# Śl.

skrót od: śląski

skrót

(1.1) = śląski

Etnolekt śląski (śl. ślōnskŏ gŏdka, ślōnsko godka, ślůnsko godka), w dialektologii polskiej dialekt śląski, czasem też gwara śląska – zespół gwar śląskich, być może łączących się w kilka dialektów, którym posługuje się rdzenna ludność Górnego Śląska. Na kształtowanie się słownictwa etnolektu miały wpływ zapożyczenia z języków: literackiego polskiego, czeskiego (szczególnie z narzecza morawskiego, traktowanego niekiedy jako odrębny język), niemieckiego (najczęściej z germańskiego dialektu śląskiego) oraz częściowo słowackiego. W mowie tej konsekwentnie dominuje dzisiaj fonologia i morfologia słowiańska i przeważa takiż źródłosłów. Dyskusyjna jest kwestia statusu mowy śląskiej. W publikacjach językoznawczych śląszczyzna uznawana jest za dialekt języka polskiego. Jednakże znaczna część wyrażeń bliższa jest językowi staropolskiemu niż współczesnej polszczyźnie standardowej. W Narodowym Spisie Powszechnym w 2002 r. używanie śląskiego w kontaktach domowych zadeklarowało 56,6 tys. osób. W spisie z 2011 było już 529 tys. takich deklaracji, a w spisie z 2021 – 458 tys. Język śląski został uwzględniony w normie ISO 639-3, gdzie Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna – ISO przydzieliła mu kod: „SZL”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślabrać

czasownik

(1.1) poznań. - brudzić

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślabranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ślabrać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślabrotać

czasownik

(1.1) poznań. mówić niewyraźnie i szybko, krzyczeć, ględzić

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślabrotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ślabrotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślączka

nazwisko

- Ślączka – struga w Polsce
- Aleksander Ślączka (1893–1940), lekarz neurolog i psychiatra, oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Janusz Ślączka (ur. 1971), żużlowiec i trener sportu żużlowego
- Kazimierz Ślączka (1885-1971), inżynier, oficer Wojska Polskiego
- Roman Ślączka (1895-1967), adwokat, radca prawny, działacz narodowy
- Wojciech Ślączka (1851–1925), adwokat, działacz niepodległościowy i społeczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślad

1. znak odciśnięty np. po przejściu człowieka, przejeździe pojazdu; trop;
2. pozostałość po czymś, znak świadczący o tym, że coś istniało, działo się;
3. znikoma ilość czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) oznaka przejścia, przejechania, przelotu kogoś lub czegoś

(1.2) pozostałość po wydarzeniu lub po obecności kogoś lub czegoś

(1.3) niewielka ilość

(1.4) muz. ścieżka dźwiękowa w urządzeniach i oprogramowaniu służącym do rejestracji dźwięku

(1.5) mat. suma elementów na głównej przekątnej macierzy kwadratowej;

- ślad – jednostka miary powierzchni
- ślad – pojęcie z dziedziny algebry liniowej
- Ślad – album zespołu Kombii
- Ślad – singel zespołu Kombii
- Ślad – singel Juli
- Ślad – polski serial kryminalny Telewizji Polsat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śladami

1. znak odciśnięty np. po przejściu człowieka, przejeździe pojazdu; trop;
2. pozostałość po czymś, znak świadczący o tym, że coś istniało, działo się;
3. znikoma ilość czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Śladem

1. znak odciśnięty np. po przejściu człowieka, przejeździe pojazdu; trop;
2. pozostałość po czymś, znak świadczący o tym, że coś istniało, działo się;
3. znikoma ilość czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Śladować

dawniej: iść czyimś śladem, tropić kogoś; śledzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Śladówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. pot. narta do uprawiania narciarstwa rekreacyjnego

#### Źródła:

Wiktionary

# Śladowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest śladowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Śladowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śladowy

→ ślad

Patrz:ślad

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślamazara

(r. męski) mężczyzna, chłopiec powolny, flegmatyczny, poruszający się anemicznie

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. osoba robiąca wszystko powoli, często również nieudolnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślamazarnie

przysłówek

(1.1) w sposób ślamazarny, bardzo powoli, często nieudolnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślamazarniej

stopień wyższy od przysłówka: ślamazarnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślamazarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ślamazarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślamazarność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ślamazarne; cecha tych, którzy są ślamazarni

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślamazarny

przymiotnik

(1.1) powolny, flegmatyczny, mało energiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Śląsk

1. historyczna dzielnica Polski; Śląsk Opolski;
2. ludowy zespół pieśni i tańca;
3. wrocławski klub sportowy;
4. wydawnictwo działające w latach 1954-92

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. terytorium historyczne (kraina geograficzna i historyczna) w dorzeczu górnej i środkowej Odry;

(1.2) pot. posp. województwo śląskie;

(1.3) pot. posp. obszar konurbacji katowickiej;

Śląsk (śl. Ślōnsk, Ślůnsk; niem. Schlesien; dś. Schläsing; cz. Slezsko; łac. Silesia) – kraina historyczna, położona na terenie Polski, Czech i Niemiec, w dorzeczu górnej i środkowej Odry. Od XV–XVI wieku zaczęto wyróżniać podział na Dolny Śląsk i Górny Śląsk. Historyczną stolicą całego obszaru Śląska jest Wrocław.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śląska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. rodzaj kiełbasy z mięsa wieprzowego

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: śląski

#### Źródła:

Wiktionary

# Śląskie

potocznie: kluski śląskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region w południowej Polsce

Województwo śląskie – jednostka samorządu terytorialnego i jednostka podziału administracyjnego Polski o powierzchni 12 333,09 km², położona na obszarze Niziny Śląskiej, Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, Kotliny Oświęcimskiej, Pogórza Zachodniobeskidzkiego, Beskidów Zachodnich. Obejmuje wschodnią część Górnego Śląska i zachodnią część zachodniej Małopolski, w tym Zagłębie Dąbrowskie, zachodnie Zagłębie Krakowskie, Żywiecczyznę i Częstochowę. Zamieszkuje je około 4 375 947 osób. Jest województwem o najwyższym stopniu urbanizacji i gęstości zaludnienia. Siedzibą władz województwa są Katowice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śląsko

przymiotnik od: Śląsk

przysłówek

(1.1) na sposób śląski, po śląsku

Śląsko – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie lipskim, w gminie Lipsko, przy drodze krajowej nr 79.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Lipsku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śląskość

zespół cech charakterystycznych dla Śląska, Ślązaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co śląskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śląskowo

Śląskowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Jutrosin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Śląszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. gwara śląska

(1.2) przest. ogół cech śląskich

Etnolekt śląski (śl. ślōnskŏ gŏdka, ślōnsko godka, ślůnsko godka), w dialektologii polskiej dialekt śląski, czasem też gwara śląska – zespół gwar śląskich, być może łączących się w kilka dialektów, którym posługuje się rdzenna ludność Górnego Śląska. Na kształtowanie się słownictwa etnolektu miały wpływ zapożyczenia z języków: literackiego polskiego, czeskiego (szczególnie z narzecza morawskiego, traktowanego niekiedy jako odrębny język), niemieckiego (najczęściej z germańskiego dialektu śląskiego) oraz częściowo słowackiego. W mowie tej konsekwentnie dominuje dzisiaj fonologia i morfologia słowiańska i przeważa takiż źródłosłów. Dyskusyjna jest kwestia statusu mowy śląskiej. W publikacjach językoznawczych śląszczyzna uznawana jest za dialekt języka polskiego. Jednakże znaczna część wyrażeń bliższa jest językowi staropolskiemu niż współczesnej polszczyźnie standardowej. W Narodowym Spisie Powszechnym w 2002 r. używanie śląskiego w kontaktach domowych zadeklarowało 56,6 tys. osób. W spisie z 2011 było już 529 tys. takich deklaracji, a w spisie z 2021 – 458 tys. Język śląski został uwzględniony w normie ISO 639-3, gdzie Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna – ISO przydzieliła mu kod: „SZL”.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślaz

roślina zielna z rodziny ślazowatych, o barwnych, dużych kwiatach osadzonych w kątach liści lub w szczytowych gronach, rosnąca w Eurazji, Afryce i Ameryce Północnej; malwa

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. malwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślązaczka

mieszkanka Śląska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Śląska;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślązak

potocznie: koń śląski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Śląska;

- Ślązak – mieszkaniec Śląska
- Fabryka Cukrów i Czekolady Ślązak – przedsiębiorstwo przemysłu spożywczego.
- Ślązak – nazwa przedsiębiorstwa
- „Ślązak” – tygodnik wydawany w Pszczynie w latach 1872–1879
- ORP Ślązak – nazwa okrętów polskiej Marynarki Wojennej
- Latający Ślązak – nazwa ekspresowego połączenia kolejowego z lat 30. XX wieku
- ślązaki — konie rasy śląskiej

Osoby:

- Anioł Ślązak
- Janusz Ślązak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślazik

roślina z rodziny ślazowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślazować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. schodzić

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślazowate

o cechach ślazowatych (rodzina roślin)

Ślazowate, malwowate (Malvaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu ślazowców (Malvales). Obejmuje 244 rodzaje z 4225 gatunkami. Są to rośliny zielne, krzewy i drzewa szeroko rozprzestrzenione na Ziemi, we wszystkich niemal strefach klimatycznych. Większość gatunków występuje w strefie tropikalnej. Podrodziny Malvoideae i Bombacoideae najbardziej zróżnicowane są na kontynentach amerykańskich, Byttnerioideae, Grewioideae i Sterculioideae rozprzestrzenione są w strefie równikowej, a rośliny z podrodziny Tilioideae rosną na półkuli północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślazowaty

o cechach ślazowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślazowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Trachys troglodytiformis|Obenberger|ref=tak., chrząszcz z rodziny bogatkowatych

(1.2) ent. nazwa systematyczna|Carcharodus alceae|Esper|ref=tak., motyl dzienny z rodziny powszelatkowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) bot. nazwa systematyczna|Sida|L.|ref=tak., roślina wieloletnia z rodziny ślazowatych;

Ślazowiec (Sida L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Należy do niego co najmniej 249 gatunków. Występują one na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej i częściowo w strefach umiarkowanych na półkuli północnej sięgając po wschodnie Chiny i Japonię oraz wschodnie i środkowe Stany Zjednoczone, a na półkuli południowej po południową Australię i Afrykę oraz północną Argentynę. Większość gatunków rośnie na kontynentach amerykańskich. Drugim centrum zróżnicowania rodzaju jest Australia, gdzie występuje ok. 90 gatunków. Rośliny te na ogół rosną w miejscach nasłonecznionych, na glebach przepuszczalnych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślazówka

roślina z rodziny ślazowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Lavatera|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny ślazowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju ślazówka (1.1)

(1.3) lud. ślaz dziki (nazwa systematyczna|Malva sylvestris|L.|ref=tak.)

Ślazówka (Lavatera L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Klasyfikacja taksonomiczna rodzaju jest kłopotliwa ze względu na nieprecyzyjny jego rozdział w stosunku do rodzaju ślaz (Malva). W zależności od ujęcia należy tu od 10–12 do około 25 gatunków. Rośliny te występują w Makaronezji, obszarze Morza Śródziemnego, w Azji i Australii oraz Kalifornii. Rosną na klifach i innych terenach nadmorskich, na terenach skalistych i nieużytkach. W Polsce rośnie dziko ślazówka turyngska L. thuringiaca, a jako gatunek dziczejący (efemerofit) także ślazówka letnia, ś. trzymiesięczna (L. trimestris), poza tym kilka gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślazowo

Ślazowo – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Przelewice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ślazowy

1. otrzymany ze ślazu (rośliny zielnej);
2. o artykułach cukierniczych: zawierający wyciąg ze ślazu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze ślazem, dotyczący ślazu

(1.2) otrzymywany ze ślazu lub zawierający ślaz

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który ma smak lub zapach ślazu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślebioda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śleboda

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) góry. wolność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślęcin

Ślęcin – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Nagłowice. Leży przy drodze krajowej nr 78.

W dobie Sejmu Wielkiego Ślęcin należał do powiatu lelowskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ślęczeć

robić coś długo i mozolnie, tkwić nad czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślęczek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pogard. przezwisko osoby niezaproszonej na wesele, lecz podglądającej przez okno lub stojącej przy drzwiach

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślęczka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledcza

kobieta prowadząca śledztwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledczy

1. związany ze śledztwem;
2. prowadzący śledztwo;
3. areszt śledczy - pomieszczenie, w którym przetrzymuje się osoby tymczasowo aresztowane

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze śledztwem, dotyczący śledztwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba prowadząca śledztwo

Śledczy – polski dwumiesięcznik z grupy Focusa o charakterze reportersko-śledczym wydawany od lipca 2010 do listopada 2013 roku przez polską filię niemieckiego wydawnictwa Gruner+Jahr Polska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śledź

1. jadalna ryba morska
2. zabawa urządzana w ostatki (ostatni dzień karnawału)
3. hak wbijany w ziemię do zaczepiania oń linki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. jadalna ryba morska;

(1.2) kulin. danie ze śledzia (1.1)

(1.3) daw. środ. więz. stójkowy, policjant

(1.4) pejor. mieszkaniec Gdyni

(1.5) daw. środ. polit. sędzia śledczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) metalowy klin zakończony haczykiem wbijany w ziemię w celu naciągnięcia linek utrzymujących konstrukcję namiotu

(2.2) lwów. krawat

(2.3) pot. przyjęcie w ostatni wieczór karnawału

(2.4) żegl. jeden z typów trasy regat;

forma czasownika.

(3.1) 2. os. lp. rozk. od śledzić

- śledź – gatunek ryby z rodziny śledziowatych, w szczególności:
  - śledź oceaniczny (atlantycki, pospolity, Clupea harengus)
    - śledź bałtycki (sałaka, Clupea harengus membras) – podgatunek śledzia atlantyckiego
  - śledź pacyficzny (Clupea pallasii)
  - śledź obły (Etrumeus teres)
  - śledź patagoński (Sprattus fuegensis)
  - złotośledź (aloza amerykańska, Alosa sapidissima)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Śledzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|śledzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Śledzić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) szpiegować podążając za kimś

(1.2) obserwować, badać wzrokiem rozwój zdarzeń

#### Źródła:

Wiktionary

# Śledziejowice

Śledziejowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Wieliczka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Śledziennica

Śledziennica (Chrysosplenium L.) – rodzaj roślin należący do rodziny skalnicowatych. Obejmuje od ok. 60 do ponad 70 gatunków. Największa liczba gatunków występuje w Japonii i w Chinach (w Chinach 35 gatunków, w tym 20 endemitów). Nieliczne gatunki rosną w Europie, Ameryce Północnej oraz na południowym krańcu Ameryki Południowej. W Polsce rosną dwa gatunki – śledziennica naprzeciwlistna (C. oppositifolium) i śledziennica skrętolistna (C. alternifolium).

#### Źródła:

Wikipedia

# Śledziennictwo

przestarzale: stan psychiczny śledziennika; hipochondria

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledziennik

przestarzałe: człowiek ciągle niezadowolony i wmawiający sobie urojone choroby; hipochondryk

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledziewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledzik

zdrobnienie od: śledź

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. śledź

(1.2) pot. przyjęcie w ostatni wieczór karnawału

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) żart. czasem obraź. mieszkaniec Białostocczyzny, dla której gwary charakterystyczne jest tzw. śledzikowanie

Ostatki, zapusty (lud. mięsopust, śląs. kozelek, odpowiednik prawosławnej maslenicy) – ostatnie dni karnawału zaczynające się w tłusty czwartek, a kończące się zawsze we wtorek, zwany w Polsce „śledzikiem” (w Wielkopolsce jest to tzw. „podkoziołek”). Następny dzień – Środa Popielcowa – oznacza początek wielkiego postu i oczekiwania na Wielkanoc. Obydwa święta są świętami ruchomymi. W ostatki urządza się ostatnie huczne zabawy, bale przed nadchodzącym okresem wstrzemięźliwości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śledzikowanie

używanie gwary białostockiej, powstałej w wyniku wzajemnego oddziaływania kilku wzorców językowych: polskiego, białoruskiego, litewskiego, a w mniejszym zakresie także rosyjskiego, ukraińskiego i jidysz, charakteryzującej się wymawianiem spółgłosek ciszących (ś, ć, ź, dź) tak jak dźwięki obcego pochodzenia (s-i, c-i, z-i, dz-i)

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledziokształtne

o cechach śledziokształtnych (rząd ryb)

Śledziokształtne (Clupeiformes) – rząd ryb promieniopłetwych obejmujący ryby słonowodne, słodkowodne i wędrowne o dużym znaczeniu ekonomicznym. Do najbardziej znanych przedstawicieli należą śledzie, szprot i sardynki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śledziokształtny

o cechach śledziokształtnych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledziona

narząd chłonny leżący w jamie otrzewnej w lewym podżebrzu, wytwarzający ciała odpornościowe oraz odpowiedzialny za obumieranie w nim krwinek czerwonych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd limfatyczny magazynujący krew u kręgowców;

Śledziona (łac. splen, lien) – narząd występujący u kręgowców. U człowieka jest największym narządem limfatycznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śledzionowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. med. dotyczący śledziony

#### Źródła:

Wiktionary

# Śledziowate

rodzina obejmująca około 200 gatunków ryb (np. śledź, szprot, sardynka)

Śledziowate (Clupeidae) – rodzina ryb śledziokształtnych (Clupeiformes), głównie morskich, obejmująca między innymi śledzie, szproty, sardynki, sardynele i sardynopsy. Są to ryby użytkowe o bardzo dużym znaczeniu gospodarczym, zajmują czołowe miejsce w światowym rybołówstwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śledziowaty

o cechach śledziowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledziówka

danie rybne; zupa śledziowa

Śledziówka – osada w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Targ. Wieś wchodzi w skład sołectwa Jordanki.

Do 2005 istniała osada Śledziówka Mała i przysiółek Śledziówka Wielka (niem. odpowiednio Klein Heringshoeft i Gross Heringshoeft). Większą powierzchnię miała Śledziówka Wielka. Nazwy zniesiono i utworzono nazwę Śledziówka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śledziówki

danie rybne; zupa śledziowa

Brzeszczotkowate, brzeszczotowate, nożowce, śledziówki (Notopteridae) – rodzina ryb z rzędu kostnojęzykokształtnych. Większość gatunków jest poławiana jako ryby konsumpcyjne, niektóre są hodowane w akwariach. W zapisie kopalnym znane są co najmniej z późnej kredy (cenoman).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śledziowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze śledziem, dotyczący śledzia

#### Źródła:

Wiktionary

# Śledziożerny

odżywiający się śledziami, np. makrela śledziożerna

#### Źródła:

SJP.pl

# Śledztwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. badanie przez prokuraturę, policję i uprawnione osoby, czy i w jakich okolicznościach popełnione zostało przestępstwo;

Śledztwo – podstawowa forma prowadzenia postępowania przygotowawczego, uregulowana przez przepisy kodeksu postępowania karnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślemię

poziomy element zamocowany w ościeżnicy, przedzielający skrzydła okienne w oknach wielopoziomowych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) element konstrukcji drewnianego dachu sochowego: pozioma belka oparta o rozwidlenie soch, o którą zaczepia się kluczyny

Ślemię – określenie o kilku znaczeniach:

- stała, pozioma poprzeczka dzieląca otwór drzwiowy, okienny lub bramowy na część górną i dolną. Jest połączona z ościeżnicą. Dolna część nazywa się podślemieniem, a górna nadślemieniem. Poprzeczka dzieląca skrzydło na mniejsze kwatery to szczeblina (pot. szpros).
- górna belka oparta na słupach sochach w konstrukcji sochowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślemień

wieś w województwie śląskim, w powiecie żywieckim

Ślemień – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Ślemień.

Miejscowość jest siedzibą gminy Ślemień. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa bielskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślemieński

→ Ślemień

Patrz:Ślemień

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślep

(zwykle w lm - ślepia) ślepie; ślipie; ślip;
1. zwierzęce oko;
2. pospolicie: ludzkie oko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwierzęce oko

(1.2) pot. ludzkie oko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślepa

1. pozbawiony wzroku; ociemniały, niewidomy;
2. o bardzo młodym zwierzęciu: jeszcze niewidzący;
3. niemający wylotu, zamknięty na końcu, np. ślepa uliczka;
4. przenośnie:
a) przypadkowy, niespodziewany, np. ślepy traf;
b) niepanujący nad sobą, robiący coś pod wpływem czegoś;
c) o uczuciach, działaniach: będący skutkiem lub przyczyną braku własnego zdania, własnej woli

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepak

1. pogardliwie o źle widzącym;
2. owad z rodziny bąków;
3. nabój do salw honorowych, pozorowania strzału

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Chrysops|ref=tak., rodzaj owada z rodziny bąkowatych;

(1.2) ent. owad z rodzaju ślepak (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. wojsk. amunicja do broni palnej bez pocisku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. pogard. człowiek niewidomy lub źle widzący

Chrysops – rodzaj owadów z rodziny bąkowatych (Tabanidae)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślepawość

→ ślepawy; ślepowatość

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepawy

potocznie: mający słaby wzrok; ślepowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepcowate

rodzina gryzoni

Ślepcowate, ślepce (Spalacidae) – rodzina ssaków z rzędu gryzoni (Rodentia), klasyfikowana także jako podrodzina myszowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślepcowaty

o cechach ślepcowatych (rodzina gryzoni)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepczyk

zwyczajowa nazwa kilku gatunków lub podgatunków ślepych ryb jaskiniowych

Ślepczyk jaskiniowy, ślepiec jaskiniowy, ślepczyk, śleporyb, śleporyb Jordana – niejednoznaczne nazwy zwyczajowe niewidomych form ryb jaskiniowych kilku gatunków lub podgatunków z rodzaju Astyanax.

Klasyfikacja biologiczna rodzaju Astyanax ulegała wielu zmianom i nie została dotychczas ustalona, co w polskiej literaturze ichtiologicznej i akwarystycznej doprowadziło do pojawienia się licznych sprzeczności w nazewnictwie. Wymienionymi nazwami określano m.in.:

- Astyanax fasciatus mexicanus – ślepczyk jaskiniowy, ślepczyk
- Astyanax mexicanus fasciatus – ślepczyk jaskiniowy, ślepczyk (autor zaznaczył, że formę bezoką opisywano jako odrębny gatunek Astyanax jordani)
- Astyanax jordani – ślepczyk jaskiniowy
- Astyanax mexicanus – ślepczyk jaskiniowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślepek

pieszczotliwie: oko człowieka lub zwierzęcia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobnienie od: ślep

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śleper

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pracownik niewykwalifikowany

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. górn. górnik ładowacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślepiać

dawniej: ślepić, wyślepiać się;
1. wpatrywać się w coś niezbyt widocznego przez dłuższy czas;
2. patrzeć uporczywie i z wysiłkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepiaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Łowicz. różnokolorowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślepić

potocznie:
1. o świetle, słońcu itp.: przeszkadzać w patrzeniu, oślepiać;
2. wpatrywać się w coś małego, niezbyt widocznego przez dłuższy czas, męcząc w ten sposób wzrok

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. naślepić, wyślepić)

(1.1) wysilać wzrok; długotrwale wpatrywać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. oślepić)

(2.1) razić oczy, utrudniając patrzenie

(2.2) przest. wyzuwać z roztropności

(2.3) daw. pozbawiać wzroku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślepica

słodkowodna larwa minogów o ciele wydłużonym, robakowatym i słabo rozwiniętych oczach pokrytych skórą, żyjąca w mule dennym; robaczyca, węgornica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. larwa minogokształtnych;

Ślepica (ammocoetes) – larwa minogokształtnych zwana inaczej węgornicą lub robaczycą, pod wieloma względami różniąca się od osobników dorosłych. Początkowo została opisana jako odrębny gatunek Ammocoetes branchialis, w wielu regionach Polski nazywany ślepicą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślepie

(zwykle w lm - ślepia) ślep; ślip; ślipie;
1. zwierzęce oko;
2. pospolicie: ludzkie oko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oko zwierzęcia

(1.2) pejor. oko człowieka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślepiec

niewidomy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) niewidomy, ślepy mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. gryzoń z rodziny ślepcowatych;

Ślepiec (Spalax) – rodzaj ssaków z podrodziny ślepców (Spalacinae) w obrębie rodziny ślepcowatych (Spalacidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślepień

potocznie:
1. o świetle, słońcu itp.: przeszkadzać w patrzeniu, oślepiać;
2. wpatrywać się w coś małego, niezbyt widocznego przez dłuższy czas, męcząc w ten sposób wzrok

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepięta

pieszczotliwie: oczy człowieka lub zwierzęcia; ślepka, ślepki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. pieszcz. oczy zwierzęcia

(1.2) książk. pieszcz. oczy człowieka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślepik

ślepik różowiec - pluskwiak równoskrzydły z rodziny bezrąbkowatych; skoczek różany

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepior

gatunek ryby z rodziny dorszowatych

Ślepior (Gadiculus argenteus) – ryba z rodziny dorszowatych (Gadidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Gadiculus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślepiota

mała, czarna pszczoła z odmiany wyróżnianej przez bartników; ślepiotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepiotka

mała, czarna pszczoła z odmiany wyróżnianej przez bartników; ślepiota

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. potok w południowej Polsce, w województwie śląskim, lewobrzeżny dopływ Kłodnicy;

Ślepotka, w powszechnym użyciu także nazwa Ślepiotka – potok w południowej Polsce, w województwie śląskim, lewobrzeżny dopływ Kłodnicy. Bierze swój początek w Katowicach, w lesie na granicy Ochojca i Murcek, po wschodniej stronie zlikwidowanej stacji kolejowej Katowice Murcki, na wysokości ok. 315–320 m n.p.m. Nazwa prawdopodobnie pochodzi od ślepicy – larw minogów, które niegdyś zamieszkiwały potok.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślepko

pieszczotliwie o oku człowieka lub zwierzęcia; ślepek

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepo

przysłówek

(1.1) w sposób ślepy

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślepooki

rzadko: mający niewidzące oczy; niewidomy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ślepe; cecha tych, którzy są ślepi

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślepota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrata wzroku, niewidzenie

(1.2) przen. niedostrzeganie faktów

(1.3) pot. obraź. człowiek niewidomy lub taki, który czegoś nie dostrzega

Ślepota – całkowite lub znaczne zaburzenie widzenia. Ślepota może byćspowodowana wadami oka lub chorobami i uszkodzeniami natury neurologicznej lub mechanicznej. Zaburzenie to może mieć charakter nabyty (np. w wyniku uszkodzenia oczu) lub wrodzony (jako niedorozwój oka będącego narządem wzroku). Na świecie żyje około 45 milionów ludzi niewidomych i 269 milionów z zaburzeniami widzenia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślepotka

1. zdrobnienie od: ślepota;
2. środowiskowo: wódka niewiadomego, nielegalnego pochodzenia; meta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. urzędowa nazwa potoku w południowej Polsce, w województwie śląskim; lewobrzeżny dopływ Kłodnicy przepływający przez Katowice;

(1.2) geogr. hydron. dopływ Radomki

Ślepotka, w powszechnym użyciu także nazwa Ślepiotka – potok w południowej Polsce, w województwie śląskim, lewobrzeżny dopływ Kłodnicy. Bierze swój początek w Katowicach, w lesie na granicy Ochojca i Murcek, po wschodniej stronie zlikwidowanej stacji kolejowej Katowice Murcki, na wysokości ok. 315–320 m n.p.m. Nazwa prawdopodobnie pochodzi od ślepicy – larw minogów, które niegdyś zamieszkiwały potok.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślepowatość

→ ślepowaty; ślepawość

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepowaty

rzadko: mający słaby wzrok; ślepawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepowidz

rzadko: ślepiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepowron

rodzaj ptaka z rodziny czaplowatych

- Ślepowron – gatunek ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych
- Ślepowron – polski herb szlachecki
- Ślepowron – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślepowroński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepsko

ekspresywnie: oko człowieka lub zwierzęcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Śleptać

czasownik

(1.1) reg. płakać

#### Źródła:

Wiktionary

# Śleptak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. ktoś o słabym wzroku

(1.2) reg. człowiek skłonny do płaczu

#### Źródła:

Wiktionary

# Śleptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|śleptać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślepuch

1. potocznie: mężczyzna słabowidzący lub niedostrzegający czegoś; ślepak;
2. nieduży wąż żyjący pod ziemią; ślepucha;
3. potocznie: ślepie - oko zwierzęcia;
4. mak, którego główki zawierające nasiona się nie otwierają; ślepy mak

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepucha

1. potocznie: kobieta słabowidząca lub niedostrzegająca czegoś;
2. nieduży wąż żyjący pod ziemią; ślepuch;
3. regionalnie: kura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. gwara. złodziejska kura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślepuchowate

rodzina węży łuskonośnych; węże ślepe

Ślepuchowate, węże ślepe (Typhlopidae) – rodzina węży należąca do nadrodziny Typhlopoidea z rzędu łuskonośnych (Squamata). Należy do niej ponad 280 gatunków węży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślepuchowaty

o cechach ślepuchowatych (rodzina węży)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślepuchowo

Ślepuchowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ślepuszonka

gryzoń z rodziny chomikowatych

Ślepuszonka (Ellobius) – rodzaj ssaków z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śleputać

czasownik

(1.1) reg. wielkop. robić coś po omacku

#### Źródła:

Wiktionary

# Śleputanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|śleputać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślepy

mężczyzna pozbawiony wzroku; ślepiec; niewidomy (w użyciu rzeczownika)

przymiotnik

(1.1) taki, który nie może widzieć; który stracił wzrok

(1.2) taki, który nie ma narządu wzroku

(1.3) zamknięty na stałe, bez wyjścia

(1.4) przen. taki, który nie zważa, nie zwraca uwagę na otoczenie albo okoliczności

(1.5) taki, który czegoś nie dostrzega

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. osoba ślepa (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślesicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślesin

miasto w Polsce

Ślesin – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ślesin.

Do 1954 roku siedziba gminy Sławoszewek. Miasto biskupstwa poznańskiego, pod koniec XVI wieku leżało w powiecie konińskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa konińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślesinianin

mieszkaniec Ślesina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślesinianka

mieszkanka Ślesina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślesiński

→ Ślesin

Patrz:Ślesin

#### Źródła:

SJP.pl

# Śleszowice

Śleszowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zembrzyce, na północ od Suchej Beskidzkiej, położona w dolinie Tarnawki, między Tarnawą Dolną (na wschodzie) i Tarnawą Górną (na zachodzie), w Beskidzie Małym.

#### Źródła:

Wikipedia

# Śleszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślewiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślęza

rzeka w Polsce, dopływ Odry

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. najwyższy szczyt Przedgórza Sudeckiego;

Ślęza (niem. Lohe) – rzeka w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim, lewobrzeżny dopływ Odry. Długość rzeki wynosi 78,6 km, a jej zlewnia obejmuje obszar o powierzchni 971,7 km² w tym 8,47 km² na terenie Wrocławia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślęzak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślężanie

słowiańskie plemię

Ślężanie – plemię Słowian zachodnich z grupy lechickiej zamieszkujące w średniowieczu wschodnią część Dolnego Śląska, od Niemczy, przez obszar wokół góry Ślęży i rzeki Ślęzy aż po okolice Wrocławia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślężanin

członek słowiańskiego plemienia zamieszkującego tereny wokół góry Ślęży oraz nad rzeką Ślęzą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek średniowiecznego plemięemienia nadodrzańskiego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślężanka

członkini słowiańskiego plemienia zamieszkującego tereny wokół góry Ślęży oraz nad rzeką Ślęzą

Ślężanka – woda słodka produkowana przez firmę Viviana Sp. z o.o.. Jest ona wydobywana z kopalnianego źródła znajdującego się na najniższym poziomie nieczynnej kopalni głębinowej magnezytu w Wirkach. Ślężanka zawiera 450 mg/l związków mineralnych co według klasyfikacji hydrogeologicznej oznacza wodę słodką. Wśród związków mineralnych Ślężanka zawiera dużą ilość magnezu (66,3 mg/l) i minimalną sodu (3,5 mg/l), dlatego jest oznaczana (zgodnie z rozporządzeniem) jako woda magnezowa i niskosodowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślężański

→ Ślęża, → Ślężanie

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ślęży, związany ze Ślężą

Patrz:Ślęża, → Ślężanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślęzawa

ozdobna roślina jednoroczna z rodziny malwowatych; ślężawa

Ślęzawa (Malope L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Obejmuje 3–4 gatunki. Rośliny te występują w basenie Morza Śródziemnego, z czego dwa na kontynencie europejskim. Ślęzawa trójwrębna M. trifida jest uprawiana jako roślina ozdobna, także w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śleziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śleżyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg. wileński kresy. ciasteczko z dodatkiem maku przyrządzane na Wigilię na Wileńszczyźnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślężyna

rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny pryszczyrnicowatych; Sesuvium

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślicznie

przysłówek

(1.1) w śliczny sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Śliczniej

stopień wyższy od przysłówka: ślicznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: śliczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliczniuchny

zdrobnienie od: śliczny; śliczniuteńki, śliczniutki, śliczniusi

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliczniusi

zdrobnienie od: śliczny; śliczniuteńki, śliczniutki, śliczniuchny

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliczniuteńki

zdrobnienie od: śliczny; śliczniutki, śliczniusi, śliczniuchny

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: śliczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliczniutki

zdrobnienie od: śliczny; śliczniuteńki, śliczniusi, śliczniuchny

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: śliczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest śliczne; cecha tych, którzy są śliczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślicznota

pięknota, piękność; potocznie:
1. śliczna, piękna kobieta; ślicznotka, pięknotka;
2. coś ślicznego, pięknego

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślicznotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pieszcz. bardzo ładna kobieta

Ślicznotka (ang. Pretty Baby) – amerykański film historyczny z 1978 roku w reżyserii Louisa Malle’a. Zdjęcia kręcono w Nowym Orleanie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Śliczny

odznaczający się ślicznotą

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest ładny, miły dla zmysłów; uroczy, wzbudzający pozytywne emocje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliga

śliga aptekarska - jaszczurka z rodziny scynkowatych; scynk aptekarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślimaciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. miłośniczka ślimaków

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślimaczarz

stępień ślimaczarz - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślimaczek

zdrobnienie od: ślimak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: ślimak

(1.2) mały ślimak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślimacznica

dekoracyjny motyw w kształcie spirali lub zwoju; woluta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. zawój ozdobny na głowicy słupa m.in. w porządku jońskim i korynckim

(1.2) fiz. w przyrządzie elektrycznym: cewka, szpulka

(1.3) techn. element konstrukcyjny o kształcie helisy służący do przesuwania czegoś, np. mlewa w młynie, śniegu w pługu śnieżnym

(1.4) element przekładni ślimakowej o kształcie helisy

- ślimacznica (technika) – element przekładni ślimakowej
- ślimacznica (architektura) – element dekoracyjny inaczej woluta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślimaczy

dotyczący ślimaka, właściwy ślimakowi, podobny do ślimaka

przymiotnik

(1.1) taki, jak u ślimaka; związany ze ślimakiem, charakterystyczny dla ślimaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślimak

1. mięczak o asymetrycznym ciele, z wyodrębnioną głową, nogą i workiem trzewiowym, pokryty śluzem, zwykle osłonięty spiralną muszlą;
2. przedmiot, motyw dekoracyjny lub część urządzenia, którego kształt przypomina muszlę ślimaka;
3. droga w kształcie spirali;
4. część ucha środkowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. rodzaj bardzo rozpowszechnionego mięczaka;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) anat. część ucha wewnętrznego ssaków;

(2.2) urb. trakt komunikacyjny spiralnie pokonujący różnicę wysokości

(2.3) archit. motyw dekoracyjny w kształcie spiralnie skręconej muszli ślimaka (1.1)

(2.4) rzem. muz. ozdobne zakończenie szyjki instrumentu smyczkowego

(2.5) techn. element przekładni ślimakowej;

(2.6) kulin. papatacz; słodki wypiek z ciasta półfrancuskiego w kształcie okrągłej, spiralnie zwiniętej muszli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. obraź. ktoś, kto powoli się porusza lub powolnie wykonuje swoją pracę, albo ogólnie jest powolny

Biologia

- ślimak – w anatomii: część ucha wewnętrznego ssaków
- ślimaki – gromada mięczaków

Technika

- trakt komunikacyjny spiralnie pokonujący różnicę wysokości, np. na skrzyżowaniach wielopoziomowych
- element przekładni ślimakowej
- element przenośnika śrubowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślimaki

jedna z najliczniejszych gromad mięczaków; brzuchonogi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Gastropoda|Cuvier|ref=tak., gromada mięczaków występująca w wodzie i na lądzie;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: ślimak

Ślimaki, brzuchonogi (Gastropoda, z gr. gaster – brzuch + pous – noga) – jedna z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych gromad mięczaków, zaliczana niekiedy do podtypu muszlowce.

Ślimaki kopalne spotyka się już w warstwach wczesnokambryjskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślimakobrzeżek

rodzaj mchu z rodziny płoniwowatych

Ślimakobrzeżek (Hilpertia R.H. Zand.) – rodzaj mchu z rodziny płoniwowatych (Pottiaceae Schimp.). Przedstawiciele występują w Kanadzie, Europie i Azji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślimakojad

ślimakojad czerwonooki, ślimakojad żółtooki - gatunki ptaków z rodziny jastrzębiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślimakowate

1. przypominający kształtem muszlę ślimaka;
2. potocznie: niedołężny, niezdarny, ślamazarny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Helicidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina lądowych ślimaków płucodysznych z rzędu trzonkoocznych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślimakowaty

1. przypominający kształtem muszlę ślimaka;
2. potocznie: niedołężny, niezdarny, ślamazarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślimakówka

ślimakówka pomrowik - gatunek ćmy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślimakożerny

przymiotnik

(1.1) żywiący się ślimakami

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślimik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. ślimak

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pot. przen. niezdara

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślimtać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. płakać

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślina

przezroczysta, płynna substancja zawierająca enzymy trawienne, wydzielana przez gruczoły ślinowe do jamy ustnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. płynna wydzielina wytwarzana w ustach;

Ślina (łac. saliva) – płyn produkowany przez gruczoły ślinowe zwierząt i spływający do ich jamy gębowej. Zawiera często również wydzieliny innych gruczołów (na przykład jad), przesięk surowicy krwi, płyn dziąsłowy, resztki pokarmowe, komórki (między innymi złuszczony nabłonek, komórki układu odpornościowego), bakterie, wirusy i grzyby wraz z ich metabolitami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śliniaczek

zdrobnienie od: śliniak (kawałek materiału lub plastiku zakładany małym dzieciom pod brodą, aby nie pobrudziły się podczas jedzenia)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od śliniak

(1.2) osłona z materiału lub plastiku kładziona małym dzieciom pod brodę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliniaczkowy

→ śliniaczek

Patrz:śliniaczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliniak

kawałek materiału lub plastiku zakładany małym dzieciom pod brodą, aby nie pobrudziły się podczas jedzenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osłona z materiału lub plastiku kładziona małym dzieciom pod brodę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliniakowy

→ śliniak

Patrz:śliniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślinianka

gruczoł ślinowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd produkujący ślinę

Ślinianka, gruczoł ślinowy (łac. glandula salivalis l.mn. glandulae salivales) – gruczoł położony w przedniej części układu pokarmowego, wytwarzający ślinę, która zawiera enzymy trawienne służące do wstępnej fazy trawienia, a u niektórych gatunków także toksyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śliniankowy

→ ślinianka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ślinianką, dotyczący ślinianki

Patrz:ślinianka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślinić

1. pokrywać, zwilżać śliną; ośliniać;
2. ślinić się -
a) brudzić się własną śliną;
b) potocznie: całować się; lizać się;
c) potocznie: otwarcie okazywać chęć na coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zwilżać śliną

czasownik zwrotny niedokonany ślinić się (dk. brak)

(2.1) brudzić się własną śliną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślinienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ślinić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślinik

ślimak płucodyszny z rodziny ślimaków (Arion), zamieszkujący głównie Europę; arion

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliniki

ślimak płucodyszny z rodziny ślimaków (Arion), zamieszkujący głównie Europę; arion

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślinikowate

o cechach ślinikowatych (rodzina ślimaków)

Ślinikowate, śliniki (Arionidae) – rodzina nagich ślimaków trzonkoocznych (Stylommatophora), podobnych do pomrowiowatych, od których zewnętrznie różnią się położeniem otworu oddechowego oraz obecnością, położonej nad tylną krawędzią stopy, trójkątnej jamki gromadzącej śluz. Ślinikowate mają wydłużone ciało o długości do 250 mm, bez kila. Muszli brak bądź jest zredukowana do kilku wapiennych płytek lub kryształków całkowicie ukrytych pod płaszczem. Otwór oddechowy leży w przedniej połowie krawędzi płaszcza. Występują w krainie nearktycznej i palearktycznej, przy czym większość gatunków na Półwyspie Iberyjskim. W zapisie kopalnym znane są z miocenu. Są wszystkożerne, często spotykane na grzybach kapeluszowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślinikowaty

o cechach ślinikowatych (rodzina ślimaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślinka

zdrobnienie od: ślina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: ślina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślinkowy

→ ślinka

Patrz:ślinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślinogorz

dawniej: silne zapalenie gardła

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślinotok

Ślinotok – nadmierny wyciek śliny z jamy ustnej spowodowany zaburzeniami połykania, problemami z utrzymaniem śliny w jamie ustnej lub jej nadprodukcją przez gruczoły ślinowe (ślinianki).

Ślinotok może występować przy:

- ropniu zagardłowym
- ropniu okołomigdałkowym
- chorobie Parkinsona
- wściekliźnie
- chorobie lokomocyjnej
- zatruciach
- chorobie Wilsona
- mononukleozie
- ALS
- raku przełyku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ślinotwórczy

mający zdolność wytwarzania śliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślinowy

1. → ślina;
2. gruczoł ślinowy - gruczoł wydzielający ślinę; ślinianka

przymiotnik

(1.1) od: ślina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślipać

wpatrywać się w coś mało widocznego; wysilać wzrok uporczywym wpatrywaniem się w coś; ślipieć; ślipiać

czasownik

(1.1) wpatrywać się uporczywie w coś

(1.2) gwara. przestępcza: przymykać oko, a drugim patrzeć na czubek swego nosa (znak rozpoznawczy przestępców)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślipanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ślipać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślipek

zdrobnienie od: ślip

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślipiać

wpatrywać się w coś mało widocznego; wysilać wzrok uporczywym wpatrywaniem się w coś; ślipieć; ślipać

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślipie

(zwykle w lm - ślipia) ślepie; ślep; ślip;
1. zwierzęce oko;
2. pospolicie: ludzkie oko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślipieć

wpatrywać się w coś mało widocznego; wysilać wzrok uporczywym wpatrywaniem się w coś; ślipać; ślipiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślipień

wpatrywać się w coś mało widocznego; wysilać wzrok uporczywym wpatrywaniem się w coś; ślipać; ślipiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślipięta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. pieszcz. oczy zwierzęcia

(1.2) książk. pieszcz. oczy człowieka

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślipko

zdrobnienie od: ślip; ślipek

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślips

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. krawat

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślipsko

zgrubienie od: ślip, ślipie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślipundyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lwów. osobnik niespostrzegawczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Śliski

1. mający gładką, często wilgotną powierzchnię;
2. niepewny, ryzykowny;
3. nieprzyzwoity, zawierający dwuznaczne aluzje

przymiotnik

(1.1) mający gładką powierzchnię nie dającą prawie zupełnie tarcia z innymi ciałami

(1.2) przen. pot. mogący stać się przyczyną kłopotów

Śliski – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Małgorzaty w Zatorach.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Obok miejscowości przepływa niewielka rzeka Prut, dopływ Narwi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śliskość

→ śliski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest śliskie; cecha tych, którzy są śliscy

Patrz:śliski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliwa

1. drzewo lub krzew z rodziny różowatych
2. zgrubienie od: śliwka
3. przenośnie: siniak, guz od uderzenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. drzewo owocowe;

(1.2) spoż. duży, dorodny owoc śliwy (1.1)

(1.3) techn. drewno śliwy (1.1)

(1.4) pot. duży siniak, guz lub obrzęk o fioletowym zabarwieniu

(1.5) uczn. pot. podbite oko, zwł. duży siniak w okolicy oka

Śliwa (Prunus L.) – rodzaj krzewów i drzew z rodziny różowatych (Rosaceae Juss). W obecnie dominującym, szerokim ujęciu obejmuje ponad 200 gatunków. Występują one w strefie umiarkowanej i ciepłej półkuli północnej, przy czym odmiany uprawne i ozdobne rozpowszechnione są na całym świecie. Do rodzaju tego należą gatunki określane zwyczajowymi nazwami jako: brzoskwinia, czeremcha, czereśnia, laurowiśnia, morela, wiśnia, śliwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śliwczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliweczka

mała śliwka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: śliwka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliwerski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwianka

rodzaj zupy owocowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwica

wstęgówka śliwica - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych

Śliwica (niem. Nahmgeist; dawn. Śliwice) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Rychliki.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie elbląskim.

Zobacz też: Śliwice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śliwice

wstęgówka śliwica - gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Śliwice – część miasta Otmuchów
- Śliwice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Długołęka
- Śliwice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śliwicki

→ Śliwice

Osoby o nazwisku Śliwicki / Śliwicka:

- Alicja Śliwicka (ur. 2001) – polska szachistka, mistrzyni FIDE
- Anna Śliwicka (ur. 1936) – polska filolog i pisarka
- Bolesław Śliwicki (ur. 1966) – polski poeta, prozaik i publicysta
- Józef Śliwicki (1867–1944) – polski aktor i reżyser
- Piotr Śliwicki (1841–1862) – podporucznik Armii Imperium Rosyjskiego i spiskowiec w Warszawie
- Piotr Śliwicki (ur. 1962) – polski menedżer
- Piotr Hiacynt Śliwicki (1705–1774) – polski duchowny katolicki, misjonarz

Patrz:Śliwice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śliwiec

drzewo tropikalne z rodziny nanerczowatych

Śliwiec, rozpestlin, spondia (Spondias) – rodzaj drzew z rodziny nanerczowatych. Obejmuje 18 gatunków. Rośliny te występują w południowo-wschodniej Azji, na Madagaskarze i w międzyzwrotnikowej części kontynentów amerykańskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śliwienica

barczatka śliwienica - gatunek motyla z rodziny barczatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwina

przestarzałe: śliwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwka

owoc śliwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. owoc z dużą pestką rosnący na śliwie

(1.2) ogrod. śliwa;

(1.3) pot. siniak lub guz

- śliwka – owoc śliwy; zobacz też śliwki suszone
- śliwka chińska – liczi chińskie, gatunek owocowych drzew tropikalnych
- Śliwka – obraz Édouarda Maneta
- Śliwka – nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śliwkóweczka

owocówka śliwkóweczka - szkodnik odpowiedzialny za robaczywienie śliwek; owocówka śliwóweczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwkówka

śliwówka;
1. wódka słodka na śliwkach
2. nalewka śliwkowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwkowo

przymiotnik od: śliwka

Śliwkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Waganiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śliwkowy

przymiotnik od: śliwka

przymiotnik

(1.1) dotyczący śliwek (drzew i owoców)

(1.2) przyrządzony ze śliwek, z dodatkiem śliwek

(1.3) mający kolor dojrzałego owocu śliwki, ciemnofioletowy, fioletowy o czerwonawym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliwnica

## Polska

- Śliwnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Dubiecko
- Śliwnica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Krasiczyn

## Ukraina

- Śliwnica – wieś w rejonie starosamborskim obwodu lwowskiego

## Zobacz też

- Sliwnica

#### Źródła:

Wikipedia

# Śliwnik

sad śliwowy

Śliwnik (niem. Schadendorf) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Małomice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śliwodaktyl

drzewo owocowe z Chin; persymona; kaki; hebanowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwogłowy

aleksandretta śliwogłowa - gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwóweczka

owocówka śliwóweczka - szkodnik odpowiedzialny za robaczywienie śliwek; owocówka śliwkóweczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwowica

wytrawny napój alkoholowy ze sfermentowanych śliwek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. wytrawna wódka na bazie sfermentowanych śliwek;

Śliwowica – wysokoprocentowy (niekiedy nawet ponad 70%), wytrawny napój alkoholowy, wypalanka, produkowana ze specjalnie dobranych śliwek węgierek. Zazwyczaj śliwowica jest spożywana w postaci czystej, ale jak każdy silny napój alkoholowy może być dodatkiem do drinków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śliwowiec

ogończyk śliwowiec - motyl z rodziny modraszkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliwówka

śliwkówka;
1. wódka słodka na śliwkach
2. nalewka śliwkowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na śliwkach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śliwowski

nazwisko

Śliwowski (forma żeńska: Śliwowska; liczba mnoga: Śliwowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1433 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 1689. Nazwisko pochodzi od nazwy miejscowej Śliwowo (wieś w gminie Rutki, w województwie podlaskim) i jest najbardziej rozpowszechnione w północno-wschodniej Polsce. W tym samym rejonie można znaleźć warianty pisowni Sliwowski/Sliwowska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śliwowy

1. → śliwa;
2. ryjkowiec śliwowy - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych;
3. czyreń śliwowy - gatunek grzyba z rodziny szczeciniakowatych;
4. pordzewiacz śliwowy - gatunek roztocza z rodziny szpecielowatych, żerujący głównie na śliwach;
5. misecznik śliwowy - gatunek pluskwiaka z nadrodziny czerwców

#### Źródła:

SJP.pl

# Śliz

gatunek ryby z rodziny piskorzy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Barbatula barbatula|ref=tak., gatunek słodkowodnej ryby z rodziny przylgowatych;

Śliz pospolity, śliz, śliz zwyczajny (Barbatula barbatula) – gatunek słodkowodnej ryby karpiokształtnej z rodziny przylgowatych (Balitoridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śliżewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizg

1. manewr mający na celu utratę wysokości, polegający na przechyleniu samolotu na jedną stronę oraz na wychyleniu steru kierunkowego w stronę przeciwną
2. dolna powierzchnia narty

- ślizg – manewr w lotnictwie polegający na ustawieniu osi podłużnej samolotu lub szybowca pod pewnym kątem (w płaszczyźnie poziomej) w stosunku do wektora jego prędkości powietrznej
- ślizg – stan jednostki pływającej, w którym składowa dynamiczna wyporu przeważa nad składową statyczną
- Ślizg (czasopismo)
- ślizg (Lipophrys pholis) – gatunek ryby

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślizgać

przemieszczać się po powierzchni korzystając z niskiej siły tarcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizgacz

płaskodenna łódź motorowa, przy dużej prędkości ślizgająca się po powierzchni wody

- ślizgacz (kolejnictwo)
- ślizgacz (łódź motorowa)
- ślizgacz – styk potencjometru

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślizganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ślizgać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślizgawica

oblodzenie gruntu, nawierzchni ulic, szos itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienka warstwa lodu na powierzchni nawierzchni ulic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślizgawka

1. teren pokryty lodem, służący do ślizgania się;
2. ślizganie się

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teren pokryty lodem używany do jazdy na łyżwach dla przyjemności

(1.2) meteorol. gołoledź, oblodzona powierzchnia

(1.3) pot. ślizganie się po oblodzonej jezdni lub chodniku

(1.4) rzad. sztuczne lodowisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślizgawkowy

→ ślizgawka

Patrz:ślizgawka

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizgnąć

rzadko: ślizgnąć się - przesunąć się po czymś poślizgiem; śliznąć się, prześliznąć się, prześlizgnąć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizgowate

rodzina ryb morskich (około 280 gatunków) z rzędu okoniokształtnych, o wydłużonym ciele pokrytym obficie śluzem

Ślizgowate (Blenniidae) – rodzina ryb okoniokształtnych (Perciformes). Mają niewielkie, lokalne znaczenie gospodarcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślizgowaty

o cechach ślizgowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizgowce

1. płaskodenna łódź motorowa; ślizgacz;
2. przedstawiciel podrzędu ryb okoniokształtnych

Ślizgowce (Blennioidei) – podrząd ryb okoniokształtnych (Perciformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślizgowiec

1. płaskodenna łódź motorowa; ślizgacz;
2. przedstawiciel podrzędu ryb okoniokształtnych

Ślizgowiec – wieżowiec znajdujący się w Katowicach przy alei Korfantego 8. Najwyższy na Śląsku wysokościowiec wzniesiony metodą ślizgu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślizgownica

urządzenie stosowane w rzeźniach, służące do zsuwania płatów mięsa do mrożarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizgowy

dotyczący ślizgania się

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizgun

ślizgun spłaszczony, ślizgun borowy - gatunki pająka z rodziny ślizgunowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizgunowate

rodzina pająków; Philodromidae

Ślizgunowate (Philodromidae) – rodzina pająków z grupy Araneomorphae, należąca do kladu Entelegynae, liczy 31 rodzajów obejmujących 536 gatunków; występują niemal na całym świecie; w Polsce stwierdzono obecność 25 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślizgunowaty

o cechach ślizgunowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizik

rodzaj ryb karpiokształtnych z rodziny piskorzowatych; bocja

Botia – rodzaj ryb karpiokształtnych z rodziny Botiidae, wcześniej klasyfikowanej w randze podrodziny Botiinae w piskorzowatych. Większość gatunków spotykana jest w hodowlach akwariowych. Wcześniej do tego rodzaju zaliczano wiele innych gatunków określanych w języku polskim nazwą bocja lub ślizik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śliznąć

rzadko: śliznąć się - przesunąć się po czymś poślizgiem; ślizgnąć się, prześliznąć się, prześlizgnąć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślizno

Ślizno (niem. Julienhof) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Kalisz Pomorski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 94 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Pomierzyn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Śliżyk

zdrobnienie od: śliż

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślompać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. płakać

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślónsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Śląsk

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślónsko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. kiełbasa śląska

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślónzek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Śląsk

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślonzoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ślązaczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślonzok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ślązak

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślosarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślósarz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślósorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. ślusarka, ślusarstwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślub

1. zawarcie związku małżeńskiego przed duchownym lub urzędnikiem stanu cywilnego;
2. podniośle: uroczysta przysięga; przyrzeczenie, zobowiązanie, ślubowanie;
3. ślub humanistyczny - nieformalna ceremonia zaślubin osób niewierzących

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) akt zawarcia małżeństwa;

(1.2) uroczysta przysięga

Ślub – uroczystość zawarcia małżeństwa, podczas której strony składają przysięgę małżeńską przed urzędnikiem stanu cywilnego lub duchownym, w obecności świadków. W antropologii kulturowej ślub jest uznawany za jeden z obrzędów przejścia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślubna

potocznie: żona; połowica, stara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. żona

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: ślubny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślubniak

potocznie:
1. makijaż ślubny;
2. fotografia ślubna;
3. tort weselny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślubnie

przysłówek

(1.1) w sposób ślubny

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślubny

przymiotnik od: ślub

przymiotnik

(1.1) dotyczący ślubu

(1.2) (o dziecku) prawy, z prawego łoża

(1.3) pot. żart. prawnie zaślubiony

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. żart. mąż, małżonek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślubojawka

roślina z rodziny liliowatych; hosta; funkia

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślubować

składać (złożyć) przysięgę; przysięgać, zaprzysięgać, poprzysięgać

czasownik przechodni niedokonany (brak dk.)

(1.1) uroczyście zobowiązywać się do czegoś

(1.2) daw. pojmować jako małżonka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślubowanie

składać (złożyć) przysięgę; przysięgać, zaprzysięgać, poprzysięgać

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uroczyste przyrzeczenie

(1.2) uroczystość składania przysięgi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślubowo

Ślubowo (dawniej Szlubowo) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Sońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. Ślubowo graniczy z miejscowościami: Kałęczyn, Gąsocin, Koźniewo Wielkie, Gotardy, Gaj.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ślubowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślumper

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. brudas, obdartus

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślusarczyk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Ślusarczyk – greckokatolicki duchowny
- Artur Ślusarczyk – polski hokeista
- Bronisław Ślusarczyk – polski naukowiec
- Franciszek Ślusarczyk – polski nauczyciel i działacz polityczny
- Franciszek Ślusarczyk – polski duchowny rzymskokatolicki
- Ignacy Ślusarczyk – polski poeta ludowy
- Jan Ślusarczyk – polski rzeźbiarz, malarz i pedagog
- Mariola Ślusarczyk – polska biegaczka
- Piotr Ślusarczyk – polski polityk i publicysta
- Urszula Ślusarczyk – polska malarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ślusarek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślusarka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zawód ślusarza, ślusarstwo

(1.2) przest. kobieta trudniąca się ślusarstwem

(1.3) przest. żona ślusarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślusarnia

warsztat ślusarski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warsztat ślusarski

(1.2) dział fabryki, w którym prowadzona jest obróbka ślusarska

Ślusarstwo – rzemiosło, w którego zakres wchodzi głównie ręczna obróbka metali na zimno. Ma na celu wykonywanie różnych przedmiotów metalowych, montaż oraz naprawianie urządzeń technicznych. W ślusarstwie wykorzystuje się także proste narzędzia z zasilaniem elektrycznym jak np. wiertarki, polerki, szlifierki ostrzarki, szlifierki kątowe czy spawarka elektryczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślusarski

przymiotnik od: ślusarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze ślusarstwem, dotyczący ślusarstwa

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do ślusarzy

- Alfons Ślusarski (ur. 1942) – wioślarz
- Bartosz Ślusarski (ur. 1981) – piłkarz
- Tadeusz Ślusarski (1950-1998) – lekkoatleta
- Zbigniew Ślusarski (ur. 1947) – wioślarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślusarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. rzemiosło ślusarza

Ślusarstwo – rzemiosło, w którego zakres wchodzi głównie ręczna obróbka metali na zimno. Ma na celu wykonywanie różnych przedmiotów metalowych, montaż oraz naprawianie urządzeń technicznych. W ślusarstwie wykorzystuje się także proste narzędzia z zasilaniem elektrycznym jak np. wiertarki, polerki, szlifierki ostrzarki, szlifierki kątowe czy spawarka elektryczna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślusarz

1. osoba wyrabiająca zamki, klucze, drobne części maszyn itp.;
2. pracownik ślusarni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyrabiający lub naprawiający przedmioty metalowe

Ślusarstwo – rzemiosło, w którego zakres wchodzi głównie ręczna obróbka metali na zimno. Ma na celu wykonywanie różnych przedmiotów metalowych, montaż oraz naprawianie urządzeń technicznych. W ślusarstwie wykorzystuje się także proste narzędzia z zasilaniem elektrycznym jak np. wiertarki, polerki, szlifierki ostrzarki, szlifierki kątowe czy spawarka elektryczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ślusarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona ślusarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Śluz

bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. med. bezbarwna, ciągnąca się wydzielina gruczołów śluzowych

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: śluza

- śluz roślinny – roztwór występujący w tkankach niektórych roślin
- śluz zwierzęcy – substancja wytwarzana przez zwierzęta
- śluz gestagenny – śluz w dniach poowulacyjnych
- śluz estrogenny – śluz w dniach okołoowulacyjnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śluza

budowla, urządzenie umożliwiające komunikacje między przestrzeniami o odmiennym poziomie wody (kanały żeglugowe) lub ciśnieniu powietrza (statki kosmiczne)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie, które umożliwia przemieszczanie czegoś między ośrodkami o odmiennych właściwościach, zwykle fizycznych;

- śluza -

1. «urządzenie umożliwiające przepływanie statków między zbiornikami o różnych poziomach wody»

2. «komora umożliwiająca przechodzenie między obszarami i pomieszczeniami o różnym ciśnieniu»

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śluzak

nowotwór miejscowo złośliwy (naciekający i niszczący otoczenie, nie dający przerzutów) wywodzący się z tkanki łącznej, występujący najczęściej w sercu

Śluzak (łac. myxoma, ang. myxoma) – rodzaj nowotworu łagodnego, który ma skąpe zaopatrzenie naczyniowe i zawiera wrzecionowate komórki fibroblastyczne.Pojawia się w tkankach miękkich całego ciała, głównie powierzchownych (skóra palców, uda, wokół miednicy). Czasami jest częścią innych, bardziej rozległych nowotworów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śluzakowaty

obrzęk śluzakowaty - obrzęk powstający wskutek niedoczynności tarczycy; obrzęk śluzowaty, choroba Gulla

#### Źródła:

SJP.pl

# Śluzica

prymitywne zwierzę morskie kształtem przypominające węgorza, pokryte lepkim śluzem

Śluzica pospolita, śluzica atlantycka, śluzica (Myxine glutinosa) – gatunek bezżuchwowca z rodziny śluzicowatych (Myxinidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śluzice

prymitywne zwierzę morskie kształtem przypominające węgorza, pokryte lepkim śluzem

Śluzice (Myxini) – monotypowa gromada prymitywnych ewolucyjnie, pozbawionych szczęk zwierząt morskich zaliczanych do bezżuchwowców (Agnatha), a wraz z minogami do krągłoustych (Cyclostomata). W szerszym znaczeniu zaliczane są do ryb.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śluzicokształtne

rząd bezszczękowców z gromady śluzic

Śluzicokształtne (Myxiniformes) – monotypowy i jedyny rząd bezszczękowców z gromady śluzic (Myxini), obejmujący blisko 80 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śluzicokształtny

o cechach śluzicokształtnych (rząd bezszczękowców)

#### Źródła:

SJP.pl

# Śluźnia

wielojądrowa masa protoplazmatyczna; plazmodium

Plazmodium (łac. śluźnia) – wielojądrowa masa protoplazmatyczna (komórczak) wykazująca zdolność pełzakowatego ruchu po podłożu. Różne postacie plazmodiów występują u odmiennych grup organizmów o budowie ameboidalnej – u śluzowców (Amoebozoa) i ameb Vampyrellida (Rhizaria). Czasem plazmodia powstają w organach innych organizmów w wyniku rozpuszczenia ścian komórkowych, np. w rodniach paproci z rodziny marsyliowych. Śluzowce dikcjosteliowe wytwarzają pseudoplazmodia (nibyśluźnie) o zupełnie innej budowie, z zachowaną autonomią poszczególnych komórek, a podobne twory powstające przez złączenie wolnych komórek wytwarzają myksobakterie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śluzorośle

bezzieleniowy, jednokomórkowy organizm, przybierający często postać śluzowatego ciała pełzającego w miejscach zacienionych i wilgotnych; śluzowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Śluzować

prowadzić statek przez śluzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Śluzowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest śluzowate

#### Źródła:

Wiktionary

# Śluzowaty

1. przypominający śluz, podobny do śluzu;
2. pokryty śluzem;
3. obrzęk śluzowaty - obrzęk powstający wskutek niedoczynności tarczycy; obrzęk śluzakowaty, choroba Gulla

przymiotnik

(1.1) podobny do śluzu, przypominający śluz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śluzowce

bezzieleniowy, jednokomórkowy organizm, przybierający często postać śluzowatego ciała pełzającego w miejscach zacienionych i wilgotnych; śluzorośle

Śluzowce (Myxomycota, Mycetozoa, Myxomycetes, Eumycetozoa) – grupa (ok. 1100 gatunków) organizmów eukariotycznych należąca do Amoebozoa, dawniej zaliczana do grzybów, potem do protistów grzybopodobnych (wraz z lęgniowcami). Z przyczyn historycznych w podręcznikach traktowana jako klasa roślin zarodnikowych, a w szczególności grzybów. Jednak bliższa jest typowo zwierzęcym Protista (pierwotniakom). Wskazuje na to występowanie form ruchomych (myksoameb i myksopełzaków oraz odżywianie się poprzez fagocytozę), dlatego włączane są do supergrupy Amoebozoa, z wyjątkiem łańcuszkorośli (Acrasiomycota = Heterolobosea = Percolozoa), które zalicza się do supergrupy Excavata oraz plazmodioforowców, zaliczanych niegdyś również do glonowców, obecnie do supergrupy Rhizaria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śluzowiec

bezzieleniowy, jednokomórkowy organizm, przybierający często postać śluzowatego ciała pełzającego w miejscach zacienionych i wilgotnych; śluzorośle

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. nazwa systematyczna|Myxomycota|ref=tak., nazwa systematyczna|Mycetozoa|ref=tak., nazwa systematyczna|Myxomycetes|ref=tak., organizm eukariotyczny wykazujący cechy roślin, grzybów i zwierząt;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śluzówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. pokryta śluzem i unaczyniona, cienka błona wyściełająca anatomiczne drogi i przewody

Błona śluzowa, śluzówka (łac. tunica mucosa) – wilgotna i silnie unaczyniona wyściółka wewnętrznej części przewodów oraz jamistych mających kontakt ze środowiskiem zewnętrznym (przewód pokarmowy, układ oddechowy, układ moczowo-płciowy). Składa się z dwóch zasadniczych warstw: nabłonka i pokrytej przezeń tkanki łącznej zawierającej m.in. naczynia krwionośne i limfatyczne, nerwy, gruczoły, a czasami także mięśnie gładkie (niektóre odcinki dróg oddechowych).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Śluzówkowy

→ śluzówka

przymiotnik

(1.1) biol. dotyczący śluzówki

Patrz:śluzówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śluzowy

→ śluz, → śluza

przymiotnik relacyjny

(1.1) fizj. związany ze śluzem, dotyczący śluzu

(1.2) techn. związany ze śluzą, dotyczący śluzy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pracownik obsługujący śluzę

Patrz:śluz, → śluza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ślużyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ślypia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk., gw-pl|Poznań. oczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Ślyść

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zejść

#### Źródła:

Wiktionary