# Zoarium

kolonia osiadłych mszywiołów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zob.

skrót od: zobacz; z.

skrót

(1.1) = zobacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zobać

czasownik

(1.1) stpol. dziobać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zobaczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobaczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) dostrzec, zauważyć, ujrzeć coś

(1.2) obejrzeć

czasownik zwrotny dokonany zobaczyć się (ndk. brak)

(2.1) spotkać się z kimś

(2.2) ujrzeć własne odbicie w czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobaczysko

potocznie: zobaczenie się, spotkanie się, zetknięcie się z kimś osobiście; zwykle w wyrażeniu: do zobaczyska - do zobaczenia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. żart. ponowne spotkanie, ponowne zobaczenie się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zobdukować

przestarzale: dokonać oględzin ciała w celu rozpoznania doznanych obrażeń

#### Źródła:

SJP.pl

# Zobić

czasownik

(1.1) stpol. dziobać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobligować

zobowiązać kogoś do czegoś

czasownik dokonany

(1.1) zobowiązać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zobligowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zobligować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobojętnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zobojętniać.

Reakcja zobojętniania (neutralizacji) – reakcja chemiczna między kwasem a zasadą, która prowadzi do zmiany pH środowiska reakcji w kierunku odczynu bardziej obojętnego. W jej wyniku powstaje sól i często, choć nie zawsze, woda. W innym sensie zobojętnianie to każda reakcja, która prowadzi do zmiany pH środowiska, niekoniecznie między kwasem i zasadą, ale także między solą i kwasem lub zasadą, między dwoma kwasami, dwiema zasadami, a nawet dwiema solami.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zobojętniały

przymiotnik

(1.1) pozbawiony emocji, zainteresowania lub reakcji na coś, co wcześniej mogło wzbudzać uwagę, uczucia czy zaangażowanie

(1.2) będący wyrazem pozbawienia reakcji na to, co poprzednio ją wywoływało

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobopólnie

→ zobopólny

Patrz:zobopólny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zobopólność

→ zobopólny

Patrz:zobopólny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zobopólny

przestarzale: obopólny (obustronny, wzajemny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zobowiązać

obowiązać;
1. nałożyć na kogoś obowiązek zrobienia czegoś;
2. zobowiązać się - wziąć na siebie jakiś obowiązek

czasownik przechodni dokonany (ndk. zobowiązywać)

(1.1) książk. nałożyć na kogoś obowiązek wykonania jakiejś czynności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zobowiązanie

obowiązać;
1. nałożyć na kogoś obowiązek zrobienia czegoś;
2. zobowiązać się - wziąć na siebie jakiś obowiązek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powinność

(1.2) dług

Zobowiązanie (łac. obligatio) – rodzaj stosunku cywilnoprawnego definiowany klasycznie w prawie rzymskim jako węzeł prawny (łac. vinculum iuris) łączący dłużnika z wierzycielem: Obligatio est iuris vinculum, quo necessitate adstringimur alicuius solvendae rei secundum nostrae civitatis iuria (łac. zobowiązanie jest węzłem prawnym, który zmusza nas do wykonania świadczenia pewnej rzeczy, według praw naszego państwa), a współcześnie jako polegający na tym, że „wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić” (art. 353 § 1 Kodeksu cywilnego). Prawo zobowiązań regulujące społeczne formy wymiany dóbr i usług o wartości majątkowej zawarte jest w przypadku prawa polskiego w księdze trzeciej Kodeksu cywilnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zobowiązaniowy

przymiotnik od: zobowiązanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zobowiązany

obowiązać;
1. nałożyć na kogoś obowiązek zrobienia czegoś;
2. zobowiązać się - wziąć na siebie jakiś obowiązek

Dłużnik (łac. debitor) – osoba zobowiązana do spełnienia świadczenia na rzecz innej osoby (wierzyciela) na podstawie łączącego je stosunku zobowiązaniowego.

W postępowaniu egzekucyjnym w administracji odpowiednikiem dłużnika jest zobowiązany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zobowiązywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zobowiązać)

(1.1) niedokonany od|zobowiązać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobowiązywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zobowiązywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobrazować

przedstawić, odtworzyć coś

czasownik przechodni dokonany (ndk. obrazować)

(1.1) dokonany od|obrazować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zobrze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Zabrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Zobyczajać

dawniej: cywilizować, ukulturalniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zocha

zdrobnienie od: Zofia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zochcin

Zochcin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Sadowie

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zochna

zdrobnienie od: Zofia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zociyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. zacierka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoczyć

1. przestarzale: zobaczyć, ujrzeć, spostrzec;
2. dawniej: zauważyć, przekonać się o czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zodiak

pas nieba podzielony umownie na dwanaście części, na którego tle poruszają się Słońce, Księżyc i planety widoczne z Ziemi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. astrol. pas firmamentu, ciągnący się wzdłuż ekliptyki, na tle którego przemieszczają się w ciągu roku obserwowane z Ziemi Słońce, Księżyc i planetaanety, podzielony na 12 znaków zodiaku;

(1.2) astrol. diagram w formie koła używany przez astrologów, w którym każdy ze znaków zodiaku jest oznaczony innym symbolem

Zodiak (łac. zōdiacus, z gr. ζῳδιακός κύκλος) – pas na sferze niebieskiej w płaszczyźnie ekliptyki o szerokości ok. 16°. W jego obszarze znajduje się widoczne z Ziemi Słońce zataczające w ciągu roku pełny obieg. W astrologii kąt pełny (360°) podzielono na 12 równych części, stąd wyróżnia się 12 astrologicznych znaków zodiaku odpowiadającym 12 gwiazdozbiorom zodiakalnym (w przeciwieństwie do współczesnej astronomii uwzględniającej 13 gwiazdozbiorów przecinających ekliptykę). Współcześnie ze względu na zjawisko precesji pierwotny podział zodiakalny znacząco odbiega od rzeczywistych obserwacji (czas wchodzenia Słońca w dany gwiazdozbiór), a nawet zdarza się, że jest całkowicie rozbieżny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zodiakalny

przymiotnik

(1.1) przym. od zodiak

#### Źródła:

Wiktionary

# Zodiakara

kobieta wierząca w moc znaków zodiaku, astrologię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta lub dziewczyna pasjonująca się znakami zodiaku i horoskopami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zodiakarz

osoba, która wierzy w moc znaków zodiaku, astrologię

#### Źródła:

SJP.pl

# Zodiakowy

przymiotnik od: zodiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zofenopryl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek przeciwnadciśnieniowy z grupy inhibitorów konwertazy angiotensyny, stosowany również w niewydolności serca i wczesnej fazie zawału serca

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zofia

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Zofia – imię żeńskie
- Zofia – film

2 miejscowości w Polsce:

- Zofia – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Osjaków
- Zofia – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Sompolno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zofianka

wieś w Polsce

Zofianka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Poniatowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Poniatowa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 209 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Wąwolnicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zofianów

Zofianów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Biała Rawska.

Wieś wymieniana pod tą nazwą od lat 80. XX wieku. Wcześniej nosiła nazwę Kolonia Lesiew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zofianówka

wieś w Polsce

Zofianówka (nazwa oboczna Paciurki) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Michów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Michów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 52 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zofija

regionalna nazwa wilgi

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca śpiew samca wilgi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zofijo

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca śpiew samca wilgi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zofinin

Zofinin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Strachówka. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Strachówce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zofiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zofii lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zofiów

Zofiów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Biała Rawska.

Wieś powstałą 12 stycznia 1905 r. w wyniku parcelacji dóbr Porady przez właścicielkę, Zofię Zajączkowską.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zofiówka

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi na Ukrainie

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 30, w tym 17 podstawowych

- Zofiówka – część miasta Gorzów Śląski
- Zofiówka – część miasta Jastrzębie-Zdrój
- Zofiówka – część miasta Ostrowiec Świętokrzyski
- Zofiówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Jerzmanowa
- Zofiówka – część wsi Stawki w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Potok Wielki
- Zofiówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Łęczna
- Zofiówka – część wsi Dębiny w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Zofiówka – osada w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Lubniewice
- Zofiówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
- Zofiówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn
- Zofiówka – osada w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Zofiówka – przysiółek wsi Teklin w woj. łódzkim, w pow. piotrkowski, w gminie Łęki Szlacheckie
- Zofiówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Błędów
- Zofiówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
- Zofiówka – część wsi Borowo w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Drobin
- Zofiówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Łąck
- Zofiówka – kolonia wsi Cypriany w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Zofiówka – część wsi Kopytów w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Błonie
- Zofiówka – część wsi Charytany w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Laszki
- Zofiówka – część wsi Pogwizdów w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
- Zofiówka – kolonia w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Szczuczyn
- Zofiówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Knyszyn
- Zofiówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Gnojno
- Zofiówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bieliny
- Zofiówka – część wsi Rytlów w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka
- Zofiówka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice
- Zofiówka – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Rybno
- Zofiówka – część wsi Piotrkowo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
- Zofiówka – osada w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
- Zofiówka – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Zaniemyśl

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zofiowo

Zofiowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zogibka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. zakładka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zogowek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poduszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zogowka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poduszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zogrod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogród

#### Źródła:

Wiktionary

# Zogrodek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogródek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zogrodka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogródek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zohar

1. mistyczny komentarz do Tory, Pieśni nad Pieśniami i Księgi Rut, powstały w XIII wieku; Sefer ha-Zohar;
2. moszaw w Izraelu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) bibl. kabalistyczna księga Tory;

Zohar (hebr. ‏זוהר‎, pełna nazwa ‏ספר הזוהר‎ Sefer ha-Zohar – „Księga blasku”) – mistyczny komentarz do Tory, Pieśni nad Pieśniami i Księgi Rut, powstały w XIII wieku.

Jest napisany po aramejsku i hebrajsku. Dzieło spisał prawdopodobnie Mojżesz z Leonu, ale zawiera ono także fragmenty wcześniejszego pochodzenia. Środowiska ortodoksyjne przypisują autorstwo Zoharu Szymonowi bar Jochajowi, tanaicie z II wieku. Poza komentarzami do wspomnianych ksiąg zawiera rozważania, interpretacje halachy, traktaty o chiromancji i fragmenty filozoficzno-mistyczne. Do dziś pozostaje podstawowym tekstem żydowskiej mistyki i średniowiecznej kabały. Poruszane są w nim zagadnienia natury Boga, powstania i kształtu świata, natury duszy, grzechu, odkupienia, dobra i zła oraz pokrewne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoidiogamia

w botanice: zapylanie kwiatów przez zwierzęta

Zoogamia, zoidiogamia, zwierzęcopylność – zapylenie przez zwierzęta. W ten sposób zapylanych jest większość roślin okrytonasiennych oraz część nagonasiennych. Zwykle zapylaczem są owady, ptaki lub ssaki, a tylko niekiedy inne zwierzęta. Jako zapylacza traktuje się gatunki zwierząt uczestniczące regularnie w procesie. Możliwe jest też przypadkowe zapylanie przez inne gatunki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoil

złośliwy, niesprawiedliwy krytyk; momus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ostry, kąśliwy, niesprawiedliwy krytyk

- zoil – niesprawiedliwy krytyk literacki
- Zoil – singel Katarzyny Nosowskiej i Kazika Staszewskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoisyt

minerał, krzemian wapnia i glinu; zoizyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów grupowych;

Zoisyt, zoizyt – minerał z grupy krzemianów grupowych. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa jest uhonorowaniem Žigi Zoisa, finansującego badania minerałów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoizm

określenie obejmujące całokształt życia zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoizyt

minerał, krzemian wapnia i glinu, występujący w skałach metamorficznych; należy do grupy epidotów

Zoisyt, zoizyt – minerał z grupy krzemianów grupowych. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa jest uhonorowaniem Žigi Zoisa, finansującego badania minerałów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

- Zoe, Zoja – imię
- Zoja (Zoya) – powieść Danielle Steel
- Zoja (Зоя) – radziecki film z 1944 w reżyserii Leo Arnsztama, historia Zoi Kosmodiemjanskiej
- Zoja (Zoya) – amerykański film z 1995 w reżyserii Richarda A. Colli, ekranizacja

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zok

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. zoka.

(1.2) stpol. czerwiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zoka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skarpeta

#### Źródła:

Wiktionary

# Zokel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lamperia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zokiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lamperia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zokrystyjo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. zakrystia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zokynhalter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. podwiązka do skarpetki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zol

układ koloidowy, w którym cząstki substancji gazowej, ciekłej lub stałej zawieszone są w cieczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żal

Zol – układ koloidalny w postaci cząstek koloidalnych rozproszonych w cieczy lub gazie. W praktyce pod tym terminem kryje się większość układów koloidalnych.

Zole, których cząstki koloidalne są rozproszone w gazie, nazywane są gazozolami, gdy są rozproszone w cieczy, nazywane są czasami liozolami, a gdy w ciele stałym – dirozolami. Zole z ośrodkiem rozpraszającym w postaci cieczy, których cząstki koloidalne są tak blisko siebie, że układ zachowuje stabilność kształtu, nazywane są żelami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zola

nazwisko, np. Emil Zola (1840-1902), francuski pisarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. podeszwa

(1.2) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. techn. pięta pługa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zolendrowy

charakterystyczny dla dwufosfonianu, leku stosowanego w powikłaniach nowotworów kości

#### Źródła:

SJP.pl

# Zolicić

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zalecać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoll

- Andrzej Zoll (ur. 1942) – polski prawnik, profesor UJ, prezes TK, RPO
- Antoni Zoll (1870–1941) – polski prawnik, urzędnik, starosta
- Fryderyk Wilhelm Zoll (1762–1835) – urzędnik salinarny, burmistrz Myślenic
- Fryderyk Zoll (1834-1917) – prawnik polski, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Fryderyk Zoll (1865-1948) – prawnik polski, profesor i rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Fryderyk Zoll (1899-1986) – polski oficer, inżynier
- Fryderyk Zoll (ur. 1970) – polski prawnik, profesor nauk prawnych
- Helena Zoll-Adamikowa (1931-2000) – polska historyk i archeolog, profesor zwyczajny nauk humanistycznych
- Józef Chrystian Zoll (1803–1872) – polski radca rachunkowy i nauczyciel, ojciec Fryderyka (starszego)
- Maria Zoll-Czarnecka (1928-2016) – polska lekarka, założycielka Przychodni dla Ludzi Bezdomnych w Warszawie
- Paul Zoll (1911–1999) – amerykański lekarz
- Sharnee Zoll – amerykańska koszykarka

#### Źródła:

Wikipedia

# Zolog

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poznań. zoo, zoolog, ogród zoologiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zolować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przybijać podeszwy do butów

#### Źródła:

Wiktionary

# Zolpidem

lek nasenny

Zolpidem – organiczny związek chemiczny, krótkodziałający lek nasenny z grupy imidazopirydyn. Jest wykorzystywany w doraźnym leczeniu bezsenności. Działa szybko (zazwyczaj już w ciągu 15–30 minut od momentu podania) i ma krótki czas biologicznego okresu półtrwania (2–3 godziny). Jego właściwości i działanie nasenne podobne są do działania benzodiazepin, jednak działa dużo bardziej selektywnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoltan

obce imię męskie

Zoltán, Zolta, Zaltas, Zsolt (ur. ok. 896, zm. ok. 950 roku) – wódz węgierski z dynastii Arpadów.

Był najmłodszym synem Arpada. Po śmierci ojca otrzymał koczowiska od strony Bodrog, z biegiem Vajasu. Wielkim księciem Węgrów został wtedy jego krewniak Szabolcs. Zoltana dziedzicem ojca uczyniły dopiero późniejsze kroniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zolycić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zalecać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zolycki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. wypominki za zmarłych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zolytnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zalotnik, chłopak

#### Źródła:

Wiktionary

# Zolyty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zaloty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zom

skrót od: zakład oczyszczania miasta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zomba

1. miasto w Malawi;
2. wieś na Węgrzech

Zomba – miasto w południowej części Malawi w pobliżu płaskowyżu Zomba (2000 m). Czwarte co do wielkości miasto kraju.

Powierzchnia miasta wynosi 2580 km², a populacja 105 tys. mieszkańców.

W latach 1864–1964 miasto było stolicą brytyjskiej kolonii Niasa, a do 1975 roku niepodległego Malawi. Miasto słynie z brytyjskiej architektury kolonialnej. Zomba jest również siedzibą Chancellor College i Uniwersytetu Malawi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zombi

zombie;
1. według wierzeń afrykańskich: zmarły przywrócony do życia dzięki użyciu magii;
2. w horrorach: przerażający, ożywiony trup atakujący ludzi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. liter. popkulturowa fikcyjna postać z horrorów – żywy trup, zmarły ożywiony np. dzięki magii;

Zombie (żywy trup, umarlak) – fantastyczna postać nieumarła popularna szczególnie w horrorach. Słowo zombie pochodzi prawdopodobnie od afrykańskiego zumbi (fetysz w języku kikongo) lub od nzambi (bóg w języku kimbundu), w Polsce przejęte zostało ono z języka angielskiego; spotkać można się także ze spolszczoną formą zombi. Termin ten rozpowszechnił William Seabrook pod koniec lat 20. XX wieku w swojej książce The Magic Island.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zombiak

potocznie: zombi, zombie - ożywiony trup; zombik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zombie

[czytaj: zombi] zombi;
1. według wierzeń afrykańskich: zmarły przywrócony do życia dzięki użyciu magii;
2. w horrorach: przerażający, ożywiony trup atakujący ludzi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zob. zombi.

(1.2) inform. wpis w tablicy procesów opisujący program, którego wykonanie w systemie operacyjnym zostało zakończone;

(1.3) inform. komputer przejęty przez hackera

Zombie (żywy trup, umarlak) – fantastyczna postać nieumarła popularna szczególnie w horrorach. Słowo zombie pochodzi prawdopodobnie od afrykańskiego zumbi (fetysz w języku kikongo) lub od nzambi (bóg w języku kimbundu), w Polsce przejęte zostało ono z języka angielskiego; spotkać można się także ze spolszczoną formą zombi. Termin ten rozpowszechnił William Seabrook pod koniec lat 20. XX wieku w swojej książce The Magic Island.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zombik

potocznie: zombi, zombie - ożywiony trup; zombiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zomo

[czytaj: zomo] skrót od: Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = hist. Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zomo-Wiec

potocznie: funkcjonariusz ZOMO; zomowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. funkcjonariusz ZOMO

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zomo-Wski

→ ZOMO (Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej); zomowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ZOMO, charakterystyczny dla funkcjonariuszy ZOMO

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zomowiec

potocznie: funkcjonariusz ZOMO; ZOMO-wiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. funkcjonariusz ZOMO

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zomowski

→ ZOMO (Zmotoryzowane Odwody Milicji Obywatelskiej); ZOMO-wski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ZOMO, charakterystyczny dla funkcjonariuszy ZOMO

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zoń

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zona

1. obszar wydzielony z większego obszaru; strefa
2. w Związku Radzieckim: obóz pracy przymusowej; łagier

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta będąca w związku małżeńskim z inną osobą

(1.2) daw. kobieta, niewiasta

Strefa Wykluczenia wokół Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej (ukr. Зона відчуження Чорнобильської АЭС, Zona widczużennja Czornobyl’s’koji AES, ang. Chernobyl Nuclear Power Plant Exclusion Zone), potocznie strefa Czarnobylska, Czarnobylska zona (ukr. Чорнобильська зона, Czornobyl’s’ka zona) – zamknięta strefa wokół terenów najbardziej dotkniętych skutkami katastrofy w Czarnobylu zarządzana przez ukraińskie ministerstwo ds. sytuacji nadzwyczajnych. Zajmuje ona północne rejony obwodu kijowskiego i żytomierskiego aż do granic z Białorusią, gdzie graniczy z Poleskim Państwowym Rezerwatem Radiacyjno-Ekologicznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zonalny

o kształcie podłużnym, pasmowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zonanizować

1. podrażnić narządy płciowe partnera; zmasturbować;
2. zonanizować się:
a) podrażnić własne narządy płciowe w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych;
b) wulgarnie: wprawić się w stan nadmiernej ekscytacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zonda

ciepły i suchy wiatr fenowy wiejący w Andach

Zonda – wiatr fenowy, zachodni, wiejący w południowej części Ameryki Południowej.

Powstaje dzięki przeważającej w tej części kontynentu cyrkulacji zachodniej. Masy powietrza, napływające znad Oceanu Spokojnego, napotykając na wysoko wzniesione pasmo Andów, tracą swoją wilgoć i spływają ze wschodniego skłonu tych gór jako ciepły i suchy wiatr, silnie podnoszący temperaturę powietrza i obniżający wilgotność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zondulować

1. ułożyć włosy w loki lub fale; zaondulować, wyondulować;
2. w geologii: łagodnie pofałdować podłoże na skutek poprzez lekkie unoszenie się i opadanie; zundulować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zonk

potocznie: przykra niespodzianka, rozczarowanie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara młodzieżowa zdziwienie, coś czego się nie spodziewano

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zonść

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zajść

#### Źródła:

Wiktionary

# Zontek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zonynbrele

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. okulary przeciwsłoneczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoo

ogród zoologiczny; rodzaj parku, w którym hoduje się zwierzęta, pełniący funkcję edukacyjną i rekreacyjną oraz chroniący gatunki zwierząt zagrożone wyginięciem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogród zoologiczny

- ogród zoologiczny
- Zoo Safari – polski ogród zoologiczny typu safari w Świerkocinie
- Zoo Tycoon – symulacja elektroniczna ogrodu zoologicznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoo-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy ze zwierzętami

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoobentos

zespół organizmów zwierzęcych zasiedlających dno zbiorników wodnych (bental)

Zoobentos (gr. ζῷον zôion ‘zwierzę’, bénthos ‘głębina’) – organizmy zwierzęce, które razem z fitobentosem tworzą bentos zasiedlający bental (strefę denną zbiornika wodnego).

Ze względu na rozmiary ciała w zoobentosie wyróżnia się następujące frakcje:

- mikrobentos (pierwotniaki)
- mejobentos
- makrobentos (makrozoobentos)
- megabentos.

Różne systemy przyjmują odmienne kryteria tego podziału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoocenoza

zwierzęca część biocenozy

Zoocenoza – zwierzęca część każdej biocenozy. Jest to zespół różnych gatunków zwierząt charakterystycznych dla danego środowiska, połączonych ze sobą łańcuchami pokarmowymi, konkurencją i innymi zależnościami ekologicznymi, będących uzależnione pokarmowo od zamieszkanego przez nie zbiorowiska roślinnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoochemia

dział nauki zajmujący się badaniem procesów i przemian chemicznych zachodzących w organizmach zwierzęcych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoochlorella

glon jednokomórkowy z grupy zielenic żyjący w ciele zwierząt

Zoochlorella – zielony, jednokomórkowy glon żyjący wewnątrz ciała zwierzęcia lub pierwotniaka „zwierzęcego”.Endosymbiontem najczęściej jest zielenica, gospodarzem są orzęski, gąbki, parzydełkowce, a także płazińce.Jednym z rodzajów glonów tworzących zoochlorelle jest Chlorella. Gatunki gospodarzy często noszą gatunkową nazwę viridis (łac. zielony) – Convoluta viridis (przedstawiciel wirków bezjelitowych), Amoeba viridis (ameba), Hydra viridis (stułbia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoochoria

rozsiewanie owoców lub nasion roślin za pośrednictwem zwierząt; zwierzęcosiewność

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoocyd

substancja chemiczna używana do zwalczania szkodników

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. roln. związek chemiczny stosowany w rolnictwie i dalszej produkcji spożywczej, działający trująco na zwierzęta;

Zoocyd – pestycyd, będący związkiem chemicznym, działającym trująco na zwierzęta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoofag

drapieżne lub pasożytnicze zwierzę (także owadożerna roślina), odżywiające się wyłącznie innymi żywymi zwierzętami

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ekol. gatunek mięsożerny;

Zoofag, mięsożerca – gatunek zwierzęcia lub rośliny odżywiający się żywymi lub martwymi tkankami zwierzęcymi. Wśród zoofagów wyróżnia się drapieżniki, padlinożerców oraz pasożyty.

Zoofagia (z gr. zōon – zwierzę, phageín – jeść) albo mięsożerność to sposób odżywiania zwierząt lub roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoofagia

w biologii: mięsożerność

Zoofag, mięsożerca – gatunek zwierzęcia lub rośliny odżywiający się żywymi lub martwymi tkankami zwierzęcymi. Wśród zoofagów wyróżnia się drapieżniki, padlinożerców oraz pasożyty.

Zoofagia (z gr. zōon – zwierzę, phageín – jeść) albo mięsożerność to sposób odżywiania zwierząt lub roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoofenolog

specjalista badający związki pomiędzy zmianami warunków klimatycznych a etapami rozwojowymi zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoofenologia

Zoofenologia – nauka badająca wpływ klimatu na występowanie oraz długość trwania okresowych zmian w świecie zwierzęcym.

Przykładem mogą być odloty, przeloty, przyloty ptaków oraz migracje innych zwierząt, także wystąpienie rui, okresu godowego, składaniem jaj, wykluwaniem się, narodzinami wybranych gatunków zwierząt w określonym czasie, zapadaniem ssaków w sen zimowy, terminem lotów godowych owadów, wystąpieniem kilku pokoleń owadów itd.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zoofil

człowiek uprawiający stosunki płciowe ze zwierzętami; sodomita

Zoofilia (gr. ζωον, zōon – „zwierzę” i φιλία, philia – „przyjaźń” lub „upodobanie”) – rodzaj parafilii seksualnej: stan, w którym jedynym lub preferowanym sposobem osiągania satysfakcji seksualnej jest wykonywanie czynności seksualnych przy udziale zwierząt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoofilia

zboczenie seksualne polegające na uprawianiu stosunków płciowych ze zwierzętami; sodomia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. zaspokajanie popędu płciowego ze zwierzętami

Zoofilia (gr. ζωον, zōon – „zwierzę” i φιλία, philia – „przyjaźń” lub „upodobanie”) – rodzaj parafilii seksualnej: stan, w którym jedynym lub preferowanym sposobem osiągania satysfakcji seksualnej jest wykonywanie czynności seksualnych przy udziale zwierząt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoofilka

→ zoofil

Patrz:zoofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoofilny

→ zoofilia

Patrz:zoofilia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoofilski

→ zoofil

Patrz:zoofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoofit

1. zwierzę z cechami nadającymi mu wygląd rośliny;
2. dawniej: przedstawiciel podgrupy kolonijnych mszywiołów i jamochłonów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoofizjoterapeuta

specjalista leczący zwierzęta za pomocą fizjoterapii

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoofizjoterapia

leczenie zwierząt za pomocą fizjoterapii

Zoofizjoterapia, również fizjoterapia weterynaryjna lub rehabilitacja zwierząt – nowy dział medycyny weterynaryjnej, który wykorzystuje fizjoterapię, aby poprawić funkcjonowanie i ruchomość stawów, oraz mięśni u zwierząt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoofob

osoba przejawiająca chorobliwy lęk przed zwierzętami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoofobia

chorobliwy lęk przed zwierzętami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy, nieuzasadniony lęk przed zwierzętami;

Zoofobia (gr. dzōon 'stworzenie; istota; zwierzę' i phóbos 'strach') – chorobliwy, bardzo intensywny lęk przed zwierzętami. Przykładem zoofobii mogą być różnego rodzaju insektofobie: arachnofobia (lęk przed pająkami), ofidiofobia (lęk przed wężami) oraz kynofobia (lęk przed psami).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoofobka

kobieta przejawiająca chorobliwy lęk przed zwierzętami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoogamia

zapylanie roślin przez zwierzęta

Zoogamia, zoidiogamia, zwierzęcopylność – zapylenie przez zwierzęta. W ten sposób zapylanych jest większość roślin okrytonasiennych oraz część nagonasiennych. Zwykle zapylaczem są owady, ptaki lub ssaki, a tylko niekiedy inne zwierzęta. Jako zapylacza traktuje się gatunki zwierząt uczestniczące regularnie w procesie. Możliwe jest też przypadkowe zapylanie przez inne gatunki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoogeograf

specjalista w dziedzinie zoogeografii

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoogeografia

nauka zajmująca się badaniem rozmieszczenia organizmów zwierzęcych na kuli ziemskiej; geografia zwierząt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o rozmieszczeniu gatunków zwierząt na kuli ziemskiej

Zoogeografia, geografia zwierząt – jeden z działów zoologii oraz biogeografii, zajmujący się geograficznym rozmieszczeniem gatunków zwierząt na kuli ziemskiej. Zoogeografia historyczna (genetyczna) zajmuje się rozmieszczeniem zwierząt na podstawie materiału kopalnego. Natomiast paleozoogeografia odnosi się do badania zwierząt z dawnych epok. Zoogeografia ekologiczna zajmuje się badaniem wpływu zewnętrznych warunków na rozmieszczenie zwierząt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoogeograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zoogeografią, odnoszący się do zoogeografii

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoohigiena

nauka zajmująca się ustalaniem zasad właściwego chowu i pielęgnacji zwierząt hodowlanych; higiena zwierząt

Zoohigiena – nauka zajmująca się badaniem wzajemnych stosunków między organizmem zwierzęcia a środowiskiem zewnętrznym i ustalająca na tej podstawie zasady prawidłowego chowu, pielęgnowania i użytkowania zwierząt domowych. Ściśle związana z weterynarią i zootechniką. Twórcą polskiej szkoły naukowej zoohigieny i dobrostanu zwierząt był Mieczysław Cena.

Terminem tym określa się także działalność mającą na celu utrzymanie zwierząt w zdrowiu przy najwyższej ich wydajności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoohigienistka

→ zoohigienista

Patrz:zoohigienista

#### Źródła:

SJP.pl

# Zooid

pojedynczy osobnik w kolonii mszywiołów (zoarium)

Zooid – wieloznaczny termin stosowany w zoologii dla określenia pojedynczego osobnika wchodzącego w skład jakiejś struktury, np. kolonii mszywiołów lub łańcuszka wirków w procesie podziału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zooksantella

1. glon żyjący w przezroczystym ciele polipów w symbiozie z koralami rafowymi
2. zooksantella płytkowodna - rodzaj glonu żyjącego w płytkich wodach

Zooksantelle (zooxanthellae) – jednokomórkowe, fotosyntetyzujące glony o żółtej lub brązowej barwie np. bruzdnice endosymbiotyczne, żyją w symbiozie z promienicami, koralowcami, niektórymi małżami (przydaczniowate), ślimakami tyłoskrzelnymi i innymi organizmami. Dostarczają im produkty syntezy w zamian za dostęp do światła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zooksantelle

grupa symbiotycznych jednokomórkowych glonów z typu bruzdnic

Zooksantelle (zooxanthellae) – jednokomórkowe, fotosyntetyzujące glony o żółtej lub brązowej barwie np. bruzdnice endosymbiotyczne, żyją w symbiozie z promienicami, koralowcami, niektórymi małżami (przydaczniowate), ślimakami tyłoskrzelnymi i innymi organizmami. Dostarczają im produkty syntezy w zamian za dostęp do światła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zool.

skrót od: zoologia, zoologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = zoologia, zoologiczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zoolatria

kult zwierząt (zarówno konkretnych osobników, jak i całych gatunków) wyrastający z przekonania, że są one wcieleniami lub wysłannikami bogów, stanowiący element religii wielu ludów, np. Indii, starożytnego Egiptu; animalizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. religijny kult zwierząt, animalizm;

Animalizm (łac. animal „zwierzę”), inaczej zoolatria (gr. zoo „zwierzę” + lateria „służba”) – zespół wierzeń występujący w religiach pierwotnych, głównie Egiptu i Indii, którego przedmiotem jest kult zwierząt. Wynika on z idei, że pewni bogowie wcielają się w zwierzęta, a jej konsekwencją jest zoomorfizm, czyli praktyka przedstawiania tych bogów w postaci zwierząt lub z cechami zwierzęcymi. W starożytnym Egipcie wyobrażano sobie bogów pod postacią krokodyla, ibisa, kota, byka lub szakala.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoolit

skamieniała pozostałość po wymarłych zwierzętach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoolog

specjalista w zakresie zoologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) biol. specjalista zajmujący się zoologią

(1.2) środ. harc. harcerz ukarany zakazem opuszczania obozu (ZOO), zwykle wykonujący prace porządkowe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. przest. ogród zoologiczny, zoo

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) biol. specjalistka z dziedziny zoologii

Zoolog – naukowiec zajmujący się badaniami zwierząt, biolog specjalizujący się w badaniach zoologicznych. W potocznym rozumieniu zoolog to często osoba interesująca się zwierzętami (hobbysta). Zoolog amator nie musi oznaczać dyletanta, oznacza jedynie, że badania zoologiczne nie stanowią źródła utrzymania, nie są zawodem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoologia

nauka o zwierzętach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. dział biologii, nauka o zwierzętach;

Zoologia (gr. ζῷον zoon ‘zwierzę’, λόγος logos ‘nauka’) – dział biologii badający zwierzęta. Dokładny zakres zoologii ewoluował w związku ze zmienną definicją tego królestwa. W latach 20. XXI wieku obejmuje ono organizmy, które mogą nie odpowiadać potocznemu rozumieniu tego słowa (od gąbek do ludzi). Terminu tego po raz pierwszy użył Johann Schröder w 1659 roku w swoim dziele Zoologia, czyli historia zwierząt przydatnych w badaniach natury i chirurgii. Przedstawiciel tej dziedziny to zoolog, a przedstawicielka – zoolożka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoologiczny

dotyczący zoologii (np. ogród zoologiczny)

przymiotnik

(1.1) związany z zoologią, dotyczący zoologii

(1.2) przen. książk. występujący w najostrzejszej formie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zoolożka

→ zoolog

Patrz:zoolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoom

[czytaj: zum]
1. urządzenie w kamerze albo aparacie fotograficznym zmieniające rozmiar obrazu poprzez zmianę ogniskowej obiektywu; obiektyw zmiennoogniskowy, transfokator;
2. funkcja programu komputerowego pozwalająca zwiększać lub zmniejszać widziany obiekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. techn. pot. zob. obiektyw zmiennoogniskowy.;

(1.2) fot. funkcja aparatu fotograficznego, projektora multimedialnego itp. lub programu komputerowego pozwalająca na zwiększanie lub zmniejszanie widzianego obiektu (zdjęcia, mapy, obiektu 3D)

Zoom:

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoomer

[czytaj: zumer] przedstawiciel pokolenia Z, urodzony w latach 1995-2012

Generacja Z (ang. Generation Z), in. zoomerzy, gen Z, Post-Millennials, pokolenie internetowe, Pokolenie C – kohorta demograficzna następująca po milenialsach.

Według większości źródeł to pokolenie urodzonych po 1995 roku. Nazywane jest również „generacją multitasking”, „cichym pokoleniem”, „Generation V”, „Generation C”. Są to pierwsi ludzie dorastający we w pełni scyfryzowanym społeczeństwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoomerka

[czytaj: zumerka] przedstawicielka pokolenia Z, urodzona w latach 1995-2012

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoomorficzny

1. dotyczący zoomorfizmu
2. zbliżony kształtem do zwierzęcia

przymiotnik relacyjny

(1.1) z wyglądu przypominający zwierzę

(1.2) związany z zoomorfizmem, dotyczący zoomorfizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zoomorfizm

przedstawienie bóstwa w postaci zwierzęcej

Zoomorfizm – w sztuce plastycznej przedstawianie w kształcie zwierząt (realnych lub fantastycznych) bóstw, pojęć abstrakcyjnych, zjawisk przyrody itp.

Starożytni Egipcjanie przedstawiali swoich bogów jako pół ludzi, pół zwierzęta (ciało człowieka i głowa zwierzęcia) lub stosowano atrybuty zwierzęce. Czczono także te zwierzęta, które symbolizowały bóstwa, np. jeżeli czczono Horusa, to także sokoły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoomować

[czytaj: zumować] powiększać lub pomniejszać kadr, obraz

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. powiększać zdjęcie / kadr, przybliżać widok za pomocą zoomu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zoomowy

→ zoom [czytaj: zumowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoonim

w językoznawstwie: nazwa własna zwierzęcia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa własna nadawana zwierzętom, najczęściej domowym;

Zoonim jest ukształtowaną nazwą własną zwierzęcia, a nie jego określeniem apelatywnym (potocznym), jak np. koń, krowa, świnia (Bubak 1998: 329), choć nazwy pospolite mogą również pełnić funkcję zoonimu. Według Czesława Kosyla zoonimy są efektem antropomorfizacji, ponieważ wskazuje na to: "częste, sekundarne użycie w tej funkcji nazw osobowych np. pies Bartek, kot Baltazar, koń Kuba itp., lecz także odwzorowanie antropomorficznych procesów słowotwórczych np. Ciapuś, Ciapunio, Ciapulek, Ciapeczek, żart. Ciapuliński od imienia psa Ciapek" (Bubak 1998: 329).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoonimia

dział onomastyki zajmujący się nazewnictwem zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoonimiczny

→ zoonim

Patrz:zoonim

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoonotyczny

→ zoonoza

Patrz:zoonoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoonoza

w weterynarii: choroba odzwierzęca - choroba zakaźna mogąca przenosić się na ludzi (np. wścieklizna)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wet. med. choroba zakaźna lub pasożytnicza zwierząt, mogąca wtórnie wystąpić u człowieka;

Choroby odzwierzęce, zoonozy, antropozoonozy – zakaźne lub pasożytnicze choroby zwierząt, bądź przez zwierzęta tylko roznoszone, przenoszące się na człowieka poprzez kontakt bezpośredni lub surowce pochodzenia zwierzęcego, rzadziej drogą powietrzną (np. toksoplazmoza, bruceloza, wścieklizna, ptasia grypa i inne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoonozowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zoonozą, dotyczący zoonozy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoonozy

w weterynarii: choroba odzwierzęca - choroba zakaźna mogąca przenosić się na ludzi (np. wścieklizna)

Choroby odzwierzęce, zoonozy, antropozoonozy – zakaźne lub pasożytnicze choroby zwierząt, bądź przez zwierzęta tylko roznoszone, przenoszące się na człowieka poprzez kontakt bezpośredni lub surowce pochodzenia zwierzęcego, rzadziej drogą powietrzną (np. toksoplazmoza, bruceloza, wścieklizna, ptasia grypa i inne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoopatolog

specjalista badający choroby zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoopatologia

nauka o chorobach zwierząt

Patologia zwierząt, zoopatologia – nauka zajmująca się ogółem zagadnień związanych z chorobami organizmów zwierzęcych, dział medycyny weterynaryjnej. Zajmuje się badaniami nad przyczynami (etiologia), mechanizmami (patogeneza) i skutkami chorób zwierząt poszczególnych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zooplankton

plankton składający się z drobnych organizmów zwierzęcych zawieszonych w toni wodnej; plankton zwierzęcy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. ogół organizmów zwierzęcych wchodzących w skład planktonu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zooplasta

rzeźbiarz wykonujący figurki zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoopsycholog

specjalista w zakresie zoopsychologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoopsychologia

nauka - psychologia zwierząt

Zoopsychologia, psychologia zwierząt (zoo- + psychologia – gr. psyché – dusza i lógos – nauka) – dziedzina zoologii lub psychologii zajmująca się badaniem reakcji zmysłowych i instynktowych zachowań zwierząt, ich źródeł i mechanizmów. Jest ściśle związana z zoologią, etologią opisową i socjologią zwierząt. Obecnie jest często wypierana przez etologię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoopsychologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zoopsychologią, dotyczący zoopsychologii lub zoopsychologa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoopsycholożka

→ zoopsycholog

Patrz:zoopsycholog

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoosemiotyka

Zoosemiotyka (od gr. ζῷον zōon – zwierzę, σῆμα sēma – znak) – nauka o sygnałach w świecie zwierząt, wyłoniona z etologii i semiotyki.

Zoosemiotyka zajmuje się rozpoznawaniem i klasyfikacją sygnałów fizycznych i chemicznych, znaków i symboli generowanych przez zwierzęta oraz form i metod porozumiewania się zwierząt, zarówno w zakresie komunikacji wewnątrzgatunkowej, jak i międzygatunkowej. Zajmuje się również ustalaniem cech wspólnych i różnic z językiem ludzkim. Dzieli się na zoosemantykę, zoosyntaktykę i zoopragmatykę.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zoosfera

część biosfery zamieszkiwana przez zwierzęta

Zoosfera (gr. dzóon ‘zwierzę’, sphaira ‘kula’) – część biosfery zamieszkana i eksploatowana przez zwierzęta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoosocjolog

specjalista w zakresie zoosocjologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoosocjologia

nauka - socjologia zwierząt

Zoosocjologia, socjologia zwierząt (z gr. zoon=zwierzę + "socjologia") – nauka zajmująca się badaniem społecznego życia zwierząt, wzajemnych relacji pomiędzy nimi, strukturą i funkcjonowaniem ich skupisk, a także badaniem ewolucji zbiorowości społecznych. Jest to dziedzina nauki ściśle związana z socjologią ogólną i etologią. Włączana jest czasem do socjologii jako kierunek nazywany biosocjologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoosocjologiczny

dotyczący zoosocjologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoospora

komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się glonów, śluzowców i grzybów niższych; pływka

Pływka, zarodnik pływkowy, zoospora, planospora – rodzaj zarodnika występujący u śluzowców (u których nazywany jest myksomonadą), niektórych glonów i grzybów wodnych. Jest to komórka zdolna do poruszania się w wodzie za pomocą wici lub rzęsek. Pływki powstają w komórkach zwanych zoosporangiami. Zazwyczaj są mitosporami, u niektórych jednak grzybów są mejosporami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoosporangium

u glonów i grzybów wodnych: zarodnia wytwarzająca ruchliwe zarodniki - zoospory; zarodnia pływkowa

Zoosporangium (zarodnia pływkowa) – zarodnia glonów i grzybów produkująca pływki zwane też zoosporami.

U glonów zoosporangia powstają na organizmach diploidalnych i mają kształt owalny. Są jednokomorowe lub wielokomorowe. Jednokomorowe tworzą w swym wnętrzu zoospory haploidalne. Wielokomorowe są silnie wydłużone i tworzą zoospory diploidalne. Zoosporangia rozmieszczone są w różnych miejscach plechy. Czasem są zebrane w poduszeczkowych tworach, albo tworzą skupienia w specjalnych zagłębieniach. Mogą być także osadzone na sporofilach. W zależności od gatunku, w jednym zoosporangium może powstać jedna pływka, lub wiele pływek. Np. u zawłotni (Chlamydomonas) powstaje jedna pływka, u gałęzatki (Cladophora) i wstężnicy (Ulothrix) wiele pływek, przy czym u gałęzatki zaczynają się poruszać już w obrębie zoosporangium i wychodzą z niego przez otwór, u wstężnicy opuszczają go razem, gdyż zlepione są śluzowato-galaretowatą substancją, później rozpuszczającą się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zootechn.

skrót od: zootechnika, zootechniczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zootechniczka

→ zootechnik

Patrz:zootechnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zootechniczny

odnoszący się do zootechniki lub zootechnika

przymiotnik

(1.1) nauk. odnoszący się do zootechniki, zootechnika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zootechnik

osoba specjalizująca się w zootechnice

Zootechnika – nauka o racjonalnym chowie i hodowli zwierząt oraz ich użytkowaniu.

W zakres zootechniki wchodzą takie dyscypliny jak: genetyka, doskonalenie zwierząt, rozród, żywienie, paszoznawstwo, zoohigiena, mechanizacja produkcji zwierzęcej, ekonomika produkcji zwierzęcej, organizacja produkcji zwierzęcej. Do zootechniki należy chów i hodowla zwierząt futerkowych oraz laboratoryjnych, rybactwo, pszczelarstwo, jedwabnictwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zootechnika

nauka zajmująca się chowem, hodowlą i racjonalnym użytkowaniem zwierząt domowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o hodowli zwierząt domowych;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: zootechnik

Zootechnika – nauka o racjonalnym chowie i hodowli zwierząt oraz ich użytkowaniu.

W zakres zootechniki wchodzą takie dyscypliny jak: genetyka, doskonalenie zwierząt, rozród, żywienie, paszoznawstwo, zoohigiena, mechanizacja produkcji zwierzęcej, ekonomika produkcji zwierzęcej, organizacja produkcji zwierzęcej. Do zootechniki należy chów i hodowla zwierząt futerkowych oraz laboratoryjnych, rybactwo, pszczelarstwo, jedwabnictwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zooterapeuta

terapeuta leczący z pomocą zwierząt; animaloterapeuta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. terapeuta prowadzący zooterapię

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zooterapeutyczny

dotyczący terapii z udziałem zwierząt; animaloterapeutyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z zooterapią, dotyczący zooterapii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zooterapia

forma terapii z udziałem zwierząt; animaloterapia

Zooterapia (animaloterapia) – terapia z udziałem zwierząt.

Zasadniczo dzielona jest (według terminologii anglosaskiej) na:

- Animal-assisted activities (AAA) – zajęcia z udziałem zwierząt
- Animal-assisted therapy (AAT) – terapia z udziałem zwierząt (ukierunkowane i celowe działania terapeutyczne podlegające dokumentacji i ewaluacji)
- Animal-assisted education (AAE) – edukacja z udziałem zwierząt (w Polsce nie jest odrębną formą, ponieważ zwykle nie występuje samodzielnie, a jej elementy wchodzą w zakres AAA i AAT)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zootomia

nauka zajmująca się metodami dokonywania sekcji zwierząt; także: dawne określenie anatomii zwierząt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka zajmująca się metodami dokonywania sekcji zwłok zwierząt;

Anatomia zwierząt (czasem używana bywa nazwa zootomia, zoon- zwierzę) – gałąź szeroko pojętej anatomii, traktująca o anatomii szczegółowej poszczególnych gatunków zwierząt, jak również o anatomii porównawczej zwierząt.

Anatomia zwierząt odpowiada na szereg pytań, związanych przede wszystkim: z budową makroskopową i umiejscowieniem w organizmie zwierzęcia poszczególnych narządów, czy też układów. Bada również filogenezę narządów (czyli ich rozwój osobniczy), jak również wzajemne umiejscowienie narządów (anatomia topograficzna zwierząt). Ta ostatnia jest szczególnie ważna w przypadku weterynarii, gdzie został nawet wyodrębniony osobny przedmiot podczas studiów weterynaryjnych, gdzie młodzi adepci sztuki weterynaryjnej zajmują się zgłębianiem wiedzy na temat: wzajemnego umiejscowienia narządów w jamach ciała, czy też określaniem topografii miejsc wykonywania zabiegów chirurgicznych, np. iniekcji, biopsji, itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zootomiczny

przymiotnik

(1.1) przym. od zootomia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zootop

biol. środowisko życia jakiegoś gatunku zoologicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zopaska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapaska

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. fartuch kuchenny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoperacjonalizować

opracować procedurę, technologię lub algorytm dla rozwiązania jakiegoś problemu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoptymalizować

poprawić, dokonać korzystnych zmian, np. podnoszących wydajność, niezawodność, wygodę użytkowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoptymalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zoptymalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zor

skrót od: Związek Odbudowy Rzeczypospolitej, konspiracyjna organizacja wojskowo-polityczna założona w Warszawie w 1939 roku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wypalony w lesie teren

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zora

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

- Zora – imię żeńskie
- Zora – rodzaj pająków z rodziny trawnikowcowatych
- Widzewska Oficyna Wydawnicza „Zora” (zapis stylizowany: ZORA)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zorać

[czytaj: z-orać]
1. uprawić rolę poprzez oranie, dokończyć orkę; zaorać;
2. przenośnie: porobić bruzdy, zwłaszcza czymś ostrym; poryć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoran

obce imię męskie

Zoran (cyrylica serbska: Зоран) – męskie imię południowosłowiańskie, wywodzące się od słowa zora czyli „zorza, świt, jutrznia”.

Znane osoby o tym imieniu:

- Zoran Bečić, bośniacki aktor
- Zoran Baldovaliev, macedoński piłkarz
- Zoran Ćirjaković, serbski dziennikarz
- Zoran Cvijanović, serbski aktor
- Zoran Ćirić, serbski pisarz
- Zoran Đerić, bośniacki polityk
- Zoran Đinđić, serbski polityk
- Zoran Dukić, chorwacki gitarzysta klasyczny
- Zoran Džorlev, macedoński skrzypek
- Zoran Erić, serbski kompozytor
- Zoran Erceg, serbski koszykarz
- Zoran Filipović, czarnogórski trener piłkarski
- Zoran G. Jančić, bośniacki pianista
- Zoran Janjetov, serbski twórca komiksu
- Zoran Janković (polityk), słoweński polityk
- Zoran Janković (piłkarz), urodzony w Serbii bułgarski menedżer piłkarski i były gracz
- Zoran Janković (piłkarz wodny), jugosławski piłkarz wodny
- Zoran "Bajo" Janković, macedoński muzyk znany z funkcji basisty Aleksandra Makedonskiego
- Zoran Jovanovski, macedoński piłkarz
- Zoran Jolevski, macedoński ambasador USA
- Zoran Knežević (astronom), serbski astronom
- Zoran Knežević (polityk), serbski polityk
- Zoran Krušvar, chorwacki pisarz
- Zoran Ladicorbic, urodzony w Jugosławii amerykański projektant sztuki
- Zoran Lilić, serbski polityk
- Zoran Lončar, serbski polityk
- Zoran Mamić, chorwacki piłkarz
- Zoran Milanović, chorwacki polityk
- Zoran Milinković, serbski polityk
- Zoran Mirković, serbski piłkarz
- Zoran Mušič, słoweński malarz
- Zoran Pavlovič, słoweński piłkarz
- Zoran Planinić, chorwacki koszykarz
- Zoran Pešić serbski rugbysta
- Zoran Popović, serbski piłkarz
- Zoran Popovich burmistrz i sędzia Pensylwanii
- Zoran Predin, słoweński muzyk
- Zoran Radmilović, serbski aktor
- Zoran Radović, serbski koszykarz
- Zoran Radojičić, serbski lekarz, nauczyciel akademicki
- Zoran Rankić, serbski aktor
- Zoran Rant, słoweński inżynier, naukowiec i profesor
- Zoran Redžić, bośniacki muzyk
- Zoran Savić, serbski koszykarz
- Zoran Simjanović, serbski muzyk
- Zoran Simović, czarnogórski piłkarz
- Zoran Stanković, serbski polityk
- Zoran Stojković, serbski polityk
- Zorán Sztevanovity (Zoran Stefanović), serbsko-węgierski muzyk
- Zoran Šami, serbski polityk
- Zoran Terzić, serbski siatkarz i trener
- Zoran Tošić, serbski piłkarz
- Zoran Urumov, serbski piłkarz
- Zoran Vanev, macedoński muzyk
- Zoran Vujović, chorwacki piłkarz
- Zoran Vuković, członek serbskich formacji paramilitarnych działających w okolicy miasta Foča
- Zoran Vuletić (polityk), serbski polityk
- Zoran Vuletić (muzyk) chorwacki keyboardzista zespołu muzycznego Haustor
- Zoran Vulić, chorwacki piłkarz
- Zoran Zaev, macedoński polityk
- Zoran Žigić, bośniacki Serb, zbrodniarz wojenny
- Zoran Živković, serbski piłkarz ręczny i trener
- Zoran Živković (pisarz), serbski pisarz
- Zoran Živković (polityk), były premier Serbii
- Zoran Živković (piłkarz), chorwacki piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zorany

[czytaj: z-orać]
1. uprawić rolę poprzez oranie, dokończyć orkę; zaorać;
2. przenośnie: porobić bruzdy, zwłaszcza czymś ostrym; poryć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zorb

1. grecki taniec ludowy; sirtaki;
2. przezroczysta kula nadmuchiwana powietrzem, z miejscem dla jednej lub kliku osób w środku, używana do staczania się ze zbocza lub unoszenia się na wodzie; zorb

Zorbing – zabawa polegająca na staczaniu się ze zbocza lub spływaniu rwącą rzeką, strumieniem w plastikowej, nadmuchiwanej, wykonanej z materiałów odpornych na uszkodzenia podwójnej kuli "zorba".

Kula wyposażona jest w pasy bezpieczeństwa.

Pomysł na zorbing powstał w Nowej Zelandii, a jego autorami są Zorbs Dwane i Andrew Akers. Stworzyli oni plastikową kulę (początkowo o szerokości 1 m). Nieco później kulę powiększono do 3,2 m średnicy zewnętrznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zorba

1. grecki taniec ludowy; sirtaki;
2. przezroczysta kula nadmuchiwana powietrzem, z miejscem dla jednej lub kliku osób w środku, używana do staczania się ze zbocza lub unoszenia się na wodzie; zorb

#### Źródła:

SJP.pl

# Zorbing

staczanie się po zboczu góry lub unoszenie się na wodzie w specjalnej kuli ze sztucznego tworzywa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zabawa polegająca na staczaniu się z górki we wnętrzu wielkiej, plastikowyastikowej kuli;

Zorbing – zabawa polegająca na staczaniu się ze zbocza lub spływaniu rwącą rzeką, strumieniem w plastikowej, nadmuchiwanej, wykonanej z materiałów odpornych na uszkodzenia podwójnej kuli "zorba".

Kula wyposażona jest w pasy bezpieczeństwa.

Pomysł na zorbing powstał w Nowej Zelandii, a jego autorami są Zorbs Dwane i Andrew Akers. Stworzyli oni plastikową kulę (początkowo o szerokości 1 m). Nieco później kulę powiększono do 3,2 m średnicy zewnętrznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zorbingowy

związany ze staczaniem się po zboczu góry lub unoszeniem się na wodzie w specjalnej kuli ze sztucznego tworzywa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zorbonauta

osoba uprawiająca zorbing (sport ekstremalny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zorganizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. organizować)

(1.1) dokonany od|organizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorganizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zorganizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorganizowany

przymiotnik

(1.1) umiejący dobrze zorganizować swój czas, własne sprawy

(1.2) świadczący o tym, że ktoś potrafi właściwie zorganizować się

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od zorganizować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorgować

czasownik

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. troszczyć się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorientować

czasownik przechodni dokonany (ndk. orientować)

(1.1) ułatwić komuś orientację w czymś, poinformować kogoś, pomóc w zrozumieniu

(1.2) skierować, ustawić, usytuować coś

czasownik zwrotny dokonany zorientować się (ndk. orientować się)

(2.1) zdać sobie sprawę z czegoś, zrozumieć o co chodzi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorientowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zorientować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorilla

rodzaj drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych

Zorilla paskowana, zorilla (Ictonyx striatus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych zamieszkujący tereny Afryki środkowej i południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zorin

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jurij Zorin – radziecki lekkoatleta, sprinter i płotkarz
- Max Zorin – fikcyjna postać w filmie Zabójczy widok
- Walerian Zorin – radziecki dyplomata i działacz państwowy

Inne:

- Zorin OS – dystrybucja Linuksa, oparta na Ubuntu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zorkiestrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zorkiestrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorn

nazwisko

Osoby o nazwisku Zorn

- Anders Zorn (1860–1920) – szwedzki malarz i grafik
- Franz Zorn (ur. 1970) – austriacki zawodnik ice speedway'a
- John Zorn (ur. 1953) – amerykański kompozytor, saksofonista i multiinstrumentalista
- Mary Zorn-Hamm (ur. 1982) – amerykańska łuczniczka
- Max Zorn (1906–1993) – amerykański matematyk

Inne

- Zorn – rzeka we Francji, przepływająca przez departament Moselle

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoroaster

prorok perski z VII/VI w. p.n.e.; Zaratustra; Zaratusztra

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zoroastrowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zoroastra lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoroastrycki

przymiotnik

(1.1) rel. dotyczący zaratusztrianizmu, związany z zaratusztrianizmem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoroastryjski

przymiotnik

(1.1) zob. zoroastrycki.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoroastryzm

staroirańska religia oparta na mazdaizmie, głosząca ustawiczną walkę dobra i zła jako podstawę istnienia świata; zaratustryzm; zaratustrianizm; zaratusztrianizm

Zaratusztrianizm (zaratustryzm, zoroastryzm, zoroastrianizm, awest. Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i) – religia irańska wywodząca się od Zaratusztry, powstała pomiędzy 1500 a 500 rokiem p.n.e. Liczba wyznawców wynosi 110-120 tys. (2012).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zorongo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. popularny andaluzyjski taniec ludowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorro

Zorro (z hiszp. „Lis”), właśc. Diego de la Vega − postać fikcyjna, która po raz pierwszy pojawiła się w powieści Johnstona McCulleya The Curse of Capistrano z roku 1919. Jest to obrońca mieszkańców Kalifornii (ówczesnej kolonii hiszpańskiej) uciśnionych przez lokalnych gubernatorów i dowódców wojskowych. Pojawia się jako jeździec w czarnej masce i pelerynie. Dobrze włada szpadą.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zorski

nazwisko

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Żor, związany z Żorami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zorta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gatunek, odmiana

#### Źródła:

Wiktionary

# Zorywać

[czytaj: z-orywać] rzadkie:
1. kończyć oranie, dokończać orkę; zaorywać;
2. przenośnie: robić bruzdy, zwłaszcza czymś ostrym; ryć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zorza

zjawisko świetlne polegające na zmianie barwy nieba, np. zorza polarna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. barwne zjawisko świetlne na niebie

- zorza polarna
- zorza poranna
- zorza wieczorna
- Zorza (mitologia) – bogini świtu w mitologii słowiańskiej
- czasopisma:
  - Zorza – wydawany w Warszawie tygodnik Narodowej Demokracji
  - Zorza – wydawany we Lwowie miesięcznik dla kobiet (1900–1902)
  - Zorza – dwutygodnik dla młodzieży wydawany w latach 1843–1844
  - Zorza (pismo) (ros. „Заря”) – pismo Rosyjskiej Armii Wyzwoleńczej
  - Zorza Ilustrowany tygodnik katolików – pismo wydawane przez Stowarzyszenie „Pax”

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Zorzak

krocznik zorzak - motyl z rodziny miernikowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zorzowy

→ zorza

Patrz:zorza

#### Źródła:

SJP.pl

# Zorzynek

motyl z rodziny bielinków

#### Źródła:

SJP.pl

# Zosia

zdrobnienie od: Zofia (imię żeńskie); Zośka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Zofia

- Zosia – zdrobnienie od imienia Zofia
- Zosia – bohaterka Pana Tadeusza
- Zosia – radziecko-polski film fabularny z 1967 roku
- Zosia – krater na powierzchni Wenus
- ZoSia – pseudonim artystyczny polskiej piosenkarki Zosi Karbowiak
- ZoSIA - Zintegrowany System Informacji Archiwalnej – system informatyczny w polskich archiwach państwowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zosieńka

zdrobnienie od: Zofia (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobniała, poufała forma imienia Zofia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zosin

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Zosin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
- Zosin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Zbójno
- Zosin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubanie
- Zosin – wieś w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Horodło
- Zosin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Fajsławice
- Zosin – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bełżyce
- Zosin – kolonia w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Cyców
- Zosin – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Zosin – kolonia wsi Wola Chomejowa w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Borki
- Zosin – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ułęż
- Zosin – przysiółek wsi Dziewuliny w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Grabica
- Zosin – część wsi Gruszów w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Pałecznica
- Zosin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Sochaczew
- Zosin – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
- Zosin – osada w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Kępno

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zosinek

W Polsce

- Zosinek – część miasta Lublin
- Zosinek – część miasta Zielonka
- Zosinek – nieformalna nazwa dzielnicy miasta Legnica
- Zosinek – część wsi Czarnoziem, w woj. lubelskim, w pow. krasnostawskim, w gminie Krasnystaw
- Zosinek – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
- Zosinek – kolonia w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
- Zosinek – część wsi Gończyce w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
- Zosinek – przysiółek wsi Przystajnia, w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Brzeziny

#### Źródła:

Wikipedia

# Zosinowo

Zosinowo – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie radzyńskim, w gminie Kąkolewnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Kąkolewnica. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 110 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zosiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zosi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zośka

gra polegająca na podbijaniu wewnętrzną stroną stopy szmatki wypchanej zwykle jakimś balastem

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobniała, poufała forma imienia Zofia

- Tadeusz Zawadzki, ps. Zośka – instruktor harcerski, podporucznik Armii Krajowej, komendant Grup Szturmowych w Warszawie
- batalion Zośka – harcerski batalion AK biorący udział w powstaniu warszawskim, składający się przede wszystkim z członków Szarych Szeregów
- zośka – gra zręcznościowa polegająca na podbijaniu nogami lotki wykonanej z pęczka kolorowej włóczki obciążonego ołowianym krążkiem
- Zośka – Zagonna Studnia – system jaskiń w Tatrach Zachodnich
- Zośka – klasa jachtu
- Zofia (zdrobnienie Zośka) – imię żeńskie pochodzenia greckiego
- footbag (w Polsce nazywany grą w zośkę) – nazwa zbiorcza pokrewnych dyscyplin sportu i przyrządu, który jest w nich wykorzystywany
- Zachodnia obwodnica Szczecina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zośmiokrotniać

powiększać ośmiokrotnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zośmiokrotnić

powiększyć ośmiokrotnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zosp

skrót od: Związek Ochotniczych Straży Pożarnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zostać

1. nie zmienić miejsca pobytu, pozostać;
2. stać się pozostałością czegoś;
3. znaleźć się w jakiejś sytuacji;
4. stać się kimś, czymś

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) dokonany od|zostawać.

czasownik zwrotny dokonany zostać się

(2.1) przest. pozostać, nie zmieniać miejsca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zostać.

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. przysz. czasownika zostać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zostawać

czasownik nieprzechodni

(1.1) nie odchodzić/odjeżdżać/…, nie ruszać się z miejsca

(1.2) być pozostałością po czymś, czego już nie ma

(1.3) stawać się kimś/czymś

(1.4) tylko aspekt dokonany: używany do tworzenia strony biernej o aspekcie dokonanym

czasownik zwrotny zostawać się

(2.1) przest. pozostawać, nie zmieniać miejsca

#### Źródła:

Wiktionary

# Zostawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zostawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zostawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zostawić)

(1.1) kłaść, opuszczać coś w jakimś miejscu i odchodzić, nie biorąc tego ze sobą

(1.2) odchodzić od kogoś, porzucać go (najczęściej w aspekcie dokonanym)

(1.3) przeznaczać coś dla kogoś po swojej śmierci (najczęściej w aspekcie dokonanym)

(1.4) rezygnować z podjęcia lub kontynuacji działania

(1.5) zapisywać się w pamięci potomnych

(1.6) zdawać się na kogoś, delegować jakieś zadanie

(1.7) zachowywać coś dla kogoś

(1.8) nie pozbywać się, nie wyrzucać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zostawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zostawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zostawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zostawiać)

(1.1) zob. zostawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zostawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zostawić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zostera

podwodna bylina z rodziny rdestowatych, o długich, wstęgowatych liściach używanych jako surowiec tapicerski i opakunkowy, występująca w przybrzeżnym pasie mórz strefy umiarkowanej (w tym Morza Bałtyckiego); trawa morska, tasiemnica

Zostera, tasiemnica (Zostera L.) – rodzaj traw morskich z rodziny zosterowatych (Zosteraceae), obejmujący 15 gatunków występujących w morzach i oceanach w strefie klimatu umiarkowanego i podzwrotnikowego. W Polsce występują dwa gatunki: zostera morska (Z. marina) i zostera drobna (Z. noltii).

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckiego słowa ζόστερ (zoster – pas, obręcz).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zosterofilifit

roślina z gromady kopalnych, żyjąca w dewonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zosterowate

rodzina roślin jednoliściennych

Zosterowate (Zosteraceae Dumort.) – rodzina roślin jednoliściennych. Obejmuje dwa rodzaje (zostera Zostera i Phyllospadix) z ponad 20 gatunkami. Są to rośliny wodne występujące w wodach morskich głównie strefy umiarkowanej półkuli północnej, także w strefie międzyzwrotnikowej wzdłuż wybrzeży wschodniej Afryki, Australii i Nowej Zelandii oraz Chile. Na północy sięgają do Morza Beringa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zosterowaty

o cechach zosterowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoszczenko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zotac

ZOTAC International (MCO) Limited – chińska firma komputerowa produkująca elektronikę użytkową w formie płyt głównych i kart graficznych bazujących na chipsetach Nvidia. Jest również producentem minikomputerów. Jej siedziba znajduje się w Hongkongu, a ponadto w całych Chinach powstało około 40 fabryk zajmujących się montażem powierzchniowym podzespołów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zouk

[czytaj: zuk] gatunek muzyki i styl taneczny wywodzący się z Karaibów, popularny w latach 80. XX wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zovirax

lek o działaniu przeciwwirusowym, aktywny przeciw wirusom opryszczki i ospy wietrznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zowąd

przestarzale: z tamtego miejsca; dziś zwykle w wyrażeniach:
a) ni stąd, ni zowąd - z nieznanych powodów, niespodziewanie (np. Pojawił się w banku ni stąd, ni zowąd.);
b) stąd i zowąd - z tego i z innego miejsca (np. Słychać stąd i zowąd, że coś ma się zmienić.)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zowiasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. zawias

#### Źródła:

Wiktionary

# Zowiść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zazdrość

#### Źródła:

Wiktionary

# Zowiścić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zazdrościć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zowistny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zazdrosny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zowitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. panna z dzieckiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zoz

[czytaj: zoz] skrót od: Zakład Opieki Zdrowotnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zoziyrki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odwiedziny u kobiety, która właśnie urodziła dziecko

#### Źródła:

Wiktionary

# Zozula

regionalnie: kukułka; zazula, gżegżółka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. wsch. kukułka

- zozula – reg. kukułka;
- Zozula – ukraińska legumina z kaszy jaglanej i maku;
- Zozula – nazwisko

Osoby o nazwisku Zozula:

- Andrzej Zozula – polski ekonomista i samorządowiec, działacz opozycji w PRL
- Dmytro Zozula – ukraiński piłkarz
- Gieorgij Zozula – radziecki lotnik wojskowy
- Fiodor Zozula – radziecki admirał
- Ołeh Zozula – ukraiński futsalista
- Roman Zozula – ukraiński piłkarz
- Wiera Zozula – radziecka saneczkarka, olimpijka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zozuleńka

zdrobnienie od: zozulka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zozulka

zdrobnienie od: zozula (regionalnie: kukułka)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. huculski instrument muzyczny, rodzaj okaryny

(1.2) zdrobn. od: zozula

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zozwor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. imbir

#### Źródła:

Wiktionary

# Zozym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Zozym – imię męskie pochodzenia greckiego, gr. Ζωσιμος (Zosimos), oznaczające "żywotny"; "pełen sił witalnych". Było to imię kilku świętych i papieża, św. Zozyma. Znacznie większą popularnością, niż w Polsce, cieszyło się ono w prawosławnej Europie wschodniej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zoła

dawniej: popiół pozostały po ługowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zołotnik

dawna rosyjska jednostka masy o wartości 4,265 grama, używana głównie w odniesieniu do kruszców i stopów monetarnych

Zołotnik (ros. золотник) – rosyjska jednostka miary masy, związana historycznie z masą złatników.

1 zołotnik = 4,266 g = 1/48 griwienki (grzywny wagowej) = 1/96 funta = ⅓ łuta = 96 doli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zołwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. siostra męża

Zołwa – dawna kolonia i leśniczówka. Tereny, na których były położone, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Achremowce.

Inna nazwa miejscowości – Zołowo.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zołynże

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Załęże

#### Źródła:

Wiktionary

# Zołza

dokuczliwa, kłótliwa kobieta; jędza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. sos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zołzowaty

1. pot. o cechach zołzy
2. chory na zołzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zołzowy

przymiotnik od: zołza

#### Źródła:

SJP.pl

# Zołzy

skrofuloza;
1. rzadko spotykana odmiana przewlekłej gruźlicy węzłów chłonnych (najczęściej szyi), spowodowana prątkami gruźlicy;
2. zaraźliwa choroba źrebiąt i młodych koni

Zołzy (łac. Adenitis equorum lub łac. Coryza contagiosa equorum) – ostra, zakaźna i zaraźliwa choroba koni. Powoduje zapalenia dróg oddechowych i ropienie żuchwowych węzłów chłonnych.

Choroba występuje na całym świecie, najczęściej dotyczy źrebiąt. Może również wystąpić u koni dorosłych, które nie chorowały w młodości.

Zołzami określa się także pakiety węzłów chłonnych podżuchwowych występujące w gruźlicy człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia