# Ze

przyimek; tyle co: z

spójnik łączący zdania lub równoważniki zdań nadrzędne z podrzędnym, tworząc konstrukcje

(1.1) …rozwijające opis zawarty w zdaniu nadrzędnym

(1.2) …podające przyczynę opisaną w zdaniu nadrzędnym

(1.3) …podające skutek opisany w zdaniu nadrzędnym

З, з (ze) – dziewiąta litera podstawowej cyrylicy reprezentująca spółgłoskę [z].

Na niektórych, zwłaszcza starszych, rosyjskich maszynach do pisania klawisz З pełnił jednocześnie rolę klawisza z cyfrą 3. Nie należy także mylić tej litery z literą Э.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ze-

przedrostek

(1.1) tworzący czasowniki dokonane

#### Źródła:

Wiktionary

# Zea

[czytaj: ZEa lub zet-e-A] Zjednoczone Emiraty Arabskie

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju niemęskoosobowego, liczba mnoga

(1.1) = geogr. polit. Zjednoczone Emiraty Arabskie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zeaksantyna

karotenoid zawarty w kukurydzy, składnik pokarmowy niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania narządu wzroku

Zeaksantyna, E161h – organiczny związek chemiczny z grupy ksantofili (podgrupa karotenoidów). Jest jednym z dwóch karotenoidów, znajdujących się w siatkówce oka. Naturalnie występuje w brokułach, brukselce, kukurydzy, pomidorach. Zawiera ją także ziele fiołka trójbarwnego i polnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zeatyna

cytokinina zawarta w kukurydzy

Zeatyna – organiczny związek chemiczny, naturalny hormon roślinny z grupy cytokinin, regulujący wzrost i rozwój roślin. Jest pochodną zasady purynowej – adeniny. Wyodrębniona po raz pierwszy z kukurydzy zwyczajnej (Zea mays L.), od której wzięła się jej nazwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zebedeusz

Zebedeusz – biblijny rybak i szkutnik z Kafarnaum, ojciec apostołów Jakuba i Jana, mąż Salome.

Imię Zebedeusz oznacza Bóg dał.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zeberka

1. gatunek małego ptaka egzotycznego z rodziny astryldowatych; amadyna zebrowata;
2. zdrobnienie od: zebra

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. porcje mięsa z żebrami;

(1.2) kulin. potrawa z żeberek (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) plural|żeberko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zebra

pasiasty ssak z rodziny koniowatych, żyje w Afryce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. afrykański ssak z rodziny koniowatych z charakterystycznymi pasami na sierści;

(1.2) pot. przejście dla pieszych

Zebra – ssak z rodziny koniowatych charakteryzujący się obecnością białych pasów na czarnej sierści. Zwierzęta te należą do rodzaju koń (Equus).

Do zebr zalicza się zwykle trzy gatunki z licznymi podgatunkami:

- zebra stepowa (Equus quagga)
  - zebra równikowa (Equus q. boehmi)
  - zebra sawannowa (Equus q. borensis)
  - zebra damarska (Equus q. burchelli)
  - zebra pręgonoga (Equus q. chapmani)
  - zebra równinna (Equus q. crawshayi)
  - zebra kwagga (†Equus q. quagga)
- zebra pręgowana (Equus grevyi)
- zebra górska (Equus zebra)
  - zebra namibska (Equus zebra hartmannae)
  - zebra przylądkowa (Equus zebra zebra)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zebrać

1. zgromadzić w jednymi miejscu (np. ludzi, przedmioty, informacje);
2. podnieść; zerwać; zabrać z miejsca, w którym coś się znajdowało (np. owoce, plony);
3. ułożyć ciaśniej; zsunąć; zgarnąć;
4. otrzymać coś od innych w formie wyróżnienia (np. pochwały);
5. zebrać się - zapowiedzieć wystąpienie czegoś (np. o pogodzie)

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) prosić o jałmużnę, prosić o wsparcie

(1.2) utrzymywać się z jałmużny

(1.3) przen. usilnie, bez godności prosić o coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zebrani

1. zgromadzić w jednymi miejscu (np. ludzi, przedmioty, informacje);
2. podnieść; zerwać; zabrać z miejsca, w którym coś się znajdowało (np. owoce, plony);
3. ułożyć ciaśniej; zsunąć; zgarnąć;
4. otrzymać coś od innych w formie wyróżnienia (np. pochwały);
5. zebrać się - zapowiedzieć wystąpienie czegoś (np. o pogodzie)

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny (lm m.) od: zebrać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) osoby, które uczestniczą w jakimś spotkaniu, zebraniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zebranie

1. zgromadzić w jednymi miejscu (np. ludzi, przedmioty, informacje);
2. podnieść; zerwać; zabrać z miejsca, w którym coś się znajdowało (np. owoce, plony);
3. ułożyć ciaśniej; zsunąć; zgarnąć;
4. otrzymać coś od innych w formie wyróżnienia (np. pochwały);
5. zebrać się - zapowiedzieć wystąpienie czegoś (np. o pogodzie)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|żebrać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zebraniomania

rzadko, potocznie: częste organizowanie zebrań

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebraniowy

przymiotnik od: zebranie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebranko

zdrobnienie od: zebranie; zebrańko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebrasoma

rodzaj morskich ryb okoniokształtnych z rodziny pokolcowatych

Zebrasoma – rodzaj morskich ryb okoniokształtnych z rodziny pokolcowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zebrdowo

wieś w Polsce

Zebrdowo (niem. Seubersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja przy drodze wojewódzkiej nr 523.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zebroid

potomek klaczy zebry i konia (zebrula) lub osła (zebryna)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. krzyżówka zebry z innym koniowatym;

Zebroid – mieszaniec, krzyżówka międzygatunkowa zebry z innym koniowatym. W języku polskim zebroidem określany jest potomek klaczy zebry i samca osła lub konia, w języku angielskim stosuje się ten termin w szerszym znaczeniu – bez względu na płeć zebry-rodzica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zebrowany

1. pręgomysz zebrowana - gatunek myszy;
2. gołąbek zebrowany - gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebrowaty

1. zbrojnik zebrowaty - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny zbrojnikowatych; hypowąsacz zebrowaty;
2. dujker zebrowaty - gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych;
3. amadyna zebrowata - gatunek małego ptaka egzotycznego z rodziny astryldowatych; zeberka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebrowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebrula

potomek klaczy zebry i konia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. międzygatunkowy potomek ogiera zebry oraz klaczy konia domowego;

Zebrula (ang. zorse od zebra+horse, fr. zébrule od zèbre+mule) – zebroid, mieszaniec międzygatunkowy ogiera zebry i klaczy konia domowego (w przeciwieństwie do rzadziej spotykanej hebry – potomka ogiera konia i klaczy zebry). Jak większość bastardów, zebrule są bezpłodne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zebryna

potomek klaczy zebry i osła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszaniec zebry i osła;

Zebryna – rodzaj zebroida, międzygatunkowy mieszaniec będący potomkiem klaczy zebry i osła. Zebryny mają zmienną liczbę chromosomów, mogą występować chromosomy niesparowane. Osioł ma ich 62, zaś zebry zależnie od gatunku od 44 do 62.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zebrzyd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zebrzydów

wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim

Zebrzydów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Marcinowice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zebrzydowianin

mieszkaniec Zebrzydowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebrzydowianka

mieszkanka Zebrzydowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebrzydowice

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. dzielnica Rybnika

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie o tej samej nazwie;

(1.3) geogr. część miasta Rybnik w województwie śląskim;

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Zebrzydowice – część miasta Rybnik
- Zebrzydowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Kalwaria Zebrzydowska
- Zebrzydowice – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Zebrzydowice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zebrzydowicki

→ Zebrzydowice; zebrzydowski (lokalnie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Zebrzydowic, związany z Zebrzydowicami

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Zebrzydowic lub zebrzydowiczan, mający cechy lub właściwości przypisywane Zebrzydowicom lub zebrzydowiczanom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zebrzydowiczanin

mieszkaniec Zebrzydowic (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebrzydowiczanka

mieszkanka Zebrzydowic (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zebrzydowski

1. przymiotnik od: Zebrzydów;
2. lokalny przymiotnik od: Zebrzydowice; zebrzydowicki

- Zebrzydowski – nazwisko polskie

Osoby noszące nazwisko Zebrzydowski:

- Andrzej Zebrzydowski – biskup krakowski, kujawski, chełmski i kamieniecki
- Florian Zebrzydowski – hetman nadworny, kasztelan lubelski i oświęcimski
- Jan Zebrzydowski – miecznik koronny i pułkownik
- Michał Zebrzydowski – wojewoda krakowski i starosta
- Mikołaj Zebrzydowski (ujednoznacznienie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zebu

zwierzę, odmiana bydła domowego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. typ bydła domowego hodowanego głównie w Indiach, z charakterystycznym garbem mięśniowo-tłuszczowym;

Zebu indyjskie, zebu, bydło domowe garbate (Bos indicus) – forma udomowionego w starożytności bydła domowego o charakterystycznym garbie położonym na grzbiecie i masywnych rogach, rozpowszechniona w krajach podzwrotnikowych jako zwierzęta użytkowe. W Indiach otaczane jest kultem, ma specjalny status jako święta krowa. Jako zwierzę odporne na gorący i wilgotny klimat oraz wiele chorób zebu jest krzyżowane z innymi rasami bydła. Wyhodowano liczne rasy zebu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zebulon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) hist. etn. nazwa jednego z dawnych plemięemion Izraela

(2.2) hist. geogr. jeden z regionów Izraela w północnej części tego kraju

Zebulon – imię męskie

Osoby noszące imię Zebulon

- Zebulon − postać biblijna, syn patriarchy Jakuba

Geografia Stanów Zjednoczonych

- Zebulon – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Pike
- Zebulon – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Wake

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zebuwać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zdejmować obuwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zebuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zebuwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zebździć

zebździć się - wulgarnie:
1. wypuścić gazy trawienne; pruknąć, pryknąć, pierdnąć;
2. wypróżnić się, zdefekować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zecer

pracownik drukarni; składacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. pracownik drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek, obecnie archaizm leksykalny;

Zecer (inaczej składacz; z niem. Setzer, od czasownika setzen, pol. składać) – wysoko kwalifikowany technik zecerstwa, odpowiadający wraz z metrampażem za skład ręczny lub maszynowy na potrzeby druku typograficznego. Miejscem pracy zecera, jak i metrampaża, była zecernia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zecerka

kobieta, która ręcznie lub maszynowo składa tekst w drukarni; składaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. rzem. pracownica drukarni zajmujący się składaniem publikacji za pomocą czcionek

(1.2) pot. rzem. rzemiosło zecera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zecernia

dział drukarni, w którym odbywa się składanie tekstu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) druk. zakład lub dział drukarni, w którym odbywa się składanie tekstów

Zecerstwo – dział poligrafii zajmujący się ogółem czynności prowadzących do uzyskania obrazu kolumn publikacji gotowych do druku. Dzieli się na dwie podstawowe fazy: skład i łamanie (a także równoległe z nimi nadawanie korekty). Skład to samo utworzenie tekstu, a łamanie to wprowadzenie tekstu na kolumny i połączenie go tam z materiałem ilustracyjnym. Od czasów Jana Gutenberga do końca XIX wieku zecerstwo polegało na układaniu pojedynczych czcionek wraz z innymi elementami graficznymi. Prace zecerskie usprawniło wynalezienie odlewarek do całych rzędów tekstu – wierszy linotypowych, jak i wprowadzenie szeregu innych metod automatyzujących pracę zecerni (tastry i odlewarki monotypowe), a następnie wprowadzenie fotoskładu i wreszcie DTP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zecerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zecerstwem, dotyczący zecerstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zecerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. rzemiosło zecerskie

Zecerstwo – dział poligrafii zajmujący się ogółem czynności prowadzących do uzyskania obrazu kolumn publikacji gotowych do druku. Dzieli się na dwie podstawowe fazy: skład i łamanie (a także równoległe z nimi nadawanie korekty). Skład to samo utworzenie tekstu, a łamanie to wprowadzenie tekstu na kolumny i połączenie go tam z materiałem ilustracyjnym. Od czasów Jana Gutenberga do końca XIX wieku zecerstwo polegało na układaniu pojedynczych czcionek wraz z innymi elementami graficznymi. Prace zecerskie usprawniło wynalezienie odlewarek do całych rzędów tekstu – wierszy linotypowych, jak i wprowadzenie szeregu innych metod automatyzujących pracę zecerni (tastry i odlewarki monotypowe), a następnie wprowadzenie fotoskładu i wreszcie DTP.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zechcieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chcieć)

(1.1) nabrać ochoty coś zrobić

(1.2) zdecydować się na coś

(1.3) forma uprzejmego polecenia lub prośby

#### Źródła:

Wiktionary

# Zedrzyjskóra

dawniej: wyzyskiwacz, zdzierca; odrzyskóra, krwiopijca, pijawka, hiena, sęp

#### Źródła:

SJP.pl

# Zedytować

poddać tekst edycji; wyedytować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zefek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Józef

#### Źródła:

Wiktionary

# Zefel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Józef

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeffirelli

[czytaj: dzefiRELli lub zefiRELli] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zefir

letni, delikatny wietrzyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie wiatru zachodniego, utożsamiany z rzymskim Fawoniuszem; zwiastun wiosny;

(1.2) imię|polski|m. fakt.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) mitgr. pies Akteona

Zefir (gr. Ζέφυρος Zéphyros, łac. Zephyrus ‘wiatr zachodni’, Favonius ‘wiatr zachodni’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie wiatru zachodniego, utożsamiany z rzymskim Fawoniuszem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zefira

w mitologii greckiej: bóg wiatru zachodniego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zefirant

roślina z rodziny amarylkowatych, pochodząca z Ameryki

Zefirant (Zephyranthes Herb.) – rodzaj roślin z rodziny amarylkowatych. Obejmuje 180 gatunków, występujących w Ameryce Południowej, Ameryce Środkowej oraz w Meksyku i Stanach Zjednoczonych w Ameryce Północnej. Introdukowany do południowej Afryki, południowej i południowo-wschodniej Azji i północno-wschodniej Australii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zefirek

Zefirek – część wsi Kroczyce w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 Zefirek położony był w województwie częstochowskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zefirozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny hipsylofodonów

Zefirozaur (Zephyrosaurus schaffi) – roślinożerny dinozaur z rodziny hipsylofodonów (Hypsilophodontidae); jego nazwa znaczy "jaszczur Zefira".

Żył w okresie wczesnej kredy (ok. 121-112 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała ok. 1,8 m, wysokość ok. 70 cm, masa ok. 25 kg. Jego szczątki znaleziono w USA (w stanie Montana).

Zwinny, szybki biegacz (dwunożny). Posiadał piłkowate zęby, które służyły mu do rozdrabniania pokarmu. Znany z czaszki i kilku kręgów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zefiryn

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Zefiryn – imię męskie pochodzenia greckiego. Jest to imię teoforyczne, utworzone za pomocą sufiksu -inus od imienia greckiego boga wiatru zachodniego, Zefira (gr. Zéphyros).

Imię nadane sporadycznie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 47 mężczyzn o imieniu Zefiryn nadanym jako imię pierwsze oraz 47 mężczyzn noszących imię Zefiryn jako imię drugie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zefiryna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Zefiryna – imię żeńskie pochodzenia greckiego, żeńska forma imienia Zefiryn. Jest to imię teoforyczne, utworzone za pomocą sufiksu -inus od imienia greckiego boga wiatru zachodniego (Zéphyros).

Zefiryna imieniny obchodzi 26 sierpnia, 20 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zefla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Józefa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeflik

zdrobnienie od: Józef (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Józef

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zega

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła

#### Źródła:

Wiktionary

# Zegadłowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zegalitaryzować

wyrównać różnice materialne i społeczne wśród obywateli w kraju

#### Źródła:

SJP.pl

# Zegar

urządzenie służące do pomiaru i wskazywania czasu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Zegar – przyrząd do ciągłego pomiaru czasu.

Ze względu na rozmiary i umiejscowienie czasomierze dzieli się na trzy grupy:

1. Zegary wielkie

- wieżowe
- uliczne
- dworcowe

2. Zegary

- astronomiczne
- domowe (stołowe, np. zegary kaflowe, wiszące np. zegary obrazowe)
- pojazdowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zegareczek

zdrobnienie od: zegarek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: zegarek

(1.2) mały zegarek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zegarek

mały zegar, zwłaszcza kieszonkowy lub na rękę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielkich rozmiarów zegar

Zegarek – przenośny zegar wskazujący czas dobowy (godzinę), noszony na ręku lub w kieszeni. Obecnie w powszechnym użyciu są zegarki na pasku lub bransoletce noszone na nadgarstku. Część zegarków ma też inne funkcje jak kalendarz i stoper. Zegarki są budowane w oparciu o różne technologie, m.in. elektromechaniczne i elektroniczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zegarkowy

przymiotnik od: zegarek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zegarkiem, dotyczący zegarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zegarmistrz

rzemieślnik zajmujący się naprawą zegarów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. osoba zajmująca się naprawą zegarów, zegarków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zegarmistrzostwo

#### Źródła:

Wikipedia

# Zegarmistrzowski

1. → zegarmistrz; zegarmistrzowy;
2. dokładny i drobiazgowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zegarmistrzostwem lub zegarmistrzem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zegarmistrzowy

→ zegarmistrz; zegarmistrzowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zegarmistrzyni

kobieta zajmująca się naprawą zegarów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. kobieta zajmująca się naprawą zegarów, zegarków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zegarówka

potocznie: bomba zegarowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zegarowy

→ zegar

przymiotnik

(1.1) dotyczący zegara, związany z zegarem

(1.2) obracający się, tak jak wskazówki zegara

Patrz:zegar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zegarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zegartowice

## Miejscowości w Polsce

- Zegartowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Papowo Biskupie
- Zegartowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Raciechowice
- Zegartowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno

#### Źródła:

Wikipedia

# Zegarynka

samoczynne urządzenie informacyjne, podające aktualny czas po wykręceniu odpowiedniego numeru telefonicznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. automat telefonicznie podający czas

Zegarynka – usługa telefoniczna na bieżąco informująca dzwoniącego o aktualnym czasie. Polski numer zegarynki to 19226.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zegewerk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tartak

#### Źródła:

Wiktionary

# Zegizm

kierunek ideologiczny, według którego należy powstrzymać dalszy rozwój cywilizacji, gdyż doprowadzi to do zagłady naturalnego środowiska

Zegizm (ang. zegism, od inicjałów Z.G. – „zero growth” – „zerowy przyrost”) – pogląd głoszący konieczność powstrzymania lub ograniczenia wzrostu gospodarczego, gdyż jest on równoznaczny z zagładą środowiska naturalnego, przez co pośrednio stanowi zagrożenie dla istnienia samego człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zeglarski

nazwisko

przymiotnik

(1.1) dotyczący żeglarza lub żeglarstwa, związany z żeglarstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zegnać

1. goniąc, zgromadzić; spędzić; zgonić (np. Zegnałem krowy do obory.);
2. goniąc, usunąć; zgonić; przegnać, przegonić, przepędzić (np. Zegnała kozy z łąki.)

czasownik przechodni niedokonany (dk. pożegnać)

(1.1) wypowiadać słowa, czynić gesty pożegnania, rozstając się z kimś

(1.2) rozstawać się z kimś, z czymś

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeżegnać)

(2.1) rel. czynić nad kimś lub nad czymś znak krzyża

czasownik zwrotny niedokonany żegnać się (dk. pożegnać się)

(3.1) żegnać (1.1) siebie nawzajem

(3.2) rozstawać się z kimś, z czymś

czasownik zwrotny niedokonany żegnać się (dk. przeżegnać się)

(4.1) rel. czynić nad sobą znak krzyża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zegroda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogród

#### Źródła:

Wiktionary

# Zegrodniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrodniczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zegrzanin

mieszkaniec Zegrza

#### Źródła:

SJP.pl

# Zegrzanka

mieszkanka Zegrza

#### Źródła:

SJP.pl

# Zegrze

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock;

(1.2) pot. geogr. Zegrze Południowe

(1.3) pot. geogr. Zegrze Pomorskie

Zegrze (dawn. alt. Zegrze Północne) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Serock położona nad Jeziorem Zegrzyńskim 27 km od centrum Warszawy i 16 km od jej granic.

Zegrze uzyskało lokację miejską przed 1400 rokiem, zdegradowane przed 1540 rokiem. Do 1954 istniała gmina Zegrze. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Z Zegrzem sąsiadują Nieporęt, Jadwisin oraz Zegrze Południowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zegrzyński

→ Zegrze

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Zegrza, związany z Zegrzem

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Zegrza lub zegrzan, mający cechy lub właściwości przypisywane Zegrzu lub zegrzanom

Patrz:Zegrze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zegłowek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poduszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, lewy dopływ Amuru;

- Zeja – rzeka w Rosji;
- Zeja - miasto w Rosji;
- Zeja – rosyjski satelita.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zejman

potocznie: stary, doświadczony marynarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek morza, żeglarz, marynarz starszego rocznika

(1.2) żargon żeglarski: żeglarz, człowiek morza, żeglarz/marynarz starszego rocznika

(1.3) żargon wojskowy: marynarz starszego rocznika, wiarus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zejść

1. idąc, znaleźć się na dole, niżej;
2. zwolnić miejsce siedzące;
3. zejść się - spotkać się, zgromadzić się, połączyć się, odbyć się jednocześnie

czasownik dokonany

(1.1) dokonany od|schodzić.

(1.2) gw-pl|Bukowina. wzejść, wykiełkować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zejście

1. miejsce, którym się schodzi, droga biegnąca w dół;
2. zgon, śmierć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, w którym można skądś zejść

(1.2) eufem. śmierć

(1.3) odczasownikowy od|zejść.

Zejście (ang. The Descent) – film produkcji brytyjskiej w reżyserii Neila Marshalla z roku 2005.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zejściówka

zejście z pokładu do pomieszczeń wewnętrznych statku zabezpieczone wodoszczelną obudową; kapa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. schody prowadzące pod pokład statku;

Zejściówka – zejście prowadzące do pomieszczeń znajdujących się pod pokładem na jachcie, statku lub innej jednostce pływającej. Zejściówka zazwyczaj znajduje się w tylnej ścianie pokładówki, rzadziej nadbudówki. Może prowadzić bezpośrednio z kokpitu. Z zejściówki pod pokład prowadzą schodki (schodnia, trapik) lub drabinka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zejściowy

przymiotnik od: zejście

#### Źródła:

SJP.pl

# Zejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zeją, dotyczący Zei

#### Źródła:

Wiktionary

# Zek

więzień gułagu w Związku Radzieckim, skazany na roboty katorżnicze (słowo pochodzące od rosyjskiego wyrazu zakluczonnyj, zapisywanego skrótowo z/k)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskowierzęcy

(1.1) hist. więzień, w szczególności więzień łagru lub gułagu;

Zek – wywodzące się z socjolektu łagrowego ogólne określenie na więźnia systemu Gułagu w ZSRR. Nazwa pochodzi od skrótu z/k stosowanego w państwowych dokumentach oznaczającego osobę uwięzioną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zekonomizować

uczynić bardziej ekonomicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zekranizować

nakręcić film na podstawie powieści, sztuki teatralnej itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zekranować

osłonić ekranami urządzenia lub przewody elektryczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zekstremizować

uczynić radykalnym, skrajnym; zradykalizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelandczyk

mieszkaniec Zelandii (wyspy w Danii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zelandii (w Holandii)

(1.2) mieszkaniec Zelandii (w Danii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelandia

1. prowincja w Holandii;
2. największa wyspa duńska

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa Danii;

(1.2) geogr. adm. prowincja Holandii;

(1.3) geogr. adm. region administracyjny Danii;

(1.4) geogr. mikrokontynent leżący na wschód od Australii;

Dania:

- Zelandia – region administracyjny
- Zelandia – wyspa

Holandia:

- Zelandia – prowincja

Inne:

- Zelandia – mikrokontynent
- Zelandia – personifikacja narodowa Nowej Zelandii

Zobacz też:

- Nowa Zelandia
- Zeelandia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zelandka

mieszkanka Zelandii (wyspy w Danii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zelandii (w Holandii)

(1.2) mieszkanka Zelandii (w Danii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelandzki

→ Zelandia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zelandią (w Holandii) lub jej mieszkańcami

(1.2) związany z Zelandią (w Danii) lub jej mieszkańcami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. grupa gwar języka niderlandzkiego, używana głównie w holenderskich prowincjach Zelandii i Holandii Południowej;

Patrz:Zelandia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelant

przestarzałe: zagorzały obrońca, zwolennik jakiejś religii lub idei; zelota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. inaczej: zelota

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelantka

zagorzała wyznawczyni, zwolenniczka jakiejś religii lub idei; zelotka, zelatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelator

gorliwy wyznawca czegoś, osoba usilnie starająca się o coś; zelant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. inaczej: zelota

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zelatorka

zagorzała wyznawczyni, zwolenniczka jakiejś religii lub idei; zelotka, zelantka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zelazło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żelazo

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelda

1. imię żeńskie;
2. zdrobnienie od: Gryzelda

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zele

instrument perkusyjny; talerze, czynele, żele

Belgia:

- Zele – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Wschodnia, w okręgu Dendermonde

Francja:

- Zele – niderlandzka nazwa gminy Selles

Polska:

- Zele – część wsi Łebcz w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zelek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelektryfikować

1. doprowadzić energię elektryczną do jakiegoś miejsca, obiektu, obszaru;
2. zastosować energię elektryczną w jakiejś dziedzinie przemysłu lub usług

czasownik dokonany (ndk. elektryfikować)

(1.1) doprowadzić gdzie prąd elektryczny, zainstalować elektryczność

(1.2) muz. pot. zastosować elektryczne instrumenty muzyczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelektryzować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|elektryzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelektryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zelektryzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeler

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. seler

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelewo

Zelewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Zélewò; niem. Seelau) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Luzino.

Wieś szlachecka Żelewo położona była w II połowie XVI wieku w powiecie puckim województwa pomorskiego. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wskazówka – istnieje również wariant nazewniczy Żelewo

#### Źródła:

Wikipedia

# Zelewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelig

Zelig – komedia filmowa w konwencji mockumentary z 1983 roku w reżyserii Woody'ego Allena. W rolach głównych wystąpili sam reżyser oraz jego ówczesna partnerka życiowa Mia Farrow.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zellerówka

wielkoowocowa roślina z rodziny leszczynowatych; leszczyna pontyjska

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelmer

produkt marki Zelmer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) produkt marki Zelmer

Zelmer S.A. – były producent sprzętu AGD z siedzibą w Rzeszowie, działający w latach 1951–2017. Po likwidacji spółki nazwa Zelmer zaczęła funkcjonować na rynku jedynie jako marka sprzętu AGD – od 2020 należąca do hiszpańskiej firmy B&B Trends.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zelnik

- Jerzy Zelnik – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
- Štefan Zelník – słowacki lekarz i polityk

#### Źródła:

Wikipedia

# Zelofobia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) strach przed zazdrością

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelota

1. członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego w I wieku n.e., przeciwstawiającego się panowaniu Rzymian w Palestynie;
2. przestarzałe: zagorzały obrońca, zwolennik jakiejś religii lub idei; zelant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek żydowskiego ugrupowania religijno-politycznego z I w. n.e., którego celem była czynna walka z okupacją rzymską w Palestynie;

(1.2) hist. członek antyarystokratycznego ugrupowania politycznego działającego w Salonikach w latach 1342-1350

(1.3) książk. gorliwy, fanatyczny entuzjasta, wyznawca jakiejś idei lub religii

Zeloci (gr. ζηλωται zelotai; hebr. ‏קנאים‎ kannaim – gorliwi) – żydowskie ugrupowanie polityczno-religijne w rzymskiej Palestynie. Stawiali sobie za cel walkę z Rzymianami oraz tymi Żydami, którzy kolaborowali z okupantem. Stronnictwo uformowało się w północnej Galilei. Na jego czele stał Ezechiasz i jego synowie. Byli zdania, że poddanie się niewoli oznacza zaparcie się Boga — jedynego Pana. Wierzyli również, że przez walkę przyspieszą przyjście Mesjasza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zelotka

zagorzała wyznawczyni, zwolenniczka jakiejś religii lub idei; zelantka, zelatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelotyzm

fanatycznie gorliwe wyznawanie jakiejś idei, religii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. żarliwość, gorliwość, fanatyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelów

instrument perkusyjny; talerze, czynele, żele

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim;

(1.2) geogr. adm. gmina z siedzibą władz w Zelowie (1.1)

Zelów – miasto w centralno-południowej części województwa łódzkiego, w powiecie bełchatowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zelów (35 sołectw wiejskich). W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. piotrkowskiego.

Zelów leży w historycznej ziemi sieradzkiej, w czasach I Rzeczypospolitej był wsią położoną w powiecie szadkowskim w województwie sieradzkim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zelować

1. przybijać zelówkę lub podeszwę do buta; podzelowywać;
2. podbijać buty kawałkiem skóry, gumy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelowianin

mieszkaniec miasta: Zelów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelowianka

mieszkanka miasta: Zelów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelówka

przednia część podeszwy buta lub cała podeszwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. kawałek skóry, gumy lub innego materiału pokrywający przednią połowę podeszwy obuwia lub całą podeszwę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelówkowy

przymiotnik od: zelówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelowski

→ Zelów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zelowem, dotyczący Zelowa

Patrz:Zelów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelozja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zelotyzm

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. woda sodowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śrpol. zelotyzm

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelwerowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelżały

stać się łagodniejszym, mniej intensywnym; zelżyć, osłabnąć, złagodnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelżeć

stać się łagodniejszym, mniej intensywnym; zelżyć, osłabnąć, złagodnieć

czasownik dokonany

(1.1) stać się lżejszym, łagodniejszym, mniej intensywnym lub mniej ostrym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zelżyć.

(1.2) daw. obrażenie, zwyzywanie

(1.3) daw. ulżenie, umniejszenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelżyć

1. obrzucić kogoś wyzwiskami; obelżyć, obrazić, znieważyć;
2. stać się łagodniejszym, mniej intensywnym; zelżeć, osłabnąć, złagodnieć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) znieważyć obelgą

(1.2) daw. zhańbić, zniesławić

(1.3) daw. złagodzić, umniejszyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelżywie

przysłówek

(1.1) daw. obelżywie, haniebnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zelżywiej

stopień wyższy od przysłówka: zelżywie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelżywość

przestarzale: obelga, zniewaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. hańba, dyshonor

(1.2) daw. charakterystyka tego, co zelżywe

(1.3) daw. obelga, zniewaga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zelżywszy

stopień wyższy od przymiotnika: zelżywy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zelżywy

dawniej: obraźliwy, obelżywy

przymiotnik

(1.1) daw. obraźliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeman

nazwisko

- Allan Zeman (ur. 1949) – przedsiębiorca i multimilioner z Hongkongu
- Bohumír Zeman (ur. 1957) – czeski narciarz alpejski
- Bronisław Zeman (ur. 1939) – polski twórca filmów animowanych
- Jaromír Zeman (ur. 1886) – czeski tenisista
- Karel Zeman (1910–1989) – czeski reżyser i twórca animacji
- Miloš Zeman (ur. 1944) – czeski polityk, od 2013 prezydent Czech
- Wanda Zeman (1952–2012) – polska montażystka filmowa
- Zdeněk Zeman (ur. 1947) – czeski trener

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zemanek

nazwisko

Znane postaci noszące nazwisko Zemanek:

- Henryk Józef Zemanek (1872-1936) – generał dywizji Wojska Polskiego
- Stanisław Adam Zemanek (1896-1940) – major dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, zamordowany w Charkowie
- Adam Zemanek (1898-1940) – major artylerii Wojska Polskiego, brat Stanisława, zamordowany w Charkowie
- Adam Leonard Zemanek (1901-1939) – porucznik rezerwy piechoty Wojska Polskiego, poległ w bitwie pod Iłżą
- Stanisław Kasper Zemanek (1904-1940) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, zamordowany w Katyniu
- Zofia Zemanek (1914-1987) – działaczka komunistyczna, kierownik Wydziału Nauki KC PZPR w latach 1952-1955, posłanka na Sejm PRL I kadencji
- Bogdan Zemanek (ur. 1947) – polski botanik
- Ludek Zemanek – oficer wywiadu radzieckiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zembaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zembowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zembrów

Zembrów – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sabnie. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Cetynią, dopływem Bugu.

Pod koniec XIX wieku wieś liczyła 47 domostw i 483 mieszkańców. Miejscowy folwark obejmował obszar 265 mórg.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zembrzuski

nazwisko

- Jacek Zembrzuski – reżyser teatralny, dramatopisarz, scenograf
- Kazimierz Zembrzuski – inżynier mechanik, konstruktor, profesor
- Konrad Zembrzuski ps. „Bury” – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
- Ludwik Zembrzuski – chirurg, historyk medycyny, pułkownik lekarz Wojska Polskiego
- Mariusz Zembrzuski ps. „Jacek” – prawnik, żołnierz Batalionów Chłopskich
- Mieczysław Zembrzuski – profesor, specjalista teorii spalania
- Wacław Zembrzuski – pedagog i filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zembrzyce

wieś w Małopolsce

Zembrzyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie suskim, siedziba gminy Zembrzyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zembrzycki

przymiotnik od: Zembrzyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zemdlały

stracić chwilowo przytomność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zemdleć

stracić chwilowo przytomność

czasownik przechodni

(1.1) stracić chwilowo przytomność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zemdlenie

doprowadzić do mdłości, pobudzić do wymiotów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zemdleć.

Omdlenie (łac. syncope) – krótkotrwała utrata przytomności wywołana przejściowym globalnym zmniejszeniem perfuzji mózgowej. Charakteryzuje się szybkim rozwojem objawów aż do zupełnej utraty przytomności, krótkim czasem trwania oraz samoistnym i pełnym odzyskaniem przytomności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zemdlić

doprowadzić do mdłości, pobudzić do wymiotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zemdlony

taki, który chwilowo stracił przytomność; zemdlały, omdlały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zemgalia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Semigalia

Semigalia (także: Zemgalia, łot. Zemgale, niem. Semgallen, lit. Žiemgala, od nazwy bałtyjskiego ludu Zemgalów) – jedna z pięciu krain historycznych składających się na współczesną Łotwę, leży w jej południowej części na lewym brzegu Dźwiny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zemknąć

potocznie: szybko oddalić się skądś; umknąć, uciec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zemleć

mieląc rozdrobnić coś; przemleć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zemlyty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zmielony

#### Źródła:

Wiktionary

# Zempleński

przymiotnik od: Zemplen (region historyczny i etnograficzny na Słowacji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zempliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zemplinem, dotyczący Zemplina

#### Źródła:

Wiktionary

# Zemrzeć

zakończyć życie, umrzeć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) umrzeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zemsta

odwet za doznane zło lub krzywdę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odwet za krzywdy

- zemsta – odwet na osobie lub grupie za doznane wcześniej zło
- Zemsta – komedia Aleksandra Fredry i jej adaptacje:
  - Zemsta – film fabularny z 1956 r. w reżyserii Antoniego Bohdziewicza i Bohdana Korzeniewskiego
  - Zemsta – spektakl Teatru Telewizji z 1960 r. w reżyserii Jerzego Kreczmara
  - Zemsta – spektakl Teatru Telewizji z 1961 r. w reżyserii Adama Hanuszkiewicza
  - Zemsta – spektakl Teatru Telewizji z 1968 r. w reżyserii Jerzego Krasowskiego
  - Zemsta – spektakl Teatru Telewizji z 1972 r. w reżyserii Jana Świderskiego
  - Zemsta – spektakl Teatru Telewizji z 1994 r. w reżyserii Olgi Lipińskiej
  - Zemsta – film fabularny z 2002 r. w reżyserii Andrzeja Wajdy

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Zemulować

w informatyce: zimitować działanie innego systemu komputerowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zemła

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Marcin Zemła – polski lekkoatleta
- Piotr Zemła – polski adwokat
- Stefan Zemła – polski inżynier budownictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zen

japońska odmiana buddyzmu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) filoz. konfucjanizm humanitarność

Zen (jap. 禅; cicha medytacja, religijna kontemplacja, z skt. ध्यान Dhyāna, poprzez chin. trad. 禪那, chin. upr. 禅那, 禅, pinyin: chánnà, chán) – nurt buddyzmu, który w pełni rozwiniętą formę uzyskał w Chinach (zob. chan), skąd przedostał się do Korei, Wietnamu i Japonii. Wywodzi się z rodziny buddyzmu mahajany, ale na przestrzeni wieków nabrał wyrazistego indywidualnego stylu, pełnego minimalizmu i zamierzonych paradoksów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zenaida

[czytaj: Zenajda] imię żeńskie pochodzenia greckiego

Zenaida – imię żeńskie pochodzenia greckiego (Ζηναΐς), oznaczające pierwotnie osobę poświęconą Zeusowi. Odnotowano dwie święte katolickie o tym imieniu, w tym Zenaida z Tarsu (męczennica, również święta prawosławna).

Imię występujące na wschodnich krańcach Polski, głównie wśród wyznawców prawosławia. Spotykane formy zdrobniałe: Zina i Zenia.

Zenaida imieniny obchodzi 5 czerwca i 11 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zenana

w Indiach i Iranie: wydzielona część mieszkania przeznaczona dla kobiet należących do rodziny; zanana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieca część domu u muzułmanów

Zenana (perski زنانه, Urdu: زنانہ) – w Indiach i Pakistanie w kulturze muzułmańskiej oddzielona, wewnętrzna część domostwa zarezerwowana dla kobiet z rodziny. Męska część domostwa nosi nazwę mardana.

Współcześnie, zenany są obecne w domostwach praktykujących purdah; częściej na prowincji, rzadziej - w miastach. Zenana oddziela kobiety nie tylko od obcych mężczyzn, ale także od krewnych: wujostwa, kuzynów, braci oraz dorosłych synów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zeńczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenderowski

nazwisko

Osoby o nazwisku Zenderowski:

- Eugeniusz Zenderowski – polski żużlowiec
- Radosław Zenderowski – polski socjolog i politolog
- Wojciech Zenderowski – polski publicysta oraz autor monografii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zendra

warstwa tlenków metali powstająca na powierzchni nagrzanych metali; zgorzelina, zgorzel

- zendra – zgorzelina
- Zendra – powieść

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zendrówka

zbyt mocno wypalona cegła

Zendrówka – cegła ceramiczna zbyt mocno wypalona, częściowo zeszklona.

Jej powierzchnie są błyszczące i ciemniejsze niż cegły zwykłej – poprawnie wypalonej – zwanej wiśniówką. Stosowana do budowy fundamentów i mocno obciążonych części budowli. W okresie gotyku stosowana często w celach dekoracyjnych do tworzenia geometrycznych wzorów urozmaicających powierzchnie ceglanych ścian.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zenek

zdrobnienie od: Zenon, Zenobiusz (imiona męskie); Zenuś, Zenio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobnienie od Zenon

Zenek – polski film biograficzny z 2020 w reżyserii Jana Hryniaka, oparty na biografii piosenkarza disco polo Zenona Martyniuka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zenergetyzować

naenergetyzować;
1. zwiększyć energię witalną;
2. dodać energii przedmiotowi przy użyciu nadnaturalnych mocy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zengruba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szambo

#### Źródła:

Wiktionary

# Zenia

zdrobnienie od: Zenona (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zeni lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenio

zdrobnienie od: Zenon, Zenobiusz (imiona męskie); Zenuś, Zenek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenit

1. najwyżej położony punkt na niebie;
2. najwyższy stopień intensywności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. najwyżej położony punkt na niebie;

(1.2) przen. najwyższy stopień nasilenia czegoś

- zenit – punkt na niebie dokładnie ponad pozycją obserwatora
- Zenit – marka aparatów fotograficznych
- Zenit – dom handlowy w Katowicach
- Zenit Petersburg – klub piłkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zenitalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zenitalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zenitalny

→ zenit; zenitowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenitka

potocznie: działo lotnicze umożliwiające ustawienie lufy pod kątem prostym do powierzchni ziemi; zenitówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenitówka

potocznie: działo lotnicze umożliwiające ustawienie lufy pod kątem prostym do powierzchni ziemi; zenitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. pot. działo przeciwlotnicze

Armata przeciwlotnicza (armata plot) – armata przeznaczona do zwalczania celów powietrznych. Najczęściej o kalibrze 20-130 mm, przy czym zwyczajowo armaty przeciwlotnicze o mniejszym kalibrze (do 37–40 mm) określa się mianem działek przeciwlotniczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zenitowy

→ zenit; zenitalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenka

zdrobnienie od: Zenona (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenker

Zenker:

- Friedrich Albert von Zenker
- Hans Zenker
- Helmut Zenker
- Jonathan Karl Zenker
- Z9 Wolfgang Zenker
- Brygada Landsturmu Zenker
- Paweł Zenker

#### Źródła:

Wikipedia

# Zenkowie

Zenek z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zenka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenobia

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Zenobia – imię
- Zenobia – władczyni Palmyry w III w.
- Zenobia (Zalabija) – stanowisko archeologiczne w Syrii
- Zenobia – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych
- (840) Zenobia – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zenobiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zenobii lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenobiusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Zenobiusz, Zenobi – imię męskie pochodzenia greckiego, złożone z członów Dzeno- (homerycka forma imienia Zeusa) i bios ("życie").
Wymowa Zenobios, zamiast pierwotnej Dzenobios, pochodzi z czasów rzymskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zenobiuszostwo

Zenobiusz z małżonką; Zenobiuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenobiuszowie

Zenobiusz z małżonką; Zenobiuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenobiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zenobiusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenon

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 6186, odkryta w 1988 r.;

- Zenon – imię męskie
- Zenon z Elei (ok. 495 p.n.e. – ok. 430 p.n.e.) – filozof grecki, eleata
- Zenon z Kition (ok. 335 p.n.e. – ok. 263 p.n.e.) – filozof grecki, założyciel szkoły stoickiej
- Zenon z Sydonu (ok. 150 p.n.e. – ok. 70 p.n.e.) – matematyk i filozof grecki
- Zenon z Werony (300–371) – święty Kościoła katolickiego, biskup Werony
- Zenon (ok. 425–491) – cesarz wschodniorzymski
- Zenon Ziembiewicz – postać fikcyjna, główny bohater powieści Granica Zofii Nałkowskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zenona

imię żeńskie

Zenona – imię żeńskie greckiego pochodzenia, odpowiednik imienia Zenon.

W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 6152 kobiety o imieniu Zenona nadanym jako imię pierwsze. Dla porównania – najczęściej nadane imię pierwsze Anna nosi 1068330 kobiet.

Zdrobnienia: Zena, Zenia, Zenka.

Zenona imieniny obchodzi: 14 lutego, 12 kwietnia, 23 czerwca, 9 lipca i 22 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zenonek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Zenon

#### Źródła:

Wiktionary

# Zenoniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zenony lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenonostwo

Zenon z małżonką; Zenonowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenonowie

Zenon z małżonką; Zenonostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zenona lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zentangle

[czytaj: zentengl] forma relaksu polegająca na tworzeniu abstrakcyjnych rysunków za pomocą powtarzających się wzorów i kształtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zentanglować

[czytaj: zentenglować] środowiskowo: relaksować się poprzez tworzenie abstrakcyjnych rysunków za pomocą powtarzających się wzorów i kształtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zenuś

zdrobnienie od: Zenon, Zenobiusz (imiona męskie); Zenek, Zenio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Zenon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zenza

dolna, wewnętrzna część kadłuba statku; zęza

Zęza, zenza – najniższe miejsce wewnątrz kadłuba jednostki pływającej (np. statku, kutra, jachtu), nieporozdzielanego wewnętrznie grodziami wodoszczelnymi. Zbiera się w nim woda wraz ze wszelkimi nieczystościami (jak rozlane paliwo, smary czy różne śmieci).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zenzowy

→ zenza; zęzowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeolit

minerał, uwodniony glinokrzemian wapnia, sodu, baru, strontu, potasu, magnezu lub manganu

Zeolity – duża grupa minerałów glinokrzemianowych (gromada krzemianów) o różnym składzie chemicznym, właściwościach i postaci kryształów. Uwodnione glinokrzemiany sodu i wapnia, w rzadszym stopniu baru, strontu, potasu, magnezu, manganu. Grupę tę wydzielił w 1756 roku szwedzki mineralog Axel Frederik Cronstedt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zeolitowy

przymiotnik od: zeolit

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeolityczny

woda zeolityczna - woda w wolnych przestrzeniach sieci krystalicznej zeolitów (minerałów glinokrzemianowych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zepchnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. spychać)

(1.1) pchnięciem spowodować, że coś lub ktoś zostaje przemieszczone w dół, na bok, na margines

(1.2) przen. wymusić ustąpienie z zajmowanego stanowiska, pozycji

(1.3) przen. odebrać znaczenie, pozbawić należnego wpływu

(1.4) pot. nałożyć na kogoś własne obowiązki

czasownik zwrotny dokonany zepchnąć się (ndk. spychać się)

(2.1) zepchnąć (1.1) siebie samego

(2.2) zepchnąć (1.1) siebie nawzajem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zepoksydować

przeprowadzić reakcję prowadzącą do powstania epoksydu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeppelin

[czytaj: cePElin] sterowiec, statek powietrzny z balonem i gondolą dla załogi; cepelin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sterowiec w kształcie cygara używany w początkach XX w.;

- Ferdinand von Zeppelin – niemiecki konstruktor sterowców
- Constantin Gottlieb Leberecht von Zeppelin - pruski generał, komendant twierdzy w Szczecinie
- nazwa sterowców konstrukcji Zeppelina, a także potoczne określenie sterowca
- sterowiec LZ 127 Graf Zeppelin
- Zeppelin NT – sterowce nowej generacji
- „Graf Zeppelin” – niemiecki lotniskowiec
- Led Zeppelin – brytyjski zespół rockowy aktywny w latach 1968–1980
- Zeppelin – marka zegarków
- Klub Literatów „Zeppelin” – zespół autorski piszący teksty dla kabaretów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zeprać

sprać;
1. piorąc usunąć brud;
2. zbić kogoś dotkliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeprzały

taki, który zepsuł się pod wpływem wilgoci i ciepła; zaprzały, stęchły, zatęchły, zbutwiały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeprzeć

zepsuć się pod wpływem wilgoci i ciepła; zaprzeć, stęchnąć, zatęchnąć, zbutwieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zepsiały

spsieć; potocznie:
1. zmarnieć, ulec pogorszeniu, zniszczeniu; zejść na psy;
2. stracić majątek, zbiednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zepsieć

spsieć; potocznie:
1. zmarnieć, ulec pogorszeniu, zniszczeniu; zejść na psy;
2. stracić majątek, zbiednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zepsować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) daw. zepsuć (zniszczyć)

(1.2) daw. zepsuć (pogorszyć)

(1.3) daw. zepsuć (zdemoralizować)

czasownik zwrotny dokonany zepsować się (ndk. psować się)

(2.1) daw. zepsuć się, ulec zepsuciu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zepsuć

1. uszkodzić;
2. pogorszyć;
3. zdemoralizować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zniszczyć, uszkodzić w sposób uniemożliwiający działanie

(1.2) zmienić coś na gorsze

czasownik zwrotny dokonany zepsuć się (ndk. psuć się)

(2.1) o sprzęcie: przestać działać

(2.2) o jedzeniu: zgnić, nie być przydatnym do spożycia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zepsucie

upadek moralności

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozkład moralności

(1.2) spowodowanie uszkodzenia, zmiany na gorsze, wadliwe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zepsuty

1. taki, który się zepsuł (uszkodził);
2. zły, rozpuszczony;
3. o produktach spożywczych: nienadający się do spożycia; spleśniały, zgniły, sfermentowany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zepsuć

przymiotnik

(2.1) (o produkcie spożywczym) nienadający się do spożycia

(2.2) taki, który posiada cechy moralne niezgodne z ogólnie przyjętymi w społeczeństwie normami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zepter

- Zepter International
- Philip Zepter
- Zepter Śląsk Wrocław, Zepter Idea Śląsk Wrocław – Śląsk Wrocław (koszykówka)
- Zepter Bank – angielska nazwa białoruskiego banku

#### Źródła:

Wikipedia

# Zera

1. liczba oznaczona symbolem 0;
2. brak czegokolwiek; nic;
3. potocznie: człowiek nieprzedstawiający sobą żadnej wartości, niemający żadnych umiejętności

#### Źródła:

SJP.pl

# Zereba

afrykańska zagroda z pali chroniąca przed napaścią dzikich zwierząt; zareba, zariba, zeriba

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeriba

afrykańska zagroda z pali chroniąca przed napaścią dzikich zwierząt; zareba, zariba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrodzenie wykonane z kolczastych krzewów, chroniące przed afrykańskimi drapieżnikami

Zeriba – rodzaj ogrodzenia z kolczastych i ciernistych gałęzi wokół wioski, obozowiska lub placu dla bydła, głównie stosowana dla ochrony przed drapieżnikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zerk

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca zerknięcie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zerkać

spoglądać ukradkiem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zerknąć)

(1.1) spoglądać od czasu do czasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zerkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zerkać.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zerknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zerkać)

(1.1) spojrzeć przez chwilę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zermatyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pseudonaukowa koncepcja lingwistyczno-antropologiczna stworzona przez polskiego artystę Stanisława Szukalskiego, popularyzowana w latach 40. XX w. głównie wśród polonii w USA;

Zermatyzm – pseudonauka wymyślona przez Stanisława Szukalskiego, polskiego artystę. Szukalski był przekonany, że dawniej wszyscy ludzie mówili wspólnym językiem. By to udowodnić, napisał ręcznie 42 tomy (liczące łącznie 25 tysięcy stron) i wykonał do nich około 14 tys. ilustracji. Opracował też formę prajęzyka, tzw. macimowę, od której miałyby wywodzić się wszystkie języki świata.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zero

1. liczba oznaczona symbolem 0;
2. brak czegokolwiek; nic;
3. potocznie: człowiek nieprzedstawiający sobą żadnej wartości, niemający żadnych umiejętności

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liczba 0;

(1.2) pogard. osoba nic nie znacząca, nic nie warta

(1.3) brak (czegoś)

(1.4) cyfra 0

Zero (zapisywane jako 0) – element neutralny dodawania; najmniejsza nieujemna liczba. To, czy zero jest uznawane za liczbę naturalną, jest kwestią umowy – czasem włącza się, a czasem wyklucza się je z tego zbioru. Zero nie jest ani liczbą pierwszą, ani liczbą złożoną.

Pierwszy raz symbol ten został użyty przez matematyków hinduskich jako oznaczenie braku czegoś. W większości kalendarzy nie ma roku zerowego. Rok przed 1. rokiem naszej ery nazywany jest 1. rokiem przed naszą erą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zero-Jedynkowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób zero-jedynkowy, binarny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zero-Jedynkowość

cecha czegoś składającego się wyłącznie z zer i jedynek; binarność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego co zero-jedynkowe, binarne; zapisane zero-jedynkowo, binarnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zero-Jedynkowy

składający się wyłącznie z zer i jedynek; binarny

przymiotnik relacyjny

(1.1) elektr. inform. zapisany w systemie binarnym (przy użyciu zer i jedynek)

(1.2) elektr. mający na wyjściu tylko stan wysoki lub niski

(1.3) przen. o człowieku: bezkompromisowy, bezwzględny, dychotomiczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeroargumentowy

w matematyce: mający zero argumentów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zerodować

o lodowcu albo o płynącej wodzie: rozmyć, zniszczyć zewnętrzne warstwy skorupy ziemskiej; spowodować erozję

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeroemisyjność

zużywanie energii pokrywające się z ilością energii odnawialnej wytwarzanej w danym miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeroemisyjny

wykorzystujący źródła energii odnawialnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeroenergetyczny

przymiotnik

(1.1) o budynku: taki, który w całości produkuje zużywaną przez siebie energię i nie potrzebuje jej dostaw z zewnątrz, co odbywa się wskutek zastosowania grubego ocieplenia, systemu odzyskiwania ciepła i wykorzystania odnawialnych źródeł energii, m.in. baterii słonecznych i wiatraków

(1.2) o rozwoju gospodarczym i gospodarce: następujący / rozwijający się przy jednoczesnym pozostaniu zużycia energii na stałym poziomie, co odbywa się wskutek stosowania coraz wydajniejszych technologii, wymagających mniej energii oraz dzięki jej oszczędzaniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zerokosztowy

przymiotnik

(1.1) niewymagający ponoszenia żadnych kosztów

#### Źródła:

Wiktionary

# Zerotyzować

wprowadzić elementy erotyczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zerować

wyzerowywać;
1. doprowadzać do stanu początkowego;
2. powodować przyjęcie wartości zerowej;
3. odprowadzać ładunek elektryczny do ziemi;
4. potocznie: wypijać cały napój z naczynia

czasownik nieprzechodni niedokonany (brak dk.)

(1.1) biol. zdobywać i spożywać pokarm

(1.2) pot. prowadzić nieuczciwe działania dla swoich korzyści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|żerować.

Zerowanie – środek ochrony przeciwporażeniowej dodatkowej w instalacjach elektrycznych, polegający na podłączeniu części przewodzących dostępnych (np. metalowej obudowy urządzenia) z przewodem ochronnym PE lub przewodem ochronno-neutralnym PEN. W warunkach zakłóceniowych (uszkodzenie izolacji) umożliwia samoczynne odłączenie zasilania, poprzez szybkie zadziałanie zabezpieczenia elektrycznego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zerówka

1. klasa zerowa w szkole;
2. potocznie: sztuczna tkanina imitująca wełnę;
3. termin zerowy; też: egzamin w takim terminie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. najwyższy oddział przedszkola lub funkcjonujący samodzielnie, poprzedzający pójście do szkoły; klasa zero

(1.2) pot. włók. sztuczna tkanina imitująca wełnę

(1.3) środ. stud. wcześniejszy termin egzaminu lub zaliczenia

Przedszkole – instytucja opiekuńczo-wychowawcza, do której uczęszczają dzieci w wieku od 3 lat (w Polsce – w szczególnych przypadkach od 2) do rozpoczęcia spełniania obowiązku szkolnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zerówkarz

potocznie: uczeń klasy zerowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zerówki

1. klasa zerowa w szkole;
2. potocznie: sztuczna tkanina imitująca wełnę;
3. termin zerowy; też: egzamin w takim terminie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zerówkowicz

przedszkolak w klasie zerowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zerówkowiczka

→ zerówkowicz

Patrz:zerówkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zerówkowy

→ zerówka

Patrz:zerówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zerownik

cyrkiel służący do kreślenia okręgów o bardzo małych średnicach; nulka

Cyrkiel (łac. circulus) – przyrząd kreślarski służący do kreślenia okręgów i odmierzania odcinków. Stosuje się go do rysowania na papierze, brystolu czy kalce technicznej, a także do trasowania na półwyrobach. Do wyposażenia tzw. cyrkli uniwersalnych, czyli używanych do kreślenia rysunków, należały:

- wymienne końcówki: grafitowa – do kreślenia kół ołówkiem, grafionowa – do kreślenia tuszem, z igłą (cyrkiel podziałowy) – do przenoszenia odcinków;
- złączki pozwalające na użycie rapidografu
- przedłużacz – do kreślenia okręgów o dużych średnicach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zerowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zerowe; cecha tych, którzy są zerowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zerowy

przymiotnik od: zero

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z żerem, żerowaniem, dotyczący żeru, żerowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zerwa

1. roślina z rodziny dzwonkowatych;
2. pionowe urwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Phyteuma|L.|ref=tak., roślina z rodziny dzwonkowatych;

(1.2) geol. pionowa, oberwana część skały;

- zerwa (roślina) – rodzaj roślin z rodziny dzwonkowatych
- zerwa (osuwisko) – w geologii obryw ziemi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zerwać

1. ciągnąc, oddzielić od czegoś; oderwać, urwać (np. jabłko);
2. przerwać; zaprzestać; nagle wycofać się (np. połączenie, zaręczyny, negocjacje)

czasownik

(1.1) oddzielić coś od czegoś, ciągnąć

(1.2) przerwać coś

(1.3) pot. skończyć związek z kimś

czasownik zwrotny zerwać się

(2.1) zrywać (1.1-3) samego siebie

(2.2) o pogodzie: gwałtownie zacząć się

(2.3) pot. sprawić sobie wolny czas

(2.4) gwałtownie wstać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zerwan

starożytne bóstwo uosabiające czas, czczone na terenie Persji; Zurwan

#### Źródła:

SJP.pl

# Zerwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zerwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zerwikaptur

- Zerwikaptur (herb szlachecki)
- Zerwikaptur (miecz)

#### Źródła:

Wikipedia

# Zerzygać

potocznie: zerzygać się - zwymiotować; wyrzygać się, zrzygać się, wyhaftować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeschizować

potocznie: zwariować, stracić rozum; ześwirować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeschizowany

potocznie: taki, który zwariował, stracił rozum; ześwirowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeschnięty

zeschły;
1. o roślinie: taki, który usechł, obumarł;
2. pozbawiony wilgoci; wyschnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeschły

zeschnięty;
1. o roślinie: taki, który usechł, obumarł;
2. pozbawiony wilgoci; wyschnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Ześcibolić

niefachowo coś zszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zescreenować

[czytaj: zeskrinować] potocznie: zrobić zrzut ekranu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zescrollować

[czytaj: zeskrolować] przewinąć wyświetlaną zawartość na urządzeniu elektronicznym; przescrollować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fotel

#### Źródła:

Wiktionary

# Zesiec

dawniej: zsiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesiekać

pociąć ostrym narzędziem na drobne kawałki; zsiekać, posiekać, zsiec, posiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesikany

taki, który się zesikał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesikiwać

potocznie: zesikiwać się - mimowolnie oddawać mocz; zsikiwać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesiniaczać

dawniej: bić kogoś silnie, aż do wystąpienia siniaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeskakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeskakiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeskalować

nanieść skalę na instrument pomiarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeskanować

wprowadzić do komputera tekst, fotografię itp. przy pomocy skanera; przeskanować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|skanować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeskanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeskanować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeskąpieć

stać się skąpym; zżydzieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesklerociały

potocznie: taki, który ma sklerozę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesklerocieć

potocznie: dostać sklerozy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeskok

1. zeskoczenie;
2. ostatnia faza skoku narciarskiego; lądowanie;
3. część skoczni narciarskiej na której odbywa się lądowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeskokowy

→ zeskok

Patrz:zeskok

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeskorupić

1. spowodować pokrycie skorupą; zaskorupić;
2. zeskorupić się - twardniejąc, pokryć się skorupą; zaskorupieć, zeskorupieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeskrobywać

czasownik niedokonany

(1.1) skrobiąc, zdejmować coś z wierzchniej warstwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeskrobywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeskrobywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeskwarzać

dawniej: mocno wysmażać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeskwarzyć

przestarzale: mocno lub zbyt mocno wysmażyć; zesmażyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeslik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fotelik

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeslipować

wprowadzić jacht, łódkę do wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Ześlizg

- Ześlizg w lotnictwie – zjawisko znoszenia statku powietrznego w kierunku wnętrza skrętu połączone ze zmniejszaniem wysokości lotu
- Ześlizg w narciarstwie – skośne lub prostopadłe względem osi nart przesunięcie się nart po śniegu

#### Źródła:

Wikipedia

# Ześlizgowy

przymiotnik od: ześlizg

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesmagać

wysmagać;
1. pobić dotkliwie batem, biczem, rzemieniem itp.; osmagać, wychłostać, wybiczować;
2. o opadach atmosferycznych: spowodować nieprzyjemne odczucia na skórze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesmażyć

mocno lub zbyt mocno wysmażyć; zeskwarzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesmradzać

potocznie: zesmradzać się - wydalać gazy trawienne o przykrym zapachu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesnuć

1. ułożyć nitki osnowy równolegle obok siebie;
2. dawniej: snując, zasłonić, zapełnić; zasnuć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesnuwać

1. układać nitki osnowy równolegle obok siebie;
2. dawniej: snując, zasłaniać, zapełniać; zasnuwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zespajać

łączyć w całość; zespalać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zespalać

łączyć w całość; zespajać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zespawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zespawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zespoić

złączyć w całość; zespolić, zjednoczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zespolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zespolić.

Anastomoza (zespolenie, z gr. ἀναστόμωσις) – połączenie (naturalne lub wykonane sztucznie) między dwoma ciągłymi elementami, najczęściej w formie naczyń lub włókien, których komunikacja zostaje zachowana. Pojęcie jest używane najczęściej do określenia relacji zachodzących w naukach medycznych (anatomii i chirurgii), biologii (mykologii czy biologii ewolucyjnej) oraz geografii (geologii i hydrologii).

- anastomoza (medycyna)
- anastomoza (grzyby)
- anastomoza (skały) – niskie kanały na poziomych szczelinach skał

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zespoleniowy

przymiotnik od: zespolenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zespolić

złączyć na trwałe, połączyć kilka części w jedną

czasownik przechodni dokonany (ndk. zespalać)

(1.1) połączyć trwale kilka części w jedną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zespolik

zdrobnienie od: zespół

#### Źródła:

SJP.pl

# Zespólnia

wielojądrowa masa cytoplazmy, powstała z połączenia się komórek uprzednio samodzielnych; syncytium

Syncytium (łac.), inaczej zespólnia, tegument (łac.) – wielojądrowa komórka (rodzaj komórczaka) powstała poprzez połączenie się (fuzję) luźnych pojedynczych komórek jednojądrowych.

Syncytia występują m.in. u płazińców – przywr, skrzelowców i tasiemców. Na ich powierzchni znajduje się glikokaliks. Chroni pasożyty przed strawieniem przez enzymy trawienne organizmu żywiciela.

Syncytia tworzą także komórki mięśni poprzecznie prążkowanych u kręgowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zespolony

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy przeszły od: zespolić

przymiotnik

(2.1) mat. będący liczbą zespoloną lub przyjmujący wartości będące liczbami zespolonymi

(2.2) mat. powiązany z liczbami zespolonymi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zespórka

każdy z prętów usztywniający skrzynię ogniową w kotle parowozowym

Zespórka – pręt lub rurka przymocowane między dwiema równoległymi blachami prostopadle do nich, w celu wzmocnienia i usztywnienia konstrukcji.

Typowe zastosowanie zespórki to połączenie płaszcza kotła i komory paleniskowej w parowozach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zespół

1. grupa ludzi wspólnie pracujących, działających; ekipa, team, drużyna;
2. grupa rzeczy lub zjawisk tworzących harmonijną całość;
3. zbiorowisko zwierzęce lub roślinne o określonej strukturze, tworzące pewną całość;
4. grupa objawów lub zaburzeń powiązanych z jakąś chorobą;
5. część urządzenia zbudowanego z wielu elementów, spełniająca określoną funkcję

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa osób realizująca wspólny cel;

(1.2) zbiór jednostek, obiektów stanowiący całość

(1.3) muz. grupa muzyków występująca razem na scenie

(1.4) teatr. całość grupy teatralnej w danym teatrze

(1.5) med. występowanie wad wrodzonych, urazów lub objawów chorobowych w charakterystycznym zestawieniu;

(1.6) jęz. grupa języków lub dialektów o wspólnym pochodzeniu i cechach

- zespół w urzędzie lub innym zakładzie pracy – komórka organizacyjna
- zespół muzyczny – grupa wykonawców muzycznych
- zespół chorobowy (syndrom) – grupa objawów charakterystycznych dla danej choroby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zespołowiec

rzadko: członek zespołu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zespołowy

przymiotnik od: zespół

przymiotnik

(1.1) wykonywany, prowadzony przez zespół ludzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zesrać

wulgarnie: zesrać się - mimowolnie oddać kał, zabrudzając własne ubranie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesrany

wulgarnie: przestraszony, przerażony; wystrachany, zestrachany

#### Źródła:

SJP.pl

# Ześrutować

czasownik przechodni dokonany (ndk. śrutować)

(1.1) dokonany od|śrutować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zesrywać

wulgarnie: zesrywać się - wypróżniać się mimowolnie; posrywać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zest

skórka owoców używana jako aromatyczny dodatek do potraw i napojów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestalać

1. powodować przechodzenie substancji ciekłych lub gazowych w stan stały;
2. zestalać się - o substancjach ciekłych lub gazowych: przechodzić w stan stały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestalić

1. spowodować przejście substancji ciekłych lub gazowych w stan stały;
2. zestalić się - o substancjach ciekłych lub gazowych: przejść w stan stały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestandaryzować

wystandaryzować, ustandaryzować;
1. dostosować do jakieś normy, wprowadzić normy w jakiejś dziedzinie; ujednolicić, unormować, znormalizować;
2. uczynić przeciętnym, typowym;
3. zestandaryzować się -
a) ujednolicić się, unormować się, znormalizować się;
b) stać się przeciętnym, typowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestaw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) całość, zbiór składający się z różnych elementów, przedmiotów

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. → zob. zestawić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zestawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zestawić)

(1.1) zdejmując coś, kłaść to niżej

(1.2) ustalać podobieństwa i różnice

(1.3) stawiać blisko siebie

(1.4) składać w całość

(1.5) przedstawiać dane w formie wykazu

(1.6) med. złączać końce złamanej kości

#### Źródła:

Wiktionary

# Zestawiacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik zajmujący się przygotowywaniem składów pociągów

#### Źródła:

Wiktionary

# Zestawialny

1. dający się zestawić w jakąś całość;
2. dający się porównać z czymś; porównywalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zestawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zestawić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zestawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zestawienie

1. wykaz, spis, lista czegoś;
2. to, co jest zestawione, połączone ze sobą; kompozycja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zestawić.

(1.2) jęz. niepodzielny leksem powstały z połączenia kilku samodzielnych wyrazów, tworzący całość znaczeniową;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zestawieniowy

przymiotnik od: zestawienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestawowy

przymiotnik od: zestaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Zester

narzędzie kuchenne do ścierania skórki owoców, zwłaszcza cytrusowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestopniować

przestarzale:
1. podnieść stopień czegoś;
2. zwiększyć nasilenie czegoś, spotęgować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestrachać

potocznie: zestrachać się - przestraszyć się ; wystrachać się, spietrać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestrachany

potocznie: przestraszony, przerażony; wystrachany, zesrany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestresowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zestresować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zestrój

harmonijne połączenie czegoś w całość

- Zestrój akcentowy
- Zestrój intonacyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zestrojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zestroić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zestrojowy

przymiotnik od: zestrój

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestrukturyzować

wyodrębnić strukturę czegoś lub przypisywać czemuś jakąś strukturę - ściśle określony układ wynikający z połączenia elementów jakiejś całości; ustrukturyzować, ustrukturować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestrupić

uformować strup, spowodować utworzenie się strupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestryfikować

poddać reakcji otrzymywania estru z alkoholu lub fenolu i kwasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestrzał

1. w żargonie wojskowym: zestrzelenie samolotu;
2. w łowiectwie: postrzelenie zwierzęcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestrzeliwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zestrzeliwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zestrzępić

1. porwać na strzępy; wystrzępić, postrzępić;
2. zestrzępić się - zniszczyć się tak, że ma się podarte końce albo krawędzie; wystrzępić się, postrzępić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestrzyc

strzygąc, ściąć coś z wierzchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestycznia

zespół dwóch stykających się ze sobą powierzchni elementów maszyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestygać

rzadko: ostygać, zastygać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestygnąć

rzadko: ostygnąć, zastygnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestygnięty

taki, który zestygł (zestygnął); zestygły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestygły

taki, który zestygł (zestygnął); zestygnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestyk

zespół dwóch styków w jednym urządzeniu, np. elektrycznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zespół dwóch styków w jednym urządzeniu, np. elektrycznym

Zestyk – w elektrotechnice dowolne połączenie torów prądowych w urządzeniach elektrycznych. Część zestyku należącą do jednego odcinka toru prądowego nazywamy stykiem.

Jest to konstrukcyjny zespół (przy użytkowaniu nierozdzielnym) styków wchodzących z sobą w styczność lub przerywających tę styczność. Najprostszy zestyk zawiera jeden styk ruchomy i jeden styk nieruchomy (stały). Zestaw styków tworzy zestyk złożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zestykowy

→ zestyk

Patrz:zestyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Zestyropianizować

ocieplić budynek styropianem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesumowywać

dawniej: zsumowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesuszać

dawniej: mocno wysuszać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesuszyć

zesuszyć się - o żywności: mocno się wysuszyć; zsuszyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeswatać

pomóc w nawiązaniu znajomości dwóm osobom przeciwnej płci

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeświecczać

nadawać czemuś cechy świeckie, usuwać wpływ duchowieństwa z różnych dziedzin życia społecznego; laicyzować, sekularyzować, desakralizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeświecczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeświecczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeświecczały

taki, który stał się świecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeświecczeć

stać się świeckim, laickim

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeświecczyć

przeprowadzić sekularyzację

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeświniony

taki, który się ześwinił

#### Źródła:

SJP.pl

# Ześwirowany

potocznie: taki, który zwariował, stracił rozum; zeschizowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesz.

skrót od: zeszyt; z.

skrót

(1.1) = zeszyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeszczać

zeszczać się - wulgarnie: zsikać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszczany

wulgarnie: taki, który się zeszczał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszczywać

wulgarnie: zeszczywać się - mimowolnie oddawać mocz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszkaradnieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szkaradnieć)

(1.1) przest. całkiem zbrzydnąć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeszkaradnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stanie się szkaradnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeszklić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) uczynić coś szklistym, półprzejrzystym

(1.2) kulin. lekko podsmażyć, aż nabierze lekko przezroczystego, szklistego koloru, nie doprowadzając przy tym do zarumienienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeszkliwiać

pokrywać szklistą powłoką (zwykle o czynnikach chorobotwórczych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszkliwić

powlec szklistą powłoką;
1. w medycynie: spowodować zwyrodnienie skrobiowate tkanki lub narządu;
2. pokryć szkliwem przedmiot ceramiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszkliwienie

powlec szklistą powłoką;
1. w medycynie: spowodować zwyrodnienie skrobiowate tkanki lub narządu;
2. pokryć szkliwem przedmiot ceramiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszmacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeszmacać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeszmacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeszmacić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeszmacić

czasownik przechodni

(1.1) pot. zrobić z czegoś szmatę, zniszczyć

(1.2) pot. posp. spowodować, że ktoś staje się szmatą

(1.3) pot. posp. sprawić, że coś straciło wartość, dobrą opinię; zniesławić kogoś

czasownik zwrotny zeszmacić się

(2.1) pot. zniszczyć się, wyświechtać się

(2.2) pot. posp. stać się szmatą, człowiekiem podłym

(2.3) pot. posp. o kobiecie: stać się rozwiązłą

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeszmelcowywać

dawniej: przetapiać, rozpuszczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesznurować

1. sznurując, połączyć dwa skraje czegoś;
2. związać coś sznurkiem;
3. dawniej: sznurując, złożyć książkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesznurowywać

1. związywać coś sznurkiem;
2. dawniej: sznurując, składać książkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesztywniać

przestarzale: czynić sztywnym; usztywniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesztywniały

przestarzale: czynić sztywnym; usztywniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesztywnić

przestarzale: uczynić sztywnym; usztywnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszyć

zszyć;
1. połączyć szwem kawałki materiału; zaszyć;
2. utworzyć całość z oddzielnych części za pomocą szwów lub zszywek;
3. połączyć brzegi rany za pomocą nici chirurgicznej; poddać kogoś takiemu zabiegowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszycik

zdrobnienie od: zeszyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zeszyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeszyt

zszyte lub sklejone karty papieru przeznaczone do pisania lub rysowania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. kartki papieru złożone w całość służące do zapisywania;

(1.2) egzemplarz wydawnictwa ukazującego się cyklicznie lub w odcinkach

Zeszyt (przest. kajet, z fr. cahier) – zszyte lub sklejone karty papieru, przeznaczone do pisania lub rysowania, rzadziej – do innych celów (np. zeszyt z kolorowymi arkuszami do wycinanek dla dzieci lub dzienniczek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zeszytowy

przymiotnik od: zeszyt

przymiotnik

(1.1) mający postać zeszytu, wydawany w zeszytach

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z zeszytem lub zeszytami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeszłomiesięczny

mający miejsce w minionym miesiącu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszłoniedzielny

mający miejsce w minioną niedzielę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszłoroczny

mający miejsce w minionym roku; przeszłoroczny; ubiegłoroczny

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się w zeszłym (poprzednim) roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeszłosezonowy

mający miejsce w ubiegłym sezonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszłotygodniowy

mający miejsce w zeszłym tygodniu; ubiegłotygodniowy

przymiotnik

(1.1) taki, który odbył się/zdarzył się w ubiegłym (poprzednim) tygodniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeszłowieczność

staroświeckość

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszłowieczny

mający miejsce w ubiegłym wieku; ubiegłowieczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeszły

ostatni przed obecnie istniejącym; miniony, ubiegły

przymiotnik

(1.1) taki, który minął, odbył się już i należy do przeszłości; poprzedni, przed tym, który jest teraz (najczęściej w odniesieniu do czasu)

forma czasownika.

(2.1) 3. osoba rodzaju niemęskoosobowego czasu przeszłego od zejść

(2.2) daw. imiesłów przymiotnikowy bierny od: zejść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zesłabły

taki, który zesłabł (zesłabnął)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesłać

1. wysłać przymusowo w odległe miejsce; deportować;
2. sprawić, że ktoś się zjawi lub coś się wydarzy, zwłaszcza w odniesieniu do siły wyższej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesłana

1. wysłać przymusowo w odległe miejsce; deportować;
2. sprawić, że ktoś się zjawi lub coś się wydarzy, zwłaszcza w odniesieniu do siły wyższej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesłanie

1. wysłać przymusowo w odległe miejsce; deportować;
2. sprawić, że ktoś się zjawi lub coś się wydarzy, zwłaszcza w odniesieniu do siły wyższej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zesłać.

(1.2) kara przymusowego przesiedlenia, polegająca na pobycie w odległej, odizolowanej miejscowości

Zesłanie – kara polegająca na przymusowym przesiedleniu, z reguły do rejonu znacznie oddalonego od miejsca zamieszkania, ale znajdującego się pod kontrolą władz stosujących tę karę. Przeważnie jako miejsce zesłania władze wybierały obszary słabo zasiedlone i o niskim stopniu rozwoju cywilizacyjnego. Zesłanie może dotyczyć zarówno pojedynczych osób, jak i całych grup etnicznych. Często jest traktowane jako synonim deportacji. Szczególnie masowo z kary zesłania korzystano w Rosji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zesłaniec

osoba skazana na karę przymusowego pobytu w odległej, odizolowanej miejscowości, gdzie panują trudne warunki życia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek odbywający karę przymusowego pobytu w odległej, odizolowanej miejscowości

Zesłanie – kara polegająca na przymusowym przesiedleniu, z reguły do rejonu znacznie oddalonego od miejsca zamieszkania, ale znajdującego się pod kontrolą władz stosujących tę karę. Przeważnie jako miejsce zesłania władze wybierały obszary słabo zasiedlone i o niskim stopniu rozwoju cywilizacyjnego. Zesłanie może dotyczyć zarówno pojedynczych osób, jak i całych grup etnicznych. Często jest traktowane jako synonim deportacji. Szczególnie masowo z kary zesłania korzystano w Rosji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zesłanka

kobieta skazana na zesłanie, przebywająca na zesłaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesłannictwo

dawniej: misja; posłannictwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesłany

1. wysłać przymusowo w odległe miejsce; deportować;
2. sprawić, że ktoś się zjawi lub coś się wydarzy, zwłaszcza w odniesieniu do siły wyższej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zesławicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zesławicami, dotyczący Zesławic

#### Źródła:

Wiktionary

# Zesłowińszczać

rzadko: nadawać czemuś cechy słowińskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zet

1. nazwa litery Z;
2. potocznie: złoty, złotówka; zeta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa litery ż

- Z – dwudziesta szósta litera alfabetu łacińskiego, trzydziesta litera alfabetu polskiego.
- Zet – dwutygodnik, a później dwumiesięcznik społeczno-kulturalny ukazujący się w Warszawie w latach 1932-1939.
- Zet – białoruski zespół rockowy.
- Nogometni klub ZET – chorwacki klub piłkarski.
- Radio Zet – polska komercyjna stacja radiowa.
- Chillizet – polska komercyjna sieć radiowa.
- Radio Zet Gold – istniejąca w latach 2013-2017, sieć dziewiętnastu lokalnych stacji radiowych, nadających w dwudziestu jeden miastach Polski.
- Związek Młodzieży Polskiej „Zet” – konspiracyjna organizacja polskiej młodzieży akademickiej działająca w trzech zaborach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zeta

1. litera alfabetu greckiego; dzeta;
2. potocznie: złoty, złotówka; zet

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) monet. slang. złoty

- zeta, dzeta – litera alfabetu greckiego
- funkcja dzeta Riemanna
- Zeta – system operacyjny tworzony na bazie BeOS-a
- Zeta – średniowieczne księstwo słowiańskie na obszarze dzisiejszej Czarnogóry
- Zeta – rzeka w Czarnogórze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zetchaenowiec

członek ZChN-u (Zjednoczenia Chrześcijańsko-Narodowego); ZChN-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetchaenowski

przymiotnik od: ZChN (Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe); ZChN-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetelpowski

przymiotnik od: ZLP (Związek Literatów Polskich); ZLP-owski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ZLP (Związkiem Literatów Polskich), dotyczący ZLP (Związku Literatów Polskich)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zetemesowiec

członek ZMS-u (Związku Młodzieży Socjalistycznej); ZMS-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetemesowski

przymiotnik od: ZMS (Związek Młodzieży Socjalistycznej); ZMS-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetempowiec

członek ZMP (Związku Młodzieży Polskiej); ZMP-owiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zetempówka

potocznie: członkini Związku Młodzieży Polskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetempowski

przymiotnik od: ZMP (Związek Młodzieży Polskiej); ZMP-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetemwuowiec

członek ZMW (Związku Młodzieży Wiejskiej); ZMW-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetemwuowski

przymiotnik od: ZMW (Związek Młodzieży Wiejskiej); ZMW-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetenpowski

przymiotnik od: ZNP (Związek Nauczycielstwa Polskiego lub Związek Narodowy Polski); ZNP-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeteselowiec

członek ZSL-u (Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego); ZSL-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeteselowski

przymiotnik od: ZSL (Zjednoczone Stronnictwo Ludowe); ZSL-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetesempowiec

członek ZSMP (Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej); ZSMP-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetesempowski

przymiotnik od: ZSMP (Związek Socjalistycznej Młodzieży Polskiej); ZSMP-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetesemwuowiec

członek ZSMW (Związku Socjalistycznej Młodzieży Wiejskiej); ZSMW-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetesemwuowski

przymiotnik od: ZSMW (Związek Socjalistycznej Młodzieży Wiejskiej); ZSMW-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetka

potocznie: autobus komunikacji zastępczej, oznaczany literą Z

Zetka – droga wspinaczkowa w masywie Cubryny nad Morskim Okiem w polskich Tatrach Wysokich. Jest to historycznie pierwsza droga w północno-wschodnich urwiskach masywu Cubryny. Omija wszystkie najtrudniejsze jej miejsca. Jest najbardziej popularną droga wspinaczkową w rejonie Morskiego Oka, zwłaszcza zimą. Władysław Cywiński o drodze tej pisze; Granica między turystyką a taternictwem jest trudna do ścisłego wyznaczenia, ale Zetka znajduje się tuż powyżej tej granicy.

- punkt startowy: zatoka Ucho u podnóży skał powyżej piargów nad południowo-zachodnim brzegiem Morskiego Oka,
- punkt docelowy: szczyt Turni Zwornikowej,
- czas przejścia: 2h,
- trudność: II w skali tatrzańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zetknąć

czasownik dokonany (ndk. stykać)

(1.1) przysunąć do siebie obiekty, aż do zetknięcia

(1.2) spowodować spotkanie, znajomość dwóch lub więcej osób

czasownik zwrotny dokonany zetknąć się (ndk. stykać się)

(2.1) przysunąć się aż do zetknięcia, połączenia

(2.2) wejść w bezpośredni kontakt z kimś

(2.3) daw. spotkać się na polu bitwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zetknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zetknąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zetlały

1. taki, który prawie całkowicie spłonął;
2. taki, który rozpadł się, zniszczył, zmurszał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetleć

1. spłonąć całkowicie tląc się;
2. zestarzeć się, osłabić lub rozpaść pod wpływem czasu, powietrza, światła

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetlić

1. spalić, spopielić;
2. doprowadzić coś do rozkładu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeto

1. litera alfabetu greckiego; dzeta;
2. potocznie: złoty, złotówka; zet

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeton

cząstka elementarna; bozon Z

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krążek zastępujący pieniądze m.in. w grach hazardowych;

(1.2) metalowa oznaka coś upamiętniająca lub oznaczająca przynależność do jakiegoś klubu, stowarzyszenia itp.

Bozon Z0 (zeton) – cząstka elementarna pośrednicząca w oddziaływaniach słabych, wymieniana przez np. elektrony czy neutrina i inne cząstki oddziałujące poprzez oddziaływanie słabe podczas zderzeń. Jest obojętny elektrycznie, jako bozon podlega statystyce Bosego-Einsteina. Jego istnienie przewidziała teoria oddziaływań słabych. Bozon Z jest równocześnie swoją antycząstką. Okres półtrwania wynosi 3,2×10−25 sekundy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zetor

ciągnik marki Zetor

Zetor Tractors a.s. – czeski producent ciągników rolniczych. Jest członkiem słowackiego HTC Holding, w 2018 roku przebranżowionego na HTC Investments. Zetor był pionierem różnych innowacji w swojej historii. Wprowadził jeden z pierwszych systemów hydraulicznych, znany jako Zetormatic. Był także pierwszy na świecie, który wyprodukował w pełni zintegrowaną bezpieczną kabinę zawieszoną na poduszkach gumowych (wyciszających i tłumiących wibracje). Pomimo że Zetor jest czeskim przedsiębiorstwem, różne wersje ich ciągników były montowane w licznych stronach świata, między innymi w Argentynie, Birmie, Indiach, Iraku, Urugwaju i Zairze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zetos

w mitologii greckiej: syn Zeusa i Antiopy

Amfion (gr. Ἀμφίων) i Zetos (Ζῆθος) – w mitologii greckiej bliźniacy, synowie Zeusa i tebańskiej królewny Antiopy.

W dzieciństwie skrzywdzeni przez stryja Likosa, potem wychowywani przez pasterzy w górach. Gdy dorośli, stanęli w obronie Antiopy, dręczonej przez żonę Likosa, Dirke, i uwięzionej przez stryja, i pomścili jej krzywdę. Likosa zabili, a jego żonę przywiązali do rogów byka, który ją stratował (scenę tę przedstawia grupa rzeźbiarska Byk Farnezyjski, kopia rzymska dzieła Apolloniosa i Tauriskosa z Tralles z III w.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zetownik

kształtownik o przekroju poprzecznym podobnym do litery "z"

Zetownik – rodzaj kształtownika, wyrób hutniczy walcowany lub gięty z metalu. Wytwarzany w postaci prostych odcinków. Jego przekrój poprzeczny (profil) przypomina literę Z, o stopkach prostopadłych do środnika (elementu środkowego), ostrych krawędziach zewnętrznych i zaokrąglonych krawędziach wewnętrznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zetowy

związany z literą Z, mający kształt litery Z

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetrzeć

1. usunąć zewnętrzną warstwę przez pocieranie
2. rozdrobnić przez tarcie
3. oczyścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. ścierać)

(1.1) oczyścić poprzez tarcie

(1.2) eduk. techn. usunąć poprzez tarcie

(1.3) rozdrobnić poprzez tarcie

(1.4) wskutek tarcia uszkodzić naskórek lub skórę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zetta-

przedrostek

(1.1) fiz. pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających jednostki miary 1021 razy większe od podstawowych;

#### Źródła:

Wiktionary

# Zetwuemowiec

członek ZWM-u (Związku Walki Młodych); ZWM-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zetwuemowski

przymiotnik od ZWM (Związek Walki Młodych); ZWM-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeufemizować

zastąpić dosadne wyrażenie bardziej łagodnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeugma

figura stylistyczna polegająca na podporządkowaniu paru składników wypowiedzi jednemu elementowi, najczęściej orzeczeniu

Zeugma (gr. ζεῦγμα zeûgma – dosł. „związek, sprzężenie”) – figura retoryczna polegająca na jednoczesnym użyciu pojęć:

- w znaczeniu dosłownym i przenośnym, np.
  - doprowadziła do porządku ubranie i myśli
- konkretnych i abstrakcyjnych, np.
  - ojczyźnie oddali uczucia i krew
- różniących się rodzajem, liczbą, przypadkiem itp., np.
  - w jej ogrodzie rosły przeróżne kwiaty i stara grusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zeuroizować

czasownik dokonany

(1.1) ekon. wprowadzić euro do obrotu jako urzędową walutę w państwie nienależącym do Unii Europejskiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeuroizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeuroizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeuropeizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. europeizować)

(1.1) uczynić coś europejskim

czasownik zwrotny dokonany zeuropeizować się (ndk. europeizować się)

(2.1) zyskać cechy europejskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeuropejczać

dawniej: europeizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeus

drapieżny gatunek ryby występujący przy europejskich wybrzeżach Oceanu Atlantyckiego; piotrosz, paszczak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg pogodnego i pochmurnego nieba oraz piorunów i błyskawic, pan Olimpu, utożsamiany z rzymskim Jowiszem, najwyższe bóstwo greckiego panteonu;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planetoida o numerze katalogowym 5731;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zeusowy

taki jak u Zeusa, charakterystyczny dla Zeusa

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Zeusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zew

1. wołanie, głos
2. popęd naturalny, instynkt

- żaglowiec – obecnie STS „Kaisei”
- Związek Ewolucjonistów Wolności (ZEW) – tajna organizacja antykomunistyczna

Inne:

- s/y „Zew Morza” – szkuner
- Zew Islamu – iracka partia polityczna
- Zew krwi – powieść Jacka Londona
- Zew krwi – amerykańsko-kanadyjski film przygodowy z 2020 roku w reżyserii Chrisa Sandersa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zew.

skrót od: zewnętrznie, zewnętrzny; zewn.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewangelizować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zaprowadzić chrześcijaństwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Zewangelizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. dokonanie ewangelizacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zewidencjonować

przeprowadzić ewidencję, zapisać w książce ewidencyjnej, na kartkach ewidencyjnych; zarejestrować, zewidencjować (przestarzałe)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewidencjować

przestarzałe: zewidencjonować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewlec

dawniej, dziś gwarowo:
1. zdjąć, ściągnąć (ubranie);
2. zewlec się - zejść skądś z trudem; zwlec się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewlekać

dawniej, dziś gwarowo:
1. zdejmować, ściągać (ubranie);
2. zewlekać się - schodzić skądś z trudem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewn.

skrót od: zewnętrznie, zewnętrzny; zew.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnątrz

przestarzałe:
1. poza obrębem czegoś, na zewnętrznej stronie czegoś; z wierzchu; dziś tylko w wyrażeniach: na zewnątrz, z zewnątrz;
2. od środka ku brzegom czegoś, poza obręb danego pomieszczenia, terenu; na dwór; dziś tylko w wyrażeniu: na zewnątrz;
3. spoza obrębu danego pomieszczenia, terenu, środowiska, od zewnętrznej strony czegoś; dziś tylko w wyrażeniach: od zewnątrz, z zewnątrz

przyimek

(1.1) przest. poza obrębem czegoś, poza obszarem jakiejś powierzchni terenu, obiektu lub środowiska

przysłówek

(2.1) poza tym, o czym się mówi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zewnątrzjęzykowy

w językoznawstwie: dotyczący zewnętrznej struktury języka; zewnętrznojęzykowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnątrzkomórkowy

znajdujący się na zewnątrz komórki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnątrzoponowo

→ zewnątrzoponowy

Patrz:zewnątrzoponowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnątrzpartyjny

związany ze sprawami zewnętrznymi partii; zewnętrznopartyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnątrzpochodny

pochodzący z zewnątrz

przymiotnik

(1.1) pochodzący z zewnątrz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zewnątrzpolityczny

dotyczący spraw międzynarodowych polityki zagranicznej państwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnętrze

1. rzadko: to, co znajduje się na zewnątrz, zewnętrzna strona czegoś; zewnętrzność;
2. w teorii zbiorów: zbiór wszystkich punktów przestrzeni, w której rozważana jest figura, nienależących do domknięcia tej figury

Zewnętrze zbioru F – zbiór takich punktów przestrzeni topologicznej, dla których istnieje otoczenie rozłączne z F.

Zgodnie z definicją zewnętrze zbioru jest więc wnętrzem dopełnienia tego zbioru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zewnętrzniak

pasożyt bytujący poza ciałem żywiciela; ektopasożyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnętrzniaki

pasożyt bytujący poza ciałem żywiciela; ektopasożyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnętrznojęzykowy

w językoznawstwie: dotyczący zewnętrznej struktury języka; zewnątrzjęzykowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnętrznopartyjny

związany ze sprawami zewnętrznymi partii; zewnątrzpartyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewnętrzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który znajduje się poza czymś (poza obrębem); taki, który widać na zewnątrz

(1.2) taki, który odnosi się do innych krajów

(1.3) taki, który odnosi się do wyglądu człowieka, jego urody, itp.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zewnik

urządzenie do retransmisji zewu (sygnału uruchamiającego bezpośrednio lub pośrednio urządzenie akustyczne albo optyczne w celu przywołania osoby na drugim krańcu łącza)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zewsząd

ze wszystkich stron, kierunków

zaimek przysłowny nieokreślony

(1.1) książk. ze wszystkich stron

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zewłok

poetycko o ciele zmarłego, zwłokach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ciało martwego zwierzęcia lub człowieka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zez

1. zmiana kąta patrzenia jednego oka względem drugiego;
2. środowiskowo: uchwyt do anteny satelitarnej umożliwiający zamocowanie dodatkowego konwertera

partykuła

(1.1) potoczne połączenie dwóch emfatycznych partykuł -że i -ż

Zez (łac. strabismus, gr. strabismus (z Greki: στραβισμός strabismos, od στραβίζειν strabizein „mrużyć”, od στραβός strabos „mrużenie, zmrużone-oko”)) – wada oczu objawiająca się nieprawidłowym ustawieniem oczu względem siebie podczas patrzenia na obiekt, spowodowane np. osłabieniem mięśni ocznych, co powoduje zmianę kąta patrzenia jednego oka względem drugiego. Efektem zeza jest zaburzenie widzenia stereoskopowego. Stan ten może występować sporadycznie lub stale. Jeśli występuje przez większą część dzieciństwa, może skutkować niedowidzeniem i utratą percepcji głębi. Jeśli pojawi się w wieku dorosłym, jest bardziej prawdopodobne, że spowoduje podwójne widzenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zeżarty

potocznie: zniszczony, strawiony; zżarty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezgonować

młodzieżowo: stracić świadomość wskutek zażycia środków odurzających

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezgonowany

młodzieżowo: taki, który zezgonował - stracił świadomość wskutek zażycia środków odurzających

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezik

zdrobnienie od: zez

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeźlić

1. zezłościć, zdenerwować (kogoś);
2. zeźlić się - zezłościć, zdenerwować się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. rozgniewać, rozzłościć kogoś

czasownik zwrotny niedokonany zeźlić się

(2.1) pot. rozgniewać się, rozzłościć się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeznać

wyjawić to, co się wie, podać oficjalnie do wiadomości, przyznać się do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeznanie

wyjawić to, co się wie, podać oficjalnie do wiadomości, przyznać się do czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. adm. oficjalne wyjaśnienia złożone w sądzie lub przed innymi władzami

(1.2) dokument zawierający treść zeznania (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeznawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zezować

1. mieć zeza
2. patrzyć na coś bokiem; spoglądać ukradkiem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) robić zeza

(1.2) pot. zaglądać ukradkiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zezowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zezować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zezowaty

1. mający zeza; zezujący
2. pot. zezowate szczęście - tyle co: pech

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który ma zeza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zezowy

→ zez

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zęzą, dotyczący zęzy

Patrz:zez

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zeżreć

1. zjeść, pożreć;
2. zjeść coś łapczywie; zjeść coś w dużej ilości;
3. spowodować zniszczenia, strawić coś;
4. opanować kogoś, wyniszczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. żreć)

(1.1) dokonany od|żreć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zezuć

zdjąć obuwie z nóg; zzuć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezuwać

zdejmować obuwie z nóg; zzuwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezwalać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zezwolić)

(1.1) ofic. wydawać komuś zezwolenie na coś; pozwalać, nie zabraniać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zezwalający

→ zezwalac

Patrz:zezwalac

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zezwalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zezwierzęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zezwierzęcać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zezwierzęcenie

stracić ludzkie cechy i stać się podobnym do zwierzęcia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. odczasownikowy od|zezwierzęcieć.

(1.2) książk. stan osoby, która zezwierzęciała, stała się okrutna, zdemoralizowana, pozbawiona cech człowieczeństwa

Bestialstwo (gr. θηριότης, theriotes) – w etyce Arystotelesa, trwała dyspozycja upodabniająca człowieka do zwierzęcia stanowiąca przeciwieństwo niemożliwej do pełnego określenia „cnoty nadludzkej” upodabniającej człowieka do bóstwa.

W pierwszym rozdziale VII księgi Etyki nikomachejskiej (1145 b) Arystoteles określa ją jako obelżywe miano nadawane ludziom, którzy przekraczają miarę w nikczemności. Bestialstwo ma występować rzadko, najczęściej wśród barbarzyńców lub jako efekt choroby lub kalectwa. Arystoteles wprowadza tu na tle etyki złotego środka rozróżnienie pomiędzy trwałymi dyspozycjami etycznymi, których należy unikać (wadami etycznymi): nikczemnością, nieopanowaniem i właśnie bestialstwem. Przeciwieństwem nikczemności ma być dzielność etyczna, nieopanowania – opanowanie, bestialstwa – trudna do określenia „przechodząca nasze siły i poniekąd boska dzielność”. Bestialstwa nie można utożsamiać z nikczemnością, gdyż ani zwierzętom, którym ono przysługuje, ani bogom, którym przysługuje jego przeciwieństwo, nie przysługuje cnota we właściwym sensie. Bogom nie przysługuje cnota, gdyż doskonałość bogów jest czymś od niej wyższym – skoro więc cnota jest czymś innym niż „cnota nadludzka”, przeciwieństwo „cnoty nadludzkiej”, którym jest bestialstwo, nie może być tym samym, co przeciwieństwo cnoty ludzkiej, którym jest nikczemność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zezwierzęciały

stracić ludzkie cechy i stać się podobnym do zwierzęcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezwierzęcieć

stracić ludzkie cechy i stać się podobnym do zwierzęcia

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zwierzęcieć)

(1.1) stać się jak zwierzę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zezwój

grupa zwojów uzwojenia prądnicy lub silnika elektrycznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezwolenie

oficjalnie pozwolić na coś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. oficjalna zgoda

(1.2) praw. dokument poświadczający oficjalną zgodę

Zezwolenie – uprawnienie do wykonywania oznaczonej działalności w sposób i na warunkach przewidzianych prawem. Organ zezwalający nie może odmówić wydania zezwolenia na podjęcie i wykonywanie określonej działalności gospodarczej, jeśli przedsiębiorca spełnia wymogi określone przepisami prawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zezwolić

oficjalnie pozwolić na coś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zezwalać)

(1.1) oficjalnie wyrazić na coś zgodę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zezwłok

dawniej: zewłok; zwłoki; ciało zmarłego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zeżyrny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łakomy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zezłocić

ozłocić, zazłocić;
1. nadać czemuś złoty kolor; pozłocić;
2. zezłocić się - pokryć się złotym kolorem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezłomować

1. oddać coś na złom;
2. przerobić coś na złom

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezłomowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz. odczas. od zezłomować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zeżłopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zeżłopać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zezłościć

zdenerwować kogoś, doprowadzić do złości; rozgniewać

czasownik przechodni dokonany (ndk. złościć)

(1.1) doprowadzić do złości

czasownik zwrotny dokonany zezłościć się (ndk. złościć się)

(2.1) wpaść w złość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zezłośliwić

w medycynie: zezłośliwić się - przeobrazić się w nowotwór złośliwy, nabrać cech takiego nowotworu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zezłośliwienie

w medycynie: proces przeobrażenia się w nowotwór złośliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zełenski

nazwisko obce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zełgać

skłamać, powiedzieć nieprawdę, oszukać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zełw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. synowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zełwica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. siostra męża

(1.2) stpol. synowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zełwin

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. mąż siostry męża

#### Źródła:

Wiktionary