# Ryan

Osoby:

- Paul Ryan – amerykański polityk, kongresmen, kandydat na urząd wiceprezydenta w 2012
- Lee Ryan – brytyjski piosenkarz
- Kate Ryan – belgijska wokalistka
- Meg Ryan – amerykańska aktorka

Miejscowości w USA:

- Ryan – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Delaware
- Ryan – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Jefferson

#### Źródła:

Wikipedia

# Ryanair

[czytaj: rajan-er] irlandzki przewoźnik oferujący tanie przewozy lotnicze

Ryanair – irlandzkie tanie linie lotnicze (największe w Europie i jedne z największych na świecie) z siedzibą w Dublinie. Flota Ryanair liczy 324 samoloty typu Boeing 737-800 oraz Boeing 737 MAX 8-200.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryb.

skrót od: rybołówstwo (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryba

przedstawiciel gromady obejmującej około 20 tys. gatunków zmiennocieplnych kręgowców wodnych, przystosowanych do życia w wodzie (m.in. oddychanie skrzelami, kończyny w postaci płetw)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Ryb

Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych, pierwotnie wodnych kręgowców, oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowce krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).

Ryby stanowią najliczniejszą i najbardziej zróżnicowaną grupę współcześnie żyjących kręgowców (ponad połowę). Różnią się od siebie pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Ponad 32 tysiące współcześnie żyjących gatunków opisano naukowo, a co roku naukowcy opisują 100–150 nowych gatunków morskich i nieco więcej słodkowodnych. Szacuje się, że nie odkryto jeszcze co najmniej 5000 gatunków, głównie ryb głębinowych ze strefy klimatu tropikalnego. W Polsce występuje około 120 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybacki

związany z rybakiem, rybakami

przymiotnik

(1.1) związany z rybactwem i rybakami, dotyczący rybactwa i rybaków

Półwysep Rybacki (ros. Полуостров Рыбачий, norw. Fiskerhalvøya, fiń. Kalastajasaarento) – półwysep w Rosji, północno-zachodnia odnoga półwyspu Kolskiego.

Półwysep wysunięty jest w Morze Barentsa. Jego powierzchnię stanowi wyżynny płaskowyż, który na północy stromo opada ku oceanowi. Tworzą go łupki metamorficzne, kwarcyty i wapienie. Na półwyspie występuje roślinność tundrowa. Wysokości nie przekraczają 299 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybackość

→ rybacki

Patrz:rybacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybactwo

zawód, zajęcie rybaka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hodowla i łowienie stworzeń wodnych;

Rybactwo (gospodarka rybacka) – zespół planowanych i skoordynowanych czynności mających na celu racjonalne gospodarowanie organizmami wodnymi w myśl zasad ekonomii i zgodnie z założeniami ochrony przyrody.Pojęcie to obejmuje:
1. rybołówstwo

- w wodach morskich
  - połowy ryb na oceanach, morzach i w wewnętrznych wodach morskich,
  - połowy skorupiaków i mięczaków morskich,
  - wielorybnictwo,
  - połowy zwierząt wodnych: żółwi, osłonic, jeżowców itp.,
  - działalność statków rybackich prowadzących połowy ryb i innych organizmów wodnych połączone z ich przetwórstwem i konserwowaniem,
  - pozyskiwanie (poławianie, wydobywanie) pozostałych produktów i organizmów znajdujących się w wodach morskich, np.: pereł naturalnych, gąbek, korali i alg,
- w wodach śródlądowych – Rybactwo śródlądowe
  - połowy ryb w wodach śródlądowych,
  - połowy skorupiaków i mięczaków w wodach śródlądowych,
  - połowy pozostałych organizmów wodnych w wodach śródlądowych,
  - pozyskiwanie surowców znajdujących się w wodach śródlądowych,

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybaczek

1. kobieta zajmująca się połowem ryb;
2. żona rybaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od rybak

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od rybaczka

(2.2) D. od rybaczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybaczka

1. kobieta zajmująca się połowem ryb;
2. żona rybaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta rybak

(1.2) żona rybaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybaczki

damskie spodnie sięgające do połowy łydek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spodnie z nogawkami skróconymi pod kolanami

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od rzecz. rybaczka

(2.2) M. lm. od rzecz. rybaczka

(2.3) W. lm. od rzecz. rybaczka

Rybaczki (Cerylinae) – podrodzina ptaków z rodziny zimorodkowatych (Alcedinidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybaczyć

potocznie: łowić ryby, wędkować; rybakować

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybak

osoba trudniąca się łowieniem ryb

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ryb. człowiek trudniący się zawodowo łowieniem ryb;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|okolice Krasnojarska. naleśnik z tartych ziemniaków

Rybak – osoba trudniąca się rybołówstwem, utrzymująca się z połowu ryb i innych owoców morza (frutti di mare) – krewetek, małży itp. Słowem tym współcześnie określa się zarówno osoby wykonujące ten zawód w pojedynkę (na morzu – rzadko) lub w niewielkich, kilkuosobowych zespołach, pływających na kilkutonowych kutrach (rybactwo), jak również marynarzy wielkich jednostek oceanicznych (rybołówstwo przemysłowe). Na potrzeby rybactwa śródlądowego, na rzekach i jeziorach rybacy na ogół posługują się niewielkimi łodziami, kutry morskie są zazwyczaj większe i dysponują mocniejszymi silnikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybaki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. Primorsk (egzonim wariantowy);

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 30, w tym 15 podstawowych

- Rybaki – kolonia wsi Szczuka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Brodnica
- Rybaki – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Wilków
- Rybaki – wieś w woj. lubelskim w pow. ryckim, w gminie Kłoczew
- Rybaki – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Maszewo
- Rybaki – przysiółek wsi Prusicko w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica
- Rybaki – przysiółek wsi Zegrze Południowe w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Nieporęt
- Rybaki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
- Rybaki – część wsi Rytele-Olechny w woj. mazowieckim, w pow. sokołowski, w gminie Ceranów
- Rybaki – część wsi Kamieńczyk w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
- Rybaki – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Dobrzyniewo Duże
- Rybaki – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Rybaki – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
- Rybaki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo
- Rybaki – wieś w woj. podlaskim, w pow. monieckim, w gminie Mońki
- Rybaki – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Somonino
- Rybaki – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
- Rybaki – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Subkowy
- Rybaki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Stawiguda
- Rybaki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Małdyty
- Rybaki – nieofic. przysiółek wsi Komorowo Żuławskie w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Elbląg
- Rybaki – część wsi Radolina w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina
- Rybaki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Recz

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybakiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybakow

Rybakow, ros. Рыбаков – popularne (118 na liście) nazwisko rosyjskie, w języku angielskim jako Rybakov.

- Anatolij Rybakow – pisarz, Anatolij Naumowicz Aronow
- Boris Rybakow – historyk i archeolog
- Kiriłł Rybakow – piłkarz
- Jarosław Rybakow – lekkoatleta

#### Źródła:

Wikipedia

# Rybakować

potocznie: łowić ryby, wędkować; rybaczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybakowate

o cechach rybakowatych (rodzina nietoperzy)

Rybakowate, rybaki (Noctilionidae) – monotypowa rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych (Vespertilioniformes) w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybakowaty

o cechach rybakowatych (rodzina nietoperzy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybakówka

W Polsce

- Rybakówka – część wsi Łomna w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Nowy Wiśnicz
- Rybakówka – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek
- Rybakówka – część wsi Antoniówka Świerżowska w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Maciejowice
- Rybakówka – część wsi Łąck w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Łąck
- Rybakówka – osada w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Siedlce
- Rybakówka – osada wsi Nowa Wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Brańszczyk
- Rybakówka – część wsi Kukle w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Giby
- Rybakówka – część wsi Gaj w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Biskupiec
- Rybakówka – część wsi Nowe Grodziczno w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
- Rybakówka – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa

#### Źródła:

Wikipedia

# Rybakowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Rybakowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa
- Rybakowo – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Kłodawa
- Rybakowo – część wsi Leśny Rów w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Srokowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Rybakowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybarczyk

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. syn rybaka

- Andrzej Rybarczyk (ur. 1947) – polski inżynier elektrotechnik
- Lechosław Rybarczyk (ur. 1943) – polski motorowodniak
- Maria Rybarczyk (ur. 1955) – polska aktorka
- Natalia Rybarczyk (ur. 1987) – polska taekwondzistka
- Tomasz Rybarczyk (ur. 1974) – polski piłkarz
- Witold Rybarczyk (1946–2007) – profesor, specjalista od ergonomii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybarski

nazwisko

- Andrzej Rybarski (ur. 1980) – polski trener piłkarski
- Antoni Rybarski (1886–1962) – polski archiwista, historyk
- Jan Rybarski (1817–1893) – ksiądz, poseł
- Jan Rybarski (1941–2018) – chórmistrz, pedagog
- Leonard Rybarski (1892–1915) – oficer Legionów Polskich
- Leopold Rybarski (1909–2004) – polski autor sztuk scenicznych
- Łukasz Rybarski (ur. 1964) – polski aktor, reżyser
- Mieczysław Rybarski (1892–1947) – nauczyciel polski, historyk literatury
- Roman Rybarski (1887–1942) – polski ekonomista i polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rybak

#### Źródła:

Wiktionary

# Rybarzowice

## Miejscowości w Polsce

- Rybarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Bogatynia
- Rybarzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Buczkowice

#### Źródła:

Wikipedia

# Rybawiryna

organiczny związek chemiczny z grupy analogów nukleozydów purynowych, stosowany jako środek przeciwwirusowy

Rybawiryna – organiczny związek chemiczny z grupy analogów nukleozydów. Stosowana jest jako lek przeciwwirusowy w ciężkich zakażeniach wirusem RSV, wirusem HCV (w połączeniu z interferonami alfa-2) i w innych infekcjach wirusowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybałt

dawny śpiewak pieśni religijnych, aktor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. średniowieczny śpiewak kościelny

(1.2) hist. średniowieczny wędrowny aktor lub muzyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybałtowski

przymiotnik od: rybałt

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybcia

rybeńka, rybeczka;
1. pieszczotliwie o rybie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybczewice

gmina wiejska w Polsce

Rybczewice Drugie (także Rybczewice) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Rybczewice. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 837.

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą gminy Rybczewice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybczewicki

przymiotnik od: Rybczewice

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybczyński

nazwisko

- Aleksander Rybczyński (ur. 1955) – polski poeta
- Andrzej Rybczyński (ur. 1943) – polski fotoreporter i fotografik
- Michał Rybczyński (1945-2011) – polski muzykolog
- Mieczysław Rybczyński (1873-1937) – polski inżynier hydrotechnik
- Natalia Rybczynski (?) – kanadyjska paleontolog.
- Witold Rybczyński (1881-1949) – polski fizyk i matematyk, popularyzator nauki, wykładowca na Politechnice Lwowskiej
- Zbigniew Rybczyński (ur. 1949) – polski reżyser, operator filmowy, artysta multimedialny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybczyzna

wieś w Polsce

Rybczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród.

Wieś królewska starostwa rajgrodzkiego w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Z Rybczyzną była związana artystka ludowa Stefania Matysiewicz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybeczka

rybcia, rybeńka;
1. pieszczotliwie o rybie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: rybka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybeńka

rybcia, rybeczka;
1. pieszczotliwie o rybie;
2. pieszczotliwie o bliskiej osobie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: ryba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybi

1. związany z rybą, np. rybia ość; rybny;
2. przenośnie: pozbawiony zapału, żywiołowości; zimny, obojętny, nieczuły

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rybą, dotyczący ryby

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do ryby

przymiotnik jakościowy

(3.1) taki, jak u ryby

Rybi, Rybi Potok – potok, prawy dopływ Kamienicy o długości ok. 1,5 km i spadku 100 m/km.

Wypływa z zachodnich stoków Magorzycy. Ma kilka źródłowych cieków wypływających na wysokości 800–850 m, jeden z nich wypływa spod Nowej Polany. Uchodzi do Kamienicy poniżej Rzek, części wsi Lubomierz w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Mszana Dolna. Zbocza doliny Rybiego Potoku porasta jodłowy las regla dolnego. Jest to jedna z nielicznych pozostałości dawnej puszczy gorczańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybiarka

1. rybiarka duża - gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych;
2. dawniej: rybaczka

Rybiarka – skała na półwyspie Buchwałd w miejscowości Niedzica, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Łapsze Niżne.

Skała zbudowana jest z wapieni. Znajduje się w północnym wybrzeżu półwyspu Buchwałd i opada niemal pionowymi ścianami o wysokości kilkudziesięciu metrów do sztucznego zbiornika wodnego, jakim jest Jezioro Czorsztyńskie, a jej wierzchołek wznosi się około 100 m nad taflą wody w tym zbiorniku. Dawniej skały były jeszcze wyższe, po powstaniu Jeziora Czorsztyńskiego ich dolna część uległa bowiem zalaniu wodą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybiarz

1. potocznie:
a) osoba lubiąca jeść ryby;
b) sprzedawca ryb;
c) hodowca ryb;
2. dawniej: rybak

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybice

Rybice – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Świerzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rybicki

nazwisko

Osoby o nazwisku Rybicka / Rybicki:

- Aleksander Rybicki – polski historyk, żołnierz AK
- Anna Rybicka – polska florecistka
- Anna Rybicka – polska lekkoatletka
- Arkadiusz Rybicki – polski polityk, działacz społeczny i samorządowy, poseł
- Bogusław Rybicki – polski polityk
- Bożena Rybicka – polska technolog żywienia, działaczka
- Edeltrauda Helios-Rybicka – polska inżynier-chemik, geochemik oraz wykładowca
- Feliks Rybicki – polski kompozytor, dyrygent i pedagog
- Henryk Rybicki – polski piłkarz
- Izabela Rybicka – żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski
- Jacek Rybicki – polski polityk, poseł
- Jan Rybicki – polski tłumacz
- Jerzy Rybicki – polski pięściarz
- Józef Rybicki – polski filolog klasyczny, żołnierz AK
- Józef Rybicki – polski architekt i wykładowca akademicki
- Kazimierz Rybicki – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
- Krystyna Rybicka – polska parazytolog i histochemik
- Ludwika Dobrzyńska-Rybicka – polska filozof
- Magdalena Rybicka – polska filolog, działaczka opozycji
- Marian Rybicki – polski prawnik, prokurator generalny, minister
- Mirosław Rybicki – polski przedsiębiorca
- Natalia Rybicka – polska aktorka teatralna
- Paweł Rybicki – polski socjolog
- Robert Rybicki – polski poeta
- Sławomir Rybicki – polski prawnik, polityk, poseł
- Stanisław Teofil Rybicki – polski lekarz, działacz społeczny
- Stanisław Rybicki – polski inżynier komunikacji, działacz społeczny i gospodarczy
- Stanisław Rybicki – prezydent Częstochowy
- Wojciech Rybicki – polski kompozytor, pianista
- Zygmunt Rybicki – polski prawnik, rektor UW

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybieniecki

przymiotnik od: Rybienko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybienko

wieś w Polsce

Rybienko (kaszb. Rëbienkò lub też Rëbinkò, niem. Althammer) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Gniewino. Miejscowość jest częścią składową sołectwa Rybno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybieński

przymiotnik od: Rybno

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Rybna, związany z Rybnem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybik

owad z rzędu szczeciogonków, szkodnik prowadzący wyłącznie nocny tryb życia (pospolity w domach)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybin

Rybin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Granicznej I linii „Rybin”.

Zobacz też: Rybina, Rybiny

#### Źródła:

Wikipedia

# Rybińsk

miasto w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, port nad Wołgą;

Rybińsk (ros. Рыбинск) – miasto w środkowej części Rosji, w obwodzie jarosławskim, port nad Wołgą, w pobliżu Zbiornika Rybińskiego. Około 184,6 tys. mieszkańców (2020). W latach 1984–1989 nosiło oficjalnie nazwę „Andropow”, na cześć sekretarza generalnego KPZR Jurija Andropowa. W pobliżu miasta znajduje się port lotniczy Starosielje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybiński

przymiotnik od: Rybin, Rybina, Rybiny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rybińskiem, dotyczący Rybińska

osoby

- Andrzej Rybiński (ur. 1949) – polski piosenkarz
- Antoni Rybiński urzędnik Rzeczypospolitej Obojga Narodów
- Czesław Rybiński (1872–1928) – generał
- Jakub Zygmunt Rybiński (zm. 1725) – generał
- Jacek Józef Rybiński (1701–1782) – cysters, ostatni opat klasztoru w Oliwie
- Jan Rybiński (zm. po 1608) – polski poeta renesansowy
- Jerzy Rybiński (ur. 1945) – polski wokalista
- Jerzy Rybiński (1921–2014) – polski działacz i dziennikarz sportowy
- Józef Rybiński (1912–1986) – pisarz, dziennikarz
- Józef Ignacy Rybiński (1745–1806) – kanonik krakowski
- Kazimierz Rybiński (zm. 1787) – kasztelan kruszwicki
- Kazimierz Andrzej Rybiński (1924-2011) – polski lekarz
- Krzysztof Rybiński (ur. 1967) – ekonomista
- Longin Rybiński (ur. 1954) – polski matematyk
- Maciej Rybiński (ujednoznacznienie)
- Marek Rybiński (1977–2011) – misjonarz
- Michał Rybiński (1844–1905) – polski przyrodnik
- Radosław Rybiński (ur. 1967) – dziennikarz i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybitol

organiczny związek chemiczny, składnik witaminy B2 (ryboflawiny)

Rybitol – organiczny związek chemiczny, pięciowęglowy alkohol wielowodorotlenowy (cukrol). Jest składnikiem witaminy B2 (ryboflawiny), FAD i FMN.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybitw

ptak wodny z rodziny rybitw, żywiący się głównie małymi rybami

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. rybak

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od rybitwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybitwa

ptak wodny z rodziny rybitw, żywiący się głównie małymi rybami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. przypominający mewę ptak zamieszkujący brzegi zbiorników wodnych;

(1.2) daw. rybołówstwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. rybak

- gatunki ptaków z rodziny rybitw (Sternidae), na terenie Polski występują:
  - rybitwa białoczelna
  - rybitwa białoskrzydła
  - rybitwa białowąsa
  - rybitwa czarna
  - rybitwa czubata
  - rybitwa krótkodzioba
  - rybitwa popielata
  - rybitwa rzeczna (rybitwa zwyczajna)
  - rybitwa różowa
  - rybitwa wielkodzioba
- okręty polskie
  - ORP "Rybitwa"

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybka

mała ryba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w gminie Galewice;

- Rybka – wieś w Polsce
- Rybka – komputerowy program szachowy
- rybka – mina, używana przez Polską Marynarkę Wojenną przed II wojną światową

Występowanie tekstu hasła z wyrażeniem "rybka" lub "Rybka" w tytule

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybko

mała ryba

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybkowski

nazwisko

- Jan Rybkowski (1912–1987), polski reżyser i scenarzysta.
- Tadeusz Rybkowski (1848–1926), polski malarz i ilustrator.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybnica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Mołdawii, w Naddniestrzu, nad Dniestrem;

(1.2) geogr. hydron. rzeka w obwodzie iwanofrankowskim Ukrainy, prawy dopływ Prutu;

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Rybnica – dzielnica Włocławka
- Rybnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Stara Kamienica
- Rybnica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Rybnica – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Susiec
- Rybnica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
- Rybnica – gajówka w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Recz

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybnicki

przymiotnik od: Rybnik

przymiotnik

(1.1) związany z Rybnikiem, dotyczący Rybnika

(1.2) związany z Rybnicą, dotyczący Rybnicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybniczanin

mieszkaniec Rybnika

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rybnika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybniczanka

mieszkanka Rybnika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rybnika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybnik

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na prawach powiatu, położone w południowej Polsce;

Rybnik – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Górnym Śląsku na Płaskowyżu Rybnickim, nad rzekami Rudą i Nacyną. Jest siedzibą władz powiatu rybnickiego, a także największym miastem aglomeracji rybnicko-jastrzębskiej i Rybnickiego Okręgu Węglowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybno

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. część Gdańska;
3. osiedle w Wilkanowie;
4. jezioro w Polsce;
5. wieś na Ukrainie

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 17, w tym 14 podstawowych

- Rybno – przysiółek wsi Mściwojów w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Mściwojów
- Rybno – osada w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Nowa Ruda
- Rybno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
- Rybno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Warlubie
- Rybno – część wsi Toruń w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec Fabryczny
- Rybno – osada w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Świdnica
- Rybno – część wsi Dobrzenica w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Prażmów
- Rybno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Rybno
- Rybno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
- Rybno – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża
- Rybno – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Gniewino
- Rybno – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck
- Rybno – osada leśna w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Kłobuck
- Rybno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Rybno
- Rybno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity
- Rybno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz
- Rybno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. zasobność zbiornika lub cieku w ryby

#### Źródła:

Wiktionary

# Rybny

1. taki, który otrzymuje się z ryb lub z dodatkiem ryb, np. sałatka rybna; rybi;
2. związany z hodowlą, połowem i przetwórstwem ryb, np. sklep rybny;
3. książkowo: zasobny, obfitujący w ryby np. rzeki rybne

przymiotnik

(1.1) związany z hodowlą ryb, połowem i handlem nimi

(1.2) kulin. spoż. otrzymywany z ryb, przyrządzany z ryb lub z ich dodatkiem

(1.3) książk. obfitujący w ryby, pełen ryb, rybodajny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybociąg

w rybołówstwie: rurociąg do przesyłania na odległość cieczy wraz z rybami

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybocice

Rybocice (niem. Reipzig) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Słubice.

Przez wieś przepływa rzeka Ilanka w swoim dolnym biegu. W pobliżu wsi znajduje się przystanek kolejowy na zlikwidowanej linii kolejowej nr 386. Rybocice położone są przy drodze lokalnej Słubice – Urad.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rybodajny

obfitujący w ryby; dostarczający ryb

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryboflawina

należący do witamin grupy B żółty, rozpuszczalny w wodzie barwnik, wchodzący w skład wielu enzymów, niezbędny do prawidłowego wzrostu i rozwoju ludzi i zwierząt; witamina B2; laktoflawina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. witamina z grupy B;

Witamina B2 (E101, ryboflawina, łac. riboflavinum) – organiczny związek chemiczny, połączenie rybitolu i flawiny. W organizmie człowieka pełni funkcję witaminy, której niedobór może powodować zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego oraz stany zapalne błon śluzowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybojad

pogardliwie: osoba jadająca ryby; rybożerca

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybojaszczur

morski gad kopalny z okresu mezozoicznego, charakteryzujący się długim, uzębionym pyskiem; ichtiozaur, ichtiozaurus

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybojaszczury

morski gad kopalny z okresu mezozoicznego, charakteryzujący się długim, uzębionym pyskiem; ichtiozaur, ichtiozaurus

Ichtiozaury (Ichthyosauria, od gr. ichtio – ryba + sauros – jaszczur) – rząd gadów morskich, które pojawiły się we wczesnym triasie, a największe zróżnicowanie osiągnęły od środkowego triasu do środkowej jury. We wczesnej kredzie zaczęły ustępować miejsca plezjozaurom, a od cenomanu także i mozazaurom, by ostatecznie wymrzeć na początku późnej kredy, pod koniec cenomanu, ok. 27 mln lat przed wielkim wymieraniem kredowym. Były jednymi z najpowszechniejszych wśród wyższych kręgowców morskich. W erze mezozoicznej wiele z nich zajmowało niszę ekologiczną, którą obecnie zajmują delfiny. Miały podobny do nich pociskowaty kształt, przednie kończyny przekształcone w płetwy i ogon zakończony dużą pionową płetwą napędową w kształcie półksiężyca, podobnie jak tuńczyki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybojeż

tropikalna ryba morska z rzędu najeżkokształtnych; jeżoryb; jeżówka; najeżka; diodon

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybonukleaza

enzym biorący udział w rozkładzie cząsteczek kwasu rybonukleinowego na mniejsze fragmenty

Rybonukleazy, RN-azy – enzymy, z klasy hydrolaz (podklasa nukleazy), dzielące cząsteczki RNA na krótsze łańcuchy lub pojedyncze nukleotydy przez hydrolizę wiązań fosfodiestrowych. Należą do enzymów trawiennych pochodzenia trzustkowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybonukleotyd

podstawowa jednostka budulcowa kwasu nukleinowego (RNA)

Rybonukleotydy – podstawowa jednostka budulcowa (monomer) kwasu nukleinowego, który nosi nazwę – kwas rybonukleinowy, w skrócie RNA.

Rybonukleotyd jest zbudowany z zasady azotowej (adeniny, guaniny, cytozyny lub uracylu), cząsteczki pięciowęglowego cukru (rybozy) oraz nieorganicznej reszty kwasu fosforowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryboradka

ryboradka dziewica - gatunek jętki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybosom

kulista struktura występująca w obrębie komórki, odgrywająca kluczową rolę w procesie syntezy białek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mikrobiol. organellum zbudowane z kwasu rybonukleinowego i białek, służące do produkcji białek w procesie translacji;

Rybosom – kompleks białek z kwasami nukleinowymi służący do produkcji białek w procesie translacji. Rybosomy zbudowane są z rRNA i białek. Katalityczna aktywność rybosomu związana jest właśnie z zawartym w nim rRNA, natomiast białka budują strukturę rybosomu i działają jako kofaktory zwiększające wydajność translacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybotycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rybotyczami, dotyczący Rybotycz

#### Źródła:

Wiktionary

# Rybotycze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w gminie Fredropol;

Rybotycze – wieś (dawniej miasto) w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Fredropol.

Rybotycze uzyskały lokację miejską przed 1494 rokiem, zdegradowane w 1918 roku.

Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Rybotycze. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim.

Administracyjnie wieś jest sołectwem razem z Kopysnem i Posadą Rybotycką.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybować

środowiskowo: łowić ryby, wędkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Ryboza

cukier prosty, składnik m.in. kwasów rybonukleinowych, nukleotydów, witaminy B12

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybożer

rodzaj ptaka z rodziny jastrzębiowatych

Żeneta rybożerna, rybożer (Genetta piscivora) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny Genettinae w obrębie rodziny wiwerowatych (Viverridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybożerca

pogardliwie: osoba jadająca ryby; rybojad

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybożerność

→ rybożerny

Patrz:rybożerny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybożerny

żywiący się rybami

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryboznawca

specjalista w dziedzinie nauki o rybach; ichtiolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryboznawczy

związany z wiedzą o rybach, hodowli ryb; ichtiologiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryboznawstwo

wiedza o rybach, o hodowli ryb; ichtiologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Rybozym

cząsteczka kwasu rybonukleinowego o właściwościach podobnych do enzymów białkowych

Rybozymy – substancje zbudowane z kwasu rybonukleinowego (RNA) zdolne do katalizowania pewnych reakcji chemicznych. Spełniają zatem funkcje analogiczne do enzymów białkowych.

Rybozymy występują u wszystkich organizmów, przede wszystkim w mechanizmie syntezy białek oraz przemian kwasów nukleinowych. Transferaza peptydylowa – enzym wchodzący w skład rybosomów, który tworzy wiązania peptydowe, jest rybozymem (rRNA). Inną ważną funkcją rybozymów snRNA jest wycinanie intronów ze świeżo zsyntetyzowanego mRNA. Niektóre rybonukleazy także są rybozymami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybołów

duży, rybożerny orzeł żyjący nad zbiornikami wodnymi i na wybrzeżach morskich

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Pandion haliaetus|ref=tak., ptak drapieżny rybożerny średniego rozmiaru;

Rybołów (Pandion haliaetus) – gatunek dużego, przeważnie wędrownego ptaka drapieżnego z monotypowej rodziny rybołowów (Pandionidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybołówczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rybołówstwem, dotyczący rybołówstwa, połowu ryb

#### Źródła:

Wiktionary

# Rybołówstwo

gałąź gospodarki obejmująca pozyskiwanie ryb oraz innych zwierząt z mórz, jezior i rzek w celach konsumpcyjnych i przetwórczych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gałąź gospodarki obejmująca łowienie i hodowlę ryb;

(1.2) daw. prawo do odławiania ryb w danym stawie lub rzece

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rybski

nazwisko

- Andrzej Rybski (ujednoznacznienie)
- Bogusław Rybski (1922–2007) – harcmistrz
- Henryk Rybski (1917–1997) – polski działacz społeczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybsko

zgrubienie od: ryba

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od ryba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rybuloza

węglowodan (monosacharyd) składający się z 5 atomów węgla (pentoza)

Rybuloza – organiczny związek chemiczny, ketopentoza – cukier prosty zawierający pięć atomów węgla i ketonową grupę funkcyjną, o wzorze sumarycznym C5H10O5. Posiada dwa enancjomery – D-rybulozę (D-erytropentuloza) i L-rybulozę (L-erytropentuloza). D-Rybuloza jest diastereoizomerem D-ksylulozy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rybus

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryby

przedstawiciel gromady obejmującej około 20 tys. gatunków zmiennocieplnych kręgowców wodnych, przystosowanych do życia w wodzie (m.in. oddychanie skrzelami, kończyny w postaci płetw)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór nieba północnego, w Polsce widoczny jesienią;

(1.2) astr. astrol. dwunasty znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 20 (21) lutego do 20 marca;

forma rzeczownika.

(2.1) pot. osoby urodzone pod znakiem Ryb (1.2); lm. od: Ryba

Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych, pierwotnie wodnych kręgowców, oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowce krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).

Ryby stanowią najliczniejszą i najbardziej zróżnicowaną grupę współcześnie żyjących kręgowców (ponad połowę). Różnią się od siebie pod względem budowy zewnętrznej i wewnętrznej, ubarwienia oraz przystosowania do warunków środowiska. Ponad 32 tysiące współcześnie żyjących gatunków opisano naukowo, a co roku naukowcy opisują 100–150 nowych gatunków morskich i nieco więcej słodkowodnych. Szacuje się, że nie odkryto jeszcze co najmniej 5000 gatunków, głównie ryb głębinowych ze strefy klimatu tropikalnego. W Polsce występuje około 120 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryć

1. robić doły w ziemi; kopać, rozkopywać, przekopywać, grzebać;
2. wyrzynać na płycie, kamieniu itp. ornamenty, rysunki, napisy; żłobić, rzeźbić;
3. potocznie:
a) uczyć się czegoś; kuć, zakuwać;
b) robić coś długo, mozolnie;
c) śmiać się; chichrać się, ryć się;
d) przeszukiwać, rewidować;
4. ryć się:
a) zagłębiać się, zagrzebywać się;
b) potocznie: śmiać się; chichrać się, ryć

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kopać, robić doły w ziemi

(1.2) wyrzynać coś w płycie, kamieniu, drewnie, metalu

(1.3) środ. uczyć się

czasownik zwrotny niedokonany ryć się

(2.1) środ. uczyć się

(2.2) pot. wpychać się, przepychać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryc.

skrót od: rycina

skrót

(1.1) = rycina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rycak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rycerka

potocznie: kobieta waleczna, mająca cechy rycerza

- Rycerka – potok, dopływ Soły
- Rycerka Dolna – wieś w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Rajcza
- Rycerka Górna – wieś w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Rajcza
- Rycerka – przystanek kolejowy w Rycerce Dolnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rycerski

1. dotyczący rycerza lub rycerstwa;
2. właściwy rycerzowi; mężny, bohaterski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rycerzem i rycerstwem

przymiotnik jakościowy

(2.1) zachowujący się w sposób przypisywany średniowiecznemu rycerstwu

(2.2) świadczący o rycerstwie, rycerskości

Rycerski, Rycerski Potok – potok, dopływ Rycerki. Powstaje z połączenia potoku Śrubita z potokiem Racza uznawanym za górny bieg Rycerskiego. Połączenie potoków Racza i Śrubita następuje na wysokości około 716 m w lesie, u wschodnich podnóży szczytu Obłaz. Od tego miejsca potok Rycerski spływa w kierunku północnym, przez jakiś czas jeszcze przez las, później przez zabudowane tereny miejscowości Rycerka Górna. Po przyjęciu swojego największego dopływu – lewobrzeżnego potoku Radecki zmienia kierunek na północno-wschodni i w sąsiedniej miejscowości Rycerka Górna uchodzi do potoku Rycerka jako jego największy dopływ (lewy). Następuje to na wysokości około 550 m, w miejscu o współrzędnych 49°28′40″N 19°03′39″E.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rycerskość

→ rycerski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co/kto rycerskie/rycerski

Patrz:rycerski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rycerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. w średniowieczu: warstwa społeczna, która stanowiłą elitę społeczeństwa feudalnego i jego siłę zbrojną;

(1.2) hist. rycerze zgromadzeni pod czyjąś komendą, na polu walki itd.

Rycerstwo – stan społeczny złożony z konnych wojowników istniejący w feudalnej Europie w okresie pełnego i późnego średniowiecza. W zamian za nadania ziemskie rycerstwo przyjmowało na siebie obowiązek służby pod rozkazami seniora, wytworzyło również swoisty styl życia, ceremoniał i etykę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rycerz

dobrze uzbrojony i szlachetnie urodzony żołnierz walczący w czasach średniowiecza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek uprzywilejowanego stanu żołnierskiego; zwykle stawał do walki jako jeździec;

(1.2) przen. tytuł nadawany członkom niektórych stowarzyszeń lub zakonów

(1.3) przen. o mężczyźnie pełnym galanterii w stosunku do kobiet

Rycerstwo – stan społeczny złożony z konnych wojowników istniejący w feudalnej Europie w okresie pełnego i późnego średniowiecza. W zamian za nadania ziemskie rycerstwo przyjmowało na siebie obowiązek służby pod rozkazami seniora, wytworzyło również swoisty styl życia, ceremoniał i etykę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rycerzewko

2 miejscowości w Polsce:

- Rycerzewko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Pakość
- Rycerzewko – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Świdwin

#### Źródła:

Wikipedia

# Rycerzyk

zdrobnienie od: rycerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od rycerz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) mikol. nazwa systematyczna|Tricholomopsis|Singer., rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

(2.2) mikol. grzyb z rodzaju rycerzyków (2.1)

Tricholomopsis Singer (rycerzyk) – rodzaj grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rycharski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychcik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rycheza

żona Mieszka II Lamberta, królowa polska

- Rycheza (imię)
- Rycheza Lotaryńska − królowa Polski, żona Mieszka II
- Ryksa szwedzka zwana Rychezą − księżna wielkopolska, żona Przemysła II

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychlej

stopień wyższy od przysłówka: rychło

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychlejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rychły

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychlewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Krystyna Karwicka-Rychlewicz – polska dziennikarka, działaczka społeczna
- Wojciech Rychlewicz – polski dyplomata, urzędnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychlewski

nazwisko

- Janusz Rychlewski (1915-1987) – polski prozaik, dramaturg i publicysta, podporucznik WP
- Eugenia Rychlewska znana jako Halina Głuszkówna (1923-2012) – polska aktorka
- Eugeniusz Rychlewski (ur. 1926) – polski profesor nauk ekonomicznych, stryj prof. Jacka Rychlewskiego
- Jan Rychlewski (1934-2011) – polski profesor nauk technicznych, kierownik przygotowań merytorycznych lotu kosmicznego Mirosława Hermaszewskiego
- Jacek Rychlewski (1947-2003) – polski chemik i matematyk, profesor UAM
- Tadeusz Rychlewski – polski profesor nauk medycznych, rektor AWF w Poznaniu (2002-2008)
- Urszula Rychlewska – polska chemiczka, profesor UAM, żona prof. Jacka Rychlewskiego
- Ludwika Rychlewska (zm. 2010) – polska filolog klasyczna, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychlicki

przymiotnik od: Rychliki

- Rychlicki – polskie nazwisko

Osoby noszące nazwisko Rychlicki:

- Czesław Rychlicki (1939–2022) – polski duchowny katolicki, teolog, profesor nauk teologicznych;
- Florian Rychlicki (1910–1988) – polski architekt;
- Gerhard Rychlicki (ur. 1944) – polski chemik, profesor chemii fizycznej, adsorpcji i katalizy;
- Jacek Rychlicki (ur. 1962) – polski siatkarz, reprezentant Polski, wicemistrz Europy (1983);
- Kamil Rychlicki (ur. 1996) – luksemburski siatkarz pochodzenia polskiego;
- Michał Rychlicki (ujednoznacznienie)
- Mieczysław Rychlicki (1925–2012) – żołnierz Okręgu Lwowskiego Armii Krajowej, po II wojnie światowej – pionier Szczecina;
- Mira Rychlicka (1930–2007) – polska aktorka teatralna;
- Teresa Rychlicka-Kasprzyk ((ur. 1950) – polska siatkarka, mistrzyni i reprezentantka Polski;
- Zbigniew Rychlicki (1922–1989) – polski artysta grafik, ilustrator książek dla dzieci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychlik

bardzo wczesna odmiana owsa

Miejscowości w Polsce:

- Rychlik (niem. Reichen) – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęciński, w gminie Sulęcin
- Rychlik (niem. Karolina) – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Trzcianka
- Rychlik – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Trzcianka
- Rychlik (niem.: Wilde Mann) – górski strumień w Górach Izerskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychliki

bardzo wczesna odmiana owsa

Rychliki (niem. Reichenbach) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Rychliki przy drodze wojewódzkiej nr 527.

Miejscowość jest siedzibą gminy Rychliki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychliwiej

stopień wyższy od przysłówka: rychliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychliwość

→ rychliwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rychliwe; cecha tych, którzy są rychliwi

Patrz:rychliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rychliwy

śpieszący się z jakimiś działaniami; prędki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychnów

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Rychnów – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Rychnów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
- Rychnów – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek

#### Źródła:

Wikipedia

# Rychnowo

2 miejscowości w Polsce:

- Rychnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Świecie nad Osą
- Rychnowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Grunwald

Zobacz też: Rychnowo Żuławskie, Rychnów, Wielkie Rychnowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Rycht

rychtyg, rychtyk;
1. gwarowo:
a) istotnie, rzeczywiście;
b) naprawdę;
2. dawniej:
a) niechybnie, na pewno, ani chybi;
b) dokładnie, porządnie, należycie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychtal

miasto w Polsce

Rychtal (niem. Reichthal) – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie kępińskim; jest siedzibą gminy Rychtal.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychtalanin

mieszkaniec Rychtala (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychtalanka

mieszkanka Rychtala (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychtalski

przymiotnik od: Rychtal

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychter

nazwisko

- Rychter – polski herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Rychter – polski wojskowy
- Tadeusz Rychter – polski malarz i grafik
- Witold Rychter – polski wojskowy, rajdowiec i działacz sportowy
- Zdzisław Rychter – polski aktor, kaskader i literat
- Zenon Rychter – polski inżynier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychtig

partykuła

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. właściwie

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. rzeczywiście

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. naprawdę

#### Źródła:

Wiktionary

# Rychtować

potocznie: przygotowywać, szykować, przyrządzać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot., gw-pl|Poznań. przygotowywać, przyrządzać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rychtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rychtować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rychtyczny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Mazury. właściwy, prawdziwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Rychtyg

rychtyk, rycht;
1. gwarowo:
a) istotnie, rzeczywiście;
b) naprawdę;
2. dawniej:
a) niechybnie, na pewno, ani chybi;
b) dokładnie, porządnie, należycie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychtyk

rychtyg, rycht;
1. gwarowo:
a) istotnie, rzeczywiście;
b) naprawdę;
2. dawniej:
a) niechybnie, na pewno, ani chybi;
b) dokładnie, porządnie, należycie

partykuła

(1.1) poznań. rzeczywiście

(1.2) poznań. akurat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rychu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Ryszard

#### Źródła:

Wiktionary

# Rychwalanin

mieszkaniec Rychwała

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychwalanka

mieszkanka Rychwała

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychwalski

→ Rychwał

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rychwałem, dotyczący Rychwała

Patrz:Rychwał

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rychwał

miasto w Polsce

Rychwał – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie konińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rychwał.

Do 1954 siedziba gminy Dąbroszyn. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. konińskiego.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 2370 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychwałd

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Rychwałd – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
- Rychwałd – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Gilowice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rychło

przysłówek

(1.1) szybko, żwawo

(1.2) niedługo, wkrótce

#### Źródła:

Wiktionary

# Rychłoli

dawniej: przysłówek odprzymiotnikowy "rychło" połączony z partykułą pytającą "-li" (= czy), np. "Nie wiedział, rychłoli skończy pracę w ogródku."

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rychłe; cecha tych, którzy są rychli

#### Źródła:

Wiktionary

# Rychłowice

Rychłowice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

Przez obrzeża wsi przebiega ruchliwa droga krajowa nr 43 łącząca Częstochowę z Wieluniem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rychłowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychłozrost

szybkie zagojenie się, zabliźnienie się rany

#### Źródła:

SJP.pl

# Rychły

mający wkrótce nastąpić

przymiotnik

(1.1) nieodległy w czasie

(1.2) daw. prędki, porywczy, popędliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rycina

1. rysunek, reprodukcja fotografii;
2. odbitka graficzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. druk. ilustracja w książce, dawniej wykonywana ręcznie technikami graficznymi

(1.2) szt. druk. każda odbitka graficzna z matrycy lub płyta wykonywana dowolną techniką np. stalorytu lub miedziorytu;

Rycina – każda odbitka graficzna (z matrycy), np. drzeworyt, miedzioryt, litografia; określenie może być używane w odniesieniu do wszystkich technik (w tym komputerowych), a samo podłoże nie musi być nawet płaskie.

Potocznie: ilustracja, rysunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rycinka

zdrobnienie od: rycina

#### Źródła:

SJP.pl

# Rycki

przymiotnik od: Ryki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rykami, dotyczący Ryk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rycyk

ptak wędrowny z rodziny bekasowatych; szlamik rycyk; szlamnik rycyk

Rycyk, szlamik rycyk, szlamnik rycyk (Limosa limosa) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Bliski zagrożenia wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rycyna

1. potocznie: olej rycynowy - olej z nasion rącznika używany jako środek przeczyszczający;
2. białko o silnych właściwościach toksycznych występujące w nasionach rącznika pospolitego

Rycyna – białko o silnych właściwościach toksycznych pochodzące z rącznika pospolitego (Ricinus communis z rodziny Euphorbiaceae). Wszystkie części rośliny zawierają rycynę, ale największe jej stężenie (od 1 do 5%) występuje w nasionach. Jako substancja białkowa z grupy lektyn nie miesza się z olejami, co umożliwia produkcję nieszkodliwego dla ludzi oleju rycynowego (który nie zawiera rycyny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rycynina

Rycynina – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów. Trujący alkaloid pirydynowy będący pochodną pirydyny. Występuje w nasionach i w młodych roślinach rącznika.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rycynowy

olej rycynowy - olej z nasion rącznika używany jako środek przeczyszczający; rycyna

przymiotnik

(1.1) zrobiony z nasion rącznika, zawierający rycynę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rycynus

1. pospolite określenie olejku rycynowego (środek przeczyszczający);
2. roślina z rodziny wilczomleczowatych, pochodząca z krajów tropikalnych, której nasiona wykorzystywane są do produkcji oleju dla farmacji i przemysłu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryczanin

mieszkaniec Ryk (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryczanka

mieszkanka Ryk (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryczałt

1. ustalona odgórnie suma podatku dochodowego i obrotowego;
2. całkowita suma przeznaczona na określone wydatki, bez podziału na poszczególne pozycje

Ryczałt (śrwniem. ritschart) – należna kwota pieniężna w wysokości ustalonej z góry – bez rozliczania kosztów poszczególnych transakcji, np. zryczałtowana opłata pocztowa – kwota ustalona z góry należna za korzystanie z usług pocztowych, ryczałt podatkowy – uproszczona metoda naliczania podatku, bez ustalania podstawy wymiaru podatku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryczałtem

w ekonomii: płacąc ogólnie, bez rozbicia na poszczególne sumy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryczałtowiec

potocznie: osoba rozliczająca się ryczałtowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryczałtowy

1. dotyczący ryczałtu;
2. dokonywany hurtowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryczeć

1. o zwierzętach: wydawać głośny, doniosły głos, ryk;
2. potocznie: głośno, przeraźliwie krzyczeć, śpiewać; drzeć się, wrzeszczeć;
3. grzmieć, huczeć, rozbrzmiewać;
4. potocznie: głośno śmiać się lub płakać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. ryknąć)

(1.1) o niektórych zwierzętach: wydawać przeciągły i donośny odgłos

(1.2) o ludziach: wydawać donośny głos płacząc, śpiewając lub śmiejąc się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryczek

w gwarze poznańskiej: stołeczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ryczeć.

(1.2) odgłos wydawany przez niektóre zwierzęta

#### Źródła:

Wiktionary

# Ryczka

w gwarze poznańskiej: stołeczek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poznań. stołek, taboret

- Ryczka – część wsi Krasne w Polsce, w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Uścimów
- Ryczka – wieś na Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim
- Ryczka – wieś na Ukrainie, w obwodzie zakarpackim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryczkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryczów

2 miejscowości w Polsce:

- Ryczów – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Spytkowice
- Ryczów – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec

- Ryczów – przystanek kolejowy w woj. małopolskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Ryczywolski

→ Ryczywół

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Ryczywołu, związany z Ryczywołem

Patrz:Ryczywół

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryczywół

1. nazwa kilku miejscowości w Polsce;
2. część miasta Bochnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. wieś i gmina w powiecie obornickim

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest 5, w tym 3 podstawowe

- Ryczywół – część miasta Bochnia
- Ryczywół – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
- Ryczywół – przysiółek wsi Świślina w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów
- Ryczywół – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
- Ryczywół – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rydel

rodzaj łopaty (do kopania ziemi itp.); szpadel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj łopaty

(1.2) gw-pl|Poznań. daszek czapki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryder

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Ryder – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward

Gminy w USA:

- Ryder (ang. Ryder Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ward

Zespoły:

- Ryder – brytyjska grupa muzyczna

Inne:

- Ryder System – przedsiębiorstwo z branży transportowej z siedzibą w Miami (Floryda)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rydlewo

Rydlewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

Wieś duchowna, własność sufraganii gnieźnieńskiej, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kcyńskim województwa kaliskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 236 mieszkańców. Jest siedemnastą co do wielkości miejscowością gminy Żnin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rydlewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydlisko

trzonek, na którym osadzony jest rydel

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydułtowianin

mieszkaniec Rydułtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydułtowianka

mieszkanka Rydułtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydułtowski

przymiotnik od: Rydułtowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rydułtowami, dotyczący Rydułtów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rydułtowy

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie śląskim;

Rydułtowy (niem. Rydultau) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim.

Według danych pochodzących z 31 grudnia 2023 r. miasto miało 20 168 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rydwan

dwukołowy wóz bojowy zaprzężony w dwa lub cztery konie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dwukołowy wóz bojowy zaprzężony w dwa lub cztery konie

(1.2) daw. prosty wóz kryty

(1.3) daw. okazały, duży pojazd

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rydygier

nazwisko

- Fiodor Rydygier – rosyjski generał
- Ludwik Rydygier – polski lekarz i generał

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rydykiul

dawniej:
a) ozdobna torebka damska
b) woreczek na przybory do szycia, haftowania itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydz

grzyb z rodzaju mleczajów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. mikol. grzyb jadalny z gatunku nazwa systematyczna|Lactarius deliciosus|ref=tak., mleczaj rydz, z koncentrycznymi pasami na kapeluszu;

(1.2) daw. bot. roln. roślina oleista z gatunku nazwa systematyczna|Camelina sativa|(L.) Crantz|ref=tak., lnicznik siewny

- Mleczaj rydz – grzyb jadalny
- Lnicznik siewny – roślina oleista zwyczajowo zwana także rydz

Osoby o nazwisku Rydz:

- Aneta Rydz
- Małgorzata Rydz
- Edward Śmigły-Rydz
- Wojciech Rydz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rydz-Śmigły

Edward Rydz-Śmigły (1886-1941) - polityk

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydzewo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 7

- Rydzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Rydzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Sierpc
- Rydzewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Rajgród
- Rydzewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Miastkowo
- Rydzewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
- Rydzewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Miłki
- Rydzewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie

#### Źródła:

Wikipedia

# Rydzewski

nazwisko

- Rydzewski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku nazwisko to nosiło 4054 polskich obywateli.

Osoby noszące nazwisko Rydzewski / Rydzewska:

- Bogdan Rydzewski – polski otorynolaryngolog i nauczyciel akademicki
- Bronisław Rydzewski – polski geolog
- Czesław Rydzewski – polski duchowny rzymskokatolicki
- Franciszek Bay-Rydzewski – polski aktor
- Grażyna Rydzewska – polska lekarka
- Henryk Rydzewski – polski aktor teatralny i filmowy
- Grażyna Rydzewska – polska lekarka
- Henryk Rydzewski – polski aktor teatralny i filmowy
- Jacek Rydzewski – polski archeolog
- Jaga Rydzewska – polska tłumaczka i pisarka
- Lech Rydzewski – polski porucznik
- Marcin Bay-Rydzewski – polski aktor teatralny i filmowy
- Maria Rydzewska – polska pianistka, kameralistka, nauczyciel akademicki
- Nina Rydzewska – polska poetka i powieściopisarka
- Ryszard Rydzewski – polski reżyser
- Tadeusz Rydzewski – polski hodowca roślin uprawnych
- Władysław Rydzewski – polski zoolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rydzkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydzowisko

miejsce, w którym rosną rydze

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydzowy

→ rydz

Patrz:rydz

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydzyk

mały rydz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. pot. niewielki, młody rydz

Tadeusz Rydzyk CSsR (ur. 3 maja 1945 w Olkuszu) – polski duchowny rzymskokatolicki, redemptorysta, doktor nauk teologicznych, nauczyciel akademicki.

Założyciel i dyrektor rozgłośni radiowej Radio Maryja oraz Telewizji Trwam, współzałożyciel i prezes zarządu Fundacji Lux Veritatis oraz założyciel i były rektor Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu, w której jest przewodniczącym Rady Naukowej i wykładowcą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rydzyna

miasto w Polsce

Rydzyna (niem. Reisen) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rydzyna. Położone na Wysoczyźnie Leszczyńskiej, około 8 km od Leszna, przy drodze Poznań-Wrocław, nad Kopanicą. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego.

Według danych z 31 marca 2011 miasto liczyło 2653 mieszkańców.

Rydzyna uzyskała lokację miejską przed 1407 rokiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rydzynianin

mieszkaniec Rydzyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydzynianka

mieszkanka Rydzyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rydzyński

przymiotnik od: Rydzyna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rydzyną, dotyczący Rydzyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryfa

1. młodzieżowo: wpadka, gafa;
2. w gwarze poznańskiej: beksa (kobieta);
3. dawniej, dziś gwarowo: kobieta głupia, niezaradna; cymbałka, tumanka;
4. gwarowo: żelazna skuwka

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryfampicyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. półsyntetyczny antybiotyk stosowany w leczeniu zakażeń m.in. prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu;

Ryfampicyna, rifampicyna (INN: rifampicin; skrót: RMP; ATC: J04 AB02) – półsyntetyczny antybiotyk ansamycynowy o działaniu bakteriobójczym, stosowany w leczeniu zakażeń wrażliwymi drobnoustrojami, w tym: prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryfej

w geologii: często używana nazwa górnego proterozoiku

Ryfej – jednostka stratygraficzna wydzielana w przeszłości jako system w obrębie górnego proteozoiku, pomiędzy wendem a środkowym proteozoikiem (675–1650 mln lat temu). Obecnie jednostka historyczna, nieużywana we współczesnej oficjalnej stratygrafii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryfka

zdrobnienie od: Rebeka (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma imienia Rebeka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryfla

rodzaj skrobaka używany przez grawerów i rzeźbiarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryflować

obrabiać powierzchnię przedmiotów tak, aby nadać im szorstkość

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryft

wąski, długi i głęboki rów tektoniczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. rów tektoniczny o znacznej długości i głębokości;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryftowy

dotyczący ryftu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ryftem, dotyczący ryftu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryg

górnicza maszyna do wykonywania wierceń

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryga

1. przestarzale: szablon w grube linie lub kratkę podkładany pod czystą kartkę w celu równego pisania; liniuszek;
2. w tradycyjnej technice drukarskiej: materiał zecerski używany w celu rozdzielania łamów lub uzyskania większego odstępu między wierszami

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Łotwy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rygiel

1. metalowa zasuwa wsuwana do specjalnego otworu w celu zamknięcia czegoś;
2. poprzeczne wzniesienie zamykające dolinę rzeczną, lodowcową;
3. element mechanizmu blokującego ruch innych części urządzeń;
4. pozioma belka używana w budownictwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rodzaj mechanizmu zamykającego, metalowy pręt lub sztabka wsuwane do odpowiedniego otworu lub skobla

(1.2) techn. przesuwny element blokujący ruch innych części mechanizmu lub maszyny

(1.3) bud. pręt konstrukcyjny poziomy albo pochyły, który łączy słupy drewnianego szkieletu budowlanego lub belka dzieląca szkielet ściany na mniejsze części czy też wydzielająca w niej otwory okienne albo drzwiowe

(1.4) geol. wał odgradzający kocioł polodowcowy od niższego piętra doliny lub odseparowujący jeziora

Rygiel – w budownictwie, przeważnie poziomy element konstrukcyjny, belka rozpięta pomiędzy dwoma słupami. W budownictwie drewnianym określany również jako rozwora.

Współcześnie nazywa się tak przede wszystkim belki o konstrukcji żelbetowej lub stalowej, wykorzystywane w konstrukcji szkieletowej budynków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rygielek

zdrobnienie od: rygiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Rygielski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rygier

- Edmund Rygier − polski aktor i reżyser
- Jerzy Rygier − polski aktor i reżyser teatralny i filmowy
- Leon Rygier − polski poeta, prozaik, publicysta i nauczyciel
- Teodor Rygier − polski rzeźbiarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Ryglewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryglice

miasto w Polsce

Ryglice – miasto w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ryglice. Położone około 20 km na południowy wschód od Tarnowa, w pobliżu Tuchowa. Prawa miejskie posiadało w latach 1824–1934 i od 2001 r.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 2673 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryglicki

przymiotnik od: Ryglice

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ryglicami, dotyczący Ryglic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rygliczanin

mieszkaniec Ryglic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rygliczanka

mieszkanka Ryglic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryglować

zamykać coś na rygiel (metalowa zasuwa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryglowy

→ rygiel

Patrz:rygiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Rygobert

imię męskie

Rygobert – imię męskie pochodzenia germańskiego, oznaczające "bogato błyszczący". Patronem tego imienia jest św. Rygobert, arcybiskup Reims (VIII wiek).

Rygobert imieniny obchodzi 4 stycznia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rygor

ustalony porządek zmuszający do zachowania ściśle określonych przepisów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ustalony porządek zmuszający do zachowania ściśle określonych przepisów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rygorowy

→ rygor

Patrz:rygor

#### Źródła:

SJP.pl

# Rygorozum

dawne określenie egzaminu, do którego przystępuje ubiegający się o stopień naukowy doktora; rigorosum

Rigorosum, rygorozum (od łac. rigorosus – surowy) – dawna nazwa ustnego egzaminu doktorskiego.

W odróżnieniu od disputatio – dyskusji na temat samej pracy – rigorosum obejmuje tematy z innych dziedzin i wraz z dysertacją (częścią pisemną) wchodzi w skład wymagań dla uzyskania tytułu doktora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rygorysta

człowiek trzymający się ściśle przepisów; formalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Rygorystka

→ rygorysta

Patrz:rygorysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rygorystycznie

przysłówek

(1.1) w sposób rygorystyczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Rygorystyczniej

stopień wyższy od przysłówka: rygorystycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rygorystyczny

trzymający się ściśle przepisów

przymiotnik

(1.1) przestrzegający przepisów w sposób bezwzględny

(1.2) oczekujący ścisłego przestrzegania zasad

(1.3) oparty na rygorze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rygoryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ścisłe przestrzeganie zasad

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryguła

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Ryguła – polski sztangista
- Piotr Ryguła – rzymskokatolicki ksiądz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rygweda

jedna z czterech Wed, zbiór hymnów powstały prawdopodobnie w latach 1500-1200 p.n.e.; Rigweda

Rygweda (sanskryt ऋग्वेद, trl. ṛgveda, ang. Rigveda) – jedna z sanhit (zbiorów) wchodząca w skład wed, najstarszy zabytek literacki indoaryjski, niejednolity treściowo i chronologicznie.

W roku 2007 wpisana na listę UNESCO Pamięć Świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryj

1. u zwierząt przedłużenie pyska
2. pospolicie: twarz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zool. wydłużona szczęka u zwierząt

(1.2) posp. twarz

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. → zob. ryć.

Ryj – potok, lewobrzeżny dopływ Wisłoki o długości 7,99 km i powierzchni zlewni 16,12 km².

Potok płynie w Beskidzie Niskim. Jego źródła znajdują się na wysokości 620 m n.p.m., na zachód od szczytu Kolanin. Początkowo płynie w kierunku północno-wschodnim, przez obszar porośnięty lasem, następnie skręca na wschód i przepływa przez wsie: Jaworze i Desznicę. Uchodzi do Wisłoki w Kątach poniżej mostu na Wisłoce (droga wojewódzka nr 992). Przewaga dopływów prawobrzeżnych nad lewobrzeżnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryjec

1. rzadko: określenie zwierzęcia ryjącego;
2. pogardliwie: kujon

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjek

mały ryj u zwierząt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. od: ryj

(1.2) pot. żart. buzia

(1.3) ent. narząd służący owadom do pobierania pokarmu

(1.4) zool. nazwa kilku wymarłych ssaków owadożernych z rzędu owadożerów

- ryjek – rodzaj wymarłych ssaków z monotypowej rodziny ryjkowatych
- ryjek (rostrum) – pojęcie z anatomii zwierząt
- Ryjek – postać z serii książek i komiksów Tove Jansson o Muminkach i serialu animowanego z cyklu Muminki
- Rybnicka Jesień Kabaretowa „Ryjek” – festiwal grup kabaretowych organizowany przez Fundację Elektrowni Rybnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryjewo

wieś w Polsce

Ryjewo (niem. Rehhof, dawniej Zieglershuben) – wieś w północnej Polsce w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo, której jest siedzibą. Położona na prawym brzegu Wisły, w północnej części Niziny Kwidzyńskiej, ok. 10 km na północ od Kwidzyna, na trasie linii kolejowej Malbork-Kwidzyn-Grudziądz (stacja Ryjewo) i przy skrzyżowaniu dróg wojewódzkich nr 525 i 607.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjewski

przymiotnik od: Ryjewo

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjkogłów

przedstawiciel typu małych, drapieżnych bezkręgowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjkogłowy

typ małych, drapieżnych bezkręgowców; szczotkoryjce, ryjokrętki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjkonos

gatunek nietoperza

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Craseonycteris thonglongyai|J. Edwards Hill|ref=tak., gatunek nietoperza występujący w Tajlandii i Birmie

(1.2) zool. nazwa systematyczna|Macroscelides proboscideus|G. Shaw|ref=tak., gatunek małego ssaka z rodziny ryjkonosowatych występującego w południowej Afryce

Ryjkonos (Macroscelides) – rodzaj ssaków z podrodziny Macroscelidinae w obrębie rodziny ryjkonosowatych (Macroscelididae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryjkonosowate

o cechach ryjkonosowatych (rodzina ssaków)

Ryjkonosowate, ryjkonosy, długouszki, ryjoskoczkowate, ryjoskoczki (Macroscelididae) – jedyna występująca współcześnie rodzina ssaków w obrębie rzędu ryjkonosowych (Macroscelidea).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjkonosowaty

o cechach ryjkonosowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjkonosowe

o cechach ryjkonosowych (rząd ssaków)

Ryjkonosowe (Macroscelidea) – rząd niewielkich, naziemnych ssaków łożyskowych z podgromady żyworodnych i grupy afroterów. Mimo bliższego pokrewieństwa ze słoniami niż z ryjówkowatymi wyglądem przypominają te drugie. Ich pozycję systematyczną odkryto dopiero w latach 90. XX wieku. Zwierzęta te pozostają słabo poznane. Zalicza się tu kilkanaście gatunków spotykanych na rozległych obszarach w Afryce. Żywią się głównie owadami, zwłaszcza mrówkami i termitami, uzupełniając dietę pokarmem roślinnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjkonosowy

o cechach ryjkonosowych (rząd ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjkowaty

przypominający kształtem ryjek, podobny do ryjka

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjkowce

nadrodzina kosmopolitycznych owadów roślinożernych z rzędu chrząszczy

Ryjkowce (Curculionoidea) – nadrodzina owadów z rzędu chrząszczy, podrzędu wielożernych i serii (infrarzędu) Cucujiformia. Liczy ponad 62 tysiące opisanych gatunków. Chrząszcze te żerują na różnych gatunkach roślin, przechodząc rozwój wewnątrz tkanek roślinnych. Larwy pędrakowate. Charakterystyczny dla dorosłych jest przód głowy wyciągnięty w ryjek, który może być jednak bardzo krótki. Czułki zakończone są buławką. Znane od triasu lub jury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjkowcowate

rodzina kosmopolitycznych owadów z rzędu chrząszczy, roślinożernych, o głowie wyciągniętej w ryjek; należą do niej między innymi: wołek zbożowiec, smolik, słonik, kwieciak; ryjkowce

Ryjkowcowate, słoniki (Curculionidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i nadrodziny ryjkowców. W zapisie kopalnym znane od aptu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjkowcowaty

o cechach ryjkowcowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjkowiec

chrząszcz, przedstawiciel kosmopolitycznych owadów z rodziny ryjkowcowatych, o głowie wyciągniętej w ryjek

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjogłowe

rząd gadów o prymitywnej budowie; sfenodonty, rynchocefale

Sfenodonty, gady ryjogłowe (Sphenodontia) – rząd gadów z nadrzędu lepidozaurów, o prymitywnej budowie, w większości wymarłych (rozkwit przeżyły w erze mezozoicznej). Są grupą siostrzaną łuskonośnych (jaszczurek, amfisben i węży).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjogłowy

gady ryjogłowe - rząd gadów o prymitywnej budowie; sfenodonty, rynchocefale

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjonos

drapieżny ssak z rodziny łasicowatych, zamieszkujący łąki i tereny leśne Birmy, Nepalu i Indochin

Helictidinae – monotypowa podrodzina drapieżnych ssaków z rodziny łasicowatych (Mustelidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjoskoczek

niewielki ssak afrykański z rzędu ryjkonosów, o wydłużonym nosie i krótkich kończynach

Elephantulini – monotypowe plemię ssaków z podrodziny Macroscelidinae w obrębie rodziny ryjkonosowatych (Macroscelididae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjosz

ryjosz burakowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjowaty

przypominający kształtem ryj, podobny do ryja

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjówek

ssak z rzędu owadożernych; sorek

Ryjówek (Suncus) – rodzaj ssaków z podrodziny zębiełków (Crocidurinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjowisko

teren, na którym wypasane są świnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjówka

ssak z rzędu owadożernych; sorek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Sorex||ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny ryjówkowatych;

(1.2) zool. ssak z rodzaju ryjówek (1.1)

Ryjówka (Sorex) – rodzaj owadożernych ssaków z podrodziny ryjówek (Soricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryjówki

ssak z rzędu owadożernych; sorek

Ryjówki (Soricinae) – podrodzina ssaków z rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjówkokształtne

rząd ssaków łożyskowych

Ryjówkokształtne (Soricomorpha) – podrząd ssaków łożyskowych zaliczanych do owadożernych (Insectivora), a w kladystyce do Laurasiatheria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjówkowate

rodzina ssaków z rzędu owadożernych, o smukłym ciele, długiej ryjowato wyciągniętej głowie i aksamitnym gęstym włosie; żyją na całym świecie, z wyjątkiem Australii, Ameryki Południowej i Antarktydy

Ryjówkowate, sorki (Soricidae) – rodzina ssaków z podrzędu Erinaceota w obrębie rzędu owadożerów (Eulipotyphla). Należy do niej przeszło 300 gatunków, w tym ryjówka malutka, która jest najmniejszym ssakiem Polski oraz ryjówek etruski uważany za najmniejszego znanego ssaka na świecie. Ryjówkowate zamieszkują Azję, Europę, Afrykę, Amerykę Północną i Południową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryjówkowaty

o cechach ryjówkowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjowy

→ ryj

Patrz:ryj

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryjza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Teresa

#### Źródła:

Wiktionary

# Ryk

ryki;
1. głośny, przeciągły, donośny odgłos wydawany przez zwierzęta;
2. odgłos przypominający głos zwierząt;
3. potocznie: głośny, przeraźliwy krzyk, śpiew, śmiech, płacz wydawany przez ludzi w podnieceniu, bólu itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) donośny i przeciągły głos niektórych zwierząt

(1.2) ostry, donośny, przeciągły głos; dźwięk przypominający ryk (1.1)

(1.3) pot. głośny, przeraźliwy krzyk, śpiew, śmiech lub płacz

Ryk (Reck, Recke, Rück, Rek, Ryck, Rueck) – inflancki herb szlachecki, baronowski i hrabiowski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rykaczewski

nazwisko

Erazm Edward Rykaczewski (ur. 1803, zm. 1873 w Lubostroniu) – polski historyk, tłumacz i leksykograf.

Ukończył studia na Uniwersytecie Wileńskim w 1825. Do 1831 roku mieszkał w Warszawie, następnie przebywał w Paryżu, w Szkocji i we Włoszech. Powrócił do Polski w 1872 na zaproszenie Leona Skórzewskiego. Pochowany na Cmentarzu Parafialnym w Łabiszynie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rykała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryki

ryk;
1. głośny, przeciągły, donośny odgłos wydawany przez zwierzęta;
2. odgłos przypominający głos zwierząt;
3. potocznie: głośny, przeraźliwy krzyk, śpiew, śmiech, płacz wydawany przez ludzi w podnieceniu, bólu itp.

Ryki – miasto w Polsce położone w województwie lubelskim, siedziba powiatu ryckiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Ryki.

Według danych GUS z 31 grudnia 2021 r. Ryki liczyły 9498 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rykiel

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryknąć

1. o niektórych zwierzętach, zwłaszcza krowie: wydać przeciągły, donośny głos;
2. wydać bardzo głośne, hałaśliwe dźwięki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rykoszet

1. odbicie się lecącego przedmiotu, powodujące zmianę kierunku dalszego jego ruchu;
2. przedmiot, który odbił się od jakiejś przeszkody i zmienił kierunek ruchu;
3. potocznie: przykra i niespodziewana konsekwencja czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. odbicie się lecącego przedmiotu od jakiejś przeszkody, powodujące gwałtowną zmianę trajektorii lotu, lub ten odbijający się przedmiot;

(1.2) przen. niespodziewana przykra konsekwencja czegoś

Rykoszet – zmiana trajektorii lecącego przedmiotu, będąca wynikiem jego zderzenia z przeszkodą. Także określenie samego odbitego (zrykoszetowanego) przedmiotu. Termin stosowany zwłaszcza wobec pocisków wystrzeliwanych z broni palnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rykoszetować

o wystrzelonym pocisku: odbijać się od twardej powierzchni i lecieć dalej w innym kierunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rykoszetowy

→ rykoszet, np. wystrzały rykoszetowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Rykowisko

1. miejsce, gdzie zbierają się jelenie i łosie w okresie godowym;
2. zachowanie się jeleni i łosi w czasie rui

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. czas godów u jeleni

(1.2) łow. miejsce walk jelenich w okresie godowym

Rykowisko – okres godowy jeleni szlachetnych, w Polsce rozpoczyna się w drugiej połowie września i trwa około czterech tygodni.

Samce jeleni zaczynają wydawać głośne odgłosy, zaczynając tuż przed zachodem słońca, a kończąc o świcie. Przez całą noc potężny, basowy ryk byków rozlega się echem na wiele kilometrów po okolicy. Okres godowy jeleni wschodnich (sika) jest nazywany gwizdowiskiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rykowiskowy

→ rykowisko

Patrz:rykowisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryksa

imię żeńskie pochodzenia germańskiego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|ż.

- Rycheza Lotaryńska (ok. 993-1063) – królowa polska, żona Mieszka II Lamberta
- Ryksa (1116-po 1155) – księżniczka polska, królowa szwedzka, córka Bolesława III Krzywoustego, żona Magnusa Silnego i Swerkera I Starszego
- Ryksa (1130/1140-1185?) – księżniczka śląska, cesarzowa hiszpańska, córka Władysława II Wygnańca, żona Alfonsa VII Imperatora
- Ryksa (ok. 1190-po 1238) – księżniczka wielkopolska, córka Odona Mieszkowica
- Ryksa (?-1288/1293) – księżna wielkopolska, żona Przemysła II
- Ryksa Elżbieta (1288-1335) – królowa polska i czeska, córka Przemysła II, żona Wacława II
- Ryksa – imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryksza

riksza;
1. lekki, dwukołowy pojazd o jednym lub dwu siedzeniach, popularny w krajach Dalekiego Wschodu
2. trzykołowy rower lub motorower

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. riksza.

Riksza, rzadziej ryksza (jap. 人力車 jinrikisha; ang. rickshaw) – pojazd kołowy napędzany siłą ludzkich mięśni, służący do transportu osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rykszarz

człowiek kierujący rykszą (rikszą) lub ciągnący rykszę; rikszarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. rikszarz.

Rykszarz (wietn. Xích lô) – wietnamsko-francusko-hongkoński dramat filmowy z 1995 roku w reżyserii Tran Anh Hunga.

Obraz miał swoją premierę w konkursie głównym na 52. MFF w Wenecji, gdzie zdobył Złotego Lwa oraz Nagrodę FIPRESCI. W ojczystym Wietnamie został jednakże zakazany ze względu na oglądanie się na zachodnie tendencje oraz realistyczne ukazanie ulicznej biedy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szpadel

Osoby o tym nazwisku:

- Dorota Ryl – polska samorządowiec i urzędniczka
- Elżbieta Ryl-Górska – polska śpiewaczka operetkowa i pedagog
- Henryk Ryl – polski reżyser teatru lalek, dramaturg
- Janusz Ryl-Krystianowski – polski lalkarz, reżyser teatralny
- Wiktor Ryl – polski wojskowy lotnik i kolarz

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rylcowaty

1. wyrostek rylcowaty - część kości łokciowej, promieniowej lub skroniowej;
2. przypominający kształtem rylec

#### Źródła:

SJP.pl

# Rylcowy

→ rylec

Patrz:rylec

#### Źródła:

SJP.pl

# Rylec

narzędzie o ostrym końcu, używanie do rycia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

- Gwiazdozbiór Rylca
- rylec (narzędzie)
- Rylec (archeologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rylski

przymiotnik od: Riła

- Feliks Rylski (1770–1823) – kapitan Wojska Polskiego
- Eustachy Rylski (1817–1899) – właściciel dóbr, poseł do Sejmu Krajowego Galicji
- Edward Rylski (1821–1895) – hrabia, oficer austriacki, powstaniec styczniowy
- August Ścibor-Rylski (1841–1902) – powstaniec styczniowy, urzędnik, właściciel ziemski
- Witold Ścibor-Rylski (1871–1926) – generał brygady Wojska Polskiego
- Władysław Ścibor-Rylski (1882–1922) – pułkownik Wojska Polskiego, komendant Korpusu Kadetów Nr 2 w Modlinie
- Maksym Rylski (1895–1964) – ukraiński poeta, tłumacz, publicysta, działacz społeczny
- Zygmunt Rylski (1898–1945) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego, ojciec Zbigniewa
- Włodzimierz Ścibor-Rylski (1914–1939) – podporucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego, działacz katolicki, prawnik
- Zbigniew Ścibor-Rylski (ur. 1917) – żołnierz AK, generał brygady Wojska Polskiego
- Zbigniew Rylski (ur. 1923) – major Wojska Polskiego, syn Zygmunta
- Aleksander Ścibor-Rylski (1928–1983) – pisarz, reżyser i scenarzysta filmowy
- Eustachy Rylski (ur. 1944) – prozaik, dramaturg i scenarzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rym

1. zgodność brzmienia końcówek wyrazów, znajdujących się przeważnie na końcu wersów;
2. zwykle w lm., książk. wiersze rymowane, poezja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. para dwóch słów na końcu wersu utworu pisanego wierszem o identycznych lub podobnie brzmiących końcówkach

Rym – powtórzenie jednakowych lub podobnych układów brzmieniowych w zakończeniach wyrazów, zajmujących ustaloną pozycję w obrębie wersu (w poezji) lub zdania.

Rymy pełnią funkcję wierszotwórczą (wskazują koniec wersu, wzmacniają rytm, łączą wersy w strofy), instrumentacyjną (wpływają na kształt brzmieniowy utworu) i semantyczną (znaczeniową; uwypuklają znaczenia słów rymujących się). W poezji współczesnej rymy mają mniejsze znaczenie niż w tradycyjnej; w wielu zaś jej przejawach zupełnie nie występują.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. katar

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. grypa

#### Źródła:

Wiktionary

# Rymań

wieś w Polsce

Rymań (niem. Roman) – wieś gminna w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Rymań, przy drodze wojewódzkiej nr 112. Miejscowość jest siedzibą gminy Rymań.

Pod koniec 2009 roku w Rymaniu było zarejestrowanych 77 podmiotów gospodarczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rymanów

miasto w Polsce

Rymanów – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rymanów.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1376. W XVI w. w województwie ruskim.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 3545 mieszkańców, będąc 36. najludniejszym miastem w województwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rymanowianin

mieszkaniec Rymanowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymanowianka

mieszkanka Rymanowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymanowski

przymiotnik od: Rymanów, Rymanów-Zdrój

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rymanowem, dotyczący Rymanowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rymański

przymiotnik od: Rymań

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymar

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymarka

1. maszyna do szycia skóry;
2. technika wyrabiania przedmiotów ze skóry; rymarstwo;
3. dawniej: żona rymarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymarkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymarnia

warsztat zajmujący się wyrobem i naprawą przedmiotów ze skóry i materiałów skóropodobnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymarowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymarski

dotyczący rymarza, rymarstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymarstwo

technika wyrabiania przedmiotów ze skóry; rymarka

Rymarstwo – dział rzemiosła zajmujący się wytwarzaniem uprzęży konnych, siodeł, akcesoriów jeździeckich i skórzanych pasów pędnych.

Tradycyjnie wyroby szyte były ręcznie ze skór, a następnie wykańczane metalowymi okuciami. Część pracowni zachowało ten sposób pracy, pozostałe wykorzystują szycie maszynowe. Rymarze posiadali własne cechy regulujące zwyczaje, zasady zdobywania zawodu i rozsądzające spory.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rymarz

1. rzemieślnik wyrabiający przedmioty ze skóry;
2. żartobliwie: osoba, która tworzy nieudolne wiersze; rymokleta, rymopis, wierszopis, wierszorób, rymorób

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik zajmujący się wyrabianiem przedmiotów ze skóry

- rymarz – rzemieślnik trudniący się rymarstwem
- Rymarz – szczyt w Sudetach
- Ferdynand Rymarz – działacz państwowy
- Czesław Rymarz – profesor, pułkownik Wojska Polskiego, wykładowca Wojskowej Akademii Technicznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rymaszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymesa

weksel, na którym znajduje się co najmniej jeden indos

Rymesa – weksel puszczony w obieg, tj. weksel, który posiada co najmniej jeden indos

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rymkiewicz

nazwisko

- Aleksander Rymkiewicz (1913-1983) – polski poeta
- Bronisław Rymkiewicz (ur. 1849, zm. 1907) – polski inżynier kolejnictwa.
- Franciszek Rymkiewicz (1756–1799) – generał major Wojska Polskiego
- Janusz Rymkiewicz (ur. 1959) – polski aktor dubbingowy i filmowy
- Jarosław Marek Rymkiewicz (1935–2022) – polski poeta, eseista, dramaturg i krytyk literacki
- Józef Rymkiewicz (ur. 1798) – porucznik Wojska Polskiego
- Władysław Rymkiewicz (1900–1984) – polski prozaik
- Zygmunt Rymkiewicz (1862–1934) – generał major Armii Imperium Rosyjskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rymnąć

gwarowo: uderzyć się, przewrócić się, często także: położyć się na krótki czas, zdrzemnąć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymnicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rymnikiem, dotyczący Rymnika

#### Źródła:

Wiktionary

# Rymnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej Rumunii, u podnóża Karpat Wschodnich, nad rzeką Rymnik;

Rymnik (rum. Râmnicu Sărat) – miasto we wschodniej Rumunii, w okręgu Buzău, u podnóża Karpat Wschodnich, nad rzeką Rymnik. Liczy około 38,8 tys. mieszkańców.

W 1789 roku nad rzeką o tej samej nazwie rozegrała się bitwa nad Rymnikiem.

W mieście rozwinął się przemysł elektromaszynowy, chemiczny, odzieżowy oraz spożywczy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rymobaj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poetycki bajarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Rymoid

rym przybliżony, podobieństwo brzmienia zakończeń wyrazów zbliżone do rymu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. niepełna zgodność brzmień zakończeń wyrazów, przypominająca rym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rymokleta

pogardliwie: ktoś, kto tworzy mało wartościowe, liche wiersze; wierszokleta, wierszopis, rymopis, wierszorób, rymorób

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymopis

pogardliwie: ktoś, kto tworzy mało wartościowe, liche wiersze; wierszokleta, rymokleta, wierszopis, wierszorób, rymorób

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymorób

pogardliwie: ktoś, kto tworzy mało wartościowe, liche wiersze; wierszokleta, rymokleta, rymopis, wierszopis, wierszorób

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymoróbstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tworzenie rymów, rymowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Rymotwór

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. poeta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. wiersz

#### Źródła:

Wiktionary

# Rymotwórca

rzadko: ten, kto układa wiersze; poeta, wersyfikator

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymotwórczy

dotyczący tworzenia rymów; wierszotwórczy, poetycki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymotwórstwo

tworzenie wierszy; wierszopisarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymować

1. dobierać wyrazu do rymu;
2. pisać wiersze

czasownik

(1.1) tworzyć rymy

czasownik zwrotny rymować się

(2.1) o słowach: tworzyć rym z innymi słowami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rymować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rymowanka

krótki wierszyk o prostych rymach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. prosty, krótki wiersz rymowany

(1.2) pot. wyrażenie o rymujących się częściach, często o charakterze dźwiękonaśladowczym, np. hokus-pokus, trele-morele, szuru-buru

Rymowanka – wierszowana forma literacka, zwykle o niewielkiej wartości artystycznej.

W rymowance mogą się znajdować następujące rodzaje braków formalnych:

- temat oklepany lub nadmiernie sentymentalny,
- rymy częstochowskie,
- rymy nieprecyzyjne lub robione na siłę,
- zachwiane metrum wiersza,
- wymuszona zamiana kolejności wyrazów, aby zachować metrum.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rymownik

publikacja zawierająca zestawienia wyrazów z podobnie brzmiącymi zakończeniami, pomocna w tworzeniu wierszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymowy

→ rym

Patrz:rym

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryms

wykrzyknik naśladujący odgłos nagłego, niespodziewanego uderzenia, upadku, strzału itp.; rym

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymsnąć

upaść; bęcnąć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) pot. przewrócić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rymsza

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Rymsza – polski i ruski pisarz i poeta
- Alaksandr Rymsza – białoruski hokeista
- Marek Rymsza – polski socjolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rymut

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rymy

1. zgodność brzmienia końcówek wyrazów, znajdujących się przeważnie na końcu wersów;
2. zwykle w lm., książk. wiersze rymowane, poezja

Rym – powtórzenie jednakowych lub podobnych układów brzmieniowych w zakończeniach wyrazów, zajmujących ustaloną pozycję w obrębie wersu (w poezji) lub zdania.

Rymy pełnią funkcję wierszotwórczą (wskazują koniec wersu, wzmacniają rytm, łączą wersy w strofy), instrumentacyjną (wpływają na kształt brzmieniowy utworu) i semantyczną (znaczeniową; uwypuklają znaczenia słów rymujących się). W poezji współczesnej rymy mają mniejsze znaczenie niż w tradycyjnej; w wielu zaś jej przejawach zupełnie nie występują.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryn

1. ryba chrzęstnoszkieletowa; raszpla, skwat, anioł morski;
2. dawniej: rynna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce;

(1.3) geogr. pustynia pomiędzy Kazachstanem a Rosją;

Ryn (niem. Rhein, prus. Rins) – miasto w północno-wschodniej Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Ryn.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Ryn liczył 2678 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryna

1. ryba chrzęstnoszkieletowa; raszpla, skwat, anioł morski;
2. dawniej: rynna

Nazwą ryna określane są 3 gatunki ryb chrzęstnoszkieletowych:

- ryna – Squatina dumeril
- ryna, inaczej raszpla zwyczajna – Squatina squatina
- ryna – Rhina ancylostomus (pisane też Rhina ancylostoma)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rynar

w górnictwie: powróz do ciągnięcia żelaznego łańcucha, zakończony hakiem; rynał

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynarzewo

- Rynarzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin.
- Rynarzewo – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Oliwa

#### Źródła:

Wikipedia

# Rynatka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. Renatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Rynchocefal

przedstawiciel rzędu prymitywnych pierwotnych gadów wyglądem przypominających duże jaszczurki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynchocefale

przedstawiciel rzędu prymitywnych pierwotnych gadów wyglądem przypominających duże jaszczurki

Sfenodonty, gady ryjogłowe (Sphenodontia) – rząd gadów z nadrzędu lepidozaurów, o prymitywnej budowie, w większości wymarłych (rozkwit przeżyły w erze mezozoicznej). Są grupą siostrzaną łuskonośnych (jaszczurek, amfisben i węży).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryndak

nazwisko

Ryndak (forma żeńska Ryndak, Ryndakowa, liczba mnoga: Ryndakowie) – polski nazwisko. Nosi je około 1007 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Małopolski i Podkarpacia.

Na początku lat 90-XX wieku w Polsce nosiło je 829 osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryneczek

zdrobnienie od: rynek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. niewielki rynek, plac w centrum miasta

(1.2) pot. targowisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryneczka

zdrobnienie od: rynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: rynka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rynek

1. plac w centrum miasta, wokół którego znajdują się budynki, a w środku często ratusz;
2. dawniej: główny plac targowy w centrum miasta;
3. całokształt stosunków handlowych i gospodarczych;
4. rejon o określonym zapotrzebowaniu na coś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydzielona część miasta, plac, gdzie kupcy sprzedają swoje towary ze straganów;

(1.2) centralne miejsce w mieście, gdzie dawniej był rynek (1.1)

(1.3) ekon. pojęcie obejmujące cały handel jakimiś surowcami lub produktami na jakimś obszarze;

(1.4) łódź. bazar, targowisko, miejsce targu niekoniecznie na rynku (1.1)

Rynek oznacza najczęściej plac w centrum miasta, wokół którego znajdują się budynki, a w środku ratusz

- rynek – w urbanistyce, miejski główny plac, częste w przeszłości miejsce handlu – targ
- rynek – w ekonomii, abstrakcyjne pojęcie określające miejsce dokonywania transakcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryngraf

rodzaj medalionu wykonanego z cienkiej blachy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. szeroki blaszany napierśnik z symbolem religijnym lub narodowym noszony przez wojskowych

Ryngraf (z niem. Ringkragen (dosł. okrężny kołnierz), staropol. kaplerz) – naszyjnik z blaszanym wisiorem w kształcie tarczy amazonek lub tarczy herbowej, wywodzący się z obojczyka (elementu zbroi).

Ryngrafy często zdobione były rysunkami o tematyce religijnej lub heraldycznej, a w późniejszym okresie umieszczano na nich niekiedy godła państwowe. Ryngraf powstał poprzez ewolucję z obojczyka noszonego pod szyją, który od XVI w. był stopniowo zmniejszany i z czasem stosowany samodzielnie (bez reszty zbroi). W ostatecznej formie wykształcił się w XVII w. jako wojskowa dystynkcja (odznaka) bądź ozdoba o charakterze militarnym zatracając znaczenie ochronne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rynia

prymitywna roślina lądowa pochodząca z dolnego dewonu, obecnie wymarła, bezlistna, niewielkich rozmiarów (do 0,5 m wysokości) o pędach rozgałęziających się głównie widlasto

- rynia (roślina) (Rhynia) – rodzaj roślin kopalnych z gromady ryniofitów

2 miejscowości w Polsce:

- Rynia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. legionowskim, w gminie Nieporęt
- Rynia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dobre

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryniak

nazwisko

- Andrzej Ryniak (1967-), hokeista, stolarz
- Bronisław Ryniak, żołnierz, pracownik związany z Sanokiem
- Jan Ryniak (1967-), tenisista, hokeista, trener, sędzia hokejowy
- Monika Ryniak (1960-), nauczycielka, działaczka społeczna, posłanka na Sejm V i VI kadencji
- Stanisław Ryniak (1915-2004), architekt, pierwszy polski więzień Auschwitz-Birkenau

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rynianin

mieszkaniec Ryna, Ryni

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynianka

mieszkanka Ryna, Ryni

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynica

Rynica (niem. Roderbeck) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Widuchowa.

31 grudnia 2008 r. wieś miała 220 mieszkańców.

We wsi rośnie pomnikowy dąb, o obwodzie pnia 734 cm i wysokości 24,5 m (w 2015).

#### Źródła:

Wikipedia

# Rynienka

1. mała rynna, podłużne płaskie naczynie, coś spełniającego funkcję rynny;
2. mała patelnia; rynka

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynienkowato

→ rynienkowaty

Patrz:rynienkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynienkowaty

przypominający kształtem wąskie korytko, podobny do rynny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryniewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynifer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. nazwa systematyczna|Rangifer|C.H. Smith|ref=tak., renifer

#### Źródła:

Wiktionary

# Rynka

regionalne: rondelek z rączką lub dwoma uszkami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. garnek

(1.2) reg-pl|Kresy. patelnia

Rynka (tygielek) – niski, płaski rondelek, zwykle gliniany, z dwoma uchami lub rączką, czasem na trzech nóżkach, służący do duszenia i smażenia potraw mięsnych i innych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rynkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynkowe

związany z rynkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynkowiec

zwolennik gospodarki opartej na zasadach wolnego rynku; wolnorynkowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynkówka

wieś w Polsce

Rynkówka – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Smętowo Graniczne.

W latach 1945–1975 miejscowość administracyjnie należała do tzw. dużego województwa gdańskiego, a w latach 1975–1998 do tzw. małego województwa gdańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rynkowo

związany z rynkiem

Rynkowo (niem. Rinkau) – osiedle położone w Północnym Pasie Rekreacyjnym Bydgoszczy. Większą część osiedla zajmują obszary leśne. Nieliczną zabudowę stanowią domy jednorodzinne oraz obiekty przemysłowe. Na granicy osiedla przebiega linia kolejowa ze zlikwidowaną dla ruchu pasażerskiego stacją Rynkowo i nadal używanym przystankiem osobowym Rynkowo Wiadukt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rynkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynkowy

związany z rynkiem

przymiotnik

(1.1) ekon. dotyczący rynku, tj. kupna i sprzedaży

(1.2) umiejscowiony na rynku, placu miejskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rynna

rurkowata konstrukcja do odprowadzania deszczu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. rura, do której spływają wody zgromadzone na dachu podczas deszczu:

(1.2) geol. długie i wąskie wgłębienie powstające na skutek ruchu lodowca, lądolodu bądź spływającej wody;

(1.3) nadmuchiwana zjeżdżalnia, służąca do ewakuacji ludzi z samolotu

Rynna – półotwarta rura najczęściej kładziona wokół krawędzi dachu budynków, do której spływa woda opadowa z dachu podczas deszczu. Rynnę podtrzymuje wspornik rynny (inne nazwy: hak do rynny, pot. rynajza, rynhak).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rynnica

chrząszcz żerujący na topolach, osikach i wierzbach

Rynnica – zwyczajowa nazwa kilku gatunków niewielkich, roślinożernych chrząszczy z rodziny stonkowatych zaliczanych dawniej do rodzaju Chrysomela Linnaeus, 1758 (syn. Melasoma Stephens, 1831). W wyniku zmian w klasyfikacji jeden z gatunków (Chrysomela aenea) został przeniesiony do rodzaju Plagiosterna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rynnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kocioł na trzech nogach

#### Źródła:

Wiktionary

# Rynnowy

→ rynna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rynną, dotyczący rynny

(1.2) mający kształt rynny

Patrz:rynna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryno-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mających związek znaczeniowy z nosem

#### Źródła:

Wiktionary

# Rynochirurgia

Rynologia (z gr. rhinos, rynos) – dziedzina medycyny zajmująca się fizjologią, rozpoznawaniem, diagnozowaniem i leczeniem nosa i zatok przynosowych, zaś rynochirurgia zajmuje się leczeniem operacyjnym nosa i zatok przynosowych.

Lekarz zajmujący się rynologią to rynolog.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rynolog

lekarz zajmujący się chorobami nosa i zatok przynosowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób nosa i zatok przynosowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka rynologii

Rynologia (z gr. rhinos, rynos) – dziedzina medycyny zajmująca się fizjologią, rozpoznawaniem, diagnozowaniem i leczeniem nosa i zatok przynosowych, zaś rynochirurgia zajmuje się leczeniem operacyjnym nosa i zatok przynosowych.

Lekarz zajmujący się rynologią to rynolog.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rynologia

dział medycyny dotyczący schorzeń nosa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. nauk. diagnostyka i leczenie chorób nosa oraz zatok przynosowych;

Rynologia (z gr. rhinos, rynos) – dziedzina medycyny zajmująca się fizjologią, rozpoznawaniem, diagnozowaniem i leczeniem nosa i zatok przynosowych, zaś rynochirurgia zajmuje się leczeniem operacyjnym nosa i zatok przynosowych.

Lekarz zajmujący się rynologią to rynolog.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rynologiczny

→ rynologia

Patrz:rynologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynoplastyka

#### Źródła:

Wikipedia

# Rynoskopia

w medycynie: oglądanie jam nosa przez nozdrza za pomocą endoskopu lub od strony gardła za pomocą lusterka; rinoskopia

Rynoskopia albo rinoskopia (łac. rhinoscopia) – metoda diagnostyczna, polegająca na badaniu jam nosowych wzrokiem, powszechnie stosowana przez laryngologów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryńsk

Ryńsk – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie wąbrzeskim, w gminie Ryńsk.

Do 1954 roku miejscowość była siedzibą gminy Ryńsk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 746 mieszkańców. Jest drugą co do wielkości miejscowością gminy Ryńsk.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ryński

przymiotnik od: Ryn, Rynia

przymiotnik

(1.1) przym. od Ryn

(1.2) przym. od Rynia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. numizm. reński

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryńszczok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. numizm. reński

#### Źródła:

Wiktionary

# Rynsztoczek

zdrobnienie od: rynsztok

#### Źródła:

SJP.pl

# Rynsztok

1. otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody ściekowe i opadowe; ściek uliczny;
2. przenośnie: margines społeczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) otwarty kanał, zwykle wzdłuż krawędzi jezdni, odprowadzający z ulicy wody opadowe i ściekowe

(1.2) przen. środowisko ludzi zdemoralizowanych

Rynsztok – zagłębienie między jezdnią a chodnikiem. Służyło do odprowadzania wód opadowych, roztopowych i ścieków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rynsztokos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. żart. kiepskiej jakości, śmierdzący papieros lub cygaro

#### Źródła:

Wiktionary

# Rynsztokowy

1. → rynsztok;
2. przenośnie: wulgarny, ordynarny, niecenzuralny; brukowy, uliczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rynsztokiem, dotyczący rynsztoku

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający negatywne cechy kojarzące się z rynsztokiem i ulicą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rynsztunek

broń i sprzęt wojskowy żołnierza

Rynsztunek (od niem. rüstung, także: rystunek, rysztunek) – ogół uzbrojenia i oporządzenia składającego się na wyposażenie indywidualne żołnierza. W wojsku polskim termin używany od XVI wieku (współcześnie już niestosowany).

Przykładowe elementy rynsztunku:

- Broń (biała, palna).
- Hełm i zbroja (lub jej elementy).
- Pas, ładownica, bandolier, tornister, manierka itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rynwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. rynna

#### Źródła:

Wiktionary

# Ryokan

[czytaj: rjokan] tradycyjny zajazd (hotel) japoński, oferujący nocleg i wyżywienie dla podróżujących

Ryokan (jap. 旅館 ryokan) – tradycyjna japońska gospoda (zajazd, hotel) świadcząca usługi noclegu i wyżywienia dla podróżujących.

Znajdują się na terenie całego kraju, a w historycznych centrach turystycznych – jak Kioto czy Nara – występują licznie. Rozpiętość cenowa usługi noclegu w ryokanie waha się od kilkudziesięciu do kilkuset euro za jedną noc.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryolit

magmowa skała wulkaniczna; liparyt, riolit

Ryolit, liparyt, riolit (z gr. ρεω - płynę i λίθος - kamień) – kwaśna skała wylewna albo hipabysalna, o składzie podobnym do granitu (jest to wylewny odpowiednik granitu – powstał z magmy o tym samym składzie chemicznym, tylko odmienne były warunki powstawania, które zapisały się w jego wyglądzie, strukturze i wytrzymałości).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rypać

1. potocznie: robić coś z wysiłkiem, nieudolnie;
2. "rypać" lub "rypać się" - wulgarnie: uprawiać seks;
3. pot. mówić bez ogródek;
4. pot. uderzać, walić;
5. rypać się:
a) posp. psuć się;
b) popełniać błędy

czasownik przechodni niedokonany (dk. rypnąć)

(1.1) pot. uderzać, bić

(1.2) pot. gryźć

(1.3) pot. robić coś z wysiłkiem i nieudolnie

(1.4) rub. uprawiać seks

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. rypnąć)

(2.1) pot. boleć

(2.2) pot. mówić bez zahamowań

(2.3) pot. pędzić, gnać

(2.4) daw. gw-pl|Warszawa. uciekać

czasownik zwrotny niedokonany rypać się

(3.1) pot. bić się

(3.2) pot. psuć się

(3.3) rub. uprawiać seks ze sobą wzajemnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rypać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rypała

potocznie: ten, co uderza, kłuje

#### Źródła:

SJP.pl

# Rypin

miasto w województwie kujawsko-pomorskim

Rypin – miasto w Polsce położone we wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego, siedziba władz powiatu i gminy.

Rypin był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.

Położone na szlaku wiodącym z Kujaw na Warmię i z Pomorza na Mazowsze. Leży w północno-wschodniej części historycznej ziemi dobrzyńskiej nad rzeką Rypienicą – dopływem Drwęcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rypinianin

mieszkaniec Rypina

#### Źródła:

SJP.pl

# Rypinianka

mieszkanka Rypina

#### Źródła:

SJP.pl

# Rypiński

przymiotnik od: Rypin

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rypinem, dotyczący Rypina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rypnąć

1. potocznie: powiedzieć coś bez ogródek;
2. potocznie: uderzyć, walnąć;
3. rypnąć się - popsuć się; popełnić błąd; uderzyć się w coś

czasownik przechodni dokonany (ndk. rypać)

(1.1) dokonany od|rypać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryps

tkanina o gęstym splocie z wypukłymi podłużnymi lub poprzecznymi prążkami

Splot rypsowy – splot pochodny splotu płóciennego. W splocie płóciennym długości przeplotów wątku i osnowy są sobie równe i wynoszą 1. Zapisuje się to w postaci wyróżnika splotu {\tfrac {1\quad }{\quad 1}}.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rypsalis

kaktus nadrzewny lub naskalny, uprawiany jako roślina ozdobna; ripsalis

#### Źródła:

SJP.pl

# Rypsowy

splot rypsowy - splot płócienny powstający z dwóch lub więcej nitek osnowy lub wątku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rys

1. właściwość, charakterystyczna cecha,
2. opis, streszczenie, szkic,
3. zwykle w liczbie mnogiej: linie twarzy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Ryszard

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(3.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w gminie Sokolniki;

(3.2) jeden z polskich herbów szlacheckich;

Wrocławska Grupa Grafików "RYS" – grupa grafików powstała w 1969 z inicjatywy Zygmunta Waśniewskiego i Janusza Halickiego. Działała we Wrocławiu.

Patronem grupy „RYS” było Państwowe Ognisko Kultury Plastycznej we Wrocławiu i Stowarzyszenie Plastyków Amatorów, natomiast założył ją zespół złożony z absolwentów i wykładowców tegoż Ogniska. Początkowo jej skład tworzyli twórcy nieprofesjonalni. Z biegiem czasu jej skład powiększył się o artystów profesjonalnych. Jej celem było popularyzowanie ekslibrisu. Działalność Grupy polegała na wydawaniu tematycznych i bibliofilskich tek i albumów grafiki oraz organizowaniu wystaw ekslibrisu, jak również na indywidualnym udziale członków Grupy w możliwych i licznych lokalnych, ogólnopolskich, międzynarodowych i zagranicznych ekspozycjach ekslibrisu. Grupa Grafików "RYS" odegrała ogromne znaczenie w artystycznym życiu Wrocławia i Dolnego Śląska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rys.

skrót od: rysunek (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = rysunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysa

1. draśnięcie, zadrapanie;
2. pęknięcie, szczelina;
3. jedna z właściwości minerału rozpoznawana po kolorze pyłu powstałego po sproszkowaniu tego minerału

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podłużny ślad, wgłębienie po zadrapaniu powierzchni

(1.2) podłużne pęknięcie powierzchni

- rysa – barwa proszku minerału
- rysa – formacja skalna
- Rysa – żleb opadający z Rysów w Tatrach Polskich
- Rysa – film Michała Rosy z 2008
- Rysa – serial kryminalny Macieja Migasa z 2020

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rysak

koń przyuczony do bardzo szybkiego kłusa, używany głównie do wyścigów w zaprzęgu; kłusak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. narzędzie stolarskie do zarysowywania linii na drewnie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) jeźdz. kłusak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysi

związany z rysiem, zrobiony z futra rysia

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla rysia; dotyczący, odnoszący się do rysia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysia

drapieżny ssak z rodziny kotów żyjący w Europie i południowej Azji, spotykany w Polsce

przysłówek

(1.1) daw. jeźdz. kłusem

(1.2) daw. chyżo

forma przymiotnika.

(2.1) ż. B. lp. rysi

(2.2) ż. N. lp. rysi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysiątko

młode rysia; rysię

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: rysię (młody ryś)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysica

samica rysia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica rysia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysię

młode rysia; rysiątko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rysiek

zdrobnienie od: Ryszard (imię męskie); Ryś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Ryszard

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysień

śpiesznik rysień - pająk z rodziny śpiesznikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Rysik

wkład do ołówka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pręcik stanowiący wkład do ołówka lub kredki

(1.2) inform. narzędzie kształtem zwykle przypominające długopis, służące do obsługiwania urządzeń wyposażonych w ekran dotykowy;

(1.3) techn. narzędzie traserskie w postaci cienkiego stalowego pręta, służące do wykreślania linii i punktów na powierzchni trasowanych przedmiotów

(1.4) hist. przyrząd z łupku o kształcie ołówka, używany dawniej do pisania na tabliczkach łupkowych

Rysik (ang. stylus pen) – narzędzie graficzne, kształtem przypominające długopis. Zastępuje myszkę i umożliwia łatwą edycję plików graficznych w urządzeniach wyposażonych w ekran dotykowy. Dawniej używany w tabletach graficznych, a następnie w tabletach zintegrowanych z komputerem PC. Jednym z pierwszych był Lenovo X41 Tablet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rysikowy

→ rysik

Patrz:rysik

#### Źródła:

SJP.pl

# Rysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rysi lub z nią związany

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Rysiny – osada leśna wsi Borsk w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin
- Rysiny – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Kłodawa
- Rysiny – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kramsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rysio

związany z rysiem, zrobiony z futra rysia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. Ryszard

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysiowice

Rysiowice – osada w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Otmuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

W 2012 r. miejscowość stała się sołectwem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rysiowie

Rysio z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Rysiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Rysia lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Rysia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysiu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gwara. imię|polski|m. zdrobn. od: Ryszard

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Rysio i Rysia

#### Źródła:

Wiktionary

# Ryska

mała rysa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: Ryszarda

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Rysiek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryski

przymiotnik od: Ryga

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Ryga, dotyczący miasta Ryga

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od ryska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryśkowie

zdrobnienie od: Ryszard (imię męskie); Ryś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. Rysiek z małżonką

forma rzeczownika.

(2.1) M., W. lm. od: Rysiek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryśkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ryśka lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ryśka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysopis

opis wyglądu człowieka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opis szczegółów wyglądu człowieka (twarzy, znaków szczególnych itp.) używany zazwyczaj do ułatwiania odnajdywania osób poszukiwanych, zaginionych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysować

czasownik przechodni niedokonany (dk. narysować)

(1.1) tworzyć rysunek, szkic za pomocą ołówka, kredki, węgla, kredy lub innego twardego narzędzia

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) opisywać coś obrazowo, w plastyczny sposób

czasownik przechodni niedokonany (dk. porysować / zarysować)

(3.1) robić rysy na jakiejś twardej powierzchni

czasownik zwrotny niedokonany rysować się (dk. brak)

(4.1) o sposobie rysowania: przedstawiać, obrazować

(4.2) stawać się widocznym

(4.3) o zjawiskach abstrakcyjnych: uwidaczniać się

(4.4) ujawniać kierunek rozwoju wypadków

czasownik zwrotny niedokonany rysować się (dk. porysować się / zarysować się)

(5.1) o gładkich przedmiotach: pokrywać się rysami

#### Źródła:

Wiktionary

# Rysowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rysować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rysownia

pracownia kreślarska; kreślarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Rysownica

gładka, prostokątna deska, na której rozpina się papier przed rysowaniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. gładka deska w kształcie prostokąta, na której rozpina się kartkę papieru w celu łatwiejszego rysowania, kreślenia

Deska kreślarska (inne nazwy to: blatka, pulman, kulman, rajzbret) – przyrząd kreślarski stosowany przy wykonywaniu rysunków technicznych, architektonicznych i animacji metodami tradycyjnymi. Używany także do wykonywania szkiców czy do czytania wielkoformatowych map czy rysunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rysownictwo

sztuka rysowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Rysowniczka

artystka posługująca się techniką rysowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysownik

artysta posługujący się techniką rysowania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto wykonuje zawodowo rysunki – np. artystyczne, do komiksów lub filmów animowanych

Rysunek – kompozycja linii wykonana na płaszczyźnie, polegająca na nanoszeniu na powierzchnię walorów wizualnych przy użyciu odpowiednich narzędzi. Także dział sztuk plastycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rysuneczek

zdrobnienie od: rysunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Rysunek

1. to, co jest narysowane; ilustracja, rycina;
2. zarys, kontur czegoś;
3. lekcja rysowania;
4. dziedzina sztuki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co zostało narysowane;

(1.2) książk. kontur, kształt czegoś

(1.3) szt. eduk. archit. dziedzina sztuk plastycznych przedstawiająca kształty i położenie w przestrzeni za pomocą linii kreślonej tuszem, kredką, ołówkiem itp.

(1.4) zob. rysunki.

Rysunek – kompozycja linii wykonana na płaszczyźnie, polegająca na nanoszeniu na powierzchnię walorów wizualnych przy użyciu odpowiednich narzędzi. Także dział sztuk plastycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rysunki

1. to, co jest narysowane; ilustracja, rycina;
2. zarys, kontur czegoś;
3. lekcja rysowania;
4. dziedzina sztuki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. lekcja plastykaastyki w szkole

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: rysunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rysunkowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący rysunku, opierający się na rysunku

#### Źródła:

Wiktionary

# Rysy

1. draśnięcie, zadrapanie;
2. pęknięcie, szczelina;
3. jedna z właściwości minerału rozpoznawana po kolorze pyłu powstałego po sproszkowaniu tego minerału

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. najwyższy szczyt Polski;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rysz

nazwisko

- Albin Rysz (1930-1993), polski lekarz
- Anthony Rysz (1924-2015), amerykański duchowny
- Gerard Rysz (1892-1978), polski kapucyn
- Jacek Rysz (1961-), polski lekarz
- Tomasz Rysz (1976-), polski hokeista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryszard

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Ryszarda

Ryszard – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „ten, który jest potężny i bogaty”. W dokumentach po polsku występuje od początku XIII wieku.

Imię było popularne w latach 50. XX wieku. W XXI wieku traci na popularności. W 2000 roku, według danych PESEL, było 362054 mężczyzn o tym imieniu pierwszym. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Ryszard w 2017 r. zajmował 86. miejsce w grupie imion męskich. W 2017 r. w całej populacji Polaków Ryszard zajmował 27. miejsce (245 390 nadań). Natomiast w styczniu 2025 r., wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 195127 mężczyzn o imieniu Ryszard nadanym jako imię pierwsze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryszarda

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Ryszard

Ryszarda – żeński odpowiednik imienia Ryszard pochodzenia germańskiego.

W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 4026 kobiet o imieniu Ryszarda nadanym jako imię pierwsze.

Ryszarda imieniny obchodzi 18 września, jako wspomnienie św. Ryszardy Szwabskiej.

Zdrobnienia: Rysia, Ryśka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryszardostwo

Ryszard z małżonką; Ryszardowie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) Ryszard z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryszardowie

Ryszard z małżonką; Ryszardostwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) Ryszard z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryszardowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ryszarda lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Ryszarda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryszardziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ryszardy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryszewo

2 miejscowości w Polsce:

- Ryszewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Rogowo
- Ryszewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Pyrzyce

#### Źródła:

Wikipedia

# Ryszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryszi

tytuł hinduistyczny w okresie wedyzmu; riszi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryszka

nazwisko

- Ryszka – leśniczówka w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Osie.
- Ryszka – rzeka, prawy dopływ Wdy

- Ryszka – polskie nazwisko

- Adolf Ryszka (ur. 5 lutego 1935, zm. 28 kwietnia 1995) – polski rzeźbiarz, pedagog.
- Andrzej Ryszka (ur. 2 lutego 1959) – polski perkusista
- Czesław Ryszka (ur. 3 lipca 1946) – dziennikarz i pisarz katolicki, poseł, senator
- Franciszek Ryszka (ur. 4 sierpnia 1924, zm. 31 marca 1998) – polski prawnik, historyk, politolog
- Józef Ryszka (ur. 18 grudnia 1893, zm. 14 listopada 1970) – działacz niepodległościowy, ziemianin, senator IV i poseł na Sejm V kadencji w II RP
- Józef Ryszka (ur. 14 lutego 1920, zm. 17 listopada 1943) – poeta, działacz podziemia podczas okupacji niemieckiej
- Mirosław Ryszka (ur. 26 stycznia 1960) – polski międzynarodowy sędzia piłkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryszkiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Marcin Ryszkiewicz – polski geolog, ewolucjonista i popularyzator nauki
- Józef Ryszkiewicz (ojciec) – polski artysta malarz
- Józef Ryszkiewicz (syn) – polski malarz batalista i oficer
- Władysław Ryszkiewicz – polski pilot wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryszkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Ryszkowski – polski poeta i dziennikarz
- Maciej Ryszkowski – polski lekkoatleta
- Michał Ryszkowski – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Paweł Ryszkowski – polski urzędnik, poseł na Sejm
- Stanisław Ryszkowski – polski urzędnik
- Wojciech Ryszkowski – polski specjalista nauk o kulturze fizycznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryt

1. rysunek wgłębny wykonany za pomocą jakiegokolwiek rylca w twardym materiale
2. sposób wykonywania czynności liturgicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. antrop. ustalony obrządek

(1.2) rel. jeden z obrządków w rodzinie liturgicznej;

(1.3) hist. rodzaj system wtajemniczeń w wolnomularstwie

(1.4) szt. wycinanie lub rysowanie za pomocą ostrych narzędzi

(1.5) szt. rysunek wyryty w twardym materiale

(1.6) szt. rycina

- ryt – obrządek liturgiczny
- ryt – system wtajemniczeń w wolnomularstwie (np. Ryt Szkocki Dawny i Uznany, Ryt Francuski Nowoczesny)
- ryt – rysunek wykonany w twardym materiale za pomocą rylca (grawerstwo)
- Ryt – Stowarzyszenie Polskich Artystów Grafików „Ryt”
- Ryt – wieś w Bułgarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Ryta, Rita – imię żeńskie
- Ryta – porządek, prawo religijne hinduizmu
- Ryta – potok, dopływ Wieprzówki
- Ryta – rzeka na Białorusi, lewostronny dopływ Muchawca

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rytel

chrząszcz z rodziny drwionkowatych

Rytel (niem. Rittel) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

Rytel to wieś borowiacka przy drodze krajowej nr 22, zamieszkana przez Borowiaków.Wieś liczyła (według Narodowego Spisu Powszechnego z 2011) 2425 mieszkańców. Posiada szkołę podstawową, gimnazjum, ośrodek zdrowia, restaurację, bar, kilkanaście sklepów spożywczo-przemysłowych. Mieszkańcy znajdują zatrudnienie w lokalnych, niewielkich zakładach produkcyjnych oraz utrzymują się z rolnictwa. Znaczna większość zatrudniona jest w zakładach pracy w Chojnicach i Czersku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytelski

1. → Rytel (wieś);
2. dekanat rytelski - jeden z trzydziestu dekanatów w rzymskokatolickiej diecezji pelplińskiej; dekanat Rytel

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryterski

przymiotnik od: Rytro (miejscowość wypoczynkowa nad Popradem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytka

nazwisko

Rytka (do 1945 niem. Riether Mühle) – dawna, nieistniejąca dziś osada w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim w gminie Nowe Warpno, położona w lasach Puszczy Wkrzańskiej na południe od Jeziora Nowowarpieńskiego nad rzeką Myśliborką, włączona w granice Nowego Warpna. Osada usytuowana na granicy polsko-niemieckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytlewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytm

1. regularne powtarzanie się czegoś w jednakowych odstępach;
2. ustalona kolejność zdarzeń, zjawisk lub procesów;
3. w literaturze: zauważalna powtarzalność elementów składniowych;
4. w muzyce: czynnik regulujący czas trwania dźwięków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. jeden z elementów dzieła muzycznego, odpowiedzialny za organizację czasową utworu;

(1.2) określony porządek powtarzający się okresowo

## Biologia

- rytm biologiczny
- rytm dobowy

## Medycyna

- rytm parasystoliczny
- rytm zatokowy

## Muzyka

- rytm
- rytm and blues

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rytmiczka

kobieta zajmująca się rytmiką, kształceniem poczucia rytmu poprzez ćwiczenia ruchowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytmicznie

przysłówek

(1.1) w sposób rytmiczny, zgodnie z rytmem

#### Źródła:

Wiktionary

# Rytmiczniej

stopień wyższy od przysłówka: rytmicznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytmiczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rytmiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytmiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co rytmiczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Rytmiczny

miarowy, powtarzający się, utrzymany w rytmie

przymiotnik jakościowy

(1.1) powtarzający się jednostajnie, przebiegający równo, miarowo

(1.2) utrzymany w rytmie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rytmik

osoba zajmująca się rytmiką, kształceniem poczucia rytmu poprzez ćwiczenia ruchowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytmika

1. ćwiczenia ruchowe w rytm czegoś, zwykle muzyki
2. regularne powtarzanie się czegoś; rytmiczność
3. ogół zjawisk powiązanych z rytmem w muzyce i literaturze

- Rytmika jako system umuzykalniający
- Rytmika jako całokształt przebiegu rytmicznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytmizacja

stosowanie rytmu w utworze literackim lub muzycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytmizować

1. stosować rytm w utworze literackim lub muzycznym
2. rytmizować się - stawać się coraz bardziej rytmicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytmotwórczy

tworzący rytm wiersza

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytmowy

→ rytm (rzadko); rytmiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytmy

potocznie o tanecznej, rytmicznej muzyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryton

greckie naczynie gliniane lub metalowe w kształcie rogu, którego dolna część ozdobiona jest ornamentem w kształcie głowy zwierzęcej lub ludzkiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytornel

dawniej: ritornel, ritornello;
1. siedemnastowieczny taniec francuski odznaczający się się szybkim tempem i trójdzielnym metrum;
2. muzyka do tego tańca;
3. we wczesnych operach XVII wieku: ustęp instrumentalny o charakterze interludium, poprzedzający arię lub następujący po niej;
4. włoska forma poetycka, składająca się z trzywersowych strof, w których rymuje się wers pierwszy z trzecim;
5. w piętnastowiecznym madrygale: ostatnie dwa wersy zwrotki;
6. instrumentalny refren w pieśni zwrotkowej zwanej arią, wykonywany po każdej zwrotce, popularny w Niemczech w XVII wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytować

1. wycinać rysunek na płycie graficznej, z której robi się odbitki; ryć;
2. grawerować

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytownictwo

dziedzina grafiki, technika robienia odbitek z wyrytego na metalu lub drewnie rysunku

Grawerstwo lub rytownictwo – dział rzemiosła posługujący się techniką polegającą na żłobieniu twardym narzędziem (obecnie także maszynowo) wzorów w metalu, szkle, kamieniu.

Grawerowanie jest jedną z najstarszych technik zdobienia wyrobów artystycznych (metal, kości, kamień, szkło). Znane są naczynia z Babilonii z 2000 roku p.n.e..

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytowniczka

→ rytownik

Patrz:rytownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytownik

artysta posługujący się techniką rytownictwa

- rytownik – osoba zajmująca się rytownictwem
- rytownik (Pityogenes) – rodzaj chrząszczy z rodziny kornikowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytro

wieś w Polsce

Rytro – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, w gminie Rytro.

Wieś królewska Rytter, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego, należała do tenuty barcickiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytter

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytualista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zwolennik kościelnego rytualizmu

(1.2) ktoś, kto zajmuje się przeprowadzaniem rytuałów

#### Źródła:

Wiktionary

# Rytualistka

→ rytualista

Patrz:rytualista

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytualistyczny

→ rytualizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rytualizmem, dotyczący rytualizmu

Patrz:rytualizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rytualizacja

1. przekształcenie czegoś w sekwencję powtarzalnych, zwyczajowych, symbolicznych czynności; nadanie czemuś cech rytuału;
2. ewolucyjny proces prowadzący do powstawania dziedzicznych, charakterystycznych gatunkowo wzorców zachowań, zwłaszcza sygnałowych

Rytuał (łac. ritualis od ritus 'obrządek; zwyczaj') – zespół specyficznych dla danej kultury symbolicznych sekwencji sformalizowanych czynów i wypowiedzi, wykonywanych w celu osiągnięcia pożądanego skutku, który jednakże może być znacznie oderwany od pozornie oczywistego celu funkcjonalnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytualizm

rzadko: ścisłe przestrzeganie rytuału

Rytualizm – kurczowe trzymanie się pewnych tradycyjnych sposobów postępowania w obrębie grupy społecznej lub społeczeństwa, gorliwe przestrzeganie norm, przy zupełnym abstrahowaniu od celów, do realizacji których dąży dana grupa czy społeczeństwo. Ignorowanie wartości uznanych w społeczeństwie lub grupie społecznej. Rytualizm jest jedną z wyróżnionych przez Roberta K. Mertona dewiacji społecznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rytualnie

przysłówek

(1.1) w sposób rytualny

#### Źródła:

Wiktionary

# Rytualny

→ rytuał; rytuałowy (przestarzałe)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rytuałem, dotyczący rytuału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rytuał

1. ustalony sposób postępowania, wykonywania czynności podczas obrzędów religijnych czy magicznych, uroczystości itp.
2. zespół czynności, które przez swoją powtarzalność tworzą zwyczaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) antrop. zespół specyficznych sekwencji sformalizowanych, symbolicznych czynów i wypowiedzi, charakterystyczny dla danej kultury;

(1.2) przen. pot. powtarzane regularnie czynności

Rytuał (łac. ritualis od ritus 'obrządek; zwyczaj') – zespół specyficznych dla danej kultury symbolicznych sekwencji sformalizowanych czynów i wypowiedzi, wykonywanych w celu osiągnięcia pożądanego skutku, który jednakże może być znacznie oderwany od pozornie oczywistego celu funkcjonalnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rytuałowy

→ rytuał

Patrz:rytuał

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytuksymab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek immunologiczny (immunosupresyjny i przeciwnowotworowy) do terapii niektórych chłoniaków, białaczek i chorób autoimmunizacyjnych; przeciwciało monoklonalne będące chimerą ludzko-mysią

Rytuksymab (INN: rituximab, ATC L01X C02) – lek przeciwnowotworowy i immunosupresyjny. Jest to ludzko-mysie chimeryczne przeciwciało monoklonalne anty-CD20, produkowane metodą inżynierii genetycznej w hodowli zawiesiny komórek jajnika chomika chińskiego. Rytuksymab jest stosowany w leczeniu chłoniaków nieziarniczych (NHL), przewlekłej białaczki limfocytowej (CLL) i reumatoidalnego zapalenia stawów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rytwianianin

mieszkaniec Rytwian (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytwianianka

mieszkanka Rytwian (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytwiański

przymiotnik od: Rytwiany

#### Źródła:

SJP.pl

# Rytwiany

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie świętokrzyskim;

(1.2) geogr. adm. gmina wiejska w Polsce z siedzibą w Rytwianach (1.1);

Rytwiany – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Rytwiany.

W latach 1975–1998 miejscowość należała do województwa tarnobrzeskiego.

Położona nad rzeką Czarną Staszowską, 5 km na południowy wschód od Staszowa. Siedziba władz gminy Rytwiany.

Przez wieś przechodzi zielony szlak turystyczny z Chańczy do Pielaszowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rytwiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rywal

1. przeciwnik w pojedynku,
2. mężczyzna walczący z kimś o względy kobiety

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która konkuruje w czymś

(1.2) daw. mąż siostry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rywalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ubieganie się o pierwszeństwo, o zdobycie czegoś; konkurowanie

(1.2) sport. zawody, zmagania sportowe, rozgrywka

#### Źródła:

Wiktionary

# Rywalizacyjny

dotyczący rywalizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Rywalizować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) ubiegać się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

(1.2) przen. o dwóch osobach lub rzeczach itp.: być na mniej więcej jednakowym poziomie, nie pozwalając na stwierdzenie, która z nich jest lepsza

#### Źródła:

Wiktionary

# Rywalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ubieganie się o pierwszeństwo lub o zdobycie czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Rywalka

kobieta współzawodnicząca z kimś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: rywal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rywanol

barwnik z grupy akrydynowych; środek bakteriobójczy, w roztworach wodnych stosowany do odkażania skóry i błon śluzowych

Mleczan etakrydyny (Rivanol) – organiczny związek chemiczny należący do grupy barwników akrydynowych. Tworzy pomarańczowo-żółte kryształy o specyficznym zapachu.

Stosuje się go głównie do odkażania w stężeniu 0,1% (roztwór wodny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rywaroksaban

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. doustny lek przeciwkrzepliwy, bezpośredni inhibitor czynnika Xa

Rywaroksaban (łac. rivaroxabanum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek przeciwzakrzepowy, bezpośredni i odwracalny inhibitor czynnika Xa, stosowany w zapobieganiu zakrzepom u pacjentów z grup wysokiego ryzyka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rywałd

2 miejscowości w Polsce:

- Rywałd – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
- Rywałd – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Starogard Gdański

#### Źródła:

Wikipedia

# Rywin

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rywka

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rywuła

gatunek wina włoskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryż

1. roślina zbożowa rosnąca na ciepłych obszarach wszystkich części świata, uprawiana w wielu gatunkach dla ziarna a także rosnąca dziko,
2. ziarno tej rośliny lub potrawy przyrządzane z tych ziaren

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina zbożowa nazwa systematyczna|Oryza|L.|ref=tak., z rodziny traw występująca w klimacie wilgotnym;

(1.2) hand. spoż. nasiona ryżu (1.1)

(1.3) kulin. spoż. ugotowane nasiona ryżu (1.1)

Ryż (Oryza L.) – rodzaj zbóż z rodziny wiechlinowatych obejmujący 25 gatunków. Występuje w strefie klimatów gorących i ciepłych na całym świecie. Ryż spożywczy, będący podstawą wyżywienia 1/3 ludności świata, jest produktem otrzymywanym z ziarna ryżu siewnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryza

1. jednostka ilości arkuszy papieru, równa zwykle 500 sztukom;
2. w leśnictwie: urządzenie służące do spuszczania drewna w terenie górskim, składające się z rynny ziemnej lub drewnianego koryta; ślizg;
3. dawniej: karność, rygor

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. miar. ilość papieru równa zwykle 500 arkuszom;

(1.2) leśn. techn. przenośnik (np. w postaci rynny wyżłobionej w ziemi) służący do transportowania drewna ze stoków górskich

(1.3) daw. jednorazowy spław flisacki

(1.4) zob. ryzy.

Ryza (od niem. Ries) – tradycyjna jednostka liczby arkuszy papieru. Początkowo liczyła 480 arkuszy papieru piśmiennego. Obecnie równa jest 500 arkuszom papieru przeznaczonego do druku o gramaturze 80g. Opakowania papierów z większą gramaturą mają mniejszą liczbę arkuszy (np. 125 arkuszy dla gramatury 350g).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryzalit

występ w powierzchni ściany budynku od fundamentu po dach, pełni funkcję ozdobną i poszerza wnętrze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. fragment budynku wysunięty z lica elewacji na całej jego wysokości, od fundamentu po dach

Ryzalit – występ z lica w elewacji budynku od kilkudziesięciu centymetrów do kilkakrotności tej wielkości, jednak mniejszy niż wielkość bocznego skrzydła budowli. Zastosowanie jednego lub kilku ryzalitów dzieli fasadę na 3, 5 lub więcej części. Jego funkcją jest przełamanie monotonii, dlatego część cofnięta względem ryzalitu nie powinna mieć szerokości porównywalnej z ryzalitem. Prowadzony jest od fundamentów po dach i stanowiący organiczną część lica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryżanin

mieszkaniec Rygi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rygi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryżanka

1. mieszkanka Rygi (stolicy Łotwy);
2. potocznie: zupa jarzynowa z ryżem;
3. nieduża ryba z rodziny kaczorkowatych, hodowana jako rybka akwariowa; ryżówka, medaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rygi

(1.2) kulin. zupa z ryżu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryżanówka

wieś na Ukrainie

Ryżanówka – miejscowość na Ukrainie, położona 150 km na południe od Kijowa i 18 km na zachód od Zwinogródka (stolicy obwodu). Miejsce usytuowania licznych kurhanów scytyjskich, z których najsłynniejszym jest tzw. Wielki Kurhan Ryżanowski, znajdujący się ok. 6 km na południe od miejscowości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryżawy

zbliżony do ryżego, nie do końca ryży, prawie ryży

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryżniak

rodzaj gryzoni z rodziny chomikowatych

Ryżniak (Oryzomys) – rodzaj ssaków z podrodziny bawełniaków (Sigmodontinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryżobrody

mający ryżą brodę; rudobrody

przymiotnik

(1.1) pot. taki, który ma ryży zarost na brodzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryzoderma

jednowarstwowa skórka roślinna okrywająca tylko korzenie; epiblema

Ryzoderma, epiblema, skórka korzenia – pierwotna tkanka okrywająca korzenie. Występuje w młodych partiach korzeni. Główną funkcją ryzodermy jest pobieranie wody i soli mineralnych z gleby, a także w niewielkim stopniu wymiana gazowa.

W celu właściwej realizacji funkcji cechuje się dużą powierzchnią styku ze środowiskiem (czyli z glebą) i łatwą przepuszczalnością. Tkanka ta jest tworzona przez jedną warstwę żywych komórek o kształcie prozenchymatycznym (wydłużonym), ściśle do siebie przylegających. Ściany komórkowe są pierwotne, nie pokrywa ich kutykula. Cytoplazma silnie zwakuolizowana, pozbawiona na ogół chloroplastów. Niektóre komórki (trichoblasty) uwypuklają się na zewnątrz tworząc włośniki, zwiększa to powierzchnie chłonną korzenia (pobieranie wody wraz z solami mineralnymi). Trichoblasty u krzyżowych wykształcają się jedynie z komórek ryzodermy, które kontaktują się z dwiema komórkami kory pierwotnej. Jeżeli komórka ryzodermy styka się z tylko jedną komórką kory pierwotnej nie przekształca się w komórkę włośnikową. W efekcie trichoblasty występują w równoległych, niekontaktujących się ze sobą szeregach. Włośniki nie występują na korzeniach roślin rosnących w wodzie. Ryzoderma odpowiada również za wydzielanie z korzenia do gleby niektórych substancji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryzofora

wiecznie zielone drzewo liściaste z rodziny korzeniarowatych, z obszarów tropikalnych, wypuszczające z pnia i gałęzi liczne korzenie podporowe i powietrzne, wchodzące w skład namorzynów, cenione m.in. ze względu na twarde drewno używane jako budulec i do obróbki stolarskiej; korzeniara, korzeniara namorzyniec, srożypląt

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryżogłowy

mający ryże włosy na głowie; rudogłowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzoid

cienki, nitkowaty wyrostek o budowie jedno- lub wielokomórkowej, wytwarzany przez dolną część łodyżki rośliny i przytwierdzający ją do podłoża; chwytnik, rizoid

Chwytniki, ryzoidy, rizoidy – cienkie, nitkowate wyrostki o budowie jedno- lub wielokomórkowej, wytwarzane przez mszaki, wielokomórkowe glony, niektóre grzyby, przedrośla paprotników czy niektóre gąbki.

Służą do przytwierdzania organizmów do podłoża oraz pobierania z gleby wody i związków pokarmowych. Pełnią funkcje podobne do korzeni organowców, lecz nimi nie są – nie posiadają tkanek przewodzących – drewna i łyka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryzoidalny

mający wygląd korzeni

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryżojad

1. gatunek małego ptaka z rzędu wróblowych;
2. lekceważąco o Chińczyku; Chinol (chinol), żółtek, skośnooki

Ryżojad (Dolichonyx oryzivorus) – gatunek małego, wędrownego ptaka z podrodziny ryżojadów (Dolichonychinae) (której jest jedynym przedstawicielem) w rodzinie kacykowatych (Icteridae). Gniazduje w Ameryce Północnej, zimuje w Ameryce Południowej. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryzolitofit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. litofit wnikający w powierzchniową warstwę skały

#### Źródła:

Wiktionary

# Ryzomorf

twór w postaci długiego, rozgałęzionego sznura, przytwierdzający niektóre rodzaje grzybów do podłoża; sznur przetrwalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzomorfa

sznurowaty twór grzyba wyrastający z plektenchymy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzopus

rodzaj grzybów pleśniowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzosfera

przykorzeniowa warstwa gleby, cechująca się bogatą florą grzybową i bakteryjną; rizosfera, sfera korzeniowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. ekol. przestrzeń obejmująca glebę w zasięgu korzeni roślin wraz z zasiedlającymi ją organizmami;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryzować

rzeźbić; rytować

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryżowar

elektryczne urządzenie do gotowania ryżu

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryżowiec

1. czarnuch ryżowiec - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych;
2. ryżowiec siwy - gatunek egzotycznego ptaka spokrewnionego z astryldem

Ryżowiec siwy (Lonchura oryzivora) – gatunek małego ptaka z rodziny astryldowatych (Estrildidae), zamieszkujący indonezyjskie wyspy Jawa i Bali. Introdukowany w wielu innych rejonach świata – na wielu innych wyspach Indonezji, na Półwyspie Indochińskim, Filipinach, w Chinach, Japonii, Indiach, Sri Lance, Kenii, Tanzanii (w tym na wyspach Zanzibar i Pemba), na Seszelach, Fidżi, Hawajach i innych wyspach, a także na Florydzie czy w Wenezueli. Jest to gatunek zagrożony. Nie wyróżnia się podgatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryżowisko

1. pole ryżowe;
2. pole po zebraniu rosnącego na nim ryżu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. pole ryżowe

(1.2) roln. rżysko po ryżu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryżówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Oryzias latipes||ref=tak. mała ryba z rodziny kaczorkowatych zasiedlająca wody słodkie i słonawe Azji Południowo-Wschodniej;

(1.2) pot. spoż. wódka ryżowa

- Ryżówka – wieś w województwie podlaskim
- ryżówka – gatunek ryby z rodziny kaczorkowatych (Adrianichthyidae)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryżowy

1. → ryż (roślina lub jej ziarno);
2. potocznie: chiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) sporządzony z ryżu

(1.2) związany z ryżem, dotyczący ryżu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryżowłosy

mający rude włosy; rudowłosy, miedzianowłosy, ognistowłosy, czerwonowłosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzy

przestarzałe: karność, subordynacja, rygor, porządek; dziś tylko w wyrażeniach: "trzymać kogoś w ryzach", "wziąć kogoś w ryzy" - zmuszać kogoś do posłuszeństwa

przymiotnik

(1.1) pot. rudy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. mężczyzna mający ryże (1.1) włosy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryżyk

1. regionalna nazwa mleczaja rydza;
2. zdrobnienie od: ryż

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzyk-Fizyk

potocznie: wykrzyknik używany w momencie podejmowania ryzyka; licząc na szczęście, ryzykując

wykrzyknik

(1.1) pot. wykrzyknik wyrażający emocje związane z podejmowaniem trudnej decyzji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryzykancki

1. charakterystyczny dla osoby lubiącej ryzykować, np. ryzykancki charakter, pomysł; śmiały, brawurowy, ryzykowny;
2. będący ryzykantem, mający szczególną skłonność do ryzykowania, np. ryzykancki kierowca, akrobata; lekkomyślny, nieostrożny, nierozsądny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzykanctwo

skłonność do podejmowania ryzykownych przedsięwzięć, upodobanie do ryzykowania; brawura, chojractwo, bohaterszczyzna

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzykant

osoba podejmująca ryzyko, porywająca się na ryzykowne przedsięwzięcia; zuch, chojrak, bohater

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś lubiący podejmować ryzyko

Ryzykant – amerykański film z 2005 roku w reżyserii Keoni Waxman.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryzykantka

kobieta podejmująca ryzyko, porywająca się na ryzykowne przedsięwzięcia; bohaterka, chojraczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lubiąca podejmować ryzyko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryzyko

1. niebezpieczeństwo, że coś zdarzy się w inny od oczekiwanego sposób; "dobrze skalkulowana niepewność"
2. działanie związane z niebezpieczeństwem; także podejmowanie takich działań; ryzykowanie
3. w prawie: możliwość pojawienia się szkody

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) możliwość, prawdopodobieństwo, że coś się nie uda

(1.2) możliwość wystąpienia niekorzystnych zdarzeń lub efektów

(1.3) praw. prawdopodobieństwo powstania szkody obciążające osobę poszkodowaną niezależnie od jej winy, jeśli umowa lub przepis prawny nie zobowiązały innej osoby do wyrównania szkody

Ryzyko – prawdopodobieństwo wystąpienia konkretnego skutku w określonym czasie lub w określonej sytuacji.

Ryzyko jest pojęciem wieloznacznym, trudnym do zdefiniowania. W różnych dziedzinach nauk jest ono różnie interpretowane, dlatego zdaniem niektórych autorów stworzenie jednej uniwersalnej definicji jest niemożliwe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ryzykować

1. podejmować ryzyko, działać, licząc się z możliwością niekorzystnego, szkodliwego zakończenia;
2. ryzykować coś - narażać coś na niebezpieczeństwo, liczyć się ze stratą czegoś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaryzykować)

(1.1) podejmować ryzyko; działać, licząc się z możliwością niekorzystnego zakończenia

(1.2) narażać coś cennego na utratę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryzykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ryzykować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ryzykownie

przysłówek

(1.1) w sposób ryzykowny, niebezpiecznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Ryzykowniej

stopień wyższy od przysłówka: ryzykownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzykowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ryzykowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ryzykowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ryzykowne; cecha tych, którzy są ryzykowni

#### Źródła:

Wiktionary

# Ryzykowny

wiążący się z ryzykiem, grożący niebezpieczeństwem lub popełnieniem błędu (np. ryzykowna gra, ryzykowny skok)

przymiotnik

(1.1) wiążący się z ryzykiem, grożący niebezpieczeństwem lub popełnieniem błędu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ryłko

zdrobnienie od: ryło

Ryłko – przedsiębiorstwo z Kalwarii Zebrzydowskiej produkujące obuwie.

Przedsiębiorstwo funkcjonuje od lat 50. XX wieku. Początkowo był to mały zakład rzemieślniczy, który wytwarzał buty metodą tradycyjną i był prowadzony jednoosobowo, przez właściciela. W latach 90. wybudowano fabrykę w Kalwarii Zebrzydowskiej, co umożliwiło produkcję na szerszą skalę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ryło

potocznie: twarz; ryj, gęba, morda, pysk

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. obraź. twarz

(1.2) lwów. twarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary