# M

1. jedna z liter polskiego alfabetu;
2. spółgłoska nosowa;
3. skrót od: metr (czytany jako cały, odmienny wyraz)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła siedemnastej litery alfabetu;

skrót

(2.1) = mężczyzna

M (em, minuskuła: m) – trzynasta litera alfabetu łacińskiego i siedemnasta alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę wargową nosową, np. [m].

Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się em.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ma

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

Holandia:

- Ma Louisa – osada (wijk) w Willemstadzie

Wietnam:

- Mã − rzeka

Inne:

- Ma – liczba Macha
- Ma – jedna ze stron salda
- Ma – tytuł honorowy w hinduizmie
- Ma – anatolijska bogini czczona w starożytności
- Ma (megaannum) – milion lat, odpowiednik mya (ang. million years ago) – skrót stosowany w astronomii, geologii i paleontologii w znaczeniu ... milionów lat temu (mlt), np. 20 Ma
- Ma – amerykański film z 2019

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maa

język z rodziny nilotyckiej używany przez Masajów; język masajski, masai

#### Źródła:

SJP.pl

# Maaka

- Maaka – żona Dawida, króla Izraela
- Maaka – żona Roboama, króla Judy

#### Źródła:

Wikipedia

# Maalox

lek zobojętniający sok żołądkowy, stosowany jest przy nadkwasocie żołądka, chorobie wrzodowej i kwaśnych odbiciach

#### Źródła:

SJP.pl

# Maanam

nazwa zespołu

Maanam – polski zespół rockowy powstały w Krakowie, działający w latach 1975–2008.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maar

krater powstały wskutek jednorazowej erupcji wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. lejkowaty krater powstały na skutek wybuchu wulkanu, często wypełniony wodą i tworzący jezioro;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maarianhamina

ośrodek administracyjny Wysp Alandzkich

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wysp Alandzkich,

Maarianhamina, Mariehamn – stolica, a zarazem jedyne miasto, archipelagu Wysp Alandzkich, autonomicznej prowincji Finlandii i jej regionu, najmniejszej spośród tego typu jednostek administracyjnych Finlandii. Miasto jest też siedzibą władz Mariehamns stad, jednego z trzech podregionów archipelagu, posiada także prawa gminy. W 2024 mieszkało w nim 11 837 osób, na obszarze lądowym liczącym około 11,6 km². Całkowita powierzchnia miasta, uwzględniając powierzchnię wody, to 21,6 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maariv

Ma’ariw (hebr. ‏מַעֲרִיב‎; ang. Maariv) – izraelska gazeta, wydawana w Tel Awiwie od 1948, jeden z największych dzienników w kraju.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maarowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z maarem, dotyczący maaru

#### Źródła:

Wiktionary

# Maastricht

[czytaj: mastricht albo mastrycht] miasto w Holandii

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Holandii;

Maastricht (limb. Mestreech) – miasto w południowej Holandii, stolica prowincji Limburgia, położone nad rzeką Mozą. Maastricht jest prawdopodobnie najstarszym miastem Holandii. Jest także miastem najdalej wysuniętym na południowy wschód (leży pomiędzy Belgią a Niemcami). Miasto należy do euroregionu Moza-Ren. Inne główne miasta tego euroregionu to Akwizgran w Niemczech oraz Hasselt i Liège we flamandzko- i francuskojęzycznej części Belgii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maat

w mitologii egipskiej: uosobienie ładu we wszechświecie, bogini prawdy i sprawiedliwości

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitegip. bogini prawdy i sprawiedliwości, uosobienie harmonii i ładu we wszechświecie, córka Re, żona Thota

Maat – w mitologii egipskiej bogini praw porządku, harmonii i sprawiedliwości we wszechświecie i społeczeństwie, małżonka Thota.

Przedstawiano ją w ludzkiej postaci ze strusim piórem na głowie. Jej wizerunek nosili egipscy urzędnicy sprawujący sądy. W zapisie hieroglificznym jej symbole to pióro i łokieć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mably

[czytaj: maBLI] nazwisko, m.in. Gabriel Bonnot de Mably (1709-1785) - francuski myśliciel, pisarz polityczny i społeczny

Mably – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 8291 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 253 osób/km² (wśród 2880 gmin regionu Rodan-Alpy Mably plasuje się na 87. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 178.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mabon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) etn. rel. druidyczne i wikkańskie święto równonocy jesiennej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitcelt. bóg celtycki, syn walijskiej bogini Modron;

Mabon – syn walijskiej bogini Modron. Gdy miał trzy dni, został uprowadzony i uwięziony w Gloucester. Tylko on jednak potrafił obłaskawić psa, którego Culhwch potrzebował, aby zdobyć rękę Olwen, i dlatego zorganizowano wyprawę mającą na celu uwolnienie Mabona. Odzyskawszy wolność, Mabon użył psa, pomagając w schwytaniu dzika Twrch Trwytha, i wyrwał spomiędzy jego uszu brzytwę, której od Culhwcha zażądał ojciec Olwen. Pomijając tego rodzaju przygody, inne działania Mabona nie są zbyt jasne. Być może chodziłoby tu zatem o dawne bóstwo, zapewne celtyckiego boga młodości Maponosa, który w walijskiej mitologii przetrwał jedynie w postaci wojownika, podczas gdy jego kult uległ prawie całkowitemu zapomnieniu, Rzymianie znali Maponosa i identyfikowali go z bogiem wróżbiarstwa Apollinem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mac

1. cienki placek z niekwaszonego ciasta spożywany przez żydów w czasie święta Paschy; przaśnik;
2. rodzaj pieczywa podobnego do tego placka; przaśnik;
3. dawna miara objętości ciał sypkich równa garncowi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. lub przest. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) matka

(1.2) stpol. kwoka

## Różne

- Mac (z celtyckiego „syn”) – wyraz stawiany przed nazwiskiem Szkotów pochodzenia celtyckiego; także Mc.
- Mac – krótsza nazwa komputerów Macintosh
- Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji – polskie ministerstwo
- merchant aircraft carrier – rodzaj uzbrojonego statku
- maximum acceptable concentration – najwyższe dopuszczalne stężenie
- membrane attack complex – końcowy produkt aktywacji dopełniacza
- minimum alveolar concentration – metoda porównywania mocy środków znieczulających
- mammalian artificial chromosome – sztuczny chromosom ssaczy
- Mycobacterium avium complex – grupa prątków z rodzaju Mycobacterium
- Manufactures d'armes de Châtellerault – francuskie zakłady zbrojeniowe
- MAC Edukacja – polskie wydawnictwo książek edukacyjnych
- MAC Budapeszt – węgierski klub hokeja na lodzie
- MAC – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Makau
- Mac – jednostka miary masy używana w Azji Wschodniej

## Informatyka

- Media Access Control address (adres MAC) – adres sprzętowy karty sieciowej
- Mandatory Access Control – sposób ochrony systemu komputerowego, procesów, danych i urządzeń przed nadużyciem
- Multiplexed Analogue Components – systemy składowe analogowe multipleksowane
- Message Authentication Code – w kryptografii kod uwierzytelniający wiadomości zapewniający integralność danych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maca

1. cienki placek z niekwaszonego ciasta spożywany przez żydów w czasie święta Paschy; przaśnik;
2. rodzaj pieczywa podobnego do tego placka; przaśnik;
3. dawna miara objętości ciał sypkich równa garncowi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. płaski pszenny placek z przaśnego (niekwaszonego) ciasta, jadany przez Żydów podczas święta Paschy;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) spoż. korzeń pieprzycy peruwiańskiej (nazwa systematyczna|Lepidium meyenii|Walp.|ref=tak.), który w formie sproszkowanej sprzedawany jest jako suplement diety lub w całości jako jarzyna

forma czasownika.

(3.1) 3. os. lp., ter. od macać

Maca (hebr. ‏מצה‎) – chleb przaśny, przaśniki, spożywany przez wyznawców judaizmu podczas święta Pesach. Nawiązuje on do chleba, który spożywali Izraelici przed wyruszeniem z Egiptu. Przyrządzany jest ze specjalnie w tym celu przygotowanej mąki, bez użycia zakwasu, którego posiadania w domu podczas Paschy zakazuje żydowskie prawo religijne. Mąkę pszenną miesza się z wodą i piecze. Czas od wymieszania mąki z wodą do włożenia do pieca nie powinien przekroczyć osiemnastu minut, by nie powstał chamec (zakwas). Ma ona postać płaskich placków o kształcie owalnym bądź kwadratowym. Współcześnie macę wyrabia się również maszynowo, wypieka w piecach wyposażonych w palniki zamontowane w komorze wypieku, ale jej używanie podczas święta nie jest zgodne z żydowską ortodoksją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macać

1. rozpoznawać coś za pomocą dotyku, badać coś dotykając;
2. dotykać w sposób obcesowy, lubieżny;
3. przenośnie: szukać, badać, sondować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dotykać czegoś palcami, stopą itp., próbując wyczuć, rozpoznać coś

(1.2) szukać, badać, sondować

(1.3) dotykać lubieżnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macadełko

1. żartobliwie: touchpad; głaskadełko;
2. rzadko: ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macek, macka, czułek

#### Źródła:

SJP.pl

# Macak

1. przyrząd do mierzenia długości, używany w kowalstwie;
2. w scrabblach: osoba szukająca blanka podczas wyciągania liter z worka

#### Źródła:

SJP.pl

# Macanina

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanka;
2. szukanie, badanie, sondowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Macanka

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanina;
2. rewizja osobista

#### Źródła:

SJP.pl

# Macanko

potocznie:
1. dotykanie, zwykle lubieżne; macanina;
2. rewizja osobista

#### Źródła:

SJP.pl

# Macant

żartobliwie o człowieku dotykającym czegoś, macającym coś, np. towar macany należy do macanta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. żart. o człowieku dotykającym czegoś, macającym coś

(1.2) pot. żart. ginekolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macantka

→ macant

Patrz:macant

#### Źródła:

SJP.pl

# Macao

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; makao

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Makau.

Makau lub Makao (chiń. trad. 澳門, chiń. upr. 澳门, kant. jyutping Ou3 mun4 wym. [ʔōu mǔːn], mand. pinyin Àomén wym. [ɑ̂ʊ̯mə̌n]), oficjalnie Specjalny Region Administracyjny Makau (chiń. upr. 澳门特别行政区; chiń. trad. 澳門特別行政區; pinyin Àomén Tèbié Xíngzhèngqū; jyutping Ou3 mun4 Dak6 bit6 Hang4 zing3 keoi1; port. Região Administrativa Especial de Macau) – jeden z dwóch specjalnych regionów administracyjnych Chińskiej Republiki Ludowej (drugim regionem jest Hongkong), znajdujący się na wschodnim wybrzeżu Chin. Makau leży po zachodniej stronie estuarium Rzeki Perłowej, graniczy od północy z prowincją Guangdong, natomiast od południa i wschodu otoczone jest wodami Morza Południowochińskiego. Gospodarka opiera się głównie na turystyce i hazardzie, jednak prężnie rozwijają się także niektóre gałęzie przemysłu, m.in. przemysł odzieżowy, elektroniczny, zabawkarski. Makau zalicza się do najbogatszych regionów na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macarena

taniec wywodzący się z Hiszpanii, spopularyzowany przez piosenkę zespołu Los Del Rio o tym samym tytule; makarena

Macarena – piosenka hiszpańskiego duetu Los Del Río z 1993, której muzyka jest połączeniem flamenco i popu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macarthur

[czytaj: makARtur] nazwisko

Macarthur – miasto w Australii, w stanie Wiktoria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macaulay

[czytaj: maKOlej]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

Osoby o nazwisku Macaulay:

- Thomas Babington Macaulay – brytyjski historyk
- Rose Macaulay – angielska pisarka

Osoby o imieniu Macaulay:

- Macaulay Culkin – amerykański aktor
- George Macaulay Trevelyan – brytyjski historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maccartyzm

[czytaj: makkartyzm] kierunek w polityce wewnętrznej USA w
1. połowie lat 50. XX wieku; zainicjowany w atmosferze zimnej wojny przez senatora J.R. McCarthy'ego, miał na celu przeciwstawienie się infiltracji komunistycznego aparatu władzy i środowisk opiniotwórczych; makkartyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. skrajnie prawicowy kierunek polityki wewnętrznej Stanów Zjednoczonych w latach 50. XX wieku charakteryzujący się radykalnym zwalczaniem komunizmu i jego przedstawicieli w państwie;

Makkartyzm (spotykana także pisownia maccartyzm, ang. McCarthyism) – ogólna nazwa działań politycznych, pozbawionych skrupułów metod śledczych oraz tworzenia atmosfery strachu i podejrzeń, w walce z „wewnętrznym zagrożeniem komunistycznym” w latach 1950–1954 w Stanach Zjednoczonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macchiato

[czytaj: makiato] rodzaj kawy espresso z dodatkiem mleka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kawa espresso z odrobiną mleka;

- latte macchiato – rodzaj napoju mlecznego
- caffè macchiato – rodzaj kawy espresso

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maćczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Macdonald

[czytaj: makdonald] nazwisko, m.in. James Ramsay MacDonald (1866-1937) - polityk brytyjski

MacDonald, Macdonald, McDonald są zanglicyzowanymi formami szkockiego nazwiska patronimicznego „Mac Dhomhnuill”.Zobacz też: Klan Donald, McDonald

Osoby o nazwisku MacDonald

- Ewan MacDonald (ur. 1975) – szkocki curler
- Flora MacDonald (1722−1790) − szkocka jakobitka.
- Frances MacDonald (1873–1921) – szkocka malarka
- George MacDonald (1824–1905) – szkocki pisarz
- John D. MacDonald (1916–1986) – amerykański pisarz
- Malcolm MacDonald (1901–1981) – brytyjski polityk i dyplomata
- Margaret MacDonald (1865–1933) – szkocka malarka
- Ramsay MacDonald (1866–1937) – brytyjski polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macdonaldyzacja

[czytaj: makdonaldyzacja] przyjmowanie na świecie amerykańskiego stylu życia, głównie postaw konsumpcyjnych; mcdonaldyzacja, makdonaldyzacja

Makdonaldyzacja – proces stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez sieć McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem makdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer już w latach 60. XX wieku. Zjawisko makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, szybko rozpowszechniło się w większości krajów. Makdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i biurokracja.George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ten system i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, że makdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, ale stanowi rozwinięcie racjonalizacji, oraz że systemy racjonalne zaczęły dominować i nie ma od nich ucieczki, tzw. „żelazna klatka”. Teoria makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzera w 1993 w książce pt. „Mcdonaldyzacja społeczeństwa”. Autor uważał, że zjawisko to dotyczy wszystkiego, zarówno życia codziennego, politycznego, jak i spraw wiary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maceba

nagrobek żydowski w formie pionowo ustawionej prostokątnej płyty kamiennej; macewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. macewa.

Macewa (hebr. ‏מַצֵּבָה‎ „nagrobek”) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem, dwoma odcinkami koła bądź linią łukowatą. Górną jej część może wypełniać płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macedończyk

1. obywatel Macedonii
2. mieszkaniec Macedonii (Macedonii Greckiej, krainy historycznej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) geogr. polit. osoba narodowości macedońskiej, obywatel lub mieszkaniec Macedonii Północnej;

(1.2) hist. mieszkaniec starożytnej Macedonii

(1.3) geogr. mieszkaniec krainy historycznej podzielonej współcześnie między Grecję, Bułgarię i Macedonię Północną

Macedończyk – polski film dokumentalny z 2013 roku w reżyserii Petro Aleksowskiego. Opowiada historię przeszło 3500 dzieci (po połowie pochodzenia greckiego i macedońskiego) z greckiej Macedonii, które w czasie wojny domowej w Grecji zostały ewakuowane do Polski. Dzieci Macedońskie, w przeciwieństwie do Greckich kolegów, nie zostały po wojnie uznane przez Grecję za obywateli tego kraju, wobec czego zostały zmuszone do pozostania w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macedonia

1. państwo w Europie; Republika Macedonii;
2. kraina historyczna w Europie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) hist. region w północnej Grecji;

(1.3) hist. kraina historyczno-geograficzna obejmująca pogranicze współczesnej Grecji, Albanii, Bułgarii i Macedonii Północnej;

(1.4) hist. starożytne królestwo;

(1.5) hist. prowincja Imperium Rzymskiego;

- Macedonia Północna – państwo na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Jugosławii (w latach 1991–2019 pod nazwą Macedonia), dawna Socjalistyczna Republika Macedonii
- Macedonia – w starożytności królestwo, potem rzymska prowincja na Półwyspie Bałkańskim
  - Górna Macedonia – górzysty region w zachodniej części starożytnej Macedonii

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Macedoniusz

imię męskie

Macedoniusz – imię męskie pochodzenia greckiego, oznaczające "wspaniały", "boski". Patronem tego imienia jest św. Macedoniusz, syn św. Lidii i św. Fileta.

Macedoniusz imieniny obchodzi 27 marca i 12 września.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macedonka

1. obywatelka Macedonii
2. mieszkanka Macedonii (Macedonii Greckiej, krainy historycznej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości macedońskiej, obywatelka Macedonii

(1.2) mieszkanka regionu geograficznego Macedonia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macedoński

związany z Macedonią

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Macedonii lub Macedończyków

(1.2) odnoszący się do krainy Macedonii w Grecji lub mieszkańców tego regionu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Macedonii;

(2.2) jęz. język wymarły używany przez starożytnych mieszkańców Macedonii;

- język macedoński – język słowiański
- język macedoński – język helleński
- Adam Macedoński – plastyk, poeta, działacz niepodległościowy
- Aleksander Macedoński – król Macedonii z dynastii Argeadów w latach 336–323 p.n.e.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macedońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem macedońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem macedońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku macedońskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Macedońskość

→ macedoński

Patrz:macedoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Macek

1. dawniej: ciemność, brak światła;
2. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

forma rzeczownika.

(2.1) lm. D. od macka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maceracja

1. długotrwałe moczenie surowca w rozpuszczalniku w celu zmiękczenia lub oddzielenia jakiegoś składnika, np. substancji zapachowych z roślin;
2. wzajemne przenikanie się smaków i zapachów składników przygotowywanej potrawy

Maceracja (łac. maceratio – rozmoczenie) – nazwa szerokiej grupy procesów, w przebiegu których ma miejsce działanie środowiska wodnego.

- maceracja (uszkodzenie skóry)
- maceracja (wino)
- maceracja (farmacja)
- maceracja węglowa
- maceracja kości
- maceracja (botanika)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maceracyjny

→ maceracja

Patrz:maceracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Macerat

półprodukt powstały przy wyrobie wódek gatunkowych i likierów; nalew

Maceraty – oleje roślinne z wyciągami z kwiatów, pąków lub ziół. Tego typu olej oprócz oleju bazowego zawiera rozpuszczalne w tłuszczach substancje aktywne z danej rośliny. Otrzymywane są przez moczenie kwiatów lub ziół w oleju bazowym, bez udziału światła które degraduje związki aktywne następnie jest filtrowane z pozostałości rośliny. Olej otrzymuje nazwę rośliny, której wyciąg zawiera olej bazowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macerata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowych Włoszech;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju, w regionie Marche;

Macerata [ma.t͡ʃeˈra.ta] – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Marche, w prowincji Macerata.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Macerator

urządzenie do maceracji, czyli rozpuszczania substancji stałych za pomocą cieczy; perkolator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie umożliwiające łatwą i bezpieczną utylizację odpadów medycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macerał

nieskrystalizowany składnik węgla kopalnego, resztki materiałów organicznych bez stałego składu chemicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Macerować

poddawać coś działaniu płynu w celu zmiękczenia lub wywołania zmian chemicznych

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) spoż. farm. moczyć jakiś surowiec w jakiejś cieczy w celu rozmiękczenia lub wydzielenia określonego składnika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|macerować.

Maceracja (łac. maceratio – rozmoczenie) – nazwa szerokiej grupy procesów, w przebiegu których ma miejsce działanie środowiska wodnego.

- maceracja (uszkodzenie skóry)
- maceracja (wino)
- maceracja (farmacja)
- maceracja węglowa
- maceracja kości
- maceracja (botanika)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Macewa

nagrobek żydowski w formie pionowo ustawionej prostokątnej płyty kamiennej; maceba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj nagrobka żydowskiego w formie pionowej płyty;

Macewa (hebr. ‏מַצֵּבָה‎ „nagrobek”) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIX w. także żeliwnej) zwieńczonej linią prostą, trójkątem, półkolem, dwoma odcinkami koła bądź linią łukowatą. Górną jej część może wypełniać płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macewicz

nazwisko

Macewicz (Macewicz I, Piotrowicz, Leliwa odm.) − polski herb szlachecki, według Bonieckiego odmiana herbu Leliwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macguffin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. przedmiot, miejsce, lub cel stanowiący pretekst dla fabuły filmu i przykuwający uwagę widza, jednak poza tym pozbawiony większego znaczenia dla opowieści;

#### Źródła:

Wiktionary

# Mach

1. jednostka prędkości stosowana w lotnictwie, równa prędkości dźwięku w danym ośrodku
2. taniec ludowy znany głównie w regionie lubelskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. lotn. jednostka prędkości równa prędkości dźwięku

symbol

(2.1) fiz. lotn. symbol jednostki Mach

- Mach – popularna nazwa liczby Macha lub jednostki prędkości, określającej stosunek prędkości obiektu w danym środowisku do aktualnej prędkości dźwięku w tymże środowisku;
- Mach – jądro systemu operacyjnego;
- Alexander Mach – słowacki polityk;
- Bogdan Mach – polski socjolog i politolog, nauczyciel akademicki, profesor nauk humanistycznych;
- Ernst Mach – austriacki fizyk i filozof;
- Wilhelm Mach – polski pisarz;
- Zdzisław Mach – europeista, antropolog społeczny, socjolog, profesor UJ;
- Mach – kaszubska rodzina szlachecka i jej herb;
- Maria Mach – polska działaczka społeczna, edukatorka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mach-Mach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, rach-ciach, ciach-mach, szach-mach

#### Źródła:

SJP.pl

# Macha

1. zgrubienie od: maska (samochodu)
2. potocznie o twarzy; gęba, facjata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mina

Macha – w mitologii goidelskiej była jedną z trzech postaci Morrigan.

Wraz z Anann i Badb tworzyła triumwirat bogiń wojny, należąc do grupy irlandzkich bóstw wojny. Karmiła się głowami swoich wrogów, lecz podobno często leczyła rannych. Uważano, że była królową Ulsteru, której stolicę na cześć jej imienia nazwano Emain Macha. Ona i inne wcielenia Morrigan (Badb i Nemhain) wspomagały lud Tuatha de Danaan w walce z plemieniem Firbolgów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Machabejczycy

ród kapłanów w Judzie; Machabeusze, Hasmoneusze

Machabeusze, znani również jako Hasmoneusze (hebr. ‏מַכַּבִּים‎ lub ‏מקבים‎, Makabim) – judejski ród kapłański, a po powstaniu Machabeuszy – dynastia panująca w Judei (147–37 p.n.e.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machabejczyk

przedstawiciel rodu kapłanów w Judzie; Machabeusz, Hasmoneusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przydomek Judy Hasmoneusza;

(1.2) hist. przedstawiciel dynastii machabejskiej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machabejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany dynastią Machabeuszy, dotyczący Machabeuszy

przymiotnik jakościowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. słabowity, niezdolny do pracy

#### Źródła:

Wiktionary

# Machabeusz

przedstawiciel rodu kapłanów w Judzie; Machabejczyk, Hasmoneusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przydomek Judy Hasmoneusza;

(1.2) hist. przedstawiciel dynastii machabejskiej;

- Machabeusz – imię
- Machabeusz – przedstawiciel kapłańskiego rodu Machabeuszy
- Juda Machabeusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Machabeusze

ród kapłanów w Judzie; Machabejczycy, Hasmoneusze

Machabeusze, znani również jako Hasmoneusze (hebr. ‏מַכַּבִּים‎ lub ‏מקבים‎, Makabim) – judejski ród kapłański, a po powstaniu Machabeuszy – dynastia panująca w Judei (147–37 p.n.e.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machać

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie

czasownik przechodni niedokonany (dk. machnąć)

(1.1) szybko, wahadłowo ruszać czymś

(1.2) pot. przen. robić coś szybko

(1.3) pot. przen. ciężko pracować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machaczkalski

→ Machaczkała (miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Machaczkałą, dotyczący Machaczkały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machaczkała

stolica Dagestanu, republiki rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Kaspijskim, stolica Dagestanu;

Machaczkała (ros. Махачкала; awarski МахIачхъала Maħačqala) – stolica Dagestanu, autonomicznej republiki, wchodzącej w skład Federacji Rosyjskiej.

Machaczkała leży nad Morzem Kaspijskim, w nizinnej części Dagestanu. Przez miasto przebiegają ważne trasy transportowe z Rosji do Azerbejdżanu i Iranu. Machaczkała jest także ważnym portem Morza Kaspijskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Machaj

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie

Osoby o tym nazwisku:

- Mateusz Machaj – polski piłkarz
- Mateusz Machaj – polski ekonomista
- Stefan Machaj – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kib. flaga służąca do machania

#### Źródła:

Wiktionary

# Machajrodon

wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozębny, szablozęby), machajrodont

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. wymarły ssak z rodziny kotowatych o wielkich kłach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machajrodont

wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozębny, szablozęby), machajrodon

#### Źródła:

SJP.pl

# Machalewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machalica

nazwisko, m.in. Henryk Machalica (1930-2003) - polski aktor teatralny i filmowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Machalski

nazwisko, m.in. Ludwik Machalski (1879-1934) - polski malarz

- Andrzej Machalski (ur. 1942) – polski przedsiębiorca, polityk, senator I kadencji
- Franciszek Machalski (1902–1958) – polski inżynier górniczy
- Franciszek Machalski (1904–1979) – polski iranista
- Henryk Machalski (1835–1919) – polski inżynier kolejowy i wynalazca
- Karol Machalski (1884–1966) – polski inżynier budownictwa, pedagog
- Ludwik Machalski (1929–1951) – polski działacz powojennego podziemia antykomunistycznego
- Tadeusz Machalski (1881–1943) – polski nauczyciel, major piechoty Wojska Polskiego
- Tadeusz Machalski (1893–1983) – polski dyplomata i polityk, oficer kawalerii Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|machać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Macharski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machault

[czytaj: maSZO] nazwisko

- Machault (Ardeny) – francuska gmina w regionie Szampania-Ardeny
- Machault (Sekwana i Marna) – francuska gmina w regionie Île-de-France

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machała

1. poruszać rytmicznie jakąś częścią ciała lub przedmiotem trzymanym w ręku, np. machać nogą, ogonem, chusteczką; wymachiwać, wywijać, majtać, majdać;
2. potocznie: robić coś szybko, np. machać kilka portretów dziennie

#### Źródła:

SJP.pl

# Machałek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machcewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Machcewicz – polska historyczka i dziennikarka
- Paweł Machcewicz – polski historyk
- Stanisław Machcewicz – polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machcin

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim

W Polsce

- Machcin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
- Machcin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Śmigiel
- Machcin – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machcinko

wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim

Machcinko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Machcino.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie płockim, obwodzie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machcino

wieś w Polsce w województwie mazowieckim

Machcino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk.

W skład sołectwa Machcino wchodzi także wieś Machcinko.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie płockim, obwodzie płockim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machejek

nazwisko, m.in. Władysław Machejek (1920-1992) - polski pisarz i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Machek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Macher

potocznie:
1. fachowiec, specjalista, mistrz; majster;
2. oszust, szachraj, kombinator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk.) fachowiec

(1.2) pot. oszust, szachraj

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macherka

1. potocznie: nieuczciwa transakcja; szachrajstwo, oszustwo, macherstwo;
2. oszustka, kombinatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Macherstwo

potocznie: nieuczciwa transakcja; szachrajstwo, oszustwo, macherka;

#### Źródła:

SJP.pl

# Macherzyna

gwarowo:
1. pęcherz;
2. moszna zwierzęca;
3. woreczek na tytoń; kapciuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Macherzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Macheta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machete

[czytaj: maczete] hiszp. przestarzałe: maczeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machiavelizm

[czytaj: makiawelizm] machiawelizm, makiawelizm, machiavellizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

#### Źródła:

SJP.pl

# Machiavelli

[czytaj: makiawelli] nazwisko włoskie, np. Niccolo di Bernardo dei Machiavelli (1469 - 1527), włoski pisarz, autor traktatu o sprawowaniu władzy "Książę"

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machiavellizm

[czytak: makiawelizm] machiawelizm, machiavelizm, makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

#### Źródła:

SJP.pl

# Machiaweliczny

makiaweliczny, makiawelski, machiawelski; książkowo:
1. moralnie dwuznaczny, nacechowany hipokryzją; podstępny, obłudny;
2. właściwy makiaweliście, będący objawem makiawelizmu - doktryny politycznej dopuszczającej zastosowanie podstępu, obłudy, a nawet przemocy w realizacji zamierzonego celu

przymiotnik

(1.1) zob. makiaweliczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machiawelistyczny

[czytaj: makiawelistyczny] kierujący się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, zwłaszcza politycznego; makiawelistyczny, makiaweliczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Machiawelizm

[czytak: makiawelizm] machiavellizm, machiavelizm, makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

Makiawelizm – doktryna polityczna sformułowana przez Niccola Machiavellego, autora Księcia. Głosi ona, że najważniejszym celem w polityce jest racja państwa. Aby ją osiągnąć można korzystać z wszelkich dostępnych środków (także np. podstępu i okrucieństwa). Synonim bezwzględnego postępowania w myśl hasła „cel uświęca środki”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machiawelski

machiaweliczny, makiaweliczny, makiawelski; książkowo:
1. moralnie dwuznaczny, nacechowany hipokryzją; podstępny, obłudny;
2. właściwy makiaweliście, będący objawem makiawelizmu - doktryny politycznej dopuszczającej zastosowanie podstępu, obłudy, a nawet przemocy w realizacji zamierzonego celu

#### Źródła:

SJP.pl

# Machiawelstwo

[czytaj: makiawelstwo] makiawelstwo; przestarzale: makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

#### Źródła:

SJP.pl

# Machikuł

w średniowiecznych zamkach obronnych - rodzaj ganku wysuniętego przed ścianę muru, z otworami w podłodze, przez które rzucano na oblężających pociski, wylewano wrzący olej, smołę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. bud. średniowieczny, wysunięty w murach ganek albo galeria z kamienia lub cegły, z przeznaczonymi dla obrony otworami w podłodze;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Machikuła

rodzaj ganku strzelniczego w murach średniowiecznego zamku obronnego; machikuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Machina

1. przestarzale: maszyna;
2. w przenośni: złożony układ działania ludzi, organizacji (np. machina urzędnicza)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielka maszyna

(1.2) złożony system

- Machina – czasopismo muzyczne
- Machina/The Machines of God – album grupy The Smashing Pumpkins
- Machina II/The Friends & Enemies of Modern Music – album grupy The Smashing Pumpkins
- Machina – gra karciana wydawnictwa Portal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Machinacja

podstępne, zakulisowe działanie na czyjąś szkodę; intryga, knowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podstępne działanie na czyjąś niekorzyść

Machinacja lub przekręt – oszustwo polegające na wzbudzeniu u kogoś zaufania, a następnie wykorzystanie tego zaufania do wyłudzenia pieniędzy lub innych składników majątku. Osoba wzbudzająca fałszywe zaufanie zwykle działa na jedną z ludzkich cech charakteru, zarówno negatywnych, jak i pozytywnych, takich jak pycha i chciwość, ale też empatia i altruizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Machinalnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób machinalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Machinalniej

stopień wyższy od przysłówka: machinalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Machinalny

wykonany bez udziału świadomości i woli

przymiotnik

(1.1) dziejący się mimowolnie, bez udziału świadomości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machinator

osoba podejmująca podstępne, nieuczciwe działania; intrygant, matacz, knowacz, kombinator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba, która podejmuje podstępne działania, by osiągnąć jakiś cel, zwłaszcza na czyjąś szkodę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machineria

maszyneria;
1. wewnętrzne skomplikowane mechanizmy działające w jakimś urządzeniu;
2. zespół maszyn i mechanizmów działających łącznie;
3. złożona struktura organizacyjna i jej działania; machina;
4. zespół procesów zachodzących w organizmie, umożliwiający jego funkcjonowanie w określony sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Machinima

technika animacyjna oparta na wykorzystaniu obrazu generowanego przez silnik graficzny, najczęściej z gry komputerowej

Machinima – technika animacji polegająca na wykorzystaniu obrazu generowanego przez silniki graficzne, najczęściej te wykorzystywane przez gry komputerowe. W najprostszej wersji machinima polega po prostu na wykorzystaniu animacji z gier (poprzez tzw. renderowanie i np. dodanie podkładu muzycznego), w nieco ambitniejszej formie – na sterowaniu postaciami w grze w taki sposób, żeby uzyskać pożądaną sekwencję. W wersji najtrudniejszej machinima polega na modyfikowaniu kodu gry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machinka

1. zdrobnienie od: machina;
2. ekspresywnie: niewielki pojazd

#### Źródła:

SJP.pl

# Machismo

[czytaj: maczismo] to, co jest charakterystyczne dla prawdziwego mężczyzny: sprawność fizyczna i seksualna; samczość, męskość

Machismo (także: macho od hiszp. macho – dosł. „samiec”) – mężczyzna przejawiający cechy stereotypowo uznawane za wyznacznik męskości: siłę, władczość, samodzielność, sprawność seksualną, a także wykazujący się odpowiedzialnością za utrzymanie, opiekę i ochronę własnej rodziny. Pojęcie związane jest także z „silnym poczuciem męskiej dumy: przesadną męskością”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machista

zwolennik machizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Machistka

zwolenniczka machizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Machistowski

przymiotnik

(1.1) rzad. właściwy macho, zgodny z postawą określaną jako machismo

(1.2) filoz. dotyczący machizmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Machizm

kierunek filozoficzny łączący idealizm i materializm, głoszący, że rzeczywistość jest złożona z ogółu konkretnych wrażeń zmysłowych; empiriokrytycyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Machlarz

1. przestarzale: osoba czerpiąca zyski z nieuczciwych interesów;
2. przestarzale: pośrednik w sprawach kupna i sprzedaży za określoną prowizją

#### Źródła:

SJP.pl

# Machloja

potocznie, ekspresywnie: wielkie, ordynarne oszustwo; afera, przekręt

#### Źródła:

SJP.pl

# Machlojka

potocznie: oszustwo, szachrajstwo, nieuczciwość; machlojstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. nieuczciwa aktywność mająca na celu osiągnięcie korzyści lub ukrycie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machlojstwo

potocznie: oszustwo, szachrajstwo, nieuczciwość; machlojka

#### Źródła:

SJP.pl

# Machlować

czasownik

(1.1) gw-pl|Mazury. zmyślać, kłamać

#### Źródła:

Wiktionary

# Machlowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machluga

dawniej: popiół używany do bielenia płócien; wajdaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Machnąć

1. wykonać szybki ruch
2. potocznie: szybko coś zrobić
3. potocznie: dać komuś znak
4. potocznie: uderzyć, rąbnąć
5. machnąć się - potocznie:
a) udać się gdzieś w te pędy
b) pomylić się
c) wyjść za mąż, ożenić się

czasownik przechodni dokonany (ndk. machać)

(1.1) wahadłowo poruszyć czymś

(1.2) pot. przen. zrobić coś szybko, często niestarannie, rutynowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machnice

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim

Machnice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Wisznia Mała przy drodze wojewódzkiej nr 5.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machnicki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ireneusz Machnicki – aktor teatralny i filmowy oraz lektor
- Janusz Machnicki – ekonomista, urzędnik, kierownik resortu aprowizacji
- Wacław Machnicki – ujednoznacznienie
- Wojciech Machnicki – aktor teatralny i dubbingowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machnik

nazwisko

- Andrzej Machnik pseud. Młody (ur. 1953) – polski taternik i himalaista związany z gliwickim Klubem Wysokogórskim
- Jan Eugeniusz Machnik (ur. 1930) – polski archeolog, profesor nauk humanistycznych
- Józef Stefan Machnik (1931–1990) – polski piłkarz, bramkarz
- Piotr Machnik – polski pianista
- Zygmunt Machnik (ur. 1947) – polski polityk, przedsiębiorca, poseł na Sejm III kadencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machnikowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Machnikowski – polski inżynier chemii.
- Paweł Machnikowski – polski fizyk teoretyczny
- Piotr Machnikowski – polski prawnik
- Ryszard Machnikowski – polski socjolog
- Sylwester Machnikowski – polski historyk, nauczyciel, dziennikarz, społecznik i regionalista
- Włodzimierz Machnikowski – polski dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machniom

z rosyjskiego, dosłownie: "zamienimy się?", gdyby ktoś posiadający kijek zaproponował stryjkowi zamianę, użyłby takiego właśnie słowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Machnówka

wieś w Polsce

Machnówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Chorkówka.

Wieś duchowna Machnówka, własność opactwa cystersów koprzywnickich położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie bieckim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macho

[czytaj: maczo] potocznie: mężczyzna o cechach typowo męskich, takich jak siła, władczość; maczo

Machismo (także: macho od hiszp. macho – dosł. „samiec”) – mężczyzna przejawiający cechy stereotypowo uznawane za wyznacznik męskości: siłę, władczość, samodzielność, sprawność seksualną, a także wykazujący się odpowiedzialnością za utrzymanie, opiekę i ochronę własnej rodziny. Pojęcie związane jest także z „silnym poczuciem męskiej dumy: przesadną męskością”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machometr

przyrząd pokładowy samolotu wskazujący jego prędkość; machomierz

Machometr – przyrząd pokładowy statku powietrznego służący do pomiaru liczby Macha, czyli stosunku prędkości statku powietrznego względem opływającego go powietrza do lokalnej wartości prędkości dźwięku.

Machometry stosuje się przede wszystkim w samolotach latających z dużymi prędkościami, kiedy to wraz ze zbliżaniem się do prędkości dźwięku zmieniają się własności pilotażowe samolotu, spada siła nośna, wzrasta siła oporu, zmienia się punkt parcia sił aerodynamicznych, spada skuteczność lotek. Wszystko to prowadzi do zmian stateczności i sterowności samolotu. Zbiór tych zjawisk nosi nazwę kryzysu falowego, jego własnością jest to że na różnych wysokościach lotu występuje przy różnych prędkościach, ale zawsze przy tej samej liczbie Macha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machometrowy

przymiotnik od: machometr

#### Źródła:

SJP.pl

# Machomierz

miernik prędkości, wyskalowany w machach, stosowany w lotnictwie; machometr

Prędkościomierz (ang. airspeed indicator, ASI) – urządzenie określające prędkość statku powietrznego poprzez pomiar różnicy ciśnienia statycznego i całkowitego. (ciśnienia dynamicznego) - (ciśnienia strug powietrza napływającego na samolot).

Odmianą prędkościomierza lotniczego jest machomierz mierzący liczbę Macha, używany zwłaszcza w samolotach naddźwiękowych (supersonicznych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machora

gatunek słabego jakościowo tytoniu; machorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Machorka

gatunek słabego jakościowo tytoniu; machora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tytoń słabszej jakości

Tytoń bakun, machorka (Nicotiana rustica L.) – gatunek roślin jednorocznych z rodziny psiankowatych. Prawdopodobnie pochodzi z Ameryki Południowej. W Polsce uprawiany i przejściowo dziczejący (efemerofit).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Machorkowy

przymiotnik od: machorka

przymiotnik

(1.1) przym. od machorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Machów

przestarzałe: ruch

W Polsce

- Machów – dzielnica Tarnobrzega
- Machów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
- Machów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Żagań
- Machów – stacja kolejowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machowczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machowica

wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim

Machowica – (niem. Elis) mała osada śródleśna w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Przybiernów na obszarze Puszczy Goleniowskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machowski

nazwisko, np. Ignacy Machowski (1920-2001), polski aktor teatralny i filmowy

- Andrzej Machowski – polski polityk, urzędnik samorządowy, poseł na Sejm
- Ignacy Machowski – polski aktor, teatralny, filmowy i telewizyjny
- Józef Machowski – polski doktor prawa, teoretyk filatelistyki i badacz znaczka polskiego
- Krzysztof Machowski – polski aktor
- Leon Machowski – polski artysta rzeźbiarz
- Marian Machowski – polski piłkarz, napastnik
- Sebastian Machowski – polski wojskowy, regimentarz, pułkownik
- Sebastian Machowski – niemiecki koszykarz
- Walenty Machowski – polski lekarz, działacz niepodległościowy i społeczny
- Wiesław Machowski – polski aktor

Patrz:Machów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machulski

nazwisko

Machulski (Machulska):

- Jan (Henryk) Machulski (1928–2008) – polski aktor filmowy, teatralny
- Juliusz (Jan) Machulski (ur. 1955) – polski reżyser, producent filmowy, aktor, scenarzysta i dramaturg
- Halina (Zofia) Machulska (ur. 1929) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna, reżyser teatralna; żona Jana Machulskiego
- Elizawieta „Liza” Machulska – aktorka, choreograf, modelka, z pochodzenia Rosjanka; była żona Juliusza Machulskiego
- Ewa Machulska (ur. 1954) – dekoratorka wnętrz, scenograf, kostiumograf i aktorka; żona Juliusza Machulskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Machura

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Machzor

żydowski modlitewnik z modlitwami przeznaczonymi do odmawiania podczas świąt Jom Kipur lub Pesach

Machzor, mahzor (hebr. מחזר – obrót, cykl) – w judaizmie modlitewnik zawierający modlitwy przeznaczone na okres świąt. Machzor wywodzi się z modlitewnika codziennego – siddur. Poza modlitwami zawiera w sobie także wiersze religijne – pijutim.

Machzor używany jest podczas Rosz ha-Szana, Jamim Noraim, Jom Kipur, Pesach, Szawuot i Sukkot.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciąg

nazwisko

Osoby o nazwisku Maciąg:

- Adam Maciąg (1879-1940) – polski generał, ofiara zbrodni katyńskiej
- Agnieszka Maciąg (ur. 1969) – polska modelka i aktorka
- Agnieszka Maciąg (ur. 1982) – polska lekkoatletka
- Andrzej Maciąg (1952-2007) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Artur Maciąg (ur. 1966) – polski matematyk
- Dariusz Maciąg (1965-2008) – generał brygady pilot Wojska Polskiego
- Henryk Maciąg (ur. 1941) – polski lekkoatleta
- Józef Maciąg (1914-1943) – polski oficer
- Ludwik Maciąg (1920-2007) – polski malarz
- Katarzyna Maciąg (ur. 1982) – polska aktorka filmowa
- Paweł Maciąg (ur. 1979) – polski historyk sztuki, duchowny katolicki
- Włodzimierz Maciąg (1925-2012) – polski filolog, profesor
- Zbigniew Maciąg (ur. 1944) – polski prawnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciaszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciaszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciążek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Macica

narząd rozrodczy kobiet i samic ssaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. narząd kręgowców, w którym rozwija się embrion;

(1.2) anat. odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja;

(1.3) szt. zob. masa perłowa.

(1.4) główny pień, główny korzeń, główna łodyga, jako rodzicielka rozgałęzień

Macica (łac. uterus) – narząd żeńskiego układu rozrodczego, w którym zachodzi rozwój embrionalny kręgowców (najwyraźniej rozwinięta jest u torbaczy i łożyskowców) lub odcinek dróg rodnych bezkręgowców, w którym gromadzone są jaja przechodzące wstępny rozwój.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maciczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pieszcz. mateczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Maciczność

cecha czegoś związanego z macicą

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciczny

przymiotnik od: macica

przymiotnik

(1.1) dotyczący macicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maciej

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Maciej – imię męskie, pochodzenia hebrajskiego: hebr. ‏מַתִּתְיָהוּ‎ Matatjahu, oznaczające „dar Jahwe”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macieja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Maciej mos.

- Macieja (imię) – imię żeńskie
- Bartłomiej Macieja – arcymistrz szachowy
- Dorota Macieja – dziennikarka, dyrektor TVP1

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maciejak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejewo

nazwa kilku wsi w Polsce

Miejscowości w Polsce
1. Miejscowości podstawowe

- Maciejewo – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo
- Maciejewo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Osiek Mały
- Maciejewo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Osieczna
- Maciejewo – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim w gminie Poniec
- Maciejewo – osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciejewski

nazwisko

Maciejewski (forma żeńska: Maciejewska; liczba mnoga: Maciejewscy) – polskie nazwisko, powstałe z rdzenia „Maciej”, lub od nazw miejscowych Maciejów, Maciejewice, Maciejowice. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 31 224 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciejka

gatunek jednorocznej rośliny z rodziny kapustowatych; lewkonia długopłatkowa, lewkonia dwuroga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. pot. bot. lewkonia długopłatkowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maciejkowy

przymiotnik od: maciejka

przymiotnik

(1.1) dotyczący maciejki, związany z maciejką, mający jej zapach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maciejostwo

Maciej z małżonką; Maciejowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Gorcach;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w powiecie nowosądeckim;

(1.3) geogr. dzielnica Jeleniej Góry;

(1.4) przest. żona Macieja

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Maciejów

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Maciejowy

- Maciejowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łabowa
- Maciejowa – szczyt w Gorcach
- Maciejowa – dzielnica Jeleniej Góry
- Maciejowa – dawna gromada

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maciejowice

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciejowicki

przymiotnik od: Maciejowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejowiczanin

mieszkaniec Maciejowic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejowiczanka

mieszkanka Maciejowic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejowiec

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim

Maciejowiec (niem. Nieder-, Ober- Matzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim w powiecie lwóweckim w gminie Lubomierz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciejówka

okrągła czapka z szarego lub granatowego sukna, z daszkiem skórzanym, rozpowszechniona w końcu XIX w. wśród pol. ludności wiejskiej; w okresie I wojny świat. noszona przez czł. organizacji strzeleckich i w Legionach Polskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. męska czapka z okrągłym denkiem wykonana z sukna;

- maciejówka – nakrycie głowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maciejowski

nazwisko

Maciejowski (forma żeńska: Maciejowska; liczba mnoga: Maciejowscy) – polskie nazwisko, powstałe z rdzenia "Maciej". Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1848 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciejowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Macieja lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Macieja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maciejski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciejuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Filip Maciejuk – polski kolarz szosowy i torowy
- Robert Maciejuk – polski malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciek

1. potocznie:
a) prostak, cham;
b) brzuch, zwłaszcza duży, wystający;
c) grubas, obżartuch;
2. gwarowo:
a) bocian;
b) duża laska z zakrzywioną rączką

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Maciej

Maciej – imię męskie, pochodzenia hebrajskiego: hebr. ‏מַתִּתְיָהוּ‎ Matatjahu, oznaczające „dar Jahwe”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macierewicz

nazwisko

- Antoni Macierewicz
- Zdzisław Macierewicz
- Macierewicz i jego tajemnice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macierz

1. dawniej: matka;
2. przenośnie: ojczyzna;
3. jedno- lub wielowymiarowa tablica danych z określoną strukturą algebraiczną umożliwiającą wykonywanie działań matematycznych na jej elementach;
4. elektroniczny układ przeliczający;
5. substancja wypełniająca wnętrze mitochondrium; matrix mitochondrialna; matriks mitochondrialna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. prostokątna tablica liczb lub innych elementów pewnego pierścienia;

(1.2) przen. ojczyzna

(1.3) daw. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) matka

(1.4) zob. macierz dyskowa.

(1.5) organizacja kulturalno-oświatowa

(1.6) podstawa, źródło, zaczątek czegoś

W matematyce macierz to układ liczb, symboli lub wyrażeń zapisanych w postaci prostokątnej tablicy.

W algebrze liniowej macierze wprowadza się często jako sposób skondensowanego zapisu układów równań liniowych, co ma na celu wyeliminowanie powtarzających się elementów standardowej notacji układów równań tego rodzaju z wieloma niewiadomymi. Macierze pozwalają również na reprezentowanie przekształceń liniowych, czy form dwuliniowych w sposób umożliwiający przeprowadzanie obliczeń. Ponieważ wiele przekształceń geometrycznych (jak na przykład obroty przestrzeni \mathbb {R} ^{n} wokół początku układu współrzędnych) są przekształceniami liniowymi, macierze znajdują zastosowanie w geometrii analitycznej i grafice komputerowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macierzak

rodzina pszczela, z której oddzielił się nowy rój

#### Źródła:

SJP.pl

# Macierzanka

krzewina półkuli północnej z rodziny wargowych, stosowana w lecznictwie, przemyśle kosmetycznym i spożywczym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Thymus|L.|ref=Thymus (Lamiaceae)., liczący 35 gatunków rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju macierzanka (1.1)

Macierzanka (Thymus L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych (Lamiaceae). Obejmuje w zależności od ujęcia ok. 220, 270 lub 300 gatunków. Różnice wynikają m.in. z różnic w statusie wielu taksonów wyodrębnianych jako osobne gatunki lub włączanych jako taksony wewnątrzgatunkowe (w tym w dużej części reprezentujące podgatunki i odmiany macierzanki piaskowej Thymus serpyllum). Macierzanki występują w Europie, północnej Afryce, w strefie umiarkowanego klimatu w Azji. Do flory Polski należy w zależności od ujęcia systematycznego 8 lub 10 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macierzankowaty

piaskowiec macierzankowaty: najpospolitszy w Polsce gatunek piaskowca (rośliny z rodziny goździkowatych), cechujący się silnie rozgałęzioną łodygą i niewielkimi białymi kwiatami

#### Źródła:

SJP.pl

# Macierzankowy

przymiotnik

(1.1) przym. od macierzanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Macierzowość

cecha charakterystyczna dla macierzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Macierzowy

dotyczący macierzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Macierzyński

właściwy matce; matczyny

przymiotnik

(1.1) dotyczący macierzyństwa, właściwy matce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macierzyńskość

→ macierzyński

Patrz:macierzyński

#### Źródła:

SJP.pl

# Macierzyństwo

1. bycie matką, zespół cech właściwych matce;
2. macierzyństwo zastępcze - działalność kobiety, która przyjmuje do swojej macicy zapłodnioną in vitro komórkę jajową innej kobiety, a po urodzeniu dziecka oddaje go rodzicom; surogactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie matką

Matka – kobieta, która jest rodzicem dziecka.

Matką nazywa się kobietę, która jest związana ze swoimi dziećmi, które mogą, ale nie muszą być jej biologicznym potomstwem. Zatem w zależności od kontekstu, kobiety mogą być uważane za matki z racji urodzenia lub wychowywania dziecka, dostarczenia komórki jajowej do zapłodnienia, lub jakiejś ich kombinacji. Są to warunki umożliwiające sprecyzowanie pojęcia macierzyństwa lub stanu bycia matką. Kobiety, które należą do trzeciej i pierwszej kategorii, zazwyczaj objęte są pojęciami „rodzona matka” lub „matka biologiczna”, niezależnie od tego, czy dana osoba kontynuuje wychowywanie dziecka. W związku z tym kobieta, która spełnia tylko drugi warunek, może być uznana za matkę adopcyjną, a ta, która spełnia tylko pierwszy lub tylko trzeci warunek, za matkę zastępczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Macierzystość

cecha wynikająca z pochodzenia, przynależności; pierwotność, źródłowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Macierzysty

taki, z którym ktoś jest związany pochodzeniem, przynależnością itp.

przymiotnik

(1.1) taki, z którym ktoś jest związany urodzeniem, pochodzeniem lub przynależnością

(1.2) taki, od którego coś bierze początek

(1.3) daw. wywodzący się od matki, spokrewniony przez matkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macierzyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. spadek po matce

#### Źródła:

Wiktionary

# Macikowo

wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim

Macikowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Macintosh

[czytaj: makintosz lub mekintosz] komputer marki Macintosh

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) inform. marka komputera

(1.2) inform. firma produkująca komputery

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maciora

1. samica świni, dzika; locha; samura
2. przestarzale: matka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. locha

(1.2) daw. matka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maciorka

1. zdrobnienie od: maciora
2. samica owcy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. maciora

(1.2) samica owcy

(1.3) bot. konopie o kwiatach żeńskich

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. maciora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maciorny

→ maciora

Patrz:maciora

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciorowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciorowy

→ maciora

Patrz:maciora

#### Źródła:

SJP.pl

# Macioszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciołek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Macis

przyprawa kuchenna uzyskiwana z osnówki owocu muszkatołowca; kwiat muszkatołowy

Gałka muszkatołowa, gałka muszkatowa (Semen Myristicae) – przyprawa korzenna otrzymywana z suszonych nasion muszkatołowca korzennego (Myristica fragrans).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciszewice

wieś w Polsce położona w województwie łódzkim

Maciszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciszewski

nazwisko

Maciszewski – polskie nazwisko.

- Feliks Maciszewski (1884–1957) – generał brygady Wojska Polskiego, doktor praw.
- Jarema Maciszewski (1930–2006) – polski historyk i działacz polityczny, poseł na Sejm PRL V, VI, VII, VIII i IX kadencji.
- Maurycy Maciszewski (1843–1917) – polski pedagog, dyrektor c. k. Gimnazjum w Tarnopolu.
- Waldemar Maciszewski (1927–1956) – polski pianista, laureat III nagrody na IV Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina (1949).
- Witold Marciszewski (matematyk)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maciuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciukiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciupci

maciupki, maleńki, maluśki;
1. bardzo mały; tyci;
2. bardzo młody

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciupeńki

nieduży, malutki

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciupki

maciupci, maleńki, maluśki;
1. bardzo mały; tyci;
2. bardzo młody

przymiotnik

(1.1) pot. pieszcz. mały, malutki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maciupkość

cecha czegoś bardzo małego; maleńkość

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. maciora

#### Źródła:

Wiktionary

# Maciuś

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Maciej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maciusiowie

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciek

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maciusia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciuszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maciuszko

nazwisko

- Janusz Tadeusz Maciuszko (1957–2020) – polski historyk Kościoła, profesor nauk teologicznych, nauczyciel akademicki
- Jerzy Janusz Maciuszko (1913–2011) – polski historyk i krytyk literatury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macka

1. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macek;
2. prosty przyrząd saperski do wykrywania min - ostro zakończony pręt stalowy na długim trzonku;
3. groźna siła, zasięg oddziaływania kogoś lub czegoś; macki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. wyrostek ciała niektórych wodnych bezkręgowców, służący do chwytania lub rozpoznawania dotykiem

(1.2) wojsk. ostro zakończony pręt stalowy używany do wykrywania min;

(1.3) przen. pejor. zasięg czyichś groźnych wpływów (zwykle w liczbie mnogiej)

(1.4) macki pomiarowe przyrząd do przenoszenia wielkości obiektu z niedostępnego miejsca w miejsce gdzie można ją zmierzyć;

- macka – wyrostek u bezkręgowców wodnych, służący za narząd dotyku i chwytny
- macki pomiarowe – przybory do mierzenia
- macka (element w anime)
- macka saperska – przyrząd do wykrywania min

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mackay

Mackay – miasto w Australii położone w stanie Queensland. Ośrodek przemysłu cukrowniczego, port lotniczy i morski. Miasto słynie z organizowania rejsów na Wielką Rafę Koralową.

W Mackay urodziły się tenisistka Nicole Pratt, oraz Cathy Freeman, mistrzyni świata i olimpijska w biegu na 400 metrów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mackenzie

[czytaj:makkenz-i] arktyczny i subarktyczny pies zaprzęgowy wielkości 66-74 cm, specyficzna odmiana husky

Mackenzie (ang. Mackenzie River, fr. fleuve Mackenzie, atapaskańskim języku slavey Deh-Cho – „wielka rzeka”) – najdłuższa rzeka w Kanadzie i drugi system rzeczny w Ameryce Północnej (po Missisipi-Missouri). Jej długość wynosi 4241 km, a powierzchnia dorzecza 1760 tys. km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macki

1. dawniej: ciemność, brak światła;
2. ruchomy wyrostek ciała bezkręgowców, służący jako narząd chwytny lub dotykowy; macka

- Macki – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
- Macki – wieś i dawna leśniczówka na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Swatki
- Macki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mińskim, w sielsowiecie Józefowo
- Macki – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Łyntupy
- Macki – włosko-amerykański horror z 1977 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mackie

Osoby o nazwisku Mackie

- Anthony Mackie
- Jamie Mackie
- John Freeman Mackie
- Shamele Mackie – Papoose

Inne

- Mackie Majcher

#### Źródła:

Wikipedia

# Mackiewicz

nazwisko

Mackiewicz (forma żeńska: Mackiewicz; liczba mnoga: Mackiewiczowie) – polskie nazwisko, powstałe z rdzenia "Maciej", lub od słowa macać. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 6567 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mackintosh

[czytaj: makintosz] płaszcz z tkaniny o tej samej nazwie; makintosz

- Hugh Ross Mackintosh – szkocki teolog i duchowny Kościoła Szkockiego
- Charles Rennie Mackintosh – szkocki architekt i malarz tworzący w stylu secesji
- James Mackintosh – szkocki prawnik, polityk i historyk
- Sheena Mackintosh – brytyjska narciarka alpejska, olimpijka
- Vora Mackintosh – brytyjska narciarka alpejska, olimpijka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maćko

staropolskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maćkowiak

nazwisko

- Maćkowiak – polskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maćkowice

Maćkowice (ukr. Мацьковичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Żurawica.

Mackowice leżą nad Radą dopływem Sanu.

W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie przemyskim w województwie lwowskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maćkowie

zdrobnienie od: Maciej (imię męskie); Maciuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Maćkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maćkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maćka lub z nim związany

Maćkowy (dawniej: Maćki, niem. Matzkau, Matzken) – obszar w Gdańsku, w dzielnicy administracyjnej Orunia Górna-Gdańsk Południe.

Wieś biskupstwa włocławskiego w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maclean

[czytaj: makLEJN] nazwisko, m.in. Alistair MacLean (1922-1987) - pisarz szkocki

#### Źródła:

SJP.pl

# Macluhan

[czytaj: makLU-en] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Macluhanizm

teoria kanadyjskiego filozofa, H. M. McLuhana, uznająca, że rozwój kultury zależy od środków i technik komunikowania się między ludźmi i że środki przekazu informacji mają wpływ na sposób myślenia ludzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Macnąć

1. dotknąć czegoś aby wyczuć, rozpoznać coś;
2. objąć, dotknąć lubieżnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Macocha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona ojca, ale nie matka;

- macocha – członek przybranej rodziny, nazwa relacji rodzinnej. Przybrana matka; kobieta, która wychowuje nieswoje dzieci jakby były jej własnymi.
- Macocha – powieść Józefa I. Kraszewskiego z 1873 roku
- Macocha (Di sztifmuter) – polski film fabularny z 1911 roku w języku jidisz
- Macocha (Di sztifmuter) – polski film fabularny z 1914 roku w języku jidisz
- Macocha – rzeka, dopływ Soły
- Macocha – kanał, dopływ Łękawki
- Macocha – kanał, dopływ Białej
- Macocha – kanał, dopływ Dworów
- Macocha – przepaść w Krasie Morawskim
- (49448) Macocha – jedna z planetoid

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Macoszka

regionalnie: bratek, fiołek trójbarwny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od macocha

(1.2) lud. reg-pl|Poznań. bot. bratek

(1.3) bot. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. fiołek ogrodowy, bratek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macoszo

przysłówek

(1.1) pot. traktując gorzej niż pozostałych

#### Źródła:

Wiktionary

# Macoszy

1. charakterystyczny dla złej macochy, np. macosza zawiść;
2. należący do macochy, np. macoszy majątek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z macochą, dotyczący macochy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Macowy

przymiotnik od: maca

#### Źródła:

SJP.pl

# Macpherson

Osoby:

- Elle Macpherson − australijska modelka
- Ian Macpherson − brytyjski prawnik i polityk, minister
- James Macpherson − szkocki poeta

Inne:

- Klan Macpherson − szkocki klan

#### Źródła:

Wikipedia

# Macromedia

Macromedia – amerykańskie przedsiębiorstwo programistyczne z siedzibą w San Francisco, tworząca oprogramowanie do tworzenia grafiki i budowy witryn internetowych.

Firma powstała w 1992 roku, z połączenia Authorware, Inc. (twórców pakietu Authorware) i MacroMind-Paracomp (producenta Macromind Director). W 1999 roku Macromedia zakupiła przedsiębiorstwo Allaire i jego biznesowe oprogramowanie sieciowe, w tym edytor HomeSite. W 2003 zakupiono eHelp Corporation, produkującą oprogramowanie do tworzenia systemów pomocy, jak RoboHelp, RoboDemo (obecnie Captivate) i RoboInfo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Macron

[czytaj: makron] nazwisko

- Macron – włoskie przedsiębiorstwo odzieżowe
- Emmanuel Macron – francuski polityk, prezydent Republiki Francuskiej
- Brigitte Macron – francuska nauczycielka, pierwsza dama Republiki Francuskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macrovision

Rovi Corporation, poprzednio Macrovision Solutions Corporation, Macrovision – amerykańskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w licencjonowaniu oprogramowania oraz jego zabezpieczaniu przed kopiowaniem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Macuga

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maculec

belka rusztowania, na której układane są pomosty z desek; leżnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Maculewicz

nazwisko

- Maculewiczowie herbu Sas
- Barbara Klajnert-Maculewicz (ur. 1972) – polska biofizyk
- Henryk Maculewicz (ur. 1950) – polski piłkarz
- Jan Maculewicz – Maironis (1862–1932) – litewski poeta, dramaturg, ksiądz katolicki i teolog
- Jerzy Maculewicz (ur. 1955) – polski biskup, franciszkanin, administrator apostolski w Uzbekistanie
- Kinga Maculewicz (ur. 1978) – francuska siatkarka pochodzenia polskiego
- Krystyna Maculewicz (ur. 1952) – polska siatkarka
- Olgierd Maculewicz (1901–1964) – porucznik Wojska Polskiego
- Wacław Maculewicz (1893–1940) – kapitan broni pancernej Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Macumba

[czytaj: makumba] makumba;
1. religia synkretyczna zbliżona do wudu, rozpowszechniona w Brazylii;
2. pejoratywne określenie na obrzędy czarnej magii;
3. wywar z konopi indyjskich z dużą ilością środka psychoaktywnego THC

#### Źródła:

SJP.pl

# Macura

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Macworld

Macworld – miesięcznik komputerowy poświęcony komputerom Apple Macintosh, wydawany przez Mac Publishing (własność IDG) w San Francisco; wydawany od 1984 r., jest najpopularniejszym magazynem dla użytkowników Macintoshy w Ameryce Północnej.

W 1997 r. miesięcznik został przemianowany na Macworld, incorporating MacUser, aby podkreślić połączenie z MacUser, wydawnictwa Ziff-Davis, w joint-venture Mac Publishing firm IDG i Ziff-Davis. W tym samym roku nowe wydawnictwo zakupiło serwis MacCentral Online, a pod koniec 2001 International Data Group wykupiła akcje Ziff-Davis, stając się wyłącznym właścicielem Mac Publishing.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maczać

zanurzać coś w jakimś płynie lub w czymś sypkim

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zanurzać coś w jakimś płynie lub w czymś sypkim

czasownik zwrotny niedokonany maczać się (dk. brak)

(2.1) być zanurzonym czasowo w płynie

(2.2) pot. żart. długo się kąpać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maczanka

regionalnie: rodzaj kanapki, przekąski

Maczanka (biał. мачанка lub маканка, ukr. мачанка) — danie mleczne lub mięsne kuchni białoruskiej i ukraińskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maczałka

1. pojemnik z nasączoną gąbką służący do zwilżania palców lub znaczków; zwilżacz;
2. potocznie: torebka ziół lub herbaty ekspresowej, którą zalewa się wrzątkiem;
3. sos, w którym macza się produkty spożywcze przed jedzeniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczek

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mak

(1.2) drobne, gęste pismo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maczeta

duży, ciężki nóż z rozszerzoną klingą używany do cięcia trzciny i wyrąbywania ścieżek w buszu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długi, szeroki nóż podobny do tasaka, używany przeważnie do wyrąbywania ścieżek w gęstych zaroślach;

Maczeta (hiszp. Machete) – rodzaj długiego, bardzo szerokiego noża podobnego do tasaka, używanego w Ameryce Południowej i Środkowej oraz w Afryce do wyrąbywania ścieżek w tropikalnej dżungli, a także na plantacjach do ścinania trzciny cukrowej.

W XIX wieku w Gwatemali maczeta służyła również do wykonywania dekapitacji sądowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maczetnik

1. bandyta z maczetą;
2. osoba używająca maczety do pracy

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczetowy

→ maczeta

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z maczetą, dotyczący maczety, taki jak maczeta

Patrz:maczeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maczicze

brazylijski taniec o umiarkowanym tempie, popularny w Europie pod koniec XIX wieku

Maxixe (wymowa: maˈʃiʃi) – brazylijski taniec powstały w latach 70. XIX wieku w Rio de Janeiro, o umiarkowanym tempie i rytmie synkopowanym, podobny do two-stepa. Popularny jeszcze w pierwszej połowie XX wieku. Nazwa prawdopodobnie wywodzi się od miasta Maxixe w Mozambiku.

Taniec ten, przez Ernesto Nazaretha nazywany brazylijskim tangiem, w Europie i Stanach Zjednoczonych pojawił się około 1890.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maczki

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja

Maczki – wschodnia, niewielka i otoczona zewsząd lasami dzielnica Sosnowca, na skraju Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej, posiadająca głębokie tradycje kolejarskie a wynikające z historycznie strategicznego położenia na mapie Europy, na granicy dwóch zaborów (końcowa stacja Granica Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej). Maczki określane są jako „zielone płuca Sosnowca”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maczkiem

1. zdrobnienie od: mak;
2. rodzaj roślin z rodziny makowatych; pozłotka, eszolcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczkowaty

bardzo drobny, przypominający maczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczkowy

przymiotnik od: maczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczo

potocznie: mężczyzna o cechach typowo męskich, takich jak siła, władczość; macho

Maczo – pierwszy singel z czwartego albumu studyjnego Krzysztofa "K.A.S.Y." Kasowskiego pt. Maczo?. Zawiera utwór Maczo w 6 wersjach oraz zapowiedź tego utworu. Do utworu powstał teledysk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maczok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. makowy kołacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Maczuga

prosta broń biała - pogrubiona na końcu pałka, czasem nabijana kamieniami, kawałkami metalu itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z najstarszych broni obuchowych, pałka z grubym końcem nabitym ostrymi kamieniami lub kawałkami metalu;

(1.2) bot. roln. odmiana brukselki

- maczuga (broń)
- maczugi (gimnastyka)
- maczuga skalna – zobacz np. Maczuga Herkulesa
- wzgórze 262 (Mont Ormel), tzw. "Maczuga"

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maczugowatość

cecha czegoś przypominającego kształtem maczugę

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczugowaty

przypominający kształtem maczugę; maczugowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do maczugi, mający cechy maczugi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maczugowce

bakteria z rodzaju właściwych, o ciele wieloczłonowym, niekiedy rozpadającym się na formy ziarenkowate

Maczugowce (gr. Corynebacteriaceae; coryne – maczuga, buława i bacterion – pałeczka) – zaliczana do form wydłużonych forma morfologiczna Gram-dodatnich bakterii tlenowych lub względnie beztlenowych. U niektórych widoczne ziarnistości. Mogą tworzyć przetrwalniki. Kształtem przypominają maczugę. Niektóre gatunki są patogenami roślin i zwierząt (w tym człowieka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maczugowiec

bakteria z rodzaju właściwych, o ciele wieloczłonowym, niekiedy rozpadającym się na formy ziarenkowate

Zamia, maczugowiec (Zamia Lehm.) – rodzaj roślin nagonasiennych z rodziny zamiowatych. Obejmuje 79 gatunków. Rośliny te występują na obu kontynentach amerykańskich w strefie międzyzwrotnikowej i w klimacie umiarkowanym ciepłym. Na półkuli północnej sięgają po północny Meksyk oraz Florydę i Georgię w USA, a na południu po Boliwię i Brazylię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maczugowy

1. → maczuga;
2. przypominający kształtem maczugę; maczugowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczupia

spółka handlowo-okrętowa lub rybacka; maszoperia, maszopa

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczużnik

rodzaj grzybów z rodziny maczużnikowatych, pasożytujący m.in. na owadach

- maczużnik (Cordyceps) – rodzaj grzybów
- maczużnik (Sphinctrina) – rodzaj grzybów
- maczużnik osi (Ophiocordyceps sphecocephala) – gatunek grzybów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maczużnikowate

o cechach maczużnikowatych (rodzina grzybów)

Maczużnikowate (Cordycipitaceae Kreisel ex G.H. Sung, J.M. Sung, Hywel-Jones & Spatafora) – rodzina grzybów z rzędu rozetkowców (Hypocreales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maczużnikowaty

o cechach maczużnikowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczystowski

→ maczyzm

Patrz:maczyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczyzm

bycie maczo, zachowywanie się jak maczo; machismo, męskość, samczość

#### Źródła:

SJP.pl

# Maczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. główny pęd rośliny

#### Źródła:

Wiktionary

# Mada

gleba aluwialna powstała przez nanoszenie osadów ilastych i organicznych w miejscu wylewu rzeki

- mada (fluwisol) – rodzaj gleby
- mada – zjawisko w transporcie szynowym
- Mada – wieś w Rumunii, w gminie Balșa
- Mada – rodzaj chrząszczy z rodziny biedronkowatych
- Mada – afrykańska grupa etniczna, posługująca się językiem mada
- MadA – enzym z grupy transferaz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madaba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Jordanii, ośrodek administracyjny muhafazy;

Madaba (arab. مادبا, biblijna Medeba) – miasto w północno-zachodniej Jordanii, w oazie na płaskowyżu, na południowy zachód od Ammanu, stolica muhafazy Madaby.

- Liczba mieszkańców: 94 606.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Madagaskar

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. państwo w Afryce; Republika Madagaskaru (w latach 1960-75 Republika Malgaska)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo na Oceanie Indyjskim;

(1.2) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim

Madagaskar (malg. Madagasikara, fr. Madagascar), oficjalnie Republika Madagaskaru (malg. Repoblikan’I Madagasikara, fr. République de Madagascar) – państwo wyspiarskie położone na Madagaskarze w zachodniej części Oceanu Indyjskiego, u południowo-wschodnich wybrzeży Afryki. Madagaskar jest czwartą co do wielkości wyspą na świecie i pierwszą w Afryce. Po rozpadzie superkontynentu Gondwana około 88 mln lat temu Madagaskar oddzielił się od subkontynentu indyjskiego, co pozwoliło rodzimej faunie i florze ewoluować we względnej izolacji. Madagaskar ma bardzo bogaty ekosystem; ponad 90% malgaskiej dzikiej przyrody nie występuje w żadnym innym miejscu na Ziemi. Lokalna przyroda jest jednak zagrożona przez dynamicznie wzrastającą populację ludzi, rozwijającą się infrastrukturę i przemysł oraz przez zmiany klimatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Madagaskarczyk

1. obywatel Madagaskaru
2. mieszkaniec wyspy Madagaskar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Madagaskaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madagaskarka

1. obywatelka Madagaskaru
2. mieszkanka wyspy Madagaskar

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Madagaskaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madagaskarnik

ptak z rzędu żurawiowatych, żyjący wyłącznie na Madagaskarze

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Mesitornithidae|ref=tak.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madagaskarniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Mesitornithiformes|Wetmore|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: madagaskarnik

Madagaskarniki – rząd (Mesitornithiformes) oraz rodzina (Mesitornithidae) ptaków z podgromady Neornithes. Obejmuje trzy gatunki, występujące wyłącznie w wilgotnych lasach i zaroślach na Madagaskarze. Wszystkie uznawane są za gatunki narażone i objęte ochroną.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Madagaskarski

związany z Madagaskarem

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Madagaskar

(1.2) odnoszący się do wyspy Madagaskar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madaj

nazwisko polskie

Madaj (hebr. מָדַי) – postać biblijna ze Starego Testamentu, jeden z siedmiu synów Jafeta (Rdz 10,2).

Uważany za protoplastę Medów. Według apokryficznej Księgi Jubileuszów (Jub 10,35) Madaj, mąż córki Sema, nie chciał zamieszkać wraz ze swoimi braćmi na zachodzie i osiedlił się w krainach wschodnich pośród szwagrów. Jego córka Melka miała natomiast poślubić Kainana (Jub 8,5).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madajczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Madalin

2 miejscowości w Polsce:

- Madalin – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Rędziny
- Madalin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Lisków

#### Źródła:

Wikipedia

# Madaliński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Madaliński (1739-1804) – polski generał
- Bonawentura Madaliński (1620-1691) – katolicki duchowny i urzędnik
- Jan Madaliński (zm. 1644) – katolicki duchowny
- Jan Madaliński – sędzia ziemski wieluński
- Jerzy Madaliński (zm. 1654) – polski urzędnik
- Lech Madaliński (1900-1973) – polski aktor
- Ludwik Madaliński – polski urzędnik w XVIII wieku
- Michał Madaliński (zm. 1752) – polski urzędnik
- Roman Madaliński (1890-1981) – polski działacz gospodarczy i społeczny.
- Sebastian Madaliński (zm. 1679) – chorąży wieluński
- Zbigniew Madaliński (1897-1983) – oficer Wojska Polskiego
- Zygmunt Madaliński (zm. 1690) – polski urzędnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madame

[czytaj: maDAM]
1. zwrot grzecznościowy używany obecnie we Francji i w innych krajach w stosunku do kobiet zamężnych lub będących kiedyś mężatkami;
2. dawne określenie nauczycielki lub guwernantki pochodzącej z Francji;
3. ironicznie o kobiecie wyniosłej

- Madame – polska grupa muzyczna
- Madame – powieść Antoniego Libery
- Madame – film z 2017 roku, reż. Amanda Sthers

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madapolam

biała tkanina bawełniana używana na bieliznę; madepolam

#### Źródła:

SJP.pl

# Madeira

rzeka w Ameryce Południowej

- Madeira – rzeka w Brazylii i Boliwii
- Madeira – miasto w USA, w stanie Ohio
- Madeira (Madera) – wyspa na Oceanie Atlantyckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madej

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adrian Madej – polski autor scenariuszy i rysownik komiksów oraz ilustrator

- Andrzej Madej – rzymskokatolicki duchowny
- Kazimierz Madej – polski malarz, aktor, artysta, kabareciarz
- Kazimierz Madej – polski generał
- Łukasz Madej – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madejczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Madejowy

madejowe łoże:
1. w bajkach: łoże nabite ostrymi kolcami;
2. potocznie, żartobliwie: bardzo niewygodne posłanie, siedzisko, łoże

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) związany z Madejem, dotyczący Madeja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madejski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Madejski (1895 lub 1896–1966) – plutonowy kawalerii Wojska Polskiego
- Edward Madejski (1914–1996) – polski piłkarz, bramkarz
- Eugeniusz Madejski (1908–1986) – polski historyk, założyciel i dyrektor szkoły średniej w Książu Wielkim
- Jan Madejski (1925–2000) – polski inżynier, profesor nauk technicznych
- Jan Madejski (ur. 1939) – polski artysta fotograf
- John Madejski (ur. 1941) – angielski biznesmen, prezes klubu piłkarskiego Reading
- Grzegorz Madejski (ur. 1951) – polski astronom, profesor nauk fizycznych
- Mieczysław Madejski (1923–2020) – polski i amerykański inżynier, powstaniec warszawski
- Piotr Madejski (ur. 1983) – polski piłkarz
- Władysław Madejski (1899–1965) – pułkownik pilot obserwator Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madeleine

- La Madeleine – gmina i miejscowość we Francji
- Madeleine – stacja metra w Paryżu
- Madeleine – wampir z powieści Anny Rice

#### Źródła:

Wikipedia

# Madelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mademoiselle

[czytaj: madmuaZEL] we Francji: zwrot grzecznościowy używany w stosunku do niezamężnych kobiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Madepolam

biała tkanina bawełniana używana na bieliznę; madapolam

#### Źródła:

SJP.pl

# Madera

1. mocne, deserowe wino portugalskie, pochodzące z Madery, portugalskiej wyspy;
2. sos do mięsa zaprawiony maderą - winem;
3. rodzaj cienkiej, impregnowanej tkaniny bawełnianej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. portugalski archipelag na Oceanie Atlantyckim na zachód od Maroka;

(1.2) geogr. największa wyspa archipelagu Madera (1.1)

Madera (port. Madeira), oficjalnie Region Autonomiczny Madery (port. Região Autónoma da Madeira) – należący do Portugalii archipelag i region autonomiczny na Oceanie Atlantyckim o powierzchni 801,11 km². Według danych z 31 grudnia 2021 zamieszkiwało ją 250 769 osób, w tym 105 795 osób w Funchal, największym mieście archipelagu i stolicy regionu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maderka

zdrobnienie od: madera

#### Źródła:

SJP.pl

# Maderowy

1. zrobiony z madery (wina), np. sos maderowy;
2. zrobiony z madery (materiału), np. ubranie maderowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Maderski

→ Madera; maderyjski (rzadziej)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Maderą, dotyczący Madery

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maderyjski

→ Madera; maderski (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maderyzacja

przeprowadzanie fermentacji wina w stosunkowo wysokiej temperaturze w celu nadania mu cech właściwych maderze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. proces dojrzewania wina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madey

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Madeyski

[czytaj: madejski] nazwisko

- Andrzej Madeyski (1924–2006) – inżynier balneologii, profesor nadzwyczajny
- Antoni Madeyski (1862–1939) – polski rzeźbiarz i medalier
- Edward Madeyski (1832–1906) – lekarz, publicysta
- Felicjan Madeyski (1890–1940) – podpułkownik broni pancernych Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Jan Marceli Madeyski (1874–1953) – ziemianin, działacz społeczny i gospodarczy
- Jerzy Madeyski (1931–2005) – polski historyk sztuki
- Jerzy Wiktor Madeyski (1872–1939) – polski prawnik, minister w rządzie Przedlitawii, poseł RP w Niemczech (1921-23)
- Julian Madeyski
- Leon Madeyski
- Marceli Madeyski (1822–1886) – poseł do Sejmu Krajowego Galicji III i IV kadencji (1872-1882)
- Stanisław Jerzy Madeyski (1841–1910) – prawnik, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Zbigniew Madeyski (1897–1984) – doktor prawa, działacz niepodległościowy i społeczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madeła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Madianici

członek biblijnego ludu wywodzącego się od Abrahama i Ketury; Midianita

Midianici lub Madianici (hebr. ‏מִדְיָן‎‎) – starożytny lud opisany w Biblii, prowadzący z reguły życie koczownicze, ale również niekiedy osiadłe. Ich historia znana jest przede wszystkim ze Starego Testamentu i wiąże się z dziejami Izraelitów. Midianici żyli głównie z handlu i byli znani ze swego bogactwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madianicki

→ Madianici, → Madianita

Patrz:Madianici, → Madianita

#### Źródła:

SJP.pl

# Madianita

członek biblijnego ludu wywodzącego się od Abrahama i Ketury; Midianita

#### Źródła:

SJP.pl

# Madison

[czytaj: medison] amerykański taniec towarzyski; muzyka do tego tańca

Madison – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Wisconsin, położone na przesmyku rozdzielającym jeziora Monona i Mendota. Obszar metropolitalny Madison obejmuje 683,2 tys. mieszkańców (2021) i jest drugim co do wielkości miastem w stanie Wisconsin. Znane jako „Miasto Czterech Jezior” ze względu na położenie wśród czterech jezior.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madisoński

→ Madison

Patrz:Madison

#### Źródła:

SJP.pl

# Madka

lekceważąco: kobieta bez kultury osobistej, która niedawno urodziła dziecko i dzięki temu jest przekonana o swojej wyższości nad innymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. pejor. negatywne określenie matki, zwłaszcza przekonanej o swej wyższości z powodu urodzenia dziecka

Madka – pejoratywne określenie młodej, uciążliwej dla otoczenia kobiety wychowującej potomstwo, przyjmującej roszczeniową postawę wobec innych, uważającą się za lepszą ze względu na to, że urodziła dziecko, co upoważnia ją do tego, że „jej się należy”. Wraz z popularyzacją określenia pojawiły się również powiązane z nim neologizmy – „madkizm” czy „madkomowa” – oraz memy internetowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Madla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. akuszerka

#### Źródła:

Wiktionary

# Madness

[czytaj: mednes] brytyjski zespół rockowy założony w 1976 roku

Madness – zespół brytyjski, grający ska, reprezentant sceny 2 Tone (obok The Specials, The Selecter, The Beat, Bad Manners, The Bodysnatchers). Odmienność Madness od innych grup tego gatunku z tego okresu polegała na tym, iż tworzyli go wyłącznie biali muzycy, przez co niesłusznie kojarzeni byli z ruchami rasistowskimi. W późniejszym okresie grupa odeszła od ska i kierowała się ku pop-rockowi, zachowując jednak rozpoznawalne brzmienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madonna

kobieta o urodzie subtelnej i uduchowionej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. peryfr. Maria z Nazaretu

(1.2) imię|polski|ż.

- Madonna – Maria z Nazaretu, matka Jezusa Chrystusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Madonnowatość

cecha kogoś przypominającego wyglądem lub zachowaniem Madonnę - matkę Jezusa Chrystusa

#### Źródła:

SJP.pl

# Madonnowaty

przypominający wyglądem lub zachowaniem Madonnę - matkę Jezusa Chrystusa

#### Źródła:

SJP.pl

# Madowy

przymiotnik od: mada

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. materac

#### Źródła:

Wiktionary

# Madraca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. materac

#### Źródła:

Wiktionary

# Madras

1. tkanina bawełniana podobna do gazy
2. gatunek herbaty indyjskiej

- Madras (Ćennaj) – miasto w Indiach
- Madras – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Oregon
- madras – rodzaj tkaniny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madrasa

muzułmańska szkoła; medresa, madresa

Medresa, madrasa (z arab. مدرسة, madrasa – szkoła) – teologiczna szkoła muzułmańska, początkowo mieszcząca się przy meczecie, później samodzielna, w której nauczano Koranu, prawa oraz języka arabskiego. Od około X wieku medresy uzyskały pewną samodzielność, zaczęto wykładać w nich także nauki ścisłe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madraski

→ Madras; ćennajski

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrasyjczyk

mieszkaniec Madrasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrasyjka

mieszkanka Madrasu (miasta w Indiach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrepora

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madreporowiec, koral madreporowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Madreporowce

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, koral madreporowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madreporowiec

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, koral madreporowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Madreporowy

koral madreporowy - koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madrepora, madreporowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrepory

koralowiec sześciopromienny o masywnym szkielecie wapiennym, biorący udział w tworzeniu raf i wysp koralowych; madreporowiec, koral madreporowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Madresa

muzułmańska szkoła; madrasa, medresa

#### Źródła:

SJP.pl

# Madridista

środowiskowo: kibic Realu Madryt

#### Źródła:

SJP.pl

# Madroxin

handlowa nazwa sulfadimetoksyny (chemoterapeutyka o działaniu bakteriostatycznym)

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrycki

przymiotnik od: Madryt (stolica Hiszpanii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Madryt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madrygalista

twórca lub wykonawca madrygałów, świeckich pieśni popularnych w XIV - XVI wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrygalistka

→ madrygalista

Patrz:madrygalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrygał

1. gatunek muzyki wokalnej popularny w XIV - XVI wieku;
2. dawny gatunek sielankowej poezji lub pieśni miłosnej

Madrygał (wokalna forma muzyczna) – wokalny utwór wielogłosowy, oparty na tekstach poruszających zwykle treści o tematyce świeckiej, miłosnej, przedstawiającej sielankowy tryb życia.

Także gatunek poetycki.

Popularny w średniowieczu, ale jego rozkwit nastąpił w XVI w. Madrygał renesansowy ze średniowiecznym łączyło już tylko kilka nielicznych aspektów tekstowych oraz dominacja liryki miłosnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madrygałowość

1. cecha czegoś związanego z madrygałem - utworem poetyckim;
2. cecha czegoś związanego z madrygałem - utworem muzycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Madrygałowy

→ madrygał (utwór poetycki lub muzyczny)

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. lub muz. związany z madrygałem, dotyczący madrygału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madryt

stolica Hiszpanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Hiszpanii;

(1.2) geogr. jeden z siedemnastu autonomicznych regionów Hiszpanii;

Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położone w środkowej części kraju, na Wyżynie Kastylijskiej, u podnóża Sierra de Guadarrama, nad rzeką Manzanares. Ma powierzchnię 604,45 km² i liczbę ludności 3 266 126 (2019). Znajduje się w regionie autonomicznym Comunidad de Madrid, który ma powierzchnię 8022 km² i liczbę ludności ok. 6,7 mln (2020).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Madrytczyk

mieszkaniec Madrytu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Madrytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madrytka

mieszkanka Madrytu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Madrytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madsen

- Aage Madsen – tenisista reprezentujący Danię
- Leon Madsen – duński żużlowiec
- Michael Madsen – amerykański aktor
- Peter Madsen – duński piłkarz
- Peter Madsen – duński wynalazca
- Virginia Madsen – amerykańska aktorka
- Madsen (grupa muzyczna) – niemiecki zespół rockowy
- Pistolet maszynowy Madsen Model 1945
- Pistolet maszynowy Madsen Model 1946
- Pistolet maszynowy Madsen Model 1950
- Karabin maszynowy Madsen-Saetter
- Wielkokalibrowy karabin maszynowy Madsen
- Ręczny karabin maszynowy Madsen

#### Źródła:

Wikipedia

# Madura

nazwisko

Madura – wyspa w Indonezji na Morzu Jawajskim przy północno-wschodnim wybrzeżu Jawy; oddzielona od niej na zachodzie cieśniną Surabaja, a na południu cieśniną Madura, nad którą znajduje się most drogowy Suramadu. Powierzchnia 4250 km²; długość linii brzegowej 467,8 km; około 4 milionów mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maduraj

miasto w Indiach

Maduraj (tamil. மதுரை, hind. मदुरै, transkrypcja madurai) – miasto w południowej części Indii, w stanie Tamilnadu, nad rzeką Wajhaj (uchodzi do cieśniny Palk), stolica dystryktu Madurai. Około 2 mln mieszkańców. Ważny węzeł komunikacyjny na szlaku prowadzącym na Cejlon, ośrodek przemysłu odzieżowego i rzemiosła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madurajski

→ Maduraj

Patrz:Maduraj

#### Źródła:

SJP.pl

# Madurowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Madurski

1. → Madura (wyspa w Indonezji);
2. język madurski - używany na wyspie Madura oraz we wschodniej części Jawy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Madurą, dotyczący Madury (wyspy nieopodal Jawy)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język madurski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madzia

zdrobnienie od: Magda, Magdalena (imiona żeńskie); Magdzia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Magdalena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Madziar

potocznie o Węgrze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek plemięemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w.

(1.2) pot. Węgier

Węgrzy (także Madziarzy / Madziarowie, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe – Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Madziarka

przestarzale: Węgierka (obywatelka Węgier)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. członkini plemięemion ugrofińskich, które założyły państwo na obszarze dzisiejszych Węgier w IX w.

(1.2) przest. pot. Węgierka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madziarofilski

przymiotnik relacyjny

(1.1) nacechowany madziarofilstwem, sympatyzujący z Węgrami albo narodem węgierskimm

#### Źródła:

Wiktionary

# Madziarowie

potocznie o Węgrze

Węgrzy (także Madziarzy / Madziarowie, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe – Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madziarski

dotyczący Madziarów, właściwy Madziarom

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Madziarów, związany z Madziarami

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Madziarów, mający cechy lub właściwości przypisywane Madziarom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madziarszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co madziarskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Madziaryzacja

narzucanie wpływów węgierskich lub uleganie im; hungaryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kult. narzucanie lub przyswajanie kultury węgierskiej i języka węgierskiego

(1.2) nadawanie czemuś węgierskiego charakteru lub właściwości

Madziaryzacja – proces asymilowania bądź asymilowania się ludności niemadziarskiej do kultury i narodowości węgierskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Madziaryzacyjny

→ madziaryzacja

przymiotnik

(1.1) dotyczący madziaryzacji

Patrz:madziaryzacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madziaryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. hungaryzm.

Hungaryzm (od łac. Hungaria „Węgry”), także: madziaryzm (od węg. Magyar „Węgier”) – element językowy (wyraz, zwrot, konstrukcja składniowa) zaczerpnięty z języka węgierskiego. W języku polskim stanowią one niewielką, dość ograniczoną grupę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Madziaryzować

poddawać wpływom węgierskim, rozszerzać wpływy węgierskie, nadawać czemuś cechy typowo węgierskie; hungaryzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmadziaryzować)

(1.1) kult. narzucać węgierskość, przymuszać kogoś do zostania Węgrem, zmieniać coś na węgierskie

czasownik zwrotny niedokonany madziaryzować się (dk. zmadziaryzować się)

(2.1) stawać się Węgrem, nabierać cech węgierskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Madziaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. narzucanie węgierskości, przymuszanie kogoś do zostania Węgrem, zmienianie czegoś na węgierskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Madziarz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Madziarzy

potocznie o Węgrze

Węgrzy (także Madziarzy / Madziarowie, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe – Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Madzi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Madzisty

zawierający madę; gliniasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Madżlis

parlament w niektórych krajach Bliskiego Wschodu, m.in. w Egipcie, Iranie i Turcji; medżlis

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Madżong

licząca ponad 2500 lat gra chińska, w oryginale czteroosobowa, rozgrywana 144 bambusowymi tabliczkami przypominającymi z wyglądu kostki domina; dziś popularna także w wersji jednoosobowej; mahjong

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) chińska gra dla czterech graczy;

  Artykuł zawiera tekst broszury autorstwa Rafała T. Prinke pt. Madżong – gra chińskich filozofów (za zgodą autora).

Madżong (inne spotykane pisownie: mahjong, mah jong, mahjongg; chin. trad. 麻將, chin. upr. 麻将, pinyin: májiàng; kant. 麻雀, jyutping: maa4 zoek3; jap. 麻雀, Hepburn: mājan) – pochodząca z Chin gra dla czterech graczy. W grze wykorzystuje się specjalny komplet 144 kamieni podobnych nieco do stosowanych przy grze w domino, ale podzielonych na grupy w sposób podobny do kolorów w kartach i tworzące kilka innych grup – Wiatry, Smoki oraz Kwiaty i Pory Roku. Gra początkowo była zaplanowana jako hazardowa, gra się też towarzysko. Istnieją różne wersje zasad z mniejszym albo większym znaczeniem elementu losowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Madżongowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący madżonga, powiązany z madżongiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Madżungatol

rodzaj dinozaura z rodziny abelizaurów; mażungazaur

#### Źródła:

SJP.pl

# Maea

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju żeńskiego

(1.1) = Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maelstrom

prąd morski powstający u wybrzeży Norwegii przy wejściach do fiordów i cieśnin; malstrom; malström

Malstrom – silny prąd morski na Morzu Norweskim. Powstaje przy wejściach do norweskich fiordów i cieśnin na skutek przypływów i odpływów. Towarzyszą mu wiry wodne.

Spopularyzowany został w literaturze za sprawą Juliusza Verne’a (Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi) i Edgara Allana Poego(W bezdni malströmu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maestoso

określenie wykonawcze: uroczyście, majestatycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maestra

1. kobieta maestro;
2. nauczycielka muzyki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. muz. tytuł wyrażający szacunek dla wybitnej artystki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maestria

mistrzostwo, perfekcja w wykonaniu czegoś; artyzm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) artyzm, mistrzostwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maestro

1. tytuł przyznawany zwyczajowo dyrygentom, wirtuozom, kompozytorom;
2. człowiek odznaczający się doskonałością, biegłością w jakiejś dziedzinie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. podn. tytuł wyrażający szacunek dla wybitnego artysty muzyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maeterlinck

[czytaj: meterLINK albo meterLĘK] nazwisko, m.in. Maurice Maeterlinck (1862-1949) - belgijski pisarz tworzący w języku francuskim, laureat literackiej Nagrody Nobla z roku 1911

#### Źródła:

SJP.pl

# Maewestka

[czytaj: mejłestka] kamizelka ratunkowa używana przez lotników latających nad morzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Mafalde

włoski, pofałdowany makaron

#### Źródła:

SJP.pl

# Mafia

1. międzynarodowa, tajna organizacja przestępcza posiadająca wpływy w organach władzy i policji, posługująca się przemocą, zastraszaniem i szantażem;
2. grupa osób nie przebierająca w środkach w realizacji własnych interesów; klika, gang

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim;

Mafia – tajna organizacja przestępcza, nazwa zorganizowanej grupy przestępczej o dużych wpływach, powiązaniach z osobami na różnych szczeblach władzy, policją, biznesem, prowadząca działalność gospodarczą finansowaną z przestępstw; używana przez media nazwa każdej zorganizowanej grupy przestępczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mafijnie

przysłówek

(1.1) na sposób mafijny

#### Źródła:

Wiktionary

# Mafijność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mafijne

#### Źródła:

Wiktionary

# Mafijny

związany z mafią; mający charakter mafii

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący mafii; taki, który jest związany z mafią; mający charakter mafii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mafios

członek mafii; mafioso; mafiozo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. członek mafii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mafioska

członkini mafii; gangsterka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mafioso

[czytaj: mafiozo] członek mafii; mafios; mafiozo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. członek mafii

Mafia – tajna organizacja przestępcza, nazwa zorganizowanej grupy przestępczej o dużych wpływach, powiązaniach z osobami na różnych szczeblach władzy, policją, biznesem, prowadząca działalność gospodarczą finansowaną z przestępstw; używana przez media nazwa każdej zorganizowanej grupy przestępczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mafioz

członek mafii; mafioso, mafios, mafiozo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. członek mafii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mafiozo

członek mafii; mafios; mafioso

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. członek mafii

Mafia – tajna organizacja przestępcza, nazwa zorganizowanej grupy przestępczej o dużych wpływach, powiązaniach z osobami na różnych szczeblach władzy, policją, biznesem, prowadząca działalność gospodarczą finansowaną z przestępstw; używana przez media nazwa każdej zorganizowanej grupy przestępczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mag

1. człowiek zajmujący się magią, posiadający wiedzę tajemną i zdolności wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych;
2. mędrzec ze Wschodu;
3. w starożytnej Persji: kapłan i astrolog

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ezot. osobnik, który wprawnie włada magią mistyczną

(1.2) rel. w starożytnej Persji: kapłan (członek kasty kapłańskiej), który zajmował się astrologią i magią

(1.3) rel. w Biblii: wschodni mędrzec, jeden z Trzech Króli

## mag

- mag – każda osoba, która posiadła wiedzę tajemną i umiejętność wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych; zob. też: magia, czarodziej, czarnoksiężnik
- mag – kapłan zaratusztriański
- mag – kapłan perski zajmujący się magią i astrologią
- mag – w tradycji chrześcijańskiej, każdy z Trzech Króli, mędrzec ze Wschodu
- mag – skrót od magnitudo, oznaczenie jednostki jasności gwiazdowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. maggi

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: mag

Maga – miasto w Kamerunie, w regionie Dalekiej Północy, w departamencie Mayo-Danay.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Magacyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. sklep

#### Źródła:

Wiktionary

# Magadan

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej nad Morzem Ochockim, stolica obwodu magadańskiego;

Magadan (ros. Магадан) – stolica obwodu magadańskiego w azjatyckiej części Federacji Rosyjskiej, port nad Morzem Ochockim; 92 tys. mieszkańców (2020).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magadański

→ Magadan (miasto w Rosji)

przymiotnik

(1.1) związany z Magadanem (miastem w Rosji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magas

stolica Inguszetii, republiki rosyjskiej

- Magas – król Cyrenajki, brat Ptolemeusza II Filadelfosa
- Magas – syn Ptolemeusza III Euergetesa, zamordowany z inicjatywy Sosibiosa
- Magas – miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Inguszetii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magaski

przymiotnik od: Magas (stolica Inguszetii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazyn

1. czasopismo (gł. tygodnik) o zróżnicowanej zawartości tematycznej, przeważnie bogato ilustrowane
2. pomieszczenie, skład
3. duży sklep
4. program radiowy lub telewizyjny nadawany cyklicznie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pomieszczenie do przechowywania przedmiotów, zwłaszcza towarów

(1.3) cykliczna audycja radiowa lub telewizyjna

(1.4) wojsk. zasobnik na naboje

(1.5) duży sklep z różnorodnym asortymentem

(1.6) daw. sklep

- magazyn – pomieszczenie lub budynek do przechowywania
- staw magazynowy – staw do krótkotrwałego przechowywania ryb
- magazyn – rodzaj czasopisma
- magazyn – cykliczna audycja radiowa lub program telewizyjny
- magazyn – samodzielna komórka organizacyjno-funkcjonalna w przedsiębiorstwie
- podziemny magazyn gazu
- Magazyn – dawna kolonia. Tereny, na których była położona leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Lebiedziewo.
- Magazyn – dawna osada. Tereny, na których była położona, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskimm, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Lebiedziewo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magazynek

1. zasobnik na naboje, z którego zasilana jest ręczna broń palna, a także naboje się w nim znajdujące;
2. mały magazyn, składzik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: magazyn

(1.2) mały magazyn

(1.3) wojsk. zasobnik na amunicję

Magazynek – część składowa broni palnej stanowiąca wewnętrzny zasobnik zapasowych nabojów. Podczas przeładowania kolejne naboje dosyłane są z magazynka do komory nabojowej. Umożliwia to prowadzenie ognia bez konieczności każdorazowego ładowania broni pojedynczymi nabojami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magazynierka

kobieta zarządzająca magazynem, odpowiedzialna za magazyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynierowa

→ magazynier (potocznie); magazynierski

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynierowy

→ magazynier (potocznie); magazynierski

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynierski

→ magazynier; magazynierowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynik

zdrobnienie od: magazyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynkowy

→ magazynek, np. karabin magazynkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przechowywać w magazynie

#### Źródła:

Wiktionary

# Magazynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|magazynować.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Magazynowe

przymiotnik od: magazyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynowo-Warsztatowy

dotyczący zarówno magazynu jak i warsztatu

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynowość

1. cecha czegoś związanego z magazynem (czasopismem);
2. cecha czegoś związanego z magazynem (programem radiowym lub telewizyjnym)

#### Źródła:

SJP.pl

# Magazynowy

przymiotnik od: magazyn

przymiotnik

(1.1) związany z magazynem, dotyczący magazynu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magda

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Magdalena (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) poufała forma żeńskiego imienia Magdalena

Magda – zdrobnienie imienia Magdalena. Występuje jednak również w Polsce jako samodzielne imię, pomimo prawnego zakazu nadawania imion w formie zdrobniałej.

Magda obchodzi imieniny razem z Magdaleną, w tym 10 kwietnia, 25 maja, 29 maja i 22 lipca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magdala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto nad Jeziorem Galilejskim w Palestynie;

- Magdala – wioska w Etiopii, niegdyś siedziba cesarza Tewodrosa II
- Magdala – miasto w Izraelu
- Magdala – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Weimarer Land

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Magdalena

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Magdalena – imię żeńskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od przydomka Marii Magdaleny, czyli Marii z Magdali, wioski leżącej w pobliżu Jeziora Tyberiadzkiego (Galilejskiego).

Wśród imion nadawanych w Polsce nowo narodzonym dzieciom, Magdalena w 2013 zajmowała 22. miejsce w grupie imion żeńskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magdaleniec

W Polsce

- Magdaleniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
- Magdaleniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
- Magdaleniec – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Magdaleniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdaleny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdalenka

1. członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętej Marii Magdaleny od Pokuty;
2. małe ciastko pieczone w kształcie małży

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., poufała forma imienia Magdalena

(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu wsi lub ich części w Polsce;

(1.3) geogr. wieś na Litwie, w rejonie solecznickim;

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Magdalenka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
- Magdalenka – osada w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
- Magdalenka – część wsi Dębowiec Wielki w woj. łódzkiem, w pow. pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie
- Magdalenka – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Rozprza
- Magdalenka – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Będków
- Magdalenka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magdalenki

zakon żeński, założony do opieki nad dziewczętami

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Magdalenki – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
- Magdalenki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pępowo

## Inne

- magdalenki – zgromadzenie zakonne żeńskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magdalenkowy

→ magdalenka

Patrz:magdalenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdalenowo

Magdalenowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Suwałki.

Wieś duchowna położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Magdaleński

przymiotnik od: Magdalenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdeburczyk

mieszkaniec Magdeburga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Magdeburga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magdeburg

miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu w Niemczech, leżąca nad Łabą stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magdeburka

mieszkanka Magdeburga

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdeburski

przymiotnik od: Magdeburg

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Magdeburgiem, dotyczący Magdeburga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magdoń

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdusia

zdrobnienie od: Magdalena, Magda (imiona żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdusi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdyno

urządzenie stanowiące połączenie iskrownika i prądnicy, stosowane w spalinowych silnikach tłokowych samochodów i motocykli

Magdyno – szczególny rodzaj urządzenia stosowany w spalinowych silnikach tłokowych. Jest połączeniem iskrownika i prądnicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magdzia

zdrobnienie od: Magda, Magdalena (imiona żeńskie); Madzia

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdziarz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Magdziarz – polski artysta fotograf
- Robert Magdziarz – polski polityk, menedżer, informatyk, urzędnik
- Wojciech Magdziarz – historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magdzik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magdziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Magdy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Magelanka

rodzaj ptaków z podrodziny kaczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Magellan

Ferdynand Magellan, (ok. 1480-1521), żeglarz portugalski w służbie hiszpańskiej

- Ferdynand Magellan – portugalski żeglarz i odkrywca
- Magellan – sonda kosmiczna NASA
- Magellan S.A. – firma
- Magellan – amerykańska grupa muzyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magellański

1. pingwin magellański - gatunek ptaka;
2. torfowiec magellański - gatunek mchu;
3. tukotuko magellański - gatunek gryzonia

przymiotnik

(1.1) związany z Ferdynandem Magellanem, odkryty przez Ferdynanda Magellana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magenta

[czytaj: madżenta] kolor czerwony o odcieniu niebieskawym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) barwa purpurowa;

- magenta – barwa
- Magenta – miasto we Włoszech
  - Magenta – stacja kolejowa w tym mieście
- Magenta – miasto we Francji
- Magenta – miejscowość w Australii, w Nowej Południowej Walii
- Magenta – miejscowość w USA, w stanie Luizjana
- Magenta – miejscowość w USA, w stanie Missisipi
- Magenta – osiedle w Warszawie
- Magenta – dawny folwark we wsi Dębe Małe, w gminie Okuniew na Mazowszu.
- Magenta – angielski zespół muzyczny grający folk rock, uformowany w 1974 r.
- Magenta – norweski zespół muzyczny grający rock, uformowany w 1995 r.
- Magenta – walijski zespół muzyczny grający rock progresywny, uformowany w 2001 r.
- „Magenta” – nazwa włoskich i francuskich okrętów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magentowy

→ magenta

Patrz:magenta

#### Źródła:

SJP.pl

# Maggi

1. przyprawa w płynie zbliżona do sosu sojowego;
2. produkt marki Maggi

Maggi – międzynarodowa marka przypraw, zup, sosów, makaronów oraz innych dodatków spożywczych. W Polsce często używana jako synonim przyprawy Maggi w płynie, będącej jednym z produktów należących do marki Maggi. Maggi jest zarejestrowanym znakiem towarowym firmy Nestlé.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maggiore

[czytaj: madżdżiore] skala, tonacja durowa

Maggiore (wł. Lago Maggiore lub Lago Verbano, fr. Lac Majeur, niem. Langensee, łac. Lacus Verbanus) – jezioro polodowcowe we Włoszech i Szwajcarii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maghreb

[czytaj: magreb] nazwa muzułmańskich krajów północno-zachodniej Afryki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. region północno-zachodniej Afryki od Atlantyku po granicę z Egiptem;

Maghreb (arab. ‏المغرب‎ al-Maġrib, dosłownie: ‘zachód’) – określenie stosowane przez Arabów w stosunku do regionu północno-zachodniej Afryki, powstałe w czasie ekspansji arabskiej w średniowieczu. Nazwa ta przyjęła się również w językach europejskich i odnosiła do Maroka, Algierii i Tunezji, a współcześnie również do Libii, Mauretanii i Sahary Zachodniej. Państwa Maghrebu współpracują ze sobą w ramach Arabskiej Unii Maghrebu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maghrebczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Maghrebu

#### Źródła:

Wiktionary

# Maghrebijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Maghrebu

#### Źródła:

Wiktionary

# Maghrebski

[czytaj: magrebski] przymiotnik od: Maghreb (muzułmańskie kraje północno-zachodniej Afryki)

przymiotnik

(1.1) dotyczący regionu Maghrebu, charakterystyczny dla Maghrebu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maghrib

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. czwarta (spośród pięciu) modlitwa muzułmańska w ciągu dnia, odmawiana po zachodzie słońca;

Maghrib (arab. مَغْرِب) – modlitwa muzułmańska (salat), czwarta w ciągu dnia, odmawiana po zachodzie Słońca. Obejmuje trzy obowiązkowe rakaty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Magia

1. ogół wiedzy tajemnej i wiary w możliwość wpływania na świat rzeczywisty za pomocą specjalnych obrzędów, zaklęć, czarów;
2. magiczne obrzędy i zaklęcia wywodzące się z tej wiedzy; czary;
3. niezwykła siła oddziaływania, zniewalający urok jakichś miejsc, osób lub wydarzeń;
4. sztuczki magiczne; kuglarstwo;
5. czarna magia:
a) przywoływanie złych mocy, zwykle dla wyrządzenia komuś szkody;
b) potocznie: coś skomplikowanego i trudnego do zrozumienia; chińszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ezot. lub fant. praktyki oparte na wierze w zjawiska nadprzyrodzone, wykorzystujące zaklęcia i czynności rytualne;

(1.2) coś, co wydaje się nadprzyrodzone; niezwykła siła oddziaływania osób, miejsc, wydarzeń

Magia, czary – ogół wierzeń i praktyk opartych na przekonaniu o istnieniu sił nadprzyrodzonych, które można opanować za pomocą odpowiednich zaklęć i określonych czynności.

Osoba zajmująca się magią (mag, czarownik, szaman) stosuje różnorakie gesty, wypowiada zaklęcia (inkantacje) i wykonuje czynności o cechach rytuału mające dać mu władzę nad siłami nadprzyrodzonymi, i które w jego przekonaniu umożliwiają mu kształtowanie rzeczywistości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magiczka

kobieta pokazująca sztuczki magiczne oparte na zręczności; iluzjonistka, kuglarka, prestidigitatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Magicznie

przysłówek

(1.1) w sposób magiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Magiczny

związany z magią; czarodziejski, tajemniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z magią, dotyczący magii

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który ma wyjątkowy, czarujący, dziwny urok

(2.2) irracjonalny, wykraczający poza racjonalne myślenie, postrzeganie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wędrowny kaznodzieja żydowski; tytuł przyznawany wybitnym rabinom i przywódcom duchowym;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Magiel

1. przyrząd do prasowania wypranej bielizny;
2. pomieszczenie lub zakład usługowy, gdzie odbywa się maglowanie bielizny;
3. potocznie: chaos, bałagan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (reg. żeński)

(1.1) maszyna do prasowania przy pomocy walców;

(1.2) pomieszczenie lub zakład, w którym zawodowo magluje się bieliznę

(1.3) pot. duże nagromadzenie ludzi na małej przestrzeni

(1.4) pot. szczegółowe przepytywanie, bądź w celach edukacyjnych, bądź sądowych

Magiel albo maglownica – maszyna służąca do maglowania, czyli prasowania przy użyciu systemu walców. Maglowaniu poddawane są po praniu najczęściej większe sztuki bielizny – pościel, obrusy, ręczniki, zasłony, których prasowanie żelazkiem byłoby uciążliwe i nieefektywne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magielek

zdrobnienie od: magiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Magielkowy

potocznie: związany z rozmową na niskim poziomie, wiążącą się z plotkowaniem i obrażaniem innych

#### Źródła:

SJP.pl

# Magiera

czapka węgierska z grubego sukna rozpowszechniona w dawnej Polsce; magierka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. magierka.

Magiera, właściwie Tomasz Janiszewski (ur. 1980) – polski muzyk, kompozytor, producent muzyczny i inżynier dźwięku. Tomasz Janiszewski znany jest przede wszystkim jako współtwórca duetu producenckiego White House, w ramach którego działa od 1997 roku. Ponadto, wraz z Igorem Pudło znanym z występów w zespole Skalpel współtworzy formację Evorevo. W latach 2002–2003 grał na instrumentach klawiszowych w zespole rocka alternatywnego Hurt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magierka

czapka bez daszka, obszyta barankiem, używana do stroju ludowego; batorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) węgierska czapka z grubego sukna, okrągła lub czworokątna, obszyta barankiem i kolorowymi sznurkami, używana głównie do stroju ludowego, popularna w dawnej Polsce, zwłaszcza za Batorego;

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. czapka z wełny

Magierka – znana również jako batorówka, czapka węgierska, krakowianka, krymka, pończocha, ślachmyca, żarna – męskie nakrycie głowy wykonane z wełny.

Nazwa magierka pochodzi od węgierskiego słowa „Magyar” – czapka węgierska. W polskich źródłach pojawiła się około 1600 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magierowski

nazwisko

Magierowski (forma żeńska: Magierowska; liczba mnoga: Magierowscy) – polskie nazwisko szlacheckie. W Polsce nosi je ok. 700 osób, przy czym większość z nich mieszka na Śląsku.

Ród Magierowskich wywodzi się z okolic Kolczyna. Magierowscy byli herbownymi herbu Szeliga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magierski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magik

1. osoba pokazująca sztuczki magiczne oparte na zręczności; iluzjonista, sztukmistrz, kuglarz, prestidigitator;
2. potocznie: człowiek przebiegły, sprytny; spryciarz, cwaniak;
3. żartobliwie: specjalista w jakiejś dziedzinie; fachowiec, fachman, fachura, spec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba robiąca sztuczki mające sprawiać wrażenie magii

(1.2) pot. przen. ktoś perfekcyjny w tym, czym się zajmuje

(1.3) pot. sprytny oszust

(1.4) łódź. fachowiec, specjalista, rzemieślnik, zwłaszcza zajmujący się naprawą

- Magik – potocznie iluzjonista
- Tomasz "Magic" Osiński – polski muzyk, kompozytor, producent muzyczny. W latach 1991–2007 gitarzysta Sweet Noise
- Piotr "Magik" Łuszcz – polski raper, kompozytor, producent muzyczny
- Magik – język programowania
- Magik – indyjski film z 2010 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magini

kobieta zajmująca się magią, posiadająca wiedzę tajemną i zdolności wywoływania zjawisk nadprzyrodzonych

#### Źródła:

SJP.pl

# Maginot

[czytaj: mażiNO] nazwisko, m.in. André Maginot (1877-1932) - polityk francuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Magister

1. osoba, która ukończyła studia oraz napisała i obroniła pracę magisterską; tytuł otrzymywany po ukończeniu studiów wyższych i obronie pracy magisterskiej;
2. farmaceuta pracujący w aptece

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. tytuł zawodowy nadawany przez wyższe uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia

(1.2) eduk. stud. osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1)

(1.3) w węższym sensie: osoba, która zdobyła tytuł magistra (1.1), a nie zdobyła tytułu doktora

(1.4) pot. farm. aptekarz

(1.5) daw. majster

(1.6) daw. dowódca, dyrektor, komendant

(1.7) daw. uczony

Magister (skrót mgr, z łac. dowódca, mistrz, nauczyciel) – tytuł zawodowy nadawany przez uczelnie po ukończeniu studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich.

Dla uzyskania tytułu magistra niezbędne jest wcześniejsze uzyskanie absolutorium, złożenie pracy dyplomowej i zdanie egzaminu magisterskiego. Jest to również tytuł zwyczajowy używany w stosunku do farmaceutów (podobnie jak tytuł doktora używany w odniesieniu do lekarzy i profesora wobec nauczycieli).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magisterek

żartobliwie: osoba z tytułem magistra

#### Źródła:

SJP.pl

# Magisterialny

→ magisterium

Patrz:magisterium

#### Źródła:

SJP.pl

# Magisteriat

1. tytuł magistra; magisterka, magisterium;
2. egzamin uprawniający do uzyskania tytułu magistra; magisterka, magisterium;
3. studia, które kończą się uzyskaniem tytułu magistra; magisterka, magisterium;
4. tytuł wykładowcy siedmiu nauk świeckich w szkołach starożytnego Rzymu i średniowiecznej Europy

#### Źródła:

SJP.pl

# Magisterium

1. tytuł magistra; magisterka, magisteriat;
2. egzamin uprawniający do uzyskania tytułu magistra; magisterka, magisteriat;
3. potocznie: studia, które kończą się uzyskaniem tytułu magistra; magisterka, magisteriat;
4. praca magisterska będąca podstawą nadania tytułu magistra; magisterka;
5. oficjalne stanowisko Kościoła katolickiego w sprawach wiary, nauczanie w sprawach wiary

- magisterium – tytuł magistra oraz egzamin magisterski
- magisterium Kościoła – władza nauczania prawd wiary przez Kościół katolicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magisterka

żartobliwie: osoba z tytułem magistra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. eduk. praca magisterska

(1.2) pot. eduk. studia drugiego stopnia (studia magisterskie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magisterski

przymiotnik

(1.1) związany z tytułem magistra

(1.2) związany z osobą magistra

#### Źródła:

Wiktionary

# Magistracik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od magistrat

#### Źródła:

Wiktionary

# Magistracki

związany z magistratem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z magistratury, odnoszący się do magistratury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magistrala

1. główne połączenie transportowe lub komunikacyjne;
2. główny przewód jakiejś instalacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) główny szlak komunikacyjny, łącznościowy lub transportowy

(1.2) główny przewód danej instalacji

(1.3) inform. sieć wewnętrzna komputera przenosząca sygnały pomiędzy częściami urządzenia

- magistrala komunikacyjna (informatyka, grafika, programy BIOS)
  - szyna sterująca (kontrolna)
  - szyna adresowa (rdzeniowa)
  - szyna danych
- Magistrala systemu oscyloskopu – w oscyloskopie cyfrowym
- topologia magistrali
- magistrala (archeologia)
- Magistrala Tatrzańska – szlak turystyczny
- Magistrala – radziecka operacja w Afganistanie
- Magistrala – film ZSRR z 1983 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magistralność

cecha czegoś związanego z magistralą - głównym połączeniem transportowym lub komunikacyjnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Magistralny

1. → magistrala;
2. pochodzący od autorytetu lub nauczyciela

#### Źródła:

SJP.pl

# Magistrancki

związany z magistrantem

#### Źródła:

SJP.pl

# Magistrantka

kobieta uczęszczająca na studia magisterskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Magistrat

1. dawniej: organ wykonawczy władz miejskich; zarząd miasta;
2. siedziba tego organu; ratusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) władze miejskie;

(1.2) siedziba magistratu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. urzędnik reprezentujący magistrat (1.1)

(2.2) daw. urzędnik miejski sprawujący najwyższą władzę wojenną i sądową lub wykonawczą w starożytnym Rzymie

Magistrat – zarząd miasta, urząd municypalny.

Jest to władza wykonawcza, rządząca miastem w granicach przyznanego mu samorządu. Różni się od rady miejskiej, która jest ciałem obradującym i kontrolującym.

Potoczne określenie organu wykonawczego samorządu terytorialnego w miastach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magistratowy

przymiotnik od: magistrat

#### Źródła:

SJP.pl

# Magistratura

zwierzchni urząd miejski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. zespół urzędów w starożytnym Rzymie;

(1.2) daw. władze miejskie

Magistratura – zespół urzędów w starożytnym Rzymie.

Zasady magistratur:

- wybieralność urzędników
- kadencyjność – na ogół pełniono funkcję przez jeden rok;
- kadencji nie przedłużano – albo urzędnik awansował, albo był usuwany;
- urzędy były pełnione kolegialnie;
- urząd był honorowy – nie pobierano pensji, stąd przy powoływaniu obowiązywał cenzus majątkowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magistratus

w starożytnym Rzymie: urzędnik o najwyższych uprawnieniach, zwierzchnik innych władz; magistrat

Magistratura – zespół urzędów w starożytnym Rzymie.

Zasady magistratur:

- wybieralność urzędników
- kadencyjność – na ogół pełniono funkcję przez jeden rok;
- kadencji nie przedłużano – albo urzędnik awansował, albo był usuwany;
- urzędy były pełnione kolegialnie;
- urząd był honorowy – nie pobierano pensji, stąd przy powoływaniu obowiązywał cenzus majątkowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magistrowa

małżonka magistra

#### Źródła:

SJP.pl

# Magistrowy

→ magister (dawniej); magisterski

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglara

1. potocznie: kobieta zajmująca się maglowaniem bielizny;
2. potocznie: właścicielka magla

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglarka

→ maglarz

Patrz:maglarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglarnia

maglownia;
1. zakład, w którym wygładza się bieliznę w maglu;
2. dział fabryki włókienniczej, gdzie nasyca się tkaniny apreturą

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglarski

przymiotnik od: maglarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglarz

właściciel bądź pracownik magla

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglemose

torfowisko w Danii

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglować

1. wygładzać bieliznę w maglu;
2. potocznie:
a) dociekliwie wypytywać kogoś; egzaminować;
b) omawiać coś szczegółowo, nieustannie, do znudzenia

czasownik

(1.1) prasować ubrania lub pościel przy pomocy magla

(1.2) przen. uporczywie wypytywać kogoś

(1.3) przen. uparcie powracać w rozmowie do jakiejś sprawy

(1.4) pot. przesłuchiwać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maglować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maglownia

maglarnia;
1. zakład, w którym wygładza się bieliznę w maglu;
2. dział fabryki włókienniczej, gdzie nasyca się tkaniny apreturą

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglownica

1. podłużna deszczułka z poprzecznymi karbami do ręcznego maglowania; wałkownica
2. część magla suwająca się po wałkach z bielizną

urządzenia

- Magiel
- Maglownica – potoczna nazwa jednego z typów przekładni kierowniczej (przekładnia zębatkowa)

film

- Maglownica (film)
- Maglownica 2
- Maglownica: Odrodzenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maglowniczy

rzadko: mający związek z maglowaniem i maglem - urządzeniem do wygładzania wypranej bielizny i tkanin; maglowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglownik

część magla służąca do nawijania maglowanej bielizny

#### Źródła:

SJP.pl

# Maglowy

przymiotnik od: magiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Magma

gorąca masa powstająca w wyniku lokalnego topnienia skał (wskutek wzrostu temperatury) w głębi skorupy ziemskiej lub w jej podłożu (w górnym płaszczu Ziemi), zdolna do płynięcia i podnoszenia się ku powierzchni Ziemi (intruzja magmy)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. gorąca, ruchliwa materia, ciekły stop złożony głównie z krzemianów i glinokrzemianów, znajdujący się w głębi skorupy ziemskiej;

Magma (stgr. μάγμα ’gęsta maść’) – gorąca, stopiona masa krzemianów i glinokrzemianów z domieszkami tlenków i siarczków, z dużą ilością wody i gazów, powstająca w głębi Ziemi; magma, która wydobywa się na powierzchnię Ziemi, nazywana jest lawą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magmatyczny

→ magmatyzm

Patrz:magmatyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Magmatyzm

zespół procesów geologicznych prowadzących do powstania magmy, jej ruchów w skorupie ziemskiej, wydobywanie się na powierzchnię, zastyganie i wydzielanie się złóż mineralnych

Magmatyzm – endogeniczny proces geologiczny, w wyniku którego dochodzi do powstawania magmy i skał magmowych. Proces ten, zachodzący we wnętrzu Ziemi, określany jest jako plutonizm, a przemieszczanie się magmy w kierunku jej powierzchni określane jest pojęciem wulkanizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magmowaty

podobny do magmy

#### Źródła:

SJP.pl

# Magmowy

przymiotnik od: magma

przymiotnik

(1.1) geol. powstały z magmy, mający związek z magmą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnacki

związany z magnatem

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do magnata

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z magnatem, dotyczący magnata

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla magnata, mający cechy magnata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnal

lekki stop glinu z magnezem (czasem z dodatkiem miedzi), wykorzystywany głównie w przemyśle lotniczym

Magnale to ogólna nazwa stopów metali zawierających głównie aluminium, któremu towarzyszy domieszka magnezu w ilości od 3 do 30%. Dodatkowo stopy te mogą zawierać niewielką domieszkę miedzi. Magnale są stopami o gęstości niższej od aluminium, za to o wyższej odporności na korozję, np. gęstość przy 10% magnezu wynosi 2,55 g/cm³, przy gęstości aluminium równej 2,7. Zastosowanie: części silników, konstrukcje lotnicze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnalium

stop aluminium z magnezem, czasami z dodatkiem miedzi, odporny na korozję

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnani

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Magnani – włoska aktorka i scenarzystka
- Giangiacomo Magnani – włoski piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Magnat

członek bogatego rodu arystokratycznego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. szlachcic z arystokratycznego rodu, który ma wielki majątek

(1.2) ekon. właściciel potężnego przedsiębiorstwa, który kontroluje poważną część rynku w określonej branży

Magnat (z łac. magnatus – możnowładca, wielki) – członek najbogatszej grupy szlachty, wywodzącej się ze średniowiecznego możnowładztwa. Magnaci zajmowali najwyższe urzędy państwowe oraz skupiali w swoich rękach wielkie majątki ziemskie (latyfundia), które tworzyły ich potęgę ekonomiczną. Poprzez podporządkowanie sobie biednej szlachty i utrzymywanie jej w zamian za głosy na sejmikach (system klienteli) magnaci zapewnili sobie całkowity wpływ na politykę państwa. Magnaci posiadali przywileje stanowe i rodowe. Od XVII wieku zaczęli odgrywać decydującą rolę w polityce Rzeczypospolitej. W XIX wieku zaczęto nazywać ich arystokratami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnateria

najwyższa warstwa społeczna stanu szlacheckiego; magnaci; możnowładztwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. najwyższa warstwa społeczna szlachty;

Magnat (z łac. magnatus – możnowładca, wielki) – członek najbogatszej grupy szlachty, wywodzącej się ze średniowiecznego możnowładztwa. Magnaci zajmowali najwyższe urzędy państwowe oraz skupiali w swoich rękach wielkie majątki ziemskie (latyfundia), które tworzyły ich potęgę ekonomiczną. Poprzez podporządkowanie sobie biednej szlachty i utrzymywanie jej w zamian za głosy na sejmikach (system klienteli) magnaci zapewnili sobie całkowity wpływ na politykę państwa. Magnaci posiadali przywileje stanowe i rodowe. Od XVII wieku zaczęli odgrywać decydującą rolę w polityce Rzeczypospolitej. W XIX wieku zaczęto nazywać ich arystokratami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnatka

→ magnat

Patrz:magnat

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnes

1. element wykonany z materiału magnetycznie twardego, namagnesowany do stanu nasycenia, stanowiący źródło stałego pola magnetycznego;
2. przenośnie: coś co budzi zainteresowanie, przyciąga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot mający zdolność przyciągania niektórych przedmiotów (zrobionych z żelaza i jego stopów);

Magnes – ciało lub urządzenie wytwarzające stałe pole magnetyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnesik

zdrobnienie od: magnes

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnesium

[czytaj: magnezjum] z łaciny: magnez (pierwiastek chemiczny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Magneśnica

Magneśnica – część składowa maszyny elektrycznej (silnika elektrycznego lub prądnicy), w której wytwarzany jest strumień magnetyczny.

W magneśnicy znajduje się uzwojenie wzbudzenia albo magnesy trwałe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Magnesować

1. nadawać ciału właściwości trwałego magnesu;
2. magnesować się - nabierać właściwości trwałego magnesu; namagnesowywać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnesowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|magnesować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnesówka

wiertarka lub szlifierka magnetyczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnesowy

przymiotnik od: magnes

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnesyn

przetwornik elektromagnetyczny służący do przekazywania wskazań przyrządów pomiarowych na odległość, stosowany w nawigacji, w meteorologii i w przemyśle

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnet

potocznie:
1. magnetofon;
2. magnetofon kasetowy; kasetofon, kaseciak, kasetowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. techn. magnetofon

(1.2) daw. fiz. magnes

Magnet – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Allier.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnet.

skrót od: magnetyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetar

gwiazda neutronowa powstała z wybuchu supernowej, wysyłająca silne promieniowanie elektromagnetyczne

Magnetar – obiekt zwarty (gwiazda neutronowa lub hipotetyczna gwiazda kwarkowa), posiadający bardzo silne pole magnetyczne, B>1010 T (1014 Gs), emitujący w sposób regularny (pulsy) lub nieregularny (błyski) promieniowanie gamma oraz promieniowanie rentgenowskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magneto

urządzenie do wytwarzania prądu elektrycznego; iskrownik

Magneto – rodzaj prądnicy używającej magnesów trwałych do wytwarzania okresowych impulsów prądu przemiennego.

W języku polskim do ogólnego określenia niewielkich prądnic z magnesami trwałymi (stosowanych przede wszystkim w rowerach) utarło się określenie dynamo, które w języku angielskim zastrzeżone jest dla prądnic z komutatorem, tj. wytwarzających prąd stały (podczas gdy magneto w j. angielskim oznacza wyłącznie prądnicę wytwarzającą prąd zmienny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magneto-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z magnesem, magnetyzmem

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnetobiologia

dział biologii zajmujący się badaniem wpływu pola magnetycznego na obiekty biologiczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetochemia

dział chemii fizycznej zajmujący się badaniem wzajemnej zależności między strukturą elektronową i molekularną substancji a jej właściwościami magnetycznymi

Magnetochemia – dział chemii fizycznej obejmujący badania zależności między własnościami magnetycznymi a budową chemiczną substancji.

Substancje dzieli się na:

- paramagnetyczne (wciągane przez niejednorodne pole magnetyczne do obszaru o większym natężeniu pola)
- diamagnetyczne (wypierane z pola magnetycznego)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetodielektryk

materiał, zbudowany z ziaren ferromagnetycznych umieszczonych w dielektryku, stosowany jako nośnik magnetyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetodynamika

dział nauki o magnetyzmie obejmujący zjawiska magnetyczne zależne od czasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetofluidodynamika

nauka zajmująca się ruchem płynów przewodzących prąd elektryczny, poddanych działaniu pola magnetycznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetofon

urządzenie do zapisywania (rejestracji) na taśmie magnetycznej (magnetyczny zapis) i odczytywania z niej sygnału fonicznego (dźwięku przetworzonego na sygnał elektryczny)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do wielokrotnego nagrywania i odtwarzania dźwięku na specjalnej taśmie magnetycznej;

Magnetofon – urządzenie do zapisywania i odtwarzania sygnału fonicznego na taśmie magnetycznej. Magnetofon dokonujący tylko zapisu to rejestrator, a tylko odczytu to odtwarzacz sygnału fonicznego.

Magnetofon typu Digital Audio Tape (DAT) to urządzenie do zapisu i odczytu sygnału fonicznego w postaci sygnału cyfrowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnetofonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od magnetofon

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnetofonoman

miłośnik nagrań magnetofonowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetofonowy

przymiotnik od: magnetofon

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z magnetofonem, dotyczący magnetofonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnetogazodynamika

dział fizyki zajmujący się dynamiką gazów ściśliwych przewodzących w polu magnetycznym, gdy energia pól elektrycznych jest znacznie mniejsza niż energia pól magnetycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetograf

urządzenie rejestrujące zmiany pola magnetycznego Ziemi w czasie

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetografowy

przymiotnik od: magnetograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetogramowy

przymiotnik od: magnetogram

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetohydrodynamika

dział fizyki badający oddziaływanie przewodzących elektrycznie cieczy w polu elektromagnetycznym; hydromagnetyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dziedzina fizyki badająca zjawiska związane z ruchem przewodzących prąd elektryczny cieczy i gazów w polu elektromagnetycznym;

Magnetohydrodynamika (MHD), hydromagnetyka, magnetogazodynamika, magnetoplazmodynamika – dział fizyki, konkretniej mechaniki płynów, badający ruch płynów przewodzących prąd elektryczny w polu elektromagnetycznym, zwłaszcza oddziaływanie ośrodka i pola magnetycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnetolog

specjalista badający zjawisko magnetyzmu ziemskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetometr

przyrząd do pomiaru różnych wielkości magnetycznych i ich zmian

Magnetometr – przyrząd do pomiaru wielkości, kierunku oraz zmian pola magnetycznego lub właściwości magnetycznych materii (np. magnetyzacji ferromagnetyku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetometria

Magnetometria (z gr. μαγνῆτις λίθος magnētis líthos "magnetyt", łac. metreo "mierzę") – dział geofizyki interpretujący anomalie magnetyczne, skorupowe oraz właściwości magnetycznych utworów geologicznych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Magneton

stała fizyczna o wymiarze momentu magnetycznego

- Magneton Bohra – stała fizyczna
- Magneton jądrowy – stała fizyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetoopór

zmiana oporu materiałów pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego

Magnetoopór – zjawisko polegające na zmianie oporu materiałów pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego. Praktyczne zastosowanie znalazło w magnetoopornikach.

Istnieje wiele efektów, które można nazwać magnetoopornością. Niektóre występują w materiałach niemagnetycznych metalach i półprzewodnikach i zależą bezpośrednio od pola magnetycznego (magnetooporność geometryczna, oscylacje Shubnikova de Haasa lub powszechna dodatnia magnetooporność w metalach). Inne efekty występujące w metalach magnetycznych, które zależą niebezpośrednio od pola magnetycznego, to magnetorezystancja ujemna w ferromagnetykach lub magnetorezystancja anizotropowa (AMR). Wreszcie w systemach wieloskładnikowych lub wielowarstwowych (np. Magnetyczne złącza tunelowe) można zaobserwować gigantyczną magnetooporność (GMR), magnetooporność tunelową (TMR), kolosalną magnetooporność (CMR) i nadzwyczajną magnetooporność (EMR)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetooptyczny

→ magnetooptyka

Patrz:magnetooptyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetooptyka

dział optyki zajmujący się wpływem pól magnetycznych na zjawiska optyczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetopauza

granica między wiatrem słonecznym a magnetosferą powstającą w miejscu zrównania ciśnienia pola magnetycznego i ciśnienia dynamicznego wiatru słonecznego

Magnetopauza – powierzchnia, na której występuje równowaga ciśnienia wiatru słonecznego i ciśnienia pola magnetycznego danej planety, zlokalizowana na granicy magnetosfery planety. Magnetopauza Ziemi znajduje się w odległości 10,4 promienia Ziemi od środka planety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetopłyta

płaskie pudełko ze sztucznego tworzywa zawierające utwory muzyczne nagrane na taśmę magnetofonową

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetorecepcja

zdolność organizmu do wykrywania pola magnetycznego umożliwiająca orientację w przestrzeni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zdolność organizmu do rozpoznawania kierunku pola magnetycznego;

Magnetorecepcja – zdolność organizmu do wykrywania kierunku linii ziemskiego pola magnetycznego umożliwiająca orientację w przestrzeni. Zdolność tę ma wiele zwierząt, w tym człowiek, przy czym jej aktywne wykorzystanie – nazywane nawigacją geomagnetyczną – zaobserwowano tylko u niektórych, np. u zwierząt wędrownych (m.in. ptaki, pszczoły, ryby, walenie i żółwie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnetorelaksometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metrol. metrologia zajmująca się pomiarem odmagnesowania magnetycznych nanocząstek

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnetorezystor

element półprzewodnikowy o rezystancji silnie zależnej od pola magnetycznego; gausotron

Magnetorezystor, magnetoopornik (gaussotron) – przyrząd półprzewodnikowy o rezystancji zależnej od pola magnetycznego, przy czym rezystancja zwiększa się wraz ze wzrostem indukcji pola magnetycznego, a przebieg jej zmian zależy zarówno od wielkości pola, jak i od kształtu elementu. Zjawisko to nosi nazwę efektu Gaussa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetosfera

część przestrzeni wokół planety, gwiazdy lub galaktyki, w której występuje pole magnetyczne tego ciała niebieskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetoskopowy

przymiotnik od: magnetoskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetosprężystość

zjawisko zmiany rozmiarów ciała pod wpływem pola magnetycznego, w szczególności namagnesowania ciała; magnetostrykcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetostatyczny

→ magnetostatyka

Patrz:magnetostatyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetostatyka

dział nauki o magnetyzmie, zajmujący się badaniem zjawisk magnetycznych oraz oddziaływań pól magnetycznych i prądów elektrycznych, w przypadku gdy są one niezależne od czasu

Magnetostatyka – dział fizyki, konkretniej elektrodynamiki, badający pola magnetyczne niezależne od czasu – wytworzone przez nieruchome magnesy lub prądy stałe.

Podstawowe prawa magnetostatyki to:

- prawo Gaussa mówiące, że linie pola magnetycznego są zawsze zamknięte – nie istnieją monopole magnetyczne, tj. izolowane bieguny;
- prawo Ampère’a wiążące pole magnetyczne z prądem elektrycznym;
- prawo Biota-Savarta o podobnej roli – odpowiednik prawa Coulomba i prawa powszechnego ciążenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetostrykcja

zjawisko zmiany rozmiarów ciała pod wpływem pola magnetycznego, w szczególności namagnesowania ciała; magnetosprężystość

Magnetostrykcja – zjawisko powstawania odkształceń w ferromagnetykach pod wpływem pola magnetycznego. Zjawiskiem odwrotnym jest efekt Villariego (Emilio Villari, 1836–1904). Zmiana rozmiarów pod wpływem pola magnetycznego może mieć charakter liniowy lub objętościowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetoterapia

stosowana w fizykoterapii metoda leczenia przy użyciu pola magnetycznego

Magnetoterapia (terapia zmiennym polem magnetycznym niskiej częstotliwości) – dział medycyny fizykalnej, wykorzystujący zmienne pola magnetyczne niskiej częstotliwości (do 100 Hz) i indukcji magnetycznej od 0,1 do 10 mT w terapii wybranych schorzeń. Mechanizm działania pola magnetycznego na ustrój nie jest wyjaśniony. Pomimo tego zabiegi te stanowią jedną z metod wspomagających proces rehabilitacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetowid

urządzenie do zapisywania (na taśmie magnetycznej) i odtwarzania sygnałów telewizyjnych; potocznie: wideo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do zapisywania na taśmie magnetycznej sygnałów telewizyjnych i późniejszego ich odtwarzania;

Magnetowid – urządzenie do magnetycznego rejestrowania i odtwarzania obrazu z taśmy magnetycznej, działające na podobnej zasadzie jak magnetofon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnetowideofonowy

przymiotnik od: magnetowideofon

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetowidowy

przymiotnik od: magnetowid

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetowód

Magnetowód lub obwód magnetyczny – rdzeń wykonany z materiału ferromagnetycznego używany do kształtowania pola magnetycznego. Linie pola magnetycznego tworzą zamknięte pętle wewnątrz magnetowodu. Składa się z odpowiednio ukształtowanych materiałów (środowisk) przez które zamyka się strumień magnetyczny oraz z uzwojeń, w których płynie prąd niezbędny do wytworzenia pola magnetycznego. Rozróżnia się obwody magnetyczne nierozgałęzione (proste) oraz rozgałęzione.

#### Źródła:

Wikipedia

# Magnetron

mikrofalowa lampa generacyjna

Magnetron – lampa mikrofalowa, samowzbudne urządzenie oscylacyjne oparte na zjawisku rezonansu, które przetwarza wejściową energię prądu stałego na energię elektromagnetyczną wysokiej częstotliwości. Przetwarzanie energii odbywa się w specjalnie ukształtowanej komorze anodowej umieszczonej w silnym polu magnetycznym. Elektrony emitowane przez katodę przyciągane są przez anodę, tor i ich prędkość modyfikowane są przez pole magnetyczne i kształt komory anodowej. W efekcie magnetrony emitują promieniowanie mikrofalowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetronowy

przymiotnik od: magnetron

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest magnetyczne; cecha tych, którzy są magnetyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnetyczny

→ magnetyzm, np. azymut magnetyczny, biegun magnetyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. charakteryzujący się magnetyzmem; dotyczący magnesu, magnetyzmu; mający właściwości takie jak magnes

przymiotnik jakościowy

(2.1) taki, który jest przyciągający, działa przyciągająco (również w znaczeniu przenośnym)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnetyk

substancja wykazująca zdolność do wytwarzania pola magnetycznego lub zmieniająca właściwości pod jego wpływem

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetyka

metoda badania budowy geologicznej poprzez mierzenie rozkładu naturalnego pola magnetycznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetysta

zwolennik mesmeryzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady tlenków, o silnych właściwościach magnetycznych, najbogatsza ruda żelaza;

Magnetyt – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli (żelazowych). Należy do minerałów pospolitych.

Kamień ten znany był już starożytnym Grekom. Jego nazwa μαγνῆτις λίθος magnētis líthos" dosł. "kamień magnezyjski", pochodzi od dawnego greckiego miasta Magnesia (Μαγνησία, obecnie Manisa) – dziś na terenie Turcji.

Termin magnes wprowadził w 1845 r. austriacki mineralog Wilhelm Karl von Haidinger.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnetytowy

przymiotnik od: magnetyt

przymiotnik

(1.1) zrobiony z magnetytu , składający się z magnetytu, zawierający magnetyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnetyzacja

1. nadanie własności magnezu; namagnesowanie;
2. namagnesowanie ciała fizycznego pod wpływem zewnętrznego pola magnetycznego; polaryzacja magnetyczna

Magnetyzacja (namagnesowanie) jest właściwością materiałów (m.in. magnesów), która opisuje pole magnetyczne wytwarzane przez materiał. Przez magnetyzację rozumie się także wielkość fizyczną określającą wytwarzane przez materiał pole magnetyczne, definiuje się ją przez określenie momentów magnetycznych wytworzonych w jednostce objętości. Głównymi składnikami magnetyzacji są orbitalne i spinowe momenty magnetyczne elektronów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetyzer

przestarzałe: ktoś, kto kogoś hipnotyzuje; hipnotyzer

- magnetyzer – urządzenie zapobiegające tworzeniu się kamienia kotłowego w instalacjach wodnych.
- magnetyzer – urządzenie zapewniające lepsze spalanie paliwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnetyzerka

dawniej: hipnotyzerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetyzm

1. właściwości materii i zjawiska fizyczne związane z oddziaływaniem ciał poprzez pole magnetyczne;
2. siła przyciągająca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. zjawiska i właściwości materii odnoszące się do oddziaływania pól magnetycznych;

(1.2) przen. siła przyciągająca

(1.3) przest. filoz. tajemnicza siła tkwiąca w istocie żywej, która wpływa na inne jednostki;

Magnetyzm (z gr. μαγνῆτις λίθος magnētis líthos „magnetyt”) – zespół zjawisk fizycznych związanych z polem magnetycznym, które może być wytwarzane zarówno przez prąd elektryczny, jak i przez materiały magnetyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnetyzować

dawniej:
1. wprowadzać w stan pośredni między snem a jawą; hipnotyzować;
2. wywierać silne wrażenie; oszałamiać, urzekać;
3. magnesować

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnetyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|magnetyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnetyzujący

dawniej:
1. wprowadzać w stan pośredni między snem a jawą; hipnotyzować;
2. wywierać silne wrażenie; oszałamiać, urzekać;
3. magnesować

Patrz:magnetyzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnez

pierwiastek chemiczny o symbolu Mg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mg i liczbie atomowej 12

Magnez (Mg, łac. magnesium) – pierwiastek chemiczny, metal ziem alkalicznych (druga grupa główna układu okresowego). Ma trzy stabilne izotopy: 24
Mg, 25
Mg oraz 26
Mg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnezja

1. substancja w postaci proszku, używana w kosmetyce, medycynie, produkcji papieru;
2. związek magnezu i związków potasu, mocno świecący po zapaleniu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne greckie miasto w Lydii;

(1.2) geogr. hist. starożytne greckie miasto w Jonii;

(1.3) geogr. hist. kraina historyczna w Grecji

(1.4) geogr. adm. dawna jednostka regionalna w Grecji, w regionie Tesalia, ze stolicą w Wolos;

(1.5) geogr. adm. jednostka administracyjna w Grecji;

Chemia

- magnezja – proszek błyskowy, mieszanina sproszkowanego magnezu z utleniaczem
- magnezja biała (magnesia alba):
  - węglan magnezu, MgCO3
  - hydroksowęglan magnezu, nMgCO3·Mg(OH)2·nH2O

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnezjański

→ Magnezja

Patrz:Magnezja

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnezjowy

przymiotnik od: magnezja

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnezować

użyźniać glebę ubogą w magnez nawozem magnezowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|magnezować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnezowy

przymiotnik od: magnez

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący magnezu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnezyt

węglan magnezu, biały minerał z szarawym lub żółtawym odcieniem, używany między innymi do produkcji cementu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pospolity minerał z gromady węglanów, składający się w głównej mierze ze związków magnezu;

(1.2) geol. skała osadowa z dużą zawartością magnezytu (1.1);

- magnezyt – minerał, węglan magnezu
- magnezyt – skała zbudowana z magnezytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnezytowy

przymiotnik od: magnezyt

przymiotnik relacyjny

(1.1) miner. związany z magnezytem, dotyczący magnezytu; zawierający magnezyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnificat

[czytaj: magniFIkat lub magNIfikat] tytuł łacińskiej pieśni religijnej, zaczynającej się od słów "Magnificat anima mea Dominum" - "Wielbi dusza moja Pana"

Magnificat – kantyk śpiewany w czasie nieszporów. Nazwa pochodzi od jego pierwszego słowa w języku łacińskim: Magnificat anima mea Dominum (Wielbi dusza moja Pana). Jest to radosna pieśń dziękczynna, oparta na tekstach ze Starego Testamentu, którą według Ewangelii św. Łukasza (1, 46-55) wypowiedziała (lub zaśpiewała) Maryja podczas spotkania ze świętą Elżbietą, krótko po Zwiastowaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnificencja

tradycyjny tytuł przysługujący rektorom wyższych uczelni, głównie akademickich

Jej/Jego Magnificencja – tytuł przysługujący rektorom szkół wyższych. Pochodzi z łacińskiego magnificentia (wspaniałość). Używany w sytuacjach oficjalnych (uroczystości, dokumenty). W zwyczajnej rozmowie należy mówić „pani rektor/panie rektorze”. W wywiadach prasowych zwykle korzysta się z tytułu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnifika

dawniej: żartobliwie lub ironicznie o żonie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żart. lub iron. żona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnitogorsk

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Rosji na granicy Europy i Azji, w obwodzie czelabińskim, nad rzeką Ural;

Magnitogorsk (ros. Магнитогорск) – miasto przemysłowe w południowej Rosji, w obwodzie czelabińskim, na Uralu. Położone w Europie i Azji. Niedaleko od granicy rosyjsko-kazachskiej.

Miasto powstało w związku z budową w latach 1929–1931 potężnego kombinatu metalurgicznego. Następnie wzbogaciło się o przemysł maszynowy, koksochemiczny i materiałów budowlanych. Symbol socjalistycznej industrializacji ZSRR.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnitogorski

przymiotnik od: Magnitogorsk, miasto we wschodniej Rosji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Magnitogorskiem, dotyczący Magnitogorska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnitogorszczanin

mieszkaniec Magnitogorska

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnitogorszczanka

mieszkanka Magnitogorska

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnitola

odbiornik radiowy połączony z magnetofonem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) połączenie odbiornika radiowego z magnetofonem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Magnituda

stopień siły trzęsienia Ziemi w skali Richtera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. fiz. liczbowa miara energii trzęsienia ziemi oparta na wielkości momentu sejsmicznego;

Magnituda (łac. magnitudo "wielkość" od magnus, ang. moment magnitude scale (skrót MMS; MW lub M)) – liczbowa miara wielkości trzęsienia ziemi, oparta na wielkości tzw. momentu sejsmicznego. Pierwszą wersję opracował w 1935 r. Ch.F. Richter do sklasyfikowania lokalnych wstrząsów kalifornijskich. Opracowana przez niego „skala magnitud” została później nazwana skalą Richtera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnitudo

stopień siły trzęsienia Ziemi w skali Richtera

Wielkość gwiazdowa – pozaukładowa jednostka miary stosowana do oznaczania blasku gwiazd (nie mylić z jasnością) i innych podobnych ciał niebieskich. Jednostką wielkości gwiazdowej jest magnitudo (oznaczenie m lub mag). W fizyce, do wyrażenia wartości natężenia światła, zazwyczaj używa się luksów, jednakże w astronomii, ze względów praktycznych i historycznych, nadal stosuje się magnitudo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnolia

drzewo lub krzew z rodziny magnoliowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Magnolia|L.|ref=tak., drzewo lub krzew należący do rodziny magnoliowatych;

(1.2) pot. kwiat magnolii (1.1)

Magnolia (Magnolia L.) – rodzaj drzew lub krzewów, należący do rodziny magnoliowatych (Magnoliaceae). W zależności od ujęcia zaliczane są tu wszystkie gatunki z rodziny poza tulipanowcami i wówczas wyróżnia się tu od ok. 220 do ok. 320 albo dzielone są one na kilkanaście rodzajów, z których do wąsko ujmowanego rodzaju Magnolia zaliczanych jest od ok. 20 do 120 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnoliolistny

przymiotnik

(1.1) bot. o liściach jak liście magnolii

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnoliowate

rodzina roślin dwuliściennych o dużych, pachnących kwiatach, obejmująca wiele gatunków rosnących w Ameryce i Azji południowo-wschodniej

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliaceae|Juss.|ref=tak., rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców;

Magnoliowate (Magnoliaceae Juss.) – rodzina drzew, krzewów lub pnączy należąca do rzędu magnoliowców. Obejmuje około 221, 250 lub nawet 300 gatunków zaliczanych w zależności od ujęcia do dwóch (magnolia i tulipanowiec), 6, 15 lub nawet 17 rodzajów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnoliowaty

o cechach magnoliowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnoliowce

rząd roślin okrytonasiennych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliales|Juss.|ref=tak., rząd roślin okrytonasiennych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnoliowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Magnoliidae|Novák., klad roślin okrytonasiennych;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnoliowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnoliowy

przymiotnik od: magnolia

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnon

kwazicząstka opisująca elementarny kwant propagujących się wzbudzeń spinowych w krysztale

Magnon (od magnetyzmu) – kwazicząstka opisująca elementarny kwant propagujących się wzbudzeń spinowych w krysztale.

Oddziałujące spiny w sieci krystalicznej mogą tworzyć propagujące się jak fale wzbudzenia, które nazywamy falami spinowymi. Fale spinowe są kolektywnymi wzbudzeniami układu spinów w krysztale. Wzbudzenia te mogą (zgodnie z mechaniką kwantową) być skwantowane podobnie jak fala elektromagnetyczna. Kwantem fali elektromagnetycznej jest foton.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnoniczny

→ magnon

Patrz:magnon

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnozaur

rodzaj teropoda z rodziny megalozauroidów żyjącego w środkowej jurze

Magnozaur (Magnosaurus) – rodzaj teropoda z grupy megalozauroidów żyjącego w środkowej jurze na obecnych terenach Europy.

Gatunkiem typowym rodzaju jest Magnosaurus nethercombensis, opisany w 1923 roku przez Friedricha von Huenego na podstawie skamieniałości znajdujących się w kolekcji Jamesa Parkera w Oksfordzie, pochodzących z Nethercombe. Gatunek ten został zaklasyfikowany do rodzaju Megalosaurus jako stosunkowo prymitywny jego przedstawiciel. W 1932 roku von Huene utworzył dla niego nową nazwę rodzajowa Magnosaurus. Większość autorów wspierała rodzajową odrębność magnozaura i megalozaura, chociaż Michael Waldman w 1974 roku stwierdził, że przeniesienie gatunku M. nethercombensis do odrębnego rodzaju było nieuprawnione, chociaż uważał, że nie ma wątpliwości, iż oba te teropody należą do różnych gatunków. W 2003 roku Oliver Rauhut uznał z kolei nazwę Magnosaurus za starszy synonim rodzaju Eustreptospondylus, jednak późniejsi autorzy nie uznali tej propozycji. W 2010 roku Roger B.J. Benson wyszczególnił jedną potencjalną autapomorfię M. nethercombensis, która potwierdzałaby jego status jako ważnego gatunku. Różni się on również od pozostałych środkowojurajskich europejskich teropodów. W analizie kladystycznej przeprowadzonej przez Bensona (2010) magnozaur znajduje się w politomii z eustreptospondylem oraz kladem obejmującym wszystkie pozostałe megalozaury, co potwierdza wcześniejsze hipotezy o jego przynależności do Megalosauridae. W 1932 roku von Huene do rodzaju Magnosaurus zaliczył znany z jednego zęba gatunek M. lydekkeri. Ząb ten nie ma jednak cech diagnostycznych, dlatego jest on przez większość autorów uznawany za nomen dubium, a jego zaliczenie do Magnosaurus nie jest uprawnione.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnum

1. butelka wina mieszcząca od półtora do dwóch litrów;
2. amerykański nabój rewolwerowy o dużej sile przebicia;
3. potocznie: rewolwer na naboje magnum

- Nabój .357 Magnum – nabój rewolwerowy
- Magnum – popularne określenie rewolweru S&W Model 29
- Magnum – marka lodów
- Magnum – pseudonim artystyczny fińskiego basisty Samiego Wolkinga
- Magnum – agencja fotograficzna
- Magnum – amerykański serial telewizyjny
- Magnum: Detektyw z Hawajów – amerykański serial telewizyjny
- Renault Magnum – model ciężarówki Renault Trucks
- Magnum (ur. 1982) – brazylijski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnus

1. imię męskie;
2. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Magnus – imię męskie pochodzenia łacińskiego
- Magnus – piwo Browaru Jagiełło
- Magnus – polska grupa muzyczna
- Magnus – sieć sklepów muzycznych działających od 1990 roku na terenie województwa lubelskiego oraz sklep internetowy
- Magnus – siódmy album studyjny Audiomachine
- Magnus (opera) – opera Józefa Świdra
- Magnus – fikcyjna postać występująca w cyklu powieści Kroniki wampirów autorstwa Anne Rice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magnuski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnusowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Magnus

#### Źródła:

Wiktionary

# Magnuszew

miasto w Polsce

Magnuszew (dawn. Magnuszów) – miasto w Polsce, położone w województwie mazowieckim, w powiecie kozienickim. Jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Magnuszew oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jana Chrzciciela.

Fizycznogeograficznie położony na południu Równiny Warszawskiej; pod względem historyczno-kulturowym w północnej części ziemi radomskiej, na tzw. Zapiliczu – dawnej prawobrzeżnej części ziemi czerskiej w województwie mazowieckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magnuszewianin

mieszkaniec Magnuszewa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnuszewianka

mieszkanka Magnuszewa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Magnuszewice

Magnuszewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Kotlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Magnuszewski

związany z Magnuszewem, dotyczący Magnuszewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Magodia

pantomimiczna scena komediowa odgrywana przez aktora-mężczyznę przebranego za kobietę

#### Źródła:

SJP.pl

# Magog

biblijne imię symbolizujące potęgę wrogą ludowi Bożemu

Magog – miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec, w regionie Estrie i MRC Memphrémagog. Magog zostało założone w 1776 roku przez lojalistów uciekających z Vermontu. Przez prawie wiek osada zwana była po prostu the Outlet (ang. ujście, odpływ; nazwa prawdopodobnie była związana pobliskim ujściem rzeki Magog do jeziora Memphrémagog), w 1855 nadano nazwę „Magog”. W wyniku osadnictwa Frankokanadyjczyków, które rozpoczęło się w całych Kantonach Wschodnich ok. 1840 roku, miasto stało się w większości francuskojęzyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magot

gatunek małpy wąskonosej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Macaca sylvanus|Linnaeus|ref=tak., gatunek małpy z podrodziny koczkodanowatych, posiadającej szczątkowy ogon i czerwonawooliwkową sierść;

(1.2) zool. małpa z gatunku magot (1.1)

Makak berberyjski, magot, makak magot (Macaca sylvanus) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Magowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magribi

artystyczne pismo powstałe w X wieku, odmiana kaligrafii arabskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Magris

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magryta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magulanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. bójka

#### Źródła:

Wiktionary

# Magulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Magura

szczyt w Beskidzie Niskim

Magura – słowo pochodzenia wołoskiego, oznaczające wyniosły, samotny masyw górski.Najprawdopodobniej przejęte ok. VI w. od Słowian i przekształcone z *mogyla („mogiła, kurhan, wzgórze”) na magura.Wraz z migracjami Wołochów rozpowszechniło się na obszar całych Karpat. Występuje w nazwach licznych obiektów geograficznych, w szczególności pasm i szczytów górskich.

Góry

- Magura – szczyt w Bachureniu
- Magura (842 m) – szczyt w Beskidzie Niskim
- Magura (1109 m) – szczyt w Beskidzie Śląskim
- Magura (także Magurka, 996 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim (nad przełęczą Glinka)
- Magura (1073 m) – szczyt w Beskidzie Żywieckim (w Grupie Wielkiej Raczy)
- Magura (1362,7 m) – szczyt w Beskidach Skolskich na Ukrainie
- Magura – szczyt w Bieszczadach Zachodnich nad Worochtą
- Magura – szczyt w Górach Kysuckich
- Magura – szczyt w Małej Fatrze na Słowacji
- Magura (1377 m) – szczyt w Niżnych Tatrach na Słowacji (w Dolinie Demianowskiej)
- Magura (1416 m) – szczyt w Niżnych Tatrach na Słowacji (w Grupie Salatynów)
- Magura (883 m) – szczyt w Rudawach Słowackich
- Magura, Kopa Magury (1704 m) – szczyt w Tatrach
- Magura (1049 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
- Magura (1059 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
- Magura (1125 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
- Magura (1309 m) – szczyt w Wielkiej Fatrze na Słowacji
- Magura (1141 m) – szczyt w Górach Strażowskich na Słowacji
- Magura Łomniańska – szczyt w Górach Sanocko-Turczańskich
- Magura Małastowska – szczyt i pasmo górskie w Beskidzie Niskim
- Magura Orawska – pasmo górskie
- Magura Rycerowa – grzbiet w bocznej grani Kop Liptowskich
- Magura Spiska – pasmo górskie
- Magura Stuposiańska – szczyt w Bieszczadach Zachodnich
- Magura Wańkowa – szczyt w Górach Sanocko-Turczańskich
- Magura Wątkowska – pasmo górskie w Beskidzie Niskim
- Magura Witowska (Orawicko-Witowskie Wierchy) – pasmo, część Pogórza Skoruszyńskiego
- Magura Witowska – szczyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magurka

1. nazwa wielu szczytów górskich w Polsce i na Słowacji;
2. schronisko turystyczne w Polsce

Magurka – nazwa wielu szczytów górskich pochodzenia wołoskiego (zob. Magura).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Magurski

→ Magura (szczyt w Beskidzie Niskim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mahabharata

sanskr. indyjska epopeja o wojnie potomków Bharaty, przypisywana legendarnemu Wjasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mahajana

jeden z głównych kierunków buddyzmu, ukształtował się w około I w. n.e. w Indiach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. kierunek buddyzmu, wyodrębniony w pierwszym wieku p.n.e.;

Mahajana (skt. mahāyāna „Wielki Wóz”, chiń.: 大乘, dàshèng; kor. 대승 taesŭng, jap.: 大乗, daijō, wiet. đại thừa) – kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w I wieku p.n.e.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahajanistyczny

→ mahajana

Patrz:mahajana

#### Źródła:

SJP.pl

# Mahajuga

w kosmologii indyjskiej: pełen cykl czterech jug; ćaturjuga

Mahajuga (sanskryt: wielka juga) – w hinduizmie okres istnienia materialnego świata składający się z czterech okresów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maharadża

tytuł indyjskich władców i królów wysp Archipelagu Malajskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. niezależny władca w Indiach i na Archipelagu Malajskim

Maharadża (sanskryt महाराज mahārādża „wielki król”) – historyczny tytuł królewski władców różnych regionów Indii, przede wszystkim z rodu Kuszanów, a później Guptów. W późniejszym okresie tytuł ten oznaczał wyłącznie księcia.

Małżonka maharadży nosiła tytuł maharani.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maharadżowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z maharadżą, dotyczący maharadży

#### Źródła:

Wiktionary

# Maharani

1. żona maharadży;
2. panująca księżniczka hinduska

#### Źródła:

SJP.pl

# Maharasztra

stan w Indiach

Maharasztra (marathi महाराष्ट्र, trb. Maharasztra, trl. Mahārāṣṭra; ang. Maharashtra) – trzeci pod względem wielkości i drugi pod względem liczby ludności stan indyjski. Maharasztra graniczy ze stanami: Gudźarat, Madhja Pradeś, Ćhattisgarh, Telangana, Karnataka, Goa i z terytorium związkowym Dadra i Nagarhaweli. Na zachodzie styka się z Morzem Arabskim. Maharasztra była także znana pod nazwą Rashtra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maharasztryjski

→ Maharasztra

Patrz:Maharasztra

#### Źródła:

SJP.pl

# Maharisi

tytuł indyjskiego guru lub przewodnika duchowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Mahatma

tytuł nadawany w Indiach wybitnym przywódcom duchowym; mahatman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) honorowy tytuł nadawany w Indiach wielkim ludziom

Mahatma(n) (dewanagari महात्मा, transkrypcja mahātmā) – Wielki Duch, Wielka Jaźń, tytuł w sanskrycie. Używany jest w odniesieniu do wybitnych duchowych i społecznychprzywódców indyjskich, szczególnie jako postaci autorytetów moralnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahatman

tytuł nadawany w Indiach wybitnym przywódcom duchowym; mahatma

Mahatma(n) (dewanagari महात्मा, transkrypcja mahātmā) – Wielki Duch, Wielka Jaźń, tytuł w sanskrycie. Używany jest w odniesieniu do wybitnych duchowych i społecznychprzywódców indyjskich, szczególnie jako postaci autorytetów moralnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mahaut

dozorca słoni; kornak

Mahaut – wieś we Wspólnocie Dominiki, w parafii świętego Pawła. W 1991 roku wieś zamieszkiwało 2364 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mahawira

Wardhamana Mahawira (skr. वर्धमान vardhamāna - "wzrastający", to jego imię własne; महावीर mahāvīra - "wielki bohater", to tytuł, pod jakim go czczą wyznawcy) – pierwszy zaświadczony historycznie przywódca dżinijski, uważany powszechnie za założyciela dżinizmu; według tradycji ostatni, dwudziesty czwarty z tirthankarów. Nazywa się go także przydomkiem Dżina (sanskr. jina - "zwycięzca").

#### Źródła:

Wikipedia

# Mahała

dzielnica w mieście arabskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Mahdi

w islamie: wysłannik Allaha, zbawiciel, mesjasz

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) rel. w islamie: oczekiwany prorok, który ma zostać zesłany przez Allaha w celu dokonania dzieła Mahometa; Mesjasz;

(1.2) imię|polski|m.

Mahdī (arab. مهدي) – w islamie mesjasz, zbawiciel.

Według niektórych koncepcji (bliższych sunnizmowi) jedynym mahdim był Jezus – Isa. Częściej jednak sunnici uważają, że mahdi i Isa połączą swoje siły w ostatecznej walce z antychrystem (fałszywym prorokiem) Dadżdżalem. Przyjście mahdiego ma poprzedzać atak wojsk niewiernych na miejscowość Lod w Izraelu. Większość szyitów uważa mahdiego za inną osobę, która ma przyjść na ziemię tuż przed Sądem Ostatecznym, by zbawić/uratować ludzkość przed Szatanem. Część wyznawców islamu łączy obie koncepcje, twierdząc, że Jezus urodzi się ponownie w Damaszku, by pokonać zło. Według zapowiedzi Proroka Mahometa, mahdi pochodzić będzie z jego rodu. Dla szyitów jest to bardzo ważna postać, łączona czasem z osobą ostatniego ukrytego imama, który ma poprzedzać Mahdiego, bądź nim być.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahdysta

uczestnik powstania zbrojnego, któremu przewodził Mahdi (właściwie: Muhammad Ahmad) w XIX wieku w Sudanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mahjong

[czytaj: madżong] licząca ponad 2500 lat gra chińska, w oryginale czteroosobowa, rozgrywana 144 bambusowymi tabliczkami przypominającymi z wyglądu kostki domina; dziś popularna także w wersji jednoosobowej; madżong

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) madżong, chińska gra dla czterech graczy;

  Artykuł zawiera tekst broszury autorstwa Rafała T. Prinke pt. Madżong – gra chińskich filozofów (za zgodą autora).

Madżong (inne spotykane pisownie: mahjong, mah jong, mahjongg; chin. trad. 麻將, chin. upr. 麻将, pinyin: májiàng; kant. 麻雀, jyutping: maa4 zoek3; jap. 麻雀, Hepburn: mājan) – pochodząca z Chin gra dla czterech graczy. W grze wykorzystuje się specjalny komplet 144 kamieni podobnych nieco do stosowanych przy grze w domino, ale podzielonych na grupy w sposób podobny do kolorów w kartach i tworzące kilka innych grup – Wiatry, Smoki oraz Kwiaty i Pory Roku. Gra początkowo była zaplanowana jako hazardowa, gra się też towarzysko. Istnieją różne wersje zasad z mniejszym albo większym znaczeniem elementu losowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahjongowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący mahjonga, związany z mahjongiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Mahler

- Mahler – brytyjski dramat biograficzny z 1974 r. w reżyserii Kena Russella z Robertem Powellem w roli głównej
- (4406) Mahler – planetoida z pasa głównego asteroid

#### Źródła:

Wikipedia

# Mahlerowski

taki jak u Gustava Mahlera, charakterystyczny dla Gustava Mahlera

#### Źródła:

SJP.pl

# Mahmal

lektyka niesiona przez wielbłąda; mahmil

#### Źródła:

SJP.pl

# Mahmil

lektyka niesiona przez wielbłąda; mahmal

#### Źródła:

SJP.pl

# Mahmud

arabskie imię męskie

- Mahmud I
- Mahmud II
- Mahmud Szah Durrani
- Mahmud al-Kaszgari
- Mahmud Chan
- Mahmud an-Naszif
- Joseph Mahmud

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mahomet

prorok arabski (około 570-632 r.), twórca i prawodawca islamu; Muhammad; Rasul Allah

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. hist. arabski prorok, twórca islamu;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. gmina w USA, w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign;

(2.2) geogr. struga w Polsce, dopływ Kamionki;

(2.3) typogr. ligatura pisma arabskiego przedstawiającą imię proroka Mahometa (1.1);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahometanin

wyznawca islamu; muzułmanin, islamista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca islamu

Muzułmanin – wyznawca islamu, jednej z największych religii światowych. Islam, który powstał w VII wieku n.e. na Półwyspie Arabskim, opiera się na nauczaniach proroka Mahometa, uważanego przez muzułmanów za ostatniego proroka w szeregu proroków monoteistycznych, począwszy od Adama.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahometanizm

religia objawiona prorokowi Mahometowi, głosząca wiarę w jednego Boga (Allaha), rozpowszechniona głównie w krajach Bliskiego Wschodu, niektórych krajach azjatyckich oraz afrykańskich; islam, muzułmanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. inne określenie islamu wywodzące się od imienia proroka Mahometa

Islam (arab. ‏الإسلام‎, al-islām – poddanie się woli Boga), mahometanizm – religia monoteistyczna, na początku XXI wieku druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Zapoczątkował ją prorok Mahomet; według islamu to on przekazał ludziom świętą księgę – Koran, którą mu objawił Archanioł Gabriel (arab. Dżibril) w latach 610–632. Wyznawca tej religii to muzułmanin lub muzułmanka. Ich zdaniem Koran to ostateczne i niezmienne objawienie się Boga, przez muzułmanów nazywanego arabskim słowem Allah.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahometanka

wyznawczyni islamu; muzułmanka, islamistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni islamu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mahometański

dotyczący mahometanizmu, mahometan

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mahometanizmem i mahometanami, dotyczący mahometanizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla mahometanizmu i mahometan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mahoń

1. mahoniowiec; drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej;
2. drewno otrzymywane z mahoniowca;
3. mebel z takiego drewna;
4. kolor brunatnoczerwony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drewno otrzymywane z mahoniowca

(1.2) pot. mebel z mahoniu (1.1)

(1.3) dendr. mahoniowiec

(1.4) kolor czerwonobrunatny

Mahoń – drewno otrzymywane z różnych gatunków i rodzajów drzew. Mahoń amerykański pozyskuje się z mahoniowca (Swietenia), natomiast mahoń afrykański tzw. zamahoń z drzew z rodzaju Khaya oraz tzw. mahoń niewłaściwy z grusz afrykańskich (rodzaj Mimusops).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahonia

krzew z rodziny berberysowatych; ościał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Mahonia|Nutt.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny berberysowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mahonia (1.1)

Mahonia, ościał (Mahonia Nutt.) – rodzaj roślin z rodziny berberysowatych o problematycznej pozycji taksonomicznej. Przez wielu taksonomów bywa często łączony z rodzajem berberys Berberis, ale wciąż jest zwykle wyróżniany przez ogrodników, wciąż też pojawiają się w piśmiennictwie naukowym koncepcje zachowania tego rodzaju. Gdy jest wyodrębniany zalicza się do niego ok. 45 do 60 gatunków. Obejmuje krzewy i niskie drzewa występujące naturalnie w Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej, w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej. W Polsce uprawiana i dziczejąca jest mahonia pospolita Mahonia aquifolium (= Berberis aquifolium). Jako zdziczały i już zadomowiony podawany jest także mieszaniec Mahonia × decumbens.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mahoniowiec

drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej; drzewo mahoniowe

Mahoniowiec (Swietenia) – rodzaj roślin z rodziny meliowatych. Obejmuje trzy gatunki drzew i ich mieszańce występujących w Ameryce Środkowej i Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mahoniowy

1. dotyczący mahoniu (drzewa);
2. wykonany z drewna mahoniu;
3. o kolorze: czerwonawobrunatny;
4. drzewo mahoniowe - drzewo z rodziny miodlowatych o ciemnoczerwonym drewnie cenionym w meblarstwie, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej; mahoniowiec

przymiotnik

(1.1) wykonany z mahoniu

(1.2) w kolorze mahoniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mahr

w religiach muzułmańskich: dar przedmałżeński przekazywany przez męża

Mahr (arab. مهر) – w islamie dar ślubny, który otrzymuje panna młoda od mężczyzny, w momencie zawarcia związku małżeńskiego, na wypadek rozwodu.

Wyróżniamy trzy rodzaje mahru:

- określony – jego wysokość ustalona zostaje przed zawarciem związku małżeńskiego i powinna być zaakceptowana przez obie strony
- podstawowy – jego wysokość zależy od pozycji społecznej kobiety
- odroczony – termin jego ofiarowania może być odroczony. Jest on wręczany w momencie rozwodu lub po śmierci współmałżonka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mahuły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński. odpady przy obróbce lnu

#### Źródła:

Wiktionary

# Maić

przybierać, zdobić coś zielonymi gałązkami, liśćmi, kwiatami

czasownik przechodni niedokonany (dk. umaić)

(1.1) książk. przyozdabiać liśćmi, kwiatami, gałązkami i innymi elementami roślin

czasownik zwrotny niedokonany maić się (dk. umaić się)

(2.1) przest. o roślinach: pokrywać się liśćmi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maiczek

zdrobnienie od: maik

#### Źródła:

SJP.pl

# Maier

[czytaj: majer] nazwisko

- Alexander Maier (ur. 1974) – austriacki snowboardzista
- Andreas Maier (ur. 1967) – niemiecki pisarz
- Adolf Maier (1871-1963) – pruski polityk
- Artur Maier (ur. 1986) – estoński wioślarz
- Benjamin Maier (ur. 1994) – austriacki bobsleista
- Daniela Maier (ur. 1996) – niemiecka narciarka dowolna
- Fred Anton Maier (1938-2015) – norweski łyżwiarz szybki
- Hans Maier (1909-1943) – niemiecki wioślarz
- Hans Wolfgang Maier (1882-1945) – szwajcarski lekarz psychiatra
- Heinrich Maier (1908-1945) – austriacki ksiądz katolicki
- Hermann Maier (ur. 1972) – austriacki narciarz
- Karl Maier (ur. 1957) – niemiecki żużlowiec
- Ladislav Maier (ur. 1966) – czeski piłkarz
- Małgorzata Maier (ur. 1966) – jedna z uczestniczek telewizyjnego programu Big Brother
- Paul L. Maier (ur. 1930) – amerykański historyk i pisarz
- Sepp Maier (ur. 1944) – niemiecki piłkarz i trener
- Ulrike Maier (1967-1994) – austriacka narciarka
- Wilhelm Maier (?) − niemiecki bokser
- Yuri Maier (ur. 1989) – argentyński zapaśnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maigret

Komisarz Jules Maigret – postać literacka, główny bohater serii powieści i opowiadań kryminalnych autorstwa Georges'a Simenona. Cykl poświęcony komisarzowi Maigretowi składa się z 75 powieści i 28 opowiadań, napisanych w latach 1929-1972.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maik

1. ludowy zwyczaj witania wiosny polegający na obnoszeniu po wsi przystrojonej gałęzi sosnowej i śpiewaniu tradycyjnych pieśni wiosennych; gaik;
2. przystrojona na uroczystości witania wiosny gałąź sosnowa; gaik

#### Źródła:

SJP.pl

# Mail

[czytaj: mejl] mejl, e-mail, email;
1. poczta elektroniczna;
2. wiadomość wysłana za pomocą poczty elektronicznej;
3. adres użytkownika poczty elektronicznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wiadomość e-mailowa

(1.2) pot. adres e-mail

Poczta elektroniczna, e-poczta, pot. mejl (ang. electronic mail, e-mail, email, w skrócie: mail) – usługa komunikacji interpersonalnej, która umożliwia przekazywanie komunikatu z wykorzystaniem standardu SMTP (Simple Mail Transfer Protocol), POP3 (Post Office Protocol), IMAP4 (Internet Message Access Protocol) lub innego standardu zapewniającego te same funkcje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mailbomber

[czytaj: mejlbomber] program komputerowy do automatycznego wysyłania wielkiej liczby e-maili na określony adres pocztowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mailbombing

[czytaj: mejlbombing] wysyłanie na czyjś adres e-mailowy ogromnej ilości listów elektronicznych w celu zablokowania jego skrzynki odbiorczej lub wprowadzenia problemów ze znalezieniem przez niego istotnych wiadomości

#### Źródła:

SJP.pl

# Mailbot

[czytaj: mejlbot] program komputerowy automatycznie odpowiadający na e-maile

#### Źródła:

SJP.pl

# Mailing

[czytaj: mejling]
1. wysyłka e-maili do dużej grupy odbiorców;
2. e-maile zawierające oferty, reklamy itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma reklamy polegająca na wysyłaniu listów, najczęściej elektronicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mailingowy

→ mailing [czytaj: mejlingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Mailować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. zob. e-mailować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mailowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mailować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mailowy

→ mail [czytaj: mejlowy]; mejlowy, e-mailowy, emailowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. związany z pocztą e-mail

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mailoza

[czytaj: mejloza] potocznie: zbyt częste korzystanie z poczty elektronicznej, zwykle w ramach obowiązków zawodowych; mejloza

#### Źródła:

SJP.pl

# Maine

1. stan w USA;
2. kraina historyczna we Francji;
3. Maine de Biran (właśc. Marie François Pierre Gonthier de Biran) (1766-1824), francuski polityk i filozof;
4. sir Henry Meine (1822-88), bryt. prawnik i historyk prawa

Maine (wym. /ˈmeɪn/) – stan w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, położony na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, w regionie Nowej Anglii. W 2013 roku zamieszkany przez 1 328 302 osoby (gęstość zaludnienia wynosiła 16,6 os./km²). Na południowym zachodzie graniczy ze stanem New Hampshire, na północnym zachodzie z kanadyjską prowincją Quebec, a na wschodzie z kanadyjską prowincją Nowy Brunszwik. Najdalej wysunięty na północny wschód stan w Stanach Zjednoczonych i Nowej Anglii. Jest znany ze względu na swoją scenerię – jego wybrzeże jest postrzępione i skaliste, rzeźba terenu wyżynno-górska (Appalachy), niziny jedynie na wybrzeżu; mocno zalesiony; posiada liczne malownicze szlaki wodne zamieszkane przez homary i małże.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mainframe

komputer mogący obsługiwać znaczną liczbę użytkowników jednocześnie

Mainframe (ang. main – główny, frame – struktura) (często w Stanach Zjednoczonych nazywany „Big Iron”, dawniejsze polskie określenie to „komputery głównego szeregu”) – klasa komputerów używanych głównie przez duże organizacje dla krytycznych aplikacji (np. finansowych, statystycznych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mainka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mainkun

[czytaj: majnkun] amerykańska rasa kotów długowłosych; maine coon

Maine coon, mainkun – rasa kota pochodząca z Ameryki Północnej. Koty rasy maine coon wyróżnia wielkość (są jednymi z największych kotów domowych), inteligencja i żywiołowość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mainstream

[czytaj: mejnstrim] główny nurt czegoś, najbardziej popularna forma działania lub myślenia

Mainstream (ang. „główny nurt”) – nurt myślowy bądź stylistyczny reprezentowany przez większość artystów, twórców lub innych ludzi zaangażowanych w daną dziedzinę. Mainstream może odnosić się do:

- czegoś, co jest aktualnie typowe i często spotykane
- czegoś, co jest dostępne dla szerokiego grona ludzi, promowane w środkach masowego przekazu
- czegoś, co jest zrozumiałe i akceptowane masowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mainstreamowy

[czytaj: mejnstrimowy] odznaczający się upodobaniem do aktualnych zapatrywań na to, co modne i popularne

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mainstreamem, dotyczący mainstreamu

przymiotnik jakościowy

(2.1) należący do głównego, wiodącego nurtu sztuki, kultury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mainy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mai lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mais

[czytaj: ma-is] dawniej: kukurydza, przede wszystkim jej ziarno przeznaczone do celów spożywczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Maisons-Laffitte

Maisons-Laffitte (wym. [mɛ.zɔ̃.la.fit]) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Yvelines. Przez miejscowość przepływa Sekwana.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 22 173 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 3285 osób/km² (wśród 1287 gmin regionu Île-de-France Maisons-Laffitte plasuje się na 124. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 566.).

#### Źródła:

Wikipedia

# Maisz

przybierać, zdobić coś zielonymi gałązkami, liśćmi, kwiatami

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) łow. ornit. młody ptak szkolony do polowań

(1.2) przen. daw. niedoświadczony wyrostek, młody dyletant

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., oznajm. od maić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maithili

[czytaj: majtili] jeden z języków urzędowych Indii

Język maithili (tirhuta: 𑒧𑒻𑒟𑒱𑒪𑒲, dewanagari: मैथिली trb. majthili trl. m̔aith̔il̔ī) – język należący do podgrupy wschodniej języków indoaryjskich z grupy języków indoirańskich. Używany jest w indyjskim stanie Bihar oraz nepalskim regionie Teraj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maiz

w łowiectwie: młody ptak łowczy, układany do polowań; maiż, maisz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) łow. ornit. zob. maisz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maizena

skrobia kukurydziana pozyskiwana z białych pręcików kukurydzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. skrobia kukurydziana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maj

piąty miesiąc roku kalendarzowego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek plemięemienia Majów

Maj – piąty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 31 dni.

Maj jest miesiącem wiosennym na półkuli północnej, a jesiennym na południowej. W ciągu trwania maja w Polsce dzień wydłuża się do blisko 16,5 godziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maja

gatunek kraba; jeżokrab, pająk morski

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. nimfa góry Kyllene w Arkadii, jedna z Plejad; kochanka Zeusa i matka Hermesa; córka Atlasa i Plejone; przeniesiona na firmament jako gwiazda Maja (1.3);

(1.2) mitrzym. bogini przyrody, utożsamiana z grecką nimfą Mają (1.1);

(1.3) astr. gwiazda w Plejadach, w gwiazdozbiorze Byka;

(1.4) astr. planetoida o numerze katalogowym 66, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1861 r.;

(1.5) imię|polski|ż.;

(1.6) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Ałdanu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) etn. członek ludu środkowoamerykańskiego;

Maja – imię żeńskie pochodzenia greckiego, wywodzące się od słowa μαῖα (maia) oznaczającego "dobrą matkę", "damę" lub "przybraną matkę". W mitologiach greckiej i rzymskiej Maja była najstarszą z nimf - Plejad, córek Zeusa i Plejone, oraz matką Hermesa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majaczeć

majaczyć; ukazywać się niewyraźnie, mgliście; zarysowywać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Majaczenia

majaki;
1. urojenia towarzyszące wysokiej gorączce lub pojawiające się we śnie; przywidzenia, omamy, widziadła;
2. bezsensowne słowa wypowiadane w takim stanie; bredzenie;
3. potocznie: mówienie bredni, bzdur, plecenie andronów

#### Źródła:

SJP.pl

# Majaczenie

majaki;
1. urojenia towarzyszące wysokiej gorączce lub pojawiające się we śnie; przywidzenia, omamy, widziadła;
2. bezsensowne słowa wypowiadane w takim stanie; bredzenie;
3. potocznie: mówienie bredni, bzdur, plecenie andronów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majaczeniowy

dotyczący majaczenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Majaczewice

Majaczewice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Burzenin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Majaczyć

wypowiadać podczas snu lub wysokiej gorączki słowa, które najczęściej nie mają ze sobą żadnego związku; bredzić

czasownik niedokonany

(1.1) mieć zwidy

(1.2) mówić głupstwa z powodu wysokiej gorączki, choroby, wyczerpania

(1.3) o kształcie czegoś: pojawiać się niewyraźnie w oddali, na horyzoncie

(1.4) daw. wałęsać się, błądzić

czasownik zwrotny

(2.1) o kształcie czegoś: pojawiać się niewyraźnie w oddali, na horyzoncie

(2.2) przywidywać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majak

1. halucynacja, złudzenie, urojenie; majaki;
2. w łowiectwie: łódka umajona trzciną, tatarakiem lub gałęziami, używana do polowania na ptactwo wodne

miejscowości

- Majak − osiedle w Azerbejdżanie, w rejonie Beyləqan
- Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie słuckim, centrum sielsowietu
- Majak – dawna leśniczówka na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia
- Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie bobrujskim
- Majak − wieś na Białorusi, w obwodzie mohylewskim, w rejonie mohylewskim
- Majak − wieś w Kazachstanie, w obwodzie kostanajskim, w rejonie sarykolskim
- Majak − historyczna nazwa wsi Majbułak w Kazachstanie, w obwodzie żambylskim, w rejonie żuałyńskim
- Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie jezioroskim, w gminie Turmont
- Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie solecznickim, w gminie Ejszyszki
- Majak – dawny zaścianek na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Rzesza
- Majak − miasto w Mołdawii
- Majak – wieś w Rosji, w Kraju Chabarowskim, w rejonie nanajskim
- Majak – osiedle w Rosji, w obwodzie czelabińskim, w rejonie briedińskim
- Majak – osiedle w Rosji, w obwodzie czelabińskim, w rejonie kunaszackim
- Majak – chutor w Rosji, w obwodzie rostowskim, w rejonie salskim
- Majak − osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie donieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majaki

1. halucynacja, złudzenie, urojenie; majaki;
2. w łowiectwie: łódka umajona trzciną, tatarakiem lub gałęziami, używana do polowania na ptactwo wodne

#### Źródła:

SJP.pl

# Majakowski

nazwisko

Majakowski – wieś w Armenii, w prowincji Kotajk. W 2011 roku liczyła 2161 mieszkańców. Swoją obecną nazwę otrzymała na cześć rosyjskiego poety Włodzimierza Majakowskiego. Dawniej była nazywana Shaab lub Shahab.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majakowy

→ majak

Patrz:majak

#### Źródła:

SJP.pl

# Majanka

członkini grupy ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących półwysep Jukatan oraz stan Chiapas w południowo-wschodnim Meksyku, Gwatemalę, Belize i zachodnie obszary Hondurasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Majański

1. dotyczący Majów, właściwy Majom; majski, majowski;
2. języki majańskie - grupa języków używanych w Ameryce Środkowej

przymiotnik

(1.1) związany z Majami, dotyczący Majów, ich kultury, sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mająteczek

zdrobnienie od: majątek

#### Źródła:

SJP.pl

# Majątek

1. posiadłość ziemska;
2. ogół praw dających się ocenić pieniężnie (aktywów), przysługujących określonej osobie fizycznej lub prawnej; stan posiadania; mienie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bogactwo, fortuna

(1.2) praw. księg. stan posiadania

(1.3) posiadłość ziemska

(1.4) przen. coś bardzo cennego

Majątek – w prawie cywilnym oznacza aktywa i pasywa majątkowe. Do majątku mogą wchodzić długi (które są pasywami majątkowymi). Majątek stanowi podstawowy składnik działalności gospodarczej, jest to tzw. majątek produkcyjny. Majątek brutto pomniejszony o zobowiązania stanowi majątek netto. Majątek zawsze jest odnoszony do konkretnego podmiotu, do którego należy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majątkochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. relacja pomiędzy ilością pieniędzy i innych zasobów majątkowych zużytych podczas produkcji do wysokości produkcji

(1.2) ekon. potrzeba zużycia dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych na wytworzenie danej rzeczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Majątkochłonny

przymiotnik

(1.1) ekon. wymagający zużycia relatywnie dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych do osiągnięcia określonej wysokości produkcji

(1.2) ekon. wymagający zużycia dużej ilości pieniędzy i innych zasobów majątkowych do bycia wytworzonym

#### Źródła:

Wiktionary

# Majątkowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący majątku

#### Źródła:

Wiktionary

# Majazaura

rodzaj dinozaura z rodziny hadrozaurów

Majazaura (Maiasaura) – rodzaj dinozaura z rodziny hadrozaurów (Hadrosauridae). Jego nazwa oznacza „dobra jaszczurza matka” (gr. μαια maia „dobra matka”; σαυρος sauros „jaszczurka”). Ten dinozaur żył na terenach formacji Two Medicine (Montana, USA) wraz z takimi dinozaurami, jak tyranozauryd daspletozaur czy ceratops einiozaur, ok. 74 mln lat temu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majcher

w gwarze złodziejskiej: nóż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. duży nóż używany w bójkach

- Anna Majcher (ur. 1962) – polska aktorka
- Danuta Majcher (ur. 1998) – polska judoczka
- Mackie Majcher – postać fikcyjna, bohater Opery za 3 grosze
- Paweł Majcher (ur. 1975) – dziennikarz polski
- Stanisław Majcher (ur. 1936) – piłkarz polski
- Władysław Majcher (1920-1944), oficer PSZ na Zachodzie, odznaczony Orderem Virtuti Militari

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majcherczyk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Majcherczyk – polski pilot wojskowy, doświadczalny i sportowy
- Jerzy Majcherczyk – polski podróżnik, odkrywca, kajakarz
- Julian Majcherczyk – polski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majcherek

nazwisko

Majcherek (927 m) – szczyt w Paśmie Lubania w Gorcach. Wznosi się po północnej stronie polany Studzionki. Północne stoki opadają do doliny Ochotnicy.

Jest to niewybitny szczyt, jego deniwelacja nad przełęczą na polanie Studzionki wynosi około 25 m. Jest całkowicie porośnięty lasem, z wyjątkiem zboczy nad Studzionkami. Południowym podnóżem przez Studzionki prowadzi szlak turystyczny omijający wierzchołek Majcherka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majchrowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Majchrowicz – polski koszykarz
- Klemens Edmund Majchrowicz – polski żołnierz
- Stefan Majchrowicz – białoruski publicysta, krytyk literacki i filolog
- Szymon Majchrowicz – katolicki historyk, pisarz religijny, teolog i kaznodzieja jezuicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majchrowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majchrzak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Majchrzak (ur. 1935) – polski samorządowiec
- Dariusz Majchrzak (oficer) – polski oficer
- Dariusz Majchrzak (aktor) (ur. 1973) – polski aktor
- Eugeniusz Majchrzak (1944-2016) – polski muzyk
- Irena Majchrzak (1927-2011) – polska pedagożka, socjolożka
- Jacek Majchrzak (ur. 1970) – polski piłkarz
- Jerzy Majchrzak ((ur. 1950) – polski samorządowiec
- Jolanta Majchrzak (ur. 1953) – polska pianistka i piosenkarka
- Kacper Majchrzak (ur. 1992) – polski pływak
- Kamil Majchrzak (ur. 1996) – polski tenisista
- Katarzyna Majchrzak (ur. 1967) – polska lekkoatletka
- Kazimiera Majchrzak (1873-1947) – warszawianka, jedna z pierwszych osób, które powróciły do ruin warszawskiego Starego Miasta
- Krzysztof Majchrzak (ur. 1948) – polski aktor
- Krzysztof Majchrzak (ur. 1954) – polski muzyk
- Maciej Majchrzak (ur. 1971) – polski producent muzyczny, multiinstrumentalista, wokalista, kompozytor, autor tekstów i DJ
- Małgorzata Majchrzak (ur. 1951) – polska lekkoatletka
- Mirosław Majchrzak (ur. 1949) – polski lekkoatleta
- Piotr Majchrzak (1963-1982) – ofiara stanu wojennego w PRL
- Piotr Majchrzak (ur. 1974) – polski kompozytor
- Piotr Majchrzak (ur. 1939) – polski samorządowiec
- Ryszard Majchrzak (1926-1992) – działacz ruchu młodzieżowego w PRL, dyplomata
- Teresa Majchrzak (1942–2021) – polska działaczka opozycji antykomunistycznej, działaczka społeczna, katolicka i kombatancka
- Wiesław Majchrzak (1929-2011) – polski ilustrator, malarz
- Wojciech Majchrzak (ur. 1969) – polski aktor
- Wojciech Majchrzak (ur. 1974) – polski koszykarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majchrzycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majchrzyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majciochy

zgrubienie od: majtki; majty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zgrub. majtki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majda

machać, wywijać, kiwać czymś; majtać, fajtać

Osoby o tym nazwisku:

- Bohdana Majda – polska aktorka
- Krzysztof Majda – polski piłkarz
- Michał Majda – polski wojskowy
- Tadeusz Majda – polski orientalista, turkolog
- Wojciech Majda – polski scenograf filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majdać

machać, wywijać, kiwać czymś; majtać, fajtać

czasownik przechodni niedokonany (dk. majdnąć)

(1.1) zob. majtać.

czasownik zwrotny niedokonany majdać się (dk. majdnąć się)

(2.1) zob. majtać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majdak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majdan

potocznie: duży bagaż, czyjeś rzeczy, toboły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Rumunii, na Bukowinie, zamieszkana przez mniejszość polską

- majdan – termin urbanistyczny
  - Majdan – plac w Kijowie
- majdan – środkowa część łuku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majdanek

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica Lublina;
3. dzielnica Tarnobrzega;
4. hitlerowski obóz koncentracyjny w Lublinie w latach 1941-1944

- KL Lublin – były, nazistowski, niemiecki obóz koncentracyjny na peryferiach Lublina, zwany potocznie Majdankiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majdaniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. złodziejska złodziej, który kradnie na dworcach

(1.2) gw-pl|Warszawa. osoba, która rozwozi gazety do kiosków

#### Źródła:

Wiktionary

# Majdanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od majdan

Majdan Graniczny, Majdan Pograniczny, Majdanik (ukr. Майдан Граничний) – część wsi Tłumaczyk na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie nadwórniańskim. Dawniej samodzielna miejscowość.

Dawniej był przysiółek Majdanu Średniego, w II RP w powiecie nadwórniańskim województwa stanisławowskiego. 15 czerwca 1934 odłączono go od Majdanu Średniego i włączono do powiatu kołomyjskiego. 5 września 1934 Majdan Graniczny utworzył gromadę w nowo utworzonej gminie Tłumaczyk.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Majdankowski

→ Majdanek

Patrz:Majdanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Majdański

→ Majdan

Patrz:Majdan

#### Źródła:

SJP.pl

# Majdok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mańkut

#### Źródła:

Wiktionary

# Majdrować

majstrować; potocznie:
1. nieudolnie naprawiać lub obsługiwać coś;
2. manipulować przy czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Majdziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majek

1. rodzaj z rodziny oleicowatych (majkowatych), obejmujący liczne gatunki metalicznie zielonych chrząszczy długości 12-22 mm, używanych dawniej do produkcji leków i afrodyzjaków, zamieszkujący głównie kraje zwrotnikowe;
2. majka lekarska, majka kantaryda - chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; kantaryda, pryszczel lekarski, pryszczawka, mucha hiszpańska

#### Źródła:

SJP.pl

# Majenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Majer

nazwisko

- Majer – wieś w Chorwacji, w żupanii primorsko-gorskiej, w mieście Vrbovsko
- Majer – imię męskie
- Majer – nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majeran

roślina przyprawowa i lecznicza z rodziny jasnotowatych; majeranek, lebiodka majeranek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. majeranek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majeranek

1. roślina przyprawowa i lecznicza z rodziny jasnotowatych; majeran, lebiodka majeranek;
2. przyprawa z suszonych liści tej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina uprawna stosowana w lecznictwie i gastronomii;

(1.2) kulin. przyprawa z suszonych pędów majeranku (1.1)

Lebiodka majeranek, majeranek ogrodowy (Origanum majorana L.) – gatunek rośliny należący do rodziny jasnotowatych (Lamiaceae Lindl.). Inne nazwy zwyczajowe: majoran, mariolka. Pochodzi z basenu Morza Śródziemnego, ale obecnie rośnie dziko tylko na Cyprze i w Turcji. Jest natomiast uprawiany w wielu rejonach świata. Używany jest jako przyprawa, roślina lecznicza i kosmetyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majerankowy

przymiotnik od: majeranek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z majerankiem, dotyczący majeranku; zawierający majeranek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majerczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majerek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majerkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majerowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majerski

nazwisko

- Juliusz Majerski (1908-1982) – malarz abstrakcjonista
- Stanisław Majerski (architekt) (1872-1926) – architekt
- Stanisław Majerski (geograf) (1852-1926) – geograf i historyk
- Zygmunt Majerski (1909-1979) – architekt

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majestacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od majestat

#### Źródła:

Wiktionary

# Majestat

1. dostojeństwo, powaga;
2. godność monarchy; monarcha

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dostojeństwo, powaga lub okazałość jakichś osób, zjawisk lub rzeczy

(1.2) godność i władza monarchy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majestatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: majestatycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Majestatyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: majestatyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Majestatyczność

1. pełen dostojeństwa i powagi
2. imponujący wielkością i okazałością

#### Źródła:

SJP.pl

# Majestatyczny

1. pełen majestatu, dostojeństwa; wyniosły, wspaniały;
2. dawniej: związany z monarchą

przymiotnik

(1.1) książk. pełen dostojnej powagi

(1.2) imponujący okazałością, wspaniałością; wielki, okazały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majętniej

stopień wyższy od przysłówka: majętnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Majętniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: majętny

#### Źródła:

SJP.pl

# Majętność

1. dawniej: majątek ziemski;
2. stan posiadania, zamożności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. majątek ziemski, posiadłość ziemska, dobra

(1.2) przest. to, co ktoś posiada, mienie

(1.3) przest. dostatek, bogactwo, zamożność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majętny

przestarzałe: zamożny, bogaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) posiadający duży majątek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majeutyczny

metoda majeutyczna - metoda nauczania wymyślona i stosowana przez Sokratesa, polegająca na skłanianiu do samodzielnego rozwiązania problemu poprzez stawianie kolejnych pytań

#### Źródła:

SJP.pl

# Majeutyka

metoda nauczania filozofii, polegająca na takim zadawaniu pytań, by rozmówca sam doszedł do prawidłowego twierdzenia; metoda majeutyczna

Metoda majeutyczna – stworzona przez Sokratesa dialogiczna metoda filozoficzna (część metody sokratycznej), której celem jest wspólne dotarcie do prawdy. Polega ona na wydobywaniu z dyskutanta nieuświadomionej przez niego wiedzy prawdziwej.

Sokrates uważał, że sam nie posiada wiedzy, nie mógł jej więc nauczać w tradycyjny sposób. Starał się natomiast wspólnie z uczniami i dyskutantami dotrzeć do wiedzy. Dyskusja taka nie miała polegać na zbijaniu argumentów i przekonywaniu, lecz wydobywaniu wiedzy nieuświadomionej czy niejasno przeczuwanej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majewicz

nazwisko

- Alfred Franciszek Majewicz (ur. 1949) – polski językoznawca, filolog, profesor, poliglota znający 10 języków biegle i 40 biernie
- Georg Majewicz (1897-1965) – niemiecki malarz
- Henryk Majewicz (1925-2013) – polski zegarmistrz, powstaniec warszawski
- Mieczysław Edward Majewicz (1899-1985) – polski żołnierz, plutonowy podchorąży Wojska Polskiego, powstaniec warszawski
- Ryszard Andrzej Majewicz (ur. 1960) – polski specjalista ds. gospodarki wodnej, działacz Solidarności, radny Wrocławia, wiceprezes Fundacji Otwartego Muzeum Techniki
- Stefan Majewicz (1910-1944) – polski nauczyciel, urzędnik i żołnierz, porucznik Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej, cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majewski

nazwisko

Majewski (forma żeńska: Majewska; liczba mnoga: Majewscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 46 379 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majgier

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majka

1. rodzaj z rodziny oleicowatych (majkowatych), obejmujący liczne gatunki metalicznie zielonych chrząszczy długości 12-22 mm, używanych dawniej do produkcji leków i afrodyzjaków, zamieszkujący głównie kraje zwrotnikowe;
2. majka lekarska, majka kantaryda - chrząszcz z rodziny oleicowatych (majkowatych), o zielonej metalicznej barwie i ciele długości od 12 do 22 mm, którego krew zawiera drażniącą substancję - kantarydynę, stosowaną dawniej w lecznictwie; kantaryda, pryszczel lekarski, pryszczawka, mucha hiszpańska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Maja

- Majka – zdrobnienie od imienia Maja
- majka (Lytta) – rodzaj chrząszczy z rodziny oleicowatych
- Majka – serial telewizyjny
- Majka – nagroda muzyczna imienia Marii „Majki” Jurkowskiej przyznawana przez redakcję muzyczną Programu III Polskiego Radia
- Majka Jeżowska (ur. 1960) – polska piosenkarka i kompozytorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majkifer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. nazwa systematyczna|Melolontha melolontha|Linnaeus|ref=tak., chrabąszcz majowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Majkong

gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych; majkong krabożerny, lis krabojad

Majkong (Cerdocyon) – rodzaj ssaków z rodziny psowatych (Canidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majkop

stolica Adygei

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, stolica Adygei;

Majkop (ros. Майко́п, adygejski Мыекъуапэ, Məeqwāpă) – stolica Adygei, autonomicznej republiki, wchodzącej w skład Federacji Rosyjskiej, leżąca nad Biełą.

Miasto dało nazwę kulturze majkopskiej, która rozwijała się na terenach północnego Kaukazu we wczesnej epoce brązu. Zachowały się z jej czasów kurhany, w tym królewski kurhan badany w 1897 roku (patrz: kurhan Majkop).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majkopski

→ Majkop (stolica Adygei)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Majkopem, dotyczący Majkopu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majkowate

rodzina owadów z rzędu chrząszczy; oleicowate

Oleicowate, majkowate (Meloidae) – rodzina owadów z rzędu chrząszczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majkowaty

o cechach majkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Majkowski

nazwisko

- Aleksander Majkowski (1876–1938) – kaszubski pisarz, dziennikarz, poeta i dramaturg, działacz społeczny, kulturalny, polityczny, doktor medycyny i lekarz.
- Andrzej Majkowski (ur. 1939) – polski dyplomata, urzędnik, w latach 1996–2005 podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP.
- Benedykt Majkowski (1893–1953) – polski oficer, podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.
- Boļeslavs Maikovskis (Bolesław Majkowski) (1904–1996) – łotewski oficer policji pomocniczej na służbie niemieckiej.
- Bolesław Majkowski – polski kierowca rajdowy.
- Edmund Majkowski (1929–2009) – polski artysta rzeźbiarz, specjalizujący się w tematyce batalistycznej i historycznej.
- Jan Majkowski (1828–1905) – polski działacz polityczny członek Centralnego Komitetu Narodowego, współautor Manifestu 22 stycznia.
- Jerzy Majkowski (1928–2019) – polski działacz konspiracji w czasie II wojny światowej oraz powojenny działacz kombatancki, prof. zw. dr hab. n. med.
- Józef Majkowski (1915–1987) – polski jezuita, duszpasterz akademicki, wykładowca psychologii religii i teologii ascetycznej, doktor nauk kościelnych, poeta.
- Krzysztof Majkowski (ur. 1957) – polski polityk, z zawodu energetyk, senator VII kadencji.
- Krzysztof Majkowski (ur. 1978) – polski hokeista i trener.
- Marian Majkowski (1912–1926) – polski pisarz kaszubski.
- Zbigniew Majkowski (1946–2011) – polski artysta projektant, profesor krakowskiej ASP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majkowy

tyczący się majki

#### Źródła:

SJP.pl

# Majkut

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majluft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. zob. majówka.

#### Źródła:

Wiktionary

# Majna

ptak z rodziny szpaków, występujący na Nowej Gwinei, Archipelagu Bismarcka i Wyspach Salomona

#### Źródła:

SJP.pl

# Majnusz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majolika

1. rodzaj fajansu specyficznie farbowanego i wypalanego;
2. wyrób z tego fajansu, zwłaszcza naczynie z Włoch lub Hiszpanii z XVI-XVII wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) materiał ceramiczny z gliny pokrytej polewą ołowiowo-cynową;

Majolika – ceramika pokryta nieprzezroczystą polewą ołowiowo-cynową o bogatej kolorystyce. Rodzaj fajansu produkowanego we Włoszech od XIV do XVII w.

Z majoliki wyrabiano przede wszystkim bogato zdobione naczynia. Produkcja majoliki rozwinęła się pod wpływem ceramiki mauretańsko-hiszpańskiej, importowanej do Włoch przez Majorkę (stąd nazwa). W XV wieku produkcję rozpoczęto także we Florencji (wprowadzono rzeźby z majoliki). Na początku XVI w. rozwinął się styl istoriato (narracyjny), czyli zdobienie scenami mitologicznymi, historycznymi oraz biblijnymi. Malarzami tego stylu byli zazwyczaj wybitni artyści, a inspiracji szukali w dziełach Rafaela i jego uczniów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majolikowy

przymiotnik od: majolika

#### Źródła:

SJP.pl

# Majonez

sos do potraw sporządzony z żółtek, oliwy i przypraw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gęsty sos z żółtek, musztardy, przypraw i oleju;

Majonez (z fr. mayonnaise) – gęsty sos, emulsja wytwarzana z oleju roślinnego, żółtek jajek i dodatków smakowych, o szerokim zastosowaniu kulinarnym.

Początkowo wyrabiany domowo (ręcznie) na bieżące potrzeby, od początku XX wieku także przemysłowo, w postaci do dłuższego przechowywania. Głównym składnikiem klasycznego majonezu jest oliwa z dodatkiem surowego żółtka, jako składnika emulgującego, przyprawiona octem winnym lub cytryną, solą i białym pieprzem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majóneza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Zaolzie. majonez

#### Źródła:

Wiktionary

# Majonezowy

przymiotnik od: majonez

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z majonezem, dotyczący majonezu; zawierający majonez

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Major

oficerski stopień wojskowy, wyższy rangą od kapitana; żołnierz mający ten stopień

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. stopień oficerski wojsk lądowych i powietrznych wyższy od kapitana;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majoracki

związany z majoratem; majoratowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Majoran

gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych; majeranek ogrodowy, lebiodka majeranek

#### Źródła:

SJP.pl

# Majoranta

pojęcie z zakresu teorii szeregów nieskończonych

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorat

1. sposób dziedziczenia, według którego cały majątek przechodzi na najstarszego syna lub jego najbliższego krewnego;
2. majątek dziedziczony w taki sposób;
3. w dawnej Polsce: wielki, niepodzielny majątek rodowy; ordynacja

- majorat (majątek) – ordynacja, która może być dziedziczona tylko przez najstarszego syna lub innego najstarszego krewnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majoratowy

związany z majoratem; majoracki

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majordom

zarządca dworu i dóbr królewskich w państwach frankońskich; majordomus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik w państwie frankijskim

(1.2) daw. zarządca w domach możnowładców;

- Majordom – urzędnik zarządzający dworem władcy w średniowiecznej Europie
- Majordom – zarządca w rezydencjach, zarządzający również służbą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majordomostwo

urząd, funkcja majordoma (majordomusa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Majordomus

zarządca dworu i dóbr królewskich w państwach frankońskich; majordom

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik w państwie frankijskim

(1.2) daw. zarządca w domach możnowładców

- Majordom – urzędnik zarządzający dworem władcy w średniowiecznej Europie
- Majordom – zarządca w rezydencjach, zarządzający również służbą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majordomuska

→ majordomus

Patrz:majordomus

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorek

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Majorek (strona ujednoznaczniająca)
- Stanisław Majorek – polski trener piłki ręcznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majorette

[czytaj: mażoret] zabawka firmy Majorette

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorka

wyspa hiszpańska w zachodniej części Morza Śródziemnego; Mallorca

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. największa wyspa archipelagu Balearów na Morzu Śródziemnym;

Majorka (hiszp. i kat. Mallorca) – największa w archipelagu Balearów wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym o długości około 100 km i powierzchni 3640 km². Zamieszkuje ją 859 289 mieszkańców. Głównym miastem i stolicą wyspy jest Palma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majorkańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Majorki; osoba z tej wyspy

#### Źródła:

Wiktionary

# Majorkanin

mieszkaniec Majorki (wyspy na Morzu Śródziemnym)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Majorki; osoba z tej wyspy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majorkanka

mieszkanka Majorki (wyspy na Morzu Śródziemnym)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Majorki; kobieta z tej wyspy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majorkański

→ Majorka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Majorką, dotyczący Majorki

Patrz:Majorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majorostwo

major z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorowa

potocznie: żona majora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żona majora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majorowski

→ major; majorski

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorowy

1. oparty na gamie z wielką tercją między pierwszym a trzecim stopniem; dur, durowy, major;
2. żartobliwie: należący do majora; majorski, majorowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Majors

[czytaj: mejdżers] określenie największych wytwórni muzycznych narzucających swoje prawa innym

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorski

→ major; majorowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorstwo

stopień, ranga, stanowisko majora; majorostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Majorytet

większość, przewaga głosów przy głosowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Majoryzacja

liczebna dominacja w głosowaniu, przeprowadzanie woli większości głosujących

Majoryzacja – górne ograniczanie wartości bezwzględnej danej funkcji przez funkcję wykładniczą (np. eksponencjalną).Warunek ten zapisuje się w postaci:Dla każdego t>0 istnieje takie M oraz d, że zachodzi zależność:

|f(t)|<Me^{dt}

Warunek majoryzacji stosuje się np. przy sprawdzaniu zbieżności całki z transformatą Laplace'a.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majorzysko

zgrubienie od: major; poufale o majorze

#### Źródła:

SJP.pl

# Majotta

wspólnota departamentalna Francji, położona w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wyspa francuska na Oceanie Indyjskim;

(1.2) geogr. polit. terytorium zamorskie Francji na wyspie Majotcie (1.1)

Majotta (fr. Mayotte, Département de Mayotte) – francuski departament i region zamorski położony w Kanale Mozambickim na Oceanie Indyjskim.

Powierzchnia departamentu wynosi 374 km², w tym głównej wyspy 363 km². W roku 2018 liczyła 256 518 mieszkańców. Językiem urzędowym jest francuski. Ponadto w użyciu jest dialekt języka suahili – maore (shimaore). Dominującą religią jest islam, który wyznaje 97% mieszkańców wyspy. Klimat zwrotnikowy morski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majotyjczyk

mieszkaniec Majotty (wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Majotty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majotyjka

mieszkanka Majotty, wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Majotyjski

przymiotnik od: Majotta (wspólnota departamentalna Francji, położona w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Majottą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majowe

nabożeństwo majowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Majowie

grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących półwysep Jukatan oraz stan Chiapas w południowo-wschodnim Meksyku, Gwatemalę, Belize i zachodnie obszary Hondurasu

Majowie – grupa ludów indiańskich mówiących językami z rodziny maja, zamieszkujących południowo-wschodni Meksyk (półwysep Jukatan i stan Chiapas), Gwatemalę, Belize i zach. Honduras.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majówka

1. wycieczka za miasto późną wiosną lub latem;
2. otwarta impreza na powietrzu w okresie wiosennym lub letnim;
3. dni wolne od pracy z okazji Święta Pracy oraz Święta Konstytucji Trzeciego Maja;
4. potocznie: nabożeństwo majowe;
5. środowiskowo: ciężarna kobieta o terminie porodu planowanym na maj;
6. majówka wiosenna - gatunek grzyba z rodziny kępkowcowatych; gęśnica wiosenna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. organizowana w maju, albo ogólnie wiosną lub latem, wycieczka za miasto

(1.2) pot. wspólne określenie Święta Pracy i Święta Narodowego Trzeciego Maja razem z dniami wolnymi od pracy przypadającymi tuż przed lub tuż po nich

(1.4) rel. nabożeństwo majowe ku czci Matki Bożej;

(1.5) gw-pl|Bukowina. narcyz

(1.6) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. wczesny owoc czereśni

- majówka – wiosenna wycieczka za miasto
- nabożeństwo majowe
- majówka, gęśnica (Calocybe) – rodzaj grzyba z rodziny gąskowatych
- Majówka – struga, dopływ Młynówki
- Majówka – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majówkowy

przymiotnik od: majówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Majownik

roślina z rodziny liliowatych, podobna do konwalii, rosnąca w lasach liściastych; konwalijka dwulistna

- przytulia wonna
- konwalijka dwulistna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majowski

dotyczący Majów, właściwy Majom; majański, majski

#### Źródła:

SJP.pl

# Majowy

przymiotnik od: maj

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z majem, dotyczący maja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majsak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majsel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Poznań. przecinak

#### Źródła:

Wiktionary

# Majski

dotyczący Majów, właściwy Majom; majański, majowski

przymiotnik

(1.1) związany z Mają (rzeką na Syberii w Rosji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majster

1. rzemieślnik prowadzący warsztat, szkolący uczniów w swoim rzemiośle;
2. osoba o odpowiednim przygotowaniu zawodowym nadzorująca pracę podległych sobie robotników;
3. potocznie: dobry fachowiec; specjalista, mistrz;
4. potocznie: człowiek zręczny, sprytny, zdolny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) samodzielny rzemieślnik, który prowadzi warsztat i szkoli uczniów

(1.2) osoba, która bezpośrednio nadzoruje pracę robotników w fabryce lub na budowie

- Majster, polski miesięcznik typu zrób to sam (od 1993)
- majster (pot.) – mistrz (wykwalifikowany pracownik)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majster-Klepka

majsterklepka; potocznie:
1. mężczyzna umiejący dobrze wykonać różne, stosunkowo proste naprawy i prace remontowe; złota rączka;
2. mężczyzna, który bez przygotowania fachowego zabiera się do różnych prac technicznych i robi to nieudolnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Majsterek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majsterka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majsterklepka

majster-klepka; potocznie:
1. mężczyzna umiejący dobrze wykonać różne, stosunkowo proste naprawy i prace remontowe; złota rączka;
2. mężczyzna, który bez przygotowania fachowego zabiera się do różnych prac technicznych i robi to nieudolnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Majsterkować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wykonywać ręczną pracę techniczną przy użyciu narzędzi, na ogół na własne potrzeby

#### Źródła:

Wiktionary

# Majsterkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie ręcznej pracy technicznej przy użyciu narzędzi, na ogół na własne potrzeby

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Majsterkowicz

osoba lubiąca majsterkować

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba lubiąca wytwarzanie lub naprawianie rzeczy za pomocą prostych narzędzi

- Zrób to sam – polski program telewizyjny
- „zrób to sam” (ang. Do it yourself) – samodzielne wykonywanie niektórych produktów
- Zrób to sam – polski film dokumentalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majsterkowiczka

→ majsterkowicz

Patrz:majsterkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Majstersinger

[czytaj: majster-z-inger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majsterzenger, majsterzinger, meistersinger

#### Źródła:

SJP.pl

# Majstersztyk

wybitne osiągnięcie w dziedzinie sztuki; arcydzieło

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. coś wyjątkowo udanego, umiejętnie przeprowadzonego; osiągnięcie

(1.2) środ. rzem. przedmiot, produkt będący sprawdzianem umiejętności zawodowych rzemieślnika, warunek uzyskania tytułu mistrza

Majstersztyk (niem. Meisterstück, dosł. mistrzowskie dzieło) – praca czeladnika cechowego, będąca głównym sprawdzianem jego umiejętności przed wyzwoleniem się na mistrza. Praca taka musiała cechować się innowacyjnością i starannym wykonaniem, co oceniała rada złożona ze starszych cechu. W zależności od statusu cechu, wykonanie majstersztyku mogło wiązać się też z obowiązkiem wcześniejszej wędrówki po innych miastach w celu zapoznania się z nowymi pomysłami i technologiami, które mogłyby zostać odzwierciedlone w dziele. W ten sposób zapewniano motywację do powstawania nowości oraz przepływanie nowych pomysłów i technologii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majsterszula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wyższa szkoła artystyczna

#### Źródła:

Wiktionary

# Majsterzenger

[czytaj: majster-zenger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzinger, meistersinger

#### Źródła:

SJP.pl

# Majsterzinger

[czytaj: majster-z-inger] średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzenger, meistersinger

#### Źródła:

SJP.pl

# Majsterzynger

[czytaj: majster-zynger] rzadko: średniowieczny niemiecki wędrowny poeta dworski, tworzący i wykonujący pieśni miłosne, najczęściej do wtóru wioli albo harfy; minezinger, minnesinger, minesinger, minezenger, majstersinger, majsterzenger, meistersinger, majsterzinger

#### Źródła:

SJP.pl

# Majstrat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Kresy. urząd miejski, magistrat

#### Źródła:

Wiktionary

# Majstrostwo

zajęcie, tytuł majstra (rzemieślnika prowadzącego warsztat)

#### Źródła:

SJP.pl

# Majstrowa

potocznie: żona majstra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona majstra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majstrówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka majstra

#### Źródła:

Wiktionary

# Majstrowski

charakterystyczny dla majstra, podobny do majstra, związany z majstrem; majsterski

#### Źródła:

SJP.pl

# Majstrowy

przymiotnik od: majster

#### Źródła:

SJP.pl

# Majsur

miasto w Indiach

Majsur, (ang.) Mysore – historyczne państwo w południowym Dekanie, na terenie obecnych Indii, włączone do nich w 1947 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Majsurski

→ Majsur

Patrz:Majsur

#### Źródła:

SJP.pl

# Majtać

machać, wywijać, kiwać czymś; majdać, fajtać

czasownik przechodni niedokonany (dk. majtnąć)

(1.1) pot. machać czymś luźno zwisającym lub giętkim

(1.2) pot. rzucać coś lub czymś z rozmachem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majtadały

potocznie: duże, szerokie majtki; majtasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Majtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. machanie czymś luźno zwisającym lub giętkim

(1.2) pot. rzucanie czymś z rozmachem

#### Źródła:

Wiktionary

# Majtasy

potocznie:
1. duże, szerokie majtki; majtadały;
2. krótkie spodenki chłopięce; majtki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zgrub. majtki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majtczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majteczki

1. zdrobnienie od: majtki (dolna część bielizny);
2. zdrobnienie od: majtki (krótkie spodenki chłopięce)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: majtki

(1.2) małe majtki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majteczkowy

1. różowy o wyblakłym odcieniu; majtkowy;
2. → majteczki

Patrz:majteczki

#### Źródła:

SJP.pl

# Majtek

pomocnik marynarski wykonujący proste prace na statku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mar. żegl. najniższy stopniem marynarz

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|majtki.

Majtek – marynarz wykonujący proste prace związane z żeglugą i utrzymywaniem porządku na statku. Majtka nazywano także chłopcem okrętowym albo pokładowym. Majtek spełniał najrozmaitsze posługi: mógł szorować pokład, klarować liny, pomagać kukowi czy przenosić wiadomości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majtki

1. dolna część bielizny zakrywająca pośladki i genitalia;
2. potocznie: krótkie spodenki chłopięce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kraw. odzież. dolna część bielizny okrywająca biodra;

(1.2) daw. odzież. spodnie męskie

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M. i W. plural|majtek.

Majtki – rodzaj bielizny okrywającej zwykle genitalia, krocze i pośladki. Dawniej słowo to oznaczało również spodnie męskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majtkowy

1. różowy o wyblakłym odcieniu; majteczkowy;
2. → majtki;
3. → majtek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z majtkami, dotyczący majtek

Patrz:majtki;
3. → majtek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majtnąć

kiwnąć, wywinąć czymś; machnąć

czasownik dokonany (ndk. majtać)

(1.1) dokonany od|majtać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majtusie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: majtki

(1.2) małe majtki

#### Źródła:

Wiktionary

# Majty

potocznie: majtki, zwłaszcza dużego rozmiaru; majtasy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zgrub. majtki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majtyka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Majufes

żydowska pieśń śpiewana podczas obrzędów religijnych i zwyczajowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Majuro

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wysp Marshalla;

Majuro (marsz. Mājro) – jeden z atoli łańcucha Ratak Chain w archipelagu Wysp Marshalla w środkowej części Oceanu Spokojnego. W jego skład wchodzą 64 wysepki, o łącznej powierzchni 9,17 km². Otaczają one lagunę o powierzchni około 295,05 km².

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Majuskuła

duża litera alfabetu; wersalik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) typogr. duża litera;

Majuskuła (wersalik, wielka litera, duża litera) – każda z dużych liter alfabetu, tj. większego formatu i/lub innego kształtu w stosunku do małej.

W ortografii polskiej stawiana jest na początku nazwy własnej i wyrazu rozpoczynającego nowe zdanie, a także w skrótowcach i niektórych oznaczeniach (np. jednostek miar).

Majuskuła jest antonimem minuskuły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Majuskułowy

przymiotnik od: majuskuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Majyntny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. majętny, bogaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Majzel

stalowe narzędzie o ostrzu tnącym, używane do cięcia blachy, prętów itp.; mesel, messel, przecinak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraków. techn. przecinak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Majzlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. przecinak

#### Źródła:

Wiktionary

# Mak

1. pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast;
2. potocznie:
a) komputer marki Macintosh; mac, macintosh;
b) restauracja sieci McDonald's

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Papaver|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny makowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mak (1.1)

(1.3) spoż. nasiona maku (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. franczyza, sieć restauracji McDonald’s

(2.2) pot. jedna z restauracji sieci McDonald’s

Mak (Papaver L.) – rodzaj roślin z rodziny makowatych (Papaveraceae). Jest rodzimy dla Eurazji, Afryki i Ameryki Północnej. Zalicza się do niego w zależności od ujęcia od ok. 100 do niemal 150 gatunków. Niemal wszystkie gatunki występują na półkuli północnej i poza gatunkami introdukowanymi tylko jeden rośnie w Afryce Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mak-Yks

postać nieszczęśliwego, oderwanego od rzeczywistości młodzieńca ze sztuki Norwida "Pierścień wielkiej damy"

#### Źródła:

SJP.pl

# Makabra

coś przerażającego; okropność; koszmar

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś wzbudzającego grozę, coś strasznego

- Makabra – termin oznaczający okropność, grozę, koszmar.
- Makabra – włoski horror z 1980 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makabreska

drobny utwór literacki zawierający elementy grozy i groteski

Makabreska – utwór literacki, zwykle sceniczny, w którym dominują elementy grozy, groteski i czarnego humoru.

Przykładem makabreski są niektóre utwory Edgara Allana Poego, Rolanda Topora czy twórczość Tima Burtona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makabrycznie

przysłówek

(1.1) w makabryczny sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Makabryczniej

stopień wyższy od przysłówka: makabrycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Makabryczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: makabryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Makabryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co makabryczne; cecha tych, którzy są makabryczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Makabryczny

mający cechy makabry, budzący grozę; przerażający, potworny

przymiotnik

(1.1) wywołujący przerażenie i odrazę, zazwyczaj przez sugestywne ukazanie agonii, śmierci lub rozkładu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makabryzm

budzenie grozy; przerażanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Makabryła

potocznie: brzydka budowla

Makabryła – antynagroda architektoniczna przyznawana przez portal bryla.pl, należący do koncernu Agora, budynkom, pomnikom lub innym budowlom, które nie pasują do otoczenia, są nieproporcjonalne lub niefunkcjonalne. Przyznawana była równolegle z nagrodą „Bryła Roku”.

Plebiscyt organizowany był w latach 2008–2018 i dotyczył budynków z lat 2007–2017. O wynikach decydowały głosy internautów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makadam

dwuwarstwowa nawierzchnia tłuczniowa do pokrywania dróg

Makadam – nawierzchnia drogowa złożona z dwóch uwałowanych warstw tłucznia: dolnej – o większej ziarnistości i górnej – o ziarnistości mniejszej. Warstwy tłucznia uwałowane są na podłożu z piasku. Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego wynalazcy metody szybkiej budowy dróg Johna Loudona McAdama (1756 – 1836).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makadamia

rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny srebrnikowatych, których owocem jest pestkowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makadamizacja

utwardzanie nawierzchni drogi przy pomocy makadamu, dwóch warstw tłucznia kamiennego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. system budowy dróg polegający na pokrywaniu koryta drogi drobno tłuczonymi kamieniami i ugniataniu ich w solidną warstwę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makadamowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. związany z makadamem, dotyczący makadamu

#### Źródła:

Wiktionary

# Makagiga

twarde ciastko zrobione głównie z miodu, cukru, rozdrobnionych orzechów i niekiedy maku; makagigi

Makagigi (lub makagiga) – w kuchni polskiej, rodzaj ciastka lub trwałego wyrobu cukierniczego zaliczanego do grylażowych. Makagigi wykonuje się z cukru, miodu, rozdrobnionych orzechów (w tym prażonych fistaszków lub migdałów) i, opcjonalnie, maku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makagigi

twarde ciastko zrobione głównie z miodu, cukru, rozdrobnionych orzechów i niekiedy maku; makagigi

Makagigi (lub makagiga) – w kuchni polskiej, rodzaj ciastka lub trwałego wyrobu cukierniczego zaliczanego do grylażowych. Makagigi wykonuje się z cukru, miodu, rozdrobnionych orzechów (w tym prażonych fistaszków lub migdałów) i, opcjonalnie, maku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makaira

rodzaj ryb z rodziny żaglicowatych

Makaira – monotypowy rodzaj ryb okoniokształtnych z rodziny żaglicowatych (Istiophoridae). Wcześniej zaliczano do niego kilka innych gatunków określanych zwyczajową nazwą marliny, obecnie klasyfikowanych w rodzajach Istiompax i Tetrapturus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makak

małpa z nadrodziny małp wąskonosych, zwierzę o szczątkowym ogonie, krępej budowie ciała oraz czarnej lub ciemnobrązowej, długiej sierści

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Macaca|ref=tak., niewielka, wąskonosa małpa;

- makak – ogólne określenie małpy z rodziny makakowatych, z rodzaju Macaca, a w szczególności:
  - makak berberyjski (magot, Macaca sylvanus)
  - makak czarny (Macaca maura)
  - makak japoński (Macaca fuscata)
  - makak krabożerny (Macaca fascicularis)
  - makak królewski (rezus, Macaca mulatta)
  - makak lwi (wanderu, Macaca silenus)
  - makak skalny (Macaca munzala)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Makakowate

rodzina ssaków naczelnych, obejmująca kilkadziesiąt gatunków; koczkodanowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makakowaty

o cechach makakowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Makalu

szczyt w Himalajach, na granicy Nepalu i Chin, piąty pod względem wysokości na Ziemi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makam

w muzyce arabskiej: model melodyczny mający określoną skalę, schemat rytmu, dźwięk centralny, formuły melodyczne i właściwe sobie ozdobniki; maqam

Makam (arab. مقام – maqām) wzorzec melodyczny w tradycyjnej muzyce arabskiej. Charakterystyczne elementy makamu to skala często wykorzystująca ćwierćtony, modulację i intonację. Makamy mogą być używane w muzyce wokalnej lub instrumentalnej i nie zawierają w sobie żadnych schematów rytmicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makama

gatunek literacki w klasycznej prozie arabskiej, krótka opowieść obyczajowa lub satyryczna pisana prozą ze wstawkami wierszowanymi

Makama (maqama, makame) (po arabsku مقامة, l.mn. maqāmāt مقامات oznacza zgromadzenie, miejsce zbiórki) – gatunek literacki wywodzący się z literatury arabskiej będący narratywną prozą wierszowaną.

Za inspirację do powstania gatunku powszechnie uchodzą opowiadania zabawiające (hadis) Ibn Durajda (zm. 933). Właściwym twórcą makam był jednak Al-Hamadani, tworzący w X wieku. Makamy są klasyczną formą literatury arabskiej, rodzajem krótkiego opowiadania łotrzykowskiego, łączącego tradycję ludową i opowieści popularne. Pisaną pięknym literackim językiem (sadż). Szczególnie popularne były między X a XII wiekiem na Bliskim Wschodzie. Wydawane w zbiorkach o ustalonej liczbie makamat, około 50. Później liczba ta ustaliła się na 52. Zbiory makamat ilustrowano miniaturami, które stanowiły pierwszy przykład sztuki malarskiej w islamie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makao

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; macao

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. zob. Makau.

- Makau − region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej
- Makao − gra karciana
- Mação − miasto w Portugalii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makar

nazwisko

Makar (nep. माकर) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Lumbini w dystrykcie Nawalparasi. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2001 roku liczył on 4003 gospodarstw domowych i 20594 mieszkańców (10512 kobiet i 10082 mężczyzn).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makara

nazwisko

Makara – w mitologii indyjskiej stwór wodny przedstawiany z paszczą krokodyla i ogonem ryby lub jako półsłoń-półryba. Może mieć cztery bądź dwie łapy. W ikonografii hinduskiej często występuje jako wahana (symboliczny wierzchowiec) bóstw związanych z wodą, np. Gangi, bogini rzeki Ganges lub boga wód Waruny. Motyw makary jest często wykorzystywany jako element zdobniczy.W kalendarzu hinduskim makara jest odpowiednikiem znaku Koziorożca, stąd nazwa święta makar sankranti.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makarczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makarena

taniec wywodzący się z Hiszpanii, spopularyzowany przez piosenkę zespołu Los Del Rio o tym samym tytule; macarena

#### Źródła:

SJP.pl

# Makarewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Makarewicz (1935–2023) – polski prawnik, dyplomata
- Henryk Makarewicz − polski polityk, samorządowiec, senator
- Irena Makarewicz − polska tłumaczka literatury węgierskiej
- Juliusz Makarewicz − polski prawnik, senator
- Juliusz Makarewicz − polski malarz, konserwator
- Jerzy Makarewicz − polski artysta malarz
- Kazimierz Makarewicz (1924–2006) − generał dywizji Wojska Polskiego, ojciec Piotra
- Maciej Makarewicz − polski grafik, ilustrator, plakacista, pedagog
- Piotr Makarewicz (ur. 1953) − generał dywizji Wojska Polskiego, syn Kazimierza
- Swiatłana Makarewicz − białoruska lekkoatletka
- Wiesław Makarewicz − polski biochemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makaron

1. produkt z ciasta przygotowanego z mąki pszennej, z dodatkiem jaj i soli, w kształcie rurek, nitek, muszelek;
2. tekst pełen makaronizmów; makaronizm;
3. dług wałek dmuchany lub z pianki do nauki pływania i ćwiczeń wodnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. półprodukt żywnościowy wytwarzany z ciasta zagniecionego z mąki, wody i soli;

(1.2) przen. gwara radiowa: taśma, która spadła ze szpuli magnetofonu

Makaron – produkt żywnościowy wytwarzany na bazie mąki, wody i niekiedy jaj (mówimy wtedy o makaronie jajecznym) oraz innych składników, o szerokiej gamie kształtów i zastosowań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makaronezja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. zbiorcza nazwa wulkanicznych wysp położonych na północno-wschodnim Atlantyku u wybrzeży Europy i Afryki;

Makaronezja (z gr. Μακάροι Νήσοι, Makároi Nēsoi, Wyspy Szczęśliwe, lub Μακάρων Νήσοι, Makárōn Nēsoi, Wyspy Szczęśliwych) – zbiorcze określenie kilkudziesięciu wulkanicznych wysp, w tym czterech dużych archipelagów, położonych na północno-wschodnim Atlantyku przy wybrzeżach Europy i Afryki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Makaroniarka

urządzenie do gotowania makaronu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do gotowania makaronu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makaroniarnia

wytwórnia makaronu; makaronownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład wytwarzający makaron

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makaroniarski

→ makaroniarz

Patrz:makaroniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Makaroniarz

żartobliwie lub pogardliwie o Włochu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. obraź. lub żart. Włoch

(1.2) pot. żart. smakosz zajadający się potrawami z makaronem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makaroniczny

przymiotnik

(1.1) liter. związany z makaronizmami; złożony z makaronizmów; pełen makaronizmów, obcojęzycznych wtrąceń

#### Źródła:

Wiktionary

# Makaronik

zdrobnienie od: makaron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: makaron

(1.2) kulin. rodzaj ciastka przyrządzanego z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów;

(1.3) pot. gąbka w kształcie długiej rury używana podczas nauki pływania w celu ułatwienia sobie utrzymania się na wodzie

Makaronik – słodkie ciastko przyrządzone z białek jaj, cukru pudru i mielonych migdałów, czasem także z niewielkim dodatkiem masła, mąki, drożdży, miodu, śmietany, żółtek, czekolady, kakao, bakalii, przypraw korzennych. Zamiast migdałów używane są niekiedy mielone orzechy włoskie, laskowe, orzeszki arachidowe, mak, orzeszki pistacjowe, pestki dyni, nasiona słonecznika, a nawet płatki owsiane, wiórki kokosowe lub pokruszone sucharki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makaronikowy

przymiotnik od: makaronik

#### Źródła:

SJP.pl

# Makaronista

pisarz, mówca używający makaronizmów, obcych wyrazów, zwrotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Makaronistka

→ makaronista

Patrz:makaronista

#### Źródła:

SJP.pl

# Makaronizacja

wprowadzanie terminów obcojęzycznych do języka ojczystego

#### Źródła:

SJP.pl

# Makaronizm

obcy, zwłaszcza łaciński, wyraz, zwrot lub obca forma gramatyczna wplecione do zdań w języku ojczystym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. obcojęzyczne słowo, zwrot lub forma gramatyczna wprowadzona do wypowiedzi w języku ojczystym;

Makaronizm – jednostka językowa (wyraz, wyrażenie lub forma gramatyczna, np. fleksyjna) o pochodzeniu obcym wpleciona do wypowiedzi w języku rodzimym; także sposób mówienia i pisania polegający na nasyceniu języka takimi elementami obcymi oraz tekst literacki pisany w stylu makaronicznym, tj. mieszający różne języki (tzw. makaron). Zabieg polegający na użyciu makaronizmów to tzw. makaronizowanie. Określenie nawiązuje do makaronu rozumianego jako obca specjalność kulinarna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makaronizować

wplatać obce, zwłaszcza łacińskie, wyrazy, zwroty lub obce formy gramatyczne do tekstu w języku ojczystym

czasownik

(1.1) używać makaronizmów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makaronizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|makaronizować.

Makaronizm – jednostka językowa (wyraz, wyrażenie lub forma gramatyczna, np. fleksyjna) o pochodzeniu obcym wpleciona do wypowiedzi w języku rodzimym; także sposób mówienia i pisania polegający na nasyceniu języka takimi elementami obcymi oraz tekst literacki pisany w stylu makaronicznym, tj. mieszający różne języki (tzw. makaron). Zabieg polegający na użyciu makaronizmów to tzw. makaronizowanie. Określenie nawiązuje do makaronu rozumianego jako obca specjalność kulinarna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Makaronownia

wytwórnia makaronu; makaroniarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Makaronowy

przymiotnik od: makaron

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z makaronem, dotyczący makaronów; zawierający makaron

przymiotnik

(2.1) daw. o języku: nasycony makaronizmami, wtrąceniami łacińskimi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makarostwo

Makary z małżonką; Makarowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Makarowie

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makarówka

wieś w Polsce

Makarówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Huszlew.

Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w hrabstwie bialskim w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Makarego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Makarska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-wschodniej Chorwacji nad Morzem Adriatyckim;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Makarski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Makarską, dotyczący Makarskiej (miasta w Chorwacji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makart

makartowski kwiat, bukiet; zasuszony, barwiony kwiat lub bukiet kwiatów i traw

#### Źródła:

SJP.pl

# Makartowski

kwiat makartowski - barwiony, zasuszony kwiat wykorzystywany do sporządzania ozdobnych bukietów

#### Źródła:

SJP.pl

# Makaruk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makary

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Makary – imię męskie pochodzenia greckiego. Pochodzi od słowa stgr. μακάριος makários oznaczającego „szczęśliwy”. Znaczeniowo odpowiadają mu imiona: Feliks (pochodzenia łacińskiego) i Szczęsny.

Żeńskim odpowiednikiem jest imię Makaria.

Makary imieniny obchodzi 2 stycznia, 15 stycznia, 28 lutego, 10 marca, 1 kwietnia, 10 kwietnia, 20 czerwca, 12 sierpnia, 30 października i 20 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makasarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Makasarem lub Makasarczykami, dotyczący Makasaru lub Maksarczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język makasarski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Makata

niewielki kilim z płótna, wełny itp. przeważnie haftowany w różne wzory, często ozdobiony kolorowymi frędzlami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dekoracyjna tkanina jedwabna przetykana złotem lub srebrem zawieszana na ścianie lub rozkładana na meblach

(1.2) wyszywane płótno

(1.3) wełniany kilim

Makata (arab. mak ad - nakrycie lub siedzenie) – dekoracyjna tkanina jedwabna przetykana złotą lub srebrną nicią (złotolita lub srebrnolita) o stylizowanych wzorach roślinnych (głównie kwiaty – goździk, tulipan, róża), architektonicznych (np. motyw mihrabu) lub geometrycznych, wykonana w różnych technikach tkackich (m.in.broszowania lub lansowania). Spotyka się również makaty zdobione haftem lub aplikacją, wykonane barwnymi jedwabiami na jedwabnej tkaninie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makatka

mała makata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: makata

(1.2) dekoracyjna tkanina opatrzona sentencją, wieszana na kuchennej ścianie;

- makatka – tkanina dekoracyjna
- makatki – nazwa zwyczajowa pszczół z plemienia makatkowatych (Anthidiini), należących do rodzajów lub podrodzajów:
  - Anthidiellum – makateczka
  - Anthidium
  - Dianthidium
  - Icteranthidium
  - Proanthidium – promakatka
  - Paranthidium
  - Pseudoanthidium (Paraanthidiellum) - pseudomakatka
  - Rhodanthidium
  - Trachusa (Archianthidium) - smółka

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Makatkowy

przymiotnik od: makatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Makatowy

przymiotnik od: makata

#### Źródła:

SJP.pl

# Makau

gra w karty, w której obowiązuje zmienny kolor atutowy w kolejnych rozgrywkach jednego cyklu tej gry; macao

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. specjalny region administracyjny Chińskiej Republiki Ludowej;

(1.2) geogr. miasto w Chinach

Makau lub Makao (chiń. trad. 澳門, chiń. upr. 澳门, kant. jyutping Ou3 mun4 wym. [ʔōu mǔːn], mand. pinyin Àomén wym. [ɑ̂ʊ̯mə̌n]), oficjalnie Specjalny Region Administracyjny Makau (chiń. upr. 澳门特别行政区; chiń. trad. 澳門特別行政區; pinyin Àomén Tèbié Xíngzhèngqū; jyutping Ou3 mun4 Dak6 bit6 Hang4 zing3 keoi1; port. Região Administrativa Especial de Macau) – jeden z dwóch specjalnych regionów administracyjnych Chińskiej Republiki Ludowej (drugim regionem jest Hongkong), znajdujący się na wschodnim wybrzeżu Chin. Makau leży po zachodniej stronie estuarium Rzeki Perłowej, graniczy od północy z prowincją Guangdong, natomiast od południa i wschodu otoczone jest wodami Morza Południowochińskiego. Gospodarka opiera się głównie na turystyce i hazardzie, jednak prężnie rozwijają się także niektóre gałęzie przemysłu, m.in. przemysł odzieżowy, elektroniczny, zabawkarski. Makau zalicza się do najbogatszych regionów na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makbet

1. tragedia Williama Shakespeare'a;
2. król Szkocji w latach 1040-1057

Makbet (ang. Macbeth) – tragedia Williama Shakespeare’a napisana około roku 1606, należy do najczęściej wystawianych i adaptowanych sztuk szekspirowskich, jest również najkrótszą tragedią jego autorstwa.

Sztuka oparta została na przekazach historycznych dotyczących króla szkockiego Makbeta spisanych w kronice Raphaela Holinsheda (ok. 1570–1577), a pośrednio na kronice Historia gentis Scotorum (1527) Hectora Boece (która była źródłem dla Holinsheda).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makbetowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Makbeta lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Makchia

wiecznie zielone zarośla występujące w strefie śródziemnomorskiej; makia

Makia (fr. maquis, wł. macchia) – zaroślowa formacja roślinna charakterystyczna dla obszaru śródziemnomorskiego, kształtująca się zwykle wtórnie w miejscach po usuniętych lasach twardolistnych, głównie dębowych, rzadziej sosnowych i cyprysowych. Makia w zależności od warunków siedliskowych bywa luźna lub gęsta, niska – wyłącznie zaroślowa (do 2,5 m wysokości), lub wysoka – z udziałem okazałych krzewów i niskich drzew osiągających do 5 m wysokości. Dominują zawsze krzewy, zwykle zimozielone o liściach skórzastych, miejscami z większym lub mniejszym udziałem gatunków zrzucających liście zimą. Pod względem fizjonomii i zajmowanych siedlisk makia w całym obszarze jej występowania jest podobna, występują jednak znaczne różnice w kompozycji gatunkowej. W płatach bardzo zróżnicowanych warstwę krzewów może tworzyć nawet ok. 30 gatunków. Charakterystyczny dla makii jest silny aromat ze względu na to, że wiele występujących w niej roślin wydziela duże ilości olejków eterycznych. Ze względu na gęstość zarośli, duży udział gatunków ciernistych, kolczastych i pnączy makia często bywa bardzo trudna do przebycia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makdonaldyzacja

przyjmowanie na świecie amerykańskiego stylu życia, głównie postaw konsumpcyjnych; mcdonaldyzacja; macdonaldyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zjawisko ujednolicania się zasad funkcjonowania i zachowań ludzi i jednostek organizacyjnych, a także standaryzacji oferowanych im produktów i usług oraz sposobu ich traktowania;

Makdonaldyzacja – proces stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez sieć McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.

Tematem makdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer już w latach 60. XX wieku. Zjawisko makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, szybko rozpowszechniło się w większości krajów. Makdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i biurokracja.George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ten system i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, że makdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, ale stanowi rozwinięcie racjonalizacji, oraz że systemy racjonalne zaczęły dominować i nie ma od nich ucieczki, tzw. „żelazna klatka”. Teoria makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzera w 1993 w książce pt. „Mcdonaldyzacja społeczeństwa”. Autor uważał, że zjawisko to dotyczy wszystkiego, zarówno życia codziennego, politycznego, jak i spraw wiary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makdonaldyzować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rzad. publ. dokonywać makdonaldyzacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Makdonaldyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. makdonaldyzacja.

#### Źródła:

Wiktionary

# Make-Up

1. makijaż, maquillage (przestarzale);
a) kosmetyki (np. puder, szminka) nałożone na twarz w celu jej upiększenia;
b) nakładanie na twarz odpowiednich kosmetyków (np. szminki, różu) w celu upiększenia; malowanie (się);
2. krem koloryzujący używany jako podkład pod makijaż; fluid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. gęsty podkład pod makijaż

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Make-Uper

[czytaj: mejk aper] osoba wykonująca makijaż; wizażysta, makijażysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Makeupistka

[czytaj: mejkapistka] kobieta zajmująca się zawodowo wykonywaniem makijażu

#### Źródła:

SJP.pl

# Maki

1. pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast;
2. potocznie:
a) komputer marki Macintosh; mac, macintosh;
b) restauracja sieci McDonald's

- Komunistyczna Partia Izraela (Maki) – działała w latach 1948-1973
- Maki (Nowa Lista Komunistyczna) (Rakach) – działająca partia, stanowi część koalicji Hadasz
- Maki – rodzaj ssaków z rodziny lemurowatych
- maki karłowaty – małpiatka z rodziny lemurków
- maki-e – tradycyjna japońska sztuka zdobnicza
- maki-zushi – rodzaj sushi
- Maki lub Maki Engineering – były zespół wyścigowy
- Maki – miasto w Japonii w Prefekturze Niigata
- Maki – obraz – akwarela Stanisława Masłowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makia

wiecznie zielone zarośla występujące w wilgotniejszych przybrzeżnych regionach strefy śródziemnomorskiej i podzwrotnikowej; makchia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wtórna formacja roślinna występująca w wilgotniejszych siedliskach w rejonie śródziemnomorskim; w jej skład wchodzą twardolistne zarośla, niskie drzewa i wiele ziół;

Makia (fr. maquis, wł. macchia) – zaroślowa formacja roślinna charakterystyczna dla obszaru śródziemnomorskiego, kształtująca się zwykle wtórnie w miejscach po usuniętych lasach twardolistnych, głównie dębowych, rzadziej sosnowych i cyprysowych. Makia w zależności od warunków siedliskowych bywa luźna lub gęsta, niska – wyłącznie zaroślowa (do 2,5 m wysokości), lub wysoka – z udziałem okazałych krzewów i niskich drzew osiągających do 5 m wysokości. Dominują zawsze krzewy, zwykle zimozielone o liściach skórzastych, miejscami z większym lub mniejszym udziałem gatunków zrzucających liście zimą. Pod względem fizjonomii i zajmowanych siedlisk makia w całym obszarze jej występowania jest podobna, występują jednak znaczne różnice w kompozycji gatunkowej. W płatach bardzo zróżnicowanych warstwę krzewów może tworzyć nawet ok. 30 gatunków. Charakterystyczny dla makii jest silny aromat ze względu na to, że wiele występujących w niej roślin wydziela duże ilości olejków eterycznych. Ze względu na gęstość zarośli, duży udział gatunków ciernistych, kolczastych i pnączy makia często bywa bardzo trudna do przebycia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makiawel

Niccolo di Bernardo dei Machiavelli (1469 - 1527), włoski pisarz, autor traktatu o sprawowaniu władzy "Książę"

#### Źródła:

SJP.pl

# Makiawelicznie

przysłówek

(1.1) perfidnie, obłudnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Makiaweliczny

machiaweliczny, makiawelski, machiawelski; książkowo:
1. moralnie dwuznaczny, nacechowany hipokryzją; podstępny, obłudny;
2. właściwy makiaweliście, będący objawem makiawelizmu - doktryny politycznej dopuszczającej zastosowanie podstępu, obłudy, a nawet przemocy w realizacji zamierzonego celu

przymiotnik

(1.1) podstępny, przewrotny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makiawelista

osoba charakteryzująca się cynizmem i brakiem skrupułów w dążeniu do celu, stosująca zasadę: "cel uświęca środki"

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś, kto posługuje się podstępem w osiągnięciu zamierzonego celu

(1.2) polit. zwolennik makiawelizmu w polityce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makiawelistka

→ makiawelista

Patrz:makiawelista

#### Źródła:

SJP.pl

# Makiawelistyczny

cyniczny, charakteryzujący się brakiem skrupułów w dążeniu do celu, postępujący wedle zasady "cel uświęca środki"

przymiotnik

(1.1) zob. makiaweliczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makiawelizm

machiawelizm, machiavelizm, machiavellizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. doktryna polityczna i strategia postępowania opisana przez Niccolò Machiavellego;

(1.2) psych. postawa cyniczna, obłudna, pozbawiona skrupułów; wiara w to, że cel uświęca środki;

- makiawelizm – doktryna polityczna i strategia działania autorstwa Niccolò Machiavellego
- makiawelizm – cecha osobowości w psychopatii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makiawelski

machiaweliczny, makiaweliczny, machiawelski; książkowo:
1. moralnie dwuznaczny, nacechowany hipokryzją; podstępny, obłudny;
2. właściwy makiaweliście, będący objawem makiawelizmu - doktryny politycznej dopuszczającej zastosowanie podstępu, obłudy, a nawet przemocy w realizacji zamierzonego celu

przymiotnik

(1.1) zob. makiaweliczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makiawelstwo

machiawelstwo; przestarzale: makiawelizm;
1. postawa cechująca się lekceważącym stosunkiem do zasad i brakiem skrupułów w dążeniu do celu;
2. doktryna polityczna dopuszczająca zastosowanie podstępów, przemocy i obłudy podczas realizacji zamierzonego celu

#### Źródła:

SJP.pl

# Makiejewecki

→ Makiejewka

Patrz:Makiejewka

#### Źródła:

SJP.pl

# Makiejewka

miasto na Ukrainie

Makiejewka (ukr. Макіївка, Makijiwka, do 1917 Dmytrijiwka, ukr. Дмитріївка, w latach 1917–1931 Dmytryjewśkyj, Dmytrijiwśk lub Dmytrijewśkie, ukr. Дмитріївський, Дмитріївськ, Дмитріївське) – miasto w obwodzie donieckim, we wschodniej części Ukrainy. Na skutek rosyjskiej napaści na Ukrainę, od 2014 roku znajduje się pod okupacją samozwańczej Donieckiej Republiki Ludowej.

Prawa miejskie posiada od 1925.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makieta

1. model wykonany w zmniejszonej skali;
2. fragment dekoracji teatralnej lub filmowej imitujący autentyczny obiekt;
3. plan układu graficznego materiału przeznaczonego do druku; szczotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) model czegoś wykonany w małej skali

- Makieta – pojęcie z dziedziny wojskowości
- Makieta – atrapa
- Makieta strony internetowej – wersja strony internetowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makietka

mała makieta

#### Źródła:

SJP.pl

# Makietować

budować, wykonywać makietę

#### Źródła:

SJP.pl

# Makietowy

przymiotnik od: makieta

#### Źródła:

SJP.pl

# Makiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makieła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makiełki

regionalnie: tradycyjna potrawa wigilijna z makiem i kluskami

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) łódź., poznań., gw-pl|Górny Śląsk. potrawa wigilijna z maku, bakalii i lekkiego pieczywa lub klusek

Makówki (makiełki) – deser, potrawa wigilijna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makijaż

make-up, maquillage (przestarzale);
1. kosmetyki (np. puder, szminka) nałożone na twarz w celu jej upiększenia;
2. nakładanie na twarz odpowiednich kosmetyków (np. szminki, różu) w celu upiększenia; malowanie (się)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. kosmetyki (szminka, tusz, cień do powiek itp.) nałożone na twarz

(1.2) kosmet. czynność nakładania na twarz kosmetyków, sztuka zdobienia twarzy

Makijaż (fr. maquiller: fałszować, szminkować) znany również jako ang. make-up – kosmetyki upiększające nałożone na skórę (szczególnie twarzy). Termin ten może oznaczać również samo nakładanie kosmetyków.

Słowem makijaż oznacza się zarówno preparaty, efekt, jak i czynności polegające na kosmetycznym upiększaniu twarzy poprzez malowanie, nakładanie szminki czy pudrowanie. Makijaż pomaga wyeksponować urodę, podkreślić jej subtelność, zamaskować niedoskonałości cery. W pewnym stopniu, w określonych warunkach, także wyraża osobowość. Dzięki jego rozmaitym technikom można upozorować twarz na idealną i zdrową. Pożądanym efektem makijażu jest jak najdoskonalsze zbliżenie wyglądu do aktualnie obowiązującego kanonu piękna i urody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makijażowy

→ makijaż

Patrz:makijaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Makijażysta

osoba zajmująca się nakładaniem makijażu

#### Źródła:

SJP.pl

# Makijażystka

kobieta trudniąca się robieniem makijaży

#### Źródła:

SJP.pl

# Makimono

obraz malowany na papierze lub jedwabiu, najstarsza forma książki ilustrowanej na Dalekim Wschodzie; emakimono

Emaki-mono (jap. 絵巻物) lub prościej emaki (jap. 絵巻) – obraz w postaci zwoju (jedwabnego lub papierowego), przedstawiający sceny z dzieła literackiego, uzupełnione opisami lub fragmentami tekstu. Ta forma sztuki dotarła do Japonii z Chin wraz z buddyzmem w okresie Nara.

Emaki-mono to złożenie trzech japońskich wyrazów: e – obraz, maki – zwój, mono – rzecz, przedmiot.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makinetka

ciśnieniowe urządzenie do parzenia kawy; kafeteria, kawiarka, kafetiera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włoski ekspres do kawy

Makinetka, oryginalnie moka, często nazywana również kupresem, kafetierką, kawiarką – ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy. Makinetki są najbardziej popularne we Włoszech (samo określenie „makinetka” pochodzi od włoskiego macchinetta del caffè).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makintosz

płaszcz z tkaniny o tej samej nazwie; mackintosh

#### Źródła:

SJP.pl

# Makis

wiecznie zielone, gęste zarośla krzewów twardolistnych w wilgotniejszych siedliskach, w nadmorskich regionach Australii

Makia (fr. maquis, wł. macchia) – zaroślowa formacja roślinna charakterystyczna dla obszaru śródziemnomorskiego, kształtująca się zwykle wtórnie w miejscach po usuniętych lasach twardolistnych, głównie dębowych, rzadziej sosnowych i cyprysowych. Makia w zależności od warunków siedliskowych bywa luźna lub gęsta, niska – wyłącznie zaroślowa (do 2,5 m wysokości), lub wysoka – z udziałem okazałych krzewów i niskich drzew osiągających do 5 m wysokości. Dominują zawsze krzewy, zwykle zimozielone o liściach skórzastych, miejscami z większym lub mniejszym udziałem gatunków zrzucających liście zimą. Pod względem fizjonomii i zajmowanych siedlisk makia w całym obszarze jej występowania jest podobna, występują jednak znaczne różnice w kompozycji gatunkowej. W płatach bardzo zróżnicowanych warstwę krzewów może tworzyć nawet ok. 30 gatunków. Charakterystyczny dla makii jest silny aromat ze względu na to, że wiele występujących w niej roślin wydziela duże ilości olejków eterycznych. Ze względu na gęstość zarośli, duży udział gatunków ciernistych, kolczastych i pnączy makia często bywa bardzo trudna do przebycia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makiwara

uniwersalny przyrząd do ćwiczenia uderzeń w karate

Makiwara (jap. dosł. "snop słomy"; maki = rulon, zwitek, snop; wara = słoma) – uniwersalny przyrząd w postaci elastycznej, wkopanej pionowo w ziemię deski z poduszką amortyzującą służący do ćwiczenia wszystkich rodzajów ciosów. Dawniej wykonywany był ze zawiniętej w płótno słomy ryżowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makkartyzm

[czytaj: makkartyzm] kierunek w polityce wewnętrznej USA w
1. połowie lat 50. XX wieku; zainicjowany w atmosferze zimnej wojny przez senatora J.R. McCarthy'ego, miał na celu przeciwstawienie się infiltracji komunistycznego aparatu władzy i środowisk opiniotwórczych; maccartyzm

Makkartyzm (spotykana także pisownia maccartyzm, ang. McCarthyism) – ogólna nazwa działań politycznych, pozbawionych skrupułów metod śledczych oraz tworzenia atmosfery strachu i podejrzeń, w walce z „wewnętrznym zagrożeniem komunistycznym” w latach 1950–1954 w Stanach Zjednoczonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maklabus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

#### Źródła:

Wiktionary

# Maklakiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makleja

roślina ozdobna z rodziny makowatych

Makleja (Macleaya) – rodzaj roślin z rodziny makowatych. Obejmuje dwa gatunki występujące w Japonii i Chinach. Rodzajowa nazwa naukowa upamiętnia szkockiego botanika i entomologa – Alexandra Macleaya (1767-1848). Rośliny w naturze występują na polanach leśnych, na stokach i przydrożach. Uprawiane są poza tym jako ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makler

broker;
1. pośrednik w transakcjach finansowych na giełdzie;
2. pośrednik w sprawach związanych z zaopatrzeniem statku i wysyłką towarów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) finans. osoba, która zawodowo zajmuje się pośrednictwem w handlu

- Makler papierów wartościowych
- makler giełd towarowych
- makler morski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maklerka

→ makler; brokerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Maklerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą maklera

#### Źródła:

Wiktionary

# Maklura

jednoroczna roślina z rodziny astrowatych, pochodząca z Ameryki Południowej; w Polsce pospolity chwast; żółtnica

Żółtnica pomarańczowa (Maclura pomifera) – gatunek małego drzewa lub krzewu naturalnie występującego w środkowych i południowo-wschodnich Stanach Zjednoczonych. Gatunek szeroko rozpowszechniony w południowej Europie oraz zachodniej i środkowej Azji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makocice

Makocice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie proszowickim, w gminie Proszowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Makocz

w gwarze poznańskiej: makowiec, ciasto makowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Makoko

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. dawna wioska rybacka, współcześnie getto uchodźców zlokalizowane w lagunie przy Zatoce Gwinejskiej, w nigeryjskim Lagos, uważane za największy na świecie, liczący 250 tysięcy mieszkańców, slums na wodzie

#### Źródła:

Wiktionary

# Makolągwa

ptak z rodziny łuszczaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Carduelis cannabina|ref=tak., mniejszy od wróbla ptak gniazdujący w krzewach;

(1.2) obraź. krzykliwa prostaczka

Makolągwa (zwyczajna), mokolągwa (Linaria cannabina) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makolec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Sebastes mentella|Travin|ref=tak., gatunek atlantyckiej ryby z rodziny skorpenowatych

#### Źródła:

Wiktionary

# Makolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście przypominające liście maku

#### Źródła:

Wiktionary

# Makosz

nazwisko

- Makosz – nazwisko
- Józef Makosz (ur. 1952) – polski nauczyciel, przedsiębiorca, prezydent Rybnika (1990–1998)
- Józef Makosz – delegat na Polski Sejm Dzielnicowy w Poznaniu (1918)
- Eberhard Makosz (1932–2018) – polski sadownik, nauczyciel akademicki, profesor nauk rolniczych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makoszka

wieś w Polsce

Makoszka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Dębowa Kłoda.

Wieś królewska w starostwie parczewskim województwa lubelskiego w 1786 roku.

Nazwa wsi pochodzi od staropolskiej nazwy osobowej "Makosz". Według legendy był to pszczelarz, który osiedlił się nad źródłami Konotopy. Makoszka była osadą w królewskich lasach, w której mieszkali bartnicy, gajowi, zbieracze runa leśnego i ludzie zajmujący się wypalaniem popiołu i potożu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makoszowski

przymiotnik od: Makoszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Makoszowy

dzielnica Zabrza

Makoszowy (niem. Makoschau) – dzielnica miasta Zabrze od 1951, dawniej samodzielna gmina Makoszowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makotra

rodzaj naczynia, zwykle glinianego, służącego do ucierania maku, ciast, kremów; makutra, donica

#### Źródła:

SJP.pl

# Maków

1. pospolity kwiat polny rośliny o tej samej nazwie, często występujący w zbożach jako chwast;
2. potocznie:
a) komputer marki Macintosh; mac, macintosh;
b) restauracja sieci McDonald's

W Polsce

- Maków − część wsi Krasew w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Borki
- Maków − wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków
- Maków − wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
- Maków − wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Skaryszew
- Maków − wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Pietrowice Wielkie
- Maków − wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Kiwity

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makowate

rodzina roślin kwiatowych dwuliściennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makowaty

o cechach makowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Makóweczka

zdrobnienie od: makówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: makówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makowianin

mieszkaniec Makowa Mazowieckiego lub Makowa Podhalańskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Makowianka

mieszkanka Makowa Mazowieckiego lub Makowa Podhalańskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Makowica

górne zakończenie kolumny lub filaru w kształcie główki maku

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Makowica – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Makowica – przysiółek wsi Sucha Struga w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Rytro
- Makowica – część wsi Tylmanowa w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Ochotnica Dolna
- Makowica – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Szelków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makowiec

ciasto przekładane makiem; makownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto przekładane masą ze zmielonego maku przyprawionego cukrem i bakaliami;

Geografia

- Makowiec – dawna nazwa wsi Makówiec w woj. kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Chrostkowo
- Makowiec – wieś w woj. mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Skaryszew

Sztuka kulinarna

- makowiec – ciasto przełożone masą makową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makowiecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Makowiecki (1840–1907) – ekonomista, filantrop, działacz spółdzielczy.
- Andrzej Makowiecki (ur. 1938) – pisarz
- Frédéric Makowiecki (ur. 1980) – kierowca wyścigowy
- Jan Kazimierz Makowiecki (zm. po 1795) – szambelan, kasztelan
- Jerzy Makowiecki (1896-1944) – inżynier
- Lech Makowiecki (ur. 1954) – poeta
- Lech Zygmunt Makowiecki (1915-1983) – geofizyk
- Rafał Kazimierz Makowiecki (zm. 1689) – starosta
- Stanisław Makowiecki (ur. 1942) – zapaśnik
- Stefan Makowiecki (1860-1949) – botanik
- Tomasz Makowiecki (ur. 1983) – gitarzysta
- Walerian Michał Makowiecki (1834-1882) – prezydent miast
- Witold Makowiecki (1903-1946) – pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makowina

łupina lub łodyga maku

#### Źródła:

SJP.pl

# Makowisko

wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim

Makowisko – wieś w Polsce, położona na Płaskowyżu Tarnogrodzkim w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Jarosław.

Wieś Makowiszko należąca do miasta Jarosławia położona była na przełomie XVI i XVII wieku w powiecie przemyskim ziemi przemyskiej województwa ruskiego. Prywatna wieś szlachecka, położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała do klucza Jarosław Lubomirskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makówka

1. główka maku zawierająca nasiona
2. potocznie głowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. owoc maku w formie torebki z nasionami

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. zwykle w lm. śląska potrawa wigilijna, której podstawą są namoczone bułki oraz mak z orzechami, rodzynkami, migdałami;

(1.3) pot. przen. o głowie

- potoczna nazwa owocu roślin z rodzaju mak (Papaver)

2 miejscowości w Polsce:

- Makówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
- Makówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew

Zobacz też: Makowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makownik

ciasto przekładane makiem; makowiec

Makowiec – ciasto przekładane masą ze zmielonego maku, cukru (lub miodu) i bakalii. Wypiek taki najczęściej przybiera formę:

- placka (makownik) lub tarty, gdzie gruba warstwa masa makowej wyłożona jest na cienką warstwę ciasta
- podłużnego, zwijanego spiralnie ciasta w kształcie wałka (tzw. strucla z makiem) – z ciasta drożdżowego, krucho-drożdżowego, rzadziej półkruchego
- strudla – z ciasta strudlowego, kruchego lub półkruchego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makowo

odnoszący się do maku albo mający kolor kwiatu maku

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Makowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Kobylin-Borzymy
- Makowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makowski

przymiotnik od: Maków Mazowiecki, Maków Podhalański

Makowski (forma żeńska Makowska, liczba mnoga Makowscy) – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makowszczyzna

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Makowszczyzna – osada w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Łubnice
- Makowszczyzna – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Wiżajny

Miejscowość na Litwie:

- Makowszczyzna – osada na Litwie, okręg wileński, w gminie Ławaryszki

Miejscowości na Białorusi

- Makowszczyzna – dawny zaścianek w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Boruny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makowy

odnoszący się do maku albo mający kolor kwiatu maku

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do maku (rośliny)

(1.2) kulin. odnoszący się do nasion maku, przyrządzony z maku lub z dodatkiem maku

(1.3) mający kolor taki jak kwiat maku; jaskrawoczerwony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makpraca

słabo płatna praca bez możliwości rozwoju zawodowego; mcpraca

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrama

tkanina ażurowa, wykonana z nici lub sznurków z różnych włókien (len, bawełna, jedwab, sizal itd.) wiązanych w dekoracyjne supły lub plecionych

Makrama – znana od starożytności sztuka wiązania sznurków za pomocą samych dłoni, bez użycia igieł, drutów lub szydełka. W dzisiejszych czasach uznawana za jedną z form rękodzieła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makramowy

→ makrama

Patrz:makrama

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Makranem, dotyczący Makranu

#### Źródła:

Wiktionary

# Makrela

niewielka (długość do 60 cm), jadalna ryba morska z rodziny makrelowatych o dużym znaczeniu gospodarczym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba morska z rodziny makrelowatych z rodzaju Scomber lub Scomberomorus;

(1.2) spoż. kulin. ceniona w przemyśle spożywczym ryba morska; makrela atlantycka

Makrela atlantycka (Scomber scombrus) – gatunek ryby z rodziny makrelowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makrelka

zdrobnienie od: makrela

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrelokształtne

o cechach makrelokształtnych (podrząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrelokształtny

o cechach makrelokształtnych (podrząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrelosz

gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny makreloszowatych

Makrelosz (Scomberesox saurus) – gatunek ławicowej ryby morskiej z rodziny makreloszowatych (Scomberesocidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makreloszowate

rodzina morskich ryb z rzędu belonokształtnych; wręgowcowate

Makreloszowate, wręgowcowate (Scomberesocidae) – rodzina morskich ryb belonokształtnych (Beloniformes), bardzo blisko spokrewniona z belonowatymi. Makrelosz i sajra są cennymi gatunkami użytkowymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makreloszowaty

o cechach makreloszowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrelowate

rodzina ryb morskich

Makrelowate (Scombridae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych. Cenione jako ryby konsumpcyjne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrelowaty

o cechach makrelowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrelowce

podrząd ryb promieniopłetwych; makrelokształtne, tuńczykowce

Makrelowce (Scombroidei), tuńczykowce (Thunnoidei) – podrząd ryb okoniokształtnych (Perciformes) obejmujący gatunki pelagiczne strefy umiarkowanej i tropikalnej, charakteryzujące się ciałem wrzecionowatego kształtu z cienkim, ale mocnym trzonem ogonowym, zakończonym półksiężycowatą płetwą ogonową. Po obu bokach ogona zwykle obecna jest stępka. Na trzonie ogonowym często występują dodatkowe płetewki. Kości górnoszczękowe są zrośnięte ze sobą i połączone z międzyszczękowymi. W stanie kopalnym makrelowce są znane z pokładów eocenu. Mają bardzo duże znaczenie gospodarcze i użytkowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrelowy

przymiotnik od: makrela

#### Źródła:

SJP.pl

# Makro

w informatyce: potoczne określenie pojęć: makrodefinicja, makroinstrukcja i makropolecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. zestaw poleceń przeznaczonych do wykonania przez określoną aplikację, rodzaj niesamodzielnego programu komputerowego;

(1.2) fot. pot. zdjęcie wykonane techniką makrofotografii

przymiotnik

(2.1) pot. bardzo duży

Makro, makropolecenie – zestaw rozkazów realizujący algorytm komputerowy przeznaczony do wykonywania przez określoną aplikację (edytor, arkusz kalkulacyjny, program graficzny) zwykle w celu automatyzacji pewnych czynności lub dokonania zmian w dokumentach bez interakcji z użytkownikiem. Makra pisane są zwykle w specjalnym skryptowym języku programowania wykonywanym przez interpreter wbudowany w daną aplikację, w której to zostały uruchomione. Praktycznie prawie każda aplikacja umożliwiająca korzystanie z makr posiada swój własny skryptowy język programowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makro-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na duże rozmiary lub dużą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

#### Źródła:

Wiktionary

# Makroanaliza

analiza chemiczna, w której bada się próbki o masie większej od 100 mg.

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrobiotyczka

→ makrobiotyk

Patrz:makrobiotyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrobiotyczny

→ makrobiotyka

Patrz:makrobiotyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrobiotyk

zwolennik makrobiotyki - nauki o sposobach żywienia i leczenia produktami naturalnymi, nieprzetworzonymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrobiotyka

teoretyczna i praktyczna nauka o sposobach żywienia i leczenia produktami naturalnymi, nieprzetworzonymi

Makrobiotyka lub dieta makrobiotyczna (z języka greckiego μακρóς, duży i βιοτικóς, dotyczący życia) – rodzaj diety, mającej według jej zwolenników zapobiegać chorobom, zapewniać dobre samopoczucie oraz sprawiać, że stosująca ją osoba nie będzie podatna na niespodziewane pogorszenie zdrowia, a nawet nie będzie ulegała wypadkom. Wstępne założenia makrobiotyki prawdopodobnie powstały na przełomie XVII i XVIII w Japonii, w pierwszej połowie jej samoizolacji (w latach 1639-1853 w okresie panowania Rodu Tokugawa). Rozwinięcie o dietę japońskiego buddyzmu zen było reakcją na wcześniejszą chrystianizację i próbę kolonizacji Japonii oraz pogorszenie kondycji miejscowej ludności. Mimo że założenia pochodzą z Japonii, jej podstawa wywodzi się z chan (buddyzmu) i opiera się na konieczności zrównoważenia domniemanych energii jin i jang (yin i yang), zwłaszcza w spożywanych produktach lub w stosowanych technikach gotowania i naczyniach kuchennych. Zrównoważenie dotyczy również domniemanej energii jin i jang środowiska, z którego pozyskiwany jest pokarm, faktycznie realizowane przez ograniczenie produktów mięsnych w diecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrocefalia

nadmierne (chorobliwe) rozmiary czaszki - wrodzone lub nabyte, występujące najczęściej u dzieci; wielkogłowie

Makrocefalia (wielkogłowie, z gr. μακρύς trb. makris = długi + κεφάλη trb. kiefali = głowa, ang. macrocephaly) – zaburzenie rozwojowe polegające na obwodzie głowy powyżej 97 centyla dla płci i wieku.

- Zdjęcia osób z makrocefalią

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrocykl

długi, pełny cykl (zwykle w odniesieniu do cyklu treningowego)

Związki makrocykliczne – grupa związków chemicznych o dużej masie cząsteczkowej (makrocząsteczki) i strukturze cyklicznej. Poza chemią polimerów terminu tego używa się jednak zwyczajowo do opisu związków o stosunkowo małej masie cząsteczkowej (niebędących makrocząsteczkami) i zawierających w swojej strukturze pierścień zbudowany z odpowiednio dużej liczby atomów. Definicja ta nie jest ścisła i w literaturze naukowej minimalna wielkość pierścienia w związkach makrocyklicznych może być określona np. jako minimum 9, 12 czy 14 atomów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrocykliczny

→ makrocykl

Patrz:makrocykl

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrocyklina

antybiotyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrocytoza

podwyższenie średniej objętości krwinki czerwonej

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrocząsteczka

cząsteczka związku chemicznego składająca się z dużej liczby (kilkadziesiąt do kilku tysięcy) powtarzających się ugrupowań atomów, tzw. merów; makromolekuła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. fiz. cząsteczka zbudowana z bardzo dużej liczby atomów;

Makromolekuła, makrocząsteczka, makrodrobina – cząsteczka chemiczna (molekuła) złożona z więcej niż około 1000 atomów. Makromolekuła często powstaje z połączenia jednego lub kilku rodzajów jednostek podstawowych, tzw. merów, tworząc strukturę substancji polimerowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makrocząsteczkowy

przymiotnik od: makrocząsteczka, np. związek makrocząsteczkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrocząstka

rzadko: makrocząsteczka; makromolekuła, makrodrobina

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrodefinicja

w informatyce: ciąg definicji; makro

Makro, makropolecenie – zestaw rozkazów realizujący algorytm komputerowy przeznaczony do wykonywania przez określoną aplikację (edytor, arkusz kalkulacyjny, program graficzny) zwykle w celu automatyzacji pewnych czynności lub dokonania zmian w dokumentach bez interakcji z użytkownikiem. Makra pisane są zwykle w specjalnym skryptowym języku programowania wykonywanym przez interpreter wbudowany w daną aplikację, w której to zostały uruchomione. Praktycznie prawie każda aplikacja umożliwiająca korzystanie z makr posiada swój własny skryptowy język programowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrodrobina

cząsteczka chemiczna zbudowana z wielkiej liczby atomów o względnej masie cząsteczkowej powyżej kilku tysięcy; makrocząsteczka, makromolekuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroefekt

efekt maksymalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroekonomia

dział ekonomii badający całe systemy ekonomiczne, w celu wykrycia prawidłowości w funkcjonowaniu i ustalenia zasad optymalnej polityki gospodarczej państwa

Makroekonomia – dziedzina ekonomii posługująca się wielkościami zagregowanymi (zbiorczymi, dotyczącymi całej gospodarki) do badania prawidłowości występujących w gospodarce jako całości.

Przedmiotem zainteresowania makroekonomii jest przede wszystkim zrozumienie tego, w jaki sposób tworzy się dochód narodowy i jak dokonuje się podział dochodu narodowego, a także zagadnienia związane z inflacją, bezrobociem, inwestycjami i bilansem płatniczym, z uwzględnieniem polityki pieniężnej banku centralnego oraz polityki gospodarczej państwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makroekonomiczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący makroekonomii, związany z makroekonomią

#### Źródła:

Wiktionary

# Makroekonomika

dział ekonomii badający relacje między dużymi systemami i podsystemami ekonomicznymi oraz takimi kategoriami jak: dochód narodowy, inwestycje, oszczędności, konsumpcja, zatrudnienie, eksport, import, podaż pieniądza, bilans płac

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroelement

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makropierwiastek, makroskładnik, pierwiastek podstawowy

Makroelementy, makrominerały, makroskładniki, pierwiastki główne, makropierwiastki – pierwiastki chemiczne, których zawartość w danym środowisku (także organizmie) jest stosunkowo duża. Ponieważ między różnymi typami środowisk i grupami organizmów występują pod tym względem różnice, różnie określane są wartości graniczne wyróżniania makroelementów. Różna jest też ich lista. Szczególnie duże różnice występują między przyrodą nieożywioną a organizmami. W wodach podziemnych makroelementami są: wodór, węgiel, azot, tlen, sód, magnez, siarka, chlor, potas, wapń, brom, żelazo i jod, a według niektórych ujęć również glin, fluor, krzem i fosfor. Niektóre z tych pierwiastków nie mają większego znaczenia biologicznego i nie są uznawane za makroelementy w biologii. W hydrochemii pojęcie makroskładników może odnosić się ponadto nie do samych pierwiastków, ale tworzonych przez nie jonów. Wówczas makroskładnikami wód podziemnych są: Na+, K+, Ca2+, Mg2+, Cl−, SO42− i HCO3− oraz NH4+, NO2−, NO3−, Fe2+, Al3+ i substancje organiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makroewolucja

zjawiska ewolucji organizmów zachodzące na poziomie ponadgatunkowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makroewolucyjny

→ makroewolucja

Patrz:makroewolucja

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrofag

1. pochodząca ze szpiku kostnego komórka układu odpornościowego, wyposażona w zdolności fagocytozy i enzymatycznej degradacji pochłoniętych fragmentów tkankowych, komórkowych i bakteryjnych;
2. zwierzę odżywiające się dużymi cząsteczkami pokarmowymi lub nawet całymi organizmami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) organizm żywy odżywiający się drobnymi cząstkami pokarmowymi

Makrofagi – komórki fagocytujące, zaliczane do tkanki łącznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makrofanerofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wysokie drzewo osiągające ponad 30 metrów wysokości;

#### Źródła:

Wiktionary

# Makrofauna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. zool. ogół większych zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Makrofil

w botanice: liść mający blaszkę z rozgałęzionym systemem żyłek; mikrofil

Makrofil (megaphyl) – liść występujący u skrzypów, paproci, roślin nagozalążkowych i okrytozalążkowych. Zawiera rozgałęziony układ tkanek przewodzących (w postaci nerwów), stanowiący odgałęzienie walca osiowego łodygi. Nad odgałęzieniami z walca osiowego pozostają luki liściowe.

Hipoteza telomowa tłumaczy powstanie makrofili jako odgałęzienia telomów ulegające w toku ewolucji spłaszczeniu i rozrośnięciu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrofit

roślina zakorzeniona w wodzie, której większa część jest wynurzona

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przytwierdzona do dna zbiornika wodnego roślina naczyniowa bądź ramienica

Makrofity (makrofitobentos, gr. makros ‘długi, wielki’ i phytón ‘roślina’) – wodne rośliny kwiatowe, mchy, wątrobowce i duże glony (w Polsce głównie ramienice). Wyjątkowo do makrofitów zalicza się widoczne gołym okiem glony nieco mniejszych rozmiarów, głównie glony nitkowate, jak skrętnica, wstężnica, czy nawet nitkowate sinice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makroflora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. bot. organizmy roślinne wchodzące w skład makrobentosu, o rozmiarach od 0,3 mm × 0,3 mm do 1 mm × 1 mm

#### Źródła:

Wiktionary

# Makrofotografia

1. technika fotograficzna umożliwiająca wykonywanie zdjęć małych przedmiotów z niewielkiej odległości i o relatywnie dużym powiększeniu
2. zdjęcie otrzymane taką metodą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. technika wykonywania zdjęć, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest powiększony; także: zdjęcie wykonane tą techniką

Makrofotografia – rodzaj fotografii, w której fotografowany obiekt zostaje odwzorowany w naturalnych rozmiarach lub jest nieznacznie powiększony.

Na ogół zakres powiększenia liniowego (często zwanego przez fotografów skalą odwzorowania) waha się w granicach od 1:1 do 10:1 – od wielkości naturalnej do 10-krotnego powiększenia (dla formatu małoobrazkowego jest to obszar 24×36–2,4×3,6 mm). Często rozszerza się ten obszar do zbliżeń wymagających obiektywów z funkcją makro lub dodatków na 3:1 do 30:1. Większe powiększenia uzyskuje się za pomocą mikroskopu w mikrofotografii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makrogameta

zdolna do samodzielnego ruchu gameta żeńska, większa od męskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrogenerator

program komputerowy zastępujący makroinstrukcję w programie źródłowym przez ciąg instrukcji zdefiniowanych w tym samym języku

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrogeneza

hipoteza zakładająca powstawanie nowych jednostek systematycznych organizmów w sposób skokowy, przez jedną znaczną zmianę mutacyjną

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrogenitosomia

znaczne powiększenie zewnętrznych narządów płciowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrografia

graficzne przedstawienie struktury metalu albo stopu

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrograficzny

→ makrografia

Patrz:makrografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroinstrukcja

w informatyce: ciąg instrukcji; makro, makrorozkaz

Makroinstrukcja (ang. macro instruction) — ciąg instrukcji wywoływanych za pomocą jednej dodatkowo zdefiniowanej instrukcji. Przekształcenie (rozszerzenie) makroinstrukcji w ciąg słów języka programowania (poddawanych dalszej translacji) jest realizowane przez wstępny element translatora, zwany preprocesorem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrojęzyk

język mający kilka odmian, uznawanych za warianty tego samego języka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zespół blisko spokrewnionych odmian językowych, które bywają uważane za jeden język w niektórych kontekstach kulturowych, społecznych lub politycznych, mimo że mogą mieć znaczne różnice i odrębne kody językowe;

Makrojęzyk (ang. macrolanguage) – jednostka klasyfikacyjna wywodząca się z międzynarodowego standardu ISO 639. Używa się jej w odniesieniu do grup odmian językowych, nie zawsze wzajemnie zrozumiałych, ale które z pewnych względów (np. pozajęzykowych – kulturowych, politycznych, etnicznych, religijnych itd.) traktowane są jako warianty tego samego języka. Niektóre makrojęzyki obejmują kilkadziesiąt takich wariantów (np. arabski 30, keczua 44, zapotecki aż 58). W wielu przypadkach wiąże się to z występowaniem dyglosji, jak np. w przypadku języka arabskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makroklimat

klimat dużych obszarów, kształtowany przez czynniki geograficzne, głównie: szerokość geograficzną, wysokość n.p.m., rzeźbę terenu, odległość od oceanów

Makroklimat – (potocznie zwane klimatem) jest kształtowany przez czynniki geograficzne takie jak: ogólna cyrkulacja atmosfery, szerokość geograficzną, wysokość nad poziomem morza, rzeźbę terenu, odległość od mórz i oceanów itp., i charakteryzowany na podstawie wieloletnich danych obserwacyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makroklimatologia

dziedzina nauki zajmująca się badaniem makroklimatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroklimatyczny

→ makroklimat

Patrz:makroklimat

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrokomórka

część płyty głównej komputera osobistego ułatwiająca podłączenie urządzeń peryferyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrokosmos

1. wszechświat pojęty jako jednolita całość, przeciwstawiany mikrokosmosowi światu cząstek elementarnych;
2. świat ciał niebieskich w przeciwieństwie do mikrokosmosu - świata człowieka

Makrokosmos – Podniebny taniec (fr. Le peuple migrateur) – francuski przyrodniczy film dokumentalny z 2001 roku, ukazujący życie ptaków. Jest to kolejne, po Mikrokosmosie (1996), tego typu przedsięwzięcie francuskiego producenta Jacques’a Perrina.

Obraz był nominowany do Oscara za najlepszy pełnometrażowy film dokumentalny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrokosmosowy

przymiotnik od: makrokosmos; makrokosmiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrolid

rodzaj antybiotyku o działaniu bakteriostatycznym; antybiotyk makrolidowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrolidowy

antybiotyk makrolidowy - rodzaj antybiotyku o działaniu bakteriostatycznym; makrolid

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrolingwistyka

nauka opisująca język w powiązaniach z filozofią, psychologią, socjologią itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrolit

narzędzie z kamienia niegładzonego, znane z późnego paleolitu i mezolitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Makromer

większy blastomer, który powstaje podczas rozwoju embrionalnego np. jeżowca, płazów i niektórych łożyskowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrominerał

pierwiastek chemiczny występujący w środowisku w stosunkowo dużych ilościach; makroelement, makropierwiastek

#### Źródła:

SJP.pl

# Makromolekuła

cząsteczka związku chemicznego składająca się z dużej liczby (kilkadziesiąt do kilku tysięcy) powtarzających się ugrupowań atomów, tzw. merów; makrocząsteczka

Makromolekuła, makrocząsteczka, makrodrobina – cząsteczka chemiczna (molekuła) złożona z więcej niż około 1000 atomów. Makromolekuła często powstaje z połączenia jednego lub kilku rodzajów jednostek podstawowych, tzw. merów, tworząc strukturę substancji polimerowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makromutacja

jednorazowa, wielka zmiana mutacyjna prowadząca do wyodrębnienie się nowego gatunku albo jednostki systematycznej roślin lub zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Makron

cząstka substancji o średnicy powyżej 0,1 mm

- Makron – znak diakrytyczny
- Makron – grecki malarz wazowy działający na przełomie VI i V wieku p.n.e.
- Kwintus Sutoriusz Makron – prefekt pretorianów w latach 31–38

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makroniwelacja

wyrównywanie niezwykle dużych powierzchni terenu do jednego poziomu

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroniwelacyjny

→ makroniwelacja

Patrz:makroniwelacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroorganizm

wielokomórkowy organizm żywy widoczny gołym okiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroparafina

stały produkt powstający obok parafiny syntetycznej w procesie syntezy paliw ciekłych z tlenku węgla i wodoru; parafina kontaktowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Makropierwiastek

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makroelement, makroskładnik, pierwiastek podstawowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroplankton

plankton składający się z organizmów o długości powyżej 1 centymetra (np. meduz jamochłonów, osłonic), unoszący się biernie z falami i prądami w toni oceanicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Makropod

drobna ryba z rodziny łaźcowatych, z narządem błędnikowym umożliwiającym oddychanie tlenem atmosferycznym; wielkopłetw

Macropodus – rodzaj słodkowodnych ryb okoniokształtnych z rodziny guramiowatych (Osphronemidae), w języku polskim określanych nazwami wielkopłetw lub makropod.

Rodzaj ten zaliczany był do różnych rodzin: labiryntowatych (Anabantoidei), łaźcowatych (Anabantidae) lub beloncjowatych (Belontiidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makropokarmowy

dotyczący pierwiastków niezbędnych do utrzymania funkcji życiowych organizmu, zawartych w substancjach odżywczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Makropolecenie

w informatyce: ciąg poleceń; makro

Makro, makropolecenie – zestaw rozkazów realizujący algorytm komputerowy przeznaczony do wykonywania przez określoną aplikację (edytor, arkusz kalkulacyjny, program graficzny) zwykle w celu automatyzacji pewnych czynności lub dokonania zmian w dokumentach bez interakcji z użytkownikiem. Makra pisane są zwykle w specjalnym skryptowym języku programowania wykonywanym przez interpreter wbudowany w daną aplikację, w której to zostały uruchomione. Praktycznie prawie każda aplikacja umożliwiająca korzystanie z makr posiada swój własny skryptowy język programowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makroprojektant

architekt projektujący duże zespoły urbanistyczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroproporcja

proporcja wyznaczająca skalę proporcji szczegółowych albo będąca wypadkową proporcji szczegółowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroregion

obszar obejmujący kilka regionów o zbliżonych cechach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. jednostka podziału fizycznogeograficznego przestrzeni, charakteryzująca się zbliżonymi cechami środowiskowo-krajobrazowymi większa od mezoregionu;

- Makroregion – pojęcie z zakresu gospodarki
- Makroregion – jednostka podziału geografii fizycznej
- Makroregion - obszar rozgrywek piłkarskich w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makroregionalny

dotyczący obszaru obejmującego kilka regionów

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrorelief

duże formy ukształtowania terenu, takie jak góry, wyżyny, pradoliny; makrorzeźba

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrorodnik

wolny rodnik powstały przez przyłączenie cząsteczek monomeru do wolnego rodnika wytworzonego wskutek rozpadu inicjatora polimeryzacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrorozkaz

w informatyce: ciąg instrukcji; makro, makroinstrukcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrorzeźba

duże formy ukształtowania terenu, takie jak góry, wyżyny, pradoliny; makrorelief

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrosegmentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. procedura badawcza w marketingowej analizie rynku, gdzie segmentami, na które dokonuje się podziału, są rynki narodowe lub ich grupy;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Makrosiedlisko

teren o podobnych warunkach siedliskowych klimatu i podłoża

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroskala

w makroskali -
a) w odniesieniu do dużych jednostek
b) na wielką skalę

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroskalowy

→ makroskala

Patrz:makroskala

#### Źródła:

SJP.pl

# Makroskopowy

widzialny gołym okiem, bez użycia przyrządów optycznych

przymiotnik

(1.1) dotyczący makroskopii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makroskładnik

pierwiastek chemiczny (np. azot, fosfor, siarka, potas, wapń, magnez) występujący w organizmach żywych w znacznej ilości, niezbędny do ich prawidłowego rozwoju; makropierwiastek, makroelement, pierwiastek podstawowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrosocjolog

specjalista w zakresie makrosocjologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrosocjologia

dział socjologii, którego przedmiotem zainteresowania są makrostruktury społeczne

Makrosocjologia – dział socjologii, którego przedmiotem zainteresowania są makrostruktury społeczne; także socjologiczna orientacja badawcza zajmująca się przede wszystkim analizą tak zwanych wielkich procesów i zjawisk społecznych oraz budowaniem na tej podstawie ogólnych teorii socjologicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrosomia

wielkość płodu nadmierna w stosunku do wieku płodowego; hipertrofia wewnątrzmaciczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nadmierny rozmiar ciała, nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego

Hipertrofia wewnątrzmaciczna (makrosomia) – nadmierna masa płodu w stosunku do wieku płodowego. Szacuje się, że zaburzenie to dotyczy ok. 10% wszystkich ciąż.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makrospora

duży zarodnik paprotników różnozarodnikowych wytwarzany w zarodni dużej (makrosporangium) na sporoficie; megaspora

Makrospora (megaspora) – zarodnik, z którego rozwija się gametofit żeński (produkujący komórki jajowe). Makrospory wytwarzane są w makrosporangiach na sporoficie. Występują u roślin różnozarodnikowych (wymarłe gatunki skrzypowych, niektóre widłaki i paprocie oraz wszystkie rośliny nasienne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrosporangium

u paprotników różnozarodnikowych: zarodnia wytwarzająca zarodniki - makrospory

Makrosporangium, megasporangium – jeden z dwóch typów zarodni obecny u roślin różnozarodnikowych. Powstają w nim nieliczne lub wręcz pojedyncze zarodniki zwane makrosporami, z których z kolei rozwijają się przedrośla wytwarzające tylko żeńskie narządy – rodnie, a w nich komórki jajowe. Makrosporangia są zwykle większe od mikrosporangiów. Wyrastają na liściach zwanych makrosporofilami, często zmodyfikowanych i odmiennych od innych liści.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrosporogeneza

proces powstawania żeńskich zarodników, czyli makrospor, na drodze podziałów mejotycznych makrosporocytów

Megasporogeneza (makrosporogeneza) – proces powstawania makrospor u roślin różnozarodnikowych. W procesie megasporogenezy powstaje m.in. woreczek zalążkowy u roślin okrytonasiennych, w obrębie ośrodka (stanowiącego zarodnię - makrosporangium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makrostruktura

1. gruboziarnista budowa skał, minerałów itp., dająca się odróżnić gołym okiem lub za pomocą słabej lupy
2. układ klasowo-warstwowy społeczeństwa

Makrostruktura (wielka struktura) – w najogólniejszym ujęciu definiowana jest jako część społeczeństwa globalnego i wielkich grup społecznych. Tworzona jest między innymi przez klasy, warstwy, grupy zawodowe, grupy wyznaniowe, naród, państwo i wzajemne relacje między nimi.

Poddawana jest wzajemnym relacjom z mikrostrukturami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makroświat

świat w skali makro; przeciwieństwo mikroświata

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrot

prokseneta; dawniej:
1. faktor, pośrednik;
2. rajfur

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrotekstura

struktura wewnętrzna skały dająca się obserwować gołym okiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrourzędowy

charakterystyczny dla wielkiej instytucji urzędniczej albo dla zbiurokratyzowanej organizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrowirus

Makrowirus (wirus typu makro) – wirus komputerowy uruchamiający się tak samo jak zwykłe makra, a więc w środowisku innego programu (najczęściej któregoś z pakietu Microsoft Office, ze względu na jego popularność). Do replikacji wykorzystują języki makro obecne w zainfekowanym środowisku. Atakują nie pliki wykonywalne, lecz pliki zawierające definicje makro.

#### Źródła:

Wikipedia

# Makrowy

przymiotnik od: makro

#### Źródła:

SJP.pl

# Makrozmiana

zmiana zachodząca na wielką skalę

#### Źródła:

SJP.pl

# Makryna

imię żeńskie

Makryna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pochodzące od łacińskiego słowa macra. Oznacza „chuda, długa”. Wśród patronek – św. Makryna Młodsza, siostra św. Bazylego Wielkiego, św. Piotra z Sebasty i św. Grzegorza z Nyssy (IV wiek).

Makryna imieniny obchodzi 14 stycznia i 19 lipca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maks

potocznie: najwyższy poziom czegoś, np. głośności muzyki

Maks (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Maks) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno

Miejscowość leży na obszarze Pojezierza Kaszubskiego i znajduje się na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego. Wchodzi w skład sołectwa Przewóz.

Do 2023 miejscowość była osadą wsi Przewóz.

W latach 1975–1998 Maks administracyjnie należał do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maks.

max, max.; skrót od:
1. maksimum;
2. maksymalny;
3. maksymalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Maksencja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pochodzące od imienia Maxentius, wywodzącego się od słowa maximus "największy, najwspanialszy". Patronką tego imienia jest św. Maksencja z Beauvais, Szkotka z pochodzenia, oraz św. Maksencja z Trydentu, matka św. Wigiliusza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksencjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Maksencjusz – imię męskie
- Maksencjusz (cesarz rzymski) – cesarz rzymski
- Maksencjusz (opat z Poitou) – opat z Poitou

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksi

[czytaj: maks-i] maxi;
1. o ubiorze: długi, sięgający do kostek;
2. ubranie sięgające do kostek;
3. mający maksymalne rozmiary, zasięg, natężenie itp.

przymiotnik

(1.1) długi (o ubraniu)

(1.2) obszerniejszy niż standard (o ubraniu)

(1.3) dużo zawierający, wiele obejmujący

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) duże ubranie

Maksi – wieś na Łotwie, w krainie Łatgalia, w novadsie Balvi. Według danych na rok 2007, w miejscowości mieszkały 2 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksim

[czytaj: maks-im] imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksimafilia

[czytaj: maks-imafilia] zbieractwo kart analogicznych (maksimum)

Maksimafilia – dział zbieractwa, której przedmiotem są karty maksimum, jej początek zawdzięcza się kolekcjonowaniu widokówek z naklejonym znaczkiem pocztowym po stronie widokowej. Pierwsze karty maksimum były przypadkowe i przedstawiały na przykład sfinksa i piramidy w Egipcie, późniejszy rozwój tej dziedziny spowodował wyodrębnienie maksimafilii jako samodzielny rodzaj zbieractwa filatelistycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maksimow

[czytaj: maks-imow] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksimowicz

[czytaj: maks-imowicz] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksimum

[czytaj: maks-imum] najwyższy stopień czegoś, największa ilość, liczba, wartość itp. osiągana przez coś; maximum, punkt szczytowy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) największy stopień, największa ilość / wartość / wielkość

(1.2) mat. największa wartość przyjmowana przez daną funkcję

przysłówek

(2.1) w połączeniu z określeniem liczby: co najwyżej

- maksimum – funkcja
- maksimum lokalne lub globalne funkcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksio

zdrobnienie od: Maksym, Maksymilian (imiona męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksisingel

[czytaj: maks-is-ingel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingiel, maxi-singiel, maxi-singel

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksisingiel

[czytaj: maks-is-ingiel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingel, maxi-singiel, maxi-singel

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksisinglowy

→ maksisingiel, → maksisingel [czytaj: maks-is-inglowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksispódnica

[czytaj: maks-ispódnica] spódnica sięgająca do kostek

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksisukienka

[czytaj: maks-isukienka] sukienka sięgająca do kostek

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksura

miejsce w meczecie przeznaczone dla władcy

Maksura – drewniana ścianka lub krata ustawiana w meczecie, oddzielająca władcę od reszty modlących się. Później ta nazwa zaczęła obejmować całą wydzieloną przestrzeń (lożę) dla władcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makswel

dawna jednostka strumienia magnetycznego; maxwell

Makswel (Mx) – jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie CGS (jednostka przejściowo legalna układu SI). Nazwa makswel pochodzi od nazwiska szkockiego fizyka Jamesa Clerka Maxwella.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maksygraf

przyrząd służący do graficznego rejestrowania przebiegu zmian mocy elektrycznej pobieranej i do określania mocy szczytowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksym

reguła, zasada postępowania, ogólne prawidło moralne sformułowane w sposób zwięzły i stylistycznie dobitny, zwykle w jednym zdaniu; sentencja; aforyzm

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Maksym – imię męskie pochodzenia łacińskiego, utworzone od przymiotnika maximus oznaczający "największy", przydomka Jowisza. Istnieją liczni święci prawosławni i katoliccy o tym imieniu:Maksym Wyznawca, Maksym Grek, Maksym Wołoski, Maksym Gorlicki, Maksym z Riez i wielu innych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksyma

reguła, zasada postępowania, ogólne prawidło moralne sformułowane w sposób zwięzły i stylistycznie dobitny, zwykle w jednym zdaniu; sentencja; aforyzm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. myśl zwięźle wyrażona, zawierająca jakąś zasadę postępowania

Aforyzm (łac. aphorismus, gr. aphorismós), złota myśl, sentencja, maksyma, gnoma, apoftegmat – zwięzła, lapidarna, przeważnie jednozdaniowa wypowiedź, wyrażająca ogólną prawdę filozoficzną lub moralną, w sposób zaskakujący i błyskotliwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksymalista

1. człowiek dążący do osiągnięcia wszystkich stawianych sobie lub innym celów w jak największym stopniu;
2. w filozofii: przedstawiciel maksymalizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymalistka

→ maksymalista

Patrz:maksymalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymalistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest maksymalistyczne; cecha tych, którzy są maksymalistyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Maksymalistyczny

dotyczący maksymalizmu albo maksymalisty (np. maksymalistyczny plan, maksymalistyczna wizja)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) maksymalne zwiększenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Maksymalizator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, męskozwierzęcy lub męskoosobowy

(1.1) ktoś lub coś, co czyni bądź dąży do uczynienia pewnej rzeczy, cechy, wartości itd. możliwie największą

#### Źródła:

Wiktionary

# Maksymalizm

1. dążenie do osiągnięcia wszystkich stawianych sobie lub innym celów w jak największym stopniu
2. filoz. kierunek widzący w filoz. naukę wyjaśniającą całą rzeczywistość, zmierzający do systematycznego rozwinięcia wszystkich jej działów

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maksymalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maksymalnie

przysłówek

(1.1) w sposób maksymalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Maksymalność

→ maksymalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest maksymalne; cecha tych, którzy są maksymalni

Patrz:maksymalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maksymalny

osiągający lub określający maksimum; największy, najwyższy

przymiotnik

(1.1) taki, który osiągnął maksimum; taki, który jest największy (np. w nasileniu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maksymek

zdrobnienie od: Maksym, Maksymilian (imiona męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Maksymian, Marcus Aurelius Valerius Maximianus, Maximianus Herculius (ur. ok. 250 w Sirmium w Panonii, zm. 310) – cesarz rzymski w latach 286–305, współrządzący z Dioklecjanem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksymilian

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Maksymilian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa maximus oznaczającego „największy” oraz nazwiska rzymskiego rodu Emiliuszów. Żeńskie odpowiedniki tego imienia to Maksymiliana i Maksymilianna.

W 2022 imię to nosiło 64 172 obywateli Polski (76. miejsce w grupie imion męskich).

Maksymilian imieniny obchodzi: 12 marca, 14 sierpnia, 26 sierpnia, 12 października, 29 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksymilianostwo

Maksymilian z małżonką; Maksymilianowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymilianowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Maksymiliana

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Maksymilianowo

(2.2) D. lp. od: Maksymilianów

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Maksymilianowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Maksymilianowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymilianowo

- Maksymilianowo – stacja kolejowa

3 miejscowości w Polsce:

- Maksymilianowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Osielsko
- Maksymilianowo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Bobowo
- Maksymilianowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Kamieniec

Zobacz też: Maksymilianów

#### Źródła:

Wikipedia

# Maksymilianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maksymiliana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymin

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Maksymin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wśród patronów – św. Maksymin (†IV wiek).

W Polsce dawnej imię nie było poświadczone dokumentami. W XXI wieku imię rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 8 mężczyzn o imieniu Maksymin nadanym jako imię pierwsze.

Maksymin imieniny obchodzi: 29 maja, 8 czerwca i 15 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maksymiuk

nazwisko

- Ewa Maksymiuk (ur. 21 sierpnia 1990) – polska brydżystka, Mistrz Okręgowy, zawodniczka drużyny ŚZBS Kielce.
- Jan Maksymiuk
- Janusz Maksymiuk (ur. 19 stycznia 1947 w Janówce) – polski polityk, przedsiębiorca, inżynier rolnik, działacz związkowy, poseł na Sejm I, II i V kadencji.
- Jerzy Maksymiuk (ur. 9 kwietnia 1936 w Grodnie) – polski dyrygent, pianista i kompozytor muzyki filmowej.
- Krzysztof Maksymiuk (ur. 26 października 1955 w Zamościu) – polski polityk, poseł na Sejm PRL IX kadencji.
- Roman Maksymiuk (ur. 14 czerwca 1974 we wsi Bitków, w obwodzie iwanofrankiwskim, Ukraińska SRR) – ukraiński piłkarz, grający na pozycji pomocnika (wcześniej napastnika), reprezentant Ukrainy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maksymostwo

Maksym z małżonką; Maksymowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymowicz

nazwisko

- Jan (Maksymowicz) (1651-1715) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Konstantin Maksymowicz (1849-1917) – generał-gubernator warszawski i dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego
- Teodor Maksymowicz (1902-1983) – duchowny zielonoświątkowy
- Witold Maksymowicz (1931-2011) – duchowny prawosławny
- Wojciech Maksymowicz (ur. 1955) – polski neurochirurg, były minister zdrowia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maksymowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maksymowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maksyma lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Maktab

arabska szkoła podstawowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Makuba

gatunek tabaki pochodzący z Martyniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Makuch

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; kuch

Makuchy, kołacze, kuchy – wytłoki będące ubocznym produktem wytwarzania oleju z roślin oleistych – z nasion: maku, słonecznika, rzepaku (około 650 kg z 1 t nasion), sezamu, soi, lnu, a także orzechów i innych. Zawierają m.in. węglowodany, białka, tłuszcze i sole mineralne. Zamiast makuchów wykorzystana być może również mączka poekstrakcyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. otręby pszenne

#### Źródła:

Wiktionary

# Makuchowy

przymiotnik od: makuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Makuchy

wyciśnięte nasiona roślin oleistych, stanowiące paszę dla bydła; kuch

Makuchy, kołacze, kuchy – wytłoki będące ubocznym produktem wytwarzania oleju z roślin oleistych – z nasion: maku, słonecznika, rzepaku (około 650 kg z 1 t nasion), sezamu, soi, lnu, a także orzechów i innych. Zawierają m.in. węglowodany, białka, tłuszcze i sole mineralne. Zamiast makuchów wykorzystana być może również mączka poekstrakcyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makulatura

1. stare książki, gazety, papiery itp., służące jako surowiec do wyrobu papieru
2. przenośnie, potocznie o kiepskiej literaturze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niepotrzebny, zużyty lub zniszczony papier przeznaczony do recyklingu;

(1.2) pot. przen. bezwartościowe, mierne książki

(1.3) druk. arkusze zużyte podczas druku, arkusze z defektem

Makulatura – niepotrzebne lub zniszczone wyroby papiernicze, nadające się bezpośrednio do wtórnego wykorzystania w innych celach niż były przeznaczone pierwotnie lub nadające się jako jeden z surowców do produkcji nowego papieru.

- W bibliotekarstwie – egzemplarze wycofane z różnych powodów z księgozbioru (np. dezaktualizacja, uszkodzenia), które nie nadają się do wykorzystania w żadnym innym celu, nawet na wymiany czy dary, a jedynie nadające się na przemiał, czyli na surowiec do produkcji nowego papieru.
- W drukarstwie – arkusze zużyte podczas narządzania formy drukowej, arkusze niekompletne – nadmiarowe (przy publikacjach wieloskładkowych) oraz wszelkie defekty, czyli arkusze z wadami; w drukarni makulatura służy jako materiał opakowaniowy dla gotowych wyrobów, a może być również wykorzystywana jako element budowy bardziej skomplikowanych opraw w introligatorni.
- W filatelistyce – wadliwie wykonane znaczki i całostki pocztowe, najczęściej odrzucane przez kontrolę techniczną drukarni i niszczone. Makulatura filatelistyczna, która mimo kontroli przedostanie się do obiegu, stanowi pełnowartościowy obiekt kolekcjonerski.
- W introligatorstwie – pochodzące z drukarni, nieprzydatne lub niepotrzebne tam arkusze (oraz ich fragmenty) bez wad fizycznych, zadrukowane dwustronnie lub czyste z jednej strony są wykorzystywane do różnych zaawansowanych procesów introligatorskich jako jeden ze składników opraw, np. na wyklejki, wzmocnienie okładzin itp.; zwyczaj wykorzystywania niepotrzebnych zadrukowanych arkuszy druku w introligatorni stał się z czasem źródłem cennych odkryć zabytków piśmiennictwa
- W papiernictwie – wyroby papiernicze i ich resztki wykorzystywane jako jeden z surowców włóknistych przy produkcji nowego papieru.
- W wydawnictwie – nakład (lub jego część) wycofany z magazynu lub sprzedaży, skierowany decyzją wydawcy na przemiał; decyzja spowodowana podobnymi czynnikami, jak w bibliotekarstwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makulaturowiec

żartobliwie o człowieku zbierającym makulaturę i odsprzedającym ją w punkcie skupu

#### Źródła:

SJP.pl

# Makulaturowy

przymiotnik od: makulatura

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z makulaturą, odnoszący się do makulatury

(1.2) wytworzony z makulatury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Makulec

śluzowiec występujący w 30 gatunkach na butwiejących liściach, mchach, korzeniach drzew itp.

Didymium Schrad. (makulec) – rodzaj śluzowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makumba

macumba;
1. religia synkretyczna zbliżona do wudu, rozpowszechniona w Brazylii;
2. pejoratywne określenie na obrzędy czarnej magii;
3. wywar z konopi indyjskich z dużą ilością środka psychoaktywnego THC

Makumba – słowo pochodzenia afrykańskiego, związane z kulturą Bantu, kojarzone m.in. z imieniem jednego ze środkowoafrykańskich bóstw, względnie pojęciem magii lub po prostu z nazwą instrumentu muzycznego.

Od XIX w. słowo macumba pojawia się także w społecznościach afrobrazylijskich, głównie w Rio de Janeiro, początkowo jako ogólne określenie praktyk religijnych przedstawicieli ludów Bantu, przywożonych przemocą do Brazylii przez handlarzy niewolników; później (i obecnie) znaczenie nabrało bardziej pejoratywnego zabarwienia i zaczęło być używane na określenie obrzędów czarnej magii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makurat

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Makurat – polska koszykarka
- Anna Makurat – polska koszykarka
- Arkadiusz Makurat – polski strongman
- Franciszek Makurat – polski psycholog, profesor Uniwersytetu Gdańskiego
- Hanna Makurat – polska językoznawczyni, profesor Uniwersytetu Gdańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Makuszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makutra

rodzaj naczynia, zwykle glinianego, służącego do ucierania maku, ciast, kremów; makotra, donica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gliniana misa do ucierania maku i innych produktów;

Makutra (makotra, ukr. makitra; dawniej donica) – ciężka, gliniana misa o porowatej (rowkowanej, żłobionej) powierzchni wewnętrznej. Przy pomocy specjalnej, zazwyczaj drewnianej (rzadziej porcelanowej), pałki (kuli) uciera się w niej różne półprodukty spożywcze (czasem po ich uprzednim zmieleniu) aż do uzyskania możliwie gładkiej, jednolitej masy. Duży ciężar makutry ułatwia ucieranie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Makuła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Makłowicz

nazwisko

Robert Witold Makłowicz (ur. 12 sierpnia 1963 w Krakowie) – polski dziennikarz, krytyk kulinarny, pisarz, publicysta i podróżnik. Twórca i prowadzący cyklu programów kulinarnych Makłowicz w podróży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mal.

skrót od: malajski

#### Źródła:

SJP.pl

# Malabar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina na zachodnim wybrzeżu Indii

- Malabar – część południowo-zachodniego wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim
- Malabar – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Brevard
- Malabar – dzielnica Sydney
- Malabar – wulkan w Indonezji
- Malabar – wyspa w atolu Aldabra na Seszelach
- (754) Malabar – planetoida z pasa głównego asteroid

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Malabarczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malabaru

#### Źródła:

Wiktionary

# Malabarski

przymiotnik od: Malabar (część wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim; Wybrzeże Malabarskie)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Malabaru lub Malabarczyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malabijczyk

mieszkaniec Malabo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malabo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malabijka

mieszkanka Malabo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Malabo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malabijski

przymiotnik od: Malabo (stolica Gwinei Równikowej)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Malabo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malabo

(do 1973 Santa Isabel) stolica Gwinei Równikowej

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Gwinei Równikowej;

Malabo (do 1973 Santa Isabel) – stolica Gwinei Równikowej, port na wyspie Bioko w Zatoce Gwinejskiej. Drugie co do wielkości miasto kraju (zaraz po Bata). Miasto ma utracić funkcję stolicy na rzecz będącej w budowie Oyali.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malachiasz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

- Malachiasz – imię męskie
- Malachiasz – autor biblijnej Księgi Malachiasza
- Malachiasz z Armagh – irlandzki duchowny, święty Kościoła katolickiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malachiaszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Malachiasza

#### Źródła:

Wiktionary

# Malachit

1. minerał, zasadowy węglan miedzi o szmaragdowozielonej barwie, dający się polerować, używany do wyrobu biżuterii, a także jako pigment;
2. kolor szmaragdowozielony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. jubil. minerał o zielonej barwie, wykorzystywany w jubilerstwie, architekturze, sztuce zdobniczej oraz jako pigment;

(1.2) książk. kolor malachitu (1.1)

Malachit – minerał z gromady węglanów, będący zasadowym węglanem miedzi. Należy do minerałów pospolitych, szeroko rozpowszechnionych na Ziemi.

Nazwa pochodzi od greckiego μαλάχη, malache (malwa) i μαλακός, malakos (miękki) – aluzja do zielonej barwy minerału i jego niewielkiej twardości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malachitowy

1. wykonany z malachitu (np. posążek malachitowy)
2. o kolorze malachitu; szmaragdowozielony

przymiotnik relacyjny

(1.1) jubil. miner. dotyczący malachitu, wykonany z malachitu, związany z malachitem, ozdobiony malachitem

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. mający kolor szmaragdowozielony, taki jak kolor malachitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malacja

zmiana stanu tkanki martwiczej w płynny

#### Źródła:

SJP.pl

# Malacyjny

→ malacja

Patrz:malacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Maladyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. związany ze stanem chorobowym, z chorobą, dotyczący tego stanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Malaga

1. słodkie wino hiszpańskie, mocne i aromatyczne
2. gatunek dużych rodzynków

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Hiszpanii, w Andaluzji, port nad Morzem Śródziemnym;

(1.2) geogr. prowincja w południowej Hiszpanii, ze stolicą w Maladze (1.1);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malagenia

1. hiszpański taniec ludowy, odmiana fandanga
2. rodzaj hiszpańskiej piosenki ludowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liryczna hiszpańska piosenka tradycyjna

(1.2) choreogr. szybki hiszpański taniec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malagijski

przymiotnik od: Malaga (prowincja lub miasto w Hiszpanii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malagą, dotyczący Malagi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malaistyka

nauka badająca kulturę, historię i język Malezji oraz Indonezji

Malaistyka – jedna z dziedzin orientalistyki zajmująca się językiem, kulturą, historią, literaturą i wszystkim innym, co dotyczy Malezji i Indonezji oraz często – w szerszym zakresie – innych ludów posługujących się językami austronezyjskimi (z grupy malajsko-polinezyjskiej). W swoim szerszym znaczeniu zbliża się do austronezystyki. Za jednego z pierwszych polskich malaistów uważa się Roberta Stillera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malaj

rdzenny mieszkaniec Półwyspu Malajskiego lub Archipelagu Malajskiego

Osoby o tym nazwisku:

- Arben Malaj – albański polityk i ekonomista
- Argjend Malaj – kosowski piłkarz
- Dedë Malaj – katolicki duchowny, więzień polityczny
- Soni Malaj – albańska piosenkarka.
- Zef Malaj – albański polityk komunistyczny, dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malajalam

język z grupy drawidyjskich

- Język malajalam
- Pismo malajalam

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malajczyk

mieszkaniec Malajów

#### Źródła:

SJP.pl

# Malaje

potocznie o Półwyspie Malajskim lub Archipelagu Malajskim

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. dawne posiadłości brytyjskie na Półwyspie Malajskim;

Malaje (ang. i malajski Malaya) – nazwa stosowana na określenie dawnych posiadłości brytyjskich na Półwyspie Malajskim (do 1946 r. kilku, następnie jednej powstałej w wyniku ich połączenia), od 1957 r. zaś do niepodległego państwa, które w 1963 roku przekształciło się w Malezję (malajski Malaysia). Dla okresu do 1957 roku stosowana jest także nazwa Malaje Brytyjskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malajka

gatunek dużej kaczki; piżmówka malajska

Malajka, piżmówka malajska (Asarcornis scutulata) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), występujący w północno-wschodnich Indiach i w południowo-wschodniej Azji, obecnie skrajnie nieliczny i krytycznie zagrożony wyginięciem. Jedyny przedstawiciel rodzaju Asarcornis. Nie wyróżnia się podgatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malajski

przymiotnik od: Malaje (1. dawna posiadłość brytyjska na Półwyspie Malajskim;
2. potocznie:
a) Półwysep Malajski;
b) Archipelag Malajski)

przymiotnik

(1.1) dotyczący Malajów (lub Malezji)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Malezji i Malajów

Język malajski (mal. bahasa Melayu, بهاس ملايو), czasem też „malajsko-indonezyjski” – język austronezyjski używany w różnych zakątkach Azji Południowo-Wschodniej. Jest rodzimym językiem Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski, południową Tajlandię, Singapur oraz pewne regiony Sumatry i Borneo. Stanowi także język wehikularny (lingua franca) na obszarze Archipelagu Malajskiego (Nusantary). Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei oraz jednym z czterech języków urzędowych Singapuru. W Indonezji i Timorze Wschodnim jest znany jako język indonezyjski – w tym pierwszym kraju służy jako język urzędowy, a w drugim pełni funkcję języka roboczego. Łącznie posługuje się nim szacunkowo 200–250 mln ludzi (2009).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malajskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem malajskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malajskim

(1.3) spisany, stworzony w języku malajskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Malak

nazwisko

## Ludzie noszący nazwisko Malak

- Kazimierz Malak – polski żołnierz
- Tadeusz Malak – polski reżyser i aktor
- Waldemar Malak – polski sztangista
- Wojciech Malak – polski żużlowiec
- Piotr Malak – polski programista Android

## Postacie fikcyjne

- Darth Malak - postać z uniwersum Gwiezdnych Wojen

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malakka

1. półwysep w południowo-wschodniej Azji;
2. miasto i stan w malezji;
3. dawny sułtanat w Azji

- Malakka – półwysep w płd.-wsch. części Azji.
- Cieśnina Malakka – położona między Płw. Malajskim a Sumatrą.
- Malakka – miasto w Malezji.
- Malakka – stan w Malezji.
- Malakka – dawny sułtanat w Azji.
- malakka – materiał plecionkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malakkański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malakką, dotyczący Malakki

#### Źródła:

Wiktionary

# Malakofit

typ kserofitu, roślina dobrze znosząca krótkotrwałą suszę, mająca jednak liście stosunkowo miękkie i słabo zabezpieczone przed utratą wody, np. trawa stepowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Malakogamia

zapylanie roślin przez ślimaki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malakolog

specjalista w dziedzinie malakologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zool. zoolog zajmujący się badaniem mięczaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) zool. specjalistka zajmujący się badaniem mięczaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malakologia

nauka zajmująca się badaniem mięczaków; malakozoologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. zool. dział zoologii zajmujący się mięczakami;

Malakologia, malakozoologia (gr. malakós-miękki) – dział zoologii zajmujący się badaniem mięczaków. Obejmuje ich morfologię, embriologię, fizjologię, ekologię, biologię i systematykę. Ukształtowała się w XIX wieku. Podstawy dał Martin Lister, zaś Georges Cuvier zapoczątkował systematyczną klasyfikację.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malakologiczny

przymiotnik

(1.1) zool. związany z malakologią, dotyczący malakologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Malakozoolog

specjalista w dziedzinie malakozoologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Malakozoologia

nauka zajmująca się badaniem mięczaków; malakologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. zool. dział zoologii zajmujący się mięczakami

Malakologia, malakozoologia (gr. malakós-miękki) – dział zoologii zajmujący się badaniem mięczaków. Obejmuje ich morfologię, embriologię, fizjologię, ekologię, biologię i systematykę. Ukształtowała się w XIX wieku. Podstawy dał Martin Lister, zaś Georges Cuvier zapoczątkował systematyczną klasyfikację.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malakozoologiczny

przymiotnik od: malakozoologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Malaksator

wielofunkcyjny robot kuchenny służący m.in. do tarcia owoców, mielenia mięsa i mieszania napojów; malakser

#### Źródła:

SJP.pl

# Malakser

wielofunkcyjny robot kuchenny służący m.in. do tarcia owoców, mielenia mięsa i mieszania napojów; malaksator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. robot kuchenny do rozdrabniania, mieszania, wyrabiania ciasta i ubijania

Robot kuchenny, wieloczynnościowe urządzenie kuchenne – urządzenie, najczęściej elektryczne, służące do wykonywania wielu czynności związanych z przygotowaniem posiłków. Jest to możliwe dzięki zastosowaniu wymiennych narzędzi, pojemników itp. Najczęściej możliwe jest wykonywanie takich czynności jak siekanie, mieszanie, ucieranie, wyrabianie ciast, mielenie mięsa, mielenie kawy oraz rozdrabnianie warzyw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malambo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. argentyński taniec ludowy wykonywany przez mężczyzn

Malambo – miasto w północnej Kolumbii, w departamencie Atlántico. Miasto zamieszkuje 99 058 osób.

- [1]

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Malamówka

wieś w Polsce

Malamówka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Maciejowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Maciejowicach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malamut

pies zaprzęgowy rasy alaskan malamut

#### Źródła:

SJP.pl

# Malankowo

Malankowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Lisewo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malanów

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce

- Malanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Malanów – część wsi Walichnowy w woj. łódzkim, w pow. wieruszowskim, w gminie Sokolniki
- Malanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Malanów
- Malanów – gromada w pow. tureckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malanowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malanówko

Malanówko – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Mochowo. Ma status sołectwa.

Wieś prywatna Królestwa Kongresowego, położona była w 1827 roku w powiecie lipnowskim, obwodzie lipnowskim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malanowski

przymiotnik od: Malanów

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Malanowa, związany z Malanowem

Malanowski (forma żeńska: Malanowska, liczba mnoga: Malanowscy) – polskie nazwisko.

Według danych zawartych w internetowej wersji "Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych" pod redakcją prof. Kazimierza Rymuta (wydanego w wersji tradycyjnej przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie) na początku lat 90. XX wieku nazwiskiem Malanowski posługiwało się 1897 osób żyjących, zarejestrowanych w bazie PESEL.

Osoby o nazwisku Malanowski

- Feliks Malanowski
- Franciszek Malanowski
- Jan Malanowski
- Mateusz Malanowski
- Wacław Malanowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malapropizm

użycie innego wyrazu niż zamierzony, zazwyczaj z mimowolnie komicznym efektem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. użycie innego słowa czy wyrażenia niż zamierzony, często dające komiczny efekt;

Malapropizm (fr. mal-à-propos „nie w porę”) – omyłka słowna polegająca na użyciu w wypowiedzi wyrazu o mylnym znaczeniu zamiast podobnego w brzmieniu właściwego wyrazu, tj. pomylenie paronimów. Chodzi przede wszystkim o wyrazy obce bądź książkowe, nieznane ludziom niewykształconym. Najczęściej efekty tak ukształtowanej wypowiedzi są komiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malara

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Malara – polski specjalista w zakresie górnictwa
- Zbigniew Malara – polski inżynier organizator przemysłu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malarewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malaria

ostra lub przewlekła choroba wywoływana przez wewnątrzkomórkowego pierwotniaka z gatunku zarodźców, przenoszonego przez komara widliszka; zimnica; febra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zimnica, rodzaj choroby tropikalnej;

Malaria, zimnica (śrdw. wł. mala aria ‘złe powietrze’; łac. malaria, plasmodiosis, dawne nazwy: febra z łac. febris = gorączka i paludyzm) – ostra lub przewlekła, tropikalna choroba pasożytnicza, której różne postacie wywoływane są przez jeden lub więcej z następujących gatunków jednokomórkowego pierwotniaka z rodzaju Plasmodium:

- z podrodzaju Laverania:
  - zarodźca sierpowatego (Plasmodium falciparum);
- z podrodzaju Plasmodium:
  - zarodźca ruchliwego (Plasmodium vivax);
  - zarodźca pasmowego (Plasmodium malariae);
  - zarodźca owalnego (Plasmodium ovale), co do którego obecnie uważa się na podstawie wyników badań molekularnych, że takson ten obejmuje w rzeczywistości dwa odrębne gatunki:
    - Plasmodium ovale curtisi
    - Plasmodium ovale wallikeri;
  - zarodźca małpiego (Plasmodium knowlesi).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. artystka, która maluje obrazy

Malarz (z niem. Maler, łac. pictor, pictorellus, iconista, imaginator) – rzemieślnik, artysta zajmujący się malarstwem. Jest to zawód polegający na pokrywaniu, malowaniu płaszczyzn, przedmiotów powłokami, liniami, punktami, kolorem, farbą, farbami, po to by je ochronić, zmienić ich własny kolor lub namalować, stworzyć obraz, wyobrażenie, iluzję tego co odbieramy zmysłem wzroku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Malarnia

pomieszczenie służące do barwienia, malowania produkowanych wyrobów; warsztat malarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Malarniczy

rzadko: charakterystyczny dla miejsca, w którym maluje się produkowane przedmioty

#### Źródła:

SJP.pl

# Malarski

dotyczący malarza albo malarstwa (np. pracownia malarska, zestaw malarski)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z malarstwem (dziedziną sztuki) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

(1.2) związany z malarstwem (rodzajem rzemiosła) lub malarzem, dotyczący tego malarstwa lub malarza

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. nadający się na temat obrazu, dzieła sztuki ze względu na walory estetyczne

## Osoby o nazwisku Malarski

- Henryk Malarski (1887–1955) – polski biochemik, fizjolog, zootechnik, specjalista w dziedzinie żywienia zwierząt,
- Marek Malarski (1949–2016) – polski specjalista inżynierii ruchu lotniczego, prof. dr hab. inż.,
- Stanisław Malarski (ur. 1931) – polski prawnik, doktor habilitowany nauk prawnych, profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Opolskiego,
- Tadeusz Malarski (1883–1952) – polski fizyk, radiotechnik, profesor Politechniki Lwowskiej, Politechniki Śląskiej i AGH w Krakowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malarskość

→ malarski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co malarskie

Patrz:malarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malarstwo

1. jedna z gałęzi sztuk plastycznych obejmująca obrazy wykonywane na płaszczyźnie za pomocą farb
2. ogół obrazów jakiegoś malarza

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. sztuka plastycznyastyczna posługująca się m.in. plama barwnaamą barwną, linią nakładaną na określoną powierzchnię (np. płótno, tektura, deska, ściana);

Malarstwo – jedna z gałęzi sztuk plastycznych, polegająca na nakładaniu farby lub barwnika na malowaną powierzchnię. Według innej definicji istotą malarstwa jest posługiwanie się linią i barwą na płaszczyźnie. Spośród sztuk plastycznych charakteryzuje się największymi możliwościami odtwórczymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malaryczny

będący objawem malarii, sprzyjający zachorowaniu na nią (np. okolice malaryczne, gorączka malaryczna)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do malarii, związany z malarią

(1.2) o obszarze, terenie: taki, na którym często występują zachorowania na malarię

(1.3) sprzyjający powstawaniu i rozwojowi ognisk malarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malarz

1. artysta zajmujący się malarstwem
2. rzemieślnik zarabiający malowaniem ścian, mebli itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Malarz (z niem. Maler, łac. pictor, pictorellus, iconista, imaginator) – rzemieślnik, artysta zajmujący się malarstwem. Jest to zawód polegający na pokrywaniu, malowaniu płaszczyzn, przedmiotów powłokami, liniami, punktami, kolorem, farbą, farbami, po to by je ochronić, zmienić ich własny kolor lub namalować, stworzyć obraz, wyobrażenie, iluzję tego co odbieramy zmysłem wzroku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malarzowy

→ malarz (dawniej); malarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Malarzyna

pogardliwie lub lekceważąco o malarzu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. słaby malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; zaliczana do asan stojących; wykonywana, kucając z możliwie połączonymi stopami, z łokciami rozpychającymi kolana na boki

#### Źródła:

Wiktionary

# Malation

organiczny związek chemiczny z grupy estrów kwasów fosforowych, pestycyd powszechnie stosowany w uprawach rolniczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek fosforoorganiczny o wzorze sumarycznym C10H19O6PS2, używany jako insektycyd, wykazujący się niską toksycznością wobec ludzi;

Malation – organiczny związek chemiczny z grupy estrów kwasów fosforowych i pochodnych kwasu bursztynowego. Jest parasympatomimetykiem wiążącym się nieodwracalnie z cholinoesterazą. Stosuje się go jako insektycyd, gdyż ma bardzo szerokie spektrum działania owadobójczego, natomiast stosunkowo niską toksyczność wobec ludzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malatura

obraz malowany farbami na ścianie lub na drewnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób malowania

Malatura – część ornamentyki architektonicznej stanowiąca obraz malowany farbami, zwłaszcza na ścianie lub na drewnie, ale także na szkle (spotyka się także malatury podszkliwne). Malatury (malowidła) w architekturze najczęściej spotykane są w połączeniu z takimi technikami malarskimi jak fresk, graffiti, medalion, monochrom, polichromia, panneau, supraporta czy petroglify.

Malaturą określa się również sposób malowania pojazdów szynowych i statków powietrznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malatyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malawi

1. jezioro w Afryce; Niasa;
2. państwo w Afryce ze stolicą w Lilongwe; Republika Malawi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. jedno z państw w Afryce;

(1.2) geogr. zob. Niasa. (jezioro)

Malawi, Republika Malawi (ang. Republic of Malawi; czewa Malaŵi, Dziko la Malaŵi) dawniej Niasa – państwo we wschodniej Afryce, bez dostępu do morza. Graniczy z Tanzanią, Mozambikiem i Zambią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malawijczyk

obywatel Malawi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Malawi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malawijka

obywatelka Malawi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Malawi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malawijski

przymiotnik od: Malawi

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Malawi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malawski

nazwisko

osoby noszące nazwisko Malawski:

- Artur Malawski – polski kompozytor, pedagog i dyrygent.
- Bożena Malawska – polska aktorka.
- Shantelle Malawski – kanadyjska zawodowa wrestlerka, bardziej znana jako Taylor Wilde.
- Tadeusz Malawski – doktor praw, adwokat, radca sądowy, urzędnik, działacz społeczny, burmistrz Sanoka.
- Zygmunt Malawski – polski aktor filmowy, teatralny, oraz telewizyjny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malborczanin

mieszkaniec Malborka; malborczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malborka

(1.2) osoba rodem z Malborka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malborczanka

mieszkanka Malborka; malborka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Malborka

(1.2) kobieta rodem z Malborka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malborczyk

mieszkaniec Malborka; malborczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Malborka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malbork

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Polsce, dawna stolica państwa krzyżackiego;

(1.2) geogr. adm. gmina wiejska w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie malborskim;

(1.3) geogr. część wsi Gapowo w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim;

Malbork (łac. Mariaeburgum, Mariae castrum, Marianopolis, niem. Marienburg) – miasto powiatowe, w województwie pomorskim nad Nogatem. Siedziba powiatu malborskiego, w 1309–1457 stolica państwa zakonu krzyżackiego. Malbork leży na obszarze dawnej Pomezanii, w historycznych Prusach na ziemi malborskiej, a etnograficznie na Powiślu. Miasto królewskie położone było w II połowie XVI wieku w województwie malborskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malborka

mieszkanka Malborka; malborczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Malborka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malborski

przymiotnik od: Malbork

przymiotnik

(1.1) od Malbork

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malcanów

2 miejscowości w Polsce

- Malcanów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Łuków
- Malcanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna

#### Źródła:

Wikipedia

# Malcharek

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Marta Malcharek – polska hydrotechnik i polityk, poseł na Sejm
- Mirosław Malcharek – polski dziennikarz, pisarz, artysta plastyk i satyryk
- Tomasz Malcharek – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malcherczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malcherek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malcheusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Malchus także Malcheusz, Malchos – zlatynizowane imię pochodzenia hebrajskiego, oznaczające „doradca”. Niektóre źródła wywodzą jego rodowód z języka punickiego, w którym oznaczałoby tyle co „panujący”, „mój król”.

Odpowiedniki w innych językach:

- angielski: Malchus
- francuski: Malchus, Malco
- grecki: Μάλχος
- hiszpański: Malco
- łaciński: Malchus
- niemiecki: Malchus
- rosyjski: Малх
- węgierski: Malkusnak
- włoski: Malco

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Malcheuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Malcheusz

#### Źródła:

Wiktionary

# Malchos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

- Grecka forma imienia Malchus
- Malchos – wczesnobizantyjski historyk
- Malchos – sługa, któremu św. Piotr odciął ucho według J 18,10

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Malchus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. imię|polski|m.;

Malchus także Malcheusz, Malchos – zlatynizowane imię pochodzenia hebrajskiego, oznaczające „doradca”. Niektóre źródła wywodzą jego rodowód z języka punickiego, w którym oznaczałoby tyle co „panujący”, „mój król”.

Odpowiedniki w innych językach:

- angielski: Malchus
- francuski: Malchus, Malco
- grecki: Μάλχος
- hiszpański: Malco
- łaciński: Malchus
- niemiecki: Malchus
- rosyjski: Малх
- węgierski: Malkusnak
- włoski: Malco

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Malchusowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od Malchus

#### Źródła:

Wiktionary

# Malciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malcok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. gw-pl|Śląsk Cieszyński. cukierek

#### Źródła:

Wiktionary

# Malcolm

[czytaj: malkolm] imię męskie

Miejscowości w USA:

- Malcolm – jednostka osadnicza w stanie Alabama, w hrabstwie Washington
- Malcolm – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Lancaster
- Malcolm – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Poweshiek

Gminy w USA:

- Malcolm (ang. Malcolm Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malcy

małe dzieci

#### Źródła:

SJP.pl

# Malczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malczewo

W Polsce

- Malczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo
- Malczewo – przysiółek wsi Zieleniewo w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik

- Malczewo – przystanek kolejowy

Zobacz też

- Maleczewo

#### Źródła:

Wikipedia

# Malczewski

nazwisko

Malczewski (forma żeńska: Malczewska; liczba mnoga: Malczewscy) – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malczów

Malczów (niem. Maltschawe) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malczyce

1. wieś w Polsce;
2. kolonia w Polsce;
3. wieś na Ukrainie

Malczyce (niem. Maltsch, 1945–1946 Małoszyn) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, siedziba gminy Malczyce. Na dzień 1 stycznia 2019 wieś liczyła 3216 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malczycki

przymiotnik od: Malczyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Malczyczanin

mieszkaniec Malczyc

#### Źródła:

SJP.pl

# Malczyczanka

mieszkanka Malczyc

#### Źródła:

SJP.pl

# Malczyk

modraszek malczyk - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Malczyk − polski piłkarz
- Marcin Malczyk − polski koszykarz
- Karol Malczyk − polski artysta malarz, rzeźbiarz i witrażysta
- Stanisław Malczyk − polski piłkarz
- Stanisław Malczyk − polski pilot wojskowy

Inne o tej nazwie:

- Modraszek malczyk − motyl dzienny z rodziny modraszkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malczyn

Malczyn – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nasielsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maldanin

Maldanin (niem. Maldaneyen, 1938–1945 Maldaneien) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz.

Miejscowość jest siedzibą sołectwa. Według podziału administracyjnego obowiązującego do 1998 roku należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maldonit

minerał, bizmutek złota

#### Źródła:

SJP.pl

# Male

stolica Malediwów

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Malediwów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malebranche

Nicolas Malebranche (ur. 6 sierpnia 1638, zm. 13 października 1715) – francuski filozof wywodzący się ze szkoły kartezjańskiej; także: duchowny katolicki ze zgromadzenia oratorian.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malec

małe dziecko płci męskiej; chłopczyk

czasownik niedokonany

(1.1) stawać się mniejszym

- malec – mały chłopiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malechówko

Malechówko (niem. Neu Malchow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Malechowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malechowo

nazwa kilku miejscowości w Polsce

W Polsce

- Malechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Ustronie Morskie
- Malechowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Malechowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
- Malechowo – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malechowski

przymiotnik od: Malechowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Malęcino

Malęcino (kaszb. Małãczëno) – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Bytowskim, w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Miastko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Wieś w składzie sołectwa Bobięcino.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malediwczyk

mieszkaniec Malediwów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Malediwów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malediwka

mieszkanka Malediwów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Malediwów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malediwski

→ Malediwy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Malediwy

(1.2) odnoszący się do archipelagu Malediwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Malediwów;

Patrz:Malediwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malediwskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem malediwskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malediwskim

(1.3) spisany, stworzony w języku malediwskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Malediwy

Maledywy (bardzo rzadko);
1. archipelag na Oceanie Indyjskim;
2. państwo w Azji ze stolicą w Male; Republika Malediwów

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. państwo i archipelag na Oceanie Indyjskim;

Malediwy (maled. ‏ދިވެހިރާއްޖެ‎, Diwehi Radźdźe; ofic. Republika Malediwów, maled. ‏ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ‎, Diwehi Radźdźege Dźumhurijja) – archipelag oraz państwo wyspiarskie o tej samej nazwie, położone na Oceanie Indyjskim, ok. 500 km na południowy zachód od południowego krańca Indii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maledywski

przymiotnik od: Maledywy (Malediwy); malediwski (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maledywy

bardzo rzadko: Malediwy (archipelag lub państwo)

Malediwy (maled. ‏ދިވެހިރާއްޖެ‎, Diwehi Radźdźe; ofic. Republika Malediwów, maled. ‏ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމުހޫރިއްޔާ‎, Diwehi Radźdźege Dźumhurijja) – archipelag oraz państwo wyspiarskie o tej samej nazwie, położone na Oceanie Indyjskim, ok. 500 km na południowy zachód od południowego krańca Indii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maleina

substancja służąca do wykrywania u zwierząt ukrytych postaci nosacizny

#### Źródła:

SJP.pl

# Maleinian

sól kwasu maleinowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Maleinowy

kwas maleinowy - najprostszy nienasycony kwas dwukarboksylowy, powstający z kwasu jabłkowego i z benzenu, stosowany m.in. do produkcji żywic syntetycznych i leków

#### Źródła:

SJP.pl

# Malejczyk

mieszkaniec Male

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Male

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malejka

mieszkanka Male

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Male

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malejski

przymiotnik od: Male (stolica Malediwów)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Male

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malek

nazwisko

Malek to jedna z form arabskiego słowa Malik.

Jako nazwisko:

- Natalia Malek (ur. 1988), polska poetka
- Rami Malek (ur. 1981), amerykański aktor pochodzenia egipskiego
- Redha Malek (1931–2017), polityk algierski
- Roman Malek (ur. 1951), polski sinolog i ksiądz katolicki
- Tatjana Malek (ur. 1987), niemiecka tenisistka polskiego pochodzenia
- Jan Michał Małek (ur. 1928), inżynier, emigrant osiadły w Kalifornii, przedsiębiorca, działacz polsko-amerykański

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maleńczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malendowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ludwik Malendowicz – polski endokrynolog
- Paweł Malendowicz – polski naukowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malendowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malenin

2 miejscowości w Polsce:

- Malenin – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Tczew
- Malenin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Witkowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Maleńka

1. mała dziewczynka;
2. pieszczotliwie w zwrocie do kobiety dorosłej lub zwierzęcia

Maleńka – debiutancki album polsko-ukraińskiej grupy Dagadana wydany 7 lutego 2010 roku przez Offside Records. Na płycie wystąpili gościnnie m.in.: Gaba Kulka, Karim Martusewicz i Afrojax.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maleńki

zdrobnienie od: mały

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maleństwo

1. pieszczotliwie o małym dziecku lub młodym zwierzęciu;
2. coś bardzo małego lub błahego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pieszcz. małe stworzenie – dziecko lub zwierzę

(1.2) pot. coś bardzo małego, nieistotnego

(1.3) przest. dzieciństwo

(1.4) pot. eufem. srom

Maleństwo (ang. Roo) – mały kangur, postać z literatury dziecięcej stworzona w 1925 przez brytyjskiego pisarza Alana Alexandra Milne’a. Maleństwo żyje razem z noszącą go w torbie Kangurzycą. Jest dobrym przyjacielem Puchatka, a jego najlepszym przyjacielem jest Tygrys, z którym lubi brykać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maleńtas

rzadziej: maleństwo, maleńkie dziecko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malerzów

Malerzów (niem. Maliers) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Dobroszyce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malesa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maleszewski

nazwisko

- Stanisław Maleszewski (1903-1995), powstaniec śląski, podpułkownik kawalerii WP
- Wiktor Maleszewski (1883-1941), polski lekarz i samorządowiec, prezydent Wilna
- Klemens Maleszewski (1798-1873), polski lekarz psychiatra
- Tytus Maleszewski (1827-1898), polski malarz
- Zbigniew Maleszewski (1924-2017), polski rzeźbiarz i architekt

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maleszka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maleszów

Maleszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Kondratowice.

Wieś położona jest nad Małą Ślęzą. W pierwszej dekadzie XXI wieku planowano w ramach programu małej retencji budowę w rejonie wsi zapory wodnej o wysokości 11,11 m i długości 338 m. Utworzony zbiornik retencyjny miał mieć pojemność użytkową 2,3 mln m³ i pojemność całkowitą 5,6 mln m³.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malewice

Malewice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Dziadkowice. Leży nad rzeką Leśną.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Bolesnej w Osmoli.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malewicz

nazwisko

Malewicz:

- Anna Malewicz-Madey (ur. 1937) – polska śpiewaczka operowa;
- Kazimierz Malewicz (1879–1935) – rosyjski malarz, teoretyk sztuki, pochodzenia polskiego;
- Lucjan Malewicz (ur. ok. 1837) – duchowny katolicki, uczestnik powstania styczniowego, zesłaniec;
- Marian Dorotycz-Malewicz (1895–1945) – podpułkownik łączności Wojska Polskiego
- Tadeusz Malewicz (ur. 1950) – inżynier, działacz mniejszości polskiej na Białorusi
- Władimir Malewicz (ur. 1985) – rosyjski hokeista.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malewo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Malewo – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
- Malewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż
- Malewo – przysiółek wsi Łoza w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Stary Targ
- Malewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń

#### Źródła:

Wikipedia

# Malewski

nazwisko

- Andrzej Malewski – polski metodolog nauk społecznych
- Bronisław Malewski – generał podporucznik lekarz Wojska Polskiego
- Franciszek Malewski− polski prawnik
- Józef Malewski – lekarz weterynarii, generał brygady Wojska Polskiego
- Juliusz Malewski – działacz narodowy, społeczny i polityczny na Warmii
- Marcin Malewski – polski piłkarz ręczny, grający na pozycji skrzydłowego
- Ryszard Malewski – polski inżynier elektrotechnik, profesor nauk technicznych
- Wiktor Malewski – podporucznik, weteran powstania styczniowego
- Zygmunt Malewski – polski literat, archiwariusz miejski, badacz historii Bydgoszczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malewszczyzna

wieś w Polsce

Malewszczyzna – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Krasnobród. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 849.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Krasnobród. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 148 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Opatrzności Bożej w Bondyrzu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malezja

państwo w Azji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 330,803 km², ludność 34 564 810 (według stanu na 2024 r.), stolica Kuala Lumpur (ok. 8,419 mln mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.

Malezja na Półwyspie Malajskim graniczy z Tajlandią i Singapurem, na wyspie Borneo z Brunei i Indonezją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malezyjczyk

obywatel Malezji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Malezji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malezyjka

obywatelka Malezji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Malezji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malezyjski

związany z Malezją

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Malezja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. zob. malajski.

Język malezyjski (malez. bahasa Malaysia) – określenie języka malajskiego używanego w Malezji. Termin ten może określać standard języka malajskiego funkcjonujący w Malezji, pozwalając odróżnić ten wariant od odmian stosowanych w sąsiednich krajach, takich jak język indonezyjski. Sformułowanie to podkreśla także, że narodowy język malajski należy nie tylko do Malajów, lecz do wszelkich grup etnicznych zamieszkujących kraj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malgasja

nieoficjalna nazwa Republiki Malgaska (Madagaskaru)

#### Źródła:

SJP.pl

# Malgaski

dotyczący Malgaszów, charakterystyczny dla Malgaszów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malgaszami, dotyczący Malgaszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język malgaski;

Język malgaski (Fiteny malagasy) – język należący do rodziny austronezyjskiej, zaliczany do grupy barito. Używany jest przede wszystkim na Madagaskarze (gdzie ma status języka urzędowego, obok francuskiego) oraz przez skupiska osób pochodzenia malgaskiego na Komorach, Reunionie i Majotcie.

Jest to jedyny język austronezyjski funkcjonujący w Afryce oraz najbardziej wysunięty na zachód przedstawiciel tej rodziny. Nie jest spokrewniony z sąsiednimi językami Afryki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malgaskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem malgaskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem malgaskim

(1.3) spisany, stworzony w języku malgaskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Malgasz

rdzenny mieszkaniec Madagaskaru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) etn. rdzenny mieszkaniec Madagaskaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malgasze

rdzenni mieszkańcy Madagaskaru; Malgaszowie

Malgasze – autochtoniczna ludność Madagaskaru. Naród ten liczy ok. 20 mln osób. Posługują się językiem malgaskim, wyznają w większości chrześcijaństwo.

Na etnogenezę Malgaszów złożyła się przede wszystkim ludność austronezyjska, która przybyła z Archipelagu Malajskiego (w szczególności z południowego Borneo) w okresie od VII do XIII w. n.e. (według starszej propozycji – ok. V w.), a także negroidalni (czarnoskórzy) osadnicy z Afryki (pochodzenia Bantu). Istnieje możliwość, że w migracji wczesnej ludności malgaskiej uczestniczyły też inne grupy austronezyjskie, zwłaszcza Malajowie i Jawajczycy. Prawdopodobne jest też, że migracja rozpoczęła się przed VII w. i następowała falami na przestrzeni kilku stuleci. Same pierwsze kontakty między Afryką Wschodnią a Azją Południowo-Wschodnią sięgają jeszcze wcześniejszego okresu, o czym świadczą fakty biologiczne i cechy kultury materialnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malgaszka

rdzenna mieszkanka Madagaskaru

#### Źródła:

SJP.pl

# Malgaszowie

rdzenni mieszkańcy Madagaskaru; Malgasze

#### Źródła:

SJP.pl

# Malherbe

nazwisko, np. François de Malherbe (1555-1628), poeta francuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Malhowice

Malhowice (ukr. Малковичі, Мальговичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Przemyśl. Miejscowość ta znajduje się 100–150 metrów od granicy polsko-ukraińskiej, odległość od Przemyśla wynosi ok. 10 km.

We wsi był przystanek kolejowy Malhowice.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mali

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Bamako;

(1.2) hist. średniowieczne imperium w Afryce;

(1.3) geogr. miasto w Gwinei;

(1.4) geogr. prefektura w Gwinei ze stolicą w Mali (1.3);

Mali, oficjalnie Republika Mali (fr. République du Mali) – śródlądowe państwo położone w Afryce Zachodniej, siódme co do wielkości w Afryce ze stolicą w Bamako, graniczy z Algierią na północy, Nigrem i Burkina Faso na wschodzie, Wybrzeżem Kości Słoniowej i Gwineą na południu oraz z Senegalem i Mauretanią na zachodzie. Członek Unii Afrykańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malibu

rum wytwarzany z kokosów, pochodzący z Barbadosu

- Malibu – miasto w stanie Kalifornia w USA
- malibu – napój alkoholowy
- Chevrolet Malibu – samochód osobowy produkowany przez General Motors
- „Malibu” – singel grungowego zespołu Hole
- „Malibu” – singel Miley Cyrus

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malice

W Polsce

- Malice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Malice – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
- Malice – przysiółek w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Świercze, sołectwo Bruliny
- Malice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Obrazów
- Malice – dzielnica Blachowni w woj. śląskim, w pow. częstochowskim
- Malice – przystanek kolejowy

#### Źródła:

Wikipedia

# Malicki

nazwisko

osoby noszęce nazwisko Malicki:

- Adam Malicki
  - Adam Malicki (1896/1897–1949) – polski malarz
  - Adam Malicki (1907–1981) – polski geograf, profesor nauk przyrodniczych
  - Adam Malicki (ur. 1955) – polski dr hab. nauk weterynaryjnych

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Maligna

wysoka gorączka, której towarzyszy majaczenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysoka gorączka, której towarzyszą zaburzenia świadomości i majaczenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maligłówka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malijczyk

obywatel Mali

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malijka

obywatelka Mali

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Mali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malijski

związany z Mali

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Mali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malik

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ktoś niskiego wzrostu

Malik (arab. ‏ملك‎ malik „król, suweren”) – w Indiach: tytuł pochodzenia arabskiego, przyznawany osobistościom państwa muzułmańskiego, a także ludziom zasłużonym dla nauki. Forma żeńska brzmi malika (arab. ‏ملكة‎). Z czasem tytuł ten stał się patronimikum.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malikici

zwolennik szkoły prawa muzułmańskiego stworzonej w VIII wieku w Medynie przez Malika Ibn Anasa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malikicki

→ malikita

Patrz:malikita

#### Źródła:

SJP.pl

# Malikita

zwolennik szkoły prawa muzułmańskiego stworzonej w VIII wieku w Medynie przez Malika Ibn Anasa

#### Źródła:

SJP.pl

# Malikitka

→ malikita

Patrz:malikita

#### Źródła:

SJP.pl

# Malimo

technologia wytwarzania przędzy gładkiej lub puszystej, polegająca na przeszywaniu niezwiązanego wątku i osnowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Malina

roślina z rodziny różowatych występująca w wielu gatunkach, w Polsce najbardziej pospolita malina właściwa; owoc takiej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus|L.|ref=tak., rodzaj krzewów z rodziny różowatych;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Rubus idaeus|L.|ref=tak., krzew maliny właściwej

(1.3) pot. kulin. owoc maliny właściwej (1.2)

- malina – roślina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malinconico

określenie wykonawcze: melancholijnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Malineczka

zdrobnienie od: malinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Maliniak

1. zarośla malin;
2. nagromadzenie bloków skalnych u podnóża zbocza górskiego utworzone wskutek ich odpadania od ścian skalnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zarośla malin

(1.2) spoż. nalewka lub miód pitny na bazie malin

(1.3) środ. przestępcze tanie wino owocowe

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. kynol. malinois, typ owczarka belgijskiego

maliniak:

- zarośla malin
- pitny miód na malinach

W Polsce

- Maliniak – część wsi Baraki Chotumskie w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Maliniak – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg
- Maliniak – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Wielbark
- Maliniak – przystanek kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malinica

zakaźna choroba tropikalna o przebiegu podobnym do kiły; frambezja, framboezja, jagodzica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba zakaźna wywoływana przez krętka bladego, powodująca zmiany skórne oraz kostne;

Malinica (frambezja, jagodzica) - bakteryjna choroba zakaźna, zaliczana do tzw. krętkowic endemicznych lub inaczej zwanych krętkowicami niewenerycznymi. Czynnikiem etiologicznym jest bakteria krętek blady (Treponema pallidum) subsp. pertenue

Do grupy krętkowic endemicznych zaliczamy także kiłę endemiczną i pintę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malinieć

rzadko: nabierać koloru różowoczerwonego, owoców maliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Maliniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. suche pędy malin

#### Źródła:

Wiktionary

# Malinisko

1. miejsce w lesie, gdzie rosną maliny; maliniak;
2. zgrubienie od: malina

#### Źródła:

SJP.pl

# Malinka

1. zdrobnienie od: malina;
2. cukierek w kształcie i kolorze maliny, nadziewany konfiturą;
3. ślad na skórze po pocałunku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: malina

(1.2) pot. ślad na skórze po intensywnym pocałunku;

(1.3) uczn. coś ładnego

- malinka – ślad pozostały po pocałunku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malinke

język urzędowy Mali

Malinke – grupa ludów w Afryce Zachodniej, licząca ok. 25 mln osób, będąca częścią większej rodziny plemion Mande. Zamieszkują głównie na terytorium Gwinei, Mali, Senegalu, Gambii, Sierra Leone, Gwinei Bissau, Wybrzeża Kości Słoniowej, Burkina Faso i Liberii. Mówią językiem malinke, zwykle wyznają islam. Dzielą się na wiele plemion i grup etnicznych, m.in. Bambara, Maninka, Mandinka, Diula, Khasonke, Kuranko, Mahou, Marka, Jalunka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malinnik

miejsce uprawy malin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. miejsce uprawy malin, plantacja malin

(1.2) daw. spoż. miód pitny albo nalewka na bazie malin

Malinnik – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Miłomłyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malinois

[czytaj: malinła] belgijski pies pasterski

Malinois – (wym [ˌmaliˈnwɑ]) jeden z belgijskich psów pasterskich, obok groenendaela, tervuerena i laekenoisa, w zależności od narodowego klubu uznawanych za odrębne rasy psów (np. we Francji lub w Stanach Zjednoczonych) lub odmiany w obrębie rasy owczarek belgijski (np. w systematyce ras według FCI.), zaliczane do ras pasterskich i zaganiających, zaklasyfikowane do sekcji psów pasterskich (owczarskich).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malinojeżyna

krzew będący krzyżówką maliny właściwej i jeżyny krzewiastej

Malinojeżyna (ang. Tayberry) – mieszaniec dwóch gatunków roślin z rodziny różowatych. Powstał w wyniku skrzyżowania maliny właściwej (Rubus idaeus) z jeżyną krzewiastą (Rubus fruticosus). Malinojeżyna została wyhodowana w 1962 roku w Szkockim Instytucie Produkcji Roślinnej (Scottish Crops Research Institute) w Dundee.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malinotruskawka

roślina z rodzaju różowatych, o owocach podobnych do maliny i truskawki

Malina ponętna, truskawko-malina (Rubus illecebrosus Focke) – gatunek roślin z rodziny różowatych. Pochodzi z Japonii, jest uprawiany w wielu regionach świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malinowice

Malinowice (dawniej Malinowicze, Malynowicze, Malinowycze) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie będzińskim, w gminie Psary (jedno z 10 sołectw).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Malinowiec

1. pryszczarek malinowiec - gatunek muchówki, której larwy żerują na malinie;
2. przeziernik malinowiec - gatunek motyla z rodziny przeziernikowatych

Malinowiec – część kolonii Karlusin w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski.

W latach 1934-59 w granicach Sokołowa Podlaskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Serca Najświętszej Maryi Panny w Sokołowie Podlaskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malinówka

odmiana jabłoni o malinowoczerwonych owocach; też owoc tej odmiany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na malinach

(1.2) bot. ogrod. odmiana jabłoni o owocach koloru malinowoczerwonego

(1.3) ogrod. spoż. kulin. cuk. jabłko koloru malinowoczerwonego, owoc malinówki (1.2)

- malinówka:

1. odmiana jabłoni o malinowoczerwonych owocach; też: owoc tej odmiany
2. Malinówka – wódka z sokiem malinowym lub nalewka na malinach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malinowoczerwony

czerwony o odcieniu malinowym

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru czerwonego o odcieniu malinowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malinowski

nazwisko

Malinowski (forma żeńska: Malinowska; liczba mnoga: Malinowscy) – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malinowszczyzna

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Malinowszczyzna – kolonia w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Łomazy
- Malinowszczyzna – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce

miejscowości na Białorusi:

- Malinowszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowwiecie Lebiedziewo
- Malinowszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie czaśnickim, w sielsowiecie Kruglice.
- Malinowszczyzna – dawna wieś i folwark w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Koroby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malinowy

1. dotyczący maliny (krzewu) np. malinowy zagajnik;
2. zrobiony z owoców maliny, mający smak malin, zapach malin;
3. mający kolor dojrzałych owoców maliny, różowoczerwony

przymiotnik

(1.1) dotyczący malin (krzewów i owoców)

(1.2) kulin. przyrządzony z malin, z dodatkiem owoców malin

(1.3) mający kolor dojrzałego owocu maliny, różowoczerwony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maliński

nazwisko

Maliński (forma żeńska: Malińska; liczba mnoga: Malińscy) – polskie nazwisko. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 2720 osób.

Osoby o tym nazwisku:

- Edmund Maliński (ur. 27 listopada 1949) – polski polityk, nauczyciel, senator II kadencji
- Eustachy Maliński (zm. 1621) – biskup greckokatolicki, ordynariusz łucko-ostrogski
- Jan Maliński (ur. 1 marca 1917, zm. 6 lutego 2006) – polski lotnik, uczestnik kampanii wrześniowej i bitwy o Anglię
- Marcin Maliński (ur. 10 stycznia 1973) – polski pływak, olimpijczyk, medalista MŚ i ME
- Mieczysław Maliński (ur. 31 października 1923, zm. 15 stycznia 2017) – polski duchowny katolicki, pisarz, publicysta „Dziennika Polskiego”
- Paweł Maliński (ur. 1790, zm. 1853) – polski rzeźbiarz, wolnomularz
- Tadeusz Maliński (ur. 1946) – polski chemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malisz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maliszewko

wieś w Polsce

Maliszewko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maliszewo

wieś w Polsce

Maliszewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Lipno.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maliszewski

nazwisko

- Maliszewski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku nazwisko to nosi 9935 polskich obywateli.

Osoby o nazwisku Maliszewski:

- Aleksander Maliszewski (1901–1978) – polski poeta
- Aleksander Maliszewski (ur. 1952) – polski muzyk
- Damian Maliszewski (ur. 1982) – polski muzyk
- Edward Maliszewski (ujednoznacznienie)
- Julian Maliszewski (1951–2020) – polski językoznawca
- Kazimierz Maliszewski (ur. 1950) – polski historyk
- Marian Maliszewski (1932–1983) – polski górnik
- Mariusz Maliszewski (1957–2006) – polski grafik, rysownik, poeta i typograf
- Michał Maliszewski (ok. 1560–1608) – opat komendatoryjny benedyktynów na Św. Krzyżu z woli Zygmunta III
- Norbert Maliszewski (ur. 1976) – polski psycholog społeczny
- Piotr Maliszewski (ur. 1960) – polski działacz opozycyjny
- Witold Maliszewski (ujednoznacznienie)
- Władysław Maliszewski (ujednoznacznienie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malizna

pejoratywnie o czymś małym, miernym, słabym, o niewielkiej wartości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. pot. (także. z politowaniem lub lekcew.

(1.2) rzad. pot. (także. z politowaniem lub lekcew.

Mirosław Danielak, pseudonim „Malizna” (ur. 1950) – polski gangster, przestępca, członek zarządu gangu pruszkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malka

nazwisko

Malka – miejscowość w Jordanii, w muhafazie Irbid. W 2015 roku liczyła 11 706 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malkiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Irena Malkiewicz – polska aktorka
- Jan Malkiewicz – polski urzędnik
- Krzysztof Malkiewicz – polski i amerykański reżyser i operator filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malkontencki

właściwy malkontentowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Malkontenckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest malkontenckie; cecha tych, którzy są malkontenccy

#### Źródła:

Wiktionary

# Malkontenctwo

negatywny stosunek do wszystkiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postawa nacechowana ciągłym niezadowoleniem z życia, wynajdywaniem we wszystkim cech negatywnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malkontent

człowiek negatywnie nastawiony do życia, niezadowolony z rzeczywistości, we wszystkim doszukujący się ujemnych stron; maruda, zrzęda, tetryk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek niezadowolony ze wszystkiego, doszukujący się wad we wszystkim i wszystkich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malkontentka

niezadowolona ze wszystkiego kobieta

#### Źródła:

SJP.pl

# Malkontentyzm

doszukiwanie się ujemnych stron wszystkiego; skłonność do narzekania

#### Źródła:

SJP.pl

# Mall

[czytaj: mol] duże centrum handlowe

Osoby:

- Caroline Mall – szwajcarska polityczka
- Joël Mall – cypryjski piłkarz
- Lena Mall – niemiecka aktorka
- Ram Adhar Mall – indyjski filozof
- Roland Mall – niemiecki piłkarz

Inne:

- Mall – amerykański film
- Mall – piosenka Eugenta Bushpepy
- Mall.cz – czeski sklep internetowy
- Mall GmbH – niemieckie przedsiębiorstwo
- Mall of America – centrum handlowe
- Mall Tycoon – gra komputerowa
- Mall Tycoon 2 – gra komputerowa
- Mall walking – forma rekreacji
- The Mall – aleja w Londynie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mallarmé

[czytaj: malarME] nazwisko francuskie, m.in. Stéphane Mallarmé (1842-1898) - poeta francuski, twórca i teoretyk poezji symbolicznej

Stéphane Mallarmé, właśc. Étienne Mallarmé (ur. 18 marca 1842 w Paryżu, zm. 9 września 1898 w Valvin, Vulaines-sur-Seine, koło Fontainebleau) – francuski poeta, teoretyk sztuki i krytyk literacki uważany za najwybitniejszego przedstawiciela XIX-wiecznego symbolizmu; kojarzony również z dekadentyzmem oraz parnasizmem szkoły Charlesa Leconte de Lisle’a. Tłumacz liryki Edgara Allana Poego na prozę poetycką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malle

[czytaj: mol] duże centrum handlowe

Belgia:

- Malle – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia

Wyspy Marshalla:

- Malle – wyspa

Osoby:

- Gunter Malle – niemiecki matematyk
- Julia Malle – austriacka polityczka
- Louis Malle – francuski reżyser
- Wilhelm Malle – austriacki lekkoatleta
- Xavier Malle – francuski biskup

Inne:

- Malle Babbe – obraz

Zobacz też:

- Male
- Mallé

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mallorca

[czytaj: majorka] wyspa hiszpańska w zachodniej części Morza Śródziemnego; Majorka

Majorka (hiszp. i kat. Mallorca) – największa w archipelagu Balearów wyspa hiszpańska na Morzu Śródziemnym o długości około 100 km i powierzchni 3640 km². Zamieszkuje ją 859 289 mieszkańców. Głównym miastem i stolicą wyspy jest Palma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malm

epoka okresu jurajskiego

Malm (nep. मल्म) – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu w strefie Dhawalagiri w dystrykcie Baglung. Według nepalskiego spisu powszechnego z 2011 roku liczył on 1067 gospodarstw domowych i 4620 mieszkańców (2571 kobiet i 2049 mężczyzn).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malmignat

gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych, bliski krewny czarnej wdowy; karakurt

Karakurt, karakurt trzynastokropki, malmignat (Latrodectus tredecimguttatus) – gatunek jadowitego pająka z rodziny omatnikowatych (Theridiidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malmignatto

pająk, karakurt włoski

#### Źródła:

SJP.pl

# Malmijski

przymiotnik od:
1. Malmö (miasto w Szwecji);
2. Malmo (wieś w USA)

#### Źródła:

SJP.pl

# Malmö

miasto w Szwecji

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund;

Malmö (wym. IPA [ˈmalːˈmøː]) – miasto (tätort) w południowej Szwecji i port morski położony nad cieśniną Öresund w południowo-zachodniej części prowincji historycznej (landskap) Skania, siedziba władz (residensstad) regionu administracyjnego (län) Skania, powstałego w 1997 roku po połączeniu dotychczasowych regionów Malmöhus i Kristianstad, ośrodek administracyjny (centralort) gminy Malmö (Malmö kommun lub Malmö stad). Do obszaru tätortu Malmö zalicza się także Arlöv, siedzibę władz (centralort) sąsiedniej gminy Burlöv.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malmowy

przymiotnik od: malm

#### Źródła:

SJP.pl

# Malmurzyn

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim

Malmurzyn – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Mniów.

Wieś leżąca w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego należała w XVI wieku do Tarłów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malmurzyński

→ Malmurzyn

Patrz:Malmurzyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Malocchio

według wierzeń ludowych: złe oko, złe spojrzenie przynoszące nieszczęście; malokkio

#### Źródła:

SJP.pl

# Malokkio

według wierzeń ludowych: złe oko, złe spojrzenie przynoszące nieszczęście; malocchio

#### Źródła:

SJP.pl

# Malone

Stany Zjednoczone:

- Malone – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Jackson
- Malone – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
- Malone – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin
- Malone – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Hill
- Malone – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Grays Harbor
- Malone (ang. Malone Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Tazewell
- Malone (ang. Malone Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Franklin

#### Źródła:

Wikipedia

# Malonowo

wieś w Polsce

Malonowo (niem. Mallnow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Karlino. W latach 1975–1998 wieś należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 142 mieszkańców.

Wieś wchodząca w skład sołectwa:

- Krukowo

Osada wchodząca w skład sołectwa:

- Kozia Góra

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malonowy

kwas malonowy - kwas z grupy dikarboksylowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Malonylomocznik

heterocykliczny związek organiczny, ciało stałe; stosowany głównie do produkcji tworzyw sztucznych; duże znaczenie w lecznictwie mają jego pochodne - barbiturany; kwas barbiturowy

Kwas barbiturowy (malonylomocznik) – organiczny związek chemiczny, heterocykliczny amid występujący w kilku formach tautomerycznych.

Został odkryty w roku 1863 przez Adolfa von Baeyera.

Jest otrzymywany w reakcji mocznika z kwasem malonowym:

C-alkilopochodne kwasu barbiturowego nazywane są barbituranami. Stosuje się je jako środki nasenne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malować

pokrywać coś farbą lub lakierem

czasownik przechodni niedokonany (dk. pomalować)

(1.1) techn. nakładać farbę na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełniać coś kolorem

(1.2) regionalizm. fryzj. nakładać farbę na włosy

czasownik przechodni niedokonany (dk. namalować)

(2.1) szt. tworzyć obraz lub dzieło malarskie

(2.2) przen. książk. ukazywać coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. umalować)

(3.1) kosmet. nakładać kolorowe kosmetyki na twarz (np.: szminkę na usta, tusz na rzęsy, cienie na powieki, róż na policzki itp.)

czasownik zwrotny niedokonany malować się (dk. umalować się)

(4.1) kosmet. robić sobie makijaż

czasownik zwrotny niedokonany malować się (dk. brak)

(5.1) (o uczuciu, stanie ducha) ukazywać się, uwidaczniać się na twarzy lub w postawie człowieka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malowanie

przestarzałe: to, co zostało namalowane, np. obraz, malowidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nakładanie farby na jakąś powierzchnię (płótno, papier, tekturę, ścianę), wypełnianie czegoś kolorem

(1.2) przest. coś co zostało namalowane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malowanka

1. książka z obrazkami do malowania dla dzieci;
2. obrazek namalowany przez dziecko lub twórcę ludowego

Malowanka (ukr. Мальованка) – wieś na Ukrainie w rejonie lwowskim (wcześniej w rejonie gródeckim) obwodu lwowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malowanko

zdrobnienie od: malowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Malowarka

maszyna do malowania poziomych znaków na jezdni

#### Źródła:

SJP.pl

# Malowidełko

zdrobnienie od: malowidło

#### Źródła:

SJP.pl

# Malowidło

obraz malowany farbami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obraz malowany farbami, zwłaszcza na ścianie

(1.2) lekcew. obraz bez wartości

(1.3) pot. farba, coś nadającego kolor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malownictwo

dawniej: malarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Malowniczy

1. efektowny pod względem malarskim;
2. wyrazisty, sugestywny

przymiotnik

(1.1) pełny walorów malarskich

(1.2) przedstawiający coś wyraźnie, w sposób barwny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malpigia

rodzaj roślin z rodziny malpigiowatych

Malpigia (Malpighia) – rodzaj roślin należący do rodziny malpigiowatych. Obejmuje co najmniej 108 gatunków. Rośliny te występują w południowej części Ameryki Północnej i północno-zachodniej Ameryki Południowej – na obszarze od Teksasu po Ekwador. Jako introdukowane obecne są w Azji południowo-wschodniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malpigiowate

o cechach malpigiowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malpigiowaty

o cechach malpigiowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Malpigiowce

rząd roślin okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malpolon

największy wąż europejski

Malpolon (Malpolon monspessulanus) – gatunek węża z kladu Caenophidia i rodziny Psammophiidae. Zamieszkuje południowo-zachodnią Europę i północno-zachodnią Afrykę. Wąż słabo jadowity o uzębieniu typu Opistoglypha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malraux

[czytaj: malRO] nazwisko francuskie, m.in. André Malraux (1901-1976) - francuski pisarz, krytyk i historyk sztuki, polityk

#### Źródła:

SJP.pl

# Malski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Malstrom

prąd morski powstający u wybrzeży Norwegii przy wejściach do fiordów i cieśnin; maelstrom; malström

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. prąd morski z silnymi wiatrami, który powstaje przy wejściach do norweskich fiordów, towarzyszą mu wiry wodne;

Malstrom – silny prąd morski na Morzu Norweskim. Powstaje przy wejściach do norweskich fiordów i cieśnin na skutek przypływów i odpływów. Towarzyszą mu wiry wodne.

Spopularyzowany został w literaturze za sprawą Juliusza Verne’a (Dwadzieścia tysięcy mil podmorskiej żeglugi) i Edgara Allana Poego(W bezdni malströmu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malsztok

przestarzale: patyk służący do podpierania ręki przy precyzyjnych pociągnięciach pędzla czy ołówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Malta

1. wyspa na Morzu Śródziemnym;
2. Republika Malty; państwo w Europie;
3. dzielnica rekreacyjna Poznania

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) geogr. wyspa na Morzu Śródziemnym;

(1.3) geogr. duży sztuczny zbiornik wodny w Poznaniu

Malta, Republika Malty (malt. Repubblika ta’ Malta, ang. Republic of Malta) – wyspiarskie państwo-miasto położone w Europie Południowej, na Morzu Śródziemnym, 81 km na południe od Włoch. Obejmuje cały archipelag Wysp Maltańskich, jednakże większość ludności mieszka na głównej wyspie o tej samej nazwie, w zespole miejskim Valletty – stolicy Malty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maltańczyk

rasa psa domowego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Malty

Maltańczyk – nazwa oryginalna: Maltanase mana – jedna z ras psów, należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji biszonów i ras pokrewnych w podsekcji biszony. Typ lisowaty. Nie podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maltanka

obywatelka Malty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Malty

Kolejka Parkowa Maltanka (popularnie zwana Maltanką) – znajdująca się w obrębie Poznania linia kolejowa o całkowitej długości torów 3850 m. Kolejka należy do Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacyjnego w Poznaniu. Kursuje pomiędzy rondem Śródka a Nowym Zoo, przewożąc rocznie około 120 tysięcy pasażerów. Rozstaw szyn toru kolejki wynosi 600 mm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maltański

przymiotnik od: Malta

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. odnoszący się do państwa Malta

(1.2) geogr. odnoszący się do wyspy Malta

(1.3) odnoszący się do katolickiego Zakonu Maltańskiego, związany z nim

(1.4) techn. wykorzystujący mechanizm maltański albo mający jego postać

(1.5) związany z jeziorem Malta w Poznaniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Malty;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maltańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem maltańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem maltańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku maltańskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Maltaza

enzym występujący w słodzie, w kiełkujących ziarnach jęczmienia oraz w przewodzie pokarmowym zwierząt i człowieka, rozkładający dwucukier maltozę na glukozę

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maltazy

enzym występujący w słodzie, w kiełkujących ziarnach jęczmienia oraz w przewodzie pokarmowym zwierząt i człowieka, rozkładający dwucukier maltozę na glukozę

#### Źródła:

SJP.pl

# Maltitol

naturalna substancja słodząca występująca w kukurydzy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naturalny słodzik pozyskiwany z maltozy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maltitolowy

→ maltitol

Patrz:maltitol

#### Źródła:

SJP.pl

# Maltodekstryna

popularny dodatek do żywności, wielocukier otrzymywany ze skrobi poprzez częściową hydrolizę

Dekstryny – grupa złożonych węglowodanów, zbudowanych z pochodnych cukrów prostych, połączonych wiązaniami α-1,4-glikozydowymi, o długości od 3 do ok. 12–14 merów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maltoza

dwucukier zbudowany z dwóch cząsteczek glukozy, otrzymywany w drodze rozkładu skrobi i stanowiący główny składnik słodu; cukier słodowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. dwucukier składający się z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem glikozydowym; wzór chemiczny|C12H22O11.;

Maltoza (cukier słodowy), C12H22O11 – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodanów, disacharyd zbudowany z dwóch reszt D-glukozy połączonych wiązaniem α-1,4-O-glikozydowym. Jest cukrem redukującym. Tworzy dwa anomery, α i β, które w roztworach wodnych ulegają mutarotacji. Otrzymywana jest na drodze hydrolizy skrobi. Jest wykorzystywana jako środek słodzący oraz jako składnik pożywek dla bakterii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maltozowy

→ maltoza

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z maltozą, dotyczący maltozy; zawierający maltozę

Patrz:maltoza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maltretować

znęcać się nad kimś, czymś

czasownik przechodni

(1.1) znęcać się nad kimś lub czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maltretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maltretować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maltuzjanistka

→ maltuzjanista

Patrz:maltuzjanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Maltuzjanistyczny

→ maltuzjanizm; maltuzjański

#### Źródła:

SJP.pl

# Maltuzjanizm

Statyczna teoria zasobów, maltuzjanizm, teoria przeludnienia – teoria, której twórcą był Thomas Malthus, opublikowana w 1798 roku. Według Malthusa, skoro liczba ludności rośnie w postępie geometrycznym, a produkcja żywności – w arytmetycznym, to nieunikniony jest stan przeludnienia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maltuzjański

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z maltuzjanizmem, zespołem poglądów sformułowanym przez Thomasa Malthusa

#### Źródła:

Wiktionary

# Maluch

potocznie:
1. małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, bąk;
2. dziecko należące do grupy najmłodszych w przedszkolu;
3. młode zwierzę;
4. kieliszek wódki;
5. samochód typu Fiat 126p

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. małe dziecko lub zwierzę

(1.2) pot. dziecko z pierwszej, najmłodszej grupy w przedszkolu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. mot. fiat 126p

(2.2) pot. kieliszek wódki

- Akademicki Klub Turystyczny Maluch
- Fiat 126 – samochód osobowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maluchny

bardzo mały; maluśki

#### Źródła:

SJP.pl

# Maluchy

potocznie:
1. małe dziecko; brzdąc, bobas, berbeć, bąk;
2. dziecko należące do grupy najmłodszych w przedszkolu;
3. młode zwierzę;
4. kieliszek wódki;
5. samochód typu Fiat 126p

#### Źródła:

SJP.pl

# Maluczka

przeciętna, skromna kobieta

#### Źródła:

SJP.pl

# Maluczki

przeciętny, szary, skromny, niewyróżniający się niczym

przymiotnik

(1.1) przest. zdrobn. od: mały

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) książk. ktoś prosty, ubogi lub przeciętny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maluczkość

→ maluczki

Patrz:maluczki

#### Źródła:

SJP.pl

# Maluneczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. melon

(1.2) zdrobn. od malunek

#### Źródła:

Wiktionary

# Malunek

1. obraz malowany przez dziecko;
2. lekceważąco o nieudolnie namalowanym obrazie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obraz, szczególnie namalowany przez artystę ludowego lub dziecko; także. ludowy ornament namalowany na czymś

(1.2) lekcew. coś namalowego nieudolnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malunki

1. obraz malowany przez dziecko;
2. lekceważąco o nieudolnie namalowanym obrazie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maluperny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malusieńki

#### Źródła:

Wiktionary

# Malurny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malutki

#### Źródła:

Wiktionary

# Malusi

zdrobnienie od: mały

przymiotnik

(1.1) pieszcz. bardzo mały, malutki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malusieńki

zdrobnienie od: malusi

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malusiperny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. malusieńki

#### Źródła:

Wiktionary

# Maluśka

pieszczotliwie: w zwrocie do kobiety

#### Źródła:

SJP.pl

# Maluśki

zdrobnienie od: mały

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maluśkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maluszek

zdrobnienie od: maluch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: maluch

Maluszek (ros. Самый маленький гном) – radziecka czteroczęściowa seria filmów lalkowych zrealizowana w latach 1977-1983.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maluteńki

zdrobnienie od: mały

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malutka

potocznie: mała dziewczynka

#### Źródła:

SJP.pl

# Malutki

zdrobnienie od: mały

przymiotnik

(1.1) bardzo mały; zdrobn. od: mały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malutko

przysłówek

(1.1) bardzo mało

#### Źródła:

Wiktionary

# Malvertising

[czytaj: malwertajz-ing] wykorzystywanie reklam internetowych do rozsyłania wirusów i złośliwego oprogramowania

Malvertising (zbitka słów malicious „złowrogi, złośliwy” i advertising „reklama”) – praktyka polegająca na wykorzystywaniu reklam internetowych do rozprzestrzeniania złośliwego oprogramowania (ang. malware).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malwa

1. roślina zielna z rodziny ślazowatych, o barwnych, dużych kwiatach osadzonych w kątach liści lub w szczytowych gronach, rosnąca w Eurazji, Afryce i Ameryce Północnej; ślaz;
2. bylina z rodziny ślazowatych, o kwiatach białych lub różowych, uprawiana jako roślina ozdobna; prawoślaz wysoki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Alcea|L.|ref=tak., liczący około 50 gatunków rodzaj roślin z rodziny ślazowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju malwa (1.1)

Malwa, topolówka (Alcea L.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Podawanych jest z niego ok. 60, 70, 80 gatunków. Pochodzą one głównie ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego (tylko w Turcji rośnie 18 gatunków). Poza tym rosną w południowej i wschodniej Europie oraz południowo-zachodniej i centralnej Azji. W Polsce jako przejściowo dziczejącą (efemerofit) stwierdzono tylko malwę pomarszczoną A. rugosa. W naturze przedstawiciele tego rodzaju rosną na suchych, często skalistych siedliskach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malware

[czytaj: malłer] w informatyce: oprogramowanie niebezpieczne dla systemu operacyjnego i zawartych w nim danych, np. koń trojański

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. złośliwe oprogramowanie, szkodliwe oprogramowanie

Złośliwe oprogramowanie, szkodliwe oprogramowanie (ang. malware – zbitka słów malicious „złośliwy” i software „oprogramowanie”), potocznie „wirus komputerowy” – ogół programów o szkodliwym działaniu w stosunku do systemu komputerowego lub jego użytkownika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malwersacja

przywłaszczenie powierzonego mienia; sprzeniewierzenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia

(1.2) sprzeniewierzenie, nadużycie natury pieniężnej, defraudacja

(1.3) daw. oszustwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malwersacje

przywłaszczenie powierzonego mienia; sprzeniewierzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Malwersacyjny

→ malwersacja; defraudacyjny, defraudancki

#### Źródła:

SJP.pl

# Malwersant

człowiek, który popełnił przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia; defraudant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto dopuścił się malwersacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malwersantka

kobieta przywłaszczająca sobie powierzone mienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta która dopuściła się malwersacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malwersator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba przywłaszczająca sobie powierzone jej środki

#### Źródła:

Wiktionary

# Malwersować

popełniać przestępstwo finansowe polegające na przywłaszczeniu sobie powierzonego mienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Malwina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. o literackim pochodzeniu;

Malwina – imię żeńskie pochodzenia celtyckiego lub germańskiego. Imię to może pochodzić od galickiego imienia Malamhin składającego się ze słów mala mhinn – „gładkie czoło” lub z staro-wysoko-niemieckiego: mahal – „sąd, sprawiedliwość” oraz wini „przyjaciel”, można więc przetłumaczyć je jako „strzegąca praw, prawowierna”. W XVIII wieku szkocki poeta James Macpherson użył je w tzw. pieśniach Osjana – Malwina była narzeczoną Oskara, syna Osjana. Poezję osjaniczną przełożył na język polski m.in. Ignacy Krasicki. W literaturze polskiej wykorzystał to imię Ludwik Kropiński w utworze Miłość malująca obraz Malwiny, a w romansie sentymentalnym Malwina, czyli domyślność serca Maria z Czartoryskich Wirtemberska. Literatura i media przyczyniły się do wzrostu popularności imienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malwińczyk

mieszkaniec Malwinów (archipelagu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Malwininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Malwiny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Malwinka

1. zdrobnienie od: Malwina (imię żeńskie);
2. mieszkanka Malwinów (archipelagu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Malwiński

związany z Malwinami

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Malwinami, dotyczący Malwinów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Malwiny

terytorium na archipelagu Falklandów (Ocean Atlantycki) zależne od Wielkiej Brytanii; Falklandy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. archipelag na południowym Atlantyku, dawne argentyńskie terytorium;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|Malwina.

Falklandy (inaczej: Malwiny; ang. Falkland Islands; hiszp. Islas Malvinas) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Malwowate

rodzina obejmująca około 70 gatunków roślin kwiatowych, ziół i krzewów, o dużych białych lub różowych kwiatach, pochodzących z Brazylii; ślazowate

Ślazowate, malwowate (Malvaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu ślazowców (Malvales). Obejmuje 244 rodzaje z 4225 gatunkami. Są to rośliny zielne, krzewy i drzewa szeroko rozprzestrzenione na Ziemi, we wszystkich niemal strefach klimatycznych. Większość gatunków występuje w strefie tropikalnej. Podrodziny Malvoideae i Bombacoideae najbardziej zróżnicowane są na kontynentach amerykańskich, Byttnerioideae, Grewioideae i Sterculioideae rozprzestrzenione są w strefie równikowej, a rośliny z podrodziny Tilioideae rosną na półkuli północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Malwowaty

o cechach malwowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Malwowiec

powszelatek malwowiec - motyl z rodziny powszelatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Malwowy

przymiotnik od: malwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Mam

potocznie:
1. matka;
2. teściowa

Mam – indiańska grupa etniczna, zamieszkująca zachodnie wyżyny Gwatemali i południowo-zachodnie obszary Meksyku. Począwszy od ery prekolumbijskiej, zaliczana w skład cywilizacji Majów. Za stolicę Mam uważa się Zaculeu.

Większość plemienia Mam zamieszkuje gwatemalskie departamenty Huehuetenango, San Marcos i Quetzaltenango oraz region Chiapas w Meksyku. Różne statystyki podają ich udział w narodowościach Gwatemali od 5,7 do 7,9%. Posługują się językiem mam, jednak większość jest dwujęzyczna (hiszpański).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mama

potocznie:
1. matka;
2. teściowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w obwodzie irkuckim; lewy dopływ Witimu;

Matka – kobieta, która jest rodzicem dziecka.

Matką nazywa się kobietę, która jest związana ze swoimi dziećmi, które mogą, ale nie muszą być jej biologicznym potomstwem. Zatem w zależności od kontekstu, kobiety mogą być uważane za matki z racji urodzenia lub wychowywania dziecka, dostarczenia komórki jajowej do zapłodnienia, lub jakiejś ich kombinacji. Są to warunki umożliwiające sprecyzowanie pojęcia macierzyństwa lub stanu bycia matką. Kobiety, które należą do trzeciej i pierwszej kategorii, zazwyczaj objęte są pojęciami „rodzona matka” lub „matka biologiczna”, niezależnie od tego, czy dana osoba kontynuuje wychowywanie dziecka. W związku z tym kobieta, która spełnia tylko drugi warunek, może być uznana za matkę adopcyjną, a ta, która spełnia tylko pierwszy lub tylko trzeci warunek, za matkę zastępczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamaj

Mamaj (ur. 1335? – zm. 1380, Kaffa) – wódz tatarski, formalnie dowódca tümenu, a faktycznie przywódca zachodniej części Złotej Ordy, nazywanej za jego rządów Ordą Mamaja. Panował w latach 1361–1380. Dowódca wojsk tatarskich podczas bitwy na Kulikowym Polu. Po poniesionej w niej klęsce zabity przez stronników chana Tochtamysza.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mamaja

miejscowość wypoczynkowa w Rumunii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, administracyjnie stanowiąca część Konstancy;

Mamaja (rum. Mamaia) – najstarsza i największa miejscowość wypoczynkowa w Rumunii, położona nad Morzem Czarnym, kilka kilometrów na północ od Konstancy. Usytuowana jest na długim (8 km), ale wąskim (300 m) pasie ziemi, który od stałego lądu oddzielony jest jeziorem Siutghiol.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamałyga

1. potrawa z gotowanej kukurydzianej mąki lub kaszy;
2. potocznie: nieapetyczna, papkowata potrawa; breja, bryja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa z gotowanej mąki lub kaszy kukurydzianej i wody, tradycyjna dla kuchni mołdawskiej i bułgarskiej

(1.2) pot. przen. nieapetyczna, papkowata potrawa

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ślamazara

Mamałyga – narodowa rumuńska potrawa, z mąki albo kaszy kukurydzianej (pierwotnie z gryczanej) popularna w krajach południowo-wschodniej Europy, znana m.in. w kuchni węgierskiej, Sasów siedmiogrodzkich, bułgarskiej i ukraińskiej. Jako potrawa kuchni galicyjskiej popularnej we Lwowie, do dziś lubiana jest wśród rodzin pochodzących z tego regionu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamba

jadowity wąż z rodziny zdradnicowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. rodzaj jadowitych, afrykańskich węży;

Dendroaspis – rodzaj jadowitych węży z rodziny zdradnicowatych (Elapidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mambo

szybki taniec w takcie dwumiarowym, zawierający elementy muzyki kubańskiej rumby

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. kubański taniec tradycyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) rel. haitańska kapłanka voodoo

- Mambo - gatunek muzyczny pochodzący z Kuby
- Mambo - taniec towarzyski pochodzący z Kuby
- Mambo - internetowy system portalowy CMS typu Open Source
- Mambo - nazwa kapłanki w religii voodoo
- Mambo – wieś w Botswanie w dystrykcie North East
- Mambo! - singel Eleny Paparizou

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mambwe

język ludu Mambwe, zamieszkującego głównie Zambię

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamcarz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Mamcarz – polski lekarz
- Jerzy Mamcarz – polski pieśniarz, poeta, kompozytor, autor piosenek, gitarzysta, satyryk
- Henryk Mamcarz – polski ekonomista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamcia

pieszczotliwie: mama, matka; mameńka, maminka, mamuchna, mamunia, mamuń, mamuńcia, mamuńka, mamusia, mamusieńka, mamusienieczka, mamuś, mamuśka, mateczka, mateńka, matuchna, matula, matuleńka, matulka, matunia, matuńcia, matusia, matuś, matuśka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

(1.2) pieszcz. mamka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamea

drzewo z rodziny dziurawcowatych, o jadalnych owocach, uprawiane w Azji i podzwrotnikowej Ameryce; mammea; przesłokla

Mamea (Mammea L.) – rodzaj roślin należący do rodziny gumiakowatych (Calophyllaceae). Obejmuje ok. 50 gatunków (tylko 17 zostało zweryfikowanych według The Plant List. Są to drzewa występujące w tropikach, z największym zróżnicowaniem w południowo-wschodniej Azji oraz na Madagaskarze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mameczka

pieszczotliwie: matka; mama, mamcia, mameńka, maminka, mamuchna, mamula, mamulka, mamunia, mamuń, mamuńcia, mamuńka, mamusia, mamusieńka, mamusienieczka, mamuś, mamuśka, mateczka, mateńka, matuchna, matula, matuleńka, matulka, matunia, matuńcia, matusia, matuś, matuśka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamelon

w paleontologi: jedna z brodawek u sklerogąbek na ich szkielecie bazalnym

Mamelon (fr. mamelon – sutek) – jedna z trzech zaokrąglonych wypukłości, które występują na krawędzi siecznej zębów siecznych, gdy te się wyrzynają. Mamelony są naturalnym zjawiskiem i szybko zlewają się wraz z wiekiem i ulegają starciu podczas normalnego użytkowania zębów. Ich źródłem są palczaste wyrostki zębiny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamelucki

przymiotnik od: mameluk

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z mamelukami, dotyczący mameluków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mameluk

1. żołnierz gwardii przybocznej władców egipskich;
2. dawniej: fanatyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. niewolnik państwowy będący żołnierzem straży przybocznej władców egipskich; później członek warstwy panującej w Egipcie, Syrii i Delhi;

(1.2) przen. fanatyk

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdara

Mamelucy (z arab. ‏mamlūk‎ – niewolnik) – niewolnicy państwowi, niewyznający pierwotnie islamu (na ogół pogańscy, niekiedy chrześcijańscy) i pochodzący spoza państw islamskich. Kupowani byli przez muzułmańskich władców i sprowadzani do ich władztw, siłą nakłaniani do przyjęcia islamu i szkoleni w walce, w celu uformowania z nich doborowych oddziałów wojskowych. Niekiedy, zwłaszcza na początku istnienia instytucji w kalifacie Abbasydów, ale i w egipskim sułtanacie mameluków, mamelukami zostawali również jeńcy wojenni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamenchizaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; moszizaur

Mamenchizaur (Mamenchisaurus) – duży, mierzący do około 25 m długości (choć niekompletne szkielety sugerują, że niektóre gatunki mogły osiągać nawet jeszcze okazalsze rozmiary) roślinożerny dinozaur. Gatunki zaliczane do tego rodzaju żyły w późnej jurze i być może wczesnej kredzie na terenach dzisiejszych Chin i Tajlandii. Rodzaj Mamenchisaurus cechował się niezwykle długą szyją, dochodzącą do 15 m długości u największych osobników i składającą się z 19 kręgów, co do dziś pozostaje rekordem. Mamenchizaur miał również najdłuższe żebra ze wszystkich zauropodów – osiągały długość 3,42 m. Zęby tego gada były bardzo mocne, co może świadczyć o tym, że odżywiał się bardzo twardymi częściami roślin. Repliki zrekonstruowanych szkieletów tych zwierząt wystawiane są w pekińskim Muzeum Historii Naturalnej oraz w Muzeum Wiktorii (Australia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mameńka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, maminka, mamuńka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamer

potocznie więzienie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Warszawa. więzienie

Mamer – miejscowość i gmina (gemeng, commune, Gemeinde) w południowo-zachodnim Luksemburgu, siedziba administracyjna kantonu Capellen. Do 3 października 2015 jako miasto leżało w dystrykcie Luksemburg. Leży nad rzeką Mamer, dopływem rzeki Alzette.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamert

imię męskie

Mamert – imię męskie pochodzenia italskiego. Wywodzi się od oskijskiego lub sabińskiego wariantu imienia boga Marsa – Mamers, który w przypadkach zależnych (np. Mamertis) miał temat Mamert.

Patronem tego imienia jest św. Mamert, biskup Vienne nad Rodanem, brat Mamerta Klaudiusza, poety i teologa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamertyn

Mamertyn — imię męskie pochodzenia łacińskiego. Zostało ono utworzone przy pomocy przyrostka -inus, oznaczającego przynależność lub pochodzenie, od oskijskiego lub sabińskiego wariantu imienia boga Marsa — Mamers lub od imienia Mamert, o tym samym pochodzeniu. Imię to oznacza zatem "pochodzący od Mamerta (lub Marsa), syn Mamerta, poświęcony Mamertowi".

#### Źródła:

Wikipedia

# Mamertyni

Mamertyni (łac. Mamertini, synowie Marsa) – pochodzący z Samnium i Kampanii italscy najemnicy, słynni z walki w armii greckiej (dowodzonej przez Agatoklesa) przeciwko Kartagińczykom na Sycylii oraz opanowania Messany, w której ustanowili zbójeckie państwo i skąd przeprowadzali łupieżcze napady na miasta Sycylii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mamiący

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać

Patrz:mamić

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamić

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamidło

1. coś co nęci i wabi;
2. przywidzenie, widziadło

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamilaria

niewielki, kulisty kaktus pokryty spiralnie osadzonymi brodawkami, z których każda zakończona jest kolcem lub wełnistym włosem, rosnący głównie w Ameryce Północnej i Środkowej, uprawiany jako ozdobna roślina doniczkowa; wymion

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamin

przymiotnik

(1.1) przest. maminy

#### Źródła:

Wiktionary

# Maminka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, mameńka, mamuńka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamino

Mamino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Sypniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.Ochotnicza Straż PożarnaRok założ.: 1928.Koło Gospodyń wiejskich - rok założenia - 2004

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Sypniewie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mamiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maminsynek

chłopiec rozpieszczony przez matkę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. chłopiec, który nigdy nie wyszedł spod skrzydeł matki, rozpieszczony, niesamodzielny

Maminsynek (ang. Mama's Boy) – amerykański film komediowy z 2007 roku w reżyserii Tima Hamiltona. Wyprodukowany przez wytwórnię Warner Bros.

Premiera filmu miała miejsce 30 listopada 2007 roku w Stanach Zjednoczonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maminy

należący do mamy, dotyczący mamy

przymiotnik

(1.1) dotyczący mamy, należący do mamy, właściwy mamie, charakteryzujący mamę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamka

potocznie: kobieta karmiąca piersią cudze dzieci

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta karmiąca piersią cudze dziecko

(1.2) środ. mot. rodzaj pompy ssącej

Mamka – kobieta zawodowo trudniąca się karmieniem własną piersią cudzych dzieci (noworodki i niemowlęta), które nie są z nią biologicznie spokrewnione. Zwykle pełni też rolę ich niani i opiekunki i pobiera za te czynności wynagrodzenie. W związku z taką funkcją okres laktacji mamki bywa znacznie przedłużony w stosunku do okresu typowego dla przeciętnej matki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamlać

1. żuć powoli, obracając pokarm językiem, śliniąc się; mamleć, memłać, międlić;
2. mówić niewyraźnie, niezrozumiale

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamlas

rzadko, potocznie: człowiek ślamazarny, niedołężny; ślamazara, niedołęga, ciamajda

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie, Górny Śląsk. gamoń, niedołęga, oferma, mazgaj

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamlasiaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niezdarny

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamleć

1. żuć powoli, obracając pokarm językiem, śliniąc się; mamlać, memłać, międlić;
2. mówić niewyraźnie, niezrozumiale

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamma

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) meteorol. zob. mammatus.

- Mamma – włoska piosenka
- mamma – wypukłość znajdujące się w dolnej części chmury

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mammalny

o typie mózgu: taki, w którym wyższe centra czynności nerwowych znajdują się w przodomózgowiu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mammalogia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. teriologia, dział zoologii zajmujący się ssakami;

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia (gr. θηριον thērion „dzikie zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mammea

drzewo z rodziny dziurawcowatych, o jadalnych owocach, uprawiane w Azji i podzwrotnikowej Ameryce; mamea; przesłokla

Mamea (Mammea L.) – rodzaj roślin należący do rodziny gumiakowatych (Calophyllaceae). Obejmuje ok. 50 gatunków (tylko 17 zostało zweryfikowanych według The Plant List. Są to drzewa występujące w tropikach, z największym zróżnicowaniem w południowo-wschodniej Azji oraz na Madagaskarze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mammektomia

chirurgiczne usunięcie piersi wykonywane najczęściej u kobiet chorych na nowotwór złośliwy; odjęcie piersi, mastektomia, mammotomia

#### Źródła:

SJP.pl

# Mammobus

autobus przystosowany do badań mammograficznych

Mammografia – radiologiczna metoda badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć sutka przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka oraz innych patologii sutka, zanim staną się one jawne klinicznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mammograf

aparat do mammografii (badania radiologicznego piersi)

Mammografia – radiologiczna metoda badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć sutka przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka oraz innych patologii sutka, zanim staną się one jawne klinicznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mammografia

badanie radiologiczne piersi wykonane specjalnym aparatem rentgenowskim - mammografem, stosowane do diagnozowania zmian rozrostowych, głównie pochodzenia nowotworowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. radiologiczne badanie piersi;

(1.2) med. pot. obraz mammograficzny

Mammografia – radiologiczna metoda badania piersi u kobiet. Polega na wykonaniu serii zdjęć sutka przy użyciu promieni rentgenowskich. Jej zdolność do uwidoczniania szeregu charakterystycznych zmian pozwala na wczesne rozpoznanie raka oraz innych patologii sutka, zanim staną się one jawne klinicznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mammograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z mammografią, dotyczący mammografii

#### Źródła:

Wiktionary

# Mammogram

w medycynie: zdjęcie gruczołu sutkowego wykonane przy użyciu promieni rentgenowskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Mammolog

specjalista w dziedzinie mammologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) biol. zob. teriolog.

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) biol. specjalistka mammologii

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia (gr. θηριον thērion „dzikie zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mammologia

dział zoologii, nauka o ssakach; mastologia; teriologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zob. teriologia.

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia (gr. θηριον thērion „dzikie zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mammon

bożek, uosobienie bogactwa i przywiązania do dóbr materialnych; Mamon

Mammon (aram. ma`mon – zysk, bogactwo) – w Biblii to aramejskie słowo oznaczało bożka pieniędzy. Opisuje to fragment Ewangelii św. Mateusza (Mt 6,24):

  Żaden sługa dwom panom służyć nie może: bo albo jednego będzie miał w nienawiści, a drugiego miłować będzie: albo do jednego przystanie, a drugim wzgardzi. Nie możecie Bogu i Mamonie służyć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mammoplastyka

operacja plastyczna kobiecych piersi polegająca na ich zmniejszeniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mammotomia

chirurgiczne usunięcie piersi wykonywane najczęściej u kobiet chorych na nowotwór złośliwy; odjęcie piersi, mastektomia, mammektomia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mammotomiczny

→ mammotomia

Patrz:mammotomia

#### Źródła:

SJP.pl

# Mammotrept

rzadko: średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrekt, mamotrept

Mamotrept, mammotrept, mammotrekt (z greki mammothreptós – wychowany przez babkę, karmiony piersią) – w średniowieczu słownik biblijny zawierający tłumaczenie trudniejszych wyrazów w Piśmie Świętym z łaciny na język żywy. Czasami również wyjaśnia bardziej skomplikowane formy językowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamon

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamona

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. mamona

Mamona – słowo wywodzące się od aramejskiego słowa ma`mon, oznaczającego zysk.

Powszechnie kojarzone jest z pieniędzmi, bogactwem. W chrześcijańskiej interpretacji kojarzone jest z mamieniem, pokusą, fałszywym źródłem poczucia bezpieczeństwa. W Biblii odniesienie jest do bożka Mammona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. przekonanie, że posiadany majątek decyduje o wartości osoby

(1.2) daw. żądza zysku, bogactwa, kult pieniądza

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamonka

zdrobnienie od: mamona

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamonowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto obwodu królewieckiego w Rosji;

Mamonowo, Świętomiejsce, Święta Siekierka (ros. Мамоново, niem. Heiligenbeil, lit. Šventapilė) – miasto w okręgu miejskim Mamonowo obwodu królewieckiego Rosji. W 2021 roku zamieszkane przez 8104 osoby.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamonowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mamonowem, dotyczący Mamonowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamotrekt

rzadko: średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrept, mammotrept

Mamotrept, mammotrept, mammotrekt (z greki mammothreptós – wychowany przez babkę, karmiony piersią) – w średniowieczu słownik biblijny zawierający tłumaczenie trudniejszych wyrazów w Piśmie Świętym z łaciny na język żywy. Czasami również wyjaśnia bardziej skomplikowane formy językowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamotrept

średniowieczny słownik objaśniający łacińskie wyrazy z Biblii; mamotrekt, mammotrept

Mamotrept, mammotrept, mammotrekt (z greki mammothreptós – wychowany przez babkę, karmiony piersią) – w średniowieczu słownik biblijny zawierający tłumaczenie trudniejszych wyrazów w Piśmie Świętym z łaciny na język żywy. Czasami również wyjaśnia bardziej skomplikowane formy językowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamoudzou

[czytaj: mamutsu] stolica Majotty, wspólnoty departamentalnej Francji położonej w południowo-wschodniej części archipelagu Komorów

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto Majotty, francuskiego departamentu zamorskiego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamowy

→ mama

Patrz:mama

#### Źródła:

SJP.pl

# Mampalon

rodzaj drapieżnego ssaka z podrodziny kunołazów

Mampalon wydrowaty, mampalon sundajski, mampalon wietnamski (Cynogale bennettii) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kunołazów (Hemigalinae) w rodzinie wiwerowatych (Viverridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamrać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gderać, zrzędzić

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamraj

zaprawa z gliny i grafitu używana do uszczelniania form odlewniczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. zaprawa uszczelniająca styki części składowych form odlewniczych, wykonywana z gliny i grafitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamrani

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. narzekanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamre

#### Źródła:

Wikipedia

# Mamrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zrzęda

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamrot

wypowiedź wygłoszona bardzo cicho, trudna do zrozumienia

Ranczo – polski serial komediowy w reżyserii Wojciecha Adamczyka, emitowany premierowo w TVP1 od 5 marca 2006 do 24 maja 2009, a następnie od 6 marca 2011 do 27 listopada 2016. W 2025 roku pojawiły się plany wyprodukowania 11 sezonu jako audiobook, lecz w lipcu tego samego roku podjęto decyzję że jednak jako serial

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamrotać

mówić cicho i niewyraźnie

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamamrotać / wymamrotać)

(1.1) mówić cicho i niewyraźnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamrotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mamrotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamry

potocznie więzienie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. jezioro w północno-wschodniej Polsce, na Mazurach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamrzyca

mamrzyca północna - gatunek pszczoły

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamrzyk

rodzaj dzikiej pszczoły; Epeoloides

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamtowdupizm

żartobliwie: postawa charakteryzująca się nic nie robieniem, małym zaangażowaniem i dużą ignorancją

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamucha

ekspresywnie: matka; matczysko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamuchna

pieszczotliwie o matce; mamunia, mamusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamuci

przymiotnik od: mamut

przymiotnik

(1.1) zool. związany z mamutem, dotyczący mamuta, odnoszący się do mamuta

(1.2) środ. sport. dotyczący rodzaju olbrzymiej skoczni narciarskiej, odnoszący się do olbrzymiej skoczni

(1.3) pot. olbrzymi, wielki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamuciątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: mamucię

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamucica

samica mamuta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) samica mamuta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamula

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula

Mamula (serb. Мамула) lub Lastavica, wł. Rondoni) – niewielka skalista wyspa położona na Morzu Adriatyckim, przy wejściu do Zatoki Kotorskiej, w odległości 6,3 km od Herceg Novi, w Czarnogórze.

Wyspa znajduje się pomiędzy dwoma półwyspami – Prevlaką a Lušticą. W przeszłości należała do Republiki Weneckiej i nosiła nazwę Rondoni (Rondino). Na wyspie znajduje się twierdza, zbudowana na polecenie namiestnika Królestwa Dalmacji, generała armii austro-węgierskiej Lazara Mamuli w połowie XIX w. W czasie II wojny światowej twierdza była od maja 1942 wykorzystywana przez Włochów jako więzienie (Campo Mamula). Liczba więźniów, która przewinęła się przez Campo Mamula sięgała 1500.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamulić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. owijać, opatulać

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamulka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. mateczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamuń

pieszczotliwie: matka, mama; mamusia, mamcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamuna

w dawnych wierzeniach ludowych: zły duch w postaci kobiety; mamona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitsłow. demon żeński porywający dzieci lub szkodzący kobietom w ciąży lub połogu;

(1.2) lud. na Śląsku: demon z gatunku błędnych ogników

(1.3) lud. rodzaj rusałki, szczególnie niebezpiecznej dla młodych chłopców, których łaskocze na śmierć

(1.4) lud. na Opolszczyźnie: demon odmieniec

Mamuna, mamona (także: dziwożona, boginka) – demon żeński z wierzeń dawnych Słowian.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamunia

pieszczotliwie o matce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

(1.2) pieszcz. lub iron. teściowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamuniny

należący do mamuni, dotyczący mamuni

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamuńka

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, maminka, mameńka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamuś

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamusia, matula

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamusia

pieszczotliwie: mama, matka; mamunia, mamuś, matula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

(1.2) pieszcz. lub iron. teściowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamusienieczka

zdrobnienie od: mamusieńka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: mamusiunia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamusiny

należący do mamusi, dotyczący mamusi; mamusiowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamusiowy

należący do mamusi, dotyczący mamusi; mamusiny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamuśka

zdrobniale o mamie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

(1.2) iron. kobieta przypuszczalnie mająca dzieci, dojrzała

Mamuśka – amerykański film obyczajowy z 1998 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamut

1. wymarły słoń, zamieszkujący w okresie lodowcowym Europę, północną Azję i Amerykę Północną;
2. odmiana żółtej fasoli szparagowej o szerokich strąkach;
3. duża skocznia narciarska

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Elephas primigenius., wymarły ssak z rodziny słoniowatych;

(1.2) środ. sport. skocznia mamucia

(1.3) bot. ogrod. odmiana dużej żółtej fasoli szparagowej

(1.4) pot. przen. obraź. człowiek zacofany, w podeszłym wieku

(1.5) pot. przen. lekcew. ktoś ze starszego pokolenia

Mamut (Mammuthus) – rodzaj trąbowców wymarłych pod koniec ostatniej epoki lodowej, u schyłku plejstocenu, zamieszkujących rozległe obszary Europy, Ameryki Północnej i północnej Azji.

Najczęściej pod pojęciem mamuta rozumie się wymarłego pod koniec ostatniej epoki lodowcowej mamuta włochatego (zw. też mamutem właściwym), choć większość gatunków mamutów nie posiadała owłosienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamutak

gatunek wymarłego nielotnego ptaka z rodziny mamutaków, prawdopodobnie największy ptak w historii; epiornis

Mamutak, struś madagaskarski, epiornis, ptak-słoń (†Aepyornis maximus) – gatunek wymarłego nielotnego ptaka z rodziny mamutaków (Aepyornithidae).

Ten przedstawiciel megafauny mierzył 3 metry wysokości i ważył około 500 kg. Występował na moczarach Madagaskaru od plejstocenu do co najmniej 1000 roku. Nie wiadomo dokładnie, w którym stuleciu gatunek wyginął (przypuszczalnie między XIV a XVII wiekiem), wiadomo jednak, że mamutaki żyły współcześnie z ludźmi, a ich jaja były dla ludzi pokarmem. Jedynymi pozostałościami po tych ptakach są szkielety i resztki jaj. Opowieści o tych ptakach mogły mieć wpływ na Księgę tysiąca i jednej nocy, gdzie pojawiają się ruki, olbrzymie sępy zdolne pochwycić i unieść w powietrze słonia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mamutowiec

długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych, o olbrzymich rozmiarach, rosnące w Ameryce Północnej; sekwoja; drzewo mamutowe; drzewo mamucie; welingtonia; sekwojadendron

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dendr. drzewo z rodzaju mamutowica olbrzymiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mamutowy

drzewo mamutowe - długowieczne drzewo iglaste z rodziny cypryśnikowatych, o olbrzymich rozmiarach, rosnące w Ameryce Północnej; drzewo mamucie, mamutowiec, welingtonia, sekwojadendron

przymiotnik

(1.1) dotyczący mamuta, mamuci

(1.2) przen. mający bardzo duże rozmiary, wielki, ogromny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mamże

1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać

#### Źródła:

SJP.pl

# Mamzela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. pogard. kobieta prowadząca zbyt swobodny lub rozwiązły tryb życia; latawica, wywłoka

(1.2) przest. pogard. kobieta niechlujna, niedbała, zaniedbana

(1.3) daw. pot. francuska guwernantka

#### Źródła:

Wiktionary

# Mamłać

memłać; potocznie:
1. przewracać językiem w buzi; mamlać, mamleć;
2. gnieść coś, brudzić i poniewierać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. długo żuć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Man

język należący do grupy celtyckiej, używany do niedawna na wyspie Man; manx, język mański

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. niemiecki producent samochodów ciężarowych i autobusów;

(1.2) mot. marka samochodu produkowanego przez firmę MAN (1.1)

- Wyspa Man
- Man – miasto w USA
- Man – miasto w Wybrzeżu Kości Słoniowej
- Man – walijski zespół rockowy
- man (Unix) – elektroniczny podręcznik użytkownika systemów Unix
- Method Man (ur. 1971) – amerykański raper

Zobacz też:

- MAN – producent samochodów ciężarowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mana

1. w wierzeniach ludu Oceanii: bezosobowa, nadnaturalna siła przenikająca ludzi i przedmioty;
2. w grach komputerowych i RPG-ach: energia magiczna potrzebna do używania zaklęć

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. w wierzeniach ludów Oceanii: bezosobowa, nadprzyrodzona siła przenikająca wszystko

(1.2) rodzaj energii w światach fantasy, m.in. w grach określanej jako punkty magii lub mocy

rzeki

- Mana – rzeka w Rosji
- Mana – rzeka w Gujanie Francuskiej
- Måna – rzeka w Norwegii (Telemark), przepływająca przez Rjukan

miejscowości

- Mana – miasto w Gujanie Francuskiej
- Mana – miejscowość w Algierii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Management

[czytaj: menedżment] menedżment;
1. zarząd przedsiębiorstwa lub instytucji;
2. zarządzanie, kierowanie;
3. grupa ludzi dbająca o wizerunek i finanse sportowca lub artysty;
4. dziedzina wiedzy dotycząca kierowania przedsiębiorstwami lub instytucjami

- Management – film, amerykańska komedia romantyczna z 2008 roku;
- management – zarządzanie, działalność kierownicza;
- Management – periodyk prezentujący publikacje naukowe z zakresu nowoczesnego zarządzania.

Może odnosić się również do:

- Management Information Base;
- Management Information System;
- Badania operacyjne (Management science).

Zobacz też:

- Menedżer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manager

[czytaj: menadżer lub menedżer]
1. kierownik, zarządca przedsiębiorstwa; menadżer, menedżer;
2. osoba organizująca występy estradowe lub imprezy sportowe, kierująca sprawami kontraktowymi artystów lub sportowców, opiekująca się ich interesami; menadżer, menedżer, menażer, agent

Menedżer, także menadżer, kiedyś menażer (ang. manager) – osoba, której podstawowym zadaniem jest realizacja procesu zarządzania – planowanie i podejmowanie decyzji, organizowanie, przewodzenie – motywowanie i kontrolowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Managerka

→ manager [czytaj: menadżerka lub menedżerka]; menażerka, menadżerka, menedżerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Managerski

właściwy managerowi lub należący do niego; menedżerski, menadżerski

#### Źródła:

SJP.pl

# Manageryzm

Menedżeryzm, manageryzm – stanowisko z zakresu socjologii i teorii organizacji, zgodnie z którym menadżerowie zajmują przewodnie miejsce w organizacjach czy w społeczeństwie.

Menadżeryzm może być ujmowany normatywnie (menadżerowie powinni pełnić przewodnią rolę w organizacjach) lub opisowo (sytuacja organizacyjna menadżerów uprzywilejowuje ich w dysponowaniu władzą, tworząc określone problemy organizacyjne).

#### Źródła:

Wikipedia

# Managua

1. jezioro w Nikaragui;
2. stolica Nikaragui;
3. departament w Nikaragui

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Nikaragui;

Managua – stolica Nikaragui, położona w zachodniej części kraju nad jeziorem Managua. Miasto zamieszkiwało według spisu ludności z 1995 roku 864,2 tys. mieszkańców, ale szacunki z 2005 wskazują, że liczba jego ludności przekroczyła 1,8 mln. Stanowi tym samym największe miasto kontynentalnej Ameryki Środkowej (z wyłączeniem Meksyku). Managua jest również ośrodkiem administracyjnym departamentu Managua.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Managuańczyk

mieszkaniec Managui; managuanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Managui

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Managuanin

mieszkaniec Managui; managuańczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Managuanka

mieszkanka Managui

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Managui

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Managuański

przymiotnik od: Managua (stolica Nikaragui)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Managua

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manaizm

wiara w manę, rozpowszechniona wśród ludów Oceanii

Manaizm – jeden z elementów występujących w religiach pierwotnych, głównie w religiach Polinezji. Opiera się on na wierze w manę. Słowo to, pochodzenia melanezyjskiego, oznacza bezosobową, niematerialną siłę, rodzaj fluidu, który może przeniknąć żywe lub martwe ciało. Termin mana został wprowadzony do nauki w 1891 przez angielskiego antropologa R.H. Codringtona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manakin

rodzaj ptaków z rodziny gorzykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Manama

stolica Bahrajnu; Al-Manama

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Bahrajnu;

Manama (arab. ‏المنامة, Al-Manāmah‎) – stolica i największe miasto Bahrajnu położone nad Zatoką Perską, na północnym wschodzie wyspy Bahrajn.

Nazwa Manama oznacza śpiące miejsce.

Manama była jednym z dwunastu regionów municypalnych Bahrajnu, a od 3 lipca 2002 wchodzi w skład muhafazy al-Asima.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manamczyk

mieszkaniec Manamy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Manamy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manamka

mieszkanka Manamy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Manamy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manamski

przymiotnik od: Manama (stolica Bahrajnu)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Manama

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manaslu

szczyt w Himalajach

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. góra w Nepalu, ośmiotysięcznik w paśmie Himajajów, ósmy pod względem wysokości szczyt Ziemi;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manasses

1. syn biblijnego Józefa;
2. biblijny król Judy;
3. mąż biblijnej Judyty

Manasses

- Manasses – syn biblijnego Józefa
- Manasses – biblijny król Judy
- Manasses – jeden z synów Pachat-Moaba w Księdze Ezdrasza
- Manasses – jeden z synów Chaszuma w Księdze Ezdrasza
- Manasses – mąż biblijnej Judyty
- Manasses – arcykapłan w latach ok. 260 – ok. 245 p.n.e.
- Manasses I – arcybiskup Reims w latach 1069-1080
- Manasses II – arcybiskup Reims w latach 1096-1106
- Konstantyn Manasses – poeta bizantyjski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manasterski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Manat

1. duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; lamantyna, brzegowiec;
2. jednostka monetarna Azerbejdżanu (1 manat azerbejdżański = 100 gopików);
3. jednostka monetarna Turkmenistanu (1 manat turkmeński = 100 tenge)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitarab. wczesnoarabska bogini losu i przeznaczenia, dbająca o spokój umarłych

- manat azerski – jednostka monetarna Azerbejdżanu;
- manat turkmeński – jednostka monetarna Turkmenistanu;
- Manat – rodzaj wodnych ssaków łożyskowych z rodziny manatowatych
- Manat (Manāt, Manah) – bogini losu i przeznaczenia w przedislamskiej Arabii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manatki

potocznie: pakunki, rzeczy osobiste, różne przedmioty; klamoty, toboły, tobołki

rzeczownik

(1.1) pot. drobiazgi, rzeczy osobiste, pakunki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manatowate

o cechach manatowatych (rodzina ssaków)

Manatowate, manaty, lamantyny, brzegowce (Trichechidae) – rodzina wodnych ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców (Sirenia). Pojawiły się na przełomie eocenu i oligocenu na terenie Ameryki Południowej. Dawniej nazwa "brzegowce" przypisana była do rodziny Trichechidae nazywanej dziś manatowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manatowaty

o cechach manatowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Manaty

1. duży ssak z rzędu syren, roślinożerny, o wrzecionowatym ciele, kończynach przednich przekształconych w płetwy i zaokrąglonej płetwie ogonowej służącej jako środek lokomocji, żyjący stadnie w wodach przybrzeżnych Afryki i Ameryki; lamantyna, brzegowiec;
2. jednostka monetarna Azerbejdżanu (1 manat azerbejdżański = 100 gopików);
3. jednostka monetarna Turkmenistanu (1 manat turkmeński = 100 tenge)

Manatowate, manaty, lamantyny, brzegowce (Trichechidae) – rodzina wodnych ssaków łożyskowych z rzędu brzegowców (Sirenia). Pojawiły się na przełomie eocenu i oligocenu na terenie Ameryki Południowej. Dawniej nazwa "brzegowce" przypisana była do rodziny Trichechidae nazywanej dziś manatowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manaus

miasto w Brazylii

Manaus (wym. [maˈnaws]) – miasto w Brazylii, największe miasto Amazonii, przeżywające rozkwit na przełomie XIX i XX wieku oraz ponownie współcześnie. Jest stolicą stanu Amazonas w Regionie Północnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. zakalec

#### Źródła:

Wiktionary

# Manca

sieć zastawna do połowu śledzi i szprotów

Manca – sieć zastawna o wymiarach 25 m na 6 m, używana przez rybaków na Morzu Bałtyckim do połowów śledzi lub szprotów. Ustawiana jest w okolicach dna łowiska, prostopadle do kierunku, z którego można spodziewać się wpłynięcia ryb do sieci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mancewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Manchester

[czytaj: manczester] aksamitna tkanina bawełniana, rodzaj welwetu; manczester

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Wielkiej Brytanii, ważny ośrodek przemysłowy;

Manchester – miasto (city) i dystrykt metropolitalny w północno-zachodniej Anglii, w hrabstwie metropolitalnym Wielki Manchester, położone nad rzekami Irwell i Mersey u podnóża Gór Pennińskich, połączony z Morzem Irlandzkim Kanałem Manchesterskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manchesterski

[czytaj: menczesterski] przymiotnik od: Manchester; manczesterski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manchesteryzm

odmiana liberalizmu angielskiego powstała w połowie XIX w. głosząca wolność handlu i swobodę działalności gospodarczej; manczesteryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Mańcia

postać z wiersza Marii Konopnickiej "Przygoda Mańci"

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Maria, Marianna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mancini

- Mancini – brazylijski piłkarz
- Francesco Mancini – włoski kompozytor epoki baroku
- Henry Mancini – amerykański kompozytor
- Ray Mancini – amerykański bokser
- Roberto Mancini – włoski piłkarz, później trener
- Siostry Mancini, siostrzenice kardynała Jules’a Mazarina:
  - Laura (ur. 1636) – najstarsza z sióstr, poślubiła Ludwika II Burbona, księcia de Vendôme, naturalnego wnuka króla Henryka IV
  - Olimpia Mancini (ur. 1638, zm. 9 października 1708) – matka sławnego generała francuskiego – Eugeniusza Sabaudzkiego
  - Maria (ur. 1638) – trzecia z sióstr, zakochał się w niej sam króla Ludwik XIV. Władca chciał ją poślubić, jednak dla dobra państwa para została rozdzielona i Maria poślubiła księcia Colonnę.
  - Hortensja (ur. 1646) -uciekła od swojego męża i zamieszkała w Londynie – gdzie została kochanką króla Karola II.
  - Marianna (ur. 1649) – poślubiła siostrzeńca generała Turenne.

  #### Źródła:

  Wikipedia

# Mancipatio

[czytaj: manc-ipatio] uroczysta forma kupna w starożytnym Rzymie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manco

sieć zastawna do połowu śledzi i szprotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Mańczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Manczester

aksamitna tkanina bawełniana, rodzaj welwetu; manchester

#### Źródła:

SJP.pl

# Manczesterowy

wykonany, uszyty z manczesteru - aksamitnej tkaniny bawełnianej (np. kurtka manczesterowa); manczestrowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Manczesterski

przymiotnik od: Manchester; manchesterski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Manchesteru, związany z Manchesterem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manczesteryzm

odmiana liberalizmu angielskiego powstała w połowie XIX w. głosząca wolność handlu i swobodę działalności gospodarczej; manchesteryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Manczestrowy

wykonany, uszyty z manczestru - aksamitnej tkaniny bawełnianej (np. kurtka manczestrowa); manczesterowy

przymiotnik

(1.1) zrobiony z manczestru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mańczyce

Mańczyce – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Borów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mandacik

zdrobnienie od: mandat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: mandat

(1.2) pot. mandat o niewielkiej wartości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandaistyczny

→ mandaizm; mandeistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mandaizmem, dotyczący mandaizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandaita

wyznawca mandaizmu; mandejczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandaitka

→ mandaita

Patrz:mandaita

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandaizm

starożytna religia Bliskiego Wschodu, bliska manicheizmowi, dziś wyznawana w Iraku i Iranie; mandeizm

Mandaizm lub mandeizm – religia monoteistyczna opierająca się na mieszance wierzeń egipskich, żydowskich, chrześcijańskich, gnostyckich i perskich. Nazwa jej wywodzi się od terminu manda (nauka), co praktycznie odpowiada greckiemu terminowi 'gnoza'. Wyznawcy mandeizmu, zwani mandejczykami, sprzeciwiają się jakiejkolwiek formie walki i przelewowi krwi. Dawniej najczęściej zajmowali się jubilerstwem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandala

abstrakcyjny, uniwersalny symbol stosowany jako pomoc w medytacji dla osiągnięcia wyższych stanów świadomości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) motyw artystyczny, zwykle w kształcie okręgu, ze wpisanym kwadratem podzielonym na cztery trójkąty, który symbolizuje kosmos; jest używany w celach religijnych i w magii;

- Mandala – motyw artystyczny występujący głównie w sztuce religii dharmicznych.
- Mandala – teoria opisująca schemat rozkładu sił politycznych w państwach historycznych Azji Południowo-Wschodniej.
- Mandala – grupa teatralna założona przez Katarzynę Deszcz i Andrzeja Sadowskiego
- Mandala Airlines – indonezyjska linia lotnicza
- Mandala – album kwintetu Algorhythm
- Mandala – wieś (desa) w kecamatanie Kelumpang Hilir, w kabupatenie Kotabaru w prowincji Borneo Południowe w Indonezji
- Stadion Mandala Krida – wielofunkcyjny stadion w Yogyakarcie, w Indonezji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandalaj

miasto w Birmie

Mandalaj (birm. မန္တလေး /màɴdəlé/, ang. Mandalay) – miasto w środkowej Mjanmie, nad rzeką Irawadi, ośrodek administracyjny prowincji Mandalaj. Liczba mieszkańców przekracza milion i jest to drugie co do wielkości miasto kraju. Przedmieściem Mandalaj jest Amayabuya. Miasto było stolicą Birmy w latach 1857–1885.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandalajski

→ Mandalaj

Patrz:Mandalaj

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandant

dawniej, dziś środowiskowo: osoba udzielająca pełnomocnictwa (mandatu); mocodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba korzystającą z usług prawnika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandantka

kobieta udzielająca mandatu (pełnomocnictwa) mandatariuszowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandapa

pomieszczenie poprzedzające świątynię, rodzaj narteksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandaryn

wyższy urzędnik, dostojnik w dawnych Chinach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. urzędnik w cesarskich Chinach;

Mandaryn – urzędnik w cesarskich Chinach. Istniało wiele rang mandarynów, od szczebla lokalnego, przez prowincję, aż po urzędników władz centralnych pracujących bezpośrednio przy cesarskim dworze. Przez 1300 lat, od 605 do 1905 roku mandaryni uzyskiwali swoje stanowisko na drodze surowych egzaminów urzędniczych. Chiny były pierwszym na świecie krajem, który wprowadził takie egzaminy, dlatego ustrój Cesarstwa Chińskiego określa się czasem jako feudalizm biurokratyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandaryna

wyższy urzędnik, dostojnik w dawnych Chinach

Mandaryna, właśc. Marta Katarzyna Wiśniewska z domu Mandrykiewicz (ur. 12 marca 1978 w Łodzi) – polska piosenkarka, tancerka, instruktorka tańca, choreografka i międzynarodowy sędzia tańca hip-hop, a także była aktorka i prezenterka telewizyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandarynat

w dawnych Chinach:
1. urząd, godność mandaryna, wysokiego urzędnika państwowego;
2. bliska cesarzowi klasa rządząca, złożona z mandarynów

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandarynka

1. owoc cytrusowy
2. gatunek kaczki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Citrus reticulata|Blanco|ref=tak., niewysokie, wiecznie zielone drzewo cytrusowe rosnące w ciepłych krajach, uprawiane dla jadalnych owoców;

(1.2) spoż. owoc mandarynki (1.1) mniejszy od pomarańczy, o cienkiej skórce

(1.3) ornit. nazwa systematyczna|Aix galericulata|ref=tak., ptak wodny z rodziny kaczkowatych;

(1.4) barwa, jeden z odcieni pomarańczu

- mandarynka (Citrus reticulata) – roślina z rodziny rutowatych
- mandarynka (Aix galericulata) – ptak z rodziny kaczkowatych
- Mandarynka – amerykański film tragikomiczny w reżyserii Seana Bakera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandarynkowy

przymiotnik od: mandarynka

przymiotnik

(1.1) dotyczący mandarynek (drzew i owoców)

(1.2) przyrządzony z mandarynek, z dodatkiem mandarynek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandarynowy

przymiotnik od: mandaryn

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandaryński

dotyczący mandaryna

przymiotnik

(1.1) hist. związany, odnoszący się do mandarynów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. standardowy język chiński;

Język mandaryński – może oznaczać:

- Standardowy język mandaryński – oparty na dialekcie pekińskim ustandardyzowany język chiński, urzędowy język ChRL, Republiki Chińskiej (Tajwanu) i Singapuru.
- Jeden z języków mandaryńskich, używanych w północnych Chinach, lub zbiorowo wszystkie te języki, gdy traktowane są jako grupa dialektów, a nie oddzielne języki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandat

1. kara grzywny za wykroczenie;
2. pełnomocnictwo do pełnienia jakiegoś urzędu publicznego, np. posła na sejm;
3. zlecenie, rodzaj umowy o świadczenie usług

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. kara w postaci grzywny za wykroczenie;

(1.2) polit. uzyskane w wyborach upoważnienie do pełnienia urzędu;

(1.3) polit. praw. administrowanie na niesamodzielnym terytorium z polecenia organizacji międzynarodowej;

(1.4) geogr. adm. terytorium podlegające mandatowi (1.3)

(1.5) adm. praw. pismo dyplomatycznej jednostki wyższej skierowane do jednostek niższych

(1.6) hist. pisemne rozporządzenie władzy zwierzchniej

(1.7) daw. upoważnienie do pobrania sumy pieniężnej zapisane na wekslu

- Mandat – w polityce: pełnomocnictwo udzielone osobie sprawującej funkcję pochodzącą z wyboru
  - mandat wolny
  - mandat imperatywny
  - mandat poselski
  - mandat parlamentarny
- Mandat – w prawie: umowa, na mocy której jedna osoba (mandant) powierza drugiej spełnienie pewnej czynności, a druga (mandatariusz) zobowiązuje się do spełnienia tej czynności w imieniu i na rachunek mandanta
- Mandat międzynarodowy – w prawie międzynarodowym mandat oznacza stan, w którym państwo ma obowiązek wykonywania wszystkich poleceń organizacji międzynarodowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandatariusz

1. osoba mająca mandat do pełnienia jakiegoś urzędu;
2. państwo lub organizacja mające uprawnienie do administrowania jakimś terytorium

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uprawniona do sprawowania urzędu

(1.2) instytucja, organizacja, państwo mające mandat do zarządzania jakimś terytorium

- Mandatariusz – osoba, instytucja lub państwo posiadające mandat (pełnomocnictwo) do sprawowania jakiejś funkcji publicznej (np. parlamentarzysta)
- Mandatariusz – urząd istniejący na terenie Galicji w latach 1791-1849

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandatariuszka

→ mandatariusz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uprawniona do sprawowania urzędu

Patrz:mandatariusz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandatoryjny

przymiotnik jakościowy

(1.1) obowiązkowy, obligatoryjny

#### Źródła:

Wiktionary

# Mandatowicz

osoba ukarana mandatem

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandatowiczka

→ mandatowicz

Patrz:mandatowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandatowy

przymiotnik od: mandat

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do mandatu, związany z mandatem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandatum

w Kościele chrześcijańskim: obrzęd umywania nóg starcom w Wielki Czwartek

Umywanie nóg, obrzęd pokory, mandatum – obrzęd chrześcijański praktykowany w części Kościołów chrześcijańskich. W niektórych wyznaniach zaliczany bywa do sakramentów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandeistyczny

→ mandeizm; mandaistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandeizm

starożytna religia Bliskiego Wschodu, bliska manicheizmowi, dziś wyznawana w Iraku i Iranie; mandaizm

Mandaizm lub mandeizm – religia monoteistyczna opierająca się na mieszance wierzeń egipskich, żydowskich, chrześcijańskich, gnostyckich i perskich. Nazwa jej wywodzi się od terminu manda (nauka), co praktycznie odpowiada greckiemu terminowi 'gnoza'. Wyznawcy mandeizmu, zwani mandejczykami, sprzeciwiają się jakiejkolwiek formie walki i przelewowi krwi. Dawniej najczęściej zajmowali się jubilerstwem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandejczyk

wyznawca mandeizmu; mandaita

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandel

nazwisko

Niemcy:

- Mandel – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bad Kreuznach

Osoby:

- Ernest Mandel – niemiecki polityk
- Ernst Mandel – niemiecki duchowny katolicki, wielki dziekan kłodzki
- Georges Mandel – francuski polityk
- Howie Mandel – kanadyjski aktor
- Julian Mandel – francuski fotografik
- Marvin Mandel – amerykański polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandela

nazwisko

- Mandela – miasto w Indiach
- Mandela – miejscowość i gmina we Włoszech
- Mandela – miejscowość w Ghanie

- Nelson Mandela – południowoafrykański polityk, prezydent Republiki Południowej Afryki w latach 1994–1999, jeden z przywódców ruchu przeciw apartheidowi
- Winnie Mandela – południowoafrykańska polityk i bojowniczka o prawa człowieka, żona Nelsona Mandeli
- Nelson Mandela Bay – obszar metropolitalny w Republice Południowej Afryki, w Prowincji Przylądkowej Wschodniej
- Nelson Mandela Bay Stadium – stadion w Republice Południowej Afryki
- Nelson Mandela Forum – włoska hala sportowo-widowiskowa położona we Florencji
- Nelson Mandela National Stadium – wielofunkcyjny stadion w stolicy Ugandy, Kampali
- Nelson Mandela Park (Leicester) – park położony w środkowej części miasta Leicester, Wielka Brytania
- Mandela Challenge Plate – trofeum sportowe w rugby union przyznawane zwycięzcy meczów pomiędzy zespołami Australii i RPA
- Mandela: Droga do wolności – brytyjsko-południowoafrykański film biograficzny z 2013 roku
- Międzynarodowy Dzień Nelsona Mandeli – święto obchodzone corocznie 18 lipca, w dzień urodzin Nelsona Mandeli, ustanowione przez Zgromadzenie Ogólne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandell

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandelson

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandioka

mąka otrzymywana z bulw korzeniowych manioku

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. migdały

(1.2) anat. gw-pl|Śląsk Cieszyński. migdałki

#### Źródła:

Wiktionary

# Mańdok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mańkut

#### Źródła:

Wiktionary

# Mandola

instrument muzyczny o charakterystycznym, owalnym pudle rezonansowym, zaliczany do grupy chordofonów szarpanych; mandora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. dawny, szarpany instrument strunowy;

Mandola – strunowy instrument muzyczny z rodziny szarpanych.

Mandola ma cztery pary strun strojonych w kwintach do następujących dźwięków (począwszy od najniżej strojonej) - c, g, d1, a1 (kwintę niżej niż mandolina). Obecna mandola w stroju kwintowym była stworzona w wieku XIX jako instrument tenorowy z rodziny mandolin dla orkiestry mandolinowej na przykładzie rodziny instrumentów smyczkowych, w której odpowiada altówce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandolina

instrument muzyczny szarpany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. szarpany strunowy instrument muzyczny;

(1.2) pot. kulin. ręczna szatkownica do warzyw

Mandolina (wł. mandolino, skrót: mn. lub mno.) – strunowy instrument muzyczny z rodziny chordofonów szarpanych mający cztery pary strun strojonych w kwintach. Skala mandoliny (zakres dźwięków muzycznych) wynosi od g do fis³.

Współczesna mandolina jest niewielkim instrumentem z krótkim gryfem i płytkim, okrągłym pudłem rezonansowym. Na mandolinie od drugiej połowy XIX wieku (Raffaele Callace) w wolnym tempo gra się tremolo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandolinista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na mandolinie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mandolinistka

→ mandolinista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na mandolinie

Patrz:mandolinista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandolinowy

przymiotnik od: mandolina

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z mandoliną, dotyczący mandoliny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandolistka

→ mandolista; mandolinistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na mandoli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandora

instrument muzyczny o charakterystycznym, owalnym pudle rezonansowym, zaliczany do grupy chordofonów szarpanych; mandola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. źle ubrana kobieta

(1.2) gw-pl|Zaolzie. uciążliwa, zła kobieta

Mandora (Mandore) – strunowy instrument muzyczny z rodziny lutni. Wykształciła się w czasach średniowiecza jako hiszpańska bandurria z greckiej (bizantyjskiej) pandory. Mandora jest poprzedniczką mandoli, mandolino, panduriny, neapolitańskiej mandoliny, mandory basowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandorla

aureola o owalnym kształcie otaczająca całą postać świętego, występująca głównie w średniowiecznym malarstwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. aureola w kształcie migdała otaczająca całą postać świętego

Mandorla (z wł. migdał) – w malarstwie i płaskorzeźbie owalna aureola otaczająca postać Jezusa, czasem także postać Maryi.

Mandorla symbolizuje i podkreśla boską naturę przedstawianej postaci. Najczęściej występuje przy przedstawieniach transfiguracji oraz Zbawiciela w siłach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandragora

bylina z rodziny psiankowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Mandragora|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, którym ze względu na kształt korzeni przypominający postać ludzką przypisywano dawniej lecznicze i magiczne własności;

(1.2) bot. roślina z rodzaju mandragora (1.1)

- mandragora – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych, jednym z gatunków jest mandragora lekarska
- Mandragora – demon
- Mandragora – zespół grający rock-metal
- Mandragora – wydawnictwo komiksowe
- Mandragora – czeski filmowy dramat psychologiczny
- „Mandragora” – polskie czasopismo wydawane we Wrocławiu w latach 1983–1990
- Mandragora – film, włoska komedia z 1965 roku w reżyserii Alberta Lattuady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandrake

Mandriva Linux (dawniej Mandrakelinux, Linux Mandrake) – nierozwijana już dystrybucja Linuksa firmy Mandriva. Była uznawana za łatwą w użytkowaniu nawet dla niezbyt doświadczonego użytkownika. Charakteryzowała się dbałością o graficzny interfejs użytkownika oraz obsługą dużej ilości modeli sprzętu popularnego w zastosowaniach biurowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mandriola

instrument muzyczny z rodziny lutni, odmiana mandoliny

Mandriola – dwunastostrunowa odmiana mandoliny, w użyciu szczególnie na początku XX wieku w Niemczech i Europie Środkowej. Mandriola używana jest także w muzyce meksykańskiej, gdzie nosi nazwę tricordii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandryl

małpa z rodziny makakowatych

Mandryl (Mandrillus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandryn

metalowy pręcik wsuwany do cewnika, wenflonu, igły, rurek do punkcji i płukań itp., zapobiegający ich zatkaniu się

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandrysz

nazwisko

- Mandrysz – nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandryta

przeor w klasztorze greckim

#### Źródła:

SJP.pl

# Manduguk

rzeczownik

(1.1) kulin. koreańska potrawa, rosół z pierogami

#### Źródła:

Wiktionary

# Mańdula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna leworęczna

#### Źródła:

Wiktionary

# Mandy

[czytaj: mendi] obce imię żeńskie

„Mandy” (oryg. „Brandy”) – piosenka napisana w 1971 roku przez amerykańskiego muzyka Scotta Englisha i angielskiego kompozytora Richarda Kerra. Utwór znalazł się również na wydanym w 1974 roku albumie Barry'ego Manilowa Barry Manilow II. Piosenka stała się wielkim hitem, w wielu krajach dotarła na szczyty list, w tym amerykańskiego zestawienia Billboard Hot 100.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandyjański

przymiotnik

(1.1) daw. związany z Madianitami, dotyczący Madianitów

#### Źródła:

Wiktionary

# Mandylion

ikonograficzny obraz Chrystusa odbity na chuście, występujący głównie w średniowiecznej sztuce bizantyjskiej

Mandylion – występujący w ikonografii od VI wieku rodzaj acheiropoietosu. Nazwa pojawia się w źródłach począwszy od XII w., a wywodzi się od późnogreckiego mandilion – ręcznik, chusta, z łacińskiego manus („ręka”) + tergere („trzeć”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandż.

skrót od: mandżurski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mandziejewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mańdziuśri

w buddyzmie: bodhisattwa mądrości, jeden z trzech najważniejszych bodhisattwów w mahajanie i wadżrajanie (obok Awalokiteśwary i Wadżrapaniego)

Manjushri (skr. मञ्जुश्री, Mañjuśrī, Manjushri, Mandziuśri (chiń. 文殊師利 Wénshū Shīlì, 文殊 Wénshū; kor. Munsu(sari); jap. Monju) – w buddyzmie Bodhisattwa Mądrości.

Należy do 3 najważniejszych bodhisattwów w mahajanie i wadżrajanie (obok Awalokiteśwary i Wadżrapaniego). Jest emanacją buddy Wajroczany (jednego z buddów 5 rodzin).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandżur

mieszkaniec Mandżurii

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) mieszkaniec Mandżurii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandżuria

kraina historyczna na północnym wschodzie Chin

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina na północnym wschodzie Chin;

Mandżuria (mandż. ᠮᠠᠨᠵᡠ, Mandżu; chiń. upr. 满洲; chiń. trad. 滿洲; pinyin Mǎnzhōu; mong. Манж, Mandż) – kraina historyczna w północno-wschodniej części dzisiejszych Chin. Na zachodzie ograniczają ją góry Wielki Chingan i Mongolia Wewnętrzna, na północy i wschodzie rzeki Amur i Ussuri, a na południu Morze Żółte.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mandżurka

mieszkanka Mandżurii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mandżurii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mandżurozaur

rodzaj późnokredowego dinozaura z rodziny hadrozaurów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mandżurski

przymiotnik od: Mandżuria

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Mandżurii, związany z Mandżurią, pochodzący z Mandżurii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język mandżurski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manebry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. manewry

#### Źródła:

Wiktionary

# Manek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Emanuel

#### Źródła:

Wiktionary

# Maneki-Neko

figurka kota z krótkim ogonem, szczególnie popularna w Japonii i Chinach; manekineko

#### Źródła:

SJP.pl

# Manekin

sztuczny model imitujący postać ludzką

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) figura z dowolnego materiału mająca kształt człowieka;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. marionetka, bezwolny człowiek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manekinizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) iron. postawa bezkrytycznego przyjmowania obiegowych opinii i podatność na manipulację

#### Źródła:

Wiktionary

# Manekinowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z manekinem, dotyczący manekina

#### Źródła:

Wiktionary

# Manela

dawna ozdoba na rękę; bransoleta

Bransoletka (fr. bracelet), staropol. manela – kolista ozdoba noszona na nadgarstku, będąca jednym z elementów biżuterii osobistej.

Bransoletki robione są ze skóry, tkanin, metalu, silikonu, a nawet szkła. Bransoletki mogą być ozdabiane elementami z drewna, kamienia lub muszlami. Bransoletki są również używane w celach terapeutycznych, czy też dla identyfikacji, np. bransoletki antyalergiczne, bransoletki identyfikacyjne w szpitalach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manele

potocznie: drobiazgi, rzeczy osobiste

Manele – styl muzyczny będący mieszanką muzyki cygańskiej, orientalnej oraz współczesnej muzyki pop. Manele rozwija się na terenie Rumunii, choć pokrewne mu gatunki można spotkać również w Bułgarii (czałga), Serbii (turbofolk), Grecji (skyladiko), Albanii, Turcji oraz we Włoszech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manelka

zdrobnienie od: manela (dawna metalowa ozdoba na rękę)

#### Źródła:

SJP.pl

# Manelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Manes

Manes – zespół z Trondheim w Norwegii, założony w 1993 roku. Obecnie zapisani do wytwórni Candlelight Records, początkowo do Hammerheart Records. Zespół zaczął od grania typowego, surowego norweskiego black metalu. Styl grupy wyewoluował wraz z albumem Vilosophe, na którym zespół kompletnie zmienił styl łącząc Jazz, Trip-hop, electronica oraz Heavy metal.

W 2004 roku zespół wystąpił na Inferno Metal Festival.

#### Źródła:

Wikipedia

# Manet

[czytaj: maNE] nazwisko, np. Edouard Manet, francuski malarz XIX wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Manetka

mała dźwignia ręczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. rodzaj dźwigni służącej do sterowania jakimś mechanizmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manewr

1. zręczne posunięcie, ruch, zwrot;
2. podstęp, wybieg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. zaplanowany ruch wojsk w celu osiągnięcia dogodnej pozycji bojowej;

(1.2) zwrot pojazdu, przedmiotu lub ciała w celu uzyskania zamierzonej pozycji, wymagający zręcznego kierowania

(1.3) przen. zręczne posunięcie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manewrować

1. wykonywać jakieś ruchy, zwroty, skręty w celu ominięcia przeszkód lub uzyskania dobrej pozycji;
2. przesuwać, poruszać, manipulować czymś;
3. zręcznie, przebiegle działać; kombinować, kręcić;
4. w przenośni: wpływać na kogoś w celu osiągnięcia korzyści

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mot. żegl. poruszać precyzyjnie pojazdem lub maszyną

(1.2) przejeżdżać lub przepływać między przeszkodami dążąc do uniknięcia kolizji

(1.3) poruszać lub manipulować elementem celem regulacji lub dostrojenia

(1.4) manipulować osobami

(1.5) dokładać starań celem osiągnięcia zamierzonego efektu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manewrowy

przymiotnik od: manewr

przymiotnik relacyjny

(1.1) przeznaczony do manewrów, dotyczący manewrów, związany z manewrami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kolej. pracownik kolejowy odpowiedzialny za manewry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manewry

taktyczne ćwiczenia wojskowe w warunkach zbliżonych do bojowych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wojsk. ćwiczenia wojskowe w terenie, w warunkach zbliżonych do bojowych

(1.2) łow. wabienie łosi przez naśladowanie łosia

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: manewr

Manewry – wszelkie czynności statku wodnego mające na celu dostosowanie jednostki pływającej do aktualnego stanu pogodowego, sytuacji awaryjnej lub zadań wyznaczonych przez kapitana. Oznacza to zmianę prędkości lub kursu lub ilości niesionego ożaglowania. Można zatem podzielić manewry na podgrupy:

- Manewry portowe – zespół czynności, które jednostka pływająca wykonuje w obrębie basenu portowego np. ferholung, overholung, cumowanie, odejście od nabrzeża
- Manewry związane z mijaniem i wyprzedzaniem jednostek – wyprzedzanie, mijanie
- Manewry związane ze zmianą kursu – zwrot przez sztag, zwrot przez rufę, ostrzenie, odpadanie
- Manewry związane ze zmianą ilości niesionego ożaglowania – stawianie żagli, refowanie żagli, zrzucanie żagli
- Manewry awaryjne – podejmowane dla zażegnania sytuacji niebezpiecznej. Często decyzję o rozpoczęciu podejmują sami marynarze a przejęcie dowodzenia przez oficera czy kapitana następuje w trakcie ich trwania. Możemy wyróżnić takie jak: człowiek za burtą (w tym manewr monachijski), pożar na pokładzie, uszkodzenie takielunku, uszkodzenie poszycia, awaria urządzenia sterowego i skegu, zejście z mielizny, opuszczenie jednostki
- Inne – stawanie w dryf, stawanie na kotwicy, sztrandowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manewrzysta

dawniej: osoba prowadząca lub biorąca udział w manewrach wojskowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Maneż

kierat;
1. teren przeznaczony do ujeżdżania koni; ujeżdżalnia;
2. urządzenie do napędu maszyn rolniczych poruszane przez zwierzęta w zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. plac służący do ujeżdżania koni

(1.2) arena cyrkowa

(fr. manège)

- maneż – ujeżdżalnia
- maneż – arena
- Manege (scena baletowa)
- maneż – kierat
- Moskiewski Maneż – budynek w Moskwie
- Mánes – pawilon wystawowy w Pradze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maneżowy

przymiotnik od: maneż

#### Źródła:

SJP.pl

# Manfred

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Manfred – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów z języka staro-wysoko-niemieckiego man – człowiek i frid – opieka, pokój. Zatem Manfred to osoba „zapewniająca pokój i ochronę”.

Żeńska forma: Manfreda

Zdrobnienia: Fred, Fredek, Fredzio, Fredzia, Fredka, Maniek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manfreda

imię męskie

Manfreda – żeński odpowiednik imienia Manfred.

Manfreda imieniny obchodzi:

- 28 stycznia, jako wspomnienie św. Manfreda Settali,
- 27 października, jako wspomnienie św. Manfreda z Eberbachuu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manfredostwo

Manfred z małżonką; Manfredowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Manfredowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Manfredowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Manfreda lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Manga

japoński komiks

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) japoński komiks;

Manga (jap. 漫画; wymowa (IPA): maŋga) – komiks, obraz, rysunek, szkic, karykatura. Japońskie słowo wywodzące się ze sposobu ozdabiania rycin i innych form sztuki użytkowej. Współcześnie używane poza Japonią oznacza japoński komiks.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mangaba

małpa z rodziny wąskonosych, żyjąca w lasach Afryki

Mangaba (Cercocebus) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangaczka

autorka japońskiego komiksu; mangaka

Mangaka (jap. 漫画家) – twórca mangi. W Japonii terminem tym określa się po prostu twórcę komiksów (sufiks -ka służy do tworzenia nazw zawodów).

Znanymi mangakami są np. twórca Naruto Masashi Kishimoto, Dragon Ball Akira Toriyama, Bleach Tite Kubo oraz One Piece Eiichirō Oda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangaka

autor japońskiego komiksu

Mangaka (jap. 漫画家) – twórca mangi. W Japonii terminem tym określa się po prostu twórcę komiksów (sufiks -ka służy do tworzenia nazw zawodów).

Znanymi mangakami są np. twórca Naruto Masashi Kishimoto, Dragon Ball Akira Toriyama, Bleach Tite Kubo oraz One Piece Eiichirō Oda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangalia

miasto w południowo-wschodniej Rumunii

Mangalia (tur. Mankalya), starożytne Callatis (grec. Κάλλατις/Καλλατίς) ; inna nazwa historyczna: Pangalia– miasto w Rumunii w okręgu i aglomeracji Konstancy. Liczy 40 150 mieszkańców (2002).

Mangalia jest kąpieliskiem morskim, dość ważnym portem oraz uzdrowiskiem. W latach 60. XX wieku w mieście wybudowano zespół nowoczesnych pensjonatów i hoteli. Corocznie latem odbywa się tutaj jeden z największych festiwali muzycznych w Rumunii – Festival Callatis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangalica

rasa węgierskiej świni domowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. rasa węgierskiej świni domowej o charakterystycznej sierści przypominającej loki;

Mangalica – rasa węgierskiej świni domowej hodowana od XIX wieku w różnych odmianach, a od 1974 roku ustawowo chroniona. Charakteryzuje się wysoką zawartością tłuszczu. Związana jest z nią także opinia, jakoby jej mięso zawierało stosunkowo mało cholesterolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mangan

pierwiastek chemiczny o symbolu Mn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mn i liczbie atomowej 25;

Mangan (Mn, łac. manganum) – pierwiastek chemiczny należący do grupy metali przejściowych.

Ma 15 izotopów z przedziału mas 49–62 i izomery jądrowe 51m, 52m, 54m. Trwały jest tylko izotop 55, który stanowi niemal 100% składu izotopowego manganu występującego w naturze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manganez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. chem. mangan

#### Źródła:

Wiktionary

# Manganian

sól kwasu manganowego, środek dezynfekujący i wybielający

#### Źródła:

SJP.pl

# Manganiany

sól kwasu manganowego, środek dezynfekujący i wybielający

Manganiany – nieorganiczne związki chemiczne, sole kwasów manganowych. W zależności od stopnia utlenienia manganu znane są:

- manganiany(IV) − MnO2−
  3 lub MnO4−
  4 (nazwa systematyczna: trioksydomanganiany(2−) lub tetraoksydomanganiany(4−); nazwa zwyczajowa: manganiny)
- manganiany(V) − MnO3−
  4 (nazwa systematyczna: tetraoksydomanganiany(3−); nazwa zwyczajowa: podmanganiany)
- manganiany(VI) − MnO2−
  4 (nazwa systematyczna: tetraoksydomanganiany(2−); nazwa zwyczajowa: manganiany)
- manganiany(VII) − MnO−
  4 (nazwa systematyczna: tetraoksydomanganiany(1−); nazwa półsystematyczna: nadmanganiany)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manganin

stop miedzi z manganem i niklem, stosowany do produkcji rezystorów wzorcowych i układów pomiarowych

Manganin – stop miedzi z manganem i niklem. Charakteryzuje się bardzo małym współczynnikiem temperaturowym oporu elektrycznego. Stosowany do produkcji oporników wzorcowych i precyzyjnych, a także połączeń elektrycznych w urządzeniach kriogenicznych. Zawiera zwykle 86% miedzi, 12% manganu i 2% niklu (Cu86/Mn12/Ni2).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manganinowy

przymiotnik od: manganin

#### Źródła:

SJP.pl

# Manganit

minerał, wodorotlenek manganu

Manganit – minerał z grupy tlenowodorotlenków. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.Nazwa pochodzi od składu chemicznego tego minerału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manganoks

organiczny środek grzybobójczy, stosowany głównie do zwalczania zarazy ziemniaczanej; maneb

#### Źródła:

SJP.pl

# Manganometria

jeden z działów oksydymetrii, polegający na miareczkowaniu badanej substancji mianowanym roztworem manganianu (najczęściej manganianu potasu) jako utleniacza; nadmanganometria (dawniej)

Manganianometria (manganometria, nadmanganianometria) – jeden z działów oksydymetrii, technika analityczna polegająca na miareczkowaniu analizowanej substancji mianowanym roztworem nadmanganianu potasu jako utleniacza.

W reakcji z analizowaną substancją jon nadmanganianowy MnO−
4 redukuje się do jonu Mn2+
w środowisku kwaśnym, zaś w środowisku słabo kwaśnym do tlenku manganu(IV) MnO
2.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manganowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca VII grupę główną układu okresowego: mangan, technet, ren i bohr

Manganowce – pierwiastki 7 (daw. VIIB lub VII pobocznej) grupy układu okresowego: mangan (Mn), technet (Tc), ren (Re) i bohr (Bh).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manganowiec

każdy pierwiastek z siódmej grupy układu okresowego Mendelejewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Manganowy

przymiotnik od: mangan

przymiotnik

(1.1) dotyczący manganu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mango

1. drzewo z rodziny nanerczowatych; drzewo mangowe, mangowiec;
2. owoc drzewa o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Mangifera|L.|ref=tak., mangowiec, rodzaj drzew owocowych z rodzaju nanerczowatych;

(1.2) bot. dendr. drzewo z rodzaju mango (1.1)

(1.3) spoż. kulin. owoc drzewa z rodzaju mango (1.1)

przymiotnik

(2.1) o smaku mango (1.3)

(2.2) w kolorze mango (1.3)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mangold

śródziemnomorska odmiana buraka; burak szpinakowy

Osoby

- Carl Amand Mangold – niemiecki kompozytor i dyrygent
- Hans von Mangoldt – profesor zwyczajny matematyki
- Hilde Mangold – biolog
- Holley Mangold – zawodniczka (podnoszenie ciężarów), olimpijka
- James Mangold – amerykański reżyser i scenarzysta
- Mike Mangold – amerykański pilot linii American Airlines i pilot sportowy
- Nicholas Allan Mangold – amerykański sportowiec, futbolista
- Robert Mangold – amerykański malarz
- Sylvia Plimack Mangold – amerykańska malarz, grafik
- Tom Mangold – brytyjski dziennikarz śledczy
- Mangold von Sternberg – komtur królewiecki w latach 1274 -1280, mistrz krajowy Prus

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangostan

garcynia;
1. rodzaj tropikalnych roślin z rodziny kluzjowatych;
2. mangostan właściwy - gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny kluzjowatych; smaczelina, żółtopla, żółciecz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Garcinia|L.|ref=tak., rodzaj wiecznie zielonych drzew z rodziny kluzjowatych;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Garcinia mangostana|L.|ref=tak., wiecznie zielone drzewo tropikalne pochodzące z Azji Południowo-Wschodniej;

(1.3) spoż. ciemnofioletowy owoc mangostanu (1.2) o soczystym, słodkim i cierpkim miąższu przypominającym w smaku ananas i brzoskwinię

Mangostan (Garcinia L.) – rodzaj roślin z rodziny kluzjowatych. Obejmuje ok. 400 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mangowiec

drzewo z rodziny nanerczowatych; drzewo mangowe, mango

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto z mango

Otaku (jap. おたく lub オタク) – fan japońskiej popkultury, głównie anime, mangi i gier komputerowych w tym stylu. Termin stosowany głównie przez środowiska miłośników japońskiej popkultury jako określenie miłośnika takowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mangowy

1. związany z mango;
2. związany z mangą

przymiotnik

(1.1) przym. od mango

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mangrowe

wiecznie zielona formacja roślinna występująca na wybrzeżach strefy międzyzwrotnikowej; mangrowie, namorzyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangrowie

wiecznie zielona formacja roślinna występująca na wybrzeżach strefy międzyzwrotnikowej; mangrowe, namorzyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mangrowiec

1. wspólne określenie dla kilku gatunków drzew i krzewów z rodzin korzeniarowatych, werbenowatych i palm, tworzących lasy namorzynowe; do mangrowców można zaliczyć np. korzeniarę, nipę czy awicenię; namorzynowiec
2. jadowity wąż azjatycki; wąż namorzynowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mangusodrzew

wiecznie zielone drzewo z rodziny nanerczowatych, uprawiane w strefie międzyzwrotnikowej dla jadalnych owoców o żółtopomarańczowym soczystym miąższu; mango

Mango indyjskie (Mangifera indica L.), zwane też mangusodrzewem, mangowym drzewem, posmaczem indyjskim – gatunek drzew należący do rodziny nanerczowatych. Pochodzi z obszarów Indii, Malezji, Chin, Filipin. Uprawiany jest w rejonach o klimacie zbliżonym do klimatu zwrotnikowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangusta

zwierzę drapieżne z rodziny łasz; ichneumon

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. mały, kotokształtny drapieżnik afrykański i azjatycki;

(1.2) środ. sport. w kolarstwie: rower marki Mongoose

Mangusta (Herpestes) – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny Herpestinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mangusteczka

mangusteczka karłowata - gatunek ssaka drapieżnego

Mangusteczka (Helogale) – rodzaj ssaków z podrodziny Mungosinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangustka

rodzaj ssaków z rodziny mangustowatych

Mangustka (Crossarchus) – rodzaj ssaków z podrodziny Mungosinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangustolisek

mangustolisek afrykański - gatunek ssaka drapieżnego; mangusta lisia

Mangustolisek afrykański, mangusta lisia (Cynictis penicillata) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny Herpestinae w obrębie rodziny mangustowatych (Herpestidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangustowate

rodzina ssaków łożyskowych z rzędu drapieżnych; ichneumony

Mangustowate, ichneumony (Herpestidae) – rodzina ssaków łożyskowych z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangustowaty

o cechach mangustowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mangusty

rodzina niewielkich ssaków łożyskowych z rzędu drapieżnych; mangustowate, ichneumony

Mangustowate, ichneumony (Herpestidae) – rodzina ssaków łożyskowych z podrzędu kotokształtnych (Feliformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mangystauski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mangystau, dotyczący Mangystau

#### Źródła:

Wiktionary

# Manhattan

1. wyspa w Ameryce Północnej u zbiegu rzek Hudson, Harlem i East River;
2. dzielnica Nowego Jorku na wyspie Manhattan;
3. miasto w stanie Kansas (USA);
4. plemię Indian z grupy Algonkinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. najmniejszy, a zarazem najgęściej zaludniony okręg Nowego Jorku, położony na wyspie o tej samej nazwie;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Stanach Zjednoczonych

Manhattan – najmniejszy, a zarazem najgęściej zaludniony okręg (ang. borough) Nowego Jorku, położony na wyspie o tej samej nazwie. Ponadto hrabstwo (ang. county) w stanie Nowy Jork, w którego skład poza samą wyspą Manhattan wchodzi kilka mniejszych wysepek: Roosevelt Island, Randalls Island, Wards Island, Governors Island, Liberty Island, Ellis Island, Mill Rock oraz U Thant Island. Do hrabstwa należy również Marble Hill, jedyna część położona bezpośrednio na stałym lądzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manhattańczyk

[czytaj: manhatańczyk] mieszkaniec Manhattanu

#### Źródła:

SJP.pl

# Manhattanka

[czytaj: manhatanka] mieszkanka Manhattanu

#### Źródła:

SJP.pl

# Manhattański

→ Manhattan [czytaj: manhatański]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Manhattanem, dotyczący Manhattanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mani

w średniowieczu: osoba posiadająca dobra na prawie lennym, poddana feudałowi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. hist. babiloński przywódca religijny, prorok, twórca manicheizmu;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. hist. środkowy półwysep Peloponezu, oparty o góry Tajget, sięgający najbardziej wysuniętego na południe greckiego przylądka Matapan;

Mani, znany także jako Manes i Manicheusz (ur. 14 kwietnia 216 koło Seleucji nad Tygrysem, zm. ok. 276 r. w Gundiszapurze) – twórca manicheizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mania

1. zaburzenie psychiczne objawiające się zwiększoną aktywnością i podwyższonym lub drażliwym nastrojem;
2. przesadny, często chorobliwy pociąg do wykonywania jakichś czynności lub posiadania czegoś; maniactwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. madagaskarska rzeka

(1.2) zdrobn. Maria

(1.3) zdrobn. Marianna

Mania – zaburzenie psychiczne (niekoniecznie sensu stricto) z grupy zaburzeń afektywnych charakteryzujące się występowaniem podwyższonego (względem eutymii) bądź drażliwego nastroju. Stany maniakalne zazwyczaj opisywane są przez pacjentów jako doświadczenia przyjemne; sprawiające, że czują się szczęśliwi. Pacjenci, których nastrój podczas manii jest drażliwy, nie opisują tego doświadczenia jako przyjemne, szybko się frustrują, a próba wpływu na ich zamiary powoduje u nich nasilenie gniewu bądź występowanie urojeń prześladowczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maniacki

odnoszący się do maniaka, właściwy maniakowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniactwo

przesadny, często chorobliwy pociąg do wykonywania jakichś czynności lub posiadania czegoś; mania

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od maniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Maniaczka

kobieta cierpiąca na jakąś manię

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniaczny

dawniej: maniacki - dotyczący maniaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniak

1. człowiek ogarnięty jakąś myślą, ideą itp.; fanatyk, oszołom;
2. osoba mająca jakąś pasję, bez reszty nią pochłonięta; zapaleniec;
3. w medycynie: osoba cierpiąca na jakąś manię

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. człowiek znajdujący się w fazie maniakalnej choroby afektywnej dwubiegunowej

(1.2) pot. człowiek ogarnięty jakąś obsesją, nadmiernie zaangażowany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) łow. wypchana skóra zabitego ptaka, służąca do manienia ptaków podczas polowania

(2.2) reg. torba końska na pokarm zawieszona na szyi konia podczas postoju

Maniak (tytuł oryg. Maniac) – niskobudżetowy slasher amerykański, uważany za jeden z najważniejszych klasyków w swoim gatunku. Reżyserem filmu jest William Lustig, a twórcą efektów specjalnych – Tom Savini. W 2012 roku powstał remake obrazu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maniakalnie

przysłówek

(1.1) w sposób maniakalny, właściwy maniakowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Maniakalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co maniakalne; cecha tych, którzy są maniakalni

#### Źródła:

Wiktionary

# Maniakalny

1. związany ze stanem wzmożonej aktywności i optymizmu, wynikającym z niektórych chorób psychicznych;
2. nieposkromiony, opętańczy w zainteresowaniu czymś, robieniu czegoś; sfiksowany na jakimś punkcie, szaleńczy

przymiotnik

(1.1) med. psych. dotyczący manii i/lub maniaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maniana

potocznie:
1. coś głupiego, szalonego, zwariowanego;
2. coś kiepskiego, zrobionego w sposób niedbały;
3. obijanie się, lenienie się

#### Źródła:

SJP.pl

# Manić

dawniej: mamić;
1. zwodzić, bałamucić, wprowadzać w błąd;
2. wabić, nęcić, pociągać

czasownik przechodni niedokonany (dk. omanić, zmanić)

(1.1) łow. wabić ptaki podczas łowów na nie

(1.2) daw. przedstawiać coś w nieprawdziwym, złudnym świetle, by kogoś zmylić, skusić lub oszukać

czasownik zwrotny niedokonany manić się (dk. omanić się, zmanić się)

(2.1) być manionym

Manić (cyr. Манић) – wieś w Serbii, w mieście Belgrad, w gminie miejskiej Barajevo. W 2011 roku liczyła 560 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. naręczak; osłona na ramię w zbroi

Manica – prowincja w środkowo-zachodnim Mozambiku. Liczy blisko 2 mln mieszkańców (2017). Ośrodkiem administracyjnym prowincji jest Chimoio.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Manicheistyczny

→ manicheizm; manichejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z manicheizmem, dotyczący manicheizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manicheizm

system religijny utworzony w Persji, uznający istnienie dwóch zwalczających się pierwiastków: światło i dobro oraz ciemność i zło

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. filoz. system religijno-filozoficzny, stworzony przez Maniego, zgodnie z którym podstawą bytu są dwie przeciwstawne siły: dobro i zło oraz światło i ciemność;

Manicheizm – prąd religijno-filozoficzny stworzony w III wieku n.e. przez Babilończyka Maniego (Manesa). Był syntezą staroirańskiego zoroastryzmu, buddyzmu i chrześcijaństwa. Pod względem filozoficznym manicheizm był jedną z odmian gnostycyzmu i wschodniego panteizmu. Dwa podstawowe elementy systemu filozoficzno-religijnego manicheizmu to dualizm i podkreślanie poznania w procesie wyzwalania się spod wpływu zła. Manicheizm objął swoim zasięgiem znaczne obszary Azji, północnej Afryki i Europy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manichejczyk

wyznawca manicheizmu, ruchu religijnego opartego na objawieniach Maniego (Manicheusza)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. filoz. hist. zwolennik manicheizmu

Manicheizm – prąd religijno-filozoficzny stworzony w III wieku n.e. przez Babilończyka Maniego (Manesa). Był syntezą staroirańskiego zoroastryzmu, buddyzmu i chrześcijaństwa. Pod względem filozoficznym manicheizm był jedną z odmian gnostycyzmu i wschodniego panteizmu. Dwa podstawowe elementy systemu filozoficzno-religijnego manicheizmu to dualizm i podkreślanie poznania w procesie wyzwalania się spod wpływu zła. Manicheizm objął swoim zasięgiem znaczne obszary Azji, północnej Afryki i Europy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manichejka

wyznawczyni manicheizmu, ruchu religijnego opartego na objawieniach Maniego (Manicheusza)

#### Źródła:

SJP.pl

# Manichejski

→ manicheizm; manicheistyczny

przymiotnik

(1.1) rel. filoz. dotyczący manicheizmu lub manichejczyków, albo zawierający elementy przyjętej przez nich doktryny;

(1.2) przen. przeciwstawiający sobie skrajne pojęcia, np. dobro i zło, światło i ciemność, zakładający nieustanną ich walkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manicheusz

perski reformator religijny (ok. 216 - ok. 276); Manes, Mani

#### Źródła:

SJP.pl

# Manicheuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Manicheusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Manicki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bronisław Manicki (1893–1944) – polski żołnierz, podoficer Wojska Polskiego
- Jacek Manicki (1951–2014) – polski tłumacz literatury pięknej z języka angielskiego
- Maciej Manicki (ur. 1954) – polski polityk i działacz związkowy, poseł na Sejm I, II i III kadencji
- Stanisław Manicki (1947–2025) – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manicure

[czytaj: manikiur]
1. pielęgnacja paznokci u rąk; manikiur;
2. manicure hybrydowy - manicure utwardzany w świetle ultrafioletowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pielęgnacja dłoni, paznokci u rąk;

Manicure (z fr. manucure) – zabieg kosmetyczny, któremu poddawane są paznokcie u rąk. Manicure stosują osoby, które pragną mieć ładniejsze paznokcie. Zabieg polega nie tylko na malowaniu, ale też na wyrównywaniu skórek i pielęgnowaniu płytki paznokci. Podobny zabieg u paznokci u nóg nazywany jest pedicure.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manicurzysta

[czytaj: manikiurzysta] mężczyzna wykonujący manicure (manikiur); manikiurzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Manicurzystka

[czytaj: manikiurzystka albo manikirzystka] kobieta wykonująca manicure (manikiur); manikiurzystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się zawodowo pielęgnacją dłoni i paznokci u rąk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maniecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Manieczki

Manieczki – osada (agromiasteczko) w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Brodnica. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona 6 km na zachód od Śremu przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Śrem – Czempiń – Głuchowo). We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4064P do Przylepek oraz lokalnymi do Krzyżanowa i Boreczka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Manielnek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. niedorajda

#### Źródła:

Wiktionary

# Maniera

1. cecha zachowania się, zwykle irytująca; nawyk, przyzwyczajenie;
2. mechaniczne powielanie środków wyrazu; zmanierowanie, sztampa, szablon;
3. charakterystyczny sposób tworzenia, styl, np. maniera stylistyczna pisarza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. charakterystyczny dla pewnego kręgu twórców sposób tworzenia dzieł; styl

(1.2) liter. zagęszczenie elementów typowych dla ukształtowanego już stylu, mechaniczne powtarzanie wzorów wyraźnie odczuwalne jako przejaw wtórności; zmanierowane, stałe chwyty

(1.3) zob. maniery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manierczyna

ekspresywnie: manierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Manierka

płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i turystów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płaska, blaszana butelka używana przez żołnierzy i skautów do przenoszenia płynów;

Manierka – niewielki pojemnik (zazwyczaj o pojemności do 2 litrów), wykonany ze sztywnego materiału, przeznaczony do przenoszenia napojów w warunkach polowych. Popularny element wyposażenia wojskowego oraz turystycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maniery

sposób zachowania w towarzystwie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sposób zachowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manieryczniej

stopień wyższy od przysłówka: manierycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Manieryczność

sztuczność, teatralność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest manieryczne; cecha tych, którzy są manieryczni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manieryczny

nienaturalny, pretensjonalny, naśladujący powierzchownie czyjś styl

#### Źródła:

SJP.pl

# Manierysta

1. artysta tworzący zgodnie z jakąś manierą, naśladujący czyjąś manierę;
2. przedstawiciel manieryzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Manierystka

→ manierysta

Patrz:manierysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Manierystyczny

mający cechy manieryzmu, stylu w sztuce późnego renesansu

#### Źródła:

SJP.pl

# Manieryzm

1. styl w sztuce XVI w. między renesansem a barokiem;
2. naśladownictwo w sztuce;
3. zaburzenia nerwowe objawiające się niekontrolowanymi skurczami mięśni

Manieryzm – termin, którym określa się zjawiska w sztuce europejskiej XVI wieku. Dyskusyjne pozostają zarówno sam termin, jak i jego zakres oraz geneza zjawiska nim określanego. Najogólniej poprzez pojęcie to rozumie się styl, występujący w okresie od ok. 1520 do końca XVI wieku i charakteryzujący się dążeniem do doskonałości formalnej i technicznej dzieła, a także wysubtelnieniem, wyrafinowaniem, wykwintnością i swobodą form.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manierzysta

1. artysta tworzący zgodnie z jakąś manierą, naśladujący czyjąś manierę;
2. przedstawiciel manieryzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniewo

Maniewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie obornickim, w gminie Oborniki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maniewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Manifa

1. demonstracja feministyczna;
2. potocznie: manifestacja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) slang. manifestacja organizowana przez środowiska feministyczne w Dniu Kobiet w różnych częściach Polski;

Manifa – doroczna demonstracja feministyczna organizowana w związku z Dniem Kobiet w różnych częściach Polski, w Warszawie przez nieformalną grupę Porozumienie Feministyczne 8 Marca. Odbywa się 8 marca lub w najbliższe temu dniu soboty lub niedziele. Nazwa pochodzi od slangowego skrócenia słowa manifestacja, używanego w tej formie przez opozycję antyrządową w latach 80. XX w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manifest

1. odezwa władzy do narodu; orędzie;
2. publiczna wypowiedź jakiejś organizacji, partii politycznej, grupy literackiej itp., zawierająca jej program działania lub wyrażająca jej stanowisko;
3. to, co jest wyrazem czyichś uczuć lub poglądów;
4. publiczny protest lub skarga;
5. dokument ze szczegółowym wykazem ładunku na statku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publiczna deklaracja zawierająca program działania

(1.2) protest wyrażony publicznie

(1.3) polit. odezwa władz skierowana do narodu

(1.4) książk. otwarte wyrażenie uczuć lub idei

(1.5) urz. wykaz ładunku

- manifest okrętowy: szczegółowy wykaz ładunków statku
- w sądownictwie: skarga wniesiona do sądu w sprawie krzywdy osobistej
- publiczna, uroczysta deklaracja, wyrażająca stanowisko w danej sprawie, orędzie, deklaracja programowa. Znane manifesty:
  - Manifest 22 stycznia 1863
  - Manifest komunistyczny
  - Manifest Kandela
  - Manifest Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego
  - Manifest Skamandrytów
  - Manifest Debiana
  - Manifest GNU
  - Manifest Agile
  - Manifest literacki
  - Manifest surrealizmu
  - Manifest z Tamworth
  - Manifest Unabombera, autorstwa Theodore Kaczynskiego

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Manifestacja

1. wystąpienie zbiorowe, np. pochód, zgromadzenie, mające na celu wyrażenie opinii (najczęściej protestu lub poparcia dla kogoś, czegoś); demonstracja;
2. publiczne okazywanie uczuć, poglądów wobec kogoś lub czegoś; demonstracja, przejaw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynne publiczne wystąpienie dla wyrażenia swego stanowiska, protestu, sympatii, solidarności

(1.2) ostentacyjne okazywanie swoich uczuć, emocji

(1.3) przejaw

(1.4) pojawienie się, ukazanie się

Demonstracja (łac. demonstratio – wskazanie, inaczej manifestacja) – wystąpienie zbiorowe, zgromadzenie, mające na celu wyrażenie protestującej przeciw czemuś lub popierającej coś części opinii publicznej. Jest to publiczne okazywanie uczuć, postawy wobec czegoś lub kogoś przez jednostkę lub grupę. W państwie demokratycznym stanowi sposób korzystania z wolności zgromadzeń. Jest jednym z przejawów protestu politycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manifestacyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób ostentacyjny, przerysowany, na pokaz

#### Źródła:

Wiktionary

# Manifestacyjność

książkowo: prowokacyjny, demonstracyjny sposób zachowania się, mający na celu zwrócenie czyjejś uwagi, zamanifestowanie swojej obecności; ostentacja, ostentacyjność, demonstracyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego co manifestacyjne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manifestacyjny

demonstracyjny;
1. taki, który publicznie coś okazuje, zwraca na siebie uwagę; ostentacyjny;
2. mający charakter manifestacji - wystąpienia zbiorowego, mającego na celu wyrażenie opinii (najczęściej protestu lub poparcia dla kogoś, czegoś)

przymiotnik

(1.1) robiony w połączeniu z chęcią zademonstrowania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manifestant

uczestnik manifestacji, zgromadzenia, pochodu zwołanego dla wyrażenia poglądów grupy ludzi; demonstrant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik manifestacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manifestantka

→ manifestant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta biorąca udział w manifestacji

Patrz:manifestant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manifestować

1. brać udział w manifestacji, pochodzie, zgromadzeniu, w celu wyrażenia swoich poglądów; demonstrować;
2. jawnie, ostentacyjnie okazywać swoje uczucia;
3. manifestować się - ukazywać się, uzewnętrzniać się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) polit. publicznie wyrażać swoje poglądy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manifestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. publiczne wyrażanie swoich poglądów

#### Źródła:

Wiktionary

# Manifestowy

przymiotnik od: manifest

#### Źródła:

SJP.pl

# Manifowy

→ manifa

Patrz:manifa

#### Źródła:

SJP.pl

# Manihotoksyna

trujący glikozyd występujący w manioku jadalnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Manikiur

pielęgnacja paznokci u rąk; manicure

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. zabieg pielęgnacyjny na paznokcie u rąk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manikiurować

obcinać, piłować i lakierować paznokcie u rąk

#### Źródła:

SJP.pl

# Manikiurzysta

mężczyzna wykonujący manikiur (manicure); manicurzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Manikiurzystka

kobieta wykonująca manikiur (manicure); manicurzystka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się zawodowo pielęgnacją dłoni i paznokci u rąk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manikowski

nazwisko

Manikowski (Jelita odmienne X) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jelita, z nobilitacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manila

włókiennictwo:
a) twarde, wodoodporne włókno z liści banana manilskiego, służące np. do wyrobu wysokogatunkowych lin okrętowych, sieci rybackich lub papieru; abaka;
b) wyrób z tego włókna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Filipin;

Manila (filipiński Maynila) – stolica Filipin, położona na wyspie Luzon, przy ujściu rzeki Pasig do Zatoki Manilskiej, licząca razem z przedmieściami ponad 24 miliony mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manilczyk

mieszkaniec Manili

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Manili

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manilka

mieszkanka Manili

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Manili

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manilowy

wykonany z manili - twardego, wodoodpornego włókna (np. papier manilowy, liny manilowe); manilski

#### Źródła:

SJP.pl

# Manilski

1. przymiotnik od: Manila (stolica Filipin);
2. wykonany z manili - twardego, wodoodpornego włókna (np. papier manilski, liny manilskie); manilowy

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Manila

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mani lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniok

1. krzew o wielkich jadalnych bulwach korzeniowych przerabianych na mąkę i tapiokę, uprawiany w krajach tropikalnych, głównie w Ameryce Południowej;
2. podłużna bulwa tego krzewu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Manihot|Mill.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju maniok (1.1)

(1.3) spoż. jarzyna z bulw jadalnych gatunków manioku (1.2)

(1.4) kulin. potrawa z manioku (1.3)

Maniok (Manihot Mill.) – rodzaj krzewów i bylin z rodziny wilczomleczowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej i Środkowej. Z powodu dużego znaczenia użytkowego maniok jadalny jest tam też uprawiany, a poza tym został rozprzestrzeniony w całej strefie międzyzwrotnikowej. Maniok jadalny jest głównym składnikiem diety ponad 800 mln ludzi na świecie i ma największy po ryżu i pszenicy wkład w światową podaż kalorii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maniokowy

przymiotnik od: maniok

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniowy

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manipulacja

1. ręczne wykonywanie precyzyjnych czynności;
2. czynność wymagająca zręczności i precyzji;
3. wpływanie na poglądy i zachowania innych osób poza ich świadomością dla osiągnięcia własnych celów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ręczne wykonywanie czynności wymagającej precyzji i zręczności

(1.2) celowe naginanie lub przeinaczanie faktów dla udowodnienia swoich racji lub w celu wywarcia wpływu na czyjeś poglądy, nastroje, reakcje

(1.3) praw. celowe nieuczciwe wykorzystywanie sytuacji dla osiągnięcia własnych celów, zysków

Manipulacja (ze śred. łac. manipulus, od łac. „garść, garstka, naręcze” – manus, ręka, możliwy zw. z gr. μαρέ marē, ręka oraz -pulus: możliwy zw. z łac. plenus, pełny oraz plére, napełniać, por. gr. πλήρώς plērēs, pełny; πλήθειν plēthein, być pełnym; być może od łac. pellere, od pellō, „rozpędzić, wprawić w ruch, dotknąć, poruszyć”; wyr. manus pellō ma ozn. „trzymać czyjąś dłoń” lub „mieć kogoś w ręku”) – termin odnoszący się do zręczności w wykonywaniu danej czynności lub samej czynności przeprowadzonej w ten sposób; w następstwie oznacza także „przeinaczanie, naginanie”, „wykorzystanie do własnych celów, wywieranie (często ukryte) wpływu” oraz wszystkie działania mające na celu wywołanie konkretnych zachowań i reakcji u odbiorcy, przez co nabrał również cech pejoratywnych takich jak: „knowanie, knucie, krętactwo, machinacja, machlojka, oszustwo”. Manipulacja dotyczy też nie środków, ale relacji pomiędzy nadawcą a odbiorcą. Negatywny sens omawianego pojęcia, zbliżony do nadawanego mu dzisiaj, nadano po raz pierwszy w 1864 roku, kiedy to zostało ono użyte jako określenie nieuczciwego wpływania na wyborców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manipulacje

czynności związane z załatwianiem jakichś spraw, zwłaszcza urzędowych; procedura urzędowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Manipulacyjność

1. cecha kogoś, kto nagina lub przeinacza fakty, by udowodnić swoje racje;
2. cecha czegoś, co umożliwia wykonywanie precyzyjnych czynności;
3. cecha czegoś, co tworzy pożądany, lecz fałszywy obraz rzeczywistości

#### Źródła:

SJP.pl

# Manipulacyjny

związany z manipulacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Manipulancki

→ manipulant

Patrz:manipulant

#### Źródła:

SJP.pl

# Manipulant

1. osoba naginająca fakty dla osiągnięcia własnych celów; manipulator, intrygant;
2. dawniej: niższy urzędnik biurowy;
3. w leśnictwie: osoba sortująca surowiec drewniany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ten, kto manipuluje ludźmi, faktami, steruje działaniami innych; człowiek podstępny, przebiegły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manipulantka

kobieta manipulująca ludźmi lub faktami dla osiągnięcia własnych celów; manipulatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwykle pejor. kobieta, która manipuluje faktami, innymi ludźmi i ich zachowaniem; kobieta podstępna, fałszywa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manipularny

przymiotnik od: manipuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Manipularz

część ubioru kościelnego w liturgii rzymskiej w kształcie szarfy spiętej na końcach, zakładanej na lewą rękę przez duchownego odprawiającego mszę lub asystującego przy mszy

Manipularz – w liturgii katolickiej jest to płaska przepaska, tego samego koloru, co ornat i stuła, którą kapłan zakłada na siebie zawieszając na przedramieniu lewej ręki. Łacińska nazwa „manipulus” oznacza snop zboża.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manipulator

1. urządzenie techniczne do zdalnego wykonywania precyzyjnych czynności;
2. przycisk w aparaturze telegraficznej lub radiowej, umożliwiający nadawanie informacji za pomocą alfabetu Morse'a; klucz;
3. w informatyce: manipulator kulkowy - rodzaj urządzenia służące do sterowania kursorem na ekranie; trackball

- Manipulator robotyczny
- Manipulator alarmowy
- Manipulator punktowy (TrackPoint)
- Manipulator kulkowy (Manipulator dotykowy, Trackball)
- Manipulator drążkowy (Joystick, Manipulator wychyłkowy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manipulatorka

→ manipulator

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. manipulantka.

Patrz:manipulator

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manipulatorski

naginający fakty dla osiągnięcia własnych celów; kombinatorski

#### Źródła:

SJP.pl

# Manipulatorstwo

wpływanie na zachowania i postawy innych ludzi poza ich świadomością, poprzez przedstawianie pokrętnych, fałszywych lub jednostronnych argumentów albo przeinaczonych faktów; manipulacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Manipulować

zmanipulowywać;
1. wpływać na zachowania lub poglądy kogoś w taki sposób, że nie jest on tego świadomy;
2. naginać lub przeinaczać fakty w celu udowodnienia swoich racji;
3. wykonywać precyzyjną czynność ręcznie lub za pomocą narzędzia trzymanego w ręku;
4. wykonywać z czymś jakąś czynność w celu osiągnięcia zamierzonego efektu

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) obsługiwać coś wykorzystując jakiś układ sterowania

(1.2) obsługiwać coś bez pełnej wiedzy lub umiejętności, próbować coś obsługiwać

(1.3) kierować kimś, powodować, że ktoś coś robi, bez jego wiedzy i zgody

(1.4) przen. zmieniać coś, aby odpowiadało własnym interesom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manipulowalny

podatny na wpływ innych osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Manipulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonywanie jakiejś czynności, która wymaga zdolności manualnych, zręczności i dokładności

(1.2) wykorzystywanie jakichś okoliczności, naginanie lub przeinaczanie faktów w celu udowodnienia swoich racji lub wpływania na cudze poglądy i zachowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Manipuri

1. jeden z języków urzędowych Indii;
2. styl tańca indyjskiego

- manipuri – styl tańca indyjskiego
- manipuri – urzędowy język w indyjskim stanie Manipur
- język bisznuprija-manipuri – indoeuropejski język w północno-wschodnich Indiach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manipurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Manipurem, dotyczący Manipuru

#### Źródła:

Wiktionary

# Manipuł

trzecia część kohorty, jednostka wojskowa w starożytnym Rzymie

Manipuł (łac. mǎnǐpŭlŭs, od łac. mǎnŭs – ręka) – jednostka taktyczna armii rzymskiej, złożona z dwóch centurii.

Nazwę tę wywodzono od znaku bojowego jednostki (signum), którym początkowo była wiązka siana zatknięta na ostrzu włóczni, później zastąpiona metalową wiązką liści albo znakiem ręki w postaci otwartej dłoni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maniraptor

mięsożerny teropod o lekkich kościach

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniraptory

mięsożerny teropod o lekkich kościach

Maniraptory (Maniraptora) – grupa teropodów, do której należą m.in.: deinonychozaury, owiraptorozaury, terizinozaury i ptaki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manista

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniszewo

Maniszewo – osada w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Rzepin, w sołectwie Kowalów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Osada położona jest przy drodze lokalnej Maniszewo-Kowalów, w pobliżu drogi wojewódzkiej nr 137 Słubice – Trzciel.

#### Źródła:

Wikipedia

# Manitoba

prowincja Kanady

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jedna z dziesięciu prowincji kanadyjskich;

Manitoba – prowincja Kanady leżąca w środkowej części kraju. Od wschodu graniczy z Ontario, od zachodu z Saskatchewan, od północy z terytorium Nunavut oraz na południu ze stanami USA Minnesota i Dakota Północna. Największym miastem prowincji i zarazem jej stolicą jest Winnipeg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manitou

[czytaj: manitu] tajemnicza, magiczna siła uosabiająca zjawiska przyrody, występująca w wierzeniach Indian Ameryki Północnej; manitu

- manitou (manitu) – siła nadprzyrodzona w wierzeniach Lisów
- Manitou – cykl horrorów autorstwa Grahama Mastertona
- Manitou – powieść, horror autorstwa Grahama Mastertona
- Manitou – producent klasy amortyzatorów do rowerów
- Manitou BF – francuski producent maszyn budowlanych i rolniczych
- Manitou – jezioro na wyspie Manitoulin w Kanadzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manitu

tajemnicza, magiczna siła uosabiająca zjawiska przyrody, występująca w wierzeniach Indian Algonkinów; manitou, Manitu

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) rel. według wierzeń Indian północnoamerykańskich: nadprzyrodzona siła przenikająca całą przyrodę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maniurka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków. dziewczyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Maniuś

zdrobnienie od: Maria (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniusia

zdrobnienie od: Maria (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maniusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maniusi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Manizm

kult duchów osób zmarłych

Manizm (łac. manes – dusze przodków).Termin ten został wprowadzony do religioznawstwa przez H. Spencera, który traktował go jako praźródło wszelkiej religii oraz jako formę religii pierwotnej.

Manizm jest składową częścią każdego systemu wierzeniowego. Zawiera on w sobie trzy idee, które tworzą nową jakość, pomimo iż zostały wytworzone w różnych okolicznościach i mające swe specyficzne źródła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mańka

dawniej: lewa ręka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. lewa ręka

(1.2) pot. marihuana

Osoby o tym nazwisku:

- Alfons Mańka − rzymskokatolicki duchowny, męczennik
- Andrzej Mańka − polski polityk, nauczyciel, poseł na Sejm
- Karol Mańka − polski botanik, leśnik i fitopatolog
- Maciej Mańka − polski piłkarz
- Małgorzata Mańka-Szulik − polska działaczka samorządowa
- Ryszard Mańka (powstaniec śląski) − polski wojskowy, powstaniec śląski
- Ryszard Mańka − polski bokser
- Tadeusz Mańka − polski mechanik, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mankala

gra popularna w Afryce, Azji Płd i Ameryce Łacińskiej; wari

Mankala – grupa gier o charakterze przede wszystkim liczbowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mankamencik

zdrobnienie od: mankament

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mankament

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mankament

usterka, wada, brak czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wada, błąd jakiegoś przedmiotu; także uchybienie, usterka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mankiecik

zdrobnienie od: mankiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mankiet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mankiet

1. zakończenie rękawa, nogawki u spodni lub skarpetki w kształcie odwiniętego paska;
2. nakładka na trzonie wiosła;
3. gumowy krążek na wiośle kajaka;
4. środowiskowo: opaska ciśnieniomierza medycznego, zakładana na nadgarstek lub ramię

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. pasek materiału kończący rękaw, nogawkę lub skarpetkę

(1.2) element wiosła oparty o dulkę

(1.3) element na wiośle chroniący ręce wiosłującego przed spływającą wodą

Mankiet – dekoracyjne zakończenia rękawów, nogawek spodni, skarpetek lub cholew butów, w formie przyszytego lub odwiniętego paska. W XVI–XVIII wieku mankiety pełniły głównie funkcję ozdobną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mankietowy

przymiotnik od: mankiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Mankiewicz

nazwisko

Mankiewicz:

- Andrzej Mankiewicz
- Czesław Mankiewicz
- Herman Jacob Mankiewicz
- Joseph Leo Mankiewicz
- Lech Mankiewicz
- Piotr Mankiewicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mankini

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj ekstrawaganckiego męskiego stroju plażowyażowego z szelkami

#### Źródła:

Wiktionary

# Manko

niedobór pieniędzy lub towarów w sklepie przy porównaniu stanu rzeczywistego z danymi księgowymi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekon. hand. niedobór towarów lub pieniędzy w sklepie, kasie, magazynie itp. w stosunku do stanu wynikającego z ewidencji;

Manko – nieusprawiedliwiony bądź zawiniony brak towarów lub pieniędzy w kasie danego przedsiębiorstwa. Taka sytuacja może powstać we wszystkich ogniwach łańcucha handlowego i może obciążać materialnie pracownika, jeżeli brak został spowodowany przez jego zawinione działanie oraz może wiązać się z pociągnięciem go do odpowiedzialności karnej, jeżeli popełnił przy tym przestępstwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mankowicz

osoba, która spowodowała manko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mankowiczka

kobieta, która spowodowała manko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mańkowo

W Polsce

- Mańkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Stara Biała
- Mańkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz

W Rosji

- Mańkowo – wieś w rejonie charowskim obwodu wołogodzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mankowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mankozeb

sól kwasu etylenobistiokarbaminowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Manks

rasa kotów bezogonowych z wyspy Man

#### Źródła:

SJP.pl

# Mańkuctwo

wyższa sprawność ręki lewej od prawej, wykonywanie większości czynności lewą ręką; leworęczność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. leworęczność

Leworęczność, dawniej mańkuctwo – preferencja wyboru lewej dłoni, wykazującej wyższą funkcjonalność i sprawność niż prawa. Około 8–15% ludności jest leworęczna. W odróżnieniu od praworęcznych używają lewej dłoni do pisania, rysowania, jedzenia i czynności wymagających precyzji. Prawa ręka służy im jako „uchwyt”, pełniący funkcję pomocniczą np. podczas dźwigania ciężkich przedmiotów lub podawania ich do sprawniejszej dłoni. Tendencja do leworęczności pojawia się w niemowlęctwie i utrwala do około 2. roku życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mankulija

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zgryzota, smutek

#### Źródła:

Wiktionary

# Mańkut

potocznie: osoba używająca lewej ręki (mańki) przy wykonywaniu czynności, które zwykle wykonuje się ręką prawą; leworęczny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba leworęczna

Leworęczność, dawniej mańkuctwo – preferencja wyboru lewej dłoni, wykazującej wyższą funkcjonalność i sprawność niż prawa. Około 8–15% ludności jest leworęczna. W odróżnieniu od praworęcznych używają lewej dłoni do pisania, rysowania, jedzenia i czynności wymagających precyzji. Prawa ręka służy im jako „uchwyt”, pełniący funkcję pomocniczą np. podczas dźwigania ciężkich przedmiotów lub podawania ich do sprawniejszej dłoni. Tendencja do leworęczności pojawia się w niemowlęctwie i utrwala do około 2. roku życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mańkutka

kobieta leworęczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Manlicher

austro-węgierski karabin powtarzalny; mannlicher

#### Źródła:

SJP.pl

# Mann

1. drobna, łatwostrawna kasza; grysik
2. wieloletnia roślina zielna z rodziny traw
3. gatunek porostu
4. odchody pluskwiaka żyjącego na tamaryszku
5. sok zakrzepły na powierzchni uszkodzonych pędów drzew i krzewów

Australia:

- Mann – rzeka

Szwajcaria:

- Mann – lombardzka nazwa gminy Manno

Osoby:

- Mann – amerykański raper oraz autor tekstów piosenek
- Aimee Mann – amerykańska gitarzystka
- Anthony Mann – amerykański reżyser filmowy, producent i aktor
- Erika Mann – aktorka i pisarka niemiecka, córka Thomasa
- Franciszka Mann – polska tancerka
- Heinrich Mann – niemiecki pisarz, brat Thomasa
- Klaus Mann – niemiecki pisarz, syn Thomasa
- Kazimierz Mann – polski artysta plastyk, brat Romana i Tadeusza, ojciec Wojciecha
- Murray Gell-Mann – amerykański fizyk, laureat nagrody Nobla z fizyki
- Merlin Mann – amerykański publicysta i blogger
- Michael Mann
- Roman Mann – polski scenograf filmowy, brat Kazimierza i Tadeusza
- Tadeusz Mann (Thaddeus Mann) – polski biochemik, brat Kazimierza i Romana
- Thomas Mann – prozaik i eseista niemiecki, laureat literackiej Nagrody Nobla, brat Heinricha, ojciec Klausa i Eriki
- Thomas Mann – amerykański aktor filmowy
- Wojciech Mann – polski dziennikarz radiowy, syn Kazimierza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manna

1. drobna, łatwostrawna kasza; grysik
2. wieloletnia roślina zielna z rodziny traw
3. gatunek porostu
4. odchody pluskwiaka żyjącego na tamaryszku
5. sok zakrzepły na powierzchni uszkodzonych pędów drzew i krzewów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. kasza manna

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Glyceria|R.Br.|ref=tak., rodzaj roślin trawiastych z rodziny wiechlinowatych;

(1.3) bot. roślina trawiasta z rodzaju manna (1.2)

(1.4) bot. spoż. jadalne nasiona niektórych mann (1.3)

(1.5) bot. spoż. jadalne grudki krzepnącego soku wydzielanego przez rośliny z gatunku jesion mannowy i tamaryszek francuski

(1.6) mikol. spoż. jadalna plecha grzybów z gatunku misecznica jadalna

(1.7) bibl. pokarm z nieba, który Bóg zsyłał Izraelitom przez 40 lat na pustyni;

(1.8) przen. niespodziewany przypływ bogactwa

- Manna – starożytna kraina na Bliskim Wschodzie
- manna – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych
- manna biblijna
- manna – krzepnący sok niektórych roślin
- manna – określenie plechy misecznicy jadalnej
- kasza manna – zbożowy produkt spożywczy
- operacja Manna – brytyjska operacja wojskowa w Grecji w 1944 roku
- operacja Manna – brytyjska humanitarna operacja wojskowa w Holandii w 1945 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mannan

biopolimer pochodzenia roślinnego zbudowany z cząsteczek mannozy

Mannan – rodzaj polisacharydów pochodzenia roślinnego zbudowanych z reszt mannozy. Mannan w ostatnim etapie biosyntezy streptomycyny indukuje działanie streptymycynazy - enzymu rozkładającego streptomycynę B (produkt uboczny) do streptomycyny A (pożądany produkt - antybiotyk).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mannanowy

→ mannan

Patrz:mannan

#### Źródła:

SJP.pl

# Manneczka

manneczka łękowata - roślina zbożowa i pastewna z rodziny traw; uprawiana w środkowej i wschodniej Afryce, Indiach, Chinach, Japonii i na Malajach; proso afrykańskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mannerheim

Mannerheim – szwedzki ród arystokratyczny, założony przez XVII-wiecznego, niemieckiego kupca. Pod koniec XVIII wieku powstała fińska linia rodu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mannheim

[czytaj: manhajm] miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowo-zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia;

Mannheim (wym. MAF: [ˈmanˌhaɪ̯m], posłuchaj) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, siedziba regionu Rhein-Neckar. Leży u ujścia Neckaru do Renu, na wysokości 97 m n.p.m., ok. 70 km na południe od Frankfurtu nad Menem, naprzeciwko Ludwigshafen am Rhein, z którym między innymi tworzy jeden organizm miejski i przemysłowy. Liczy 315 554 mieszkańców (31 grudnia 2022), powierzchnia miasta wynosi 144,9 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mannheimczyk

mieszkaniec Mannheimu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mannheimu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mannheimka

mieszkanka Mannheimu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mannheimu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mannheimski

dotyczący Mannheimu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mannheimem (miastem w Niemczech)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mannia

rodzaj mszaków z rzędu porostnicowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Mannica

drobnokępkowa roślina z rodziny traw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. trawa występująca w strefie klimatu umiarkowanego i arktycznego obu półkul;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mannit

krystaliczny alkohol sześciowodorotlenowy, używany do wyrobu żywic syntetycznych i materiałów wybuchowych; mannitol

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. organiczny związek chemiczny, alkohol cukrowy występujący w roślinach

Mannitol, mannit – organiczny związek chemiczny, polihydroksylowy alkohol cukrowy. Występuje w formie dwóch enancjomerów, oznaczanych zwyczajowo jako D i L. Stanowi bogate źródło przyswajalnego węgla i dlatego jest dodawany do podłoży hodowlanych (np. podłoże Chapmana służące izolacji i identyfikacji bakterii z rodzaju Staphylococcus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mannitol

krystaliczny alkohol sześciowodorotlenowy, używany do wyrobu żywic syntetycznych i materiałów wybuchowych; mannit

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, alkohol cukrowy występujący w roślinach;

Mannitol, mannit – organiczny związek chemiczny, polihydroksylowy alkohol cukrowy. Występuje w formie dwóch enancjomerów, oznaczanych zwyczajowo jako D i L. Stanowi bogate źródło przyswajalnego węgla i dlatego jest dodawany do podłoży hodowlanych (np. podłoże Chapmana służące izolacji i identyfikacji bakterii z rodzaju Staphylococcus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mannlicher

austro-węgierski karabin powtarzalny; manlicher

#### Źródła:

SJP.pl

# Mannowski

dotyczący twórczości Tomasza Manna

#### Źródła:

SJP.pl

# Mannowy

przymiotnik od: manna

przymiotnik

(1.1) dotyczący manny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mannoza

monosacharyd wchodzący w skład gum i śluzów roślinnych oraz hemiceluloz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. cukier prosty występujacy w roślinach trawiastych z rodzaju manna, niektórych owocach i warzywach i roślinach strączkowych

Mannoza – organiczny związek chemiczny z grupy aldoheksoz, rzadko występujący w stanie wolnym w przyrodzie, częściej w postaci glikoprotein i glikolipidów. Najbardziej rozpowszechniony jest w postaci jego polimerów – mannanów, które występują w hemicelulozach (m.in. w krasnorostach i w nasionach palmy słoniorośli) oraz śluzach roślinnych (m.in. w nasionach kosaćcowatych i bulwach storczykowatych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mano

ręka - określenie występujące w terminach wykonawczych, nakazujących użycie w grze instrumentalnej prawej lub lewej ręki, bądź wskazujących na ile rąk przeznaczony jest utwór

Francja:

- Mano – miejscowość i gmina

Japonia:

- Mano – dawna miejscowość na wyspie Sado

Sierra Leone:

- Mano – miasto
- Mano – rzeka

Osoby:

- Mano – piłkarz grający w reprezentacji Mozambiku

Inne:

- mano – gest
- Mano – grupa etniczna w Afryce Zachodniej
- Mano – jeden z pseudonimów używanych przez Mustafę Greblleshiego

Zobacz też:

- Manno

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manograf

urządzenie optyczne do sporządzania wykresów ciśnienia w silnikach szybkoobrotowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Manola

dawny taniec hiszpański

#### Źródła:

SJP.pl

# Manolo

przydomek Manuel Cáceresa Artesero

Manolo lub Manolo, el del bombo, właśc. Manuel Cáceres Artesero (ur. 15 stycznia 1949 w Ciudad Real, zm. 1 maja 2025 w Vila-real) – hiszpański kibic drużyny Valencia CF i piłkarskiej reprezentacji Hiszpanii, uważany za najbardziej znanego na świecie kibica piłki nożnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manometr

przyrząd do pomiaru ciśnienia cieczy, pary, gazu, np. barometr; ciśnieniomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd do mierzenia ciśnienia;

Manometr (z gr.) – przyrząd do pomiaru ciśnienia względem ciśnienia otoczenia (to go odróżnia od barometru), zazwyczaj ciśnienia atmosferycznego. Określenie jest też używane w szerszym zakresie jako każdy przyrząd do pomiaru ciśnienia (ciśnieniomierz).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. dział techniki zajmujący się pomiarami ciśnienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Manoreksja

potocznie: anoreksja u mężczyzn

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. anoreksja u mężczyzn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manorektyk

mężczyzna cierpiący na jadłowstręt; anorektyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. psych. mężczyzna cierpiący na manoreksję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manosfera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron WWW, skupiających się na kwestiach związanych z mężczyznami i męskością, często toksyczna i interpretowana jako przejaw maskulinizmu;

Manosfera (ang. manosphere) – androsfera, nieformalna sieć blogów, forów internetowych i stron internetowych, które skupiają się na kwestiach związanych z mężczyznami i męskością. Często jest on interpretowany jako maskulinizm, tj. męski odpowiednik feminizmu lub sprzeciw wobec niego. Wspólne tematy obejmują prawa mężczyzn, prawa ojców i MGTOW; samodoskonalenie; antyfeminizm; męskie ofiary przemocy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Manowakuometr

przyrząd do pomiaru nadciśnienia i podciśnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Manowce

1. teren bez wyznaczonej drogi, trudny do przebycia; bezdroża, wertepy;
2. mało znany obszar czegoś, w którym łatwo można się pomylić, np. manowce życia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. bezdroża lub prowadzące donikąd rzadko używane i trudne do przebycia drogi

(1.2) książk. przen. sytuacje, które prowadzą do wynaturzeń lub stwarzają inne podobne niebezpieczeństwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manowiec

dawniej: błędna droga; dziś tylko w liczbie mnogiej (manowce): błędne drogi; bezdroża, wertepy

#### Źródła:

SJP.pl

# Manowo

wieś w Polsce

Manowo (niem. Manow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Manowo. Po reformie jest siedzibą gminy Manowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do woj. koszalińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manowski

przymiotnik od: Manowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Manqué

[czytaj: mąKE] z francuskiego: wybrakowany, nieudany, niedoszły (zwykle o artyście)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mans

członek ludu zamieszkującego zachodnią Syberię; Woguł (dawniej)

Le Mans (wymowa) – gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, w departamencie Sarthe, nad rzeką Sarthe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mansard

1. wysunięte poddasze z oknem i osobnym daszkiem; facjata, facjatka;
2. pomieszczenie na poddaszu; facjata, facjatka;
3. dach łamany o niższej części bardziej pochyłej niż górna; dach mansardowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mansarda

1. wysunięte poddasze z oknem i osobnym daszkiem; facjata, facjatka;
2. pomieszczenie na poddaszu; facjata, facjatka;
3. dach łamany o niższej części bardziej pochyłej niż górna; dach mansardowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie mieszkalne na strychu, pod dachem mansardowym;

(1.2) archit. dach zbudowany z dwóch części, którego niższa część jest mocniej nachylona niż wyższa

Mansarda (facjata, facjatka) – pomieszczenie mieszkalne znajdujące się w kondygnacji strychowej, wydzielone z niej ścianami, które przenikając przez połać dachu formują nadbudowę nad koronującym gzymsem budynku.

Facjata jest przykryta odrębnym dachem. Jest powszechnie stosowana od czasu średniowiecza, występując w kamienicach mieszczańskich, pałacach, zamkach, dworach i domach. W XIX wieku i na początku XX wieku występowała bardzo często w domach podmiejskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mansardka

zdrobnienie od: mansarda

#### Źródła:

SJP.pl

# Mansardowy

przymiotnik od: mansarda

przymiotnik

(1.1) archit. związany z mansardą, dotyczący mansardy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mansart

[czytaj: manSAR] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mansfield

## Lokalizacje

### w Australii

- Mansfield – miasto w stanie Wiktoria

### w Wielkiej Brytanii

- Mansfield – miasto w hrabstwie Nottinghamshire, w Wielkiej Brytanii
  - Mansfield – dystrykt hrabstwa Nottinghamshire (Anglia)

  #### Źródła:

  Wikipedia

# Mansja

mieszkanie i utrzymanie w klasztorze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanie i utrzymanie w klasztorze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mansjon

w teatrze średniowiecznym: budka o ażurowych ścianach, mająca imitować miejsce rozgrywania się akcji dramatu

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) teatr. stała część sceny teatru średniowiecznego, gdzie rozgrywała się przez określony czas akcja sztuki

Mansjon - stała (niezmienna podczas trwania sztuki), konwencjonalna struktura sceniczna. Elementy urządzenia sceny (tzw. Scena symultaniczna) jakich używano głównie we Francji, przy wystawianiu sztuk średniowiecznych czy renesansowych do reprezentowania miejsca, gdzie dana akcja się rozgrywa, np. pałac, jaskinia, sąd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mansjonaria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kośc. hospicjum dla mansjonarzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Mansjonariusz

wikary przy kościele katedralnym lub kolegialnym; mansjonarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. kośc. zob. mansjonarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mansjonarski

przymiotnik

(1.1) związany z mansjonarzem, dotyczący mansjonarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Mansjonarz

wikary przy kościele katedralnym lub kolegialnym; mansjonariusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. kośc. katolicki duchowny beneficjent przy ważniejszym kościele;

(1.2) kośc. ksiądz wikariusz przy katedrze lub kolegiacie

Mansjonarz, mansjonariusz (łac. maneo – zostaję) – w hierarchii kościelnej kapłan niższej rangi, wikariusz, bez obowiązków kościelnych, który z tytułu zapewnionego utrzymania był zobowiązany przebywać na miejscu i pełnić wyznaczone funkcje duszpasterskie i liturgiczne przy katedrach, kolegiatach i znaczniejszych parafiach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mansjonowy

przymiotnik od: mansjon

#### Źródła:

SJP.pl

# Mański

dawniej: lenny, lenniczy

przymiotnik

(1.1) geogr. etn. dotyczący wyspy Man na Morzu Irlandzkim oraz jej ludności rdzennej

(1.2) daw. lenny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język celtycki z grupy goidelskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mansowie

naród ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię; Wogułowie (dawniej)

Mansowie (dawniej „Wogułowie”, w staroruskich kronikach „Jugrowie”, nazwa własna Mańś lub Moańś) – naród ugrofiński zamieszkujący zachodnią Syberię pomiędzy Uralem a rzeką Ob. Posługują się językiem mansyjskim, należącym do języków ugryjskich, oraz – coraz częściej – językiem rosyjskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maństwo

dawniej: lenno

#### Źródła:

SJP.pl

# Manswet

imię męskie

Manswet – imię męskie pochodzące od łacińskiego przymiotnika mansuetus (łagodny, miły).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mansyjka

członkini ludu mieszkającego w Rosji, dawniej Wogułowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mansyjski

język mansyjski - język z grupy ugryjskiej zaliczany do uralskiej rodziny językowej, najbliżej spokrewniony z językiem chantyjskim i węgierskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mansami, dotyczący Mansów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język mansyjski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manszet

dawniej, regionalnie: mankiet - zakończenie rękawa, nogawki u spodni lub skarpetki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. gw-pl|Kresy. mankiet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manszeta

1. opaska zakładana pacjentowi na rękę lub nogę w czasie zabiegu;
2. w szermierce: uderzenie przeciwnika w spód ręki;
3. pierścień lub opaska z elastycznego materiału, stosowane do uszczelnienia tłoków, cylindrów i rur; natłoczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Manszetka

zdrobnienie od: manszeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Manta

1. duża ryba płaszczkokształtna; diabeł morski;
2. samochód typu Opel Manta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Manta birostris|Walbaum|ref=tak., gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej, największy przedstawiciel rodziny mantowatych;

(1.2) icht. ryba z gatunku manta (1.1)

(1.3) etn. folk. element hiszpańskiego stroju ludowego, rodzaj okrycia;

(1.4) mot. samochód marki Opel;

(1.5) kulin. pierożek w kształcie sakiewki nadziewany mięsem lub jarzynami, gotowany na parze

- manta (Manta birostris) – jedna z największych ryb oceanu
- Manta – rodzaj ryb z rodziny orleniowatych
- Manta – miejscowość i gmina we Włoszech
- Manta – miejscowość w Kolumbii
- Manta – miasto w Ekwadorze, w Manabí
- Manta – kanton w Ekwadorze, w Manabí
- manta – element hiszpańskiego stroju ludowego
- Manta – potwór Xany
- Alexandru Manta – rumuński rugbysta
- Jezioro Manta – największe jezioro Mołdawii
- Manta S.A. – polskie przedsiębiorstwo importujące sprzęt komputerowy, RTV i AGD z ChRL na rynek polski
- Opel Manta – samochód osobowy produkowany przez niemiecką firmę Opel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mantegna

[czytaj: manteńja] nazwisko, np. Andrea Mantegna (1431-1506), włoski malarz, prekursor miedziorytu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantel

dawniej, dziś gwarowo: płaszcz

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. płaszcz

(1.2) góry. płaszcz

## Lokalizacje

### Niemcy

- Mantel – dzielnica gminy Hohenthann w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Landshut
- Mantel – gmina targowa w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Neustadt an der Waldnaab

### Polska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mantella

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. nazwa systematyczna|Mantella|ref=tak., rodzaj bezogonowych płazów;

Mantella – rodzaj płazów bezogonowych z podrodziny Mantellinae w rodzinie mantellowatych (Mantellidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mantelzak

dawniej: tłumok podróżny; tobołek, zawiniątko

Mantelzak (z niem. Mantelsack, "worek na płaszcz") – specjalnego kształtu (przeważnie tulei) pojemnik troczony do tylnego łęku siodła wojskowego w XVIII i XIX wieku. Wykonywany był zazwyczaj z sukna w barwach munduru lub jego wyłogów. W okresie wojen napoleońskich stały element wyposażenia wszystkich oddziałów konnicy armii wszystkich walczących stron (poza rosyjską).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manteuffel

[czytaj: mantojfel] nazwisko

- Manteuffel – herb szlachecki
- Manteuffel (ród) – pomorski ród szlachecki
- Zoege von Manteuffel – ród szlachecki Niemców bałtyckich

Manteuffel – nazwisko rodzin niemieckich, pomorskich (od połowy XII w.), polskich i inflanckich. Według Jana Bugenhagena ród wywodzi się prawdopodobnie z westfalskiego rodu de Querne zamieszkującego okolice Inden i Hereford. Manteuffel to niemiecka hybryda słowa oznaczającego osobę należącą do stanu rycerskiego (man) i określenia diabła (teufel) i powstała zapewne od przydomka osób skłonnych do czynów gwałtownych. Pierwszym znanym członkiem rodu na Pomorzu był Jan I Manteuffel, wspomniany w 1256 jako świadek w dokumencie Barnima I wystawionym dla klasztoru w Uznamiu.

- Christian Medardus Manteuffel – pseudonim pisarza i poety (ur. 1938)
- Edward Manteuffel-Szoege (1908-1940) – artysta malarz, grafik
- Edwin von Manteuffel (1809-1885) – oficer, feldmarszałek pruski
- Erazm von Manteuffel (1480-1544) – biskup kamieński
- Ernst Christoph von Manteuffel (1676-1749) – dyplomata saski
- Gustaw Manteuffel (1832-1916) – etnolog polski
- Hasso von Manteuffel (1897-1978) – oficer, generał niemiecki
- Henryk Manteuffel (1944-2013) – polski ekonomista
- Ignacy Manteuffel (1875-1927) – polski działacz państwowy
- Jerzy Manteuffel (1900-1954) – polski historyk, papirolog
- Jolanta Manteufflówna (1912-1986) – lekkoatletka polska
- Leon Manteuffel-Szoege (1904-1973) – polski chirurg
- Maria Manteufflowa (1902-1957) – polska malarka
- Maria Manteufflowa (1905-1994) – polska historyk
- Otto von Manteuffel (1805-1882) – polityk niemiecki
- Tadeusz Manteuffel (1902-1970) – polski historyk, żołnierz AK
- Werner Zoege von Manteuffel (1857-1926) – chirurg estoński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mantikora

legendarny potwór o ciele lwa z ludzką głową i ogonem skorpiona; mantykora

Mantykora lub Mantikora – legendarny, mityczny potwór podobny do Sfinksa oraz chimery. Wyobrażana jest jako lew z głową człowieka, skrzydłami smoka lub nietoperza oraz ogonem skorpiona. Według legend ogon mantykory zawierać miał silną truciznę, która zabijała w kilka chwil. Atakowała nim z ukrycia i pożerała zabitych ludzi w całości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mantinea

miasto-państwo w starożytnej Grecji; Mantineja, Mantynea

Mantineja, Antigoneja (gr. Μαντίνεια, Αντιγόνεια; także Mantinea, Antigonea) – miasto-państwo w starożytnej Grecji, we wschodniej Arkadii, nad rzeczką Ofis. Położone w bagnistej okolicy na południe od Orchomenos i gór Anchisia, na północ od Tegei.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mantineja

miasto-państwo w starożytnej Grecji; Mantinea, Mantynea

Mantineja, Antigoneja (gr. Μαντίνεια, Αντιγόνεια; także Mantinea, Antigonea) – miasto-państwo w starożytnej Grecji, we wschodniej Arkadii, nad rzeczką Ofis. Położone w bagnistej okolicy na południe od Orchomenos i gór Anchisia, na północ od Tegei.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mantliczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. płaszczyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Manto

potocznie:
1. bicie, lanie; wciry, łomot;
2. pogrom przeciwnika w meczu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bicie, lanie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: manta

Saadat Hassan Manto (Urdu: سعادت حسن منٹو; Saʿādat Ḥasan Maṅṫō; ur. 11 maja 1912 w Samarli k. Ludhijany, zm. 18 stycznia 1955 w Lahaur) – pakistański pisarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mantolet

strój bez rękawów, zakładany na komżę i rokietę przez biskupów i prałatów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mantowate

podrodzina morskich ryb z rodziny orleniowatych

Mantowate, diabły morskie (Mobulidae) – rodzina morskich ryb chrzęstnoszkieletowe z rzędu orleniokształtnych (Myliobatiformes), czasami traktowana jako podrodzina w obrębie orleniowatych (Myliobatidae). Zaliczane do niej gatunki są jedynymi kręgowcami o 3 parach funkcjonalnych kończyn. W zapisie kopalnym znane są z późnej kredy. Mają niewielkie znaczenie gospodarcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mantowaty

o cechach mantowatych (podrodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantra

1. część Wed zawierająca formułę magiczną, pouczenie lub modlitwę, używana w rytuałach ofiarnych; hymn wedyjski;
2. zaklęcie, formuła magiczna;
3. wielokrotnie powtarzana formuła; śpiewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wedyjski hymn lub modlitwa

(1.2) rel. wielokrotnie powtarzana rytualna formuła magiczna stosowana w niektórych odmianach hinduizmu lub buddyzmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mantrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadżrajana; tantrajana; buddyzm tantryczny

Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się ok. II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahājāny. Praktycy uważają, że posiada metody bezpośredniego doświadczenia natury rzeczywistości, na temat której „wnioskuje się” według tzw. prawomocnego poznawania (sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach mahajany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mantrować

wypowiadać mantrę lub mantry

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantrowy

→ mantra; mantryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantryczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mantryczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Mantryczny

→ mantra; mantrowy

przymiotnik

(1.1) rel. dotyczący mantry, mający cechy mantry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mantua

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w Lombardii; stolica prowincji Mantua (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona na północy kraju, w Lombardii;

Mantua (wł. Mantova, w lokalnym dialekcie emilijskim Mantua) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Mantua. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 46 372 osoby, 736,1 os./km². Miasto położone jest między trzema sztucznymi jeziorami: Lago Superiore, Lago di Mezzo i Lago Inferiore, przez które przepływa rzeka Mincio. Czwarte jezioro, położone na południe od miasta Lago Pajolo, wyschło pod koniec XVIII w. Mantua przez wiele wieków stanowiła ośrodek niezależnego margrabstwa (a następnie księstwa) rządzonego przez ród Gonzagów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mantuańczyk

mieszkaniec Mantui (miasta we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mantuy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mantuanka

mieszkanka Mantui (miasta we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mantui

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mantuański

przymiotnik od: Mantua

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mantuą, dotyczący Mantui

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mantyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lud. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ciemna kurtka w stroju jabłonkowskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Mantyczyć

zrzędzić, nudzić, marudzić; mantykować

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantyk

1. przepowiadanie przyszłości;
2. potocznie: kobieta zgryźliwa, marudna;
3. dawniej: torba żebracza

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantyka

potocznie: człowiek nudny, zrzędny; zrzęda, tetryk, dziwak

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. zob. wróżbiarstwo.

(1.2) daw. uczn. stud. matematyka

(1.3) przest. torba żebracza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. mężczyzna nudny, marudny, zrzędliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mantykora

legendarny potwór o ciele lwa z ludzką głową i ogonem skorpiona; mantikora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgr. potwór o głowie ludzkiej, skrzydłach smoczych lub nietoperzych oraz ogonie skorpionim, który zawierać miał silną truciznę, mogąca zabić w kilka chwil;

Mantykora lub Mantikora – legendarny, mityczny potwór podobny do Sfinksa oraz chimery. Wyobrażana jest jako lew z głową człowieka, skrzydłami smoka lub nietoperza oraz ogonem skorpiona. Według legend ogon mantykory zawierać miał silną truciznę, która zabijała w kilka chwil. Atakowała nim z ukrycia i pożerała zabitych ludzi w całości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mantykować

zrzędzić, nudzić, marudzić; mantyczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantyla

mantylka;
1. lekki szal z czarnej lub białej koronki, część narodowego stroju Hiszpanek
2. dawna, krótka peleryna kobieca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. etn. rodzaj welonu lub szala zarzucanego na głowę i ramiona, wykonana z koronki lub cienkiego jedwabiu, noszonego tradycyjnie przez kobiety w Hiszpanii;

Mantyla, mantylka, mantilla (z łac. mantellum – okrycie) – odmiana welonu lub szala zarzucanego na głowę i ramiona, wykonana z koronki lub cienkiej tkaniny jedwabnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mantylka

mantyla;
1. lekki szal z czarnej lub białej koronki, część narodowego stroju Hiszpanek
2. dawna, krótka peleryna kobieca

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantylowy

przymiotnik od: mantyla

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantynea

miasto-państwo w starożytnej Grecji; Mantinea, Mantineja

#### Źródła:

SJP.pl

# Mantysa

w matematyce część ułamkowa

Podłoga i sufit (ang. floor and ceiling) – funkcje zaokrąglające liczby rzeczywiste do liczb całkowitych odpowiednio w dół i w górę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manu

Manu (sanskryt मनु, trl. manu) – praojciec ludzkości i prawodawca w hinduizmie. Manu żyje przez okres jednej manwantary. W czasie jednego dnia Brahmy (jednej kalpy) pojawia się 14 kolejnych Manu. Manu stoi na straży prawidłowego funkcjonowania wszechświata poprzez określanie obowiązujących w nim praw.

#### Źródła:

Wikipedia

# Manual

instrukcja lub podręcznik użytkownika, np. urządzenia, gry komputerowej

Manual – trik wykonywany na rowerze (najczęściej typu BMX) lub deskorolce. Polega na jeździe z uniesionym przednim kołem bez pedałowania, czym różni się od podobnego triku – wheelie. Istnieje też nose manual, wykonywany na przednim kole, a unoszone jest koło tylne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manualik

zdrobnienie od: manuał

#### Źródła:

SJP.pl

# Manualistka

→ manualista

Patrz:manualista

#### Źródła:

SJP.pl

# Manualistyczny

→ manualizm

Patrz:manualizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Manualiter

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. typ utworu organowego wykonywanego wyłącznie na manuałach (klawiaturze), bez użycia pedału

#### Źródła:

Wiktionary

# Manualnie

przysłówek

(1.1) przy użyciu rąk

#### Źródła:

Wiktionary

# Manualny

związany z ręką, wykonywany ręcznie (np. masaż manualny); ręczny

przymiotnik

(1.1) obsługiwany za pomocą rąk, nieautomatyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manuał

klawiatura instrumentu wieloklawiaturowego; klawiatura ręczna w organach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. klawiatura ręczna w organach piszczałkowych

Organy – klawiszowy, dęty instrument muzyczny z grupy aerofonów, umieszczany najczęściej w kościołach, salach koncertowych, synagogach reformowanych i aulach.

Dźwięk w organach wytwarzany jest w wielu podzielonych na grupy (tzw. głosy) piszczałkach, przez które przepływa sprężone powietrze wytwarzane w urządzeniach do tłoczenia powietrza: miechach lub dmuchawach elektrycznych. Muzyk grający na organach (organista) siedzi przy stole gry, którego głównymi elementami są jedna lub kilka klawiatur ręcznych (manuały), klawiatura nożna (pedał) oraz przyciski (włączniki rejestrowe). Stół gry, jeśli jest umieszczony poza głównym korpusem instrumentu, nazywany jest kontuarem; umiejscowiony jest zazwyczaj przed prospektem organowym – najbardziej widoczną, ozdobną, ale i funkcjonalną, frontową częścią obudowy instrumentu (szafy organowej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manuałowy

→ manuał

Patrz:manuał

#### Źródła:

SJP.pl

# Manuel

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Emanuel – imię męskie pochodzenia biblijnego. Wywodzi się od słowa עִמָּנוּאֵל oznaczającego „Bóg z nami”. Imię mesjasza oraz kilku świętych katolickich. Żeński odpowiednik to Emanuela.

Emanuel imieniny obchodzi: 25 stycznia, 26 marca, 10 lipca i 11 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manuela

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Manuel

Manuela – żeński odpowiednik imienia Manuel, będącego skróconą formą biblijnego imienia Emanuel. Manuela jest skróconą formą imienia Emanuela.

Manuela imieniny obchodzi 26 marca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manueliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Manueli lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Manuelostwo

Manuel z małżonką; Manuelowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Manuelowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Manuelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Manuela lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Manufaktura

1. wczesnokapitalistyczna forma produkcji oparta na podziale pracy i technice ręcznej;
2. przedsiębiorstwo przemysłowe oparte na takiej formie produkcji, niebędące już warsztatem rzemieślniczym, a jeszcze nie fabryką;
3. dawniej: praca rękodzielnicza; rękodzielnictwo, rękodzieło;
4. dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: wyroby przemysłu tekstylnego; tkaniny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. przedsiębiorstwo, w którym produkcja oparta jest na pracy ręcznej, charakterystyczne dla wczesnego kapitalizmu;

Manufaktura (łac. manus- „ręka”, manufactura „rękodzieło”) – zakład skupiający rzemieślników jednej lub więcej specjalności. Manufaktury umożliwiały podział pracy, doskonalenie narzędzi i specjalizację, przyczyniając się do zwiększenia wydajności pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manufakturowy

przymiotnik od: manufaktura

#### Źródła:

SJP.pl

# Manufakturzysta

właściciel manufaktury; przemysłowiec; fabrykant

#### Źródła:

SJP.pl

# Manufakturzystka

→ manufakturzysta

Patrz:manufakturzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Manuka

australijski krzew z rodziny mirtowatych, roślina miododajna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Leptospermum scoparium|ref=tak., krzew z rodziny mirtowatych pochodzący z Nowej Zelandii i południowo-wschodniej Australii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manul

gatunek małego drapieżnego ssaka z podrodziny kotów; manul stepowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. azjatycki drapieżnik z rodziny kotowatych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manumissio

w starożytnym Rzymie:
a) wyzwolenie niewolnika spod władzy pana;
b) zrzeczenie się władzy nad członkiem rodziny;
c) wyzwolenie się spod czyjejś władzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Manuskrypcik

zdrobnienie od: manuskrypt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od manuskrypt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Manuskrypt

1. rękopis;
2. tekst maszynowy lub odręczny przygotowany do druku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bibliot. liter. dzieło napisane odręcznie;

(1.2) poligr. tekst (maszynopis lub rękopis) przygotowany do druku

Manuskrypt – słowo (pochodzące z łac. manu scriptus lub z łac. manu scriptum – „napisane ręcznie”) odnoszące się do dwóch pojęć:

- manuskrypt – w naukach historycznych rękopis będący zabytkiem piśmiennictwa
- manuskrypt – w terminologii wydawniczej rękopis lub maszynopis, przygotowany do rozpoczęcia procesu składu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manuskryptowy

przymiotnik od: manuskrypt

#### Źródła:

SJP.pl

# Manuszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Manx

język należący do grupy celtyckiej, używany do niedawna na wyspie Man; man, język mański

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język celtycki używany na Wyspie Man;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Many

w średniowieczu: osoba posiadająca dobra na prawie lennym, poddana feudałowi

rzeczownik

(1.1) mitrzym. bóstwa będące duchami zmarłych

- many – w mitologii rzymskiej dusze zmarłych
- Many – miejscowość w województwie mazowieckim
- Many – miejscowość we Francji
- Many – miejscowość w USA

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Manycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Manyczem, dotyczący Manycza

#### Źródła:

Wiktionary

# Manycz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w południowej części Rosji europejskiej, lewy dopływ Donu;

Rzeki:

- Manycz (Zachodni Manycz) – rzeka w południowej części Rosji
- Wschodni Manycz – rzeka w południowej Rosji przedkaukaskiej

Jeziora:

- Manycz – jezioro przez które przepływa Manycz
- Mały Manycz – jezioro przez które przepływa Manycz

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Manygować

czasownik

(1.1) poznań. lenić się, marnować czas

(1.2) poznań. włóczyć się bez celu

#### Źródła:

Wiktionary

# Manygowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|manygować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Manzanilla

białe wytrawne wino hiszpańskie

Manzanilla – gmina w Hiszpanii, w prowincji Huelva, w Andaluzji, o powierzchni 39,69 km². W 2011 roku gmina liczyła 2270 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Manżety

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mankiety

#### Źródła:

Wiktionary

# Maoista

zwolennik maoizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik maoizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maoistka

→ maoista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka maoizmu

Patrz:maoista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maoistowski

przymiotnik

(1.1) polit. związany z maoizmem

#### Źródła:

Wiktionary

# Maoistyczny

→ maoizm

Patrz:maoizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Maoizacja

wprowadzanie, szerzenie maoizmu - chińskiej wersji marksizmu-leninizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Maoizm

doktryna społeczno-polityczna stworzona i realizowana przez Mao Tse-tunga, przywódcę Komunistycznej Partii Chin, chińska wersja marksizmu-leninizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. sformułowana przez Mao Tse-tunga doktryna Komunistycznej Partii Chin;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maori

język ze wschodniej podgrupy języków polinezyjskich, używany głównie przez Maorysów zamieszkałych w Nowej Zelandii; język maoryjski

Język maoryski, język maori, język maoryjski (Reo Māori) – język Maorysów, jeden z trzech języków urzędowych Nowej Zelandii (pozostałe to język angielski i nowozelandzki język migowy). Według danych Ethnologue (SIL International) posługuje się nim 160 tys. osób. Wśród Maorysów częsta jest dwujęzyczność, przy czym większość z nich (w tym młodsze pokolenie) preferuje angielski jako swój główny język.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maoryjski

język ze wschodniej podgrupy języków polinezyjskich, używany głównie przez Maorysów zamieszkałych w Nowej Zelandii; maori

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język maoryjski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maorys

rdzenny mieszkaniec Nowej Zelandii pochodzenia polinezyjskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Maorysi

grupa etniczna Nowej Zelandii

Maorysi, Māori – autochtoniczna grupa etniczna Nowej Zelandii, posługująca się językiem maoryskim.

Według badań Maorysi są potomkami klanów Polinezyjczyków z wysp wschodniej części Oceanu Spokojnego (m.in. Tahiti), którzy jako pierwsi ludzie dotarli do brzegów Wyspy Południowej pomiędzy rokiem 925 a 1280 naszej ery. Jak głosi legenda, przybyli na 7 olbrzymich łodziach żaglowych, a każda z nich dała początek jednemu plemieniu. Dowódca najwcześniej przybyłej łodzi – Kupe uchodzi za odkrywcę Aotearoa (czyli „kraju białej chmury”, jak Maorysi nazywają Nową Zelandię). Wykopaliska archeologiczne dowodzą jednak, że pierwsi Maorysi przybyli w kilku falach i osiedlili się na Wyspie Południowej. Stosunkowo szybko opanowali obydwie wyspy, zdecydowanie jednak preferując cieplejszą i bardziej gościnną Wyspę Północną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maoryska

dotyczący Maorysów, właściwy Maorysom

#### Źródła:

SJP.pl

# Maoryski

dotyczący Maorysów, właściwy Maorysom

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Maorysami, dotyczący Maorysów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język maoryski;

Maoryski (Mohouidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maoryskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem maoryskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem maoryskim

(1.3) spisany, stworzony w języku maoryskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Map

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) = adm. Ministerstwo Aktywów Państwowych;

(1.2) = adm. hist. Ministerstwo Administracji Publicznej;

#### Źródła:

Wiktionary

# Mapa

obraz powierzchni czegoś (zwykle Ziemi, nieba) przedstawiony w odpowiedniej skali za pomocą ustalonych znaków; także innego rodzaju przedstawienie graficzne, jak np. mapa genetyczna, mapa percepcji itd.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) graficzne odwzorowanie terenu, także nieba;

(1.2) arkusz papieru, rulon z mapą (1.1)

(1.3) w grach komputerowych: obszar, na którym rozgrywa się akcja danego etapu gry

Mapa (z łac. mappa – obrus) – graficzny obraz powierzchni Ziemi lub jej części (także nieba lub planety czy innego ciała niebieskiego), wykonywany na płaszczyźnie, w skali, według zasad odwzorowania kartograficznego, przy użyciu umownych znaków graficznych. Mapa stanowi podstawowe narzędzie badań i prezentacji wyników w historii, geografii i geodezji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mapeciątka

zdrobnienie od: mapet

- Mapeciątka – serial animowany emitowany od 1984 roku.
- Mapeciątka – serial animowany emitowany od 2018 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mapeciątko

zdrobnienie od: mapet

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapet

typ lalki teatralnej stworzonej w 1955 roku przez amerykańskiego lalkarza, reżysera i scenarzystę Jima Hensona; muppet, mupet

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapety

typ lalki teatralnej stworzonej w 1955 roku przez amerykańskiego lalkarza, reżysera i scenarzystę Jima Hensona; muppet, mupet

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapka

mała mapa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mapa niewielkich rozmiarów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mapnik

torba do noszenia map

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapograf

przestarzale: człowiek, który tworzył mapy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapować

1. przyporządkowywać zasoby systemowe do innych, zwykle wirtualnych;
2. tworzyć schemat czegoś, np. jakiegoś zjawiska;
3. oznaczać na mapie szczegóły terenu na podstawie materiałów uzyskanych z pomiarów lub materiałów źródłowych; kartować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmapować)

(1.1) geod. rejestrować cechy terenu w celu uzyskania danych potrzebnych do sporządzenia mapy; oznaczać coś na mapie

(1.2) inform. przyporządkowywać jeden z zasobów systemowych do drugich, zmieniać przestrzeń adresową;

(1.3) biol. genet. badać położenie, kolejność i odległość od siebie genów w chromosomie

(1.4) gromadzić dane i określać prawidłowość jakiejś dziedziny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mapowanie

1. przyporządkowywać zasoby systemowe do innych, zwykle wirtualnych;
2. tworzyć schemat czegoś, np. jakiegoś zjawiska;
3. oznaczać na mapie szczegóły terenu na podstawie materiałów uzyskanych z pomiarów lub materiałów źródłowych; kartować

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mapować.

Mapowanie – przyporządkowanie jednych zasobów systemowych do drugich, często wirtualnych – zmiana przestrzeni adresowej (m.in. mapowanie plików, partycji, pamięci operacyjnej, portów I/O komputera, adresów IP, zasobów sieciowych). Mapowanie pozwala na emulację sprzętu, wzrost szybkości systemu, komfort i rozszerzenie funkcjonalności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mapowy

przymiotnik od: mapa

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapoznawca

specjalista w zakresie nauki o mapach; kartoznawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o mapach; kartoznawczyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapoznawstwo

dział kartografii zajmujący się badaniem map; kartoznawstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Mapping

[czytaj: maping] wyświetlanie animacji lub obrazów na obiektach przestrzennych, np. budynkach, murach

#### Źródła:

SJP.pl

# Mappingowy

→ mapping [czytaj: mapingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Maputańczyk

mieszkaniec Maputo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Maputo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maputanka

mieszkanka Maputo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Maputo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maputański

przymiotnik od: Maputo (stolica Mozambiku)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Maputo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maputo

(do 1975 Lourenço Marques, 1975-76 Kan Fumo) stolica Mozambiku

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Mozambiku;

Maputo (do 1976 Lourenço Marques) – stolica Mozambiku, położona w południowej części kraju i zarazem oddzielna prowincja. Maputo położone jest na zachodnim brzegu zatoki o tej samej nazwie, u ujścia rzeki Tembe. Zatoka jest długa na 95 km i szeroka na 30. U południowego krańca zatoki ma swoje ujście rzeka Maputo. W 2017 roku liczba ludności miasta wynosiła 1 080 277 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maqam

[czytaj: MAkam] w muzyce arabskiej: model melodyczny mający określoną skalę, schemat rytmu, dźwięk centralny, formuły melodyczne i właściwe sobie ozdobniki; makam

#### Źródła:

SJP.pl

# Maquillage

[czytaj: makiJAŻ lub maKIjaż] przestarzale: makijaż, make-up (1. kosmetyki (np. puder, szminka) nałożone na twarz w celu jej upiększenia;
2. nakładanie na twarz odpowiednich kosmetyków (np. szminki, różu) w celu upiększenia; malowanie (się))

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. makijaż

Maquillage – debiutancki album Martyny Jakubowicz wydany w 1983 roku nakładem wytwórni Pronit. Autorami większości piosenek są Martyna Jakubowicz (muzyka) i jej ówczesny mąż Andrzej Jakubowicz, dziennikarz i tłumacz twórczości Boba Dylana (teksty).

Kompaktowe wznowienie płyty z 1991 zawiera inne wersje utworów „W domach z betonu nie ma wolnej miłości” oraz „Albo cacy, albo lili”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maquis

[czytaj: maKI] francuscy bojownicy ruchu oporu, walczący podczas II wojny światowej z okupantem hitlerowskim

Maquis – określenie stosowane zarówno wobec oddziałów partyzanckich francuskiego ruchu oporu, jak i ich bojowników (fr. maquisards) walczących w czasie II wojny światowej.

Nazwa pochodzi od makii (fr. maquis), czyli zarośli tworzonych przez krzewy i niskie drzewa, charakterystycznych dla basenu Morza Śródziemnego, które dawały schronienie partyzantom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mar.

skrót od: marynarz, marynarski (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = mar. wojsk. marynarz

(1.2) = mar. wojsk. marynarki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mara

1. duch, zjawa;
2. książkowo: widzenie senne;
3. gryzoń z wyglądu przypominający zająca, żyjący w Ameryce Południowej, prowadzący stadny tryb życia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miejscowość we Włoszech;

(1.3) geogr. rzeka w Rumunii

(1.4) geogr. rzeka w Tanzanii

(1.5) geogr. region w Tanzanii;

(1.6) bibl. jedno z miejsc opisanych w Starym Testamencie jako obozowisko podczas exodusu Izraelitów;

Hiszpania:

- Mara – gmina w prowincji Saragossa, w Aragonii

Kenia:

- Mara – rzeka

Rumunia:

- Mara – rzeka
- Mara – wieś w okręgu Marmarosz, w gminie Desești

Tanzania:

- Mara – region

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marabuci

pustelnik mahometański

Marabut (arab. مَربوط [marbūṭ] lub مُرابِط [murābiṭ] 'mieszkaniec ribatu') – w islamie, przywódca duchowy, obdarzony czcią przez społeczność, która uważa go za świętego, często zasięgając jego rad. Niejednokrotnie jest uzdrowicielem, posiadającym w oczach muzułmanów zdolności nadprzyrodzone.

Marabutem w religii muzułmańskiej nazywany jest także grobowiec osoby świętej, stanowiący cel pielgrzymek wiernych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marabut

pustelnik mahometański

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. duży ptak padlinożerny z rodzaju nazwa systematyczna|Leptoptilos|Lesson|ref=tak.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) rel. w islamie: osoba świątobliwa (mężczyzna lub kobieta);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) miękkie pióro indyka stosowane jako element ozdobny kapelusza lub sukni

(3.2) archit. grobowiec marabuta (2.1)

- marabut – w islamie osoba świątobliwa (mężczyzna lub kobieta)
- marabut – ptak z rodziny bocianowatych
- marabut – ozdobny element kapelusza lub sukni
- Wydawnictwo Marabut – polskie wydawnictwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marabutowy

przymiotnik od: marabut

#### Źródła:

SJP.pl

# Maracaibo

[czytaj: marakajwo]
1. jezioro w Wenezueli;
2. miasto w Wenezueli, leżące nad jeziorem o tej samej nazwie

Maracaibo – miasto w północno-zachodniej Wenezueli. Położone nad cieśniną łączącą jezioro Maracaibo z Zatoką Wenezuelską (Morze Karaibskie), stolica stanu Zulia. Najludniejsze miasto Wenezueli – 2 mln. 634 tys. mieszkańców (2010).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maracewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maracki

1. przymiotnik od: Marat (miasto we Francji);
2. język maracki - język indoaryjski używany w zachodnich i środkowych Indiach; język maratyjski, marathi

#### Źródła:

SJP.pl

# Maracuja

[czytaj: marakuja] marakuja;
1. gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych; męczennica jadalna;
2. owoc tej rośliny o słodko-kwaśnym miąższu

#### Źródła:

SJP.pl

# Maracujowy

→ maracuja [czytaj: marakujowy]; marakujowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Maradona

nazwisko

Argentyńscy piłkarze, bracia:

- Diego Maradona (1960–2020)
- Hugo Maradona (1969–2021)
- Raúl Maradona (ur. 1966)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marago

ekstrakt kawy naturalnej produkowany w Polsce w drugiej połowie XX wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Marais

[czytaj: maRE] nazwisko, m.in. Jean Marais (właściwie: J. Villain-Marais; 1913-1998) - francuski aktor filmowy

- Le Marais – dzielnica Paryża
- Marais – francuskie przedsiębiorstwo branży maszynowej

Biografie:

- Eugène Marais – południowoafrykański pisarz, poeta i dziennikarz
- Jean Marais – francuski aktor
- Marin Marais – francuski muzyk i kompozytor
- Peter Marais – południowoafrykański polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maraka

instrument muzyczny wykonany z tropikalnej tykwy lub podobny do tykwy, zawierający nasiona lub żwir, wydający charakterystyczny dźwięk przy potrząsaniu; grzechotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marakana

gatunek ptaka z rodziny papugowatych; ara marakana

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marakas

instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, rodzaj gruchawki, której korpus wykonany jest z gliny, skorupy orzecha lub dyni, osadzony na drewnianym trzonku, wypełniony twardymi nasionami, kamyczkami itp., wydającymi przy potrząsaniu charakterystyczny szelest

#### Źródła:

SJP.pl

# Marakasy

instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, rodzaj gruchawki, której korpus wykonany jest z gliny, skorupy orzecha lub dyni, osadzony na drewnianym trzonku, wypełniony twardymi nasionami, kamyczkami itp., wydającymi przy potrząsaniu charakterystyczny szelest

Marakasy (wł. maracas) – instrument muzyczny samobrzmiący (idiofon), rodzaj gruchawki, której korpus wykonany jest z gliny, skorupy orzecha lub dyni, osadzony na drewnianym trzonku. Wewnątrz tak utworzonej puszki rezonansowej znajdują się twarde nasiona, kamyczki itp., wydające przy potrząsaniu marakasami charakterystyczny szelest.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marakuja

maracuja;
1. gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych; męczennica jadalna;
2. owoc tej rośliny o słodko-kwaśnym miąższu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. bot. owoc męczennicy jadalnej, nazwa systematyczna|Passiflora edulis|Sims|ref=tak.

Męczennica jadalna, marakuja (Passiflora edulis Sims) – gatunek rośliny z rodziny męczennicowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej (Brazylia, Argentyna, Paragwaj), została też zawleczona i rozprzestrzeniła się w Nowej Zelandii, Afryce, Makaronezji, na Hawajach i Galapagos. Jest powszechnie uprawiana w krajach tropikalnych. W Azji popularne są dwa kultywary:

- odmiana indonezyjska P. edulis forma edulis występująca w dwóch odmianach: z owocami o skórce fioletowej, zwana markisa, oraz odmiana o skórce żółtopomarańczowej o lokalnej nazwie konyal,
- P. edulis forma flavicarpa o owocach żółtych, uprawiana w Malezji, Tajlandii i na Filipinach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marakujowy

→ marakuja; maracujowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Maral

podgatunek jelenia szlachetnego, hodowany ze względu na panty

#### Źródła:

SJP.pl

# Maran

portugalski lub hiszpański żyd zmuszony do przyjęcia chrztu w celu uniknięcia prześladowań religijnych; marran

- Marrani – w późnośredniowiecznej i wczesnonowożytnej Hiszpanii i Portugalii nazwa używana w stosunku do żydowskich konwertytów, których podejrzewano o potajemne praktykowanie judaizmu

Osoby o tym nazwisku:

- Josie Maran – amerykańska bizneswoman, była modelka i aktorka
- Mohammed Maran – saudyjski piłkarz
- Murasoli Maran – indyjski polityk, scenarzysta filmowy i pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maranka

→ maran; marranka

Pyrrhospora Körb. (maranka) – rodzaj grzybów z rodziny misecznicowatych (Lecanoraceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marans

francuska rasa kur

- Marans (Maine i Loara) – francuska gmina w regionie Kraj Loary
- Marans (Charente-Maritime) – francuska gmina w regionie Poitou-Charentes
- Marans (rasa kur) – rasa kur

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marański

dotyczący marana, marrana; marrański

#### Źródła:

SJP.pl

# Maranta

bylina z rodziny marantowatych występująca w Ameryce międzyzwrotnikowej w ponad 20 gatunkach

Maranta (Maranta) – rodzaj wiecznie zielonych roślin z rodziny marantowatych. Należy do niego 51 gatunków występujących na kontynentach amerykańskich od Meksyku i Kuby na północy po północną Argentynę na południu. Nazwa rodzaju upamiętnia weneckiego lekarza i botanika Bartolomea Marantę z XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marantowate

rodzina roślin jednoliściennych, występujących w strefie podzwrotnikowej Ameryki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marantowaty

o cechach marantowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maras

1. rzadko: błoto, bagno;
2. gwarowo: brud

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. brud

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. błoto

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. zaprawa murarska

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nieporządek

Maras − miasto w regionie Cuzco, w Peru. Jest stolicą dystryktu o tej samej nazwie. Znajduje się nad doliną Urubamby, w Świętej Dolinie Inków. Według danych za 2005 rok liczy 1730 mieszkańców. Przy głównym placu miasta znajduje się kościół kolonialny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maraschino

likier o charakterystycznym aromacie gorzkich migdałów; maraskino

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marasić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brudzić

#### Źródła:

Wiktionary

# Maraska

kwaśna, gorzka wiśnia dalmatyńska, z której soku destyluje się maraskino - likier o charakterystycznym aromacie gorzkich migdałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Maraskino

likier o charakterystycznym aromacie gorzkich migdałów; maraschino

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maraszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marat

[czytaj: maRA] nazwisko

- Marat (Puy-de-Dôme) – miejscowość we Francji
- Emil Marat – polski dziennikarz i pisarz
- Jean-Paul Marat – francuski dziennikarz i działacz rewolucyjny czasów rewolucji francuskiej
- Śmierć Marata – obraz francuskiego malarza Jacques-Louis Davida
- rosyjski/radziecki pancernik, noszący także nazwę "Pietropawłowsk"

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marathi

język indoaryjski używany w zachodnich i środkowych Indiach; język maracki, język maratyjski

rzeczownik

(1.1) jęz. jeden z szerzej używanych w Indiach języków, język urzędowy stanu Maharasztra;

Język marathi (także: maratyjski, maracki, mar. मराठी marāṭhī) – język z grupy indoaryjskiej. Jest jednym z najszerzej używanych w Indiach języków. Według Ethnologue (wyd. 22, 2019) posługuje się nim ponad 95 mln ludzi. Dla 12 mln jest to drugi język.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maraton

1. sport:
a) bieg na dystansie 42,195 kilometra; bieg maratoński;
b) najdłuższy dystans w jakiejś dyscyplinie;
2. długotrwała prezentacja czegoś, seans filmowy obejmujący wiele filmów, koncert muzyczny, w którym bierze udział wielu wykonawców itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) miejscowość w Grecji, w Attyce, miejsce słynnego zwycięstwa Greków nad Persami w 490 roku p.n.e.;

- Maraton – miasto w starożytnej Grecji, miejsce znanej bitwy
- Maraton – gmina w Grecji
- Maraton – poemat Kornela Ujejskiego, zbiór poezji tegoż autora
- maraton – bieg na dystansie 42,195 km
- maraton MTB – wyścig kolarski na rowerach górskich na różnym dystansie (od 40 do 200 km)
- Maraton filmowy – szereg projekcji filmowych połączonych w jedno
- Maraton – dziewiętnasty album polskiej grupy muzycznej Lady Pank

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maratończyk

1. biegacz startujący w maratonie
2. mieszkaniec Maratonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. biegacz biorący udział w maratonie

(1.2) mieszkaniec Maratonu

- Maratończyk (film 1976)
- Maratończyk (film 2012)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maratonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od maraton

#### Źródła:

Wiktionary

# Maratonka

1. biegaczka startująca w maratonie
2. mieszkanka Maratonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Maratonowy

→ maraton; maratoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Maratoński

1. przymiotnik od: Maraton (miasto w Grecji);
2.
a) związany z maratonem (konkurencją lekkoatletyczną);
b) bieg maratoński - bieg na dystansie 42,195 kilometra; maraton

przymiotnik

(1.1) sport. związany z maratonem, dotyczący maratonu

(1.2) związany z Maratonem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maratti

rozciągliwa dzianina osnowowa, używana na kostiumy kąpielowe i bieliznę damską

#### Źródła:

SJP.pl

# Maratyjski

język maratyjski - język indoaryjski używany w zachodnich i środkowych Indiach; język maracki, marathi

#### Źródła:

SJP.pl

# Marazm

1. zastój w jakiejś dziedzinie;
2. stan apatii i zobojętnienia; letarg;
3. stopniowy zanik tkanek i narządów lub obniżenie ich sprawności; uwiąd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. stagnacja, zastój w jakiejś dziedzinie

(1.2) książk. stan zobojętnienia; letarg

(1.3) med. zob. uwiąd.

Marazm (gr. μαρασμός marasmós – gaśnięcie, uwiąd) – w medycynie oznacza stan wyniszczenia organizmu, niekiedy ze zmianami w korze mózgowej, prowadzące do zmniejszenia sprawności myślenia i apatii; także oznacza apatię; depresję; przygnębienie.

Potocznie słowo oznacza zastój, bezwład, przekonanie o niemożności zrobienia czegokolwiek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marbella

[czytaj: marbeja] model samochodu marki Seat

Marbella – miasto położone w południowej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym. Położona jest ok. 47 km od centrum Malagi, na obrzeżach jej aglomeracji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marblit

nieprzezroczyste szkło płaskie, używane na okładziny ścienne, pokrycia kontuarów itp.

Marblit – rodzaj nieprzeźroczystego szkła używanego w budownictwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marblitowy

przymiotnik od: marblit

#### Źródła:

SJP.pl

# Marburczyk

mieszkaniec Marburga (miasta w Niemczech)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marburg

1. miasto w Niemczech;
2. miasto w Australii;
3. miasto w RPA

Marburg (do 1977 Marburg an der Lahn) – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Hesja, w rejencji Gießen, siedziba powiatu Marburg-Biedenkopf, leży nad rzeką Lahn. Najbliżej położone duże miasta to Frankfurt nad Menem (ok. 100 km na południe), Kassel (ok. 90 km na północny wschód) i Kolonia (ok. 150 km na zachód).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marburka

mieszkanka Marburga (miasta w Niemczech)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marburski

przymiotnik od: Marburg (miasto w Niemczech)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marc

[czytaj: mark] francuski winiak produkowany z wytłoków winogronowych, odpowiednik włoskiej grappy

Osoby:

- Alain Marc – francuski polityk
- Alexandre Marc – francuski pisarz
- Felix Marc – niemiecki wokalista
- Franz Marc – niemiecki malarz
- Maria Marc – niemiecka malarka
- Mony Marc – belgijska wokalistka

Inne:

- Marc – francuski napój alkoholowy
- Marc – wieś w Armenii, w prowincji Lorri

Zobacz też:

- MARC
- Mark
- Saint-Marc

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcato

[czytaj: markato] określenie wykonawcze: uwydatniając, zaznaczając, akcentując

#### Źródła:

SJP.pl

# Marceau

[czytaj: marSO] nazwisko

Osoby o nazwisku Marceau:

- André Marceau – biskup katolicki
- François Séverin Marceau-Desgraviers – francuski generał z okresu rewolucji francuskiej
- Marcel Marceau – francuski aktor i mim
- Sophie Marceau – francuska aktorka filmowa, reżyserka i scenarzystka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcel

1. imię męskie;
2. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) poufała forma imienia Marceli

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Marcela

Marceli – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy jednej z gałęzi rzymskiego rodu Klaudiuszów, Marcelli. Imię to bywa nadawane także w formie Marcel, jakkolwiek pojawia się ona w wydawnictwach poprawnościowych jako nieakceptowana.Żeńskim odpowiednikiem jest Marcela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcela

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Marcel

Marcela – imię żeńskie, odpowiednik imienia męskiego Marceli.

Dwie święte katolickie o tym imieniu: św. Marcela Rzymianka i św. Marcela z Chauria.

Marcela imieniny obchodzi 31 stycznia i 28 lipca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcelcia

zdrobnienie od: Marcelina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcelek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Marcel

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Marcelka

#### Źródła:

Wiktionary

# Marcelewo

Marcelewo (niem. Fichtenau) – kolonia w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marceli

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Marceli – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy jednej z gałęzi rzymskiego rodu Klaudiuszów, Marcelli. Imię to bywa nadawane także w formie Marcel, jakkolwiek pojawia się ona w wydawnictwach poprawnościowych jako nieakceptowana.Żeńskim odpowiednikiem jest Marcela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcelian

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcelin

cienka tkanina z jedwabiu naturalnego lub sztucznego, używana głównie na podszewkę do kapeluszy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

- Marcelin – imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcelina

cienka tkanina z jedwabiu naturalnego lub sztucznego, używana głównie na podszewkę do kapeluszy

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Marcelina – żeński odpowiednik imienia Marcelin.Pochodzenie i znaczenie: z łaciny: Marcellus, liczba mnoga Marcelli – plebejski, później patrycjuszowski ród rzymski, jedna z gałęzi rodu Klaudiuszów.

Sławne osoby o tym imieniu:

- Marcelina Czartoryska
- Marcelina Sembrich-Kochańska
- Marcelina Grabowska
- Marcelina Kiala
- Marcelina Kulikowska
- Marcelina Stoszek
- Marcelina Zawadzka
- Marcelina Zawisza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcelininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marceliny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcelinka

zdrobnienie od: Marcelina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcelka

zdrobnienie od: Marcelina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcello

[czytaj: marczelo]
1. włoskie imię męskie;
2. nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcellus

- Marcellus (Marcelli) to przydomek plebejskiej gałęzi rzymskiego rodu Klaudiuszy (Claudii)
- Marcellus – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Lot i Garonna
- Marcellus – prefekt Judei od 36 do 37

#### Źródła:

Wikipedia

# Marcelostwo

Marcel lub Marceli z małżonką; Marcelowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcelowie

1. imię męskie;
2. nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcelowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marcela lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcepan

1. słodka masa cukiernicza utworzona z prażonych, zmiażdżonych migdałów, cukru i olejku marcepanowego;
2. smakołyk, frykas, przysmak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. masa ze zmielonych migdałów utartych z cukrem i białkiem, używana do wyrobów cukierniczych;

(1.2) kulin. wyrób z marcepanu (1.1)

(1.3) książk. przen. coś bardzo smacznego i wykwintnego

Marcepan – słodka masa cukiernicza utworzona głównie z prażonych i zmielonych migdałów i cukru z dodatkiem olejku migdałowego. Pod wpływem ciepła (wystarczy ogrzanie w dłoni) masa staje się plastyczna, dlatego bywa używana do wyrobu ozdobnych, skomplikowanych kształtów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcepanik

zdrobnienie od: marcepan

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcepanowy

mający smak, zapach marcepanu

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. zrobiony z marcepanu, zawierający marcepan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marcewo

Marcewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Słupca.

Do 1954 roku siedziba gminy Młodojewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marcha

gwarowo:
1. lichy koń; szkapa;
2. wyzwisko, przezwisko

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluja;

Marcha – rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluja. Długość 1181 km; powierzchnia dorzecza 99 000 km²; średni roczny przepływ u ujścia 405 m³/s.

Wypływa z niewielkiego jeziora w pobliżu miejscowości Ajchał; płynie w kierunku południowo-wschodnim doliną o stromych zboczach po Płaskowyżu Wilujskim, potem po Nizinie Środkowojakuckiej. Przy wiosennych wysokich stanach wody żeglowna od 984. km od ujścia.

Zamarza od października do maja; zasilanie śniegowo-deszczowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marchais

[czytaj: marSZE] nazwisko

Marchais – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Aisne.

Według danych na styczeń 2014 roku gminę zamieszkiwało 380 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 25 osób/km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marchand

[czytaj: marszand] osoba zajmująca się handlem dziełami sztuki; marszand

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. szt. osoba handlująca dziełami sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marche

[czytaj: MARke] region we Włoszech

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;

(1.2) hist. kraina historyczna w Italii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marchew

roślina (warzywo) o jadalnym korzeniu; korzeń tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Daucus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju selerowatych;

(1.2) kulin. warzywo z korzenia marchwi zwyczajnej

Marchew (Daucus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Rodzaj liczy w zależności od ujęcia 44–45 lub 60 gatunków. W tym drugim wypadku włączane są tu m.in. rodzaje: Agrocharis, Margotia, Melanoselinum, Pseudorlaya, Turgenia. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach, ale centrum zróżnicowania stanowi Europa, południowo-zachodnia i środkowa Azja, zwłaszcza obszar śródziemnomorski. W Polsce rośnie dziko podgatunek typowy marchwi zwyczajnej D. carota subsp. carota i w uprawie marchew zwyczajna jadalna D. carota subsp. sativus. Uprawiana i przejściowo dziczejąca jest poza tym także marchew złocista D. aureus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marchewa

zgrubienie od: marchewka

Straż Miejska Ankh-Morpork (SMAM) – formacja policyjna miasta Ankh-Morpork z cyklu Świat Dysku. Pierwotnie jej motto brzmiało Fabricati Diem, Puncti Agunt Celeriter (korzystaj z dnia, czas szybko płynie). W tomie "Straż! Straż!" jest już ono zredukowane do Fabricati Diem, Punc, co można tłumaczyć na angielski jako "Make my day, punk" ("Uprzyjemnij mi dzień, śmieciu", słynny cytat z "Brudnego Harry’ego").

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcheweczka

zdrobnienie od: marchewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: marchewka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marchewka

1. mała marchew;
2. w przenośni potencjalna nagroda za wykonaną pracę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: marchew

(1.2) mała marchew

(1.3) kulin. potrawa z duszonej lub tartej marchwi

(1.4) pot. osoba z rudymi włosami

(1.5) reg. pięta u nogi

(1.6) uczn. niekształtny nos

(1.7) stud. nos

(1.8) więz. nos

(1.9) uczn. człowiek wysoki

Marchew zwyczajna Daucus carota L. – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Występuje w stanie dzikim w Europie, Azji i północnej Afryce. Jest również rośliną uprawną. W Polsce w stanie dzikim jest rośliną bardzo pospolitą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marchewki

1. mała marchew;
2. w przenośni potencjalna nagroda za wykonaną pracę

2 miejscowości w Polsce:

- Marchewki – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
- Marchewki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Prostki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marchewkowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ciasto z marchewką

#### Źródła:

Wiktionary

# Marchewkowy

1. mający smak, zapach marchewki;
2. pomarańczowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący marchewki (roślin i jadalnych korzeni)

(1.2) przyrządzony z marchewki, z dodatkiem marchewki

(1.3) mający kolor pomarańczowy, taki jak kolor dojrzałego korzenia marchewki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marchewnik

1. rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych;
2. marchewnik anyżkowy - roślina z rodziny baldaszkowatych, o aromatycznych owocach i korzeniu, rosnąca dziko lub uprawiana, używana jako przyprawa kuchenna, roślina lecznicza i pastewna;
3. pryszczarek marchewnik - gatunek muchówki, której larwy żerują na marchwi

Marchewnik anyżowy, m. wonny (Myrrhis odorata) – gatunek rośliny z rodziny selerowatych. Przedstawiciel monotypowego rodzaju marchewnik Myrrhis Mill. Występuje naturalnie na obszarach górskich południowej Europy, od Pirenejów po Półwysep Bałkański. Jest rozpowszechniony w uprawie i rejestrowany jako dziczejący na różnych obszarach świata, m.in. w Chile. Także w Polsce notowany jest jako gatunek dziczejący na Dolnym Śląsku i Pomorzu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marchia

wojskowy okręg pograniczny; margrabstwo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. geogr. adm. region administracyjny w środkowych Włoszech ze stolicą w Ankonie;

(1.2) rzad. hist. kraina historyczna w Italii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marchialny

przymiotnik od: marchia

#### Źródła:

SJP.pl

# Marchie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Marche, region we Włoszech

#### Źródła:

Wiktionary

# Marchigiana

włoska rasa bydła

#### Źródła:

SJP.pl

# Marchijski

→ Marche [czytaj: markijski]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Marchiami (Marche, Marchia) (krainą we Włoszech)

(1.2) związany z obszarami dawnej Marchii Brandenburskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marchion

zarządzający marchią, margrabia

#### Źródła:

SJP.pl

# Marchlewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marchlewski

nazwisko

- Franciszek Marchlewski − polski pływak
- Julian Marchlewski − polski ekonomista, działacz ruchu robotniczego
- Leon Marchlewski − polski chemik
- Marceli Marchlewski − pierwszy dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego
- Teodor Marchlewski − polski biolog
- Walenty Marchlewski − polski oficer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marchocice

W Polsce

- Marchocice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Racławice
- Marchocice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin
- Marchocice – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Marchołt

bohater średniowiecznych opowieści, przedstawiany jako sprytny i rezolutny chłop, uosabiający ludową mądrość i humor

- Marchołt – bohater średniowiecznych opowieści, reprezentujący ludowy humor i rubaszność,
- Marchołt – bohater utworu Rozmowy, które miał król Salomon mądry z Marchołtem grubym a sprosnym, a wszakoż, jako o nim powiedają, barzo wymownym, z figurami i z gadkami smiesznymi w przekładzie Jana z Koszyczek,
- Marchołt – demon z mitologii słowiańskiej,
- Marchołt – kwartalnik,
- marchołt (Gnaptor spinimanus) – chrząszcz z rodziny czarnuchowatych (Tenebrionidae), w Polsce bardzo rzadki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marchołtowy

przymiotnik od: marchołt

#### Źródła:

SJP.pl

# Marchwiak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciasto marchewkowe

(1.2) słodki wypiek (strucla, pieróg, bułeczka etc.) z nadzieniem z marchwi i maku

(1.3) daw. pot. drzewo sosnowe wzrosłe na nizinie, gąbczaste, mające dużo bielu, nietrwałe, nienadające się do budowy

- ciasto marchewkowe
- słodki wypiek (strucla, pieróg, bułeczka etc.) z nadzieniem z marchwi i maku; zob. np. lubelski marchwiak z makiem

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marchwianka

zupa z tartej marchwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa z utartej marchwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marchwiany

→ marchew; marchwiowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący marchwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marchwica

roślina z rodziny baldaszkowatych, rosnąca w okolicach górzystych Środkowej i Południowej Europy; stosowana jako ziele lecznicze

Marchwica (Mutellina Mill.) – rodzaj bylin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje trzy gatunki. Występują one w Europie Środkowej i Południowej oraz na Kaukazie. Najszerzej rozprzestrzeniona jest marchwica pospolita M. purpurea, należąca także do flory Polski. Pozostałe dwa gatunki są endemitami Korsyki (M. corsica) i Kaukazu (M. caucasica). Rośliny te występują na górskich łąkach i na terenach skalistych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marchwicki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Leon Marchwicki − polski oficer i działacz emigracyjny
- Zdzisław Marchwicki (1841–1912) − polski działacz społeczny, polityczny i samorządowy, powstaniec styczniowy
- Zdzisław Marchwicki (1927–1977) − polski domniemany seryjny morderca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marchwiński

nazwisko

- Andrzej Marchwiński (1905–1946) – ekonomista, działacz konspiracji
- Filip Marchwiński (ur. 2002) – polski piłkarz
- Janusz Marchwiński (ur. 1948) – aktor, dziennikarz, mecenas sztuki
- Jerzy Marchwiński (ur. 1935) – pianista, kameralista i pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marchwiowy

→ marchew; marchwiany

przymiotnik

(1.1) zrobiony z marchwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marcia

tracić życie; umierać

Marcja, Marcia Aurelia Ceionia Demetrias (data urodzenia nieznana, zm. 193) – wyzwolenica i kochanka cesarza Kommodusa. Jej ojciec – Marek Aureliusz Sabinianus został wyzwolony przez Marka Aureliusza i Lucjusza Werusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) umieranie

#### Źródła:

Wiktionary

# Marciewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcin

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Marcin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od wyrażenia Martinus oznaczającego „należący do boga Marsa”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcińczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcińczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcinek

drobny, krzewiasty aster, kwitnący jesienią; michałek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Marcin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, osada w Polsce, w gminie Margocin;

- Marcinek – potoczna nazwa I Liceum Ogólnokształcącego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu
- Teatr Lalki i Aktora Marcinek w Poznaniu
- Hajnowski marcinek – tradycyjny wypiek mieszkańców z okolic Puszczy Białowieskiej

1 miejscowość w Polsce:

- Marcinek – osada w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Margonin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marciniak

nazwisko

Marciniak (forma żeńska: Marciniak, Marciniakowa, liczba mnoga: Marciniakowie) – polskie nazwisko powstałe w XVIII wieku od imienia Marcin i prawdopodobnie oznaczające jego syna. Na dzień 17.01.2015 r. nazwiskiem tym w Polsce posługiwały się 48 834 osoby.

Forma nazwiska Marciniak charakterystyczna jest dla zachodniej Polski. Odmianą tego nazwiska używaną na wschodnich terenach Polski jest nazwisko Marciniuk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marciniec

nazwisko

Marciniec (niem. Marienstein, Martenstein) – niewielki masyw z najwyższym szczytem (624 m n.p.m.) w północnej części Grzbietu Wschodniego w Górach Kaczawskich. Leży w grzbiecie ciągnącym się na północny zachód i zachód od Bukowinki poprzez Rogacz, Dłużek, Chmielarz, Polankę, Trzciniec, Zadorę i Lipną w stronę Wojcieszowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marciniuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcinka

hodowlana roślina zwrotnikowa z rodziny ostrojowatych; sinningia, gloksynia

Góra Świętego Marcina (384 m n.p.m.) – wzgórze położone na południowy wschód od centrum Tarnowa, częściowo w jego granicach administracyjnych. Stanowi północną krawędź progu Pogórza Karpackiego.

Nazwa góry (popularnie nazywanej Marcinką) pochodzi od zabytkowego kościoła św. Marcina w obecnej wsi Zawada, będącego najstarszą świątynią parafialną Tarnowa i jego najbliższych okolic. Góra św. Marcina leży w zlewni rzeki Białej, ostro załamując się nad jej doliną. Jej północny stok znajduje się w granicach administracyjnych Tarnowa, szczyt i łagodnie opadający stok południowy zajmują zabudowania Zawady. W pobliżu szczytu wzgórza niedaleko kościoła znajduje się nadajnik naziemny, należący do operatora EmiTel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcinkiewicz

nazwisko

- Bogdan Marcinkiewicz (ur. 1966) – polski inżynier, przedsiębiorca, poseł do Parlamentu Europejskiego
- Iwona Dzięcioł-Marcinkiewicz (ur. 1975) – polska łuczniczka, olimpijka
- Jan Marcinkiewicz (ur. 1948) – polski szachista, arcymistrz w grze korespondencyjnej
- Józef Marcinkiewicz (1898–), oficer Wojska Polskiego w stopniu podpułkownika
- Józef Marcinkiewicz (1910–1940), matematyk, oficer, ofiara zbrodni katyńskiej
- Kazimierz Marcinkiewicz (ur. 1959) – polski polityk, były prezes Rady Ministrów
- Maciej Marcinkiewicz (ur. 1978) – polski kierowca wyścigowy
- Michał Marcinkiewicz (ur. 1984) – polski polityk, poseł na Sejm VI kadencji
- Olga Marcinkiewicz (ur. 1969) – polska kurator sztuki, manager kultury
- Wincenty Dunin-Marcinkiewicz (1808–1884) – poeta, dramaturg, klasyk literatury białoruskiej i polskiej XIX w.
- Wojciech Marcinkiewicz (1927–2012) – polski ekonomista, powstaniec warszawski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcinkowice

W Polsce

- Marcinkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
- Marcinkowice – osada w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Żórawina
- Marcinkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
- Marcinkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Chełmiec
- Marcinkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Radłów
- Marcinkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
- Marcinkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Opatów
- Marcinkowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno

#### Źródła:

Wikipedia

# Marcinkowo

- Marcinkowo – osiedle w Wągrowcu

W Polsce

- Marcinkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
- Marcinkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
- Marcinkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
- Marcinkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Marcinkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
- Marcinkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Grunwald
- Marcinkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno
- Marcinkowo – gmina w powiecie mrągowskim
- Marcinkowo – gmina w powiecie olsztyńskim
- Marcinkowo – gromada
- Marcinkowo – stacja kolejowa w Marcinkowie, w województwie warmińsko-mazurskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Marcinkowski

nazwisko

Marcinkowski (forma żeńska: Marcinkowska; liczba mnoga: Marcinkowscy) – polskie nazwisko, którego etymologia wywodzi się prawdopodobnie od wsi Marcinkowo.Nazwisko szczególnie popularne w Poznaniu i Wielkopolsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcinkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marcinka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcinostwo

Marcin z małżonką; Marcinowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcinowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Marcina

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Marcinów

(2.2) D. lp. od: Marcinowo

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Marcinowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Marcinowice

nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) wieś gminna w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim;

W Polsce

- Marcinowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Mściwojów
- Marcinowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Marcinowice
- Marcinowice – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
- Marcinowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcinowicki

przymiotnik od: Marcinowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcinowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcinowo

3 miejscowości w Polsce:

- Marcinowo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Marcinowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
- Marcinowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap

Zobacz też: Marcinów

#### Źródła:

Wikipedia

# Marcinowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcinowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marcina lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Marcina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marciński

rogal marciński - wielkopolski rogal z nadzieniem z białego maku; rogal świętomarciński

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Marciński – powstaniec śląski
- Włodzimierz Marciński – polski informatyk i urzędnik państwowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marciny

imię męskie

Marciny – dawny folwark. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim, w sielsowiecie Gudogaje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcisz

nazwisko

- Andrzej Marcisz (ur. 1960) – polski wspinacz skalny oraz sportowy
- Ewelina Marcisz (ur. 1991) – polska biegaczka narciarska
- Iwona Gronkiewicz-Marcisz (ur. 1961) – polska wspinaczka sportowa
- Izabela Marcisz (ur. 2000) – polska biegaczka narciarska
- Marcela Marcisz (ur. 1987) – polska biegaczka narciarska
- Marek Marcisz (ur. 1974) – polski geolog
- Mirosław Marcisz (ur. 1950) – polski urzędnik państwowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marciszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marciszów

wieś w Polsce

Marciszów (do 1945 r. niem. Merzdorf im Riesengebirge) – wieś w Polsce, położona nad Bobrem, w województwie dolnośląskim, w powiecie kamiennogórskim, w gminie Marciszów, w Kotlinie Marciszowskiej, na pograniczu Rudaw Janowickich w Sudetach Zachodnich oraz Kotliny Kamiennogórskiej i Gór Wałbrzyskich w Sudetach Środkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marciszowianin

mieszkaniec wsi: Marciszów

#### Źródła:

SJP.pl

# Marciszowianka

mieszkanka wsi: Marciszów

#### Źródła:

SJP.pl

# Marciszowski

przymiotnik od: Marciszów

#### Źródła:

SJP.pl

# Marciszuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcisław

imię męskie

Marcisław – notowane w Polsce od 1374 roku imię męskie powstałe poprzez dodanie do imienia Marcin, typowej dla imion słowiańskich, cząstki -sław.

Marcisław imieniny obchodzi 7 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcjal

imię męskie

Marcjalis (łac. Martialis) – imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Zostało utworzone od imienia boga wojny Marsa (łac. Mārs, Mārtis), znaczyło zatem pierwotnie „należący do Marsa, poświęcony Marsowi”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcjalis

poeta rzymski żyjący w latach ok. 40 - ok. 104

Marcus Valerius Martialis – poeta łaciński, autor 15 ksiąg epigramatów, Rzymianin z miasta Augusta Bilbilis na terenie dzisiejszej Hiszpanii. Data urodzin i śmierci pozostaje niepewna: urodził się w latach 38–41 n.e. (1 marca), zmarł najpóźniej w r. 104 n.e. Jedynym źródłem do biografii Marcjalisa, poza jego własnymi epigramami, jest list Pliniusza Młodszego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcjalny

dawniej: poważny, groźny, surowy; marsowaty, marsowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcjan

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Marcjan – imię męskie pochodzenia łacińskiego wywodzące się z cognomen Martianus (dla kobiet Martiana). Oznacza ono należący do Marsa, poświęcony Marsowi. Kościół katolicki notuje wielu świętych o tym imieniu.

Marcjan imieniny obchodzi 4 stycznia, 10 stycznia, 16 lutego, 20 kwietnia, 22 maja, 14 czerwca, 17 czerwca, 9 sierpnia, 26 października i 2 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcjana

imię męskie

Marcjana, również Marcjanna – żeński odpowiednik imienia Marcjan. Wśród świętych m.in. św. Marcjana z Cezarei Mauretańskiej.

Marcjana imieniny obchodzi 9 stycznia i 12 lipca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcjanka

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Marcjanka – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Marcjanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Wyszogród

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcjanna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

Marcjana, również Marcjanna – żeński odpowiednik imienia Marcjan. Wśród świętych m.in. św. Marcjana z Cezarei Mauretańskiej.

Marcjana imieniny obchodzi 9 stycznia i 12 lipca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marcjanniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marcjanny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcjanów

imię męskie

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Marcjanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
- Marcjanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Kawęczyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcjasz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcjon

teolog, gnostyk chrześcijański, twórca marcjonizmu

Marcjon (gr. Μαρκίων Σινώπης; ur. ok. 100 w Synopie; zm. po 160) – teolog chrześcijański, twórca marcjonizmu, częściowo powiązanego z gnostycyzmem. Stworzył pierwszy kanon Nowego Testamentu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcjonita

zwolennik marcjonizmu (doktryny wczesnochrześcijańskiej bliskiej gnostycyzmowi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcjonitka

→ marcjonita

Patrz:marcjonita

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcjonizm

wyznanie religijne bliskie gnostycyzmowi, założone około 145 roku przez Marcjona z Synopy

Marcjonici (marcjonizm) – bliska gnostycyzmowi grupa religijna założona około 145 roku przez Marcjona z Synopy. Szczyt ich działalności przypadał na II wiek i III wiek, choć kilka gmin przetrwało do VI wieku. Ich pismami religijnymi były Ewangelia Marcjona: przypuszczalnie edytowana przez niego Ewangelia Łukasza, która nie zawiera m.in perykop sugerujących związek Jezusa z Bogiem Starego Testamentu (jak np. genealogii Jezusa od króla Dawida), a także listy apostoła Pawła. Była to pierwsza kompilacja pism chrześcijańskich, pierwszy kanon. W wyniku sporów z Marcjonem Kościół zaczął formować swój własny kanon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcjusz

imię męskie

Marcjusz – męskie imię łacińskie, powstałe od nazwy rodu Marcii/Martii (pol. Marcjusze), które pierwotnie stanowiło patronimik od Marka, oznaczając „syn Marka, przynależny do Marka”. Istnieje patron tego imienia, św. Marcjusz.

Marcjusz imieniny obchodzi 13 kwietnia i 8 października.

Żeński odpowiednik: Marcja

Zobacz też: Marzio

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marco

[czytaj: marko] obce imię męskie

Marek – imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do wąskiej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Tyberiusz, Aulus, Maniusz, Gajusz, Lucjusz, Publiusz, Tytus, Serwiusz), utworzone z *Mart-ico-s od imienia boga Mars, Martis i oznaczające „należący do Marsa, związany z Marsem”. W Polsce imię to jest notowane od XIII wieku, choć poza współczesnością nie było często spotykane, w formach Marek, Marko, Margusz, Markusz, Merkusz. Zapisana została także żeńska Marka (1263) – żeński odpowiednik imienia Marek lub zdrobnienie od imion żeńskich rozpoczynających się na Mar-, takich jak Margorzata (= Małgorzata) lub Maria – oraz Markusław, staropolskie imię utworzone od imienia Marek poprzez dodanie typowej dla imion słowiańskich cząstki -sław. Imię to według danych 2022 r. jest na 10 miejscu najpopularniejszych imion męskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marconi

[czytaj: markoni] nazwisko, m.in. Guglielmo Marconi (1874-1937), włoski fizyk i elektronik, pionier radiotechniki, konstruktor radiotelegrafu

## Osoby

- Guglielmo Marconi (1874-1937) – włoski fizyk i konstruktor
- Marconi – rodzina polsko-włoskich architektów, malarzy i rzeźbiarzy:
  - Leandro Marconi (1763-1837) – włoski architekt i malarz
  - Henryk Marconi (1792-1863) – polski architekt pochodzenia włoskiego, syn Leandra, od 1822 w Polsce
  - Ferrante Marconi (1798-1868) – rzeźbiarz pochodzenia włoskiego, syn Leandra, od 1828 w Polsce
  - Karol Marconi (1826-64) – malarz, syn Henryka
  - Leandro Marconi (1834-1919) – architekt, syn Henryka
  - Leonard Marconi (1836-1899) – rzeźbiarz, syn Ferrante
  - Władysław Marconi (1848-1915) – architekt, konserwator, syn Henryka
  - Bohdan Marconi (1894-1975) – konserwator dzieł sztuki, syn Władysława
  - Henryk Jerzy Marconi (1927-2011) – architekt, syn Bohdana

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Marcos

[czytaj: MARkos]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

Marcos, właśc. Marcos Roberto Silveira Reis (ur. 4 sierpnia 1973 w São Paulo) – brazylijski piłkarz grający na pozycji bramkarza. Z reprezentacją Brazylii, w której barwach wystąpił 29 razy, zdobył w 2002 roku Puchar Świata. Całą karierę spędził w brazylijskim klubie SE Palmeiras.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcować

marcować się - potocznie o kotach, zającach: przechodzić ruję

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcówka

1. kura wylęgła w marcu
2. owca urodzona w marcu
3. woda ze śniegu marcowego

Marcówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zembrzyce.

Wieś położona jest w Beskidzie Makowskim, na południowych stokach Chełmu (604 m n.p.m.), częściowo na stokach Sosnówki (538 m).

Marcówka została osadzona prawdopodobnie w II połowie XV w. W tym czasie w górnych polaniastych częściach obecnej wsi zaczęli osiedlać się wołosi, zakładając w lasach tzw. zarąbki tj. osiedla powstałe w wyniku wykarczowania lasu. W ciągu wieków wieś często zmieniała właścicieli. W 1493 r. należała ona do Stanisława Słupskiego, właściciela Suchej, Stryszawy i Stryszowa. W 1709 przeszła w ręce Anny Konstancji Wielopolskiej herbu Starykoń z Suchej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcowy

przymiotnik od: marzec

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do marca, trzeciego miesiąca roku

(1.2) odnoszący się do wydarzeń w marcu 1968 roku w Polsce i ich następstw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marculewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcus

[czytaj: markus]
1. obce imię męskie
2. nazwisko

W USA:

- Marcus – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee
- Marcus – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Stevens
- Marcus (ang. Marcus Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee

Inne

- łacińska wersja imienia męskiego Marek
- dawna amerykańska nazwa japońskiej wyspy Minami Tori-shima
- Marcus – polski zespół muzyczny, wykonujący disco polo
- Marcus ( (ur. 1974) – brazylijski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marcuse

Herbert Marcuse (ur. 19 lipca 1898 w Berlinie, zm. 29 lipca 1979 w Starnbergu) – niemiecko-amerykański filozof pochodzenia żydowskiego, ideolog rewolty studenckiej roku 68 i socjolog marksistowski, przedstawiciel szkoły frankfurckiej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marcypan

marcepan

#### Źródła:

SJP.pl

# Marcyś

zdrobnienie od: Marcela, Marcelina (imiona żeńskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od Marceli, Marcjan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marcysia

zdrobnienie od: Marcela, Marcelina (imiona żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od Marcjanna, Marcelina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marczak

zając lub zwierzę domowe urodzone w marcu

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Marczak – polski oficer WP, inżynier, naukowiec
- Ludomir Marczak – polski kompozytor, działacz socjalistyczny, dziennikarz
- Marcin Marczak – polski bokser i trener
- Marek Marczak – rzymskokatolicki biskup
- Michał Marczak – polski historyk, bibliotekarz-archiwista, etnograf, pedagog i publicysta
- Michał Marczak – polski reżyser
- Mykoła Marczak – ukraiński inżynier-technolog obróbki metali, przewodniczący Rady Komisarzy Ludowych USRR
- Ryszard Marczak – polski lekkoatleta, olimpijczyk
- Stanisław Marczak-Oborski – polski poeta, teatrolog, dziennikarz, tłumacz
- Tadeusz Marczak – polski historyk, publicysta, nauczyciel akademicki i działacz polityczny
- Włodzimierz Marczak – polski pisarz i poeta pochodzenia ukraińskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marczanin

mieszkaniec Marek

#### Źródła:

SJP.pl

# Marczanka

mieszkanka Marek

#### Źródła:

SJP.pl

# Marczeć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mruczeć

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o dziecku płakać

#### Źródła:

Wiktionary

# Marczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. płaczliwe dziecko

#### Źródła:

Wiktionary

# Marczenko

nazwisko

Marczenko:

- Anatolij Marczenko
- Andrij (Wiktorowicz) Marczenko
- Illa Marczenko
- Maryna Marczenko
- Wsiewołod (Michajłowicz) Marczenko
- Zygmunt Marczenko – polski chemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marczewski

nazwisko

- Aleksander Marczewski – polski kompozytor, dyrygent i organista
- Andrzej Maria Marczewski – polski reżyser teatralny, dramaturg, scenarzysta, producent, dyrektor teatrów
- Artur Marczewski – polski piłkarz
- Edward Marczewski − polski matematyk żydowskiego pochodzenia, profesor i rektor Uniwersytetu Wrocławskiego
- Jarosław Marczewski – polski pięściarz, medalista mistrzostw kraju
- Józef Marczewski − polski lekarz, działacz społeczny i samorządowy, prezydent miasta Częstochowy
- Kazimierz Marczewski – polski architekt i urbanista
- Krzysztof Marczewski – polski ekonomista
- Lucjan Marczewski – polski kompozytor
- Maciej Marczewski – polski aktor
- Maciej Marczewski – polski działacz sportowy i społeczny
- Marian Marczewski – polski polityk, milicjant, poseł na Sejm
- Piotr Marczewski – polski kompozytor, pianista, dyrygent
- Sebastian Marczewski – polski płetwonurek, rekodzista
- Sławomir Marczewski – polski polityk, lekarz, poseł na Sejm
- Stanisław Marczewski – polski lekarz wojskowy, prof. dr hab.
- Stanisław Marczewski – polski działacz komunistyczny
- Tadeusz Marczewski – polski malarz i grafik
- Witold Marczewski – polski polityk i inżynier
- Wojciech Marczewski – polski reżyser i scenarzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marczów

Marczów – wieś łańcuchowa w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Wleń w dolinie potoku Ośna nad rzeką Bóbr, pośród wzniesień Pogórza Izerskiego: Kątnicy (379 m n.p.m.) Włócznika (386 m n.p.m.) i Łopaty (366 m n.p.m.) po stronie północnej i od południa wzdłuż masywu Baraniej Góry (309 m n.p.m.).

#### Źródła:

Wikipedia

# Marczuk

nazwisko

- Bartosz Marczuk (ur. 1974) – polski urzędnik państwowy
- Benito Marczuk (1937−2018) − polski malarz
- Iwan Marczuk (ur. 1936) – malarz ukraiński
- Jewhen Marczuk (1941−2021) – ukraiński generał, polityk
- Mieczysław Marczuk (1924−2016) – polski pedagog
- Sylwia Marczuk (ur. 1982) – piłkarka ręczna SPR Lublin
- Stanisław Marczuk (ur. 1935) – polski polityk
- Stanisław Marczuk (1931–2014) – inżynier rolnictwa, wicewojewoda bialskopodlaski
- Siergiej Marczuk (ur. 1952) – rosyjski łyżwiarz szybki
- Weronika Marczuk (ur. 1971) – ukraińska aktorka
- Witold Marczuk (ur. 1953) – polski polityk, generał
- Wołodymyr Marczuk (ur. 1953) – ukraiński malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marczyce

Marczyce (do 1945 niem. Märzdorf, w 1946 także Marcinkowice) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Podgórzyn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marczyk

nazwisko

- Marek Marczyk (ur. 1948) – polski altowiolista
- Mariusz Marczyk (ur. 1958) – polski pisarz i aktor
- Zbigniew Marczyk (1917-1944) – żołnierz AK

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marczyński

nazwisko

- Adam Marczyński (1908-1985) – malarz, grafik
- Antoni Marczyński (1899-1968) – literat
- Jan Marczyński (1896-1941) – nauczyciel, działacz oświatowy
- Józef Marczyński – strona ujednoznaczniająca
- Romuald Marczyński (1921-2000) – matematyk
- Tomasz Marczyński (ur. 1984) – kolarz
- Wawrzyniec Marczyński (1778-1845) – ksiądz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marder

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wojsk. niemiecki gąsienicowy bojowy wóz piechoty

- Marder – niemieckie niszczyciele czołgów z okresu II wojny światowej, uzbrojone w armatę 75 lub 76 mm:
  - Marder I – na podwoziu ciągnika Lorraine 37L,
  - Marder II – na podwoziu czołgu PzKpfw II,
  - Marder III – na podwoziu czołgu PzKpfw 38(t),

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Mardocheusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. liter. postać z Księgi Estery, opiekun Estery;

(1.2) rzad. imię|polski|m.

Mardocheusz (hebr. מָרְדֳּכַי Mardokaj, Mordechaj, w aram. dosł. „Przynależący do Marduka”) – postać biblijna występująca w Księdze Estery.

Mardocheusz był Żydem z plemienia Beniamina pełniącym służbę na dworze króla Persji Achaszwerosza. Jego kariera rozpoczęła się, kiedy król Achaszwerosz oddalił swoją żonę Waszti i za radą dworzan postanowił poszukać sobie innej małżonki. Wówczas z całego kraju ściągnięto do jego zamku w Suzie piękne kobiety, z których król miał wybrać nową żonę. Wśród nich była także Estera, przybrana córka Mardocheusza, której był opiekunem. To właśnie ją wybrał król na nową małżonkę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marduk

1. w mitologii babilońskiej: narodowy bóg Babilończyków, uważany za opiekuna magii, stwórca oraz władca nieba i ziemi
2. zespół blackmetalowy założony w 1990 roku w Szwecji

Marduk (sum. damar-dutu, tłum. „Młody byczek boga Utu”) – bóstwo opiekuńcze miasta Babilon, najważniejszy bóg panteonu babilońskiego, syn boga Enki/Ea, małżonek bogini Sarpanitu, utożsamiany z planetą Jowisz i Syriuszem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marea

samochód typu Fiat Marea

Marea – antyczne miasto położone w Egipcie, 45 kilometrów na południowy zachód od Aleksandrii, na południowym wybrzeżu jeziora Marjut, czyli antycznego Mareotis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marealbidy

łańcuch górski powstały w archaiku na terenie dzisiejszego Morza Białego

#### Źródła:

SJP.pl

# Marecki

przymiotnik od: Marki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący miasta Marki

- Piotr Marecki – kulturoznawca
- Michał Marecki – kompozytor
- Andrzej Marecki – pułkownik dyplomowany Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mareczek

zdrobnienie od: Marek (imię męskie); Maruś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Marek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: marka

#### Źródła:

Wiktionary

# Mareczkowie

zdrobnienie od: Marek (imię męskie); Maruś

#### Źródła:

SJP.pl

# Mareczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mareczka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marek

1. roślina rosnąca dziko na terenach bagiennych, czasem uprawiana ze względu na jadalne korzenie; marek kucmerka;
2. dawniej: dusza pokutująca, potępieniec;
3. nocny marek - potocznie: osoba przesiadująca, pracująca do późnej nocy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Marek – imię męskie pochodzenia łacińskiego, należące do wąskiej grupy najstarszych imion rzymskich (imion właściwych, praenomen, por. Tyberiusz, Aulus, Maniusz, Gajusz, Lucjusz, Publiusz, Tytus, Serwiusz), utworzone z *Mart-ico-s od imienia boga Mars, Martis i oznaczające „należący do Marsa, związany z Marsem”. W Polsce imię to jest notowane od XIII wieku, choć poza współczesnością nie było często spotykane, w formach Marek, Marko, Margusz, Markusz, Merkusz. Zapisana została także żeńska Marka (1263) – żeński odpowiednik imienia Marek lub zdrobnienie od imion żeńskich rozpoczynających się na Mar-, takich jak Margorzata (= Małgorzata) lub Maria – oraz Markusław, staropolskie imię utworzone od imienia Marek poprzez dodanie typowej dla imion słowiańskich cząstki -sław. Imię to według danych 2022 r. jest na 10 miejscu najpopularniejszych imion męskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marekwia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. marchewka

#### Źródła:

Wiktionary

# Marekwica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nać

#### Źródła:

Wiktionary

# Maremma

nadmorska nizina we Włoszech

Maremmy (wł. Maremma) – nizina nadmorska we Włoszech, na zachodnim wybrzeżu Półwyspu Apenińskiego (głównie w Toskanii). Pierwotnie teren bagnisty; przekształcony w region rolniczy w wyniku prac melioracyjnych prowadzonych w XX wieku. Główne miasto niziny to Grosseto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maremotoryczny

wykorzystujący energię prądów morskich i oceanicznych jako siłę napędową

#### Źródła:

SJP.pl

# Marena

ryba z rodziny łososiowatych, żyjąca w jeziorze Miedwie pod Szczecinem; sieja miedwiańska

- Marena – słowiańska bogini, Marzanna
- Marena – rodzaj chrząszczy z rodziny karmazynkowatych
- Marena – wieś w Macedonii Północnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marencja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.

#### Źródła:

Wiktionary

# Marengo

gruba wełniana tkanina, używana na ubrania, kostiumy i płaszcze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. włoska wieś położona w gminie Alessandria, w Piemoncie; miejsce sławnej Napoleońskiej bitwy;

Miejscowości w Kanadzie:

- Marengo – Saskatchewan – miejscowości w prowincji Saskatchewan

Miejscowości w USA:

- Marengo – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie McHenry
- Marengo – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Crawford
- Marengo – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Iowa
- Marengo – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Morrow
- Marengo – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
- Marengo – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mareograf

przyrząd do rejestracji pływów morskich; pływomierz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mareograficzny

→ mareograf

Patrz:mareograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Margać

narzekać na coś, na kogoś, skarżyć się, zrzędzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Margaj

mały, drapieżny ssak podobny do kota zamieszkujący Amerykę Północną oraz Amazonię

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leopardus wiedii|Schinz|ref=tak., gatunek drapieżnego ssaka z rodziny kotowatych, występujący w Ameryce Południowej;

(1.2) zool. kot z gatunku margaj (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Margański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Margaret

imię żeńskie

Imiona:

- anglosaska wersja imienia Małgorzata

W USA:

- Margaret – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie St. Clair
- Margaret (ang. Margaret Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Margareta

obce imię żeńskie

Małgorzata – imię żeńskie pochodzenia greckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Margarita

drink na bazie tequili, likieru oraz soku z cytryny lub limonki

- Margarita – miasto w Kolumbii
- Margarita – wyspa u wybrzeży Wenezueli
- Margarita – miejscowość i gmina we Włoszech
- margarita – rodzaj drinka
- Margarita – singel polskiej piosenkarki Margaret

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Margaryna

tłuszcz spożywczy konsystencją przypominający masło, wytwarzany głównie z olei roślinnych, najczęściej z dodatkiem substancji smakowych, barwiących i witamin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. spoż. produkt spożywczy, tłuszcz jadalny podobny do masła, wytwarzany z olejów roślinnych;

Margaryna – produkt spożywczy należący do tłuszczów jadalnych. Jest to emulsja tłuszczowo-wodna wytwarzana współcześnie głównie poprzez katalityczne uwodornienie płynnych olejów roślinnych (rzepakowego, sojowego, palmowego, arachidowego i innych). Zawartość tłuszczu w margarynie wynosi 40–80%. Jako półsyntetyczny produkt pochodzenia roślinnego nie zawiera cholesterolu. W zależności od składu ma konsystencję miękką (dostępna w handlu w pojemnikach z tworzyw sztucznych) lub twardą (sprzedawana w kostkach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Margarynownia

fabryka margaryny

#### Źródła:

SJP.pl

# Margarynowy

przymiotnik od: margaryna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z margaryną; zawierający margarynę

(1.2) rzad. związany z perłą lub perłami → chem. zob. kwas margarynowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Margaryt

rodzaj miki, kruchy minerał z grupy łyszczyków

#### Źródła:

SJP.pl

# Margerytka

roślina zielna z rodziny złożonych; złocień właściwy; jastrun

Jastrun właściwy, złocień właściwy, jastrun wczesny (Leucanthemum vulgare Lam.) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Rodzimy obszar jego występowania obejmuje Europę i dużą część Azji, poza tym rośnie introdukowany w wielu krajach na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Jest dość pospolity na terenie całej Polski, w górach sięga aż po piętro halne.

Jest uprawiany jako roślina ozdobna (popularnie nazywana margaretką lub margerytką).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Margerytkowy

przymiotnik od: margerytka

#### Źródła:

SJP.pl

# Margiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Margianą, dotyczący Margiany

#### Źródła:

Wiktionary

# Margiel

jasnoszara skała osadowa składająca się z węglanów wapnia i magnezu oraz minerałów ilastych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała osadowa złożona głównie z węglanów oraz minerałów ilastych;

Margiel – skała osadowa, zwykle szara. Składa się z węglanów (wapnia lub magnezu) i minerałów ilastych. Używany jest do wyrobu cementu, także jako nawóz mineralny (sztuczny). Ma słaby, nieprzyjemny zapach. Dobrze reaguje z kwasem solnym (HCl), pozostawiając błotnistą plamkę.

Klasyfikacja margli ze względu na proporcje zawartości węglanów i minerałów ilastych:

W technologii ceramiki często marglem określane są okruchy węglanów powyżej 0,5 mm występujące w surowcach ilastych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marginalistyczny

→ marginalizm

Patrz:marginalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Marginalium

1. tytuł, hasło, podhasło dotyczące treści tekstu, umieszczone na marginesie;
2. ręczna uwaga, komentarz czytelnika na marginesie rękopisu lub druku;
3. sprawa mało ważna, drugoplanowa; błahostka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marginalizacja

pomniejszenie znaczenia czegoś albo wpływu na coś

Marginalizacja społeczna, wykluczenie społeczne, ekskluzja – wyłączenie z udziału w życiu społecznym jednostek, grup społecznych lub w ujęciu globalnym społeczeństw w stosunku do ich otoczenia społecznego. Może odnosić się do procesu wykluczania jednostek i grup albo do stanu wykluczenia. Przeciwieństwo inkluzji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marginalizować

pomniejszać znaczenie czegoś lub wpływu na coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Marginalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|marginalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Marginalny

będący poza centrum, mało ważny, o niewielkim znaczeniu; nieistotny

przymiotnik

(1.1) mniej ważny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Margines

1. odstęp między polem tekstu a brzegiem arkusza papieru;
2. coś drugorzędnego, mniej ważnego;
3. zapas, zakładka na nieprzewidziane okoliczności;
4. margines społeczny - ogół osób wykluczonych z życia społecznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niezadrukowany brzeg strony, np. zeszytu;

(1.2) przen. coś, co dzieje się poza głównym nurtem

(1.3) przen. coś, co jest drugorzędne, nieistotne lub mało ważne

Margines (łac. margo) może odnosić się do następujących znaczeń:

- margines (ogólnie) – przestrzeń pomiędzy główną zawartością (np. grafiką lub fotografią) a brzegiem danej powierzchni (np. kartki papieru, płótna)
- margines (typografia) – powierzchnia między kolumną tekstu a krawędziami stronicy
- margines bezpieczeństwa – nadwyżka bieżącej lub planowanej wielkości sprzedaży ponad wyznaczony próg rentowności
- margines chirurgiczny – pasmo zdrowych tkanek wyciętych wraz z usuwanym fragmentem nieprawidłowych, zmienionych chorobowo tkanek
- margines (określenie typu osobowości) – osoba żyjąca na krawędzi dwóch lub więcej kręgów kulturowych, z których żaden nie definiuje w pełni jej tożsamości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marginesowy

→ margines

Patrz:margines

#### Źródła:

SJP.pl

# Marginocefal

przedstawiciel grupy dinozaurów ptasiomiednicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Marginocefale

grupa dinozaurów ptasiomiednicznych

Marginocefale (łac. Marginocephalia) – grupa dinozaurów z rzędu dinozaurów ptasiomiednicznych (z podrzędu Cerapoda, z grupy Heterodontosauriformes).

Wszystkie były roślinożerne. Pierwotne były dwunożne, później pojawiły się formy o bardzo dużych rozmiarach i poruszające się na czterech nogach. Charakteryzują się kościstym kołnierzem kostnym nad kością potyliczną czaszki i zachodzącym na plecy. Czaszki niektórych osiągały jedne z największych rozmiarów wśród kręgowców. Tak obudowane głowy niejednokrotnie wyposażone w rogi mogły służyć zarówno do odstraszania lub obrony przed drapieżnikami albo też do walk godowych o samice. Są znane od późnej jury do końca kredy.Dzielą się na pachycefalozaury (Pachycephalosauria) i ceratopsy (Ceratopsia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Margirant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. symulant

#### Źródła:

Wiktionary

# Margiyrować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. udawać, symulować

#### Źródła:

Wiktionary

# Marglisty

obfitujący w margiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Marglowaty

zawierający pewną ilość marglu (skały osadowej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marglowy

przymiotnik od: margiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Margonin

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Margonin – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1402 roku położone było w XVI wieku w województwie kaliskim.

Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Margonin. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa pilskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 2980 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Margoninianin

mieszkaniec Margonina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Margoninianka

mieszkanka Margonina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Margoniński

związany z Margoninem, dotyczący Margonina

#### Źródła:

SJP.pl

# Margoszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. zdrobn. Małgorzata

#### Źródła:

Wiktionary

# Margot

imię

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię żeńskie, odpowiednik Małgorzaty

Margot – imię żeńskie, odpowiednik Małgorzaty

- Cédric Margot – szwajcarski brydżysta
- Henri Margot – francuski botanik
- Eva Margot – norweska malarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Margowo

Margowo – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Świerzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Margr.

skrót od: margrabia

#### Źródła:

SJP.pl

# Margrabia

1. w średniowieczu: zwierzchnik prowincji przygranicznej, marchii;
2. tytuł arystokratyczny niższy od księcia, a wyższy od hrabiego;
3. osoba mająca taki tytuł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w średniowieczu: zwierzchnik marchii

Hrabia – tytuł przysługujący:

- we wczesnośredniowiecznej monarchii Karolingów urzędnikom królewskim (szlachta urzędnicza) lub też ściślej – urzędnikom ziemskim zarządzającym w zastępstwie króla znacznymi majątkami ziemskimi;
- w średniowiecznej Europie feudalnym władcom określonych terytoriów wasalnych w ramach monarchii. Zwykle podlegali książętom bądź bezpośrednio królowi lub cesarzowi, np. hrabia Flandrii;
- przedstawicielom arystokracji (tytuł szlachecki występujący w większości państw Europy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Margrabianka

córka margrabiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Margrabowa

historyczna nazwa miasta Olecko

#### Źródła:

SJP.pl

# Margrabstwo

1. wojskowy okręg pograniczny; marchia
2. godność, tytuł margrabiego
3. majątek, posiadłość margrabiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. tytuł i urząd margrabiego

(1.2) hist. ziemie zarządzane przez margrabiego

(1.3) hist. administracyjny okręg graniczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Margraf

margrabia
1. zwierzchnik marchii w średniowieczu;
2. tytuł arystokratyczny;
3. osoba nosząca ten tytuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Mari

starożytne miasto w Mezopotamii (obecnie Tall al-Hariri w Syrii)

Mari – starożytne miasto w północnej Mezopotamii nad Eufratem. Od III tysiąclecia p.n.e. ważny ośrodek polityczny i handlowy na szlaku północna Mezopotamia – północna Syria. Okresowo pod władzą Sumerów, Akadów, Asyryjczyków. Największego znaczenia nabrało Mari pod rządami Amorytów na przełomie XIX/XVIII w. p.n.e. Zdobyte około 1757 r. p.n.e. przez Hammurabiego, stopniowo popadało w ruinę. Obecnie stanowisko archeologiczne Tall Hariri w Syrii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maria

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. niewielki atol w pacyficznym archipelagu Tuamotu

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(2.1) rzad. imię|polski|m. (przeważnie nadawane jako drugie imię)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariachi

[czytaj: mariaczi] rodzaj meksykańskich zespołów muzycznych grających popularną muzykę taneczną

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mariacki

dotyczący kościoła Najświętszej Marii Panny

przymiotnik

(1.1) dotyczący kościoła Najświętszej Maryi Panny

(1.2) dedykowany Najświętszej Maryi Pannie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mariage

[czytaj: marJAŻ] krój czcionki

Mariage – drugi album polskiego flecisty Ryszarda Borowskiego i towarzyszących mu muzyków jazzowych. Nagrania zarejestrowane zostały w 1998 podczas występu w Jazz Club "Akwarium" w Warszawie. Płyta CD wydana została w 1999 przez wytwórnię Polonia Records.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mariah

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariak

nazwisko

Mariak – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sośnie. Leży ok. 20 km na południowy zachód od Ostrowa Wlkp., w pobliżu linii kolejowej Ostrów-Oleśnica.

W roku 2011 liczba mieszkańców wsi wynosiła 89 osób.

Przed 1932 rokiem miejscowość położona była w powiecie odolanowskim, w latach 1975-1998 w województwie kaliskim, w latach 1932–1975 i od 1999 w powiecie ostrowskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marialit

minerał, glinokrzemian sodu

Marialit – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, znany jest od 1866 r.

Nazwa pochodzi od imienia żony niemieckiego mineraloga Gerharda von Ratha – Marii Rosy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mariampol

1. miasto na Litwie;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. wieś na Ukrainie;
4. osiedle w Bydgoszczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) miasto w Litwie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariampolski

→ Mariampol

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mariampolem, dotyczący Mariampola

Patrz:Mariampol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marian

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Marian – imię męskie pochodzenia łacińskiego od imienia Marius lub nazwy rodu Marii. Oznacza „należący do Mariusza, rodu Mariuszów”. Występuje w Polsce od 1332 roku, jako Marzyjan. Forma Marian pojawiła się w Polsce w XVI wieku. W języku angielskim używane jest jako imię żeńskie. W Polsce w żeńskim użyciu w 2025 roku wystąpiło 35 razy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariańczyk

mieszkaniec Marianów (archipelagu na Oceanie Spokojnym)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Marianów Północnych albo Marianów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marianek

członkini Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Marian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice;

Marianek – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marianice

Marianice – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego. W 1921 roku stacjonowała tu placówka 17 batalionu celnego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marianie

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marianin

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia zakonnego założonego przez św. Stanisława Papczyńskiego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marianista

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z bezhabitowego zgromadzenia zakonnego założonego przez Wilhelma Józefa Chaminade;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marianka

członkini Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Marianów Północnych albo Marianów

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 32, w tym 20 podstawowych

- Marianka – część miasta Szamocin
- Marianka – część wsi Szpetal Górny w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
- Marianka – część wsi Woskrzenice Duże w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
- Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Księżpol
- Marianka – część wsi Wólka Orłowska w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Izbica
- Marianka – część wsi Przytoczno w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Jeziorzany
- Marianka – część wsi Wola Przybysławska w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Garbów
- Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niedrzwica Duża
- Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Baranów
- Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Kurów
- Marianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Stary Brus
- Marianka – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
- Marianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Bełchatów
- Marianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Strzelce
- Marianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Żychlin
- Marianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Chąśno
- Marianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Marianka – część wsi Piaszczyce w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Gomunice
- Marianka – przysiółek wsi Chełmo w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
- Marianka – część wsi Dukaczew w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn
- Marianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Nowy Kawęczyn
- Marianka – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Lubochnia
- Marianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Gostynin
- Marianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Kałuszyn
- Marianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki
- Marianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Tarczyn
- Marianka – część wsi Krosna-Wieś w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowski, w gminie Brwinów
- Marianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
- Marianka – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Wiżajny
- Marianka – kolonia wsi Godziszewo w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy
- Marianka – część wsi Kroczyce w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Kroczyce
- Marianka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariankowie

zdrobnienie od: Marian (imię męskie); Maniuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariankowo

2 miejscowości w Polsce:

- Mariankowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec
- Mariankowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Marianowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Mariankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marianka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marianna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Marianna – żeński odpowiednik imienia Marian. Potocznie jest ono często błędnie rozumiane jako wynik złożenia dwóch innych imion: Marii i Anny, analogicznie do ang. Maryann.

Imię Marianna jest w Polsce znane od średniowiecza i aż do XIX wieku było jednym z najczęściej nadawanych imion – zamiast imienia Maria, które było uznawane za święte i zarezerwowane dla matki Jezusa Chrystusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marianne

[czytaj: maRIAN]
1. imię francuskie;
2. kobieta będąca uosobieniem narodu francuskiego, przedstawiana w sztukach plastycznych z charakterystyczną czapką frygijską na głowie; Marianna

Marianne (Marianna) – nieoficjalny symbol narodowy Republiki Francuskiej. Jest ucieleśnieniem wolności. Znajduje się w wielu miejscach we Francji, m.in. w salach sądowych i merostwach. Postać przedstawiana jest jako wojowniczka w czapce frygijskiej na głowie, na niektórych obrazach widać ją prowadzącą do walki lud francuski. Można także zobaczyć ją na oficjalnych pieczęciach państwa, na monetach oraz na znaczkach pocztowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marianniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marianny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marianostwo

Marian z małżonką; Marianowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marianówek

W Polsce

- Marianówek – osada w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów
- Marianówek – część wsi Taurów w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Jeżów

Zobacz też

- Marianów

#### Źródła:

Wikipedia

# Marianowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marianowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marianowo

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. wieś na Białorusi

## W Polsce

### Miejscowości i ich integralne części

Województwo kujawsko-pomorskie

- Marianowo – nieoficjalna kolonia wsi Ciche, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno
- Marianowo – część wsi Połajewo, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Marianowo – część wsi Szewce, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Marianowo – wieś w pow. rypińskim, w gminie Brzuze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marianowski

przymiotnik od: Marianowo, Marianowo Brodowskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mariana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariański

przymiotnik od: Mariany

przymiotnik

(1.1) związany z Marianami, dotyczący Marianów

(1.2) związany z Marią, dotyczący Marii; w szczególności Marii z Nazaretu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mariantów

2 miejscowości w Polsce:

- Mariantów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Zagórów
- Mariantów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Władysławów

#### Źródła:

Wikipedia

# Mariany

członek męskiego zgromadzenia zakonnego szerzącego kult Maryi; marianista

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag wysp wulkanicznych w Mikronezji, położony w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, na południowy wschód od Japonii;

Mariany (Mariana Islands; Wyspy Mariańskie, Wyspy Złodziejskie) – archipelag wysp wulkanicznych w Mikronezji, w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego. Klimat wysp jest wilgotny, często nawiedzają je tajfuny. Wyspy porasta bujna roślinność tropikalna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariasista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. karc. osoba, która grywa w mariasza

#### Źródła:

Wiktionary

# Mariasz

1. dawna gra w karty
2. król i dama tego samego koloru

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. dawna gra w karty dla dwóch osób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) karc. król i dama tego samego koloru wśród kart jednego z grających

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariaszyk

zdrobnienie od: mariasz (dawna gra w karty)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariawici

członek stowarzyszenia religijnego założonego przez tercjarkę Felicję Kozłowską i ks. Jana Kowalskiego, mający inne niż katolicy poglądy na rolę hierarchii kościelnej i dyscyplinę duchowieństwa

Mariawityzm – grupa wyznań chrześcijańskich, tradycji katolickiej, powstała w Polsce na przełomie XIX i XX wieku, oparta na serii objawień, określanych jako Dzieło Wielkiego Miłosierdzia, których dostąpić miała polska zakonnica Maria Franciszka Kozłowska. Wspólnota mariawicka działała początkowo w ramach Kościoła rzymskokatolickiego zachowując jego zwyczaje i praktyki pobożnościowe, jednak w 1906, po ekskomunice nałożonej przez papieża Piusa X na założycielkę i księdza Jana Kowalskiego, została z niego wyłączona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mariawicki

przymiotnik od: mariawita

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariawita

członek stowarzyszenia religijnego założonego przez tercjarkę Felicję Kozłowską i ks. Jana Kowalskiego, mający inne niż katolicy poglądy na rolę hierarchii kościelnej i dyscyplinę duchowieństwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca mariawityzmu

Mariawita – starokatolickie pismo wydawane przez Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP, w którym prezentowane są artykuły, reportaże i wiadomości z życia tegoż Kościoła. Kwartalnik można nabyć w cenie 9 zł we wszystkich parafiach Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, a także pocztą. Pismo ukazuje się od 1907. W 2014 roku czasopismo miało nakład 2200 egzemplarzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariawitka

→ mariawita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznawczyni mariawityzmu

Patrz:mariawita

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mariawitki

→ mariawita

- Zgromadzenie Sióstr Mariawitek – żeńskie zgromadzenie zakonne Kościoła Starokatolickiego Mariawitów
- Zgromadzenie Sióstr Mariawitek – żeńskie zgromadzenie zakonne Kościoła Katolickiego Mariawitów
- Zgromadzenie Sióstr Życia Maryi – żeńskie zgromadzenie zakonne Kościoła Rzymskokatolickiego

Patrz:mariawita

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mariawityzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa wyznań chrześcijańskich, tradycji katolickiej, oparta na objawieniu Dzieła Wielkiego Miłosierdzia;

Mariawityzm – grupa wyznań chrześcijańskich, tradycji katolickiej, powstała w Polsce na przełomie XIX i XX wieku, oparta na serii objawień, określanych jako Dzieło Wielkiego Miłosierdzia, których dostąpić miała polska zakonnica Maria Franciszka Kozłowska. Wspólnota mariawicka działała początkowo w ramach Kościoła rzymskokatolickiego zachowując jego zwyczaje i praktyki pobożnościowe, jednak w 1906, po ekskomunice nałożonej przez papieża Piusa X na założycielkę i księdza Jana Kowalskiego, została z niego wyłączona.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariaż

1. żartobliwie lub ironicznie: małżeństwo;
2. książkowo: związek dwojga ludzi;
3. połączenie, scalenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. poślubienie kogoś, małżeństwo

(1.2) przen. związek czegoś z czymś lub kogoś z kimś

(1.3) karc. dama i król tego samego koloru

Małżeństwo – kulturowo uznany związek, co najmniej dwóch osób, najczęściej mężczyzny i kobiety, zwanych małżonkami, który ustanawia prawa i obowiązki między nimi, jak również między nimi i ich dziećmi, a także między nimi i ich powinowatymi. Definicja małżeństwa różni się na całym świecie nie tylko między kulturami i religiami, ale także w całej historii danej kultury i religii, ewoluując w kierunku zarówno poszerzenia, jak i zawężenia tego, kto i co jest nią objęte. Zazwyczaj jednak jest to instytucja, w której stosunki międzyludzkie, przeważnie seksualne, są powszechnie uznawane lub usankcjonowane. W niektórych kulturach małżeństwo jest zalecane lub uważane za obowiązkowe przed podjęciem jakiejkolwiek aktywności seksualnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maribor

miasto w Słowenii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Słowenii, położone na północnym wschodzie kraju, nad Drawą;

Maribor (niem. Marburg an der Drau) – drugie pod względem wielkości miasto w Słowenii, ważne centrum gospodarcze i kulturalne na północnym wschodzie kraju. W roku 2002 miało 115 693 mieszkańców. Położone nad Drawą, kilkanaście kilometrów od granicy słoweńsko-austriackiej, przy autostradzie prowadzącej z Wiednia do Lublany i dalej do Triestu we Włoszech oraz na słoweńskie wybrzeże. W Mariborze ma siedzibę Uniwersytet Mariborski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariborski

→ Maribor (miasto w Słowenii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mariborem, dotyczący Mariboru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marica

rzeka na Półwyspie Bałkańskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji, uchodzi do Morza Egejskiego;

Marica (bułg. Марица, nowogr. Έβρος Évros, starogr. Ἕβρος Hébros, tur. Meriç) – rzeka na Półwyspie Bałkańskim, w Bułgarii, w Grecji i w Turcji. Długość – 544 km, powierzchnia zlewni – 54 tys. km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marie

imię żeńskie

## Geografia

### Francja

- Marie – gmina

### Holandia

- Marie Pampoen – osada (buurt) w Willemstadzie, w kraju autonomicznym Curaçao

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marienbad

dawna nazwa Mariańskich Łaźni

Mariańskie Łaźnie (cz. Mariánské Lázně, niem. Marienbad) – miasto w Czechach, w kraju karlowarskim. Według danych z 31 grudnia 2007 powierzchnia miasta wynosiła 5181 ha, a liczba jego mieszkańców 13 915 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marienbadzki

→ Marienbad

Patrz:Marienbad

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariensztacianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mariensztatu

(1.2) osoba pochodząca z Mariensztatu, urodzona na Mariensztacie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mariensztacianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mariensztatu

(1.2) kobieta pochodząca z Mariensztatu, urodzona na Mariensztacie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mariensztacki

przymiotnik od: Mariensztat

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Mariensztatu, związany z Mariensztatem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mariensztacko

przysłówek

(1.1) na sposób mariensztacki, po mariensztacku

#### Źródła:

Wiktionary

# Mariensztat

część warszawskiej dzielnicy Śródmieście

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. część warszawskiej dzielnicy Śródmieście;

Mariensztat– część warszawskiej dzielnicy Śródmieście.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marieta

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marietta

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Marietta – imię zapożyczone z języka włoskiego

Miejscowości w USA:

- Marietta – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Cobb
- Marietta – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Fulton
- Marietta – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lac qui Parle
- Marietta – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Prentiss
- Marietta – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Robeson
- Marietta – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Washington
- Marietta – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Love
- Marietta – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Adair
- Marietta – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lancaster
- Marietta – miejscowość w stanie Teksas, w hrabstwie Cass
- Marietta – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Crawford

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marigot

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i największe miasto francuskiego terytorium zależnego Saint-Martin;

- Marigot – największa wieś parafii św. Andrzeja na Dominice
- Le Marigot – miasto na Martynice
- Marigot – stolica terytorium Saint-Martin

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marihuana

miękki narkotyk palony w papierosach, sporządzany na bazie liści konopi indyjskich; gańdźa; gandża; gandzia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) substancja psychoaktywna wytwarzana z konopi siewnych;

(1.2) pot. konopie, roślina będąca źródłem marihuany (1.1)

Marihuana (z hiszp. marihuana; z hindi गांजा trl. gāndźā) – susz pozyskiwany z roślin z rodzaju konopi (Cannabis), zawierający substancje psychoaktywne, stosowany głównie w celach rekreacyjnych i leczniczych. Do jej produkcji wykorzystuje się suszone i czasem sfermentowane żeńskie kwiatostany (niejednokrotnie z niewielką domieszką liści). Za działanie psychotropowe marihuany odpowiada głównie tetrahydrokannabinol (THC), który jest jednym z 483 znanych składników rośliny, włączając w to 65 innych kannabinoidów. Są one agonistami receptorów kannabinoidowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marihuanista

osoba uzależniona od marihuany (narkotyku z konopi indyjskich)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marihuanistka

kobieta, dziewczyna uzależniona od marihuany (narkotyku z konopi indyjskich)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marihuanowy

→ marihuana; marychowy, gandziowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Marika

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Marika – imię żeńskie
- „Marika” (Marta Kosakowska) – polska wokalistka
- Marika (Marica) – w mitologii rzymskiej jedna z nimf

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marikultura

1. hodowla ryb, skorupiaków i wodorostów w wodzie morskiej
2. wiedza teoretyczna i badania naukowe z tego zakresu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hodowla organizmów zwierzęcych i roślinnych w wodach morskich prowadzona w farmach podwodnych;

(1.2) wiedza i badania prowadzone z zakresu marikultury (1.1)

Marikultura – hodowla organizmów morskich (ryb, mięczaków, stawonogów, glonów i innych) w celach konsumpcyjnych i gospodarczych, ale również wykorzystywana w celach rozmnażania innych, rzadkich gatunków morskich stworzeń, forma akwakultury. Hodowla prowadzona jest w wodzie morskiej. Termin obejmuje również wiedzę teoretyczną i badania z tej dziedziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marillion

brytyjski zespół rockowy

Marillion – brytyjska grupa rockowa powstała w 1979, która była jedną z pierwszych nowych grup progresywnych po kryzysie, jaki ten gatunek przechodził w końcu lat 70. Do dziś pozostaje jedną z najważniejszych grup neo-progresywnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marilyn

- jedna z wersji imienia Maria
- Marilyn (piosenkarka) – wł. Peter Antony Robinson (ur. 1962)
- Marilyn Manson – amerykański muzyk metalowy
  - Marilyn Manson – zespół M. Mansona
- Marilyn Miller – amerykańska piosenkarka, aktorka, tancerka
- Marilyn Monroe – amerykańska aktorka
- Marilyn – polska marka bielizny powstała w 1992 roku

#### Źródła:

Wikipedia

# Marimba

afrykański instrument muzyczny, który składa się z drewnianych płytek i umieszczonych pod nimi rezonatorów z rury bambusowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. instrument muzyczny z grupy idiofonów;

Marimba (marimbafon) – instrument muzyczny z grupy idiofonów. W wersji etnicznej – prymitywna odmiana ksylofonu z rezonatorami, używana w południowej i środkowej Afryce oraz Ameryce Środkowej; w wersji używanej przez klasycznych perkusistów – instrument o bardzo dużych możliwościach barwowych i dynamicznych, używany do gry solo, w zespołach oraz do występów z orkiestrami symfonicznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marimbafon

instrument muzyczny będący udoskonaloną odmianą marimby, odznaczający się wyrazistym dźwiękiem o określonej wysokości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. odmiana ksylofonu z podwieszonymi rezonatorami

Marimba (marimbafon) – instrument muzyczny z grupy idiofonów. W wersji etnicznej – prymitywna odmiana ksylofonu z rezonatorami, używana w południowej i środkowej Afryce oraz Ameryce Środkowej; w wersji używanej przez klasycznych perkusistów – instrument o bardzo dużych możliwościach barwowych i dynamicznych, używany do gry solo, w zespołach oraz do występów z orkiestrami symfonicznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marimbafonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. osoba grająca na marimbafonie

#### Źródła:

Wiktionary

# Marina

1. obraz o tematyce morskiej, ukazujący np. morze, widok wybrzeża, portu bądź bitwę morską;
2. przystań dla jachtów

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Marina (imię) – imię żeńskie, odpowiednik w różnych językach imienia Maryna
- marina – port jachtowy
- marina – morskie przedstawienie malarskie
- Marina Sirtis – amerykańska aktorka greckiego pochodzenia
- Marina – serial telewizyjny
- Marina – telenowela
- Marina – wodospad w Gujanie
- Marina – miasto w Stanach Zjednoczonych
- Marina – gmina w Chorwacji
- Marina – wieś w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, siedziba gminy Marina
- Marina – stacja metra w Barcelonie
- Marina – tytuł książki Carlosa Ruiza Zafóna
- Marina (ur. 2005) – hiszpańska piłkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marine

[czytaj: maRIN] żołnierz amerykańskich oddziałów desantowych piechoty morskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz brytyjskiej lub amerykańskiej piechoty morskiej

Marine – francuska seria komiksowa dla dzieci i młodzieży autorstwa François Corteggianiego i Pierre'a Tranchanda (rysunki), stworzona w 1979 jako Marine fille de pirate (pol. Marine, dziewczynka-piratka) i ukazująca się pierwotnie do 1982 w odcinkach w czasopiśmie Pif Gadget, a następnie wydawana w indywidualnych tomach w latach 1984–1992 nakładem wydawnictw Hachette i Le Lombard. Po polsku w latach 1990–1991 ukazały się dwa pierwsze tomy nakładem wydawnictwa Pegasus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariner

seria amer. bezzałogowych sond kosmicznych wysłanych w okolice Wenus, Marsa i Merkurego

Program Mariner (pol. Żeglarz) – program misji amerykańskich sond kosmicznych przeznaczonych do prowadzenia badań Merkurego, Wenus i Marsa.

Program Mariner został zapoczątkowany przez NASA w 1960 roku i realizowany był przez Jet Propulsion Laboratory. W latach 1962 – 1973 zostało wysłanych łącznie 10 sond Mariner, spośród których 3 uległy zniszczeniu lub awarii podczas startu. Sondy Mariner dokonały pierwszych udanych przelotów obok najbliższych Ziemi planet i wykonały pierwsze fotografie z bliska powierzchni Marsa i Merkurego. Mariner 9 stał się pierwszym sztucznym satelitą innej planety. Mariner 10 wykonał pierwszy manewr wspomagania grawitacyjnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marines

[czytaj: maRINS] oddziały desantowe amerykańskiej piechoty morskiej

- marines – potoczne lub oficjalne nazwy oddziałów piechoty morskiej na świecie
- Royal Marines − brytyjska Królewska Piechota Morska
- United States Marine Corps – Korpus Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych
- Marines – miasto we Francji
- Marines – gmina w Hiszpanii, w prowincji Walencja, w Walencji
- Marines – film z 2003 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marinista

autor dzieł artystycznych o tematyce morskiej; marynista

#### Źródła:

SJP.pl

# Marinistka

autorka dzieł artystycznych o tematyce morskiej; marynistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marinistyczny

nawiązujący do marinizmu, stylu literackiego włoskiego baroku, nadużywający środków wyrazu, rozbudowany stylistycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marinizm

styl w literaturze barokowej, charakteryzujący się bardzo efektowną formą, nadużywaniem różnorodnych środków stylistycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. styl poetycki związany z literaturą włoskiego baroku;

Marinizm – styl poetycki stosowany często w literaturze barokowej.

Charakteryzowała go efektowna forma utworu, nadużywanie metafor oraz różnorodne chwyty stylistyczne, takie jak: aliteracje, anafory, paradoksy, inwersje, parentezy, hiperbole i tym podobne, by osiągnąć pożądany efekt. Nazwa pochodzi od nazwiska twórcy - Giambattisty Marina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariocentryczny

→ mariocentryzm

Patrz:mariocentryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariocentryzm

nurt w teologii chrześcijańskiej uznający, że Matka Boża zajmuje centralne miejsce w świecie ludzkim i w historii zbawienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariola

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 43993, z pasa głównego planetoid, odkryta w 1997 r.;

Mariola – imię żeńskie. Pierwotnie było zdrobnieniem od imienia Maria lub skrótem od podwójnego imienia Maria Jolanta. Obecnie stanowi odrębne imię. Występuje przede wszystkim w Polsce.

Mariola imieniny obchodzi: 25 marca i 3 maja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marioliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marioli lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariolka

zdrobnienie od: Mariola (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. zob. Mariola.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mariolog

teolog badający świętość Maryi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teol. specjalista w dziedzinie mariologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) teol. specjalistka w dziedzinie mariologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mariologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teol. dział teologii dogmatycznej, nauka o Maryi, Matce Jezusa Chrystusa;

(1.2) pot. wydział lub kierunek na uczelni obejmujący studia w dziedzinie mariologii (1.1)

(1.3) pot. wykład lub inne zajęcia z mariologii (1.1)

Mariologia, dawniej teologia mariologiczna (łac. Maria – Maryja, gr. logos – nauka, wiedza) – dział teologii dogmatycznej, nauka o Maryi z Nazaretu, Matce Jezusa Chrystusa.

Obejmuje takie zagadnienia jak: szczególne wybranie Maryi, jej świętość, poczęcie Syna z Ducha Świętego, obecność Maryi w życiu Chrystusa i Kościoła, jej dziewictwo i Boże macierzyństwo, udział w zbawczym dziele Chrystusa, znaczenie we wspólnocie Kościoła, kult.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) teol. związany z mariologią

#### Źródła:

Wiktionary

# Marion

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(3.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości w USA

(3.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu gmin w USA

(3.3) geogr. toponim, nazwa kilkunastu hrabstw w USA

## Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Marion – miasto w stanie Alabama, w hrabstwie Perry
- Marion – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Crittenden
- Marion – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Williamson
- Marion – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Grant
- Marion – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Linn
- Marion – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Marion
- Marion – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Crittenden
- Marion – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Union
- Marion – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Plymouth
- Marion – wieś w stanie Michigan, w hrabstwie Osceola
- Marion – miejscowość w stanie Missisipi, w hrabstwie Lauderdale
- Marion – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Flathead
- Marion – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
- Marion – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Wayne
- Marion – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie McDowell
- Marion – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie LaMoure
- Marion – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Marion
- Marion – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Marion
- Marion – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Marion
- Marion – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Turner
- Marion – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Guadalupe
- Marion – jednostka osadnicza w stanie Utah, w hrabstwie Summit
- Marion – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Smyth
- Marion – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waupaca
- Marion – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Juneau
- Marion – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Grant
- Marion – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waushara

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marionetka

1. teatralna lalka poruszana za pomocą nitek lub drutów;
2. człowiek całkowicie podległy wpływowi kogoś innego, pozostający na czyichś usługach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. lalka poruszana za pomocą sznurków;

(1.2) książk. przen. ktoś, kto jest czyimś bezwolnym narzędziem, kto ślepo wykonuje czyjeś polecenia

Marionetka – lalka teatralna poruszana (od góry) za pomocą nitek lub drucików zawieszonych na tzw. krzyżaku. Każda linka jest przymocowana do innej, oddzielnej części ciała marionetki i przy ruchu krzyżaka są one poruszane. W przeciwieństwie do pacynki – lalki zakładanej na dłoń – marionetka może przedstawiać całą postać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marionetkarka

→ marionetkarz

Patrz:marionetkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Marionetkarz

osoba zajmująca się poruszaniem marionetek w teatrze lalek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teatr. artysta teatralny zajmujący się animowaniem marionetek

(1.2) rzem. rzemieślnik, który wyrabia marionetki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marionetkowy

przymiotnik

(1.1) teatr. dotyczący marionetki, związany z marionetką

(1.2) przen. pejor. będący bezwolnym narzędziem w czyichś rękach, całkowicie zależny od kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Mariotte

Osoby:

- Antoine Mariotte (1875–1944) – francuski kompozytor
- Edme Mariotte (ok. 1620–1684) – francuski fizyk i botanik
- Jeff Mariotte – amerykański autor

Inne:

- „Mariotte” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Zobacz też:

- Mariotti
- Marriott

#### Źródła:

Wikipedia

# Marisol

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maristan

szpital muzułmański; bimaristan, bimarchan

#### Źródła:

SJP.pl

# Marita

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maritain

[czytaj: mariTĘ albo mariTEN] nazwisko, m.in. Jacques Maritain (1882-1973) - filozof francuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariupol

miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowo-wschodniej Ukrainie, położone nad Morzem Azowskim, nad Zatoką Taganroską

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariupolit

magmowa skała głębinowa, występująca nad Morzem Azowskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariupolski

→ Mariupol

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mariupolem, dotyczący Mariupola

Patrz:Mariupol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mariusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Mariusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rzymskiego rodu Mariuszów lub imienia boga wojny Marsa. W Polsce od XIII wieku.

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych, wykazano 286869 mężczyzn o imieniu Mariusz nadanym jako imię pierwsze (17. imię pod względem liczebności wystąpień) oraz 98875 mężczyzn noszące imię Mariusz jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako męskie imię pierwsze – Piotr, nosi 689313 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mariuszek

zdrobnienie od: Mariusz (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mariuszka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariuszostwo

Mariusz z małżonką; Mariuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariuszowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mariusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marivaudage

wyszukana, efektowna grzeczność, galanteria, manieryczność; mariwodaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Marivaux

[czytaj: mariWO] nazwisko, m.in. Pierre de Marivaux (1688-1763) - pisarz francuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mariwodaż

wyszukana, efektowna grzeczność, galanteria, manieryczność; marivaudage

#### Źródła:

SJP.pl

# Marja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) daw. Maria

#### Źródła:

Wiktionary

# Marjański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mark

## Geografia

### Belgia

- Mark – niderlandzka nazwa miejscowości Marcq

### Niemcy

- Mark – dzielnica Hamm
- Mark – obszar wolny administracyjnie w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Erlangen-Hchstadt
- Mark Landin – gmina w kraju związkowym Brandenburgia, w powiecie Uckermark

#### Źródła:

Wikipedia

# Marka

1. znak rozpoznawczy firmy; znak firmowy, znak fabryczny;
2. jakość wyrobów danej firmy;
3. książkowo: dobra opinia, uznanie;
4.
a) niedawna jednostka monetarna Niemiec (1 marka = 100 fenigów), zastąpiona w 2002 r. przez euro;
b) niedawna jednostka monetarna Finlandii (1 marka = 100 penni), zastąpiona w 2002 r. przez euro;
5. dawniej:
a) znaczek pocztowy;
b) numerek lub żeton;
6. średniowieczna jednostka wagowo-pieniężna używana w krajach germańskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. znak na produktach danej firmy

(1.2) hand. jakość produktów danej firmy

(1.3) przest. gw-pl|Śląsk Cieszyński. znaczek pocztowy

(1.4) daw. monet. waluta, dawniej używana w Niemczech;

(1.5) monet. jedna z walut, używana obecnie m.in. w Bośni i Hercegowinie;

(1.6) bud. fragment blachy stalowej zatopiony w żelbecie

(1.7) gw-pl|Śląsk Cieszyński. opinia

- marka – nazwa waluty,
  - marka niemiecka,
  - marka estońska
  - marka fińska,
  - marka Ober-Ost
  - marka polska,
  - marka pruska,
  - marka szwedzka – jednostka monetarna we wczesnym średniowieczu,
  - marka zamienna – waluta Bośni i Hercegowiny
- marka – jednostka masy,
- marka – znak firmowy producenta lub towaru,
- Marka – miasto w Somalii
- marka – znaczek górnika w markowni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Markaczka

gatunek kaczki łownej; kaczka czarna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Melanitta nigra|ref=tak., gatunek morskiej kaczki o czarnym upierzeniu;

Markaczka (zwyczajna) (Melanitta nigra) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Markarz

środowiskowo: człowiek zatrudniony przy wydawaniu i odbieraniu znaczków obecności od pracowników przed pracą i po pracy; znaczkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Markasyt

minerał, odmiana siarczku żelaza; markazyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. pospolity minerał z gromady siarczków, dwusiarczek żelaza;

Markasyt – minerał z gromady siarczków. Należy do minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od arab. marqasitae bądź pers. marcasisa – w ten sposób określano piryt i markasyt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Markasytowy

→ markasyt; markazytowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Markazyt

minerał, odmiana siarczku żelaza; markasyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Markazytowy

→ markazyt; markasytowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Markecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od market

#### Źródła:

Wiktionary

# Marker

1. gruby mazak;
2. przedmiot do oznaczenia określonego miejsca;
3. wskaźnik wczesnego stadium choroby;
4. radiolatarnia na lub przy lotnisku, umożliwiająca załodze samolotu określenie odległości od ziemi

- rodzaj pisaka,
- Marker – gmina w Norwegii,
- Marker genetyczny,
- Marker, czyli gatunek wskaźnikowy,
- Markery nowotworowe,
- Marker molekularny,
- Marker DNA,
- Marker paintballowy,
- Marker – element budowy gitar
- Marker – film z 2008 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markerowy

→ marker

Patrz:marker

#### Źródła:

SJP.pl

# Markert

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Market

wielobranżowy sklep samoobsługowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. sklep wielkopowierzchniowy

- Märket – wyspa na Morzu Bałtyckim
- market – rodzaj sklepu

Miasta w Anglii

- Market Deeping
- Market Drayton
- Market Harborough
- Market Rasen
- Market Weighton
- Downham Market
- Needham Market

Zobacz też:

- Markt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marketer

specjalista w dziedzinie marketingu; marketingowiec

Marketingowiec (ang. marketer/marketeer) – specjalista zajmujący się zawodowo lub naukowo marketingiem.

Marketingowiec zajmuje się badaniami marketingowymi, zarządzaniem marką, reklamą, public relations i publicity oraz nadzoruje firmy dostarczające produkty i usługi marketingowe (ang. marketing services). Zawód ten coraz częściej wymaga także podstaw wiedzy prawnej o świadczonych usługach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marketerka

→ marketer

Patrz:marketer

#### Źródła:

SJP.pl

# Marketing

działanie mające na celu wynajdowanie, badanie, pobudzanie i zaspokajanie potrzeb klientów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. działania zorientowane wokół potrzeb konsumentów, polegające na ustaleniu wielkości produkcji oraz metod dystrybucji, sprzedaży i reklamy towarów;

Marketing – proces, w wyniku którego jednostki i grupy otrzymują to, czego potrzebują poprzez tworzenie, oferowanie oraz swobodną wymianę z innymi towarów i usług, które posiadają wartość. Najkrótsza definicja marketingu brzmi „zaspokajać potrzeby, osiągając zysk”. Dobrze rozumiany marketing to nie zestaw trików i działań doraźnych, lecz przemyślana strategia i wynikająca z niej taktyka działania, dostosowane do docelowych odbiorców, oparte na wiedzy i badaniach, osadzone mocno w realiach rynkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marketingowiec

specjalista w dziedzinie marketingu; marketer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zajmuje się zawodowo marketingiem

Marketingowiec (ang. marketer/marketeer) – specjalista zajmujący się zawodowo lub naukowo marketingiem.

Marketingowiec zajmuje się badaniami marketingowymi, zarządzaniem marką, reklamą, public relations i publicity oraz nadzoruje firmy dostarczające produkty i usługi marketingowe (ang. marketing services). Zawód ten coraz częściej wymaga także podstaw wiedzy prawnej o świadczonych usługach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marketingowy

przymiotnik

(1.1) związany z marketingiem, dotyczący marketingu

#### Źródła:

Wiktionary

# Marketowy

→ market

przymiotnik

(1.1) związany z marketem, dotyczący marketu

Patrz:market

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marketyzacja

powstawanie i zwiększająca się popularność marketów

#### Źródła:

SJP.pl

# Marki

1. roślina rosnąca dziko na terenach bagiennych, czasem uprawiana ze względu na jadalne korzenie; marek kucmerka;
2. dawniej: dusza pokutująca, potępieniec;
3. nocny marek - potocznie: osoba przesiadująca, pracująca do późnej nocy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Marki – miasto w Polsce, w powiecie wołomińskim, w woj. mazowieckim, w aglomeracji warszawskiej na północny wschód od Warszawy, wzdłuż alei Marszałka Józefa Piłsudskiego – dawna droga wojewódzka nr 629, wcześniej droga krajowa nr 8. Przez Marki przepływają: rzeka Długa (Kanał Markowski) oraz rzeka Czarna, uchodzące do Kanału Żerańskiego.

Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Marki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Markier

pracownik stoczni, znakujący materiał do obróbki lub montażu na podstawie projektów technologicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Markieranctwo

lekceważenie obowiązków, zaniedbywanie się w pracy; próżniactwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Markierant

osoba markująca, udająca robotę, leń, obibok; potocznie: zbijający bąki

#### Źródła:

SJP.pl

# Markierantka

→ markierant

Patrz:markierant

#### Źródła:

SJP.pl

# Markiernia

dawniej: pomieszczenie przy wejściu do zakładu, w którym umieszczano znaczki obecności pracowników; markownia; znaczkownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Markierować

potocznie:
1. stwarzać pozory pracy, udawać że się coś robi; próżnować, bumelować;
2. naśladować, udawać coś; markować

#### Źródła:

SJP.pl

# Markietan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wędrowny handlarz poruszający się razem z wojskiem, sprzedający żołnierzom jedzenie, napoje i artykuły codziennego użytku;

Markietan (markietanin, markietaner) – wędrowny handlarz podążający za wojskiem, sprzedający żołnierzom żywność, napoje i drobne przedmioty codziennego użytku. Rola markietanów zanikła na początku XX wieku, gdy w nowoczesnych armiach logistyką zajęły się wyspecjalizowane oddziały kwatermistrzowskie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Markietanić

dawniej: pełnić funkcję markietana - wędrownego handlarza zaopatrującego wojsko w żywność

#### Źródła:

SJP.pl

# Markietanka

kobieta towarzysząca dawniej wojsku, handlarka lub czasem prostytutka

Markietan (markietanin, markietaner) – wędrowny handlarz podążający za wojskiem, sprzedający żołnierzom żywność, napoje i drobne przedmioty codziennego użytku. Rola markietanów zanikła na początku XX wieku, gdy w nowoczesnych armiach logistyką zajęły się wyspecjalizowane oddziały kwatermistrzowskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markietański

odnoszący się do markietana

#### Źródła:

SJP.pl

# Markietaż

sposób zdobienia mebli drewnianych, polegający na wykładaniu powierzchni barwnymi kawałkami drewna, metalu, marmuru itp.; inkrustacja; markieteria

Markieteria lub markietaż – technika zdobnicza stosowana w rzemiośle artystycznym (meblarstwie i przy wytwarzaniu drobnych przedmiotów). Polega na układaniu na powierzchni zdobionego sprzętu (z drewna) wzorów złożonych z kawałków innego koloru drewna (często forniru), metalu, kości słoniowej, szylkretu, marmuru.Nazwa markieteria pochodzi od francuskiego terminu marqueterrie, który od XVII wieku w krajach zachodniej Europy jest synonimem włoskiej nazwy intarsja.Stosowanie zamiennie terminu intarsja i markieteria według innych źródeł nie jest całkiem prawidłowe.Intarsja to technika dekoracji drewna drewnem innego gatunku i koloru, markieteria zaś wykorzystuje inne materiały, więc zbliżona jest bardziej do pojęcia inkrustacja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markieteria

Markieteria lub markietaż – technika zdobnicza stosowana w rzemiośle artystycznym (meblarstwie i przy wytwarzaniu drobnych przedmiotów). Polega na układaniu na powierzchni zdobionego sprzętu (z drewna) wzorów złożonych z kawałków innego koloru drewna (często forniru), metalu, kości słoniowej, szylkretu, marmuru.Nazwa markieteria pochodzi od francuskiego terminu marqueterrie, który od XVII wieku w krajach zachodniej Europy jest synonimem włoskiej nazwy intarsja.Stosowanie zamiennie terminu intarsja i markieteria według innych źródeł nie jest całkiem prawidłowe.Intarsja to technika dekoracji drewna drewnem innego gatunku i koloru, markieteria zaś wykorzystuje inne materiały, więc zbliżona jest bardziej do pojęcia inkrustacja.

#### Źródła:

Wikipedia

# Markiewicz

nazwisko

Markiewicz (forma żeńska: Markiewicz/Markiewiczowa; liczba mnoga: Markiewiczowie) – nazwisko polskie. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 21 096 osób o tym nazwisku.

Nazwisko patronimiczne utworzone przyrostkiem „-ewicz” od imienia Marek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markiszki

Markiszki (lit. Morkiškė) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sejneńskim, w gminie Sejny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Markiz

1. tytuł arystokratyczny używany szczególnie we Francji;
2. osoba nosząca ten tytuł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) tytuł arystokratyczny pomiędzy księciem a hrabią;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: markiza

Markiz – tytuł arystokratyczny stosowany w Europie, Chinach i Japonii.

Pierwotnie powstał z tytułu margrabiego (zarządcy marchii w czasach nowożytnego cesarstwa rzymskiego), dopiero w późniejszym okresie nabrał cech dziedzicznego tytułu arystokratycznego, choć nadawano też tytuły margrabiowskie osobiste (nie dziedziczne). Jako tytuł arystokratyczny znajduje się w hierarchii na drugim miejscu, zaraz po księciu, a przed hrabią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Markiza

1. żona markiza;
2. ruchomy daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.;
3. ciastko, zwykle owalne, składające się z dwóch kruchych herbatników złączonych masą czekoladową, śmietankową itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) arystokratka – żona markiza

(1.2) archit. daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: markiz

- żona markiza
- markiza – rodzaj ciastka
- markiza – rodzaj składanego daszka osłaniającego okno lub wystawę sklepową
- markiza – rodzaj szerokiego fotela dwuosobowego
- Markíza – słowacka komercyjna stacja telewizyjna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Markizeta

przezroczysta tkanina z bawełny, używana na firanki, zasłony itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. lekka, przejrzysta tkanina siateczkowa wytwarzana z bardzo cienkiej przędzy, współcześnie używana głównie do wyrobu firan, a dawniej również bielizny i innej odzieży damskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Markizetowy

→ markizeta

Patrz:markizeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Markizoleta

osłona na okno będąca połączeniem markizy oraz rolety

#### Źródła:

SJP.pl

# Markizy

1. żona markiza;
2. ruchomy daszek, najczęściej z płótna, umieszczany nad oknami domów, wystawami sklepów itp.;
3. ciastko, zwykle owalne, składające się z dwóch kruchych herbatników złączonych masą czekoladową, śmietankową itp.

Markizy (franc. Îles Marquises) – grupa wulkanicznych wysp na Oceanie Spokojnym. Są najdalej na północ wysuniętą częścią Polinezji Francuskiej, leżącą w odległości ok. 1500 km na północ od Tahiti.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marklowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim;

(1.2) geogr. część miasta Cieszyna;

Marklowice (niem. Marklowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, siedziba gminy Marklowice. Historycznie na Górnym Śląsku.

W latach 1975–1994 miejscowość była dzielnicą Wodzisławia Śląskiego, zaś w latach 1995–1998 administracyjnie należała do województwa katowickiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marklowicki

→ Marklowice

Patrz:Marklowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Markocin

2 miejscowości w Polsce:

- Markocin – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek
- Markocin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Cedynia

#### Źródła:

Wikipedia

# Markocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Markomanowie

starożytny lud germański

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markomański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Markomanami, dotyczący Markomanów

#### Źródła:

Wiktionary

# Markosice

Markosice (niem. Markersdorf, łuż. Marchośice) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1945–54 siedziba gminy Markosice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Markostwo

Marek z małżonką; Markowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Markot

Ruch Wychodzenia z Bezdomności „Markot” – ruch społeczny powstały na bazie eksperymentu osad Victoria Kotan, w latach 90. XX wieku.

Pierwsza tego typu placówka uruchomiona została w miejscowości Lutynka, druga w Jelenim Ruczaju. Kolejną była Art-Eko Szkoła Życia w Wandzinie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Markotać

czasownik

(1.1) stpol. mamrotać

#### Źródła:

Wiktionary

# Markotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|markotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Markotnieć

czasownik

(1.1) stawać się smutnym, markotnym, milczącym, tracić humor

#### Źródła:

Wiktionary

# Markotniej

stopień wyższy od przysłówków: markotnie, markotno

#### Źródła:

SJP.pl

# Markotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: markotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Markotnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|markotnieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Markotność

stan przygnębienia, smutku, zniechęcenia; zasmucenie, posępność

#### Źródła:

SJP.pl

# Markotny

taki, który świadczy o niezadowoleniu, jest wyrazem przygnębienia, smutku; ponury, pochmurny, przygnębiony, smętny

przymiotnik jakościowy

(1.1) smutny, przygnębiony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Markow

Osoby o nazwisku Markow:

- Aleksiej Markow (ur. 1979) – rosyjski kolarz torowy oraz szosowy, olimpijczyk
- Aleksandyr Markow (ur. 1961) – bułgarski piłkarz
- Andriej Markow (ujednoznacznienie)
- Christo Markow (ur. 1965) – bułgarski lekkoatleta
- Daniił Markow (ur. 1976) – rosyjski hokeista
- Dmitri Markov (ur. 1975) – białoruski lekkoatleta
- Dmytro Markow (1864-1938) – ukraiński polityk i publicysta, poseł
- Georgi Markow (ujednoznacznienie)
- Ilja Markow (ur. 1972) – rosyjski chodziarz
- Iwan Markow (ur. 1988) – bułgarski sztangista
- Józef Markow (1908-1973) – polski murarz, brygadzista i stachanowiec, poseł na Sejm
- Ljubomir Markow (ur. 1927) – bułgarski pięściarz
- Marko Markow (1901-1967) – bułgarski doktor medycyny sądowej
- Michaił Markow (1938-1012) – radziecki kolarz torowy
- Mirolub Markow (?) – bułgarski brydżysta
- Nikołaj Markow (1866-1945) – rosyjski działacz polityczny, deputowany do Dumy Państwowej, działacz emigracyjny, pisarz i publicysta
- Płamen Markow (ur. 1957) – bułgarski piłkarz, trener i działacz piłkarski
- Siergiej Markow (ujednoznacznienie)
- Weselin Markow (ur. 1960) – bułgarski żużlowiec
- Wiktor Markow (?) – rosyjski żeglarz, olimpijczyk

#### Źródła:

Wikipedia

# Markowa

1. posiadający znak firmowy, markę producenta; wyprodukowany przez firmę o znanej marce; oryginalny, autentyczny, firmowy;
2. dobrej jakości, wysokiej klasy, renomowany;
3. związany z marką, (byłą) walutą kilku krajów europejskich

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś gminna w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i części wsi w Polsce i na Ukrainie;

W Polsce

- Markowa – wieś w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Markowa
- Markowa – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
- Markowa – część wsi Wola Kosnowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Markowa – część wsi Cieszacin Mały w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pawłosiów
- Markowa – gromada z siedzibą w Markowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Markować

pozorować, udawać

czasownik niedokonany

(1.1) pozorować coś, jakąś czynność albo stan

(1.2) naśladować coś w niezbyt wierny sposób

(1.3) sygnalizować w brydżu partnerowi wartość kart przez konwencjonalne wyjście lub zrzutkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Markowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|markować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Markowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Markowianin

mieszkaniec Markowej (wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Markowej

(1.2) osoba pochodząca z Markowej, urodzona w Markowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Markowianka

mieszkanka Markowej (wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Markowej

(1.2) kobieta pochodząca z Markowej, urodzona w Markowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Markowice

W Polsce

- Markowice – dzielnica Raciborza
- Markowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Strzelno
- Markowice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Głuchołazy
- Markowice – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Markowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kleszczewo
- Markowice – dawna gmina
- Markowice – gromada w powiecie mogileńskim
- Markowice – gromada w powiecie myszkowskim
- Markowice – gromada w powiecie raciborskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Markowicz

nazwisko

- Artur Markowicz (1872–1934) – polski malarz i grafik
- Józef Markowicz (1877–1939) – polski ziemianin, poseł
- Michał Markowicz (1927–2010) – polski polityk, poseł na Sejm PRL VIII i IX kadencji
- Andrzej Markowicz (ur. 1942) – polski malarz, scenograf, reżyser, profesor ASP w Gdańsku
- Kamil Markowicz (ur. 1988) – polski raper tworzący pod pseudonimem 2sty

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Markówka

moneta o nominale jednego marka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markownia

dawniej: pomieszczenie przy wejściu do zakładu, w którym umieszczano znaczki obecności pracowników; markiernia; znaczkownia

Markownia – naziemna część kopalni, pomieszczenie, gdzie przechowywano i wydawano górnikom tzw. marki, tj. znaczki kontrolne . Pracownik markowni to markarz lub znaczkarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markowski

przymiotnik od: Markowa, Markowo

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Markowej, związany z Markową

- Adam Markowski – nauczyciel i dyrektor w warszawskich gimnazjach i liceach
- Alfred Markowski – więzień polityczny, poeta i satyryk
- Andrzej Markowski (ujednoznacznienie)
- Bolesław Markowski (ujednoznacznienie)
- Grzegorz Markowski – polski dziennikarz
- Grzegorz Markowski – polski muzyk
- Jerzy Markowski – polski polityk
- Julian Markowski – polski rzeźbiarz
- Marcin Markowski – polski grafik
- Michał Paweł Markowski – polski krytyk literacki
- Paweł Markowski (ujednoznacznienie)
- Radosław Markowski
- Rafał Markowski – polski biskup rzymskokatolicki
- Stanisław Markowski – polski fotograf
- Tadeusz Markowski (ujednoznacznienie)
- Tomasz Markowski (ujednoznacznienie)
- Wiesław Markowski – polski malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Markowszczyzna

wieś w Polsce

Markowszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Turośń Kościelna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 682.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Antoniego Padewskiego w Niewodnicy Kościelnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markowy

1. posiadający znak firmowy, markę producenta; wyprodukowany przez firmę o znanej marce; oryginalny, autentyczny, firmowy;
2. dobrej jakości, wysokiej klasy, renomowany;
3. związany z marką, (byłą) walutą kilku krajów europejskich

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Marka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Markoznawstwo

rzadko: znawstwo znaczków pocztowych; filatelistyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marks

nazwisko, np. Karol Marks (właściwie Karl Heinrich Marx) (1818-83), niemiecki filozof, ekonomista, publicysta i działacz polityczny

## Osoby o tym nazwisku

- Andrzej Marks (1932-2006) – polski astronom, pisarz popularnonaukowy
- Karl Marx, także Karol Marks (1818-1883) – niemiecki filozof, socjolog, ekonomista, historyk, dziennikarz i działacz rewolucyjny, twórca socjalizmu naukowego
- Leszek Marks (ur. 1951) – polski geolog
- Michael Marks (1859-1907) – brytyjski przedsiębiorca, współzałożyciel firmy Marks & Spencer
- Bracia Marks (ang. Marx Brothers) – piątka rodzeństwa aktorów teatralnych i filmowych:
  - Leonard Marx znany jako Chico (1887-1961)
  - Adolph Arthur Marx znany jako Harpo (1888-1964)
  - Julius Henry Marx znany jako Groucho (1890-1977)
  - Milton Marx znany jako Gummo (1892-1977)
  - Herbert Marx znany jako Zeppo (1901-1979)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Marksewo

Marksewo (do 1983 roku Marksoby, niem. Marxöwen, 1938–1945 Markshöfen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marksista

zwolennik marksizmu, ideologii głoszącej walkę klas w celu osiągnięcia komunizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik marksizmu

Marksizm (niem. Marxismus), „socjalizm naukowy” – światopogląd polityczno-społeczno-gospodarczy wywodzący się z myśli Karola Marksa, a także, w mniejszym stopniu, Fryderyka Engelsa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marksistka

→ marksista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka marksizmu

Patrz:marksista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marksistowski

→ marksizm

przymiotnik

(1.1) filoz. polit. dotyczący marksizmu

Patrz:marksizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marksistowsko-Leninowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z marksizmem-leninizmem, dotyczący marksizmu-leninizmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Marksizm

zainicjowany przez K. Marksa system ideologiczny, oparty o materializm i postheglowską dialektykę, przyjmujący, że rozwój ludzkości polega na przechodzeniu od formacji mniej do bardziej "postępowych", z których najwyższą jest komunizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. koncepcja filozoficzna, ekonomiczna i społeczno-polityczna stworzona przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa, zakładająca, że motorem zmian historycznych jest walka klas, prowadząca do utworzenia społeczeństwa komunistycznego;

Marksizm (niem. Marxismus), „socjalizm naukowy” – światopogląd polityczno-społeczno-gospodarczy wywodzący się z myśli Karola Marksa, a także, w mniejszym stopniu, Fryderyka Engelsa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marksizm-Leninizm

w propagandzie państw i partii komunistycznych: synteza myśli Marksa i Lenina, stanowiąca rzekomo podstawę prawidłowego rozumowania we wszystkich dziedzinach wiedzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Marksowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marksa lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Markszajderia

geodezja górnicza

#### Źródła:

SJP.pl

# Markujący

pozorować, udawać

#### Źródła:

SJP.pl

# Markur

dzika koza z rodziny krętorogich, żyjąca w górach Indii i Afganistanu; koza śruboroga

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markus

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Markuski

przymiotnik od: Markusy

#### Źródła:

SJP.pl

# Markusy

wieś w Polsce

Markusy (niem. Markushof) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim. Siedziba gminy Markusy.

Wieś leży na obszarze Żuław Elbląskich, przy trasie nieistniejącej już linii kolejowej Elbląg-Myślice. Znajduje się tu również placówka Ochotniczej Straży Pożarnej. W Markusach znajdują się domy podcieniowe, jeden z 1789, pozostałe z początku XIX wieku oraz cmentarz mennonitów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markuszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Markuszów

osada w Polsce

Markuszów dawniej też Markuszew – osada w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Markuszów

Osada leży nad rzeką Kurówką. Siedziba gminy Markuszów. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską około 1550 roku, zdegradowany w 1869 roku. Historycznie położony jest w Małopolsce (początkowo w ziemi sandomierskiej, a następnie w ziemi lubelskiej). W drugiej połowie XVI wieku położony był w powiecie lubelskim województwa lubelskiego. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Markuszów. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w ówczesnym województwie lubelskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Markuszowianin

mieszkaniec Markuszowa (osady w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Markuszowianka

mieszkanka Markuszowa (osady w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Markuszowski

→ Markuszów (osada w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marla

cienka, rzadka tkanina bawełniana; merla

Merla, marla (obie nazwy od francuskiego miasta Marly), gaza introligatorska – używany między innymi w introligatorstwie gruby gumowany muślin, czyli rzadko tkana tkanina bawełniana o splocie płóciennym, silnie klejona. Może być surowa lub bielona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marlboro

papieros marki Marlboro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. papieros marki „Marlboro”

Marlboro – jedna z najbardziej znanych na świecie marek papierosów, produkowana przez firmę Philip Morris International, należącą niegdyś do holdingu Altria Group Inc. Widoczne niekiedy na paczce słowa Veni, vidi, vici są nawiązaniem do znanej wypowiedzi Juliusza Cezara.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marlborough

miasto w Anglii w hrabstwie Wiltshire

Miejscowości w Anglii:

- Marlborough – miasto w hrabstwie Wiltshire

Miejscowości w USA:

- Marlborough – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Hartford
- Marlborough – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Cheshire
- Marlborough – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Cheshire
- Marlborough – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie St. Louis
- Marlborough – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
- Marlborough – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Ulster

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marlen

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marlena

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Marlena – imię żeńskie, formowane na dwa sposoby:

- poprzez połączenie imion Maria i Magdalena; tak ukształtowała swój pseudonim artystyczny aktorka Marlene Dietrich, właśc. Maria Magdalena Dietrich von Losch;
- poprzez połączenie nazwisk Marksa i Lenina; w ten sposób kształtowano to imię w ZSRR.

Marlena imieniny obchodzi 12 września i 23 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marleniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marleny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marlenka

zdrobnienie od: Marlena

#### Źródła:

SJP.pl

# Marlett

krój czcionki

Marlett – krój pisma (font) formatu TrueType wykorzystywany w systemach Microsoft Windows, począwszy od Windows 95. System operacyjny używa tego kroju do tworzenia ikon interfejsu użytkownika znajdujących się w menu i oknach. Przykładami są przyciski do zamykania, maksymalizacji oraz minimalizacji okna, których elementy stanowią pojedyncze glify tego fontu. Umożliwiło to użytkownikom skalowanie elementów interfejsu oraz proporcjonalną zmianę rozmiaru ikon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marley

nazwisko, m.in. Bob Marley (właśc. Robert Nesta Marley) (1945-1981), jamajski muzyk, wybitny twórca muzyki reggae

## Ludzie

- Bob Marley – jamajski muzyk wykonujący reggae
  Członkami rodziny Boba Marleya, których działalność została odnotowana są:
  - Rita Marley – piosenkarka
  - Cedella Marley Booker – piosenkarka i pisarka, matka Boba Marleya
  - Cedella Marley – muzyczka i projektantka mody
  - Damian Marley – muzyk reggae
  - Julian Marley – muzyk reggae
  - Ky-Mani Marley – muzyk reggae
  - Norval Marley – ojciec Boba Marleya
  - Rohan Marley – gracz futbolu amerykańskiego
  - Stephen Marley (muzyk) – syn Boba Marleya
  - Ziggy Marley – muzyk reggae

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Marlin

ryba o charakterystycznym szpicu utworzonym z przerośniętej górnej szczęki, należąca do rodziny żaglicowatych, występująca w ciepłych wodach oceanicznych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. icht. ryba z rodziny żaglicowatych, nazwa systematyczna|Istiophoridae|ref=tak.

- marlin (właśc. żaglicowate) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych
- Marlin – brytyjskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
- Martin P5M Marlin – amerykański samolot patrolowy
- Rambler/AMC Marlin – amerykański samochód osobowy produkowany przez American Motors Corporation

Miejscowości w USA:

- Marlin – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Schuylkill
- Marlin – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Falls

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marlinka

w żeglarstwie: cienka linka roślinna zwinięta z dwu lub trzech sznurków, używana do związywania ze sobą lin, sporządzania opasek oraz do obwiązywania żagla na bomie lub gaflu; juzing, omotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marlon

imię męskie

Marlon – amerykański serial telewizyjny (sitcom) wyprodukowany przez Bicycle Path Productions, Baby Way Productions, 3 Arts Entertainment oraz Universal Television, którego pomysłodawcami są Christopher Moynihan oraz Marlon Wayans. Serial był emitowany od 16 sierpnia 2017 roku do 12 lipca 2018 roku przez NBC. W polskiej wersji językowej serial jest emitowany przez Netflix, który wykupił wyłączność na serial poza terytorium USA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marlow

- Marlow – miasto w Niemczech w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Rügen
- Marlow – miasto w Anglii, w hrabstwie Buckinghamshire
- Marlow – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Herefordshire

Miejscowości w USA:

- Marlow – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
- Marlow – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Stephens

#### Źródła:

Wikipedia

# Marlować

przywiązywać brzeg żagla do bomu lub gafla za pomocą marlinki

#### Źródła:

SJP.pl

# Marlowe

Marlowe – amerykański film kryminalny z 1969 na podstawie powieści Raymonda Chandlera Siostrzyczka. Główną rolę zagrał James Garner, a w epizodach wystąpili m.in. Bruce Lee, Gayle Hunnicutt, Rita Moreno, Sharon Farrell, Carroll O’Connor i Jackie Coogan.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marluk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marmara

1. morze Marmara - część Morza Śródziemnego;
2. wyspy Marmara - wyspy na morzu Marmara

Marmara (tur. Marmara Adası, gr. Προικόνησος Proikonesos, łac. Proconnesus) – turecka wyspa położona na morzu Marmara.

Jest największą wyspą (pow. 117,18 km²) na morzu Marmara, położona w jego zachodniej części, w prowincji Balıkesir. Najwyższe wzniesienie 699 m n.p.m. Transport na nią jest możliwy drogą morską: statkiem i promem ze Stambułu lub motorówką z Tekirdağu i Erdeku. Średnia temperatura powietrza +24,6 °C a opady roczne wynoszą średnio 700,2 mm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marmaroski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Marmaroszem, dotyczący Marmaroszu

#### Źródła:

Wiktionary

# Marmarosz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w północnej części Rumunii oraz w południowej Ukrainie, położona wzdłuż rzeki Cisy;

(1.2) geogr. adm. okręg w północnej Rumunii;

- Marmarosz (kraina historyczna) – kraina historyczna w Rumunii i na Ukrainie
- Komitat Marmarosz (komitat Máramaros) – dawny komitat Królestwa Węgier
- Okręg Marmarosz (județ Maramureș) – okręg administracyjny w Rumunii
- Marmarosz-Sziget – miasto w północnej Rumunii.
- Góry Marmarosz – Karpaty Marmaroskie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marmelada

dawniej: marmolada, stężona masa owocowa z owoców gotowanych z cukrem

#### Źródła:

SJP.pl

# Marmit

1. głębokie zagłębienie wyżłobione w litej skale wskutek erozji wód polodowcowych;
2. kocioł eworsyjny

Marmit (garniec lodowcowy) – zagłębienie eworsyjne w formie cylindra o wygładzonych ścianach i zaokrąglonym dnie, wyżłobione w litej skale pod ciałem lodowca przez wody subglacjalne lub też przez wody supraglacjalne, spadające w głąb lodowca młynem lodowcowym i wprawiające w ruch wirowy kamienie znajdujące się na dnie tego zagłębienia. Marmity rozwijają się z reguły w lokalnych zagłębieniach lub szczelinach skały i mogą osiągać głębokość kilkunastu metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marmolada

masa z owoców i cukru przetarta i gotowana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gęsty, stężony przetwór owocowy sporządzany z przetartych owoców gotowanych z cukrem;

Marmolada – słodzony koncentrat owocowy wytwarzany z przetartych owoców, świeżych lub częściej po procesie sulfitacji, które są gotowane z dużą ilością cukru (powyżej 50% masy składników). Marmolada może być przygotowana z jednego lub wielu gatunków owoców. Oprócz podstawowego zastosowania jako dodatek do pieczywa, marmolada jest stosowana do wypieku ciast, rogalików, bułek, ciasta francuskiego, zarówno na zewnątrz jak i wewnątrz ciasta. Podczas pieczenia nie zmienia kształtu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marmoladka

1. cukierek z przecieru owocowego;
2. zdrobnienie od: marmolada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) galaretowaty cukierek wyprodukowany z przecieru owocowego

(1.2) zdrobn. od: marmolada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marmoladowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący marmolady

#### Źródła:

Wiktionary

# Marmoladziarnia

wytwórnia marmolady

#### Źródła:

SJP.pl

# Marmoryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) okładzina imitująca marmur, sztuczny marmur

(1.2) pokrywanie ścian i innych rzeczy imitacją marmuru

(1.3) nakładanie, malowanie, wytłaczanie itp. wzoru przypominającego marmur

Marmoryzacja – pokrywanie powierzchni ścian, schodów, rzeźb, kominków itp. materiałem składającym się z gipsu lub specjalnych cementów oraz proszkiem marmurowym naśladującym marmur. Imitowanie żyłkowań występujących w marmurze lub agacie, na papierze, drewnie lub ceramice.Sztuka zdobienia papieru tą metodą przybyła do Europy z Turcji i Persji, gdzie w XVI wieku była praktykowana w systemie mistrz–uczeń.

- Przykłady marmoryzacji

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marmoryzować

czasownik

(1.1) wykładać coś okładziną imitującą marmur

(1.2) nakładać, malować, wytłaczać itp. wzór przypominający marmur

#### Źródła:

Wiktionary

# Marmoryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|marmoryzować.

Marmoryzacja – pokrywanie powierzchni ścian, schodów, rzeźb, kominków itp. materiałem składającym się z gipsu lub specjalnych cementów oraz proszkiem marmurowym naśladującym marmur. Imitowanie żyłkowań występujących w marmurze lub agacie, na papierze, drewnie lub ceramice.Sztuka zdobienia papieru tą metodą przybyła do Europy z Turcji i Persji, gdzie w XVI wieku była praktykowana w systemie mistrz–uczeń.

- Przykłady marmoryzacji

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marmozeta

południowoamerykańska małpa z rodziny pazurkowców

Marmozeta (Leontopithecus) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callithrichidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marmulada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. marmolada

#### Źródła:

Wiktionary

# Marmur

skała metamorficzna ceniona jako materiał rzeźbiarski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała metamorficzna powstała z przeobrażenia wapieni, stosowana jako dekoracyjny materiał budowlany i artystyczny;

(1.2) przedmiot wykonany z marmuru (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marmurek

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; kaczka jarzębata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: marmur

(1.2) deseń przypominający strukturę marmuru, spotykany często w dawnych introligatorskich oprawach książek

(1.3) kamień służący do ostrzenia narzędzi

(1.4) rodzaj babki lub keksa z dwóch rodzajów ciasta, o marmurkowym deseniu po ukrojeniu kawałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marmurka

gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych; kaczka jarzębata

- marmurki – zabawki dla dzieci
- marmurka (ptak)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marmurki

dekatyzowane spodnie dżinsowe, charakteryzujące się marmurkowym wzorem; dekatyzy

Marmurki (lub kulki do gry, kule duńskie) – rodzaj dziecięcej zabawki; szklane, gliniane lub kamienne (głównie marmurowe lub agatowe) kulki najczęściej o średnicy ok. 1,25 cm, choć ich rozmiar może sięgać od 0,7 do 3 cm. Rozpowszechnione na całym świecie, szczególnie popularne w basenie Morza Śródziemnego i w Indochinach, ale także w Niemczech. Ze względu na ich atrakcyjny wygląd oraz różnorodność kolorów i materiałów kulki nierzadko bywają przedmiotem kolekcji lub wymiany pomiędzy dziećmi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marmurkować

czasownik

(1.1) wykładać coś marmurem bądź jego imitacją

(1.2) nakładać, malować, wytłaczać itp. wzór przypominający marmur

#### Źródła:

Wiktionary

# Marmurkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|marmurkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Marmurkowatość

cecha czegoś przypominającego wyglądem marmurek

#### Źródła:

SJP.pl

# Marmurkowaty

mający deseń przypominający żyłkowany marmur

przymiotnik

(1.1) mający deseń przypominający strukturę marmuru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marmurkownia

zakład wytwarzający tkaninę przypominającą kolorem marmur

#### Źródła:

SJP.pl

# Marmurkowo-Oliwkowy

złożony z dwóch deseni: marmurkowego i oliwkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Marmurkowy

przymiotnik

(1.1) mający deseń przypominający strukturę marmuru

#### Źródła:

Wiktionary

# Marmurowobiały

biały o odcieniu marmurowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Marmurowy

wykonany z marmuru

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z marmuru, zbudowany z marmuru

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. nieruchomy, posągowy, zastygły w bezruchu

(2.2) przen. kolorem i gładkością przypominający biały marmur

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marmurołom

(zwykle w liczbie mnogiej) miejsce, gdzie się wydobywa marmur; kopalnia marmuru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kopalnia, w której wydobywa się marmur

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marmurołomy

(zwykle w liczbie mnogiej) miejsce, gdzie się wydobywa marmur; kopalnia marmuru

#### Źródła:

SJP.pl

# Marmuzela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. iron. miejska strojnisia, kokietka

(1.2) przest. pogard. kobieta lekkiego prowadzenia; miłośnica, ladacznica, nierządnica

#### Źródła:

Wiktionary

# Marna

1. słaby, o niskiej wartości;
2. nieudolny, kiepski, nieporadny

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we Francji, prawy dopływ Sekwany;

(1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Grand Est;

Marna (fr. Marne) – rzeka we Francji, prawy dopływ Sekwany. Wypływa z Wyżyny Langres, a uchodzi do Sekwany w pobliżu Paryża.

Większe miasta położone nad rzeką: Meaux, Epernay, Châlons-en-Champagne.

Marna połączona jest poprzez kanały Marna–Saona i Marna–Ren.

Nad Marną odbyły się I i II bitwa nad Marną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marnacja

potocznie: marnowanie, zmarnowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. bezsensowna strata, zmarnowanie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marnawy

rzadko: nieco marny, niewiele wart; lichawy, kiepskawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Marneński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Marną, dotyczący Marny

#### Źródła:

Wiktionary

# Marneuli

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Gruzji, w regionie Dolna Kartlia;

Marneuli (gruz. მარნეული) – miasto w południowej Gruzji, w regionie Dolna Kartlia. Ośrodek przemysłowy. Miasto zamieszkane jest głównie przez Azerów (83,1%).

Miasto jest siedzibą bazy lotniczej wojska gruzińskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marneulski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Marneuli, dotyczący Marneuli

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trwonić

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnie

przysłówek

(1.1) w sposób marny; nędznie lub niezbyt dobrze

Marnie – amerykański dreszczowiec psychologiczny z 1964 w reżyserii Alfreda Hitchcocka, zrealizowany na podstawie powieści Winstona Grahama. W roku premiery film zebrał mieszane recenzje, jednak po latach uznawany jest za jedną z najlepszych produkcji z końcowego etapu kariery reżysera.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zmarnieć)

(1.1) tracić wartość, stawać się marnym

(1.2) stawać się marnym, słabszym

#### Źródła:

Wiktionary

# Marniej

stopień wyższy od przysłówka: marnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: marny

#### Źródła:

SJP.pl

# Marnina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. słabeusz

#### Źródła:

Wiktionary

# Marniok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. utracjusz

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnisz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. niszczyciel

#### Źródła:

Wiktionary

# Marniuchny

zdrobnienie od: marny; marniutki, marniuśki, marniuteńki

#### Źródła:

SJP.pl

# Marniuśki

zdrobnienie od: marny; marniutki, marniuteńki, marniuchny

#### Źródła:

SJP.pl

# Marniuteńki

zdrobnienie od: marny; marniutki, marniuśki, marniuchny

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: marny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marniutki

zdrobnienie od: marny; marniuteńki, marniuśki, marniuchny

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: marny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marnizna

potocznie: coś bardzo marnego lub występującego w drastycznie niedostatecznej ilości

#### Źródła:

SJP.pl

# Marność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie ulotnym, nietrwałym, bezcelowym, bez wartości

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnotrawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która wykorzystuje rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie nimi gospodaruje, jest rozrzutna

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnotrawczo

→ marnotrawczy

Patrz:marnotrawczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Marnotrawczy

przestarzale: dotyczący marnotrawcy; rozrzutny, nieoszczędny, niegospodarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Marnotrawczyni

kobieta marnotrawna; utracjuszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marnotrawić

wykorzystywać w sposób nieprzynoszący korzyści; marnować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) nie wykorzystywać rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marnotrawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|marnotrawić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnotrawność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest marnotrawne; cecha tych, którzy są marnotrawni

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnotrawny

trwoniący pieniądze, nieoszczędny, rozrzutny

przymiotnik

(1.1) niewykorzystujący rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędnie gospodarujący, rozrzutny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marnotrawstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niewykorzystywanie rzeczy (częściowo lub wcale), nieoszczędne gospodarowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmarnować)

(1.1) wykorzystywać w sposób, który nie przynosi korzyści

czasownik zwrotny niedokonany marnować się (dk. zmarnować się)

(2.1) wykorzystywać małą część swoich możliwości

#### Źródła:

Wiktionary

# Marnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|marnować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Marny

1. słaby, o niskiej wartości;
2. nieudolny, kiepski, nieporadny

przymiotnik jakościowy

(1.1) będący w złym stanie, o niewielkiej wartości

(1.2) mały, drobny

(1.3) zbyteczny, daremny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maród

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chory

#### Źródła:

Wiktionary

# Maroda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chory

#### Źródła:

Wiktionary

# Marodka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zwolnienie lekarskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Marodować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Zaolzie. chorować

#### Źródła:

Wiktionary

# Marodzić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Zaolzie. opuszczać pracę z powodu choroby

#### Źródła:

Wiktionary

# Marokańczyk

obywatel Maroka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Maroka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marokanka

obywatelka Maroka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Maroka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marokański

związany z państwem Maroko

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Maroka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marokin

specjalnie wyprawiona i tłoczona skóra koźla

#### Źródła:

SJP.pl

# Maroko

państwo w Afryce ze stolicą w Rabacie; Królestwo Marokańskie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce Północnej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maron

książkowo: kasztan - owoc kasztana (drzewa), spożywany po upieczeniu, ugotowaniu lub zmielony na mąkę do wypieku chleba

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. potomek zbiegłych czarnoskórych niewolników z czasów kolonialnych, którzy osiedlili się pierwotnie na terenie Ameryki Łacińskiej i jako pierwsi uzyskali wolność;

(1.2) czarnoskóry niewolnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rzad. owoc kasztana jadalnego

Maron – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Meurthe i Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 804 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 42 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Maron plasuje się na 437. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 200.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maronici

członek kościoła maronickiego

Maronici – chrześcijańska ludność z Bliskiego Wschodu, grupa religijna (maronici) i etniczna (Maronici), zamieszkująca pierwotnie na terenie Syrii i Libanu. Maronici są w przeważającej mierze wschodnimi katolikami obrządku zachodniosyryjskiego, członkami Kościoła maronickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maronicki

odnoszący się do maronity, właściwy maronitom

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z maronitami, dotyczący maronitów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maronita

członek kościoła maronickiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maronitka

→ maronita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. członkini chrześcijańskiej wspólnoty powstałej w VII wieku na terenach Libanu i Syrii i tam pierwotnie działającej

Patrz:maronita

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maror

potrawa w postaci gorzkich warzyw (chrzanu lub sałaty) mających symbolizować gorycz niewolnictwa, spożywana przez żydów podczas wieczerzy będącej częścią święta paschy; gorzkie zioła

#### Źródła:

SJP.pl

# Marosz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maroszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marowate

rodzina gryzoni żyjących w Ameryce Południowej

Kawiowate, dawniej także: marowate (Caviidae) – rodzina ssaków z infrarzędu jeżozwierzokształtnych (Hystricognathi) w obrębie rzędu gryzoni (Rodentia). Kopalne marowate znane są już od miocenu. Rodzina obejmuje 6 rodzajów z 20 gatunkami. Współcześnie żyjącymi przedstawicielami marowatych są m.in. kawia domowa (potocznie: świnka morska), mara patagońska i kawia brazylijska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marowaty

o cechach marowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cmentarna kostnica

#### Źródła:

Wiktionary

# Marownio

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kostnica

#### Źródła:

Wiktionary

# Marózka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Polsce, na Mazurach, lewobrzeżny dopływ Łyny;

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) D. lp. od Marózek

Marózka – rzeka, lewobrzeżny dopływ Łyny o długości 45,22 km.

Rzeka wypływa z jeziora Gardejki, a następnie płynie przez jeziora: Lubień, Mielno, Maróz, Pawlik, Święte Jezioro. Płynie przez tereny gmin Dąbrówno, Nidzica, Grunwald, Olsztynek, przepływa przez Zybułtowo, Mielno, Waplewo, Swaderki i Kurki. Uchodzi do jeziora Kiernoz Wielki, przez które przepływa Łyna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marquez

- osoby o nazwisku Márquez lub Marquez
  - Arturo Márquez – meksykański kompozytor
  - Gabriel García Márquez – kolumbijski pisarz, noblista
  - Rafael Márquez – meksykański piłkarz
  - Rafael Márquez Esqueda – meksykański piłkarz
  - Rafael Márquez Lugo – meksykański piłkarz
  - Iván Márquez – wenezuelski siatkarz
  - Iván Márquez Álvarez – hiszpański piłkarz
- Marquez – krater uderzeniowy w USA
- Marquez – miasto w USA, w stanie Teksas

#### Źródła:

Wikipedia

# Marr

Marr – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym South Yorkshire, w dystrykcie metropolitalnym Doncaster. Leży 23 km na północny wschód od miasta Sheffield i 237 km na północ od Londynu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marrakesz

miasto w Maroku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. duże miasto na południu Maroka;

Marrakesz (arab. ‏مراكش‎, Marrākuš; marok. arab. Meṛṛakeš; fr. Marrakech) – miasto w zachodnim Maroku, u podnóża Atlasu Wysokiego, na wysokości ok. 460 m n.p.m., siedziba administracyjna regionu Marrakesz-Safi. W 2024 roku liczyło ok. 1 mln mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marrakeszanin

mieszkaniec Marrakeszu

#### Źródła:

SJP.pl

# Marrakeszanka

mieszkanka Marrakeszu

#### Źródła:

SJP.pl

# Marrakeszański

przymiotnik od: Marrakesz; marrakeszeński

#### Źródła:

SJP.pl

# Marrakeszeński

przymiotnik od: Marrakesz; marrakeszański

#### Źródła:

SJP.pl

# Marran

portugalski lub hiszpański żyd zmuszony do przyjęcia chrztu w celu uniknięcia prześladowań religijnych; maran

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. żydowski konwertyta w późnośredniowiecznej i wczesnonowożytnej Hiszpanii i Portugalii;

Marran (arab. مران) – miejscowość w Syrii, w muhafazie Aleppo. W 2004 roku liczyła 3670 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marranka

→ marran; maranka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marrański

dotyczący marrana, marana; marański

#### Źródła:

SJP.pl

# Marriott

[czytaj: meriot] luksusowy hotel międzynarodowej sieci Marriott International

Stany Zjednoczone:

- Marriott-Slaterville – miasto w stanie Utah

Osoby:

- Alice Marriott
- Bill Marriott – amerykański biznesmen
- Fred Marriott – amerykański kierowca rajdowy
- Gereth Marriott – brytyjski kajakarz górski
- John Marriott − brytyjski historyk
- John Willard Marriott – amerykański biznesmen, założyciel sieci hotelowej
- Mike Marriott – angielski muzyk folkowy
- Steve Marriott − brytyjski wokalista, autor tekstów, gitarzysta i pianista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marryzm

pseudonaukowa teoria o języku, stworzona przez radzieckiego językoznawcę Nikołaja Marra w latach 1920-1926

Marryzm (nowa nauka o języku) – teoria stworzona przez Nikołaja Marra w latach 1920–1926. Zgodnie z podstawowymi zasadami marryzmu:

- języki świata powstały na drodze monogenetycznej,
- prajęzyk ludzkości składał się z czterech słów: ber, jon, roš, sal,
- czynnikiem ewolucji języka była przede wszystkim zmiana formacji społecznych, oraz ich mieszanie się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mars

bocianie gniazdo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg wojny, utożsamiany z greckim Aresem;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. czwarta według oddalenia od Słońca planeta Układu Słonecznego;

Mars – czwarta od Słońca planeta Układu Słonecznego. Krąży między orbitą Ziemi a pasem planetoid dzielącym go od orbity Jowisza. Planeta została nazwana od imienia rzymskiego boga wojny – Marsa, ze względu na barwę, która przy obserwacji z Ziemi wydaje się rdzawo-czerwona i kojarzyła się starożytnym Rzymianom z pożogą wojenną. Odcień ten bierze się od tlenków żelaza pokrywających powierzchnię. Mars jest planetą wewnętrzną z cienką atmosferą, o powierzchni usianej kraterami uderzeniowymi, podobnie jak powierzchnia Księżyca i wielu innych ciał Układu Słonecznego. Powierzchnia wykazuje formy podobne do ziemskich: wulkany, doliny, kaniony, pustynie i polarne czapy lodowe. Okres obrotu wokół własnej osi jest niewiele dłuższy niż ziemski i wynosi 24,6229 godziny (24 h 37 m 22 s). Na Marsie znajduje się najwyższe wzniesienie w Układzie Słonecznym – Olympus Mons i największy kanion – Valles Marineris. Gładki obszar równinny Vastitas Borealis na półkuli północnej, który obejmuje 40% powierzchni planety, może być pozostałością ogromnego uderzenia. W przeciwieństwie do Ziemi, Mars jest mało aktywny geologicznie i nie zachodzą na nim zjawiska tektoniczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marsala

1. sycylijskie wzmocnione wino słodkie;
2. kolor tego wina, między brązem a czerwienią

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, położone na zachodnim wybrzeżu Sycylii;

Marsala – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Trapani. Miejscowość słynie z wina marsala.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 77 013 osób, 319,6 os./km².

W Marsali znajduje się m.in. katedra z 1176, muzea Museo degli Arazzi i Museo Bagli Anselmi (gdzie znajduje się okręt kartagiński z 241 r. p.n.e.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marsalis

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marsalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Marsalą, dotyczący Marsali

#### Źródła:

Wiktionary

# Marsareja

jedna z rej na maszcie statku, posiadającego żagiel rejowy; marsreja

#### Źródła:

SJP.pl

# Marsel

drugi od dołu żagiel czworokątny na maszcie statku z ożaglowaniem rejowym

Marsel lub marsżagiel (ang. topsail) – prostokątny żagiel rejowy (zawieszany na marsrei), pomiędzy marsem, a bramsalingiem.

Jeśli znajdują się tam dwa żagle, to nazywane są marslem dolnym i marslem górnym. W zależności zaś od masztu, na którym żagiel jest podniesiony, otrzymuje on także nazwę tego masztu, np. foka czy grota, i wówczas pełna nazwa brzmi fokmarsel dolny, grotmarsel górny itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marshall

[czytaj: marszal] produkt firmy Marshall

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. muz. produkt marki Marshall

- Marshall Amplification – firma zajmująca się produkcją akcesoriów i instrumentów muzycznych
- Marshall (Marshal) – funkcjonariusz policji w USA

Osoby:

- Alfred Marshall (1842–1924) – angielski ekonomista
- Brian Marshall (ur. 1973) – amerykański gitarzysta basowy
- Frank Marshall (1877–1944) – amerykański szachista
- George Marshall (1880–1959) – amerykański generał i polityk
- John Marshall – amerykański gitarzysta
- John Marshall – amerykański prawnik i polityk
- John Marshall – angielski perkusista
- John Marshall – angielski żeglarz
- John Marshall – australijski pływak
- John Marshall – angielski archeolog
- Lew Marshall (ur. 1969) – współpracownik reżysera Scooby Doo
- Marshall Manesh (ur. 1950) – amerykański aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marsjanin

potocznie: mieszkaniec innej planety niż Ziemia; kosmita, ufita, ufoludek, obcy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. hipotetyczny mieszkaniec Marsa

- Marsjanin – powieść Andy’ego Weira wydana w 2011 r.
- Marsjanin – film w reżyserii Ridleya Scotta z 2015 r. z Mattem Damonem w roli głównej, adaptacja powieści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marsjanka

domniemana mieszkanka Marsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sf. hipotetyczna mieszkanka Marsa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marsjański

→ Mars (planeta)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Marsa, związany z Marsem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marsjańskość

→ marsjański

Patrz:marsjański

#### Źródła:

SJP.pl

# Marsjasz

Marsjasz (także Marsjas, gr. Μαρσύας Marsýas, łac. Marsyăs) – w mitologii greckiej satyr frygijski, sławny z mistrzowskiej gry na aulosie i znany z rywalizacji z Apollinem, którą przypłacił obdarciem ze skóry.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marski

dotknięty lub spowodowany marskością

#### Źródła:

SJP.pl

# Marskość

zwłóknienie narządu prowadzące do jego niewydolności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stwardnienie narządu i związane z tym upośledzenie jego czynności

Marskość wątroby, zwłóknienie wątroby (łac. cirrhosis hepatis) – postępujące włóknienie miąższu wątroby, niszczące jej strukturę.

Marskość wątroby charakteryzuje się zastępowaniem hepatocytów włóknami tkanki łącznej, które zaburzają jej prawidłową budowę, doprowadzając do upośledzenia funkcji metabolicznych, utrudnienia odpływu żółci oraz są przyczyną powstania nadciśnienia wrotnego. Przyczynami marskości mogą być, między innymi, toksyny (w tym alkohol), zakażenia wirusami (szczególnie HBV i HCV), choroby autoimmunologiczne wątroby jak AZW, PBC, PSC oraz choroby metaboliczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marsonauta

środowiskowo: astronauta biorący udział w locie na Marsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Marsowaty

o twarzy, minie: groźny, srogi; marsowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Marsowy

1. → Mars (bóg);
2. o twarzy, minie: poważny, groźny, surowy; marsowaty;
3. przestarzale:
a) wojenny, wojskowy;
b) żołnierski, rycerski

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Marsa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marspikiel

zaostrzony kawałek pręta stalowego, używany przy pracach na pokładzie statku

#### Źródła:

SJP.pl

# Marsreja

jedna z rej na maszcie statku, posiadającego żagiel rejowy; marsareja

Marsreja – reja zawieszona na stendze, tzn. pomiędzy marsem, a bramsalingiem lub topem. Jeśli są tam dwie reje to nazwane są marsreją dolną i górną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marsylczyk

mieszkaniec Marsylii (miasta we Francji); marsylianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Marsylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marsylia

rzadki rodzaj paproci wodnej z rodziny marsyliowatych, rosnący na błotach i w wodach stojących

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w południowej części Francji;

Marsylia (fr. Marseille, wymowa; oksyt. Marselha) – miasto w południowej Francji, nad Morzem Śródziemnym, ok. 100 km na południowy zachód od Alp. Jest drugim co do wielkości miastem w kraju, po Paryżu. Miasto w granicach administracyjnych gminy liczy ok. 900 000 mieszkańców, natomiast zespół miejski Marsylii w zależności od źródła liczy od 1 380 000 do 1 614 501 mieszkańców. Wraz z sąsiadującymi gminami tworzy metropolię Métropole d'Aix-Marseille-Provence z liczbą ludności na poziomie 1 898 561 osób. Jest stolicą regionu Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże i departamentu Delta Rodanu. Od wschodnich przedmieść Marsylii do granicy z Włochami rozciąga się Lazurowe Wybrzeże. Miasto jest otoczone przez Park Narodowy Calanques.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marsylianin

mieszkaniec Marsylii (miasta we Francji); marsylczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Marsylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marsylianka

mieszkanka Marsylii (miasta we Francji); marsylka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) francuska pieśń rewolucyjna, dziś hymn Francji;

Marsylianka (fr. La Marseillaise) – hymn państwowy Francji oraz jej departamentów i terytoriów zamorskich: Gwadelupy, Gujany Francuskiej, Majotty, Martyniki, Polinezji Francuskiej, Reunionu, Saint-Pierre i Miquelon oraz Wallis i Futuny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marsyliowate

rodzina paproci wodnych

Marsyliowate (Marsileaceae) – rodzina paproci z rzędu salwiniowców. Należą tu 3 rodzaje liczące ok. 75 gatunków. W Polsce występują bardzo rzadko dwa gatunki – marsylia czterolistna i gałuszka kulecznica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marsyliowaty

o cechach marsyliowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marsyliowe

podklasa paproci różnozarodnikowych żyjących w środowisku wodnym, obejmująca na ogół niewielkie rośliny o pełzającym kłączu, wytwarzającym korzenie przybyszowe i liście

#### Źródła:

SJP.pl

# Marsyliusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marsylka

mieszkanka Marsylii (miasta we Francji); marsylianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Marsylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marsylski

przymiotnik od: Marsylia (miasto we Francji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Marsylią, dotyczący Marsylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marsz

żyzne niziny nadrzeczne i nadmorskie o glebie utworzonej z mułu gliniastego i piasku w Holandii i północno-zachodnich Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj aktywności fizycznej, równomierny chód, również szybki rytmiczny chód wojskowy

(1.2) przemieszczanie się, pochód wojsk;

(1.3) manifestacja uliczna, wędrujący protest

(1.4) geogr. niziny nadrzeczne i nadmorskie o żyznej glebie utworzonej z mułu gliniastego i piasku w Holandii i północno-zachodniej części Niemiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) muz. utwór muzyczny o wyraźnej rytmice;

- marsz – forma muzyczna o dominującym znaczeniu rytmu,
- marsz – rodzaj aktywności fizycznej człowieka,
- marsz – ruch wojsk pod drogach lub na przełaj,
- marsz, pochód, manifestacja – wystąpienie zbiorowe, zgromadzenie, polegające na dominującym przemieszczaniu się,
- Marsz – powieść historyczna E.L. Doctorowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marsz.

skrót od: marszałek (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = marszałek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marsżagiel

prostokątny żagiel gniezdny rozpięty na marsrei

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszalski

→ Wyspy Marshalla

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Wysp Marshalla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Wysp Marshalla,

Patrz:Wyspy Marshalla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marszand

kupiec zajmujący się handlem dziełami sztuki, głównie obrazami; marchand

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. szt. osoba handlująca dziełami sztuki

Marszand (fr. marchand – kupiec) – kupiec, osoba handlująca dziełami sztuki, zwłaszcza obrazami. Marszand, obracając dziełami sztuki, bywa mecenasem artystów. Organizuje wystawy, wpływa na rynek dzieł sztuki i jej komercjalizację, ingeruje w twórczość artystyczną ze względu na modę.

Dawniej określenie marszandka oznaczało modystkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marszandka

→ marszand

Patrz:marszand

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszawa

roślina zielna z rodziny wiesiołkowatych; godecja

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszał

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Marszał – polski prawnik
- Maciej Marszał – polski prawnik, politolog
- Marek Marszał – polski tłumacz
- Michał Marszał – polski dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marszałek

1. najwyższy stopień wojskowy w armiach niektórych państw;
2. osoba mająca ten stopień;
3. przewodniczący sejmu lub senatu;
4. w średniowieczu: urzędnik zarządzający dworem, później urzędnik państwowy o szerokich kompetencjach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. najwyższy stopień wojskowy, m.in. w Polsce;

(1.2) polit. przewodniczący sejmu;

(1.3) polit. przewodniczący senatu;

(1.4) adm. przewodniczący zarządu województwa;

(1.5) hist. najwyższy urzędnik dworski

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) przewodnicząca sejmu lub senatu

## Urzędy współczesne

- Marszałek Sejmu (III Rzeczpospolita) – poseł, najwyższy przedstawiciel Sejmu Rzeczypospolitej, stojący na straży jego praw i godności.
- Marszałek Senatu (III Rzeczpospolita) – senator, najwyższy przedstawiciel Senatu Rzeczypospolitej, stojący na straży jego praw i godności.
- Marszałek województwa – przewodniczący kolegialnego zarządu województwa, organu wykonawczego samorządu województwa.
- Lord marszałek – ósmy urząd w hierarchii wielkich urzędników państwowych w Wielkiej Brytanii.
- Marszałek senior – najstarszy poseł lub senator przewodniczący pierwszemu posiedzeniu izby polskiego parlamentu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marszałkini

potocznie: kobieta marszałek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta-marszałek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marszałkostwo

urząd marszałka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszałkowa

małżonka marszałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona marszałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marszałkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. bycie marszałkiem

(1.2) adm. pełnienie urzędu marszałka

#### Źródła:

Wiktionary

# Marszałkówna

dawniej: córka marszałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka marszałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marszałkowski

nazwisko

przymiotnik

(1.1) wojsk. dotyczący wojskowego w stopniu marszałka

(1.2) polit. dotyczący marszałka sejmu

(1.3) polit. dotyczący marszałka senatu

(1.4) adm. dotyczący marszałka województwa

(1.5) hist. dotyczący dawnego urzędnika - marszałka

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Marszałkowski – polski perkusista
- Janusz Marszałkowski – polski samorządowiec, nauczyciel i urzędnik
- Tomasz Marszałkowski – polski politolog, oficer policji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marszałkowy

→ marszałek (dawniej); marszałkowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszczelcowate

o cechach marszczelcowatych (rodzina płazów)

Marszczelcowate (Caeciliidae) – rodzina płazów z rzędu płazów beznogich (Gymnophiona).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marszczelcowaty

o cechach marszczelcowatych (rodzina płazów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszczelec

beznogi płaz z rodziny marszczelcowatych, żywiący się głównie mrówkami i termitami

Siphonops – rodzaj płazów beznogich z rodziny Siphonopidae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marszczenie

Marszczenie – używana podczas szycia technika służąca do skrócenia długości paska materiału, dzięki czemu dłuższy brzeg można przyszyć do krótszego brzegu. Jest powszechnie stosowany w odzieży do stworzenia dekoracyjnego, falbanowego efektu, na przykład gdy pełny rękaw jest przymocowany do podkroju pachy lub mankietu koszuli, lub gdy spódnica jest przymocowana do stanika.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marszczka

przestarzałe: zmarszczka;
1. bruzdka na skórze, zwłaszcza twarzy i szyi, będące efektem ruchów mimicznych lub starzenia się;
2. drobna nierówność na jakiejś powierzchni; falka, fałdka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszcznica

glon z rodziny trzęsidłowatych, tworzący tęgie, rozczłonkowane, szkarłatne, a po wyschnięciu czarniawe, nitki

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. pomarszczyć, zmarszczyć)

(1.1) pokrywać zmarszczkami

(1.2) powodować fałdki

czasownik zwrotny niedokonany marszczyć się (dk. pomarszczyć się, zmarszczyć się)

(2.1) ulegać zmarszczeniu, pokrywać się zmarszczkami

(2.2) ściągać się w zmarszczki

(2.3) reagować na coś powstaniem zmarszczek na twarzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Marszczysty

wścieklica marszczysta - gatunek mrówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszewnica

Marszewnica – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Lidzbark.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Starym Dłutowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marszewo

W Polsce

- Marszewo – część Gdyni
- Marszewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Przywidz
- Marszewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
- Marszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kleczew
- Marszewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Lwówek
- Marszewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Śrem
- Marszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
- Marszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino

#### Źródła:

Wikipedia

# Marszewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Konstanty Marszewski – polski urzędnik, senator
- Ludwik Marszewski – katolicki duchowny i lekarz
- Włodzimierz Marszewski – polski wojskowy, polityk obozu narodowego, działacz związków zawodowych, publicysta i wydawca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marszina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. gw-pl|Śląsk Cieszyński. o pyskatej kobiecie

#### Źródła:

Wiktionary

# Marszobieg

ćwiczenie polegające na przebyciu jakiejś trasy na przemian biegiem i marszem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przemieszczanie się polegające na przebyciu jakiejś trasy na przemian biegiem i marszem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marszon

forma aktywności fizycznej będąca połączeniem marszu i maratonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszowice

W Polsce

- Marszowice – część miasta Wrocław
- Marszowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
- Marszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca
- Marszowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Marszowice – gromada z siedzibą władz w Marszowicach, pow. wielicki
- Marszowice – zlikwidowana stacja kolejowa w Marszowicach; w gminie Oława

#### Źródła:

Wikipedia

# Marszowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z marszem, dotyczący marszu

#### Źródła:

Wiktionary

# Marszruta

1. wytyczony kierunek, plan drogi, pochodu, transportu;
2. mikrobus jeżdżący stałą trasą, popularny w krajach byłego Związku Radzieckiego; marszrutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyznaczona trasa dojazdu, dojścia, dotarcia do jakiegoś celu

- Marszruta – w teorii grafów
- Marszruta – element taktyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marszrutka

mikrobus jeżdżący stałą trasą, popularny w krajach byłego Związku Radzieckiego; marszruta

Marszrutka (właściwie marszrutnoje taksi, ros. маршрутное такси, w skrócie маршрутка) – taksówka zbiorowa, rodzaj miejskiego lub międzymiastowego transportu zbiorowego bardzo popularny w krajach byłego Związku Radzieckiego. Dosłowne tłumaczenie słowa „Marszrutnoje taksi” oznacza „taksówkę poruszającą się po ustalonej marszrucie (trasie)”. Faktycznie jest to mikrobus z kilkunastoma miejscami siedzącymi, który jeżdżąc po ustalonej trasie zatrzymuje się na każde żądanie pasażerów (wsiadających lub wysiadających). W przeciwieństwie do normalnych taksówek, w których o cenie decyduje taksometr, w marszrutce cena biletu jest stała, niezależna od długości przejechanej trasy. Jednocześnie cena za przejazd jest niższa od zwykłych taksówek, ale nieco wyższa od masowego transportu zbiorowego (autobusów). Zależnie od miasta i od długości trasy jest to równowartość od 1 do 3 złotych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marszrutowy

→ marszruta

Patrz:marszruta

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszrutyzacja

planowanie tras przewozowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Marszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. górn. znak górniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Marta

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. miejscowość we Włoszech, w regionie Lacjum;

(1.3) geogr. adm. gmina we Włoszech, w regionie Lacjum

Nepal:

- Marta – gaun wikas samiti w Madhja-Paśćimańćal Wikas Kszetr, w strefie Karnali w dystrykcie Kalikot

Polska:

- Marta – część wsi Janki w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Horodło

Włochy:

- Marta – miejscowość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marteczka

zdrobnienie od: Marta (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Martellato

fragment utworu zagrany martellato (z silnie akcentowanym staccato - wyraźnym oddzielaniem kilku dźwięków następujących po sobie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marten

piec służący do wytapiania stali; piec martenowski; piec Siemensa-Martina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. hutn. piec martenowski

(1.2) środ. więz. grzałka do herbaty

## Lokalizacje

### Bułgaria

- Marten – miasto

### Niemcy

- Marten – dzielnica Dortmundu

## Osoby

- Aleksander Marten – polski aktor
- Ferdynand Marten – polski przyrodnik
- Marcin Marten – polski raper, poeta
- Michał Marten – polski raper, poeta
- Maritza Martén – kubańska lekkoatletka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marteniak

środowiskowo: piec martenowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Martenka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Martenot

[czytaj: marteNO] nazwisko francuskie, m.in. Maurice Martenot (1898-1980) - francuski muzyk, konstruktor, pedagog

#### Źródła:

SJP.pl

# Martenowski

piec martenowski - piec służący do wytapiania stali

#### Źródła:

SJP.pl

# Martens

1. skórzany but o grubej, sprężystej podeszwie i zaokrąglonym czubie;
2. but marki Martens

Osoby:

- Adolf Martens – niemiecki metalograf
- Andreas Martens – niemiecki rysownik
- Conrad Martens – australijski malarz
- Eckhard Martens – niemiecki wioślarz
- Fiodor Martens – rosyjski prawnik
- Heinrich Martens – niemiecki ogrodnik
- Hermann Martens – niemiecki kolarz
- Karol Henryk Martens – polski przedsiębiorca
- Krzysztof Martens – polski brydżysta
- Lieke Martens – niderlandzka piłkarka
- Ludo Martens – belgijski historyk
- Ludwig Martens – radziecki polityk
- Maarten Martens – belgijski piłkarz
- Maria Martens – niderlandzka polityczka
- Maurice Martens – belgijski piłkarz
- Paul Martens – niemiecki kolarz
- Ronny Martens – belgijski piłkarz
- Sandy Martens – belgijski piłkarz
- Wilfried Martens – belgijski polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martensy

1. skórzany but o grubej, sprężystej podeszwie i zaokrąglonym czubie;
2. but marki Martens

Dr. Martens, także Doc Martens – marka obuwia charakteryzująca się poduszką powietrzną na pięcie, wynaleziona przez Niemca, doktora Klausa Märtensa; potocznie martensy.

W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych XX w. obuwie firmy Dr. Martens używane było w subkulturach punków i skinheadów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martenzyt

składnik strukturalny hartowanych stali i żeliw szarych, będący przesyconym roztworem stałym węgla w żelazie alfa

Martenzyt – pierwotnie nazwa jednej z metastabilnych struktur, występująca w stopach Fe-C, charakteryzująca się bardzo dużą twardością. Wywodzi się od nazwiska niemieckiego metalurga, Adolfa Martensa (1850–1914). Obecnie przez określenie martenzyt należy rozumieć wszystkie struktury, które powstają w wyniku szeroko rozumianych przemian martenzytycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martha

Stany Zjednoczone:

- Martha – miejscowość w stanie Kentucky
- Martha – miejscowość w stanie Oklahoma
- Martha – miejscowość w stanie Karolina Północna

Osoby:

- Angelo Martha – holenderski piłkarz
- Ar’jany Martha – holenderski piłkarz
- Benjamin Martha – holenderski piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Martin

1. imię męskie;
2. nazwisko

## Geografia

### Chorwacja

- Martin – wieś w żupanii osijecko-barańskiej, w mieście Našice

### Słowacja

- Martin – miasto powiatowe w kraju żylińskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martinek

nazwisko

Martinek:

- Jan Martinek (1862–1920) – polski nauczyciel, działacz społeczny
- János Martinek (ur. 1965) – węgierski pięcioboista nowoczesny
- Krystian Martinek (ur. 1948) – niemiecki scenarzysta, aktor
- Lisa Martinek (1972–2019) – niemiecka aktorka
- Marek Martinek (1957–2021) – polski geolog, dyplomata
- Sven Martinek (ur. 1964) – niemiecki aktor
- Włodzimierz Martinek (ur. 1945) – polski lekkoatleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martinez

Martinez, Martínez

- Martinez – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Contra Costa
- Martinez – jednostka osadnicza w stanie Georgia, w hrabstwie Columbia
- Martinez – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Starr
- Martinez, Martínez – nazwisko
- Martinez (Luís Fernando Martinez, ur. 1980) – brazylijski piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Martini

1. gatunek włoskiego wermutu; także: porcja tego wina;
2. koktajl ginu z wermutem; także: porcja tego koktajlu

- Martini – popularny drink
- Martini (Automobiles Martini) – konstruktor i zespół Formuły 1
- Martini – marka wermutu
- Martini & Rossi – producent wermutów marki Martini

Osoby noszące nazwisko Martini:

- Arturo Martini (1889–1947) – włoski rzeźbiarz
- Baldomero Carlos Martini (ur. 1939) – argentyński duchowny rzymskokatolicki
- Bruno Martini (1962–2020) – francuski piłkarz
- Carlo Maria Martini (1927–2012) – włoski duchowny rzymskokatolicki
- Cathleen Martini (ur. 1982) – niemiecka bobsleistka
- Claudio Martini (ur. 1951) – włoski polityk i samorządowiec
- Corinna Martini (ur. 1985) – niemiecka saneczkarka
- Ferdinand Martini (1870–1930) – niemiecki aktor
- Flavio Martini ur. 1945) – włoski kolarz
- Francesco di Giorgio Martini (1439–1502) – włoski malarz, rzeźbiarz i architekt
- Fritz Martini (1909–1991) – niemiecki literaturoznawca
- Giancarlo Martini (1947–2013) – włoski kierowca wyścigowy
- Giovanni Battista Martini (1706–1784) – włoski kompozytor
- Jan Martini (ur. 1944) – polski pianista
- Karl Anton Martini (1726–1800) – austriacki prawnik i filozof prawa
- Mauro Martini (ur. 1964) – włoski kierowca wyścigowy
- Max Martini (ur. 1969) – amerykański aktor
- Mia Martini (1947–1995) – włoska piosenkarka i aktorka
- Moreno Martini (1935–2009) – włoski lekkoatleta, płotkarz
- Ndoc Martini (1880–1916) – albański malarz
- Olivier Martini (ur. 1971) – włoski kierowca wyścigowy
- Pierluigi Martini (ur. 1961) – włoski kierowca wyścigowy
- Roman Martini (1909–1946) – polski prawnik, prokurator
- Rossana Martini (1926–1988) – włoska aktorka
- Sergio Martini (ur. 1949) – włoski wspinacz
- Simone Martini (1284–1344) – włoski malarz
- Stefan Martini (zm. 1412) – duchowny katolicki, dominikanin
- Stefanie Martini (ur. 1990) – angielska aktorka
- Steve Martini (ur. 1946) – amerykański pisarz
- Wiktor Martini (1910–1940) – polski wojskowy i działacz polityczny
- Zbisław Martini (1912–1990) – polski specjalista w zakresie mechanizacji rolnictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martins

Álvaro Martins (ur. 30 sierpnia 1901, zm. ?) – brazylijski piłkarz znany jako Martins, obrońca, pomocnik.

Urodzony w Rio de Janeiro Martins karierę piłkarską rozpoczął w 1917 roku w klubie São Cristóvão Rio de Janeiro, w którym grał do 1922 roku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Martonit

ciekły związek organiczny, stosowany jako bojowy środek trujący podczas I wojny światowej; bromoaceton

#### Źródła:

SJP.pl

# Martunia

zdrobnienie od: Marta (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Marta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Martusia

zdrobnienie od: Marta (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Marta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Martwa

kobieta, która zmarła; nieboszczka, zmarła

#### Źródła:

SJP.pl

# Martwak

obszar martwiczej tkanki w żywym organizmie, najczęściej w kości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. martwa tkanka oddzielona od tkanki żywej, najczęściej w kości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Martwić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wzbudzać niepokój, obawę, smutek

czasownik zwrotny niedokonany martwić się

(2.1) niepokoić się, smucić się

#### Źródła:

Wiktionary

# Martwica

1. miejscowe obumarcie komórek tkanki organizmu roślinnego lub zwierzęcego; nekroza
2. martwica korkowa - martwe warstwy komórek występujące najczęściej na powierzchni korzeni i pni drzew; korowina
3. luźna, porowata skała osadowa - wapienna lub krzemionkowa
4. zanik czegoś lub zastój w czymś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. miejscowe obumarcie tkanek;

(1.2) przen. zanik czegoś lub zastój w czymś

(1.6) techn. wełna pochodząca ze zdechłych owiec

(1.7) daw. martwa, rzadziej zemdlona kobieta

(1.8) daw. widmo, widziadło, upiór

Martwica, nekroza (stgr. νεκρός „martwy”, łac. necrosis) – ciąg zmian morfologicznych zachodzących po śmierci komórki w żywym organizmie.

Charakteryzuje się stopniową degradacją struktur komórkowych (m.in. denaturacją białek), obrzmieniem cytoplazmy, dezintegracją błony komórkowej i chaotyczną dezaktywacją wszystkich szlaków biochemicznych, a także następuje pęcznieniem komórki (na skutek dostawania się wody do komórki) lub przeciwnie jej obkurczenie. W odróżnieniu od apoptozy nekrozie towarzyszy wydostanie się zawartości komórki (następuje rozpad komórki) do otaczającej ją przestrzeni międzykomórkowej, na skutek utraty ciągłości błony komórkowej i uwolnienia enzymów lizosomalnych. Powoduje to zazwyczaj silną reakcję zapalną, która może mieć znaczenie patologiczne (nie występuje to na ogół w przypadku apoptozy). DNA komórek rozpada się na fragmenty o przypadkowej długości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Martwicowy

→ martwica; martwiczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Martwiczy

→ martwica; martwicowy

przymiotnik

(1.1) med. związany z martwicą, miejscowym obumieraniem tkanek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Martwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|martwić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Martwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest martwe; cecha tych, którzy są martwi

Śmierć (łac. mors, exitus letalis) – stan charakteryzujący się ustaniem oznak życia, spowodowany nieodwracalnym zachwianiem równowagi funkcjonalnej i załamaniem wewnętrznej organizacji ustroju. Do zjawisk, które doprowadzają do stanu śmierci, zalicza się m.in. starzenie się, drapieżnictwo, niedożywienie, choroba, samobójstwo, zabójstwo lub odwodnienie. Ciała martwych organizmów zaczynają rozkładać się po krótkim czasie od momentu śmierci.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Martwota

1. brak objawów życia;
2. stan odrętwienia, apatii

Śmierć (łac. mors, exitus letalis) – stan charakteryzujący się ustaniem oznak życia, spowodowany nieodwracalnym zachwianiem równowagi funkcjonalnej i załamaniem wewnętrznej organizacji ustroju. Do zjawisk, które doprowadzają do stanu śmierci, zalicza się m.in. starzenie się, drapieżnictwo, niedożywienie, choroba, samobójstwo, zabójstwo lub odwodnienie. Ciała martwych organizmów zaczynają rozkładać się po krótkim czasie od momentu śmierci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martwy

1. taki, w którym ustały procesy życiowe;
2. taki, który przestał funkcjonować, bezuzyteczny, niepotrzebny;
3. nieożywiony, pozostający w bezruchu;
4. blady, nieruchomy, bez wyrazu

przymiotnik

(1.1) taki, który umarł

(1.2) taki, który należy do kategorii przedmiotów

(1.3) przen. taki, który jest wyłączony z aktywnego życia

(1.4) przen. taki, który zepsuł się i nie działa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) zmarły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Martyka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Martyna – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego od męskiego imienia Marcin (łac. Martinus, „należący do Marsa”). Błędnym skojarzeniem jest, że Martyna powstała od imienia Marta. Spotykana jest również forma Marcina. W wielu językach imię to występuje w formie Martina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Martynek

zdrobnienie od: Martyna (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyngał

1. część rzędu końskiego, mająca na celu uniemożliwienie koniowi dźwigania głowy zanadto do góry; wytok;
2. rodzaj obroży dla psów lub innych zwierząt;
3. w żeglarstwie: łańcuch lub lina takielunku stałego łącząca bukszpryt ze stewą dziobową; watersztag;
4. w probabilistyce: proces stochastyczny lub ciąg zmiennych losowych, dla którego warunkową wartością oczekiwaną następnej wartości, dla danych wartości bieżącej i poprzednich, jest wartość bieżąca;
5. rodzaj strategii w grach losowych lub transakcjach giełdowych

- martyngał – proces stochastyczny, w którym warunkową wartością oczekiwaną następnej wartości, dla danych wartości bieżącej i poprzednich, jest wartość bieżąca,
- martyngał a. wytok – część rzędu końskiego,
- martyngał – rodzaj obroży dla psów i innych zwierząt,
- martyngał – system obstawiania w grach hazardowych,
- martyngał a. watersztag – część olinowania statku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martyngałowy

→ martyngał

Patrz:martyngał

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Martynian

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martynika

1. wyspa w Ameryce Środkowej;
2. departament zamorski Francji w Ameryce Środkowej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w archipelagu Wysp Zawietrznych w Małych Antylach

(1.2) geogr. departament zamorski Francji;

Martynika (fr. Martinique) – departament zamorski Francji, zajmujący karaibską wyspę o tej samej nazwie, położoną w archipelagu Wysp Nawietrznych w Małych Antylach, między dwoma niezależnymi państwami Dominiką na północy i Saint Lucia na południu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Martynikańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Martyniki

#### Źródła:

Wiktionary

# Martynikanin

mieszkaniec Martyniki (wyspy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Martynikanka

mieszkanka Martyniki (wyspy)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Martyniki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Martynikański

→ Martynika

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Martyniką, dotyczący Martyniki

Patrz:Martynika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Martyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Martyny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyniuk

nazwisko

- Adam Martyniuk (ur. 1950) – ukraiński polityk
- Andrij Martyniuk (ur. 1990) – ukraiński lekkoatleta
- Andrzej Martyniuk (ur. 1960) – polski siatkarz
- Jarosław Martyniuk (ur. 1989) – ukraiński piłkarz
- Jurij Martyniuk (ur. 1974) – ukraiński piłkarz
- Maksym Martyniuk (ur. 1977) – ukraiński prawnik i urzędnik
- Ołeksandr Martyniuk (ur. w 1969) – radziecki i ukraiński siatkarz
- Roman Martyniuk (ur. 1987) – rosyjski siatkarz
- Paisjusz (Martyniuk) (ur. 1969) – polski biskup prawosławny
- Serhij Martyniuk (1921-1994) – oficer UPA
- Teodor Martyniuk (ur. 1974) – ukraiński biskup katolicki
- Wacław Martyniuk (ur. 1949) – polski polityk
- Zenon Martyniuk (ur. 1969) – polski muzyk związany z gatunkiem disco polo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martynka

zdrobnienie od: Martyna (imię żeńskie)

Martynka (fr. Martine) – cykl książek dla dzieci, a także imię jego głównej bohaterki. Autorami cyklu byli dwaj Belgowie Gilbert Delahaye (autor tekstu) oraz Marcel Marlier (ilustrator), którzy tworzyli go w języku francuskim. Cykl wydawany był od 1954 roku przez wydawnictwo Casterman.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martynów

W Polsce

- Martynów – kolonia w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Komarówka Podlaska
- Martynów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów

Na Ukrainie

- Martynów – przystanek kolejowy w pobliżu wsi Martynów Nowy

#### Źródła:

Wikipedia

# Martynowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Alaksandr Martynowicz (ur. 1987) – białoruski piłkarz
- Barbara Martynowicz (1929–2022) – polska aktorka
- Ignacy Martynowicz (1887–1966) – polski działacz socjalistyczny
- Leander Martynowicz (1892–1920) – polski żołnierz
- Ludwig Martynowicz Pussep (1875–1942) – estoński lekarz neurochirurg
- Martyna Martynowicz (ur. 1987) – polska judoczka
- Michał Martynowicz (1852–1929) – polski lekarz i oficer
- Miłosz Martynowicz (ur. 1959) – polski przewodnik tatrzański, taternik, bibliofil i wydawca
- Tadeusz Martynowicz (1913–1994) – polski dyplomata
- Władysława Martynowicz (1892–1958) – polska nauczycielka, pedagożka, harmistrzyni
- Zenon Martynowicz (1880–1935) – polski farmaceuta i chemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martynowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. męczennik

Martyr (właściwy tytuł – Martyr from Love) – singel zespołu Depeche Mode, promujący album The Best Of, Volume 1.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Martyrium

budowla wzniesiona ku czci męczennika

Martyrium – budowla o charakterze sakralnym poświęcona męczennikowi. Zazwyczaj kryje ona jego grób lub związane z nim relikwie. Ten rodzaj budowli był charakterystyczny dla sztuki wczesnochrześcijańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martyriusz

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyrolog

specjalista w zakresie martyrologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyrologia

cierpienie, męczeństwo, znoszenie prześladowań

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cierpienie i męczeństwo narodu lub wyznawców jakiejś religii;

Martyrologia (gr. martys „świadek”, łac. martyr „męczennik”) – cierpienie, męczeństwo narodu, grupy społecznej lub wyznawców religii.

Literatura martyrologiczna ukazuje obrazy wojen i walk od strony ofiar oraz ich rodzin, eksponując poświęcenie walczących w imię wyznawanych idei i wartości: wiary, ojczyzny, dobra, sprawiedliwości, prawdy i tym podobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Martyrologiczny

→ martyrologia

Patrz:martyrologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyrologium

spis męczenników chrześcijańskich i ich biografie

Martyrologium – w Kościele katolickim i w prawosławiu, uporządkowana chronologicznie księga liturgiczna zawierająca informacje o męczennikach, świętych, błogosławionych i obchodzonych uroczystościach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Martysz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Martyt

minerał, odmiana hematytu

Martyt – mineralna odmiana hematytu występująca w formie pseudomorfoz po magnetycie. Często jest składnikiem rud żelaza i podlega eksploatacji (tzw. piaski martytowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marucha

gwarowo: niedźwiedź

#### Źródła:

SJP.pl

# Maruda

(r. męski)
1. mężczyzna wiecznie niezadowolony, kapryśny
2. mężczyzna ślamazarny, spóźniający się
3. nudziarz

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) pot. osoba mająca skłonności do marudzenia, ględzenia

(1.2) pot. osoba mająca skłonności do kapryszenia, grymaszenia i narzekania

(1.3) pot. człowiek wykonujący wszystko w bardzo powolnym tempie, marudnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) mitsłow. demon żeński dręczący niemowlaki i doprowadzający je do płaczu

Maruda (człowiek nudny, gderający, ślamazarny, opieszały, uciążliwy, żmudny, guzdrała) – demoniczna postać kobieca dręcząca dzieci w kołyskach, niepozwalająca im zasnąć, doprowadzająca do płaczu.

W XIX wieku, aby chronić dzieci przed marudą, stosowano specjalne zabiegi magiczne, m.in.:

- kładziono w pokoju, gdzie spało niemowlę, miskę z wodą, a w niej kłębek nici, łyżkę i wrzeciono; zajęty tymi akcesoriami demon zostawiał dziecko w spokoju
- robiono z gałganków dziewięć lalek i obsadzano nimi kolebkę dziecka, zaczynając od główek. Następnie podkładano dziecku pod główkę kłębek nici, igiełkę, trochę maku i kawałek bułki, po czym wymawiano zaklęcie
- w niektórych okolicach w Lubelskiem zabraniano dziewczynkom bawić się lalkami, sądząc, że w nich siedzi maruda, która dusi dzieci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maruder

1. człowiek niepunktualny, spóźniający się;
2. żołnierz samowolnie odłączający się od oddziału, zwykle w celach rabunkowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. dezerter dopuszczający się w czasie wojny rabunków, kradzieży i innych przestępstw

(1.2) pot. człowiek wykonujący wszystko w bardzo powolnym tempie, marudnie

Maruderstwo (fr. marauder, włóczęga, rabuś) – samowolne odłączenie się od jednostki wojskowej w trakcie konfliktu zbrojnego, z zamiarem dokonywania przestępstw.

Maruderami są zazwyczaj pojedynczy żołnierze (rzadziej całe pododdziały), wykorzystujący chaos towarzyszący działaniom wojennym oraz brak nadzoru do celów przestępczych, głównie względem cywilów, rannych i chorych. Wśród działań tych można wymienić między innymi: kradzieże, rozboje z użyciem broni, czy ograbianie zwłok.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maruderka

→ maruder; spóźnialska, guzdralska, guzdrała

#### Źródła:

SJP.pl

# Maruderstwo

1. opóźnianie się, ociąganie się z czymś;
2. odłączanie się żołnierzy od oddziałów w celach rabunkowych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. ogół zachowań i postępków charakterystycznych dla maruderów, którzy w warunkach wojennych dopuszczają się różnych przestępstw, zwłaszcza rabunków i kradzieży

(1.2) pot. powolne wykonywanie jakiejś czynności, ociąganie się i opóźnianie z czymś

Maruderstwo (fr. marauder, włóczęga, rabuś) – samowolne odłączenie się od jednostki wojskowej w trakcie konfliktu zbrojnego, z zamiarem dokonywania przestępstw.

Maruderami są zazwyczaj pojedynczy żołnierze (rzadziej całe pododdziały), wykorzystujący chaos towarzyszący działaniom wojennym oraz brak nadzoru do celów przestępczych, głównie względem cywilów, rannych i chorych. Wśród działań tych można wymienić między innymi: kradzieże, rozboje z użyciem broni, czy ograbianie zwłok.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marudka

zdrobnienie od: maruda (kobieta)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marudniej

stopień wyższy od przysłówka: marudnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: marudny

#### Źródła:

SJP.pl

# Marudność

→ marudny; kapryśność, gderliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest marudne; cecha tych, którzy są marudni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marudny

potocznie:
1. działający powoli i niechętnie; opieszały;
2. skłonny do narzekania z byle powodu; grymaśny, malkontencki;
3. taki, którego wykonanie wymaga dużo czasu i cierpliwości; żmudny

#### Źródła:

SJP.pl

# Marudzenia

potocznie:
1. wyrażać swoje niezadowolenie, rozczarowanie; narzekać, biadolić, jojczeć, jojczyć, lamentować;
2. zabierać się powoli do jakiejś czynności; guzdrać się, ślimaczyć się, ociągać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Marudzenie

potocznie:
1. wyrażać swoje niezadowolenie, rozczarowanie; narzekać, biadolić, jojczeć, jojczyć, lamentować;
2. zabierać się powoli do jakiejś czynności; guzdrać się, ślimaczyć się, ociągać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Marudzić

potocznie:
1. wyrażać swoje niezadowolenie, rozczarowanie; narzekać, biadolić, jojczeć, jojczyć, lamentować;
2. zabierać się powoli do jakiejś czynności; guzdrać się, ślimaczyć się, ociągać się

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pomarudzić)

(1.1) pot. ukazywać kaprysy i wygłaszać narzekania

(1.2) pot. mówić w sposób rozwlekły i nudny

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamarudzić)

(2.1) pot. robić opieszale

czasownik zwrotny niedokonany marudzić się

(3.1) przest. pot. robić opieszale

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marudztwo

potocznie:
1. zwlekanie, ociąganie się z czymś; maruderstwo;
2. grymaszenie, kapryszenie, wybrzydzanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marula

rozłożyste afrykańskie drzewo owocowe z rodziny nanerczowatych; także owoc tego drzewa podobny do mango

Marula (Sclerocarya birrea) – gatunek średniej wysokości drzewa z rodziny nanerczowatych. Roślina rozdzielnopłciowa, występuje w Afryce południowej i zachodniej. Gatunek ma długą tradycję wykorzystywania i ochrony przez ludność miejscową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maruna

roślina trwała z rodziny złożonych, hodowana w ogrodach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marunit

płyta izolacyjna z prasowanych paździerzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Marunowo

Marunowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

W Marunowie działał klub piłkarski „Leśni Marunowo”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marunowy

1. → maruna;
2. podejźrzon marunowy - gatunek rośliny z rodziny nasięźrzałowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Maruś

zdrobnienie od: Marek (imię męskie); Mareczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Marek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marusarz

nazwisko

Marusarz, Marusarzówna – polskie nazwiska

- Andrzej Marusarz (1913–1968) – narciarz
- Helena Marusarzówna (1918–1941) – narciarka
- Jędrzej Marusarz Jarząbek (1877–1961) – przewodnik tatrzański
- Józef Marusarz (1926–1996) – narciarz
- Stanisław Marusarz (1913–1993) – narciarz, wicemistrz świata w skokach narciarskich
- Wojciech Marusarz (ur. 1993) – kombinator norweski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marusza

rzeka przepływająca przez Rumunię i Węgry

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w zachodniej Rumunii i w południowo-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy;

(1.2) geogr. adm. okręg w środkowej Rumunii;

Marusza (węg. Maros, rum. Mureș) – rzeka w zachodniej Rumunii i w południowo-wschodnich Węgrzech, lewy dopływ Cisy w zlewisku Morza Czarnego. Długość wynosi 883 km, powierzchnia zlewni – około 30 tys. km².

Marusza swe źródła bierze z gór Harghita w Siedmiogrodzie (rum. Transilvania). Później płynie przełomem między Karpatami Południowymi a Górami Zachodniorumuńskimi, a następnie wypływa na równiny Kraju Zacisańskiego i uchodzi do Cisy pod Segedynem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maruszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maruszański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Maruszą, dotyczący Maruszy

#### Źródła:

Wiktionary

# Maruszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maruszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maruszewo

1. wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim;
2. przysiółek w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim

2 miejscowości w Polsce:

- Maruszewo – przysiółek w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Rydzyna
- Maruszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Kozielice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maruszewski

→ Maruszewo

Patrz:Maruszewo

#### Źródła:

SJP.pl

# Maruszów

W Polsce

- Maruszów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
- Maruszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Ożarów
- Maruszów – dawna gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Marut

nazwisko

Marut, Marutas – imię męskie pierwotnie pochodzenia perskiego, oznaczające "boży posłaniec". Patronem tego imienia jest św. Marutas z Mezopotamii.

Marut imieniny obchodzi 16 lutego i 4 grudnia.

Żeńskim odpowiednikiem jest Maruta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maruta

imię żeńskie

Maruta – imię żeńskie pierwotnie pochodzenia perskiego, oznaczające "boża posłanka". Patronem tego imienia jest św. Marut z Mezopotamii.

Maruta imieniny obchodzi 16 lutego i 4 grudnia.

Męskie odpowiedniki: Marut, Marutas.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marutać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żałować

#### Źródła:

Wiktionary

# Maruti

samochód typu Suzuki Maruti

Maruti Suzuki India Limited (wcześniej Maruti Udyog; hindi: मारुति सुज़ूकी इंडिया लिमिटेड) – indyjska spółka notowana na Bombay Stock Exchange, wchodząca w skład indeksu indeksu BSE Sensex; jeden z większych producentów samochodów osobowych w południowej Azji. Największy udział w spółce ma japońskie Suzuki Motor Corporation. Maruti Udyog było pierwszym indyjskim przedsiębiorstwem, które wyprodukowało i sprzedało ponad milion pojazdów. 17 września 2007 nazwę Maruti Udyog zmieniono na obecną Maruti Suzuki India Limited. Siedziba spółki mieści się w Gurgaon, niedaleko Delhi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marutowie

nazwisko

Marutowie (od Marut: wiatr, tchnienie i siła życiowa ) – w religii wedyjskiej grupa siedmiu (w Dewipuranie), jedenastu (w Mahabharacie) lub więcej bogów wiatru, sprzymierzonych z Indrą. Byli uważani za strażników Somy i opiekunów rolników. Jednym z imion Hanumana, syna boga wiatru Waju jest Maruti.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marvell

Marvell – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arkansas, w hrabstwie Phillips.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marvin

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

Miejscowości w USA:

- Marvin – wieś w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Union
- Marvin – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Grant

Inne:

- Marsjanin Marvin (ang. Marvin the Martian) – postać z serii Zwariowane melodie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marwari

1. rasa koni z regionu Marwar w płn.-zach. Indiach
2. język używany w Indiach, głównie w Radżastanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marwałd

Marwałd (niem. Marwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno.

W latach 1954-1971 wieś należała i była siedzibą gromady Marwałd, po jej zniesieniu w gromadzie Dąbrówno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Nazwa miejscowości jest identyczna z męskim imieniem germańskim Marwald. We wsi znajduje się szkoła podstawowa oraz ośrodek Markotu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marwica

- Marwica – wieś
- Marwica – struga

#### Źródła:

Wikipedia

# Marwice

2 miejscowości w Polsce:

- Marwice – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
- Marwice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Widuchowa

#### Źródła:

Wikipedia

# Marx

- Adolf Bernhard Marx (1795–1866) – niemiecki teoretyk muzyki
- Joachim Marx (ur. 1944) – piłkarz reprezentacji Polski w latach 1966–1975
- Joseph Marx (1882–1964) – kompozytor austriacki
- Karl Marx, także Karol Marks (1818–1883) – niemiecki filozof, socjolog, ekonomista, historyk, dziennikarz i działacz rewolucyjny, twórca socjalizmu naukowego
- Reinhard Marx (ur. 1953) – arcybiskup Monachium i Fryzyngi, kardynał
- Richard Marx (ur. 1963) – amerykański wokalista, kompozytor, twórca tekstów i producent płytowy
- Wilhelm Marx (1863–1946) – polityk niemiecki
- Bracia Marx (ang. Marx Brothers) – piątka rodzeństwa aktorów teatralnych i filmowych:
  - Leonard Marx znany jako Chico (1887–1961)
  - Adolph Arthur Marx znany jako Harpo (1888–1964)
  - Julius Henry Marx znany jako Groucho (1890–1977)
  - Milton Marx znany jako Gummo (1892–1977)
  - Herbert Marx znany jako Zeppo (1901–1979)

  #### Źródła:

  Wikipedia

# Mary

1. nosze dla zmarłych;
2. podwyższenie, na którym ustawia się trumnę; katafalk

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) nosze dla zmarłych

(1.2) katafalk

(1.3) trumna ze zwłokami stojąca na podwyższeniu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|mara.

- Mary – dawna nazwa wsi Morawy (gmina Gardeja, powiat kwidzyński, województwo pomorskie)
- gromada Mary – dawna gromada z siedzibą w powyższej wsi
- Mary – miejscowość i gmina we Francji
- Mary – miasto w Turkmenistanie
- Mary – wilajet w Turkmenistanie
- anglosaska forma imienia Maria
- Mary – studyjny album Mary J. Blige z 1999 roku
- Mary – słonica powieszona w 1916 roku przez właściciela cyrku
- Mary – singel amerykańskiego zespołu Scissor Sisters z albumu Scissor Sisters
- Mary – podrodzina ssaków z rodziny kawiowatych
- Mary – nosze do przenoszenia zmarłych lub katafalk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marya

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) daw. imię|polski|ż. Maria

Mara – w buddyzmie zasada niewiedzy, czyli podstawowego problemu, z jakim borykają się nieoświecone istoty. Jak większość spotykanych w buddyzmie rzeczy, nie jest żadną konkretną osobą (tak samo, jak jidamy w buddyzmie tybetańskim) tylko obrazowym wyrazem pewnej właściwości umysłu w zrozumiały dla ludzi sposób. Spotykamy się z nim głównie w opowieści o tym, jak Budda osiągnął Oświecenie pod drzewem Bodhi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) pot. poznań. imię|polski|m. Marian, spopularyzowane przez audycje radiowe o poznańskiej gwarze

#### Źródła:

Wiktionary

# Marycha

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, maryśka, staf, stuff

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma imienia Maria

(1.2) geogr. rzeka na pograniczu polsko-litewskim, lewobrzeżny dopływ Czarnej Hańczy III;

Marycha (lit. Seina, biał. Марыха) – rzeka na pograniczu polsko-litewskim. Jest lewobrzeżnym dopływem Czarnej Hańczy III rzędu (zlewnia Niemna). Powierzchnia zlewni wynosi 432,4 km², w tym 22,6 km² poza granicami kraju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marychna

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marychniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marychny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marychnów

Marychnów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Staroźreby.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marychowy

→ marycha; marihuanowy, gandziowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Marycjusz

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marycjuszostwo

Marycjusz z małżonką; Marycjuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marycjuszowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marycjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marycjusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Maryja

postać imienia: Maria, używana w tekstach religijnych w odniesieniu do Matki Boskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) daw. imię|polski|ż., forma imienia Maria

(1.2) teol. kult. Matka Boża;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maryjczycy

lud zamieszkujący Mari El (autonomiczną republikę w Rosji); Czeremisi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maryjczyk

członek ludu zamieszkującego Mari El (autonomiczną republikę w Rosji); Czaremis

#### Źródła:

SJP.pl

# Maryjka

członkini ludu zamieszkującego w większości Mari; Czeremiska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Maria

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) członkini grupy etnicznej zamieszkującej Republikę Mari El

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maryjność

cecha czegoś poświęconego Maryi, matce Chrystusa

#### Źródła:

SJP.pl

# Maryjny

poświęcony matce Chrystusa, Marii, wiążący się z jej kultem

przymiotnik

(1.1) teol. odnoszący się do Matki Bożej, związany z Matką Bożą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maryjónek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. majeranek

#### Źródła:

Wiktionary

# Maryjski

dotyczący Maryjczyków, charakterystyczny dla Maryjczyków

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Maryjczykami lub Republiką Mari El, dotyczący Maryjczyków lub Republiki Mari El

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język maryjski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marykina

małpa z rodziny pazurkowców, z rzędu naczelnych; tamaryna dwubarwna

Tamaryna srokata, tamaryna dwubarwna, marykina (Saguinus bicolor) – gatunek ssaka z rodziny pazurkowcowatych (Callitrichidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maryla

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Maryla – forma imienia Maria pochodząca od romańskiego zdrobnienia pierwowzoru.

Maryla imieniny obchodzi 27 czerwca.

Znane osoby noszące imię Maryla:

- Maryla Hopfinger (ur. 1942) – profesor nauk humanistycznych, pracownik Instytutu Badań Literackich PAN
- Marilyn Monroe – amerykańska aktorka
- Maryla Morydz – polska aktorka
- Marianna Ewa Wereszczaka, zwana Marylą Wereszczakówną – ukochana Adama Mickiewicza
- Maryla Wolska – polska poetka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maryland

[czytaj: MErylend] stan w USA

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stan Stanów Zjednoczonych ze stolicą w Annapolis i największym miastem Baltimore;

Maryland (wymowa:/ˈmɛrələnd/) – stan Stanów Zjednoczonych na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marylandczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec stanu Maryland

#### Źródła:

Wiktionary

# Marylandka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka stanu Maryland

#### Źródła:

Wiktionary

# Marylandzki

→ Maryland [czytaj: merylencki]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Marylandem, dotyczący Marylandu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marylenka

zdrobnienie od: Maryla (imię żeńskie); Marylka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marylin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maryli lub z nią związany

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Marylin – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Wisznice
- Marylin – część wsi Śródborze w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Marylin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Drawsko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maryliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maryli lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marylka

zdrobnienie od: Maryla (imię żeńskie)

Marylka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie piaseczyńskim, w gminie Tarczyn. Leży ok. 30 km od centrum Warszawy, ok. 15 km od siedziby powiatu Piaseczno i ok. 5 km od siedziby gminy Tarczyn.

Wieś jest siedzibą sołectwa Korzeniówka-Marylka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marymoncki

przymiotnik od: Marymont

#### Źródła:

SJP.pl

# Marymont

zespół osiedli w południowo-wschodniej części warszawskich Bielan i północnej części Żoliborza (Marymont-Ruda, Marymont-Kaskada, Marymont-Potok)

Marymont – zespół osiedli w południowo-wschodniej części warszawskich Bielan i północnej Żoliborza, złożona z osiedli Marymont-Ruda, Marymont-Kaskada i Marymont-Potok. Niegdyś była to miejscowość w pobliżu Warszawy, włączona do niej 1 kwietnia 1916.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marymontczyk

absolwent szkoły rolniczej w Marymoncie pod Warszawą

#### Źródła:

SJP.pl

# Marymontka

dawniej: najwyższej jakości mąka pszenna wytwarzana w Marymoncie; mąka marymoncka

#### Źródła:

SJP.pl

# Maryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Maryna

Maryn – imię męskie pochodzące od łacińskiego przymiotnika marinus, "morski". Wersją oboczną jest Maryniusz. Wśród patronów tego imienia św. Maryn, od imienia którego pochodzi nazwa państwa San Marino.

Żeńskim odpowiednikiem jest Maryna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maryna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) lud. imię|polski|ż. Maria

(1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Bakałarzewo;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Maryn

- Maryna – imię żeńskie
- Maryna – instrument ludowy z rejonu Szamotuł (Wielkopolska)
- Maryna – wieś w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Bakałarzewo.
- Maryna – poemat Andreja Sládkoviča
- Maryna – księżniczka grecka, żona Jerzego, księcia Kentu
- Maryna – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie dobruskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marynaciarnia

wytwórnia marynat

#### Źródła:

SJP.pl

# Marynara

zgrubienie od: marynarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marynarczyna

potocznie: licha, podniszczona marynarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marynareczka

zdrobnienie od: marynarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: marynarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marynarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. rodzaj męskiej kurtki, noszonej jako część garnituru lub munduru

(1.2) wojsk. wojska walczące na wodzie

(1.3) ogół statków, infrastruktury i ich obsługi przeznaczonych do jednego celu

(1.4) rzad. neol. kobieta należąca do załogi okrętu

Marynarka (łac. marinus – morski) – ogół statków morskich państwa wraz z ich załogami.

Rozróżnia się marynarkę handlową i marynarkę wojenną.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marynarski

dotyczący marynarza, właściwy marynarzowi, np. węzeł marynarski, kołnierz marynarski itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany marynarką lub marynarzami, dotyczący marynarki lub marynarzy

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do marynarki lub marynarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marynarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mar. człowiek należący do załogi okrętu lub statku;

(1.2) wojsk. najniższy stopień w polskiej marynarce wojennej;

(1.3) żegl. niższa, nieoficerska funkcja na statku marynarki handlowej;

- marynarz (funkcja)
- marynarz (stopień wojskowy)
- marynarz (zawód)
- marynarz – nazwa gry Papier, kamień, nożyce

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marynarzyk

zdrobnienie od: marynarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Marynata

1. zalewa, sporządzana na bazie octu, do marynowania;
2. warzywa, mięso itp. konserwowane w occie i przyprawach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. mieszanina przypraw suchych lub płynnych przygotowana do nadania produktom spożywczym pewnych walorów smakowych;

(1.2) kulin. produkt spożywczy zakonserwowany marynatą (1.3);

(1.3) kulin. zalewa octowa przeznaczona do przyrządzenia marynaty (1.2)

- marynata – płynna, kwaśna mieszanina służąca do konserwowania żywności w słoikach, także zakonserwowana w ten sposób żywność;
- marynata – mieszanka przyprawowa, sucha lub mokra (przygotowywana na bazie octu lub oleju), przeznaczona do przygotowywania produktów przeznaczonych do gotowania, smażenia lub pieczenia;
  - marynata do mięs – zob. peklowanie na mokro oraz bejcowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marynatka

zdrobnienie od: marynata

#### Źródła:

SJP.pl

# Maryńczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marynia

zdrobnienie od: Maryna (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobn. Maria

(1.2) imię|polski|ż., zdrobn. Maryna

Marynia – polski film obyczajowy, który został zmontowany z materiałów serialu telewizyjnego Rodzina Połanieckich na kanwie powieści Henryka Sienkiewicza pt. Rodzina Połanieckich.

Treść fabuły stanowią losy Stanisława Połanieckiego, jego sprawy zawodowe oraz uczucie do Maryni Pławickiej i historia ich związku. Akcja rozgrywa się pod koniec XIX wieku. Zdjęcia kręcono w Warszawie i Łodzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maryniak

nazwisko

- Bogdan Maryniak
- Jerzy Maryniak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maryniec

Maryniec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Krajenka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

We wsi znajdują się dwa jeziora: Głubczyn Mały i Głubczyn Wielki, w pobliżu wsi znajduje się też jezioro Wapieńskie.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Maryniec”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marynin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maryni lub z nią związany

## Miejscowości w Polsce

- Marynin – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
- Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Ruda-Huta
- Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
- Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
- Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
- Marynin – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Radzyń Podlaski
- Marynin – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Marynin – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
- Marynin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
- Marynin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Chynów
- Marynin – osada w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marynino

Marynino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maryniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maryni lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Maryniów

Maryniów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Milejów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Milejów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 246 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marynista

autor dzieł artystycznych o tematyce morskiej; marinista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta tworzący sztukę o tematyce morskiej

Marynistyka – rodzaj twórczości (każdej), w której głównym (przewodnim) tematem jest morze i związane z nim: zjawiska (sztorm), miejsca (plaża, molo, port), sytuacje (bitwa morska, regaty żeglarskie), osoby (załoga, marynarz, żeglarz), przedmioty (żaglowiec, statek) itp. Twórca dzieł o tej tematyce zwany jest „marynistą”. Marynistami byli na przykład angielski poeta John Masefield i polsko-angielski pisarz Joseph Conrad. Masefield wydał między innymi zbiór pt. Ballady słonowodne i poemat Dauber.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marynistka

autorka dzieł artystycznych o tematyce morskiej; marinistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Marynistyczny

odnoszący się do morza; związany z tematyką morską

przymiotnik

(1.1) szt. związany tematycznie z morzem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marynistyka

twórczość artystyczna o tematyce morskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. twórczość o tematyce morskiej;

(1.2) szt. obraz lub inne dzieło o tematyce morskiej

Marynistyka – rodzaj twórczości (każdej), w której głównym (przewodnim) tematem jest morze i związane z nim: zjawiska (sztorm), miejsca (plaża, molo, port), sytuacje (bitwa morska, regaty żeglarskie), osoby (załoga, marynarz, żeglarz), przedmioty (żaglowiec, statek) itp. Twórca dzieł o tej tematyce zwany jest „marynistą”. Marynistami byli na przykład angielski poeta John Masefield i polsko-angielski pisarz Joseph Conrad. Masefield wydał między innymi zbiór pt. Ballady słonowodne i poemat Dauber.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marynizm

1. kierunek i styl w poezji barokowej; marinizm;
2. morska tematyka w literaturze i sztuce

#### Źródła:

SJP.pl

# Marynka

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 4 podstawowe

- Marynka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
- Marynka – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Ostrówek
- Marynka – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Marynka – przysiółek wsi Stawiany w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Kije
- Marynka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marynować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamarynować)

(1.1) kulin. zaprawiać w zalewie octowej

(1.2) kulin. przyrządzać marynatę

(1.3) przen. przetrzymywać kogoś gdzieś

#### Źródła:

Wiktionary

# Marynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|marynować.

- marynowanie – metoda konserwowania żywności polegająca na zalaniu jej kwaśną mieszaniną zwaną marynatą;
- marynowanie – metoda przygotowywania produktów przeznaczonych do gotowania, smażenia lub pieczenia, polegająca na zastosowaniu mieszanki przyprawowej (suchej lub mokrej) zwaną marynatą;
  - marynowanie mięsa – zob. peklowanie na mokro oraz bejcowanie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Marynowany

zakonserwowany w occie

przymiotnik

(1.1) kulin. przyrządzony / przyrządzany w procesie marynowania

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: marynować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marynowicz

nazwisko

- Mieczysław Marynowicz
- Sylwester Marynowicz
- Władysław Marynowicz
- Ewa Marynowicz-Hetka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marynowo

Miejscowości w Polsce

- Marynowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Sejny
- Marynowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

Miejscowości na Białorusi

- Marynowo – wieś w obwodzie brzeskim, w rejonie lachowickim, w sielsowiecie Olchowce

#### Źródła:

Wikipedia

# Marynowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Marynowski (1955) – polski żużlowiec
- Borys Marynowski (1946–2005) – polski aktor
- Edmund Marynowski (1913–2014) – polski wojskowy, cichociemny
- Jan Marynowski (1911–1956) – polski lekkoatleta
- Janusz Marynowski (1965) – polski muzyk
- Michał Marynowski (XV–XVI) – katolicki duchowny
- Tadeusz Marynowski (1982–1949) – polski urzędnik
- Tadeusz Witalis Marynowski (1898–1942) – polski oficer
- Zygmunt Marynowski (1876–1937) – polski inżynier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maryś

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, marycha, maryśka, maria, staf, stuff

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Maria

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) zdrobn. od: Marian

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marysia

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, marycha, maryśka, maria, staf, stuff

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Maria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marysieńka

zdrobnienie od: Marysia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. przest. poufała forma imienia żeńskiego Maria

- Maria Kazimiera d’Arquien (Marysieńka) – królowa Polski
- Głubczyce-Las (Marysieńka) – osada w Polsce w województwie opolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marysin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marysi lub z nią związany

Miejscowości i ich części w Polsce

- Marysin – część miasta Łódź w delegaturze Łódź-Bałuty
- Marysin – część miasta Łódź w delegaturze Łódź-Górna
- Marysin – część miasta Szklarska Poręba
- Marysin – osada w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Wąsosz
- Marysin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubraniec
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Ruda-Huta
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Mircze
- Marysin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Uchanie
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Fajsławice
- Marysin – część wsi Nowa Wola w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Serniki
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Piaski
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Telatyn
- Marysin – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Tyszowce
- Marysin – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Żagań
- Marysin – część kolonii Nowa Żelazna w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Daszyna
- Marysin – osada w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Dalików
- Marysin – część wsi Uścieniec w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Łaskarzew
- Marysin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Mogielnica
- Marysin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Kałuszyn
- Marysin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
- Marysin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Gielniów
- Marysin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
- Marysin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Kotuń
- Marysin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn
- Marysin – część wsi Kamieńszczyzna w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Marysin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Strachówka
- Marysin – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń
- Marysin – przysiółek Baldwinowice w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Marysin – część wsi Czechów w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Kije
- Marysin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Niechanowo
- Marysin – część wsi Piaski w woj. wielkopolskim, pow. gostyńskim, gminie Piaski
- Marysin – część wsi Barce w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kramsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marysi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Maryśka

potocznie: marihuana; gańdźa, gandzia, gandża, marycha, staf, stuff

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Maria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marysta

członek zgromadzenia zakonnego założonego w 1816 roku przez księdza Colin w Lyonie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia zakonnego założonego przez Jean-Claude'a Colina;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marystka

członkini zgromadzenia zakonnego założonego przez Jeanne-Marie Chavoin i księdza Jean-Claude Colin w 1816 roku w Lyonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marża

1. kwota będąca pokryciem kosztów i zyskiem sprzedającego
2. różnica między kursem emisyjnym papieru wartościowego a kursem dnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. różnica między ceną sprzedaży a ceną produkcji lub zakupu towaru, umożliwiająca zysk

Marża – różnica między ceną sprzedaży dobra a ceną jego zakupu, określająca nadwyżkę (zysk) uzyskiwaną ze sprzedaży dobra ponad bezpośrednie koszty jego uzyskania. Może być wyrażona kwotowo lub procentowo.

Marża wyrażona kwotowo jest różnicą pomiędzy ceną sprzedaży a kosztem sprzedanego dobra. Marża procentowa jest stosunkiem marży kwotowej do ceny sprzedaży lub kosztu dobra. Istnieją dwa sposoby określania marży procentowej, zależnie od tego, czy wylicza się ją w odniesieniu do ceny sprzedaży, czy do kosztu sprzedawanego dobra – odpowiednio określa się ją jako marżę „w stu” lub marżę „od sta”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzący

pełen zadumy; rozmarzony

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzana

szczeciniasto owłosiona bylina z rodziny marzanowatych; marzanna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj roślin zielnych, Rubia L.

Marzana (Rubia) – rodzaj roślin należący do rodziny marzanowatych (Rubiaceae). Obejmuje 82 gatunki. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Azji wschodniej i południowo-wschodniej, mniej liczne gatunki poprzez Himalaje sięgają do Azji południowo-zachodniej, Afryki wschodniej i południowej, poprzez obszar śródziemnomorski sięgają do wysp Makaronezji z Azorami włącznie. W samych Chinach występuje 38 gatunków, z czego 20 to endemity. W Europie rosną cztery gatunki (w Polsce jako gatunek uprawiany i przejściowo dziczejący – efemerofit – obecna jest tylko marzana barwierska R. tinctoria).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzanka

roślina zielna o drobnych kwiatkach, gęsto rosnąca i tworząca darnie, np. marzanka wonna

Marzanka (Asperula L.) – rodzaj roślin należący do rodziny marzanowatych. Należy do niego około 200 gatunków. Występują one od północnej Afryki i Europy, poprzez Azję Środkową i południowo-zachodnią po Australię i Nową Zelandię, z największym zróżnicowaniem we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego i w południowo-zachodniej Azji. Do polskiej flory należą dwa gatunki rodzime: marzanka barwierska (A. tinctoria) i marzanka pagórkowa (A. cynanchica), kilka innych gatunków jest uprawianych, spośród nich marzanka polna (A. arvensis) przejściowo dziczeje (jest efemerofitem).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marzanna

1. kukła roślinna, zwykle słomiana, symbolizująca zimę, topiona w rzece na znak końca zimy;
2. szczeciniasto owłosiona bylina z rodziny marzanowatych; marzana

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) słowiańska bogini symbolizująca zimę i śmierć;

Marzanna, Marzana, Marena, Morana, Morena, Mora, Śmierć, Śmiercicha, Śmiertka, Śmierztecka, Marzaniok, Zmora – słowiańska bogini zimy i śmierci, a także odrodzenia.

Imię bogini wywodzone jest z praindoeuropejskiego rdzenia *mar-, *mor-, oznaczającego śmierć. Słowacka forma teonimu Ma(r)muriena sugeruje ewentualne związki z Marsem (Marmorem, Mamersem, Mamuriusem Veturiusem). Śmierć Marzanny wraz z końcem zimy przeciwstawia ją symbolizującemu wiosnę Jaryle, który rodził się wraz z nadejściem wiosny .

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzanniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marzanny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzannowate

rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goryczkowców; marzanowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marzannowaty

o cechach marzannowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzanowate

rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goryczkowców; marzannowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. rodzina roślin okrytonasiennych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzanowaty

o cechach marzanowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzanowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzec

trzeci miesiąc roku kalendarzowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trzeci miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego i juliańskiego)

Marzec – trzeci miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 31 dni.

Pod koniec miesiąca następuje na półkuli północnej równonoc wiosenna, a na południowej równonoc jesienna. Meteorologicznie jest to w Polsce miesiąc wiosenny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzęcice

W Polsce

- Marzęcice – przysiółek wsi Brzeście w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Żórawina
- Marzęcice – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie
- Marzęcice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik
- Marzęcice – dawna gmina wiejska z siedzibą w Marzęcicach
- Marzęcice – dawna gromada istniejąca z siedzibą w Marzęcicach

#### Źródła:

Wikipedia

# Marzęcin

- Marzęcin – osiedle administracyjne Zielonej Góry
- Marzęcin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Marzęcin – nieistniejąca wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa

#### Źródła:

Wikipedia

# Marzęcino

Marzęcino (niem. Jungfer) – wieś w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański, zlokalizowana nad Kanałem Panieńskim. Siedziba sołectwa Marzęcino, w skład którego wchodzą również miejscowości Osłonka i Swaryszewo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marzęcki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzena

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Marzena – imię żeńskie, które powstało najprawdopodobniej jako zdrobnienie Małgorzaty lub Marzanny. Istnieje możliwość, że zdrabniano tak Martę lub Marię.

Marzena imieniny obchodzi 26 kwietnia.

Znane osoby o imieniu Marzena:

- Marzena Broda – pisarka i poetka
- Marzena Chełminiak – dziennikarka radiowa
- Marzena Cieślik – Miss Polonia 2006
- Marzena Frąszczak – koszykarka
- Marzena Karpińska – sztangistka
- Marzena Kipiel-Sztuka – aktorka
- Marzena Komsta – kompozytorka
- Marzenna Lipińska - dziennikarka
- Marzena Nowak – artystka
- Marzena Okła-Drewnowicz – posłanka
- Marzena Rogalska – dziennikarka
- Marzena Sienkiewicz – prezenterka pogody
- Marzena Skotnicówna – taterniczka
- Marzena Słupkowska – prezenterka pogody
- Marzena Trybała – aktorka
- Marzena Wróbel – posłanka na Sejm RP
- Marzena Zając – aktorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzenie

1. myśleć o czymś przyjemnym, zwykle trudnym do zrealizowania, fantazjować; myśleć o zrealizowaniu swych pragnień;
2. przestarzałe: śnić;
3. marzyć się:
a) ukazywać się w myślach, zwykle jako coś pociągającego;
b) ukazywać się we śnie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fantazjowanie, pragnienie czegoś, chęć uzyskania lub osiągnięcia czegoś

(1.2) ciąg nieuporządkowanych myśli pojawiający się podczas snu

(1.3) przen. coś niewiarygodnego, nierzeczywistego

(1.4) odczas. od marzyć

Marzenia dzienne – fantazje, myśli i wyobrażenia występujące w czasie pełnej świadomości.

Marzenia dzienne mogą dotyczyć przeszłości, teraźniejszości lub przyszłości. Dotyczą różnych tematów, wyróżnia się m.in. marzenia dotyczące sukcesu, czynów bohaterskich, relacji z innymi ludźmi, religijne itp. Dotyczą bardziej złożonych konstruktów myślowych, bądź rzeczy bardzo prozaicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzenin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marzeny lub z nią związany

W Polsce

- Marzenin – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Drezdenko
- Marzenin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
- Marzenin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
- Marzenin – gromada w powiecie łaskim
- Marzenin – gromada w powiecie wrzesińskim
- Marzenin – przystanek kolejowy we wsi Marzenin, w powiecie wrzesińskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marzeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Marzeny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzeniowy

rzadko: dotyczący marzeń, wiążący się z marzeniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzenka

zdrobnienie od: Marzena (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Marzenna

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Marziale

określenie wykonawcze: wojowniczo; odnosi się do tempa, rytmu lub też dynamiki utworu muzycznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Marznąć

[czytaj: mar-znąć]
1. odczuwać zimno; ziębnąć
2. ginąć wskutek działania mrozu
3. krzepnąć od mrozu, zamieniać się w lód; zamarzać

czasownik

(1.1) odczuwać duże zimno, mróz

(1.2) przeistaczać się w lód

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marznięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|marznąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Marżowy

→ marża

przymiotnik

(1.1) hand. dotyczący marży

Patrz:marża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marzyć

1. myśleć o czymś przyjemnym, zwykle trudnym do zrealizowania, fantazjować; myśleć o zrealizowaniu swych pragnień;
2. przestarzałe: śnić;
3. marzyć się:
a) ukazywać się w myślach, zwykle jako coś pociągającego;
b) ukazywać się we śnie

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) myśleć o czymś przyjemnym, stwarzając tego obraz w wyobraźni; bardzo pragnąć, aby coś się wydarzyło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marzyca

roślina z rodziny turzycowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marzyciel

osoba skłonna do marzeń, zwłaszcza niemożliwych do zrealizowania; osoba żyjąca marzeniami; fantasta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto marzy

Marzyciel (ang. Finding Neverland) – film z 2004 roku, opowiadający opartą na faktach historię pisarza Jamesa Matthew Barriego – autora Piotrusia Pana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzycielka

kobieta skłonna do marzeń, zwłaszcza niemożliwych do zrealizowania; kobieta żyjąca marzeniami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: marzyciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marzycielski

przymiotnik

(1.1) związany z marzycielstwem lub marzycielami

#### Źródła:

Wiktionary

# Marzycielskość

→ marzycielski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tych, którzy są marzycielscy

Patrz:marzycielski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Marzydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. marzenie (myśli pełne łudzących, ponętnych obrazów, obraz myślowy czegoś upragnionego, przedmiot pragnień i dążeń; dążenie, pragnienie)

(1.2) daw. mara)

#### Źródła:

Wiktionary

# Marzymięta

Marzymięta, elszolcja (Elsholtzia Willd.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje 42 gatunki. Rośliny te występują w Azji – od Syberii po Kamczatkę i dalej na południe po Półwysep Indyjski, Sumatrę, Jawę i Celebes (w strefie międzyzwrotnikowej rosną w górach). Centrum zróżnicowania jest w Chinach, gdzie rosną 33 gatunki. Rośliny introdukowane z tego rodzaju występują także w Europie Wschodniej i Środkowej oraz w Ameryce Północnej. W Polsce rośnie jako gatunek introdukowany i zadomowiony marzymięta grzebieniasta E. ciliata.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marzymłódka

proporzyca marzymłódka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Marżynek

Marżynek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zapolice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Marzyński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Marzyński – polski wojskowy
- Marian Marzyński – polski i żydowski reżyser i scenarzysta
- Michał Marzyński – polski lekarz
- Stanisław Marzyński – polski architekt

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Marzłoć

[czytaj: mar-złoć] stale zamarznięta warstwa gruntu na obszarach polarnych; marzłota, zmarzłoć, zmarzlina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. zob. wieczna zmarzlina.

Wieczna lub wieloletnia zmarzlina, zwana też czasem wieczną marzłocią lub marzłocią trwałą lub zlodowaceniem podziemnym – zjawisko trwałego (minimum dwa kolejne lata) utrzymywania się części skorupy ziemskiej w temperaturze poniżej punktu zamarzania wody niezależnie od pory roku. Powstaje w warunkach suchego, zimnego klimatu (o średniej temperaturze powietrza poniżej −11 °C). Obejmuje około 80% Alaski, większość północnej Kanady i 65% Syberii (ciągła zmarzlina występuje prawie wyłącznie we wschodniej Syberii, w zachodniej jest obecna tylko na północnym wybrzeżu oceanu). Ciągła zmarzlina sięga aż do północnej Mongolii, punktowo występuje też w Górach Skandynawskich i na Grenlandii. Natomiast nieciągłe zmarzliny zajmują także większość Tybetu, są też znane z Alp. Wieczną zmarzlinę odkryto również w północno-wschodniej Polsce, w okolicy Suwałk na głębokości 357 metrów poniżej poziomu gruntu. Jest to pozostałość po zmarzlinie z okresu ostatniego zlodowacenia, która przetrwała dzięki specyficznym warunkom geologicznym, tak zwanej suwalskiej anomalii geotermiczno-hydrogeochemicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Marzłota

[czytaj: mar-złota] stale zamarznięta warstwa gruntu na obszarach polarnych; marzłoć, zmarzłoć, zmarzlina

#### Źródła:

SJP.pl

# Mas.

skrót od: masoneria, masoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Masa

1. substancja, tworzywo, gęsta mieszanina czegoś;
2. przenośnie: mnóstwo, wiele, multum czegoś;
3. wielki przedmiot lub przedmioty widziane tylko w niewyraźnych zarysach; bryła;
4. wielkość fizyczna służąca do ilościowego opisu bezwładności i grawitacji;
5. zespół metalowych części urządzenia, które normalnie nie znajdują się pod napięciem i są połączone z obudową lub podstawą;
6. masa spadkowa - mienie pozostałe po zmarłym dzielone między spadkobierców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. podstawowa wielkość fizyczna określająca ilość materii;

(1.2) elektr. połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym;

(1.3) gęsta lub półpłynna substancja, także substancja skrzepnięta

(1.4) kulin. cuk. tłusty krem cukierniczy przeznaczony do przekładania ciast i ciastek

(1.5) środ. sport. wydatne mięśnie, duża muskulatura

liczebnik nieokreślony

(2.1) bardzo dużo czegoś, mnóstwo

Nauki ścisłe i technika

- masa – pojęcie fizyczne określające bezwładność i oddziaływanie grawitacyjne ciał
- masa (masa plastyczna, plastik) – potoczne, błędne określenie tworzywa sztucznego
- masa – bezkształtna substancja w stanie amorficznym, półpłynnym lub łatwym do formowania
- masa – przeciwporażeniowe połączenie wyrównujące potencjały z potencjałem ziemi lub z przewodem ochronnym (PE)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masaccio

Masaccio (1401-1428), malarz renesansowy

Masaccio, właśc. Tommaso di Ser Giovanni di Simone (ur. 21 grudnia 1401 w San Giovanni Valdarno, w prowincji Arezzo, zm. 1428 w Rzymie) – włoski malarz quattrocenta.

Przypuszczalnie był synem notariusza. Jako jeden z pierwszych artystów w kręgu kultury zachodniej tworzył przekonujące pod względem anatomicznym wizerunki nagiego ludzkiego ciała. Wraz z architektem Filippem Brunelleschim i rzeźbiarzem Donatellem, Masaccio stał się pionierem renesansu. Dzięki Brunelleschiemu zdobył wiedzę o matematycznych proporcjach, natomiast od Donatella przejął zainteresowanie sztuką antyczną, co sprawiło, że nie poddał się rozpowszechnionemu wtedy stylowi gotyckiemu. Jego malarstwo nie koncentrowało się na detalach i ornamentacji, lecz przedstawiało świat w sposób sumaryczny, a płaskie plamy zastąpiło iluzją trójwymiarowości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masada

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. starożytna twierdza na szczycie samotnego płaskowyżu we wschodniej części Pustyni Judejskiej;

Masada (hebr. ‏מצדה‎ Mecada; zlatynizowana forma מצודה – „forteca”) – nazwa starożytnej twierdzy żydowskiej położonej na szczycie samotnego płaskowyżu na wschodnim skraju Pustyni Judejskiej nad Morzem Martwym w Izraelu. Dostęp do płaskiego szczytu w kształcie rombu jest trudny, a twierdzy bronią strome kilkusetmetrowe zbocza – do 410 metrów ponad poziom Morza Martwego.

Obecnie można na szczyt Masady wejść pieszo lub wjechać kolejką linową.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Masaj

członek afrykańskiego plemienia pasterskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna z półkoczowniczej grupy etnicznej zamieszkującej Kenię i północną Tanzanię;

Masajowie – afrykańska półkoczownicza grupa etniczna, zamieszkująca Kenię oraz północną Tanzanię. Dzięki swoim charakterystycznym zwyczajom oraz zamieszkaniu w dostępnym terenie są jedną z najlepiej znanych afrykańskich grup etnicznych.

Ich językiem ojczystym jest język masajski, który zalicza się do rodziny języków nilo-saharyjskich. Uczą się także języków urzędowych Kenii i Tanzanii: suahili i angielskiego. Nie ma precyzyjnych szacunków populacji Masajów. Według spisu statystycznego z 1989 roku populacja wynosi 377 089 osób. Według innego źródła danych w 1994 w Kenii było 453 tys. osób mówiących w języku maa. Całkowita populacja jest szacowana na ok. 900 tys. Problem z precyzyjnym oszacowaniem populacji Masajów wynika z odległej lokalizacji niektórych wiosek, a także ciągłego przemieszczania się ludzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masajka

członkini afrykańskiego plemienia pasterskiego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) kobieta z półkoczowniczej grupy etnicznej zamieszkującej Kenię i północną Tanzanię

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masajowie

półkoczowniczy lud Afryki Południowej

Masajowie – afrykańska półkoczownicza grupa etniczna, zamieszkująca Kenię oraz północną Tanzanię. Dzięki swoim charakterystycznym zwyczajom oraz zamieszkaniu w dostępnym terenie są jedną z najlepiej znanych afrykańskich grup etnicznych.

Ich językiem ojczystym jest język masajski, który zalicza się do rodziny języków nilo-saharyjskich. Uczą się także języków urzędowych Kenii i Tanzanii: suahili i angielskiego. Nie ma precyzyjnych szacunków populacji Masajów. Według spisu statystycznego z 1989 roku populacja wynosi 377 089 osób. Według innego źródła danych w 1994 w Kenii było 453 tys. osób mówiących w języku maa. Całkowita populacja jest szacowana na ok. 900 tys. Problem z precyzyjnym oszacowaniem populacji Masajów wynika z odległej lokalizacji niektórych wiosek, a także ciągłego przemieszczania się ludzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masajski

dotyczący Masajów, właściwy Masajom

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Masajami, dotyczący Masajów, ich kultury, sztuki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język masajski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masajsko

przysłówek

(1.1) na sposób masajski, po masajsku

#### Źródła:

Wiktionary

# Masajskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co masajskie; masajski charakter czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Masaki

Masaki (jap. 松前町 Masaki-chō) – miasto w Japonii, na wyspie Sikoku, w prefekturze Ehime. Według danych na rok 2020 miejscowość zamieszkiwało 29 630 mieszkańców , a gęstość zaludnienia wyniosła 1451,7 os./km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Masakra

masowy mord; rzeź; masowe egzekucje

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umyślne, masowe zabijanie w sposób wyjątkowo okrutny;

(1.2) wypadek lub inna tragedia, w której jest wielu rannych lub zabitych

(1.3) przen. posp. duże nieszczęście

(1.4) przen. posp. podkreślenie intensywności, ciężaru, stopnia trudności czegoś

Masakra – potoczna nazwa krwawego starcia zbrojnego lub rzezi ludności cywilnej, połączonej z okrucieństwem i znęcaniem się; krwawa rzeź. Masakrami bywają nazywane zarówno niektóre zbrodnie prawa międzynarodowego jak np. zbrodnie wojenne czy ludobójstwo i też przypadki masowych morderstw (np. strzelaniny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masakrator

młodzieżowo:
1. mocny alkohol; poniewieracz;
2. silny narkotyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Masakrować

1. bić niemiłosiernie, zadawać rany; torturować;
2. okrutnie zabijać, mordować, dokonywać rzezi, masowych egzekucji

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmasakrować)

(1.1) wyjątkowo okrutnie bić lub ranić, zwłaszcza kogoś lub coś niezdolnego do obronienia się, zadając cierpienie, urazy lub śmierć

(1.2) doprowadzać do nieodwracalnego zniszczenia czegoś

(1.3) pot. dotkliwie krytykować kogoś lub czyjąś twórczość

(1.4) pot. zniekształcać coś poprzez nieudolne działanie lub wykonanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masakrycznie

przysłówek sposobu

(1.1) slang. bardzo, niesamowicie

#### Źródła:

Wiktionary

# Masakryczny

1. młodzieżowo: świetny, niesamowity, znakomity; odjazdowy, odlotowy, zarąbisty;
2. potocznie: odrażający, odpychający

przymiotnik relacyjny

(1.1) slang. niesamowity, niezwykły, wspaniały, świetny

(1.2) pot. okropny, odrażający, odpychający

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masala

mieszanka przypraw lub ziół kuchni indyjskiej, np. curry, garam masala

- masala – mieszanka przypraw kuchni indyjskiej
- Masala – polski kolektyw muzyczny
- masala movie – konwencja indyjskiego kina rozrywkowego z Bollywood
- masala chai – forma przygotowania aromatycznej indyjskiej herbaty chai

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masalski

nazwisko

Masalski (Massalski) – polski herb szlachecki, pochodzenia ruskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masami

gremialnie, tłumnie, w wielkiej liczbie

przysłówek

(1.1) pot. w ogromnych ilościach, licznie

forma rzeczownika.

(2.1) N. lm. od: masa

(2.2) N. lm. od: masy

Masami (jap. まさみ,マサミ) – imię japońskie noszone zarówno przez kobiety, jak i przez mężczyzn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masanów

Masanów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sieroszewice. Leży ok. 18 km na wschód od Ostrowa Wielkopolskiego.

Z Masanowem związany był rzeźbiarz ludowy Paweł Bryliński.

Miejscowość przynależała administracyjnie przed rokiem 1887 do powiatu odolanowskiego, w latach 1975-1998 do województwa kaliskiego, a w latach 1887–1975 i od 1999 do powiatu ostrowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Masara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. duża tłusta mucha

#### Źródła:

Wiktionary

# Masarka

rzeźniczka wyrabiająca wędliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. duża mucha

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chodzenie z posługą rzeźniczą po gospodarstwach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masarnia

wytwórnia wędlin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia wędlin

(1.2) pot. sklep mięsny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masarski

dotyczący masarza, masarni

przymiotnik

(1.1) związany z masarstwem, dotyczący masarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masaryk

nazwisko

Masaryk (Masaryková), Massaryk:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masarz

przestarzale:
1. rzeźnik wyrabiający wędliny;
2. sprzedawca w sklepie z mięsem i wędlinami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik masarni zajmujący się produkcją wędlin

(1.2) przen. kat

(1.3) przen. zabójca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masarzyć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pracować w zawodzie masarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Masaż

zabieg leczniczy polegający na rozcieraniu, ugniataniu ciała

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. kosmet. zabieg fizjoterapeutyczny lub kosmetyczny wykonywany ręcznie lub przy pomocy aparatury, polegający na ugniataniu, głaskaniu, rozcieraniu, oklepywaniu ciała;

Masaż – zabieg kosmetyczny, sportowy, leczniczy, relaksacyjny oraz medycyny estetycznej polegający na sprężystym (nieplastycznym) odkształcaniu tkanek. Masaż to zespół ruchów wywierających ucisk na tkanki i polega on na wykorzystaniu przez masażystę określonych ruchów w określonym tempie i z odpowiednią siłą zgodnie z przebiegiem mięśni, tkanek, naczyń krwionośnych i limfatycznych, od ich obwodu do serca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masażer

przyrząd do wykonywania masażu, zwłaszcza samodzielnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Masażyk

zdrobnienie od: masaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Masażysta

specjalista od wykonywania masażu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się masażem

Masaż – zabieg kosmetyczny, sportowy, leczniczy, relaksacyjny oraz medycyny estetycznej polegający na sprężystym (nieplastycznym) odkształcaniu tkanek. Masaż to zespół ruchów wywierających ucisk na tkanki i polega on na wykorzystaniu przez masażystę określonych ruchów w określonym tempie i z odpowiednią siłą zgodnie z przebiegiem mięśni, tkanek, naczyń krwionośnych i limfatycznych, od ich obwodu do serca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masażystka

→ masażysta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta wykonująca masaż

Masaż – zabieg kosmetyczny, sportowy, leczniczy, relaksacyjny oraz medycyny estetycznej polegający na sprężystym (nieplastycznym) odkształcaniu tkanek. Masaż to zespół ruchów wywierających ucisk na tkanki i polega on na wykorzystaniu przez masażystę określonych ruchów w określonym tempie i z odpowiednią siłą zgodnie z przebiegiem mięśni, tkanek, naczyń krwionośnych i limfatycznych, od ich obwodu do serca.

Patrz:masażysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maść

1. lek w postaci substancji wsmarowywanej w skórę;
2. kolor sierści zwierząt; umaszczenie;
3. żartobliwie: gatunek, pochodzenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. substancja o półstałej, miękkiej konsystencji i o właściwościach leczniczych przeznaczona do smarowania skóry;

(1.2) zootechn. jeźdz. barwa sierści u zwierząt, szczególnie u koni i bydła

(1.3) książk. przen. iron. lub lekcew. rodzaj, gatunek

(1.4) gw-pl|Bukowina. smalec

(1.5) stpol. kosmet. krem, olejek kosmetyczny

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: maścić

- maść – postać leku
- maść konia – barwa i wzór jego sierści
- Jedyna Maść – polski zespół rockowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mascara

[czytaj: maskara] tusz do rzęs; maskara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. rodzaj tuszu do rzęs

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mascarpone

[czytaj: maskarpone] włoski ser twarogowy produkowany ze śmietany, mający kremową, aksamitną konsystencję i słodki smak, używany np. do wyrobu deseru tiramisu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. miękki, tłusty, twarogowy ser deserowy, wytwarzany tradycyjnie ze śmietany we włoskiej Lombardii;

Mascarpone – kremowy, pochodzący z Lombardii, ser twarogowy, wytwarzany ze śmietanki mleka krowiego. Produkowany od kilku wieków głównie w Lodi i Abbiategrasso oraz Como i Lecco.

Najczęściej wykorzystywany do ciast i deserów (np. Tiramisu) przez swój wyjątkowo słodki smak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maschadow

nazwisko, np. Asłan Maschadow (1951-2005), polityk czeczeński

#### Źródła:

SJP.pl

# Maścić

1. smarować, nacierać coś czymś tłustym;
2. polewać jedzenie tłuszczem; krasić

#### Źródła:

SJP.pl

# Maścik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) iron. gw-pl|Śląsk Cieszyński. lekarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Maścikorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wędrowny słowacki znachor

#### Źródła:

Wiktionary

# Maściorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. aptekarz

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. lekarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Maściowy

przymiotnik od: maść

#### Źródła:

SJP.pl

# Masculinum

[czytaj: maskulinum] rodzaj męski; maskulinum

#### Źródła:

SJP.pl

# Masę

potocznie: wiele, bardzo dużo; kopę

#### Źródła:

SJP.pl

# Maseczka

1. zdrobnienie od: maska;
2. kosmetyczny okład na twarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: maska

(1.2) kosmet. krem, nierzadko z dodatkami, nakładany na twarz w celu poprawienia kondycji cery;

(1.3) przest. kobieta w karnawałowej masce

Maseczka kosmetyczna – zabieg stosowany na skórę twarzy w celu poprawienia jej kondycji – oczyszczenia, odżywienia, złagodzenia niekorzystnego wpływu środowiska, zniwelowania niepożądanych zmian (łojotok, rozszerzone naczynia krwionośne itp.) lub efektów starzenia się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maseczkomat

automat do sprzedaży maseczek ochronnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Maseczkowy

→ maseczka

Patrz:maseczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Maseczkoza

potocznie: zbyt częste, nieuzasadnione stosowanie maseczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Maselnica

masielnica, maślnica;
1. urządzenie do wyrobu masła; kierznia, kierzanka;
2. potocznie: duża maselniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża maselniczka

(1.2) urządzenie do wyrobu masła

Maselnica (masielnica, maśniczka, maślniczka) – urządzenie do ręcznego wytwarzania masła. W Polsce stosowana w gospodarstwach wiejskich jeszcze w XX wieku.

Pierwsze maselnice wzorowane na beczkach z klepek skonstruowali w 1839 roku Amerykanie Disprow i Wizard.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maselniczka

naczynie, w którym podaje się masło; maślniczka, masielniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: maselnica

(1.2) kulin. specjalne naczynie na masło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maser

urządzenie kwantowe służące do wytwarzania wzmocnionych mikrofal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. laser działający w zakresie mikrofal

Maser (od ang. Microwave Amplification by Stimulated Emission of Radiation: wzmocnienie mikrofal poprzez wymuszoną emisję promieniowania) – urządzenie wytwarzające lub wzmacniające mikrofale przez zjawisko emisji wymuszonej w atomach lub cząsteczkach. Może wytwarzać wiązkę spójnych fal.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maserak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maserati

samochód marki Maserati

Maserati – włoski producent samochodów sportowych i wyścigowych, z siedzibą w Bolonii, działający od 1914 roku. Wchodzi w skład międzynarodowego koncernu Stellantis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maserowy

przymiotnik od: maser

#### Źródła:

SJP.pl

# Maseru

[czytaj: MAzeru] stolica Lesotho

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Lesotho;

Maseru – stolica i największe miasto Lesotho, położone w zachodniej części kraju, w pobliżu granicy z RPA, nad rzeką Caledon. Ludność: ok. 267 tys. (2012). Także stolica administracyjnego dystryktu Maseru.

Istniejącą w tym miejscu niewielką osadę handlową podniósł do rangi stolicy król Moshoeshoe I w 1869. Maseru było następnie stolicą brytyjskiego protektoratu Basuto w latach 1869–1871 i 1884–1966, kiedy to stało się stolicą niepodległego Lesotho.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maseruanin

[czytaj: mazeruanin] mieszkaniec Maseru (stolicy Lesotho)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Maseru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maseruanka

[czytaj: mazeruanka] mieszkanka Maseru (stolicy Lesotho)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Maseru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maseruański

[czytaj: mazeruański] przymiotnik od: Maseru (stolica Lesotho)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Maseru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maset

narzędzie w kształcie sztyletu, służące do ostrzenia noży, używane przez rzeźników

#### Źródła:

SJP.pl

# Masełko

zdrobnienie od: masło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od masło (tłuszcz produkowany z mleka)

(1.2) zdrobn. od masło (kostka tego tłuszczu)

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Masełko – polski i amerykański chemik
- Zdzisław Masełko – polski hokeista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masełkowice

Masełkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Niechlów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mashup

[czytaj: mesz-ap]
1. połączenie piosenek w celu utworzenia nowego, spójnego utworu;
2. strona internetowa łącząca w sobie aplikacje on-line z różnych serwisów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. muz. inform. utwór (np. książka, utwór muzyczny, aplikacja komputerowa) będący kompilacją kilku innych utworów

- Mashup (muzyka) – gatunek muzyczny obejmujący utwory, które składają się z fragmentów różnych piosenek.
- Mashup (internet) – strona internetowa, która łączy w sobie aplikacje online z różnych źródeł.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masia

zdrobnienie od: Maria (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Masiak

nazwisko

Masiak – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masielnica

maselnica, maślnica;
1. urządzenie do wyrobu masła; kierznia, kierzanka;
2. potocznie: duża masielniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Masielniczka

naczynie, w którym podaje się masło; maślniczka, maselniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Masina

Demokratyczna Republika Konga:

- Masina – gmina

Nepal:

- Masina – village development committee w dystrykcie Rolpa
- Masina – village development committee w dystrykcie Rupandehi

Osoby:

- Giulietta Masina – włoska aktorka teatralna i filmowa

Zobacz też:

- Tabas-e Masina
- Industrija Mašina i Traktora

#### Źródła:

Wikipedia

# Maska

1. nakładana na twarz lub głowę, wymodelowana w drzewie lub innym tworzywie, stylizowana twarz ludzka lub głowa zwierzęca;
2. okład na twarz;
3. pokrywa silnika;
4. urządzenie ułatwiające oddychanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przykrycie twarzy lub jej części z otworami na oczy, używana w różnych celach, np. ochronnych lub obrzędowych;

(1.2) część przednia samochodu, pod którą znajduje się silnik

(1.3) kraków. twarz

Maska – przykrycie twarzy lub jej części, z otworami na oczy, początkowo używane w celach magicznych lub obrzędowych.

Maska jest przedmiotem noszonym zazwyczaj na twarzy, zwyczajowo dla ochrony, rozrywki, służącym przebraniu bądź wykorzystywanym podczas występów. Masek używano od starożytności, zarówno do obrzędów, jak i do celów praktycznych. Zazwyczaj noszone na twarzy, chociaż mogą także być umieszczone gdziekolwiek indziej na ciele.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskacki

przymiotnik od: Maskat (stolica Omanu)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Maskat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maskajew

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maskanit

minerał, siarczan amonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Maskara

tusz do rzęs; mascara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. zob. mascara.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskarada

1. bal, zabawa, w której uczestniczą osoby w maskach lub kostiumach;
2. gra lub pozorowanie czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bal, którego uczestnicy noszą maski i przebrania

(1.2) przen. pozorowanie lub udawanie czegoś

- bal maskowy
- Maskarada – polski film w reżyserii Janusza Kijowskiego
- Maskarada – radziecki film w reżyserii Siergieja Gierasimowa
- Maskarada – sztuka teatralna Jarosława Iwaszkiewicza
- Maskarada – powieść Terry'ego Pratchetta z 1996, osiemnasta część cyklu Świat Dysku
- Maskarada – powieść Tomasza Pacyńskiego z 2003, druga część trylogii Sherwood
- Wampir: Maskarada – gra fabularna
- inna nazwa techniki translacji adresów IP NAT
- Maskarada (Maskarad) – sztuka Michaiła Lermontowa
- Maskarada – album studyjny serbskiej piosenkarki Svetlany Cecy Ražnatović
- Maskarada – singel polskiej wokalistki Kasi Kowalskiej pochodzący z albumu Antepenultimate

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskaradowy

przymiotnik od: maskarada

#### Źródła:

SJP.pl

# Maskareński

→ Maskareny (archipelag na Oceanie Indyjskim)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Maskarenów, związany z Maskarenami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maskareny

archipelag na Oceanie Indyjskim

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Indyjskim, na wschód od Madagaskaru;

Maskareny (Archipelag Maskarenów) – grupa wysp na Oceanie Indyjskim położonych od 640 do 800 km na wschód od Madagaskaru. W skład archipelagu wchodzą wyspy: Réunion (56% powierzchni lądowej archipelagu), Mauritius, Rodrigues oraz Ławica Cargados Carajos (składająca się z kilkudziesięciu wysp i wysepek). Podstawą gospodarki jest uprawa trzciny cukrowej i turystyka. Głównymi miastami są: Port Louis na Mauritiusie i Saint-Denis na Réunion.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskaron

motyw architektoniczny w postaci stylizowanej twarzy ludzkiej lub maski

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) archit. zob. maszkaron.

Maszkaron lub maskaron (z wł. mascherone, w fr. mascaron) – rzeźbiarski motyw dekoracyjny w postaci stylizowanej głowy ludzkiej lub fantastycznej postaci, stosowany w rzeźbie architektonicznej i rzemiośle artystycznym.

Maszkarony zwykle mają zdeformowane groteskowo rysy i fantastyczny układ włosów.
Stosowany był jako ozdoba np. kapitelu, wspornika, kolumny, zwornika, najczęściej w okresie gotyku, renesansu, manieryzmu oraz baroku.Wykonywane były w formie reliefu lub pełnoplastycznej rzeźby. Wykorzystywane były także jako ozdoba fontann, gdzie stanowiły ujście strumienia wody oraz jako element groteski, ornametu chrząstkowo-małżowinowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskat

stolica Omanu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Omanu;

Maskat (arab. ‏مسقط‎ Masqaṭ) – stolica i największe miasto Omanu, położone w północnej części kraju.

Liczba ludności w 2015 roku wynosiła 1,3 miliona, z czego połowa to imigranci. Powierzchnia – 3500 km². Przez miasto przechodzi główna droga kraju Maskat – Salala. Na wschód znajduje się Zatoka Omańska (Morze Arabskie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskatczyk

mieszkaniec Maskatu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Maskatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maskatka

mieszkanka Maskatu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Maskatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maskil

zwolennik asymilacji i europeizacji Żydów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. zwolennik Haskali, popierający asymilację i europeizację Żydów;

Haskala (hebr. השכלה, „oświecenie”), oświecenie żydowskie – ruch intelektualny Żydów europejskich w późnych latach XVIII wieku, opowiadający się za przyjęciem przez nich oświeceniowych ideałów, integracją ze społecznościami nieżydowskimi, polepszeniem edukacji dotyczącej spraw świeckich, nauczaniem języka hebrajskiego i historii żydowskiej. Haskala rozpoczęła szerszy ruch asymilacji Żydów europejskich, którego skutkiem były m.in. pierwsze żydowskie ruchy polityczne i emancypacyjne. Zwolennicy haskali nazywani byli maskilami (hebr. מַשְׂכִילִים maskilim).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskirowka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. ogół działań dążących do wprowadzenia przeciwnika w błąd co do położenia żołnierzy i strategicznych obiektów oraz stanu uzbrojenia i sposobie prowadzenia działań wojennych, utożsamiany najczęściej z sowiecką lub rosyjską doktryną wojenną;

#### Źródła:

Wiktionary

# Masklaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kleisty

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zakalcowaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Maskloczki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. rodzaj klusek z tartych ziemniaków

#### Źródła:

Wiktionary

# Maśko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maskon

skupisko masy pod powierzchnią Księżyca, będące przyczyną nieregularności jego pola grawitacyjnego

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geol. astr. skupisko masy znajdować się pod powierzchnią księżyca lub planetaanety powodujące zaburzenie grawitacji

Maskon (z ang. mass concentrations) – skupisko masy, ośrodek o gęstości większej niż przeciętna, znajdujący się względnie płytko pod powierzchnią ciała niebieskiego. Maskony zostały zaobserwowane na Księżycu, Marsie i Merkurym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskonur

ptak z rodziny alk; upierzenie czarno-białe, charakterystyczny masywny dziób w żółte i czerwone karby z szarą nasadą; krótkie nogi z palcami spiętymi błoną pławną; zamieszkuje wybrzeża północnego Atlantyku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Fratercula arctica|Linnaeus|ref=tak., wodny ptak o krótkim, silnym i kolorowym dziobie występujący na północnych wybrzeżach Atlantyku;

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Fratercula|Brisson|ref=tak., rodzaj ptaka z rodziny alk;

Maskonur (zwyczajny) (Fratercula arctica) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny alk (Alcidae). Zamieszkuje wyspy, wybrzeża i wody północnego i środkowego Atlantyku oraz przyległych rejonów Oceanu Arktycznego. Mimo licznej populacji uznawany jest za gatunek narażony na wyginięcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskota

przedmiot mający przynosić szczęście

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: maskotka

(1.2) duża maskotka, człowiek przebrany za coś, głównie w celach reklamowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maskotka

1. przedmiot lub osoba, która ma przynosić szczęście;
2. zabawka, zwykle z pluszu;
3. przedmiot będący znakiem rozpoznawczym drużyny lub imprezy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, rzadziej ktoś, mające przynieść szczęście

(1.2) niewielka dziecięca zabawka z miękkiego materiału

(1.3) osoba przebrana za maskotkę (1.2), zwykle w celach reklamowych

(1.4) przedmiot stanowiący znak rozpoznawczy jakiegoś podmiotu

Maskotka (inaczej pluszak, przytulanka) – zabawka z tkaniny wypełniona miękkim materiałem, najczęściej przeznaczona dla dzieci. Maskotki mogą być wykonane przez producentów bądź własnoręcznie. Materiały z jakich są robione to najczęściej plusz, bawełna, len, dzianina, welur, polar.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamaskować)

(1.1) techn. czynić niedostrzegalnym, niewidocznym, używając jakiejś techniki zasłaniania

(1.2) psych. ukrywać prawdziwe stany wewnętrzne (zamiary, uczucia, itp.)

(1.3) chem. wiązać jony utrudniające reakcję analityczną w formę nieaktywną w określonych warunkach

(1.4) pot. wprowadzać obowiązek noszenia maseczek na twarzy z powodów epidemiologicznych

czasownik zwrotny niedokonany maskować się (dk. zamaskować się)

(2.1) psych. ukrywać swoje prawdziwe uczucia, usposobienie, zamiary, itp.

(2.2) techn. wojsk. zakrywać się czymś tak, aby nie być widocznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Maskowanie

przedmioty, urządzenia maskujące

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maskować.

- Maskowanie – inaczej przysłanianie
- Maskowanie – zjawisko zachodzące w układzie słuchowym polegające na podwyższeniu progu detekcji sygnału maskowanego w wyniku obecności innego sygnału
- Maskowanie – kamuflaż
- Maskowanie – w psychologii

Zobacz też: maska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskowaty

o twarzy: bez wyrazu, nieruchomy

#### Źródła:

SJP.pl

# Maskownica

1. płaski przyrząd ciemniowy do formatowania zdjęć;
2. osłona chłodnicy samochodowej; grill;
3. estetyczna osłona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. element nadwozia samochodu, który osłania i chroni znajdującą się za nim chłodnicę przed uszkodzeniami mechanicznymi, a także pełni funkcję estetyczną i ozdobną;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maskowy

przymiotnik od: maska

przymiotnik

(1.1) od: maska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maskujący

→ maskować

Patrz:maskować

#### Źródła:

SJP.pl

# Maskulatyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. rzeczownik będący nazwą o trwale ustalonym męskim rodzaju gramatycznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Maskulinizacja

wystąpienie u kobiety cech somatycznych męskich w następstwie nadmiaru hormonów o działaniu androgennym; wirylizacja

Maskulinizacja, wirylizacja – rozwój cech fizycznych typowych dla dorosłych mężczyzn u kobiet lub młodych chłopców. Większość zmian wirylizacyjnych jest powodowana przez androgeny. Termin „wirylizacja” jest stosowany w trzech kontekstach: prenatalne zróżnicowanie płciowe, zmiany poporodowe w okresie dojrzewania mężczyzn oraz nadmierne oddziaływanie androgenów u kobiet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maskulinizm

1. upodabnianie się kobiet do mężczyzn, zwłaszcza w ubiorze i zachowaniu;
2. manifestowanie męskich cech i przedstawianie męskiego punktu widzenia

Maskulinizm (od łac. masculinus – męski), także maskulizm – szereg ruchów społecznych i politycznych oraz ideologii, które łączy wspólny cel, jakim jest zdefiniowanie, uzyskanie i utrzymywanie równości płci pod względem społecznym, politycznym i ekonomicznym. Maskuliniści przyjmują stanowisko, że w społeczeństwie priorytetowo traktuje się kobiecy punkt widzenia oraz że mężczyźni są w nim traktowani nieuczciwie. Maskulinizm bywa skrótowo nazywany odwrotnością feminizmu (ang. reversal of feminism).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maskulinizować

1. nadawać cechy męskie;
2. zwiększać znaczenie i udział mężczyzn w stosunku do udziału kobiet;
3. tworzyć nazwę osobową wskazującą na rodzaj męski

#### Źródła:

SJP.pl

# Maskulinizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maskulinizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maskulinum

rodzaj męski; masculinum

#### Źródła:

SJP.pl

# Maślacz

1. wino węgierskie otrzymywane poprzez dolanie gorszych tokajów do pozostałych po dobrych tokajach osadów;
2. rzadko: jadalny grzyb leśny; maślak

Maślacz (od węg. máslás) – bardzo słodkie wino węgierskie (węgrzyn).

Rzadziej występowało też jako półwytrawne. Otrzymywano je poprzez dolewanie (kupażowanie) pośledniejszych win tokajskich do osadów pozostałych po tokajach wysokogatunkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maślaczek

zdrobnienie od: maślak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od maślak

Chalciporus Bataille (maślaczek) – rodzaj grzybów należący do rodziny borowikowatych (Boletaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maślak

jadalny grzyb z rodziny borowikowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. grzyb z rodzaju maślakowatych (nazwa systematyczna|Suillaceae|ref=tak.);

Suillus Gray (maślak) – rodzaj grzybów należący do rodziny maślakowatych (Suillaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maślakowate

rodzina grzybów z rzędu borowikowców

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. mikol. nazwa systematyczna|Suillaceae|ref=tak., rodzina grzybów w rzędzie borowikowców;

Maślakowate (Suillaceae Besl & Bresinsky) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie borowikowców (Boletales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maślakowaty

o cechach maślakowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maślakowy

→ maślak

Patrz:maślak

#### Źródła:

SJP.pl

# Maślan

pochodna kwasu masłowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu masłowego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maślaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: maślanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Maślanka

a) napój mleczny otrzymywany ze śmietany przy wyrabianiu z niej masła;
b) porcja tego napoju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. napój mleczny, pozostający ze śmietany po zrobieniu z niej masła;

(1.2) reg-pl|Kraków. bot. mydlnica lekarska

Maślanka – fermentowany napój mleczny. Dawniej uzyskiwany podczas wytwarzania masła, w procesie oddzielenia się cząsteczek tłuszczu od kwaśnej śmietany. We współczesnym mleczarstwie maślanka produkowana jest ze słodkiej śmietanki.

Maślanka jest produktem lekkostrawnym, pobudzającym wydzielanie żółci i soków trawiennych. Ma orzeźwiający, śmietankowo-orzechowy, lekko kwaśny smak. Dawniej na wsiach, wytwarzane metodami tradycyjnymi maślanka i kefir były jednymi z podstawowych letnich napojów mleczarskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maślankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maślankowy

przymiotnik od: maślanka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z maślanką, dotyczący maślanki; zawierający maślankę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maślany

zrobiony z masła, zawierający masło; mający kolor masła

przymiotnik

(1.1) kulin. zrobiony z wykorzystaniem masła

(1.2) z wyglądu, koloru przypominający masło, mający konsystencję masła

(1.3) przen. ślamazarny

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od maślan

Maślany – związki chemiczne, sole lub estry kwasu masłowego o wzorze ogólnym (C3H7COO)aXa

  gdzie:
  X – (i) atom metalu (sole) lub (ii) grupa alkilowa lub arylowa (estry)
  a – wartościowość metalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maślarnia

zakład, w którym się wyrabia masło; masłownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Maślarski

dotyczący produkcji masła

#### Źródła:

SJP.pl

# Maślarz

przestarzale: osoba zajmująca się wyrobem i sprzedażą masła

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. zob. maślak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maśleszka

gatunek lilii o podłużnych, łopatkowatych i omszonych liściach, rosnący w Europie i Azji, uprawiany jako roślina ozdobna i lecznicza, w Polsce chroniony; złotogłów, lilia złotogłów

#### Źródła:

SJP.pl

# Maśliński

nazwisko

Maśliński, Maślińska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 800 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Karol Maśliński (ur. 28 listopada 1961 w Bielawie) – prezydent Zgierza w latach 2002-06.
- Stanisław Maśliński (ur. 1889, zm. 1969), ksiądz katolicki, kanonik Kapituły Katedralnej w Katowicach, prałat, rektor Wyższego Śląskiego Seminarium Duchownego w Krakowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maślisty

przypominający masło

#### Źródła:

SJP.pl

# Maślnica

maselnica, masielnica;
1. urządzenie do wyrobu masła; kierznia, kierzanka;
2. potocznie: duża maślniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proste urządzenie do ręcznego wyrabiania masła ze śmietany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maślniczka

naczynie, w którym podaje się masło; maselniczka, masielniczka

Maselnica (masielnica, maśniczka, maślniczka) – urządzenie do ręcznego wytwarzania masła. W Polsce stosowana w gospodarstwach wiejskich jeszcze w XX wieku.

Pierwsze maselnice wzorowane na beczkach z klepek skonstruowali w 1839 roku Amerykanie Disprow i Wizard.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maślok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. gw-pl|Śląsk Cieszyński. maślak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. gw-pl|Śląsk Cieszyński. ślamazara, ciamajda

#### Źródła:

Wiktionary

# Maslow

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Abraham Maslow – amerykański psycholog
- James Maslow – amerykański aktor, tancerz, autor tekstów i piosenkarz

Zobacz też:

- Masłow

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masmix

margaryna firmy Masmix

Masmix – połączenie masła z margaryną. Na rynku polskim od 1992. Jest produkowany przez zakład Bunge Polska Sp. z o.o. w Karczewie. W 2002 roku Raisio wprowadził Masmix kulinarny, płynną margarynę do pieczenia, smażenia i gotowania potraw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masnawi

perska forma poetycka

Masnawi (arabski: مثنوي, perski: مثنوی) – to rodzaj wiersza o rymach parzystych. Każdy z wersów (bejt) składa się z dwóch połówek (mesra’), w których rymy układają się w schemat aa/bb/cc. Forma masnawi nie stawia ograniczeń dotyczących długości tekstu, przez co często wykorzystywana była w poematach epickich i dydaktycznych. Uważana jest za rdzennie perską formę literacką, choć wiersze i poematy w masnawi powstały również w językach arabskim, tureckim, kurdyjskim i urdu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. gw-pl|Śląsk Cieszyński. tęga kobieta

#### Źródła:

Wiktionary

# Maśniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. maselnica do wyrobu masła

Maselnica (masielnica, maśniczka, maślniczka) – urządzenie do ręcznego wytwarzania masła. W Polsce stosowana w gospodarstwach wiejskich jeszcze w XX wieku.

Pierwsze maselnice wzorowane na beczkach z klepek skonstruowali w 1839 roku Amerykanie Disprow i Wizard.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Masność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tłuszcz

#### Źródła:

Wiktionary

# Masny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Bukowina, Podhale, Lwów, Śląsk Cieszyński, Zaolzie. tłusty

(1.2) slang. bardzo dobry, całkiem fajny, niezły

Masny – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 4688 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 658 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Masny plasuje się na 190. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 510.).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Masochista

1. w medycynie: człowiek odczuwający rozkosz płciową pod wpływem bólu fizycznego lub psychicznego, zadawanego przez partnera seksualnego;
2. przenośnie: człowiek odczuwający przyjemność w umyślnym zadawaniu sobie cierpień fizycznych lub psychicznych, w wyszukiwaniu sobie problemów, kłopotów albo w biernym poddawaniu się im; ofiara, męczennik, cierpiętnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. psych. człowiek znajdujący satysfakcję w odczuwaniu cierpienia

(1.2) seks. człowiek odczuwający satysfakcję seksualną, gdy partnerką lub partnerem znęcają się nad nim

Masochizm – rodzaj preferencji seksualnych, w którym jednostka odczuwa podniecenie seksualne w sytuacjach, kiedy zadawany jest jej fizyczny i psychiczny ból lub gdy jest poniżana. Masochizm może być uznany za zaburzenie, jeśli jednostka odczuwa w związku z nim poczucie winy, lęk, rozpacz i jeśli zaburza on funkcjonowanie w innych sferach życia. W historycznych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych był zawsze uznawany za zaburzenie, uległo to zmianie w klasyfikacjach ICD-11 i DSM-5.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masochistka

1. w medycynie: kobieta odczuwająca rozkosz płciową pod wpływem bólu fizycznego lub psychicznego, zadawanego przez partnera seksualnego;
2. przenośnie: kobieta odczuwająca przyjemność w umyślnym zadawaniu sobie cierpień fizycznych lub psychicznych, w wyszukiwaniu sobie problemów, kłopotów albo w biernym poddawaniu się im; ofiara, męczennica, cierpiętnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. forma żeńska od: masochista; kobieta znajdująca upodobanie w masochizmie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masochistyczny

odnoszący się do odczuwania przyjemności seksualnej pod wpływem bólu

#### Źródła:

SJP.pl

# Masochizm

zboczenie polegające na doznawaniu przyjemności seksualnej pod wpływem bólu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyjemność w zadawaniu sobie bólu lub w poddawaniu się bolesnym praktykom;

(1.2) psych. seks. zboczenie seksualne, które polega na odczuwaniu satysfakcji seksualnej pod wpływem bólu lub upokorzenia

Masochizm – rodzaj preferencji seksualnych, w którym jednostka odczuwa podniecenie seksualne w sytuacjach, kiedy zadawany jest jej fizyczny i psychiczny ból lub gdy jest poniżana. Masochizm może być uznany za zaburzenie, jeśli jednostka odczuwa w związku z nim poczucie winy, lęk, rozpacz i jeśli zaburza on funkcjonowanie w innych sferach życia. W historycznych klasyfikacjach zaburzeń psychicznych był zawsze uznawany za zaburzenie, uległo to zmianie w klasyfikacjach ICD-11 i DSM-5.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mason

członek masonerii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek masonerii, stowarzyszenia masońskiego

- Masoneria – inaczej wolnomularstwo lub sztuka królewska to ponadnarodowy ruch etyczny

Miejscowości w USA:

- Mason – miejscowość w stanie Illinois, w hrabstwie Effingham
- Mason – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Warren
- Mason – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Ingham
- Mason – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Hillsborough
- Mason – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Tipton
- Mason – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Mason
- Mason – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Mason
- Mason – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Bayfield
- Mason – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Bayfield

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masoneria

tajne stowarzyszenie międzynarodowe mające na celu duchowe doskonalenie jednostki, zbratanie wszystkich ludzi i walkę z przesądami; wolnomularstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) międzynarodowe, elitarne stowarzyszenie o specyficznych strukturach organizacyjnych, które swe pryncypia i idee wyraża za pośrednictwem rozbudowanej symboliki i rytuałów;

Wolnomularstwo, masoneria lub sztuka królewska – międzynarodowy ruch społeczny o charakterze dyskretnym, mający na celu duchowe doskonalenie człowieka i braterstwa ludzi różnych religii, narodowości i poglądów, ruch etyczny, głoszący osiągnięcie celu dzięki przekazywaniu na drodze inicjacyjnej szczególnej metody wewnętrznego i społecznego rozwoju. Ruch ten charakteryzuje się istnieniem trójkątów masońskich, lóż wolnomularskich, obediencji oraz rozbudowanej symboliki i rytuałów. Masoneria obrosła licznymi legendami i bywa piętnowana przez rozmaite spiskowe teorie na swój temat. Nauka badająca historię wolnomularską i idee wolnomularskie nazywa się masonologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masonika

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. dokumenty, teksty rękopiśmienne i druki dotyczące masonerii

#### Źródła:

Wiktionary

# Masonka

członkini stowarzyszenia masońskiego; wolnomularka, farmazonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini stowarzyszenia masońskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masonolog

badacz historii wolnomularstwa i idei wolnomularskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Masonologia

nauka badająca historię wolnomularstwa i idee wolnomularskie

Masonologia – nauka zajmująca się badaniem historii wolnomularskiej i idei wolnomularskich.

Termin ten jako pierwszy zaproponował francuski badacz Alec Mellor. Uznanie masonologii za samodzielną dyscyplinę zaowocowało w ostatnich dziesięcioleciach obszerną literaturą przedmiotu odpowiadającą aktualnym wymogom i rygorom naukowym, opartą na pogłębionych, źródłowo ugruntowanych badaniach. Mająca za podstawę szeroko rozumianą historię społeczną traktuje ona swoją konkretną tematykę w powiązaniu z panującymi w omawianej epoce prądami filozoficznymi, religijnymi i społecznymi.Szczególnie dobrze rozwinięta jest w Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, gdzie przy Wolnym Uniwersytecie Brukselskim istnieje specjalny instytut, i Niemczech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masonologiczny

→ masonologia

Patrz:masonologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Masonoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o masonerii

#### Źródła:

SJP.pl

# Masonoznawczy

związany z nauką o masonerii

#### Źródła:

SJP.pl

# Masonoznawstwo

nauka o masonerii

#### Źródła:

SJP.pl

# Masoński

dotyczący masona, masonów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z masonerią, dotyczący masonerii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masońskość

→ masoński

Patrz:masoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Masora

żydowski system wiernego przekazywania wymowy hebrajskiego tekstu biblii

Masora (hebr. ‏מסורה‎) – zbiór ustalonych reguł, wypracowany przez żydowskich uczonych na podstawie prac i systemu studiów nad tekstem biblijnym, których celem jest zachowanie i przekazanie tekstu biblijnego w niezmienionym pod każdym względem kształcie. Hebrajskie słowo masora pochodzi prawdopodobnie od asar („więzy”, „okowy”) i masar („podawanie”, „przekazywanie”) przez co wskazuje na przekazywanie tradycji biblijnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masoreci

jeden z uczonych żydowskich, którzy w VIII–X w. odtworzyli i ujednolicili tekst Biblii

Masoreci (hebr. ‏‎, czyt. baʽalé hammasoráh, „panowie tradycji”) – żydowscy uczeni Tory, którzy między VI a XI wiekiem stworzyli system zapisu samogłosek w alfabecie hebrajskim oraz opracowali oficjalny tekst Biblii hebrajskiej znany jako tekst masorecki. Działalność masoretów była skupiona wokół dwóch głównych szkół masoreckich – babilońskiej i palestyńskiej, różniących się sposobem zapisu znaków samogłoskowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masorecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z masoretami, dotyczący masoretów

#### Źródła:

Wiktionary

# Masoreta

jeden z uczonych żydowskich, którzy w VIII–X w. odtworzyli i ujednolicili tekst Biblii

#### Źródła:

SJP.pl

# Masoretyczny

→ masoreta

Patrz:masoreta

#### Źródła:

SJP.pl

# Masorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żona masarza

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mucha składająca jajka na mięsie

#### Źródła:

Wiktionary

# Masorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rzeźnik

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sklep mięsny

#### Źródła:

Wiktionary

# Masospondyl

rodzaj dinozaura z infrarzędu prozauropodów

Masospondyl (Massospondylus) – rodzaj prozauropoda z rodziny masospondyli (Massospondylidae).

Żył we wczesnej jurze (ok. 200-185 mln lat temu) na obecnych terenach Afryki. Długość ciała do 6 m. Jego szczątki znaleziono w Republice Południowej Afryki oraz być może w Zimbabwe. W 1985 roku opisano skamieniałości odkryte w Arizonie (Stany Zjednoczone), które pierwotnie przypisano zwierzęciu z rodzaju Massospondylus; występowanie przedstawicieli tego rodzaju na terenach zarówno dzisiejszej Afryki, jak i Ameryki Północnej interpretowano jako dowód na kosmopolityczny charakter wczesnojurajskich faun dinozaurów. Odkrycie większej liczby skamieniałości zauropodomorfa z Arizony, w połączeniu z rezultatami analizy kladystycznej Rowe'a, Suesa i Reisza (2011), wykazało, że zwierzę to należy do odrębnego rodzaju, nazwanego Sarahsaurus; tym samym Massospondylus jest rodzajem znanym wyłącznie z południowej Afryki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masospondyle

rodzina dinozaurów z infrarzędu prozauropodów

Masospondyle (Massospondylidae) – rodzina dinozaurów z infrarzędu prozauropodów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masować

środowiskowo: budować masę mięśniową

czasownik przechodni niedokonany (dk. wymasować)

(1.1) wykonywać masaż

(1.2) przest. gromadzić w jednym miejscu

czasownik zwrotny niedokonany masować się (dk. wymasować się)

(2.1) masować (1.1) swoje ciało

(2.2) być masowanym (1.1)

(2.3) wykonywać masaż sobie nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|masować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Masowcowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z masowcem, dotyczący masowca

#### Źródła:

Wiktionary

# Masowiec

statek przeznaczony do przewozu towarów masowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek handlowy przystosowany do masowego przewozu suchych, sypkich ładunków luzem;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. przest. ktoś, kto należy do mas, niezorganizowany w strukturach

(2.2) środ. przest. działacz partyjny pracujący z „masami robotniczymi”

Masowiec – statek wodny, przeznaczony do przewozu suchych ładunków luzem, tj. bez opakowania, wsypywanych bezpośrednio do ładowni, jak np. węgiel, ruda, nawozy mineralne, zboża, siarka granulowana itp. Masowce używane są też bardzo często do przewozu ładunków półmasowych (break-bulk), czyli np. blach (także w kręgach), stali w innej postaci (szyn, kęsów hutniczych), drewna pakietyzowanego, papieru w rolach, a także kontenerów (masowco-kontenerowce) (zobacz też: kontenerowiec).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masówka

1. masowe zgromadzenie ludzi celem przedyskutowania jakichś wydarzeń lub wyrażenia swoich poglądów na ich temat, przeprowadzenia jakiegoś zorganizowanego działania, np. imprezy rekreacyjnej; wiec;
2. towar tego samego rodzaju produkowany w dużych ilościach;
3. utwór artystyczny o niewielkiej wartości, przeznaczony dla przeciętnego odbiorcy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. produkt masowej produkcji

(1.2) daw. środ. polit. zebranie masowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masowo

przysłówek

(1.1) w sposób masowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Masowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co masowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Masowy

1. obejmujący bardzo dużą liczbę ludzi, zwierząt lub rzeczy, np. masowe wędrówki, masowy wykup czegoś;
2. przeznaczony dla bardzo dużej liczby ludzi, np. masowa produkcja

przymiotnik

(1.1) obejmujący, dotyczący dużej liczbę ludzi, zwierząt lub przedmiotów

(1.2) przeznaczony, skierowany do dużej liczby ludzi, zwierząt lub przedmiotów

(1.3) fiz. dotyczący masy w znaczeniu fizycznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Massachusetts

[czytaj: masaczusets] stan w Stanach Zjednoczonych

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. jeden ze stanów USA, położony w północno-wschodniej części, na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego, ze stolicą w Bostonie;

Massachusetts (wym. /ˌmæsəˈtʃuːsɪts/; pełna nazwa: Commonwealth of Massachusetts, „Wspólnota Massachusetts”) – jeden ze stanów USA, położony w regionie Nowej Anglii na wybrzeżu Oceanu Atlantyckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Massalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Massenet

[czytaj: masNE] nazwisko, m.in. Jules Massenet (1842-1912) - kompozytor francuski

Osoby o tym nazwisku:

- André Joseph Emmanuel Massenet – francuski generał
- Jules Massenet – francuski kompozytor i pianista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masseo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mastaba

staroegipski grobowiec złożony z części naziemnej i podziemnej wraz z komorą grobową, do której prowadzi pionowy szyb

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archeol. grobowiec egipski w kształcie ściętego ostrosłupa;

Mastaba (arab. ława) – rodzaj grobowca spotykanego w starożytnym Egipcie, mającego kształt ściętego ostrosłupa na prostokątnym planie.

Mastaba składa się z murowanej części nadziemnej oraz podziemnej komory grobowej, połączonych pionowym szybem, który po pogrzebie zasypywano i maskowano.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mastadenowirus

wirus szeroko rozpowszechniony w przyrodzie, występujący w wielu odmianach, u człowieka najczęściej wywołujący łagodne infekcje dróg oddechowych o objawach przeziębienia; adenowirus

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastalerz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Mastalerz – polski aktor
- Halina Mastalerz – polska robotnica, posłanka na Sejm
- Jan Mastalerz – polski wojskowy
- Kazimierz Mastalerz – polski wojskowy
- Konstanty Mastalerz – polski wojskowy
- Lech Mastalerz – polski urzędnik
- Marcin Mastalerz – polski dziennikarz i autor książek
- Norbert Mastalerz – polski samorządowiec
- Przemysław Mastalerz – polski chemik
- Stanisław Mastalerz – polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastalski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Mastalski − rzymskokatolicki duchowny, teolog, wykładowca akademicki
- Ryszard Mastalski − polski prawnik
- Stanisław Mastalski − polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastektomia

chirurgiczne usunięcie piersi wykonywane najczęściej u kobiet chorych na nowotwór złośliwy; odjęcie piersi, mammektomia, mammotomia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczne usunięcie piersi;

Mastektomia (z gr. μαστός „pierś”, oraz ἐκτομή „wycięcie“) – chirurgiczne usunięcie jednej lub obu piersi, w całości lub częściowo. Mastektomia jest zazwyczaj przeprowadzana w celu leczenia lub profilaktyki raka piersi, chociaż poddają się jej również osoby transpłciowe, w szczególności trans mężczyźni, w ramach operacyjnej korekty płci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Master

kierownik biegu myśliwskiego w zawodach konnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. w zawodach hipicznych: kierownik biegu myśliwskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) film. wzorcowy zapis materiału filmowego

(2.2) film. kopia z zarejestrowanym masterem (2.1)

(2.3) film. całościowe ujęcie sceny w szerokim planie

Master – amerykańska grupa muzyczna wykonująca death metal, zaliczana do prekursorów gatunku. Powstała 1983 roku w Chicago w stanie Illinois w USA, występując do 1985 roku pod nazwą Death Strike.

Debiutancki album grupy pt. Master był rejestrowany dwukrotnie. Pierwsze nagranie miało miejsce we współpracy z Jimem Martinellim (gitara) oraz Aaronem Nickeasem (perkusja). Nagrania jednak nie zostały zaakceptowane przez wytwórnie płytową Nuclear Blast. Ponownie partie perkusji zrealizował Bill Schmidt, natomiast ślady gitar Chris Mittleburn, zmodyfikowany album został wydany w 1990 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mastercard

[czytaj: masterkart] międzynarodowa organizacja zrzeszająca instytucje wydające karty płatnicze

Mastercard Inc. – spółka i organizacja członkowska zrzeszająca ponad 25 000 instytucji finansowych wydających karty płatnicze sygnowane marką i logo Mastercard, Maestro oraz Cirrus.

Organizację założyło kilka banków amerykańskich (United California Bank, Wells Fargo, Crocker National Bank, Bank of California), jako konkurencję dla podobnej organizacji BankAmericard (założonej przez Bank of America, przekształconej później w Visę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastering

proces przygotowania wzorca do produkcji opartych na nim płyt CD

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału;

Mastering – końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału. Ma to na celu ujednolicenie brzmienia wszystkich utworów (zwłaszcza, gdy materiał nagrywany był w różnych studiach) oraz dostosowanie brzmienia materiału do obowiązujących standardów. Podstawą dla masteringu jest poprzednio przeprowadzone, poprawnie brzmiące miksowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masteringowy

przymiotnik od: mastering

przymiotnik

(1.1) związany z masteringiem, dotyczący masteringu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masterka

→ master

Patrz:master

#### Źródła:

SJP.pl

# Masternak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Masterować

przygotowywać wzorzec do masowej produkcji nośników dźwięku

#### Źródła:

SJP.pl

# Masterplan

strategiczny plan rozwoju

Masterplan – niemiecki zespół muzyczny wykonujący melodyjny power metal. Powstał w 2001 roku w Hamburgu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masters

nazwisko

## Sport

- Masters – jeden z 3 najważniejszych turniejów snookera, część Triple Crown
- ATP Tour Masters 1000 – seria 9 wielkich turniejów tenisowych
- ATP Finals (dawniej Tennis Masters Cup) – turniej tenisowy kończący sezon
- Masters Tournament (The Masters, The U.S. Masters) – jeden z czterech największych turniejów golfowych mężczyzn
- Masters — turniej darta organizowany przez federację PDC
- masters – kategoria wiekowa dla lekkoatletów powyżej 35. roku życia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastershot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. długie ujęcie realizowane bez cięć montażowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Masthew

potocznie: rzecz postrzegana za taką, którą musi się mieć; must have

#### Źródła:

SJP.pl

# Masthewowy

[czytaj: masthewowy] potocznie: taki, którego trzeba mieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastif

pies obronny z grupy dogów; mastiff, mastyf

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psa charakteryzującego się masywną budową ciała, o pomarszczonym czole i obwisłych uszach;

Mastif, mastyf (ang. mastiff) – nazwa stosowana dla kilku ras psa z grupy molosów w typie doga, charakteryzujących się masywną budową ciała (szeroka klatka piersiowa, mocne kończyny, duża głowa z krótkim, szerokim pyskiem). Według słownikowej definicji nazwy mastif psy te charakteryzują się płową sierścią, ale umaszczenie współczesnych mastifów bywa też inne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mastiff

pies obronny z grupy dogów; mastif, mastyf

- Mastiff – izraelski bezzałogowy aparat latający
- Mastiff – brytyjski transporter opancerzony, odmiana pojazdu Cougar konstrukcji amerykańskiej
- HMS „Mastiff” – nazwa kilku brytyjskich okrętów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastiffowy

przymiotnik od: mastiff (mastif, mastyf); mastifowy; mastyfowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastifowy

przymiotnik od: mastif (mastiff, mastyf); mastiffowy; mastyfowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastika

napój alkoholowy zaprawiany mastyksem (żywicą z drzewa pistacji kleistej) i olejkiem anyżkowym; w Macedonii trunek narodowy, w Bułgarii pijany z likierem miętowym

Mastika (gr. μαστίχα, μαστιχάτο; czyt. mastícha, masticháto) – popularny słodki likier z greckiej wyspy Chios, który produkowany jest poprzez połączenie destylatu kryształów mastyksu (żywicy z śródziemnomorskiego drzewa pistacji kleistej) z czystym alkoholem i cukrem. Jest tradycyjnym greckim produktem, a na wyspie, z której pochodzi, spożywa się go od stuleci. Jego nazwa pochodzi od mastyksu; w języku greckim nazwy mastiki i mastyksu brzmią tak samo i są identycznie zapisywane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastka

wydzielina zbierająca się pod napletkiem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. mazista, serowata wydzielina gruczołów apokrynowych gromadząca się na zewnętrznych narządach płciowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mastocyt

komórka tuczna w tkance łącznej mająca zdolność wytwarzania heparyny

Komórki tuczne, mastocyty, labrocyty – komórki tkanki łącznej oraz błon śluzowych, mające okrągły lub owalny kształt, powstające z prekursorów szpikowych, do miejsca ostatecznego osiedlenia niedojrzałe docierają wraz z krwią. W tkankach docelowych ostatecznie dojrzewają.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastodont

1. prehistoryczny ssak z rzędu trąbowców, pokrojem zbliżony do słonia;
2. osoba aktywna zawodowo dłużej niż jej rówieśnicy; dinozaur;
3. osoba staromodna, staroświecka, nienowoczesna; dinozaur;
4. coś przestarzałego;
5. coś wielkiego, bardzo dużych rozmiarów; olbrzym, kolos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. słoniopodobne zwierzę kopalne;

(1.2) przen. osoba wykonująca zawód dłużej niż średnia

(1.3) przen. głównie pejor. osoba żyjąca dawnymi obyczajami, stylem myślenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przen. pejor. coś o przestarzałej organizacji lub konstrukcji

(2.2) przen. coś wielkiego, o pokaźnych gabarytach

Mastodonty – nazwa, którą do niedawna określano niemal wszystkie wymarłe trąbowce nienależące do rodziny słoniowatych (Elephantidae). Zaliczano tu przedstawicieli rodzin: Mammutidae, Amebelodontidae oraz Gomphotheriidae. Obecnie jedynie przedstawicieli rodziny Mammutidae nazywa się mastodontami. Budowa zębów trzonowych tych ssaków świadczy, że w przeciwieństwie do większości właściwych słoniowatych podstawą ich pokarmu były liście drzew lub inne miękkie części roślin, w tym prawdopodobnie również roślinność wodna. Właściwe słonie odżywiają się głównie twardymi trawami, więc ich trzonowce są płaskie i z dużą ilością jarzm, co umożliwia dokładne rozcieranie pokarmu bogatego w twarde składniki (krzemionkę). Zęby mastodontów miały zupełnie odmienną formę. Posiadały kilka wysokich guzków nadających się do rozcierania bardziej miękkiego pokarmu. Liczba guzków i budowa zębów trzonowych to bardzo ważne cechy, umożliwiające określenie przynależności systematycznej tych trąbowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mastodontowy

przymiotnik od: mastodont

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastodonzaur

wymarły olbrzymi płaz tarczogłowy, żyjący w Europie w późnym triasie

Mastodonzaur (Mastodonsaurus – „jaszczur z brodawkowatym zębem”) – środkowo-triasowy płaz tarczogłowy z rodziny kapitozaurów, które przed nastaniem ery dinozaurów były jednymi z czołowych drapieżników. Żył na terenie obecnej Europy oraz Afryki Północnej ok. 235–230 mln lat temu. Został tak nazwany, ponieważ początkowo paleontolodzy sądzili, że to krokodyl – ze względu na wielkość oraz obecność kostnych guzków w skórze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastolog

specjalista w zakresie ekologii, biologii i systematyki ssaków

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) biol. zob. teriolog.

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) biol. specjalistka w dziedzinie mastologii

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia (gr. θηριον thērion „dzikie zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mastologia

dział zoologii, nauka o ssakach; mammologia; teriologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zob. teriologia.

Teriologia, mammologia, mammalogia, mastologia (gr. θηριον thērion „dzikie zwierzę”, od θηρ thēr, θηρος thēros „zwierzę”; λογος logos „słowo, dyskusja”) – dział zoologii zajmujący się ssakami (Mammalia), ich budową, ekologią, systematyką, rozmieszczeniem (zoogeografia), ewolucją i biologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mastopatia

Mastopatia, inaczej dysplazja sutka – hormonozależne zmiany rozrostowe i zanikowe miąższu gruczołu sutkowego leżące u podstaw różnorodnych schorzeń.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mastrid

potocznie: książka postrzegana za taką, którą trzeba przeczytać; must read

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastroianni

[czytaj: mastrojani] nazwisko, m.in. Marcelo Mastroianni (1924-1996) - włoski aktor filmowy

- Umberto Mastroianni – rzeźbiarz
- Pat Mastroianni – kanadyjski aktor
- Marcello Mastroianni – aktor włoski
- Chiara Mastroianni – aktorka francuska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastrychcki

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z mastrychtem, dotyczący mastrychtu

#### Źródła:

Wiktionary

# Mastrycht

w geologii: najmłodszy, szósty wiek późnej kredy, trwający około 5 milionów lat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. najmłodszy wiek późnej kredy, trwający 70,6 – 65,5 milionów lat temu;

Mastrycht (ang. Maastrichtian)

- w sensie geochronologicznym – szósty, najmłodszy, wiek późnej kredy, trwający około 6,1 milionów lat (od 72,1 ± 0,2 do 66,0 mln lat temu). Mastrycht jest młodszy od kampanu a starszy od danu (paleocen).

- w sensie chronostratygraficznym – szóste, najwyższe, piętro górnej kredy, wyższe od kampanu a niższe od danu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masturbacja

podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; ipsacja, onanizm, onania, samogwałt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. onanizm.

Masturbacja – pobudzanie własnych narządów płciowych w celu wywołania u siebie pobudzenia seksualnego. Może, lecz nie musi, prowadzić do osiągnięcia orgazmu. Termin obejmuje stymulację za pomocą dłoni, przedmiotów codziennego użytku, a także za pomocą akcesoriów, takich jak wibratory czy sztuczne pochwy. Masturbacja odbywa się bez udziału partnera lub przy jego wyłącznie biernym udziale. Istnieje pojęcie wzajemnej masturbacji, które dotyczy sytuacji z aktywnym udziałem partnera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masturbacyjny

związany z masturbacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z masturbacją, dotyczący masturbacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masturbant

osoba zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; onanista, masturbator

#### Źródła:

SJP.pl

# Masturbantka

kobieta zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; onanistka, masturbatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Masturbantyzm

rzadko: podrażnianie własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; masturbacja, onanizm, samogwałt, ipsacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Masturbator

przyrząd do podrażniania własnych narządów płciowych w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. środ. onanista

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) przyrząd, urządzenie do masturbacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masturbatorka

kobieta zaspokajająca się seksualnie bez udziału partnera; masturbantka, onanistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Masturbować

1. podrażniać narządy płciowe partnera; onanizować;
2. masturbować się - podrażniać własne narządy płciowe w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych; onanizować się

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pobudzać narządy płciowe w celu wywołania rozkoszy seksualnej – bez udziału partnera lub z jego wyłącznie biernym udziałem

czasownik zwrotny niedokonany masturbować się

(2.1) masturbować (1.1) samego siebie

(2.2) masturbować (1.1) siebie wzajemnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masturbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|masturbować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mastyf

pies obronny z grupy dogów; mastif, mastiff

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. mastif

Mastif, mastyf (ang. mastiff) – nazwa stosowana dla kilku ras psa z grupy molosów w typie doga, charakteryzujących się masywną budową ciała (szeroka klatka piersiowa, mocne kończyny, duża głowa z krótkim, szerokim pyskiem). Według słownikowej definicji nazwy mastif psy te charakteryzują się płową sierścią, ale umaszczenie współczesnych mastifów bywa też inne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mastyfowy

przymiotnik od: mastyf (mastif, mastiff); mastifowy; mastiffowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastygonema

rzęska na powierzchni wici ruchliwych komórek eukariotów

Mastygonemy – cienkie, delikatne włoski, pokrywające wici niektórych ruchliwych wiciowców (Flagellata), glonów (Algae) i grzybopodobnych lęgniowców (Oomycota). Powstają na pęcherzykach aparatu Golgiego. Są strukturami homologicznymi do łusek na wiciach.

U lęgniowców mastygonemy występują na wiciach zarodników pływkowych. Pływki te mają dwie nierówne wici. Mastygonemy w dwóch rzędach występują na krótszej, skierowanej do tyłu wici.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastyka

rodzaj żywicy stosowanej m.in. do wyrobu lakierów i farb

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastykowiec

drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych, o drobnych, żółtych lub białych kwiatach zebranych w wiechy i kulistych owocach, rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastykowy

przymiotnik od: mastyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mastyks

żywica otrzymywana z drzewa mastyksowego

Mastyks, łzy Chios (gr. Μαστίχα) – miękka, aromatyczna żywica naturalna, pozyskiwana z balsamu wyciekającego z drzewa pistacji kleistej (Pistacia lentiscus), rosnącego w obszarze śródziemnomorskim.

Mastyks występuje (w zależności od pochodzenia) w kilku rodzajach:

- chioski,
- lewantyński,
- bombajski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mastyksowy

zawierający mastyks (rodzaj żywicy)

przymiotnik

(1.1) dotyczący mastyksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maswerk

element dekoracyjny architektury gotyckiej złożony z kół, odcinków koła, stylizowanych trójliści

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. element dekoracyjny złożony z liści, łuków i kół, charakterystyczny dla gotyku;

Maswerk (z niem. Maßwerk) – dekoracyjny, geometryczny wzór architektoniczny odkuty z kamienia lub zrobiony z cegieł, używany do wypełnienia górnej części gotyckiego okna, przeźrocza, rozety itp. Występuje także jako dekoracja ścian, murów, wimperg, blend - taki element jest nazywany ślepym maswerkiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maswerkowy

przymiotnik od: maswerk

#### Źródła:

SJP.pl

# Masy

zbiorowisko, społeczeństwo, świat pracy, lud

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przen. polit. publ. duża ilość ludzi, spora część społeczeństwa

(1.2) przen. pejor. część społeczeństwa o niewybrednych, niewyszukanych gustach i upodobaniach

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: masa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masykot

czerwonawy lub żółty tlenek ołowiu

#### Źródła:

SJP.pl

# Masynissa

władca Numidii, żyjący w latach: ok. 240-149 p.n.e.

Masynissa, Masinissa lub Massinissa (ur. ok. 238 p.n.e., zm. ok. 148 p.n.e.) – król Numidów Wschodnich (tj. Massyliów), których państwo obejmowało wschodnią część Algierii i zachodnią połać Tunezji. Stolicą było miasto Cyrta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masyrować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nacierać

#### Źródła:

Wiktionary

# Masyw

grupa gór posiadająca podobną rzeźbę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. geol. grupa gór mająca podobną rzeźbę

(1.2) książk. wielka, potężna bryła lub zwarta masa czegoś zajmująca znaczny obszar w przestrzeni

(1.3) techn. pierścień gumowy zamocowany na stałe na obręczy koła pojazdu; ogumienie pełne

- masyw górski
- ogumienie pełne, zwane masywem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masywnie

przysłówek

(1.1) w sposób masywny

#### Źródła:

Wiktionary

# Masywniej

stopień wyższy od przysłówka: masywnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Masywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: masywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Masywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest masywne; cecha tych, którzy są masywni

#### Źródła:

Wiktionary

# Masywny

1. mający solidną budowę i dużą masę; potężny, mocny, zwalisty;
2. wypełniony wewnątrz; lity, pełny

przymiotnik

(1.1) o mocnej budowie i dużym ciężarze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masywowy

→ masyw

Patrz:masyw

#### Źródła:

SJP.pl

# Masz

1. być właścicielem, dysponować czymś;
2. być wyposażonym w coś;
3. zawierać coś, składać się z czegoś;
4. pozostawać z kimś lub czymś w określonej relacji;
5. doznawać czegoś, chorować na coś;
6. być do czegoś obowiązanym;
7. mieć się - czuć się jakoś, być w jakimś stanie, położeniu, nastroju

wykrzyknik

(1.1) zachęcający do wzięcia czegoś

(1.2) zachęcający do spróbowania zjedzenia, napicia się czegoś

(1.3) żądający wykonania określonej czynności lub jej zaprzestania

(1.4) wykrzykiwany przy biciu kogoś

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. oznajm. od mieć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masza

1. rosyjskie imię żeńskie;
2. rosyjskie zdrobnienie imienia Maria

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maszal

przypowieść lub baśń biblijna, w której bohaterami są rośliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszcik

zdrobnienie od: maszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od maszt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maścić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszczoki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. ziemniaki pieczone w popiele

(1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. ziemniaki okraszone słoniną

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszczyk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Łukasz Maszczyk – polski bokser
- Zygmunt Maszczyk – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maszenki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zapałki

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszer

przewodnik psiego zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kynol. sport. przewodnik psiego zaprzęgu;

Maszer – osoba będąca przewodnikiem psiego zaprzęgu bez względu na rodzaj środka lokomocji ciągniętego przez psa lub psy. Najczęściej są to sanie, także wózki, skutery, rowery, hulajnogi i zawodnicy na nartach. W wyścigach psich zaprzęgów mężczyźni i kobiety są klasyfikowani razem.Najpopularniejszymi maszerami są osoby biorące udział w wyścigach psich zaprzęgów, w których psy ciągną sanie. Zaliczyć do nich można:

- Martina Busera,
- Lance'a Mackeya,
- Ricka Swensona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszerka

→ maszer

Patrz:maszer

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszerować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) iść miarowym, równym krokiem

(1.2) kierować się dokądś w pośpiechu

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|maszerować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszerski

→ maszer

Patrz:maszer

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszewianin

mieszkaniec Maszewa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszewianka

mieszkanka Maszewa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszewko

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Maszewko – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Maszewo
- Maszewko – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Wicko
- Maszewko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo

#### Źródła:

Wikipedia

# Maszewo

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Maszewo (niem. Massow) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w środkowej części gminy Maszewo, na południe od Jeziora Maszewskiego. Miasto zajmuje powierzchnię ok. 6 km² (554 ha). Miejscowość jest siedzibą władz gminnych, od miasta powiatowego Goleniowa oddalona jest o ok. 20 km, a od Szczecina o ok. 50 km.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszewski

przymiotnik od: Maszewo

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. muszka

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wstążka, kokarda

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszkara

1. coś bardzo brzydkiego; obrzydlistwo, paskudztwo, ohydztwo;
2. potwór wzbudzający wstręt i strach; straszydło;
3. motyw dekoracyjny w postaci głowy ludzkiej lub zwierzęcej o nienaturalnych rysach; maszkaron;
4. potocznie: bardzo brzydka kobieta; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brzydka i wstrętna istota

(1.2) zob. maszkaron.

(1.3) daw. zob. maska. (na bal maskowy)

(1.4) daw. ktoś w masce na balu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maszkarada

bal maskowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. zob. maszkara.

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszkaron

1. motyw dekoracyjny w postaci głowy ludzkiej lub zwierzęcej o nienaturalnych rysach;
2. przenośnie: osoba niezbyt przystojna, mało urodziwa; maszkara, brzydal, małpolud

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. ozdobny detal architektoniczny w kształcie głowy;

Maszkaron lub maskaron (z wł. mascherone, w fr. mascaron) – rzeźbiarski motyw dekoracyjny w postaci stylizowanej głowy ludzkiej lub fantastycznej postaci, stosowany w rzeźbie architektonicznej i rzemiośle artystycznym.

Maszkarony zwykle mają zdeformowane groteskowo rysy i fantastyczny układ włosów.
Stosowany był jako ozdoba np. kapitelu, wspornika, kolumny, zwornika, najczęściej w okresie gotyku, renesansu, manieryzmu oraz baroku.Wykonywane były w formie reliefu lub pełnoplastycznej rzeźby. Wykorzystywane były także jako ozdoba fontann, gdzie stanowiły ujście strumienia wody oraz jako element groteski, ornametu chrząstkowo-małżowinowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszkaronizm

wrodzona choroba przemiany materii objawiająca się brakiem enzymu rozkładającego cukry złożone, co skutkuje uszkodzeniem narządów wewnętrznych i groteskowym wyglądem; mukopolisacharydoza, gargoilizm

Zespół Hurler, zwany również mukopolisacharydozą typu I, MPS I, chorobą maszkaronów (maszkaronizm) lub gargoilizmem (Gargantua – król, bohater powieści Rabelaisego ogromnych rozmiarów) – zaburzenie genetyczne objawiające się niedoborem alfa-L iduronidazy, która jest enzymem rozszczepiającym mukopolisacharydy. Brak tego enzymu powoduje wbudowywanie do organizmu siarczanu heparanu oraz siarczanu dermatanu co powoduje uszkodzenie narządów (m.in. serca, wątroby, mózgu). Zaburzenie metabolizmu mukopolisacharydów wywołuje upośledzenie umysłowe i fizyczne (duża głowa, groteskowe, grube rysy twarzy). Śmierć następuje najpóźniej około 10. roku życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maszkaronowy

przymiotnik od: maszkaron

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszkiecić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grymasić

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszkiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smakołyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszkietki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przysmaki, słodycze

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszkietny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grymaśny, rozkapryszony

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszkowice

W Polsce

- Maszkowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Ozorków
- Maszkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Maszkowice – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Maszkowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 3 podstawowe

- Maszkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
- Maszkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard
- Maszkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Sianów
- Maszkowo – część wsi Myślibórz Wielki w woj. zachodniopomorskim, w pow. polickim, gminie Nowe Warpno

#### Źródła:

Wikipedia

# Maszkowski

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Maszkowski

- Jan Kanty Maszkowski (1793-1865) – polski malarz
- Marceli Maszkowski (1837-1862) – polski malarz, syn Jana Kantego
- Rafał Ludwik Maszkowski (1838-1901) – polski skrzypek i dyrygent, syn Jana Kantego
- Karol Maszkowski (1831-1886) – rektor Politechniki Lwowskiej, syn Jana Kantego
- Karol Zyndram Maszkowski (1868-1938) – polski malarz, syn Karola
- Rafał Maszkowski (ur. 1967) – polski informatyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maszli

dawniej: czasownik "mieć" w formie osobowej połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy); czy masz

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszop

członek maszoperii

Maszoperia (kaszub. maszoperëjô lub maszoperiô, od niderl. maatschappij – towarzystwo) – zespół rybaków (maszopów) razem prowadzących połowy na morzu, forma spółki występująca wśród Kaszubów na Pomorzu od czasów średniowiecza aż po dziś dzień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maszopa

spółka handlowo-okrętowa lub rybacka; maczupia, maszoperia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. maszoperia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maszoperia

spółka handlowo-okrętowa lub rybacka; maczupia, maszopa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spółka rybacka

Maszoperia (kaszub. maszoperëjô lub maszoperiô, od niderl. maatschappij – towarzystwo) – zespół rybaków (maszopów) razem prowadzących połowy na morzu, forma spółki występująca wśród Kaszubów na Pomorzu od czasów średniowiecza aż po dziś dzień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszopski

przymiotnik

(1.1) dotyczący maszopa, maszopki lub maszoperii

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszota

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszów

## Miejscowość w Polsce

Wg TERYT jest 1

- Maszów – wieś w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Rudnik

## Miejscowość na Ukrainie

- Maszów – wieś w obwodzie wołyńskim, w rejonie lubomelskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Maszt

część statku pływającego o napędzie żaglowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. pionowe drzewce ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest stawianie na nim żagli i przenoszenie działania siły aerodynamicznej na kadłub jednostki;

(1.2) archit. wysoki słup lub pionowa konstrukcja opierająca się na fundamencie;

Maszt – pionowe drzewce stałe, ustawione przeważnie w osi jednostki pływającej o napędzie żaglowym, którego podstawowym zadaniem jest utrzymywanie żagli i przenoszenie siły aerodynamicznej na kadłub jednostki. Jednostka może być wyposażona w jeden maszt lub więcej ustawionych jeden za drugim. Czasem na katamaranach każdy kadłub ma własny maszt (maszty występują obok siebie), natomiast maszty niesymetrycznie umieszcza się na przykład na jednostkach z jednym pływakiem bocznym (proa). Na jednostkach z napędem mechanicznym maszty służą jako podstawy do anten urządzeń radioelektronicznych, w tym radarów, oraz do celów sygnalizacji. Na okrętach maszty bywają bardzo rozbudowane, a w przeszłości umieszczano na nich także stanowiska kierowania ogniem lub platformy bojowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masztab

podziałka określająca stosunek odległości na mapach i planach do odległości rzeczywistych

#### Źródła:

SJP.pl

# Masztal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stajnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Masztalerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą masztalerza, dotyczący masztalerstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Masztalerstwo

dawniej: funkcja lub zajęcie masztalerza, osoby zajmującej się końmi i uprzężą, nadzorującej pracę stajennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Masztalerz

osoba zajmująca się w stadninie końmi i uprzężą, nadzorująca pracę stajennych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wykwalifikowany pracownik obsługujący konie w stadninach

(1.2) daw. starszy stajenny mający nadzór nad służbą stajenną, końmi, uprzężą;

Masztalerz (od cz. ma(r)štal – stajnia) – osoba zajmująca się końmi w stadninach; starszy stajenny mający nadzór nad personelem i powierzonymi końmi.

Do obowiązków masztalerza należy: podjeżdżanie i zajeżdżanie młodych koni, sprawdzanie stanu ich zdrowia oraz ogólna opieka nad wszystkimi końmi w stadzie. Nie należy go mylić ze stajennym, którego obowiązki polegają na karmieniu i pojeniu koni oraz czyszczeniu boksów (pomieszczenia dla koni) i innych prostych prac gospodarczych na terenie stajni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masztalnia

masztarnia;
1. stajnia dla koni;
2. pomieszczenie przy stajni, służące jako skład sprzętu stajennego;
3. konie oraz sprzęt stajenny należące do jednego właściciela

#### Źródła:

SJP.pl

# Masztalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Masztarnia

1. stajnia dla koni;
2. pomieszczenie przy stajni, służące do przechowywania sprzętu stajennego, zbroi itp.;
3. konie oraz sprzęt stajenny należące do jednego właściciela

#### Źródła:

SJP.pl

# Masztol

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stajnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Masztować

książkowo: przypominać maszt, górować nad czymś swoją wysokością

#### Źródła:

SJP.pl

# Masztowiec

statek z masztami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) statek z masztami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masztowina

drzewo nadające się na budowę masztu

#### Źródła:

SJP.pl

# Masztówka

konstrukcja na statku służąca jako wspornik dla bomów

#### Źródła:

SJP.pl

# Masztowy

przymiotnik od: maszt

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z marsztem, dotyczący masztu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maszutkinie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim;

Maszutkinie – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Wiżajny. Leży na terenie wysoczyzny morenowej Gór Sudawskich.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Maszutkinie, po jej zniesieniu w gromadzie Wiżajny. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie zawierające mechanizm lub zespół współdziałających mechanizmów, służące do przetwarzania energii albo do wykonywania określonej pracy

(1.2) pojazd mechaniczny, zwłaszcza samolot

(1.7) gw-pl|Bukowina. samochód

(1.8) gw-pl|Śląsk Cieszyński. techn. pociąg

(1.9) przen. gw-pl|Śląsk Cieszyński. żart. tęga kobieta

Maszyna – w najogólniejszym znaczeniu cybernetycznym – wszelki układ względnie odosobniony, w jakim zachodzi przekształcanie (transformacja) zasilenia lub informacji. Określenie to obejmuje zarówno układy fizyczne naturalne (w tym organizmy żywe), jak i urządzenia techniczne oraz pewne obiekty abstrakcyjne.

  Można wyróżnić:

- maszyny zasileniowe (energetyczne w sensie szerszym) – jeśli przekształcane jest głównie zasilenie (energia), choć niezbędna jest w nich także informacja w procesach sterowania i regulacji,
- maszyny informacyjne – jeśli przekształcana jest głównie informacja, choć niezbędne jest w nich także zasilenie. Tak zdefiniowana maszyna informacyjna może mieć postać układu fizycznego (naturalnego lub sztucznego. np. maszyna licząca), wirtualnego (maszyna wirtualna) lub abstrakcyjnego (np. maszyna Turinga).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszyneria

machineria;
1. wewnętrzne skomplikowane mechanizmy działające w jakimś urządzeniu;
2. zespół maszyn i mechanizmów działających łącznie;
3. złożona struktura organizacyjna i jej działania; machina;
4. zespół procesów zachodzących w organizmie, umożliwiający jego funkcjonowanie w określony sposób

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wewnętrzna konstrukcja maszyny lub urządzenia

(1.2) zespół maszyn i urządzeń działających łącznie

(1.3) przen. skomplikowany system działania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maszyngwer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. karabin maszynowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszynista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba obsługująca maszynę

(1.2) kolej. osoba prowadząca pociąg;

(1.3) teatr. specjalista ustawiający i zmieniający dekoracje w teatrze

- maszynista (kolej)
- maszynista sceny – pracownik zmieniający dekoracje w teatrze
- maszynista agregatów prądotwórczych – tytuł zawodowy
- maszynista chłodni – tytuł zawodowy
- maszynista doku – tytuł zawodowy
- maszynista górniczych maszyn wyciągowych – tytuł zawodowy
- maszynista kolei linowych – tytuł zawodowy
- maszynista kotła – tytuł zawodowy
- maszynista maszyn fleksograficznych – tytuł zawodowy
- maszynista maszyn introligatorskich – tytuł zawodowy
- maszynista maszyn offsetowych – tytuł zawodowy
- maszynista maszyn typograficznych – tytuł zawodowy
- maszynista maszyn wklęsłodrukowych – tytuł zawodowy
- maszynista sprężarek – tytuł zawodowy
- maszynista turbozespołu parowego – tytuł zawodowy
- maszynista turbozespołu wodnego – tytuł zawodowy
- maszynista urządzeń ciepłowniczych elektrowni – tytuł zawodowy
- maszynista urządzeń nawęglania – tytuł zawodowy
- maszynista urządzeń odpopielania i odżużlania – tytuł zawodowy
- maszynista urządzeń pomocniczych elektrowni – tytuł zawodowy
- maszynista wentylatorów (w kopalni) – tytuł zawodowy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszynistka

→ maszynista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zawodowo pisząca na maszynie do pisania

(1.2) kobieta kierująca lokomotywą

(1.3) daw. szwaczka pracująca na maszynie do szycia

Maszyna do pisania – urządzenie mechaniczne o napędzie ręcznym lub elektrycznym, posiadające klawisze, które naciskane powodują wydrukowanie metodą typograficzną określonych znaków na umieszczonym w maszynie podłożu drukowym (najczęściej papierze). Urządzenie może być również wspomagane modułem elektronicznym umożliwiającym zapamiętywanie wpisywanego tekstu.

Patrz:maszynista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszynistyczny

nawiązujący do funkcjonowania i wyglądu maszyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszynizm

nurt w muzyce XX wieku wyrosły na gruncie futuryzmu, eksponujący dynamizm, ruch i energię, inspirowany osiągnięciami przemysłu i techniki, niekiedy muzycznie je naśladujący; bruityzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszynka

1. przedmiot służący do golenia
2. urządzenie do mielenia np. mięsa
3. zdrobniale od: maszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: maszyna

(1.2) niewielkie urządzenie ułatwiające wykonanie jakiejś pracy

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nożyk do obierania ziemniaków

- maszynka – element budowy instrumentów strunowych
- maszynka do golenia
- maszynka do mięsa
- maszynka sterowa – maszyna odpowiedzialna za wychylanie steru na statku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszynki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zapałki

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: maszynka

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszynkowy

przymiotnik od: maszynka

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszynogodzina

jednostka ekonomiczna określająca jedną godzinę pracy maszyny (stosowana zazwyczaj do rachunku kosztów)

Motogodzina (w skrócie mth lub mtg), maszynogodzina – jednostka miary czasu pracy maszyny, obliczanej jako różnica między czasem jej zakończenia a rozpoczęcia, odpowiadająca jednej godzinie.

Przykład: Dla wykonania określonej pracy remontowej drogi użyto następujących maszyn:

- młota pneumatycznego pracującego w godzinach 7:00-9:00

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maszynopis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tekst napisany na maszynie do pisania;

(1.2) tekst wydrukowany na drukarce komputerowej

Maszynopis – tekst utrwalony na papierze za pomocą maszyny do pisania. Zazwyczaj w jednej kopii lub najwyżej w kilku przy użyciu papieru kopiującego lub kalki kopiowej. W przypadku elektronicznych maszyn do pisania (z pamięcią) kopii tych może być dużo więcej.

Cechy wyglądu maszynopisu to przede wszystkim stałe wielkości: znaków, ich rozstawu, spacji oraz odległości pomiędzy wierszami.

W zbiorach bibliotecznych maszynopisy są traktowane jako rękopisy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszynopisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pisanie na maszynie

#### Źródła:

Wiktionary

# Maszynopisowy

→ maszynopis

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący maszynopisu

Patrz:maszynopis

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maszynówa

potocznie o jakiejkolwiek broni maszynowej, przeznaczonej do strzelania nieprzerwanym ogniem; maszynówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszynówka

potocznie o jakiejkolwiek broni maszynowej, przeznaczonej do strzelania nieprzerwanym ogniem; maszynówa

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszynownia

pomieszczenie dla maszyn i urządzeń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. przedział statku mieszczący układ napędowy;

(1.2) pomieszczenie, hala lub budynek z ustawionymi maszynami np. silnikami, pompami itp.

Maszynownia – pomieszczenie, hala, budynek, przedział statku lub okrętu, z ustawionymi maszynami np. silnikami, pompami itp. Na statkach parowych razem z kotłownią dostarczającą parę tworzyła siłownię. Na motorowcach często jest utożsamiana z siłownią. Małe kotłownie często były łączone razem z maszynowniami w jednym pomieszczeniu, czasami w postaci lokomobili.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszynowy

1. → maszyna;
2. związany z maszyną do pisania;
3. związany z komputerem

przymiotnik

(1.1) związany z maszyną, dotyczący maszyny

(1.2) wytworzony przez maszynę

(1.3) taki, który działa samoczynnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maszynożerny

rzadko: wymagający wielu maszyn w procesie produkcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszynoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o maszynach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista z zakresu budowy i funkcjonowania maszyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maszynoznawczy

związany z nauką o maszynach

#### Źródła:

SJP.pl

# Maszynoznawstwo

1. nauka o maszynach;
2. maszynoznawstwo rolnicze - nauka o maszynach i urządzeniach rolniczych oraz ich oddziaływaniu na glebę i rośliny; inżynieria rolnicza, technika rolnicza

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nauka o budowie i zasadach funkcjonowania maszyn;

Maszynoznawstwo – jedna z podstawowych dziedzin wiedzy inżynierii mechanicznej energetycznej i elektrycznej. Maszynoznawstwo obejmuje wiadomości o projektowaniu i eksploatacji:

- silników
- maszyn cieplnych
- maszyn elektrycznych
- przenośników cieczy, np. pomp
- sprężarek
- urządzeń dźwigowych
- maszyn roboczych
- maszyn rolniczych
- środków transportu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maszże

"masz" wzmocnione partykułą "-że", słowo występujące w zdaniach o formie pytającej (np. "Nie maszże ochoty na partyjkę?")

#### Źródła:

SJP.pl

# Masław

imię męskie

Masław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Ma- (ten człon mógł pochodzić od Mało – „mało”, lub Mano – „zwodzić”) i -sław („sława”). Do tej formy skracano również imiona Męcisław i Mojsław (to ostatnie wyłącznie w ruskiej kronice Nestora).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masławostwo

Masław z małżonką; Masławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Masławowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Masławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Masława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Masło

produkt spożywczy otrzymywany z mleka krowiego w wyniku zmaślenia śmietanki lub śmietany

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. tłuszcz jadalny produkowany z mleka;

(1.2) spoż. kosmet. spożywczy lub kosmetyczny zamiennik masła (1.1) produkowany z tłuszczy roślinnych

(1.3) pot. kostka masła (1.1)

(1.4) stpol. roślina, która w środku wypełniona jest mazią

Masło – tłuszcz jadalny w postaci zestalonej, otrzymywany ze śmietany z mleka krowiego (także koziego i owczego).

Masło tradycyjnie wyrabia się w urządzeniach zwanych maselnicami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Masłoborowik

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

Butyriboletus D. Arora & J.L. Frank (masłoborowik) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masłoń

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Masłosz

monotypowy rodzaj roślin z rodziny sączyńcowatych, uprawiany dla jadalnego tłuszczu i wykorzystywany w przemyśle kosmetycznym

Masłosz Parka (Vitellaria paradoxa) – gatunek rośliny należący do rodziny sączyńcowatych, jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju masłosz (Vitellaria C.F.Gaertn.). Występuje naturalnie w zachodniej i środkowej Afryce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masłów

wieś w Polsce

W Polsce

- Masłów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica
- Masłów – gmina wiejska
- Masłów – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masłowaty

przypominający masło, podobny do masła

przymiotnik

(1.1) podobny do masła, zwłaszcza barwą lub konsystencją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masłowianin

mieszkaniec Masłowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Masłowianka

mieszkanka Masłowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Masłowice

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Masłowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
- Masłowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Wieluń
- Masłowice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Postomino

- Masłowice – gmina
- Masłowice – gromada w powiecie radomszczańskim
- Masłowice – gromada w powiecie wieluńskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masłowicki

przymiotnik od: Masłowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Masłowiec

Masłowiec (niem. Maßlisch Hammer) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Masłowiecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Masłówka

rodzaj gruszy

2 cieki w Polsce:

- Masłówka – rzeka w zachodniej Polsce, prawy dopływ Orli
- Masłówka – struga, dopływ Narwi

Inne:

- Masłówka – wieś na Ukrainie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masłownia

zakład, w którym się wyrabia masło; maślarnia

rzeczownik nieżywotny, rodzaj żeński

(1.1) zakład, w którym się produkuje masło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Masłowo

W Polsce

- Masłowo – część wsi Szarłata w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo
- Masłowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Wyrzysk
- Masłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Rawicz
- Masłowo – część wsi Masłowo w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Rawicz
- Masłowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk

#### Źródła:

Wikipedia

# Masłowski

przymiotnik od: Masłów, wieś gminna w województwie świętokrzyskim

- Masłowski – polskie nazwisko. Według danych z 27.01.2022 r. nazwisko to nosi 4762 Polek i 4596 Polaków, łącznie 9358 osób.

Osoby o nazwisku Masłowski/Masłowska:

- Dorota Masłowska – polska prozaiczka i poetka
- Gabriela Masłowska – polski polityk, doktor nauk ekonomicznych
- Jerzy Masłowski (ujednoznacznienie)
- Łukasz Masłowski (ujednoznacznienie)
- Maciej Masłowski (ujednoznacznienie)
- Michał Masłowski (ujednoznacznienie)
- Mirosława Masłowska – polska polityk i lekarka
- Stanisław Masłowski – polski malarz, ilustrator i rysownik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Masłowy

1. odnoszący się do masła;
2. drzewa masłowe - tropikalne drzewa, których nasiona zawierają tłuszcze służące do produkcji margaryny i mydła;
3. kwas masłowy - bezbarwna, oleista substancja o nieprzyjemnym zapachu

przymiotnik

(1.1) głównie chem. związany z masłem lub jego właściwościami lub dotyczącymi go procesami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mat

stopień w marynarce wojennej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. podoficer marynarki, odpowiednik kaprala w wojskach lądowych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) szach. stan gry, w którym król jednej ze stron jest zaszachowany i nie ma żadnego pola, na które mógłby odejść;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) przedmiot, powierzchnia bez połysku

w użyciu przymiotnikowym

(4.1) rzem. techn. matowy

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(5.1) D. lm. od: mata

Albania:

- Mat - okręg administracyjny
- Mat – rzeka

Inne:

- mat – termin szachowy,
- Mat – czasopismo szachowe,
- mat – stopień wojskowy w Polskiej Marynarce Wojennej,
- Mat – postać z czeskiego serialu animowanego Sąsiedzi,
- MAT Macedonian Airlines – macedońskie linie lotnicze.
- MAT – francuski pistolet maszynowy
- MAT – włoski producent samochodów sportowych

Zobacz też:

- Matt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mat.

skrót od:
1. matematyka;
2. matematyczny; matem.;
3. materiał

skrót

(1.1) = bibl. Ewangelia według świętego Mateusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mata

1. płat plecionki z różnych tworzyw (zwykle ze słomy), używany do przykrywania podłóg, osłaniania ścian, ładunków towarowych itp.;
2. grube, elastyczne nakrycie na podłogę, używane podczas niektórych ćwiczeń i zawodów sportowych;
3. w gwarze uczniowskiej: matematyka; matma, matema

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) plecionka z trzciny, słomy, trawy morskiej lub innych tworzyw, służący wieszania na ścianie, przykrywania podłóg, blatów, ładunków itp.

(1.2) sport. miękkie pokrycie podłogi używane podczas ćwiczeń i zawodów sportowych

(1.3) pot. środ. uczn. lekcja matematyki

Mata – płaski przedmiot o dużej powierzchni pełniący funkcję m.in.

- nakrycia
- izolacji termicznej lub elektrycznej
- antypoślizgową
- antyzmęczeniową
- amortyzującą.

Funkcję amortyzującą spełnia na przykład mata rozkładana na podłodze służąca do ćwiczeń gimnastycznych, zapasów, judo itp.

Mata może być wykonana z różnych surowców, np. tkaniny, słomy, wełny mineralnej, pianki ze spienionych tworzyw sztucznych. Często są laminatami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matać

dawniej:
1. nawijać na coś, zwijać w motek; motać;
2. postępować nieuczciwie, oszukiwać; mataczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Matacki

właściwy mataczowi; pełen matactw, wykrętów

#### Źródła:

SJP.pl

# Matactwo

nieuczciwe, podejrzane postępowanie; oszustwo, krętactwo, szachrajstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postępowanie nieuczciwe, podstępne, pełne kłamstw, wybiegów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matacz

człowiek, który postępuje nieuczciwie, kłamie, używa podstępu; krętacz; oszust; kombinator

#### Źródła:

SJP.pl

# Mataczka

→ matacz

Patrz:matacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Mataczyć

kłamać, oszukiwać, postępować nieuczciwie; kręcić, krętaczyć, szachrować, machlować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamataczyć)

(1.1) oszukiwać, umyślnie wprowadzać w błąd

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mataczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matador

1. główny uczestnik korridy, zadający bykowi zabójczy cios szpadą; espada, toreador (torreador), torero (torrero);
2. potocznie: najwyżej postawiona osoba w danej grupie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. główny uczestnik korridy, toreador zadający bykowi ostatni cios szpadą;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) jedna z odmian gry w domino

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) bot. roln. odmiana szpinaku

Matador (z hiszp. zadający śmierć) – główny zapaśnik w walce byków, który zadaje bykowi śmiertelny cios szpadą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matadorka

→ matador; toreadorka, torreadorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Matamata

słodkowodny żółw z rodziny żółwi wężoszyjnych, o ciemno ubarwionym ciele

Matamata (Chelus fimbriata) – gatunek żółwia bokoszyjnego z rodziny matamatowatych (Chelidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matambre

argentyńska potrawa narodowa przyrządzana z kawałków mięsa nadziewanych szpinakiem, ugotowanymi jajami, marchwią, cebulą i pietruszką

#### Źródła:

SJP.pl

# Matamor

człowiek zarozumiały; matamore

#### Źródła:

SJP.pl

# Matamore

człowiek zarozumiały; matamor

#### Źródła:

SJP.pl

# Matamorski

rzadko: dotyczący matamora - osoby zarozumiałej; pyszałkowaty, bufoniasty, megalomański

#### Źródła:

SJP.pl

# Matanina

dawniej: gmatwanina;
1. kłąb splątanych nici; plątanina;
2. chaos, zamęt

#### Źródła:

SJP.pl

# Matarnia

dzielnica Gdańska

Matarnia (dawniej Maternia lub Materna, kaszb. Matarniô, niem. Mattern) – dzielnica administracyjna Gdańska, położona w zachodniej części miasta.

Wieś Opactwa Cystersów w Oliwie w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matatiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Matcha

[czytaj: macza] japońska zielona herbata w postaci sproszkowanych liści

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. specjalny rodzaj sproszkowanej zielonej herbaty;

Matcha (jap. 抹茶 matcha) – japońska, sproszkowana zielona herbata, używana w ceremonii picia herbaty cha-no-yu (dosł. „gorąca woda na herbatę”) oraz jako dodatek do potraw, np. makaronu soba, ciastek, lodów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matchball

[czytaj: meczbol] w tenisie i siatkówce: zagranie piłką umożliwiające wygranie meczu; meczbol, piłka meczowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Matchbox

[czytaj: meczboks lub maczboks] zabawka w formie samochodziku wiernie przypominającego prawdziwy model samochodu

- Matchbox – brytyjski zespół muzyczny
- Matchbox – program komputerowy – menedżer okien
- Matchbox – marka zabawek, m.in. miniaturowych modeli samochodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matchować

[czytaj: maczować lub meczować] środowiskowo: dopasowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Matczak

nazwisko

- Anna Matczak − polska psycholog
- Filip Matczak – polski koszykarz
- Kazimierz Matczak – polski rugbista
- Marcin Matczak – polski prawnik
- Mata, wł. Michał Matczak – polski raper
- Mychajło Matczak – ukraiński działacz społeczny, polityk, publicysta i wydawca
- Mateusz Matczak – polski pływak
- Sławomir Matczak – polski dziennikarz telewizyjny
- Wojciech Matczak – polski hokeista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matczyny

→ matka; matkowy

przymiotnik

(1.1) książk. dotyczący matki, należący do matki, właściwy matce, charakteryzujący matkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matczysko

ekspresywnie: matka; mamucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Matczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) majątek przypadający po matce; spadek po matce

#### Źródła:

Wiktionary

# Mate

herba mate, yerba mate;
1. krzew lub niewielkie drzewo z rodziny ostrokrzewowatych; ostrokrzew paragwajski;
2. napój z wysuszonych i sproszkowanych liści tej rośliny, zawierający kofeinę; herbata paragwajska, yerba, mate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matecki

nazwisko

- Dariusz Matecki (ur. 1989) – polski polityk
- Feliks Matecki (ur. 2008) – polski aktor dziecięcy oraz muzyk
- Jacek Matecki (1963–2021) – polski pisarz, scenarzysta, podróżnik i fotografik
- Jan Matecki (1897–?) – porucznik pilot Wojska Polskiego
- Józef Matecki (1776–1819) – polski drukarz, księgarz, prezydent Krakowa
- Józef Matecki (1896–1969) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
- Lesław Matecki (ur. 1955) – polski gitarzysta, kompozytor, aranżer i muzyk sesyjny
- Łukasz Matecki (ur. 1972) – polski aktor teatralny i filmowy
- Przemysław Matecki (ur. 1976) – polski malarz współczesny
- Teodor Teofil Matecki (1810–1886) – polski lekarz, działacz społeczny
- Władysław Matecki (1895–1941) – polski lekarz neurolog, psychiatra, psychoanalityk
- Wojciech Matecki (ur. 1941) – polski polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mateczka

pieszczotliwie o matce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: matka

Mateczka (jid. ‏מאַמעלע‎ Mamele) – polski film fabularny z 1938 roku w języku jidysz, oparty na komedii Majera Schwarza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mateczkowy

przymiotnik od: mateczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Matecznik

trudno dostępne miejsce w przepastnych lasach, puszczach, gdzie zwierzyna leśna ma swoje legowisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. niedostępne dla człowieka miejsce w naturze będące miejscem schronienia dzikich zwierząt

(1.2) roln. poletko doświadczalne

(1.3) pszcz. pociągnięta lub rozbudowana przez pszczoły robotnice komórka w gnieździe pszczelim, z której wygryza się pszczela matka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mateczny

przeznaczony do rozmnażania lub rozrodu

Mateczny – niewielki obszar wchodzący w skład Dzielnicy XIII Podgórze miasta Krakowa.

Nazwa wzięła się od nazwiska architekta Antoniego Matecznego, który w 1898 podczas poszukiwań wody pitnej na własnej posesji, odkrył źródła wód mineralnych o dużej zawartości siarki i jej związków. W 1905 Mateczny wybudował Zakład Kąpielowy Wody Siarczano-Solankowej, który czynny był do II wojny światowej. Podczas wojny Niemcy urządzili tutaj fabrykę odzieżową, później krótko zajmowała go Armia Czerwona. Po wojnie znajdowała się tutaj mała fabryka gumy. Po jej zamknięciu miejscu przywrócono pierwotny charakter, upaństwowiony został w 1952.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mateina

kofeina znajdująca się w liściach ostrokrzewu paragwajskiego, występująca w yerba mate

Kofeina (łac. coffeinum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid purynowy znajdujący się w ziarnach kawy i wielu innych surowcach roślinnych. Może również być otrzymywana syntetycznie. Została odkryta przez niemieckiego chemika Friedricha Ferdinanda Rungego w 1819 roku. W zależności od źródła nazywana jest także teiną (gdy źródłem jest herbata), guaraniną (gdy pochodzi z guarany) i mateiną (gdy pochodzi z yerba mate).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mateja

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matejanka

Helena Mathea zwana również Matejanką lub Krwawą Julką (ur. 25 stycznia 1922 w Katowicach) – Górnoślązaczka podejrzewana o kolaborację z Gestapo. Według ustaleń katowickiego Instytutu Pamięci Narodowej doniosła na około 10 działaczy podziemia, w rezultacie czego zostali oni aresztowani i zgładzeni. Lista jej ofiar może być dłuższa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Matejczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matejczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matejek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matejko

Jan Matejko (1838-93), malarz polski

- Aleksander Matejko – polski socjolog
- Jan Matejko − polski malarz
- Stefan Witold Matejko – polski malarz i projektant witraży
- Theo Matejko − austriacki rysownik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matejkowa

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matejki lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Matejkowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matejki lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Matejkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matejki lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Matejuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matela

nazwisko

Miejsca

- Matela – gaun wikas samiti w Nepalu w strefie Seti w dystrykcie Bajhang
- Matela – gaun wikas samiti w Nepalu w strefie Bheri w dystrykcie Surkhet
- Matela – parafia (freguesia) w gminie Penalva do Castelo, w Portugalii

Osoby o tym nazwisku

- Leszek Matela – polski publicysta, tłumacz, podróżnik
- Piotr Matela – polski trener siatkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matelot

1. żywy taniec marynarski obrazujący pracę marynarzy na statku, wykonywany solo lub zespołowo;
2. okręt w szyku bojowym, określany ze względu na jego położenie w stosunku do innego okrętu (np. matelot lewy, przedni)

- Matelot – żywiołowy taniec marynarski
- Matelot – polska grupa folk-rockowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matelote

[czytaj: matLOT]
1. sos rybny z dodatkiem cebuli i wina;
2. potrawa rybna z tym sosem

#### Źródła:

SJP.pl

# Matelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matem.

skrót od: matematyczny; mat.

#### Źródła:

SJP.pl

# Matema

w gwarze uczniowskiej: matematyka; matma, mata

#### Źródła:

SJP.pl

# Matematyczka

1. nauczycielka matematyki w szkole;
2. kobieta studiująca matematykę, uzdolniona w dziedzinie matematyki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. specjalistka w zakresie matematyki

(1.2) pot. eduk. nauczycielka matematyki w szkole

(1.3) pot. studentka albo absolwentka wydziału matematycznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matematycznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący matematyki; pod względem matematyki

#### Źródła:

Wiktionary

# Matematyczny

związany z matematyką

przymiotnik

(1.1) związany z matematyką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matematyk

1. nauka o liczbach, figurach i stosunkach przestrzennych, posługująca się metodą dedukcyjną
2. pot. lekcja w szkole, której przedmiotem jest ta nauka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się zawodowo matematyką;

Matematyk (łac. mathēmaticus, ze stgr. μαθηματικός, mathēmatikós – matematyczny) – osoba ze znaczącą wiedzą o matematyce, zwłaszcza używająca jej do pracy. Zajęcia matematyków obejmują:

- badania naukowe w samej matematyce, np.:
  - dowodzenie twierdzeń,
  - obalanie hipotez za pomocą kontrprzykładów,
  - rozwiązywanie równań i nierówności,
  - projektowanie algorytmów;
- analizę danych i modelowanie matematyczne problemów z innych dziedzin;
- obliczenia, choć obliczeniowiec bywa uznawany za osobny zawód;
- nauczanie matematyki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matematyka

1. nauka o liczbach, figurach i stosunkach przestrzennych, posługująca się metodą dedukcyjną
2. pot. lekcja w szkole, której przedmiotem jest ta nauka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka dedukcyjna zajmująca się analizą zbiorów, liczb i innych elementów abstrakcyjnych;

(1.2) eduk. lekcja, wykład lub inne zajęcia z matematyki (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D., B. lp. od: matematyk

Matematyka (z łac. mathematicus, od gr. μαθηματικός mathēmatikós, od μαθηματ-, μαθημα mathēmat-, mathēma, „nauka, lekcja, poznanie”, od μανθάνειν manthánein, „uczyć się, dowiedzieć”; prawd. spokr. z goc. mundon, „baczyć, uważać”) – nauka zaliczana do grupy formalnych, inaczej dedukcyjnych lub apriorycznych, a także do nauk ścisłych i definiująca tę grupę – matematyka stanowi ich fundament. Dotyczy ona ścisłych wniosków z przyjętych założeń – prawidłowości rozumowania, podobnie jak logika, jednak matematyka się z nią nie pokrywa. Ścisłe założenia mogą dotyczyć najróżniejszych dziedzin myśli ludzkiej; muszą być czynione w naukach ścisłych, technice i zdarzają się w naukach humanistycznych, przez co zakres matematyki stale się powiększa razem z tymi naukami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matematyzacja

ujmowanie czegoś metodami matematycznymi, wprowadzanie do innych nauk pojęć i metod matematycznych

Matematyzacja – porządkowanie rzeczywistości za pomocą środków matematycznych, jedna z aktywności matematycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mateńka

pieszczotliwie o matce; matulka, matuńcia, mateczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. matka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mateolog

dawniej: gaduła

#### Źródła:

SJP.pl

# Mateologia

dawniej: niedorzeczne gadulstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Matera

nazwisko

Matera – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Basilicata, w prowincji Matera. Według danych z 31 grudnia 2016 gminę zamieszkiwało 60 351 osób. Historyczna część miasta, zwana Sassi, obejmuje unikatowe domostwa drążone w skale, jedynie z fasadami murowanymi. W 1993 roku Materę wpisano na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Matera była Europejską Stolicą Kultury 2019. W mieście znajduje się ośrodek Włoskiej Agencji Kosmicznej (ASI).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Materac

rodzaj poduszki z płótna, gumy itp. wypełnionej włosiem, trawą, powietrzem, służącej jako element łóżka lub jako samodzielny sprzęt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duży płaski przedmiot, wypełniony elastycznym materiałem dla uniknięcia kontaktu z twardą powierzchnią np. podczas snu lub ćwiczeń gimnastycznych;

(1.2) wojsk. archit. element konstrukcyjny fortyfikacji, który zabezpiecza stropy, ściany lub fundamenty przed działaniem pocisków i bomb lotniczych

Materac (wł. materasso) – podkład miękki, a jednocześnie sprężysty, podnoszący komfort snu w łóżku. Może być wypełniony sprężonym powietrzem (materac turystyczny) lub wodą (łóżko wodne). Najczęściej jest uszyty z grubej tkaniny, często pikowanej np. wełną lub owatą i wypełniony np. mikrogąbką, matą kokosową, lateksem, dawniej trawą morską, słomą, sianem (siennik) i podobnymi wypełniaczami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Materacować

dawniej: wykładać, wyściełać materacami

#### Źródła:

SJP.pl

# Materacowany

dawniej: wykładany, wyściełany materacami

#### Źródła:

SJP.pl

# Materacowy

przymiotnik od: materac

#### Źródła:

SJP.pl

# Materacyk

zdrobnienie od: materac

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały materac

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Materek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Materia

1. wszystkie obiekty fizyczne wytwarzające pola grawitacyjne i podlegające tym polom
2. filoz. w metafizyce: rodzaj bytu jedynie istniejącego lub jednego z istniejących

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. ogół obiektywnie istniejących przedmiotów, poznawalnych za pomocą zmysłów lub przyrządów pomiarowych;

(1.2) filoz. byt rozciągły w przestrzeni i czasie;

(1.3) daw. tkanina, materiał

Materia (z łac. materia: tworzywo, materiał) – ogół istniejących przedmiotów fizycznych, poznawalnych zmysłami; w ujęciu filozoficznym wszystko co istnieje w czasie i przestrzeni, obiektywna rzeczywistość niezależna od świadomości.

- materia w fizyce
- materia w filozofii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Materialik

zdrobnienie od: materiał

#### Źródła:

SJP.pl

# Materialista

człowiek oceniający wszystko z punktu widzenia własnych korzyści

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. wyznawca, zwolennik materializmu

(1.2) pot. człowiek kierujący się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Materialistka

→ materialista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. zwolenniczka materializmu w filozofii

(1.2) kobieta kierująca się w życiu pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

Patrz:materialista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Materialistyczny

1. związany z materializmem - kierunkiem filozoficznym
2. kierujący się pragnieniem zdobycia korzyści materialnych

przymiotnik

(1.1) związany z materializmem

(1.2) charakteryzujący się materializmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Materializm

pogląd filozoficzny, według którego tylko rzeczy materialne są prawdziwe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kierowanie się w życiu względami materialnymi

(1.2) filoz. kierunek filozoficzny głoszący, że materia jest jedynym istniejącym bytem

Materializm – pogląd filozoficzny, według którego istnieje tylko materia. Pojęcie materializm jest często stosowane zamiennie z nowszym określeniem fizykalizm, które jednak uwzględnia nowsze odkrycia w fizyce . Jednym z odmiennych poglądów od materializmu jest idealizm ontologiczny.

W innym znaczeniu, materializm oznacza postawę polegającą na kierowaniu się w życiu korzyściami materialnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Materializować

1. nadawać czemuś materialną formę; urzeczywistniać;
2. materializować się - przybierać formę materialną; urzeczywistniać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Materialnie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący materii

(1.2) w sposób dotyczący dóbr materialnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Materialnoprawny

dotyczący prawa materialnego

przymiotnik

(1.1) przym. od prawo materialne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Materialny

1. istniejący fizycznie; namacalny;
2. odnoszący się do dóbr ekonomicznych; majątkowy;
3. dotyczący treści, a nie formy;
4. przestarzałe: zrobiony z tkaniny

przymiotnik

(1.1) dotyczący materii, związany z pojęciem materii

(1.2) związany z dobrami finansowymi, ekonomicznymi

(1.3) praw. dotyczący samej istoty czegoś (nie treści i formy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Materiał

1. to, z czego są wytwarzane lub składają się przedmioty; surowiec; tworzywo; budulec;
2. tkanina, dzianina; produkt tkania;
3. zbiór danych, dokumentów, notatek itp. będący podstawą dalszych opracowań, badań

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, z czego są wytwarzane przedmioty

(1.2) zbiór wiadomości z jakiegoś zakresu, na jakiś temat

(1.3) to, z czego się szyje m.in. ubrania; tkanina, dzianina

(1.4) przen. ktoś, kto się do czegoś nadaje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Materiałochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. ilość zużytych surowców, materiałów podstawowych i pomocniczych oraz energii przypadająca na określoną jednostkę produkcji;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Materiałochłonny

wymagający zużycia znacznej ilości materiału, tworzywa

przymiotnik

(1.1) wymagający zużycia znacznej ilości materiałów na określoną jednostkę produkcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Materiałooszczędny

wymagający zużycia niewielkiej ilości materiału, tworzywa

#### Źródła:

SJP.pl

# Materiałowiec

potocznie: osoba zajmująca się zaopatrywaniem przedsiębiorstwa w materiały potrzebne do produkcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Materiałoznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o materiałach

#### Źródła:

SJP.pl

# Materiałoznawczy

związany z nauką, wiedzą o właściwościach materiałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Materiałoznawczyni

specjalistka w zakresie nauki, wiedzy o materiałach

#### Źródła:

SJP.pl

# Materiałoznawstwo

nauka, wiedza o właściwościach materiałów

Materiałoznawstwo – dziedzina wiedzy technicznej (inżynierskiej), zajmująca się opisem materiałów.

W zależności od dziedziny materiałoznawstwo kiedyś dzielono na:

- materiałoznawstwo maszynowe – zajmujące się materiałami konstrukcyjnymi używanymi w budowie maszyn i urządzeń mechanicznych.
- materiałoznawstwo budowlane – zajmujące się materiałami budowlanymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Materiały

1. to, z czego są wytwarzane lub składają się przedmioty; surowiec; tworzywo; budulec;
2. tkanina, dzianina; produkt tkania;
3. zbiór danych, dokumentów, notatek itp. będący podstawą dalszych opracowań, badań

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Materja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. materia

#### Źródła:

Wiktionary

# Materjalny

przymiotnik

(1.1) daw. materialny

#### Źródła:

Wiktionary

# Materka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Materna

nazwisko

- Friedrich Materna (1885–1946) – generał piechoty Wehrmachtu podczas II wojny światowej
- Jerzy Materna (ur. 1956) – polski polityk. Poseł na Sejm V, VI, VII, VIII i IX kadencji, w latach 2015–2018 sekretarz stanu w Ministerstwie Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
- Konrad Materna (ur. 1962) – polski pieśniarz i kontestator lat 80., reżyser i lalkarz, poeta, scenarzysta, kompozytor i aranżer, pedagog
- Krzysztof Materna (ur. 1948) – polski konferansjer, satyryk, aktor, reżyser i producent telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maternik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. macica

#### Źródła:

Wiktionary

# Matero

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kubek do yerba mate

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Materski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Materyja

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. o rety

#### Źródła:

Wiktionary

# Materyjka

dawne zdrobnienie od: materia

#### Źródła:

SJP.pl

# Mateusiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mateusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Mateusz – imię męskie pochodzenia biblijnego, wywodzące się od hebr. ‏מַתִּתְיָהוּ‎, imienia Matanjah, Matisyahu oznaczającego „dar Boga”, „dar Jahwe”. W dawnych źródłach polskich występowało jako: Mathaeus, Matyjasz, Matitiasz, Matyja, Matys(z), Matoz, Matusz. Do XVI wieku imiona Maciej i Mateusz nie były w języku polskim rozróżniane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mateuszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mateuszek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Mateusz (imię męskie)

Mateuszek (niem. Matheussek) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mateuszostwo

Mateusz z małżonką; Mateuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mateuszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) żona Mateusza

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: Mateuszowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Mateuszowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mateuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mateusza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Mateusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matfiz

potocznie: klasa o profilu matematyczno-fizycznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. uczn. klasa o profilu matematycznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mathea

[czytaj: matea] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mather

nazwisko

Miasta w USA:

- Mather – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Sacramento

Osoby o tym nazwisku:

- Cotton Mather – amerykański teolog protestancki, historyk i pisarz
- Graham Mather – brytyjski polityk i prawnik, poseł do Parlamentu Europejskiego
- John C. Mather – amerykański astrofizyk
- Florent Mather – francuski snowboardzista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mathieu

[czytaj: maTJÖ albo maTJE] nazwisko

Mathieu – francuskie imię

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matias

młody śledź, lekko solony, bardzo tłusty i delikatny w smaku; maties

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) spoż. młody śledź łowiony przed pierwszym tarłem, charakteryzujący się tłustym i delikatnym w smaku mięsem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matiasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. Maciej

#### Źródła:

Wiktionary

# Matiaszów

Matiaszów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Osiek.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Matiaszów, po jej zniesieniu w gromadzie Tursko Wielkie. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Matiaszówka

wieś w Polsce

Matiaszówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tuczna. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 154 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maties

młody śledź, lekko solony, bardzo tłusty i delikatny w smaku; matias

#### Źródła:

SJP.pl

# Matinka

staroświecki poranny strój kobiecy

#### Źródła:

SJP.pl

# Matiola

gatunek rośliny z rodziny astrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Matisse

[czytaj: maTIS] nazwisko francuskie, m.in. Henri Matisse (1869-1954) - francuski malarz i grafik

#### Źródła:

SJP.pl

# Matiz

1. samochód typu Daewoo Matiz;
2. samochód typu FSO Matiz;
3. samochód typu Chevrolet Matiz

#### Źródła:

SJP.pl

# Matka

1. kobieta lub samica mająca potomstwo
2. siostra zakonna
3. w grach zespołowych: najważniejszy gracz
4. drugi człon pewnych zestawień słownych
5. pot., poufale o żonie, kobiecie
6. roślina przeznaczona na rozsadę
7. np. u mrówek: królowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzic płci żeńskiej;

(1.2) zool. samica mająca potomstwo

(1.3) ent. u niektórych owadów: samica zdolna do rozrodu

(1.4) rel. zakonnica, przełożona klasztoru

(1.5) bot. roślina przeznaczona na rozsadę

(1.6) sport. osoba stojąca po zewnętrznej stronie boiska podczas gry w dwa ognie

(1.7) mała mata

(1.8) daw. gwara. więz. gąsior z alkoholem

(1.9) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tereny górskie babcia

(1.10) gw-pl|Śląsk Cieszyński. macica

Matka – kobieta, która jest rodzicem dziecka.

Matką nazywa się kobietę, która jest związana ze swoimi dziećmi, które mogą, ale nie muszą być jej biologicznym potomstwem. Zatem w zależności od kontekstu, kobiety mogą być uważane za matki z racji urodzenia lub wychowywania dziecka, dostarczenia komórki jajowej do zapłodnienia, lub jakiejś ich kombinacji. Są to warunki umożliwiające sprecyzowanie pojęcia macierzyństwa lub stanu bycia matką. Kobiety, które należą do trzeciej i pierwszej kategorii, zazwyczaj objęte są pojęciami „rodzona matka” lub „matka biologiczna”, niezależnie od tego, czy dana osoba kontynuuje wychowywanie dziecka. W związku z tym kobieta, która spełnia tylko drugi warunek, może być uznana za matkę adopcyjną, a ta, która spełnia tylko pierwszy lub tylko trzeci warunek, za matkę zastępczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matkobójca

zabójca własnej matki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. zabójca własnej matki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matkobójczy

związany z zabiciem własnej matki

#### Źródła:

SJP.pl

# Matkobójczyni

zabójczyni własnej matki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krym. ta, która zabiła swoją matkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matkobójstwo

zabicie własnej matki

#### Źródła:

SJP.pl

# Matkojebca

wulgarnie: wyzwisko kierowane do mężczyzn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. obraźliwa forma zwrotu do mężczyzny

(1.2) wulg. rzad. mężczyzna utrzymujący kontakty seksualne z własną matką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matkować

1. pełnić funkcję matki, zastępować komuś matkę;
2. opiekować się kimś, troskliwie nadzorować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) zastępować komuś matkę lub opiekować się kimś jak matka

(1.2) mieć nad czymś pieczę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|matkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Matkowski

nazwisko

Osoby o nazwisku Matkowski:

- Aleksander Matkowski - polski wojskowy, pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa
- Antoni Matkowski - polski wojskowy, żołnierz 5 Dywizji Syberyjskiej
- Bazyli Matkowski (ur. 1937 w Matkowie) prezes Zrzeszenia Szlachty herbu Sas
- Cezary Matkowski - prokurator wojskowy reżimu Polski Ludowej, podpułkownik, zajmował się m.in. sprawą Franciszka Przysiężniaka (1947)
- Edward Matkowski - syn Michała, polski wojskowy (kapral), żołnierz 8 Bydgoskiego Pułku Piechoty,
- Edward Matkowski - syn Hilarego, polski wojskowy, żołnierz 7 Pułku Piechoty, Brązowy Medal "Zasłużony na Polu Chwały"
- Grzegorz Matkowski - polski wojskowy (kapitan), z-ca dowódcy dywizjonu ds. liniowych w 37 Łużyckim Pułku Artylerii Lekkiej
- Józef Matkowski - syn Michała, polski wojskowy (kanonier), żołnierz 2 Berlińskiego Pułku Piechoty, Brązowy Medal "Zasłużony na Polu Chwały"
- Ksawery Matkowski - uczestnik powstania styczniowego 1863–1864, zesłany na Zachodnią Syberię
- Ludwik Matkowski - polski wojskowy, zginął 11 października 1920, pochowany na Cmentarzu Wojskowym w Białymstoku
- Marcin Matkowski (ur. 1981 w Barlinku) polski tenisista
- Mikołaj Matkowski - syn Grzegorza, polski wojskowy (kapral), żołnierz 3 Berlińskiego Pułku Piechoty, Srebrny Medal "Zasłużony na Polu Chwały"
- Stanisław Matkowski – poseł Sejmu Krajowego Galicji
- Stanisław Matkowski - polski wojskowy okresu wojny polsko-bolszewickiej, zginął 25 stycznia 1920 w Zamościu
- Tomasz Matkowski - polski pisarz, romanista
- Władysław Matkowski - żołnierz PSZ na Zachodzie (porucznik w st. spocz.); prezes Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Kraju; od lipca 2006 wiceprzewodniczący Rady ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych
- Zygmunt Matkowski - polski wojskowy okresu wojny polsko-bolszewickiej, kanonier 12 Pułku Artylerii Polowej, zginął 9 września 1920 we Lwowie, pochowany na Cmentarzu Obrońców Lwowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matkowy

→ matka; matczyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Matla

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matlak

nazwisko

Matlak – rzeka, prawy dopływ Wissy o długości 18,7 km.

Płynie w województwie podlaskim na terenie gmin: Stawiski, Przytuły i Radziłów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matlakiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matles

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg. kartonowe opakowanie na jajka, wytłaczanka

Wytłaczanka (regionalnie matles od fr. matelassé – wytłaczany) – opakowanie do transportu i przechowywania jajek, najczęściej z masy papierowej.

Typowa wytłaczanka posiada specjalne wgłębienia, po jednym na każde jajko. Takie ułożenie jaj zapobiega ich stłuczeniu podczas transportu. Oprócz tektury do produkcji wytłaczanek stosuje się czasem także inne materiały, na przykład styropian lub papier-mâché. Standardowa wytłaczanka może pomieścić tuzin jaj, choć można też spotkać wersje mieszczące od 3 do nawet 30 sztuk.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Matlockit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z grupy halogenków;

Matlockit – rzadki minerał z grupy halogenków. Jego nazwa pochodzi od miasta Matlock, gdzie został po raz pierwszy odkryty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Matma

w gwarze uczniowskiej: matematyka; mata, matema

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. uczn. przedmiot matematyki

(1.2) pot. uczn. lekcja matematyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matnia

1. workowata część niektórych sieci rybackich;
2. sidła;
3. przenośnie: sytuacja bez wyjścia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ryb. wybrzuszona część sieci rybackiej, gromadząca połów

(1.2) łow. sidła, pułapka

(1.3) przen. sytuacja bez wyjścia

(1.4) daw. główne skupisko czegoś

Matnia (fr. Cul-de-Sac) – brytyjski czarno-biały film fabularny zrealizowany w 1966 roku. Jest gangsterską groteską, wyreżyserowaną przez Romana Polańskiego.

Matnia to drugi, po Wstręcie, brytyjski film Polańskiego. Francuskie idiomatyczne wyrażenie „cul-de-sac” („ślepy zaułek”) odnosi się do sytuacji bez wyjścia. W wersji roboczej film nosił tytuł Czekając na Katelbacha względnie Jeśli przyjdzie Katelbach (dosłownie pod takim tytułem – Wenn Katelbach kommt – film był wyświetlany w Niemczech). „Katelbach” to postać, której nazwisko wymieniane jest w filmie wielokrotnie, jednak nie pojawia się na ekranie. Jeden z przyjaciół Polańskiego, który wystąpił w jego filmie Gruby i chudy, to Andrzej Katelbach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matoga

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lud. straszydło, upiór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matoleina

lakier otrzymywany przez rozpuszczenie żywicy damara w terpentynie, stosowany w fotografii do pokrywania gładkiej powierzchni negatywu w celu nadania jej szorstkości, co umożliwia retusz ołówkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Matolstwo

potocznie:
1. bycie matołem;
2. zbiór, gromada matołów

#### Źródła:

SJP.pl

# Matować

1. pozbawiać połysku powierzchnię przedmiotów środkami chemicznymi
2. w szachach: dawać mata

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) książk. czynić coś matowym, powodować, że coś traci połysk, pozbawiać przeźroczystości

(1.2) sport. w grze w szachy: dawać mata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|matować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Matowić

czynić matowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowieć

tracić połysk, przezroczystość, gładkość

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) stawać się matowym, tracić połysk lub przezroczystość

(1.2) przen. o głosie: tracić dźwięczność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|matowieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Matówka

płytka szklana z jedną powierzchnią zmatowioną, służąca w aparacie fotograficznym do obserwowania obrazu oraz kontroli ustawiania ostrości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. półprzezroczysty materiał (przeważnie płaska płytka szklana ze zmatowioną powierzchnią z jednej strony w celu rozproszenia światła) używany w aparacie fotograficznym do obserwacji obrazu oraz kontroli ustawiania ostrości;

Matówka – półprzezroczysty materiał, przeważnie płytka szklana z mechanicznie lub chemicznie zmatowioną jedną z powierzchni (5 na rysunku obok), służący w aparatach fotograficznych do ustawienia i kontroli ostrości oraz kadrowania. Dla ułatwienia obserwacji obrazu i dokładnego ustawiania ostrości, najczęściej występuje z innymi elementami, jak wizjer (8), pryzmat pentagonalny (7), soczewka Fresnela (6), mikroraster lub dalmierz klinowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matówkowy

przymiotnik od: matówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowobiały

biały bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowoczarny

czarny bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowoczerwony

czerwony bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowojedwabisty

jedwabisty bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowoniebieski

niebieski bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matoworóżowy

różowy bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowość

brak połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowoszary

szary bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowozielony

zielony bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowożółty

żółty bez połysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Matowy

1. mający słaby połysk lub nie mający połysku
2. nieprzezroczysty
3. przymiotnik od: mat
4. przenośne: bezdźwięczny, głuchy

przymiotnik

(1.1) bez połysku

(1.2) świecący rozproszonym światłem

(1.3) bezdźwięczny, przytłumiony

(1.4) szach. związany z matem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matoł

1. człowiek chory na matołectwo;
2. potocznie: człowiek głupi, tępy, ograniczony umysłowo, mało inteligentny; tępak, kretyn, idiota, głupek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna mało inteligentny; głupiec, tuman

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matołectwo

niedorozwój umysłowy ciężkiego stopnia powstały w wyniku wrodzonej niedoczynności tarczycy, spowodowanej jej brakiem lub niedorozwojem; kretynizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matołek

zdrobnienie od: matoł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekceważąco o kimś niemądrym, ograniczonym umysłowo

(1.2) przest. zool. zwierzę z podrodziny pazurkowcowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matołka

gatunek małpy szerokonosej z rodziny płaksowatych; uistiti białoucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Matołkowaty

matołowaty, głupowaty, tumanowaty; potocznie:
1. niezbyt mądry, mało bystry, nierozgarnięty;
2. świadczący o czyjejś głupocie, np. matołowate spojrzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Matołowaty

matołkowaty, głupowaty, tumanowaty; potocznie:
1. niezbyt mądry, mało bystry, nierozgarnięty;
2. świadczący o czyjejś głupocie, np. matołkowate spojrzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Matra

1. pasmo górskie na Węgrzech;
2. miejscowość i gmina we Francji

Matra (pełna nazwa: Mécanique Avion Traction) – francuskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w aeronautyce i produkcji broni, producent samochodów drogowych i wyścigowych, konstruktor Formuły 1. Od roku 1994 członek Lagardère Group, działa obecnie pod tą nazwą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matracki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matraquage

[czytaj: matraKAŻ] reklama radiowo-telewizyjna, polegająca na natrętnym powtarzaniu piosenki, sloganu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Matras

nazwisko

Matras SA – grupa kapitałowa, powstała na bazie założonej w Katowicach w 1992 (według innych źródeł w 1991) katowickiej firmy Matras. Początkowo zajmowała się hurtowym obrotem książkami, obecnie większość obrotu generuje sprzedaż detaliczna w sieci stacjonarnych księgarni, uzupełniona o ofertę sklepu internetowego. Według danych niezależnego Centrum Badań nad Rynkiem Książki jest drugim pod względem wielkości obrotów podmiotem na rynku księgarskim w Polsce, po Empik-u. Sieć księgarń rozwijała się przejmując lokale Domu Książki oraz otwierając nowe punkty, często w galeriach handlowych. Na koniec 2013 roku Matras dysponował siecią 180 księgarń na terenie Polski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matraszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matres

bóstwo zbiorowe czczone w mitologii celtyckiej; boginie-matki; matronae

#### Źródła:

SJP.pl

# Matriarchalizm

dominująca rola kobiety, zwłaszcza matki, w rodzinie; matriarchat

#### Źródła:

SJP.pl

# Matriarchalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest matriarchalne; cecha tych, którzy są matriarchalni

#### Źródła:

Wiktionary

# Matriarchalny

→ matriarchat

przymiotnik

(1.1) dotyczący matriarchatu

Patrz:matriarchat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matriarchat

1. typ ustroju społecznego, w którym dominującą rolę odgrywa kobieta;
2. dominująca rola kobiety, zwłaszcza matki, w rodzinie; matriarchalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. organizacja społeczeństwa pierwotnego, w którym dominujące znaczenie mają kobiety;

(1.2) przen. dominacja kobiety w związku rodzinnym

Matriarchat – hierarchiczny ustrój społeczny i polityczny, w którym władzę sprawują kobiety. Termin ten został wprowadzony przez Johanna Jakoba Bachofena w 1861 roku w jego dziele Das Mutterrecht.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matriarchini

kobieta pełniąca rolę przywódczą w społeczności lub rodzinie, szczególnie w systemie matriarchalnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Matriks

łatwo topliwy stop, stosowany głównie w odlewnictwie; matrix

- macierz w biologii
  - macierz pozakomórkowa
  - macierz mitochondrialna
  - macierz jądrowa
- bezkomórkowy zrąb płytki nazębnej
- spoiwo skalne typu matriks

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matriksy

łatwo topliwy stop, stosowany głównie w odlewnictwie; matrix

#### Źródła:

SJP.pl

# Matrioszka

drewniana lala z namalowanym na niej rosyjskim strojem ludowym, w którą wstawione są identyczne, coraz to mniejsze lalki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rosyjska ludowa drewniana zabawka w formie kilku lalek wkładanych jedna w drugą;

Matrioszka (ros. матрёшка, zdrobnienie od imienia Matriona) – rosyjska zabawka, złożona z drewnianych, wydrążonych w środku lalek, włożonych jedna w drugą. Lalki są cylindryczne, u góry zaokrąglone, na ogół ręcznie malowane. Postacie na nich przedstawione to tradycyjnie najczęściej dziewczęta ubrane w ludowy strój, ale wersje współczesne mają charakter kreatywny: niektóre przedstawiają znanych polityków, pisarzy, czy postacie historyczne lub zabytki Rosji. Matrioszki kształtem przypominają kręgle, choć są szersze i niższe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matrix

łatwo topliwy stop, stosowany głównie w odlewnictwie; matriks

Matrix – australijsko-amerykański film akcji science fiction, pierwszy z serii filmowej o tej samej nazwie, napisany i wyreżyserowany przez rodzeństwo Wachowskich (ówcześnie bracia Wachowscy). Kontynuacjami filmu są obrazy Matrix Reaktywacja (2003) i Matrix Rewolucje (2003) oraz Matrix Zmartwychwstania (2021).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matroid

obiekt stanowiący uogólnienie przestrzeni liniowej wraz z istniejącym w niej pojęciem niezależności liniowej

Matroid – struktura stosowana w kombinatoryce. Pojęcie to zostało wprowadzone w 1935 roku przez angielskiego matematyka Hasslera Whitneya.

Formalna definicja matroidu jest następująca. Matroidem nazywamy parę (S,{\mathcal {I}}), która musi spełniać następujące warunki:

- S jest zbiorem skończonym,
- {\mathcal {I}} jest taką niepustą rodziną podzbiorów S, że jeśli B\in {\mathcal {I}} oraz A\subseteq B, to A\in {\mathcal {I}} (zbiór pusty zawsze należy do {\mathcal {I}}),
- jeśli A i B należą do {\mathcal {I}} oraz |A|<|B|, to istnieje taki element x\in B\setminus A, że A\cup \{x\}\in {\mathcal {I}} (jest to własność wymiany).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matrona

w starożytnym Rzymie: kobieta zamężna, szanowana ze względu na wysokie stanowisko społeczne i czystość obyczajów; dziś podniośle, często żartobliwie o kobiecie starszej, godnej szacunku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie zamężna kobieta, matka, mająca wysoką pozycję społeczną i utrzymująca czystość obyczajów;

(1.2) przest. książk. stateczna i dostojna starsza kobieta wzbudzająca szacunek

Matrona (od łac. mater – matka) – w starożytnym Rzymie kobieta zamężna, poważana (zajmująca wysokie stanowisko społeczne, zachowująca czystość obyczajów), będąca matką (mater familias).

W życiu codziennym odbierała dowody najwyższego szacunku, a znieważające ją czyny określano jako bezprawie (iniuria), ścigane z oskarżenia prywatnego. W sferze publicznej matrony wyróżniał ubiór w postaci długiej białej stoli z narzuconą pallą oraz wełniana opaska noszona na gładko zaczesanych włosach. Świętem ich były dorocznie obchodzone 1 marca Matronalia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matronae

bóstwo zbiorowe czczone w mitologii celtyckiej; boginie-matki; matres

#### Źródła:

SJP.pl

# Matronalia

Matronalia – rzymskie święto obchodzone przez zamężne kobiety (matrony) 1 marca.

Podczas obchodów święta kobiety udawały się do gaju przy świątyni Junony na Eskwilinie. Składały bogini w ofierze kwiaty i modliły się o szczęście w życiu małżeńskim, zaś w domu wyprawiały poczęstunek dla swych niewolników. Tego dnia mężczyźni obdarowywali żony prezentami.

Matronalia uważane są za pierwowzór Dnia Kobiet, a jego powstanie przypisuje się Romulusowi, legendarnemu założycielowi Rzymu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Matronat

patronat związany z działaniami prokobiecymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Matronimicum

nazwisko albo nazwa syna utworzone od imienia albo nazwy matki; matronimikum; matronimik

#### Źródła:

SJP.pl

# Matronimik

nazwisko albo nazwa syna utworzone od imienia albo nazwy matki; matronimikum; matronimicum

Nazwisko patronimiczne, patronimik (łac. patronymicum) – nazwisko utworzone na podstawie imienia ojca. Znacznie rzadszym zjawiskiem jest nazwisko matronimiczne, matronimik utworzony na podstawie imienia matki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matronimikum

nazwisko albo nazwa syna utworzone od imienia albo nazwy matki; matronimik; matronimicum

#### Źródła:

SJP.pl

# Matronowaty

przypominający matronę, podobny do matrony

#### Źródła:

SJP.pl

# Matros

potocznie o marynarzu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. marynarz

Mardus – okręt pomocniczy z okresu I wojny światowej. Pełnił służbę w Rosji, w czasie wojny przejęty przez Niemców, a po ich kapitulacji przez Estonię. W Eesti merejõud służył jako kanonierka i trałowiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matrox

Matrox – kanadyjska firma dostarczająca sprzęt i rozwiązania do obsługi grafiki (w tym karty graficzne i chipsety), edycji wideo oraz przetwarzania obrazów. Firma znana jest głównie z produkcji kart graficznych przez oddział firmy Matrox Graphics Inc. zwanym MGA.

#### Źródła:

Wikipedia

# Matryca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. forma służąca do seryjnego odlewania, kucia, toczenia itp. przedmiotów o tym samym kształcie

(1.2) fot. układ elementów światłoczułych stosowany w cyfrowych aparatach fotograficznych

(1.3) biol. fragment DNA lub RNA, z którego informacja genetyczna przekazywana jest do komórek potomnych

Matryca (łac. mater – matka) – ogólne określenie formy do wykonywania kopii.

- matryca w druku (zarówno w grafice warsztatowej, jak i poligrafii) – forma służąca m.in. do powielania odbitek (negatywem matrycy jest patryca)
  - matryca chemigraficzna
  - matryca grawerowana
  - matryca kolodionowa
  - matryca strukturalna

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Matrycownia

dział fabryki porcelany, w którym wykonuje się formy do tłoczarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Matrycowy

przymiotnik od: matryca

#### Źródła:

SJP.pl

# Matrykulacja

przestarzale:
1. zaliczenie kogoś w poczet studentów wyższej uczelni;
2. uroczystość przyjęcia nowych studentów na pierwszy rok studiów

#### Źródła:

SJP.pl

# Matrykulować

1. wpisać lub wpisywać do matrykuły, wpisać lub wpisywać kandydatów na listę studentów wyższej uczelni; immatrykulować;
2. matrykulować się - wpisać się lub wpisywać się do matrykuły

#### Źródła:

SJP.pl

# Matrykuła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. księga wpisowa określonego zbioru

słowo obecnie rzadko używane:

- rejestr studentów na wyższej uczelni lub osób należących do jakiegoś towarzystwa;
- legitymacja uczniowska lub studencka;
- (niem. Mutterrolle) – w katastrze pruskim jest to opis i spis gruntów należących do jednego właściciela, prowadzony według numerów kolejnych nieruchomości rolnych, tzw. artykułów matrykuły (spis i opis wszystkich parcel wchodzących w skład jednej nieruchomości). Artykuł matrykuły zawierał: imię i nazwisko, numery parcel, rodzaj użytku i klasę, powierzchnię parceli, czysty dochód z parceli, ogólną powierzchnię oraz roczny wymiar podatku z nieruchomości.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Matrylinearność

zasada przynależności dzieci do matki, dziedziczenia majątku, nazwiska, pozycji społecznej itp. po żeńskich przodkach; matrylineat

Matrylinearny system pokrewieństwa – system pokrewieństwa, w którym dzieci automatycznie po urodzeniu włączane są do grupy matki i pozostają jej członkami przez całe życie (zasada matrylinearności). Przekłada się to np. na dziedziczenie nazwisk rodowych, przywilejów po matce, dziedziczenie majątku po krewnym ze strony matki (np. po jej bracie) itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matrylinearny

przymiotnik

(1.1) właściwy matrylineatowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Matrylineat

zasada przynależności dzieci do matki, dziedziczenia majątku, nazwiska, pozycji społecznej itp. po żeńskich przodkach; matrylinearność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zasada pokrewieństwa zgodnie z którą dziecko włączane jest do rodu matki w społeczeństwie matriarchalnym

Matrylinearny system pokrewieństwa – system pokrewieństwa, w którym dzieci automatycznie po urodzeniu włączane są do grupy matki i pozostają jej członkami przez całe życie (zasada matrylinearności). Przekłada się to np. na dziedziczenie nazwisk rodowych, przywilejów po matce, dziedziczenie majątku po krewnym ze strony matki (np. po jej bracie) itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matrylokalność

zasada wprowadzania się męża po ślubie do domu żony i włączania go w jej grupę lokalną

Matrylokalność, matrylokalizm – zasada wynikająca ze zwyczajuobecnego w pewnych kręgach kulturowych, według którego para po zawarciu związkumałżeńskiego zamieszkuje w miejscu lub w pobliżu miejsca zamieszkania rodziny żony. Występuje ona np. w Laosie.

Rodzina matrylokalna to młode małżeństwo osiadłe w domu rodziców panny młodej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matrylokalny

typ rodziny, w której mąż jest włączany do lokalnej grupy żony, w której ona żyje

#### Źródła:

SJP.pl

# Matrymonialny

odnoszący się do małżeństwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący małżeństwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matrymonium

przestarzale o małżeństwie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. małżeństwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matsushima

[czytaj: matsuszima] grupa wysp w japońskiej prefekturze Miyagi

Matsushima (jap. 松島) – tu: ogólna nazwa grupy (archipelagu) ok. 250 wysp i wysepek pokrytych sosnami (matsu → sosny, shima → wyspy) w zatoce Matsushima (Matsushima-wan) i częściowo poza nią, w prefekturze Miyagi, w Japonii.

Od setek lat zatoka Matsushima jest uznawana za jeden z trzech najbardziej malowniczych widoków w Japonii (Nihon-sankei), obok Miyajimy i Ama-no-hashidate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matsushita

[czytaj: matsuSZIta] japoński koncern elektroniczny

Osoby o tym nazwisku:

- Hiro Matsushita – japoński kierowca wyścigowy
- Kōji Matsushita – japoński tenisista stołowy
- Kōnosuke Matsushita – japoński przedsiębiorca
- Nobuharu Matsushita – japoński kierowca wyścigowy
- Yūya Matsushita – japoński wokalista R&B oraz aktor

Inne:

- Panasonic Corporation (dawniej Matsushita Electric Industrial Co., Ltd.) – japoński koncern elektroniczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matsyasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; pozycja leżąca, w której ramiona i barki są uniesione do góry, a klatka piersiowa jest wygięta na kształt łuku, głowa opiera się o podłoże

#### Źródła:

Wiktionary

# Matt

Austria:

- Matt – miejscowość w gminie Treubach w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Braunau am Inn

Stany Zjednoczone:

- Matt – miejscowość

Szwajcaria:

- Matt – miejscowość w gminie Glarus Süd, w kantonie Glarus
- Matt – miejscowość w gminie Bauma, w kantonie Zurych, w okręgu Pfäffikon

Inne:

- Matt – imię męskie

Zobacz też:

- Mat

#### Źródła:

Wikipedia

# Mattel

Mattel, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo, będące największym pod względem przychodów ze sprzedaży producentem zabawek na świecie.

Firma została założona w 1945 roku przez Harolda „Matta” Matsona i Elliota Handlera (stąd nazwa). Długoletnią prezes firmy była żona założyciela, Ruth Mosko Handler, której rodzice byli żydowskimi emigrantami z Polski.

#### Źródła:

Wikipedia

# Matterhorn

[czytaj: MAterhorn] szczyt w Alpach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Alpach Zachodnich, na granicy Szwajcarii i Włoch;

(1.2) geogr. szczyt w Jarbidge Mountains, w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kolorado

Matterhorn (wł. Monte Cervino, fr. Mont Cervin; 4478 m n.p.m.) – szczyt w Alpach Pennińskich, szósty pod względem wysokości samodzielny szczyt alpejski. Leży na granicy między Szwajcarią (kanton Valais) a Włochami (region doliny Aosty, Valle d’Aosta), w masywie Matterhorn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matthew

[czytaj: metju] obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Matthews

Miejscowości w USA

- Matthews – jednostka osadnicza w stanie Georgia, w hrabstwie Jefferson
- Matthews – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Grant
- Matthews – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie New Madrid
- Matthews – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Mecklenburg

#### Źródła:

Wikipedia

# Matuchna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. matka

#### Źródła:

Wiktionary

# Matula

pieszczotliwie o matce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. pieszcz. mama, matka, mamusia

Osoby o nazwisku Matula:

- Matula – rodzaj grzybów
- Iosif Matula – rumuński polityk, nauczyciel i samorządowiec
- Jerzy Matula – polski reżyser, aktor epizodyczny i kompozytor
- Kimberly Matula – amerykańska aktorka telewizyjna
- Zbigniew Matula – polski wojskowy, porucznik Armii Krajowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matuleńka

zdrobnienie od: matulka

#### Źródła:

SJP.pl

# Matulewicz

nazwisko

- Bolesław Matulewicz – powstaniec warszawski
- Iwan Matulewicz – radziecki funkcjonariusz
- Jerzy Matulewicz – litewski duchowny katolicki
- Paweł Matulewicz – polski duchowny rzymskokatolicki
- Wiktor Matulewicz – powstaniec warszawski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matulewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matulka

zdrobnienie od: matula

#### Źródła:

SJP.pl

# Matunia

pieszczotliwie o mamie

#### Źródła:

SJP.pl

# Matura

1. egzamin zdawany po zakończeniu szkoły średniej;
2. świadectwo zdania egzaminu po zakończeniu szkoły średniej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. egzamin zdawany po ukończeniu szkoły średniej;

(1.2) eduk. świadectwo zdania matury (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maturacja

samoistne przemiany, głównie enzymatyczne, zachodzące w produktach spożywczych, prowadzące do powstania w nich korzystnych właściwości, najczęściej organoleptycznych (np. dojrzewanie wina, serów)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. proces dojrzewania niektórych produktów spożywczych, np. serów, wędlin lub gotowego alkoholu;

Maturacja (łac. maturatio, dojrzewanie produktów spożywczych) – proces technologiczny stosowany dla niektórych produktów spożywczych, w którym pozwala się na zachodzenie naturalnych przemian podczas celowo przedłużonego przechowywania produktu w celu uzyskania lepszych walorów organoleptycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maturacyjny

związany z maturacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Maturalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący matury

#### Źródła:

Wiktionary

# Maturka

zdrobnienie od: matura

Maturka – dawna kopalnia rudy żelaza w Tatrach Zachodnich. Znajdowała się w Dolinie Kościeliskiej w dolnej części stoków grzbietu Maturowych Stołów, na wysokości około 1225–1240 m. Rudę zwożono drogą przez żleb Żeleźniak do Polany Pisanej, a następnie w dół Doliną Kościeliską. Kopalnia działała w pierwszej połowie XIX wieku. Wydobywano tutaj dobrej jakości hematyt. Pozostałością po kopalni jest kilkanaście sztolni o łącznej długości 120 metrów i głębokości 18 metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maturna

barwny motyl z rodziny rusałkowatych, w Polsce prawnie chroniony; przeplatka maturna

#### Źródła:

SJP.pl

# Matury

1. egzamin zdawany po zakończeniu szkoły średniej;
2. świadectwo zdania egzaminu po zakończeniu szkoły średniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Maturyczny

regionalnie: maturalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Maturzysta

ten, kto zdał lub zdaje maturę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która przygotowuje się do matury; uczeń najwyższej klasy szkoły średniej

Maturzysta – ogólnopolski miesięcznik dla licealistów.

W magazynie poza dodatkiem z materiałami powtórkowymi (około 16 stron), znajdują się wiadomości związane z nauką, edukacją i życiem w liceach. Dużą część magazynu stanowią tematy "lifestyle'owe" - dotyczące społeczeństwa, mediów, sportu itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maturzystka

kobieta, która zdała lub zdaje maturę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej, która przygotowuje się do matury; uczennica najwyższej klasy szkoły średniej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matus

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. pieszcz. matka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: matusia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matusek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matusewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Matusewicz – polski psycholog, socjolog
- Janusz Matusewicz – polski chemik, wykładowca akademicki
- Tadeusz Matusewicz – polski przedsiębiorca
- Tomasz Matusewicz – polski artysta plastyk
- Waldemar Matusewicz – polski polityk, samorządowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matusia

pieszczotliwie o matce; matuś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. pieszcz. matka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matusiak

nazwisko

- Agnieszka Matusiak – polska slawistka
- Andrzej Matusiak – dyrektor Stołecznej Estrady, manager kultury
- Anna Matusiak – polska dziennikarka
- Bogumiła Matusiak – polska kolarka szosowa
- Dariusz Matusiak – polski piłkarz
- Grzegorz Matusiak – polski polityk, działacz PiS, poseł na Sejm VII i VIII i IX kadencji
- Jan Matusiak – polski polityk, poseł na Sejm (1985–1989)
- Jarosław Matusiak – polski piłkarz
- Jerzy Matusiak – polski ekonomista, samorządowiec, burmistrz Strzelina
- Kazimierz Matusiak – polski filolog, nauczyciel, kaliski działacz kulturalny i oświatowy
- Klemens Matusiak – polski działacz narodowy, nauczyciel
- Magdalena Matusiak – polska siatkarka
- Piotr Matusiak – polski dyplomata
- Rafał Matusiak – polski siatkarz
- Ryszard Matusiak – polski działacz polityczny i związkowy, działacz NSZZ Solidarność
- Radosław Matusiak – polski piłkarz
- Romualda Matusiak – polska polityczka, nauczycielka, posłanka na Sejm PRL IX i X kadencji
- Stefan Matusiak – polski urzędnik kolejowy, działacz społeczny, poseł na Sejm (1935–1938)
- Szymon Matusiak – polski folklorysta, gwaroznawca, nauczyciel
- Tadeusz Matusiak – prezydent Łodzi, działacz SLD
- Tadeusz Matusiak – polski inżynier elektryk, doktor nauk technicznych, pracownik Politechniki Wrocławskiej
- Wojciech Matusiak – polski kolarz szosowy i torowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matusiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Matusiewicz – polski urzędnik państwowy
- Aleksander Matusiewicz – polski wojskowy
- Andrzej Matusiewicz – polski polityk, adwokat i samorządowiec
- Eduard Matusiewicz – radziecki łyżwiarz szybki
- Eugeniusz Matusiewicz – polski profesor, botanik
- Maryja Matusiewicz – litewska nauczycielka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matusik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matusiny

przymiotnik od: matusia, matuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Matuśka

pieszczotliwie: matka; matuś, mamuśka, matulka

#### Źródła:

SJP.pl

# Matusz

nazwisko

- Bolesław Matusz (ur. 1932) – polski generał
- Izabela Matusz (ur. 1974) – polska dyplomatka
- Jerzy Matusz (1957–1999) – polski samorządowiec, burmistrz Jarosławia
- Patrycja Matusz – polska politolożka, prorektor Uniwersytetu Wrocławskiego
- Sławomir Matusz (ur. 1963) – polski poeta, krytyk literacki, dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matuszak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Matuszak (1908−1998) – polski wojskowy, strzelec i działacz sportowy, mistrz świata w strzelectwie
- Dagmara Matuszak − polska ilustratorka, malarka i autorka komiksów
- Grzegorz Matuszak − polski socjolog, polityk, senator
- Rafał Matuszak − polski muzyk, basista
- Włodzimierz Matuszak − polski aktor
- Zygmunt Matuszak − polski historyk wojskowości

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matuszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matuszczyk

nazwisko

- Adam Matuszczyk (ur. 1989) – polski piłkarz
- Andrzej Matuszczyk (ur. 1944) – polski działacz turystyczny, autor przewodników po Beskidach
- Henryk Matuszczyk (ur. 1936, zm. 2000) – polski oficer marynarki, kontradmirał marynarki wojennej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matuszek

żona batiuszki

- Ernest Matuszek (ur. 1897, zm. 1952) – polski lekarz radiolog, powstaniec śląski, wykładowca UW
- Eryk Matuszek (ur. 1902) – rotmistrz Wojska Polskiego, odznaczony Orderem Virtuti Militari, Krzyżem Walecznych i Medalem Niepodległości
- Jan Matuszek (1892-1940), oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Jan Matuszek (1917-1942), instruktor harcerski, działacz konspiracji antyhitlerowskiej
- Józef Matuszek (ur. 1890, zm. 1983) – ksiądz katolicki, kapelan w Armii Andersa
- Józef Matuszek (ur. 1950 w Bażanowicach) – polski profesor, nauczyciel akademicki w Bielsku-Białej
- Paweł Matuszek (ur. 1972 w Żywcu) – polski dziennikarz i publicysta
- Rudolf Matuszek (1892-1950) – podpułkownik piechoty, kawaler Orderu Virtuti Militari.
- Szymon Matuszek (ur. 1989 w Cieszynie) – polski piłkarz, reprezentant Polski U-19
- Wincenty Matuszek (ur. 1887 w Pszowie) – powstaniec śląski, więzień KL Auschwitz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matuszewski

nazwisko

- Bolesław Matuszewski (1856–1943) – polski fotograf, pionier światowej i polskiej kinematografii
- Ignacy Matuszewski (1891–1946), polityk
- Izydor Matuszewski (ur. 1942), przełożony generalny Zakonu Paulinów
- Jerzy Matuszewski (ur. 1950), wieloletni wójt gminy Mycielin
- Józef Matuszewski (1911–2003), polski mediewista, historyk prawa
- Konstantin Wikentjewicz Matuszewski – radziecki polityk
- Manfred Matuszewski (1941-2018), kolarz i trener kolarski
- Marek Matuszewski (ur. 1959), poseł
- Michał Matuszewski (ur. 1993), polski szachista, arcymistrz od 2019 roku.
- Mariusz Matuszewski, muzyk, gitarzysta
- Rafał Matuszewski (ur. 1986), historyk, hellenista, archeolog, badacz dziejów antycznych
- Ryszard Matuszewski (literat) (1914–2010), polski eseista, krytyk literacki
- Ryszard Matuszewski (jogin) (ur. 1962), lider Bractwa Zakonnego Himavanti
- Stefan Matuszewski (1905–1985), działacz państwowy, pedagog, teolog i filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matuszka

żona batiuszki

#### Źródła:

SJP.pl

# Matuszkiewicz

nazwisko

Matuszkiewicz – polskie nazwisko.

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Matuszkiewicz (ur. 13 sierpnia 1945 we Lwowie) – polski poeta, prozaik, dramaturg, publicysta
- Felix Matuszkiewicz (ur. 11 stycznia 1885 w Szprotawie, zm. 18 kwietnia 1956 w Neustadt an der Donau) – niemiecki prawnik, historyk i badacz dziejów Dolnego Śląska
- Irena Matuszkiewicz (ur. 2 kwietnia 1945 w Tarnawatce) – polska polonistka, dziennikarka i pisarka
- Iwona Matuszkiewicz (ur. 1969 w Świdnicy) – polska pisarka
- Jan Marek Matuszkiewicz (ur. 12 grudnia 1946 we Wrocławiu) – polski botanik, biogeograf i fitosocjolog
- Jerzy „Duduś” Matuszkiewicz (ur. 10 kwietnia 1928 w Jaśle) – muzyk jazzowy, saksofonista, kompozytor muzyki do seriali i filmów z czasów PRL-u
- Władysław Józef Matuszkiewicz (ur. 11 kwietnia 1921 we Lwowie, zm. 11 października 2013 w Grodzisku Mazowieckim) – polski botanik, fitosocjolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matuszowice

Matuszowice (niem. Matzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, w gminie Tuplice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Matuszyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matuszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matuzal

bardzo stary człowiek; matuzalem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bibl. liter. postać biblijna, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matuzalem

bardzo stary człowiek; matuzal

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) bibl. liter. postać biblijna, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie;

Matuzalem, Metuszelach (hebr. ‏מְתוּשָׁלַח‎) – postać biblijna, syn Henocha, najstarszy człowiek wymieniony w Starym Testamencie, mający żyć 969 lat. Występuje w Księdze Rodzaju, w rozdziale 5, w wersach 21–27.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matuzalemka

→ matuzalem

Patrz:matuzalem

#### Źródła:

SJP.pl

# Matuzalemowy

o wieku: bardzo stary, sędziwy; matuzalowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Matuzalema

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matuzalowy

o wieku: bardzo stary, sędziwy; matuzalemowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Matuzala

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matuła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matwiej

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matwiejczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matwiejczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyja

nazwisko

Osoby o nazwisku Matyja:

- Henryk Matyja – polski specjalista w zakresie materiałoznawstwa
- Jacek Matyja – polski piłkarz i trener piłkarski
- Marek Matyja – polski bokser wagi półciężkiej
- Rafał Matyja – polski politolog i publicysta
- Stanisław Matyja – polski wojskowy i harcerz, przywódca robotniczych wystąpień Poznańskiego Czerwca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matyjas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyjasek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyjasik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyjaśnie

przysłówek

(1.1) gwara. nieprzyjemnie, dziwacznie, żałośnie, marudnie, smutno, przykro

#### Źródła:

Wiktionary

# Matyjaszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyjaszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyjaszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matylda

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. jedna z mniejszych planetoidaanetoid z pasa głównego;

- Matylda – imię żeńskie (ang. Matilda)
- Matylda – powieść Roalda Dahla
- Matylda – musical na podstawie powieści Roalda Dahla
- Matylda – amerykański film komediowy z 1978 roku, reż. Daniel Mann
- Matylda – amerykański film z 1996 roku oparty na kanwie powieści Roalda Dahla, reż. Danny DeVito
- Matylda – rosyjski film historyczny z 2017 roku, reż. Aleksiej Uczitiel
- Matylda – polski serial telewizyjny z lat 2023–2024

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Matyldok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. motyl

#### Źródła:

Wiktionary

# Matyldów

3 miejscowości w Polsce:

- Matyldów – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka
- Matyldów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Łąck
- Matyldów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno

#### Źródła:

Wikipedia

# Matyldzin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matyldy lub z nią związany

2 miejscowości w Polsce:

- Matyldzin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Mrocza
- Matyldzin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. białobrzeskim, w gminie Stromiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matyldziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Matyldy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyniów

Matyniów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Smyków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Czarna Taraska dopływ Czarnej.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Częstochowskiej w Miedzierzy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Matys

nazwisko

- Marek Matys (ur. 24 stycznia 1960) – polski piłkarz
- Michał Matys (ur. 1966) – polski dziennikarz
- Piotr Matys (ur. 1978) – polski piłkarz
- Roman Matys (ok. 1897-1935?) – komunista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matysek

1. dawna zdrobniała forma imienia "Maciej";
2. w powiedzeniu: "przyszła kryska na Matyska" - osoba źle postępująca została ukarana, nadszedł kres jej niecnych czynów;
3. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. imię|polski|m. zdrobn. od: Maciej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Matysiak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Agnieszka Matysiak (ur. 1965) – polska aktorka, reżyserka dubbingu
- Alojzy Matysiak (ur. 1936) – polski piłkarz, trener
- Andrzej Matysiak (ur. 1948) – polski kajakarz, trener
- Anna Matysiak (ur. 1989) – polska aktorka teatralna i filmowa
- Anna Matysiak (ur. 1979) – polska ekonomistka
- Anna Matysiak (ur. 1967) – polska poetka
- Bartłomiej Matysiak (ur. 1984) – polski kolarz szosowy
- Dariusz Matysiak (ur. 1961) – polski pisarz, scenarzysta, reżyser, wydawca, społecznik
- Jan Matysiak (1904–1991) – polski optoelektronik
- Jan Matysiak (ur. 1939) – polski psycholog
- Jerzy Matysiak (1944–2016) – polski aktor, rekwizytor oraz kaskader filmowy
- Józef Matysiak (1896–1944) – polski działacz komunistyczny
- Justyna Matysiak (ur. 1979) – polska artystka, rysowniczka
- Leszek Matysiak (ur. 1962) – polski żużlowiec
- Marian Matysiak (1920–2011) – polski koszykarz
- Paulina Matysiak (ur. 1984) – polska urzędniczka samorządowa i działaczka polityczna
- Robert Matysiak (ur. 1968) – polski duchowny starokatolicki
- Stanisław Jan Matysiak (ur. 1947) – polski matematyk, inżynier mechaniki ciała stałego
- Tadeusz Matysiak (1920–) – polski dyplomata
- Wojciech Matysiak (XXI w.) – polski matematyk
- Zbigniew Matysiak (1926–2018) – polski żołnierz, zawodnik i trener rajdów motocyklowych
- Zenon Matysiak (ur. 1929) – polski żołnierz, doktor nauk wojskowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matysik

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ferdynand Matysik – polski aktor
- Grzegorz Matysik – polski aktor, reżyser oraz tłumacz
- Halina Matysik – polska nauczycielka
- Stanisław Matysik – polski prawnik
- Sylwia Matysik – polska piłkarka
- Waldemar Matysik – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matysówka

wieś w Polsce

Matysówka – część Rzeszowa od 1 stycznia 2019 r., dzielnica niestanowiąca jednostki pomocniczej gminy, wchodząca w skład osiedla nr XXXI Matysówka.

Wzmiankowana w 1423 po raz pierwszy jako Mathisowka w dożywotnim nadaniu klucza tyczyńskiego, wówczas własności Władysława Jagiełły, przywódcy husyckiemu Janowi z Jičína; później w rękach Pileckich. Nazwa dzierżawcza wywodzi się od imienia Matys(z), mieszkańca pobliskiej Brzezówki. Do końca roku 2018 wieś w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Tyczyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Matyszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matyszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Matzerbrajt

żydowska potrawa sporządzana z macy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mau

egipski kot cętkowany

Mau może oznaczać:

- Mau – miasto w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh
- Mau – miasto w środkowych Indiach w stanie Madhya Pradesh
- Mau – dystrykt w północnych Indiach w stanie Uttar Pradesh

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maucheryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z grupy siarczków;

Maucheryt – minerał z grupy siarczków. Znany jest od 1913 r. Minerał należy do grupy minerałów rzadkich i znany jest wyłącznie w formie wystąpień widocznych pod mikroskopem.

Nazwa pochodzi od nazwiska Williama Mauchera (1879-1930), niemieckiego mineraloga.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maugham

William Somerset Maugham, CH ([ˈmɔːm]; ur. 25 stycznia 1874 w Paryżu, zm. 16 grudnia 1965 w Nicei) – angielski powieściopisarz i dramaturg.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maul

w sporcie: walka o piłkę przekazywaną rękami w czasie przepychania się w grze w rugby

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maupassant

[czytaj: mopaSĄ lub mopaSAN] nazwisko francuskie, m.in. Guy de Maupassant (1850-1893) - pisarz francuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Maur

1. obecnie: mieszkaniec Mauretanii lub Sahary Zachodniej;
2. w średniowieczu: muzułmański mieszkaniec Półwyspu Iberyjskiego;
3. w starożytności: rzymskiego pochodzenia mieszkaniec Mauretanii (prowincji rzymskiej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. mieszkaniec starożytnego królestwa Mauretanii, znajdującego się w północno-zachodniej Afryce, obejmującego dzisiejsze tereny Maroka i północno-zachodniej Algierii; przodek współczesnych Berberów;

Szwajcaria:

- Maur – gmina w kantonie Zurych, w okręgu Uster

Osoby:

- Maur – biskup krakowski 1109–1118
- Maur – pierwszy uczeń św. Benedykta z Nursji, mnich i opat, święty Kościoła katolickiego

- Hans Maur – niemiecki historyk
- Hraban Maur – kronikarz z czasów karolińskich
- Mauro Maur – włoski kompozytor
- Melissa Auf der Maur – kanadyjska basistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maura

1. obecnie: mieszkaniec Mauretanii lub Sahary Zachodniej;
2. w średniowieczu: muzułmański mieszkaniec Półwyspu Iberyjskiego;
3. w starożytności: rzymskiego pochodzenia mieszkaniec Mauretanii (prowincji rzymskiej)

- Maura – imię żeńskie
- Maura – miejscowość w Norwegii
- Maura – stolica historycznej diecezji we Cesarstwie rzymskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maurek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Scotoecus|Thomas|ref=tak., rodzaj nietoperzy z podrodziny mroczków występujący w Afryce, Indiach i Pakistanie;

(1.2) zool. nietoperz z rodzaju maurków (1.1)

Maurek (Scotoecus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maureliusz

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maurer

nazwisko

Osoby:

- Aleksandra Maurer – polska artystka
- Christoph Maurer (1558–1614) – szwajcarski malarz na szkle, syn Josa Murera
- Georg Ludwig von Maurer (1790–1872) – niemiecki historyk i polityk, ojciec Konrada Maurera
- Franciszek Maurer (1918–2010) – polski architekt
- Ion Gheorghe Maurer (1902–2000) – rumuński działacz komunistyczny, premier w latach 1961-1974
- Józef Maurer (1879–1926) – polski historyk literatury
- Konrad von Maurer (1823–1902) – niemiecki historyk prawa
- Ludwig Maurer (1789–1878) – niemiecki kompozytor, skrzypek i dyrygent
- Roman Maurer (1852–1884) – polski historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maureska

ornament roślinny pokrywający daną powierzchnię charakterystyczny dla sztuki islamu

Maureska, moreska – ornament dwuwymiarowy, składający się z przeplatającej się, silnie przestylizowanej wici roślinnej, wypełniającej całą płaszczyznę.

Charakteryzuje się delikatną, płynną linią. Zazwyczaj tworzy układy symetryczne (np. w kole, kwadracie). Wici roślinne zastosowane w mauresce zazwyczaj nie mają początku ani końca, przenikają się wzajemnie tworząc układ zamknięty. W odróżnieniu od arabeski nie pojawiają się nigdy motywy antropomorficzne i zoomorficzne. Czasem uzupełniany był kaligraficznymi napisami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mauretańczyk

obywatel Mauretanii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mauretanii

Mauretańczyk (ang. The Mauritanian) – brytyjsko-amerykański dramat sądowy z 2021 roku w reżyserii Kevina Macdonalda. Film powstał na podstawie scenariusza M.B. Travena, Rory Hainesa i Sohraba Noshirvaniego, opartego na pamiętniku Guantanamo Diary Mohamedou Ould Slahi z 2015 roku. Jest to prawdziwa historia Slahiego, który przez czternaście lat był przetrzymywany bez postawienia mu zarzutów w więzieniu Guantanamo. W filmie występują Jodie Foster, Tahar Rahim, Shailene Woodley i Benedict Cumberbatch.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mauretania

1. państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszucie; Islamska Republika Mauretańska;
2. starożytny kraj w Afryce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce ze stolicą w Nawakszut;

(1.2) hist. starożytne królestwo w Afryce Północnej;

(1.3) hist. prowincja rzymska w Afryce Północnej;

Mauretania (arab. ‏موريتانيا‎, Muritanija), nazwa oficjalna Islamska Republika Mauretańska (arab. ‏الجمهورية الإسلامية الموريتانية‎, Al-Dżumhurija al-Islamija al-Muritanija) – państwo w północno-zachodniej Afryce, nad Atlantykiem. Graniczy z Senegalem, Mali, Algierią i Saharą Zachodnią. Znaczną część kraju stanowią pustynne terytoria saharyjskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mauretanka

obywatelka Mauretanii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Mauretanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mauretański

związany z Mauretanią

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Mauretanii, państwa w Afryce

(1.2) archit. odnoszący się do stylu mauretańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mauriac

[czytaj: moRJAK] nazwisko, m.in. François Moriac (1885-1970) - pisarz francuski, laureat Nagrody Nobla w 1952 roku

- Mauriac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Akwitania, w departamencie Gironde
- Mauriac – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia, w departamencie Cantal

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maurice

[czytaj: moRIS lub MOris]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

## Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Maurice – miejscowość w stanie Dakota Południowa
- Maurice – miasto w stanie Iowa
- Maurice – wieś w stanie Luizjana

## Osoby

nazwisko

- Emil Maurice – niemiecki zegarmistrz
- Florian Maurice – francuski piłkarz
- Frederick Maurice – brytyjski teolog
- Jean-François Maurice – francuski wokalista

imię

- Maurice André – francuski trębacz
- Maurice Ashley – amerykański szachista
- Maurice Barrès – francuski powieściopisarz
- Maurice Béjart – francuski tancerz
- Maurice Bishop – grenadyjski polityk
- Maurice Blanchot – francuski pisarz
- Maurice Blondel – francuski filozof
- Maurice Cheeks – amerykański koszykarz
- Maurice Chevalier – francuski aktor
- Maurice d’Elbée – niemiecki generał
- Maurice de Vlaminck – francuski malarz
- Maurice Dobb – brytyjski ekonomista
- Maurice Druon – francuski pisarz
- Maurice Duplessis – kanadyjski polityk
- Maurice Duruflé – francuski kompozytor
- Maurice Duverger – francuski politolog
- Maurice Gamelin – francuski wojskowy
- Maurice Garin – francuski kolarz
- Maurice Gibb – brytyjski muzyk
- Maurice Godelier – francuski antropolog
- Maurice Greene
- Maurice Guinard – francuski zapaśnik
- Maurice Halbwachs – francuski socjolog
- Maurice Hankey – brytyjski polityk
- Maurice Herzog – francuski alpinista
- Maurice Janin – francuski wojskowy
- Maurice Jarre – francuski kompozytor
- Maurice Joly – francuski prawnik
- Maurice Karnaugh – amerykański fizyk
- Maurice Koechlin – francuski inżynier
- Maurice Krafft – francuski wulkanolog
- Maurice LaMarche – kanadyjski aktor
- Maurice Lauré – francuski urzędnik
- Maurice Leblanc – francuski pisarz
- Maurice Leroy – francuski polityk
- Maurice Maeterlinck – belgijski dramaturg
- Maurice Merleau-Ponty – francuski filozof
- Maurice Monier – francuski duchowny
- Maurice Oldfield – dyrektor brytyjskiej Tajnej Służby Wywiadowczej
- Maurice Papon – francuski polityk
- Maurice Ravel – francuski kompozytor
- Maurice Risch – francuski aktor
- Maurice Ronet – francuski aktor
- Maurice Roy – kanadyjski duchowny
- Maurice Sand – francuski grafik
- Maurice Sendak – amerykański pisarz
- Maurice Smith
- Maurice Tempelsman – amerykański biznesmen
- Maurice Thorez – francuski tancerz
- Maurice Trintignant – francuski kierowca wyścigowy
- Maurice Utrillo – francuski malarz
- Maurice White – amerykański piosenkarz
- Maurice Wilkins – brytyjski biochemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mauritius

1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. państwo afrykańskie w archipelagu Maskarenów; Republika Mauritiusu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo na Oceanie Indyjskim;

(1.2) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim w archipelagu Maskarenów, największa wyspa państwa Mauritius (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mauritiuski

1. → Mauritius;
2. rudawka mauritiuska - gatunek nietoperza

#### Źródła:

SJP.pl

# Maurois

[czytaj: morŁA] nazwisko, m.in. André Maurois (1885-1967) - pisarz francuski

Maurois – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Nord.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 387 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 183 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Maurois plasuje się na 862. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 903.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maurowie

1. ludność Mauretanii i Sahary Zachodniej;
2. mieszkańcy starożytnej Mauretanii;
3. dawniej: muzułmanie w średniowiecznej Hiszpanii

Maurowie – współcześnie mieszkańcy: Mauretanii, części Algierii i Maroka, natomiast w średniowieczu, przez blisko osiem stuleci, ludy (w większości Berberowie z niewielką domieszką Arabów) zamieszkujące znaczne partie Półwyspu Iberyjskiego, wywierające ogromny wpływ na kulturę i architekturę dzisiejszej Hiszpanii i Portugalii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maurycja

drzewo z rodziny arekowatych, rosnące w podzwrotnikowych obszarach Ameryki Południowej w dwóch gatunkach

Maurycja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imion Maurycy i Maurycjusz. Wywodzi się od słowa oznaczającego „pochodząca z Mauretanii”, „Maur”.

Maurycja imieniny obchodzi 10 lipca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maurycjusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Maurycjusz – cesarz bizantyjski 582 – 602
- Pseudo Maurycjusz (przełom VI/VII wieku) – autor traktatu wojennego Strategikon
- Maurycjusz – imię

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maurycostwo

Maurycy z małżonką; Maurycowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mauryców

2 miejscowości w Polsce:

- Mauryców – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Zelów
- Mauryców – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Wodzierady

#### Źródła:

Wikipedia

# Maurycowie

Maurycy z małżonką; Maurycostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Maurycowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Maurycego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Maurycy

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Maurycy – imię męskie pochodzenia łacińskiego Mauritius. Wywodzi się od słowa oznaczającego „pochodzący z Mauretanii”, „Maur”.

Maurycy imieniny obchodzi: 20 marca, 22 września i 13 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mauryjka

1. obecnie: mieszkanka Mauretanii lub Sahary Zachodniej;
2. w średniowieczu: muzułmańska mieszkanka Półwyspu Iberyjskiego;
3. w starożytności: rzymskiego pochodzenia mieszkanka Mauretanii (prowincji rzymskiej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mauryjski

dotyczący Maurów, właściwy Maurom

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Maurami, dotyczący Maurów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maurytyjczyk

obywatel Mauritiusa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mauritiusu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maurytyjka

obywatelka Mauritiusa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Mauritiusu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maurytyjski

przymiotnik od: Mauritius (1. wyspa na Oceanie Indyjskim;
2. państwo afrykańskie w archipelagu Maskarenów; Republika Mauritiusu)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Mauritius

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maurzyce

Maurzyce – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Zduny.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie orłowskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. Była wsią klucza zduńskiego arcybiskupów gnieźnieńskich.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mauser

[czytaj: małzer] nazwisko; np. Wilhelm (1834-82) i Peter Paul (1838-1914) - bracia, niemieccy konstruktorzy broni

Mauser-Werke Oberndorf Waffensysteme GmbH – niemiecki producent broni oraz całej linii karabinów powtarzalnych produkowanych przez tę fabrykę dla armii niemieckiej. Karabin Mausera był bardzo popularną konstrukcją eksportowaną do wielu krajów. Rozwiązania karabinu Mausera należą do najbardziej udanych na świecie. W Polsce znane są też pod potoczną nazwą „mauzer”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mauthausen

[czytaj: małthałzen] miejscowość w Austrii

Mauthausen – gmina targowa w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Perg. Leży ok. 20 km na wschód od Linzu, przy ujściu rzeki Anizy do Dunaju. Liczy 4894 mieszkańców (1 stycznia 2015) na powierzchni 14 km².

W czasie II wojny światowej w miejscowości był zlokalizowany niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny Mauthausen, w którym zamordowano ok. 122 tys. więźniów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mauzer

rodzaj karabinu powtarzalnego lub pistoletu automatycznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. broń palna produkcji albo systemu Mausera; w szczególności karabin powtarzalny lub pistolet

(1.2) techn. pojemnik na wodę pojemności 1000 litrów osadzony na palecie

Mauser-Werke Oberndorf Waffensysteme GmbH – niemiecki producent broni oraz całej linii karabinów powtarzalnych produkowanych przez tę fabrykę dla armii niemieckiej. Karabin Mausera był bardzo popularną konstrukcją eksportowaną do wielu krajów. Rozwiązania karabinu Mausera należą do najbardziej udanych na świecie. W Polsce znane są też pod potoczną nazwą „mauzer”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mauzerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. suwmiarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Mauzoleum

bogato zdobiona budowla będąca rodzajem grobowca

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. monumentalny grobowiec, przeważnie osobna budowla pełniąca taką funkcję;

Mauzoleum (gr. mausoleion, łac. mausoleum) – rodzaj grobowca w formie monumentalnej, samodzielnej budowli o bogatym wystroju architektonicznym. Spotykane są również niebędące miejscem pochówku, symboliczne mauzolea, będące jedynie pomnikiem ku czci danej osoby.

Pierwszym znanym mauzoleum jest wybudowany w IV wieku p.n.e. grobowiec króla Mauzolosa w Halikarnasie. Od imienia tego króla pochodzi nazwa wzorowanych na jego grobowcu późniejszych obiektów tego typu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mauzolos

Mauzolos (stgr. Μαύσωλος) (ok. ur. 400 p.n.e., zm. 352 p.n.e.) – król Karii w latach 377 p.n.e. – 352 p.n.e. Syn Haketomnosa.

Podbił sąsiednią Licję, zajął greckie miasta na wybrzeżu Azji Mniejszej i przybrzeżne wyspy. Dzięki umiejętnej polityce stworzył z Karii państwo niemal niezależne od Persji.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maverick

[czytaj: MAwryk lub MEwryk] potocznie: osoba niezależna i nieprzewidywalna, indywidualista

- AGM-65 Maverick – pocisk rakietowy
- Maverick Records – wytwórnia muzyczna
- Maverick (film) – amerykański western komediowy z 1994 r. w reżyserii Richarda Donnera z Melem Gibsonem, Jodie Foster i Jamesem Garnerem
- Maverick (serial telewizyjny)
- Top Gun: Maverick – film
- Samuel Maverick – angielski kolonista
- Ford Maverick – samochód osobowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mawiać

mówić coś wielokrotnie, mieć zwyczaj coś mówić

czasownik

(1.1) mieć zwyczaj częstego mówienia, wygłaszania, oznajmiania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maworek

roślina zarodnikowa, śluzowiec z rzędu Physarales

#### Źródła:

SJP.pl

# Max

obce imię męskie

## Miejscowości w USA

- Max – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean
- Max – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Dundy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Max.

max, maks.; skrót od:
1. maksimum;
2. maksymalny;
3. maksymalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maxi

[czytaj: maks-i] maksi;
1. o ubiorze: długi, sięgający do kostek;
2. ubranie sięgające do kostek;
3. mający maksymalne rozmiary, zasięg, natężenie itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Maxi-Singel

[czytaj: maks-is-ingel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingel, maksisingel, maxi-singiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Maxi-Singiel

[czytaj: maks-is-ingel] płyta kompaktowa lub winylowa z kilkoma nagraniami; maksisingiel, maksisingel, maxi-singel

#### Źródła:

SJP.pl

# Maxim

ciężki karabin maszynowy

- Maxim – karabin maszynowy
- Maxim – czasopismo
- Maxim – nieistniejący ekskluzywny klub nocny w Gdyni-Orłowie
- Maxim – producent papierosów
- Maxim – polski zespół disco polo

Ludzie noszący nazwisko lub pseudonim Maxim:

- Hiram Stevens Maxim – amerykański przedsiębiorca i wynalazca
- Maxim Reality – wokalista The Prodigy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maxima

[czytaj: maks-ima] samochód typu Nissan Maxima

Maxima – program komputerowy typu CAS (systemów algebry komputerowej), które mają wspomagać wykonywanie obliczeń symbolicznych. Głównym składnikiem programu jest interpreter.

Maxima posiada własny, prosty interfejs graficzny – XMaxima. Niezależnie rozwijany jest wieloplatformowy interfejs wxMaxima. Maximę można również uruchamiać w edytorze tekstu Emacs oraz TeXmacs.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maximilian

imię

#### Źródła:

SJP.pl

# Maximum

najwyższy stopień czegoś, największa ilość, liczba, wartość itp. osiągana przez coś; maksimum; punkt szczytowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Maxtor

Maxtor Corporation – producent nośników danych, znany najbardziej ze swoich twardych dysków. Firma ma w swojej ofercie produkty dla komputerów osobistych, wydajnych serwerów oraz elektroniki użytkowej.

Jak podano na oficjalnej stronie firmy 22 maja 2006, Maxtor Corporation został wykupiony przez Seagate Technology.

#### Źródła:

Wikipedia

# Maxwell

[czytaj: maksłel] nazwisko, m.in. James Maxwell (1831-1879) - fizyk brytyjski

- James Clerk Maxwell (1831–1879) – szkocki fizyk
  - demon Maxwella, równania Maxwella, rozkład Maxwella
- makswel – jednostka strumienia magnetycznego
- Maxwell – brazylijski piłkarz
- Maxwell – amerykański muzyk
- Maxwell Motor Company – dawne amerykańskie przedsiębiorstwo motoryzacyjne
- Maxwell Render – fizycznie poprawny, wieloplatformowy silnik renderujący do fotorealistycznych wizualizacji firmy Next Limit
- Robert Maxwell (1923–1991) – brytyjski wydawca i przedsiębiorca prasowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# May

[czytaj: maja] w filozofii buddyjskiej: iluzja, złudzenie, potężna siła tworząca kosmiczną ułudę rzeczywistego bytu świata materialnego; maja

Miejscowości w USA:

- May – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Harper

Gminy w USA:

- May (ang. May Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Christian
- May (ang. May Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Lee
- May (ang. May Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Cass
- May (ang. May Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Washington
- May (ang. May Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
- May (ang. May Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Kearney

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maya

[czytaj: maja] w filozofii buddyjskiej: iluzja, złudzenie, potężna siła tworząca kosmiczną ułudę rzeczywistego bytu świata materialnego; maja

- Maya – program komputerowy
- Maya – pasmo górskie w Belize i we wschodniej Gwatemali
- Język maya – jeden z języków Majów używany w Meksyku
- Maya (Mayasan) – góra w Japonii w prefekturze Hyōgo
- Maya – nazwa okrętów japońskich, m.in.:
  - Maya – typ kanonierek parowych z końca XIX w.
  - Maya – wiodący okręt powyższego typu
  - Maya – ciężki krążownik z okresu II wojny światowej
- Maya – pojęcie w wedyzmie (ang. Maya)
- Maya – album M.I.A.
- Maya – albański film fabularny z roku 2010 w reżyserii Plutona Vasi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maybach

[czytaj: majbach] samochód marki Maybach

## Motoryzacja

- Maybach-Motorenbau – niemiecki producent samochodów działający w latach 1909–1940
- Maybach-Manufaktur – niemiecki producent samochodów działający w latach 2002–2012
- Mercedes-Maybach – filia luksusowych modeli Mercedes-Benz działająca od 2014 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mayday

[czytaj: mejdej] międzynarodowy sygnał nadawany drogą radiową przez statki i samoloty potrzebujące pomocy, będące w niebezpieczeństwie

Mayday (wym. /ˈmeɪ.deɪ/) – komunikat o bezpośrednim zagrożeniu życia używany w łączności radiotelefonicznej i teleksowej; odpowiednik sygnału SOS w radiotelegrafii. Wywodzi się z francuskiego m’aider oznaczającego „pomocy”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mayer

[czytaj: majer]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

- Miejscowości w USA:
  - Mayer – jednostka osadnicza w stanie Arizona, w hrabstwie Yavapai
  - Mayer – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Carver
- Kodeks Fejervary-Mayer – aztecki dokument prekolumbijski
- Mayer – nazwisko popularne w Niemczech, Austrii, Czechach, Stanach Zjednoczonych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mayerling

wieś w Austrii

Mayerling – pałac myśliwski w Austrii, w którym 30 stycznia 1889 roku doszło do tragedii w Mayerling – następca tronu austro-węgierskiego, arcyksiążę Rudolf, jedyny syn Franciszka Józefa I i cesarzowej Elżbiety, popełnił samobójstwo wraz ze swą kochanką Marią Vetsera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mayflower

nazwa galeonu, który w 1620 r. przywiózł z Anglii do Ameryki Północnej pierwszych osadników

Mayflower – mały, drewniany żaglowiec, trójmasztowy galeon handlowy, na którym koloniści angielscy, tzw. pielgrzymi, w liczbie 102 osób, przybyli do Ameryki Północnej w 1620 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mayo

[czytaj: maja] w filozofii buddyjskiej: iluzja, złudzenie, potężna siła tworząca kosmiczną ułudę rzeczywistego bytu świata materialnego; maja

- Mayo National Park – park narodowy w Irlandii
- Mayo (Yukon) – jednostka samorządowa w Yukonie
- Mayo – szczep Indian z zamieszkałych w meksykańskim stanie Sonora

Rzeki:

- Mayo – rzeka w Peru
- Mayo – rzeka w Kolumbii
- Mayo – rzeka w Meksyku
- Mayo – rzeka w Argentynie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mayowski

[czytaj: majowski] taki jak u Maya, właściwy twórczości Maya

#### Źródła:

SJP.pl

# Maź

gęsta, lepka, często brudząca substancja

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna będący w małżeństwie

(1.2) przest. mężczyzna; rycerz, wojownik

- maź – produkt suchej destylacji drewna (obok dziegciu i smoły), używany do smarowania osi wozów i różnych ruchomych elementów (w młynach, tartakach); nazwa "maź" bywa stosowana zamiennie z "dziegciem"
- maź płodowa
- maź stawowa
- maź pogazowa: smoła pogazowa lub prodermina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maz.

skrót od: Mazowiecki, np. Mińsk Maz.

skrót

(1.1) = mazowiecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Maża

wóz, zwykle zaprzężony w woły, używany na Ukrainie do przewożenia towarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazać

1. powlekać, smarować;
2. pisać niedbale, bazgrać;
3. wymazywać, ścierać;
4. mazać się - płakać

czasownik przechodni niedokonany (dk. maznąć)

(1.1) pokrywać lub smarować coś czymś mazistym lub klejącym się

(1.2) brudzić coś lub kogoś czymś, co się rozmazuje

(1.3) pot. pisać lub rysować coś w szybki i niestaranny sposób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazaczek

zdrobnienie od: mazak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mazak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazagran

napój chłodzący z czarnej kawy, koniaku lub rumu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) napój przyrządzany ze słodzonej kawy z dodatkiem lodu oraz rumu lub koniaku;

Mazagran (Mazaghran) – miasto w Algierii, od którego pochodzi nazwa napoju alkoholowo-kawowego mazagran.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazaja

niekształtny rysunek, wzór, plamy na tkaninie, gryzmoły na papierze itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazaje

nieczytelne, niewyraźne, niechlujne pismo; bazgroły

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazak

1. przyrząd do rysowania grubych linii, mający wkład napełniony tuszem lub atramentem i końcówkę z filcu, drewna lub tworzywa sztucznego; pisak, marker, flamaster;
2. gruby pędzel lub szczoteczka do nakładania farby lub pasty;
3. młodzieżowo: twarz albo nos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. flamaster

(1.2) lwów. twarz

Pisak (cienkopis, flamaster, mazak, marker) – jest to rodzaj długopisu, wewnątrz którego znajduje się porowaty rdzeń nasączony tuszem. Końcówka pisząca jest również porowata, dzięki czemu tusz powoli przepływa na powierzchnię papieru czy innego materiału. Dostępna jest ich szeroka gama kolorów i rodzajów tuszu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazaki

1. przyrząd do rysowania grubych linii, mający wkład napełniony tuszem lub atramentem i końcówkę z filcu, drewna lub tworzywa sztucznego; pisak, marker, flamaster;
2. gruby pędzel lub szczoteczka do nakładania farby lub pasty;
3. młodzieżowo: twarz albo nos

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazakowy

przymiotnik od: mazak

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazalny

list (kwit) mazalny - dokument wymagany przy wykreślaniu banku z hipoteki nieruchomości

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazama

ssak parzystokopytny z rodziny jeleniowatych

Mazama (Mazama) – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazańcowice

Mazańcowice (cz. Mazančovice, niem. Matzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 818 ha, a liczba ludności około 4000, co daje gęstość zaludnienia równą 415,8 os./km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Mazanderański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mazandaranem, dotyczący Mazandaranu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język mazanderański;

#### Źródła:

Wiktionary

# Mazanek

ludowy instrument muzyczny, rodzaj skrzypiec

- Ewa Mazanek – pedagog
- Jan Mazanek – ksiądz
- Janusz Mazanek – aktor
- Stefan Mazanek – ksiądz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mazać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Mazaniec

Mazaniec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie pajęczańskim, w gminie Siemkowice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Lipnik.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mazanina

potocznie: niestaranne albo nieudolne pismo lub rysunki

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tradycyjna koszula wygotowana w łoju i maśle

Mazanki – ludowy trzystrunowy instrument smyczkowy, kształtem zbliżony do skrzypiec.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazanki

ludowy instrument muzyczny, rodzaj skrzypiec

- Mazanki (instrument) – mały trzystrunowy smyczkowy instrument muzyczny
- Mazanki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
- Mazanki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazanów

Mazanów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Józefów nad Wisłą.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie urzędowskim województwa lubelskiego. W latach 1963–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mazanów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mazanówka

wieś w Polsce

Mazanówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Tuczna.

Wieś jest sołectwem w gminie Tuczna. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 192 mieszkańców.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mazanówka, po jej zniesieniu w gromadzie Tuczna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazar

typ mauzoleum w architekturze islamskiej

Mazar – był to typ mauzoleum w architekturze islamu w Azji Środkowej. W średniowieczu mazar był budowany na planie centralnym z cegły palonej, kryty najczęściej kopułą. Fasada frontowa posiadała dekoracyjny portyk lub liwan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazarin

[czytaj: mazaRĘ lub mazaREN] nazwisko, m.in. Jules Mazarin (właściwie: Giulio Mazzarini) (1602-1661) - polityk francuski pochodzenia włoskiego, od 1640 kardynał

Jules Mazarin właśc. Giulio Raimondo Mazzarini, również Mazarini (ur. 14 lipca 1602 w Pescinie, zm. 9 marca 1661 w Vincennes) – francuski kardynał, od 1642 pierwszy minister Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazarini

[czytaj: macarini] francuski kardynał, od 1642 roku pierwszy minister Francji; Mazarin, Mazzarini

Jules Mazarin właśc. Giulio Raimondo Mazzarini, również Mazarini (ur. 14 lipca 1602 w Pescinie, zm. 9 marca 1661 w Vincennes) – francuski kardynał, od 1642 pierwszy minister Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazda

samochód marki Mazda

Mazda Motor Corporation (jap. マツダ株式会社, Matsuda Kabushiki-gaisha) – japoński producent samochodów osobowych mający swą siedzibę w mieście Hiroszima. Koncern został założony w 1920 roku przez Jujiro Matsudę.

Filozofią marki jest hasło „zoom-zoom”, które towarzyszy firmie od 2002 roku, nawiązujące do przyjemności z jazdy. W 2007 roku Mazda postanowiła obniżyć spalanie w swoich samochodach (nawet o 30%) do roku 2015. Filozofia marki uległa delikatnej zmianie, obejmując dodatkowo dbałość o środowisko naturalne i przyjęła brzmienie: „zrównoważony zoom-zoom”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazdaista

wyznawca mazdaizmu; mazdeista

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazdaistka

→ mazdaista; mazdeistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazdaistyczny

→ mazdaizm, mazdeistyczny, mazdajski, mazdejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazdaizm

staroirańska religia oparta na kulcie Ahura Mazdy, boga dobra i światła; mazdeizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. staroirański kult boga Ahura Mazdy (Ormuzda), powstały w VIII wieku p.n.e.;

Mazdaizm, Mazda – Jasna (od Mazda [Ahura Mazda] i aw. Mazdajasnô) – podstawa kolejnych religii perskich (zaratusztrianizmu, mazdaizmu achemenidzkiego, manicheizmu, zoroastryzmu średnioperskiego za panowania dynastii Sasanidów III–VIII w. i nowoperskiego, a także zurwanizmu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazdakizm

ruch społeczno-religijny stworzony przez Mazdaka w VI w. w Persji

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazdamer

półtwardy, podpuszczkowy ser holenderski z krowiego mleka

Mazdamer (niderl. Maasdammer lub Maasdam kaas) – rodzaj holenderskiego sera produkowany z krowiego mleka. Mazdamer jest zaliczany do serów półtwardych, podpuszczkowych dojrzewających. Ser powstał na początku lat 90. XX wieku jako alternatywa dla szwajcarskich serów typu ementaler. Ma smak bardziej słodki i orzechowy niż ementaler, delikatną, żółtą skórkę, a w przekroju widoczne duże dziury. Jest także bardziej wilgotny i sprężysty. Zawiera ok. 45% tłuszczu w masie suchej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazdeista

wyznawca mazdaizmu; mazdaista

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazdeistka

→ mazdeista; mazdaistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazdeistyczny

→ mazdeizm, mazdaistyczny, mazdajski, mazdejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazdeizm

staroirańska religia oparta na kulcie Ahura Mazdy, boga dobra i światła; mazdaizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazenderański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mazenderanami, dotyczący Mazenderanów

#### Źródła:

Wiktionary

# Mazepa

potocznie: mężczyzna, chłopiec skłonny do płaczu; beksa, mazgaj

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) pot. płaczliwy człowiek, mazgaj

Osoby

- Isaak Mazepa – polityk ukraiński (1884-1952)
- Iwan Mazepa – szlachcic i hetman ukraiński (1639-1709)

Literatura

- Mazepa – poemat George’a Gordona Byrona z 1818 roku
- Mazepa – dramat Juliusza Słowackiego z 1839 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazer

mazerunek;
1. naturalny rysunek słojów drewna lub żyłek kamienia o zawiłym lub splątanym układzie, wykorzystywany w rzemiośle artystycznym; flader;
2. imitacja rysunków słojów malowana na drewnie w celu zastąpienia kosztownych oklein szlachetnych gatunków drewna; flader;
3. technika zdobnicza naśladująca naturalny rysunek słojów drewna, wykonywana na różnych podłożach

Mazer (z niem. maser – słoje drewna) lub flader (z niem. fladern – łopotać) – naturalny, a w pewnym okresie malowany układ usłojenia drewna uzyskiwany z desek przekroju stycznego drewna lub okleiny (fornir) o bogatym, zawiłym rysunku (czeczota, korzeń orzecha, jesion tzw. baranek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazerować

ozdabiać imitacją słojów drewna; słojować

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazerunek

mazer;
1. naturalny rysunek słojów drewna lub żyłek kamienia o zawiłym lub splątanym układzie, wykorzystywany w rzemiośle artystycznym; flader;
2. imitacja rysunków słojów malowana na drewnie w celu zastąpienia kosztownych oklein szlachetnych gatunków drewna; flader;
3. technika zdobnicza naśladująca naturalny rysunek słojów drewna, wykonywana na różnych podłożach

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazewo

Mazewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wąsoskim ziemi wiskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Niedźwiadnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mażewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazgaić

mazgaić się - rozczulać się nad sobą, płakać z byle powodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazgaj

człowiek powolny, ślamazarnego usposobienia, skłonny do płaczu; beksa; ślamazara

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pejor. osoba nadmiernie płaczliwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazgajowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mazgajowate; cecha tych, którzy są mazgajowaci

#### Źródła:

Wiktionary

# Mazgajowaty

potocznie: skłonny do płaczu, płaczliwy; bekliwy, płaksiwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazhab

szkoła klasyczna prawa muzułmańskiego

Mazhab (arab. ‏مذهب maḏhab‎, l.mn. مذاهب maḏāhib, pl. "doktryna") – szkoła prawa islamskiego. Na przestrzeni wieków powstało kilka oddzielnych szkół, które w inny sposób interpretują funkcjonowanie prawa i przepisów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazhabowy

przymiotnik od: mazhab

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziać

pokrywać mazią

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od maziak

#### Źródła:

Wiktionary

# Maziaja

potocznie: barwny, bezkształtny malunek o abstrakcyjnych motywach; mazaja, bohomaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozmazane zabrudzenia

Mięsak maziówkowy, maziówczak złośliwy (łac. sarcoma synoviale, synovioma malignum) – rzadki nowotwór złośliwy należący do grupy mięsaków tkanek miękkich o nieznanym kierunku różnicowania i wysokiej złośliwości histologicznej. Jest to jeden z najczęściej występujących mięsaków tkanek miękkich u ludzi stanowiąc 5–10% wszystkich mięsaków tkanek miękkich. Występuje głównie u osób młodych, przede wszystkim przed 30. rokiem życia, nierzadko dotykając również młodzież. Nowotwór lokalizuje się głównie w obrębie kończyn, przede wszystkim kończyn dolnych, czasem również górnych, a rzadziej pojawia się w dowolnej lokalizacji anatomicznej. Głównym objawem choroby jest obecność wyczuwalnego guza. Wyróżnia się dwa warianty histopatologiczne mięsaka maziówkowego – częstszy jednofazowy, złożony z komórek wrzecionowatych lub bardzo rzadko z komórek nabłonkopodobnych, oraz rzadszy dwufazowy zawierający oba te elementy komórkowe w różnych proporcjach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Maziarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziarnia

dawny, prymitywny warsztat, w którym wytwarzało się smołę, dziegieć i maź; smołownia, dziegciarnia, smolarnia

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Maziarnia – część miasta Tomaszów Lubelski
- Maziarnia – część wsi Majdan Nowy w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Księżpol
- Maziarnia – kolonia w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Żmudź
- Maziarnia – część wsi Wilcza Wola w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
- Maziarnia – część wsi Huta Różaniecka w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Narol
- Maziarnia – część wsi Moszczanica w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Stary Dzików
- Maziarnia – część wsi Albigowa w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Łańcut
- Maziarnia – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Harasiuki
- Maziarnia – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maziarski

→ maziarz

- Stanisław Maziarski – profesor nauk medycznych, rektor UJ
- Jacek Maziarski – poseł, dziennikarz i publicysta (wnuk Stanisława, ojciec Wojciecha)
- Wojciech Maziarski – dziennikarz i działacz opozycyjny (syn Jacka)

Patrz:maziarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Maziarstwo

robienie lub sprzedawanie mazi, zajęcie maziarza; dziegciarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziarz

dawniej: człowiek robiący lub sprzedający maź

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziczka

roślina z rodziny astrowatych (złożonych), z której nasion otrzymuje się olej jadalny i smar; tłustka

Maziczka (Madia Molina) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje 11 gatunków. Rośliny te rosną w północnej i zachodniej części Ameryki Północnej oraz w południowej części Ameryki Południowej (w Chile i Argentynie). Poza tym jako introdukowane rosną w różnych krajach Europy, w Australii i na Hawajach. Występują w siedliskach nasłonecznionych i suchych, także na przydrożach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazidło

1. płynna lub półpłynna emulsja zawierająca substancje lecznicze przeznaczona do smarowania skóry
2. to, co służy do smarowania, wcierania; smarowidło; maść

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) częściowo płynna substancja służąca do smarowania, wcierania

(1.2) stpol. rel. olejek święty

(1.3) stpol. kosmet. maść kosmetyczna, krem

(1.4) stpol. kosmet. kosmetyk do wykonywania makijażu

Mazidło (łac. linimentum) – galenowa półstała postać leku, o konsystencji rzadszej od maści. Jako podłoża do sporządzania mazideł stosuje się:

- olej tłusty (roślinny), np. oliwa — mazidło olejowe
- lanolina — mazidło lanolinowe,
- mydło — mazidło mydlane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziowaty

gęsty i lepki, kleisty; mazisty, ciastowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziówka

wewnętrzna warstwa torebki stawowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziowy

przymiotnik od: maź

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazisty

gęsty i lepki, kleisty; maziowaty, ciastowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Maziziarn

drzewo występujące w Ameryce Łacińskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Maznąć

1. pobrudzić kogoś lub coś jednym ruchem czymś co się rozmazuje; 3. potocznie: napisać lub narysować coś szybko, niestarannie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maźnica

1. naczynie do przechowywania mazi, smoły lub dziegciu;
2. w technice: element zestawów kołowych taboru szynowego, korpus łożysk ślizgowych; smarownica, lubrykator

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. łożysko ślizgowe osi pojazdu wraz z urządzeniem smarującym lub stosowana współcześnie obudowa łożyska wałeczkowego z pracującymi wewnątrz smarem;

(1.2) daw. naczynie do przechowywania smarów, smoły lub dziegciu

Maźnica – w pojazdach szynowych łożysko ślizgowe osiowe wraz z urządzeniem smarującym (dawniej) lub obudowa łożyska tocznego pojazdu kolejowego (obecnie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Maźniczka

zdrobnienie od: maźnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Maźnięcie

1. pobrudzić kogoś lub coś jednym ruchem czymś co się rozmazuje; 3. potocznie: napisać lub narysować coś szybko, niestarannie

#### Źródła:

SJP.pl

# Maznóć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Mazoch

nazwisko

Mazoch:

- Jan Mazoch
- Jiří Mazoch

Masoch:

- Leopold Sacher-Masoch von Kronenthal
  - Leopold von Sacher-Masoch
- Franciszek Masoch

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazojen

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. majonez

#### Źródła:

Wiktionary

# Mazok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Zaolzie. brudas

#### Źródła:

Wiktionary

# Mazonit

rodzaj ekologicznej, twardej i bardzo trwałej płyty pilśniowej, używany m.in. do wyrobu blatów stołów do ping-ponga, deskorolek, kajaków itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Mażoretka

dziewczyna żonglująca podczas defilady specjalną pałeczką

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna lub kobieta, która w stylizowanym, galowym mundurze uczestniczy w pokazowych przemarszach z elementami musztry i choreografii;

Mażoretki – wyraz zapożyczony z jęz. francuskiego. Słowo majorette znaczy mniej więcej majorki. Oznacza dziewczyny ubrane w paradne stroje zawierające elementy umundurowania galowego różnych służb i formacji.

Mażoretki występują na pokazach estradowych i paradach ulicznych, prezentując choreograficzne układy taneczno-marszowe do muzyki orkiestr dętych, żonglując i podrzucając przy tym pałeczki mażoretkowe (tzw. batony). Mażoretki spełniają nie tylko funkcję widowiskowego dodatku, ale za pomocą wykonywanych gestów sygnalizują zbliżający się zakręt, zakończenie utworu, zmianę rytmu. Mażoretka maszerująca przed orkiestrą zwana jest tamburmajorką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazowiecki

przymiotnik od: Mazowsze

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Mazowsza, związany z Mazowszem, pochodzący z Mazowsza

- Konrad I mazowiecki (1187?-1247) – książę mazowiecki małopolski i kujawski
- Stanisław mazowiecki (1500-1524) – książę mazowiecki
- Tadeusz Mazowiecki (1927-2013) – polski polityk
- Wojciech Mazowiecki (ur. 1957) – polski dziennikarz, publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazowieckie

przymiotnik od: Mazowsze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. region w środkowej Polsce

Województwo mazowieckie – jednostka podziału administracyjnego Polski, znajdująca się w środkowo-wschodniej Polsce. Jest największym województwem pod względem powierzchni i ludności. Obejmuje obszar o powierzchni 35 558,47 km². Według danych z 31 grudnia 2019 r. miało około 5,4 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Warszawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazowieckogrodziski

przymiotnik od: Grodzisk Mazowiecki; grodziskomazowiecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazowieckotomaszowski

→ Tomaszów Mazowiecki; tomaszowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazowizm

wyraz, zwrot, forma, konstrukcja składniowa lub cecha fonetyczna właściwe dialektowi mazowieckiemu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dialektyzm mazowiecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazowszanin

członek zespołu "Mazowsze"

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mazowsza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazowszanka

1. członkini zespołu "Mazowsze";
2. woda mineralna marki Mazowszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mazowsza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazowszański

dotyczący zespołu "Mazowsze"

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący zespołu „Mazowsze”, związany z zespołem „Mazowsze”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazowsze

1. kraina historyczna w Polsce;
2. polski tygodnik

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina w centralno-wschodniej Polsce;

Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce, położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów.

Historyczną stolicą Mazowsza jest Płock, a Mazowsza południowego Czersk. Za panowania Władysława Hermana Płock był również stolicą Polski oraz najstarszym miastem tego regionu (prawa miejskie w 1237 roku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazu

gatunek łososia pacyficznego; sima

- Mazu – chińska bogini mórz
- Mazu Liedao – archipelag w Cieśninie Tajwańskiej
- Mazu Daoyi (709-788) – chiński mistrz chan
- mazu, inaczej sima (Oncorhynchus masou) – gatunek ryby z rodziny łososiowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazuchówka

wieś w Polsce

Mazuchówka (niem. Masuchowken, 1936–1945 Rodental) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy. Przed osiedleniem się na ziemiach odzyskanych Polaków nosiła nazwę Rodental.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazun

armeński napój ze sfermentowanego mleka o konsystencji jogurtu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mażungazaur

rodzaj dinozaura z rodziny abelizaurów; madżungatol

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazur

ludowy taniec figurowy; muzyka do tego tańca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mazur albo Mazowsza

(1.2) etn. człowiek z plemięemienia Mazowszan, pochodzący z Mazowsza;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Mazury

- Mazur – mieszkaniec Mazowsza lub Mazur
- Mazur – część wsi Przybyszowy w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Mazur – polski taniec ludowy
- Mazur – jedno z najpopularniejszych nazwisk w Polsce
- Mazur – rodzina lampowych odbiorników radiowych
- Mazur – czasopismo, założone m.in. przez Bogumiła Labusza
- Mazur – ciągnik gąsienicowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazurczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazurczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazureczek

zdrobnienie od: mazurek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazurek

1. rodzaj wielkanocnego wypieku, zwykle z kruchego ciasta, przekładanego bakaliami i lukrowanego;
2. zdrobnienie od: mazur (taniec ludowy);
3. krótki utwór muzyczny w rytmie 3/4 stylizowany na mazura
4. ptak z rodziny wróbli; wróbel mazurek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od mazur

(1.2) muz. choreogr. stylizowany taneczny utwór muzyczny w takcie 3/4, oparty na mazurze, oberku lub kujawiaku;

(1.3) muz. choreogr. wiejska taneczna forma muzyczna często utożsamiana z oberkiem;

(1.4) spoż. kulin. etn. tradycyjne ciasto wielkanocne na cienkim kruchym spodzie, przykryte masą i odświętnie zdobione;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Passer montanus|ref=tak., gatunek małego ptaka podobnego do wróbla;

(2.2) ornit. osobnik ptaka z gatunku mazurek (2.1)

- mazurek – ciasto kuchni polskiej
- Mazurek – nazwisko
- mazurek (Passer montanus) – ptak z rodziny wróbli
- s/y Mazurek – polski jacht

Muzyka

- Mazurek Dąbrowskiego – hymn Polski
- mazurek – polski taniec tańczony na wsi
- mazurek – polski taniec stylizowany
- Mazurek – książka dla dzieci z płytą CD, wydana w 2010 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazurenko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazurka

taniec będący połączeniem polki i mazura; polka mazurka; tramblanka; tramblantka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mazur

(1.2) etn. kobieta z plemięemienia Mazowszan, pochodząca z Mazowsza

Mazurka (ros. Мазурка) – wieś (sieło) w Rosji, w obwodzie woroneskim, w rejonie poworińskim. W 2010 liczyła 786 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazurkiewicz

nazwisko

- Mazurkiewicz – polskie nazwisko. 27 stycznia 2022 r. nazwisko to nosiło 16 617 polskich obywateli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mazurkowy

przymiotnik od: mazurek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mazurkiem, dotyczący mazurka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazurowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazurowy

przymiotnik od: mazur

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazurski

przymiotnik od: Mazury

przymiotnik

(1.1) pochodzący z Mazur, związany z Mazurami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazurskość

zespół cech charakterystycznych dla Mazur

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazury

ludowy taniec figurowy; muzyka do tego tańca

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości i części miejscowości w Polsce i na Ukrainie;

Mazury (hist. Mazowsze Pruskie, Mazury Pruskie, maz. Mazuri, niem. Masuren) – region etnograficzny i geograficzny w północno-wschodniej Polsce, będący częścią Prus. Główną grupą etnograficzną regionu są Mazurzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) proces fonetyczny polegający na wymowie spółgłosek dziąsłowych ortograficzny|sz., ortograficzny|ż., ortograficzny|cz., ortograficzny|dż. jako przedniojęzykowo-zębowych ortograficzny|s., ortograficzny|z., ortograficzny|c., ortograficzny|dz.;

Mazurzenie (także mazurowanie, rzadziej sakanie, na Śląsku sycenie) – proces fonetyczny polegający na wymawianiu zamiast spółgłosek dziąsłowych ⟨sz⟩, ⟨cz⟩, ⟨ż⟩, ⟨dż⟩ głosek zębowych: ⟨s⟩, ⟨c⟩, ⟨z⟩, ⟨dz⟩. Na przykład: „czepek” jako cepek, „szyja” jako syja, „życie” jako zycie. Jest postrzegane jako znamię statusu społecznego („wiejska” mowa) i mówiący mają tendencję do wyzbywania się go. Zjawiskiem przeciwnym do mazurzenia, a powstałym poprzez hiperpoprawne unikanie mazurzenia, jest szadzenie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazurzyć

wymawiać spółgłoski dziąsłowe sz, dż, ż, cz jak zębowe (dentalne) s, dz, z, c

czasownik

(1.1) jęz. mówić w sposób typowy dla gwar Mazowsza i Małopolski, zastępując ortograficzny|cz., ortograficzny|dż., ortograficzny|sz., ortograficzny|ż. przez ortograficzny|c., ortograficzny|dz., ortograficzny|s., ortograficzny|z.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazurzysta

1. kompozytor mazurków;
2. człowiek umiejący dobrze tańczyć mazura

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazurzystka

→ mazurzysta

Patrz:mazurzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Mazut

ciecz oleista, pozostałość po destylacji ropy naftowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. oleista ciecz pozostała po destylacji ropy naftowej niskiej jakości, używana jako paliwo lub olej opałowy;

Mazut, ciężki olej opałowy – oleista ciecz będąca pozostałością po destylacji niskogatunkowej ropy naftowej w warunkach atmosferycznych (ciśnienie normalne), w temperaturze od 250 do 350°C. Składa się z węglowodorów wysokocząsteczkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mazutowy

przymiotnik od: mazut

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mazutem, dotyczący mazutu; wykorzystujący, spalający mazut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mazzarini

[czytaj: maccarini] francuski kardynał, od 1642 roku pierwszy minister Francji; Mazarin, Mazarini

Jules Mazarin właśc. Giulio Raimondo Mazzarini, również Mazarini (ur. 14 lipca 1602 w Pescinie, zm. 9 marca 1661 w Vincennes) – francuski kardynał, od 1642 pierwszy minister Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mała

dziewczynka, dziecko; także potocznie lub pieszczotliwie o młodszej osobie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mała dziewczynka

(1.2) pot. pieszcz. lub żart. o dorosłej kobiecie, np. o sympatii

(1.3) pot. eufem. srom

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: mały

Mała – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mała, po jej zniesieniu w gromadzie Niedźwiada. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Miejscowość jest siedzibą parafii św. Michała Archanioła, należącej do dekanatu Wielopole Skrzyńskie, diecezji rzeszowskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małacentów

Małacentów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Łagów.

Były wsią biskupstwa włocławskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małachow

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małachowice

Małachowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Ozorków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

Na początku XX wieku Małachowice oraz okoliczne miejscowości zamieszkiwane były przez mariawitów, którzy we wsi pobudowali własny kościół w 1908 roku, przy którym mieszkała siostra zakonna. W roku 1909 w Małachowicach mieszkało 50 wyznawców nowego ruchu, którzy podlegali pod parafię mariawicką pw. Trójcy Przenajświętszej w Piątku. Kościół został rozebrany po II wojnie światowej. Do dziś jedyną pozostałością po mariawitach jest cmentarz znajdujący się w południowo-zachodniej części miejscowości.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małachowski

→ Małachowo-Złych Miejsc

- Małachowski – polskie nazwisko.

Patrz:Małachowo-Złych Miejsc

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małastów

Małastów (j. łemkowski Маластів) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

Wieś królewska starostwa bieckiego w powiecie bieckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małaszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małchański

przymiotnik

(1.1) związany z Małchanem (rzeką na Zabajkalu w Rosji)

#### Źródła:

Wiktionary

# Małcużyński

nazwisko polskie, m.in. Witold Małcużyński (1914-1977) - polski pianista o światowej sławie, w 1937 roku został laureatem Konkursu Chopinowskiego

- Witold Małcużyński (1914-1977) – pianista
- Karol Małcużyński (1922-1984) – poseł, dziennikarz i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małdaniec

Małdaniec (niem. Maldanietz, 1938–1945 Maldanen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małdr

w dawnej Polsce:
1. miara zboża;
2. dziesięcina płacona w zbożu; małdrat

#### Źródła:

SJP.pl

# Małdrat

w dawnej Polsce: dziesięcina płacona w zbożu; małdr

Małdrat – (łac. tremodius, niem. Drömt, Malter; także: maldrat, małdyt, małdr, osep, maltter, maldrum, maltrum, zentmalter) – średniowieczna miara dziesięciny pobieranej z jednego łanu uprawnej roli. W późniejszych czasach oznaczał jednostkę objętości zboża, stosowaną w krajach niemieckich oraz Szwajcarii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małdrzyk

mądrzyk; dawniej:
1. serek ze słodkiego mleka;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) pieróg z serem lub rodzaj ciasta z serem; dziś tylko w związku frazeologicznym: (złożyć) ręce w małdrzyk - (złożyć) dłonie na krzyż wewnętrznymi powierzchniami do siebie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zdrobn. od małdr zwarzonego podpuszczką; Gloger|małdrzyk, mądrzyk.

(1.3) reg. kulin. placuszek z białego sera utartego z jajami i smażonego na oleju, najczęściej podawany na słodko

(1.4) przen. zob. ręce w małdrzyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małdycki

przymiotnik od: Małdyty

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Małdytami, dotyczący Małdyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małdyty

wieś w Polsce

Małdyty (niem. Maldeuten) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty nad jeziorem Sambród i na trasie linii kolejowej Elbląg-Morąg-Olsztyn. Zachodnim skrajem miejscowości przebiega trasa drogi krajowej nr 7.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małe

potomstwo zwierząt; młode

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Małe – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Małe – przysiółek wsi Kłączno w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Studzienice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małecki

nazwisko polskie, m.in.
1. Antoni Małecki (1821-1913) - badacz literatury, historii i języka polskiego, filolog klasyczny, dramatopisarz;
2. Mieczysław Małecki (1903-1946) - slawista, wybitny dialektolog, jeden z głównych twórców geografii lingwistycznej

- Adrian Małecki (ur. 1975) – polski koszykarz
- Aleksander Małecki (1916–2009) – polski dyplomata
- Aleksander Małecki (1901–1939) – polski szermierz
- Aleksander Małecki – polski historyk
- Antoni Małecki (1821–1913) – historyk literatury, mediewista, językoznawca, filolog klasyczny, heraldyk, dramaturg, rektor Uniwersytetu Lwowskiego
- Grzegorz Małecki (ur. 1975) – polski aktor filmowy, dubbingowy
- Grzegorz Małecki (ur. 1967) – polski funkcjonariusz cywilnych służb specjalnych, dyplomata
- Grzegorz Małecki (ur. 1984) – polski koszykarz
- Grzegorz Małecki – polski scenograf
- Jakub Małecki (ur. 1982) – polski pisarz
- Jan Marian Małecki (1926–2017) – polski historyk
- Konrad Małecki (1979–2017) – polski siatkarz
- Maciej Małecki (ur. 1940) – kompozytor
- Maciej Małecki (ur. 1974) – polski samorządowiec i polityk, poseł na Sejm VII kadencji
- Maciej Małecki – polski farmaceuta
- Marcin Małecki (1964–2008) – polski kompozytor i pianista jazzowy
- Marek Małecki (1938–2023) – polski jeździec i trener
- Marek Małecki (ur. 1972) – polski adwokat
- Mieczysław Małecki (1903–1946) – polski językoznawca, slawista
- Mikołaj Małecki (ur. 1986) – polski karnista, wykładowca, popularyzator nauki
- Patryk Małecki (ur. 1988) – polski piłkarz
- Stefan Małecki (1915–2017) – polski oficer, kawaler Orderu Virtuti Militari
- Stefan Małecki (1924–2012) – polski grafik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małęczyn

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Małęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Gózd
- Małęczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą

#### Źródła:

Wikipedia

# Małek

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Małek – polski taternik, alpinista i himalaista
- Jan Michał Małek – polski inżynier, przedsiębiorca, inwestor, deweloper i działacz polonijny
- Mirosław Małek – polski żeglarz, olimpijczyk
- Stanisław Małek – polski ekolog
- Stanisław Małek – polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małgiew

jadalny małż morski; piaskołaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Małgonia

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Małgorzaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgorzaty lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Małgorzata

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Małgorzata – imię żeńskie
- Małgorzata – królowa Szkocji 1286–1290
- Małgorzata I – królowa Danii, Szwecji i Norwegii 1395–1412
- Małgorzata – żona Ernesta I Żelaznego, arcyksięcia Styrii, Karyntii i Krainy; córka Bogusława V, księcia wołogosko-rugijskiego i słupskiego oraz Adelajdy Welf
- Małgorzata – rosyjska mniszka prawosławna pochodzenia greckiego, nowomęczennica
- Małgorzata – hrabina Burgundii w latach 1190-1208
- Małgorzata – angielska hrabina Pembroke
- Małgorzata – księżna Danii
- Małgorzata – księżniczka Grecji
- Małgorzata – infantka hiszpańska
- Małgorzata II – królowa Danii od 14 stycznia 1972 roku
- Małgorzata (księżna zatorska)
- Małgorzata Nikołajewna (Маргарита Hиколаевна) – postać z powieści Mistrz i Małgorzata
- Święta Małgorzata – kilka świętych o tym imieniu
  - św. Małgorzata Antiocheńska (zm. ok. 303–305) – męczennica z czasów rzymskich
  - św. Małgorzata Szkocka (ok. 1045–1093) – królowa Szkocji
  - św. Małgorzata Węgierska (1242–1270) – węgierska królewna, dominikanka, mistyczka, stygmatyczka
  - św. Małgorzata z Kortony (1247–1297) – włoska tercjarka, stygmatyczka
  - św. Małgorzata Maria Alacoque (1647–1690) – francuska wizytka, wizjonerka

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Małgorzatka

1. bułka z makiem
2. odmiana gruszek

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Małgorzata

Małgorzatka – dawna osada w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica, w sołectwie Karbowo 2.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie toruńskim.

Nazwę zniesiono z 2023 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małgorzatów

Małgorzatów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Rawa Mazowiecka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małgośczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgośki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Małgosia

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie); Małgośka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Małgorzata

Małgorzata – imię żeńskie pochodzenia greckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małgosiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Małgosi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Małgośka

zdrobnienie od: Małgorzata (imię żeńskie); Małgosia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poufała forma imienia Małgorzata

Małgośka (lub Małgośka, szkoda łez) – utwór muzyczny z 1973 roku, wykonywany przez polską piosenkarkę popową Marylę Rodowicz. Został skomponowany przez Katarzynę Gärtner, a autorką jego tekstu jest Agnieszka Osiecka. W marcu 1973 został wydany na singlu. W 1974 ukazał się w nowej wersji na czwartym albumie studyjnym Rodowicz, Rok. Uchodzi za jeden z największych przebojów polskiej muzyki rozrywkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małgów

2 miejscowości w Polsce:

- Małgów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Pogorzela
- Małgów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Lisków

#### Źródła:

Wikipedia

# Małka

obce imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Rosji europejskiej, lewy dopływ Tereku;

- Małka – struga w Polsce, dopływ Iny
- Małka – struga w Polsce, dopływ Wisłoka
- Małka – rzeka w Rosji, na Kaukazie, dopływ Tereka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małkinia

1. Małkinia Dolna - wieś w Polsce;
2. Małkinia Górna - wieś w Polsce;
3. Małkinia Mała-Przewóz - wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

Miejscowości w Polsce:

- Małkinia Dolna
- Małkinia Górna
- Małkinia Mała-Przewóz

Stacje kolejowe:

- Małkinia (stacja kolejowa)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małkinianin

mieszkaniec Małkini

#### Źródła:

SJP.pl

# Małkinianka

mieszkanka Małkini

#### Źródła:

SJP.pl

# Małkiński

związany z Małkinią

#### Źródła:

SJP.pl

# Małkocin

Małkocin – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

Wieś typu ulicówka o układzie południkowym, położona nad rzeką Małką, 7 km na północ od Stargardu, przy nieczynnej linii Stargardzkiej Kolei Wąskotorowej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małkowice

W Polsce

- Małkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Małkowice – wieś w woj. podkarpackim, w pow. przemyskim, w gminie Orły
- Małkowice – gromada

Na Ukrainie

- Małkowice – wieś na Ukrainie w obwodzie lwowskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Małkowo

Małkowo (kaszub. Môłkòwò, niem. Mahlkau, Malkau) – wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Żukowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małkowski

nazwisko

- Adam Małkowski (1869-1938) – polityk
- Andrzej Małkowski (1888-1919) – skaut
- Czesław Jerzy Małkowski (ur. 1950) – samorządowiec
- Eugeniusz Geno Małkowski (1942-2016) – malarz
- Leszek Małkowski (1955-2010) – dziennikarz
- Maciej Małkowski (ur. 1985) – piłkarz
- Sebastian Małkowski (ur. 1987) – piłkarz
- Stanisław Małkowski (geolog) (1889-1962) – geolog
- Stanisław Małkowski (duchowny) (ur. 1944) – ksiądz
- Witold Małkowski (1884-1962) – malarz, scenograf
- Władysław Małkowski (1840-1911) – prawnik
- Zbigniew Małkowski (ur. 1978) – piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małmazja

wyborowe wino likierowe, zwłaszcza białe, wyrabiane dawniej na południu Europy i na wyspach Morza Śródziemnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. enol. słodkie wino greckie

(1.2) bot. enol. odmiana winorośli uprawiana na południu Europy

Małmazja – słodkie, aromatyczne wino o ciemnej barwie, wyrabiane pierwotnie ze szczepu winogron o tej nazwie w okolicach miasta Malvasia na Peloponezie, następnie także w innych miejscach w regionie Morza Śródziemnego oraz na Wyspach Kanaryjskich i na Maderze. Tłoczono ją ze specjalnej odmiany winorośli (malvasia). W Polsce ceniona była wyżej niż wina francuskie i reńskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małmazyjski

→ małmazja

Patrz:małmazja

#### Źródła:

SJP.pl

# Mało

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły

liczebnik nieokreślony

(1.1) niewielka ilość czegoś lub kogoś

przysłówek

(2.1) w niewielkim stopniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mało-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na małe rozmiary lub małą skalę tego, co jest nazwane drugim członem

#### Źródła:

Wiktionary

# Małoazjatycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Azją Mniejszą, dotyczący Azji Mniejszej

#### Źródła:

Wiktionary

# Małocice

Małocice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Czosnów.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Małocice, po jej zniesieniu w gromadzie Czosnów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małociechowo

Małociechowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz. Według spisu powszechnego z 31 marca 2011 roku wieś liczyła 173 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małocin

2 miejscowości w Polsce:

- Małocin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią
- Małocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń

#### Źródła:

Wikipedia

# Małocząsteczkowy

złożony z cząsteczek o małej masie

#### Źródła:

SJP.pl

# Małodobry

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śrpol. eufem. kat

#### Źródła:

Wiktionary

# Małoduszniej

stopień wyższy od przysłówka: małodusznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Małoduszność

brak odwagi cywilnej, niechęć lub nieumiejętność wzięcia na siebie odpowiedzialności, niezdolność do szlachetnych działań; tchórzostwo, bojaźliwość, bezduszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha kogoś, kto nie potrafi wybaczać nawet drobnych przewinień; także. zachowanie wynikające z nieumiejętności wybaczania

(1.2) książk. cecha kogoś, kto nie ma odwagi cywilnej; także. zachowanie wynikające z braku odwagi cywilnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małoduszny

niemający odwagi cywilnej, niezdolny do szlachetnych odruchów, nieumiejący wybaczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Małoformatowy

rzadko: mający niewielkie wymiary; małowymiarowy, małogabarytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odznaczający się niewielkimi rozmiarami

(1.2) mający małą powierzchnię

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małogabarytowy

mający małe wymiary, poniżej standardowych rozmiarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Małogoski

przymiotnik od: Małogoszcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Małogoszcz

(r. męski) miasto w województwie świętokrzyskim, na zachód od Kielc; Małogoszcz (r. żeński)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Małogoszcz – miasto w woj. świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Małogoszcz.

Gród kasztelański w prowincji łęczyckiej przed rozbiciem dzielnicowym i w księstwie łęczyckim do I połowy XIII wieku. Miasto królewskie w powiecie chęcińskim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. kieleckiego. Nazwa miasta pochodzi od staropolskiego imienia męskiego Małogost.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małogoszczanin

mieszkaniec Małogoszcza (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Małogoszczanka

mieszkanka Małogoszcza (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Małogłowie

wada rozwojowa charakteryzująca się małymi wymiarami mózgoczaszki w stosunku do twarzoczaszki, łącząca się zwykle z niedorozwojem umysłowym; mikrocefalia, małomóżdże

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. mikrocefalia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małogłowy

mający małą głowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Małokalibrowy

o broni: mający niewielką średnicę lufy

przymiotnik relacyjny

(1.1) o broni, amunicji: mający niewielki kaliber

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małokaloryczny

mający małą wartość kaloryczną; niskokaloryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Małokarpacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Małych Karpat, związany z Małymi Karpatami, pochodzący z Małych Karpat

#### Źródła:

Wiktionary

# Małokrwisty

zawierający mało krwi, np. befsztyk małokrwisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Małolat

lekceważąco o nastolatku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. nastolatek, osoba niepełnoletnia

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: małolata

Małolat, właściwie Michał Tadeusz Kapliński (ur. 7 lutego 1984 w Warszawie) – polski raper, autor tekstów, projektant gier komputerowych i przedsiębiorca. Prezes studia deweloperskiego True Games. Młodszy brat Pezeta. Współtworzył duet z producentem Ajronem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małolata

kilkunastoletnia dziewczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lekcew. nastolatka, dziewczyna niepełnoletnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małolatek

potocznie: chłopiec mający kilka lub kilkanaście lat

#### Źródła:

SJP.pl

# Małolatka

potocznie: dziewczyna mająca kilka lub kilkanaście lat

#### Źródła:

SJP.pl

# Małolaty

lekceważąco: kilkunastoletnia młodzież obojga płci

#### Źródła:

SJP.pl

# Małolepszy

nazwisko polskie

- Małolepszy, Małolepsza – nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małoletni

niepełnoletni

przymiotnik

(1.1) tak młody, że nie posiada pełni praw obywatelskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba małoletnia (1.1)

Małoletni, osoba małoletnia – w rozumieniu polskiego prawa cywilnego osoba, która nie ukończyła 18 lat lub nie zawarła małżeństwa (w wyniku jednego z tych zdarzeń uzyskuje się pełnoletniość). Bycie małoletnim wpływa na zakres zdolności do czynności prawnych oraz na możliwość zasiedzenia nieruchomości będącej własnością małoletniego lub przedawnienia przysługującego mu roszczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małoletnia

kobieta niepełnoletnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Małoletniość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. nieposiadanie wieku określonego przez prawo jako wymagany dla pełnoletniości

#### Źródła:

Wiktionary

# Małolitrażowy

o samochodzie: mający małą pojemność silnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomiasteczkowość

→ małomiasteczkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co małomiasteczkowe

Patrz:małomiasteczkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małomiasteczkowy

1. związany z małym miasteczkiem, należący do niego;
2. lekceważąco: typowy dla małego miasteczka lub z niego pochodzący; prowincjonalny, zacofany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z małym miasteczkiem, odnoszący się do małego miasteczka, znajdujący się w małym miasteczku

(1.2) mieszkający w małym miasteczku, pochodzący z małego miasteczka

przymiotnik jakościowy

(2.1) lekcew. charakterystyczny dla małego miasteczka

Małomiasteczkowy – pierwszy singel polskiego piosenkarza Dawida Podsiadły z jego trzeciego albumu studyjnego, zatytułowanego Małomiasteczkowy. Singel został wydany 6 czerwca 2018.

Piosenka była nominowana do nagrody polskiego przemysłu fonograficznego Fryderyka w kategorii „teledysk roku” i „utwór roku”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małomice

1. miasto w Polsce;
2. dzielnica Lubina

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Małomice (niem. Mallmitz) – miasto w województwie lubuskim w powiecie żagańskim. Położone nad rzeką Bóbr, na skraju Borów Dolnośląskich, w południowej części województwa.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. zielonogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małomicki

→ Małomice

Patrz:Małomice

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomiczanin

mieszkaniec Małomic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomiczanka

mieszkanka Małomic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomiejski

związany z małym miasteczkiem, należący do niego; małomiasteczkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomiejskość

→ małomiejski

Patrz:małomiejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomierzyce

Małomierzyce – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Iłża. Ma status sołectwa.

Były wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małomieszczanin

drobnomieszczanin;
1. człowiek należący do klasy średniej, np. drobny przedsiębiorca, sklepikarz, urzędnik;
2. pogardliwie: człowiek ograniczony, małostkowy, bez wyższych aspiracji; filister, kołtun

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomieszczanka

→ małomieszczanin; drobnomieszczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomieszczański

→ małomieszczaństwo; drobnomieszczański

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomieszczańskość

→ małomieszczański

Patrz:małomieszczański

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomieszczaństwo

drobnomieszczaństwo;
1. klasa społeczna, zwykle utożsamiana z klasą średnią właściwą lub klasą średnią niższą; właściciele małych firm, warsztatów, sklepików;
2. postawa życiowa, sposób myślenia nacechowany brakiem wyższych aspiracji i zainteresowań, ograniczonymi horyzontami, ciasnotą poglądów; filisterstwo, kołtuństwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Małomin

Małomin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małomir

imię męskie

Małomir – staropolskie imię męskie, złożone z członów Mało- ("mało") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Znaczenie imienia: "mały pokój".

Małomir imieniny obchodzi 11 stycznia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małomowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest małomówne; cecha tych, którzy są małomówni

#### Źródła:

Wiktionary

# Małomowny

dawniej: małomówny

przymiotnik

(1.1) taki, który mówi mało; nie jest gadatliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małomóżdże

wada rozwojowa charakteryzująca się małymi wymiarami mózgoczaszki w stosunku do twarzoczaszki, łącząca się zwykle z niedorozwojem umysłowym; mikrocefalia, małogłowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Małonakładowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający mały nakład

#### Źródła:

Wiktionary

# Małoobrazkowy

umożliwiający wykonywanie zdjęć małego formatu

przymiotnik

(1.1) fot. pozwalający na uzyskanie zdjęć małego formatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małoodpadowy

w technice: dający, wytwarzający mało odpadów; niskoodpadowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Małop.

skrót od: małopolski

skrót

(1.1) = małopolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małopolanin

mieszkaniec Małopolski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Małopolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małopolanka

mieszkanka Małopolski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Małopolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małopolska

przymiotnik od: Małopolska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina na południu Polski;

Małopolska (łac. Polonia Minor) – kraina historyczna i etnograficzna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty. Stolicą Małopolski jest Kraków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małopolski

przymiotnik od: Małopolska

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Małopolski, związany z Małopolską, pochodzący z Małopolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małopolskość

→ małopolski

Patrz:małopolski

#### Źródła:

SJP.pl

# Małopowierzchniowy

zajmujący niewielką powierzchnię, np. sklep małopowierzchniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Małoprocentowy

zawierający mały procent czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Małopłocczanin

mieszkaniec Małego Płocka

#### Źródła:

SJP.pl

# Małopłocczanka

mieszkanka Małego Płocka

#### Źródła:

SJP.pl

# Małopłocki

przymiotnik od: Mały Płock

#### Źródła:

SJP.pl

# Małopłytkowość

zmniejszenie poniżej normy ilości płytek krwi w osoczu; trombocytopenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zmniejszenie liczby płytek krwi poniżej prawidłowych wartości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małopłytkowy

mający liczbę płytek krwi poniżej wartości prawidłowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Małorealistyczny

dotyczący małego realizmu (nurtu realizmu zajmującego się życiem codziennym środowisk, potocznym językiem i drobnymi realiami obyczajowymi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Małorolność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co małorolne

#### Źródła:

Wiktionary

# Małorolny

mający mało roli (ziemi uprawnej), np. chłop małorolny; drobnorolny

przymiotnik

(1.1) posiadający małą ilość ziemi uprawnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) chłop małorolny (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małorosjanin

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorus, Małorusin

#### Źródła:

SJP.pl

# Małorus

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorusin, Małorosjanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Małorusin

członek ukraińskiego narodu wschodniosłowiańskiego zamieszkującego ziemie historycznej Rusi; Małorus, Małorosjanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Małoruski

przymiotnik

(1.1) daw. ukraiński

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. ukraiński (język)

#### Źródła:

Wiktionary

# Małość

1. małe rozmiary, mała ilość czegoś;
2. mierność, nicość, mizeria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co małe

- Małość – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Nowy Pohost.
- Małość – chutor na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.
- Małość II – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małości

1. małe rozmiary, mała ilość czegoś;
2. mierność, nicość, mizeria

#### Źródła:

SJP.pl

# Małoskalowy

1. mający niewielką wydajność, niewielki zakres działania, np. piecyk małoskalowy;
2. o mapie: posiadający małą skalę

#### Źródła:

SJP.pl

# Małoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma skrzydła małych rozmiarów

(1.2) taki, który ma mało skrzydeł

#### Źródła:

Wiktionary

# Małosolny

przymiotnik

(1.1) kulin. taki, który przyrządzono z niewielką ilością soli

#### Źródła:

Wiktionary

# Małostka

błahostka

#### Źródła:

SJP.pl

# Małostkowość

→ małostkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co małostkowe; cecha tych, którzy są małostkowi

Patrz:małostkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małostkowy

1. przywiązujący wagę do rzeczy nieistotnych, pomijający rzeczy ważne;
2. świadczący o takim zachowaniu, np. małostkowa podejrzliwość

przymiotnik

(1.1) taki, który przywiązuje wagę do spraw mało istotnych, mało ważnych, błahych, a nie dostrzega tego, co jest naprawdę istotne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małoszewo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Małoszewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bodzanów
- Małoszewo – część wsi Baranowo w woj. warmińsko-mazurskim, powiecie mrągowskim, w gminie Mikołajki

#### Źródła:

Wikipedia

# Małoszów

2 miejscowości w Polsce:

- Małoszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
- Małoszów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz

#### Źródła:

Wikipedia

# Małota

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małotowarowy

odnoszący się do towarów produkowanych przez małych wytwórców; drobnotowarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Małowartościowy

mający niewielką wartość materialną albo moralną

#### Źródła:

SJP.pl

# Małowice

W Polsce

- Małowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Wińsko
- Małowice – przysiółek wsi Mokra w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
- Małowice – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Małówka

wieś w Polsce

Małówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie strzyżowskim, w gminie Niebylec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małowodzie

w medycynie: zbyt mała ilość wód płodowych (nieprzekraczająca 100 ml) w worku owodniowym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. występująca w czasie ciąży anomalia, w której ilość płynów zawartych w błonach płodowych jest za mała;

Małowodzie (łac. oligohydramnion) i bezwodzie (łac. anhydramnion) – stany, w których ilość płynu owodniowego jest za mała. Małowodzie rozpoznaje się, gdy ilość płynu owodniowego w 32–36 tygodniu ciąży jest mniejsza niż 500 ml, albo gdy indeks płynu owodniowego (wskaźnik AFI) wynosi poniżej 5-6.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małoż

wzmocnione "mało"

#### Źródła:

SJP.pl

# Małołączniak

szczyt w Tatrach

Małołączniak (słow. Malolúčniak, 2096 m) – szczyt w Tatrach Zachodnich należący do masywu Czerwonych Wierchów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małpa

1. zwierzę o chwytnych kończynach i dobrze rozwiniętych półkulach mózgowych, żyjące najczęściej w lasach tropikalnych, prowadzące nadrzewny tryb życia;
2. potocznie: znak @, używany w adresach internetowych, będący skrótem angielskiego "at";
3. obraźliwie: człowiek złośliwy, brzydki itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. zwierzę z rzędu naczelnych o silnie rozwiniętym mózgu i chwytnych kończynach;

(1.2) pot. inform. znak @

(1.3) obraź. pogard. o osobie: osoba wredna, złośliwa, wyrządzająca krzywdę

(1.4) obraź. pogard. o osobie: osoba prymitywna

(1.5) stpol. obraź. nierządnica

- małpa – zob. małpy właściwe, w tym:
  - małpy szerokonose, inaczej małpy Nowego Świata
  - małpy wąskonose, wśród których wyróżniane są:
    - małpy wąskonose zwierzokształtne, inaczej małpy Starego Świata
    - małpy człekokształtne

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Małpeczka

1. pieszczotliwie o małpie; małpeńka;
2. małpeczka pazurzasta - mała małpka nadrzewna pochodząca z lasów Środkowej i Południowej Ameryki; matołek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: małpa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpeńka

pieszczotliwie o małpie; małpeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpi

związany z małpą, charakterystyczny dla małpy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z małpą, dotyczący małpy

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla małpy, mający cechy małpy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpiarnia

pomieszczenie dla małp

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. pomieszczenie albo budynek przeznaczony dla małp lub małpiatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpiarski

naśladujący bezmyślnie, przedrzeźniający

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpiarstwo

rzadko:
1. mechaniczne, bezmyślne naśladownictwo; kopiowanie, kopiarstwo, papugowanie;
2. niepoważne zachowanie się, głupie żarty; błazeństwo, błazenada, pajacowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpiarz

1. osoba bezmyślnie naśladująca kogoś lub coś;
2. osoba zachowująca się niepoważnie, skłonna do głupich żartów; błazen, pajac, klaun;
3. dawniej: wędrowny jarmarczny kuglarz z małpami

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpiasty

przestarzałe: podobny do małpy, mający cechy małpy

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpiatka

zwierzę z grupy naczelnych niezaliczane do małp, np. lemur, lori, palczak czy wyrak

Małpiatki (Prosimiae, czasami pisane Prosimii) – pospolita nazwa grupy niedużych ssaków naczelnych. Nazwa Prosimia oznacza „przed małpami” i nawiązuje do wielu prymitywnych cech budowy małpiatek w porównaniu z wyżej rozwiniętymi naczelnymi – małpami właściwymi. Do małpiatek zalicza się lemury, lemurki, indrisy, lorisy, palczaki, galago i wyraki (tarsjusze).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małpiatki

jeden z podrzędów ssaków naczelnych

Małpiatki (Prosimiae, czasami pisane Prosimii) – pospolita nazwa grupy niedużych ssaków naczelnych. Nazwa Prosimia oznacza „przed małpami” i nawiązuje do wielu prymitywnych cech budowy małpiatek w porównaniu z wyżej rozwiniętymi naczelnymi – małpami właściwymi. Do małpiatek zalicza się lemury, lemurki, indrisy, lorisy, palczaki, galago i wyraki (tarsjusze).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małpiątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: małpię

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młoda, niedorosła małpa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpiątkowaty

rzadko: przypominający młodą, niedorosłą małpę

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpica

zgrubienie od: małpa (zwykle w przenośnym, obraźliwym znaczeniu)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński. małpa

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obraź. o kobiecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpidrąg

rodzaj obelżywego wyzwiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpię

młoda, niedorosła małpa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) młoda małpa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpierz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) stpol. samiec małpy

#### Źródła:

Wiktionary

# Małpio

przysłówek

(1.1) na sposób małpi

#### Źródła:

Wiktionary

# Małpiszon

potocznie:
1. małpa;
2. obraźliwie o osobie brzydkiej, dziwacznie ubranej lub dziwacznie się zachowującej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. małpa

(1.2) przen. człowiek dziwacznie się zachowujący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpiszonek

zdrobnienie od: małpiszon

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpka

zdrobniale o małpie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: małpa

(1.2) mała lub młoda małpa

(1.3) przen. pot. mała, zwykle stugramowa, butelka alkoholu (głównie wódki i spirytusu)

(1.4) przen. pot. automatyczny aparat fotograficzny

- małpka – potocznie aparat kompaktowy
- małpka – potocznie 100 bądź 200 ml wódki w butelce
- małpka – potoczna nazwa symbolu @
- Małpka Express – nieistniejąca polska sieć sklepów spożywczo-monopolowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małpkowy

→ małpka

Patrz:małpka

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpokształtne

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Simiiformes|Haeckel|ref=tak., infrarząd ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych;

Małpokształtne, małpy właściwe (Simiiformes) – infrarząd ssaków naczelnych z podrzędu wyższych naczelnych obejmujący małpy szerokonose i małpy wąskonose.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Małpolud

1. istota kopalna łącząca w sobie cechy ludzkie i małpie;
2. obraźliwie: człowiek brzydki, podobny do małpy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. półczłowiek półmałpa

(1.2) pot. obraź. także iron. o człowieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpować

potocznie:
1. bezkrytycznie, ślepo naśladować; papugować;
2. przedrzeźniać kogoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmałpować)

(1.1) pot. naśladować kogoś lub coś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

(1.2) pot. przedrzeźniać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małpowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. naśladowanie kogoś lub czegoś w sposób bezkrytyczny i bezmyślny

Małpowanie – slangowe określenie technik podchodzenia na linie, stosowanych w alpinizmie podziemnym, wspinaczce (również lodowej) oraz w pracach na wysokości.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Małpowaty

rzadko: przypominający małpę, mający niektóre cechy małpy

#### Źródła:

SJP.pl

# Małpożer

filipiński ptak drapieżny z podrodziny jastrzębi

Małpożer (Pithecophaga jefferyi) – gatunek dużego ptaka drapieżnego z podrodziny jastrzębi (Accipitrinae) w rodzinie jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący Filipiny. Jeden z najrzadszych, najbardziej zagrożonych i najpotężniejszych ptaków na świecie. Jest objęty międzynarodową ochroną gatunków ginących. Obecnie jego populację na wolności ocenia się na zaledwie 250–750 osobników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małszewko

Małszewko (niem. Malschöwen) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty. Wieś położona nad Jeziorem Małeszeweckim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małszewo

Małszewo (niem. Malschöwen, w latach 1938–1945 Malshöfen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim nad Jeziorem Małszewskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś lokowana w 1383 r.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małuszów

W Polsce

- Małuszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Męcinka
- Małuszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kobierzyce
- Małuszów – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Sulęcin
- Małuszów – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Małuszyn

Małuszyn (niem. Erbenfelde, do 1936 r. Maluschütz) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

We wsi był przystanek kolei wąskotorowej Małuszyn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mały

1. niewielki, niski, nieduży;
2. przenośnie: zwykły, pospolity, małowartościowy;
3. występujący w niewielkim natężeniu; nieznaczny, nieważny, błahy;
4. krótkotrwały;
5. bardzo młody, niedorosły

przymiotnik

(1.1) mający niewielkie rozmiary, nieduży, drobny, niski

(1.2) występujący w niewielkiej ilości lub liczbie (zwykle z domyślną cechą)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) dziecko, niedorosły

(2.2) pot. członek męski, penis

- Mały – szczyt w paśmie Arczycy, w północnej części Gorganów
- Mały – polski film fabularny z 1970
- Mały – kanadyjsko–amerykański film fabularny z 2006

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małynka

wieś w Polsce

Małynka (białorus. Малынка) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Zabłudów. Nieopodal wsi przepływa rzeka o tej samej nazwie (prawy dopływ rzeki Narew).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małysa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małysiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małyska

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małysz

nazwisko, m.in. Adam Małysz - polski skoczek narciarski

Małysz (forma żeńska: Małysz/Małyszowa/Małyszówna; liczba mnoga: Małyszowie) – polskie nazwisko.

Osoby:

- Adam Małysz (ur. 1977) – polski skoczek narciarski i kierowca rajdowy, prezes Polskiego Związku Narciarskiego
- Adolf Małysz (1895-1962) – polski działacz i duchowny zielonoświątkowy
- Józef Małysz (1896-?) – polski polityk, parlamentarzysta
- Katarzyna Duczkowska-Małysz – sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta za kadencji Aleksandra Kwaśniewskiego, doradca prezydenta do spraw rolnictwa, ekspert w sprawach polityki regionalnej i integracji europejskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małyszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małyszka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Małyszomania

potocznie: fascynacja Adamem Małyszem, polskim skoczkiem narciarskim

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogromna popularność skoków narciarskich spowodowana sukcesami polskiego skoczka Adama Małysza

Małyszomania – zjawisko społeczne, polegające na masowym zainteresowaniu skokami narciarskimi w Polsce w pierwszej dekadzie XXI wieku, będącym skutkiem sukcesów sportowych Adama Małysza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małyszyce

Małyszyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Trzyciąż.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małyszyn

Małyszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

W latach 1954–1958 wieś należała i była siedzibą władz gromady Małyszyn, po jej zniesieniu w gromadzie Masłowice, następnie w gromadzie Olewin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 481.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małż

1. przedstawiciel gromady mięczaków o bocznie spłaszczonym ciele okrytym dwuczęściową muszlą;
2. żartobliwie: małżonka; małża

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. spłaszczony i okryty muszlą mięczak;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małża

1. przedstawiciel gromady mięczaków o bocznie spłaszczonym ciele okrytym dwuczęściową muszlą;
2. żartobliwie: małżonka; małża

#### Źródła:

SJP.pl

# Małże

gromada mięczaków mających ciało bocznie spłaszczone, okryte dwoma fałdami płaszcza wytwarzającego dwuczęściową muszlę, a w jamie płaszcza parzyste skrzela

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małżeński

odnoszący się do małżonków

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący małżeństwa, związany z małżeństwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małżeńskość

→ małżeński

Patrz:małżeński

#### Źródła:

SJP.pl

# Małżeństwo

1. związek prawny mężczyzny i kobiety;
2. para małżeńska; małżonkowie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. etn. socjol. usankcjonowany prawnie lub kulturowo stały związek dwóch osób, zwykle płci przeciwnej, tradycyjnie mający ułatwić wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego i finansów, pożycie oraz wychowanie dzieci;

(1.2) dwie osoby będące w małżeństwie (1.1), małżonkowie

Małżeństwo – kulturowo uznany związek, co najmniej dwóch osób, najczęściej mężczyzny i kobiety, zwanych małżonkami, który ustanawia prawa i obowiązki między nimi, jak również między nimi i ich dziećmi, a także między nimi i ich powinowatymi. Definicja małżeństwa różni się na całym świecie nie tylko między kulturami i religiami, ale także w całej historii danej kultury i religii, ewoluując w kierunku zarówno poszerzenia, jak i zawężenia tego, kto i co jest nią objęte. Zazwyczaj jednak jest to instytucja, w której stosunki międzyludzkie, przeważnie seksualne, są powszechnie uznawane lub usankcjonowane. W niektórych kulturach małżeństwo jest zalecane lub uważane za obowiązkowe przed podjęciem jakiejkolwiek aktywności seksualnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małżewo

Małżewo (niem. Groß Malsau ) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew, regionie etnograficznym Kociewie. Liczba ludności: 397 osób (2011)

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Małżonek

1. mężczyzna będący w związku małżeńskim; mąż;
2. urzędowo: mąż lub żona (w stosunku do drugiej osoby); współmałżonek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mąż (czyjś)

(1.2) mąż lub żona (czyiś)

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: małżonka

Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wielu państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (różnopłciowi małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małżonka

określenie używane w stosunku do kobiety pozostającej w związku małżeńskim; żona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podn. cudza żona

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: małżonek

Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wielu państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (różnopłciowi małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Małżonkowie

książkowo: mąż i żona

Małżonkowie – osoby, które zawarły małżeństwo: mąż (mężczyzna) lub żona (kobieta). W legislacjach wielu państw małżonków mogą stanowić jeden mężczyzna i jedna kobieta (różnopłciowi małżonkowie monogamiczni). W niektórych państwach zalegalizowano małżeństwo osób tej samej płci (małżeństwo jednopłciowe, małżeństwo homoseksualne). W niektórych krajach legalne są również małżeństwa poligamiczne i wówczas małżonków stanowią: jeden mąż z wieloma żonami (wielożeństwo, poligynia) lub rzadziej jedna żona z wieloma mężami (wielomęstwo, poliandria).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małżoraczek

przedstawiciel gromady drobnych skorupiaków wodnych o ciele okrytym dwuczęściową skorupką

Małżoraczki (Ostracoda) – gromada drobnych skorupiaków (Crustacea) o długości ciała 0,5-5 mm. Największy żyjący obecnie małżoraczek, Gigantocypris agassizi, osiąga 2,3 cm długości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małżoraczki

przedstawiciel gromady drobnych skorupiaków wodnych o ciele okrytym dwuczęściową skorupką

Małżoraczki (Ostracoda) – gromada drobnych skorupiaków (Crustacea) o długości ciała 0,5-5 mm. Największy żyjący obecnie małżoraczek, Gigantocypris agassizi, osiąga 2,3 cm długości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Małżowina

skorupka okrywająca ciało małża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. skorupa małża; daw. każdego skorupiaka

(1.2) anat. chrzęstny lub kostny narząd ciała w kształcie małżowiny (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Małżowinowy

przymiotnik od: małżowina

#### Źródła:

SJP.pl

# Małżowy

→ małża

Patrz:małża

#### Źródła:

SJP.pl

# Małżyk

zdrobnienie od: małż

#### Źródła:

SJP.pl

# Małżynek

pierwotniak z typu orzęsków, mający po stronie brzusznej ciała pęki sztywnych, ruchomych szczecinek, dzięki którym może kroczyć po podłożu stałym

Małżynek (Stylonychia) – rodzaj orzęsków (Ciliata), pierwotniaków przynależący do rodziny Oxytrichidae. Rodzaj wprowadzony do nomenklatury biologicznej przez Christiana Gottfrieda Ehrenberga w 1830 roku. Znane są też nazwy synonimiczne rodzaju, czasami zapisuje się nazwę jako Stylonichia. Gatunkiem typowym ochrzczono Trichoda mytilus (= S. mytilus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia