
a) dać
b) kopnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. kopsać)

(1.1) gwara. więz. slang. młodz. podać, sprzedać, dać

czasownik zwrotny dokonany kopsnąć się (ndk. kopsać się)

(2.1) slang. młodz. skoczyć gdzieś, pobiec po coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopsnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopsnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopt

przedstawiciel grupy ludności zamieszkującej Egipt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopt.

skrót od: koptyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Koptowie

lud zamieszkujący Egipt

Koptowie (arab. ‏أقباط‎ Akbat) – grupa etniczno-religijna, ogólne określenie wiernych Kościołów koptyjskich: ortodoksyjnego Kościoła koptyjskiego i Kościoła katolickiego obrządku koptyjskiego. Słowo kopt pochodzi od arabskiego qibt, będącego zmodyfikowaną i skróconą wersją greckiego aigyptos, bez pierwszej i ostatniej sylaby. Koptyjski jest ostatnim stadium języka rodowitych mieszkańców Egiptu, zapisywanego niegdyś hieroglifami, a od III w. n.e. – alfabetem greckim. Ortodoksyjnych koptów jest około 11,2 mln, głównie w Egipcie, duża część w diasporze w Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej, niewielka liczba w pozostałych krajach Lewantu. Liczbę wiernych Kościoła koptyjsko-katolickiego określa się na około 210 tys. (wyłącznie w Egipcie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koptyjka

przedstawicielka grupy ludności zamieszkującej Egipt

#### Źródła:

SJP.pl

# Koptyjski

dotyczący Koptów, charakterystyczny dla Koptów

przymiotnik relacyjny

(1.1) antrop. rel. związany z Koptami; dotyczący Kościoła koptyjskiego i jego wyznawców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. ostatnia faza rozwojowa języka egipskiego, język wywodzący się ze staroegipskiego, należący do rodziny języków afroazjatyckich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopula

forma osobowa czasownika "być" wiążąca podmiot z orzecznikiem w zdanie; łącznik, spójka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopulacja

spółkowanie;
1. fizycznie zespolenie się organów płciowych ludzi lub zwierząt różnej płci, umożliwiające zapłodnienie komórki jajowej przez plemniki;
2. pejoratywnie: stosunek seksualny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. cielesne zespolenie się dwóch osobników różnej płci, umożliwiające zapłodnienie

(1.2) biol. połączenie się gamet w zygotę

Kopulacja (łac. copulatio), akt płciowy, spółkowanie – stosunek płciowy, który u zwierząt polega na bezpośrednim kontakcie dwóch osobników (różnych płci lub obojnaczych) w celu zaplemnienia i zapłodnienia. W akcie tym wykorzystywane są najczęściej różnie wykształcone narządy kopulacyjne. Kopulację u większości zwierząt poprzedza określony rytuał godowy i wydzielanie specyficznych sygnałów zapachowych (np. feromony), dźwiękowych (np. ptasi śpiew) i wzrokowych (np. szata godowa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopulacyjny

związany z kopulacją

przymiotnik

(1.1) biol. dotyczący kopulacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopulak

piec odlewniczy do wytapiania żeliwa; żeliwiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopulakowy

przymiotnik od: kopulak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopulant

potocznie: męski partner erotyczny; konkubent, kochanek, nałożnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopulasty

o kształcie kopuły; kopułowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopulizacja

sposób szczepienia drzew i krzewów zrazem na podkładce

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopulizować

w ogrodnictwie: szczepić drzewa i krzewy na podkładce ze zdrewniałego pędu z pąkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopulować

odbywać stosunek płciowy; spółkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) fizj. odbywać stosunek seksualny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kopulować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopuła

1. sklepienie półkoliste lub półeliptyczne oparte na murze lub bębnie na planie kolistym, eliptycznym albo wielobocznym ;
2. dystrybuanta wielowymiarowego rozkładu prawdopodobieństwa na kwadracie jednostkowym (dla trzech wymiarów sześcianie jednostkowym, itd.) o jednostajnych rozkładach brzegowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. półkoliste lub półeliptyczne sklepienie;

(1.2) mat. dystrybuanta wielowymiarowego rozkładu prawdopodobieństwa na kwadracie jednostkowym o jednostajnych rozkładach brzegowych;

- kopuła (architektura)
- kopuła (matematyka)
- kopuła (geologia)
- kopuła geodezyjna
- kopuła lodowa
- kopuła pancerna
- kopuła pozorna
- kopuła wulkaniczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopułka

1. zdrobnienie od: kopuła; mała kopuła;
2. kopułka aparatu zapłonowego - część urządzenia zapłonowego w silniku benzynowym, gdzie następuje przełączanie zapłonu na kolejne cylindry;
3. kopułka naścienna, kopułka wysmukła - niewielki owad, błonkówka z rodziny osowatych

- kopułka – górny element aparatu zapłonowego
- kopułka (Cuphophyllus) – rodzaj grzybów
- kopułka (Eumenes) – rodzaj owadów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopułkowaty

podobny kształtem do kopuły; zakończony kopułą; kopulasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopułkowy

→ kopułka

Patrz:kopułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopułowaty

o kształcie kopuły; kopulasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopułowy

przymiotnik od: kopuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopyciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyrzynający z drewna kopyta szewskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopyciński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopyco

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wełniana skarpeta

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopydłów

Kopydłów – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Biała.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopydłowo

1. nazwa kilku miejscowości w Polsce;
2. fikcyjna wieś będąca miejscem akcji widowiska estradowego pt. "Spotkanie z Balladą"

W Polsce

- Kopydłowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko.
- Kopydłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wilczyn

- Kopydłowo – dawny wąskotorowy przystanek kolejowy w Kopydłowie

Zobacz też

- Kopydłów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopyrajter

osoba zajmująca się pisaniem sloganów i tekstów reklamowych; copywriter, tekster

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopyrtnyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przewrócić

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopyść

regionalnie: płaska, drewniana łyżka o długim trzonku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. drewniana łyżka lub łopatka o długim trzonku, służąca do mieszania wrzących potraw lub gotowanej w dużych pojemnikach bielizny;

- Kopyść – Festiwal Piosenki Żeglarskiej
- Kopyść – wieś w województwie łódzkim, w powiecie łaskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopystka

1. w okulistyce: srebrne narzędzie w kształcie łyżeczki do operacji katarakty;
2. specjalne narzędzie do czyszczenia podeszew kopyt końskich;
3. zdrobnienie od: kopyść

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopyt

1. zrogowaciałe zakończenie palców u niektórych ssaków kopytnych;
2. drewniana forma do kształtowania obuwia w czasie produkcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopytarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyrzynający z drewna kopyta szewskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kopytka

grube kluski cięte ukośnie z wałka ciasta, podawane jako dodatek lub samoistne danie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. kluski z gotowanych ziemniaków i mąki pszennej w kształcie rombów uzyskiwanych przez ukośne cięcie wałków ciasta;

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kopytko

Kopytka (pozn. szagówki) – w kuchni polskiej, rodzaj grubych klusek w kształcie rombów, wyrabianych z ugotowanych ziemniaków, mąki i jaj. Wykorzystuje się mąkę pszenną z niewielkim dodatkiem ziemniaczanej. Ciasto doprawia się do smaku solą.

Ugotowane, wystudzone, po czym zmielone ziemniaki należy wymieszać z pozostałymi składnikami i szybko wyrobić zwartą, elastyczną masę. Czas mieszania ma duże znaczenie, bowiem podczas tego procesu masa ziemniaczana oddaje zgromadzoną w sobie wodę, co powoduje zwiększenie zużycia mąki. Wyrobione ciasto należy podzielić na niewielkie kawałki i uformować z nich wałki o średnicy ok. 3 cm. Następnie, po lekkim spłaszczeniu uformowanych wałków, należy pokroić je formując charakterystyczne romby. Tak przygotowane kopytka należy gotować w dużej ilości wrzącej, osolonej wody, delikatnie mieszając. Po wypłynięciu na powierzchnię wody kopytka są gotowe do wyjęcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopytko

zdrobnienie od: kopyto

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: kopyto

(1.2) małe kopyto

(1.3) kulin. pojedyncza kluska z rodzaju kopytek

Kopytko (niem. Kopitko, w latach 1938–1945 Langerdamm) – osada leśna w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Rozogi. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopytkowaty

podobny kształtem do kopytka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopytkowe

1. opłata za przejazd lub przepędzenie bydła przez rogatki miejskie;
2. podarek dawany przy zakupie zwierzęcia temu, kto go wcześniej doglądał

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. finans. opłata ponoszona za przejazd wozem zaprzęgowym lub za przejście bydła przez rogatki miejskie

(1.2) daw. hand. datek wręczany przy kupnie zwierzęcia jego stałemu opiekunowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopytkowo

W Polsce

- Kopytkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Sztabin
- Kopytkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne

- Kopytkowo – zamknięty przystanek kolejowy w Kopytkowie

#### Źródła:

Wikipedia

# Kopytkowy

przymiotnik od: kopytko

przymiotnik

(1.1) związany z lub pochodzący od kopytka

(1.2) kulin. związany z lub pochodzący od kopytek (potrawy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopytne

dawniej rząd w obrębie gromady ssaków, do którego zaliczano wszystkie ssaki mające kopyta; obecnie ogólna nazwa wszystkich ssaków łożyskowych, podzielonych na: mrówniki, syreny, trąbowce, góralki, parzystokopytne i nieparzystokopytne, a także wiele wymarłych i walenie

Kopytne (Ungulata) – nadrząd ssaków łożyskowych pochodzących od prakopytnych. Tradycyjnie do kopytnych zalicza się zwierzęta, których kończyny zakończone są kopytami. Dawniej klasyfikowane były jako gromada Ungulata (kopytne), a obecnie w rzędach:

- parzystokopytne
- nieparzystokopytne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopytnik

roślina o silnym i niemiłym zapachu, w medycynie ludowej stosowana do oduczania alkoholików od picia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyrzynający z drewna kopyta szewskie

- Kopytnik – wieś w woj. lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy
- kopytnik – Asarum L., rodzaj roślin z rodziny kokornakowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopytny

mający palce zakończone kopytami

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma kopyta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kopyto

1. zrogowaciałe zakończenie palców u niektórych ssaków kopytnych;
2. drewniana forma do kształtowania obuwia w czasie produkcji

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. rogowe zakończenie kończyn niektórych ssaków;

(1.2) przen. żart. stopa lub noga

(1.3) rzem. obuw. drewniane narzędzie szewskie służące do formowania obuwia

(1.4) rzem. obuw. metalowe narzędzie szewskie służące jako podpora, np. podczas wbijania gwoździ w podeszwę

(1.5) środ. wędk. rodzaj sztucznej przynęty na ryby

(1.6) środ. pistolet

- kopyto (zoologia) – osłona końcowych członów palca ssaka
- kopyto końskie
- kopyto szewskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kopytowaty

podobny kształtem do kopyta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopytowiec

zwierzę mające kopyta

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopytówka

wieś w Polsce

Kopytówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Brzeźnica.

Wieś królewska, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szczyrzyckim województwa krakowskiego, należała do klucza czernichowskiego wielkorządów krakowskich. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Położona na Pogórzu Wielickim na wysokości 250–270 m n.p.m., przy drodze Kalwaria Zebrzydowska – Brzeźnica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kopytowy

przymiotnik od: kopyto

#### Źródła:

SJP.pl

# Kopyłów

Kopyłów (ukr. Копилів) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło.

Wieś starostwa hrubieszowskiego położona była w XVIII wieku w województwie bełskim. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kopyłów, po jej zniesieniu w gromadzie Horodło. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kor

1. zewnętrzna, ochronna warstwa pokrywająca pnie i gałęzie roślin drzewiastych
2. lekka tkanina sukienkowa
3. w sztuce greckiej: posąg młodej dziewczyny

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = hist. polit. Komitet Obrony Robotników;

(1.2) = hist. wojsk. Komitet Obrony Rzeczypospolitej;

Kor, kor

- kor – biblijna miara objętości
- Kor (Cor) – fikcyjna postać z serii książkowej Opowieści z Narnii

KOR

- Komitet Obrony Rzeczypospolitej – w latach 1935-1939 jeden z trzech, obok Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych i Ministerstwa Spraw Wojskowych, naczelnych organów władzy wojskowej, utworzony w miejsce Komitetu Obrony Państwa. W PRL-U rolę KOR-u spełniał Komitet Obrony Kraju.
- KOR – Komitet Obrony Robotników, organizacja opozycyjna związana z apelem do władz wystosowanym 23 września 1976 r.
- KSS „KOR” – Komitet Samoobrony Społecznej „KOR” powstały 29 września 1977 z przekształcenia Komitetu Obrony Robotników
- Klub Oficerów Rezerwy – organizacje lub jednostki organizacyjne działające w ramach Ligi Obrony Kraju, grupujące przede wszystkim oficerów i podchorążych niezawodowych, absolwentów SOR i SPR.
- Kimagure Orange Road – japońska seria manga i anime autorstwa Izumiego Matsumoto.
- KOR – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Korei Południowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kor-Owiec

członek KOR-u (Komitetu Obrony Robotników); korowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kor-Owski

→ KOR

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. polit. związany z KOR-em (Komitetem Obrony Robotników), dotyczący KOR-u

Patrz:KOR

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kora

1. zewnętrzna, ochronna warstwa pokrywająca pnie i gałęzie roślin drzewiastych
2. lekka tkanina sukienkowa
3. w sztuce greckiej: posąg młodej dziewczyny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. kora pierwotna tkanka łodygi i korzenia znajdująca się między walcem osiowym a skórką

(1.2) bot. kora wtórna występująca u starszych roślin tkanka złożona z łyka oraz korka lub korowiny

(1.3) włók. lekki materiał, zwykle bawełniany, którego charakterystyczną cechą jest wypukło-wklęsła (gofrowana) faktura

(1.4) szt. charakterystyczny dla sztuki Grecji okresu archaicznego posąg stojącej dziewczyny w długiej szacie, często trzymającej w ręce owoc, kwiat lub ptaka;

(1.5) muz. afrykański instrument strunowy;

(1.6) wojsk. nepalska szabla o jednosiecznej, zakrzywionej głowni;

Kora (łac. cortex) – w botanice nazwa tkanek w zewnętrznych partiach korzenia lub łodygi:

1. kora pierwotna,
2. korek,
3. kora wtórna – wszystkie tkanki znajdujące się na zewnątrz od kambium,
4. potoczna nazwa martwicy korkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korab

dawniej, a dziś poetycko o okręcie, łodzi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. obecnie poet. łódź, okręt

(1.2) przen. rel. Kościół katolicki

(1.3) przen. rel. przybytek Boga

(1.4) przen. rel. Matka Boska

(1.5) daw. pojazd na pasach lub lektyka

- Korab – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Blizanów
- Korab – wzniesienie w Beskidzie Wyspowym
- Korab – pasmo górskie na pograniczu Albanii i Macedonii Północnej
  - Golem Korab – najwyższy szczyt tego pasma

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Korabiewice

Korabiewice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żyrardowskim, w gminie Puszcza Mariańska. Ma status sołectwa.

Wieś królewska w dzierżawie Korabiewice w ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego w 1792 roku. Do 1953 roku istniała gmina Korabiewice w województwie łódzkim. W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Korabiewice, po jej zniesieniu w gromadzie Puszcza Mariańska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korabiewicki

→ Korabiewice

Patrz:Korabiewice

#### Źródła:

SJP.pl

# Korabiowy

przymiotnik od: korab

#### Źródła:

SJP.pl

# Korach

1. zewnętrzna, ochronna warstwa pokrywająca pnie i gałęzie roślin drzewiastych
2. lekka tkanina sukienkowa
3. w sztuce greckiej: posąg młodej dziewczyny

Korach (hebr. קֹרַח) – postać biblijna ze Starego Testamentu, lewita, syn Jishara i kuzyn Mojżesza (Wj 6,21).

Według Księgi Liczb podczas wędrówki do Ziemi Obiecanej wraz z Datanem, Abiramem i Onem oraz 250 innymi Izraelitami zbuntował się przeciwko władzy Mojżesza i Aarona (Lb 16,1-3). Mojżesz polecił Korachowi i jego stronnikom stawić się z kadzidłami przed Przybytkiem obok Aarona, by Bóg sam rozsądził spór. Gdy stawili się w umówionym miejscu, głos Boga polecił Mojżeszowi i Aaronowi usunąć się wraz ze swoim ludem, po czym ziemia rozstąpiła się, a Szeol pochłonął Koracha, Abirama i Datana. Dwustu pięćdziesięciu ludzi, którzy przyłączyli się do Koracha, spalił natomiast ogień z nieba (Lb 16,16-35). Kadzielnice stronników Koracha zostały następnie przetopione na blachy stanowiące pokrywę ołtarza (Lb 17,1-5).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koracidium

pierwsza larwa w rozwoju tasiemców z rzędu Pseudophyllidea, urzęsiona i wolno żyjąca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korakan

jednoroczna roślina zbożowa i pastewna z rodziny wiechlinowatych, uprawiana głównie w południowej Azji oraz w środkowej i wschodniej Afryce; proso afrykańskie; ragi; dagusa

Manneczka łękowata, korakan, dagussa, dogussa, tokussa, ragi, proso afrykańskie (Eleusine coracana (L.) Gaertn.) – gatunek rośliny jednorocznej z rodziny wiechlinowatych. Uprawiana jako roślina zbożowa i pastewna, a czasem też jako ozdobna, w południowej i wschodniej Azji oraz środkowej i wschodniej Afryce.Z ziarna wytwarza się mąkę i kasze oraz piwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korakl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj małej, prostej łódki zbudowanej z drewnianych listew o konstrukcji plecionyecionej i pokrytej impregnowanym materiałem, używanej tradycyjnie na rzekach Walii;

Korakl (ang. coracle z walijskiego corwg-l; por. gaelic curach – łódź) – rodzaj małej, jednoosobowej łodzi o konstrukcji plecionej z drewnianych listew i pokrytej impregnowanym materiałem, tradycyjnie używanej na rzekach Walii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koral

1. materiał jubilerski pozyskiwany z koralowców; koralowina;
2. przedmiot wykonany z tego materiału, zwłaszcza paciorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. szkielet węglanowy koralowców;

(1.2) jubil. drobny element w postaci kulki itp., wykonany z koralowiny

(1.3) kostka, kulka lub coś podobnego z otworkiem, w który wkłada się nitkę

(1.4) biol. koralowiec

(1.5) kolor różowoczerwony

Osoby:

- Ignacy Koral – polski inspektor Policji
- Jarosław Koral – polski teolog
- Tadeusz Koral – polski wojskowy
- Tom Koral – amerykański pokerzysta
- Wacław Koral – polski poseł

Inne:

- Koral – polski producent lodów
- Koral – polski telewizor
- Korál – węgierski zespół muzyczny
- Koral szlachetny – gatunek koralowca
- Zastava Koral – serbski samochód osobowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koralczyk

rodzaj ptaków z rodziny gołębiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Korale

1. sznurek, nitka z kuleczkami, kostkami itp.; paciorki;
2. czerwona narośl na głowie, szyi niektórych ptaków, np. indyka;
3. kolczasta obroża psa myśliwskiego

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ozdoba kobieca z koralików nanizanych na sznurek

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., W. lm. od: koral

- korale – rodzaj biżuterii
- korale madreporowe – korale rafotwórcze
- Korale – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowiecie Horodziłowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koralewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koraliczek

zdrobnienie od: koralik, mały koralik

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralik

zdrobnienie od: koral

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały koral, paciorek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koraliki

zdrobnienie od: koral

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralikowaty

przypominający wyglądem koralik; paciorkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralikowy

przymiotnik od: koralik

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralina

1. krzew z rodziny psiankowatych;
2. syntetyczny barwnik używany w analizie chemicznej; auryna, kwas rozolowy;
3. dawniej: tkanina barwy koralowej

- Koralina – inaczej: auryna, kwas rozolowy - syntetyczny barwnik trójarylometanowy, stosowany jako barwnik w analizie chemicznej
- Koralina – tytuł powieści fantastycznej Neila Gaimana

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koralka

glon występujący w morzach tropikalnych, którego plechy są budulcem raf koralowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralkowy

→ koralka

Patrz:koralka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralnik

rodzaj ptaków śpiewających

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralodrzew

rodzaj roślin z rodziny bobowatych; erytryna

Koralodrzew, erytryna (Erythrina L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Obejmuje ok. 120 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje całą strefę tropikalną i subtropikalną, przy czym największe zróżnicowanie jest w Ameryce Środkowej, gdzie rośnie 50 gatunków. W Ameryce Południowej jest ich ok. 20, 38 obecnych jest w Afryce z Madagaskarem, 12 występuje w Azji i Australii. Ze względu na znaczenie użytkowe wiele gatunków zostało szeroko rozprzestrzenionych poza swym pierwotnym zasięgiem. Są to drzewa i krzewy rosnące w lasach nizinnych i górskich zwykle na obszarach okresowo suchych, rzadziej na terenach podmokłych i w dolinach rzek, często też w formacjach zaroślowych i trawiastych. Kwiaty zapylane są przez ptaki, dla których w porze suchej, gdy kwitną, ich nektar jest istotnym źródłem węglowodanów i wody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koralowaty

przypominający kształtem korale

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralowce

przedstawiciel jednej z gromad morskich parzydełkowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koralowiec

przedstawiciel jednej z gromad morskich parzydełkowców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. osiadłe zwierzę morskie z gromady koralowców;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koralowina

szkielet korali tworzących kolonie, używany do wyrobu różnych ozdób; koral

Koralowina – szkielety morskich organizmów zwierzęcych koralowców używane jako surowiec w jubilerstwie do wyrobu biżuterii i innych przedmiotów artystycznych ze względu na piękno, rzadkość i względną trwałość.

Koralowina może być cięta, polerowana i poddawana innym zabiegom w celu otrzymania odpowiednio obrobionego kawałka surowca – koralu. W jubilerstwie pod kątem właściwości koralowiny korale (morskie organizmy i ich szkielety) dzieli się na szlachetne i nieszlachetne. Twarda koralowina korali szlachetnych, zbudowana głównie z węglanu wapnia, charakteryzuje się z natury ładnym i trwałym kolorem oraz nadaje się do bezpośredniego szlifowania i polerowania, po którym uzyskuje porcelanowy połysk. Miękka lub porowata koralowina korali nieszlachetnych wymaga poddania zabiegom jubilerskim i barwieniu, aby uzyskać trwały i atrakcyjny komercyjnie wygląd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koralówka

1. rodzaj jadowitych węży z rodziny zdradnicowatych;
2. rodzaj podstawczaków z rodziny siatkoblaszkowatych

Ramaria Bonord. (koralówka) – rodzaj wielkoowocnikowych podstawczaków należący do rodziny siatkoblaszkowatych (Gomphaceae), którego gatunkiem typowym jest koralówka czerwonowierzchołkowa (Ramaria botrytis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koralowoczerwony

czerwony o odcieniu koralowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Koralowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący korali, złożony z korali, będący koralami, zrobiony z korali

(1.2) podobny kolorem do korala

#### Źródła:

Wiktionary

# Koramina

lek pobudzający ośrodkowy układ nerwowy, stosowany m.in. w zapaści, w zatruciach czadem, barbituranami, alkoholem i narkotykami; kardiamid; niketamid

Niketamid – organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna o działaniu stymulującym, stosowana jako lek analeptyczny.

.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koran

egzemplarz lub zwój z tekstem Koranu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. święta księga islamu;

(1.2) geogr. miasto w Bośni i Hercegowinie

Koran (arab. ‏القُرْآن‎, Al-Qur’ān) – święta księga islamu. Według tradycji muzułmańskiej powstawał w latach 610–632, objawiany fragmentami prorokowi islamu, Mahometowi (zm. 632) przez Archanioła Dżibrila (identyfikowanego w islamie z biblijnym archaniołem Gabrielem). Słowo „Koran” pochodzi od arabskiego słowa al-kur’ān, które oznacza „recytację”, ponieważ pierwotnie Koran przekazywano ustnie. Według islamu i samego Koranu jego twórcą jest Allah.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korando

1. samochód typu Daewoo Korando;
2. samochód typu SsangYong Korando

#### Źródła:

SJP.pl

# Koraniczny

przymiotnik

(1.1) przym. od Koran

#### Źródła:

Wiktionary

# Koranista

znawca Koranu, świętej księgi muzułmańskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Koranowy

przymiotnik od: koran lub Koran

#### Źródła:

SJP.pl

# Koraszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korat

rasa kota z Tajlandii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) felinol. rasa tajlandzkiego kota domowego średniej wielkości, o srebrzystoniebieskiej sierści;

(1.2) felinol. kot rasy korat (1.1)

Korat – rasa kota.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korazja

żłobienie powierzchni skał przez okruchy skalne i piasek

Korazja (rodzaj abrazji eolicznej) – proces polegający na szlifowaniu, żłobieniu, zdzieraniu i wygładzaniu powierzchni skał (podłoża skalnego) wskutek uderzeń ziaren piasku niesionego przez wiatr.

Wiatr podobnie jak woda czy lód, może przenosić okruchy skalne na znaczne odległości. Pył i piasek niesione przez wiatr, szlifują podłoże. Niszczenie powierzchni skalnej poprzez uderzanie w nią ziarnami piasku i okruchami skał nosi nazwę korazji. W wyniku tego zjawiska powstają grzyby skalne. Kiedy zmniejsza się prędkość wiatru, następuje akumulacja niesionego materiału. Wówczas powstają wydmy. W zależności od kształtu dzieli się je na: wydmy paraboliczne oraz barchany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korazyjny

→ korazja

Patrz:korazja

#### Źródła:

SJP.pl

# Korba

1. część mechanizmu dźwigniowego, ramię służące do wykonywania obrotu wokół osi;
2. część wału korbowego składająca się z ramienia i czopa;
3. pot. mania, obłęd; bzik, fiks, fiś, hyś, hyź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. dźwignia z rączką

(1.2) techn. dźwignia pedału rowerowego

(1.3) techn. manetka rozruchu tramwaju

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roln. nóż do cięcia słomy

(1.5) przen. pot. człowiek aktywny, przedsiębiorczy

Korba – element mechanizmów dźwigniowych służący do przeniesienia ruchu obrotowego ramienia na ruch obrotowy wału.

Korba ma zwykle konstrukcję w kształcie jednokrotnie lub dwukrotnie zagiętego pręta zaklinowanego jednym końcem na osi wału. Przykładem jest korba rowerowa, gdzie ruch stóp kolarza po obwodzie koła wymusza obrót suportu wokół osi. Ruch tego mechanizmu jest przekazywany przekładnią łańcuchową do koła napędowego. Odmianą korby jest też klamka drzwiowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korbacz

dawny bicz z długim rzemieniem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. bicz rzemienny, rzemień do bicza

(1.2) daw. batog skręcony ze szmat lub czegoś innego

(1.4) hist. wojsk. średniowieczna broń obuchowa piechoty w postaci żelaznej kolczastej kuli na łańcuchu, mocowanej do drewnianej rękojeści

(1.5) daw. penis byka

- korbacz – rodzaj bata
- korbacz – rodzaj sera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korbal

korbol; w gwarze poznańskiej:
1. dynia;
2. owoc dyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Korban

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. żydowska ofiara całopalna;

Korban – różne rodzaje ofiar całopalnych, jakie zostały opisane w Tanach i Talmudzie. Były składane przez Izraelitów, a w późniejszych czasach przez Kohanim (kapłanów) w Świątyni Jerozolimskiej. Korban pochodzi od hebrajskiego słowa K [a] R [o] V (קרב), które oznacza przybyć do Boga lub zbliżyć się do Niego i jest podobne do łacińskiego sacrificium, sacrum facere (czynić świętym).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korbea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Corbie, miasto w Pikardii zbudowane wokół ważnego we wczesnym średniowieczu opactwa;

#### Źródła:

Wiktionary

# Korbeczka

zdrobnienie od: korbka

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbel

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Daniel Korbel – kanadyjski brydżysta
- Janusz Korbel – polski działacz ekologiczny, dziennikarz, fotograf, architekt
- Mirosław Korbel – polski żużlowiec
- Petr Korbel – czeski tenisista stołowy

Zobacz też:

- Karl-Heinz Körbel – niemiecki piłkarz i trener

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korbicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbielów

wieś w Polsce

Korbielów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Jeleśnia. W latach 1975–1998 w województwie bielskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korbielowianin

mieszkaniec Korbielowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbielowianka

mieszkanka Korbielowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbielowski

przymiotnik od: Korbielów

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbinian

niemieckie imię męskie

Święty Korbinian (ur. ok. 680 r. w Châtres, zm. 8 września między 720-730 we Fryzyndze) – biskup, święty Kościoła katolickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korbka

mała korba (zgięty pręt)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od korba

(1.2) mała korba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korbkowy

przymiotnik od: korbka

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. korba

#### Źródła:

Wiktionary

# Korbol

w gwarze poznańskiej:
1. dynia; korbal;
2. owoc dyni; korbal;
3. olbrzymi brzuch; brzuszysko;
4. tanie, kiepskie wino; jabol, bełt

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Poznań. dynia

(1.2) reg-pl|Poznań. duży brzuch, brzuszysko

(1.3) reg-pl|Poznań. niemarkowe wino rozcieńczone mineralną wodą gazowaną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korboniec

Korboniec – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Wiśniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korboński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbowód

ramię przymocowane pod kątem prostym do wału, za pomocą którego może ono wykonywać rotacje lub oscylacje

Korbowód jest częścią mechanizmu korbowego. Służy (wraz z wałem korbowym) do zamiany ruchu posuwisto-zwrotnego tłoka na ruch obrotowy wału korbowego albo obrotowego ruchu wału na ruch posuwisty tłoka lub innego elementu. Części korbowodu to: stopa (najczęściej dzielona, aby ułatwić montaż), trzon i główka. Trzon ma najczęściej przekrój dwuteowy. Stopa korbowodu łączy się z wałem korbowym, a główka z tłokiem albo krzyżulcem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korbowodowy

przymiotnik od: korbowód

#### Źródła:

SJP.pl

# Korbowy

przymiotnik od: korba

przymiotnik

(1.1) techn. dotyczący korby

(1.2) techn. działający na korbę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korbut

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korchorus

jednoroczna roślina z rodziny ślazowatych, występująca w wielu gatunkach; juta, jarzychna

#### Źródła:

SJP.pl

# Korcić

nęcić, kusić;
1. powodować chęć zdobycia, wykorzystania, zjedzenia itp;
2. nie dawać spokoju; trapić

#### Źródła:

SJP.pl

# Korcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kort

#### Źródła:

Wiktionary

# Korcowy

przymiotnik od: korzec

#### Źródła:

SJP.pl

# Korcz

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. skurcz

(1.2) gw-pl|Bukowina. żylak na nodze

(1.3) gw-pl|Bukowina. krzak

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Korcz – polski hokeista na trawie, olimpijczyk
- Anna Korcz – polska aktorka
- Grzegorz Korcz – polski koszykarz, olimpijczyk
- Jan Korcz – polski malarz
- Jerzy Korcz – polski aktor teatralny i filmowy
- Marcin Korcz – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
- Maria Korcz – polska matematyk
- Waldemar Korcz – polski sztangista
- Włodzimierz Korcz – polski kompozytor, pianista, aranżer, dyrygent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korcza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-wschodniej Albanii;

Korcza (alb. Korçë, Korça; gr. Κορυτσά, Korytsá; wł. Corizza; tur. Görice) – miasto w południowo-wschodniej Albanii, w kotlinie na wysokości 866 m n.p.m., u podnóża gór Morava, ośrodek administracyjny okręgu Korcza, a jednocześnie obwodu Korcza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korczak

nazwisko

Historia

- Korczak – herb szlachecki

Geografia i astronomia

- Korczak – wieś na Ukrainie, koło Żytomierza
- Korczak – dzielnica Kalisza
- Korczak – kolonia w Polsce, w woj. podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Trzcianne
- Korczak – wzniesienie w Polsce, w Sudetach Środkowych, w północno-środkowej części Gór Sowich
- (2163) Korczak – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korczański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Korczą, dotyczący Korczy (miasta w Albanii)

#### Źródła:

Wiktionary

# Korczew

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Korczew – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
- Korczew – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
- Korczew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Korczew
- Korczew – gmina w powiecie siedleckim
- Korczew – dawna gmina istniejąca w woj. łódzkim
- Korczew – gromada w powiecie łosickim
- Korczew – gromada w powiecie sieradzkim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korczewski

przymiotnik od: Korczew

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korczów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie sokalskim obwodu lwowskiego;

Korczów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Biłgoraj.

Wieś jest sołectwem w gminie Biłgoraj. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 533 mieszkańców i była ósmą co do wielkości miejscowością gminy.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Marii Magdaleny w Biłgoraju.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korczowa

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim

Korczowa (do 14 lutego 1968 Korczowe) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Radymno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Przed II wojną światową Korczowa była przysiółkiem wsi Gnojnice, które z kolei były przedmieściem miasta Krakowiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korczówka

wieś w Polsce

W Polsce

- Korczówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Łomazy
- Korczówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Olszanka

Na Ukrainie

- Korczówka – wieś w obwodzie lwowskim, w rejonie szeptyckim
- Korczówka – wieś w obwodzie lwowskim, rejonie żydaczowskim

Zobacz też

- Korczówka-Kolonia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korczyć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dokuczać, trapić

#### Źródła:

Wiktionary

# Korczyców

Korczyców (niem. Kurtschow) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Maszewo.

W latach 1945-54 siedziba gminy Korczyców. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korczyk

dawna jednostka objętości równa 16 garncom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Słuczy;

Korczyk – dawna jednostka objętości, stosowana dla ciał sypkich po 1764 roku. Jeden korczyk odpowiadał 16 garncom. Inna nazwa Korczyka to mierzyca. 1 mierzyca wynosiła ok. 50-60 kg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korczyn

nazwa dwóch miejscowości w Polsce i na Ukrainie

W Polsce

- Korczyn – część wsi Pniewo-Czeruchy w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
- Korczyn – wieś woj. świętokrzyskim, pow. kieleckim, w gminie Strawczyn
- Korczyn – osada w woj.wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Chodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korczyna

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Korczyna – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Biecz
- Korczyna – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Korczyna
- Korczyna – część wsi Mogielnica w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Boguchwała
- Korczyna – gmina w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim
- Korczyna – gromada w powiecie krośnieńskim

Zobacz też

- Korczyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korczynianin

mieszkaniec Korczyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Korczynianka

mieszkanka Korczyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Korczyński

→ Korczyna

Korczyński – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko „Korczyński”:

- Adam Korczyński (XVII w.) – polski poeta wierszopis
- Ignacy Korczyński (1948-) – polski entomolog
- Michał Korczyński (1784-1839) – biskup przemyski
- Edward Korczyński (1844-1905) – polski lekarz internista
- Ludomił Korczyński (1867—1936) – polski lekarz balneolog
- Antoni Korczyński (1879-1929) – polski chemik organik
- Antoni Marian Korczyński (1897-1940) – podpułkownik dyplomowany Wojska Polskiego
- Grzegorz Korczyński vel Stefan Kilanowicz (1915-1971) – generał broni Wojska Polskiego

Patrz:Korczyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kord

1. każda broń sieczna, miecz lub szpada;
2. w XII wieku: krótki miecz na uzbrojeniu jazdy;
3. w XVI wieku: rodzaj ciężkiej szabli;
4. w XVI wieku: sztylet noszony na pasie rycerskim;
5. prosty nóż wschodni w ozdobnej oprawie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. krótki miecz, używany zazwyczaj przez niższe warstwy społeczeństwa;

(1.2) mocne włókno syntetyczne służące do wzmacniania opon samochodowych

- kord – sieczna broń biała, używana przez uboższe warstwy społeczne w średniowieczu i nowożytności.
- kord – sztruks, rodzaj prążkowanej tkaniny na odzież roboczą;
- kord – włókno stosowane jako wewnętrzna warstwa wzmacniająca przy produkcji opon samochodowych, najczęściej z wiskozy lub poliamidu
- Kord – rosyjski wielkokalibrowy karabin maszynowy
- Kazimierz Kord – dyrygent polski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korda

1. każda broń sieczna, miecz lub szpada;
2. w XII wieku: krótki miecz na uzbrojeniu jazdy;
3. w XVI wieku: rodzaj ciężkiej szabli;
4. w XVI wieku: sztylet noszony na pasie rycerskim;
5. prosty nóż wschodni w ozdobnej oprawie

Osoby o tym nazwisku:

- Alberto Korda – kubański fotograf
- Alexander Korda – brytyjski reżyser i producent filmowy
- Bronisław Korda – polski lekkoatleta
- Mychajło Korda – ukraiński biochemik
- Petr Korda – czeski tenisista
- Piotr Korda – polski pisarz, lekarz weterynarii, aktor, etolog
- Wojciech Korda – polski wokalista, gitarzysta, kompozytor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordait

nagozalążkowa roślina kopalna z paleozoiku, przypominająca obecne drzewa iglaste

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wymarłe drzewo z gromady nagonasiennych rosnące w karbonie i permie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kordaity

nagozalążkowa roślina kopalna z paleozoiku, przypominająca obecne drzewa iglaste

Kordaity, kordaitowe (Cordaitopsida) – klasa roślin kopalnych należących do typu (gromady) nagonasiennych. Rosły w karbonie i permie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordebalet

zespół tancerek i tancerzy danego teatru, opery (z wyłączeniem solistów); corps de ballet

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Augustyn Kordecki – katolicki duchowny
- Andrzej Kordecki – polski inżynier elektryk
- Michał Kordecki – katolicki duchowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordegarda

w zespole pałacowym: budynek dla straży

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. mały budynek znajdujący się w pobliżu pałacu, pełniący funkcję wartowni i aresztu;

Kordegarda (fr. corps de garde), odwach (niem. Hauptwache – straż główna), wartownia – budynek, w którym stacjonowały wszelkiego rodzaju oddziały wojskowe oraz warty garnizonowe i policyjne, wraz z całym zapleczem. W skład zaplecza wchodziło zazwyczaj biuro komendanta, areszt i szereg izb, w których oddziały odpoczywały lub czekały na swoją kolej do odbycia warty. Przechowywano w nich również broń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordelas

obosieczny nóż myśliwski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. długi, prosty, obosieczny nóż z masywną rękojeścią, służący dawniej do dobijania postrzelonej grubej zwierzyny;

(1.2) hist. wojsk. broń boczna o jednosiecznej głowni, używana od XV wieku przez piechotę, także na okrętach

Kordelas (wł. cortelas) – rodzaj długiego noża o jednosiecznej głowni prostej lub zakrzywionej.

Od XV wieku był bronią wojskową używaną przez formacje piechoty, później najczęściej wykorzystywany jako broń myśliwska.

Jako broń myśliwska kordelas służył podczas polowań do dobijania grubej zwierzyny (łosie, jelenie, sarny, muflony, dziki). Do użytku w łowiectwie wszedł w XVIII wieku i przetrwał do XX stulecia. W okazalszych i bardziej reprezentatywnych egzemplarzach rękojeści wykonywano z rogu, a okucia pochwy dekorowano motywami o tematyce myśliwskiej. Z czasem został przekształcony w broń paradną stanowiącą element galowego stroju myśliwego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordelia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) księżyc Urana;

- Kordelia (księżyc)
- Kordula
- (2758) Cordelia

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordialnie

przysłówek sposobu

(1.1) w kordialny sposób; serdecznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kordialniej

stopień wyższy od przysłówka: kordialnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordialność

→ kordialny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. czułość, serdeczność, wylewność

Patrz:kordialny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kordialny

serdeczny, wylewny, czuły

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. serdeczny, przyjazny, wylewny w okazywaniu sympatii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kordian

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Kordian – imię męskie utworzone przez Juliusza Słowackiego
- Kordian – dramat romantyczny Juliusza Słowackiego
- Kordian i cham – powieść Leona Kruczkowskiego
- Kordian – właśc. Wacław Cieślik, polski piosenkarz wykonujący muzykę z pogranicza gatunku disco polo i folku
- Kordian – wieś w Iranie, w ostanie Chorasan-e Razawi
- Kordian – wieś w Iranie, w ostanie Fars

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kordiana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordiał

1. mocny, szlachetny trunek;
2. dawniej: lek wzmacniający

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. spoż. mocny, szlachetny trunek

(1.2) daw. med. lek wzmacniający serce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kordieryt

minerał, glinokrzemian magnezu i glinu; dichroit

Kordieryt (nazywany także: ijolit, dichroit) – minerał z gromady krzemianów z grupy krzemianów pierścieniowych. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa minerału wywodzi się od nazwiska Louisa Cordiera (1777–1861), francuskiego geologa, który jako pierwszy zajmował się badaniem kordierytu, odkryty w 1813 roku. Nazwy synonimów pochodzą od greckich słów ion – „fiołek” i dichroos – „dwubarwny”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordierytowy

przymiotnik od: kordieryt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordoba

miasto w Hiszpanii; Kordowa, Córdoba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja;

(1.2) geogr. adm. prowincja w południowej Hiszpanii z ośrodkiem administracyjnym w Kordobie (1.1);

Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Córdoba.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, metalowy, chemiczny, ceramiczny oraz hutniczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordobańczyk

mieszkaniec Cordoby (miasta w Hiszpanii lub w Argentynie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordobanka

mieszkanka Cordoby (miasta w Hiszpanii lub w Argentynie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordobański

→ Kordoba; kordowański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kordobą, dotyczący Kordoby, pochodzący z Kordoby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kordocenteza

jedno z badań prenatalnych polegające na pobraniu krwi z pępowiny przez nakłucie powłok brzusznych matki

Kordocenteza (ang. percutaneous umbilical cord blood sampling, PUBS) – inwazyjna metoda diagnostyczna, pozwalająca na pobranie krwi z naczynia pępowinowego płodu i uzyskanie krwi płodowej do dalszych testów. Stosowana jest w diagnostyce m.in. choroby hemolitycznej płodu i wad genetycznych. Zabieg przeprowadza się pod kontrolą USG. Operator nakłuwa igłą punkcyjną naczynie pępowinowe, najczęściej żyłę pępowinową, z dojścia od strony łożyska (punkcja przezłożyskowa) bądź od strony jamy owodni (punkcja przezowodniowa), najczęściej z najbardziej stabilnego miejsca łożyskowego przyczepu pępowiny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordon

szereg żołnierzy lub policjantów blokujących przejście

- kordon:

1. ciasny szereg lub kilka szeregów żołnierzy, policjantów itp. otaczających jakiś obiekt lub blokujących przejście

2. ciąg posterunków wojskowych, policyjnych lub straży granicznej rozstawionych wzdłuż granicy państwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordonek

gruba nić jedwabna lub bawełniana do haftowania lub szydełkowania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. ręk. skręcona nitka używana do haftowania i szydełkowania;

Kordonek (fr. cordon – sznurek) – skręcona ozdobna nitka jedwabna lub bawełniana w różnych kolorach, wykorzystywana do robót ręcznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordonik

zdrobnienie od: kordon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordonkowy

przymiotnik od: kordonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordonowy

przymiotnik od: kordon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordowa

przymiotnik od: kord

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Hiszpanii, w regionie Andaluzja

Kordoba lub Kordowa (hiszp. Córdoba) – miasto w południowej Hiszpanii, nad rzeką Gwadalkiwir, stolica prowincji Kordoba, w regionie Andaluzja. Ośrodek przemysłowy, naukowy oraz turystyczny o znaczeniu światowym.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Córdoba.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy, metalowy, chemiczny, ceramiczny oraz hutniczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordowański

przymiotnik od: Kordowa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kordową (Kordobą), dotyczący Kordowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kordowianin

1. mieszkaniec Kordowa;
2. mieszkaniec Kordowy (Kordoby), miasta w Hiszpanii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordowianka

1. mieszkanka Kordowa;
2. mieszkanka Kordowy (Kordoby), miasta w Hiszpanii

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordowy

przymiotnik od: kord

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordula

imię żeńskie

Kordula – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od łacińskiego przydomka Cordulus/ula, stanowiącego złożenie wyrazów cor, cordis („serce”) i przyrostka zdrabniającego -ula. Według innych hipotez pochodzi bezpośrednio od łacińskiego wyrazu cordulum („serduszko”), może stanowić żeńską formę imienia rzymskiego Cordus i oznaczać „późno urodzona” lub pochodzić od nazwy greckiego miasta Kordule. W Polsce notowane od 1414 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korduliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Korduli lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordupel

dawniej: kurdupel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obraź. niski mężczyzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kordura

gruba nylonowa tkanina; cordura

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordurowy

→ kordura

Patrz:kordura

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordyban

rodzaj zdobionej skóry koźlej, rzadziej cielęcej lub owczej; kurdyban

Kurdyban – skóra garbowana, barwiona, po czym intensywnie zdobiona we wzory tłoczeniami, złoceniami lub srebrzeniami oraz malowidłami. Najcenniejszy kurdyban wykonywano ze skóry cielęcej garbowanej roślinnie, w gorszych gatunkach koźlej lub owczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordybanowy

przymiotnik od: kordyban

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordylewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Kordylewski – polski astronom
- Leszek Kordylewski – polsko-amerykański biolog
- Włodzimierz Kordylewski – polski inżynier elektronik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordyliera

łańcuch bądź masyw górski wypiętrzony w obrębie geosynkliny w wyniku ruchów fałdujących; geoantyklina; geantyklina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordylierski

1. → Kordyliery;
2. andowiak kordylierski - gatunek ssaka z rodziny chomikowatych

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kordylierami, dotyczący Kordylierów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kordyliery

łańcuch bądź masyw górski wypiętrzony w obrębie geosynkliny w wyniku ruchów fałdujących; geoantyklina; geantyklina

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. rozległy obszar wyżynno-górski w zachodniej części Ameryki Północnej;

Kordyliery – łańcuch górski w zachodniej części Ameryki Północnej. Rozciągłość południkowa łańcucha to około 8 000 km, od Cieśniny Beringa na północy po Kanał Panamski na południu. Szerokość dochodzi do 1 700 km. Najwyższym szczytem jest Denali (McKinley) (6190 m n.p.m.). Te góry fałdowe mają duży wpływ na klimat, florę i faunę, gospodarkę i rozmieszczenie ludności w Ameryce Północnej, ponieważ hamują masy wilgotnego powietrza napływające z zachodu, co prowadzi do obniżenia rocznej sumy opadów w centralnej części Ameryki. Powstały w orogenezie alpejskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordylina

krzew lub drzewo z rodziny agawowatych, rosnące w strefie międzyzwrotnikowej

Kordylina, maczużnia (Cordyline) – rodzaj roślin wieloletnich należących do rodziny szparagowatych. Obejmuje co najmniej 20–26 gatunków. Rośliny te występują naturalnie głównie w Australazji, poza tym w południowej Azji (na zachodzie po Indie), na Maskarenach, wyspach Oceanii, jeden gatunek także w tropikach Ameryki Południowej. Niektóre gatunki zostały jednak szeroko rozprzestrzenione poza pierwotny zasięg, zwłaszcza kordylina krzewiasta. W naturze kordyliny rosną w lasach i na mokradłach. Kordylina maurycjańska jest epifitem, co wśród szparagowatych jest rzadkością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordylofora

gatunek jamochłona przypominający rozgałęziony krzew, występujący w wodach morskich i słodkich; gałęzatka, kladofora

#### Źródła:

SJP.pl

# Kordyt

proch bezdymny z lotnym rozpuszczalnikiem

Kordyt – rodzaj prochu bezdymnego, stosowany jako materiał miotający. Został wynaleziony przez Fredericka Abla oraz Jamesa Dewara w 1889 roku.

Główne składniki kordytu to nitroceluloza o wysokiej zawartości azotu (12,9–13,3%) oraz nitrogliceryna, która rozpuszcza nitrocelulozę i ją żeluje. Dodatkowo dodaje się plastyfikatory, substancje flegmatyzujące, konserwujące i stabilizujące. Do zmiękczenia (dokończenia procesu żelatynizacji) tak powstałej dość twardej, mało plastycznej masy prochowej stosuje się lotny rozpuszczalnik – aceton, co odróżnia prawdziwy kordyt od zwykłego prochu bezdymnego (nitrocelulozowego), gdzie stosuje się mieszaninę eteru z alkoholem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kordzik

krótki, ozdobny sztylet noszony przez oficerów i podoficerów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. obosieczna broń paradna w postaci sztyletu;

Kordzik – krótka broń biała, o budowie sztyletu. Jest bronią paradną, używaną w charakterze ceremonialnym, jako wyznacznik: stopnia wojskowego, piastowanego urzędu, funkcji, lub przynależności do określonej organizacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kordziński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Kordziński – polski inżynier
- Roman Kordziński – polski reżyser teatralny, pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kore

w greckiej rzeźbie archaicznej: posąg młodej dziewczyny w powłóczystej szacie; kora

Persefona, także Kora (gr. Περσεφόνη Persephónē, gr. Κόρη Kórē; łac. Proserpina – dziewczyna) – w mitologii greckiej małżonka Hadesa, władczyni świata podziemnego i opiekunka dusz zmarłych. Córka Demeter i Zeusa. W mitologii rzymskiej utożsamiono ją z Prozerpiną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korea

dawne państwo azjatyckie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. dawne zjednoczone państwo w Azji, obecnie Korea Północna i Korea Południowa;

(1.2) pot. Korea Północna lub Korea Południowa

(1.3) pot. Półwysep Koreański;

Korea (kor. 조선 Chosŏn, 한국 Han'guk, chiń. 朝鲜 Cháoxiǎn) – kraina historyczna na Półwyspie Koreańskim we wschodniej Azji; obszar zamieszkany przez jednolitą grupę etniczną – Koreańczyków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korealny

w prawie: solidarnie współdłużny, np. zobowiązanie korealne - zobowiązanie nakładające na wszystkich dłużników solidarną odpowiedzialność za wykonanie zobowiązania w całości

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreań.

skrót od: koreański

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreańczyk

potocznie: samochód produkcji koreańskiej; koreaniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Korei Południowej lub Korei Północnej; osoba narodowości koreańskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koreaniec

potocznie: samochód produkcji koreańskiej; koreańczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreanista

znawca języka, kultury i literatury koreańskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreanistka

→ koreanista

Patrz:koreanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreanistyczny

→ koreanistyka

Patrz:koreanistyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreanistyka

nauka o języku, kulturze i literaturze koreańskiej; filologia koreańska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku, historii i kulturze koreańskiej

(1.2) wydział lub kierunek uniwersytecki obejmujący studia w zakresie koreanistyki (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koreanka

koreańska odmiana chryzantemy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Korei Południowej lub Korei Północnej; kobieta narodowości koreańskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koreański

1. przymiotnik od: Korea Południowa; południowokoreański
2. przymiotnik od: Korea Północna; północnokoreański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Korei lub Koreańczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Korei Południowej i Korei Północnej;

Język koreański (kor. 한국어, 조선말) – język narodowy Koreańczyków, urzędowy w Korei Południowej i Północnej, a także w chińskiej prefekturze autonomicznej Yanbian. Łącznie na świecie językiem tym posługuje się 77,2 mln ludzi, wliczając skupiska użytkowników w Chinach, Stanach Zjednoczonych, Japonii, Rosji i Kazachstanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koreańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem koreańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem koreańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku koreańskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Koreańskość

→ koreański

Patrz:koreański

#### Źródła:

SJP.pl

# Korecki

przymiotnik od: Korzec; korzecki

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Korecki – polski saksofonista
- Bohusz Korecki – polski arystokrata
- Joachim Korecki – polski arystokrata
- Samuel Korecki – polski arystokrata
- Karol Korecki – polski arystokrata
- Samuel Karol Korecki – polski arystokrata
- Leon Korecki – polski prawnik, działacz patriotyczny

Zobacz też:

- Koreccy herbu Pogoń Litewska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koreczek

zdrobnienie od: korek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: korek

(1.2) mały korek

(1.3) spoż. kulin. kawałki mięsa, sera, warzyw itp., nadziane na wykałaczkę / patyczek, podawane jako przekąska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koreczki

zdrobnienie od: korek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreferat

referat będący uzupełnieniem lub polemiką z referatem przedstawionym wcześniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreferencja

związek między wyrażeniami w tekście, odnoszącymi się do tej samej osoby lub rzeczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreferent

autor koreferatu, referent przedstawiający uzupełnienie lub polemikę z przedstawionym wcześniej referatem

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreferentka

→ koreferent

Patrz:koreferent

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreferentny

odnoszący się do elementów w zdaniu wskazujących na tę samą osobę, rzecz lub pojęcie, zazwyczaj poprzez użycie zaimków

#### Źródła:

SJP.pl

# Koreferować

przedstawiać koreferat, uzupełnienie lub polemikę z przedstawionym wcześniej referatem

#### Źródła:

SJP.pl

# Koregencja

wspólne rządy dwóch lub więcej osób w czasie małoletniości, choroby lub dłuższej nieobecności panującego

Koregencja – sytuacja, w której rolę monarchy (koregenta) o równorzędnej pozycji i władzy, sprawują dwie osoby z powodu np. choroby, dłuższej nieobecności lub małoletniości władcy. Inne sytuacje, na mocy których występuje koregencja to: porozumienie dwóch rywalizujących o tron władców, koronacja syna monarchy za życia ojca (vivente rege), czy też wyniesienie praw do korony z małżeństwa (iure uxoris). Koregencja nie występuje w przypadku, gdy mąż władczyni zostaje księciem małżonkiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koregencyjny

związany z koregencją

#### Źródła:

SJP.pl

# Koregent

osoba władająca państwem wspólnie z inną osobą; współwładca

Koregent (inaczej współkról, współwładca) – monarcha, który rządzi danym państwem razem z innym (lub kilkoma innymi), równym mu formalnie rangą i pozycją, monarchą. Pozycja koregentów w rzeczywistości nie zawsze jest równorzędna. W tych wypadkach, gdy jeden z władców posiada silniejszą pozycję, koregentem często nazywa się drugiego z monarchów, jak np. w przypadku młodszych synów monarchów, koronowanych za ich życia. Okres współrządów nazywany jest koregencją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koregentka

→ koregent

Patrz:koregent

#### Źródła:

SJP.pl

# Korejczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. Koreańczyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Korejski

przymiotnik

(1.1) daw. koreański

#### Źródła:

Wiktionary

# Korek

1. tkanka wtórna okrywająca łodygi, pnie, korzenie, bulwy, wytwarzana przez miazgę;
2. surowiec uzyskiwany z kory niektórych drzew; korek użytkowy;
3. zatyczka do butelki;
4. zator w ruchu drogowym;
5. bezpiecznik w instalacji elektrycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zatyczka od butelki wykonana z korka (1.3) lub innego materiału

(1.2) pot. zakrętka od butelki;

(1.3) bot. tkanka roślinna pokrywająca łodygi, bulwy i korzenie dębu korkowego i korkowca

(1.4) transp. pot. zahamowanie w ruchu ulicznym;

(1.5) podeszwy butów

(1.6) zob. korki. → buty piłkarskie

(1.7) bezpiecznik w instalacji elektrycznej;

(1.8) zob. koreczek. → przekąska

(1.9) zob. korki. → pot. korepetycje

(1.10) zamknięcie odpływu w zlewie lub wannie

(1.11) środ. przestępców udawanie sztucznego tłoku w celu dokonania kradzieży kieszonkowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. uczn. żart. korepetytor

(2.2) środ. żołnierzy niski żołnierz

Korek – zamknięcie naczynia (zazwyczaj butelki, ale niekiedy też słoja albo termosu bądź naczyń laboratoryjnych) wykonane z nieprzepuszczalnego materiału. W zależności od przechowywanego w naczyniu medium – gazu, cieczy lub materiału sypkiego, korek winien być nieprzepuszczalny (szczelny) dla tego medium. Szczelnością charakteryzują się korki szlifowe, stosowane zwykle w laboratoriach chemicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korekcja

usuwanie wad lub usterek; poprawianie, naprawa, korygowanie

rzeczownik nieżywotny, rodzaj żeński

(1.1) usuwanie nieprawidłowości, poprawianie wad

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korekcyjny

korektywny;
1. poprawiający, usuwający wady;
2. gimnastyka korekcyjna - ćwiczenia gimnastyczne dla osób z wadami postawy

przymiotnik

(1.1) związany z korekcją, poprawczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koreks

światłoszczelna puszka do wywoływania błon zwojowych i filmów małoobrazkowych

Koreks – element wyposażenia ciemni fotograficznej, światłoszczelne naczynie służące do ręcznego wywoływania filmów fotograficznych – najczęściej filmów małoobrazkowych i błon zwojowych (istnieją również do wywoływania taśm filmowych np. 8 mm). Pierwszy koreks wyprodukowany został w 1930 przez firmę Leitz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koreksowy

przymiotnik od: koreks

#### Źródła:

SJP.pl

# Korekt

poprawny, prawidłowy; correct

#### Źródła:

SJP.pl

# Korekta

1. usuwanie usterek, zmienianie czegoś celem poprawy;
2. poprawa błędów w tekście przeznaczonym do publikacji;
3. tekst przeznaczony do publikacji z naniesionymi poprawkami;
4. miejsce pracy korektorów; korektornia;
5. ogół korektorów w wydawnictwie;
6. dokument korygujący dane zawarte we wcześniejszym dokumencie;
7. spadek indeksów giełdowych występujący w pewnych cyklach czasowych;
8. zabieg medyczny poprawiający wygląd;
9. strojenie instrumentów muzycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poprawienie błędu lub niedoskonałości, dorównanie do stanu prawidłowego

- korektor tekstu
- korektor pisowni
- korektor – w pisaku, w taśmie, w płynie
- korektor na giełdzie
- korektor hydrauliczny
- korektor (kosmetyka)

Elektronika:

- korektor (equalizer, EQ) – zespół filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości
- korektor graficzny

Zobacz też: redakcja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korektor

1. osoba czytająca próbne wydruki tekstów i nanosząca poprawki;
2. stroiciel instrumentów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba sprawdzająca i poprawiająca tekst pod kątem redakcyjnym przed oddaniem go do druku;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przyrząd piśmienniczy służący do zamalowywania błędów na kartce papieru;

(2.2) techn. urządzenie poprawiające usterki, np. zniekształcenia dźwięku;

(2.3) kosmet. kosmetyk przeznaczony do ukrywania wad skóry;

- korektor tekstu
- korektor pisowni
- korektor – w pisaku, w taśmie, w płynie
- korektor na giełdzie
- korektor hydrauliczny
- korektor (kosmetyka)

Elektronika:

- korektor (equalizer, EQ) – zespół filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości
- korektor graficzny

Zobacz też: redakcja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korektorka

kobieta, która wykonuje korektę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. kobieta zawodowo poprawiająca teksty na różnych etapach przygotowywania druku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korektornia

1. miejsce, w którym pracują korektorzy;
2. zespół korektorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Korektorować

potocznie: zamazywać korektorem błędy w tekście

#### Źródła:

SJP.pl

# Korektorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korektorem, dotyczący pracy korektora

#### Źródła:

Wiktionary

# Korektorstwo

1. poprawa błędów w tekście przeznaczonym do publikacji; korekta;
2. specjalizacja na studiach, kształcąca w zawodzie korektora tekstów

#### Źródła:

SJP.pl

# Korektowy

przymiotnik od: korekta

#### Źródła:

SJP.pl

# Korektura

usuwanie błędów i nieprawidłowości

#### Źródła:

SJP.pl

# Korektywa

leczenie wad postawy za pomocą ćwiczeń fizycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Korektywny

korekcyjny;
1. poprawiający, usuwający wady;
2. gimnastyka korektywna - ćwiczenia gimnastyczne dla osób z wadami postawy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korektywą, dotyczący korektywy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korelacja

1. współzależność, wzajemne powiązanie
2. współzależność występowania niektórych cech budowy i funkcji organizmu
3. w matematyce: współzależność dwóch ciągów zmiennych losowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) współzależność między dwoma lub więcej zjawiskami

(1.2) stat. zależność zmiennych losowych;

(1.3) stat. pot. współczynnik korelacji (1.2), a szczególnie współczynnik korelacji Pearsona;

Korelacja (łac. śr. correlation-, correlatio, od com-, „razem, łącznie”; i relation-, relatio, „związek, relacja”) – współzależność, wzajemny związek; wyraz ten oznacza zwykle jedno z następujących pojęć:

- korelacja zmiennych losowych w statystyce,
  - współczynnik korelacji, najczęściej współczynnik korelacji liniowej Pearsona,
    - korelacja rangowa, zwykle współczynnik korelacji rang Spearmana,
    - korelacja wzajemna (krzyżowa);

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Korelacyjny

wzajemnie powiązany, współzależny

przymiotnik relacyjny

(1.1) stat. związany z korelacją, dotyczący korelacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korelat

jedno z pary przedmiotów lub pojęć wzajemnie od siebie zależnych i wzajemnie uwarunkowanych; odpowiednik

#### Źródła:

SJP.pl

# Korelator

1. przyrząd do wykrywania awarii sieci kanalizacyjnej;
2. w cybernetyce: część systemu autonomicznego do przechowywania i przetwarzania i informacji

Korelator – organ do przetwarzania i przechowywania informacji w systemie autonomicznym.

Stanowi centralną część toru informacyjnego systemu autonomicznnego. Jest wewnętrznym organem tego systemu. Odbiera sygnały z receptorów, energię od homeostatu, sam zaś steruje efektorami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korelatywny

związany z korelacją; współzależny, odpowiadający

#### Źródła:

SJP.pl

# Korelować

1. wiązać wzajemnie, poszukując podobieństw i różnic; zestawiać;
2. pozostawać we współzależności z czymś;
3. o zmiennych losowych: zależeć od siebie

czasownik

(1.1) mieć związek, być powiązanym, współzależeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korelować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Korennik

środkowy koń w trojce

#### Źródła:

SJP.pl

# Korepetycja

1. prywatna lekcja jako pomoc w nauce;
2. przygotowanie tancerzy lub śpiewaków do występu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowa, prywatna lekcja (zwykle w liczbie mnogiej)

Korepetycje – dodatkowe lekcje pozaszkolne, które mają na celu powtórzenie materiału i przygotowanie z uczniem pracy domowej zadanej w szkole. Nauczyciel, czyli osoba udzielająca korepetycji, nazywana jest korepetytorem.

Słowo korepetycja pochodzi od repetycja – co oznacza powtórzenie, próbne wykonanie lub powtórzenie części wykonywanego utworu muzycznego. Niemiecki pierwowzór korepetycji – Korrepetition – oznacza ćwiczenie partii wokalnej lub baletowej przy akompaniamencie fortepianu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korepetycyjny

związany z korepetycją

#### Źródła:

SJP.pl

# Korepetytantka

→ korepetytant

Patrz:korepetytant

#### Źródła:

SJP.pl

# Korepetytor

1. osoba udzielająca płatnych, prywatnych lekcji;
2. nauczyciel śpiewu lub tańca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna dający korepetycje

Korepetycje – dodatkowe lekcje pozaszkolne, które mają na celu powtórzenie materiału i przygotowanie z uczniem pracy domowej zadanej w szkole. Nauczyciel, czyli osoba udzielająca korepetycji, nazywana jest korepetytorem.

Słowo korepetycja pochodzi od repetycja – co oznacza powtórzenie, próbne wykonanie lub powtórzenie części wykonywanego utworu muzycznego. Niemiecki pierwowzór korepetycji – Korrepetition – oznacza ćwiczenie partii wokalnej lub baletowej przy akompaniamencie fortepianu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korepetytorka

nauczycielka udzielająca korepetycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Korepetytować

dawniej: dawać korepetycje

#### Źródła:

SJP.pl

# Korespondencina

lekceważąco: korespondentka

#### Źródła:

SJP.pl

# Korespondencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wymiana informacji między ludźmi na papierze (list, pocztówka) lub w postaci elektronicznej (e-mail, czat, komunikatory)

(1.2) zbiór dokumentujący korespondencję (1.1), ogół listów wymienionych z kimś lub w konkretnej sprawie lub w jakimś okresie

(1.3) materiał nadesłany przez korespondenta

(1.4) dopasowanie

- korespondencja – wymiana informacji między ludźmi w postaci tekstu na papierze (np. list, pocztówka) lub elektronicznie (np. e-mail, czat, komunikaty)
- korespondencja – antologia listów napisanych przez jedną osobę lub wymienianych między określonymi osobami (por. epistolografia)
- korespondencja – w ekonomii rodzaj relacji między zbiorami
- korespondencja seryjna – zespół podobnych dokumentów adresowanych do różnych podmiotów
- korespondencja sztuk – rozpoznawanie podobieństw między różnymi dziedzinami sztuki

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korespondencki

związany z korespondentem, korespondencją

#### Źródła:

SJP.pl

# Korespondencyjnie

przysłówek

(1.1) za pomocą korespondencji

#### Źródła:

Wiktionary

# Korespondencyjny

związany z korespondencją

przymiotnik

(1.1) związany z korespondencją; służący do korespondencji

(1.2) odbywający się na odległość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korespondent

1. osoba prowadząca z kimś korespondencję;
2. dziennikarz lub współpracownik pisma, radia lub telewizji przesyłający informacje z terenu, zwłaszcza z zagranicy;
3. członek korespondent - niższy stopień osoby przyjętej do akademii lub towarzystwa naukowego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś kto koresponduje

(1.2) dziennikarz przekazujący reportaże z terenu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korespondentka

1. → korespondent;
2. dawniej: kartka pocztowa; odkrytka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta przekazująca informacje do środków masowego przekazu

(1.2) kobieta prowadząca korespondencję z kimś

(1.3) przest. odkrytka, pocztówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korespondować

1. wymieniać myśli, najczęściej w formie pisemnej, prowadzić korespondencję;
2. dawniej: odpowiadać czemuś, być odpowiednim, stosownym

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) prowadzić korespondencję, wymieniać się listami

(1.2) mieć związek z czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korespondowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prowadzenie korespondencji

#### Źródła:

Wiktionary

# Korfantów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, położone na Opolszczyźnie;

Korfantów (daw. Fyrląd, Fryląd, niem. Friedland, Friedland in Oberschlesien, śl. Fyrlōnd, dś. Friedland) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Korfantów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korfantowianin

mieszkaniec Korfantowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Korfantowianka

mieszkanka Korfantowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Korfantowski

przymiotnik od: Korfantów

#### Źródła:

SJP.pl

# Korfanty

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) rel. mit. gw-pl|Górny Śląsk. diabeł, czort

- Korfanty (samochód pancerny)
- Bronisław Korfanty – senator VI i VII kadencji
- Ed Korfanty
- Stanisław Korfanty – od 2002 prezydent Piekar Śląskich
- Wojciech Korfanty – polski przywódca narodowy Górnego Śląska
- Korfanty (diabeł) – jedna z nazw diabła na Górnym Śląsku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korfbal

gra zespołowa podobna do koszykówki; korfball

#### Źródła:

SJP.pl

# Korfball

[czytaj: korfbol] gra zespołowa podobna do koszykówki; korfbal

Korfball (od: niderl. korf ‘kosz’; ang. ball ‘piłka’) – koedukacyjna dyscyplina sportu drużynowego z piłką.

Korfball dostrzeżony został przez nauczycieli wychowania fizycznego, instruktorów oraz trenerów jako dyscyplina będąca doskonałym uzupełnieniem zajęć z wychowania fizycznego, propagująca zdrowy styl życia oraz zachęcająca do aktywności ruchowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korfballowy

→ korfball [czytaj: korfbolowy]; korfbalowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korfballem, dotyczący korfballu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korfbalowy

→ korfbal; korfballowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Korfu

Korfu, starożytna Kerkyra (gr. Κέρκυρα Kérkira, łac. Cercyra; wł. Corfu) – górzysta wyspa w Grecji, w północnej części Morza Jońskiego u wybrzeży Albanii.

Łącznie z kilkoma pobliskimi wysepkami tworzy gminę Korfu, w jednostce regionalnej Korfu, w regionie Wyspy Jońskie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie. Stolicą wyspy jest miasto Korfu (zwane też Kerkirą).

#### Źródła:

Wikipedia

# Korfuański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wyspą Korfu, dotyczący wyspy Korfu

#### Źródła:

Wiktionary

# Kori

1. miejscowość w Korei Południowej;
2. elektrownia atomowa leżąca w tejże miejscowości

#### Źródła:

SJP.pl

# Koriacja

okręg autonomiczny w Rosji

Okręg Koriacki (ros. Корякский округ, Koriakskij okrug) powstał 1 lipca 2007 w wyniku włączenia Koriackiego Okręgu Autonomicznego do nowo powstałego Kraju Kamczackiego i przekształcenia w jednostkę terytorialną tego kraju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koriacki

związany z Koriacją lub Koriakami

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Koriacją lub Koriakami, dotyczący Koriacji lub Koriaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język koriacki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koriacy

lud zamieszkujący Kamczatkę

Koriacy (нымылан) – lud zaliczany do paleoazjatyckch, zamieszkujący głównie Koriację, część Kraju Kamczackiego. Blisko spokrewniony z Czukczami.

Liczebność osób deklarujących przynależność do narodowości koriackiej wykazuje tendencję spadkową:

- 8942 – spis powszechny FSRR w 1989 r.;
- 8743 – spis powszechny Federacji Rosyjskiej w 2002 r.;
- 7953 – spis powszechny Federacji Rosyjskiej w 2010.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koriaczka

→ Koriak

Patrz:Koriak

#### Źródła:

SJP.pl

# Koriak

mieszkaniec Koriacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Koriander

rzadko: kolendra (kolender)

#### Źródła:

SJP.pl

# Korienizacja

Korienizacja (ros. коренизация, корень – korzeń) – polityka narodowościowa Związku Radzieckiego na początku lat 20. XX wieku.

Polityka korienizacji (powrotu do korzeni) została sformułowana w 1913 r. przez Józefa Stalina. Wprowadzanie jej w życie rozpoczęto po rewolucji październikowej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koriolan

tragedia autorstwa Williama Shakespeare'a

Koriolan (ang. Coriolanus) – tragedia autorstwa Williama Shakespeare’a, datowana na 1607 rok. Sztuka ta jest oparta na Życiu Koriolana, fragmencie Żywotów równoległych Plutarcha, a także na Ab Urbe condita Liwiusza. Bohaterem tragicznym jest rzymski żołnierz, Gnejusz Marcjusz Koriolan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korki

potocznie: korepetycje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) buty piłkarskie z okrągłymi wypustkami na podeszwie;

(1.2) pot. korepetycje

forma rzeczownika.

(2.1) plural|korek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korkino

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu;

Korkino (ros. Коркино) – miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu.

Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 40 tys.

W mieście urodzili się Anatolij Bukriejew i Artiemij Panarin.

W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych oraz szklarski.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korkiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Korkinem, dotyczący Korkina

#### Źródła:

Wiktionary

# Korkociąg

1. urządzenie do wyciągania korków z butelek, w postaci metalowej spirali z uchwytem; trybuszon;
2. rodzaj ewolucji lotniczej;
3. rodzaj skoku akrobatycznego;
4. niedozwolony cios bokserski polegający na silnym zakręceniu rękawicy po dotknięciu ciała przeciwnika;
5. środowiskowo: wirowanie bojera wokół własnej osi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie służące do wyjmowania korków z butelek;

(1.2) lotn. rodzaj akrobacji lotniczej;

Korkociąg (staropol. trybuszon od franc. tire-bouchon lub grajcar, grajcarek) – przyrząd do wyjmowania korków z butelek. W najbardziej podstawowej swej konstrukcji jest to szpikulec skręcony śrubowo, na którego końcu znajduje się uchwyt do wkręcania korkociągu w korek i wyjmowania korka. Niektóre modele są wyposażone w ostry nożyk do cięcia folii oraz dźwignię ułatwiającą otwieranie bez nadmiernego wysiłku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korkociągowy

→ korkociąg

Patrz:korkociąg

#### Źródła:

SJP.pl

# Korkorodny

wytwarzający warstwę komórek korkowych; korkotwórczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Korkosz

nazwisko

Korkosz (Korkoz, Korkoza) – nazwisko szlacheckiej rodziny używającej herbów Pobóg i Ossorya zamieszkującej przysiółek Korkosze nad rzeką Tanwią na Roztoczu oraz okolice Kowna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korkotrampek

but piłkarski z gumowymi kołkami w podeszwie, zabezpieczającymi przed ślizganiem się po boisku; trampkokorek

#### Źródła:

SJP.pl

# Korkotwórczy

powodujący powstawanie korka; korkorodny

#### Źródła:

SJP.pl

# Korkować

czasownik nieprzechodni

(1.1) gwara więzienna umierać

czasownik przechodni

(2.1) zatkać coś korkiem

(2.2) pot. zablokować coś

czasownik zwrotny

(3.1) korkować się → o drodze zatykać się/blokować się samochodami, których jest zbyt dużo, by mogły swobodnie przejechać

#### Źródła:

Wiktionary

# Korkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korkować.

(1.2) łow. trzecia, przedostatnia faza toków samca głuszca, charakteryzująca się silnym, pojedynczym tonem, podobnym do dźwięku otwieranej butelki

#### Źródła:

Wiktionary

# Korkowaty

przypominający korek, podobny do korka

#### Źródła:

SJP.pl

# Korkowe

przymiotnik od: korek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opłata związana z otwarciem butelki trunku w barach, restauracjach, gospodach itp.

forma przymiotnika.

(2.1) n. lp. i nmos. lm. od: korkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korkowica

wtórna tkanka okrywająca powierzchnię łodyg i korzeni roślin wieloletnich; peryderma

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korkowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pistolet-zabawka do strzelania z korków

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Phellodendron|Rupr.|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny rutowatych

(1.3) zool. nazwa systematyczna|Alcyonium palmatum|ref=tak., gatunek koralowca, koral korkowiec;

Korkowiec może oznaczać:

- Phellodendron – rodzaj drzew z rodziny rutowatych, w tym uprawiany m.in. w Polsce korkowiec amurski,
- koralowiec z rzędu korkowców (Alcyonacea), a w szczególności:
  - rodzaj lub jeden z gatunków rodzaju Alcyonium określanych też nazwami koral korkowiec, dłoń topielca lub ręka topielca.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korkowina

warstwa korka pokrywająca niektóre części roślin

#### Źródła:

SJP.pl

# Korkownica

urządzenie do korkowania butelek

#### Źródła:

SJP.pl

# Korkowy

przymiotnik od: korek

przymiotnik

(1.1) zrobiony z korka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korkoza

bardzo częste i uciążliwe powstawanie i utrzymywanie się przez dłuższy czas zatorów na drodze, spowodowanych gromadzeniem się tam zbyt wielu pojazdów

#### Źródła:

SJP.pl

# Korma

indyjskie curry na bazie jogurtu i przypraw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa z duszonego mięsa z warzywami, rodzaj curry z dodatkiem jogurtu i orzechów;

Korma – danie kuchni indyjskiej; rodzaj curry na bazie jogurtu i przypraw. Istnieją zarówno odmiany mięsne, jak i wegetariańskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korman

nazwisko

Miejscowości

- Korman (gmina Aleksinac) – wieś w Serbii, w okręgu niszawskim, w gminie Aleksinac
- Korman (miasto Kragujevac) – wieś w Serbii, w okręgu szumadijskim, w mieście Kragujevac
- Korman (miasto Šabac) – wieś w Serbii, w okręgu maczwańskim, w mieście Šabac
- Korman – wieś na Ukrainie w obwodzie czerniowieckim w rejonie sokiriańskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kormik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. zootechn. tucznik, karmnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. karmnik dla ptaków

#### Źródła:

Wiktionary

# Kormin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Styru

Kormin (ukr. Кормин Kormyn) – rzeka na Ukrainie, przepływająca przez rejon kiwerecki i maniwecki obwodu wołyńskiego. Prawy dopływ Styru w dorzeczu Dniepru.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kormny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. tuczony

#### Źródła:

Wiktionary

# Kormofit

roślina lądowa, której ciało jest zróżnicowane na łodygę, liście i korzeń; osiowiec, roślina osiowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kormofity

roślina lądowa, której ciało jest zróżnicowane na łodygę, liście i korzeń; osiowiec, roślina osiowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kormoran

ptak wodny z rzędu głuptakowych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. duży ptak wodny zamieszkujący brzegi mórz i rzek;

Kormorany, kormoranowate (Phalacrocoracidae) – rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kormorani

przymiotnik

(1.1) związany z kormoranem; taki jak u kormoranów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kormoranowate

o cechach kormoranowatych (rodzina ptaków)

Kormorany, kormoranowate (Phalacrocoracidae) – rodzina ptaków z rzędu głuptakowych (Suliformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kormoranowaty

o cechach kormoranowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kormus

kolonia organizmów zwierzęcych o wysokiej specjalizacji i daleko idącym podziale czynności, funkcjonująca jak organizm wyższego rzędu; np. kolonia toczka, rurkopławów

Kormus (gr. kormós pień):

- Inaczej: organizm kolonijny – polimorficzna, silnie scalona kolonia zwierząt utworzona z podzielonych funkcjonalnie osobników o wysokiej specjalizacji. W kormusach rurkopławów (Siphonophora) występują osobniki hydrostatyczne, odżywiające i rozmnażające. Mniejsze grupy funkcjonalne polipów rurkopławów nazywane są kormidiami (cormidium).
- Ciało rośliny charakteryzujące się wysokim stopniem organizacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korn

nazwisko, m.in. Artur Korn (1870-1945) - fizyk niemiecki

Korn (zapis stylizowany: KoЯn) – amerykański zespół muzyczny wykonujący nu metal. Powstała w 1993 roku w Bakersfield w Kalifornii po rozwiązaniu formacji L.A.P.D., gdzie grali gitarzysta James Shaffer, gitarzysta basowy Reginald Arvizu i perkusista David Silveria. Według danych z 2009 roku zespół sprzedał 16 mln płyt w Stanach Zjednoczonych oraz 32 mln na całym świecie. Grupa ośmiokrotnie nominowana do nagrody amerykańskiego przemysłu fonograficznego Grammy została nagrodzona dwukrotnie. W 2000 roku za utwór „Freak on a Leash” i w 2003 za „Here to Stay”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornacice

Kornacice – wieś w sołecka Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Opatów.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kornacice, po jej zniesieniu w gromadzie Bogusławice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kornacki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Kornacki – polski kierowca wyścigowy i dziennikarz motoryzacyjny
- Jakub Kornacki – polski aktor filmowy i teatralny
- Krzysztof Kornacki – polski nauczyciel akademicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornak

dozorca słoni; mahaut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pracująca ze słoniami

Kornak (sanskr. karinājaka) – opiekun słonia, człowiek pracujący ze słoniami. Kierujący podczas jazdy na słoniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kornas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornati

archipelag chorwacki na Morzu Adriatyckim

Kornaty (chorw. Kornati) – chorwacki archipelag na Morzu Adriatyckim, w środkowej Dalmacji, na południe od Zadaru, składający się z około 147 wysp o łącznej powierzchni 320 km², w 2021 r. zamieszkały na stałe przez 14 osób, chociaż formalnie są tam wyłącznie budynki sezonowe. W 1980 r. południowa część archipelagu została objęta ochroną w ramach Parku Narodowego Kornaty, mającego na celu ochronę środowiska wodnego i organizmów żyjących w wodach otaczających wyspy oraz zahamowanie zabudowy wysp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornatowo

Kornatowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Lisewo.

W latach 1939 - 1942 dotychczasową nazwą wsi (i znajdującego się tam majatku) było Kornatowo, lecz po przeprowadzonej zamianie nazw miejscowości w Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, w latach 1942 - 1945 nazywała się Konraden, Kreis Kulm (Weichsel).

#### Źródła:

Wikipedia

# Kornatowski

nazwisko

Osoby

- Konrad Kornatowski (ur. 1957) – polski prawnik
- Michał Kornatowski (1956–2016) – polski lekarz i polityk
- Irena Kornatowska (1927–2014) – polska psychiatra i działaczka społeczna
- Maria Kornatowska (1935–2011) – polska krytyczka filmowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornecik

zdrobnienie od: kornet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kornet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kornecista

muzyk grający na kornecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornecistka

kobieta grająca na kornecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornel

twarde drewno otrzymywane z północnoamerykańskiego derenia kwiecistego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Kornel, Korneliusz, Korneli – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od nazwiska rzymskiego rodu Cornelii (Korneliuszy, por. Korneliusze Cynna). Istnieją różne hipotezy pochodzenia wspomnianej nazwy rodowej; wywodzi się ją bądź to ze słowa cornu („róg”), bądź to cornus („dereń”), bądź to od nazwy pola Corne w Tusculum. W dawnej Polsce zapisywane od 1402 w łac. formie Cornelius oraz od 1412 roku w formach pochodnych Kornosz, Kornasz, Korna (masc.), Kornosza (masc.), Kornoszek i ze zdrobnieniami Nela (masc.), Nelka (masc.), Nelko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kornela

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornelia

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Kornelia – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Żeński odpowiednik imienia Kornel, Korneliusz i Korneli. Wywodzi się od nazwiska rzymskiego rodu Korneliuszy. Imię to było znane już w starożytności. W Polsce nadawane co najmniej od 1770 roku. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Kornelia w 2017 r. zajmowała 25. miejsce w grupie imion żeńskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kornelin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kornelii lub z nią związany

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2, podstawowe

- Kornelin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
- Kornelin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha
- Kornelin – część wsi Antonin w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korneliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kornelii lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Korneliusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Kornel, Korneliusz, Korneli – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od nazwiska rzymskiego rodu Cornelii (Korneliuszy, por. Korneliusze Cynna). Istnieją różne hipotezy pochodzenia wspomnianej nazwy rodowej; wywodzi się ją bądź to ze słowa cornu („róg”), bądź to cornus („dereń”), bądź to od nazwy pola Corne w Tusculum. W dawnej Polsce zapisywane od 1402 w łac. formie Cornelius oraz od 1412 roku w formach pochodnych Kornosz, Kornasz, Korna (masc.), Kornosza (masc.), Kornoszek i ze zdrobnieniami Nela (masc.), Nelka (masc.), Nelko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korneliuszek

zdrobnienie od: Korneliusz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. Korneliusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korneliuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Korneliuszka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Korneliuszostwo

Korneliusz z małżonką; Korneliuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Korneliuszowie

Korneliusz z małżonką; Korneliuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Korneliuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Korneliusza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Korneliusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kornelówka

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

- Kornelówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sitno
- Kornelówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Pniewy

## Miejscowości na Ukrainie

- Kornelówka – wieś w rejonie żydaczowskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korneluk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Korneluk
- Dariusz Korneluk
- Stanisław Korneluk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korner

w piłce nożnej: rzut rożny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornerupin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. klasa borokrzemianów i krzemianów boru;

Kornerupin – klasa borokrzemianów i krzemianów boru. Nazwa pochodzi od nazwiska Andreasa N. Kornerupa (1857-1881), duńskiego geologa. Odmiana o znaczeniu gemmologicznym: pryzmatyt.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kornet

1. oficer noszący sztandar oddziału lekkiej jazdy we Francji w XVI w.;
2. najniższy stopień oficerski w kawalerii Rosji carskiej

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. dęty instrument blaszany, podobny do trąbki;

(1.2) muz. daw. dęty instrument drewniany;

(1.3) rel. sztywny, biały czepiec na głowie zakonnicy

(1.4) daw. ozdobny czepiec;

(1.5) hist. jeden ze stopni oficerskich w carskiej kawalerii

(1.6) daw. jednostka jazdy lekkiej

(1.7) daw. sztandar jazdy lekkiej

## Militaria

- kornet – niewielki kwadratowy sztandar oddziału kawalerii w wojskach europejskich XVI-XVIII wieku
- kornet – stopień oficerski w europejskiej kawalerii XVI-XIX wieku, odpowiednik chorążego piechoty
- kornet – pododdział jazdy, mniejszy od szwadronu
- kornet – zasłona na średniowiecznym hełmie turniejowym
- Kornet – rosyjski pocisk przeciwpancerny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kornetowy

przymiotnik od: kornet

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornflejki

chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, cornfleksy, kornfleksy, cornflakesy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornfleki

potocznie: chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, corn flakes, cornflakesy, cornfleksy, kornfleksy, kornflejki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornfleksy

chrupkie płatki z ziaren kukurydzy; płatki kukurydziane, cornflakes, cornfleksy, cornflakesy, kornflejki

#### Źródła:

SJP.pl

# Korniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornica

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim

- Kornica – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w gminie Šamac
- Kornica – wieś w Bułgarii, w obwodzie Błagojewgrad, w gminie Goce Dełczew
- Kornica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie
- Kornica – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Jody.
  - Kornica – przystanek kolejowy w Kornicy
- Kornica (obecnie Kornycia, ukr. Корниця) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie biłohirskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornice

Kornice (niem. Kornitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie.

W XVII wieku właścicielami Kornic była rodzina szlachecka Sobków. Był to stary polski ród pochodzący z ziemi łęczyckiej. Na Śląsku ród ten występował tymczasowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korniczek

korniczek wielozębny - gatunek kornika

#### Źródła:

SJP.pl

# Korniej

stopień wyższy od przysłówka: kornie

#### Źródła:

SJP.pl

# Korniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: korny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kornwalii lub Kornwalijczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z grupy brytańskiej języków celtyckich;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kornijskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem kornijskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem kornijskim

(1.3) spisany, stworzony w języku kornijskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Kornik

chrząszcz żyjący w korze lub drewnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim;

- chrząszcze z rodzaju Ips:
  - kornik drukarczyk (Ips amitinus)
  - kornik drukarz (Ips typographus)
  - kornik modrzewiowiec (Ips cembrae)
  - kornik ostrozębny (Ips acuminatus)
  - kornik sześciozębny (Ips sexdentatus)
  - kornik zrosłozębny (Ips duplicatus)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korniki

podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych; kornikowate

Kornikowate, korniki (Scolytinae) – podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych, wcześniej klasyfikowana jako rodzina Scolytidae, syn. Ipidae.

Występowanie: na całym świecie do granicy zasięgu drzew. Niektóre gatunki mają tendencję do masowego pojawiania się i wyrządzania olbrzymich szkód w drzewostanach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornikowate

podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych; korniki

Kornikowate, korniki (Scolytinae) – podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych, wcześniej klasyfikowana jako rodzina Scolytidae, syn. Ipidae.

Występowanie: na całym świecie do granicy zasięgu drzew. Niektóre gatunki mają tendencję do masowego pojawiania się i wyrządzania olbrzymich szkód w drzewostanach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornikowaty

o cechach kornikowatych (podrodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornikowy

przymiotnik od: kornik

#### Źródła:

SJP.pl

# Korniluk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornisz

kornwalijska kura mięsna, ważąca od 3 do 7 kilogramów, używana do krzyżowania z kurami ras ogólnoużytkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornisze

kornwalijska rasa kur mięsnych, krzyżowana z kurami ras ogólnoużytkowych; cornish

#### Źródła:

SJP.pl

# Korniszon

ogórek w zalewie octowej (marynowany)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. mały ogórek gruntowy poddany marynowaniu w zalewie octowej;

Ogórki konserwowe – produkt spożywczy otrzymywany przez marynowanie i wekowanie ogórków w zalewie z wody, octu, cukru i soli kuchennej. Do słoików z ogórkami konserwowymi lub zalewy dodaje się różne przyprawy, takie jak: liście laurowe, ziarna ziela angielskiego i pieprzu czarnego, baldachy kopru, nasiona gorczycy, marchew. Dawniej używano do przyprawiania ogórków także kopru włoskiego, majeranku i goździków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korniszonowaty

przypominający korniszona

#### Źródła:

SJP.pl

# Korniszonowy

przymiotnik od: korniszon

#### Źródła:

SJP.pl

# Korniszony

słoik z marynowanymi ogórkami (korniszonami)

#### Źródła:

SJP.pl

# Korniłowicz

nazwisko

- Edward Korniłowicz (1847–1909) – polski lekarz psychiatra
- Kazimierz Korniłowicz (1892–1939) – polski działacz społeczny i oświatowy
- Maria Korniłowicz (1925-1996) – polska pisarka i tłumaczka
- Rafał Korniłowicz (1876–1916) – polski pedagog, inżynier, działacz społecznyPSB t. 14 s. 86[1]
- Tadeusz Korniłowicz (1880–1940) – podpułkownik WP, psycholog
- Władysław Korniłowicz (1884–1946) – polski ksiądz katolicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korność

→ korny (rzadko)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornowac

wieś w Polsce

Kornowac (niem. Kornowatz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Kornowac.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Kornowac.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornowacki

→ Kornowac (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornulit

skamieniałość zwierzokrzewów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kornut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. mąż zdradzany przez żonę

#### Źródła:

Wiktionary

# Kornutka

kornutka koniczynowa - gatunek pszczoły z rodziny porobnicowatych

Kornutka (Eucera) – rodzaj pszczół z rodziny pszczołowatych(Apidae), zaliczany do pszczół samotnic.

Gniazda zakładają w ziemi, niekiedy tworzą kolonie. Odznaczają się dwiema komórkami kubitalnymi na przednich skrzydłach i długim języczkiem. Samice mają ciało długości pszczoły miodnej, ale szersze, słabo owłosione, zwykle z białymi przerywanymi przepaskami w tylnej części odwłoka. Samce o długich czułkach, czasem dochodzących do długości ciała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kornwalia

kraina geograficzno-historyczna i hrabstwo Anglii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna położona na Półwyspie Kornwalijskim;

Kornwalia (ang. Cornwall [ˈkɔ:nwɔ:ɫ] / [ˈkɔrnwɔ:ɫ]; korn. Kernow [ˈkɛ(r)nɔʊ] / [ˈkɛ(ɹ)nɔʊ]) – kraina geograficzno-historyczna i zarazem najbardziej wysunięte na południowy zachód hrabstwo Anglii, położone na Półwyspie Kornwalijskim, na zachód od rzeki Tamar. Centrum administracyjnym, a także jedynym miastem o statusie city jest Truro. Kornwalia zajmuje powierzchnię 3563 km² łącznie z wyspami Scilly (administracyjnie stanowiącymi oddzielną jednostkę), położonymi 45 km od Land’s End – najbardziej na południowy zachód wysuniętego fragmentu hrabstwa. W 2021 roku hrabstwo zamieszkane było przez 572 359 osób (161 os./km²).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kornwalijczyk

mieszkaniec Kornwalii (krainy)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kornwalii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kornwalijka

mieszkanka Kornwalii (krainy)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kornwalii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kornwalijski

przymiotnik od: Kornwalia (hrabstwo w Wielkiej Brytanii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kornwalią, dotyczący Kornwalii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język kornwalijski (kornijski);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korny

pełen pokory, posłuszeństwa; pokorny; posłuszny

#### Źródła:

SJP.pl

# Koroboracja

przestarzale: oficjalne potwierdzenie, zatwierdzenie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korodować

powodować korozję; ulegać korozji; rdzewieć

czasownik niedokonany

(1.1) ulegać korozji

(1.2) powodować korozję czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korodować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Korol

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korolarium

wynik logiczny, wniosek wysunięty z poprzednich twierdzeń

#### Źródła:

SJP.pl

# Korolczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korolewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korolkiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Korolkiewicz – polska dziennikarka sportowa, pływaczka
- Józef Korolkiewicz – polski malarz, grafik, śpiewak i sportowiec
- Łukasz Korolkiewicz – polski malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korolówka

wieś w Polsce

Korolówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa Leży w odległości 6 km od Włodawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koromysła

przyrząd do noszenia wiader z wodą

#### Źródła:

SJP.pl

# Koromysło

przyrząd do noszenia wiader z wodą

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nosidło do dźwigania na barkach ciężarów, zwykle wiader z wodą;

Koromysło (lm koromysła) – nosidło, pałąkowaty drewniany przyrząd ułatwiający przenoszenie na barkach ciężarów; nazwa zapożyczona z języka ukraińskiego (корóмисло).

Stosowany głównie w gospodarstwie wiejskim, gdzie służy do noszenia wiader z wodą z rzeki lub studni. Ma kształt nakładanej na ramiona, pałąkowatej belki z wycięciem na szyję. Dwa pojemniki o zbliżonych masach zawieszane są na hakach po obu końcach pałąka, dzięki czemu obciążenie koromysła zachowuje równowagę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korona

1. symbol władzy monarchy;
2. przenośnie: władza królewska;
3. jednostka monetarna w niektórych krajach;
4. górne rozgałęzienie drzewa utworzone z konarów i gałęzi;
5. górna część zęba;
6. najwyższa, wieńcząca część muru, nasypu, zapory wodnej itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) hist. polit. Królestwo Polskie

(2.2) imię|polski|ż.

Atrybut monarszy

- korona – atrybut władzy królewskiej, przykłady:
  - Korona średzka – średniowieczna korona kobieca z przełomu XIII i XIV wieku, najcenniejsze ze znalezisk należących do skarbu średzkiego
  - Korona świętego Wacława – insygnium koronacyjne władców Czech od 1347 do 1836 roku
  - Korona cesarska Anny Iwanowny – imperialna korona rosyjska wykonana na cesarską koronację Anny Iwanowny Romanow

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koronabzdura

potocznie: epidemia COVID-19 uznawana za wymyśloną; koronaściema

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronacelebryta

potocznie:
1. celebryta zarażony koronawirusem;
2. osoba znana głównie z tego, że jest zarażona koronawirusem

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronacja

uroczysty akt intronizacji osoby uprawnionej, oraz nadania jej insygniów władzy, oraz nałożenie na skronie ozdobnego nakrycia głowy tj. korony, diademu, mitry

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) akt przekazania insygniów królewskich następcy tronu

(1.2) uroczyste przyznanie komuś pierwszeństwa poprzez umieszczenie korony lub diademu na głowie tej osoby

Koronacja – uroczysty akt, podczas którego wysoki dostojnik kościoła namaszcza obejmującego tron monarchę na króla lub cesarza.

Dawniej koronacja była aktem prawno-państwowego znaczenia, nadawała ona monarsze pełnię praw i władzy i poddani składali hołd wierności i posłuszeństwa po spełnionym akcie koronacyjnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koronacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronacyjny

związany z koronacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koronacją, dotyczący koronowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronaczasy

potocznie: okres trwania epidemii koronawirusa SARS-CoV-2

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronaferie

potocznie: okres zamknięcia szkół z powodu zagrożenia koronawirusem, postrzegany jako ferie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. uczn. przerwa w nauce w związku z epidemią koronawirusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronainfekcja

potocznie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; covid, kowid, covidek, covidzik, wuhanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronakryzys

potocznie: kryzys wywołany epidemią koronawirusa SARS-CoV-2

Pandemia COVID-19 – pandemia zakaźnej choroby COVID-19 wywoływanej przez koronawirusa SARS-CoV-2. Rozpoczęła się jako epidemia 17 listopada 2019 w mieście Wuhan, w prowincji Hubei, w środkowych Chinach, a 11 marca 2020 została uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za pandemię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koronalny

koronalny wyrzut masy - olbrzymi obłok plazmy, jeden z najważniejszych czynników kształtujących pogodę kosmiczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronanews

[czytaj: koronanius] potocznie: news na temat koronawirusa

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronaparty

spotkanie towarzyskie w czasie epidemii choroby COVID-19, którego uczestnicy narażają się na zakażenie koronawirusem

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronarestrykcja

ograniczenie z mocą prawną, stosowane wobec jakiejś osoby, instytucji lub państwa w związku z epidemią choroby COVID-19

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronarografia

metoda badania naczyń wieńcowych serca polegająca na uwidocznieniu ich na obrazie rentgenowskim po wprowadzeniu do ich światła środka kontrastującego; koronografia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koronaroplastyka

poszerzanie naczyń wieńcowych, zwężonych w wyniku choroby

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronasceptycyzm

powątpiewanie co do restrykcji i zaleceń związanych z epidemią COVID-19

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronasceptyczny

→ koronasceptyzm

Patrz:koronasceptyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronasceptyk

osoba powątpiewająca w skuteczność restrykcji i zaleceń związanych z epidemią COVID-19 oraz w istnienie epidemii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba negująca epidemię koronawirusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronaściema

potocznie: epidemia COVID-19 uznawana za wymyśloną; koronabzdura

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronaświrus

żartobliwie: panika wywołana zagrożeniem koronawirusem

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronaświrusowy

żartobliwie: związany z koronawirusem i epidemią przez niego wywołaną

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronat

monarcha po uroczystym przekazaniu mu insygniów królewskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronawirus

patogen odpowiedzialny za infekcje układu oddechowego, atakujący głównie ssaki i ptaki; koronowirus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikrobiol. wirus z podrodziny nazwa systematyczna|Coronavirinae|ref=tak. powodujący infekcje układu oddechowego;

(1.2) pot. wirus SARS-CoV-2

Koronawirusy – gatunki wirusów, należących do podrodziny Coronavirinae z rodziny Coronaviridae w rzędzie Nidovirales. Podrodzina Coronavirinae podzielona została na cztery rodzaje: alfa-, beta-, gamma- i deltakoronawirusy (łac. Alphacoronavirus, Betacoronavirus, Gammacoronavirus i Deltacoronavirus). Nosicielami poszczególnych gatunków są ssaki lub ptaki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koronawirusowy

→ koronawirus; koronowirusowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koronawirusem, dotyczący koronawirusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronazakupy

żartobliwie: wykupywanie żywności i środków czystości, związane z ogłoszeniem pandemii choroby COVID-19

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronazaraza

potocznie: choroba zakaźna wywołana przez jedną z odmian koronawirusa

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronczarka

- Koronczarka - kobieta wykonująca koronki
- Koronczarka – obraz Jana Vermeera
- Koronczarka – film z 1977 roku
- Koronczarka – powieść Pascal Laine

#### Źródła:

Wikipedia

# Koronczarnia

fabryka produkująca koronki - lekkie, ozdobne materiały z nitek; koronkarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronczarz

koronkarz;
1. mężczyzna zajmujący się wyrobem koronek;
2. dawniej: sprzedawca, handlarz koronek

#### Źródła:

SJP.pl

# Korończyk

1. moneta z czasów jagiellońskich; półgroszek;
2. wymarły gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

Korończyk (Microgoura meeki) – wymarły gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Był dużym gołębiem rozmiarów kurczaka, z charakterystycznym pióropuszem na głowie. Zamieszkiwał lasy tropikalne Wysp Salomona. Wyginął na skutek drapieżnictwa zdziczałych psów i kotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koroneczka

zdrobnienie od: koronka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: koronka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronen

organiczny związek chemiczny, węglowodór aromatyczny

Koronen – organiczny związek chemiczny, skondensowany, policykliczny węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym C24H12, zbudowany z 6 pierścieni benzenowych.

Koronen występuje także w przyrodzie w postaci minerału karpatytu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koroner

w krajach anglosaskich: biegły sądowy zajmujący się badaniem przyczyn, czasu, okoliczności śmierci osób zmarłych śmiercią nienaturalną; coroner

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koronerka

→ koroner

Patrz:koroner

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronerski

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do koronera

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący koronera, związany z koronerem

#### Źródła:

Wiktionary

# Koroniarka

przestarzale: mieszkanka Korony, rdzennej Polski, w czasie trwania unii Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Koroniarski

→ koroniarz

Patrz:koroniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Koroniarz

przestarzale: mieszkaniec Korony, rdzennej Polski, w czasie trwania unii Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Korony w Rzeczypospolitej Obojga Narodów

(1.2) ornit. rasy hodowlane gołębia skalnego

(1.3) slang. zawodnik lub kibic klubu sportowego o nazwie, bądź symbolu, związanym z koroną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koroniasty

1. mający kształt korony;
2. opatrzony koroną, czubem, rogami

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający koronę

(1.2) zool. mający koronę z piór, rogów lub sierści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koroniec

gołąb z rzędu korońców, zamieszkuje Nową Gwineę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Goura|ref=tak., niebieski gołąb z czubkiem z piór;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronium

hipotetyczny pierwiastek chemiczny zaproponowany przez Dymitra Mendelejewa w 1902 roku, który miał być cięższy od wszystkich znanych pierwiastków; newtonium

Koronium, newtonium – hipotetyczny pierwiastek chemiczny zaproponowany na przełomie XIX i XX wieku, którego obecnością tłumaczono występowanie jednej z linii emisyjnych w widmie korony słonecznej.

Według teorii Fraunhofera powstałej około 1814 roku, dany zestaw linii ciemnych w spektrum promieniowania słonecznego związany jest z konkretnym pierwiastkiem. Podczas zaćmienia Słońca 7 sierpnia 1869 Charles Young i William Harkness odkryli w spektrum korony słonecznej linię emisyjną o słabej intensywności w jego zielonej części. Young zidentyfikował ją jako linię żelaza nr 1474 na skali Kirchhoffa. Wzbudziło to jednak wątpliwości, gdyż obecność żelaza w koronie słonecznej powinna przejawiać się wystąpieniem kilkuset linii spektralnych. Obserwacje zaćmienia z roku 1898 pozwoliły na ustalenie, że długość fali tajemniczej linii wynosi 5303 Å. W celu jej wyjaśnienia pojawiła się hipoteza o istnieniu nieznanego pierwiastka dopełniającego swoim promieniowaniem spektrum promieniowania korony Słońca – stąd nazwa koronium. Pierwsze takie domniemanie przypisuje się Dymitrowi Mendelejewowi ok. 1902 roku (uczony ten później zaproponował inną nazwę dla hipotetycznego pierwiastka: newtonium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koronka

1. ażurowa, lekka tkanina z różnorodnych splotów lnianych, jedwabnych, bawełnianych itp., tworzących desenie, wykonywana maszynowo lub ręcznie, używana na suknie, bieliznę, bluzki itp.; koronki;
2. przenośnie: coś delikatnego, ażurowego;
3. wymienne ostrze wrębiarki udarowej, zakończone zębami;
4. w niektórych grach karcianych: sekwens kart tego samego koloru, złożony co najmniej z asa, króla i damy albo trzech asów, w brydżu - z czterech honorów;
5. modlitwa wzorowana na różańcu;
6. paciorki nanizane na sznurek, przesuwane w palcach przy odmawianiu koronki;
7. trzecia część różańca;
8. proteza o kształcie pochewki z metalu lub porcelany nakładanej na ząb w celu jego wzmocnienia lub uzupełnienia brakującej części; korona;
9. mała korona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. wyrób będący rodzajem ażurowej plecionkaecionki z nici;

(1.2) pot. stomat. stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba

(1.3) przen. coś delikatnego i ażurowego

(1.4) rel. forma modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw

(1.5) zob. koronka Ziemi.

(1.6) techn. rodzaj świdra wiertniczego

(1.7) karc. sekwens w jednym kolorze

(1.8) zdrobn. od korona, mała korona

- koronka – wyrób włókienniczy, często o dużych walorach artystycznych, będący ażurową plecionką z przędz lub nici, z włókien naturalnych lub sztucznych (najczęściej bawełnianych lub lnianych, czasem metalowych)
- koronka – rodzaj świdra wiertniczego
- koronka – nakładany na niezniszczony trzon zęba kapturek metalowy (czasem pokryty warstwą ceramiczną)
- koronka – forma modlitwy polegająca na powtarzaniu w określony sposób i określoną liczbę razy różnych modlitw
- koronka – szereg modlitw typu koronka do Marii z Nazaretu
- koronka – przedmiot (najczęściej sznur modlitewny) służący do odmawiania koronek oraz różańca
- Koronka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Żelazków
- Koronka Ziemi – drugie co do wysokości szczyty górskie na każdym kontynenecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koronkarka

Koronka – wyrób sztuki użytkowej, często o dużych walorach artystycznych, będący rodzajem ażurowej plecionki z nici (najczęściej bawełnianych lub lnianych, czasem metalowych).

Ze względu na sposób wykonania i wygląd, koronki dzielimy na:

- szydełkowe – wykonywane szydełkiem;
- igłowe – wykonywane poprzez osnuwanie nici na kawałku tkaniny, którą po wykonaniu wzoru usuwa się;
- klockowe – wykonywane za pomocą nici nawiniętych na specjalne klocki, przeplatanych i wiązanych w odpowiedni sposób;
- siatkowe – wytwarzane przy użyciu sztabki i specjalnej igły, a następnie w zależności od wzoru, cerowane;
- frywolitki – wyrabiane za pomocą czółenka, igły lub szydełka do frywolitek (cro-tat);
- teneryfowe – wykonywane przy użyciu specjalnej foremki i igły.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koronkarnia

fabryka produkująca koronki - lekkie, ozdobne materiały z nitek; koronczarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronkarski

dotyczący koronkarstwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koronkarstwem albo koronkarzem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrabianie koronek

#### Źródła:

Wiktionary

# Koronkarz

koronczarz;
1. mężczyzna zajmujący się wyrobem koronek;
2. dawniej: sprzedawca, handlarz koronek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronki

ażurowa, lekka tkanina z różnorodnych splotów lnianych, jedwabnych, bawełnianych itp., tworzących desenie, wykonywana maszynowo lub ręcznie, używana na suknie, bieliznę, bluzki itp.; koronka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronkowy

przymiotnik od: koronka

przymiotnik

(1.1) wykonany z koronki

(1.2) przen. misterny (tak jak koronka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronnik

rodzaj ptaków z rodziny żurawiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronny

1. decydujący, najważniejszy, główny;
2. o jeleniu: mający koronę - grupę rozgałęzień na szczycie rogów;
3. odnoszący się do Korony, rdzennej Polski, w czasie trwania unii Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego;
4. przynależny królowi, należący do państwa; królewski, rządowy, państwowy

przymiotnik

(1.1) najważniejszy

(1.2) łow. o jeleniu mający koronę

(1.3) hist. polit. związany z Koroną, dotyczący Korony

(1.4) związany z państwem lub królestwem, dotyczący państwa lub królestwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronograf

1. urządzenie do diagnostyki serca;
2. urządzenie pozwalające fotografować Słońce poza okresem całkowitego zaćmienia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej poza momentami całkowitych zaćmień słońca;

Koronograf – przyrząd astronomiczny służący do obserwacji korony słonecznej. Jest wyposażony w przesłonę odcinającą światło pochodzące z tarczy Słońca. Dzięki koronografowi możliwa jest obserwacja korony słonecznej niezależnie od momentów całkowitych zaćmień Słońca. Może on także służyć do obserwacji komet znajdujących się blisko Słońca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koronografia

metoda badania naczyń wieńcowych serca polegająca na uwidocznieniu ich na obrazie rentgenowskim po wprowadzeniu do ich światła środka kontrastującego; koronarografia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koronoplastyka

selektywne szlifowanie powierzchni zębowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronować

1. dokonać, dokonywać koronacji, przekazać, przekazywać nowemu monarsze władzę i jej insygnia;
2. przenośnie: włożyć, wkładać komuś na głowę symbol zwycięstwa (zwykle koronę), np. w konkursie piękności;
3. koronować się:
a) otrzymać, otrzymywać władzę i jej insygnia;
b) przenośnie: zostać ukoronowanym, być koronowanym jako zwycięzca, np. konkursu piękności

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukoronować)

(1.1) polit. przekazywać uroczyście najwyższą władzę poprzez nakładanie korony na głowę przyszłego panującego

(1.2) pot. wkładać komuś diadem, koronę albo wieniec na znak jego zwycięstwa

(1.3) przen. stanowić górną część czegoś

czasownik zwrotny niedokonany koronować się (dk. ukoronować się)

(2.1) stawać się władcą poprzez akt koronacji

(2.2) zostać wyróżnionym lub wyróżniać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koronowanie

1. dokonać, dokonywać koronacji, przekazać, przekazywać nowemu monarsze władzę i jej insygnia;
2. przenośnie: włożyć, wkładać komuś na głowę symbol zwycięstwa (zwykle koronę), np. w konkursie piękności;
3. koronować się:
a) otrzymać, otrzymywać władzę i jej insygnia;
b) przenośnie: zostać ukoronowanym, być koronowanym jako zwycięzca, np. konkursu piękności

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronowianin

mieszkaniec Koronowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronowianka

mieszkanka Koronowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronowirus

rzadko: patogen odpowiedzialny za infekcje układu oddechowego, atakujący głównie ssaki i ptaki; koronawirus

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronowirusowy

→ koronowirus; koronawirusowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronowo

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Koronowo (niem. Polnisch Crone) – miasto w północnej Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Koronowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koronowski

przymiotnik od: Koronowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Koronowy

→ korona

Patrz:korona

#### Źródła:

SJP.pl

# Korontanna

żartobliwie: kwarantanna z powodu epidemii koronawirusa

#### Źródła:

SJP.pl

# Koropiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru;

Koropiec (ukr. Коропець, Koropeć) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie w rejonie czortkowskim obwodu tarnopolskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koroplasta

w starożytnej Grecji: artysta zajmujący się modelowaniem w glinie drobnych rzeźb figuralnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koroplastyka

w starożytnej Grecji: modelowanie w glinie drobnych rzeźb figuralnych

Koroplastyka (od κόρη – dziewczyna i πλαστός – ukształtowany) – modelowanie wyobrażeń figuralnych w glinie z utrwaleniem ich przez wypał; zaliczane do rzemiosła artystycznego.

W starożytnej Grecji obejmowało ono ceramiczny wyrób figurek oraz reliefowych plakietek, głównie o charakterze wotywnym i sepulkralnym, lecz również dekoracyjnym. Wytwarzano je z formy albo lepiono ręcznie, dodatkowo ozdabiając polichromią. W zakresie plastycznych wyobrażeń koroplaści często pozostawali pod wpływem wielkiej rzeźby reliefowo-statuarycznej, niekiedy wprost naśladując wzorce stworzone przez sławnych artystów epoki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koror

dawna stolica Palau

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Palau

Koror (palau Oreor) – wyspa i zarazem jedna z jednostek administracyjnych Republiki Palau. Koror to też największe miasto, dawna stolica Palau, w którym zamieszkuje blisko połowa ludności tego wyspiarskiego kraju. Według danych szacunkowych na rok 2009 liczy 9587 mieszkańców.

7 października 2006 stolica kraju została przeniesiona do Ngerulmud.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kororczyk

mieszkaniec Kororu (stolicy Palau)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kororu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kororka

mieszkanka Kororu (stolicy Palau)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kororu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kororski

przymiotnik od: Koror (dawna stolica Palau, obecnie: Ngerulmud)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Koror (w Republice Palau)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korosz

chrząszcz żyjący w chodnikach korników

Korosz (Corticeus) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Diaperinae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koroszczyn

Koroszczyn – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Terespol. Leży nad rzeką Czapelką, dopływem Krzny.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Terespol. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 594 mieszkańców i była drugą co do wielkości miejscowością gminy Terespol.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korotyński

nazwisko

Korotyński – polskie nazwisko, żeńska odmiana tego nazwiska to: Korotyńska. Znani ludzie noszący to nazwisko:

- Bruno Wincenty Korotyński – polski dziennikarz i kolekcjoner
- Elwira Karataj-Korotyńska – polska literatka, pisarka, poetka i tłumaczka
- Henryk Korotyński – polonista, dziennikarz, działacz społeczno-polityczny
- Ludwik Stanisław Korotyński – polski pisarz i dziennikarz
- Wanda Korotyńska – polska powieściopisarka
- Wincenty Korotyński – polski pisarz, poeta i dziennikarz
- Władysław Rajnold Korotyński – polski literat i dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korować

1. usuwać korę okrywającą pień i gałęzie drzewa; okorowywać;
2. korować się - o drewnie: być korowanym, ulegać korowaniu

czasownik

(1.1) leśn. usuwać korę z drzew

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korowacz

człowiek zatrudniony przy ręcznym usuwaniu kory z drzew i krzewów

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowaczka

maszyna do oddzielania kory od drewna; korowarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowaj

weselny lub świąteczny placek z mąki pszennej, wypiekany w Rosji i na Ukrainie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korowajczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowalnia

dział tartaku, gdzie odbywa się korowanie drewna

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korować.

Korowanie – czynność polegająca na usuwaniu z powierzchni drewna okrągłego kory lub kory z łykiem.

Rozróżnić można korowanie:

- ręczne wykonywane za pomocą korownika zwanego także korowaczką lub ośnikiem oraz za pomocą strugów do korowania; ogranicza się w większości do koronowania małej ilości słupów energetycznych, papierówki i pułapek
- mechaniczne wykonuje się korowarkami tarczowymi, łańcuchowymi lub bębnowymi
- ciśnieniowe polega na zdzieraniu kory przez sprężone powietrze lub parę wodną
- hydrauliczne przeprowadza się za pomocą wody.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korowarka

maszyna do oddzielania kory od drewna; korowaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. leśn. maszyna służąca do usuwania kory z drewna;

(1.2) pot. techn. urządzenie do obróbki izolacji przewodów i kabli

Korowarka – mechaniczne urządzenie, pierwotnie do oddzielania kory od drewna okrągłego, a obecnie także do obróbki izolacji przewodów i kabli elektrycznych, oparte albo na zasadzie tarcia (korowarki łańcuchowe lub hydrauliczne), albo na zasadzie skrawania (korowarki tarczowe lub nożowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korowaty

przypominający wyglądem korę drzewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowiec

członek KOR-u (Komitetu Obrony Robotników); KOR-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowina

zewnętrzna, martwa tkanka znajdująca się na powierzchni starszych łodyg roślin i korzeni; martwica korkowa

Martwica korkowa, korowina, rytidom – pokłady martwego łyka poprzedzielane korkiem i ewentualnie przekształconą fellodermą kolejno tworzonych peryderm, funkcjonujące łącznie jako element układu okrywającego. Martwica korkowa stanowi okrywę mechaniczną, a także ochronę chemiczną oraz termiczną. Często jest również elementem układu mechanicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korówka

szkodnik jabłoni; mszyca wełnista

#### Źródła:

SJP.pl

# Korownia

urządzenie do korowania wikliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Korownicowate

o cechach korownicowatych (rodzina grzybów)

Korownicowate (Phanerochaetaceae Jülich) – rodzina grzybów należąca do rzędu żagwiowców (Polyporales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korownicowaty

o cechach korownicowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Korownik

narzędzie do ręcznego korowania drewna

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowód

gromada ludzi posuwających się jeden za drugim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tańczący ludzie posuwający się jeden za drugim, często w rytmie tanecznym, czasem trzymający się za ręce

(1.2) w gimnastyce szkolnej: połączenie ćwiczeń rzędowych i wolnych ze śpiewem i muzyką

- korowód – długi szereg osób posuwających się jedna za drugą
- Korowód – tańce korowodowe
- Korowód – polski film z 2007 roku
- Korowód – album muzyczny Marka Grechuty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korowódkowate

podrodzina owadów z rodziny garbatkowatych

Korowódkowate (Thaumetopoeinae) – podrodzina owadów rodziny garbatkowatych (Notodontidae), w obrębie rzędu motyli, do niedawna traktowana jako samodzielna rodzina Thaumetopoeidae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korowódkowaty

o cechach korowódkowatych (podrodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowodowy

przymiotnik od: korowód

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowody

potocznie: uciążliwe zabiegi; ceregiele, starania, kłopoty, trudności

#### Źródła:

SJP.pl

# Korowy

przymiotnik od: kora

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do kory, mający związek z korą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korozja

niszczenie metali lub ich stopów pod wpływem tlenu znajdującego się w powietrzu, czynników atmosferycznych oraz niektórych związków chemicznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces niszczenia metalu lub innego materiału na skutek kontaktu z otoczeniem;

(1.2) pot. mot. techn. miejsce objęte korozją (1.1)

(1.3) książk. stopniowe tracenie walorów

Korozja (łac. corrosio – zżeranie) – proces stopniowego niszczenia materiałów, zachodzący między ich powierzchnią i otaczającym środowiskiem. Zależnie od rodzaju materiału dominujące procesy mają charakter reakcji chemicznych, procesów elektrochemicznych, mikrobiologicznych lub fizycznych (np. topnienie i inne przemiany fazowe, uszkodzenia przez promieniowanie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korozyjność

podatność na uleganie korozji

#### Źródła:

SJP.pl

# Korozyjny

przymiotnik od: korozja

#### Źródła:

SJP.pl

# Korołaz

rodzaj ptaków z rzędu wróblowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Korpak – polski wojskowy
- Józef Korpak – polski polityk i samorządowiec
- Szymon Korpak – rzymskokatolicki duchowny i działacz społeczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korpalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpektomia

operacyjne usunięcie trzonu kręgu

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpo

potocznie: korporacja (firma)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. korporacja

Korpo (ang. Mayhem) – amerykański film fabularny z 2017 roku w reżyserii Joego Lyncha, wyprodukowany przez wytwórnię RLJE Films.

Premiera filmu odbyła się 10 listopada 2017 w Stanach Zjednoczonych. Dziesięć miesięcy później, 28 września 2018, obraz trafił do kin na terenie Polski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korpolud

potocznie: pracownik korporacji; korpoludek, korposzczur

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpoludek

potocznie: osoba pracująca w korporacji; korpolud, korposzczur

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpomowa

potocznie: charakterystyczny język używany w korporacjach; korponowomowa, korposlang

Korpomowa, polszczyzna korporacyjna, nowomowa korporacyjna, korpolekt, korpopolszczyzna – odmiana języka polskiego używana w dużych przedsiębiorstwach, zwłaszcza międzynarodowych, która charakteryzuje się dużymi wpływami języka angielskiego, obecnością kolokwializmów i specjalistycznych terminów branżowych, a także zawiera pewne specyficzne cechy wynikające z dążenia do realizacji celów biznesowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korponowomowa

specjalistyczny język korporacyjny; korpomowa, korposlang

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpopracownik

osoba pracująca w korporacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Korporacja

zrzeszenie osób mające na celu realizację określonych zadań

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża firma

(1.2) bractwo studenckie

Korporacja – zrzeszenie osób posiadające osobowość prawną, którego celem jest realizacja określonych wspólnych zadań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korporacjonistyczny

→ korporacjonizm

Patrz:korporacjonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Korporacjonizm

ideologia, według której człowiek realizuje się poprzez pracę i głosząca, że podstawą państwa powinny być korporacje zawodowe pracowników i pracodawców różnych branż

Korporacjonizm (korporatywizm, ang. corporatism, niem. Korporatismus) – doktryna społeczno-gospodarczo-polityczna o charakterze samorządu (stanowego, zawodowego, branżowego), postrzegająca społeczeństwo i państwo jako naturalne i solidarne organizmy (łac. corporatio – zrzeszenie, stowarzyszenie, corpus – ciało). Termin ten nabrał dwojakiego znaczenia; w założeniach pierwotnych (teoretycznych) korporacjonizm integrować ma wszystkie grupy społeczne (warstwy, klasy, branże gospodarcze), godzić ich interesy i tłumić konflikty pomiędzy nimi. Zakłada uspołecznienie procesu decyzyjnego i upaństwowienie interesów branżowych. Doktryna przedstawiana jest jako naturalna alternatywa wobec indywidualistycznego liberalizmu i kolektywistycznego socjalizmu. Dąży do ustanowienia reżimu opartego na korporacjach zorganizowanych pionowo, skupiających tak pracodawców, jak i pracobiorców różnych szczebli oraz inne jednostki działające w tym samym zawodzie, czy też branży, z zachowaniem ich hierarchii (np. wykonawca i podwykonawca). W rolnictwie dopuszcza się także takie o charakterze terytorialnym. Korporacje rozumiane są jako „stany zawodowe”, czyli produkcyjne i nieprodukcyjne instytucje publiczno-prawne, samorządne, lecz uznające zwierzchnią i koordynującą rolę państwa. Istnienie tych stanów może, ale nie musi wykluczać tworzenia zrzeszeń o charakterze klasowym (zorganizowanych poziomo), skupiających tylko przedsiębiorców (organizacje pracodawców) lub tylko robotników (związki zawodowe). Korporacje mają na celu również troskę o sprawy socjalne swych członków, podejmując się w razie potrzeby opieki nad nimi (np. gwarantowane zatrudnienie w czasach kryzysu), ale i będąc uprawnione do nakładania na nich różnych obowiązków i egzekwowania podległości (paternalizm). W zakresie ich kompetencji leży także ogólny rozwój kulturalno-społeczny. Zależnie od koncepcji, przynależność do jakiejkolwiek korporacji może być przymusowa, albo i nie .

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korporacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest korporacyjne; cecha tych, którzy są korporacyjni

#### Źródła:

Wiktionary

# Korporacyjny

związany z korporacją

przymiotnik

(1.1) dotyczący korporacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korporalny

odnoszący się do ciała; cielesny

#### Źródła:

SJP.pl

# Korporancki

odnoszący się do korporanta lub korporacji, właściwy korporantom

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korporantem, dotyczący korporanta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korporant

członek korporacji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. członek korporacji (jako spółki)

(1.2) praw. członek korporacji (jako stowarzyszenia)

Korporant – członek korporacji (stowarzyszenia), zwykle korporacji akademickiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korporantka

→ korporant

Patrz:korporant

#### Źródła:

SJP.pl

# Korporat

środowiskowo: pracownik korporacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Korporatystyczny

→ korporatyzm

Patrz:korporatyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Korporatyzm

forma organizacji społecznej, w której o najważniejszych sprawach decydują grupy korporacyjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Korporał

w liturgii katolickiej: biała chusta podkładana pod naczynia liturgiczne w czasie mszy

Korporał (łac. corporale) – w liturgii Kościołów zachodnich obrus rozkładany na ołtarzu podczas liturgii eucharystii (części mszy) i w niektórych innych okolicznościach; element bielizny kielichowej. W najczęściej używanej formie ma kształt kwadratu o wymiarach 50×50 cm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korposlang

specjalistyczny język korporacyjny; korponowomowa, korpomowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpospotkanie

potocznie: spotkanie pracowników korporacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpoświat

1. życie zawodowe w korporacji;
2. ogół zatrudnionych w korporacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpoświatek

lekceważąco: korporacja wraz z jej pracownikami

#### Źródła:

SJP.pl

# Korposzczur

pogardliwie: pracownik korporacji; korpolud, korpoludek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) slang. pejor. pracownik korporacji, uczestnik wyścigu szczurów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korpulencja

cecha kogoś, kto ma nadwagę, jest otyły, gruby; tusza, otyłość, pulchność, korpulentność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. poważna nadwaga będąca wynikiem nadmiernego nagromadzenia tłuszczu w organizmie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korpulentnie

przysłówek

(1.1) rzad. w sposób otyły

#### Źródła:

Wiktionary

# Korpulentność

cecha kogoś, kto ma nadwagę, jest otyły, gruby; tusza, otyłość, pulchność, korpulencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest korpulentne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korpulentny

charakteryzujący się nadmierną tuszą, mający nadwagę; tęgi, otyły, pulchny, puszysty

przymiotnik jakościowy

(1.1) o człowieku: odznaczający się nadwagą, o tęgiej budowie ciała

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korpus

1. ciało człowieka lub zwierzęcia (oprócz głowy i kończyn); tułów;
2. główna część budowli;
3. główna część maszyny, urządzenia, przyrządu itp.;
4. wojskowa jednostka taktyczna składająca się z kilku brygad lub dywizji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. tułów człowieka lub zwierzęcia

(1.2) techn. główna część maszyny lub urządzenia;

(1.3) wojsk. jednostka wojskowa utworzona tymczasowo w celach administracyjnych, szkoleniowych lub taktycznych;

(1.4) archit. główna część budowli;

(1.5) jęz. zbiór tekstów będący podstawą badań językoznawczych;

(1.6) bot. komórki okalające komórki inicjalne w części centralnej merystemu wierzchołowego pędu;

- korpus - tułów
- korpus (językoznawstwo)
- korpus budowli
- korpus (technika)
- korpus (wojsko)
- korpus (botanika)
- Korpus (zespół muzyczny)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korpusik

zdrobnienie od: korpus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od korpus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korpuskularność

cecha czegoś składającego się z korpuskuł, cząsteczek, np. korpuskularność światła - własności światła wynikające z jego fotonowej budowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest korpuskularne; cecha tych, którzy są korpuskularni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korpuskularny

1. przymiotnik od: korpuskuła;
2. promieniowanie korpuskularne - promieniowanie składające się z cząstek materialnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Korpuskuła

w fizyce: cząsteczka

Cząstka – niewielki fragment materii, w znaczeniu potocznym zwykle ma kształt podobny do sfery. W naukach przyrodniczych słowo cząstka zazwyczaj dotyczy obiektów o rozmiarze podobnym lub mniejszym niż rozmiar atomu (w tej skali nie ma sensu mówić o kształcie, ponieważ zachowanie materii podlega wtedy także efektom kwantowym – zobacz fizyka cząstek elementarnych). W fizyce oraz chemii słowa cząstka i cząsteczka mają różne znaczenia – cząsteczka jest grupą atomów połączonych wiązaniami chemicznymi, natomiast cząstka jest pojęciem ogólniejszym i zawierającym w sobie cząsteczkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korpuśny

dawniej: korpusowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. wojsk. związany z korpusem wojskowym, dotyczący korpusu wojskowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korpusówka

potocznie: oznaka korpusu osobowego w służbach mundurowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wojsk. metalowa oznaka korpusu (specjalności) sił zbrojnych, noszona na mundurze;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korpusowy

przymiotnik od: korpus

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korpusem, dotyczący korpusu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korral

corral;
1. zagroda dla bydła w Ameryce Południowej i Północnej;
2. dawny teatr hiszpański wystawiający swe sztuki na dziedzińcach, podwórkach; także podwórko lub dziedziniec służące jako scena dla tego teatru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zootechn. rodzaj zagrody dla bydła w Ameryce

Korral – ogrodzenie z kolczastych i ciernistych gałęzi dla pomieszczenia bydła i jego ochrony przed drapieżnikami, stosowane przez pasterzy w Ameryce. Analogiczne ogrodzenie w Afryce nosi nazwę zeriba lub boma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korrida

walka człowieka z bykiem prowadzona na arenie; corrida

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. widowisko polegające na walce toreadorów z bykiem, popularne przede wszystkim w Hiszpanii;

Korrida (hiszp. corrida de toros od correr – „biegać” oraz toro – „byk”) – tradycyjna walka z bykiem, widowisko popularne w Hiszpanii, według niektórych zwyczaj sprowadzony na Półwysep Iberyjski przez Arabów; inne wersje mówią o Kartagińczykach lub Rzymianach. Kiedyś zwyczaj popularny wśród arystokracji, w walkach brali udział nawet królowie (np. Filip IV).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korrobori

widowisko urządzane u ludów australijskich z okazji udanych łowów

#### Źródła:

SJP.pl

# Korsak

drapieżne zwierzę podobne do lisa, o rudym ubarwieniu, żyjące na stepach i na pustyniach Eurazji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Vulpes corsac|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodzaju lis, występujący na stepach i półpustyniach Azji Środkowo-Wschodniej;

(1.2) zool. zwierzę z gatunku korsak (1.1)

- korsak, lis stepowy – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Korsak – polski lekarz, pisarz, popularyzator medycyny
- Florian Korsak – katolicki duchowny
- Józef Korsak Głębocki – polski urzędnik i dworzanin
- Julian Korsak – polski poeta i tłumacz
- Kasper Korsak – polski wojskowy
- Mikołaj Korsak - imię zakonne Rafał,

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korsakow

nazwisko

- Korsakow (miasto w Rosji)
- Nikołaj Rimski-Korsakow (1844-1908), kompozytor
- Siergiej Korsakow (1854-1900), lekarz, psychiatra
  - zespół Korsakowa
- Aleksander Rimski-Korsakow (1753-1840), generał
- Siemion Korsakow (1788-1853), homeopata i wynalazca karty dziurkowanej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korsarka

1. zajęcie korsarza, kapra; rozbójnictwo morskie;
2. rodzaj dużej petardy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mar. uprawianie zbójnictwa morskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korsarki

damskie spodnie sięgające do połowy łydki, noszone zwykle podczas aerobiku i na siłowni

#### Źródła:

SJP.pl

# Korsarski

→ korsarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korsarzami, korsarstwem, dotyczący korsarzy

Patrz:korsarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korsarsko

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób korsarski, po korsarsku

#### Źródła:

Wiktionary

# Korsarstwo

1. rozbój uprawiany przez piratów, korsarzy; piractwo, rozbójnictwo morskie;
2. ogół korsarzy, piratów;
3. wynajmowanie przez państwo prywatnej jednostki pływającej z załogą i upoważnianie jej dowódcy do prowadzenia działań wojennych; kaperstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. mar. uprawianie zbójnictwa morskiego

Korsarz (ang. corsair, privateer) – kapitan prywatnego okrętu prowadzący działania wojenne w imieniu władcy na podstawie wystawionego przez niego listu kaperskiego. Korsarz nie otrzymuje żołdu, a jego wynagrodzenie stanowią zdobyte na przeciwniku łupy. W przeciwieństwie do pirata, korsarz prowadził legalną działalność usankcjonowaną prawnie. Zdarzało się jednak, że korsarze zajmowali się również nielegalnym piractwem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korsarz

kaper;
1. rozbójnik morski, pirat;
2. uzbrojony, prywatny statek handlowy, upoważniony do walki ze statkami wrogiego państwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żegl. pirat na usługach państwa;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) hist. żegl. korsarski okręt

(2.2) żegl. sport. rodzaj jachtu żaglowego;

(2.3) zool. pajęczak z rzędu korsarzy (nazwa systematyczna|Opiliones|ref=tak.);

Korsarz (ang. corsair, privateer) – kapitan prywatnego okrętu prowadzący działania wojenne w imieniu władcy na podstawie wystawionego przez niego listu kaperskiego. Korsarz nie otrzymuje żołdu, a jego wynagrodzenie stanowią zdobyte na przeciwniku łupy. W przeciwieństwie do pirata, korsarz prowadził legalną działalność usankcjonowaną prawnie. Zdarzało się jednak, że korsarze zajmowali się również nielegalnym piractwem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korsaż

ozdoba stroju damskiego w formie małego bukietu

Korsaż (z ang. corsage) – mały ozdobny bukiet z kwiatów umieszczany na nadgarstku, w okolicach dekoltu sukni ślubnej bądź też wpięty we włosy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korsjowate

o cechach korsjowatych (rodzina roślin)

Korsjowate (Corsiaceae) – rodzina roślin jednoliściennych. Bezzieleniowe myko-heterotrofy występujące w runie wilgotnych lasów. Należą tu 3 rodzaje z 30 gatunkami. Jedyny gatunek z rodzaju Arachnitis rośnie w Andach boliwijskich i w Chile oraz na Falklandach, rodzaj Corsia rośnie w północnej Australii i na okolicznych wyspach, rodzaj Corsiopsis znany jest tylko z południowych Chin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korsjowaty

o cechach korsjowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Korso

reprezentacyjna aleja, miejsce przejażdżek i spacerów; corso

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) urb. szeroka ulica miejska

(1.2) pochód z ukwieconymi pojazdami

Korso – tygodnik regionalny o charakterze informacyjnym i publicystycznym, wydawany w Mielcu od 1991 roku, Kolbuszowej (Korso Kolbuszowskie) od 2007 roku, Sanoku (Korso Gazeta Sanocka) od 2014 roku, a dawniej również w Busko-Zdroju (Korso Buskie) od 2010 do 2011 roku. Porusza tematy dotyczące Mielca i okalającego go powiatu, to samo tyczy się Korso Kolbuszowskiego i Korso Gazety Sanockiej. Drukowany jest w nakładzie ok. 8500 egzemplarzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korsyka

wyspa na Morzu Śródziemnym

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Morzu Śródziemnym, część Francji;

(1.2) geogr. adm. zbiorowość terytorialna, a de facto region administracyjny Francji obejmujący wyspę Korsykę (1.1)

Korsyka (fr. Corse, wymowa; kors. Corsica) – wyspa na Morzu Śródziemnym, należąca do Francji, położona na południowy wschód od kontynentalnej części tego kraju, na zachód od Półwyspu Apenińskiego (Włochy). Cieśnina Świętego Bonifacego oddziela ją od położonej na południu włoskiej Sardynii. Wyspa ma powierzchnię 8680 km², co czyni ją czwartą pod względem wielkości na Morzu Śródziemnym, a największą we Francji metropolitalnej. Liczba mieszkańców w 2023 roku wynosiła 351 255.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korsykańczyk

mieszkaniec Korsyki; Korsykanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Korsykanin

mieszkaniec Korsyki; Korsykańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Korsyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korsykanka

mieszkanka Korsyki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Korsyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korsykański

przymiotnik od: Korsyka

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Korsyki, związany lub wywodzący się z Korsyki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany na Korsyce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korsykańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem korsykańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem korsykańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku korsykańskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Korszanin

mieszkaniec Korsz (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Korsz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korszanka

mieszkanka Korsz (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Korsz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korsze

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim;

Korsze (dawniej Korszyn, niem. Korschen, prus. Karsi) – miasto w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Korsze.

Pod względem historycznym Korsze leżą w Prusach Dolnych, na obszarze dawnej Barcji, a także na Mazurach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korszeński

przymiotnik od: Korsze

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Korszami, dotyczący Korsz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korszuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korszyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. związany z Korszami

#### Źródła:

Wiktionary

# Kort

1. plac do gry w tenisa;
2. ciężka tkanina wełniana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. miejsce do gry w tenisa, badmintona, squasha itp.;

(1.2) włók. rodzaj tkaniny wełnianej;

(1.3) gw-pl|Bukowina. namiot

- kort – tkanina
- kort – boisko gry do tenisa (kort tenisowy), squasha, ricocheta, speed-ball

Osoby o nazwisku Kort:

- Axel Kort
- Dawid Kort
- Koen de Kort

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korta

nazwisko

- Korta – wieś w Gruzji

Osoby o tym nazwisku:

- Alina Korta – polska pisarka i scenarzystka
- Wacław Korta – polski historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kortaderia

roślina z rodziny traw (Cortaderia selloana), występująca w Brazylii i Argentynie; gynerium, trawa pampasowa, okolcz srebrzysty

Kortaderia, trawa pampasowa, okolcz (Cortaderia Stapf) – rodzaj roślin należących do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje od ok. 20 gatunków (w wąskim ujęciu po wyodrębnieniu rodzaju Austroderia) do ok. 24, 25 lub nawet 27 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kortas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortenowski

→ corten

Patrz:corten

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortezan

kortezanin;
1. dawniej: duchowny posiadający beneficjum w kraju, a mieszkający w Rzymie;
2. dawniej: człowiek schlebiający swoim mocodawcom; dworzanin; dworak; pochlebca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. dworzanin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kortezanin

kortezan;
1. dawniej: duchowny posiadający beneficjum w kraju, a mieszkający w Rzymie;
2. dawniej: człowiek schlebiający swoim mocodawcom; dworzanin; dworak; pochlebca

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortezanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. nierządnica

#### Źródła:

Wiktionary

# Kortezy

średniowieczne przedstawicielstwo stanowe w Portugalii i państwach hiszpańskich

Kortezy (hiszp. Cortes, katal. Corts l.mn. od corte 'dwór' z łac. cohors dpn. cohortis 'pole ogrodzone; część obozu wojsk.; kohorta') – stanowe zgromadzenia przedstawicielskie w średniowiecznych państwach Półwyspu Iberyjskiego. Wyłoniły się z rady królewskiej (curia regis), do której, oprócz przedstawicieli rycerstwa i duchowieństwa, od XII-XIII w. powoływano także delegatów miast. W Katalonii-Aragonie zebrały się po raz pierwszy w Lleidzie w roku 1214. W Kastylii XIV-XVI w. przekształciły się stopniowo w reprezentację 18 miast; od końca XV w. ich rola była ograniczana; w XVII w. zwoływane sporadycznie, w Portugalii po raz ostatni w 1698; w Hiszpanii od 1724 Kortezy wszystkich części państwa obradowały wspólnie, faktycznie pozbawione uprawnień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korthalazja

rodzaj roślin z rodziny arekowatych (palm)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortland

cortland; rzadko:
1. zimowa odmiana jabłoni;
2. owoc tej jabłoni

#### Źródła:

SJP.pl

# Korton

steroidowy hormon kory nadnerczy; kortyzon

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortownia

fabryka włókiennicza produkująca kort

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortowo

Kortowo (niem. Kortau) – osiedle (jednostka pomocnicza gminy) w Olsztynie, stanowiące część oficjalnego podziału administracyjnego miasta, usytuowane w południowej jego części (na jego obrzeżach), nad Jeziorem Kortowskim.

Kortowo tworzy wyodrębnione z pozostałej części miasta miasteczko uniwersyteckie, w którym siedzibę ma większość instytucji uniwersyteckich lub związanych z Uniwersytetem Warmińsko-Mazurskim w Olsztynie (radio UWM FM, kluby studenckie itp.). Na terenie osiedla znajdują się jeziora Stary Dwór i Modrzewiowe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kortowski

1. przymiotnik od: Kortowo (osiedle w Olsztynie);
2. ser kortowski - wytwarzany w Polsce gatunek twardego sera podpuszczkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortowy

przymiotnik od: kort

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kortem, dotyczący kortu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kortusa

kortusa górska - gatunek rośliny z rodziny pierwiosnkowatych; zarzyczka górska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortykosteroid

hormon produkowany przez korę nadnerczy, regulujący przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów; kortykosteryd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. farm. hormon steroidowy wytwarzany przez korę nadnerczy lub otrzymywany syntetycznie;

Kortykosteroidy, kortykosterydy, glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy – hormony steroidowe produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy (głównie pasmowatej) pod wpływem hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kortykosteroidowy

→ kortykosteroid; kortykosteryd

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortykosteron

hormon sterydowy wydzielany przez korę nadnerczy, biorący udział w wytwarzaniu glukozy

Kortykosteron – organiczny związek chemiczny, glikokortykoidowy hormon sterydowy (21-węglowy) wydzielany przez korę nadnerczy, wydzielany pod wpływem adrenokortykotropiny. Ma zbliżone działanie do kortyzolu. Wpływa stymulująco na proces glukoneogenezy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kortykosteryd

hormon produkowany przez korę nadnerczy, regulujący przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów; kortykosteroid

Kortykosteroidy, kortykosterydy, glikokortykoidy, glikokortykosterydy, glikokortykosteroidy – hormony steroidowe produkowane w warstwach pasmowatej i siatkowatej kory nadnerczy (głównie pasmowatej) pod wpływem hormonu adrenokortykotropowego (ACTH), które regulują przemiany białek, węglowodanów i tłuszczów. Zalicza się do nich: kortyzol, kortykosteron, kortyzon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kortykosterydowy

→ kortykosteryd; kortykosteroidowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortykoterapia

w medycynie: stosowanie syntetycznych hormonów kory nadnerczy w celach leczniczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortykotomia

zabieg chirurgiczny wspomagający leczenie ortodontyczne u dorosłych pacjentów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortykotropina

hormon wytwarzany przez przedni płat przysadki; adrenokortykotropina; ACTH

Hormon adrenokortykotropowy (kortykotropina, skrót: ACTH) – hormon peptydowy przysadki mózgowej, zaliczany do hormonów tropowych. Pobudza korę nadnerczy do wydzielania kortykosteroidów, mineralokortykoidów (w nieznacznym stopniu) oraz androgenów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kortyna

wyciąg z kory nadnercza stosowany w lecznictwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kortyzol

hormon steroidowy wytwarzany przez korę nadnerczy; hydrokortyzon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. hormon należący do kortykosteroidów;

Kortyzol, hydrokortyzon (łac. cortex = „kora”, „łupina”, „skórka”) – organiczny związek chemiczny, naturalny hormon steroidowy wytwarzany przez warstwę pasmowatą kory nadnerczy, główny przedstawiciel glikokortykosteroidów. Wywiera szeroki wpływ na metabolizm, bywa nazywany hormonem stresu na równi z adrenaliną. Powstaje z 11-β-deoksykortyzolu przy udziale 11β-hydroksylazy w warstwie pasmowatej kory.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kortyzolowy

przymiotnik od: kortyzol

przymiotnik

(1.1) biochem. dotyczący kortyzolu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kortyzon

hormon wytwarzany przez korę nadnerczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. hormon kory nadnercza z grupy steroidów, nieaktywny biologicznie;

Kortyzon – organiczny związek chemiczny zaliczany do steroidów, hormon kory nadnerczy. Wpływa na metabolizm węglowodanów i białek. Ma działanie przeciwzapalne. Jest uznawany przez DFB (komisję antydopingową) za zabroniony środek dopingujący. Stosuje się go również przy zatruciach cyjankiem potasu lub cyjanowodorem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kortyzonowy

przymiotnik od: kortyzon

#### Źródła:

SJP.pl

# Korumpować

uzależniać od siebie kogoś, zwłaszcza urzędników i polityków, przez dawanie łapówek, przykupywanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koruna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. korona

Koruna (niem. Ringelkoppe) – szczyt (769 m n.p.m.) w Czechach w czeskiej części Gór Stołowych (Broumovska vrchovina) w Broumowskich Ścianach (Broumovské stěny)

Wzniesienie położone jest po zachodniej stronie od Božanova na obszarze Czech w granicach czeskiego parku narodowego (Narodni Přírodní Rezervace Broumovské Stěny) w czeskiej części Gór Stołowych (Broumovska vrchovina) w południowo-wschodniej części Broumovskich Ścianach (Broumovské stěny), stanowiących czeską część Gór Stołowych, około 6,0 km na północny zachód od Radkowa.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korund

tlenek glinu, minerał najtwardszy po diamencie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, najtwardszy po diamencie; tlenek glinu;

Korund – minerał będący tlenkiem glinu Al2O3. Nazwa minerału wywodzi się z sanskrytu (kurivinda znaczy „rubin”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korundowy

przymiotnik od: korund

przymiotnik

(1.1) zrobiony z korundu, składający się z korundu, zawierający korund

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korupcja

żądanie lub przyjmowanie korzyści finansowych lub majątkowych przez pracowników instytucji za naruszenie prawa lub wykonanie określonych czynności urzędowych; przekupstwo, łapownictwo, łapówkarstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści;

(1.2) przest. psucie się, gnicie, rozkład

Korupcja (łac. corruptio – zepsucie) – nadużycie stanowiska publicznego w celu uzyskania prywatnych korzyści.Korupcja może w praktyce powstawać niezależnie od formy rządów. Poziom korupcji może być bardzo różny, od drobnych przypadków wykorzystania wpływu lub faworyzowania w celu wyświadczenia lub oddania przysługi, do kleptokracji (rządów złodziei), gdzie porzucone zostają nawet zewnętrzne pozory uczciwości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korupcjogenny

sprzyjający korupcji, będący przyczyną korupcji, rodzący korupcję

#### Źródła:

SJP.pl

# Korupcjonista

osoba biorąca udział w przekupstwie, oferująca lub przyjmująca łapówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Korupcjonistka

→ korupcjonista

Patrz:korupcjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Korupcyjność

powiązanie ze zjawiskiem korupcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Korupcyjny

związany z korupcją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korupcją, dotyczący korupcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korus

nazwisko

- Korus – nazwisko
- Kazimierz Korus (ur. 1944) – polski filolog klasyczny, prof. dr hab.
- Romuald Korus (1942–2017) – polski malarz, plastyk, pedagog
- Edward Korus (1930–1983) – polski działacz ruchu ludowego, inżynier leśnik, polityk, poseł

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korwet

podskok, skok konia; kurbeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Korweta

1. w epoce floty żaglowej - okręt wojenny średnich rozmiarów, uzbrojony w armaty, używany do służby rozpoznawczej;
2. od II wojny światowej - typ okrętu eskortowego przystosowany do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mar. okręt żaglowy do służby zwiadowczej oraz zadań pomocniczych;

(1.2) mar. średni okręt wojenny o wyporności od 500 do 1000 ton;

Korweta – klasa współczesnych okrętów umiarkowanej wielkości. Współczesne korwety dzielą się pod względem przeznaczenia i uzbrojenia na okręty przeznaczone do zwalczania okrętów podwodnych lub przeznaczone do zwalczania okrętów nawodnych za pomocą kierowanych pocisków rakietowych (korwety rakietowe). Do XIX wieku korweta oznaczała historyczną klasę okrętów żaglowych (zobacz korweta żaglowa), po czym nazwa tej klasy została wprowadzona ponownie podczas II wojny światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korwin

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Słupca;

(1.2) herald. polski herb szlachecki z wizerunkiem kruka na kłodzie z pierścieniem w dziobie;

Miejscowość

- Korwin – wieś w woj. wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca

Ryba z rodziny kulbinowatych

- korwin, inaczej kulbin czarny (Sciaena umbra)
- korwin czerwony, inaczej kulbak czerwony (Sciaenops ocellatus)
- korwin kapitański (Pseudotolithus senegalensis)
- korwin szary (Pseudotolithus elongatus)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korwin-Mikke

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korwinista

korwinowiec;
1. członek partii Janusza Korwin-Mikkego;
2. zwolennik polityki Janusza Korwin-Mikkego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik korwinizmu, zwolennik Janusza Korwin-Mikkego

(1.2) polit. członek lub działacz którejś z partii Janusza Korwin-Mikkego, np. Nowa Prawica, KORWiN itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korwinistka

1. członkini partii Janusza Korwin-Mikkego;
2. zwolenniczka polityki Janusza Korwin-Mikkego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka poglądów Janusza Korwin-Mikkego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korwinistyczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący poglądów Janusza Korwin-Mikkego

#### Źródła:

Wiktionary

# Korwinizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. zbiór poglądów głoszonych przez polskiego polityka konserwatywno-liberalnego Janusza Korwin-Mikkego

Janusz Ryszard Korwin-Mikke, krótko Korwin (ur. 27 października 1942 w Warszawie) – polski polityk, publicysta i brydżysta, z wykształcenia filozof. Poseł na Sejm I i IX kadencji (1991–1993 i 2019–2023) oraz Poseł do Parlamentu Europejskiego VIII kadencji (2014–2018), założyciel i prezes kilku partii. Kandydat na urząd prezydenta RP w wyborach w 1995, 2000, 2005, 2010 i 2015.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korwinów

Korwinów – wieś w Polsce, położona nad Wartą, w pobliżu Częstochowy, w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Poczesna.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korwinowiec

korwinista;
1. członek partii Janusza Korwin-Mikkego;
2. zwolennik polityki Janusza Korwin-Mikkego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) neol. polit. zwolennik poglądów Janusza Korwin-Mikkego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korybut

nazwisko

Korybut – polski herb książęcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korycin

osada w Polsce

Korycin – osada w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Korycin.

Miejscowość jest siedzibą gminy Korycin.

Korycin był miastem, uzyskał lokację miejską w 1671 roku, zdegradowany w 1897 roku. Miasto królewskie w ekonomii grodzieńskiej położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koryciński

przymiotnik od: Korycin

#### Źródła:

SJP.pl

# Korycki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Korycki – polski specjalista rybactwa jeziorowego
- Andrzej Korycki – polski piosenkarz
- Józef Korycki – polski wojskowy, pułkownik artylerii
- Mikołaj Korycki – polski szlachcic, urzędnik
- Paweł Korycki – polski judoka
- Walenty Korycki – polski samorządowiec, zootechnik i urzędnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koryfanta

roślina z rodziny kaktusowatych, sukulent uprawiany w celach ozdobnych

Koryfanta (Coryphantha (Engelm.) Lem.) – rodzaj roślin z rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Występują od USA do Meksyku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koryfej

przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim; koryfeusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. teatr. przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim

(1.2) teatr. choreogr. przodujący tancerz, który nie jest jeszcze solistą, ale już został oddzielony od tancerzy baletu zespołowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryfejka

solistka w balecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koryfena

gatunek drapieżnej ryby okoniokształtnej; smagla, złota makrela

Koryfena, złota makrela, smagla (Coryphaena hippurus) – gatunek drapieżnej ryby okoniokształtnej z rodziny koryfenowatych (Coryphaenidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koryfeusz

1. przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim; koryfej;
2. wybitna osoba w jakiejś dziedzinie; luminarz, znakomitość;
3. solista w balecie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. teatr. przewodnik chóru w starożytnym teatrze greckim;

(1.2) przen. podn. lider, przodownik nowych działań w jakimś środowisku, zwłaszcza artystycznym lub naukowym

(1.3) teatr. choreogr. przodujący tancerz, który nie jest solistą, ale został oddzielony od tancerzy baletu zespołowego

Koryfeusz, koryfej (gr. κορυφαῖος korypháios, od κορυφή koryphé „szczyt”, „wierzchołek”) – przewodnik chóru w teatrze starogreckim. Wygłaszał on najtrudniejsze kwestie oraz wyznaczał chórzystom tempo i wysokość dźwięku.

W zespołach baletowych mianem koryfeusz lub koryfej określa się tancerza, który jeszcze nie jest solistą, ale też nie jest już członkiem corps de ballet. W baletach klasycznych koryfeje zwykle wykonują tańce w mniejszych grupach (druhny, kawalerowie, przyjaciele i przyjaciółki głównych bohaterów) lub niewielkie partie solowe w tańcach charakterystycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koryfeuszka

→ koryfeusz

Patrz:koryfeusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Korygować

poprawiać, usuwać wady

czasownik przechodni niedokonany (dk. skorygować)

(1.1) usuwać niedokładności

(1.2) przeprowadzać korektę, poprawiać błędy w tekście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korygujący

poprawiać, usuwać wady

Patrz:korygować

#### Źródła:

SJP.pl

# Koryna

imię żeńskie

Koryna, Korynna – imię żeńskie pochodzenia greckiego, będące zdrobnieniem imienia Kora, wywodzącego się od słowa kóre „dziewczę”. Patronką tego imienia jest św. Koryna z Syrii (II wiek).

W 2019 roku w Polsce Koryna zajmowała 702. miejsce wśród imion żeńskich (132 nadania), w rejestrze PESEL występowała także m.in. w formach Korina (90 nadań), Corina i Corinna (po 26 nadań), Corinne (16 nadań), Corine (3 nadania), Korynna, Korinna i Corin (po 2 nadania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koryncki

przymiotnik od: Korynt, Koryntia; koryntyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. od Korynt (miasto-państwo, polis w starożytnej Grecji)

(1.2) hist. od Korynt (miasto w starożytnej Grecji)

(1.3) od Korynt (miasto w obecnej Grecji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Koryny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Korynna

imię żeńskie

Korinna z Tanagry, Korynna (gr. Κόριννα, łac. Corinna, druga połowa VI w. p.n.e.) – starogrecka liryczna poetka beocka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korynt

1. miasto w starożytnej Grecji, słynne z prostytutek;
2. córa Koryntu - żartobliwie o prostytutce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Grecji, na półwyspie Peloponez;

(1.2) hist. starożytne miasto-państwo

Korynt (gr. Κόρινθος, Korinthos; łac. Corinthus) – miasto portowe w środkowej Grecji, położone na półwyspie Peloponez, na Przesmyku Korynckim, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Koryntia. Siedziba gminy Korynt. W 2011 roku liczyło 30 176 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koryntczyk

mieszkaniec Koryntu (miasta w Grecji); koryntyjczyk, koryntianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryntia

1. kraj związkowy w południowej Austrii;
2. dawny nomos w Grecji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina tworzona przez ziemie leżące wokół Koryntu

(1.2) adm. nomos ze stolicą w Koryncie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koryntianin

mieszkaniec Koryntu (starożytnego miasta-państwa); Koryntyjczyk, Koryntczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryntianka

mieszkanka Koryntu (miasta); koryntyjka, koryntka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka starożytnego miasta-państwa Koryntu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryntka

1. mieszkanka Koryntu (miasta); koryntianka, koryntyjka;
2. rodzynka grecka z drobnych, ciemnych winogron

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. spoż. rodzaj drobnej ciemnej rodzynki pochodzącej z Grecji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryntówna

dawniej: córa Koryntu (prostytutka)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eufem. kobieta lekkich obyczajów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryntyjczyk

mieszkaniec Koryntu (miasta w Grecji); koryntianin, koryntczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec starożytnego miasta-państwa Koryntu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryntyjka

mieszkanka Koryntu (miasta); koryntianka, koryntka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koryntyjski

przymiotnik od: Korynt, Koryntia; koryncki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Koryntem, dotyczący Koryntu

(1.2) związany z Koryntią, dotyczący Koryntii

(1.3) związany ze starożytnym miastem-państwem Koryntem, dotyczący starożytnego miasta-państwa Koryntu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koryntyjsko

przysłówek

(1.1) na sposób koryntyjski, tak jak w Koryncie

(1.2) na sposób koryntyjski, tak jak w Koryntii

#### Źródła:

Wiktionary

# Koryntyjskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co koryntyjskie; koryntyjski charakter czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Korys

gatunek ryby z rodziny wargaczowatych

- Korys (Koryzna) – polska rodzina
- korys (Coris julis) – gatunek ryby

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korytarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. wąskie pomieszczenie łączące inne pomieszczenia w budynku;

(1.2) górn. długie, wąskie przejście wykopane, wyżłobione w ziemi lub w skale

(1.3) praw. polit. wydzielony obszar komunikacyjny, często przebiegający przez terytorium obcego państwa

(1.4) telekom. wydzielone pasmo telekomunikacyjne

Korytarz – długie, wąskie pomieszczenie komunikacyjno-użytkowe, łączące ze sobą pozostałe pomieszczenia wewnątrz budynku lub mieszkania.

Pierwotnie korytarze występowały popularnie w klasztorach, zamkach, pałacach, gdzie często posiadały bogatą oprawę architektoniczną (malarską i rzeźbiarską).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korytarzowiec

We współczesnej typologii architektury mieszkaniowej określa się następujące typy, w zależności od przestrzennego usytuowania mieszkań:

#### Źródła:

Wikipedia

# Korytarzowy

→ korytarz

Patrz:korytarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytarzyk

zdrobnienie od: korytarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytkowy

przymiotnik od: korytko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytnica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. rzeka w Polsce;
3. wieś na Ukrainie

W Polsce

- Korytnica – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
- Korytnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
- Korytnica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica
- Korytnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Sobków
- Korytnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Korytnica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Raszków
- Korytnica – gmina w powiecie węgrowskim
- Korytnica – gromada w powiecie jędrzejowskim
- Korytnica – gromada w powiecie ryckim
- Korytnica – gromada w powiecie węgrowskim
- Korytnica – rzeka, dopływ Drawy
- Korytnica – rzeka, dopływ Utraty
- Korytnica – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Drawno

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korytnicki

przymiotnik od: Korytnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytniki

Korytniki – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Krasiczyn. Leży nad Sanem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korytno

Korytno – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Masłowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego. W Korytnie znajduje się ponad 90-letni budynek OSP oraz dworek, który w okresie międzywojennym został przekształcony na szkołę. Szkoła funkcjonowała do lat 90., kiedy to z powodu niżu demograficznego została zlikwidowana (obecnie budynek stoi pusty). Przed wojną na terenie wsi istniała również gorzelnia, obecnie jej budynek jest zaadaptowany na mieszkalny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koryto

1. podłużny pojemnik do pojenia i karmienia zwierząt;
2. zagłębienie w ziemi wyżłobione przez płynącą wodę; łożysko;
3. potocznie:
a) jedzenie, pożywienie;
b) źródło wysokich dochodów, dobrze płatne stanowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podłużny pojemnik przeznaczony do pojenia i karmienia zwierząt domowych

(1.2) zawartość koryta (1.1)

(1.3) hydrol. miejsce płynięcia rzeki, jej biegu; może być inne od jej obecnego przebiegu

(1.4) pot. przen. iron. źródło znacznych dochodów, posada, zazwyczaj publiczna, zapewniająca duże dochody

(1.5) pot. przen. pogard. wyżywienie

(1.6) daw. statek rzeczny do spławiania zboża

(1.7) daw. gw-pl|Warszawa. kareta

(1.8) gw-pl|Warszawa. jedzenie

- koryto – naczynie do karmienia świń
- koryto rzeki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korytów

W Polsce

- Korytów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Kłodzko
- Korytów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Gaworzyce
- Korytów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Radziejowice
- Korytów – stacja kolejowa w Korytowie, w województwie mazowieckim

Zobacz też

- Korytowo
- Korytno

#### Źródła:

Wikipedia

# Korytować

przygotowywać grunt pod budowę nawierzchni, zwykle z kostki brukowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytowaty

podobny do koryta, przypominający kształtem koryto

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytowo

W Polsce

- Korytowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Bukowiec
- Korytowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Dzierzążnia
- Korytowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
- Korytowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo
- Korytowo – gromada w powiecie choszczeńskim
- Korytowo – gromada w powiecie nowogardzkim
- Korytowo – gromada w powiecie świeckim
- Korytowo – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
- Korytowo – nieistniejąca miejscowość w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny, przyłączona do wsi Leonowo.

Zobacz też

#### Źródła:

Wikipedia

# Korytowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytowy

przymiotnik od: koryto

#### Źródła:

SJP.pl

# Korytozaur

rodzaj roślinożernego, kaczodziobego dinozaura z rodziny hadrozaurów

Korytozaur (Corythosaurus (gr. κορυς korus, κορυθος koruthos „hełm”; σαυρος sauros „jaszczurka”)) – rodzaj roślinożernego, kaczodziobego dinozaura z podrodziny lambeozaurów (Lambeosaurinae) w rodzinie hadrozaurów (Hadrosauridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzeb

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzec

1. dawne naczynie na zboże;
2. w Polsce od wczesnego średniowiecza do XIX wieku: dawna miara objętości stosowana dla ciał sypkich, wynosząca w zależności od regionu od około 43 do 128 litrów;
3. korzec rzymski - dawna miara objętości wynosząca około 10,5 litra;
4. dawna miara ciężaru wynosząca około 98 kg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. dawna jednostka objętości, stosowana przy ciałach sypkich;

(1.2) daw. dawna miara ciężaru

(1.3) daw. naczynie odmierzające korce (1.1)

- korzec – dawna jednostka objętości
- Korzec – miasto na Ukrainie
- Korzec – dawna gmina
- Korzec – część wsi Włynkówko, w Polsce, w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
- Korzec – część miasta Barwice, w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice
- Korzec – osada w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Barwice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korzęcin

Korzęcin (niem. Körtenthin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korzecki

przymiotnik od: Korzec; korecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzekwa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzekwice

Korzękwice (niem. Korkwitz, 1936–1945 Moeckendorf)– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Pakosławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korzekwin

- Korzekwin – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki
- Korzekwin – kolonia w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki

#### Źródła:

Wikipedia

# Korzeń

część rośliny znajdująca się pod ziemią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. organ roślin naczyniowych umiejscowiony zwykle w podłożu (glebie), utrzymujący roślinę w jednym miejscu i pobierający dla niej wodę i składniki mineralne;

(1.2) anat. element organu tkwiący wewnątrz innej części ciała

(1.3) kulin. roślina, która zawiera olejki eteryczne, używana jako przyprawa

(1.4) eufem. żart. członek męski

(1.5) przen. lm. zob. korzenie.

Korzeń (łac. radix) – organ roślinny, część sporofitu, która dostarcza roślinom wodę i sole mineralne, przytwierdza rośliny do podłoża, a u roślin wieloletnich może pełnić funkcję organu spichrzowego. W wyniku przystosowania do warunków środowiska korzenie poszczególnych grup ekologicznych roślin pełnią dodatkowe funkcje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korzeniak

korzeniak szkodliwy - gatunek nicienia z rzędu węgorków, szkodnik upraw sadowniczych, ogrodniczych i ozdobnych

Korzeniak – polskie nazwisko. Należy do nazwisk stosunkowo rzadkich, nosi je w Polsce niespełna 700 osób. Najwięcej osób noszących to nazwisko zamieszkuje w Krakowie, Warszawie, Grudziądzu i w Węgrowie.

- Anna Korzeniak (ur. 1988) – tenisistka, reprezentantka Polski.
- Grażyna Janina Korzeniak - geograf, Instytut Rozwoju Miast UJ
- Joanna Korzeniak - botanik, Instytut Ochrony Przyrody PAN
- Juliusz Korzeniak (1930–2015) – piłkarz KS Cracovia w latach 1947-1954
- Krzysztof Korzeniak (ur. 1968) – grafik, autor komiksów
- Sandra Korzeniak (ur. 1976) – aktorka Teatru Dramatycznego w Warszawie
- Tomasz Korzeniak - chemik, Wydział Chemii UJ
- Urszula Korzeniak (ur. 1958) – botanik, ekolog Instytut Botaniki PAN
- Wojciech Korzeniak (ur. 1972) – ksiądz katolicki, historyk, regionalista, animator kultury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzeniara

wiecznie zielone drzewo liściaste z rodziny korzeniarowatych, z obszarów tropikalnych, wypuszczające z pnia i gałęzi liczne korzenie podporowe i powietrzne, wchodzące w skład namorzynów, cenione m.in. ze względu na twarde drewno używane jako budulec i do obróbki stolarskiej; korzeniara namorzyniec, srożypląt, ryzofora

Korzeniara (Rhizophora L.) – rodzaj roślin z rodziny korzeniarowatych (Rhizophoraceae). Obejmuje 6 gatunków i kilka taksonów mieszańcowych. Wszystkie występują w tropikach wzdłuż wybrzeży stanowiąc istotny składnik lasów namorzynowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzeniarowate

rodzina roślin okrytonasiennych, obejmująca ponad 150 gatunków wiecznie zielonych drzew i krzewów ze strefy tropikalnej; należą do niej m.in. gatunki tworzące lasy namorzynowe (mangrowe), np. korzeniara

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzeniarowaty

o cechach korzeniarowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzeniasty

1. mający wiele korzeni; korzenisty;
2. bodziszek korzeniasty - gatunek rośliny z rodziny bodziszkowatych;
3. tęgoskór korzeniasty, gorzkoborowik korzeniasty - gatunki grzybów

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzenica

korzenica dębowa - gatunek błonkówki z rodziny galasówkowatych

W Polsce

- Korzenica – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Korzenica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Laszki
- Korzenica – osada w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Redzikowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzenie

źródło czegoś; pochodzenie, rodowód, początek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pochodzenie, rodowód, początki

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: korzeń

- korzeń – narząd roślin naczyniowych (znaczenie podstawowe)

- korzenie – potoczna nazwa przypraw korzennych, czyli pochodzących głównie z krajów Azji, np. cynamonu, goździków, pieprzu, wanilii

- korzenie – potocznie, w genealogii przodkowie lub miejsce ich pochodzenia
- Korzenie – kwartalnik historyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korzeniec

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Korzeniec – część miasta Dąbrowa Górnicza
- Korzeniec – część miasta Jaworzno
- Korzeniec – część miasta Sławków
- Korzeniec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Bircza
- Korzeniec – część wsi Porzecze w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Miedziana Góra
- Korzeniec – część wsi Oblęgorek w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Strawczyn

#### Źródła:

Wikipedia

# Korzeniecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Leszek Korzeniecki – polski duchowny pentekostalny
- Olgierd Korzeniecki – litewski lekarz okulista, działacz społeczny i polonijny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzenieński

przymiotnik od: Korzenna

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzeniewo

Korzeniewo (kaszb. Kùrcëbrôk, niem. Kurzebrack) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Kwidzyn nad Wisłą przy drodze krajowej nr 90.

W latach 1945–1954 i 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Korzeniewo, a w 1972 roku gromady Korzeniewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korzeniewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzenionóżka

przedstawiciel jednego z typów pierwotniaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzenionóżki

typ pierwotniaków należących do protistów

Korzenionóżki (Rhizopoda) – takson pierwotniaków wyróżniany w XIX- i XX-wiecznych systemach taksonomicznych. Zaliczano do niego liczne gatunki określane jako ameby, czyli pełzaki, tj. organizmy jednokomórkowe (także komórczakowe) o zmiennym kształcie ciała, poruszające się ruchem pełzakowatym przy pomocy nibynóżek, które służą również do zdobywania pokarmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzenioplastyczka

artystka wykonująca rzeźby, ozdoby itp. z korzeni

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzenioplastyk

artysta wykonujący rzeźby, ozdoby itp. z korzeni

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzenioplastyka

artysta wykonujący rzeźby, ozdoby itp. z korzeni

Korzenioplastyka – technika wykonywania rzeźb i ozdób z wykorzystaniem korzeni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzeniów

2 miejscowości w Polsce:

- Korzeniów – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ułęż
- Korzeniów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Żyraków

Zobacz też:

- Korzeniówka
- Korzeniówka Duża
- Kořenov – czeska wieś w powiecie jabloneckim, w kraju libereckim

#### Źródła:

Wikipedia

# Korzeniowiec

rodzaj grzybów z rodziny jodłownicowatych

Heterobasidion Bref. (korzeniowiec) – rodzaj grzybów z rodziny jodłownicowatych (Bondarzewiaceae). Należy do niego 12 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzeniówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka korzenna

- Korzeniówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
- Korzeniówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Dziadkowice
- Korzeniówka – rzeka w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
- korzeniówka – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych

Zobacz też
  Korzeniówka Duża

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korzeniowski

nazwisko

- Abel Korzeniowski (ur. 1972) – polski muzyk i kompozytor filmowy
- Apollo Korzeniowski (1820–1869) – polski pisarz, poeta i autor dramatów, ojciec Josepha Conrada
- Hipolit Korzeniowski (1827–1879) – polski chirurg, syn pisarza Józefa Korzeniowskiego
- Ignacy Korzeniowski (1. połowa XIX w.) – polski poeta
- Józef Korzeniowski (1797–1863) – polski dramatopisarz i powieściopisarz
- Józef Korzeniowski (1863–1921) – polski historyk, wnuk pisarza Józefa Korzeniowskiego
- Joseph Conrad (1857–1924) – właściwie Józef Teodor Konrad Korzeniowski, brytyjski pisarz polskiego pochodzenia
- Leszek Korzeniowski (ur. 1955) – polski polityk, poseł na Sejm
- Lucjan Korzeniowski (1897–1984) – polski psychiatra
- Paweł Korzeniowski (ur. 1985) – polski pływak
- Robert Korzeniowski (ur. 1968) – polski lekkoatleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzeniowy

→ korzeń

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z korzeniem, dotyczący korzenia

Patrz:korzeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korzenisty

mający wiele korzeni; korzeniasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzenna

wieś w Polsce

Korzenna – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Korzenna.

Wieś położona jest na Pogórzu Rożnowskim, w dolinie potoków Jasienianka (Wojnarówka) i Spólnik (Łyczanka). Siedziba gminy Korzenna.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Korzenna. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzennianin

mieszkaniec wsi: Korzenna

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzennianka

mieszkanka wsi: Korzenna

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzennictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dawna dziedzina rzemiosła i handlu zajmująca się produkcją i sprzedażą przypraw

#### Źródła:

Wiktionary

# Korzenniej

stopień wyższy od przysłówka: korzennie

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzennik

1. zimozielona roślina z rodziny mirtowatych;
2. dawniej: ul wykonany z kory

Korzennik (Pimenta Lindl.) – rodzaj roślin z rodziny mirtowatych. Obejmuje 20 gatunków. Rośliny te występują w strefie międzyzwrotnikowej Ameryki Południowej i Środkowej. Owoce niektórych gatunków są używane jako przyprawy, wytwarza się też z nich olejki eteryczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzenno

wieś w Polsce

Korzenno – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Raków.

21.02.1864 r. miała tu miejsce potyczka Powstania Styczniowego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Korzenno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzenność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest korzenne

#### Źródła:

Wiktionary

# Korzenny

wieś w Polsce

przymiotnik

(1.1) kulin. przyprawiony korzeniami; pachnący taką przyprawą

(1.2) bot. odnoszący się do korzeni (roślin stanowiących przyprawy)

(1.3) daw. związany z handlem korzeniami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korzeńsko

Korzeńsko – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Żmigród.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korziewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzkiew

wieś w Polsce

Korzkiew – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zielonki.

Przez wieś przepływa Potok Korzkiewski zwany też Korzkiewką. Integralne części miejscowości: Nowa Wieś, Pod Lisinami.

Siedziba rzymskokatolickiej parafii Narodzenia św. Jana Chrzciciela w Korzkwi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzoneczek

zdrobnienie od: korzonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzonek

zdrobnienie od: korzeń

- Korzonek – wieś w województwie śląskim w powiecie częstochowskim w gminie Konopiska
- Korzonek – wieś w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa
- Korzonek – dawny przysiółek ww. wsi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzonki

potocznie:
1. włókna nerwowe wychodzące z rdzenia kręgowego, łączące się w pień nerwu rdzeniowego; korzonki nerwowe, korzenie nerwowe;
2. dolegliwości związane ze schorzeniami tych włókien; zespół korzeniowy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) med. pot. zob. korzonki nerwowe.

forma rzeczownika.

(2.1) plural|korzonek.

Korzenie nerwowe (radix nervi spinalis), potocznie określane czasem jako „korzonki nerwowe” – wiązki włókien nerwowych odchodzących od rdzenia kręgowego jako nici korzeniowe i tworzące po połączeniu pień nerwu rdzeniowego. Na wysokości każdej przestrzeni międzykręgowej od rdzenia odchodzą cztery korzenie – dwa korzenie brzuszne i dwa korzenie grzbietowe, po jednej parze z prawej i lewej strony rdzenia. Korzeń nerwowy grzbietowy zawiera włókna nerwowe czuciowe, brzuszny – włókna ruchowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Korzonkowy

przymiotnik od: korzonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzybie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) miejscowość w Polsce;

W Polsce

- Korzybie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Szydłowo
- Korzybie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Baboszewo
- Korzybie – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice

- Korzybie – przystanek kolejowy w Korzybiu w województwie pomorskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korzybielowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu magnoliowych; kanellowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzyć

1. rzadko: okazywać komuś swoją wyższość;
2. korzyć się - okazywać pokorę, uległość, niższość wobec kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzym

nazwisko

## Komi

- Korzym – rzeka

## Niemcy

Górnołużycka nazwa miejscowości:

- Kirschau

## Osoby

- Maciej Korzym – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Korzyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. korzeń

#### Źródła:

Wiktionary

# Korzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzyść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zysk, pożytek

Korzyść – dodatni wynik porównania jakiegoś stanu (cechy, sytuacji) z innym.

- korzyść finansowa
- korzyść krańcowa
- korzyść majątkowa
- korzyść marginalna → korzyść krańcowa
- korzyść oczekiwana → lucrum cessans
- korzyść osobista
- korzyść polityczna
- Korzyść – miejscowość na Ukrainie
- Korzyść – dawna osada. Tereny na których leżała znajdują się obecnie na Białorusi

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Korzystać

1. używać czegoś, posługiwać się czymś; wykorzystywać;
2. osiągać z czegoś zysk, korzyść; zyskiwać, wyzyskiwać

czasownik nieprzechodni

(1.1) używać czegoś

(1.2) uzyskiwać z czegoś korzyści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Korzystanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|korzystać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Korzystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od korzyść

(1.2) pot. drobna korzyść w zysku

(1.3) pot. elektr. rozdzielacz elektryczny

(1.4) gwara. roln. rączka u kosiska

(1.5) uchwyt na trzonku łopaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Korzystnie

przysłówek

(1.1) w sposób korzystny; z korzyścią, dobrym wynikiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Korzystniej

stopień wyższy od przysłówka: korzystnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzystniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: korzystny

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzystno

Korzystno – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Kołobrzeg.

Korzystno jest siedzibą sołectwa, w skład którego wchodzi także osada Korzyścienko.

#### Źródła:

Wikipedia

# Korzystność

cecha czegoś przynoszącego korzyść

#### Źródła:

SJP.pl

# Korzystny

przymiotnik jakościowy

(1.1) przynoszący korzyść

(1.2) sprzyjający

(1.3) przychylny, pochlebny

(1.4) o cenach: niski

#### Źródła:

Wiktionary

# Kos

melodyjnie śpiewający ptak z rodziny drozdowatych, o upierzeniu brunatnym u samicy i prawie czarnym u samca, żyjący w Eurazji i Afryce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. grecka wyspa w archipelagu Dodekanez;

(1.2) geogr. główne miasto na wyspie Kos (1.1)

(1.3) geogr. wieś w Czarnogórze w gminie Kolašin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) herald. herb szlachecki o ukośnych polach;

- kos – gatunek ptaka z rodziny drozdowatych
- Kos – wyspa na Morzu Egejskim
- Kos – miasto na wyspie Kos w Grecji
- Kos – gmina z siedzibą w ww. mieście
- Kos – wieś w Bułgarii
- Kos – herb szlachecki
- Kos – polski film historyczny w reżyserii Pawła Maślony
- Kos 6290 – radioodbiornik
- PZL-102 Kos – polski samolot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosa

1. ręczne narzędzie rolnicze do ścinania trawy i zbóż;
2. dawna broń używana przez kosynierów;
3. splecione włosy kobiece; warkocz;
4. potocznie: półwysep przypominający kształtem kosę - narzędzie;
5. potocznie: wymagający i stanowczy nauczyciel lub szef;
6. środowiskowo: wrogie stosunki między ludźmi reprezentującymi różne środowiska;
7. środowiskowo: nóż

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Kraju Permskim Rosji, prawy dopływ Kamy

(1.2) gw-pl|Bukowina. pas Oriona

Kosa – narzędzie rolnicze służące do ścinania zbóż lub traw, które składa się z wygiętego ostrza zamocowanego na drzewcu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosaćcowate

rodzina roślin trwałych, jednoliściennych, posiadających kłącza lub bulwy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Iridaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu szparagowców;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosaćcowaty

o cechach kosaćcowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosaćcowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Iridales|Raf.., rząd roślin należący do podklasy liliowych;

Kosaćcowce (Iridales Raf.) – rząd roślin należący do podklasy liliowych. Rząd ten był wyróżniany m.in. w systemie Takhtajana i w systemie Reveala. W wyniku udziału Reveala w pracach nad systemem APG, autor dokonał w roku 2010 modyfikacji swojego systemu, rezygnując z wyróżnienia tego rzędu i odnosząc go do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae). W systemie APG III rząd kosaćcowców jest uznany za synonim rzędu szparagowców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosaciec

bylina o wąskich liściach i barwnych kwiatach; irys

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Iris|ref=tak., roślina o barwnych kwiatach, najczęściej fioletowych, niebieskich lub żółtych;

Kosaciec, irys (Iris L.) – rodzaj roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Obejmuje co najmniej 311 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty na półkuli północnej, najbardziej zróżnicowany jest tu w strefie umiarkowanej. Najdalej na południe sięga północnego Meksyku, Jemenu i Filipin. W Ameryce Północnej obecne są 34 gatunki, w Europie 31, w Chinach co najmniej 58. Do flory Polski należą cztery gatunki: kosaciec bezlistny I. aphylla, trawolistny I. graminea, żółty I. pseudacorus i syberyjski I. sibirica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosacz

w gwarze myśliwskiej: stary cietrzew

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosakowo

nazwa kilku miejscowości w Polsce

W Polsce

- Kosakowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. puckim, w gminie Kosakowo
- Kosakowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Kosakowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Orchowo
- Kosakowo – gromada w powiecie kętrzyńskim
- Kosakowo – gromada w powiecie puckim
- Kosakowo – gmina wiejska
- Kosakowo – spółdzielnia mleczarska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosakowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosarz

przedstawiciel rzędu stawonogów z gromady pajęczaków; łabuniec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. pajęczak o bardzo długich odnóżach;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. kosiarz

Kosarze (Opiliones syn. Phalangida, łabuńce) – stosunkowo liczny (ponad 6 tys. gatunków) rząd pajęczaków, obejmujący zwierzęta od 5 do 10 mm długości, zamieszkujące przede wszystkim strefy tropikalne, ale występujące również w klimacie umiarkowanym. Kosarze są łatwe do rozpoznania dzięki prawie idealnie eliptycznemu ciału. Ich prosoma ściśle przylega do szerokiej opistosomy. Odnóża kroczne są natomiast niezwykle długie (czasem do 16 cm) i cienkie. Szczękoczułki krótkie i nogogłaszczki długie są wyposażone w wyrostki służące do wstępnego rozdrabniania pokarmu. Kosarze są mięsożerne, ale żywią się też (a nawet głównie) martwą materią organiczną. Jaja tych pajęczaków są składane do ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosarze

przedstawiciel rzędu stawonogów z gromady pajęczaków; łabuniec

Kosarze (Opiliones syn. Phalangida, łabuńce) – stosunkowo liczny (ponad 6 tys. gatunków) rząd pajęczaków, obejmujący zwierzęta od 5 do 10 mm długości, zamieszkujące przede wszystkim strefy tropikalne, ale występujące również w klimacie umiarkowanym. Kosarze są łatwe do rozpoznania dzięki prawie idealnie eliptycznemu ciału. Ich prosoma ściśle przylega do szerokiej opistosomy. Odnóża kroczne są natomiast niezwykle długie (czasem do 16 cm) i cienkie. Szczękoczułki krótkie i nogogłaszczki długie są wyposażone w wyrostki służące do wstępnego rozdrabniania pokarmu. Kosarze są mięsożerne, ale żywią się też (a nawet głównie) martwą materią organiczną. Jaja tych pajęczaków są składane do ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosatka

roślina z rodziny liliowatych

- Kosatka – rodzaj roślin z rodziny kosatkowatych
  - Kosatka kielichowa

Dwie miejscowości w Polsce, w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice:

- Kosatka – wieś
- Kosatka – osada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosałka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kośba

koszenie zboża lub trawy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. koszenie traw, zbóż

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kośbiarz

regionalnie: kosiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kość

1. część szkieletu kręgowców, zbudowana z tkanki kostnej;
2. sześcian z zaznaczonymi punktami przeznaczony do gry; * forma narzędnika l.mn. "kościami" możliwa tylko w wyrażeniu "poczciwy/dobry/uczciwy z kościami" - prawdziwie, do gruntu poczciwy, dobry

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. część szkieletu ludzi lub zwierząt;

(1.2) elektron. pot. układ scalony

(1.3) inform. pot. niewielki podzespół na płytce drukowanej

(1.4) wielościan z oczkami służący do gry;

(1.5) zob. kości.

Kość (łac. os, lm ossa; gr. ostéon) – narząd budujący układ kostny. Nauką zajmującą się kośćmi jest osteologia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kośc.

skrót od: kościelny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kośćcowy

przymiotnik od: kościec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kości

1. gra hazardowa, polegająca na rzucaniu sześcianikami, których ścianki oznacza się cyframi od 1 do 6;
2. pot. ciało człowieka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gra hazardowa sześciennymi kostkami

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D., C., Ms. i W. lp.; M., D., B. i W. lm. od: kość

- kość – część szkieletu
- kość – do gry
- kość – w elektronice i informatyce określenie układu scalonego
- Kość – skała w grupie Rogożowej Skały na Wyżynie Olkuskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościan

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kościan (niem. Kosten) – miasto w województwie wielkopolskim, siedziba powiatu kościańskiego oraz gminy wiejskiej Kościan.

Miasto królewskie, należące do starostwa kościańskiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie kościańskim województwa poznańskiego.

Według danych GUS na 1 stycznia 2023, miasto liczyło 23 563 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościanianin

mieszkaniec Kościana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościanianka

mieszkanka Kościana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościanożółty

żółty o kościanym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościański

przymiotnik od: Kościan

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kościana, związany z Kościanem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kościany

wykonany ze zwierzęcych kości

przymiotnik

(1.1) wykonany z kości

(1.2) daw. kościsty

Kościany – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościec

szkielet;
1. twarda konstrukcja ciała zwierząt i ludzi, składająca się z kości i chrząstek; układ kostny;
2. zespół najważniejszych elementów jakiejś całości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. mocna kostna i częściowo chrzęstna konstrukcja anatomiczna stanowiąca podporę dla ciała organizmu i nadająca jemu kształt

(1.2) pot. zespół istotnych elementów określonej całości

- szkielet, układ kostny – układ szkieletowy zwierząt i protistów zwierzęcych
- Alagaësia – fikcyjna kraina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościecha

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościelak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościelcowy

→ Kościelec (nazwa kilku szczytów w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościelczanin

mieszkaniec wsi: Kościelec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościelczanka

mieszkanka wsi: Kościelec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościelec

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. nazwa kilku szczytów w Polsce

W Polsce

- Kościelec – część miasta Chrzanów
- Kościelec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
- Kościelec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Pakość
- Kościelec – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Kościelec – przysiółek wsi Bukowo w woj. pomorskim, w pow. sztumskim; w gminie Stary Targ
- Kościelec – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Rędziny
- Kościelec – część wsi Szewna w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bodzechów
- Kościelec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Mycielin
- Kościelec – część wsi Dąbrowice Stare w woj. wielkopolskim, pow. kolskim, w gminie Kościelec
- Kościelec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kościelec
- Kościelec – gmina w powiecie kolskim
- Kościelec – dawna gmina w powiecie pińczowskim
- Kościelec – dawna gmina w powiecie kaliskim
- Kościelec – gromada w powiecie częstochowskim
- Kościelec – gromada w powiecie inowrocławskim
- Kościelec – gromada w powiecie kaliskim
- Kościelec – gromada w powiecie kolskim
- Kościelec – gromada w powiecie proszowickim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kościelecki

→ Kościelec (nazwa kilku wsi w Polsce)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kościelca, związany z Kościelcem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kościeliski

przymiotnik od: Kościelisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kościeliska, związany z Kościeliskiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kościelisko

przymiotnik od: Kościelisko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim;

Kościelisko – wieś podhalańska w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, siedziba gminy Kościelisko.

W latach 1973–1977 miejscowość była siedzibą gminy Kościelisko-Witów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościeliszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kościeliska

#### Źródła:

Wiktionary

# Kościeliszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kościeliska

#### Źródła:

Wiktionary

# Kościelna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. kobieta pomagająca w kościele

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: kościelny

Kościelna (niem. Kirchberg, 513 m n.p.m.) – szczyt w północnej części Gór Kruczych, w Sudetach Środkowych, stanowiący ich północne zakończenie. Ma dwa wierzchołki o wysokości 513 i 511 m n.p.m. (ten niższy zwany jest Górą Parkową).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościelniak

nazwisko

- Cyprian Kościelniak (ur. 1948) – grafik filmowy
- Ireneusz Kościelniak (ur. 1974) – piłkarz
- Jacek Kościelniak (ur. 1963) – polityk, poseł na Sejm RP V kadencji
- Krzysztof Kościelniak (ur. 1965) – ksiądz, profesor
- Małgorzata Kościelniak (ur. 1973) – dziennikarka
- Mieczysław Kościelniak (1912–1993) – malarz, grafik i rysownik
- Tadeusz Kościelniak – (1910–1996) – polski malarz, grafik i rysownik;
- Władysław Kościelniak (1916–2015) – malarz, grafik i rysownik
- Wojciech Kościelniak (ur. 1965) – aktor, reżyser teatralny
- Zdzisław Kościelniak – rzeźbiarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kościelnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób kościelny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kościelnik

wieś w Polsce

- Kościelnik – wieś w woj. dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Lubań
- Kościelnik – przysiółek wsi Błądkowo w woj. zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Dobra.
- Kościelnik – dawna gmina
- Kościelnik – zamknięty przystanek kolejowy w Kościelniku, w województwie dolnośląskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kościelność

dawniej: sprawy religijne, dotyczące Kościoła

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościelny

mężczyzna wykonujący w kościele drobne czynności pomocnicze; zakrystian

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z określonym kościołem (instytucją)

(1.2) związany z regułami określonego kościoła (instytucji)

(1.3) archit. szt. związany z budynkiem kościoła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kośc. mężczyzna pomagający w kościele

Zakrystian, kościelny – funkcja liturgiczna obejmująca sprawowanie nadzoru nad zakrystią, a także staranne przygotowywanie przedmiotów niezbędnych do sprawowania liturgii. Zakrystianem może być osoba świecka lub zakonna (zarówno mężczyzna jak i kobieta). Jest to najczęściej pracownik parafii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościenica

#### Źródła:

Wikipedia

# Kościernica

W Polsce

- Kościernica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Białogard
- Kościernica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Kościernica – gromada w powiecie białogardzkim
- Kościernica – gromada w powiecie koszalińskim
- Kościernica – przystanek kolejowy w Kościernicy, w powiecie białogardzkim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kościerski

przymiotnik od: Kościerzyna; kościerzyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kościerzyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kościerzyce

Kościerzyce (niem. Gross Neudorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, w gminie Lubsza, nad rzeką Odrą.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Kościerzyce. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kościerzyce.

W 1997 miejscowość nawiedziła powódź tysiąclecia.

W miejscowości działały Państwowe Gospodarstwo Rolne Kościerzyce, Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna i Spółdzielnia kółek rolniczych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kościerzyna

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie pomorskim;

Kościerzyna (dodatkowa nazwa w języku kaszub. Kòscérzna; niem. Berent, dawniej Bern) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, którego jest siedzibą.

Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Kościerzyna liczyła 23 698 mieszkańców i była pod względem liczby ludności piętnastym miastem w województwie pomorskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościerzynianin

mieszkaniec Kościerzyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościerzynianka

mieszkanka Kościerzyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościerzyński

przymiotnik od: Kościerzyna; kościerski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościesza

nazwisko

Kościesza (Strzegomia, Strzegomya) – polski herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kościk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościogubny

komórki kościogubne - komórki odpowiadające za niszczenie zbędnych komórek kostnych w celu umożliwienia prawidłowego wzrostu kości; osteoklasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościotrup

1. szkielet człowieka;
2. w kulturze: personifikacja śmierci - wyobrażenie śmierci w postaci kościotrupa, np. taniec szkieletów; szkielet, kostucha, kostusia, śmierć;
3. potocznie: ktoś bardzo chudy, wynędzniały; szkielet, chudzielec, chudzina, chuderlak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) szkielet ludzki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. bardzo chudy, mizerny człowiek

- Kościotrup (symbol)
- Kościotrup (czasopismo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościotrupek

potocznie: kobieta przebrana za kościotrupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościotrupi

taki, który dotyczy kościotrupa, przypomina swoim wyglądem kościotrupa - szkielet człowieka; wynędzniały, bardzo chudy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościotrupka

potocznie: kobieta przebrana za kościotrupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościotwórczy

tworzący kości

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościów

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Kościów – polski kompozytor, altowiolista, pedagog i pisarz
- Zbigniew Kościów – polski pisarz i pedagog muzyczny, badacz kultury muzycznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kościozrost

wrodzony zrost kości powstały wskutek zaburzenia w tworzeniu się szczelin stawowych; synostoza

Kościozrost (łac. synostosis) – najmocniejsze połączenie międzykostne, rozwijające się z wiekiem a zachodzące w obrębie więzozrostów i chrząstkozrostów. W kościozrost mogą przekształcać się także stawy, np. stawy kości krzyżowej, a patologicznie często i inne, na przykład po złamaniu. Charakterystyczną cechą kościozrostu jest całkowity zanik ruchomości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kościół

1. ogół wyznawców jakiejś religii; Kościół;
2. instytucja kościelna, zwłaszcza katolicka, reprezentowana przez duchownych; Kościół;
3. budynek, miejsce modlitwy chrześcijan, w którym odbywają się uroczystości religijne i odprawiane są msze święte

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. religijna instytucja społeczna obejmująca wspólnotę wiernych danej religii, zwykle chrześcijańskiej, przeważnie hierarchiczna;

(1.2) rel. chrześcijańska wspólnota religijna w danym miejscu, np. mieście, kraju; także wspólnota wszystkich wyznawców danej religii

(1.3) geogr. formacja skalna w Wąwozie Kraków w polskich Tatrach Zachodnich;

(1.4) geogr. zob. Kościoły.

Kościół, od czes. kostel, „kościół”, z łac. castellum, „miejsce warowne”, „zamek” zdr. od łac. castra „obóz”. Właściwym terminem w chrześcijańskiej łacinie jest ecclesia, od gr. ἐκκλησία (ekklesia), „zgromadzenie”.

- kościół – budynek przeznaczony dla celów kultu
- Kościół – religijna organizacja wyznawców i ich duchowieństwa
- Kościół – w teologii chrześcijańskiej: wspólnota wierzących założona przez Jezusa Chrystusa, stanowiąca Lud Boży, Ciało Chrystusa i Świątynię Ducha Świętego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościołeczek

zdrobnienie od: kościołek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo mały kościół

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kościołek

mały kościół; kościółek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kościół

(1.2) mały kościół

(1.3) bot. lud. dziurawiec

Kościołek lub Kościółek (słow. Kostolík, niem. Kapelle, węg. Kápolna, 2261 m n.p.m.) – odosobniona skalista turnia w górnej części Doliny Batyżowieckiej w słowackich Tatrach Wysokich. Na południe od ścian Batyżowieckiego Szczytu z dna doliny wypiętrza się krótki i początkowo szeroki grzbiet o kierunku prostopadłym do głównej grani Tatr. Jego kulminacją jest Kościołek z niewielkimi (nieco ponad 100 m wysokości), ale stromymi ścianami od strony zachodniej i południowej. Szeroka przełęcz oddzielająca Kościołek od Batyżowieckiego Szczytu to Pasternakowa Przehyba, stanowiąca północno-zachodnią część Wyżniej Batyżowieckiej Równi. Szczyt ma dwa wierzchołki, z których wyższy jest wschodni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościółkowy

→ kościółek

przymiotnik

(1.1) pot. pobożny, religijny

Patrz:kościółek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kościołowy

przymiotnik

(1.1) pot. iron. sprzyjający Kościołowi katolickiemu, związany z Kościołem katolickim, mający ortodoksyjnie katolickie poglądy

(1.2) pot. żart. kościelny

(1.3) pot. żart. używany przy odświętnych okazjach

#### Źródła:

Wiktionary

# Kościoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. dwie turnie w Pośredniej Grani w słowackich Tatrach Wysokich;

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: Kościół

Kościoły (słow. Kostoly) – grupa turni w Zimnowodzkiej Grani w słowackich Tatrach Wysokich. Wznoszą się one pomiędzy Ciemniastą Przełęczą (Bránička) na północnym zachodzie a Rywocińską Przełęczą (Sedlo za Oštepmi) na południowym wschodzie i górują nad Doliną Małej Zimnej Wody (Malá Studená dolina) oraz Doliną Staroleśną (Veľká Studená dolina). Najwybitniejsze turnie Kościołów to Mały Kościół (2095 m n.p.m.) i Wielki Kościół (2151 m).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kościsko

zgrubienie od: kość

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościste

największa podgromada ryb promieniopłetwych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościstość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|kościsty.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kościsty

przymiotnik jakościowy

(1.1) o ciele lub o części ciała: o wydatnych, wystających kościach

#### Źródła:

Wiktionary

# Kościuch

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościukiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościuszko

nazwisko, np. Tadeusz Bonawentura Kościuszko (1746-1817), generał polski

- Ludzie:
  - Konstanty (Kostiuszko) Fiodorowicz (XV/XVI w.) – sekretarz wielkich książąt litewskich w latach 1492-1509, protoplasta rodu Kostiuszków-Kościuszków
  - Aleksander Jan Kościuszko (ur. 1629, zm. 1711) – pradziadek Tadeusza Kościuszki
  - Ambroży Kazimierz Kościuszko (ur. 1667, zm. ok. 1720) – dziadek Tadeusza Kościuszki
  - Ludwik Tadeusz Kościuszko (ur. 1700, zm. 1758) – pułkownik, ojciec Tadeusza Kościuszki
  - Tadeusz Kościuszko (ur. 1746, zm. 1817) – generał, bojownik o wolność Polski i Stanów Zjednoczonych
  - Jan Kościuszko (ur. 1954) – polski kierowca rajdowy i wyścigowy, przedsiębiorca, restaurator, filantrop
  - Michał Kościuszko (ur. 1985) – polski kierowca rajdowy
  - Karol Kościuszko-Waluszyński (ur. 1847, zm. 1907) – polski archeolog, badacz Chersonezu na Krymie

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Kościuszkowa

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kościuszki lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kościuszkowiec

żołnierz pierwszej dywizji im. Tadeusza Kościuszki, utworzonej w ZSRR do walki z Niemcami hitlerowskimi w okresie drugiej wojny światowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz 1. Polskiej Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki sformowanej w Sielcach nad Oką w maju 1943 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kościuszkowski

1. taki, jak u Tadeusza Kościuszki, np. nos kościuszkowski - nos zadarty w charakterystyczny sposób;
2. dotyczący insurekcji z 1794 roku, powstania kościuszkowskiego, np. dukat kościuszkowski - moneta bita przez władze powstańcze

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Kościuszki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kościuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kościuszki lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosecki

nazwisko

Kosecki – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosekans

funkcja będąca odwrotnością sinusa; cosecans

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosela

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Kosela – polski kolarz szosowy
- Jerzy Kossela (właśc. Jerzy Kosela) – polski gitarzysta, wokalista, autor tekstów i kompozytor
- Krzysztof Kosela – polski bokser

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosemin

Kosemin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Zawidz. Ma status sołectwa. Leży w odległości 2 kilometrów od trasy drogi wojewódzkiej nr 561.

Do 1954 roku istniała gmina Kosemin. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kosemin, po jej zniesieniu w gromadzie Zawidz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koser

duży nóż w kształcie sierpa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosewko

Kosewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Pomiechówek. Leży nad Wkrą.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa warszawskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosewo

W Polsce

- Kosewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Nasielsk
- Kosewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. nowodworskim, w gminie Pomiechówek
- Kosewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Stary Lubotyń
- Kosewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Żuromin
- Kosewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Kosewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Ostrowite
- Kosewo – gromada w powiecie mrągowskim
- Kosewo – gromada w powiecie nowodworskim, w latach 1954–1959
- Kosewo – gromada w powiecie nowodworskim, 1969–1972
- Kosewo – przystanek kolejowy w Kosewie w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kośi

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. strefa w regionie Purwańćal, w Nepalu;

Kośi (nep. कोशी) – jedna ze stref w regionie Purwańćal, w Nepalu. Stolicą tej strefy jest miasto Dharan, ale największym miastem jest Biratnagar.

Kośi dzieli się na 6 dystryktów:

- Dystrykt Bhojpur (Bhojpur),
- Dystrykt Dhankuta (Dhankuta),
- Dystrykt Morang (Biratnagar),
- Dystrykt Sankhuwasabha (Khandbari),
- Dystrykt Sunsari (Inaruwa),
- Dystrykt Terhathum (Manglung).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosiak

niski lot samolotu do 25 metrów nad terenem; lot koszący

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosiareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kosiarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosiarka

1. maszyna rolnicza do koszenia;
2. kobieta, która kosi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. roln. urządzenie mechaniczne do koszenia, głównie trawy;

(1.2) żart. środ. mot. samochód, którego właściciel lubi wysokie obroty silnika

Kosiarka – maszyna rolnicza i ogrodnicza ścinająca trawę i inne rosnące gęsto rośliny o niezbyt grubych łodygach.

Ze względu na przeznaczenie kosiarki dzieli się na:

- kosiarki rolnicze – przeznaczone do koszenia dużych terenów i różnych roślin, ciągnione (konne, ciągnikowe), zawieszane na ciągniku, samojezdne, zintegrowane z innymi maszynami oraz jako elementy kombajnów,
- kosiarki trawnikowe – przeznaczone do terenów sportowych i ogrodów przydomowych,
- kosiarki specjalistyczne – wysięgnikowe, z napędem hydraulicznym,
- kosy spalinowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosiarkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosiarski

przymiotnik od: kosiarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą kosiarza, dotyczący kosiarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosiarz

1. osoba kosząca trawę, zboże;
2. dawniej: powstaniec uzbrojony w kosę; kosynier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) roln. ten, kto używa kosy; osoba ścinająca kosą

Kosiarz (ang. Reaper Man) – humorystyczna powieść fantasy Terry'ego Pratchetta, wydana w 1991 r. (tłumaczenie wydania polskiego: Piotr W. Cholewa). Jest to jedenasta część długiego cyklu Świat Dysku. W Polsce wydana w 15 stycznia 2001 roku przez Prószyński i S-ka (ISBN 978-83-7648-214-9).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosiba

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Kosiba polski geograf, klimatolog
- Alojzy Kosiba – katolicki duchowny
- Kazimierz Kosiba – polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosić

1. ścinać, obcinać, ucinać
2. powodować śmierć wielu osób;
3. potocznie: zagarniać, zdobywać (np. korzyści, środki);
4. potocznie: surowo egzaminować, stawiając wiele ocen niedostatecznych

czasownik przechodni niedokonany (dk. skosić)

(1.1) ścinać wysoką trawę lub zboże – kosą lub maszynowo

(1.2) pot. przen. zabijać, zwykle wiele osób lub zwierząt naraz

(1.3) gwara więzienna, przen. kraść

Kosić (cyr. Косић) – wieś w Czarnogórze, w gminie Danilovgrad. W 2011 roku liczyła 517 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosice

Kosice (dodatkowa nazwa w j. niem. Koschütz) – przysiółek wsi Radawie w Polsce, położony w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Zębowice.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosidowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosiec

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosieczyn

Kosieczyn (pol. hist. Kosiczyn , do 1945 niem. Kuschten) – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim w powiecie świebodzińskim w gminie Zbąszynek.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosiedowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosieliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosienice

Kosienice – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Żurawica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej Parafii Matki Bożej Bolesnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosieradzki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosierzewo

Kosierzewo (niem. Kusserow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Malechowo w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 205.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosiewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosik

nazwisko, m.in. Rafał Kosik - pisarz, twórca serii książek dla młodzieży oraz powieści science fiction

Osoby o tym nazwisku:

- Maciej Kosik – polski piłkarz
- Małgorzata Kosik – polska aktorka i fotomodelka
- Rafał Kosik – polski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosin

W Polsce

- Kosin – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
- Kosin – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko
- Kosin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
- Kosin – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek
- Kosin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Przelewice
- Kosin – gromada w powiecie kraśnickim
- Kosin – dawna gmina
- Kosin – zlikwidowany przystanek kolejowy w Kosinie na linii kolejowej Pyrzyce – Kosin, w województwie zachodniopomorskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nędzna, licha kosa

(1.2) daw. roślina, której łodygi i gałęzie ścielą się po ziemi

Miejscowości w Polsce

- Kosina – wieś w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Łańcut
- Kosina – część wsi Lubenia, w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Lubenia

Miejscowość na Litwie

- Kosina – wieś w rejonie wileńskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosiniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosiniakowe

okresowe świadczenie pieniężne wypłacane rodzicom niemającym prawa do zasiłku macierzyńskiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) publ. świadczenie wypłacane rodzicom, którzy nie mają prawa do urlopu rodzicielskiego

Świadczenie rodzicielskie (potocznie: kosiniakowe) – świadczenie rodzinne, przysługujące m.in. rodzicom dziecka nie otrzymującym zasiłku macierzyńskiego.Nazwa potoczna świadczenia pochodzi od nazwiska ministra pracy i polityki społecznej w latach 2011–2015 Władysława Kosiniaka-Kamysza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosino

Kosino – wieś solecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Radzanowo.

Prywatna wieś szlachecka Kośnino, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosinowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Kosinowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
- Kosinowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
- Kosinowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosiński

nazwisko

- Kosiński – polskie nazwisko. Według danych z 27 stycznia 2022 roku nazwisko to nosi 8 246 Polek i 8 012 Polaków zarejestrowanych w rejestrze PESEL.

Osoby o nazwisku Kosiński:

- Antoni Kosiński (ujednoznacznienie)
- Cezary Kosiński – aktor
- Cyprian Kosiński – chemik
- Janusz Kosiński – dziennikarz
- Jerzy Kosiński – pisarz
- Jerzy Kosiński – modelarz
- Józef Kosiński (ujednoznacznienie)
- Krzysztof Kosiński (ujednoznacznienie)
- Michał Kosiński – psycholog
- Mirosław Kosiński – śpiewak, aktor, reżyser, pedagog, działacz społeczny
- Piotr Kosiński – dziennikarz
- Sławomir Kosiński – gitarzysta
- Włodzimierz Kosiński – dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosinus

cosinus; funkcja trygonometryczna; określająca, dla pewnego punktu A(x, y) i promienia wodzącego r, stosunek x do r; w trójkącie prostokątym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy danym kącie do długości przeciwkprostokątnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. cosinus.

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosinusoida

[czytaj: kos-inusoida] linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji kosinus; cosinusoida

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosior

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. gwara. rodzaj pogrzebacza z deszczułką do wygarniania węgli z pieca chlebowego

(1.2) gwara więzienna nóż

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosiorek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosiorowo

Kosiorowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosiorowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosisko

1. zgrubienie od: kosa;
2. trzonek, drzewce kosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kośka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koski

nazwisko

Miejscowości w Polsce:

- Koski Drugie – wieś w woj. śląskim, w pow.kłobuckim, w gm. Panki
- Koski-Gajówka – osada leśna w woj. śląskim, w pow.kłobuckim, w gm. Panki
- Koski Pierwsze – wieś w woj. śląskim, w pow.kłobuckim, w gm. Panki
- Koski-Falki – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gm. Perlejewo
- Koski-Wypychy – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gm. Perlejewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koskoroba

gatunek gęsi

Koskoroba (Coscoroba coscoroba) – gatunek dużego ptaka z podrodziny gęsi (Anserinae) w rodzinie kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kośla

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koślacz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koślaczek

roślina z rodziny storczykowatych o karminowoczerwonych kwiatach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koślak

1. pogardliwie: osoba z wadą postawy;
2. krzywa noga;
3. kulfon; gryzmoł

#### Źródła:

SJP.pl

# Koślarz

regionalnie: jadalny grzyb o rudopomarańczowym lub jasnobrązowym kapeluszu i wysmukłej, białej nodze; koźlak, koźlarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Koślawiec

potocznie o człowieku koślawym, niezgrabnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Koślawiej

stopień wyższy od przysłówka: koślawo

#### Źródła:

SJP.pl

# Koślawka

rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych; krzywonóg

Krzywonóg, koślawka (Valgus) – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koślawość

→ koślawy

Patrz:koślawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koślawy

potocznie:
1. krzywy, powykręcany;
2. mający krzywe nogi;
3. pełen błędów, usterek

przymiotnik

(1.1) krzywego kształtu, ze zniekształceniem

(1.2) anat. kątem skierowany do wewnątrz, osią odchylony na zewnątrz od osi symetrii ciała

(1.3) o różnej długości nóg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosma

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Kosma – imię męskie pochodzenia greckiego. Wywodzi się od gr. κόσμος oznaczającego „porządek, ład”, „ozdobić”. Często wiązane z imieniem Damian – od śś. Kosmy i Damiana (†283).

Zniekształcenie słowiańskie: Kuźma.

Jedno z niewielu imion męskich używanych w Polsce, kończących się na literę a (inne to m.in. Barnaba, Zawisza).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmacić

czynić coś kosmatym

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. etn. mit. demon leśny, dziki mąż, satyr

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. pot. myszołów włochaty (nazwa systematyczna|Buteo lagopus|ref=tak.)

Na Ukrainie

- Kosmacz – wieś w rejonie bohorodczańskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy
- Kosmacz – wieś w rejonie kosowskim obwodu iwanofrankiwskiego Ukrainy
- Kosmacz – dawna gmina

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmaczek

jastrzębiec kosmaczek - roślina wieloletnia, o różnokolorowych kwiatach zebranych w koszyczki i lancetowatych liściach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmaczewo

Kosmaczewo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Zawidz. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosmala

nazwisko

- Andrzej Kosmala (ur. 1946) – menadżer piosenkarzy, dziennikarz, autor tekstów piosenek, producent nagrań
- Jerzy Kosmala (ur. 1958) – polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji
- Maciej Kosmala (ur. 1988) – polski aktor telewizyjny, teatralny, dubbingowy, reżyser dubbingu
- Piotr Kosmala (ur. 1967) – polski kolarz szosowy, dyrektor grupy Mróz, selekcjoner polskiej kadry w kolarstwie szosowym
- Roman Kosmala (ur. 1948) – polski artysta rzeźbiarz, malarz, rysownik, pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosman

nazwisko

Osoby

- Marceli Kosman (1940–2023) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Michał M. Kosman (ur. 1972) – polski politolog, dr hab. nauk społecznych, profesor nadzwyczajny Instytutu Nauk Politycznych Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmarium

rodzaj jednokomórkowych glonów słodkowodnych z podrzędu sprzężnic właściwych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmatek

gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny sitowatych, występujący na większej części obszarów Europy (brak jej tylko na dalekiej północy i południowych krańcach), na Zakaukaziu oraz w północnej Azji, gdzie występuje aż po Irkuck, w Polsce roślina bardzo pospolita na terenie całego niżu i w niższych położeniach górskich

Ripartites P. Karst. (kosmatek) – rodzaj grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmatka

gatunek rośliny wieloletniej należący do rodziny sitowatych, występujący na większej części obszarów Europy (brak jej tylko na dalekiej północy i południowych krańcach), na Zakaukaziu oraz w północnej Azji, gdzie występuje aż po Irkuck, w Polsce roślina bardzo pospolita na terenie całego niżu i w niższych położeniach górskich

Kosmatka (Luzula DC.) – rodzaj roślin z rodziny sitowatych. Należą do niego 124 gatunki. Występują one na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, zwykle w klimacie chłodnym, w strefie międzyzwrotnikowej na obszarach górskich. Do flory Polski należy 10 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmatnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nietoperz z plemięemienia kosmatników w podrodzinie mroczków

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosmatniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Lasiurini|Tate|ref=tak., plemię nietoperzy z podrodziny mroczków;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kosmatnik

Kosmatniki (Lasiurini) – monotypowe plemię ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmatorogi

o cechach kosmatorogich (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmatorogie

rodzina ssaków parzystokopytnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmatostrąkowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający kosmate strąki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosmaty

pokryty włosami, sierścią, meszkiem; włochaty, mechaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) pokryty włosami, sierścią, meszkiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmea

roślina z rodziny złożonych, hodowana jako roślina ozdobna w parkach i ogrodach; onętek, ponętka, warszawianka, kosmos

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmek

drobny wyrostek pokrywający błonę śluzową jelita cienkiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmet.

skrót od: kosmetyka, kosmetyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmetolog

specjalista w dziedzinie kosmetologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmetologia

dział dermatologii zajmujący się upiększaniem, przywracaniem urody ciała; kosmetyka lekarska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmetologiczny

→ kosmetologia

Patrz:kosmetologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmetolożka

→ kosmetolog

Patrz:kosmetolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmetomat

automat do sprzedaży kosmetyków i środków czystości, nalewanych bezpośrednio z urządzenia; cosmetomat

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmetyczka

1. kobieta zawodowo wykonująca zabiegi kosmetyczne;
2. mała torebka do przechowywania kosmetyków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wykonuje zabiegi kosmetyczne;

(1.2) torebka, saszetka do noszenia / przechowywania kosmetyków

Kosmetyczka – osoba wykonująca zabiegi z zakresu kosmetyki pielęgnacyjnej, leczniczej i upiększającej.

Zawód kosmetyczki należy do grupy zawodów usługowych i rzemieślniczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kosmetyczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosmetyczny

1. służący do pielęgnowania ciała i urody;
2. dotyczący kosmetyki, kosmetyków;
3. o poprawkach: drobny, niewielki

przymiotnik

(1.1) służący do pielęgnacji ciała, utrzymania urody

(1.2) dotyczący kosmetyki lub kosmetyków

(1.3) drobny, niewiele znaczący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmetyk

mężczyzna zawodowo wykonujący zabiegi kosmetyczne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja, produkt przeznaczony do pielęgnacji, oczyszczania, ochrony i upiększania ciała lub włosów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmetyka

mężczyzna zawodowo wykonujący zabiegi kosmetyczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztuka upiększania, pielęgnowania ciała, włosów; stosowanie środków lub zabiegów mających na celu pielęgnowanie ciała lub włosów

(1.2) przen. wprowadzanie drobnych zmian (najczęściej w celu upiększania czegoś)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmetykoholizm

kupowanie i gromadzenie zbyt wielu kosmetyków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kośmicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmicznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób kosmiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosmiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kosmiczne; cecha tych, którzy są kosmiczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosmiczny

przymiotnik od: kosmos

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmosem, dotyczący kosmosu

(1.2) odbywający się w kosmosie

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. bardzo duży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kośmider

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kośmin

- kośmin – rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych
- Kośmin – dzielnica miasta Piława Górna, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Piława Górna

2 miejscowości w Polsce:

- Kośmin – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Żyrzyn
- Kośmin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec

Sjenit Kośmin – nazwa handlowa granodiorytu wydobywanego w Kopalni Kośmin znajdującej się niedaleko Piławy Górnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kośminek

Kośminek – dzielnica Lublina we wschodniej części miasta. Składa się z właściwego Kośminka, Majdanka, osiedli Maki i Wyzwolenie-Południe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosmita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. hipotetyczny mieszkaniec planetaanety innej niż Ziemia, planetoidaanetoidy, księżyca itp.;

Kosmita, obcy – hipotetyczny przedstawiciel inteligentnej formy życia pozaziemskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmitka

→ kosmita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sf. hipotetyczna mieszkanka planetaanety innej niż Ziemia, planetoidaanetoidy, księżyca itp.

Patrz:kosmita

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmkowy

→ kosmek

Patrz:kosmek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kosmosem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosmobiolog

specjalista w dziedzinie kosmobiologii (nauki badającej możliwość występowania życia poza Ziemią); astrobiolog, egzobiolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmobiologia

dziedzina biologii, nauka badająca możliwość występowania życia poza Ziemią; astrobiologia, egzobiologia, ksenobiologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmobiologiczny

związany z kosmobiologią (np. kosmobiologiczne poszukiwania wody, kosmobiologiczne eksperymenty); astrobiologiczny, egzobiologiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmocentryczny

w filozofii, religii: uznający jedność człowieka i świata, zakładający istnienie harmonii wszystkich bytów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmoceutyk

preparat stosowany w kosmetologii i dermatologii głównie do walki ze zmarszczkami, trądzikiem i przesuszeniem skóry

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmochemia

nauka obejmująca badania występujących we Wszechświecie pierwiastków chemicznych; astrochemia

Kosmochemia – dział astronomii i jednocześnie chemii, zajmujący się badaniem składu molekularnego ciał niebieskich, szczególnie w Układzie Słonecznym. Termin kosmochemia został stworzony przez Harolda Claytona Ureya.

Kosmochemia może obejmować tematy z zakresu:

- powstawanie planet,
- skład chemiczny planet,
- budowa Układu Słonecznego,
- meteoryty i komety,
- kinetyka reakcji zachodzących w gwiazdach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmodrom

wydzielony teren dla obiektów kosmicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astronaut. ośrodek, w którym przeprowadza się starty statków kosmicznych oraz starty i lądowania promów kosmicznych, w którym przygotowuje się i nadzoruje loty kosmiczne;

Kosmodrom, port kosmiczny, centrum lotów kosmicznych (kosmo- + gr. drómos tor biegowy) – ośrodek przeznaczony do przeprowadzania startów statków kosmicznych oraz startów i lądowań promów kosmicznych. Zadania kosmodromu obejmują także montaż, przygotowanie do lotu oraz nadzór nad jego przebiegiem, choć centrum sterowania lotem może znajdować się w innym miejscu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmodromowy

→ kosmodrom

Patrz:kosmodrom

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmofizyczka

kosmofizyk płci żeńskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmofizyk

naukowiec badający właściwości fizyczne ciał niebieskich i materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej; astrofizyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmofizyka

dział astronomii badający właściwości fizyczne ciał niebieskich i materii rozproszonej w przestrzeni kosmicznej; astrofizyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmogonia

mitologiczne lub religijne wyobrażenie powstania świata

Kosmogonia, z gr. κόσμος, kósmos (wszechświat, także ład, porządek) oraz gónos (pochodzenie) – całość wyobrażeń o pochodzeniu świata dla danej religii lub systemu filozoficznego oraz dział astronomii, który zajmuje się genezą i ewolucją ciał niebieskich, przeważnie tych z Układu Słonecznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmogoniczny

związany z kosmogonią, mitycznym lub religijnym wyobrażeniem stworzenia świata i pochodzenia kultury

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmogonią, dotyczący kosmogonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmograf

specjalista w dziedzinie kosmografii

Kosmograf – wg Doroszewskiego to znawca kosmografii, nauki wchodzącej niegdyś w skład astronomii, łączącej wiedzę z zakresu obecnej astronomii, geografii, geologii i meteorologii; średniowieczna nazwa zawodu, z którego później wywiódł się kartograf i astrolog.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmografia

1. dawna nauka zajmująca się opisem wszechświata;
2. wyobrażenia o wyglądzie i funkcjonowaniu świata właściwe określonej religii lub systemowi filozoficznemu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. dawna nauka badająca strukturę i ewolucję wszechświata

(1.2) filoz. rel. wyobrażenie o świecie i jego funkcjonowaniu charakterystyczne dla konkretnej religii lub systemu filozoficznego

Kosmologia (z gr. kósmos: porządek, wszechświat oraz lógos: słowo, nauka) – pierwotnie dział filozofii rozpatrujący świat materialny w świetle jego ostatecznych przyczyn.

Termin ten został wprowadzony przez Christiana Wolffa, jednak stał się potem rzadko stosowany, gdyż został wyparty przez zbliżony znaczeniem „filozofia przyrody”. Kosmologia zaczęła oznaczać głównie naukę empiryczną poszukującą odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję Wszechświata. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, jest obszarem zainteresowania kosmogonii, a nie kosmologii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmografią, dotyczący kosmografii

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosmolog

specjalista w zakresie kosmologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie kosmologii

Kosmologia (z gr. kósmos: porządek, wszechświat oraz lógos: słowo, nauka) – pierwotnie dział filozofii rozpatrujący świat materialny w świetle jego ostatecznych przyczyn.

Termin ten został wprowadzony przez Christiana Wolffa, jednak stał się potem rzadko stosowany, gdyż został wyparty przez zbliżony znaczeniem „filozofia przyrody”. Kosmologia zaczęła oznaczać głównie naukę empiryczną poszukującą odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję Wszechświata. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, jest obszarem zainteresowania kosmogonii, a nie kosmologii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmologia

1. dział astronomii zajmujący się problematyką całościową kosmosu;
2. pogląd religijno-filozoficzny na temat pochodzenia człowieka i świata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. dział astronomii, który zajmuje się kosmosem; nauka o wszechświecie;

(1.2) filoz. dział filozofii zajmujący się tematami powstania, istoty i końca wszechświata

Kosmologia (z gr. kósmos: porządek, wszechświat oraz lógos: słowo, nauka) – pierwotnie dział filozofii rozpatrujący świat materialny w świetle jego ostatecznych przyczyn.

Termin ten został wprowadzony przez Christiana Wolffa, jednak stał się potem rzadko stosowany, gdyż został wyparty przez zbliżony znaczeniem „filozofia przyrody”. Kosmologia zaczęła oznaczać głównie naukę empiryczną poszukującą odpowiedzi na pytanie o strukturę i ewolucję Wszechświata. Natomiast pochodzenie Wszechświata, choć bywa przedstawiane jako ściśle związane z kosmologią, jest obszarem zainteresowania kosmogonii, a nie kosmologii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmologiczny

→ kosmologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmologią, dotyczący kosmologii

Patrz:kosmologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmolot

przestarzale: rodzaj sztucznego satelity z napędem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmolów

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosmonauta

osoba odpowiednio przygotowana i wyszkolona do odbywania lotów kosmicznych; astronauta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który wziął udział w podróży kosmicznej

Astronauta (gr. ástron + gr. naútēs) – osoba przeszkolona, odpowiednio wyposażona i wysłana w przestrzeń kosmiczną w ramach załogowego lotu kosmicznego, aby służyć jako dowódca lub członek załogi na pokładzie statku kosmicznego. Termin ten jest zazwyczaj zarezerwowany dla profesjonalistów, czasami jednak jest on stosowany w stosunku do każdego, kto podróżuje w przestrzeń kosmiczną, w tym naukowców, polityków, dziennikarzy i kosmicznych turystów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmonautka

kobieta odpowiednio przygotowana i wyszkolona do odbywania lotów kosmicznych; astronautka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wzięła udział w podróży kosmicznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmonautyczny

→ kosmonautyka; astronautyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosmonautyką i kosmonautami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmonautyka

zespół nauk zajmujących się realizacją lotów kosmicznych, także badaniem możliwości podróży w przestrzeni międzyplanetarnej, poznawaniem jej i znajdujących się tam obiektów; astronautyka

Astronautyka (lub kosmonautyka) – zespół nauk zajmujących się wysyłaniem statków kosmicznych oraz sztucznych satelitów poza atmosferę ziemską, w przestrzeń kosmiczną celem jej eksploracji. Wykonywanie lotów kosmicznych jest jednym głównych zastosowań astronautyki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmoplan

prom kosmiczny, wahadłowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astronaut. statek kosmiczny o wielokrotnym wykorzystaniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmopolita

człowiek nieczujący więzi z krajem, z którego pochodzi lub którego jest obywatelem, deklarujący swą więź z kulturą świata; obywatel świata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek nieuznający jakiegokolwiek obywatelstwa, a jedynie światowe

Kosmopolityzm (z gr. kosmos „świat”, polis „miasto” i ismos „pogląd”) – pogląd wyrażający brak podlegania podziałom kulturowo-politycznym i terytorialnym, lecz zarazem szanujący te podziały i stosujący się do reguł panujących na danym terytorium. Zwolennicy kosmopolityzmu uważają za swoją ojczyznę nie kraj czy inny sformalizowany obszar, ale cały świat niezależnie od pochodzenia. Dążą oni do politycznej i społecznej jedności świata, wolnego od podziałów i konfliktów, stopionego w jedną wspólnotę ogólnoludzką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmopolitka

→ kosmopolita

Patrz:kosmopolita

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmopolityczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kosmopolityczne; cecha tych, którzy są kosmopolityczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosmopolityczny

dotyczący kosmopolity i kosmopolityzmu

przymiotnik

(1.1) nieczujący związku z żadnym państwem (miejscem) w szczególności

(1.2) wielokulturowy

(1.3) biol. rozpowszechniony na znacznej części kuli ziemskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosmopolityzacja

1. stawanie się kosmopolitycznym, nabieranie cech właściwych kosmopolitom;
2. wprowadzanie, szerzenie kosmopolityzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmopolityzm

pogląd negujący wszelkie podziały kulturowo-polityczne i terytorialne, więzi narodowe i tradycję, za prawdziwą ojczyznę człowieka uznający cały świat

Kosmopolityzm (z gr. kosmos „świat”, polis „miasto” i ismos „pogląd”) – pogląd wyrażający brak podlegania podziałom kulturowo-politycznym i terytorialnym, lecz zarazem szanujący te podziały i stosujący się do reguł panujących na danym terytorium. Zwolennicy kosmopolityzmu uważają za swoją ojczyznę nie kraj czy inny sformalizowany obszar, ale cały świat niezależnie od pochodzenia. Dążą oni do politycznej i społecznej jedności świata, wolnego od podziałów i konfliktów, stopionego w jedną wspólnotę ogólnoludzką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmos

1. cała przestrzeń ze wszystkim, co się w niej znajduje; Wszechświat, wszechświat, Kosmos;
2. przestrzeń pozaziemska, dostępna ludzkiemu doświadczeniu; Kosmos;
3. w filozofii: świat pojęty jako harmonijnie zbudowana i wewnętrznie uporządkowana całość; Kosmos;
4. roślina z rodziny złożonych, hodowana jako roślina ozdobna w parkach i ogrodach; kosmea, onętek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Cosmos bipinnatus|Cav.|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

(1.3) bot. roślina z gatunku kosmosów (1.2)

- Wszechświat – kosmos w astronomii
  - w węższym znaczeniu: przestrzeń kosmiczna
- kosmos w filozofii
- Kosmos (filozofia starożytna)
- przestrzeń kosmiczna
- Kosmos – 5-tomowe dzieło Aleksandra von Humboldta
- Kosmos – powieść Witolda Gombrowicza
- Kosmos – książka amerykańskiego astronoma Carla Sagana
- Kosmos – kanadyjski film z 1996 (sześć segmentów, w tym w reżyserii Denisa Villeneuve’a
- Kosmos – francuski film z 2015 w reżyserii Andrzeja Żuławskiego, ekranizacja prozy Gombrowicza
- Kosmos – singel Skubasa
- Kosmos – radziecko-rosyjski system nazewnictwa sztucznych satelitów wojskowych
- Kosmos – rodzina radzieckich rakiet nośnych
- kosmos – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
- „Kosmos” – czasopismo naukowe wydawane przez Instytut Biochemii i Biofizyki PAN, o pełnej nazwie: Kosmos: Problemy Nauk Biologicznych
- Kosmos – rosyjskie linie lotnicze
- Kosmos – przystanek kolejowy w Kazachstanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosmotron

cykliczny akcelerator cząstek naładowanych; bewatron; synchrotron protonowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmówczak

nowotwór złośliwy wywodzący się z trofoblastu (tkanki charakterystycznej dla łożyska), rozwijający się w macicy, jajniku lub jajowodzie; nabłoniak kosmówkowy; rak kosmówki

Rak kosmówki, kosmówczak (łac. choriocarcinoma) – jedna z postaci ciążowej choroby trofoblastycznej, przebiegająca jako wysoce złośliwy nowotwór, wybitnie dobrze reagujący na chemioterapię.

Guz pochodzi z komórek trofoblastu, wydziela gonadotropinę kosmówkową, powstaje z przetrwałego zaśniadu po usunięciu chirurgicznym, dużo rzadziej po ciąży prawidłowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmowie

Kosma z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmówka

zewnętrzna błona płodowa gadów, ptaków, ssaków i człowieka, otaczająca zarodek i pozostałe błony płodowe; chorion

Kosmówka (łac. chorion) – zewnętrzna błona płodowa owodniowców zbudowana z ektodermy, osłaniająca ciało zarodka i pozostałe błony płodowe: owodnię, omocznię i pęcherzyk żółtkowy.

Kosmówka gadów i ptaków jest cienkościenną błoną surowiczą, natomiast u ssaków na jej powierzchni rozwijają się liczne i rozmaicie wykształcone wyrostki, tzw. kosmki uczestniczące w budowie łożyska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmowo

W Polsce

- Kosmowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Czernice Borowe
- Kosmowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Czerniejewo

W Rosji

- Kosmowo – wieś w rejonie mieżdurieczeńskim obwodu wołogodzkiego

Zobacz też: Kosmów

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosmowski

nazwisko

- Kosmowski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosiło 2284 Polskich obywateli zarejestrowanych w rejestrze PESEL.

Osoby o nazwisku Kosmowski:

- Edmund Ernest-Kosmowski – polski malarz
- Michał Mateusz Kosmowski – polski duchowny rzymskokatolicki
- Mieczysław Kosmowski – polski pracownik poczty
- Patrycjusz Kosmowski – polski działacz opozycyjny
- Ziemowit Kosmowski – polski muzyk rockowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosmowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kosmy lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmozoficzny

→ kosmozofia

Patrz:kosmozofia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmyczek

zdrobnienie od: kosmyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosmyk

1. pasemko włosów;
2. ogon zająca; osmyk; omyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki pukiel włosów

(1.2) łow. ogon zwierzyny płowej (jeleniowatych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kośnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kostnica

#### Źródła:

Wiktionary

# Kośnik

ptak leśny z rodziny kośników; hoacyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roln. kosiarz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Opisthocomus hoazin|Müller|ref=tak., średniej wielkości tropikalny ptak z rodziny hoacynów

- hoacyn, kośnik czubaty
- Kośnik – część wsi Mokrsko w woj. łódzkim, pow. wieluńskim, w gminie Mokrsko
- Kośnik – część miasta Drawno w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno
- Kośnik – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Drawno
- Kośnik – alternatywna nazwa strugi Kośnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kośno

jezioro w Polsce

2 jeziora w Polsce:

- Kośno – jezioro na Pojezierzu Olsztyńskim, położone w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda
- Kośno – jezioro na Pojezierzu Choszczeńskim, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

miejscowość w Polsce:

- Kośno – dawna osada w Polsce, położona w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Purda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosnowiec

Kosnowiec – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Fajsławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Fajsławice. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 122 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kośny

nadający się do koszenia lub przeznaczony do koszenia

przymiotnik

(1.1) przeznaczony, nadający się do koszenia

Osoby o tym nazwisku:

- Augustyn Kośny – polski działacz społeczny i polityczny
- Bolesław Kośny – powstaniec śląski
- Maksymilian Kośny – polski lekarz, działacz społeczny i polityczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosobucki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosobudzki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosodrzew

karłowaty gatunek sosny rosnący w górach powyżej górnej granicy lasu; kosówka, kosodrzewina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. dendr. nazwa systematyczna|Pinus mugo|Turra|ref=tak., gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

(1.2) rzad. dendr. krzew z gatunku kosodrzewów (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosodrzewie

rzadko: karłowaty gatunek sosny rosnący w górach powyżej górnej granicy lasu; kosówka, kosodrzew, kosodrzewina

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosodrzewina

1. karłowaty gatunek sosny rosnący w górach powyżej górnej granicy lasu; kosówka, kosodrzew;
2. zwarte zarośla wysokogórskie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. syst. nazwa systematyczna|Pinus mugo|Turra|ref=tak., gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

(1.2) dendr. krzew z gatunku kosodrzewin (1.1)

(1.3) zarośla kosodrzewiny (1.1) występujące w górach powyżej górnej granicy lasu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosodrzewinowy

przymiotnik od: kosodrzewina

przymiotnik

(1.1) składający się z kosodrzewiny

(1.2) wykonany z drewna lub innej części kosodrzewiny

(1.3) będący częścią kosodrzewiny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosogon

ryba zaliczana do rzędu rekinokształtnych; lis morski

Kosogon, lis morski (Alopias vulpinus) – gatunek morskiej ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny kosogonowatych (Alopiidae). Poławiana gospodarczo i w wędkarstwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. sierp

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosoń

błonkówka z rodziny gąsieniczników

Kosoń (ukr. Косонь, węg. Mezőkaszony) – wieś na Ukrainie w rejonie berehowskim obwodu zakarpackiego. W miejscowości znajduje się przejście graniczne Kosoń-Barabás z Węgrami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosooki

przestarzale:
1. mający skośne oczy; skośnooki;
2. mający zeza; zezowaty

przymiotnik

(1.1) przest. skośnooki

(1.2) przest. zezowaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosorowice

Kosorowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Kossorowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Tarnów Opolski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosów

melodyjnie śpiewający ptak z rodziny drozdowatych, o upierzeniu brunatnym u samicy i prawie czarnym u samca, żyjący w Eurazji i Afryce

W Polsce

- Kosów – część wsi Krasne w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Uścimów
- Kosów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Kosów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
- Kosów – część wsi Marianki w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
- Kosów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
- Kosów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Kowala
- Kosów – przystanek kolejowy w Kosowie, w gminie Kowala

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosowianin

mieszkaniec Kosowa Lackiego (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kosowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosowianka

mieszkanka Kosowa Lackiego (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kosowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosowice

Kosowice – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 751.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kosowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosówka

karłowaty gatunek sosny rosnący w górach powyżej górnej granicy lasu; kosodrzew, kosodrzewina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. syst. nazwa systematyczna|Pinus mugo|Turra|ref=tak., gatunek drzewa lub krzewu iglastego należący do rodziny sosnowatych, rosnący w górach, powyżej górnej granicy lasu;

(1.2) dendr. krzew z gatunku kosówek (1.1)

(1.3) bot. piętro roślinności w wysokich górach

- kosodrzewina – gatunek roślin z rodziny sosnowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosówkowy

przymiotnik od: kosówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosownik

w gwarze przestępczej: sprawca rozboju

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosowo

1. terytorium sporne w południowej Europie ze stolicą w Prisztinie, państwo częściowo uznawane na arenie międzynarodowej;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. częściowo uznawane państwo w Europie ze stolicą w Prisztinie;

Kosowo, Republika Kosowa (alb.: Kosova / Kosovë, Republika e Kosovës; serb.: Косово, Kosovo, Република Косовo, Republika Kosovo) – państwo w południowej Europie ze stolicą w Prisztinie o ograniczonym uznaniu na arenie międzynarodowej (patrz: lista państw formalnie uznających niepodległość Kosowa), które jednostronnie ogłosiło niepodległość 17 lutego 2008 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosoworotka

tradycyjna męska koszula rosyjska ze skośnie zapinanym kołnierzem, stójką

Kosoworotka – tradycyjna rosyjska, prosta i długa koszula męska z kołnierzem-stójką, rozcięciem po lewej stronie oraz długimi rękawami, noszona na wierzch spodni i przewiązywana paskiem w pasie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosowski

przymiotnik od: Kosowo, Kosów Lacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kosowa

Kosowski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90 XX wieku nazwisko to nosiło 6 208 Polskich obywateli zarejestrowanych w rejestrze PESEL.

Osoby o nazwisku Kosowski:

- Adrian Kosowski – polski fizyk
- Andrzej Kosowski – menadżer kultury
- Bartosz Kosowski – polski ilustrator
- Grzegorz Kosowski – polski samorządowiec
- Jakub Kosowski – polski tenisista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kossak

potocznie: dzieło Juliusza Kossaka - polskiego malarza, rysownika i ilustratora; Kossak

- Gloria Kossak – malarka, poetka, siostra Simony
- Hilary Kossak – polski oficer
- Hryhorij Kossak – ukraiński oficer, pułkownik UHA, brat Iwana
- Iwan Kossak – ukraiński oficer, brat Hryhorija
- Janina Kossak-Pełeńska – pisarka, dziennikarka
- Jerzy Kossak polski malarz, syn Wojciecha, ojciec Simony
- Juliusz Kossak – polski malarz
- Karol Kossak – polski malarz, akwarelista, wnuk Juliusza, bratanek Wojciecha
- Leon Kossak – polski malarz, brat Juliusza
- Mychajło Kossak – ukraiński działacz społeczny, wydawca
- Mychajło Kossak – ukraiński dyrygent, brat Wasyla
- Simona Kossak – biolog, profesor nauk leśnych, autorka publikacji przyrodniczych
- Wasyl Kossak – ukraiński aktor i śpiewak (tenor)
- Władysław Kossak – polski malarz, brat Juliusza
- Wojciech Kossak – polski malarz, syn Juliusza
- Zenon Kossak – ukraiński nacjonalista
- Zofia Kossak – polska powieściopisarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kossakowski

1. nazwisko, np. Eustachy Kossakowski (1925-2001), fotografik;
2. przymiotnik dzierżawczy - należący do Kossaka lub z nim związany

Kossakowscy (Kosakowscy) – polski ród szlachecki, pieczętujący się herbem Ślepowron, którego niektóre linie otrzymały w czasach rozbiorów tytuł hrabiowski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kossobudzki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kossowski

nazwisko

- Adam Kossowski (1905-1986) – polski malarz i rzeźbiarz
- Aleksander Kossowski (1886-1965) – polski historyk
- Antoni Kossowski (1701–1771) z Głogowy herbu Dołęga – sekretarz wielki koronny
- Franciszek Kossowski (zm. 1700) – wojski lubelski
- Edmund Kossowski (1920-2002) – polski śpiewak operowy
- Henryk Kossowski (ujednoznacznienie)
- Ignacy Kossowski (XVIII w.) – starosta radziejowski, kłodawski
- Ignacy Pantaleon Kossowski (XVIII w.) – cześnik chęciński, łowczy chęciński,wojski większy chęciński
- Jan Kossowski(1898 – 1958) – architekt i budowniczy
- Jerzy Kossowski (1889-1969) – polski pisarz
- Jerzy Kossowski (1892-1939) – kapitan awiacji Armii Imperium Rosyjskiego, pułkownik pilot Wojska Polskiego.
- Maciej Kossowski (1937-2022) – polski piosenkarz i muzyk
- Olgierd Kossowski (1928-2011) – polski lekarz, neurolog
- Roch Kossowski herbu Dołęga (1737-1813) – podskarbi wielki koronny
- Tomasz Kossowski (XVIII w.) – chorąży brzeziński, stolnik brzeziński, chorąży orłowski, stolnik orłowski
- Władysław Kossowski (ur. 1836) – oficer armii rosyjskiej, spiskowiec, powstaniec z 1863, sybirak
- Wieniedikt Abdank-Kossowski (1918-1994) – wojskowy armii litewskiej, emigracyjny działacz polityczno-społeczny.
- Witold Habdank Kossowski (1894-1954) – pierwszy dyrektor pierwszego liceum w Stalowej Woli
- Władimir Abdank-Kossowski (1886-1962) – rosyjski wojskowy, emigracyjny działacz społeczno-polityczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kossuth

Osoby:

- Ferenc Kossuth – węgierski polityk i inżynier
- Lajos Kossuth – węgierski bohater narodowy, przywódca rewolucji
- Stanisław Kossuth – polski inżynier górnictwa
- Stefan Kossuth – polski inżynier i działacz społeczny

#### Źródła:

Wikipedia

# Kostański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostaryka

państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w San José; Republika Kostaryki

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej;

Kostaryka (Costa Rica, hiszp. dosł. „bogate wybrzeże”, Republika Kostaryki – República de Costa Rica) – państwo w Ameryce Centralnej nad Morzem Karaibskim i Oceanem Spokojnym. Graniczy od północy z Nikaraguą na odcinku 309 km i od południa z Panamą – 330 km. Łączna długość wybrzeża karaibskiego i pacyficznego wynosi 1290 km.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostarykanin

obywatel Kostaryki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Kostaryki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostarykanka

obywatelka Kostaryki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Kostaryki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostarykański

przymiotnik od: Kostaryka

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Kostaryki, państwa w Ameryce Środkowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostarz

w staropolszczyźnie: mężczyzna często grający w karty lub kości, zazwyczaj nieuczciwie; kostera

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. gracz w kości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., forma poufała imienia Konstandinos

#### Źródła:

Wiktionary

# Kostecki

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Kostecki

- Ada Kostrz-Kostecka (ur. 1951) – dziennikarka i publicystka
- Artur Kostecki (ur. 1978) – hokeista
- Barbara Houwalt-Kostecka (ur. 1935) – malarka i poetka
- Dawid Kostecki (1981-2019) – bokser
- Franciszek Kostecki (1758-1844) – polski lekarz
- Franciszek Kostecki (1792-przed 1856) – burmistrz Lipna, Wyszogrodu i Warki
- Halina Kostecka-Kwiatkowska, ps. "Halusia" (1917-1944) – łączniczka, sanitariuszka w powstaniu warszawskim
- Henryk Kostecki (1930-1999) – polityk, poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
- Józef Kostecki (1922-1980) – aktor
- Karol Kostecki (1917-1998) – kapitan piechoty Wojska Polskiego
- Leon Kostecki (1911-1955) – polski oficer
- Leszek Kostecki (1934-1988) – malarz i grafik
- Marek Kostecki (ur. 1953) – polski działacz hokeja na lodzie
- Mikołaj Kostecki (1878-1932) – polski generał
- Nepomucena Kostecka (1807-1847) – aktorka
- Platon Kostecki (1832-1908) – dziennikarz, poeta
- Robert Kostecki (ujednoznacznienie)
- Rudolf Kostecki (1894) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
- Salomea Kostecka (1887-1931) – nauczycielka, działaczka oświatowa i narodowa
- Tadeusz Kostecki (1905-1965) – pisarz
- Wincenty Kostecki (1831-1868) – polski szlachcic
- Wojciech Kostecki (ur. 1936) – aktor teatralny i filmowy
- Zdzisław Andrzej Kostecki (1864-1947) – generał brygady Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosteczka

zdrobnienie od: kostka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kostka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostek

rzadko: szczątki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Konstanty lub Konstantyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostencki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostenko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostera

1. drapieżna ryba z rzędu zrosłoszczękich, żyjąca w morzach tropikalnych;
2. (r. żeński) przestarzałe: kobieta często grająca w karty lub kości, zazwyczaj nieuczciwie; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba drapieżna

(1.2) karc. namiętny, nieuczciwy gracz

## Miejscowości i ich części w Polsce

WQg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Kostera – część wsi Widuchowa woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Kostera – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosternik

kosternik leśniak - motyl z rodziny powszelatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosterski

→ kostera (osoba)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosterstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. namiętne granie w kości lub karty

#### Źródła:

Wiktionary

# Kostioza

pasożytnicza choroba ryb wywoływana przez wiciowce

Kostioza, ichtiobodoza, Costiosis – pasożytnicza choroba ryb wywoływana przez wiciowce z rodzaju Ichthyobodo.

Wyróżnia się dwa gatunki wiciowców z rodzaju Ichthyobodo: I. necatrix oraz I. pyriformis, z czego ten pierwszy jest najczęstszą przyczyną wywoływania tej choroby. Nazwa wywodzi się od dawniej używanej nazwy rodzajowej Costia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostium

1. ubiór damski składający się z żakietu i spódnicy;
2. strój przeznaczony do uprawiania pewnych sportów np. gimnastyki, pływania;
3. strój balowy lub karnawałowy, charakterystyczny dla jakiejś epoki lub postaci;
4. ubranie aktora, charakteryzujące postać graną w teatrze lub filmie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. sceniczne ubranie aktora, charakteryzujące graną postać

(1.2) odzież. ubranie damskie, w skład którego wchodzą żakiet i spódnica

(1.3) odzież. specjalny strój przeznaczony do uprawiania pewnych sportów

(1.4) odzież. strój używany jako przebranie na balach, zabawach i paradach głównie w okresie karnawału

(1.5) odzież. kobiecy strój na plażaażę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostiumer

pracownik teatru lub opery zajmujący się kostiumami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumeria

kostiumernia;
1. pracownia, w której szyje się kostiumy teatralne;
2. pomieszczenie na zapleczu teatru do przechowywania kostiumów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumerka

→ kostiumer

Patrz:kostiumer

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumernia

kostiumeria;
1. pracownia, w której szyje się kostiumy teatralne;
2. pomieszczenie na zapleczu teatru do przechowywania kostiumów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. pracownia kostiumów teatralnych

(1.2) teatr. miejsce przechowywania kostiumów w teatrze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostiumik

zdrobnienie od: kostium

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumograf

osoba opracowująca koncepcję plastyczna kostiumów, fryzur, rekwizytów itp. dla postaci występujących w filmie lub teatrze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się kostiumografią

Kostiumograf – osoba zajmująca się opracowywaniem koncepcji plastycznej kostiumów, fryzur oraz rekwizytów dla aktorów występujących w kinie lub teatrze. Praca kostiumografa zasadniczo różni się od pracy projektanta mody, jego uwaga skupia się przede wszystkim na stworzeniu ubioru na potrzeby filmu bądź spektaklu, na podstawie realiów w nim przedstawianych oraz koncepcji reżysera. Kostiumografowie zwykle pracują w grupach, aby skończyć pracę w wyznaczonym terminie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostiumografia

sztuka opracowywania koncepcji plastycznych kostiumów i fryzur postaci scenicznych lub telewizyjnych

Kostiumograf – osoba zajmująca się opracowywaniem koncepcji plastycznej kostiumów, fryzur oraz rekwizytów dla aktorów występujących w kinie lub teatrze. Praca kostiumografa zasadniczo różni się od pracy projektanta mody, jego uwaga skupia się przede wszystkim na stworzeniu ubioru na potrzeby filmu bądź spektaklu, na podstawie realiów w nim przedstawianych oraz koncepcji reżysera. Kostiumografowie zwykle pracują w grupach, aby skończyć pracę w wyznaczonym terminie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostiumografka

→ kostiumograf

Patrz:kostiumograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumolog

specjalista w zakresie kostiumologii

Kostiumologia – nauka zajmująca się historią ubiorów, zapoczątkowana w XVI wieku. Od XVII wieku rozwijana była przede wszystkim we Francji. Pierwsze publikacje kostiumologiczne w języku polskim opracowano w XIX wieku, na co wpływ miała popularność malarstwa historycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostiumologia

nauka zajmująca się historią ubiorów

Kostiumologia – nauka zajmująca się historią ubiorów, zapoczątkowana w XVI wieku. Od XVII wieku rozwijana była przede wszystkim we Francji. Pierwsze publikacje kostiumologiczne w języku polskim opracowano w XIX wieku, na co wpływ miała popularność malarstwa historycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostiumolożka

→ kostiumolog

Patrz:kostiumolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumować

potocznie: ubierać w kostium

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumowiec

potocznie: osoba zajmująca się kostiumami w filmie lub teatrze

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumówka

potocznie: bal kostiumowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostiumowy

przymiotnik od: kostium

przymiotnik

(1.1) przym. od kostium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostka

1. zdrobnienie od: kość;
2. trójkątna płytka z masy lub kości używana do gry na gitarze;
3. sześcian z oznaczonymi punktami ścianami, używany w grach;
4. coś krojonego w kształt sześcianu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kość

(1.2) anat. mała kość łącząca stopę z nogą;

(1.3) wojskowy bądź harcerski plecak o charakterystycznym kwadratowym kształcie;

(1.4) muz. mała płytka, którą gra się na niektórych instrumentach strunowych

(1.5) efekt gitarowy w postaci przełącznika nożnego

(1.6) element sprzętu wspinaczkowego, używany do zakładania punktów asekuracyjnych

(1.7) niewielki przedmiot w kształcie prostopadłościanu

(1.8) anat. część kości strzałkowej nad stawem nadgarstkowym

(1.9) pewna jednostkowa porcja towaru, zwykle tłuszczu

(1.10) nawierzchnia drogi z prostopadłościennych kamieni

(1.11) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pestka

- kość do gry
- kostka – potoczna nazwa górnego stawu skokowego
- kostka – wyrostek na piszczeli lub kości strzałkowej
- kostka wstawna – element czaszki
- kostka – tornister (plecak)
- kostka – element sprzętu wspinaczkowego
- kostka gitarowa – rodzaj plektronu
- kostka – potoczna nazwa urządzenia wspomagającego grę na gitarze
- kostka brukowa
- kostka – pojęcie z teorii grafów
- kostka Rubika
- kostka Bedlam
- kostka Aleksandrowa
- kostka boolowska
- kostka introligatorska
- Kostkowie – kaszubska rodzina szlachecka
  - Kostka – herb szlachecki

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostkarka

Łuparka, łupiarka lub kostkarka to obrabiarka służąca do mechanicznego łupania kamienia.

Ze względu na przydatność do wykonywania określonego asortymentu produkcji łuparki dzielą się na:

- Łuparki bloków – do łupania dużych bloków na płyty.
- Łuparki formaków – wtórne po łupiarkach bloków, lub jako łupiarki do mniejszych bloczków.
- Łuparki do kostki – do wykonywania kostki brukowej, najczęściej hydrauliczne, jednokolumnowe.
- Łuparki do płyt – hydrauliczne, bądź mechaniczne, stosowane do łupania płyt, słupków na płyty okładzinowe o fakturze łupanej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kostkarz

robotnik wykładający nawierzchnię drogi kostką brukową

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostki

rzadko: szczątki

W Polsce

- Kostki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski
- Kostki – część wsi Ugoszcz w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice
- Kostki – gromada w powiecie buskim
- Kostki – zamknięty przystanek kolejowy w Kostkach, w województwie mazowieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostkowanie

obróbka wykańczająca przedmiotów metalowych przez wykonywanie na ich powierzchni drobnych rysek tworzących określony wzór; mazerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kostkować.

Pick slide lub pick scrape (dosł. ślizganie/drapanie kostką; brak polskiej nazwy) – technika gry na gitarze elektrycznej (również basowej) polegająca na przesuwaniu krawędzią kostki (plektronu) wzdłuż strun posiadających owijki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostkowaty

przypominający kostkę

przymiotnik

(1.1) przypominający kostkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostkowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Kostkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Dębowiec
- Kostkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Kroczyce

#### Źródła:

Wikipedia

# Kostkowie

nazwisko polskie

Kostka – kaszubski ród szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostkowiec

przedstawiciel gromady zwierząt wodnych z typu parzydełkowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostkówka

potocznie:
1. but lub skarpeta sięgające do kostki;
2. droga z kostką brukową

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. skarpeta sięgająca do kostki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostkówki

potocznie:
1. but lub skarpeta sięgające do kostki;
2. droga z kostką brukową

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostkowo

W Polsce

- Kostkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Gniewino
- Kostkowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Rybno
- Kostkowo – gromada
- Kostkowo – nieczynny przystanek kolejowy w Kostkowie, w województwie pomorskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kostkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostkowy

przymiotnik od: kostka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostkoza

zbyt wiele miejsc pokrytych kostką brukową w przestrzeni publicznej; brukoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kostniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Kostniak

niezłośliwy nowotwór w postaci guza wywodzący się z tkanki kostnej, umiejscowiony zwykle w kościach lub częściach miękkich do nich przylegających; osteoma

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. łagodny nowotwór tkanki kostnej

Kostniak (łac. osteoma) – łagodny, wolno rosnący nowotwór kości, zbudowany z dojrzałej, zbitej lub gąbczastej tkanki kostnej. Zmiany te najczęściej lokalizują się w obrębie kości czaszki i twarzoczaszki, zwłaszcza w zatokach przynosowych (szczególnie czołowej), a także w kości czołowej, sitowej i żuchwie. Kostniaki mogą występować pojedynczo lub jako zmiany mnogie, szczególnie w przebiegu zespołu Gardnera – dziedzicznej choroby genetycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostnica

pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu;

(1.2) przykościelna kaplica pogrzebowa

Kostnica (marownia, ossarium) – pomieszczenie lub osobny budynek znajdujący się przy kościele, szpitalu lub cmentarzu, w którym przechowuje się ciała zmarłych do chwili pogrzebu. Kostnice służyły także do przechowywania kości, na które natrafiono podczas kopania nowych grobów. Po nagromadzeniu się odpowiedniej ilości takich szczątków dokonywano ich ponownego pochówku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostnienie

proces powstawania kości polegający na przekształcaniu się elementów chrzęstnych szkieletu w tkankę kostną; osyfikacja

Osteogeneza, osyfikacja, kostnienie – powstawanie kości w rozwoju osobniczym. Może zachodzić na dwa sposoby: kostnienia na podłożu błoniastym lub kostnienia na podłożu chrzęstnym.

Kostnienie na podłożu błoniastym rozpoczyna się w punktach kostnienia, czyli obszarach, w których komórki osteoprogenitorowe (pochodzące z komórek mezenchymy) powstają i proliferują (dzielą się) oraz tworzone są warstwy osteoblastów wokół sieci rozwijających się włosowatych naczyń krwionośnych. Osteoblasty wydzielają osteoid, który ulega uwapnieniu, tworząc obszary kości splotowatej (zwanej pierwotną czy grubowłóknistą), z której powstaje kość dojrzała. W ten sposób powstaje większość kości płaskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostnina

tkanka kostna obrastająca powierzchnię uszkodzonej kości

Kostnina (łac. callus) – grubowłóknista, splotowata, pierwotna tkanka kostna powstająca w ognisku uszkodzenia lub złamania kości, powodująca jej zrośnięcie. Powstaje w wyniku namnażania się i różnicowania komórek osteogennych rozrodczej warstwy okostnej, śródkostnej oraz szpiku. Wyróżnia się dwa rodzaje kostniny:

- zewnętrzna – tworzy w miejscu złamania swoisty mankiet ochronny,
- wewnętrzna – powstaje od strony jamy szpikowej oraz pomiędzy uszkodzonymi fragmentami kości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostniwo

cement; jedna z tkanek zęba, pokrywająca korzeń zęba, budową zbliżona do kości

Cement zęba, kostniwo – jedna z tkanek twardych zęba, zmineralizowana, o budowie podobnej do kości zbitej, pokrywająca zębinę korzeniową w zębach szkliwoguzkowych (wtedy koronę zęba pokrywa szkliwo) lub cały ząb szkliwofałdowy ssaków roślinożernych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostno-Skórny

dotyczący kości i skóry

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostno-Stawowy

dotyczący kości i stawów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostnojęzykokształtne

rząd ryb promieniopłetwych; arowanokształtne, arapaimokształtne

Kostnojęzykokształtne, arowanokształtne, arapaimokształtne (Osteoglossiformes) – rząd ryb promieniopłetwych (Actinopterygii) o wielu prymitywnych cechach budowy, zamieszkujących wody słodkowodne całego świata, głównie w obszarach tropikalnych. Większość gatunków prowadzi drapieżny tryb życia. Najstarsze otolity pochodzą z mastrychtu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostnopromieniste

gromada ryb kostnoszkieletowych; promieniopłetwe, kostnopromienne, promienistopłetwe

Promieniopłetwe, kostnopromieniste, kostnopromienne (Actinopterygii, z gr. aktina – promień i pterygio – płetwa) – gromada ryb kostnoszkieletowych (Osteichthyes) o płetwach wspartych na promieniach kostnych, obejmująca większość (około 30 tys.) współcześnie żyjących gatunków ryb. Wykazują znaczne zróżnicowanie morfologiczne. Zasiedlają wszystkie typy wód słodkich, słonawych i słonych. Od mięśniopłetwych odróżnia je budowa płetw i sposób poruszania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostnopromienne

gromada ryb kostnoszkieletowych; promieniopłetwe, kostnopromieniste, promienistopłetwe

Promieniopłetwe, kostnopromieniste, kostnopromienne (Actinopterygii, z gr. aktina – promień i pterygio – płetwa) – gromada ryb kostnoszkieletowych (Osteichthyes) o płetwach wspartych na promieniach kostnych, obejmująca większość (około 30 tys.) współcześnie żyjących gatunków ryb. Wykazują znaczne zróżnicowanie morfologiczne. Zasiedlają wszystkie typy wód słodkich, słonawych i słonych. Od mięśniopłetwych odróżnia je budowa płetw i sposób poruszania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostnoszkieletowe

nadgromada ryb o szkielecie w różnym stopniu skostniałym

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostnoszkieletowy

o cechach kostnoszkieletowych (nadgromada ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostnotwórczy

sprzyjający tworzeniu się kości

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostnołuski

o cechach kostnołuskich (podgromada ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostnołuskie

podgromada ryb promieniopłetwych; kostołuskie, chrzęstnokostne

Kostnochrzęstne, kostołuskie, ganoidy chrzęstne, kostnołuskie, chrzęstnokostne (Chondrostei), błędnie nazywane chrzęstnikami – podgromada ryb promieniopłetwych (Actinopterygii). Pierwotne formy ryb kostnochrzęstnych pojawiły się już we wczesnym dewonie, rozkwit przeżyły w permie i triasie. Występowały na całym świecie. Obecnie występują w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostny

dotyczący kości lub pochodzący od nich

przymiotnik

(1.1) związany z kością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostolice

rodzina ryb o głowach silnie skostniałych z wyrostkami kostnymi

Głowaczowce, kostolice (Cottoidei) – podrząd ryb skorpenokształtnych (Scorpaeniformes), obejmujący około 800 gatunków klasyfikowanych tradycyjnie w dwóch nadrodzinach: Cottoidea i Cyclopteroidea, jednak relacje pokrewieństwa w obrębie tego taksonu nie zostały ustalone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostolicy

o cechach kostolicych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostomłocianin

mieszkaniec Kostomłotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostomłocianka

mieszkanka Kostomłotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostomłocki

przymiotnik od: Kostomłoty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostomłoty

nazwa kilku miejscowości w Polsce

W Polsce

- Kostomłoty – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
- Kostomłoty – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Kodeń
- Kostomłoty – osada w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Kodeń
- Kostomłoty – gmina w powiecie średzkim
- Kostomłoty – dawna gmina wiejska
- Kostomłoty – gromada w powiecie średzkim
- Kostomłoty – dawna wieś w województwie świętokrzyskim, podzielona na Kostomłoty Pierwsze i Kostomłoty Drugie
- Kostomłoty – przystanek osobowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostorz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostotom

przyrząd chirurgiczny w postaci mocnych metalowych nożyc o krótkich ostrzach do przecinania żeber i innych cienkich kości

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) med. nożyce do przecinania kości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostotomia

zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu żebra lub wycięciu jego części

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostów

Kostów (niem. Kostau) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Byczyna. Usytuowana jest ok. 7 km od miasta na trasie Byczyna – Kępno. Leży na wysokości 170 m n.p.m. Na terenie Kostowa znajdują się stawy hodowlane i stacja PKP. Wieś znajduje się na szlaku kolejowym i szlaku drogowym łączącym Śląsk z Wielkopolską (Poznań).

#### Źródła:

Wikipedia

# Kostowcowate

o cechach kostowcowatych (rodzina roślin)

Kostowcowate (Costaceae) – rodzina bylin z rzędu imbirowców. Należy do niej 7–8 rodzajów ze 143–162 gatunkami, większość z nich należy do rodzaju Costus. Przedstawiciele występują w całej strefie tropikalnej, największe zróżnicowanie osiągając w tropikalnej części Ameryki Południowej oraz w rejonie Nowej Gwinei. Szereg gatunków z rodzaju Costus uprawianych jest jako rośliny ozdobne, wykorzystywanych jest jako warzywa i rośliny lecznicze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostowcowaty

o cechach kostowcowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostowiec

rodzaj roślin tropikalnych z rodziny kostowcowatych

Kostowiec – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn

W skład sołectwa Urzut-Kostowiec wchodzi także wieś Urzut.

Do 2024 r. miejscowość była częścią wsi Urzut. W latach 1975–1998 Kostowiec administracyjnie należał do województwa warszawskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostołuski

o cechach kostołuskich (podgromada ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostołuskie

podgromada ryb promieniopłetwych; kostnołuskie, chrzęstnokostne

- Kostołuskie (Chondrostei) - podgromada ryb promieniopłetwych (Actinopterygii).
- Kostołuskie (Holostei) – infragromada ryb promieniopłetwych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostroma

miasto w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto obwodowe w europejskiej części Federacji Rosyjskiej;

(1.2) geogr. rzeka w Rosji przeduralskiej, lewy dopływ Wołgi;

- Kostroma – miasto w Rosji
- Kostroma – rzeka w Rosji, dopływ Wołgi
- Kostroma – personifikacja wiosny i urodzaju w wierzeniach wschodniosłowiańskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostromski

przymiotnik od: Kostroma (rzeka lub miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kostromą, dotyczący Kostromy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostropaty

szorstki, chropowaty

przymiotnik

(1.1) pot. szorstki, chropowaty

(1.2) przen. nieelegancki, szorstki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostrowicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostruba

dawniej: nierówność, guz, wyrostek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostrubacz

gwarowo: osoba nieporządna, nieokrzesana

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostrubaty

dawniej: kosmaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostrubiec

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Kostrubiec – polski materiałoznawca
- Jarosław Kostrubiec – polski prawnik, nauczyciel akademicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostrz

nazwisko polskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostrzeń

kostrzeń baryłkowaty - gatunek chrząszcza z rodziny jelonkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostrzeszyn

Kostrzeszyn – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Złota.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kostrzewa

roślina należąca do rodziny wiechlinowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Festuca|L.|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju kostrzewa (1.1)

Kostrzewa (Festuca L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego ok. 450–640 gatunków występujących w strefie klimatu umiarkowanego na całym świecie, w strefie międzyzwrotnikowej gatunki z tego rodzaju rosną w górach. W obrębie rodzaju wyróżnia się wiele gatunków zbiorowych, wiele taksonów jest morfologicznie bardzo podobnych. Ważnymi cechami diagnostycznymi są układ pasm sklerenchymy na przekroju poprzecznym liścia oraz sposób rozgałęziania się pędów wegetatywnych (śródpochwowe lub pozapochwowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostrzewiec

osadnik kostrzewiec - motyl z rodziny rusałkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostrzewski

nazwisko

Kostrzewski – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad cztery tysiące osób.

Osoby noszące nazwisko Kostrzewski:

- Albin Kostrzewski – polski działacz państwowy i ekonomista, wiceminister.
- Andrzej Kostrzewski – polski geograf i geolog.
- Andrzej Kostrzewski – polski prawnik.
- Barbara Kostrzewska – polska piosenkarka.
- Franciszek Kostrzewski – polski malarz realistyczny.
- Józef Kostrzewski – polski archeolog, muzeolog, profesor Uniwersytetu Poznańskiego.
- Mateusz Kostrzewski – polski koszykarz występujący na pozycji niskiego skrzydłowego.
- Roman Kostrzewski – wokalista zespołu Kat.
- Roman Kostrzewski – polski działacz sportowy, sędzia piłkarski.
- Stanisław Kostrzewski – polski ekonomista, były wiceprezes Banku Ochrony Środowiska.
- Stefan Kostrzewski – polski lekkoatleta, koszykarz.
- Wawrzyniec Kostrzewski – polski reżyser i scenarzysta teatralny i telewizyjny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostrzyca

1. wieś i osada w Polsce;
2. szczyt w Czarnohorze

- kostrzyca – mieszaniec międzyrodzajowy traw

W Polsce

- Kostrzyca – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Mysłakowice
- Kostrzyca – część kolonii Bolesławowo w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Debrzno
- Kostrzyca – gromada w powiecie jeleniogórskim
- Kostrzyca – szczyt w Czarnohorze
- Harcerskie Schronisko Turystyczne Kostrzyca
- Kostrzyca – nieczynny przystanek kolejowy w Kostrzycy w województwie dolnośląskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostrzyn

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim;

(1.3) geogr. zob. Kostrzyn nad Odrą.

Kostrzyn – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kostrzyn. Położone 21 km na wschód od Poznania, 32 km od Gniezna, 27 km od Wrześni oraz 20 km od Środy Wielkopolskiej.

Według danych z 1 stycznia 2019 roku miasto liczyło 9677 mieszkańców.

Przez miasto przebiegają droga ekspresowa S5, droga krajowa nr 92 i linia kolejowa Berlin – Warszawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostrzynek

Kostrzynek – osada w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wysoka. Wchodzi w skład sołectwa Mościska.

W latach 1975–1998 osada należała administracyjnie do województwa pilskiego.

W miejscowości był przystanek kolei wąskotorowej Kostrzynek.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kostrzynianin

mieszkaniec Kostrzyna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kostrzyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostrzynianka

mieszkanka Kostrzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kostrzyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostrzyński

przymiotnik od: Kostrzyn

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kostrzynem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostucha

potocznie: postać śmierci wyobrażana jako kościotrup z kosą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. personifikacja śmierci zabierająca ludzi w zaświaty, przedstawiana jako szkielet, zwykle z atrybutami takimi jak kosa, klepsydra czy kaptur

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od: kostuch

Śmierć (personifikacja) – nadanie biologicznemu zjawisku śmierci cech ludzkich, nierzadko również antropomorficznej postaci. Śmierć jako pojęcie abstrakcyjne była personifikowana przez twórców wielu epok.

Najpopularniejsze, a mające swe źródło w średniowieczu, wyobrażenia śmierci:

- zakapturzona postać kobieca (słowo śmierć w języku polskim jest rzeczownikiem rodzaju żeńskiego) lub męska (np. Ankou w bretońskich wierzeniach ludowych)
- kostucha – ludowe, jako kościotrupa z kosą, czasem w kapturze. Jednak nie zawsze występuje pod postacią szkieletu, czasem kaptur całkowicie skrywa widok twarzy w cieniu i nie widać innych części ciała, więc może występować jako duch (mimo tego, że widać płaszcz, kaptur oraz kosę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kostuchna

Kostuchna – część oraz dzielnica Katowic, położona w południowej części miasta, na Płaskowyżu Murcek, granicząca z Podlesiem, Zarzeczem, Piotrowicami-Ochojcem, Murckami i miastem Tychy, w latach 1967–1975 samodzielne miasto.

Początki Kostuchny sięgają XVII wieku. Osadnictwu na tym obszarze sprzyjało występowanie w tym rejonie rud żelaza. W późniejszym czasie osiedlali się tu się chałupnicy i robotnicy leśni, zaś przełomem w rozwoju terenów dzielnicy był początek XX wieku i założenie kopalni „Böer” („Boże Dary”; później połączona z zakładem „Murcki”), która była największym zakładem należącym do książąt pszczyńskich. Przy niej powstała osada robotnicza – późniejsza kolonia Boże Dary. Liczba ludności systematycznie rosła. W latach 1951–1954 północna część Kostuchny była dzielnicą Katowic, zaś w 1954 roku Kostuchna została siedzibą gromady Kostuchna, którą zanim zaczęła działać, przekształcono na osiedle, które w 1967 roku uzyskało prawa miejskie. Kostuchnę ponownie, tym razem w całości, włączono do Katowic 27 maja 1975 roku, a od 1 stycznia 1992 roku stała się ona jedną z jej administracyjnych dzielnic.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kostulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostumbryzm

prąd w romantycznej literaturze hiszpańskiej

Kostumbryzm (hiszp. costumbrismo, od costumbre – obyczaj) – kierunek w literaturze i sztuce hiszpańskiej i hispanoamerykańskiej. Zapoczątkowany w Hiszpanii w XVII w., rozwinął się w okresie romantyzmu. Kostumbryzm dąży do wiernego zobrazowania życia i obyczajów epoki, przedstawia lokalne regiony, ich codzienność i folklor.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kostur

1. kij służący do podpierania się;
2. pręt służący do rozgarniania żarów lub rozbijania ziemi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kij lub laska używane jako podpórka przy chodzeniu

- Kostur – rodzaj laski
- Kostur sadzarski – narzędzie do sadzenia drzew

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosturek

mały kostur; kij, drążek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostuś

zdrobnienie od: kostucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostusia

zdrobnienie od: kostucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostyczniej

stopień wyższy od przysłówka: kostycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostyczność

→ kostyczny

Patrz:kostyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kostyczny

o człowieku: uszczypliwy, złośliwy, zgryźliwy, szyderczy

przymiotnik jakościowy

(1.1) niezwykle złośliwy lub opryskliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kostyra

nazwisko

Kostyra – polskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kośwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w obwodzie swierdłowskim i Kraju Permskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosy

o oczach, spojrzeniu: krzywy, ukośny, zezujący

przymiotnik

(1.1) daw. krzywy, pochyły

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., i W. plural|kosa.

(2.2) M., B. i W. lm. od: kos

- Kosy – herb szlachecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosycarz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosyginowski

przymiotnik

(1.1) hist. związany z działaczem komunistycznym Aleksiejem Kosyginem

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosynier

żołnierz uzbrojony w kosę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz pieszy z kosą o ostrzu osadzonym na sztorc;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosynierka

→ kosynier

Patrz:kosynier

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosynierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z kosynierem, dotyczący kosynierów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosynka

regionalnie: trójkątna chustka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosz

1. rodzaj pojemnika; koszyk;
2. pojemnik na śmieci, odpadki;
3. rodzaj osłony;
4. pleciony fotel plażowy;
5. boczna przyczepa motocykla;
6. gondola balonu;
7. pot. koszykówka;
8. tatarski lub kozacki obóz wojskowy; komenda takiego obozu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojemnik pleśćeciony z elastycznego materiału naturalnego lub sztucznego

(1.2) jakikolwiek pojemnik przypominający kosz (1.1)

(1.3) pojemnik na odpady

(1.4) zawartość kosza (1.1-3)

(1.5) zob. kosz plażowy.

(1.6) lotn. gondola zawieszona pod balonem, mieszcząca pasażerów i bagaż

(1.7) sport. obręcz z siatką umieszczona na tablicy, do której koszykarze starają się wrzucić piłkę

(1.8) techn. element podnośnika, w którym stoi człowiek

(1.9) mot. boczna przyczepa motocykla

(1.10) stpol. obóz Tatarów lub Kozaków

(1.11) inform. folder systemowy do przechowywania usuniętych plików

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. koszykówka

(2.2) pot. trafienie piłką do kosza (1.7)

- kosz – rodzaj plecionego pojemnika
- kosz (dach) – wklęsła krawędź dachu
- kosz balonowy – gondola pod balonem
- kosz – element broni białej chroniący dłoń
- kosz – gondola z kołem doczepiana do motocykla
- kosz plażowy – plażowa osłona od wiatru lub nadmiernego nasłonecznienia
- kosz – rodzaj furmanki
- kosz – obóz albo oddział Tatarów lub Kozaków
- kosz dziobowy lub rufowy – barierka na dziobie lub rufie jachtu
- kosz – część systemów operacyjnych
- kosz – pojemnik przeznaczony na śmieci
- kosz – pot. koszyk, pojemnik w sklepie samoobsługowym, służący do gromadzenia zakupywanych towarów
- kosz – miejsce, do którego wykonuje się rzuty w koszykówce
- kosz – pot. nazwa koszykówki – gry zespołowej
- kosz – pot. trafienie, celny, punktowany rzut w koszykówce
- Kosz Mieczysław – muzyk jazzowy
- Kosz Dariusz – scrabblista i matematyk
- Kosz – wieś w Armenii, w prowincji Aragacotn
- Kosz – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Kosz, w rejonie mścisławskim, w obwodzie mohylewskim, na Białorusi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszący

lot koszący - lot samolotu lub szybowca na wysokości do około 50 metrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszajec

2 miejscowości w Polsce:

- Koszajec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Brwinów
- Koszajec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno

#### Źródła:

Wikipedia

# Koszalin

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce w województwie zachodniopomorskim, dawniej koszalińskim;

Koszalin (niem. Köslin) – miasto na prawach powiatu w północno-zachodniej Polsce, położone w województwie zachodniopomorskim, nad rzeką Dzierżęcinką, nad jeziorami: Jamno i Lubiatowo Północne. Siedziba powiatu koszalińskiego, sądu okręgowego, wydziału zamiejscowego urzędu marszałkowskiego i delegatury urzędu wojewódzkiego. Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r. Koszalin liczył 105 143 mieszkańców, a gęstość zaludnienia wynosiła 995,9 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszaliniak

potocznie: koszalinianin (mieszkaniec Koszalina)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszalinianin

mieszkaniec Koszalina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koszalina

(1.2) osoba pochodząca z Koszalina, urodzona w Koszalinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszalinianka

mieszkanka Koszalina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koszalina

(1.2) kobieta pochodząca z Koszalina, urodzona w Koszalinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszaliński

przymiotnik od: Koszalin, Koszalińskie

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Koszalina, związany z Koszalinem, pochodzący z Koszalina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszalińskie

przymiotnik od: Koszalin, Koszalińskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszanowo

4 miejscowości w Polsce:

- Koszanowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
- Koszanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
- Koszanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Pniewy
- Koszanowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Brzeżno

#### Źródła:

Wikipedia

# Koszar

zagroda dla owiec i bydła; koszara

Koszar – przenośna zagroda dla owiec w Karpatach Zachodnich, zbudowana z rozłącznych przęseł. Koszar był jednym z głównych elementów gospodarki pasterskiej (tzw. szałaśnictwa). Stawiano go na halach pasterskich na czas wypasu zwierząt w górach. Sebastian Flizak podał następującą definicję koszaru: Koszar jest to ogrodzenie z krzaseł w kształcie prostokąta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszara

zagroda dla owiec lub bydła; koszar

Koszara (biał. Кашара; ros. Кошара; hist. Olmańska Koszara, biał. Альма́нская Каша́ра) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie stolińskim, w sielsowiecie Struga, w pobliżu granicy z Ukrainą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszarawa

wieś w Polsce

Koszarawa – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Koszarawa, ok. 20 kilometrów od Żywca. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Koszarawa. Według danych GUS z 30 czerwca 2020 r. zamieszkiwały ją 2362 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszarawianin

mieszkaniec Koszarawy (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszarawianka

mieszkanka Koszarawy (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszarawski

→ Koszarawa

Patrz:Koszarawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszarka

statek bez napędu z pomieszczeniami mieszkalnymi dla robotników

- koszarka – statek bez napędu, z pomieszczeniami mieszkalnymi dla robotników zatrudnionych przy pracach hydrotechnicznych»

W Polsce

- Koszarka – część miasta Kielce
- Koszarka – część wsi Jarosławiec w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Sitno
- Koszarka – część wsi Gródek nad Dunajcem w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Gródek nad Dunajcem
- Koszarka – część wsi Budy Augustowskie w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Koszarka – kolonia wsi Ploski w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Bielsk Podlaski
- Koszarka – przysiółek wsi Potok Mały w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Koszarka – część wsi Dąbrowa w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Masłów
- Koszarka – część wsi Wymysłów w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Wąchock

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszarniak

potocznie: kara stosowana w wojsku, polegająca na zakazie opuszczania koszar przez pewien czas

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszarowiec

budynek koszarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszarówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. strój zawodowej straży pożarnej noszony w koszarach

Koszarówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Grajewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Grajewie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszarowość

niewyszukana obyczajowość typowa dla wojskowych koszarów; trywialność, prostactwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszarowy

przymiotnik od: koszary

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z koszarami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszary

zamknięty teren wraz z budynkami, w których kwaterują żołnierze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) teren i budynki, w których kwaterują żołnierze

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: koszara

(2.2) M., B. i W. lm. od: koszar

Koszary – budynek lub zespół budynków służący jako pomieszczenia dla wojska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszarzyć

umieszczać owce albo bydło na noc lub na czas dojenia na pastwisku w koszarze

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszatka

mały gryzoń z rodziny pilchowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Dryomys|Thomas|ref=tak., rodzaj niedużego ssaka z rodziny popielicowatych;

(1.2) zool. gryzoń z rodzaju koszatka (1.1)

Koszatka (Dryomys) – rodzaj ssaków z podrodziny koszatek (Leithiinae) w obrębie rodziny popielicowatych (Gliridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszatniczka

niewielki gryzoń zamieszkujący Chile i zachodnie Andy

Koszatniczka, koszatniczek (Octodon) – rodzaj ssaków z rodziny koszatniczkowatych (Octodontidae). Najliczniejszym przedstawicielem rodzaju jest koszatniczka pospolita (O. degus). Koszatniczki tego gatunku są popularnym gatunkiem hodowanym hobbystycznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszatniczkowate

rodzina ssaków z rzędu gryzoni

Koszatniczkowate, dawniej koszatniczki (Octodontidae) – rodzina ssaków z podrzędu jeżozwierzowców (Hystricomorpha) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszatnik

rodzaj gryzoni z rodziny koszatniczkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszałka

rodzaj koszyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. koszyk lub torebka pleśćecione z wikliny, z przykrywką, służące zwykle do noszenia pokarmów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszałki-Opałki

związek frazeologiczny

(1.1) pot. głupstwa, brednie, rzeczy zmyślone

#### Źródła:

Wiktionary

# Koszcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koszt

#### Źródła:

Wiktionary

# Koszęcin

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Koszęcin – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Deszczno
- Koszęcin – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Koszęcin
- Koszęcin – gmina w powiecie lublinieckim
- Koszęcin – gromada w powiecie lublinieckim
- Koszęcin– stacja kolejowa w Koszęcinie, w województwie śląskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszęcinianin

mieszkaniec Koszęcina (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszęcinianka

mieszkanka Koszęcina (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszęciński

→ Koszęcin

Patrz:Koszęcin

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszela

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszeliki

Koszeliki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski.

Wieś była własnością starosty guzowskiego i nowomiejskiego Stanisława Opalińskiego, leżała w województwie podlaskim w 1673 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koszelówka

wieś w Polsce

W Polsce

- Koszelówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Stara Kornica
- Koszelówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Łąck

Na Białorusi

- Koszelówka – dawna kolonia. Tereny, na których była położona, leżą w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kosić.

Koszenie, żęcie – ścinanie roślin dawniej ręcznie z pomocą m.in. sierpa, kosy lub współcześnie maszynowo z wykorzystaniem różnego typu kombajnów oraz kosiarek.

Ręczne koszenie łanu zboża przez kosiarza z pomocą kosy odbywało się metodą: „na pokos” oraz” na ścianę”.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszenila

1. pluskwiak należący do nadrodziny czerwców
2. karminowy barwnik naturalny otrzymywany z pluskwiaków o tej samej nazwie; koszenilina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. naturalny ciemnoczerwony barwnik pozyskiwany z wysuszonych i zmielonych czerwców kaktusowych, dawniej także z czerwców polskich

Kwas karminowy, koszenila, karmina (E120) – organiczny związek chemiczny, naturalny, karminowy barwnik pozyskiwany z wysuszonych, zmielonych owadów, zwanych czerwcami kaktusowymi (Dactylopius coccus), żyjących w Meksyku. Od starożytności aż po XVI wiek uzyskiwano go także z czerwców polskich (Porphyrophora polonica). Jest jednym z nielicznych rozpuszczalnych w wodzie naturalnych barwników, które nie ulegają degradacji z upływem czasu. Jest najbardziej odporny na działanie światła, podwyższonej temperatury i utlenianie spośród wszystkich naturalnych barwników, a nawet bardziej trwały niż niektóre barwniki syntetyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszenilina

karminowy barwnik naturalny otrzymywany z pluskwiaków o tej samej nazwie; koszenila

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszenilinowy

→ koszenilina; koszenilowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszenilowy

→ koszenila; koszenilinowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszer

1. w judaizmie: przepisy dotyczące zachowania rytualnej czystości potraw lub przedmiotów;
2. cecha potraw i przedmiotów, uznanych przez prawo mojżeszowe za rytualnie czyste;
3. potrawy lub przedmioty uznane przez prawo mojżeszowe za rytualnie czyste;
4. w sądzie rabinicznym: uznanie czyjejś wiarygodności

Koszerność, kaszrut (z hebr. ‏כשרות‎, od ‏כשר‎ – dosł. „właściwy”) – pojęcie odnoszące się do reguł obowiązujących w prawie żydowskim (halacha), określających rodzaje produktów dozwolonych do spożywania (pokarmy, napoje i leki) oraz warunki, w jakich powinny być produkowane oraz spożywane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszerność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co koszerne

Koszerność, kaszrut (z hebr. ‏כשרות‎, od ‏כשר‎ – dosł. „właściwy”) – pojęcie odnoszące się do reguł obowiązujących w prawie żydowskim (halacha), określających rodzaje produktów dozwolonych do spożywania (pokarmy, napoje i leki) oraz warunki, w jakich powinny być produkowane oraz spożywane.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszerny

nadający się do użytku lub do spożycia zgodnie z żydowskimi zasadami religijnymi; koszer

przymiotnik

(1.1) taki, który spełnia wymogi żydowskiego prawa w zakresie czystości rytualnej pokarmów, napojów i leków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszewko

Koszewko (niem. Klein Küssow) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koszewo

3 miejscowości w Polsce:

- Koszewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Brańsk
- Koszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk
- Koszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

#### Źródła:

Wikipedia

# Koszewski

nazwisko

- Andrzej Koszewski (1922–2015) – kompozytor
- Irvin Koszewski (1924–2009) – kulturysta
- Radosław Koszewski (ur. 1972) – ekonomista
- Stanisław Koszewski (ur. 1936) – satyryk
- Waldemar Koszewski (ur. 1959) – neurochirurg

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszka

słomiany ul

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewniane naczynie z uchem, zakładane za pas kosiarza, w którym jest zamoczona osełka do ostrzenia kosy

(1.2) pszcz. pleśćeciony ze słomy kosz, używany jako ul dla pszczół

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszmar

1. okropny sen;
2. coś wstrząsającego, przerażającego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) marzenie senne o treści wywołującej u śniącego uczucie strachu;

(1.2) przen. coś tak skrajnie nieprzyjemnego, strasznego lub wstrząsającego jak koszmar (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszmarek

zdrobnienie od: koszmar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od koszmar

(1.2) rzecz uważana za bardzo brzydką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszmarkowaty

potocznie: brzydki, w złym guście

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszmarniej

stopień wyższy od przysłówka: koszmarnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszmarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: koszmarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszmarność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest koszmarne; cecha tych, którzy są koszmarni

#### Źródła:

Wiktionary

# Koszmarny

przymiotnik

(1.1) bardzo zły, tragiczny; taki, jak w koszmarze

#### Źródła:

Wiktionary

# Koszmarowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koszmarem, dotyczący koszmaru

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosznik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszokop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. rodzaj okopu umocnionego koszami wypełnionymi ziemią;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszopopielnica

pojemnik pełniący funkcje kosza na śmieci i popielniczki

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezadaszona zagroda dla zwierząt

#### Źródła:

Wiktionary

# Koszówka

motyl nocny, niewielkich rozmiarów, którego gąsienice budują sobie domki w kształcie koszyków

Koszówka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Kampinos.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszówki

motyl nocny, niewielkich rozmiarów, którego gąsienice budują sobie domki w kształcie koszyków

Koszówkowate, koszówki (Psychidae) – rodzina przeważnie małych, niepozornych szaro lub brunatno ubarwionych motyli nocnych należących do grupy tzw. Macrolepidoptera. W Palearktyce znanych jest 396 gatunków (Sauter i Hattenschwiller, 1991), zaś w Polsce występuje 37 gatunków (Marciniak, 2000), jednakże status taksonomiczny części z nich pozostaje nadal otwarty, dlatego liczba może ulec zmianie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszówkowate

o cechach koszówkowatych (rodzina motyli)

Koszówkowate, koszówki (Psychidae) – rodzina przeważnie małych, niepozornych szaro lub brunatno ubarwionych motyli nocnych należących do grupy tzw. Macrolepidoptera. W Palearktyce znanych jest 396 gatunków (Sauter i Hattenschwiller, 1991), zaś w Polsce występuje 37 gatunków (Marciniak, 2000), jednakże status taksonomiczny części z nich pozostaje nadal otwarty, dlatego liczba może ulec zmianie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koszówkowaty

o cechach koszówkowatych (rodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszowy

przymiotnik od: kosz

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszt

suma pieniędzy na kupno lub opłacenie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. poniesiony wydatek

(1.2) suma starań o coś

Koszt – wydatek, który jest ponoszony przez podmiot, w celu późniejszego osiągnięcia przychodów. Jest to np. zakup materiałów handlowych.

Nie każdy wydatek jest kosztem, natomiast większość wydatków, które mają bezpośredni związek z prowadzeniem działalności gospodarczej są kosztami. Przykładem wydatków, które nie stanowią kosztu uzyskania przychodu są koszty reprezentacji (np. wydatki poniesione na obiedzie z kontrahentem, które mają na celu zbudowanie pozytywnego wizerunku o przedsiębiorstwie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. koszt

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosztela

odmiana jabłoni; owoc tej jabłoni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosztelowy

→ kosztela

Patrz:kosztela

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztem

suma pieniędzy na kupno lub opłacenie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztochłonność

→ kosztochłonny

Patrz:kosztochłonny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztochłonny

wymagający poniesienia dużych kosztów; kosztowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztorys

1. plan wydatków, obliczenie przewidywanych kosztów jakiegoś przedsięwzięcia;
2. dokument zawierający takie obliczenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument finansowy realizacji określonego zadania;

Kosztorys – dokument finansowy realizacji określonego zadania.

Według Słownika Języka Polskiego kosztorys to obliczenie przewidywanych kosztów związanych z wykonaniem czegoś.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosztorysant

osoba sporządzająca kosztorysy - plany wydatków jakiegoś przedsięwzięcia; kosztorysowiec, kosztorysiarz

Kosztorysant – osoba sporządzająca kosztorys w procesie kosztorysowania. Osoba ta może wykonywać zawód kosztorysanta lub wykonywać kosztorys okazjonalnie z potrzeby chwili.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosztorysantka

kobieta sporządzająca kosztorysy - plany wydatków jakiegoś przedsięwzięcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztorysiarz

potocznie: osoba sporządzająca kosztorysy - plany wydatków jakiegoś przedsięwzięcia; kosztorysant, kosztorysowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztorysować

sporządzać kosztorys - plan wydatków jakiegoś przedsięwzięcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztorysowiec

osoba sporządzająca kosztorysy - plany wydatków jakiegoś przedsięwzięcia; kosztorysant, kosztorysiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztorysowy

→ kosztorys

Patrz:kosztorys

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztować

1. stanowić wartość pieniężną, wymagać nakładu pieniędzy;
2. jeść lub pić coś w celu zbadania smaku; próbować;
3. doznawać czegoś, poznawać coś;
4. być wynikiem wysiłku, ofiary, wyrzeczeń

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) mieć jakąś cenę w pieniądzu

(1.2) przen. mieć jakąś cenę w wartościach niewymiernych

czasownik przechodni niedokonany (dk. skosztować)

(2.1) próbować smakiem

(2.2) przen. próbować korzystać z czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kosztować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosztowniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztowniej

stopień wyższy od przysłówka: kosztownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: kosztowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztowniś

potocznie: osoba lubiąca kosztowne rzeczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kosztowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co kosztowne

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosztowności

przedmioty mające dużą wartość materialną, zwłaszcza biżuteria, klejnoty; precjoza, drogocenności

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kosztowne przedmioty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kosztowny

przymiotnik

(1.1) posiadający dużą wartość materialną

(1.2) wymagający dużych nakładów pieniężnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Kosztowo

przymiotnik od: koszt

Kosztowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Wyrzysk.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kosztowo, po jej zniesieniu w gromadzie Wyrzysk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

W 1278 w Kosztowie powstała parafia św. Anny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kosztowy

przymiotnik od: koszt

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kosztem, dotyczący kosztu

Kosztowy (niem. Kosztow) – dzielnica Mysłowic.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszty

suma pieniędzy na kupno lub opłacenie czegoś

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) cena za produkcję np. prądu, gazu, produktów spożywczych

forma rzeczownika.

(2.1) plural|koszt.

- Znaczenia ekonomiczne:
  - koszt
  - koszt zmienny
  - koszt stały
  - koszt alternatywny
  - koszt komparatywny
  - koszt krańcowy
  - koszt transakcyjny
  - koszt utopiony
  - koszt pośredni
  - koszt implicite – koszt alternatywnego wykorzystania zasobów, niestanowiące wydatków danego przedsiębiorstwa.
  - koszt explicite – koszty rachunkowe odzwierciedlające widoczne wydatki na zakup czynników produkcji.
  - koszty jakości

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Kosztywał

roślina z rodziny selerowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. kraw. lekkie ubranie z rękawami, nakładane na tułów, zapinane na guziki;

Koszula – górna część ubioru, okrywająca tułów oraz ręce, historycznie będąca płócienną bielizną zarówno męską, jak i damską. Obecnie termin koszula oznacza niemal wyłącznie ubiór męski, będący samodzielnym okryciem górnej części ciała bądź noszony pod marynarką.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszularka

krawcowa, szwaczka szyjąca koszule

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszularz

krawiec specjalizujący się w szyciu koszul męskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszuleczka

zdrobnienie od: koszula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: koszulka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszulina

nędzna koszula

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszulinka

zdrobnienie od: koszulina

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszulka

1. zdrobnienie od: koszula;
2. część ubrania noszona zwykle bezpośrednio na ciele;
3. osłonka nakładana na jakiś przedmiot; obwoluta; pokrowiec; futerał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ubranie z rękawami lub bez noszone na tułowiu

(1.2) biur. ochronne opakowanie nakładane na jakiś przedmiot

(1.3) karc. tylna strona karty do gry

- koszulka (ubiór)
  - koszulka sportowa, gimnastyczna
  - koszulka niemowlęca, dziecięca
  - zobacz też: koszula, podkoszulek, giezło
- koszulka (osłona)
  - passe-partout, maska, obramienie
  - futerał, obwoluta, pokrowiec, zasłona ochronna
  - Koszulka – arkusz referatowy, stosowany w urzędach II RP

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszulkowy

przymiotnik od: koszulka; związany z koszulką

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszulowy

przymiotnik od: koszula

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koszulą, dotyczący koszuli, przeznaczony na koszule

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszutka

Koszutka (niem. Koschutka, Kossutka) – część oraz dzielnica Katowic, położona w północnej części miasta, na Wzgórzach Chorzowskich, granicząca z Wełnowcem-Józefowcem, Bogucicami, Śródmieściem i Dębem. Jest najmniejszą powierzchniowo i jedną z najgęściej zaludnionych dzielnic miasta, z dużym udziałem osób w wieku poprodukcyjnym. Ma ona głównie charakter mieszkaniowy z rozwiniętym sektorem usług, jak też stanowi siedzibę szeregu placówek administracji publicznej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koszyce

1. miasto na Słowacji;
2. miasto w Polsce;
3. wieś w Polsce;
4. dzielnica Tarnowa;
5. dzielnica Piły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Słowacji;

Koszyce (słow. i cz. Košice, węg. Kassa, niem. Kaschau, romski Kasza, łac. Cassovia) – drugie co do wielkości miasto Słowacji pod względem liczby ludności (niemal 240 tys. mieszkańców pod koniec 2019 roku), trzecie – po Bratysławie i Wysokich Tatrach (Vysoké Tatry) – pod względem powierzchni (243,7 km²) oraz największe miasto wschodniej Słowacji. Koszyce to siedziba władz kraju koszyckiego (Košický kraj) i powiatu Koszyce-okolice (Košice-okolie), a także centralny ośrodek metropolitalny aglomeracji koszycko-preszowskiej (Košicko-prešovská aglomerácia). Stanowią one również centrum kulturowe, edukacyjne, rekreacyjno-turystyczne, gospodarcze. Położone są w historycznym regionie Abov (20 km od granicy z Węgrami, po 90 km od granicy z Ukrainą i z Polską).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszycki

przymiotnik od: Koszyce

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Koszycami, dotyczący Koszyc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszyczanin

mieszkaniec Koszyc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koszyc; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszyczanka

mieszkanka Koszyc

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koszyc; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszyczek

1. mały koszyk;
2. fryzura z upiętych wokół głowy warkoczy;
3. figura w tańcu;
4. typ kwiatostanu;
5. zagłębienie na tylnej nodze pszczoły, w którym składany jest pyłek kwiatowy;
6. element łożyska tocznego maszyny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały koszyk

(1.2) zawartość koszyczka (1.1)

(1.3) bot. typ kwiatostanu groniastego, w którym kwiaty są gęsto osadzone na dnie kwiatowym;

(1.4) etn. figura taneczna polegająca na tym, że tańczący tworzą podwójne koło i splatają ręce

(1.5) pszcz. zagłębienie na zewnętrznej powierzchni goleni tylnej nogi pszczoły-robotnicy, w którym składany jest pyłek kwiatowy

(1.6) fryz. warkocz pleciony naokoło głowy

(1.7) fryz. fryzura z zaplecionym naokoło głowy koszyczkiem

Koszyczek (łac. anthodium, calathidium, ang. head, capitula) – typ kwiatostanu groniastego charakterystyczny dla roślin z rodziny astrowatych Asteraceae. Cechuje się silnie skróconą i rozszerzoną osią kwiatostanu, tworzącą tzw. osadnik (dno kwiatostanowe), na którym rozwijają się, często bardzo liczne, kwiaty siedzące, rzadziej liczba kwiatów jest niewielka i kwiaty rozwijają się na krótkich szypułkach. Osadnik może być spłaszczony lub wypukły. Kwiaty bywają wsparte lub nie przysadkami, które w tym wypadku nazywane są plewinkami (paleae). Dno kwiatostanowe może być nagie lub owłosione. Koszyczek otacza od dołu okrywa (involucrum) tworzona zwykle przez wiele listków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszyczki-Opałeczki

związek frazeologiczny

(1.1) reg. głupstwa, brednie, rzeczy zmyślone

#### Źródła:

Wiktionary

# Koszyczkowe

drobna kwota pozostawiana sobie przez osobę robiącą zakupy na czyjeś polecenie; koszykowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszyczkowy

przymiotnik od: koszyczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszyk

1. zdrobnienie od: kosz;
2. wózek sklepowy;
3. pojemnik do przechowywania lub przenoszenia przedmiotów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kosz

(1.2) mały, pleciony pojemnik służący do noszenia przedmiotów

(1.3) inform. wirtualny pojemnik towarów w sklepie internetowym;

(1.4) zob. koszyk walutowy.

(1.5) zob. koszyk inflacyjny.

(1.6) zob. koszyk dóbr i usług.

- koszyk inflacyjny
- koszyk dóbr i usług
- koszyk walutowy
- koszyk (www)
- święconka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszykara

ekspresywnie: koszykarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszykarka

1. sport: kobieta, dziewczyna grająca w koszykówkę, trenująca koszykówkę, profesjonalnie uprawiająca koszykówkę;
2. kobieta, dziewczyna wykonująca kosze i inne wyroby koszykarskie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka grająca w koszykówkę

(1.2) kobieta, która wyrabia kosze

(1.3) wiklina, z której wyrabia się kosze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszykarnia

fabryka wyrobów koszykarskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszykarski

przymiotnik od: koszykarz, koszykarstwo

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z koszykarzami lub koszykówką, dotyczący koszykarzy lub koszykówki

(1.2) związany z koszykarstwem, wytwórstwem koszyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszykarstwo

Koszykarstwo – rodzaj rzemiosła polegającego na wykorzystywaniu surowych lub wcześniej odpowiednio przygotowanych włókien roślinnych do wyplatania koszy. Przykładowe materiały, które mogą być wykorzystywane w koszykarstwie to między innymi: wiklina, trawa, rattan, słoma czy bambus.

#### Źródła:

Wikipedia

# Koszykarz

1. sport: osoba grająca w koszykówkę, trenująca koszykówkę, profesjonalnie uprawiająca koszykówkę;
2. osoba wykonująca kosze i inne wyroby koszykarskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec grający w koszykówkę

(1.2) rzem. rzemieślnik wyplatający kosze i koszyki

- koszykarz – sportowiec uprawiający koszykówkę
- koszykarz – rzemieślnik zajmujący się koszykarstwem; inna nazwa to koszykarz-plecionkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszykowe

wypleciony z wikliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszykówka

gra zespołowa polegająca na zdobywaniu punktów przez umieszczanie piłki w koszu rywali, przytwierdzonym do wysoko znajdującej się tablicy; piłka koszykowa, basketball (rzadko), basket (środowiskowo)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. dyscyplina sportu drużynowego, w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie, próbując zdobyć punkty, umieszczając piłkę w koszu;

Koszykówka (lub piłka koszykowa) – dyscyplina sportu drużynowego (sport olimpijski), w której dwie pięcioosobowe drużyny grają przeciwko sobie próbując zdobyć jak największą liczbę punktów wrzucając piłkę do kosza drużyny przeciwnej. Za datę powstania koszykówki uznaje się 21 grudnia 1891 r., a za jej twórcę – Jamesa Naismitha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koszykówkarz

potocznie: koszykarz (sportowiec)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszykówkowy

→ koszykówka; basketballowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z koszykówką, dotyczący koszykówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koszykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszykowy

wypleciony z wikliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Koszysta

szczyt w Tatrach

Koszysta (słow. Košista) – grzbiet w Tatrach Wysokich o długości ok. 3 km, odchodzący od długiej wschodniej grani Świnicy z Buczynowymi Turniami i Wołoszynem w rejonie przełęczy Krzyżne w kierunku północnym (z lekkim odchyleniem na wschód). Od północnej strony opada do Waksmundzkiej Przełęczy (1418 m) oddzielającej go od Suchego Wierchu Waksmundzkiego. Koszysta oddziela Dolinę Waksmundzką od doliny Pańszczycy. Jest to najbardziej na północ wysunięty masyw dwutysięczników tatrzańskich, zarazem miejsce, w którym na północ wysuwa się krystaliczny trzon Tatr, zbudowany z granitów. Jedynie północne i północno-zachodnie zbocza zbudowane są ze skał osadowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kot

1. zwierzę domowe z rodziny kotowatych, o miękkiej sierści, ostrych pazurach, długim ogonie, mające znakomity słuch i wzrok, żyjące zwykle 15-20 lat;
2. przedstawiciel rodziny ssaków drapieżnych - kotów (np. żbik, lew, lampart);
3. w łowiectwie: zając;
4. mała, czteroramienna kotwica; drapacz
5. (zwykle w liczbie mnogiej) potocznie o kłębie kurzu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Felis catus|Linnaeus|ref=tak., zwierzę domowe;

(1.2) zool. każde zwierzę drapieżne z rodziny nazwa systematyczna|Felidae|G. Fischer|ref=tak., o smukłym ciele, miękkiej sierści i długim ogonie

(1.3) łow. samiec zająca i rysia

(1.4) pot. kłąb kurzu zbierającego się w zakamarkach mieszkania

(1.5) daw. młode zwierzę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. rekrut, nowy uczeń

Zoologia

- kot – właściwie kot domowy, udomowiony gatunek ssaka z rzędu drapieżnych z rodziny kotowatych
- kot – określenie każdego ssaka z rodziny kotowatych
- kot (Felis) – rodzaj ssaków z rodziny kotowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kota

liczba oznaczająca na mapie wysokość punktu nad przyjętym punktem odniesienia; rzędna wysokości punktu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kartogr. na mapie wysokość nad poziomem odniesienia

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: kot

- kota – punkt wysokościowy na mapie
- kota – współrzędna z w przestrzeni trójwymiarowej
- kota – oznaczenie wysokości w rysunku budowlanym
- kota – rodzaj szałasu
- kota – jednostka podziału administracyjnego w Indonezji
- Kota – szczyt w Górach Wałbrzyskich
- kota – kura w kuchni greckiej
- Kota – miasto w północnych Indiach, w stanie Radżastan
- Kota – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej
- Kota – miasto w Albanii, w okręgu Wlora
- Kota – gaun wikas samiti we wschodniej części Nepalu w strefie Kośi w dystrykcie Bhojpur
- Kota – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Gandaki w dystrykcie Tanahu
- języki kota – nazwa dwóch języków: bantu i drawidyjskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotala

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotangens

cotangens; f. trygonometryczna; określająca, dla pewnego punktu A(x, y) i promienia wodzącego r, stosunek x do y; w trójkącie prostokątym - stosunek długości przyprostokątnej leżącej przy danym kącie do długości drugiej przyprostokątnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. cotangens.

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotangensoida

linia krzywa przedstawiająca zmienność funkcji kotangens; cotangensoida

Funkcje trygonometryczne – funkcje matematyczne wyrażające między innymi stosunki długości boków trójkąta prostokątnego zależnie od miary jego kątów wewnętrznych. Funkcje te wywodzą się z geometrii, konkretniej planimetrii, ale są rozważane także w oderwaniu od niej, dla różnych argumentów rzeczywistych i zespolonych. To uogólnienie funkcji trygonometrycznych umożliwiła analiza matematyczna, w której opisano je szeregami potęgowymi. Powstały też inne definicje, oparte np. na równaniach różniczkowych, innych równaniach funkcyjnych, iloczynach nieskończonych oraz ułamkach łańcuchowych, podane w dalszych sekcjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotański

nazwisko

- Andrzej Kotański (1941-2018) - fizyk
- Michał Kotański (ur. 1976) - reżyser, dyrektor Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach
- Janusz Kotański (ur. 1957) – historyk, poeta
- Marek Kotański (1942-2002) – psycholog, terapeuta, społecznik
- Wiesław Kotański (1915-2005) – japonista
- Zbigniew Kotański (1927–2005) – geolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotara

zasłona z grubej tkaniny; portiera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zasłona z grubej tkaniny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotarba

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Kotarba − polski chemik
- Beniamin Kotarba − polski oficer
- Henryk Kotarba − polski technik elektronik, krótkofalowiec, artysta malarz, społecznik
- Marek Kotarba − polski artysta ceramik, rzeźbiarz, malarz, rysownik i grafik
- Maria Kotarba − polska kurierka ruchu oporu, Sprawiedliwa Wśród Narodów Świata

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotarbiński

nazwisko

Kotarbiński – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotarka

zdrobnienie od: kotara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kotara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotarowy

→ kotara

Patrz:kotara

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotarski

nazwisko

- Dominik Kotarski
- Bogdan Kotarski
- Edmund Kotarski
- Jarosław Kotarski
- Radosław Kotarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotarszyn

wieś w Polsce

Kotarszyn – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Waśniów.

Był wsią klasztoru norbertanek buskich w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotarwice

Kotarwice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Kowala. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka Kotarbice, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Boskiej Częstochowskiej w Pelagowie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wertepy

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kotara

Kotary – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Panki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotas

nazwisko

- Adam Kotas – polski geolog
- Bolesław Kotas – żołnierz Legionów Polskich, oficer Wojska Polskiego i Policji Państwowej
- Dorota Kotas – polska pisarka
- Jacek Kotas – polski polityk, przedsiębiorca, w 2007 podsekretarz stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej
- Jan Kotas – poseł na Sejm Śląski, notariusz
- Jarosław Kotas – polski piłkarz występujący na pozycji pomocnika, trener i działacz piłkarski
- Ludwik Kotas – działacz Francuskiej Partii Komunistycznej
- Waldemar Kotas (ur. 27 lutego 1950 w Końskich) – polski aktor teatralny i filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotawiec

rodzaj ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów

Kotawiec (Chlorocebus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotbelka

żuraw lub belka, wystająca za burtę, używana na mniejszych statkach

Kotbelka (ang. cathead) - na dużych starych żaglowcach pozioma belka wystająca poza burtę, służąca w ostatnim etapie wyciągania kotwicy do wyjęcia jej z wody i położenia na pokładzie. Do kotbelki mocowana była zazwyczaj talia z liną zakończoną hakiem, którym łapano pierścień kotwicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotecki

nazwisko

Kotecki – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 3 tys. osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Dariusz Kotecki – rzymskokatolicki duchowny, teolog-biblista
- Wacław Kotecki (3 marca 1897 w Piaskach - 31 marca 1943 w Dreźnie) – polski wojskowy, major Wojska Polskiego.
- Zbigniew Kotecki (ur. 14 września 1952 w Łodzi) – polski operator i reżyser filmów animowanych, pedagog.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koteczek

zdrobnienie od: kotek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: kotek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koteczka

1. zdrobnienie od: kotka;
2. potocznie: młoda, zalotna kobieta; kotka, kociczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kotka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotek

1. mały kot; zdrobnienie od: kot;
2. pieszczotliwe określenie miłej, bliskiej osoby;
3. w żeglarstwie: ochraniacz zapleciony na linie dla ochrony żagli przed przetarciem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) jęz. zdrobn. od: kot

(1.2) młody lub mały kot

(1.3) pieszcz. zwrot używany w odniesieniu do bliskich

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. zob. kotka.

- Kotek – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn.
- Kotek (Prionailurus) – rodzaj ssaka z rodziny kotowatych
  - kotek bengalski
  - kotek wyspowy
  - kotek kusy
  - kotek rudy
  - kotek cętkowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koteka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. tradycyjna, nowogwinejska ozdobna osłona na prącie;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotelnia

okres łączenia owiec w pary; czas wykotu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. okres godowy owiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotelski

przymiotnik od: Kotla (gmina w województwie dolnośląskim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotener

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. żart. pojemnik do przenoszenia kota

#### Źródła:

Wiktionary

# Koterba

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koterbski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koteria

grupa ludzi i środowisk powiązanych ze sobą wspólnymi interesami, popierających i broniących się wzajemnie; klika; stronnictwo; dawniej: towarzystwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekskluzywna grupa ludzi i środowisk związanych ze sobą wspólnym interesem, popierających się nawzajem, aby trwać na różnych poziomach i wymiarach władzy

Koteria (fr. coterie) – grupa ludzi wzajemnie się popierających i dążących do pewnych partykularnych, często osobistych celów, bez należytego uwzględnienia dobra publicznego.

Cechy funkcjonowania koterii:

- ukierunkowanie na własne, egoistyczne cele, często wbrew interesowi ogółu społeczeństwa;
- wywieranie pozaprawnego wpływu na działanie struktur publicznych;
- nadużywanie stanowisk;
- intrygi;
- nepotyzm;
- niedopuszczanie i eliminowanie z życia publicznego osób niewygodnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koterski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koteryjka

zdrobnienie od: koteria

#### Źródła:

SJP.pl

# Koteryjność

→ koteria

Patrz:koteria

#### Źródła:

SJP.pl

# Koteryjny

dotyczący koterii; stronniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotew

wiązanie drewniane albo stalowe wzmacniające budowlę; kotwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. kotwica

Kotew (spotyka się też określenia ankier, ankra, kotwa, kołek, dybel lub łącznik) – element konstrukcji stosowany do mocowania (kotwienia) monolitycznego podłoża, rzadziej do mocowania podłoża z otworami takiego jak cegły kratówki lub pustaki stropowe, stopy słupa z fundamentem, wsporników lub belek do słupów lub ścian, płyt okładzinowych itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotewka

1. zdrobnienie od: kotew;
2. rodzaj roślin wodnych z rodziny krwawnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotewkowate

o cechach kotewkowatych (rodzina roślin)

Kotewkowate (Trapaceae Dumort. nom. cons.) – monotypowa rodzina roślin wodnych z rzędu mirtowców, wyróżniana w dawniejszych systemach klasyfikacyjnych roślin okrytonasiennych. Zaliczano tu tylko jeden rodzaj – kotewka (Trapa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotewkowaty

o cechach kotewkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koteł

żartobliwie: kot (zwierzę domowe); kociak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. slang. kot

Koteł (bułg. Котел) – miasto w Bułgarii, w obwodzie Sliwen, siedziba administracyjna gminy Koteł. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 czerwca 2020 roku miejscowość liczyła 5471 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotełek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. koteł

#### Źródła:

Wiktionary

# Koticzak

rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny uchatkowatych

Koticzak (Callorhinus) – rodzaj ssaków z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotik

ssak morski z rodziny uchatek, bardzo ceniony ze względu na futro; niedźwiedź morski, uchatka niedźwiedziowata

Kotik (Arctocephalus) – rodzaj ssaków z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotka

1. zdrobniale o samicy kota;
2. kwiatostan w kształcie miękkiego kłosa np. na wierzbie; bazia;
3. potocznie gałązka wierzby z baziami;
4. potocznie o młodej kobiecie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica kota

(1.2) bot. bazia;

(1.3) przen. o przymilnie zachowującej się kobiecie

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. i B. lp. od: kotek

- Kotka – miasto w Finlandii
  - Kotka – stacja kolejowa w ww mieście
- Kotka – wieś w Estonii, w prowincji Võru, w gminie Haanja
- Kotka – wieś w Estonii, w prowincji Harju, w gminie Kuusalu
- kotka – typ kwiatostanu u roślin
- Kotka (telenowela) – meksykańska telenowela z 2014 roku
- Kotka Brygidy – książka dla dzieci
- kotka – samica kota domowego
- „Kotka” – fiński kuter rakietowy typu Helsinki z lat 80. XX wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotkowaty

podobny do kotki - kwiatostanu w kształcie wiotkiego kłosa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotkowe

rząd drzew i krzewów wytwarzających kwiatostany w kształcie kotki; Amentaceae

Patrz:kotek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotkowski

nazwisko

- Andrzej Kotkowski (ur. 1940 - 2016) – reżyser filmowy
- Juliusz Kotkowski (ur. 1913) – funkcjonariusz MBP
- Kacper Kotkowski (1814-1875) – ksiądz
- Stanisław Ostoja-Kotkowski (1922-1994) – malarz, rzeźbiarz
- Władysław Kotkowski (1840-1866) – konspirator
- Włodzimierz Kotkowski (1942-2011) – grafik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotkowy

→ kotek

Patrz:kotek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotku

1. mały kot; zdrobnienie od: kot;
2. pieszczotliwe określenie miłej, bliskiej osoby;
3. w żeglarstwie: ochraniacz zapleciony na linie dla ochrony żagli przed przetarciem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotla

W Polsce

- Kotla – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla
- Kotla – gmina w powiecie głogowskim
- Kotla – gromada w powiecie głogowskim
- Kotla – zlikwidowany kolejowy przystanek kolejowy na linii nr 305 w Kotli

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotlarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlarek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlarnia

zakład produkujący kotły

Kotlarnia (dodatkowa nazwa w j. niem. Jakobswalde) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa.

Wieś leży nad rzeką Bierawką, dopływem Odry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotlarski

przymiotnik od: kotlarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlarstwo

Kotlarz – rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem z blachy kotłów, rondli i innych przedmiotów (np. wężownic, aparatów gorzelniczych). Kotlarze zajmowali się też pobielaniem naczyń i urządzeń miedzianych. Przez wiele lat kotlarstwo należało do intratnych zawodów, a Cyganie byli uważani za fachowców w tej branży.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotlarz

rzemieślnik wyrabiający przedmioty metalowe

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik, który wyrabia naczynia metalowe, kotły;

Kotlarz – rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem z blachy kotłów, rondli i innych przedmiotów (np. wężownic, aparatów gorzelniczych). Kotlarze zajmowali się też pobielaniem naczyń i urządzeń miedzianych. Przez wiele lat kotlarstwo należało do intratnych zawodów, a Cyganie byli uważani za fachowców w tej branży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotleciarka

maszynka do rozbijania mięsa na kotlety; steaker

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlecik

zdrobnienie od: kotlet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kotlet

(1.2) kulin. mały kotlet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotler

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlet

1. ubijane lub mielone mięso (czasami także jajka, jarzyny itp.) w formie placka, zwykle panierowane i usmażone na tłuszczu;
2. kotlet pożarski - kotlet z mięsa drobiowego lub mieszanego kurzego i cielęcego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mięso (ale również warzywa, jajka) uformowane zazwyczaj w plasterastry i usmażone na tłuszczu;

(1.2) pot. kotlet (1.1) ze schabu

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. baki, bokobrody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotletowy

→ kotlet

Patrz:kotlet

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Kotlewski – polski specjalista w dziedzinie termodynamiki i miernictwa cieplnego
- Stefan Kotlewski – polski polityk, samorządowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotlicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotliczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rel. mała kropielnica

#### Źródła:

Wiktionary

# Kotlin

rozległe obniżenia terenu otoczone ze wszystkich stron wzniesieniami

- Kotlin – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Kotlin
- Kotlin – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim
- Kotlin – gromada w powiecie jarocińskim
- Kotlin – stacja kolejowa w Kotlinie, w województwie wielkopolskim
- Kotlin – polska firma z siedzibą w Kotlinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotlina

rozległe obniżenia terenu otoczone ze wszystkich stron wzniesieniami

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w gminie Mirsk;

(1.2) geogr. kocioł polodowcowy na północnym stoku Barańca w Tatrach Zachodnich;

Kotlina – rozległa, niezbyt mocno wydłużona, wklęsła forma terenu, ze wszystkich stron otoczona wzniesieniami. Może być w postaci zamkniętej (bezodpływowej) lub otwartej. Kotliny powstają na skutek ruchów górotwórczych (czyli orogenezy) lub w wyniku erozji.

Kotliny dzielą się między innymi na: denudacyjne, erozyjne, wulkaniczne i zapadliskowe. Kotliny na dnie oceanów nazywane są basenami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotlinianin

mieszkaniec wsi: Kotlin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlinianka

mieszkanka wsi: Kotlin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlinka

zdrobnienie od: kotlina

- Kotlinka – dawny folwark, na terenie obecnej Białorusi
- Kotlinka – struga, dopływ Lutyni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotlinny

→ kotlina; kotlinowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlinowaty

podobny kształtem do kotliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlinowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotlinowy

→ kotlina; kotlinny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotliński

związany z Kotlinem, dotyczący Kotlina

Kotliński:

- Janusz Kotliński
  - Janusz Kotliński (kolarz)
  - Janusz Kotliński (lekkoatleta)
- Kazimierz Kotliński
- Roman Kotliński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotlista

osoba grająca na kotłach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk grający na kotłach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotlistka

→ kotlista

Patrz:kotlista

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotnik

w odniesieniu do zwierząt futerkowych: gniazdo dla samicy i jej młodych

Kotnik – pomieszczenie rozrodcze dla ryb, które zastępuje akwarium rozrodcze. Spotyka się kilka rodzajów kotników:

- podzielone na komory
- "siatkowe"

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotnowo

Kotnowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim, w gminie Płużnica.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kotnowo, po jej zniesieniu w gromadzie Płużnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 122 mieszkańców. Jest dwunastą co do wielkości miejscowością gminy Płużnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotny

kotna - o kotce, owcy, zajęczycy itp.: ciężarna

przymiotnik relacyjny

(1.1) wet. zootechn. o niektórych samicach zwierząt: będący w ciąży, spodziewający się potomstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koto

narodowy japoński instrument szarpany, najczęściej z 13 strunami, podobny do europejskiej cytry

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. tradycyjny, japoński instrument strunowy;

Koto (jap. 箏 lub 琴) – tradycyjny japoński instrument muzyczny, należący do grupy chordofonów szarpanych, rodzaj cytry, narodowy instrument Japonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotofretka

Szopik pręgoogonowy, kotofretka, norka kalifornijska (Bassariscus astutus) – gatunek ssaka łożyskowego z rodziny szopowatych występujący w Ameryce Północnej (zachodnie stany USA i w Meksyku). Zamieszkuje zróżnicowane środowiska, od górskich lasów iglastych po pustynie. Zwierzę wszystkożerne, nocne, prowadzące nadrzewny tryb życia, żyje w małych stadach. Posiada szarożółtą sierść na grzbiecie i bokach i białą na brzuchu, na długim ogonie zauważyć można 14–16 wyraźnych, czarno-białych, poprzecznych pasów. Ciąża trwa 51–55 dni, zwykle na świat przychodzą 2–3 młode. Niegdyś kotofretka była popularnym zwierzęciem hodowlanym, tępiła bowiem gryzonie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotoholiczka

potocznie: kobieta uwielbiająca koty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotoholik

potocznie: osoba uwielbiająca koty

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotoholizm

potocznie: zamiłowanie do kotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotokształtne

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Feliformia|Kretzoi|ref=tak., podrząd ssaków z rzędu drapieżnych;

Kotokształtne (Feliformia) – podrząd ssaków z rzędu drapieżnych (Carnivora), dawniej nadrodzina Feloidea w ramach podrzędu palconogie (Fissipedia).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Koton

dawniej: bawełna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotoniarz

robotnik zatrudniony przy wyrobie kotoniny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotonina

przędziwo uzyskane w wyniku kotonizacji włókien lnu, konopi itp., używane do wyrobu waty, a w połączeniu z innymi włóknami do wyrobu filcu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotonizacja

proces mech. oddzielania włókien lnu

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotonowy

1. bawełniany, otrzymywany z bawełny;
2. używany do wyrobu dzianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotoński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotonu

miasto w Beninie; Cotonou

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Beninie;

Kotonu (fr. Cotonou) – miasto w południowym Beninie, w departamencie Littoral. Położone jest pomiędzy Zatoką Gwinejską na południu, a jeziorem Nokoué na północy, przy ujściu rzeki Ouémé. W spisie ludności z 11 maja 2013 roku liczyło 679 012 mieszkańców. Pod względem liczby ludności jest największym miastem kraju, jego głównym ośrodkiem gospodarczym i portem morskim. Kotonu jest także siedzibą parlamentu, ministerstw i Sądu Najwyższego Beninu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w południowo-zachodniej części Czarnogóry;

(1.2) geogr. adm. gmina w Czarnogórze z siedzibą władz w Kotorze (1.1)

(1.3) geogr. zob. Kotor Varoš.

Kotor (cyr. Котор, wł. Cattaro) – miasto portowe w południowo-zachodniej części Czarnogóry, siedziba gminy Kotor. W 2023 roku liczyło 21 916 mieszkańców.

Położone nad Zatoką Kotorską, na krańcu Zalewu Kotorskiego, na wybrzeżu Adriatyku. Miasto otoczone jest z trzech stron masywami górskimi: Lovćen, Vrmac i Dobrota.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, chemiczny oraz spożywczy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotorosl

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północnej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Kotorosl (ros. Ко́торосль) – rzeka w północnej Rosji przeduralskiej (obwód jarosławski), prawy dopływ Wołgi w zlewisku Morza Kaspijskiego. Długość – 132 km, powierzchnia zlewni – 5500 km², średni przepływ w mieście Gawriłow-Jam – 30 m³/s.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotorowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotorowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotorski

1. przymiotnik od: Kotórz Mały (wieś w województwie opolskim);
2. przymiotnik od: Kotórz Wielki (wieś w województwie opolskim)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kotorem, dotyczący Kotoru, pochodzący z Kotoru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotow

nazwisko, np. Aleksander Kotow (1913-1981), rosyjski szachista

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Kotow – rosyjski arcymistrz szachowy, teoretyk i propagator szachów
- Boris Kotow – radziecki operator filmowy
- Jewhen Kotow – ukraiński piłkarz
- Oleg Kotow – rosyjski lekarz, oficer sił powietrznych, kosmonauta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotować

wyznaczać wysokość danych punktów pomiarowych, czyli tak zwanych kot

czasownik

(1.1) stpol. błaznować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kotować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kotowate

rodzina ssaków drapieżnych obejmująca 37 gatunków, charakteryzujących się m.in. muskularną budową ciała, smukłą sylwetką, krótką sierścią i długim ogonem; koty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Felidae|ref=tak., rodzina ssaków z rzędu drapieżnych;

Kotowate (Felidae) – rodzina ssaków z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotowaty

o cechach kotowatych (kotów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotowice

W Polsce

- Kotowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Pęcław
- Kotowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
- Kotowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Siechnice
- Kotowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański
- Kotowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Kotowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Brwinów
- Kotowice – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Żarki
- Kotowice – gromada w powiecie myszkowskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotowicz

nazwisko

Kotowicz (forma żeńska:Kotowicz, Kotowiczowa, Kotowiczówna;liczba mnoga:Kotowiczowie, Kotowicze; forma zniemczona: Kottwitz) – polskie nazwisko, które na początku lat 90. XX w. nosiło ok. 3500 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotówka

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

W Polsce

- Kotówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Hajnówka
- Kotówka – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Jeżewo
- Kotówka – przysiółek wsi Kasina Wielka, w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
- Kotówka – część wsi Lubomia, w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, będąca stanowiskiem archeologicznym
- Kotówka – część wsi Łapanów, w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Kotówka – część wsi Palcza, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Budzów
- Kotówka – część wsi Sidzina, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Bystra-Sidzina
- Kotówka – część wsi Sudół, w woj. świętokrzyskim w pow. ostrowieckim w gminie Bodzechów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotowo

Miejscowości w Polsce

- Kotowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska
- Kotowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński
- Kotowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Granowo
- Kotowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk
- Kotowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotowski

nazwisko

Kotowski (forma żeńska: Kotowska, liczba mnoga: Kotowscy), nazwisko pochodzenia polskiego. Noszące przez herbownych szlachty herbów Kot, Trzaska, Pomian i Puchała. Nosi je około 7 705 osób w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotołak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mit. folk. człowiek potrafiący zmienić się w kota lub kot ukrywająca się pod postacią człowieka

(1.2) fant. człowiek, którego jedną z form jest kot

Kotołak – fikcyjny gatunek, stworzony na wzór wilkołaka.

Istnieją różne wyobrażenia kotołaków. Dwa główne to:

- Człowiek, który może przemienić się w ogromnego kota. Wtedy staje się niebezpieczną bestią.
- Przedstawiciel nowego gatunku, hybryda człowieka i kota. Owłosiony, z długim ogonem i ostrymi pazurami, charakteryzujący się zwinnością zwierzęcia oraz umysłem człowieka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotsis

[czytaj; KOTs-is] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kott

[czytaj: kot] nazwisko

Kott:

- język kott

- Bogusław Kott
- Jan Kott

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotte

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Sri Lanki;

Sri Dźajawardanapura Kotte (ang. Sri Jayawardenepura Kotte, syng. ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර කෝට්ටේ, tamil. ஸ்ரீ ஜயவர்த்தனபுரம கோட்டே), znane także jako Kotte – miasto na Sri Lance, siedziba parlamentu i rządu tego kraju.

Miasto leży na południowych przedmieściach największego miasta kraju i dawnej stolicy – Kolombo. Parlament Sri Lanki wybrał Kotte na swoją siedzibę i nową stolicę państwa 29 kwietnia 1982.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotuch

dawniej: pomieszczenie dla drobiu lub tuczonej trzody chlewnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotuj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę;

Kotuj – rzeka w Rosji o długości 1409 km. Kotuj znajduje się w Kraju Krasnojarskim. Jej dorzecze zajmuje około 176 tys. km² powierzchni. Po połączeniu z Chetą tworzy Chatangę. Kotuj zamarza na przełomie września i października, odmarza w czerwcu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotula

1. roślina kobiercowa z rodziny astrowatych;
2. rzadko: pieszczotliwie o kocie

Osobyː

- Adam Kotula (1919–1982) – romanista, historyk sztuki
- Andrzej Kotula (1822–1891) – prawnik, działacz narodowy na Śląsku Cieszyńskim
- Andrzej Kotula (1853–1934) – inżynier, dyrektor kolei żelaznej w Wiedniu
- Bernard Kotula (1874–1915) – księgarz, poeta, nauczyciel
- Bolesław Kotula (1849–1898) – botanik i zoolog
- Brunon Kotula (1898–1961) – księgarz i wydawca
- Franciszek Kotula (1900–1983) – etnograf, folklorysta i muzealnik
- Jerzy Kotula (1855–1889) – księgarz i wydawca
- Karol Kotula (1884–1968) – biskup ewangelicki
- Katarzyna Kotula (ur. 1977) – nauczycielka, posłanka na Sejm RP IX i X kadencji
- Ludwik Kotula (1907–1972) – górnik i dziennikarz
- Oskar Kotula (1900–1967) – nauczyciel
- Tadeusz Kotula (1923–2007) – historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotulanka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotulek

pieszczotliwie o kocie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pieszcz. kotek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotulin

W Polsce

- Kotulin – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Rogów
- Kotulin – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
- Kotulin – gromada w powiecie gliwickim
- Kotulin – przystanek kolejowy w miejscowości Kotulin, w województwie śląskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotuń

pieszczotliwie: kotka; kotusia

W Polsce

- Kotuń – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń
- Kotuń – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Szydłowo
- Kotuń – gromada w powiecie siedleckim
- Kotuń – przystanek kolejowy w Kotuniu, w województwie mazowieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotunia

pieszczotliwie: kotka; kotusia

Kotunia – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca. Nazwa wsi wyewoluowała z wcześniejszego Chotunia.

Wieś duchowna Chotunia, własność biskupstwa poznańskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie pyzdrskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Dawniej przez miejscowość przebiegała droga nr 466, łącząca Słupcę z Pyzdrami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotunio

pieszczotliwie: kotka; kotusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotuński

przymiotnik od: Kotuń

#### Źródła:

SJP.pl

# Koturn

1. bardzo gruba podeszwa w obuwiu, zwłaszcza damskim;
2. but na takiej podeszwie;
3. specjalny podwyższony but używany przez aktorów teatru antycznego dla podwyższenia sylwetki;
4. w przenośni: przesadna podniosłość i pompatyczność wypowiedzi i gestów; patos, zadęcie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) but o grubej podeszwie zakładany przez aktorów w antycznym teatrze greckim;

(1.2) but damski na wysokiej podeszwie

Koturny – buty na bardzo wysokich obcasach. Używane były m.in. w starożytnym teatrze greckim. Ich podeszwy robiono z kilku warstw twardej wyprawionej skóry. Aktorzy w teatrze greckim wkładali je, aby można było ich lepiej widzieć z daleka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koturnowość

przesadna podniosłość i pompatyczność wypowiedzi i gestów; patos, zadęcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Koturnowy

1. przymiotnik od: koturn;
2. przenośnie: przesadnie podniosły, uroczysty

przymiotnik

(1.1) związany z koturnem, dotyczący koturnu

(1.2) przen. przesadnie uroczysty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koturny

1. obuwie na bardzo grubej podeszwie;
2. specjalny rodzaj obuwia na bardzo wysokiej podeszwie używany przez aktorów teatru antycznego dla podwyższenia sylwetki

Koturny – buty na bardzo wysokich obcasach. Używane były m.in. w starożytnym teatrze greckim. Ich podeszwy robiono z kilku warstw twardej wyprawionej skóry. Aktorzy w teatrze greckim wkładali je, aby można było ich lepiej widzieć z daleka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotuś

pieszczotliwie o kocie lub bliskiej osobie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotusia

pieszczotliwie o bliskiej osobie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotuszów

W Polsce

- Kotuszów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
- Kotuszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Kotuszów – gromada w powiecie buskim, później - staszowskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotuła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotwa

wiązanie drewniane albo stalowe wzmacniające budowlę; kotew

Kotwa może dotyczyć:

- Kotwa (kotew) – element konstrukcji budowlanej
- Kotwa – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotwasice

Kotwasice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Malanów.

Miejscowość położona jest 3 km na północ od Malanowa, przy drodze do Konina.

Nazwa miejscowości pochodzi od słowa kotwa, czyli poziomego pręta ściągającego elementy konstrukcji.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotwiarka

AHTS (ang. Anchor Handling Tug / Supply vessel) – statek do pracy przy instalacjach offshore polegającej na obsłudze ich kotwic oraz dostarczaniu zaopatrzenia. Jeden z typów holownika.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotwić

łączyć poszczególne elementy budowlane za pomocą kotwi

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakotwić)

(1.1) techn. bud. wiązać, zamocowywać poszczególne elementy budowlane przy użyciu kotwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotwica

stalowa konstrukcja z trzonem i ramionami, która rzucona ze statku (na linie lub łańcuchu), zagłębia się w dno i utrzymuje statek w jednym miejscu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. przyrząd służący do unieruchomienia statku (czasem także innych pływających obiektów) przez zaczepienie o dno;

(1.2) gwara. mar. postój statku na redzie

(1.3) gwara. więzienna: drut z zakończeniem w kształcie kotwicy (1.1), używany do kaleczenia przełyku

Kotwica – element wyposażenia jednostki pływającej służący do unieruchomienia jej na wodzie przez zaczepienie o dno, niekiedy do hamowania oraz wykonywania manewrów.

Kotwice wytwarzane są najczęściej ze stali kutej bądź walcowanej, rzadziej odlewane ze staliwa. Głównymi elementami konstrukcyjnymi kotwicy są trzon oraz łapy niekiedy zakończone pazurami. Istnieje kilka podstawowych typów kotwic, różniących się budową i kształtem, wszystkie jednak działają na tej samej zasadzie: statek rzuca kotwicę, a następnie, dryfując, zaczyna ją wlec. Zmniejszenie kąta pomiędzy liną kotwiczną a dnem zbiornika, spowodowane oddalaniem się statku, prowadzi do ułożenia kotwicy w taki sposób, że łapa lub łapy zagłębiają się w dnie. Kotwica stawia duży opór, utrzymujący statek w miejscu. Konstrukcja kotwicy sprawia, że jej podniesienie jest możliwe tylko wtedy, gdy lina kotwiczna patrzy pion tj. kotwica znajduje się pionowo pod kadłubem jednostki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotwicki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kotwicki – katolicki duchowny
- Mikołaj Kotwicki – polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotwicowisko

obszar na redzie, w porcie lub przed portem, wyznaczony do rzucania przez statki kotwicy; przedporcie, przedmorze, przedport, awanport

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mar. część redy (lub portu), w której można zakotwiczać statki;

Kotwicowisko – wyznaczony akwen znajdujący się w bezpiecznej odległości zarówno od lądu, jak i budowli hydrotechnicznych, przeznaczony dla jednostek pływających na miejsce postoju na kotwicy. Jest to akwen o dnie dostatecznie płytkim, trzymającym kotwicę (odpowiednio zwartym), a jednocześnie nie blokującym jej (np. oczyszczony z wraków). Kotwicowisko jest zwykle osłonięte z jednej lub kilku stron od fali i wiatru przez naturalne przeszkody, takie jak wyspy i półwyspy, lub tworzone przez człowieka budowle, np. falochrony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotwicowy

przymiotnik od: kotwica

przymiotnik relacyjny

(1.1) mors. związany z kotwicą, dotyczący kotwicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotwiczka

1. zdrobnienie od: kotwica;
2. w wędkarstwie: haczyk mający kilka ramion

Kotwiczka (łac. cardo, l. mn. cardi) − element narządów gębowych stawonogów stanowiący część szczęk, a u krocionogów też żuwaczek.

U sześcionogów kotwiczka stanowi nasadową część szczęk. W aparacie gębowym typu gryzącego kotwiczka szczęk I pary łączy się luźno z puszką głowową z jednej strony, a stawowo z pieńkiem z drugiej. W aparacie gębowym gryząco-liżącym kotwiczki I pary szczęk są wydłużone, a w innych typach aparatów ulegają silnym przekształceniom. U skoczogonków między kotwiczką a puszką głowową znajduje się jeszcze jeden skleryt − fulcrum. Kotwiczki II pary szczęk są zrośnięte tworząc razem podbródek i wchodząc w skład wargi dolnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotwiczne

opłata statku za możliwość zatrzymania się w porcie; opłata kotwiczna

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mors. opłata za kotwiczenie w porcie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotwicznik

dawniej: poborca podatkowy zbierający opłaty za zatrzymanie statku w porcie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. mar. poborca podatkowy zbierający opłaty za zarzucenie kotwicy w porcie

(1.2) daw. mar. marynarz zawiadujący na okrętach kotwicą i linami

(1.3) daw. rzem. kowal wykuwający kotwice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotwiczny

przymiotnik od: kotwica

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z kotwicą, dotyczący kotwicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kotwiowy

→ kotew; kotwowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotwowy

→ kotwa, → kotew; kotwiowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koty

1. rodzina ssaków drapieżnych obejmująca 37 gatunków, charakteryzujących się m.in. muskularną budową ciała, smukłą sylwetką, krótką sierścią i długim ogonem; kotowate;
2. zszyte skóry kotów lub zajęcy służące za futrzane podbicie płaszcza;
3. kłębki kurzu

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Felinae|G. Fischer|ref=tak., podrodzina ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: kot

Koty (Felinae) – podrodzina ssaków drapieżnych z rodziny kotowatych (Felidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotyledon

krzew lub podkrzew z rodziny gruboszowatych o mięsistych liściach i rurkowatych kwiatach; niektóre gatunki hodowane jako rośliny doniczkowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotylion

taniec towarzyski, do którego dobierają się pary według jednakowych parzystych oznak; oznaka przypinana tańczącym ten taniec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) tradycyjna zbiorowa zabawa taneczna, o XIX-wiecznym francuskim rodowodzie, złożona z kilku samodzielnych tańców i zabaw, niekiedy z wymianą drobnych upominków, podczas której tańczy się walca figurowego, mazurka albo galop, a w której pary dobierają się według przypiętych wcześniej wstążek kotylionów (2.1);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) każda z dwóch identycznych ozdób, zwykle w formie wstążki uformowanej w rozetkę, przypinanych na balu potencjalnym partnerom w kotylionie (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotylionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kotylion

#### Źródła:

Wiktionary

# Kotylionowy

przymiotnik od: kotylion

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotylozaur

pierwotny gad kopalny z rodziny o tej samej nazwie, o masywnej budowie, długości do trzech metrów, żyjący w permie i triasie

Kotylozaury (Cotylosauria) – pierwotnie nazwę tę stosowano na określenie najstarszych i najbardziej pierwotnych gadów kopalnych, które miały dać początek wszystkim późniejszym owodniowcom. Obecnie jednak uważa się, że tak definiowane kotylozaury grupowały różne bliżej nie spokrewnione ze sobą zwierzęta czworonogie – m.in. część anapsydów (np. wymarłe pod koniec permu parejazaury) i blisko spokrewnione z diapsydami karbońskie rodziny Captorhinidae (m.in. rodzaj Captorhinus) i Protorothyrididae (m.in. rodzaj Hylonomus), a według niektórych definicji nawet sejmurię i pokrewne jej czworonogie. W dodatku tak definiowane kotylozaury były grupą parafiletyczną, gdyż nie obejmowały bardziej zaawansowanych ewolucyjnie owodniowców, które miały od nich pochodzić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotylozaury

rodzina najpierwotniejszych gadów kopalnych żyjących w permie i triasie, przodków wszystkich gadów

Kotylozaury (Cotylosauria) – pierwotnie nazwę tę stosowano na określenie najstarszych i najbardziej pierwotnych gadów kopalnych, które miały dać początek wszystkim późniejszym owodniowcom. Obecnie jednak uważa się, że tak definiowane kotylozaury grupowały różne bliżej nie spokrewnione ze sobą zwierzęta czworonogie – m.in. część anapsydów (np. wymarłe pod koniec permu parejazaury) i blisko spokrewnione z diapsydami karbońskie rodziny Captorhinidae (m.in. rodzaj Captorhinus) i Protorothyrididae (m.in. rodzaj Hylonomus), a według niektórych definicji nawet sejmurię i pokrewne jej czworonogie. W dodatku tak definiowane kotylozaury były grupą parafiletyczną, gdyż nie obejmowały bardziej zaawansowanych ewolucyjnie owodniowców, które miały od nich pochodzić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotynia

nazwisko

Kotynia (kaszb. Jezoro Kòtëniô) – polodowcowe jezioro wytopiskowe w mezoregionie Bory Tucholskie, na południe od wsi Zdunowice (gmina Sulęczyno, powiat kartuski, województwo pomorskie).

Powierzchnia całkowita jeziora wynosi 16,57 ha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotynina

związek chemiczny powstały w wyniku rozkładu nikotyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotyzacja

1. ustalenie wartości czegoś, zwłaszcza waloru finansowego, papieru wartościowego;
2. rozkład na raty jakiejś płatności, składki, podatku itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotłowanina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zamieszanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Kotłowisko

coś co się kotłuje, kłębi, gwałtownie porusza; kłębowisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotłówka

zupa z wywaru, w którym gotowało się mięso na wędliny

w Polsce

- Kotłówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Kotłówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
- Kotłówka – część wsi Sopieszyno w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Wejherowo
- Kotłówka – część wsi Laliki w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Milówka
- Kotłówka – gromada w powiecie garwolińskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kotłownia

pomieszczenie, w którym zainstalowane są kotły podgrzewające wodę lub wytwarzające parę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie lub budynek, w którym zamontowane są kotły grzewcze

Kotłownia – pomieszczenie lub budynek, przedział statku lub okrętu, w którym znajduje się kocioł grzewczy lub parowy.

Na statku część siłowni, przeważnie wydzielona. W odniesieniu do okrętownictwa termin archaiczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kotłowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Kotłowo – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kępice
- Kotłowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Biesiekierz

#### Źródła:

Wikipedia

# Kotłowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kotłowy

przymiotnik od: kocioł

przymiotnik

(1.1) związany z kotłami czy kotłownią

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik obsługujący kotły w kotłowni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kouign-Amann

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. słodkie bretońskie maślane ciasto drożdzowe, pieczone w formie rolek lub placekacka

#### Źródła:

Wiktionary

# Koulun

[czytaj: kałlun]
1. miasto w Chinach;
2. półwysep w Chinach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. obszar miejski w Hongkongu;

Koulun (chiń. Jiulong, ang. Kowloon) – region w Hongkongu.

Wraz z półwyspem Koulun i Nowym Koulunem liczy 2,06 mln mieszkańców (2003). Jest to ośrodek handlowo-finansowy o międzynarodowym znaczeniu, a także międzynarodowy port morski i lotniczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kouluński

→ Koulun [czytaj: kałluński]

#### Źródła:

SJP.pl

# Kousa

dereń kousa - gatunek rośliny z rodziny dereniowatych pochodzący z Chin, Japonii i Korei

#### Źródła:

SJP.pl

# Kovacs

[czytaj: kowacz] nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Erika Kovacs – rumuńska bobsleistka, olimpijka
- Ernie Kovacs – amerykański komik, aktor, gospodarz programów telewizyjnych
- Greg Kovacs – kanadyjski kulturysta
- Răzvan Kovacs – rumuński zapaśnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kovacz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kować

dawniej: kuć

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowacz

rzemieślnik trudniący się kuciem przedmiotów z metalu

Kowacz (bułg. Ковач) – szczyt pasma górskiego Riła, w Bułgarii, o wysokości 2634 m n.p.m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowadełko

1. zdrobnienie od: kowadło
2. jedna z trzech kosteczek słuchowych w jamie bębenkowej u ssaków
3. kulisty występ gniazda spłonki w łusce naboju

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. jedna z trzech kosteczek słuchowych u ssaków;

Kowadełko (łac. incus) – jedna z trzech kosteczek słuchowych u ssaków. Położona jest w jamie bębenkowej. Przekazuje drgania dźwiękowe z ucha zewnętrznego do ucha wewnętrznego.

Znajduje się w uchu środkowym. Swoją powierzchnią stawową łączy się z główką młoteczka (łac. caput mallei) a odnogą długą (łac. crus longum) jest ruchomo połączona z głową strzemiączka. Ewolucyjnie wywodzi się z kości kwadratowej gadów, która pierwotnie pochodzi z kości osłaniających pierwszą szparę skrzelową ryb (tryskawkę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowadełkowy

przymiotnik od: kowadełko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowadlnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kuźnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Kowadło

1. żelazna lub stalowa podstawa, na której kuje się przedmioty metalowe;
2. w związku frazeologicznym: znajdować się między młotem a kowadłem - być w sytuacji, w której każde z dwu rozwiązań jest niekorzystne

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt na południowym krańcu Gór Złotych;

- kowadło (narzędzie)
- Kowadło – szczyt w Górach Złotych
- Kowadło – skała na szczycie Kończystej w Tatrach
- Kowadło – skała w rezerwacie przyrody Zielona Góra w województwie śląskim
- Kowadło – skała w Wąwozie Ostryszni na Wyżynie Olkuskiej
- kowadło – konkurencja zawodów siłaczy
- kowadło chmurowe (kowadło burzowe)
- Lodowe kowadło – saga fantasy Michaela Scotta Rohana
- "Kowadło" – nagroda stowarzyszenia "Kuźnica"
- "Kowadło" – kryptonim jednostki Związku Walki Zbrojnej "Obwód Luboml AK"
- KOWADŁO – Festiwal Państwowych Młodzieżowych Ośrodków Wychowawczych w Kuźni Raciborskiej
- "Latające kowadło" (Flying Anvil) – jedna z nieoficjalnych nazw samolotu McDonnell Douglas F-4 Phantom II

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowadłowy

→ kowadło

Patrz:kowadło

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowal

1. rzemieślnik wykonujący przedmioty z żelaza, podkuwający konie itp.; kuziennik;
2. wykwalifikowany robotnik obsługujący młoty maszynowe;
3. pogardliwie o osobie, która dużo się uczy; kujon;
4. dość duży, czerwono-czarny owad z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, pospolity wczesną wiosną u podstaw pni niektórych drzew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kowal – rzemieślnik zajmujący się kowalstwem. Zawód polegający na tworzeniu (wykuwaniu) przedmiotów z metalu. Miejscem pracy kowala jest kuźnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowala

1. rzemieślnik wykonujący przedmioty z żelaza, podkuwający konie itp.; kuziennik;
2. wykwalifikowany robotnik obsługujący młoty maszynowe;
3. pogardliwie o osobie, która dużo się uczy; kujon;
4. dość duży, czerwono-czarny owad z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, pospolity wczesną wiosną u podstaw pni niektórych drzew

W Polsce

- Kowala – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy
- Kowala – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Kowala – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Sitkówka-Nowiny
- Kowala – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Kowala – gmina wiejska, powiat miechowski, województwo kieleckie/krakowskie
- Kowala – gmina wiejska, powiat nowoaleksandryjski, gubernia lubelska
- Kowala – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim
- Kowala – gromada w powiecie opolsko-lubelskim
- Kowala – gromada w powiecie proszowickim
- Kowala – gromada w powiecie radomskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalanin

mieszkaniec Kowala (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalanka

mieszkanka Kowala (miasta w Polsce)

Kowalanka – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Wolanów. Ma status sołectwa.

Do 2023 miejscowość była częścią wsi Wolanów.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Doroty w Wolanowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalczuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Kowalczuk – polska taekwondzistka
- Anna Kowalczuk – rosyjska aktorka
- Cezary Kowalczuk – polski montażysta filmowy
- Cezary Kowalczuk – polski artysta fotograf
- Daniel (Kowalczuk) – ukraiński duchowny prawosławny
- Ilja Kowalczuk – rosyjski hokeista, olimpijczyk
- Ilko-Sascha Kowalczuk – niemiecki historyk
- Jerzy Kowalczuk – polski geofizyk
- Michał Kowalczuk – polski architekt, konserwator zabytków i rzeźbiarz
- Piotr Kowalczuk – polski samorządowiec, urzędnik i pedagog
- Piotr Kowalczuk – polski profesor, oceanolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalczyk

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. uczeń kowala, czeladnik kowalski

(1.2) daw. syn kowala

Kowalczyk (forma żeńska: Kowalczyk, Kowalczykowa, Kowalczykówna, liczba mnoga: Kowalczykowie) – polskie nazwisko notowane od 1427 roku. Obecnie jest to piąte pod względem popularności nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 22 stycznia 2025 r. nazwisko to nosiło 48 449 Polek i 47 252 Polaków. Łącznie nazwisko to nosiło 95 701 obywateli Polski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowalencyjność

charakterystyka atomu określająca liczbę par elektronowych wspólnych z innymi atomami wchodzącymi razem z nim w skład związku chemicznego; kowalentność

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalencyjny

w fizyce, chemii: wiązanie kowalencyjne - wiązanie powstałe przez kwantowe sprzężenie pary elektronów pochodzących z dwóch sąsiednich atomów; wiązanie kowalentne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalenko

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Kowalenko – białoruski lekkoatleta
- Andriej Kowalenko – rosyjski hokeista, działacz hokejowy, olimpijczyk
- Andrij Kowałenko – ukraiński piłkarz wodny
- Andrij Kowałenko – ukraiński pływak
- Igor Kowalenko – ukraiński szachista
- Jan Kowalenko – prawosławny duchowny
- Jan (Kowalenko) (właśc. Andriej Kowalenko) – prawosławny biskup
- Jelena Kowalenko – rosyjska siatkarka
- Nikander (Kowalenko) – prawosławny biskup
- Siergiej Kowalenko – radziecki koszykarz
- Władysław Kowalenko – polski historyk, archeolog, marynista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalentność

charakterystyka atomu określająca liczbę par elektronowych wspólnych z innymi atomami wchodzącymi razem z nim w skład związku chemicznego; kowalencyjność

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalentny

w fizyce, chemii: wiązanie kowalentne - wiązanie powstałe przez kwantowe sprzężenie pary elektronów pochodzących z dwóch sąsiednich atomów; wiązanie kowalencyjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalewianin

mieszkaniec Kowalewa Pomorskiego (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalewianka

mieszkanka Kowalewa Pomorskiego (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalewice

3 miejscowości w Polsce:

- Kowalewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
- Kowalewice – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Kowalewice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

Zobacz też: Kowalewice Nowe, Kowalewice Włościańskie

#### Źródła:

Wikipedia

# Kowalewicz

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Kowalewicz:

- Andrzej Kowalewicz
- Ben Kowalewicz
- Jan Kowalewicz
- Stefan Kowalewicz
- Julian Kowalewicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalewko

W Polsce

- Kowalewko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Kowalewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Kowalewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
- Kowalewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Stara Biała
- Kowalewko – część wsi Kowalewo w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Mieleszyn
- Kowalewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
- Kowalewko – gromada w latach 1954–1959
- Kowalewko – gromada w latach 1954–1959

#### Źródła:

Wikipedia

# Kowalewski

przymiotnik od: Kowalewo Pomorskie

Osoby o nazwisku Kowalewski:

- Adam Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Aleksander Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Anton Kowałewski – łyżwiarz figurowy
- Bogdan Kowalewski (ur. 1953) – gitarzysta basowy
- Bronisław Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Jan Kowalewski (1892-1965) – podpułkownik
- Jerzy Kowalewski (ur. 1944) – skoczek do wody
- Józef Kowalewski (1801-1878) – filolog
- Krzysztof Kowalewski (1937-2021) – aktor
- Leonard Kowalewski (XX w.) – prezydent Włocławka
- Leszek Kowalewski (1910-1943) – porucznik
- Maciej Kowalewski (ur. 1969) – aktor
- Maciej Kowalewski (ur. 1977) – socjolog
- Maksim Kowalewski (1851-1916) – socjolog
- Maksymilian Kowalewski (1879-1940) – pułkownik
- Maksymilian Kowalewski (1898-1966) – major obserwator
- Marian Kowalewski (ur. 1951) – profesor AWF
- Michał Kowalewski (ur. 1971) – dziennikarz
- Mieczysław Kowalewski (1857-1919) – zoolog
- Mirosław Kowalewski (ur. 1952) – wioślarz
- Paweł Kowalewski (ur. 1948) – malarz
- Pawieł Kowalewski (1849-1931) – lekarz
- Roman Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Sławomir Kowalewski (ujednoznacznienie)
- Stanisław Kowalewski (1918-2003) – pisarz
- Stefan Kowalewski (1915-1944) – podporucznik
- Wacław Kowalewski (1891-1962) – architekt
- Władimir Kowalewski (1842-1883) – paleontolog
- Włodzimierz Kowalewski (ur. 1956) – pisarz
- Wojciech Kowalewski (ur. 1977) – piłkarz
- Zbigniew Kowalewski (ujednoznacznienie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalicha

dawniej: żona kowala; kowalowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona kowala

(1.2) kobieta zajmująca się kowalstwem

Kowalicha – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Dąbrówka. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Miłosierdzia Bożego w Józefowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowalik

ptak leśny z rzędu wróblowych, zamieszkujący lasy Eurazji i Ameryki Północnej, w Polsce pod ochroną; bargiel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Sitta europaea|ref=tak., mały leśny ptak z rzędu wróblowych, zimą często spotykany w karmnikach;

- Kowalik – miejscowość w województwie warmińsko-mazurskim
- Kowalik lub Kowalik Piski – część miasta Rucianego-Nidy w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowaliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalka

1. kobieta trudniąca się kowalstwem;
2. zajęcie, profesja kowala; kowalstwo

- Kowalka – nieoficjalna nazwa części wsi Zaniemyśl w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Zaniemyśl
- Kowalka (dawniej Nowy Młot, Nowy Hamerek, kaszb. Nowi Hômerk, niem. Neuhammer) – przysiółek wsi Kostkowo w Polsce położony w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. kowadło

#### Źródła:

Wiktionary

# Kowalność

zdolność metalu do zmiany kształtu pod wpływem kucia; klepalność, kujność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest kowalne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kowalny

o metalach: dający się łatwo kuć; kujny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalowa

żona kowala

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 2 podstawowe

- Kowalowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Mieroszów
- Kowalowa – przysiółek wsi Lubień w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Lubień
- Kowalowa – część wsi Trzebunia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
- Kowalowa – część wsi Naprawa w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
- Kowalowa – część wsi Osielec w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
- Kowalowa – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
- Kowalowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Ryglice
- Kowalowa – część wsi Iwla w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalować

rzadko: być kowalem, zajmować się kowalstwem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowalowate

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych

Kowalowate (Pyrrhocoridae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych. Obejmuje ponad 360 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalówka

nazwisko

## Miejscowości i ich części w Polsce

## Miejscowości poza Polską

Na Ukrainie

- Kowalówka – wieś w obwodzie winnickim
- Kowalówka – wieś w obwodzie tarnopolskim
- Kowalówka – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie kołomyjskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowalski

1. przymiotnik od: Kowal, Kowala, Kowale Oleckie;
2. związany z kowalem lub kowalstwem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przen. przeciętny Polak, obywatel Polski

Kowalski (forma żeńska: Kowalska; liczba mnoga: Kowalscy) – drugie pod względem popularności (po Nowak) nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 30.01.2023 nazwisko to nosiło 68454 Polek i 67505 Polaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowalstwo

1. dział technologii zajmujący się procesami obróbki przedmiotów metalowych przez kucie; kuziennictwo, kuźnictwo, przemysł kuźniczy;
2. zawód, zajęcie kowala; kowalka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. fach kowala

(1.2) rzem. produkcja kuźnicza

Kowalstwo – rzemiosło wykonywane przez kowala, przy użyciu narzędzi kowalskich. Polega na wytwarzaniu przedmiotów przez kucie. Miejsce pracy kowala nazywane jest kuźnią.

Podstawowe wyposażenie kuźni:

- Palenisko – umożliwia ogrzanie metalu do temperatury, która pozwala na łatwiejszą obróbkę.
- Kowadło – zajmuje zwykle centralne miejsce kuźni. Jest to duży blok twardego żelaza lub stali, specjalnie ukształtowany, na którym kładzie się metal poddawany obróbce.
- Młotek – zwykle jest ich kilka. Różnią się wielkością i ciężarem. Służą do nadawania kształtu metalowi.
- Kleszcze – służą do chwytania rozgrzanego metalu, oraz przytrzymywania go na kowadle w czasie obróbki młotkiem.
- Fartuch i rękawice – służą do ochrony ciała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowaluk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kowanówko

Kowanówko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki, nad Wełną.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W Kowanówku znajduje się szpital rehabilitacyjno-kardiologiczny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kowar

stop żelaza, kobaltu, niklu i manganu

Kowar – stop żelaza zawierający przeciętnie 30% niklu, 15% kobaltu i 0,2% manganu o współczynniku rozszerzalności liniowej porównywalnym ze szkłem. Stosowany jest w elektronice próżniowej do produkcji elektrod i elementów wtapianych w szkło, np. w lampach elektronowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowara

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowariancja

miara statystyczna określająca zależność dwóch zmiennych losowych (dla zmiennych niezależnych kowariancja wynosi 0)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. stat. iloczyn współczynnika korelacji Pearsona i odchyleń standardowych korelowanych zmiennych losowych;

Kowariancja, \operatorname {cov} (X,Y) – liczba określająca odchylenie elementów od sytuacji idealnej, w której występuje zależność liniowa. Zależność tę określa się między zmiennymi losowymi X i Y.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowariancyjny

związany z kowariancją

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowariantny

w matematyce: pozostający w stałej relacji do czegoś; współzmienniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowarka

maszyna kuźnicza wielobijakowa; młotkownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowarowy

przymiotnik od: kowar

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowarski

→ Kowary

przymiotnik

(1.1) dotyczący Kowar

- Felicjan Szczęsny Kowarski – polski malarz, rzeźbiarz, pedagog
- Lew Kowarski – francuski fizyk atomowy polsko-rosyjskiego pochodzenia
- Kowarski Grzbiet – grzbiet górski w Karkonoszach

Patrz:Kowary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowary

stop żelaza, kobaltu, niklu i manganu

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kowary (niem. Schmiedeberg im Riesengebirge) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, na pograniczu Karkonoszy, Rudaw Janowickich i Kotliny Jeleniogórskiej w Sudetach Zachodnich. Historycznie leżące na Dolnym Śląsku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowarzanin

mieszkaniec Kowar (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowarzanka

mieszkanka Kowar (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowasz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowboj

pasterz bydła, koni w Ameryce Północnej, charakteryzujący się specyficznym, gł. skórzanym ubiorem: szerokim kapeluszem, pasem z przypiętą bronią; cowboy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pasterz bydła w Ameryce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowbojka

skórzany but na obcasie ze spiczastym czubkiem i z wysoką, zaokrągloną u góry cholewką

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pasąca bydło w Ameryce

(1.2) obuw. skórzany but na obcasie z wysoką cholewką o spiczastym czubku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kowbojki

skórzany but na obcasie ze spiczastym czubkiem i z wysoką, zaokrągloną u góry cholewką

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowbojski

→ kowboj; cowboyski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z kowbojami, dotyczący kowbojów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kowel

miasto na Ukrainie

Kowel (ukr. Ковель) – miasto na Ukrainie, w obwodzie wołyńskim, siedziba administracyjna rejonu kowelskiego.

Leży na głównej drodze między Warszawą a Kijowem, około 65 km od granicy polsko-ukraińskiej.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowelin

niebieskogranatowy minerał, siarczek miedzi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) miner. niebieskogranatowy minerał, siarczek miedzi;

Kowelin (także covellin, dawniej używano także nazwy kawelin) – minerał z gromady siarczków. Rozpowszechniony, ale występujący w niewielkich ilościach.

Nazwa pochodzi od nazwiska włoskiego mineraloga, Nicoli Covelliego (1790–1829), który odkrył ten minerał w produktach ekshalacji Wezuwiusza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowelski

przymiotnik od: Kowel (miasto na Ukrainie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. zorganizowana grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej;

Kowen – grupa wyznawców wicca lub innej religii neopogańskiej, działająca zazwyczaj w tej samej miejscowości lub regionie. Słowo pochodzi z języka gaelickiego szkockiego, w którym znaczyło tyle co "zgromadzenie".

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowenant

warunek umowny określający wymogi dla pożyczkobiorcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kower

dawny przebój muzyczny lansowany przez nowego wykonawcę w nowej aranżacji; cover

Cover (ang. cover, od cover version; IPA /ˈkʌvə/) – nowa aranżacja, interpretacja istniejącego utworu muzycznego wykonywana przez artystę, który nie jest jego pierwotnym twórcą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowerkot

gęsta tkanina wełniana na płaszcze i kostiumy; covercoat

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowid

potocznie: COVID-19 - ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana koronawirusem SARS-CoV-2; covid, covidek, covidzik, koronainfekcja, wuhanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowidowy

→ COVID-19; covidowy, COVID-owy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowidoza

sytuacja wywołana pandemią COVID-19 oraz zbyt intensywnymi, uciążliwymi działaniami mającymi na celu jej ograniczenie; covidoza, pandemioza

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowieński

→ Kowno; kownieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Kowna, związany z Kownem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kowieski

przymiotnik od: Kowiesy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowiesy

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Kowiesy – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Kowiesy
- Kowiesy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Bielany
- Kowiesy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
- Kowiesy – gromada w powiecie skierniewickim
- Kowiesy – dawna gmina wiejska w woj. lubelskim/warszawskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowiór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. staw (dla kaczek, gęsi)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kownacki

nazwisko

Kownacki, Kownacka – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 3 tys. osób.

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Kownacki (ur. 27 marca 1989 w Łomży) – polsko-amerykański pięściarz
- Bartosz Kownacki (ur. 11 sierpnia 1979 w Warszawie) – prawnik, działacz państwowy
- Dawid Kownacki (ur. 14 marca 1997 w Gorzowie Wielkopolskim) – polski piłkarz
- Edmund Knoll-Kownacki (ur. 24 lipca 1891 w Pomiechówku, zm. 2 września 1953) – generał brygady Wojska Polskiego
- Gabriela Kownacka (ur. 25 maja 1952 we Wrocławiu, zm. 30 listopada 2010 w Warszawie) – polska aktorka teatralna i telewizyjna
- Hipolit Kownacki (ur. 21 sierpnia 1761 w Wysocicach, zm. 28 marca 1854 w Warszawie) – przedsiębiorca hutniczy, geolog i historyk
- Katarzyna Kownacka (ur. 25 listopada 1970 w Ciechanowie) – polska aktorka filmowa i teatralna, pieśniarka i animatorka kultury
- Maria Kownacka (ur. 11 września 1894 w Słupie, zm. 27 lutego 1982 w Warszawie) – polska pisarka, tłumaczka z jęz. rosyjskiego
- Piotr Kownacki (ur. 8 października 1954 w Warszawie) – prawnik, działacz państwowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kownianin

mieszkaniec Kowna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kownianka

mieszkanka Kowna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kownieński

→ Kowno; kowieński

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowno

miasto na Litwie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. drugie najważniejsze miasto Litwy, położone w środkowej Litwie u zbiegu Niemna i Wilii;

Kowno (lit. Kaunas; wymowa, biał. Коўна, ros. Каунас, Ковно lub Ковна; jidysz ‏קאָוונע‎; Kowne) – drugie pod względem liczby mieszkańców miasto Litwy (około 319 790 tys. mieszkańców w 2023 roku) i największy ośrodek przemysłowy kraju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowol

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ent. czarny żuk

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. etn. choreogr. cieszyński taniec ludowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kowolik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kowr

skrótowiec

(1.1) = Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa;

#### Źródła:

Wiktionary

# Kowrow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, położone w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą;

Kowrow (ros. Ковров) – miasto w Rosji, w obwodzie włodzimierskim, nad Klaźmą (dopływ Oki). Około 135,7 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kowrowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kowrowem, dotyczący Kowrowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kowtun

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrij Kowtun – ukraiński piłkarz
- Jurij Kowtun – rosyjski piłkarz
- Ołeksij Kowtun – ukraiński piłkarz
- Maksim Kowtun – rosyjski łyżwiarz figurowy
- Natalja Kowtun – rosyjska lekkoatletka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowymiar

kowymiar podprzestrzeni - pojęcie odnoszące się do podprzestrzeni wektorowej

Podprzestrzeń liniowa a. wektorowa – podzbiór przestrzeni liniowej, który sam jest przestrzenią liniową z działaniami dziedziczonymi z wyjściowej przestrzeni. Równoważnie, podzbiór U przestrzeni liniowej V nad ciałem K jest podprzestrzenią liniową wtedy i tylko wtedy, gdy dla wszystkich wektorów \mathbf {u} ,\mathbf {v} \in U i skalarów a\in K spełnione są warunki:

  0\in U,
  a\mathbf {u} \in U,
  \mathbf {u} +\mathbf {v} \in U.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kowzan

nazwisko

Znane osoby noszące nazwisko Kowzan:

- Artur Julian Kowzan – poeta, historyk
- Borys Kowzan – sowiecki lotnik, pułkownik
- Franciszek Kowzan – poeta, powstaniec
- Tadeusz Kowzan – historyk literatury, teatrolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koza

1. zwierzę hodowlane z rodziny krętorogich; samica tego zwierzęcia;
2. samica sarny i kozicy;
3. ryba z rodziny piskorzowatych;
4. ludowy instrument dęty; dudy, duda;
5. potocznie:
a) lekkomyślna, przesadnie wesoła dziewczyna; kózka;
b) mały, metalowy piecyk;
c) areszt, więzienie;
d) miejsce odbywania kary szkolnej;
e) smark, glut

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. skóra zwierzęca

- koza domowa i inne ssaki z rodzaju Capra, rodziny krętorogich:
  - koza śruboroga (markur)
  - koza bezoarowa
- rasy kozy domowej:
  - koza saaneńska
  - koza burska
- koza – w gwarze myśliwskiej samica sarny lub kozicy
- koza lub kózka – gatunek (lub podgatunek) ryby z rodziny piskorzowatych (zwykle w odniesieniu do kozy pospolitej):
  - koza pospolita
  - koza aralska (podgatunek kozy złotawej)
  - koza dunajska
  - koza kaspijska
  - koza kaukaska
  - koza oczkoplama
  - koza rumuńska
  - koza wielka (koza bałkańska)
  - koza włoska (koza wenecka)
  - koza złotawa
- koza – rodzaj pieca
- koza – statek do przewozu zboża
- koza – inaczej dudy, instrument muzyczny
- koza – dawny pogański obrzęd ludowy
- Kapella (Capella, Koza) – gwiazda w gwiazdozbiorze Woźnicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nakazywać, nauczać

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozacki

odnoszący się do kozaka, należący do kozaka

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Kozaków (ludności ruskiej/ukraińskiej)

(1.2) odnoszący się do kozaków (oddziałów wojskowych)

(1.3) pot. odważny

(1.4) pot. niewiarygodnie szybki i zwinny

(1.5) pot. bardzo wysoki

(1.6) pot. wyśmienity, rewelacyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kozacko

przysłówek

(1.1) pot. odważnie, budząc podziw, robiąc wrażenie

(1.2) pot. bardzo

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozackość

→ kozacki

Patrz:kozacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozactwo

kozaczyzna; dawniej:
1. oddział wojska złożony z Kozaków;
2. kozacy, wojsko kozackie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozacy

1. potocznie: ktoś odważny, mężny
2. żołnierz lekkiej jazdy kozackiej

Kozacy (ukr. козаки́ / kozaky, ros. каза́ки a. казаки́ / kazaki, z tur. quazzāq, awanturnik) – grupa ludności o charakterze wieloetnicznym z dominującym substratem ruskim, zamieszkującej stepy położone na południe od księstw ruskich, określająca później także rodzaj osadnictwa wojskowego na zasiedlanych ziemiach pogranicznych Rzeczypospolitej i Rosji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozaczek

zdrobnienie od: kozak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kozak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kozaczka

zdrobnienie od: kozak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozaczki

zdrobnienie od: kozak

Kozaczki (ukr. Козачки) – wieś na Ukrainie w rejonie krzemienieckim należącym do obwodu tarnopolskiego.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała strażnica KOP „Kozaczki”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozaczok

[czytaj: kozaCZOK] taniec popularny w Europie Zachodniej w drugiej połowie lat sześćdziesiątych, oparty na różnych przeróbkach jednej z najbardziej znanych pieśni rosyjskich - "Katiusza"; kazaczok

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozaczuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Kozaczuk – polski aktor teatralny i filmowy
- Władysław Kozaczuk – polski historyk wojskowości, wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozaczy

przymiotnik od: kozak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozaczyć

1. dawniej: narzucać komuś kozacki tryb życia, kozackie obyczaje;
2. dawniej: pędzić życie typowe dla Kozaka, żyć jak Kozak; kozakować;
3. potocznie: udawać kozaka, starać się być śmiałkiem, kozakiem, popisywać się odwagą; kozakować

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozaczyzna

kozactwo; dawniej:
1. oddział wojska złożony z Kozaków;
2. kozacy, wojsko kozackie

- Kozaczyzny − terytoria należące do Kozaków

- Kozaczyzna − wieś na Litwie
- Kozaczyzna – – wieś na Ukrainie w rejonie czortkowskim należącym do obwodu tarnopolskiego
- Kozaczyzna – wieś na Ukrainie w rejonie brodzkim obwodu lwowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozak

1. potocznie: ktoś odważny, mężny
2. żołnierz lekkiej jazdy kozackiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek wspólnoty zamieszkującej stepy na południowych pograniczach dawnej Rzeczpospolitej i Rosji;

- Kozacy – lud zamieszkujący wschodnią Europę i Azję
  - Kozacy dunajscy
  - Kozacy zaporoscy
  - Kozacy dońscy
  - Kozacy kubańscy
  - Kozacy terscy
  - Kozacy astrachańscy
  - Kozacy uralscy (jaiccy)
  - Kozacy Siedmiorzecza
  - Kozacy orenburscy
  - Kozacy syberyjscy
  - Kozacy nadbajkalscy
  - Kozacy amurscy
  - Kozacy ussuryjscy
  - Kozacy buscy (nadbużańscy)
  - Kozacy czarnomorscy
  - Kozacy azowscy
- Miejscowości w Polsce i na Ukrainie:
  - Kozaki – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie gołdapskim, w gminie Gołdap
  - Kozaki – wieś w województwie lubelskim, w powiecie biłgorajskim, w gminie Łukowa
  - Kozak – wieś na Ukrainie
- Rzeka w Polsce:
  - Kozak – niewielka rzeka (struga) dorzecza Narwi, lewy dopływ Przylepnicy
- Muzyka:
  - kozak – muzyczna forma taneczna oparta na tańcu kozak
  - kozak – ukraiński taniec ludowy
- Wojsko:
  - Kozak – improwizowany polski pociąg pancerny z okresu walk polsko-ukraińskich w latach 1918-1919
  - Kozak – ukraiński lekki transporter opancerzony z napędem 4×4
  - kozak – stopień wojskowy w Armii URL (szeregowy)
- Gry:
  - Kozacy: Europejskie boje – gra RTS
  - Kozacy 2: Wojny Napoleońskie – gra RTS
- Osoby:
  - Ján Kozák (ur. 1954) – słowacki piłkarz
  - Ján Kozák (ur. 1980) – słowacki piłkarz
  - Václav Kozák (1937–2004) – czeski wioślarz
  - Andrzej Kozak (ur. 1934) – polski aktor
  - Artur Kozak (1960–2009) – polski prawnik
  - Grzegorz Kozak (ur. 1961) – polski dziennikarz
  - Kinga Kozak – polska piłkarka
  - Krzysztof Kozak – polski wydawca i promotor muzyki hip-hopowej
  - Łukasz Kozak (ur. 1981) – polski historyk, mediewista
  - Łukasz Kozak (ur. 1995) – polski mistrz krav magi
  - Magdalena Kozak (ur. 1971) – polska pisarka fantastyki i żołnierz
  - Miłosz Kozak (ur. 1997) – polski piłkarz
  - Robert Kozak (ur. 1964) – polski dziennikarz
  - Stefan Kozak (ur. 1937) – ukraińsko-polski filolog
  - Wojciech Kozak (ur. 1963) – polski działacz samorządowy, były prezydent Warszawy
  - Zbigniew Kozak (ur. 1961) – polski polityk, poseł na Sejm RP V i VI kadencji
  - Andrzej „Kozak” Kozakiewicz – polski gitarzysta rockowy, członek Pidżamy Porno i Strachów na Lachy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozaki

1. potocznie: ktoś odważny, mężny
2. żołnierz lekkiej jazdy kozackiej

- kozaki – buty z wysoką cholewką, noszone zimą

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozakiewicz

nazwisko

- Andrzej Kozakiewicz – współzałożyciel zespołów Pidżama Porno i Strachy na Lachy
- Antoni Kozakiewicz – polski malarz
- Daniel Kozakiewicz – aktor i reżyser filmowy
- Dariusz Kozakiewicz – polski gitarzysta
- Ita Kozakiewicz – działaczka Polonii na Łotwie
- Jarosław Kozakiewicz – polski artysta
- Jerzy Kozakiewicz – polski aktor
- Mikołaj Kozakiewicz – socjolog, polityk, poseł na Sejm
- Stanisław Kozakiewicz – filomata
- Władysław Kozakiewicz – lekkoatleta-tyczkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozakować

kozaczyć;
1. dawniej: pędzić życie typowe dla Kozaka, żyć jak Kozak;
2. potocznie: udawać kozaka, starać się być śmiałkiem, kozakiem, popisywać się odwagą

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozakowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Józef Kozakowski – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Witold Kozakowski – polski muzyk, nauczyciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozanecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koźbiał

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozdra

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozdrój

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozdrowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożdy

zaimek upowszechniający

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. każdy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kożekrzył

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. nietoperz

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozenin

Kozenin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Sławno.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kozenin, po jej zniesieniu w gromadzie Sławno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Geroncjusza i Wniebowzięcia NMP w Sławnie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kozer

człowiek umiejący rozmawiać, gawędzić interesująco, dowcipnie; gawędziarz; causeur

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozera

dawniej:
1. powód, przyczyna;
2. kolor atutowy (w grze w karty), także karta atutowa;
3. awantura, kłótnia; dziś tylko w wyrażeniu "nie bez kozery" - nie bez powodu, nie bez przyczyny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. powód, przyczyna

(1.2) daw. awantura, kłótnia

(1.3) daw. karc. kolor atutowy, także karta atutowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kozerka

1. miejsce łączenia się kołnierza marynarki oraz klapy;
2. zdrobnienie od: kozera

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozerny

dawniej w kartach: atutowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozerski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozeta

duża kozetka

Kozeta (w oryginale francuskim Cosette) – jedna z fikcyjnych bohaterek powieści Nędznicy Wiktora Hugo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozetka

wyściełana kanapka bez oparcia, używana w gabinetach lekarskich i szpitalach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąski mebel bez oparcia, przeznaczony do leżenia

Kozetka (fr. causette – pogawędka) – niewielka dwuosobowa kanapa, mająca oparcie z jednej lub z dwóch stron.
Wprowadzona we Francji w połowie XVIII wieku, rozpowszechniona w XIX wieku.

W Polsce nazwa różnych leżanek, np. leżanki lekarskiej lub prostego łóżka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozi

związany z kozą, pochodzący od kozy

przymiotnik

(1.1) dotyczący kozy, odnoszący się do kozy (o zwierzęciu)

(1.2) pochodzący od kozy

(1.3) charakterystyczny dla kozy, mający cechy kozy

Közi (jap. こうじ; ur. 29 maja 1972 w prefekturze Niigata) – japoński artysta z nurtu visual kei grający na gitarze, fortepianie, keyboardzie i syntezatorze. Közi najbardziej znany jest z czasów, gdy należał do popularnego zespołu visual kei, MALICE MIZER. Po tym, jak grupa zawiesiła działalność w 2001 roku, Közi dołączył do projektu, Eve of Destiny, grającego industrialnego rocka, a także rozpoczął karierę solową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozianin

mieszkaniec Kóz (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozianka

mieszkanka Kóz (wsi w Polsce)

W Polsce

- Kozianka – część wsi Janik w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Kunów
- Kozianka – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koziara

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziarka

1. rzadko: pasterka kóz;
2. dawniej: żona albo córka pasterza kóz

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziarnia

pomieszczenie dla kóz

- koziarnia – pomieszczenie dla kóz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koziarski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Koziarski – polski inżynier mechanik.
- Daniel Koziarski – polski prawnik, pisarz
- Stanisław Koziarski – polski geograf

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koziarz

1. pasterz kóz;
2. osoba grająca na kozie, dudach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hodowca kóz

(1.2) pasterz kóz

Koziarz, Kosiarz (943 m) – szczyt w grzbiecie głównym Pasma Radziejowej w Beskidzie Sądeckim. Znajduje się w zachodnim końcu tego pasma, pomiędzy Jaworzynką (936 m) a Suchym Groniem (855 m). W północno-zachodnim kierunku stok Koziarza opada w widły dwóch źródłowych cieków potoku Klępowski, we wschodnim kierunku od Koziarza odchodzi niski grzbiet oddzielający dolinę potoku Kąty od doliny Obidzkiego Potoku. Na grzbiecie tym i w dolinach potoków rozłożone są przysiółki Obidzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koziatek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozibród

roślina zielna z rodziny astrowatych (złożonych), rosnąca w wielu gatunkach w Europie, Azji i Afryce

Kozibród (Tragopogon L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje 124 gatunki. Występują one w regionie Morza Środziemnego oraz w pozostałej części Europy i Azji w strefie umiarkowanej, rosnące w formacjach trawiastych. Są to rośliny zielne o trawiastych (długich i wąskich) liściach i kwiatach skupionych w koszyczek na szczycie pędu, otwierający się tylko rano.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozica

ssak górski z rodziny pustorożców; giemza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Rupicapra rupicapra|ref=tak., ssak górski o bujnej sierści i pionowo wyrastających rogach, zagiętych ku tyłowi u samca;

Kozica (Rupicapra) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozicki

nazwisko

- Jan Kozicki – polski matematyk
- Marian Kozicki – polski jeździec sportowy
- Stanisław Kozicki – polski polityk i publicysta
- Stanisław Kozicki ps. "Howerla" – harcmistrz, podporucznik
- Stefan Kozicki – polski pisarz, reportażysta i scenarzysta
- Władysław Kozicki – polski historyk sztuki, poeta, dramaturg i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozicowy

piwo kozicowe - regionalny napój kurpiowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziczek

zdrobnienie od: kozik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kozik

(1.2) mały kozik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koziczyn

W Polsce

- Koziczyn – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Cybinka
- Koziczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
- Koziczyn – zlikwidowany przystanek osobowy w Koziczynie, w gminie Cybinka

#### Źródła:

Wikipedia

# Koziczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozidrak

nazwisko

- Kozidrak – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosi mniej niż 50 osób w Polsce.

Osoby noszące nazwisko Kozidrak:

- Beata Kozidrak (ur. 1960) – polska piosenkarka, autorka tekstów i kompozytorka
- Jarosław Kozidrak (1955–2018) – polski gitarzysta i klawiszowiec, wokalista i kompozytor, założyciel zespołu Bajm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koziegłowianin

mieszkaniec Koziegłów (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziegłowianka

mieszkanka Koziegłów (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziegłowski

przymiotnik od: Koziegłowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziegłowy

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

- Koziegłowy – miasto w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Koziegłowy – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Czerwonak (druga pod względem liczby ludności wieś w Polsce)
- Koziegłowy – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Kleczew
- Koziegłowy – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Jasieniec
- Koziegłowy – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Pokrzywnica
- Koziegłowy – gmina miejsko-wiejska w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koziej

związany z kozą, pochodzący od kozy

Koziej – nazwisko używane w Polsce.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 1226 pełnoletnich osób. Najwięcej w dawnym woj. lubelskim (482 osoby), zamojskim (117 osób) i chełmskim (99 osób).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozielec

Miejscowość na Ukrainie

- Kozielec (Kozełeć) – osiedle typu miejskiego w obwodzie czernihowskim

Miejscowości w Polsce

- Kozielec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
    Kozielec – projektowany rezerwat przyrody w okolicy wsi
- Kozielec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe

- Kozielec (skały) – Karkonosze

#### Źródła:

Wikipedia

# Kozielecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozielewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozielice

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce

- Kozielice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Golczewo
- Kozielice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Kozielice

- Kozielice – dawna gmina wiejska w woj. szczecińskim
- Kozielice – gromada w powiecie pyrzyckim

- Kozielice – nieczynny przystanek kolejowy w Kozielicach w województwie zachodniopomorskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozielicki

przymiotnik od: Kozielice

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozielsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w obwodzie kałuskim Rosji;

Kozielsk (ros. Козельск) – miasto w obwodzie kałuskim Rosji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozielski

przymiotnik od:
1. Koźle;
2. Kozielsk

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kozielskiem, dotyczący Kozielska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kozienice

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kozienice – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim. Siedziba władz powiatu i miejsko-wiejskiej gminy Kozienice. Położone nad lewym dopływem Wisły – rzeką Zagożdżonką, na Nizinie Środkowomazowieckiej; historycznie – w Małopolsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozienicki

przymiotnik od: Kozienice

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozieniczanin

mieszkaniec Kozienic

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozieniczanka

mieszkanka Kozienic

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozieniec

wrodzona lub nabyta wada postawy nóg u konia, charakteryzująca się pochyleniem stawu nadgarstkowego do przodu; koziniec

- Kozieniec – wieś w województwie lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Siennica Różana
- Kozieniec – wieś w województwie mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
- Kozieniec – wzniesienie na Garbie Tenczyńskim w Czułowie w województwie małopolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozieński

przymiotnik od: Kozy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozieradka

roślina zielna o jasnożółtych kwiatach, przypomina z wyglądu koniczynę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Trigonella|ref=tak., rodzaj aromatycznych roślin z rodziny bobowatych, używanych jako przyprawa i w celach leczniczych;

(1.2) kulin. przyprawa z nasion kozieradki pospolitej (nazwa systematyczna|Trigonella foenum-graecum|ref=tak.)

Kozieradka (Trigonella L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje ponad 100 gatunków występujących na wszystkich kontynentach Starego Świata sięgając po wyspy Oceanii. W Polsce jako przejściowo dziczejące (efemerofity) spotykane są dwa gatunki: kozieradka błękitna (T. caerulea) i pospolita (T. foenum-graecum).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozierkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozietulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozieł

nazwisko

Kozieł – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Praszka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

W 1929 r. wybudowano kapliczkę we wsi z wizerunkiem Maryi z dzieciątkiem Jezus, która stała się zabytkiem. Na początku 2015 r. wyremontowano i odświeżono wygląd kapliczki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozik

rodzaj małego nożyka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały nóż ze składanym, spiczastym ostrzem i drewnianym trzonkiem

- kozik, cyganek – składany nóż w drewnianej oprawie
- Kozik – nazwisko

Osoby:

- Marcin Kozik – matematyk i informatyk związany z Uniwersytetem Jagiellońskim
- Jakub Kozik – matematyk i informatyk związany z Uniwersytetem Jagiellońskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozina

mięso z kozy

- Kozina (mięso)
- Kozina – dwuwierzchołkowe wzniesienie w Sudetach Środkowych, w Górach Kamiennych, w zachodniej części pasma Gór Suchych
- Kozina – wieś na Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, w rejonie czortkowskim
- Kozina – wieś na Ukrainie w obwodzie iwanofrankiwskiego, w rejonie tyśmienickim
- Kozina – wieś w Słowenii, w gminie Hrpelje-Kozina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koziniec

wrodzona lub nabyta wada postawy nóg u konia, charakteryzująca się pochyleniem stawu nadgarstkowego do przodu; kozieniec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. kozie łajno

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 9, w tym 3 podstawowe

- Koziniec – część miasta Czchów
- Koziniec – część miasta Zakopane
- Koziniec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
- Koziniec – część wsi Liszno-Kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny
- Koziniec – część wsi Ożegów w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
- Koziniec – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Mucharz
- Koziniec – część wsi Przybradz w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wieprz
- Koziniec – część wsi Nowy Borek w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Błażowa
- Koziniec – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Jasionówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koziński

nazwisko

Koziński v. Zagłoba, Zdan, Kojleńczyk (Koileńczyk) – własny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koziobrody

przymiotnik

(1.1) mający kozią brodę, podobną do koziej

#### Źródła:

Wiktionary

# Koziogłów

przymiotnik

(1.1) stpol. mający kozią głowę

#### Źródła:

Wiktionary

# Koziogłowy

przymiotnik

(1.1) mający kozią głowę

#### Źródła:

Wiktionary

# Koziokopytny

przymiotnik

(1.1) mający kozie kopyta

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozionogi

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający kozie nogi

#### Źródła:

Wiktionary

# Koziooki

przymiotnik

(1.1) mający kozie oczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozioróg

kozioróg dębosz - chrząszcz żyjący w lasach liściastych

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziorogi

przymiotnik

(1.1) mający kozie rogi

#### Źródła:

Wiktionary

# Koziorowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Koziorowicz – polski koszykarz
- Michał Koziorowicz – polski szachista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koziorowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziorożec

zwierzę górskie o dużych rogach zagiętych ku tyłowi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór równikowy, w Polsce widoczny latem, nisko nad horyzontem;

(1.2) astr. astrol. dziesiąty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 22 grudnia do 20 stycznia;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Koziorożca (1.2)

- koziorożec – zwierzę krętorogie z rodzaju Capra:
  - koziorożec abisyński (Capra walie)
  - koziorożec alpejski (Capra ibex ibex)
  - koziorożec kaukaski (Capra caucasica)
  - koziorożec nubijski (Capra ibex nubiana)
  - koziorożec pirenejski (Capra pyrenaica)
  - koziorożec syberyjski (Capra ibex sibirica)
  - koziorożec wschodniokaukaski (Capra cylindricornis)
- Koziorożec – gwiazdozbiór
- Koziorożec – jeden z astrologicznych znaków zodiaku
- Koziorożec – belgijska seria komiksowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koziorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. pasterz kóz

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozioł

1. samiec kozy;
2. samiec sarny, rogacz;
3. siedzenie dla woźnicy w pojeździe konnym;
4. drążki drewniane zbite na skos w kształcie litery X, używane jako konstrukcja wsporcza;
5. przyrząd gimnastyczny używany do ćwiczeń w skokach;
6. odbicie piłki od ziemi;
7. ludowy instrument dęty, odmiana dud

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. dorosły samiec kozy;

(1.2) zool. samiec sarny;

(1.3) przen. człowiek uparty, nieprzejednany

(1.4) sport. odbicie piłki od ziemi;

(1.5) muz. ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych;

(1.6) przest. drewniana konstrukcja do noszenia cegieł na plecyecach

(1.7) bud. umocnienie kalenicy dachu krytego strzechą

(1.8) druk. drukarski stół z pochyłym blatem

(1.9) stojak do piłowania drewna;

(1.10) roln. stojak do suszenia siana

(1.11) stojak służący jako podpora lub zapora

(1.12) siedzenie powożącego pojazdem zaprzęgowym

(1.13) wojsk. karabiny (lub inna broń długa) ustawione na sztorc i oparte o siebie nawzajem

(1.14) stpol. rodzaj mocnego piwa

(1.15) sport. przyrząd gimnastyczny, używany w akrobatyce

(1.16) daw. przen. człowiek niedbały

(1.17) kolej. wózek do przewożenia wagonów szerokotorowych po torach węższych

## Geografia Polski

- Kozioł – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Baranów
- Kozioł – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Kolno
- Kozioł koło Sławkowa – osiedle w Sławkowie
- Kozioł koło Strzemieszyc – osiedle w Sławkowie
- Kozioł – gromada w powiecie koleńskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koziołeczek

zdrobnienie od: koziołek

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziołek

mały kozioł

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. młody lub mały kozioł

(1.2) zool. młody samiec sarny

(1.3) ćwiczenie fizyczne z przewrotem ciała

(1.4) lekkie siedzisko woźnicy

(1.5) lud. drewniana figurka używana podczas obchodów wsi i na zabawie w ostatni wtorek karnawału

(1.6) techn. lekka konstrukcja podpierająca

(1.7) ornit. zob. kszyk.

koziołek

- «mały, młody kozioł – samiec kozy lub sarny»
- «małe, o lekkiej konstrukcji siedzenie dla woźnicy; też: podwyższenie nakładane na kozioł»
- «niewielki kozioł – konstrukcja»
- «inaczej fikołek»

W Polsce

- Koziołek – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Skępe
- Koziołek – część wsi Skrzynno w województwie łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
- Koziołek – zniesiona nazwa osady leśnej w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec
- Koziołek – kolonia wsi Żdżary w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Bolesławiec
- Koziołek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Koziołek – część wsi Rusinów w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski
- Koziołek – przystanek kolejowy w Koziołku, w województwie kujawsko-pomorskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koziołkować

wykonywać całym ciałem szybki obrót przez głowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Koziołkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) robienie koziołków

#### Źródła:

Wiktionary

# Koziołkowy

przymiotnik od: koziołek

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do koziołka

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący koziołka, określający koziołka, używany przy koziołku

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla koziołka, mający cechy koziołka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koziułkowate

rodzina owadów z rzędu muchówek

Koziułkowate, komarnice (Tipulidae) – rodzina owadów z rzędu muchówek.

Ich odnóża mogą oderwać się od reszty ciała, co może je ratować po złapaniu przez ptaki.

Większość osiąga do 60 mm długości, niektóre tropikalne gatunki nawet ponad 100 mm. Samice mają wypukłe od strony brzusznej odwłoki z powodu zgromadzonych jaj oraz spiczaste pokładełka służące do ich składania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koziułkowaty

o cechach koziułkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koźlak

1. jadalny grzyb o rudopomarańczowym lub jasnobrązowym kapeluszu i wysmukłej, białej nodze; kozak; koźlarz;
2. gatunek mocnego i ciemnego piwa ze słodu jęczmiennego;
3. koźlę, koziołek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zool. koziołek, koźlę

(1.2) mikol. zob. koźlarz.

(1.3) mikol. reg. zob. maślak zwyczajny.

(1.4) kulin. spoż. rodzaj mocnego piwa;

- koźlak – typ wiatraka
- Koźlak – osada w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie węgorzewskim, gminie Budry.
- koźlak – (potocznie) rodzaj grzyba z rodziny borowikowatych, zob. koźlarz
- koźlak – gatunek piwa
  - Koźlak – marka piwa browaru Amber

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koźlakowy

→ koźlak

Patrz:koźlak

#### Źródła:

SJP.pl

# Koźlanin

mieszkaniec Koźla

#### Źródła:

SJP.pl

# Koźlanka

mieszkanka Koźla

Koźlanka – osada leśna w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec.

Do 2023 miejscowość była częścią wsi Rąbczyn.

W latach 1975–1998 Koźlanka administracyjnie należała do województwa pilskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koźlarek

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

Leccinellum Bresinsky & Manfr. Binder (koźlarek) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koźlarz

jadalny grzyb o rudopomarańczowym lub jasnobrązowym kapeluszu i wysmukłej, białej nodze; kozak, koźlak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. grzyb z rodzaju nazwa systematyczna|Leccinum|Gray|ref=Leccinum. z charakterystycznymi kosmkami na trzonie;

Leccinum Gray (koźlarz) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koźlątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: koźlę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: koźlę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koźle

→ kozioł (samiec kozy); kozłowy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. młode kozy domowej

(1.2) zool. młode mniejszych zwierząt kopytnych, np. sarny, muflona, kozicy

W Polsce

- Koźle – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków
- Koźle – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Szamotuły
- Koźle – dawne miasto, od 1975 część miasta Kędzierzyn-Koźle
- Koźle – gromada w powiecie brzezimskim
- Koźle – wzniesienie w Beskidzie Małym (inaczej: Królicza Góra)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koźlęcy

przymiotnik od: koźlę

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do koźlęcia

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący koźlęcia, określający koźlęcia, używany przy koźlęciu

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla koźlęcia, mający cechy koźlęcia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koźli

→ kozioł (samiec kozy); kozłowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do kozła

przymiotnik relacyjny

(2.1) dotyczący kozła, określający kozła, używany przy koźle

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla kozła, mający cechy kozła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koźlice

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Koźlice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Rudna
- Koźlice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Gaworzyce
- Koźlice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec
- Koźlice – część wsi Sominy w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice

#### Źródła:

Wikipedia

# Koźlik

nazwisko

Koźlik – występ umieszczony w przedniej części łoża karabinu służący do ustawiania broni w „kozły”.

Aby ustawić broń w „kozły”, opierano karabiny kolbami o ziemię i zaczepiano je o siebie nawzajem koźlikami. Często funkcję koźlika pełni wycior lub założony na broń bagnet (np. w karabinie Lebel – bagnet Mle 1886 wyposażony w pełniący funkcję koźlika hak jelca).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koźlina

mięso z kozy lub kozła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mięso z kozy, kozła lub koźlęcia

(1.2) skrzyżowane drągi na szczycie strzechy wzmacniające poszycie

(1.3) pot. bot. nazwa systematyczna|Salix viminalis|L.|ref=tak., wierzba wiciowa, gatunek wierzby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koźlonogi

mający nogi kozła, np. faun, satyr koźlonogi

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający kozie nogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koźmian

nazwisko

- Kajetan Koźmian (1771–1856) – poeta polski, krytyk literacki, pamiętnikarz
- Jan Koźmian (1814–1877) – ksiądz publicysta i działacz społeczny
- Stanisław Egbert Koźmian (1811–1885) – polski tłumacz, wsławił się przekładami utworów Williama Szekspira
- Stanisław Koźmian (1836–1922) – polityk konserwatywny, reżyser, krytyk teatralny, publicysta i historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koźmice

wieś w Polsce

Koźmice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ciepłowody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koźmin

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. wieś na Ukrainie;
3. część Jaworzna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa części miasta i szeregu wsi w Polsce;

(1.2) geogr. wieś na Ukrainie;

(1.3) zob. Koźmin Wielkopolski.

W Polsce

- Koźmin – część miasta Jaworzno
- Koźmin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec
- Koźmin – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy
- Koźmin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Obrzycko
- Koźmin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Brudzew
- Koźmin – gromada w powiecie krotoszyńskim
- Koźmin – gromada w powiecie tureckim
- Koźmin – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koźminczanin

mieszkaniec Koźminka (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koźminczanka

mieszkanka Koźminka (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Koźminecki

związany z Koźminkiem, dotyczący Koźminka

#### Źródła:

SJP.pl

# Koźminek

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

Koźminek – miasto w Polsce w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Koźminek.

Prawa miejskie od 1369. W 1555 został zwołany różnowierczy synod w Koźminku, na którym polscy bracia czescy i kalwiniści zawarli krótkotrwałą unię. Koźminek utracił prawa miejskie (miasto zostało przemianowane na osadę) 31 maja 1870; prawa miejskie Koźminek uzyskał ponownie 1 stycznia 2021.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koźminianin

mieszkaniec Koźmina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Koźmina

(1.2) osoba pochodząca z Koźmina, urodzona w Koźminie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koźminianka

mieszkanka Koźmina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Koźmina

(1.2) kobieta pochodząca z Koźmina, urodzona w Koźmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koźminiec

wieś w Polsce

Koźminiec – (niem. Deutsch Koschmin) wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Dobrzyca.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Koźminiec, po jej zniesieniu w gromadzie Dobrzyca. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Koźmiński

związany z Koźminem, dotyczący Koźmina

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Koźmina, związany z Koźminem

- Andrzej Koźmiński (ur. 1943) – profesor zarządzania
- Honorat Koźmiński (1829–1916) – kapucyn, założyciel wielu zgromadzeń zakonnych
- Jan Ksawery Koźmiński (znany również jako Jan Ksawery Poraj-Koźmiński) (1892-1940) – polski malarz i ilustrator.
- Karol Koźmiński (1888-1967) – polski pisarz
- Leon Koźmiński (1904–1993) – polski ekonomista
- Maciej Koźmiński herbu Poraj (zm. 1748), wojewoda kaliski, kasztelan kaliski, kasztelan poznański.
- Maciej Koźmiński herbu Poraj – kapitan sztabowy
- Marek Koźmiński (ur. 1971) – polski piłkarz, grający jako obrońca
- Stanisław Koźmiński
- Zbigniew Koźmiński – działacz piłkarski
- Koźmiński – popularna nazwa Akademii Leona Koźmińskiego
- Powiat koźmiński – powiat istniejący w latach 1887–1932 na terenie obecnego województwa wielkopolskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Koźniewski

nazwisko

- Jan Koźniewski – polski konstruktor samolotów i śmigłowców
- Kazimierz Koźniewski – historyk harcerstwa, prozaik i publicysta
- Tadeusz Koźniewski – polski farmaceuta i chemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozodój

przedstawiciel rodziny kosmopolitycznych ptaków nocnych lub zmierzchowych o krótkim, szerokim dziobie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ten, który doi kozy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. zob. lelek kozodój.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kozodoje

rodzina ptaków z rzędu lelkowych; lelkowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozojebca

wulgarnie: osoba z Bliskiego Wschodu lub innych krajów muzułmańskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. dosł. osoba uprawiająca seks z kozą

(1.2) wulg. obraź. mieszkaniec Afryki Północnej albo Bliskiego Wschodu i innych krajów muzułmańskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kozok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. chłopak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. mikol. koźlarz

(2.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. etn. choreogr. cieszyński taniec ludowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozowate

rodzina słodkowodnych ryb karpiokształtnych; piskorzowate, kózkowate

Piskorzowate, kozowate, kózkowate (Cobitidae) – rodzina słodkowodnych ryb karpiokształtnych (Cypriniformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozowoński

przymiotnik

(1.1) stpol. woniejący kozą

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozub

w budownictwie: część sklepienia krzyżowego o rzucie poziomym w postaci trójkąta równoramiennego; kozuba, kozubek, siodełko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stara koza

- Kozub – miejscowość w powiecie wieruszowskim

Osoby o tym nazwisku:

- Ernst Kozub – niemiecki śpiewak
- Kazimierz Kozub – polski polityk
- Longin Kozub – rzymskokatolicki duchowny
- Łukasz Kozub – polski siatkarz
- Wojciech Kozub (strona ujednoznaczniająca)
- Wiaczesław Kozub – rosyjski hokeista
- Zbigniew Kozub – polski kompozytor

Inne:

- Kozuby – kilka polskich miejscowości
- Kozubek – nazwisko polskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozuba

w budownictwie: część sklepienia krzyżowego o rzucie poziomym w postaci trójkąta równoramiennego; kozub, kozubek, siodełko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozubek

w budownictwie: część sklepienia krzyżowego o rzucie poziomym w postaci trójkąta równoramiennego; kozub, kozuba, siodełko

Osoby o nazwisku Kozubek

- Dariusz Kozubek – polski piłkarz i trener
- Jan Kozubek – porucznik w powstaniu warszawskim
- Lidia Kozubek – polska pianistka i pedagog
- Marcin Kozubek – polski łyżwiarz figurowy i sędzia
- Roman Kozubek – górnośląski duchowny katolicki i werbista
- Stanislav Kozubek – czeski kolarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozubowski

nazwisko

- Aleksander Ludwik Kozubowski (1803–1853) – polski architekt
- Antoni Kozubowski (1805–1880) – polski lekarz i chirurg, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Feliks Kozubowski (ujednoznacznienie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozubski

nazwisko

- Jerzy Jarosław Kozubski (ur. 1 stycznia 1928 w Wilnie, zm. 18 lutego 2010) – polski ekonomista i matematyk.
- Włodzimierz Antoni Kozubski (ur. 10 sierpnia 1880 w Bochni, zm. 14 października 1951 w Warszawie) – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
- Henryk Kozubski (ur. 10 grudnia 1911 w Bieczu, zm. 4 lutego 2021) – polski malarz i działacz społeczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozubszczyzna

wieś w Polsce

Kozubszczyzna – kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Konopnica.

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą gminy Konopnica. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 kolonia liczyła 875 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kożuch

1. wierzchnie ubranie ze skóry owczej lub baraniej;
2. futro, skóra zwierzęcia o długim włosiu wykorzystywana najczęściej na ubrania wierzchnie;
3. osad powstający na gorącym mleku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odzież. kraw. wyprawiona skóra zwierzęca o długim włosie; ciepła odzież wierzchnia z takiej skóry (najczęściej włosem do wewnątrz)

(1.2) wierzchnia, gęstsza lub stężała warstwa jakiegoś płynu

(1.3) ekol. drobna roślinność, liście lub zanieczyszczenie pokrywające powierzchnię wody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kozucha

pieszczotliwie: koza; kozula, kozunia

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożuchów

1. wierzchnie ubranie ze skóry owczej lub baraniej;
2. futro, skóra zwierzęcia o długim włosiu wykorzystywana najczęściej na ubrania wierzchnie;
3. osad powstający na gorącym mleku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Kożuchów (niem. Freystadt in Schlesien) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie nowosolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kożuchów. Historycznie na Dolnym Śląsku.

Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r. Kożuchów liczył 9231 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kożuchować

szczepić drzewa owocowe poprzez wsunięcie krótko przyciętego zrazu tuż za korę podkładki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożuchowianin

mieszkaniec Kożuchowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożuchowianka

mieszkanka Kożuchowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożuchówka

Kożuchówka – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Krzywda.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Krzywda. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 328 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kożuchowski

przymiotnik od: Kożuchów

Kożuchowski, Kożuchowska:

- Henryk Kożuchowski (1911-1943) – kapitan dyplomowany artylerii Wojska Polskiego, cichociemny
- Jan Kożuchowski
- Małgorzata Kożuchowska (ur. 1971) – polska aktorka filmowa i teatralna oraz prezenterka telewizyjna
- Stanisław Kożuchowski (1712-1776) – podczaszy orłowski, konfederat barski, poseł na sejm
- Tomasz Kożuchowski (ur. 1965) – polski perkusista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kożuchowy

przymiotnik od: kożuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozula

pieszczotliwie: koza; kozunia, kozucha

Kozula – osada kolonii Grabanów-Kolonia w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska. Leży na północ od miasta Biała Podlaska przy drodze do Rokitna.

W okresie międzywojennym w Kozuli mieścił się pałacyk należący do Kazimierza Tołłoczki. Po drugiej wojnie światowej pałacyk wraz z terenami przyległymi został przejęty przez państwo i w 1947 r. utworzono istniejący także obecnie Dom Pomocy Społecznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozulka

kozulka sosnówka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

- kozulka (Pogonocherus) – rodzaj chrząszczy z rodziny kózkowatych
- Kozulka – osiedle typu miejskiego w Rosji, w Kraju Krasnojarskim
- Kozulka – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozunia

pieszczotliwie: koza; kozula, kozucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożuszeć

rzadko: zamieniać się w stężałą masę, pokrywać się kożuchem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożuszek

zdrobnienie od: kożuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. kożuch

(1.2) mały kożuch, małego rozmiaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kożuszkarz

rzemieślnik zajmujący się wyrobem kożuchów; kożusznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożuszkowy

→ kożuszek

Patrz:kożuszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożusznictwo

zawód kożusznika

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożusznik

rzemieślnik zajmujący się wyrobem kożuchów; kożuszkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik wyrabiający kożuchy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kożuszyna

lichy, nędzny kożuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Kożuszysko

zgrubienie od: kożuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozy

1. zwierzę hodowlane z rodziny krętorogich; samica tego zwierzęcia;
2. samica sarny i kozicy;
3. ryba z rodziny piskorzowatych;
4. ludowy instrument dęty; dudy, duda;
5. potocznie:
a) lekkomyślna, przesadnie wesoła dziewczyna; kózka;
b) mały, metalowy piecyk;
c) areszt, więzienie;
d) miejsce odbywania kary szkolnej;
e) smark, glut

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. największa wieś w Polsce;

Kozy (niem. Seiffersdorf, Seibersdorf; wil. Zajwyśdiüf) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Kozy. Siedziba gminy o tej samej nazwie. Pomimo administracyjnej przynależności miejscowości do woj. śląskiego od 1999 r., Kozy kulturowo, historycznie i geograficznie są częścią Małopolski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozymaza

organiczny związek chemiczny, nukleotyd pełniący ważną rolę w procesach oddychania komórkowego; dinukleotyd nikotynoamidoadeninowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozyra

nazwisko

Kozyra – część wsi Anielówka w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów. Nie ma sołtysa, należy do sołectwa Anielówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa lubelskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozyrek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. daszek od czapki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozyriew

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksiej Kozyriew – rosyjski historyk filozofii
- Andriej Kozyriew – rosyjski polityk
- Grzegorz (Kozyriew) – prawosławny biskup
- Siemion Kozyriew – radziecki dyplomata i polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozłek

roślina zielna o białych lub jasnoróżowych kwiatach, stosowana w stanach wyczerpania nerwowego; waleriana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rodzaj roślin z rodziny kozłkowatych;

Kozłek, waleriana (Valeriana L.) – rodzaj roślin z rodziny przewiertniowatych Caprifoliaceae. Należy do niego ok. 425 gatunków roślin. Występują na półkuli północnej, głównie w strefie umiarkowanej, nieliczne gatunki obecne są w strefie równikowej i na półkuli południowej. W Polsce w zależności od ujęcia systematycznego rośnie 5 lub 6 gatunków. Rośliny z tego rodzaju spotykane są w najróżniejszych siedliskach: na terenach skalistych, w formacjach trawiastych i leśnych, na mokradłach, na suchych i mokrych stokach gór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozłkowate

rodzina roślin dwuliściennych, rosnących w Eurazji, obejmująca wiele gatunków, niektóre wykorzystywane w lecznictwie i jako przyprawy

Kozłkowate (Valerianaceae Batsch) – rodzina roślin zielnych należąca do rzędu szczeciowców (Dipsacales Dumort.). Należy tu 15–17 rodzajów (w zależności od ujęcia systematycznego) skupiających 315 gatunków. Rośliny te występują głównie na półkuli północnej, ale także w Ameryce Południowej, w Afryce, w Azji południowo-wschodniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozłkowaty

o cechach kozłkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozłoduj

miasto w Bułgarii

Kozłoduj (bułg. Козлодуй) – bułgarskie miasto nad Dunajem, w obwodzie Wraca. Około 14 tys. mieszkańców.

W latach 80. XX wieku zbudowano tam elektrownię atomową. Dziś działanie elektrowni jest pod stałym nadzorem. Ze względu na słabą jakość wykonania rozważa się możliwość zamknięcia. Unia Europejska uważa cztery starsze bloki elektrowni w Kozłoduju za niebezpieczne. Ich zamknięcie było jednym z warunków przystąpienia Bułgarii do UE w 2007 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozłonogi

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający kozie nogi

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozłów

1. samiec kozy;
2. samiec sarny, rogacz;
3. siedzenie dla woźnicy w pojeździe konnym;
4. drążki drewniane zbite na skos w kształcie litery X, używane jako konstrukcja wsporcza;
5. przyrząd gimnastyczny używany do ćwiczeń w skokach;
6. odbicie piłki od ziemi;
7. ludowy instrument dęty, odmiana dud

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Miczuryńsk (nazwa obowiązująca do 1932 roku);

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Kozłów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Bolesławiec
- Kozłów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Kozłów – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów
- Kozłów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
- Kozłów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Radzanów
- Kozłów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
- Kozłów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Parysów
- Kozłów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
- Kozłów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jastrzębia
- Kozłów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
- Kozłów – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Sośnicowice
- Kozłów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
- Kozłów – część wsi Nowa Zbelutka w woj. świętokrzyskim, w pow. kielecki, w gminie Łagów
- Kozłów – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozłowa

→ kozioł (samiec kozy); koźli

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozłować

prowadzić piłkę, odbijając ją ręką od podłoża

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozłówek

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Kozłówek – część wsi Bistuszowa w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Ryglice
- Kozłówek – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Wiśniowa
- Kozłówek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Tarłów

#### Źródła:

Wikipedia

# Kozłowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Kozłowo lub Kozłów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozłowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Kozłowo lub Kozłów

#### Źródła:

Wiktionary

# Kozłowice

wieś w Polsce

Kozłowice (niem. Koselwitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Gorzów Śląski. Z Kozłowicami związane są trzy przysiółki: Czerwone Osiedle, Dęby i Siwe Osiedle. W Czerwonym Osiedlu znajduje się kopalnia iłów dolnojurajskich, na bazie której działa cegielnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozłowicki

przymiotnik od: Kozłowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozłowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kozłowiec

omieg kozłowiec - gatunek rośliny z rodziny astrowatych

W Polsce

- Kozłowiec – część wsi Wielki Komorsk w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
- Kozłowiec – część wsi Świątkowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
- Kozłowiec – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Poświętne
- Kozłowiec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
- Kozłowiec – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany
- Kozłowiec – część wsi Świrna w woj. świętokrzyskim w pow. ostrowieckim w gminie Bodzechów
- Kozłowiec – gromada w powiecie opoczyńskim, później w przysuskim
- Kozłowiec – półwysep w obrębie akwenu jezior Wdzydzkich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozłowo

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. wieś na Litwie

W Polsce

- Kozłowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Łasin
- Kozłowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Świecie
- Kozłowo – wsi Bogucin w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
- Kozłowo – część wsi Unikowo w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
- Kozłowo – wieś w woj. mazowieckim, w, w pow. płockim, w gminie Drobin
- Kozłowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Gzy
- Kozłowo – kolonia wsi Jaszczułty w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
- Kozłowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Grodzisk
- Kozłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
- Kozłowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
- Kozłowo – wieś w woj. wielkopolskie, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
- Kozłowo – wieś w woj. wielkopolskie, w pow. nowotomyskim, w gminie Opalenica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kozłowski

przymiotnik od: Kozłowo, Kozłów, Kozłów Biskupi, Kozłów Szlachecki

przymiotnik

(1.1) od Kozłowo, Kozłów

Kozłowski (forma żeńska Kozłowska, liczba mnoga: Kozłowscy) – dwunaste pod względem liczby noszących je osób nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL z 19 stycznia 2024 roku nosiło je 37 265 Polek i 36 640 Polaków.

W województwie podlaskim i warmińsko-mazurskim jest na drugim miejscu pod względem popularności. Nosi je tam odpowiednio: około 5560 i 7764 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kozłowy

→ kozioł (samiec kozy); koźli

#### Źródła:

SJP.pl

# Koł

zgrubienie od: kołek (kawałek ociosanego drewna); kół

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. pal zaostrzony na końcu, gruby kij, drąg, żerdź

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Koła

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w północno-zachodniej Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim, uchodzi do Zatoki Kolskiej Morza Barentsa w odległości;

(1.2) geogr. miasto na półwyspie Kola w Rosji, położone nad rzeką Koła (1.1)

- Koła Apollina
- koła wodne
- koła olimpijskie
- Kołowie herbu Junosza – ród magnacki
- Vierraden (pol. Koła) – dawne miasto, obecnie dzielnica miasta Schwedt/Oder w Niemczech
- Koła (Rosja)
- Koła – rzeka w północno-zachodniej Rosji, w obwodzie murmańskim, na Półwyspie Kolskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołaciński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Kołacińska – polski lekarz
- Rafał Kołaciński – polski kompozytor i producent muzyczny
- Władysław Kołaciński – polski żołnierz podziemia
- Zbigniew Kołaciński – polski elektrotechnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołacki

przymiotnik od: Kołaki Kościelne

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołacz

ciasto weselne nazwane od kolistego kształtu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) folk. spoż. rodzaj obrzędowego pieczywa, pierwotnie o okrągłym kształcie;

- kołacz – rodzaj pieczywa
- kołacz – inaczej sękacz
- kołocz śląski – placek popularny na Górnym Śląsku

W Polsce

- Kołacz – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
- Kołacz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
- Kołacz – gromada w powiecie białogardzkim
- Kołacz – wzgórze na Przedgórzu Sudeckim
- Kołacz – nieistniejąca stacja kolejowa w Kołaczu, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołaczek

nazwisko

2 miejscowości w Polsce:

- Kołaczek – osada w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Jaktorów
- Kołaczek – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
- Kołaczek – dawna nazwa kolonii Kołoczek w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołaczkowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kołaczkowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołaczkowice

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Kołaczkowice – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Miedźno
- Kołaczkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Busko-Zdrój
- Kołaczkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Miejska Górka
- Kołaczkowice – gromada
- Kołaczkowice – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołaczkowicki

przymiotnik od: Kołaczkowice; kołaczkowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołaczkowo

wieś w Polsce

W Polsce

- Kołaczkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
- Kołaczkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Witkowo
- Kołaczkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Kołaczkowo
- Kołaczkowo – gmina w powiecie wrzesińskim
- Kołaczkowo – gromada w powiecie wrzesińskim
- Kołaczkowo – przystanek kolejowy we wsi Kołaczkowo, w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołaczkowski

1. przymiotnik od: Kołaczkowice; kołaczkowicki;
2. przymiotnik od: Kołaczkowo

Osoby

- Adam Kołaczkowski – polski urzędnik staropolski
- Edward Kołaczkowski – polski ziemianin, samorządowiec
- Klemens Kołaczkowski – polski generał
- Hieronim Kołaczkowski – polski urzędnik staropolski
- Jerzy Kołaczkowski – polski dyrygent, kompozytor, publicysta
- Stefan Kołaczkowski – polski historyk literatury, krytyk, publicysta
- Wojciech Kołaczkowski – polski wojskowy i kierowca rajdowy
- Marcin Kołaczkowski – polski aktor teatralny i filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołaczowy

przymiotnik od: kołacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołaczycanin

mieszkaniec Kołaczyc (miasta w Polsce); kołaczyczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołaczycanka

mieszkanka Kołaczyc (miasta w Polsce); kołaczyczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołaczyce

miasto w Polsce

Kołaczyce – miasto w Polsce, w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kołaczyce.

W latach 1954–1972 wówczas wieś należała i była siedzibą władz gromady Kołaczyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołaczycki

→ Kołaczyce

Patrz:Kołaczyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołaczyczanin

mieszkaniec Kołaczyc (miasta w Polsce); kołaczycanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołaczyczanka

mieszkanka Kołaczyc (miasta w Polsce); kołaczycanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołaczyk

nazwisko

- Kołaczyk – fikcyjna postać z bajki
- Kołaczyk – wzgórze w grupie Skał Kroczyckich na Wyżynie Częstochowskiej

Nazwiska

- Katarzyna Dziubalska-Kołaczyk – prof. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Krzysztof Kołaczyk – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołakowski

nazwisko

- Andrzej Kołakowski – działacz opozycyjny, pieśniarz i poeta
- Andrzej Kołakowski – polski filozof
- Hieronim Kołakowski – polski lekarz, profesor i rektor Akademii Zamojskiej
- Jakub Kołakowski – polski windsurfer
- Jerzy Kołakowski – polski inżynier, rektor Politechniki Częstochowskiej
- Klemens Kołakowski – polski redaktor i wydawca
- Lech Kołakowski – polski polityk, poseł na Sejm V Kadencji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości
- Leszek Kołakowski – polski filozof
- Miron Kołakowski – polski adwokat, działacz katolicki, poseł na Sejm PRL II kadencji
- Piotr Kołakowski – polski historyk
- Robert Kołakowski – polski polityk, poseł na Sejm V Kadencji z ramienia Prawa i Sprawiedliwości
- Roman Kołakowski – autor piosenek, kompozytor, poeta, piosenkarz, dyrektor artystyczny Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu
- Ryszard Kołakowski – polski taternik, alpinista i himalaista
- Stanisław Kołakowski – polski doktor medycyny i filozofii oraz poeta
- Tomasz Kołakowski – polski ksiądz, poseł na sejm ustawodawczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołat

rzadko: łomot, stukot, kołatanie

Kołat – wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Kikół.

Do 31 grudnia 2024 miejscowość była częścią wsi Kołat-Rybniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołata

1. uderzając w coś, powodować przytłumiony odgłos; stukać, łomotać;
2. przenośnie: usilnie zabiegać, prosić o coś lub domagać się czegoś;
3. kołatać się:
a) uderzać, obijać się o coś;
b) jadąc, trząść się na wybojach;
c) żyć w trudnych warunkach;
d) stale zmieniać miejsce pobytu;
e) o uczuciach, myślach itp.: istnieć w sposób niejasny, niesprecyzowany;
f) o uczuciach, myślach itp.: istnieć mimo niesprzyjających warunków

Kołata – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Pobiedziska. We wsi znajdują się Rodzinne Ogródki Działkowe "Zielona Polana".

Pierwsza wzmianka o wsi (Colatha) pojawiła się w 1328. Było to gniazdo rodziny Kołackich. Nazwa wywodziła się od rodzaju grzechotki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołatać

1. uderzając w coś, powodować przytłumiony odgłos; stukać, łomotać;
2. przenośnie: usilnie zabiegać, prosić o coś lub domagać się czegoś;
3. kołatać się:
a) uderzać, obijać się o coś;
b) jadąc, trząść się na wybojach;
c) żyć w trudnych warunkach;
d) stale zmieniać miejsce pobytu;
e) o uczuciach, myślach itp.: istnieć w sposób niejasny, niesprecyzowany;
f) o uczuciach, myślach itp.: istnieć mimo niesprzyjających warunków

czasownik przechodni niedokonany (dk. kołatnąć, zakołatać)

(1.1) książk. uderzać za pomocą kołatki w drzwi

(1.2) wydawać głuchy odgłos poprzez uderzanie

(1.3) książk. zabiegać w jakiejś sprawie u osoby lub instytucji

(1.4) książk. przen. niepewnie istnieć, zaledwie dawać o sobie znać

czasownik zwrotny niedokonany kołatać się (dk. zakołatać się)

(2.1) przest. poruszać się w tę i we w tę

(2.2) książk. przemieszczać się, jadąc z ogromną trudnością

(2.3) książk. przestawać to tu to tam, miotać się

(2.4) książk. przen. niepewnie istnieć, zaledwie dawać o sobie znać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołatanie

1. uderzając w coś, powodować przytłumiony odgłos; stukać, łomotać;
2. przenośnie: usilnie zabiegać, prosić o coś lub domagać się czegoś;
3. kołatać się:
a) uderzać, obijać się o coś;
b) jadąc, trząść się na wybojach;
c) żyć w trudnych warunkach;
d) stale zmieniać miejsce pobytu;
e) o uczuciach, myślach itp.: istnieć w sposób niejasny, niesprecyzowany;
f) o uczuciach, myślach itp.: istnieć mimo niesprzyjających warunków

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kołatać.

Palpitacja, kołatanie serca – objaw podmiotowy polegający na nieprzyjemnym odczuciu silnej, przyspieszonej lub nieprawidłowej akcji serca. Chociaż jest objawem chorobowym, może występować także u osób zdrowych. Jest jednym z najczęstszych powodów zgłaszania się pacjentów do kardiologa. Kołatanie serca rzadko jest objawem groźnej choroby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołatanka

1. regionalnie: drewniana klekotka; kłapacz, kłapaczka, trzaskacz, tyrkawka;
2. podhalańskie danie z ugotowanej kaszy jęczmiennej wymieszanej z brukwią i miodem

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołatek

drobny, brunatny chrząszcz, którego larwy żyją w drewnie i produktach spożywczych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołatka

1. najczęściej metalowy przedmiot, mocowany na drzwiach wejściowych lub bramie, służący do stukania;
2. drewniany instrument perkusyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. często ozdobny przedmiot, zazwyczaj metalowy, przymocowany przy drzwiach wejściowych służący do stukania;

(1.2) pot. drewniany przedmiot wieszany bydłu u szyi, wydający głuchy odgłos

(1.3) rel. etn. ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki i osadzonej na niej deseczki, w którą przy potrząsaniu uderza ruchomy młoteczek; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków

(1.4) pot. muz. etn. ludowy instrument muzyczny, złożony z rączki, koła zębatego i ocierającej się o nie podczas kręcenia deseczki; używany m.in. w Wielki Piątek w kościele zamiast dzwonków

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. i B. lp. od: kołatek

Kołatka – drewniany instrument muzyczny wydający przy potrząsaniu charakterystyczne dźwięki. Składa się z deseczki osadzonej na rączce oraz zamocowanego na zawiasie młotka, który uderzając w deseczkę wydaje klekoczący dźwięk.

Drewniane kołatki, w okresie Triduum Paschalnego, od hymnu „Gloria” (Chwała na wysokości) w czasie mszy w Wielki Czwartek, aż do tego samego hymnu Wigilii Paschalnej, podczas liturgii zastępują milczące w tym czasie dzwony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołatki

rodzina chrząszczy, których larwy żerują w drewnie i szyszkach drzew iglastych, a także w suchym drewnie, np. w meblach; kołatkowate

Kołatki, to drewniane deseczki z przymocowanymi do nich młoteczkami. Stosowane podczas obchodów Triduum Paschalnego zamiast dzwonków ministranckich.

Klekocząc hałaśliwie kołatkami (klekotkami) młodzież obchodziła kiedyś wieś oznajmiając w Wielki Piątek nadejście żałoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołatkowate

rodzina chrząszczy, których larwy żerują w drewnie i szyszkach drzew iglastych, a także w suchym drewnie, np. w meblach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołatkowaty

o cechach kołatkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołatnąć

1. spowodować uderzeniem przytłumiony odgłos; stuknąć, łomotnąć;
2. kołatnąć się:
a) uderzyć, obić się o coś;
b) zatrząść się na wybojach podczas jazdy;
c) o uczuciach, myślach itp.: zaistnieć w sposób niejasny, niesprecyzowany;
d) o uczuciach, myślach itp.: zaistnieć mimo niesprzyjających warunków

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołbacz

wieś w województwie zachodniopomorskim, słynna ze względu na zespół klasztorny cystersów

Kołbacz (niem. Kolbatz) – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo, nad Płonią, 3,5 km na zachód od Miedwia, 2 km na wschód od Wzgórz Bukowych. Według danych z 2006 zamieszkana przez 1400 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołbasiuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołbaskowianin

mieszkaniec Kołbaskowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołbaskowianka

mieszkanka Kołbaskowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołbaskowo

wieś w Polsce

Kołbaskowo (do 1945 niem. Kolbitzow, daw. Colbitzow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo, na Wzniesieniach Szczecińskich. Miejscowość jest siedzibą gminy Kołbaskowo. Położona jest w odległości 10 km od Szczecina.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kołbaskowo. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołbaskowski

przymiotnik od: Kołbaskowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołbiel

wieś w Polsce

Kołbiel – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Kołbiel. Siedziba gminy Kołbiel oraz rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy. Ośrodek sztuki ludowej znany m.in. z pasiaków i kilimów. Dawniej miasto, Kołbiel uzyskała lokację miejską w 1532 roku, zdegradowana w 1870 roku. W drugiej połowie XVI wieku Kołbiel położona była w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołbielanin

mieszkaniec Kołbiela

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołbielanka

mieszkanka Kołbiela

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołbielski

przymiotnik od: Kołbiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołchoz

rolnicza spółdzielnia produkcyjna w Związku Radzieckim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. spółdzielcze gospodarstwo rolne w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich;

(1.2) przen. przeludnione miejsce pobytu o niskim komforcie

(1.3) przen. bałagan, stan w kołchozie (1.2)

Kołchoz (ros. колхоз) – rolnicza spółdzielnia produkcyjna, przedsiębiorstwo rolnicze charakterystyczne dla byłego ZSRR.

Kołchoz to skrótowiec od nazwy kollektiwnoje choziajstwo (коллективное хозяйство), tzn. gospodarstwo kolektywne. W republikach związkowych ZSRR występowały lokalne odpowiedniki, np. kołhosp na Ukrainie radzieckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołchoźniany

→ kołchoz; kołchoźny, kołchozowy (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołchoźnica

członkini kołchozu; kołchoźniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołchoźnictwo

zespół kołchozów; ogół kołchoźników

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołchoźniczka

członkini kołchozu; kołchoźnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołchoźniczy

przymiotnik

(1.1) dotyczący kołchoźnika, związany z kołchoźnikami

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołchoźnik

członek kołchozu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek kołchozu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. głośnik połączony z radiowęzłem przewodowo służący do transmitowania audycji radiowych

Głośnik radiowęzłowy – głośnik z regulatorem natężenia dźwięku, zamknięty w obudowie, wyposażony w przewód połączeniowy ze specjalną wtyczką. Służył do słuchania audycji radiowych rozpowszechnianych za pomocą radiofonii przewodowej. Przez użytkowników często nazywany kołchoźnikiem (od kołchoz).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołchoźny

→ kołchoz; kołchoźniany, kołchozowy (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołchozowy

→ kołchoz; kołchoźniany, kołchoźny

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołcz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołczan

pojemnik na strzały lub bełty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podłużny pojemnik na strzały noszony na pasku u boku lub na plecyecach;

Kołczan, łubie – futerał na strzały do łuku, w dawnych czasach wykonywany z drewna lub skóry, wzmacniany i ozdabiany metalowymi okuciami; noszony głównie u pasa. W Polsce według informacji podanych w "Opisie obyczajów..." ks. J. Kitowicza, używany do II połowy XVIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołczewo

Kołczewo (do 1945 niem. Kolzow) – wieś letniskowa w Polsce, położona w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin.

W latach 1945–1954 i 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Kołczewo. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kołczewo. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Według danych z 2011 roku wieś miała 721 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kołczygłowianin

mieszkaniec Kołczygłów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołczygłowianka

mieszkanka Kołczygłów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołczygłowski

przymiotnik od: Kołczygłowy, gmina w województwie pomorskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołczygłowy

wieś w Polsce

Kołczygłowy (kaszub. Kòłczëgłowë, niem. Alt Kolziglow, przed 1939 pol. Kołcigłowy, tuż po wojnie Stare Kołcigłowy) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Kołczygłowy, której jest siedzibą. Nazwa miejscowości pochodzi od przezwiska Kołczygłowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołderka

zdrobnienie od: kołdra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: kołdra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołdowo

Kołdowo (niem. Kaldau, kaszub. Kòłdowò) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Człuchów przy drodze krajowej nr 25. Wieś jest siedzibą sołectwa Kołdowo, w którego skład wchodzą również miejscowości Dąbki, Murzynowo, Nowosiółki, Piaskowo i Zbrzyca.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kołdra

watowane, puchowe lub wełniane przykrycie będące częścią pościeli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element pościeli składający się z tkaniny oraz wypełnienia, służący do okrywania ciała podczas snu

Kołdra – zszyte razem dwie warstwy tkaniny, z wypełnieniem izolującym cieplnie.

Kołdra służy do okrywania ciała, najczęściej podczas snu. Izolującym wypełnieniem może być włókno syntetyczne, pierze, puch ptasi lub wełna. Wypełnienie kołdry, w przeciwieństwie do wypełnienia pierzyny, jest poprzez pikowanie lub podział kołdry na komory unieruchamiane, tak by pozostawało równomiernie rozłożone na całej powierzchni kołdry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołdrowy

przymiotnik od: kołdra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołdrzarski

dotyczący wyrobu kołder

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołdrzarz

rzemieślnik zajmujący się wyrobem lub naprawą kołder

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołdrzyna

potocznie: marna, licha kołdra

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołdun

rodzaj małego pierożka z nadzieniem mięsnym, pochodzenia litewskiego

Kołduny (kałduny) – małe lub średniej wielkości pierogi, tradycyjna potrawa kuchni litewskiej oraz białoruskiej, a także polskiej. Najbardziej klasycznym nadzieniem kołdunów jest siekana surowa wołowina, łój wołowy, duszona cebula i przyprawy. Ciasto na kołduny wyrabiane jest z mąki, wody, jajek i niewielkiej ilości masła. Po ulepieniu kołduny są gotowane w wodzie albo rosole bądź pieczone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołduny

potrawa z niewielkich pierożków nadziewanych mięsem, podawana zwykle jako dodatek do rosołu lub barszczu, rzadziej jako samoistne danie

Kołduny (kałduny) – małe lub średniej wielkości pierogi, tradycyjna potrawa kuchni litewskiej oraz białoruskiej, a także polskiej. Najbardziej klasycznym nadzieniem kołdunów jest siekana surowa wołowina, łój wołowy, duszona cebula i przyprawy. Ciasto na kołduny wyrabiane jest z mąki, wody, jajek i niewielkiej ilości masła. Po ulepieniu kołduny są gotowane w wodzie albo rosole bądź pieczone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Hubert Kołecki – polski prawnik
- Stanisław Kołecki – polski kierowca wyścigowy
- Szymon Kołecki – polski sztangista i zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołeczek

zdrobnienie od: kołek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołek

podłużny kawałek ociosanego drewna; także: gładki sworzeń drewniany lub metalowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ociosany kawałek drewna o podłużnej formie

(1.2) mech. wyszlifowany sworzeń

(1.3) bud. drewniany lub plastikowy walec wciskany do ściany, w który wkręcana jest śruba

(1.4) pot. tępak, głupek

(1.5) muz. walec naciągający struny w instrumentach

(1.6) rzem. szewski gwóźdź

(1.7) żegl. pręt do nakręcania lin

(1.8) gw-pl|Mazury. kołowrotek

Kołek – element pośredniczący w połączeniu kołkowym, jako element ustalający lub podpierający. Może być stożkowy lub walcowy, gładki lub karbowany, pełny lub sprężysty. Dla potrzeb budowy maszyn wykonuje się kołki metalowe - głównie stalowe. W meblarstwie materiałem na kołki jest głównie drewno i tworzywa sztuczne.

Kołki stosowane w budowie maszyn są znormalizowane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołem

naokoło, dookoła, wokół kogoś, czegoś; kółkiem

przysłówek

(1.1) otaczając coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołkastla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. węglarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołkowaty

sztywny, niezgrabny; podobny do kołka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołkownica

Nagielbank, kołkownica – pozioma belka lub pręt z otworami na nagle, służące do knagowania olinowania ruchomego. Stosowana głównie na dużych żaglowcach, gdzie liczba obsługiwanych przez załogę lin jest znaczna.

Knagowanie wykonywane jest na naglach węzłem knagowym. Najczęściej kołkownice występują przy burtach. Mocuje się je do pokładu bądź do want (tzw. ławy wantowe). Nagielbanki mogą być umieszczone również przy maszcie, nazywane są wtedy potocznie „ogródkami”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kołkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołkowy

przymiotnik od: kołek

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołmogorow

nazwisko, np. Andriej Nikołajewicz Kołmogorow (1903-87), matematyk rosyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołnierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część ubrania otaczająca szyję;

(1.2) występ na powierzchni elementu konstrukcyjnego otaczający go na całym obwodzie, który służy do połączeń;

(1.3) u niektórych zwierząt pas sierści lub piór odmiennej barwy, który otacza szyję

(1.8) bud. pas blachy wokół komina zabezpieczający przed wilgocią

Kołnierz – wykończenie ubioru przy szyi, wykonane z tej samej tkaniny i na stałe połączone z ubiorem lub z innego materiału, przyszywane, przypinane lub nakładane. Stosowane od XIV wieku.

Krój kołnierzy zmieniał się znacznie na przestrzeni wieków. Początkowo pojawił się w stroju męskim w drugiej połowie XVI wieku, jako część szerokiej szaty spiętej w talii pasem, zwanej houppelande. W tym okresie we Francji i w Anglii zaczęto dodawać prosty kołnierz do męskich kaftanów. Początkowo stosunkowo niski, w pierwszych latach XV wieku sięgający już do uszu. Dostojnicy i królowie nosili także płaszcze z futrzanymi kołnierzami.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołnierzowaty

przypominający kołnierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołnierzowy

przymiotnik od: kołnierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołnierzyczek

zdrobnienie od: kołnierzyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołnierzyk

mały kołnierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kołnierz

Kołnierzyk lub pierścień – struktura powstająca na komórce konidiotwórczej podczas wytwarzania zarodników konidialnych (konidiogenezy). Struktury te powstają na annelidach – komórkach konidiotwórczych mogących poprzez pączkowanie wytwarzać konidia wielokrotnie. Po wytworzeniu każdego konidium następuje proliferacja, czyli odtworzenie jej ściany komórkowej i zdolności do wytwarzania składników niezbędnych do budowy sukcesywnie na niej powstających nowych konidiów. Po każdym kolejnym zarodniku na zewnętrznej ścianie komórkowej annelidy pozostaje kołnierzyk (pierścień), a annelida wydłuża się. Kołnierzyków tych jest tyle, ile konidiów wytworzyła annelida. Występowanie kołnierzyków odgrywa rolę przy mikroskopowym oznaczaniu niektórych gatunków grzybów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołnierzykowaty

1. mający kształt kołnierzyka, przypominający kołnierzyk;
2. komórka kołnierzykowata - występująca w wewnętrznej warstwie ciała gąbek komórka o kształcie cylindrycznym, zaopatrzona w wić i charakterystyczny, otaczający ją kołnierzyk plazmatyczny, wychwytująca z wody cząstki pokarmowe; choanocyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołnierzykowy

1. → kołnierzyk;
2. wiciowce kołnierzykowe - klad jednokomórkowych, wodnych organizmów eukariotycznych;
3. trzmiel kołnierzykowy - gatunek trzmiela

#### Źródła:

SJP.pl

# Koło

1. część płaszczyzny ograniczona okręgiem;
2. zamknięta linia krzywa przypominająca okręg;
3. okrągła, spodnia część pojazdu, umożliwiająca ruch przez toczenie;
4. okrągły element maszyn i urządzeń, służący przenoszeniu ruchu obrotowego;
5. przedmiot w kształcie koła geometrycznego;
6. grupa osób podobnych pod względem jakichś warunków; grono, krąg;
7. grupa osób o wspólnych dążeniach lub zainteresowaniach; stowarzyszenie, zrzeszenie, związek;
8. średniowieczne narzędzie tortur;
9. krąg ludzi trzymających się za ręce;
10. potocznie: tysiąc złotych; patyk, patol, kafel;
11. potocznie: kolokwium; kolo;
12. w dawnej Polsce: obradujący sejmik

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim;

Koło – zbiór wszystkich punktów płaszczyzny, których odległość od ustalonego punktu na tej płaszczyźnie, nazywanego środkiem koła, jest mniejsza lub równa długości promienia koła.

Równoważna definicja: część płaszczyzny ograniczona przez pewien okrąg; okrąg ten zawiera się w kole i jest zarazem jego brzegiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołobieg

słup z zamocowanym na szczycie ruchomym kołem z linkami, służący do ćwiczeń gimnastycznych lub zabawy; krążnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołobrulion

gruby zeszyt z kartkami spiętymi spiralą lub zamykającymi się pierścieniami

Kołobrulion albo kołonotatnik – określenie zeszytu, którego kartki przymocowane są do okładki ruchomymi kółeczkami lub spiralą.

Do dzisiaj kołobruliony są w sprzedaży i można je kupić w sklepach z artykułami szkolnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołobrzeg

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce; miasto powiatowe w województwie zachodniopomorskim;

Kołobrzeg (niem. Kolberg) – miasto w północnej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie kołobrzeskim, u ujścia Parsęty do Morza Bałtyckiego, przy drodze krajowej nr 11 i drodze ekspresowej nr S6. Czwarty ośrodek miejski województwa (pod względem liczby mieszkańców), uzdrowisko z dziesięcioma letnimi kąpieliskami morskimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołobrzeski

przymiotnik od: Kołobrzeg

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Kołobrzegu, związany z Kołobrzegiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołobrzeżanin

mieszkaniec Kołobrzegu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Kołobrzegu

(1.2) osoba pochodząca z Kołobrzegu, urodzona w Kołobrzegu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołobrzeżanka

mieszkanka Kołobrzegu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kołobrzegu

(1.2) kobieta pochodząca z Kołobrzegu, urodzona Kołobrzegu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołocz

prostokątne ciasto z nadzieniem z sera, maku lub jabłek, popularne na Górnym Śląsku; kołacz śląski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciasto z makiem, serem lub jabłkiem

Kołocz śląski – nazwa zwyczajowa ciasta popularnego na Górnym Śląsku. Równolegle funkcjonuje również określenie kołacz śląski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołoczek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. drożdżówka

- Kołoczek – kolonia w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.
- Kołoczek – wzniesienie w miejscowości Kroczyce na Wyżynie Częstochowskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołodko

nazwisko

- Grzegorz Kołodko – polski polityk, profesor nauk ekonomicznych, minister finansów
- Jewgienija Kołodko – rosyjska lekkoatletka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołodno

Kołodno (białorus. Калодна) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Gródek.

Wieś zachowała charakter dwuwyznaniowy. Rzymskokatoliccy mieszkańcy wsi przynależą do parafii Świętej Trójcy w Supraślu, a prawosławni do parafii św. Anny w pobliskim Królowym Moście.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kołodróbka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie zaleszczyckim obwodu tarnopolskiego;

Kołodróbka – wieś na Ukrainie w rejonie czortkowskim należącym do obwodu tarnopolskiego.

W okresie międzywojennym stacjonowała w miejscowości placówka Straży Celnej „Kołodróbka”, a potem strażnica KOP „Kołodróbka”.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołodyński

nazwisko

- Andrzej Kołodyński (ur. 1937) – polski filmoznawca
- Czesław Kołodyński – polski lekarz, rzeźbiarz
- Czesław Kołodyński (1941-2014) – polski lekkoatleta
- Dorota Kołodyńska – polska chemiczka
- Iwan Mazepa-Kołodyński (1639-1709) – polski szlachcic, hetman
- Marcin Kołodyński (1980-2001) – polski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołodziej

rzemieślnik wykonujący drewniane części wozów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. zaw. rzem. rzemieślnik wyrabiający i naprawiający koła do wozów;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. sport. w kolarstwie: rower marki Wheeler

Kołodziej, stelmach (z niem. Stellmacher) – rzemieślnik zajmujący się wyrobem drewnianych wozów i kół.

Po zbudowaniu drewnianej części wozu przekazywano go do okucia kowalowi (który wykonywał części metalowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołodziejak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołodziejczak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Kołodziejczak (ur. 1967) – polski koszykarz, reprezentant Polski
- Magdalena Kołodziejczak (ur. 1958) – polska polityk, prawniczka i samorządowiec
- Michał Kołodziejczak (ur. 1988) – polski rolnik i polityk
- Piotr Kołodziejczak (ur. 1957) – polski pisarz, kompozytor i dziennikarz
- Tomasz Kołodziejczak (ur. 1967) – polski pisarz science fiction

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołodziejczyk

nazwisko

- Kołodziejczyk – nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołodziejek

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ewa Kołodziejek – polska językoznawczyni
- Henryk Kołodziejek – polski pilot wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołodziejewo

Kołodziejewo (niem. Altraden) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Janikowo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Kołodziejewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Kołodziejnia

miejsce produkcji i naprawy drewnianych części wozów, warsztat pracy kołodzieja

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołodziejówka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. wieś na Ukrainie, położona w rejonie podwołoczyskim obwodu tarnopolskiego;

- Kołodziejówka – dawna gmina
- Kołodziejówka – skała w górnej części wąwozu Babie Doły, w granicach wsi Sąspów w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
- Kołodziejówka – wieś w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim na Ukrainie
- Kołodziejówka – wieś w obwodzie tarnopolskim, w rejonie podwołoczyskim na Ukrainie
- Kołodziejówka – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Kołodziejówka, w rejonie tarnopolskim, w obwodzie tarnopolskim, na Ukrainie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołodziejski

nazwisko

Kołodziejski (forma żeńska: Kołodziejska; liczba mnoga: Kołodziejscy) – polskie nazwisko. Nazwa osobowości pochodzi od średniowiecznego zawodu kołodziej. Ponad 70% osób o tym nazwisku mieszka w całej dolinie Wisły oraz w Polsce centralnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołodziejstwo

Kołodziej, stelmach (z niem. Stellmacher) – rzemieślnik zajmujący się wyrobem drewnianych wozów i kół.

Po zbudowaniu drewnianej części wozu przekazywano go do okucia kowalowi (który wykonywał części metalowe).

#### Źródła:

Wikipedia

# Kołodziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołogniot

maszyna do rozdrabniania, kołotok

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołokolnia

dzwonnica przy cerkwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. rel. wolno stojąca lub wtopiona w bryłę budynku dzwonnica cerkiewna

Dzwonnica – budowla lub jej część, w której zawieszono dzwony, mająca charakter sakralny (np. dzwonnice przy kościołach lub cerkwiach) lub świecki (np. miejskie wieże strażnicze – beffroi lub wieże ratuszowe). Najczęściej występuje w postaci wieży, murowanej lub drewnianej. Niekiedy spotyka się dzwonnice w formie ściany z otworami, są to tzw. dzwonnice parawanowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołomąć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie zachodniopomorskim;

Kołomąć (niem. Koldemanz) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Gryfice, nad Jeziorem Kołomąckim.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołomański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołomąt

regionalnie: zamęt, zamieszanie; kołomęt

Kołomąt – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 175 mieszkańców.

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne Kołomąt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołomaź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. smar

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołomęt

regionalnie: zamęt, zamieszanie; kołomąt

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołomieński

→ Kołomna (miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Kołomną, dotyczący Kołomny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołomna

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwy;

Kołomna (ros. Коломна) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, nad Oką, przy ujściu rzeki Moskwa. Zamieszkuje je ok. 140 tys. mieszkańców.

Jest ośrodkiem przemysłu środków transportu, maszynowego, materiałów budowlanych oraz spożywczego. W mieście znajduje się węzeł komunikacyjny, port rzeczny. Liczący się ośrodek przemysłu maszynowego (produkcja silników Diesla, obrabiarek, lokomotyw). W obrębie miasta zlokalizowanych jest 5 stacji kolejowych: Kołomna, Gołutwin, Szurowo, Boczmanowo i Plac 6.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołomyja

przestarzale: zamieszanie, zamęt, kołowacizna; kołomyjka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Prutem;

Kołomyja (ukr. Коломия) – miasto na zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, nad Prutem, siedziba rejonu kołomyjskiego. W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, odzieżowy, obuwniczy, metalowy, spożywczy, drzewny oraz papierniczy. Miasto jest centrum huculskiej sztuki ludowej, znajduje się tu m.in. muzeum etnograficzne i muzeum pisanek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołomyjka

1. przestarzale: zamieszanie, zamęt, kołowacizna; kołomyja;
2. ukraiński taniec góralski;
3. muzyka lub piosenka związana z tym tańcem

- Kołomyjka – wieś w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Rutki
- Kołomyjka (muzyka)
- Kołomyjka (rzeka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołomyjski

przymiotnik od: Kołomyja (miasto na Ukrainie lub wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołonotatnik

notatnik z kartkami spiętymi spiralą lub zamykającymi się pierścieniami; kołonotes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) notes, którego kartki spięte są metalową lub plastikowyastikową spiralą;

Kołobrulion albo kołonotatnik – określenie zeszytu, którego kartki przymocowane są do okładki ruchomymi kółeczkami lub spiralą.

Do dzisiaj kołobruliony są w sprzedaży i można je kupić w sklepach z artykułami szkolnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołonotes

notes z kartkami spiętymi spiralą lub zamykającymi się pierścieniami; kołonotatnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołosowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołosz

pająk z rodziny krzyżakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołotocznik

roślina z rodziny złożonych, o żółtych lub pomarańczowych kwiatach, rosnąca w terenach górzystych; wołowe oko

Kołotocznik, buptalmum (Buphthalmum L.) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Obejmuje trzy gatunki. Występują w Europie na obszarze od Francji i Wielkiej Brytanii na zachodzie po Niemcy i Węgry na wschodzie, na południu we Włoszech), północno-zachodniej Afryce oraz na Bliskim Wschodzie. Rosną w widnych lasach i w miejscach kamienistych, często na skałach wapiennych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołotok

maszyna do rozdrabniania; kołogniot

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołotokowy

przymiotnik od: kołotok

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołowa

forma przymiotnika.

(1.1) ż. lp. od: kołowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) sport. (w piłce ręcznej) zawodniczka grająca bezpośrednio przed linią pola bramkowego, pomiędzy obrońcami drużyny przeciwnej, zob. obrotowa.

(2.2) rel. w żeńskim zakonie klauzurowym zakonnica nie przebywająca na stałe za klauzurą

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołować

1. zataczać kręgi; krążyć;
2. o samolocie: poruszać się na kołach po lotnisku;
3. potocznie: nadkładać drogi; błądzić, kluczyć;
4. potocznie: mówić wykrętnie, używać wybiegów; bałamucić, oszukiwać;
5. kołować się -
a) kręcić się; wirować;
b) potocznie: oszukiwać jeden drugiego

czasownik niedokonany

(1.1) o samolocie: poruszać się po ziemi na kołach

(1.2) pot. oszukiwać, zwodzić

(1.3) zataczać kręgi wokół czegoś, zwykle w powietrzu

(1.4) pot. mówić w pokrętny sposób

(1.5) pot. nadkładać drogi

czasownik zwrotny niedokonany kołować się

(2.1) pot. oszukiwać się nawzajem

(2.2) kręcić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołowacieć

1. o zwierzętach: dostawać kołowacizny;
2. tracić orientację na skutek jakiegoś zamieszania;
3. potocznie: sztywnieć, drętwieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. skołowacieć)

(1.1) niepokojąc się, poruszać się w kółko

(1.2) pot. tracić w czymś rozeznanie i orientację

(1.3) stawać się odrętwiałym i sztywnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołowacizna

1. ciężka choroba niektórych zwierząt, głównie owiec i kóz; cenuroza
2. potocznie: zamieszanie, zamęt, kołomyjka

Trzęsawka (z ang. scrapie „ocierać się, drapać”; polskie nazwy: choroba kłusowa, kołowacizna) – pasażowalna encefalopatia gąbczasta owiec i kóz wywoływana przez priony, nieznany do niedawna patogen, wywołujący również podobną do trzęsawki chorobę u ludzi, zwaną kuru. Scrapie najprawdopodobniej nie może zostać przeniesiona bezpośrednio na człowieka, ale zaleca się unikanie kontaktu z tkankami i płynami ustrojowymi chorego zwierzęcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołowanie

1. zataczać kręgi; krążyć;
2. o samolocie: poruszać się na kołach po lotnisku;
3. potocznie: nadkładać drogi; błądzić, kluczyć;
4. potocznie: mówić wykrętnie, używać wybiegów; bałamucić, oszukiwać;
5. kołować się -
a) kręcić się; wirować;
b) potocznie: oszukiwać jeden drugiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kołować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołowatek

kołowatek jasnoczułki, kołowatek plamisty - gatunki błonkówki z rodziny nasteczników

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołowatość

stan odurzenia, otępienia; ogłupienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołowaty

1. podobny kształtem do koła;
2. podobny do kołu; sztywny, zdrewniały, zdrętwiały;
3. skołowany, odurzony;
4. chory na kołowaciznę

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołowiec

statek kołowy

- kołowiec – rodzaj statku wodnego
- kołowiec – rodzaj statku powietrznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołówka

potocznie: jednoosiowa przyczepa transportowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołowo

1. mający kształt koła; kolisty;
2. biegnący po linii obwodu koła;
3. poruszany za pomocą kół;
4. związany z pojazdami poruszającymi się na kołach

Kołowo (do 1945 r. niem. Kolow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo w obrębie Polany Kołowskiej w centralnej części Puszczy Bukowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołowrót

1. maszyna prosta do przemieszczania ciężarów przy pomocy liny lub łańcucha nawijanych na bęben;
2. zmienność i powtarzalność zjawisk, czynności;
3. rodzaj ćwiczenia gimnastycznego;
4. dawne wrota, których skrzydła mocowano do słupa pośrodku drogi;
5. średniowieczne narzędzie tortur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mech. drewniana oś z korbą, np. do wyciągania ze studni wiadra z wodą

(1.2) mech. urządzenie zapewniające przepuszczanie ludzi po jednej osobie

- Kołowrót (maszyna prosta)
- Kołowrót (ćwiczenie gimnastyczne)
- Kołowrót (symbol)

W Polsce

- Kołowrót – część wsi Sąspów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
- Kołowrót – część wsi Wola Rzeczycka w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
- Kołowrót – przełęcz w północno-wschodnim ramieniu Szyndzielni, w Paśmie Klimczoka i Szyndzielni
- Kołowrót– spiętrzenie grzbietu, odchodzącego w kierunku północno-wschodnim od masywu Szyndzieln

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołowrotek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: kołowrót

(1.2) wędk. przyrząd wędkarski w formie szpuli z rączką służący do nawijania i rozwijania zapasu żyłki, zwykle będący częścią wędki spinningowej;

(1.3) mech. włók. daw. urządzenie mechaniczne służące do przędzenia nici;

(1.4) mech. obrotowe urządzenie umieszczane przy wejściach do miejsc, gdzie trzeba przepuszczać ludzi pojedynczo

(1.5) mech. urządzenie w formie ruchomego bębna służące do biegania hodowanym w domu gryzoniom i innym małym zwierzętom

(1.6) pot. przen. zamęt, często związany z natłokiem wydarzeń lub obowiązków

Kołowrotek – urządzenie mechaniczne do wytwarzania przędzy z włókien. Dawniej bardziej powszechne, szczególnie w wytwórstwie chałupniczym, obecnie dość rzadko używane.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołowrotowy

przymiotnik od: kołowrót

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołowy

1. mający kształt koła; kolisty;
2. biegnący po linii obwodu koła;
3. poruszany za pomocą kół;
4. związany z pojazdami poruszającymi się na kołach

przymiotnik

(1.1) o kształcie koła

(1.2) taki, który biegnie po linii obwodu koła

(1.3) poruszany za pomocą kół

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. (w piłce ręcznej) zob. obrotowy.

Obrotowy (spotyka się także nazwę kołowy) – zawodnik w piłce ręcznej, który gra bezpośrednio przed linią pola bramkowego, pomiędzy obrońcami drużyny przeciwnej. Jego funkcją jest oczekiwanie na piłkę, tak by po jej złapaniu od razu obrócić się (stąd nazwa) i wykonać rzut na bramkę. Ma on także na celu pomagać bocznym rozgrywającym, np. robiąc tzw. zasłonę (tj. zasłonić obrońcę drużyny przeciwnej, aby rozgrywający mogli go minąć i rzucić do bramki) lub powodując zwiększenie przestrzeni do gry oraz dezorganizując współpracę i dezorientując obrońców drużyny przeciwnej. Zawodnika kołowego kryje się za sobą, a nie tak jak wszystkich innych graczy przed sobą. Może także grać z tyłu, wspomagając rozgrywających.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołoząbianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Kołoząbia (w Ciechanowskiem)

(1.2) mieszkanka Kołozębu (w Elbląskiem)

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołozeszyt

zeszyt z kartkami spiętymi spiralą lub zamykającymi się pierścieniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołp

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodach leningradzkim i nowogrodzkim Rosji, prawy dopływ Sudy

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołpaczek

zdrobnienie od: kołpak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od kołpak

Galeropsidaceae Singer – rodzina grzybów należąca do rzędu pieczarkowców (Agaricales). Należy do monotypowej rodziny Galeropsidaceae zawierającej jeden tylko rodzaj – Panaeolus (kołpaczek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołpak

1. wysoka czapka; kłobuk;
2. pokrywa osłonna w kształcie półkuli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. wypukła pokrywa osłaniająca np. piastę koła samochodowego od zewnętrznej strony, piastę śmigła w samolocie itp.;

(1.2) hist. wysoka czapka bez daszka o cylindrycznym lub stożkowatym kształcie, futrzana lub obszyta futrem, noszona w średniowieczu przez Tatarów, popularna w Polsce od XV do XIX w.;

- kołpak – zwyczajowa nazwa płachetki zwyczajnej (p. kołpakowatej, Cortinarius caperatus), jadalnego grzyba
- kołpak – rodzaj nakrycia głowy
- kołpak – osłona felgi samochodowej.
- kołpak parowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołpakowaty

podobny kształtem do kołpaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołpakowy

→ kołpak

Patrz:kołpak

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołsut

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołton

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtryna

włoski rodzaj tapety powszechny w Polsce w XVII wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. szt. obicie ścienne lub zasłona z tkaniny lub papieru stosowane w polskich dworach szlacheckich XVI-XVIII wieku;

Kołtryna (wł. coltre, coltrina) – obicie ścienne lub zasłona z tkaniny lub papieru, ozdoba pochodzenia włoskiego spotykana w polskich dworach szlacheckich w XVI-XVIII wieku.

Do produkcji kołtryn stosowano tkaniny jedwabne, bawełniane i lniane lub papier.Było to najczęściej płótno malowane klejowo lub olejnie, rzadziej drukowane za pomocą klocków drzeworytniczych. Służyło za obicie ścienne lub zasłonę. Kołtryny ozdabiano ornamentami kwietnymi i pejzażami, niekiedy również portretami postaci. Sprowadzono je pierwotnie z Włoch, później przeważnie z Gdańska, Wrocławia i Norymbergi. W XVI i XVII w. najbardziej ceniono drogie płótna neapolitańskie i bergamskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołtryniarski

dotyczący kołtryniarza, wyrobu kołtryn

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtryniarstwo

dawne rzemiosło zajmujące się wytwarzaniem obić ściennych lub zasłon z papieru lub tkaniny, będących dekoracją ścian pałaców, dworów i niekiedy kościołów

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtryniarz

dawny rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem obić ściennych lub zasłon z papieru lub tkaniny, będących dekoracją ścian pałaców, dworów i niekiedy kościołów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rzem. szt. artysta rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem drukowanych i malowanych obić, tapet;

Kołtryniarz, szpalernik (jęz. niem. Spallierer, jęz. łac. aulearius, aulearum confector, colthrinarius, aulearum inauratorum confector) – dawniej rzemieślnik, artysta zajmujący się wytwarzaniem drukowanych i malowanych obić, tapet.

Kołtryniarze, szpalernicy byli pod koniec XVI w. w Polsce malarzami obić i tapet, dawniej noszących nazwy kołtryn, szpalerów, kurdybanów, obić tkanych, skórzanych, od XVIII w. papierowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołtrynowy

przymiotnik od: kołtryna

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtun

pogardliwie o człowieku zacofanym, ograniczonym intelektualnie; obskurant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kłąb włosów sklejonych łojem;

(1.2) pot. potargane i brudne włosy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pogard. człowiek zacofany i ograniczony

Kołtun (łac. Plica polonica „kołtun polski”, Plica neuropathica, ang. Polish plait), zwany także gwoźdźcem, goźdźcem lub pliką – sklejony łojem i wydzieliną wysiękową (np. z powodu wszawicy) pęk włosów na głowie, powstały na skutek braku higieny lub niekorzystania ze szczotki bądź grzebienia. Powstawaniu kołtuna sprzyjało także powszechne wśród chłopstwa noszenie czapki. Stare przesądy medyczne zabraniały obcinania kołtunów z obawy przed negatywnym wpływem na zdrowie (zaburzenia psychiczne, ślepota). Noszenie kołtuna miało chronić przed chorobami i diabłem. Najdłuższy zachowany kołtun znajduje się w Muzeum Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego, pochodzi z XIX w. i po rozwinięciu ma 1,5 m długości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołtuneria

drobnomieszczańska moralność, zakłamanie, obłuda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pogard. mentalność, moralność i postawa właściwa kołtunowi

(1.2) książk. pogard. zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołtuniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtuniasty

1. mający kołtun;
2. podobny do kołtuna: zmierzwiony, splątany

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtunka

pogardliwie o kobiecie zacofanej, ograniczonej intelektualnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtunowaty

1. o włosach, sierści: zmierzwiony, zbity w kłaki, rozczochrany;
2. pogardliwie o człowieku: taki jak u kołtuna, kołtuński

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtunowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtunowy

przymiotnik od: kołtun

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtuński

zacofany, obskurancki

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołtuństwo

ciemnota, zacofanie, głupota

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. pogard. mentalność, moralność i postawa właściwa kołtunowi

(1.2) książk. pogard. zbiorowość ludzi zacofanych, ciemnych i nietolerancyjnych

Kołtuństwo, także «kołtuneria» jako grupa społeczna – określenie z przełomu XIX i XX wieku oznaczające ludzi o zacofanych, wstecznych, nietolerancyjnych poglądach. Niegdyś nazywało się nim także ludzi wierzących w przesądy i zabobony.

Twórca literatury XVIII wieku Wespazjan Kochowski upatrywał w kołtunie sensu wyższego – znaku szczególnej opieki i wybrania przez Boga.Kołtun był określeniem pejoratywnym używanym przez jedną grupę społeczną względem drugiej. Mieszczanie mianem kołtunów określali drobną szlachtę zagrodową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołtuny

potocznie: włosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołudzki

1. → Kołuda Wielka (osada w Polsce);
2. owca kołudzka - rasa owiec wyhodowana w osadzie Kołuda Wielka

Osoby o tym nazwisku:

- Paweł Kołudzki – katolicki duchowny i urzędnik
- Walenty Kołudzki – polski urzędnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołwa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Kraju Permskim Rosji, uchodzi do Wiszery jako jej prawy dopływ

- Kołwa – rzeka w Rosji, dopływ Usy
- Kołwa – rzeka w Rosji, dopływ Wiszery

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołychliwy

dawniej: chwiejny, kołyszący się

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołyma

rzeka w Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na wschodzie Federacji Rosyjskiej w Jakucji;

Kołyma (ros. Колыма́) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie magadańskim i Jakucji; długość 2129 km, długość ciągu rzecznego Kułu-Kołyma 2600 km; powierzchnia dorzecza 644 000 km²; średni roczny przepływ przy ujściu 3800 m³/s.

Powstaje z połączenia rzek Kułu i Ajan-Juriach; w górnym biegu płynie przez Góry Czerskiego opływając od południa wyższe pasma, przepływa przez Zbiornik Kołymski i zaporę Kołymskiej Elektrowni Wodnej, dalej płynie w kierunku północnym pomiędzy górami Czerskiego i Omsukczańskimi; następnie wschodnim skrajem Niziny Kołymskiej, opływając łukiem od zachodu Płaskowyż Jukagirski; uchodzi do Morza Wschodniosyberyjskiego deltą o powierzchni 3000 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołymski

1. przymiotnik od: Kołyma (rzeka w Federacji Rosyjskiej);
2. przymiotnik od: Góry Kołymskie

przymiotnik

(1.1) związany z Kołymą (rzeką w Rosji azjatyckiej)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołysać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakołysać)

(1.1) wprawiać w ruch wahadłowy

czasownik przechodni niedokonany (dk. ukołysać)

(2.1) usypiać dziecko, bujając je

czasownik zwrotny niedokonany kołysać się (dk. zakołysać się)

(3.1) poruszać się wahadłowo w przód i w tył lub na boki

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|kołysać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Kołysanka

1. utwór muzyczny o kołyszącym rytmie;
2. piosenka śpiewana przy usypianiu dziecka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) piosenka śpiewana małym dzieciom, żeby łatwiej zasnęły

Kołysanka – krótka piosenka, śpiewana w celu uśpienia dziecka. Jest to forma wywodząca się z tradycji pieśni ludowej. Posiada miarowy rytm i melodię imitującą kołysanie, przeważnie w metrum 3/4 lub 6/8. Odmiana poezji dziecięcej, również forma literacka. Łączy w sobie aspekt psychologiczno-kulturowy, słowo i muzykę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołysankowy

przymiotnik od: kołysanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołyseczka

zdrobnienie od: kołyska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: kołyska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Kołyska

1. dziecinne łóżeczko do huśtania, kołysania; kolebka;
2. urządzenie do przewracania samochodów na bok;
3. w wojsku: część działa umożliwiająca przesunięcie się lufy względem podstawy w czasie strzału;
4. drewniana konstrukcja do wodowania statków z pochylni, budowana pod ich dnem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprzęt do kołysania małych dzieci np. łóżeczko na biegunach;

(1.2) wojsk. część łoża działa lub wielkokalibrowego karabinu maszynowego, na której spoczywa lufa;

(1.3) uchylny wózek służący do wodowania statku z pochylni

(1.4) konstrukcja do stawiania łodzi i jachtów na nabrzeżu

(1.5) sprzęt do przewracania samochodów na bok np. w celu przeprowadzenia konserwacji

(1.6) górn. urządzenie służące do przerzucania urobku z przodu w tył

(1.7) środ. sport. pad siatkarza na plecy po odbiciu niskiej piłki

- Kołyska (broń palna) – część broni palnej
- Kołyska (góra) – góra w Beskidzie Żywieckim
- Kołyska (kolebka) – sprzęt do kołysania dzieci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Kołyskowy

przymiotnik od: kołyska

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołyszący

→ kołysać

Patrz:kołysać

#### Źródła:

SJP.pl

# Kołłątaj

nazwisko, np. Hugo Kołłątaj (1750-1812), polski ksiądz, polityk, pisarz i filozof

Kołłątaj, polskie nazwisko (liczba mnoga: Kołłątajowie). Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 274 osoby. Pod wpływem języka rosyjskiego może być zapisywane jako Kołłontaj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Kołłątajowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Kołłątaja lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl