# Pl.

skrót od:
1. pluralis (w językoznawstwie: liczba mnoga); plur.;
2. plac

skrót

(1.1) = plac

(1.2) = plan

(1.3) = plansza

(1.4) = przeciwlotniczy

Język polski, polszczyzna – język lechicki z grupy zachodniosłowiańskiej (do której należą również czeski, kaszubski, słowacki, języki łużyckie czy wymarły język drzewiański), stanowiącej część rodziny indoeuropejskiej. Jest językiem urzędowym w Polsce oraz należy do oficjalnych języków Unii Europejskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plac

1. duża, wolna przestrzeń w mieście, zwykle otoczona budynkami;
2. teren przeznaczony pod zabudowę, otaczający zabudowę;
3. dawniej: pole bitwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydzielona część miasta, otoczona ulicami i budynkami, zwykle wyłączona z ruchu pojazdów;

(1.2) określone miejsce

(1.3) daw. wolna przestrzeń, wolne miejsce

Plac (niem. Platz – puste miejsce; z łac. platea – szeroka ulica, bulwar, plac; od gr. πλατεῖα ὁδός – plateia hodos – szeroka ulica) – wolna, niezabudowana przestrzeń miejska, zwykle w kształcie prostokąta lub kwadratu, ograniczona zabudową, ulicami, zielenią, przeważnie wyłączona z ruchu pojazdów. Często plac zdominowany jest przez charakterystyczną budowlę lub ich zespół (obiekty sakralne, gmachy użyteczności publicznej, zamki i pałace), a w jego obrębie znajdują się zazwyczaj pomniki, kolumny, fontanny, słupy ogłoszeniowe i inne obiekty małej architektury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Placadiutant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. adm. oficer pomocniczy placmajora

#### Źródła:

Wiktionary

# Placebo

substancja lub zabieg bez aktywnego składnika leczniczego, który wywołuje pozytywne efekty zdrowotne dzięki przekonaniu pacjenta, że otrzymuje prawdziwe leczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) farm. substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, które nie mają wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia;

Placebo (łac. „będę się podobał”) – substancja lub działanie (np. zabieg chirurgiczny) obojętne, niemające wpływu na stan zdrowia pacjenta, podawane choremu jako terapia. Chory nie wie, że to, co zastosowano, nie jest prawdziwym leczeniem, zaś wszystko (dla leku głównie: wygląd, zapach, smak, konsystencja), oprócz leczniczych właściwości placebo jest takie samo, jak rzeczywistej terapii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Placeboreaktywny

reagujący na placebo (środek niemający wpływu na funkcjonowanie organizmu, podawany jednak jako lek w celach psychoterapeutycznych) tak samo, jak na skutecznie działający lek

#### Źródła:

SJP.pl

# Placek

płaskie, słodkie ciasto, pieczone często z różnymi dodatkami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. płaski, zwykle okrągły wypiek, często słodki, z dodatkami

(1.2) niewielki, pieczony lub smażony krążek np. z mąki lub ziemniaków

(1.3) o czymś niewielkim, płaskim, utworzonym z miękkiej masy

(1.4) mała, ograniczona płaszczyzna wyodrębniająca się z otaczającego ją tła

- placek – rodzaj potrawy
- Placek – bohater powieści O dwóch takich, co ukradli księżyc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Placenta

1. narząd powstający u większości ssaków w czasie ciąży; łożysko;
2. część ścianki zalążni;
3. wyciąg z łożysk kobiecych wzmacniający odporność;
4. dawniej: skórzana dyscyplina do karania uczniów

Łożysko (łac. placenta) – przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych, który tworzy się z kosmówki i błony śluzowej macicy. Kosmki kosmówki zagłębiają się i łączą z błoną macicy. Łożysko powstaje z tkanki łącznej, błony śluzowej macicy (część matczyna) oraz z zewnętrznej warstwy komórek otaczających zarodek. Od strony matczynej łożysko składa się z wielu zrazików, od strony płodowej jest gładkie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Placet

zgoda, pozwolenie na coś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgoda, pozwolenie

Placet (łac. placet podoba się) – urzędowa forma wyrażenia zgody przez hierarchię lub instytucję Kościoła katolickiego. W średniowieczu także przez władzę świecką.

W dziedzinie prawa sądowego placet to prośba skierowana do monarchy o rozstrzygnięcie sporu. We Francji w przypadku przychylnego jej rozpatrzenia, monarcha wydawał wyrok osobiście lub przekazywał Radzie Stron Procesowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Placido

określenie wykonawcze: spokojnie, łagodnie

- Placido – tradycyjne imię romańskie.
- Plácido (film) – hiszpański film

Znane osoby:

- Placido Costanzi – włoski malarz
- Plácido Domingo – tenor hiszpański
- Placido Falconio – włoski kompozytor
- Placido Puccinelli – włoski mnich i historyk
- Placido Columbani – włoski architekt
- Giacinto Placido Zurla – włoski kardynał
- Plácido Polanco – dominikański bejsbolista
- Plácido Vega y Daza – meksykański generał
- Placido – wódz Indian Tonkawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Placka

rzadko: przyrząd do zabijania much, składający się z płaskiego elementu z tworzywa sztucznego, umocowanego na długiej rączce; packa

#### Źródła:

SJP.pl

# Plackapela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. orkiestra podwórkowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Plackarnia

rodzaj restauracji, w której główną specjalnością są placki, czasami także naleśniki i podobne potrawy ze smażonego ciasta

#### Źródła:

SJP.pl

# Plackiem

płaskie, słodkie ciasto, pieczone często z różnymi dodatkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Plackowaty

podobny do placka, mający kształt placka

#### Źródła:

SJP.pl

# Placmajor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. hist. pomocniczy oficer głównego komendanta fortecy lub miasta, kierujący sprawami biurowymi

#### Źródła:

Wiktionary

# Placowa

przymiotnik od: plac

#### Źródła:

SJP.pl

# Placowe

opłata pobierana od osoby wynajmującej część jakiegoś placu w zamian za możliwość użytkowania go w celach gospodarczych lub komunikacyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Placówka

1. teren będący miejscem stacjonowania wojsk obronnych, a także: część wojsk przeznaczona do ubezpieczenia innych oddziałów na postoju;
2. zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. teren będący miejscem stacjonowania wojsk obronnych

(1.2) wojsk. część wojsk przeznaczona do ubezpieczenia innych oddziałów na postoju

(1.3) zakład, instytucja pełniąca rolę przedstawicielstwa handlowego, dyplomatycznego lub innego ośrodka publicznego

pojęcia

- placówka – rodzaj posterunku wojskowego
- placówka – zakład, instytucja pełniąca rolę ośrodka w jakiejś dziedzinie życia, często filia lub oddział instytucji
- placówka naukowa – instytucja zajmująca się badaniami naukowymi
- placówka dyplomatyczna, inaczej misja dyplomatyczna – przedstawicielstwo dyplomatyczne określonego państwa w innym państwie lub przy organizacji międzynarodowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Placowy

przymiotnik od: plac

#### Źródła:

SJP.pl

# Placuszek

zdrobnienie od: placek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od placek

(1.2) mały placek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Placyd

imię męskie

Placyd – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od łacińskiego przydomka pochodzącego od wyrazu pospolitego placidus, oznaczającego „spokojny, dobrotliwy, łagodny”. Notowane w Polsce co najmniej od 1691 roku.

Żeński odpowiednik tego imienia: Placyda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Placyda

imię żeńskie

Placyda – żeński odpowiednik imienia Placyd. Zdrobnienia to Cytka, Cysia, Platusia. Istnieją święte i błogosławione tego imienia.

W XIX wieku imię pojawiało się sporadycznie. Popularne było w Hiszpanii. W XXI wieku jest w Polsce nadal rzadkie. W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 7 kobiet o imieniu Placyda nadanym jako imię pierwsze.

Placyda imieniny obchodzi 4 marca i 15 czerwca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Placydia

imię żeńskie

Placydia – młodsza córka cesarza rzymskiego Walentyniana III, żona cesarza Olibriusza, matka Juliany Anicji. Jej starszą siostrą była Eudokia, żona Palladiusza, syna cesarza Petroniusza Maksymusa a także Huneryka, syna Genzeryka.

Po zdobyciu Rzymu w roku 455 przez Genzeryka, razem z matką Licynią Eudoksją i siostrą Eudokią, została przewieziona do Kartaginy. Po uwolnieniu około 461 roku, udała się do Konstantynopola, gdzie mieszkała do śmierci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Placydostwo

Placyd z żoną; Placydowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Placydowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Placydowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Placyda lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Placydziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Placydy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Placyk

niewielki plac (zwykle w znaczeniu specjalnie wydzielonej, wolnej przestrzeni w mieście, zazwyczaj otoczonej budynkami)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: plac

(1.2) mały plac

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plądrak

plądrak czarny - gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Plądrować

stosować przemoc na jakimś terenie lub w pomieszczeniu w celu dokonania grabieży

czasownik przechodni niedokonany (dk. splądrować)

(1.1) przeczesywać jakiś obszar w poszukiwaniu łupów, dokonywać aktów grabieży na jakimś terenie

(1.2) przeszukiwać czyjeś rzeczy w celu zabrania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plądrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odądrować.

Szaber – proceder przestępczy, polegający na grabieży mienia pozostającego bez opieki w wyniku klęsk żywiołowych, przewrotów społecznych lub konfliktów zbrojnych. Zjawisko znane od czasów starożytnych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Plądrowniczy

polegający na rabowaniu, łupieniu, grabieniu; rabunkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plądrownik

plądrownik osobliwy - gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Plafon

dekoracyjne malowidło na suficie; również sufit ozdobiony tym malowidłem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. sufit ozdobiony sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym;

(1.2) szt. malowidło na tynku, płótnie lub dekoracja stiukowa zajmujące centralną część sufitu lub sklepienia

(1.3) bank. ogólna kwota akredytywy odnawialnej (rewolwingowej), z której co jakiś czas następuje wypłata części środków (nawiązki)

(1.4) karc. gra karciana z początku XX wieku, dawniejsza odmiana brydża;

Plafon (od fr. plat fond – płaskie tło) – sufit lub podniebienna część sklepienia ozdobiona sztukaterią, płaskorzeźbą, freskiem lub malowidłem olejnym na zamocowanym odpowiednio przy suficie płótnie. Bywa otoczony dekoracyjnym obramieniem, wykonanym z materiału o innej fakturze i pokrytym inną techniką niż właściwa kompozycja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plafoniera

rodzaj oprawy świetlnej zainstalowanej przy suficie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. rodzaj oprawy lampy sufitowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plafonowy

przymiotnik od: plafon (np. malarstwo plafonowe, malowidła plafonowe)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plaga

trudne do opanowania niekorzystne zjawisko, szybko szerzące się

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masowe, groźne zjawisko, szerzące się i trudne do opanowania

(1.2) przen. coś dokuczliwego i trudnego do opanowania

- epidemia
- Plaga (powieść)
- Plaga (film)
- Plaga (zespół muzyczny)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plagalny

kadencja plagalna: określony zespół występujących bezpośrednio po sobie akordów, tworzący końcowy fragment jakiegoś utworu; kadencja kościelna

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagi

przestarzale o batach, chłoście

Plagi egipskie (hebr. ‏מכות מצרים‎, Makot Micrajim), plagi biblijne lub dziesięć plag (hebr. ‏עשר המכות‎, Eser Ha-Makot) – dziesięć klęsk sprowadzonych na Egipt przez Boga Jahwe, opisanych w biblijnej Księdze Wyjścia, w rozdziałach 7–12. Miały one skłonić faraona, by zgodził się na opuszczenie jego państwa przez Izraelitów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plagiacik

zdrobnienie od: plagiat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od plagiat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plagiaryzm

dopuszczenie się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiatorstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagiaryzować

dopuszczać się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiować, plagiatować

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagiat

wykorzystanie bezprawnie cudzego dzieła, pomysłu pod własnym nazwiskiem; także taki przywłaszczony pomysł, dzieło lub zapożyczenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skopiowanie cudzego utworu lub jego fragmentu i przypisanie sobie autorstwa;

(1.2) utwór, praca naukowa będąca efektem plagiatu (1.1)

Plagiat (łac. plagium „kradzież”) – pojęcie z zakresu prawa autorskiego oznaczające skopiowanie cudzego utworu (lub jego części) wraz z przypisaniem sobie prawa do autorstwa poprzez ukrycie pochodzenia splagiatowanego utworu. Może być nim obraz, grafika, fotografia, piosenka, wiersz, praca magisterska, praca doktorska, publikacja naukowa, jak również gra komputerowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plagiator

osoba, która dopuściła się plagiatu (bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. jednostka lub osoba przypisująca sobie prawa autorskie do utworu, którego nie jest autorem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plagiatorka

kobieta, która dopuściła się plagiatu (bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która popełniła plagiat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plagiatorski

znamienny dla plagiatora, plagiatorki, odnoszący się w jakiś sposób do plagiatorstwa (np. plagiatorski incydent), mający znamiona plagiatu (np. plagiatorski utwór)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagiatorstwo

dopuszczenie się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiaryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagiatować

dopuszczać się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiować, plagiaryzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagiatowość

zespół cech znamiennych dla plagiatu (bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem) lub plagiatora, plagiatorki

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagiatowy

przymiotnik od: plagiat (np. plagiatowy skandal, plagiatowa praca naukowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagioklaz

glinokrzemian sodu i wapnia, minerał zaliczany do grupy skaleni, będący pospolitym składnikiem większości skał magmowych i metamorficznych

Plagioklazy – szereg minerałów skałotwórczych o składzie mieszanym z grupy skaleni (skalenie sodowo-wapniowe).Nazwa pochodzi z gr. plagios ‘ukośny’ i klao ‘łamię’ (lub klan ‘łamać’), co nawiązuje do kąta między płaszczyznami łupliwości, który jest nieco mniejszy od 90°.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plagionit

siarczek ołowiu i antymonu, nieprzezroczysty minerał o metalicznym połysku i zielonej, ciemnozielonej, czarnej lub szarej barwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady siarczków;

Plagionit – minerał klasy siarczków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plagiotropizm

określona reakcja ruchowa rośliny lub osiadłego zwierzęcia, polegająca na zwróceniu się lub zadziałaniu w stronę wystąpienia danego bodźca; tropizm dodatni

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagiotropowy

gatunek plagiotropowy: gatunek rośliny, u której wzrost pędu odbywa się równolegle lub ukośnie względem podłoża (w przeciwieństwie do gatunków ortotropowych, u których taki wzrost odbywa się prostopadle do podłoża)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plagiować

dopuszczać się bezprawnego wypromowania, wykorzystania cudzego dzieła lub pomysłu pod własnym nazwiskiem; plagiatować, plagiaryzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Plaja

nazwa pustyni ilastej w Ameryce Północnej

Playa (plaja), takyr, kewir – odsłonięte dno bezodpływowego okresowego jeziora w klimacie gorącym i suchym, którego powierzchnię pokrywa stwardniały, spękany ił lub muł, silnie zasolony, z wykwitami węglanu wapnia, gipsu i soli kamiennej.

Tylko wyjątkowo po incydentalnych deszczach zamienia się on w grząskie błoto lub dno chwilowego jeziora wypełnionego wodą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plajster

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) białystok. plaster

#### Źródła:

Wiktionary

# Plajta

krach, bankructwo, upadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. bankructwo

(1.2) pot. niepowodzenie przedsięwzięcia

Upadłość (potocznie bankructwo) – procedura wszczynana w razie niewypłacalności dłużnika, polegająca głównie na wspólnym dochodzeniu roszczeń przez wszystkich jego wierzycieli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plajtować

doprowadzać do plajty (bankructwa, krachu), upadać, chylić się ku upadkowi z powodu braku pieniędzy, funduszy na dalsze istnienie; bankrutować

#### Źródła:

SJP.pl

# Plak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Plakaciarz

osoba rozlepiająca plakaty, obwieszczenia itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Plakacik

zdrobnienie od: plakat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od plakat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plakacista

grafik, którego specjalizacją jest projektowanie plakatów i tworzenie elementów charakterystycznych dla takiego gatunku sztuki użytkowej

Plakat (z niderl. plakaat, z fr. placard ‘tablica z afiszem’) – rodzaj wyrobu poligraficznego zaliczany do akcydensów. Druk jednostronny dużego formatu (co najmniej A3), o charakterze informacyjnym, ale czasem również propagandowym służący do umieszczania w stałych, publicznych miejscach (rozklejany, umieszczany w witrynach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plakacistka

graficzka, której specjalizacją jest projektowanie plakatów i tworzenie elementów charakterystycznych dla takiego gatunku sztuki użytkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Plakat

duży arkusz papieru zawierający informację w formie graficznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów reklamujący coś

(1.2) wyrób poligraficzny zazwyczaj pokaźnych rozmiarów propagujący coś

Plakat (z niderl. plakaat, z fr. placard ‘tablica z afiszem’) – rodzaj wyrobu poligraficznego zaliczany do akcydensów. Druk jednostronny dużego formatu (co najmniej A3), o charakterze informacyjnym, ale czasem również propagandowym służący do umieszczania w stałych, publicznych miejscach (rozklejany, umieszczany w witrynach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plakatować

rozlepiając plakaty, promować, reklamować jakieś przedsięwzięcia lub instytucje, często także: obwieszczać, ogłaszać coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Plakatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozwieszanie plakatów

#### Źródła:

Wiktionary

# Plakatówka

potocznie o farbie plakatowej (gotowej farbie rozmieszanej ze spoiwem, używanej do nietrwałych malowideł dekoracyjnych)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. półpłynna, kryjąca farba wodna do nietrwałych zastosowań plastycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plakatówki

potocznie o farbie plakatowej (gotowej farbie rozmieszanej ze spoiwem, używanej do nietrwałych malowideł dekoracyjnych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plakatowość

zespół cech charakterystycznych dla plakatu, sposób przedstawienia kompozycji w formie przypominającej plakat

#### Źródła:

SJP.pl

# Plakatowy

przedstawiony w postaci plakatu (np. ogłoszenie plakatowe), charakterystyczny dla plakatu lub w jakiś inny sposób z nim związany (np. grafika plakatowa)

przymiotnik

(1.1) dotyczący plakatu, wykorzystywany do produkcji plakatu

(1.2) książk. przen. ukazany w prosty, schematyczny sposób, stanowiący uproszczenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plakieta

rodzaj dekoracyjnego kafelka, najczęściej prostokątnego lub kwadratowego, zdobionego ornamentem malarskim lub reliefowym, nakładanego na dzieła rzemiosła artystycznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. płytka dekoracyjna ozdobiona płaskorzeźbą lub napisem, będąca samodzielnym przedmiotem artystycznym lub nakładana na przedmioty rzemiosła artystycznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plakietka

1. niewielka plakieta (dekoracyjny kafelek, najczęściej prostokątny lub kwadratowy, zdobiony ornamentem malarskim lub reliefowym, nakładany na dzieła rzemiosła artystycznego);
2. mała tabliczka, najczęściej plastikowa, pełniąca rolę identyfikatora podczas jakichś zgromadzeń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: plakieta

(1.2) tabliczka, znaczek przypinany do ubrania – z tekstem lub znakiem graficznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plakoderma

pradawna ryba drapieżna z okresu syluru i dewonu, charakteryzująca się silną szczęką i masywnym uzębieniem; ryba pancerna, tarczowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Plakować

pokrywać elementy ze zwykłego drewna stolarskiego cenniejszym gatunkiem drewna, złotem, srebrem lub podobnym wartościowym kruszcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Plama

1. część jakiejś powierzchni wyróżniająca się inną barwą, często szpecąca, o nieokreślonym kształcie;
2. hańba, niesława, wpadka;
3. malarstwo: powierzchnia barwna o jednym kolorze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brudny lub oszpecający ślad pozostawiony na powierzchni czegoś

(1.2) część powierzchni jakiegoś przedmiotu różniąca się kolorem lub walorem od tła

(1.3) med. kosmet. różnica w pigmentacji

(1.4) przen. hańba, kompromitacja

(1.5) pot. przen. fiasko, niepowodzenie

- plama – w dermatologii, wykwit leżący w poziomie skóry
- Radio Plama

zobacz też:

- plama gorąca – zjawisko geologiczne
- plama słoneczna – obszar na powierzchni Słońca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plameczka

zdrobnienie od: plamka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: plamka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plamek

zdrobnienie od: plama

#### Źródła:

SJP.pl

# Plamiak

ryba z rodziny dorszowatych, zamieszkująca zachodnią część Morza Bałtyckiego i północne wody Atlantyku, poławiana gospodarczo dla cennego i pożywnego mięsa

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) drapieżna ryba morska

Plamiak, łupacz, wątłusz srebrzysty (Melanogrammus aeglefinus) – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Melanogrammus. Popularny konsumpcyjnie w krajach anglosaskich, gdzie razem z dorszem tworzy podstawę dania fish and chips. Mało popularny w kuchni polskiej. Łatwo rozpoznawalny ze względu na czarną linię boczną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plamiasty

plamisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Plamić

1. brudzić, walać coś, robić, pozostawiać na czymś plamy, najczęściej przypadkowo, bez zamierzenia;
2. okrywać hańbą, zniesławiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. poplamić, zaplamić)

(1.1) robić plamaamy

czasownik przechodni niedokonany (dk. splamić)

(2.1) okrywać hańbą

czasownik zwrotny niedokonany plamić się (dk. poplamić się, zaplamić się)

(3.1) robić plamaamy na sobie

(3.2) być plamionym

czasownik zwrotny niedokonany plamić się (dk. splamić się)

(4.1) okrywać się hańbą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plamica

1. zakaźna choroba pasożytnicza jedwabników morwowych i dębowych; pebryna; pieprzyca
2. występowanie samoistnych krwawień do skóry i błon śluzowych wskutek obniżenia liczby lub czynności płytek krwi

- skaza krwotoczna
- małopłytkowość immunologiczna (daw. plamica małopłytkowa, małopłytkowość samoistna)
- zakrzepowa plamica małopłytkowa
- zapalenie naczyń związane z IgA
- plamica (Arthonia) – rodzaj grzybów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plamicowy

→ plamica

Patrz:plamica

#### Źródła:

SJP.pl

# Plamiec

plamiec agreściak: motyl z rodziny miernikowców, którego postać larwalna uważana jest za groźnego szkodnika krzewów i drzew owocowych, głównie agrestu i porzeczek

Arthothelium A. Massal. (plamiec) – rodzaj grzybów z rodziny plamicowatych (Arthoniaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plamistość

1. bycie plamistym (pełnym plam, całym w plamach);
2. ogólna nazwa każdej z chorób spowodowanych przez różnego rodzaju grzyby wywołujące powstawanie plam na łodygach i liściach roślin

Mozaika lub plamistość – objaw chorobowy u roślin w postaci barwnych plam na tle zdrowej zieleni liścia. Jest jednym z rodzajów przebarwień u roślin. Wyróżnia się dwa rodzaje mozaik (plamistości):

- mozaiki łagodne – gdy granice między plamami są niewyraźne (np. na liściach śliw opanowanych przez ospowatość śliwy),
- mozaiki ostre – gdy plamy są ostro odgraniczone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plamisty

pokryty licznymi plamami, pełen plam (np. plamista twarz, plamista cera) lub wyglądający jak plama, podobny do plamy (np. plamiste rumieńce)

przymiotnik

(1.1) mający plamaamy, charakteryzujący się plamistośćamistością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plamka

zdrobnienie od: plama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. plama

(1.2) inform. techn. w monitorze odległość między obszarami decydującymi o wyświetleniu sąsiednich punktów obrazu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plamkować

usuwać przypadkowe skazy w postaci niewielkich półprzezroczystych plamek powstałych na zdjęciach będących odbitkami fotograficznymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Plamkowy

1. → plamka;
2. fiksacja plamkowa - dominacja receptorów wzrokowych plamki żółtej nad pozostałymi fotoreceptorami siatkówki oka; fiksacja środkowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Plamobrzuchy

sóweczka plamobrzucha, miodnik plamobrzuchy - gatunki ptaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Plamoodporny

odporny na plamy (np. materiał plamoodporny) lub wykonany z materiału odpornego na tego typu zabrudzenia (np. obrus plamoodporny)

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, na którym nie powstają plamaamy; wykonany z materiału na którym nie powstają plamaamy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plamówka

plamówka malinówka - gatunek motyla z rodziny wycinkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Plamowstęg

wielena plamowstęg - gatunek motyla

#### Źródła:

SJP.pl

# Plan

1. zamiar, zamysł;
2. szkic, projekt;
3. program wykonania zadań, rozkład zajęć;
4. rysunek odwzorowujący na płaszczyźnie szczegóły, np. miasta;
5. środowiskowo: miejsce realizacji danego fragmentu akcji filmowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co chcemy zrobić

(1.2) odwzorowanie terenu w postaci mapy, makiety

(1.3) tabelka z układem czynności w czasie, np. zajęć lekcyjnych

(1.4) film. miejsce realizacji filmu

(1.5) układ czegoś, szkic

(1.6) na scenie, na obrazach, w krajobrazie itp.: miejsce osób lub rzeczy w perspektywie, określone ze względu na odległość od patrzącego lub kamery

(1.7) film. rozmiar kadru obejmującego fragment przestrzeni;

Francja:

- Plan – miasto w regionie Rodan-Alpy
- Le Plan – miasto w regionie Midi-Pyrénées

Hiszpania:

- Plan – gmina w prowincji Huesca

Szwajcaria:

- Plan-les-Ouates – miasto w kantonie Genewa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Planacja

proces zrównywania powierzchni Ziemi przez skutki denudacji (wietrzenia, erozji i grawitacyjnych ruchów masowych) i sedymentacji (akumulacji)

Planacja (łac. wyrównywać) zwana też gradacją – zjawisko geologiczne polegające na erozyjnym zrównywaniu terenu (powierzchni ziemi) przez procesy denudacji (niszczenie wyniosłości) i sedymentacji (zapełnianie osadami obniżeń). Planacja może być również wymuszona przez człowieka, szczególnie w przypadkach przygotowywania terenów pod zabudowę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planaria

płaziniec z rzędu wypławek

#### Źródła:

SJP.pl

# Planarny

płaski, dwuwymiarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plancheit

minerał z grupy krzemianów, turkusową barwę zawdzięczający obecności miedzi, krystalizujący zazwyczaj w postaci igieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Planck

[czytaj: plank] nazwisko, m.in. Max Planck (1858-1947) - fizyk niemiecki

- Max Planck
- Planck (krater księżycowy)
- Planck (misja kosmiczna)
- Vallis Planck

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planctus

[czytaj: planktus] gatunek starorzymskiej pieśni żałobnej, w której tematem przewodnim jest cierpienie z powodu czyjejś śmierci

Planctus, plankt (z łac. planctus – narzekanie, płacz) – charakterystyczny dla literatury średniowiecznej utwór, w którym wyraża się żal po bliskiej, zmarłej osobie i wzywa do współuczestnictwa w cierpieniu. Nawoływania te (nazywane apostropha de luctu) stanowiły główny motyw treściowy i kompozycyjny planktów, powtarzały się w nich wielokrotnie i budowały patos utworów. Wołania te często kierowane są do Boga, aniołów, natury i ludzi (np. Lament świętokrzyski). Poza tym elementem plankty miały dość swobodną kompozycję i mogły znacząco się różnić między sobą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plandeka

przykrycie skrzyni ładunkowej samochodu lub przyczepy, wykonane z materiału wodoszczelnego; opończa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nieprzemakalna płachta do nakrywania czegoś

Plandeka – płachta materiału o stosunkowo dużych rozmiarach chroniąca towar przed przemoknięciem. Wykonana jest z tkaniny (bawełna, len, włókna syntetyczne) gumowanej lub nasączonej substancją hydrofobową (np. tłuszczem). Przykładem takiej tkaniny jest brezent.

Plandeka szczególną rolę odgrywa w transporcie, m.in. samochodowym. W samochodach ciężarowych często wsparta jest ona na rusztowaniu, tworząc górną część skrzyni ładunkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plandekowy

→ plandeka

Patrz:plandeka

#### Źródła:

SJP.pl

# Plandemia

pandemia choroby COVID-19, uważana za ogólnoświatowy spisek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. rzekoma „planowaćanowana” pandemia; określenie pandemii używane przez jej sceptyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plandemiczny

→ plandemia

Patrz:plandemia

#### Źródła:

SJP.pl

# Plandowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Planer

aplikacja, plik komputerowy lub zeszyt do zapisywania dat spotkań i wydarzeń; planner

#### Źródła:

SJP.pl

# Planerka

specjalistka zajmująca się planowaniem; plannerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Planespotter

[czytaj: plejnspoter] osoba uprawiająca hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu samolotów pasażerskich lub wojskowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Planespotting

[czytaj: plejnspoting] hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu samolotów pasażerskich lub wojskowych; plane spotting

Planespotting (ang. plane – samolot, to spot – namierzać) – zajęcie podobne trainspottingowi, w którym jednak obiektem obserwacji są wszelkie statki powietrzne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planet

ręczne narzędzie do opielania i spulchniania gleby; pielnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Planeta

ciało niebieskie krążące wokół macierzystej gwiazdy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. ciało niebieskie o znacznej masie nie emitujące światła i zazwyczaj okrążające macierzystą gwiazdę;

(1.2) więz. dziewczyna

Planeta – ciało niebieskie (obiekt astronomiczny) spełniające kilka kryteriów:

- okrąża gwiazdę lub pozostałości gwiezdne;
- w jego wnętrzu nie zachodzą reakcje termojądrowe;
- jest wystarczająco duży, aby uzyskać prawie kulisty kształt oraz osiągnąć dominację w przestrzeni wokół swojej orbity;
- w odróżnieniu od gwiazd, świecących światłem własnym, planety świecą światłem odbitym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Planetarium

urządzenie do odtwarzania wyglądu nieba w różnych szerokościach geograficznych i obserwowania ruchów ciał niebieskich, a także: budynek, w którym mieści się takie urządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astr. eduk. odpowiednio wyposażony obiekt przeznaczony do popularyzacji astronomii poprzez odtwarzanie na sferycznym ekranie wyglądu nieba i ruchów ciał niebieskich;

(1.2) astr. techn. projektor służący do wyświetlania układów gwiazd i innych ciał niebieskich na sferycznym ekranie

Planetarium – miejsce lub urządzenie (projektor gwiazdowy) służące do odtwarzania wyglądu nieba w różnych szerokościach geograficznych oraz ruchów ciał niebieskich, a także zespół urządzeń i obiektów przeznaczonych do nauczania i popularyzacji astronomii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Planetarny

właściwy planetom (np. ruch planetarny), tworzony przez planety (np. system, układ planetarny) lub w jakiś inny sposób związany z takimi ciałami niebieskimi (np. mgławica planetarna)

przymiotnik

(1.1) dotyczący planetaanet; taki, który jest właściwy, charakterystyczny dla planetaanet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Planetaryjny

→ planetarium

Patrz:planetarium

#### Źródła:

SJP.pl

# Planetezymal

hipotetyczna pierwotna masa materii wyrwanej ze Słońca, której połączenie się z innymi skupieniami takiej materii miało według teorii Foresta Raya Moultona i Thomasa Chamberlina doprowadzić do powstania Układu Słonecznego

Planetozymal, planetezymal – małe ciało niebieskie zbudowane ze stałej materii, zalążek planety tworzący się we wczesnym etapie ewolucji układu planetarnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planetka

ciało niebieskie o budowie zbliżonej do planety, lecz o średnicy nieprzekraczającej tysiąca kilometrów, obiegające najbliższą gwiazdę; planetoida

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. ciało niebieskie obiegające Słońce, mniejsze od planetaanety

Planetoida (planeta + gr. eídos – postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie, niebędące planetą, księżycem planety, kometą lub meteoroidem, o zazwyczaj małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę (w szczególności Słońce). Ma stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Planetobus

autobus wyposażony w mobilne planetarium

#### Źródła:

SJP.pl

# Planetoida

drobne ciało niebieskie o średnicy mniejszej niż 1000 kilometrów, obiegające najbliższą gwiazdę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. ciało niebieskie o małych rozmiarach – od kilku metrów do czasem ponad 1000 km, obiegające gwiazdę centralną;

Planetoida (planeta + gr. eídos – postać), asteroida (gr. asteroeidés – gwiaździsty), planetka (ang. minor planet) – ciało niebieskie, niebędące planetą, księżycem planety, kometą lub meteoroidem, o zazwyczaj małych rozmiarach (od kilku metrów do czasem ponad 1000 km), obiegające gwiazdę (w szczególności Słońce). Ma stałą powierzchnię skalną lub lodową, bardzo często – przede wszystkim w przypadku planetoid o mniejszych rozmiarach i mało masywnych – o nieregularnym kształcie noszącym znamiona kolizji z innymi podobnymi obiektami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Planetolog

specjalista w zakresie planetologii (działu astronomii i astrofizyki zajmującego się badaniem budowy i ewolucji planet, planetoid oraz innych podobnych ciał niebieskich)

#### Źródła:

SJP.pl

# Planetologia

dział astronomii zajmujący się badaniem planet

Planetologia, nauki planetarne – interdyscyplinarna dziedzina nauki, wywodząca się z astronomii, zajmująca się badaniem budowy i ewolucji planet, księżyców, oraz mniejszych ciał niebieskich, a także procesów na nich zachodzących. Dzięki rozwojowi badań kosmosu od II połowy XX wieku, w szczególności misjom automatycznych sond kosmicznych, możliwości badania planet Układu Słonecznego nie ograniczają się już do samych obserwacji astronomicznych. Coraz częściej w badaniach planetologicznych wykorzystywane są metody geofizyczne i geologiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planetolożka

→ planetolog

Patrz:planetolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Planetotwórczy

mający zdolność tworzenia planet

#### Źródła:

SJP.pl

# Planetować

opielać, spulchniać glebę przy użyciu planetu (pielnika, ręcznego narzędzia mającego postać zębatej ramy na kółkach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Planetozymal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astr. materia stanowiąca zalążek planetaanety;

Planetozymal, planetezymal – małe ciało niebieskie zbudowane ze stałej materii, zalążek planety tworzący się we wczesnym etapie ewolucji układu planetarnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Planica

1. dolina górska w Słowenii;
2. wieś w Słowenii;
3. wieś w Chorwacji

Planica – polodowcowa dolina górska w północno-zachodniej Słowenii (przy granicy z Włochami i Austrią) w Alpach Julijskich, niedaleko Kranjskiej Gory.

Rozciąga się południkowo na długości niecałych 6 km – od wsi Rateče do schroniska turystycznego Dom v Tamarju / Planinski dom Tamar (1108 m n.p.m.). Stamtąd dolina wiedzie dalej na południe już pod nazwą Tamar.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planiglob

mapa półkuli ziemskiej w rzucie kartograficznym

Planiglob – mapa przedstawiająca półkulę ziemską w postaci koła, wykonana postaci odwzorowania azymutalnego równopowierzchniowego Lamberta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planigloby

mapa półkuli ziemskiej w rzucie kartograficznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Planik

zdrobnienie od: plan

Planik – bezludna wyspa w Chorwacji, na Morzu Adriatyckim.

Jest położona na zachód od wyspy Pag, pomiędzy wyspami Maun, Olib i Vir. Zajmuje powierzchnię 1,1 km². Jej wymiary to 2,4 × 0,6 km, a maksymalna wysokość to 123 m n.p.m. Jest zbudowana z wapienia i pokryta szatą roślinną. Maksymalna wysokość to 25 m n.p.m. Długość linii brzegowej wynosi 6 km..

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planimetr

przyrząd do mierzenia pól powierzchni figur geometrycznych płaskich, o dowolnych kształtach, rodzaj integratora

Planimetr – przyrząd mechaniczny lub elektroniczny do wyznaczania pola powierzchni figur płaskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planimetria

dział matematyki dotyczący właściwości figur na płaszczyźnie; geometria płaska

Planimetria, geometria płaszczyzny – podstawowy dział geometrii, w którym przedmiotem badań są własności płaskich figur geometrycznych. Planimetria na ogół dotyczy płaszczyzny euklidesowej, lecz może także dotyczyć płaszczyzny rzutowej i hiperbolicznej. Planimetria jest nieprzerwanie rozwijana od starożytności do trzeciego tysiąclecia n.e., a niektóre z jej problemów pozostały nierozwiązane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planimetryczny

→ planimetria

Patrz:planimetria

#### Źródła:

SJP.pl

# Planisfera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. mapa przedstawiająca Ziemię w rzucie płaskim bez podziału na półkule

#### Źródła:

Wiktionary

# Planista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który zajmuje się opracowywaniem planów gospodarczych danej instytucji lub przedsiębiorstwa

- planista – potoczna nazwa algorytmu szeregowania
- planista – osoba zajmująca się tworzeniem planów przestrzennego zagospodarowania, najczęściej planów miast

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Planistka

→ planista

Patrz:planista

#### Źródła:

SJP.pl

# Planistyczny

→ planista

Patrz:planista

#### Źródła:

SJP.pl

# Planit

kompozycja trójwymiarowa w suprematyzmie (kierunku w abstrakcyjnej sztuce geometrycznej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plank

podpór na przedramionach i palcach stóp z utrzymaniem naturalnej krzywizny kręgosłupa; deska

Plank, deska, podpór przodem na przedramionach lub dłoniach – statyczne ćwiczenie izometryczne angażujące wszystkie mięśnie głębokie brzucha, a także mięśnie pleców, ramion oraz nóg.

Klasyczny plank to podpór na przedramionach i palcach stóp z utrzymaniem naturalnej krzywizny kręgosłupa. Wykonywany jest jednak w różnych wariantach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planka

paleta ładownicza używana na statkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Planking

zabawa polegająca na leżeniu w różnych miejscach twarzą do ziemi z rękami ułożonymi wzdłuż tułowia

Planking – zabawa polegająca na kładzeniu się w miejscu publicznym, na brzuchu, twarzą w dół i z rękami wyciągniętymi wzdłuż ciała, i fotografowaniu się w takiej pozycji.

Nazwa planking (od angielskiego słowa plank – „deska”, dosłownie – „deskowanie”, „udawanie deski”) powstała w Australii, a samo planking stało się popularną zabawą w 2011, szeroko komentowaną w mediach. Planking wywodzi się z wcześniejszej gry znanej w Wielkiej Brytanii jako lying down game, podobne gry były wcześniej znane w Korei Południowej (시체놀이 – „udawanie trupa”), we Francji (à plat ventre – „na brzuchu”) i Australazji (extreme lying down – „ekstremalne leżenie”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plankt

średniowieczny utwór żałobny; lament; tren

Planctus, plankt (z łac. planctus – narzekanie, płacz) – charakterystyczny dla literatury średniowiecznej utwór, w którym wyraża się żal po bliskiej, zmarłej osobie i wzywa do współuczestnictwa w cierpieniu. Nawoływania te (nazywane apostropha de luctu) stanowiły główny motyw treściowy i kompozycyjny planktów, powtarzały się w nich wielokrotnie i budowały patos utworów. Wołania te często kierowane są do Boga, aniołów, natury i ludzi (np. Lament świętokrzyski). Poza tym elementem plankty miały dość swobodną kompozycję i mogły znacząco się różnić między sobą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planktolog

specjalista w zakresie planktologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Planktologia

nauka o planktonie; planktonologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o planktonie;

Planktologia (od gr. πλαγκτoν = plankton = wędrownik, i logos = wiedza)- nauka (dział hydrobiologii) zajmująca się badaniem planktonu, tzn. różnorodnych drobnych organizmów zamieszkujących środowiska wodne. Planktologia bada m.in. produkcję pierwotną i przepływ energii oraz zachowania planktonu, wykorzystując m.in. obrazy wygenerowane w technice in situ.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plankton

1. ogół drobnych, często mikroskopijnych organizmów roślinnych lub zwierzęcych, żyjących w górnych warstwach słodkiej lub słonej wody;
2. plankton wirówkowy - najdrobniejsze organizmy planktonu; nanoplankton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. ekol. zespół organizmów żywych unoszących się w wodzie;

(1.2) pot. polit. partia polityczna o niewielkim znaczeniu;

Plankton (gr. πλαγκτός planktós – „błąkający się”) – zespół organizmów unoszących się w wodzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Planktoniarnia

mały zbiornik wodny do produkowania dużej ilości planktonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Planktoniczny

dotyczący planktonu, charakterystyczny dla planktonu, należący do niego (np. otwornice planktoniczne); planktonowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Planktonolog

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) specjalista w dziedzinie planktologiaanktologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Planktonologia

nauka o planktonie; planktologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Planktonowaty

przypominający plankton

#### Źródła:

SJP.pl

# Planktonowy

dotyczący planktonu, charakterystyczny dla planktonu, należący do niego (np. otwornice planktonowe); planktoniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z planktonem, dotyczący planktonu

(1.2) przen. bardzo mały, nieistotny, wręcz niedostrzegalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Planktonożerny

żywiący się planktonem - organizmami unoszącymi się swobodnie w toni wodnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Planner

[czytaj: planer] aplikacja, plik komputerowy lub zeszyt do zapisywania dat spotkań i wydarzeń; planer

#### Źródła:

SJP.pl

# Plannerka

[czytaj: planerka] specjalistka zajmująca się planowaniem; planerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Plano

format książki

- plano – format bibliograficzny arkusza
- Plano – wieś w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej
- miejscowości i gminy w USA:
  - Plano – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Warren
  - Plano – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Kendall
  - Plano – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Appanoose
  - Plano – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Collin
  - Plano (ang. Plano Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hanson

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Planogram

graficzne odwzorowanie przestrzeni sprzedażowej sklepu

Planogram – graficzne odwzorowanie przestrzeni sprzedażowej obejmujące wyposażenie sklepu (zazwyczaj regał lub ciąg regałów) wraz ze znajdującymi się na nich produktami. Używany jest w handlu detalicznym do celów optymalizacji ekspozycji i asortymentu, zazwyczaj w trakcie projektów zarządzania kategoriami produktów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planokok

jednokomórkowy fragment trychomu sinic

#### Źródła:

SJP.pl

# Planować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zamierzać

(1.2) obmyślać sekwencje i warianty czynności do wykonania w przyszłości

(1.3) tworzyć dokument zwany planem, np. rozmieszczenia lamp, albo finansowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Planowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odanować.

Planowanie – proces ustalania celów i odpowiednich działań, by je osiągnąć. Opisując bardziej szczegółowo, jest to projektowanie przyszłości, jakiej się pragnie, oraz skutecznych środków jej organizacji. Planowanie to również przewidywanie warunków działania w ramach określonych granic czasowych, wyznaczanie celów i zadań oraz środków i sposobów ich najkorzystniejszej realizacji. Zróżnicowanie horyzontu czasu, do którego odnosi się planowanie, a w związku z tym możliwości rozpoznania kwantyfikacji uwarunkowań działania prowadzą do wyróżnienia planowania strategicznego (długoterminowego) oraz planowania operatywnego (krótkoterminowego).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Planowy

1. → plan;
2. mający format arkusza papieru nieskładanego

przymiotnik jakościowy

(1.1) wykonywany z namysłem, sukcesywnie, zgodnie z opracowanym planem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Planson

ociosana kłoda drewna dębowego o ośmiokątnej podstawie

#### Źródła:

SJP.pl

# Plansza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. tablica, arkusz sztywnego papieru z tekstem, rysunkiem, wykresem itp., służące do zobrazowania jakiegoś tematu

(1.2) książk. karton, deska itp. z zaznaczonymi polami, po których przesuwa się pionki w niektórych grach

(1.3) sport. miejsce pojedynku szermierczego w postaci prostokątnego podium

- Gra planszowa – gra, w której wykorzystywana jest plansza
- Plansza (szermierka) – miejsce pojedynku szermierczego

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Planszajba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masz. pot. uchwyt tokarki, najczęściej czteroszczękowy ze szczękami nastawianymi niezależnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Planszecista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz obsługujący planszet radiolokacyjny

#### Źródła:

Wiktionary

# Planszet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. mar. rodzaj przeźroczystej szyby, zrobionej zazwyczaj ze szkła akrylowego, po której można kreślić np. w celu naniesienia zaznaczeń na mapę znajdującą się za nią lub zanotowania czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Planszówka

potocznie: gra planszowa

Gra planszowa (potocznie planszówka) – rodzaj gry towarzyskiej, do której używana jest plansza.

Do najstarszych gier zalicza się: królewska gra z Ur, wari, senet, go, młynek i tryktrak.

Wiele gier planszowych ma swoje wersje komputerowe na różne systemy operacyjne, niektóre charakteryzują się przy tym bardzo dobrą tzw. sztuczną inteligencją (szczególnie dotyczy to programów szachowych). W dorobku niektórych arcymistrzów szachowych znajdują się zwycięstwa z najlepszymi nawet maszynami. Znane są też przenośne, konsolowe wersje gier planszowych (m.in. szachy, sudoku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Planszówkowicz

osoba lubiąca grać w gry planszowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Planszówkowiczka

→ planszówkowicz

Patrz:planszówkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Planszówkowy

→ planszówka

Patrz:planszówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Planszowy

przymiotnik

(1.1) związany z planszaanszą, dotyczący planszaanszy

#### Źródła:

Wiktionary

# Plant

teren wydzielony na tor kolejowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teren wydzielony pod torowisko kolejowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Planta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. roślina

(1.2) daw. plan

Miejscowości w Polsce

- Planta – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Wohyń
- Planta – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
  - Planta – stacja kolejowa położona na wschód od powyższej wsi

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Plantacja

1. pole obsiane roślinami kontraktowanymi
2. wielkie gospodarstwo rolne w strefach gorących, specjalizujące się w uprawie jednej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obszar zajęty pod uprawę na wielką skalę jednej rośliny o znaczeniu przemysłowym

(1.2) gospodarstwo rolne specjalizujące się w uprawie rośliny na skalę przemysłową

Plantacja (z łac. plantatio od łac. plantare – sadzić) – duży teren przeznaczony pod uprawę jednej rośliny (monokultura).

Plantacje występują głównie w krajach gorących stref klimatycznych.

Na plantacjach uprawia się głównie:

- trzcinę cukrową,
- kawę,
- herbatę,
- kauczukowiec,
- bawełnę,
- banany,
- tytoń,
- buraki cukrowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plantacyjny

przymiotnik od: plantacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Plantageneci

dynastia angielska

Plantageneci – angielska dynastia pochodzenia francuskiego, boczna linia drugiej dynastii Andegawenów, wywodzi się od hrabiego Gotfryda V Plantageneta (starszego syna Fulka V) i Matyldy angielskiej (córki króla Henryka I). Ich potomkowie panowali w Anglii w latach 1154-1485. Nazwę wzięli od przydomka Gotfryda V.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plantago

#### Źródła:

Wikipedia

# Plantan

banan skrobiowy, wykorzystywany do przetworów, nie na surowo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. odmiana skrobiowa banana, zdatnego do spożywania po obróbce termicznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plantator

właściciel plantacji; rolnik uprawiający plantację

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rolnik, który zajmuje się przemysłową uprawą roślin

(1.2) właściciel plantacjaantacji

Plantacja (z łac. plantatio od łac. plantare – sadzić) – duży teren przeznaczony pod uprawę jednej rośliny (monokultura).

Plantacje występują głównie w krajach gorących stref klimatycznych.

Na plantacjach uprawia się głównie:

- trzcinę cukrową,
- kawę,
- herbatę,
- kauczukowiec,
- bawełnę,
- banany,
- tytoń,
- buraki cukrowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plantatorka

właścicielka plantacji; kobieta uprawiająca plantację

#### Źródła:

SJP.pl

# Plantatorski

dotyczący plantacji lub plantatora

#### Źródła:

SJP.pl

# Plantować

1. wyrównywać teren;
2. hodować rośliny wymagające szczególnej pielęgnacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Plantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odantować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Plantownik

urządzenie używane przy robotach ziemnych do wyrównywania powierzchni gruntu; niwelator

#### Źródła:

SJP.pl

# Planty

miejska przestrzeń zieleni powstała na nieużytkach

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) tereny zielone wokół ośrodków staromiejskich po zniwelowaniu wałów, fos i starorzeczy fortyfikacyjnych;

forma rzeczownika|rodzaj=męski.

(2.1) lm. od: plant

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) lm. od: planta

- planty – rodzaj miejskich terenów zielonych, parku lub skweru
- planty w Kaliszu – park otaczający Nowe Miasto w Kaliszu
- planty w Krakowie – park otaczający Stare Miasto w Krakowie
- planty w Lwówku Śląskim – park otaczający Stare Miasto w Lwówku Śląskim
- planty w Rawiczu – park wokół starówki Rawicza
- planty w Toruniu – park otaczający Stare Miasto w Toruniu
- planty w Stargardzie – park otaczający Stare Miasto w Stargardzie
- planty w Białymstoku – park miejski w Białymstoku
- planty w Chełmnie – park wokół starówki Chełmna
- planty w Tarnowie – park w sąsiedztwie dworca kolejowego w Tarnowie
- Planty – miejscowość w województwie podlaskim
- Planty – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Szampania-Ardeny
- Planty – dzielnica Radomia
- Planty – dzielnica (jednostka pomocnicza) w Zamościu
- Osiedle Planty – dzielnica Zamościa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Planula

larwa jamochłonów

Planula – orzęsiona, wolno pływająca (planktoniczna), pierwsza larwa charakterystyczna dla parzydełkowców (Cnidaria), głównie stułbiopławów (Hydrozoa). Powstaje z gastruli. Ma wydłużone, owalne i lekko spłaszczone, dwuwarstwowe ciało o długości 0,2–0,3 mm, złożone z orzęsionej ektodermy i wewnętrznej entodermy. Jej gastrocel jest pusty lub wypełniony komórkami łączącymi się z gastrodermą. Porusza się obracając się spiralnie wokół własnej osi za pomocą zsynchronizowanych ruchów rzęsek, biegunem aboralnym skierowanym do przodu. Żywi się zapasami żółtka, a planule większości koralowców i krążkopławów – planktonem. Po trwającym od kilku godzin do kilku dni okresie swobodnego pływania osiadają i przekształcają się w polipa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plaqué

[czytaj: plaKE]
1. wyrób z metalu, pokrytego cienką warstwą metalu szlachetnego; plater;
2. wyrób z drewna oklejony fornirem z innego, szlachetnego gatunku drewna lub metalem szlachetnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Plas

w siatkówce lub tenisie: lekkie zagranie piłki w określone miejsce boiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Pląsać

tańczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Pląsawica

choroba układu nerwowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała;

Pląsawica (łac. chorea) – mimowolne, nieprawidłowe ruchy obwodowych części ciała. Tego typu zaburzenie może być spowodowane bądź pierwotną chorobą ośrodkowego układu nerwowego, bądź toksycznym czy urazowym uszkodzeniem określonych struktur mózgowia. Termin wprowadzony do medycyny przez Octaviusa Sturgesa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plaser

maszyna wykorzystywana w kolejnictwie, służąca do podbijania torów (poprawy ich sprężystości); podbijarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Plask

odgłos uderzania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. dźwięk plaskanieaskania, który powstaje podczas uderzenia o coś płaskiego lub miękkiego

wykrzyknik onomatopeiczny

(2.1) dźwięk. naśladowanie plasku (1.1)

wykrzyknik w funkcji czasownika

(3.1) zrobić plask (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plaskać

1. uderzyć czymś płaskim
2. uderzając o coś, padając na coś, wydać charakterystyczny odgłos

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. plasnąć)

(1.1) uderzać czymś płaskim o płaską powierzchnię

(1.2) wydawać odgłos plasku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plaskacz

potocznie: uderzenie otwartą dłonią w twarz; liść

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) posp. uderzenie z otwartej dłoni w twarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plaskanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków., ogólnie płaski kawałek czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Plaskaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. płaski

#### Źródła:

Wiktionary

# Plaskęć

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) część płaska przedmiotu w przeciwstawieniu do jego krawędzi

#### Źródła:

Wiktionary

# Plaskota

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pląskowice

Pląskowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

W 2011 wieś zamieszkiwały 94 osoby.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Barbarka, dopływ Czarnej.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Fałkowie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pląskowo

Pląskowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Mieścisko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W 1993 zagroda Jana Nadolnego zdobyła I miejsce w kategorii zagród wiejskich, w szczeblu wojewódzkim konkursu "Piękna Wieś".

#### Źródła:

Wikipedia

# Plasmodium

Zarodziec (Plasmodium) – rodzaj jednokomórkowych pierwotniaków, pasożytów wewnątrzkomórkowych wywołujących malarię u gadów, ptaków i ssaków (w tym ludzi). Wszystkie gatunki są przenoszone przez komary.

Inwazyjna postać zarodźca (sporozoit) rozpoczyna cykl życiowy w śliniankach komara. Gdy komar ugryzie żywiciela zarodźca (np. człowieka), sporozoit przedostaje się do jego układu krwionośnego. Następnie wędruje do wątroby i śledziony, gdzie rozmnaża się bezpłciowo, tworząc kryptozoity, które dostają się do erytrocytów. Tam namnażają się i rosną, aż erytrocyt się rozerwie. Uwolnione w ten sposób merozoity atakują kolejne krwinki. Temu etapowi malarii towarzyszy gorączka i dreszcze. Z części merozoitów tworzą się gametocyty, które po ugryzieniu żywiciela przez komara przedostają się do przewodu pokarmowego tego ostatniego. Tam gametocyty przekształcają się w gamety i następuje rozmnażanie płciowe. Powstałe zygoty przenikają przez ścianę jelita i tworzą sporozoity, które przedostają się do ślinianek komara.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plasnąć

1. uderzyć dłonią lub czymś płaskim;
2. upadając lub uderzając o coś, wydać charakterystyczny odgłos

#### Źródła:

SJP.pl

# Plaśnięcie

1. uderzyć dłonią lub czymś płaskim;
2. upadając lub uderzając o coś, wydać charakterystyczny odgłos

#### Źródła:

SJP.pl

# Pląśnik

rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Plasować

1. umieszczać, lokować
2. kierować piłkę w locie opadającym w kierunku zamierzonego miejsca
3. plasować się: zajmować miejsce; sadowić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastelina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwykle barwiona, odporna na wysychanie masa plastycznyastyczna, do zabawy dla dzieci;

Plastelina – masa plastyczna wykonana z wazeliny zmieszanej z węglanem wapnia (kredą) i kwasami tłuszczowymi (głównie stearynowym), służąca do modelowania przestrzennego.

Skład plasteliny jest podawany odmiennie w różnych źródłach:

1. glina, krochmal, tlenek cynku, siarka, wosk i oliwa
2. masa złożona z gliny z domieszką innych substancji (m.in. wosku, oliwy, mielonej siarki)
3. gips, wazelina, wapno, lanolina, kwas stearynowy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Plastelinowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z plastelinaasteliny

#### Źródła:

Wiktionary

# Plaster

1. taśma pokryta z jednej strony substancją klejącą, często zawierająca środek leczniczy, służąca do umocowania opatrunku; przylepiec, leukoplast;
2. płaski, szeroki kawałek czegoś, odcięty od całości;
3. płat złożony z przylegających do siebie sześciokątnych komórek z wosku, zbudowany przez pszczoły lub uformowany sztucznie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaski, szeroki płat, często odkrojony od pewnej całości

(1.2) pszcz. uformowany przez pszczoły zlepek sześciokątnych komórek woskowych

(1.3) med. kawałek materiału pokryty substancją samoprzylepną, stosowany na rany

(1.4) żegl. gotowy materiał przygotowany do awaryjnego uszczelniania poszycia statku

Opatrunek – struktura ochraniająca ranę lub skaleczenie przed środowiskiem zewnętrznym i zapobiegająca dalszemu zakażeniu. Opatrunek może nie tylko osłaniać ranę, ale również zawierać substancje lecznicze, które działają przeciwbakteryjnie lub przyspieszają gojenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plasterek

zdrobnienie od: plaster

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: plaster

(1.2) kulin. mały plaster (porcja czegoś)

(1.3) med. mały, samoprzylepny opatrunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plasterkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. splasterkować)

(1.1) rzad. kulin. kroić coś w plasterekasterki

#### Źródła:

Wiktionary

# Plasticrust

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. geol. twardy nalot z tworzyw sztucznych zanieczyszczający skały w strefie linii brzegowej mórz

#### Źródła:

Wiktionary

# Plasticzek

zdrobnienie od: plastik

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastik

plastyk;
1. tworzywo sztuczne;
2. odmiana materiału wybuchowego;
3. potocznie: karta płatnicza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. tworzywo sztuczne

(1.2) rodzaj materiału wybuchowego;

(1.3) pot. bank. karta płatnicza

- plastik – potoczne określenie tworzywa sztucznego
- plastik – potoczne określenie plastycznego materiału wybuchowego
- Plastik – miesięcznik
- plastik – subkultura młodzieżowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plastikowo-Gumowy

wykonany z plastiku i gumy (np. młotek plastikowo-gumowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastikowość

→ plastikowy; plastykowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastikowy

→ plastik; plastykowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z dowolnego rodzaju plastiku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plastikoza

zbyt powszechna obecność plastiku

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastizol

pasta emulsyjnego polichlorku winylu, stosowana do powlekania tkanin i innych materiałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastomer

tworzywo sztuczne, które po ostudzeniu twardnieje i zachowuje kształt nadany mu w czasie ogrzewania; termoplast, termoplastik, termoplastyk, tworzywo termoplastyczne

Tworzywa termoplastyczne, termoplasty – tworzywa sztuczne wykazujące termoplastyczność, tj. w określonej temperaturze i ciśnieniu zaczynające mieć właściwości lepkiego płynu. Można je kształtować przez tłoczenie i wtryskiwanie w podwyższonej temperaturze, a następnie szybkie schłodzenie do temperatury użytkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plastron

1. usztywniony przód dawnej koszuli frakowej
2. szeroki krawat noszony ongiś do fraka
3. część zbroi osłaniająca piersi
4. napierśnik chroniący przed ciosami, stosowany podczas treningu szermierki
5. tarcza brzuszna pancerza żółwia

- Plastron (anatomia stawonogów) – struktura oddechowa niektórych stawonogów
- Plastron (anatomia żółwi) – brzuszna część pancerza żółwi
- plastron (chirurgia) – ropień okołowyrostkowy
- plastron (krawat) – odmiana krawatu
- plastron (koszula) – część koszuli frakowej
- plastron (zbroja) – część zbroi
- plastron (sport) – kamizelka żużlowca
- plastron (jeździectwo) – w jeździectwie część ubioru stroju konkursowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plastrować

okładać plastrami

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastrowaty

przypominający plaster

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastuś

ludzik z plasteliny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) liter. film. fikcyjna postać stworzona przez polską pisarkę Marię Kownacką, ludek z plastelinaasteliny;

Plastuś – fikcyjna postać, znana z twórczości Marii Kownackiej (książek Plastusiowy pamiętnik i Przygody Plastusia) oraz serii filmów animowanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plastusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Plastusia lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) taki, który należy do Plastusia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plastyczka

artystka zajmująca się jedną ze sztuk plastycznych: malarstwem, rzeźbą, grafiką lub architekturą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: plastyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plastyczniej

stopień wyższy od przysłówka: plastycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: plastyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastyczność

Plastyczność – zagadnienie z zakresu badań materiałowych i fizyki ciała stałego – właściwość fizyczna materiałów – zdolność do ulegania nieodwracalnym odkształceniom (odkształcenie plastyczne) pod wpływem sił zewnętrznych działających na ten materiał. Nieodwracalne odkształcenia powstają na skutek działania na ciała stałe naprężeń mechanicznych, przekraczających zakres, w którym jest ono zdolne do odkształceń sprężystych lub elastycznych i jednocześnie na tyle małe, że nie powodują zniszczenia ciągłości jego struktury. Naprężenie przy którym rozpoczyna się proces plastyczny nazywane jest granicą plastyczności. Dla złożonego stanu naprężenia niezbędne jest kryterium uplastycznienia

#### Źródła:

Wikipedia

# Plastyczny

1. dający się formować w dowolne kształty;
2. mający związek z twórczością artystyczną;
3. wyraźny, sprawiający wrażenie trójwymiarowości

przymiotnik

(1.1) określenie ciała stałego, oznaczające łatwość zmiany jego kształtu

(1.2) mający wyraźnie zarysowane kontury i kształty, sprawiający wrażenie trójwymiarowości

(1.3) mający związek z twórczością malarza, rzeźbiarza, grafika itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plastyd

drobne ciałko w cytoplazmie komórki roślinnej, pełniące główne funkcje metaboliczne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. organellum w cytoplazmie większości komórek roślinnych, które pełni podstawowe funkcje metaboliczne;

Plastyd – organellum otoczone dwiema błonami plastydowymi, występujące u roślin oraz protistów roślinopodobnych. W komórkach embrionalnych występują proplastydy, z których rozwijają się pozostałe rodzaje plastydów. Wnętrze plastydów wypełnione jest gęstym roztworem, stromą, zawierającym białka, DNA, związki rozpuszczalne oraz ziarna skrobi, plastoglobule oraz fitoferrytynę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plastyfikacja

Plastyfikacja (zmiękczanie) tworzyw sztucznych polega na domieszkowaniu polimerów będących głównym składnikiem tych tworzyw różnego rodzaju substancjami, które nadają im elastyczność, powodują, że są mniej kruche i obniżają temperaturę ich zeszklenia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plastyfikator

Plastyfikator – substancja zmniejszająca oddziaływania międzycząsteczkowe i zwiększająca ruchliwość łańcuchów polimerowych. Plastyfikatory powodują obniżenie temperatury zeszklenia, twardości i zwiększenie elastyczności. Stosuje się je głównie jako dodatki do PCW, ale także do innych polimerów, dzięki czemu znacznie zwiększa się obszar stosowania uzyskanych materiałów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plastyk

artysta zajmujący się jedną ze sztuk plastycznych: malarstwem, rzeźbą, grafiką lub architekturą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. osoba zajmująca się zawodowo plastykaastyką;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) zob. plastik.

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: plastyka

Plastyk – osoba zajmująca się twórczością w zakresie sztuk plastycznych. Plastyka, jako pojęcie, obejmowała zwykle węższy zakres działań, tzn. te, które nie mają wyraźnego charakteru użytkowego, jak malarstwo, rzeźba, grafika.

Rozróżniamy pojęcie plastyka profesjonalisty, czyli zwykle plastyka dyplomowanego lub twórcy, który zdobył uprawnienia w inny sposób (np. został przyjęty do ZPAP na podstawie dorobku twórczego i decyzji komisji kwalifikacyjnej) oraz plastyka amatora – osoby zajmującej się plastyką niezawodowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plastyka

artysta zajmujący się jedną ze sztuk plastycznych: malarstwem, rzeźbą, grafiką lub architekturą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. dział sztuk pięknych obejmujący dziedziny wizualnej twórczości artystycznej

(1.2) techn. modelowanie w materiale miękkim

(1.3) eduk. przedmiot szkolny, na którym uczniowie poznają tajniki sztuk pięknych

(1.4) eduk. lekcja, wykład lub inne zajęcia z plastyki (1.3)

(1.5) uwypuklenie formy, wyrazistość kształtu

(1.6) liter. obrazowe przedstawienie postaci lub zdarzeń w utworze literackim

(1.7) środ. med. chirurgia plastycznyastyczna

(1.8) środ. med. operacja plastycznyastyczna

(1.9) sport. gimnastyka wyrabiająca harmonię ruchów

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: plastyk

Sztuki plastyczne – jeden z podstawowych obok literatury pięknej i muzyki działów sztuk pięknych, obejmuje dziedziny wizualnej twórczości artystycznej.

Podstawowe dziedziny sztuk plastycznych to:

- formy płaszczyznowe (kreowanie obrazu)
  - malarstwo
  - rysunek
    - komiks
      - manga
  - grafika
    - grafika warsztatowa (poligrafia artystyczna)
    - grafika użytkowa (stosowana, projektowa)
    - grafika komputerowa
    - typografia
  - kaligrafia
  - fotografika
  - animacja
    - anime
  - ornamentyka
- formy przestrzenne (kreowanie kształtu)
  - architektura
    - architektura wnętrz
    - wystawiennictwo
  - rzeźba
  - scenografia
  - kostiumografia
  - instalacja
  - wzornictwo przemysłowe
  - rzemiosło artystyczne
  - lalkarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plastykowy

stworzony z tworzywa sztucznego; plastikowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plastynacja

metoda konserwowania preparatów anatomicznych

Plastynacja – skomplikowany proces preparacji polegający na usunięciu z tkanek organizmu wody oraz tłuszczów (potrzebnych do rozwoju bakterii gnilnych) i nasyceniu ich odpowiednimi polimerami, co powoduje zatrzymanie ich rozkładu, zachowany zostaje jednak ich kształt i kolor. Powstałe w ten sposób eksponaty są używane jako modele anatomiczne w medycynie, a także w sztuce (wystawy z cyklu Body Worlds).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pląsy

żartobliwie: skoczny taniec; pląsy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plaszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Plata

dawniej:
1. płyta lub blacha kuchenna;
2. blat, tafla;
3. blacha zbroi;
4. przykrywka koszyka, płaskie wieko bez boków;
5. wycisk ozdób na okładce książki;
6. klisza

Plata (Plat, Platen, Ostoja odmienny, Ostoja Pruska odmienny) – herb szlachecki, używany przez rodzinę osiadłą na Kaszubach. Herb własny rodziny Plata. Odmiana herbu Ostoja lub Ostoja Pruska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plątać

1. zwijać coś bezładnie;
2. potocznie: snuć intrygi

#### Źródła:

SJP.pl

# Platan

drzewo z rodziny platanowatych, o dużych, pięknych, mocno pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste kwiatostany

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Platanus|ref=tak., wysokie drzewo o dużych, pachnących liściach i kwiatach zebranych w kuliste główki, z rodziny platanowateatanowatych;

Platan (Platanus L.) – rodzaj drzew należący do rodziny platanowatych. Obejmuje 9 gatunków. Siedem gatunków występuje w Ameryce Północnej od Meksyku na południu (gdzie jest ich największe zróżnicowanie) po Ontario na północy, jeden gatunek (platan wschodni) rośnie od południowo-wschodniej Europy po Himalaje i jeden (Platanus kerrii) w Laosie i północnym Wietnamie. Drzewa te rosną na terenach skalistych, często wzdłuż dolin rzecznych i strumieni oraz nad jeziorami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Platana

gatunek płaza bezogonowego; afrykańska żaba szponiasta posiadająca uzębienie w górnej szczęce

Platana szponiasta, żaba szponiasta (Xenopus laevis) – gatunek płaza bezogonowego z rodziny grzbietorodowatych (Pipidae), zamieszkujący wody stojące i płynące w środkowej i południowej Afryce. Introdukowany został również do niektórych krajów europejskich, Stanów Zjednoczonych, Chile i Indonezji. Prowadzi wodny tryb życia, należy do gatunków synantropijnych, może przetrwać porę suchą w wilgotnym mule na dnie zbiorników wodnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plątanina

coś splątanego; gmatwanina; zamęt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeden lub wiele podłużnych elementów bezładnie skierowanych tak, że na pierwszy rzut oka trudno określić ich początek, koniec lub przebieg

(1.2) przen. chaotyczna zbieranina wielu elementów rzeczywistych lub niematerialnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Platanolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak platan

#### Źródła:

Wiktionary

# Platanowate

rodzina roślin z rzędu srebrnikowców

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Platanaceae|ref=tak., rodzina roślin z rzędu srebrnikowców;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Platanowaty

o cechach platanowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Platanowy

przymiotnik

(1.1) składający się z platana

(1.2) wykonany z drewna lub innej części platana

(1.3) będący częścią platana

#### Źródła:

Wiktionary

# Plątawisko

gąszcz, gęstwina; plątowisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Plateau

[czytaj: plaTO]
1. obszar wyżynny mający postać warstwowo ułożonych płyt;
2. faza podniecenia seksualnego przed osiągnięciem orgazmu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. płaskowyż, wyżynna równina;

(1.2) seks. faza podniecenia seksualnego przed orgazmem;

(1.3) mat. płaski obszar przebiegu funkcji

## Geografia

### Benin

- Plateau – departament

### Kanada

- Le Plateau-Mont-Royal – dzielnica Montrealu

### Nigeria

- Plateau – stan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plateozaur

rodzaj dinozaura z grupy prozauropodów; pachyzaur

Plateozaur (Plateosaurus) – rodzaj późnotriasowego dinozaura należącego do prozauropodów z rodziny plateozaurów (Plateosauridae). Nazwa rodzajowa Plateosaurus oznacza „płaski jaszczur”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plateozaury

rodzaj dinozaura z grupy prozauropodów; pachyzaur

Plateozaury, Plateosauridae - rodzina głównie triasowych roślinożernych prozauropodów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plater

1. zwykle w l. mn.: przedmioty metalowe platerowane, głównie naczynia i sztućce
2. cienka warstwa metalu szlachetnego pokrywająca przedmioty z metalu nieszlachetnego

- Plater, polskie nazwisko, na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało 12 osób o tym nazwisku, 18 Broël-Plater, a także 29 Plater-Zyberk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plateresco

[czytaj: plateresko] styl w hiszpańskiej architekturze XV-XVII w., z bogatą ornamentyką nawiązującą do sztuki złotniczej; plateresk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plateresk

styl w hiszpańskiej architekturze XV&#8211;XVII w., z bogatą ornamentyką nawiązującą do sztuki złotniczej; plateresco

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Platerów

1. zwykle w l. mn.: przedmioty metalowe platerowane, głównie naczynia i sztućce
2. cienka warstwa metalu szlachetnego pokrywająca przedmioty z metalu nieszlachetnego

Platerów (daw. Platerowo-Pasieka) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Platerów. Miejscowość jest siedzibą gminy Platerów oraz rzymskokatolickiej parafii Podwyższenia Krzyża Świętego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Platerowa

wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Platerować

1. pokrywać metal mniej szlachetny warstwą metalu szlachetniejszego
2. formować oczka dzianiny z dwu pokrywających się nitek różnych rodzajów przędzy

czasownik

(1.1) nakładać na wyroby metalowe cienką powłokę z innych metali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Platerowany

przymiotnik

(1.1) pokryty platerem

#### Źródła:

Wiktionary

# Platerówecki

przymiotnik od: Platerówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Platerowianin

mieszkaniec Platerowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Platerowianka

mieszkanka Platerowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Platerówka

wieś w Polsce

Platerówka (niem. Nieder Linde, w 1945 Platerowo, potem Lipy Dolne, następnie do 29 marca 1962 Zalipie Dolne) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Platerówka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Platerowski

dotyczący miasta Platerów

#### Źródła:

SJP.pl

# Platforemka

zdrobnienie od: platforma

#### Źródła:

SJP.pl

# Platforma

1. płaska pozioma powierzchnia;
2. dziedzina wspólnego działania;
3. przednia lub tylna część wagonu kolejowego lub tramwajowego dawnego typu, bez miejsc siedzących;
4. nadwozie ciężarowe pojazdu z pomostem ładunkowym bez ścian;
5. w geologii: duża część skorupy ziemskiej składająca się ze sfałdowanego podłoża i osadzonej na nim pokrywy osadowej;
6. bardzo gruba podeszwa buta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płaska pozioma powierzchnia czegoś

(1.2) przen. dziedzina wspólnego działania

(1.3) przednia lub tylna część wagonu kolejowego lub tramwajowego dawnego typu, w której nie ma miejsc siedzących

(1.4) nadwozie ciężarowe pojazdu, przyczepa lub wagon kolejowy z pomostem ładunkowym bez ścian

(1.5) pojazd o nadwoziu w postaci platformy (1.4)

(1.6) ilość towaru, która mieści się na platformie (1.5)

(1.7) geol. duża część skorupy ziemskiej składająca się ze sfałdowanego podłoża i osadzonej na nim pokrywy osadowej;

(1.8) bardzo gruba podeszwa buta

(1.9) pot. but o bardzo grubej podeszwie

- Górnictwo:
  - platforma wiertnicza
  - platforma wydobywcza

- Technika / informatyka:
  - platforma sprzętowa
  - platforma programistyczna
  - platforma cyfrowa

- Geologia:
  - platforma (geologia)
  - platforma (wspinaczka)
  - platforma zachodnioeuropejska
  - platforma abrazyjna
  - platforma prekambryjska

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Platformer

potocznie: członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej; platformers, platformiarz, peowiec, PO-wiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Platformerka

potocznie: członkini lub zwolenniczka Platformy Obywatelskiej; platformiara

#### Źródła:

SJP.pl

# Platformers

potocznie: członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej; platformer, platformiarz, peowiec, PO-wiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. członek Platformy Obywatelskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Platformerski

potocznie: związany z Platformą Obywatelską; PO-wski, peowski

przymiotnik jakościowy

(1.1) właściwy dla Platformy Obywatelskiej, posiadający cechy przypisywane Platformie Obywatelskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Platformerskość

→ platformerski

Patrz:platformerski

#### Źródła:

SJP.pl

# Platformiany

→ PO (Platforma Obywatelska)

#### Źródła:

SJP.pl

# Platformiara

potocznie: członkini lub zwolenniczka Platformy Obywatelskiej; platformerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Platformiarz

potocznie: członek lub zwolennik Platformy Obywatelskiej; platformers, platformer, peowiec, PO-wiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Platformówka

potocznie: komputerowa gra platformowa; platformer

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grykomp. pot. gra zręcznościowa polegająca na poruszaniu przez gracza postaci po tzw. poziomach w celu ich ukończenia;

Komputerowa gra platformowa – gra zręcznościowa polegająca głównie na poruszaniu bohatera po wielu mniej lub bardziej urozmaiconych poziomach, często po wielopoziomowych platformach (stąd nazwa gatunku), unikaniu pułapek i likwidacji bądź unikaniu przeciwników, a także zbieraniu różnych nagród i dodatków – takich jak pieniążków, kamieni szlachetnych, dodatkowych żyć czy power-upów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Platformowy

→ platforma

Patrz:platforma

#### Źródła:

SJP.pl

# Platfus

1. potocznie o człowieku cierpiącym na płaskostopie;
2. z lekceważeniem o kimś powolnym, ślamazarnym, niezdarnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. pot. płaskostopie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. osoba, która ma płaskostopie

(2.2) pogard. niezdara

(2.3) obraź. polit. zwolennik PO

Płaskostopie (łac. pes planus, pot. platfus) – zniekształcenie stopy polegające na obniżeniu się jej fizjologicznych sklepień, w wyniku czego staje się ona płaska.

Stopa o prawidłowej budowie nie dotyka podłoża całą powierzchnią. Jej kości układają się w łuk. Przy płaskostopiu prawie cała stopa przylega do podłoża. Kości w takiej stopie ułożone są w linii prostej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Platfusowaty

potocznie: powolny, ślamazarny, niezdarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Plath

#### Źródła:

Wikipedia

# Platini

nazwisko

- Michel François Platini (ur. 1955) – piłkarz, reprezentant Francji, a obecnie działacz piłkarski;
- Michel Platini Ferreira Mesquita (ur. 1983) – piłkarz brazylijski;
- Luís Carlos Almada Soares znany także jako Platini (ur. 1986) – piłkarz, reprezentant Republiki Zielonego Przylądka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Platka

potoczna nazwa kilku gatunków ryb akwariowych z rodziny piękniczkowatych

Platka, plata – potoczna nazwa kilku gatunków ryb akwariowych z rodzaju Xiphophorus charakteryzujących się brakiem mieczowatego wyrostka na płetwie ogonowej, między innymi:

- zmienniak Andersa (Xiphophorus andersi)
- zmienniak Gordona (Xiphophorus gordoni)
- zmienniak Meyera (Xiphophorus meyeri)
- zmienniak plamisty (Xiphophorus maculatus)
- zmienniak wielobarwny (Xiphophorus variatus)
- Xiphophorus xiphidium

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plątnik

rodzaj ściegu w introligatorstwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Plato

Plato (ok. 427-347 p.n.e.), filozof grecki, twórca teorii idei, założyciel Akademii Platońskiej; Platon

Kolumbia:

- Plato – miasto

Stany Zjednoczone:

- Plato – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie McLeod
- Plato – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Texas
- Plato (ang. Plato Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Kane
- Plato (ang. Plato Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Sioux
- Plato (ang. Plato Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hand

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Platon

Platon (ok. 427-347 p.n.e.), filozof grecki, twórca teorii idei, założyciel Akademii Platońskiej; Plato

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. grecki filozof;

(1.2) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) astr. jeden z kraterów na Księżycu;

Platon (stgr. Πλάτων, Plátōn; ur. 424/423 p.n.e., zm. 348/347 p.n.e.) – filozof grecki, Ateńczyk, twórca tradycji intelektualnej znanej jako platonizm. Sformułował podstawy idealizmu i racjonalizmu, a poprzez swą działalność literacką i pedagogiczną wprowadził takie zagadnienia jak teoria dobra, metoda dialektyczna, teoria idei, teoria sprawiedliwości czy matematyczna teoria atomów. Twórca metafory jaskini, opisującej relację pozorów (dziedziny cieni) do prawdy (dziedziny słońca), którą można odkryć dopiero po dokonaniu odwrócenia od cieni i wyjściu z jaskini. Platon założył w Atenach Akademię, która bywa uważana za pierwszą szkołę filozoficzną w historii Zachodu. On sam jest uznawany za fundatora zachodniej myśli politycznej, za jedną z najważniejszych postaci w historii filozofii, nauki i duchowości, a także za jednego z najważniejszych myślicieli w całej zachodniej tradycji intelektualnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Platończyk

zwolennik platonizmu; platonik

#### Źródła:

SJP.pl

# Platoniczka

→ platonik

Patrz:platonik

#### Źródła:

SJP.pl

# Platoniczność

→ platoniczny

Patrz:platoniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Platoniczny

pozbawiony pierwiastka seksualnego; niedający się urzeczywistnić

przymiotnik relacyjny

(1.1) o uczuciu: oparty na skłonności duchowej, pozbawiony pierwiastka zmysłowego, seksualnego

(1.2) nierealny, niedający się urzeczywistnić

(1.3) daw. zob. platoński.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Platonik

zwolennik platonizmu; platończyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Platonizm

filozofia Platona lub nawiązująca do Platona, stanowiąca, że prawdziwym i rzeczywistym bytem jest byt idealny

Platonizm – nurt filozoficzny opierający się na filozofii Platona (427–347 p.n.e.), stanowiący jej interpretację i kontynuację. W poszczególnych epokach historycznych, rozwijały się różne odłamy platonizmu, niejednokrotnie bardzo się od siebie różniące. Platonizm należy do najbardziej wpływowych nurtów w myśli europejskiej. Poza filozofią miał również wpływ na inne dziedziny, takie jak teologia, nauka, sztuki piękne czy literatura.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Platonka

→ platonik

Patrz:platonik

#### Źródła:

SJP.pl

# Plątonogi

przymiotnik

(1.1) taki, któremu plątać sięączą się nogi

#### Źródła:

Wiktionary

# Platonowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Platona lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Platoński

odnoszący się do Platona lub platonizmu

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Platona, taki jak u Platona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plątowisko

gęstwina, gąszcz; plątawisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Plattdeutsch

[czytaj: platdojcz] w językoznawstwie: grupa dialektów występujących na terenie północnych Niemiec; język dolnoniemiecki

Język dolnoniemiecki, dialekty dolnoniemieckie, język dolnosaksoński lub dolnosaski (w języku dolnoniemieckim Nedderdüütsch lub Plattdüütsch, w języku niemieckim Niederdeutsch lub Plattdeutsch) – język germański blisko spokrewniony z językami niderlandzkim, afrykanerskim i niemieckim, często uznawany również za dialekt tego ostatniego. Wywodzi się z języka starosaksońskiego za pośrednictwem średnio-dolno-niemieckiego. Oznaczany jest kodem ISO 639-2 nds. W szerszym znaczeniu może obejmować także inne dialekty czy języki niezaliczane do wysokoniemieckich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Platycefalia

bardzo mały wymiar wysokości czaszki; płaskogłowie, platykefalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Platykefalia

bardzo mały wymiar wysokości czaszki; płaskogłowie, platycefalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Platyna

pierwiastek chemiczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Pt i liczbie atomowej 78;

Platyna (Pt, łac. platinum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym, metal szlachetny. Nazwa tego metalu, odkrytego dopiero w 1735 roku w Kolumbii (pomijając różne dawniejsze niezbyt pewne wzmianki), jest zdrobnieniem hiszpańskiego słowa plata (srebro); nazwą platina (sreberko) starano się podkreślić małą użyteczność nowo odkrytego metalu. Pogardliwej nazwy „platina” użył jako pierwszy Antonio de Ulloa w przygodowej opowieści (1736). Już XVI- i XVII-wieczni poszukiwacze złota określali podobnie metal znajdowany w hiszpańskiej Kolumbii, który uważali początkowo za bezwartościową odmianę srebra. Platynę znalezioną w złotodajnym piasku kilku rzek południowoamerykańskich Anglik Wood sprowadził do Anglii (1741), gdzie profesor chemii w Cambridge R. Watson uznał ją za odrębny metal (1750). Dokładniej platynę zbadał dyrektor mennicy w Sztokholmie H.T. Scheffer. W 1758 udało się francuskiemu chemikowi P. Macquerowi po raz pierwszy stopić kawałek platyny. W 1772 otrzymano platynowe blaszki i druciki, nauczono się również otrzymywać platynę kowalną z platyny gąbczastej. Platynę opisał po raz pierwszy humanista włoski G.C. Scaliger (XVI w.) jako metal nie dający się stopić ani za pomocą ognia, ani żadnych „hiszpańskich sztuczek”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Platynit

niskowęglowy stop żelaza z niklem, używany do wyrobu przewodów elektrycznych wtapianych w szkło (np. w lampach elektrycznych; platynid

#### Źródła:

SJP.pl

# Platynka

platynka zielonka - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Platynki

rzeczownik

(1.1) gwara więzienna biżuteria

Platka, plata – potoczna nazwa kilku gatunków ryb akwariowych z rodzaju Xiphophorus charakteryzujących się brakiem mieczowatego wyrostka na płetwie ogonowej, między innymi:

- zmienniak Andersa (Xiphophorus andersi)
- zmienniak Gordona (Xiphophorus gordoni)
- zmienniak Meyera (Xiphophorus meyeri)
- zmienniak plamisty (Xiphophorus maculatus)
- zmienniak wielobarwny (Xiphophorus variatus)
- Xiphophorus xiphidium

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Platynoiryd

Platynoiryd – stop platyny z irydem. Jego cechą charakterystyczną jest duża twardość, stąd stosowany bywa w stomatologii oraz we wzorcach (np. wzorzec metra i kilograma zostały sporządzone ze stopu składającego się w 90% z platyny i 10% z irydu).

#### Źródła:

Wikipedia

# Platynować

czasownik

(1.1) pokrywać platynaatyną

#### Źródła:

Wiktionary

# Platynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pokrywanie powierzchni czegoś platynaatyną

#### Źródła:

Wiktionary

# Platynowce

grupa pierwiastków chemicznych zbliżonych właściwościami chemicznymi obejmująca platynowce lekkie (ruten, rod, pallad) i platynowce ciężkie (osm, iryd, platyna)

VIII grupa poboczna (grupa VIIIB) – dawne określenie pierwiastków 8, 9 i 10 grupy układu okresowego. Ich wartościowość dochodzi niekiedy do 8, a przy tym często są nieaktywne. Stąd pochodzi nazwa sugerująca, że są odpowiednikami gazów szlachetnych (VIII grupa główna).

Tradycyjnie 9 naturalnych pierwiastków grupy VIIIB dzieli się na triadę żelazowców i platynowce – triadę platynowców lekkich i triadę platynowców ciężkich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Platynowiec

ogólna nazwa każdego pierwiastka (rutenu, rodu, palladu, osmu, irydu i platyny) należącego do platynowców, grupy metali szlachetnych, trudnotopliwych

#### Źródła:

SJP.pl

# Platynowoblond

blond o odcieniu platynowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Platynowy

1. zrobiony z platyny;
2. mający kolor platyny, srebrzystobiały

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. jubil. met. dotyczący platynaatyny, związany z platynaatyną, wykonany z platynaatyny, zawierający platynaatynę

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor srebrzystobiały, taki jak kolor platynaatyny lub przypominający kolor platynaatyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Platynowłosy

mający platynowe, srebrzystobiałe włosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plauen

Plauen (czes. Plavno, grnłuż. Pławno) – miasto powiatowe we wschodniej części Niemiec, w kraju związkowym Saksonia, siedziba powiatu Vogtland, u podnóża Rudaw, nad Białą Elsterą. Liczy ok. 66 tys. mieszkańców.

Do 31 lipca 2008 Plauen było miastem na prawach powiatu, do 29 lutego 2012 należało do okręgu administracyjnego Chemnitz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plaut

starożytny komediopisarz rzymski

Titus Maccius Plautus (ur. ok. 250 p.n.e. w Sarsinie, zm. ok. 184 p.n.e.) – rzymski komediopisarz, jeden z najstarszych (obok Katona Starszego) pisarzy rzymskich, których utwory zachowały się więcej niż we fragmentach, a przy tym jeden z dwóch (obok Terencjusza) komediopisarzy rzymskich, których utwory znamy z bezpośredniego przekazu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plautowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Plauta lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Plawgo

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Play

[czytaj: plej] w tenisie i krykiecie: komenda sędziego, po której można serwować

- Play – sieć telefonii komórkowej w Polsce
- Play – plan działań drużyny w futbolu amerykańskim
- Play – film w reżyserii Anthony’ego Minghelli
- Play – linie lotnicze z Islandii
- Play – otwartoźródłowy framework webowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Play-Off

[czytaj: plej of] system rozgrywek sportowych, odmiana systemu pucharowego; playoff, play off

#### Źródła:

SJP.pl

# Playback

[czytaj: PLEJbek lub plejBEK]
1. odtwarzanie muzyki z przygotowanego wcześniej nagrania w trakcie występu na żywo;
2. metoda realizacji filmu dźwiękowego, polegająca na wykonywaniu zdjęć filmowych zgodnie z nagranym wcześniej podkładem dźwiękowym

Playback (wym. /pleɪbæk/) – odtwarzanie wcześniej nagranej ścieżki dźwiękowej.

Używa się go najczęściej na koncertach i festiwalach muzycznych, głównie ze względów technicznych lub braku umiejętności wokalnych osoby śpiewającej, czy braku umiejętności grania na instrumentach muzycznych instrumentalistów. Czasami też wykorzystywany jest, gdy muzycy z pewnych powodów nie mogą grać lub śpiewać (np. choroby aparatu mowy, niesprawnych instrumentów muzycznych) lub nie wyrażają chęci do śpiewania na żywo. Powszechnie stosuje się go także, gdy choreografia wymaga od artysty większego wysiłku. Śpiew z playbacku można zauważyć nie tylko po wyjątkowym podobieństwie do utworu studyjnego, ale i po ruchach ust, niepasujących do muzyki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Playboy

[czytaj: plejboj] mężczyzna lubujący się w uwodzeniu kobiet, spędzaniu czasu na zabawach i oddawaniu się innym uciechom życia; plejboj

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hedonista prowadzący łatwe życie, także oddający się uciechom seksualnym

„Playboy” – ilustrowany magazyn erotyczny i publicystyczny dla mężczyzn, założony w 1953 w Stanach Zjednoczonych przez Hugh Hefnera. Jego logo to głowa króliczka z muszką. Właścicielem magazynu jest Playboy Enterprises.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Playboyowaty

[czytaj: plejbojowaty] przypominający zachowaniem osobę lubującą się w uwodzeniu kobiet, spędzającą czas na zabawach i oddającą się innym uciechom życia

#### Źródła:

SJP.pl

# Playboystwo

[czytaj: plejbojstwo] lubowanie się w uwodzeniu kobiet, spędzanie czasu na zabawach i oddawaniu się innym uciechom życia

#### Źródła:

SJP.pl

# Playdirect

w informatyce: system umożliwiający dokonywanie niewielkich i bezpiecznych opłat przez Internet

#### Źródła:

SJP.pl

# Playgirl

[czytaj: plejgerl] kobieta pozująca nago do fotografii w czasopismach

#### Źródła:

SJP.pl

# Playlista

[czytaj: plejlista] lista piosenek

Playlista – oficjalna lista piosenek, jakie stacja radiowa emituje w ciągu tygodnia. Pozwala na częstą emisję wybranych utworów.

W przypadku niektórych formatów radiowych playlisty mają duże znaczenie, ponieważ są publikowane w prasie muzycznej, w celu odzwierciedlenia aktualnych trendów panujących w muzyce. Playlisty powszechnie stosowane są w radiu CHR.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Playmaker

[czytaj: plejmejker] w grach zespołowych: osoba stwarzająca wiele sytuacji, które zwiększają szanse na zwycięstwo jej drużyny

Rozgrywający (point guard, PG, 1) – zawodnik w koszykówce, którego zadaniem jest przemieszczanie piłki w głąb boiska oraz decydowanie, jakie zagrania ma wykonać drużyna. Jest to najczęściej najniższy oraz najszybszy zawodnik w zespole. Powinien mieć najwyższe umiejętności w kozłowaniu, podawaniu oraz trzymaniu piłki. Spośród wszystkich zawodników ma najdłuższy kontakt z piłką podczas meczu. Odpowiada razem z rzucającym obrońcą za przeprowadzenie piłki przez własną połowę boiska oraz zainicjowanie stałego fragmentu gry. Zazwyczaj nie jest tak celny w rzutach, jak rzucający obrońcy. Skupia się bardziej na taktycznym rozplanowaniu gry, kontrolowaniu sytuacji na całym boisku, koordynowaniu ruchów zawodników swojej drużyny, zlecaniu zadań poszczególnym zawodnikom. Musi mieć umiejętność rozpoznawania taktyk obronnych stosowanych przez przeciwnika i sprytnego stosowania odpowiedniej taktyki ataku dopasowanej do danego stylu bronienia. Jego kluczową umiejętnością jest szybkie, sprytne myślenie na boisku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Playmate

[czytaj: plejmejt] mężczyzna lub kobieta z okładek czasopism o tematyce erotycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Playoff

[czytaj: plej of] system rozgrywek sportowych, odmiana systemu pucharowego; play-off, play off

Play-off – system rozgrywek sportowych, odmiana systemu pucharowego, mający na celu wyłonienie drużyny mistrzowskiej, drużyn awansujących do wyższej klasy rozgrywkowej lub spadających do niższej. Stosowany najczęściej po zakończeniu znacznie dłuższej rundy zasadniczej (nazywanej czasem – głównie w odniesieniu do rozgrywek w USA – sezonem regularnym lub zasadniczym), która wyłania uczestników play-offów oraz określa ich rozstawienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Playstation

konsola do gier wideo wyprodukowana przez firmę Sony

PlayStation (PS, znana także jako PSX) – 32-bitowa konsola do gier wideo, wyprodukowana przez japońskie przedsiębiorstwo Sony Computer Entertainment, zaprojektowana przez Kena Kutaragiego.

Premiera konsoli odbyła się 3 grudnia 1994 roku, kiedy to pierwsze egzemplarze trafiły na półki japońskich sklepów. Niecały rok później, 9 września 1995 roku, konsola ukazała się w Stanach Zjednoczonych, 29 września tego samego roku w części państw Europy i 1 stycznia 1996 roku w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plaza

kompleks handlowy lub biurowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) turyst. brzeg akwenu, pokryty piaskiem lub żwirem, nadający się do opalania i rekreacji;

Miejscowości w USA:

- Plaza – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail

Gminy w USA:

- Plaza (ang. Plaza Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail

Inne:

- Plaza – sieć centrów handlowych
- Plaza Sur – mała wyspa w Galapagos
- Plaza Point (Punta La Plaza) – przylądek na Wyspie Króla Jerzego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plażing

żartobliwie: leżenie na plaży; plażowanie, leżing

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazma

1. w biologii: podstawowy składnik komórek zwierzęcych i roślinnych; protoplazma;
2. w anatomii: płynny składnik krwi; osocze;
3. w fizyce: zjonizowany gaz o jednakowej ilości ładunków dodatnich i ujemnych;
4. kamień półszlachetny, ciemnozielona odmiana chalcedonu;
5. potocznie: telewizor plazmowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. materia powstała w bardzo wysokiej temperaturze z silnie zjonizowanego gazu, składająca się z naładowanych i obojętnych elektrycznie cząstek;

(1.2) biol. osocze krwi;

(1.3) pot. telewizor z ekranem plazmowym

Plazma (ang. plasma z gr. πλάσμα plásma „rzecz uformowana, ulepiona, wymyślona” od πλάσσειν, plássein ‘formować; modelować’) – zjonizowana materia o stanie skupienia przypominającym gaz, w którym znaczna część cząstek jest naładowana elektrycznie. Mimo że plazma zawiera swobodne cząstki naładowane (jony i elektrony), to w skali makroskopowej jest elektrycznie obojętna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plazmafereza

zabieg polegający na pobraniu od chorego jedynie płynnej części krwi (zwanej osoczem lub plazmą) wraz z krążącymi czynnikami chorobotwórczymi i zastąpieniu jej przez płyn zastępczy, stosowany w leczeniu schorzeń o podłożu immunologicznym, metabolicznym i hematologicznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmalemma

półprzepuszczalna błona zewnętrzna otaczająca protoplast

Błona komórkowa, błona cytoplazmatyczna, błona plazmatyczna, plazmolemma, plazmolema (cytolemma, plasmolemma) – półprzepuszczalna błona biologiczna oddzielająca wnętrze komórki od świata zewnętrznego. Jest ona złożona z dwóch warstw fosfolipidów oraz białek, z których niektóre są luźno związane z powierzchnią błony (białka powierzchniowe), a inne przebijają błonę (białka przezbłonowe) lub są w niej mocno osadzone motywem białkowym lub niebiałkowym (białka błonowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmalogen

fosfolipid, w skład którego wchodzi długołańcuchowy aldehyd powiązany z gliceryną oraz nienasycony kwas tłuszczowy z choliną lub 2-aminoetanolem; występuje obficie w tkance nerwowej i mięśniach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmatyczny

→ plazma

Patrz:plazma

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazmid

niezależna cząsteczka DNA mniejsza od genoforu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmidowy

→ plazmid

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazmina

enzym mający zdolność rozpuszczania fibryny, stosowany w leczeniu zawałów i zakrzepów; fibrynolizyna

Plazmina (fibrynaza, fibrynolizyna) – zwierzęcy enzym białkowy z grupy proteaz, znajdujący się w osoczu krwi, którego działanie polega na rozkładaniu białek krwi wchodzących w skład skrzepu, przede wszystkim fibryny (włóknika). Proces ten nazywa się fibrynolizą. Plazmina powstaje z nieaktywnego prekursora (plazminogenu) na skutek działania trombiny i tkankowego aktywatora plazminogenu (t-PA). Plazminogen może być też aktywowany przez urokinazę (u-PA).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazminogen

białko surowicy krwi, prekursor plazminy

Plazminogen – nieaktywne białko w surowicy krwi. Jest to czynnik fibrynolityczny będący proenzymem (prekursorem) plazminy. Do przekształcenia plazminogenu w plazminę wymagany jest enzym tkankowy aktywator plazminogenu oraz inne czynniki np. urokinaza.

Plazminogen pobudza syntezę reniny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmocyt

Komórki plazmatyczne, plazmocyty są komórkami układu immunologicznego, których funkcją jest produkcja i wydzielanie przeciwciał (immunoglobulin).
Komórki plazmatyczne powstają w wyniku pobudzenia limfocytów B i są jedynymi komórkami zdolnymi do produkcji przeciwciał (limfocyt B jest również zdolny do produkcji przeciwciał, chociażby tych związanych, które ma na swojej powierzchni - BCR), dzięki czemu odgrywają poważną rolę w odporności humoralnej i usuwaniu antygenu. Po zakończeniu odpowiedzi odpornościowej komórki te ulegają apoptozie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plazmocytowy

→ plazmocyt

Patrz:plazmocyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazmoderma

specjalna oponka plazmatyczna, otaczająca komórkę roślinną

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazmodesma

rodzaj połączenia międzykomórkowego u roślin; plazmodezma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. (w cytologii, o komórce) połączenie dwóch stykających się ze sobą komórek, gdzie poprzez kanał międzybłonowy przenika siateczka śródplazmatyczna;

Plazmodesma, plasmodesma – połączenie międzykomórkowe występujące w komórce roślinnej (oraz w komórkach grzybów i bakterii, w tym sinic). Plazmodesmy mają postać pasm cytozolu łączących siateczki śródplazmatyczne obu komórek roślinnych poprzez liczne szczeliny (jamki) w ścianie komórkowej. Ich średnica wynosi zazwyczaj 20–40 nm, rzadko do 80 nm. Kanaliki tworzone są przez zmodyfikowane fragmenty gładkiej siateczki śródplazmatycznej zwane desmotubulami. Plazmodesmy łączą ze sobą protoplasty komórek, które sąsiadują ze sobą. Dzięki nim komórki w łatwy sposób mogą wymieniać pomiędzy sobą różne substancje. Plazmodesmy są odpowiednikami połączeń szczelinowych w komórkach zwierzęcych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plazmodezma

połączenie międzykomórkowe u roślin polegające na przenikaniu cytoplazmy i retikulum endoplazmatycznego przez szczeliny ścian komórkowych sąsiednich komórek; plazmodesma

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazmodioforowe

o cechach plazmodioforowych (rząd grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazmodioforowy

o cechach plazmodioforowych (rząd grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazmodium

1. pierwotniak z rzędu krwinkowców, pasożytujący w czerwonych ciałkach krwi; zarodziec; cenocyt
2. wielojądrowa komórka roślinna lub zwierzęca powstała wskutek podziałów jądra komórkowego

- Plasmodium – pasożytniczy pierwotniak
- Plazmodium – stadium wegetatywne niektórych śluzowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmogamia

proces zlania się cytoplazm dwóch gamet, bądź całych plemni i lęgni

Plazmogamia – pierwszy etap zapłodnienia u grzybów. Plazmogamia to zespolenie się cytoplazm dwóch zróżnicowanych płciowo komórek generatywnych. Po plazmogamii następuje kariogamia (zlanie się jąder), co prowadzi do powstania zygoty. U grzybów wyższych po plazmogamii powstaje grzybnia dwujądrowa, a do kariogamii dochodzi znacznie później i tylko w strzępkach końcowych, w których następnie będą wytwarzane zarodniki.

Zobacz też

- gametangiogamia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmogen

Plazmogen – gen zlokalizowany w plazmonie (tj. w cytoplazmie, mitochondriach, plastydach lub plazmidach).

#### Źródła:

Wikipedia

# Plazmogonia

hipoteza o pochodzeniu życia z martwej materii

#### Źródła:

SJP.pl

# Plazmoliza

odrywanie się cytoplazmy od ścianki komórkowej w żywej komórce roślinnej

Plazmoliza – zjawisko odstawania protoplastu od ściany komórkowej, w wyniku utraty wody i tym samym turgoru. Może zachodzić we wszystkich komórkach, mających ścianę komórkową. Plazmolizę można zaobserwować w komórkach roślinnych po umieszczeniu ich w roztworze hipertonicznym. Zgodnie z prawami osmozy woda przenika przez plazmalemmę z komórki do roztworu, co powoduje odwodnienie komórki i kurczenie się cytoplazmy podstawowej. Umieszczenie komórki, u której zaobserwowano kolejne stadia plazmolizy, w roztworze hipotonicznym spowoduje napływ wody do komórki i odzyskanie turgoru – deplazmolizę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmon

jedna z kwazicząstek, kwant drgań plazmowych

- w fizyce jest kwazicząstką opisującą zachowanie się plazmy.
- w biologii oznacza geny znajdujące się poza jądrem komórkowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmotron

urządzenie wytwarzające strumień plazmy niskotemperaturowej, stosowane do topienia, cięcia i spawania materiałów trudno topliwych

Plazmotron (palnik plazmowy) – urządzenie do wytwarzania plazmy zimnej o temperaturze do 30 000 K.

Istnieją dwa podstawowe typy plazmotronów: z łukiem wewnętrznym oraz z łukiem zewnętrznym. Różnią się one między sobą sposobem wytwarzania łuku elektrycznego, który w tym pierwszym przypadku powstaje w palniku plazmowym pomiędzy dwiema wewnętrznymi elektrodami. Natomiast łuk zewnętrzny powstaje pomiędzy elektrodą wewnętrzną palnika, a obrabianym materiałem (który w takim przypadku musi być dobrym przewodnikiem elektrycznym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plazmowy

przymiotnik

(1.1) związany z plazmaazmą, dotyczący plazmaazmy

#### Źródła:

Wiktionary

# Plażować

potocznie: leżeć, wypoczywać na plaży

czasownik niedokonany

(1.1) wypoczywać, bawić się na plażaaży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odażować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Plażowicz

osoba zażywająca kąpieli słonecznej, opalająca się

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba opalająca się na plażaaży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plażowiczka

kobieta zażywająca kąpieli słonecznej, opalająca się

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: plażowicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plażówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. sport. piłka plażowa

(1.2) kraw. luźna sukienka na lato

#### Źródła:

Wiktionary

# Plażówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kraw. ubrania noszone na plażaaży

Plażówki – skały w Ojcowskim Parku Narodowym. Wznoszą się po orograficznie lewej stronie wylotu Doliny Sąspowskiej do Doliny Prądnika, nad willą Serdeczna. Zbudowane są z wapieni. Wraz z Jonaszówką, znajdującą się po przeciwnej stronie tworzą bramę skalną zamykającą wylot Doliny Sąspowskiej. Plażówki znajdują się jednak w lesie, a wylot doliny jest dość szeroki, wskutek czego brama ta w krajobrazie jest słabo rozróżnialna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Plażowo

przysłówek

(1.1) na sposób plażowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Plażowstręt

żartobliwie: wstręt przed plażami

#### Źródła:

SJP.pl

# Plażowy

mający związek z plażą, z pasem wybrzeża zbiornika wodnego lub brzegiem cieku, pokrytego piaskiem lub żwirem; noszony na plaży; znajdujący się na plaży

przymiotnik

(1.1) przeznaczony do noszenia, używania na plażaaży

(1.2) znajdujący się na plażaaży, związany z plażaażą, odbywający się na plażaaży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plandeka

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. peleryna

#### Źródła:

Wiktionary

# Ple

kożuch roślin torfowiskowych unoszący się na jeziorze, które ulega przekształcaniu w torfowisko lub trzęsawisko; spleja

#### Źródła:

SJP.pl

# Ple-Ple

mówienie bez sensu, plecenie bzdur

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja wartościująca czyjeś słowa jako błahe i nic nie warte

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleban

dawniej: proboszcz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. proboszcz;

(1.2) pot. lekcew. ksiądz katolicki

Proboszcz (z niem. Propst, a to od łac. praepositus, przełożony; łac. odpowiednik to parochus, z gr. πάροικος paroikos, sąsiad), pleban (łac. plebanus od plebs lud) – duchowny, na ogół w stopniu prezbitera, zarządzający gminą kościelną (parafią).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plebanek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Plebania

przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urzędy parafialne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. przykościelny budynek przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza, często mieszczący również urząd parafialny

(1.2) hist. dom plebana

(1.3) hist. urząd, godność plebana

Plebania – budynek mieszkalny będący własnością parafii, zazwyczaj ulokowany w pobliżu kościoła, przeznaczony na mieszkanie dla proboszcza bądź rektora oraz na kancelarię parafialną. Plebania może również stanowić mieszkanie dla innych księży (gości lub rezydentów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plebanijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: plebania

(1.2) mała plebania

#### Źródła:

Wiktionary

# Plebanijny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z plebaniaebanią, dotyczący plebaniaebanii

#### Źródła:

Wiktionary

# Plebanka

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 24

- Plebanka – część Gdańska, w dzielnicy Orunia-Św. Wojciech-Lipce
- Plebanka – część Kościerzyny
- Plebanka – część miasta Więcbork
- Plebanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
- Plebanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
- Plebanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
- Plebanka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. wąbrzeskim, w gminie Wąbrzeźno
- Plebanka – część wsi Krukówka w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Stężyca
- Plebanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Jarczów
- Plebanka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Gąbin
- Plebanka – osada wsi Grzęska w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Przeworsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plebanowo

Plebanowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Krynki.

W czasach zaborów w granicach Imperium Rosyjskiego, w guberni grodzieńskiej, w powiecie grodzieńskim.

W latach 1921–1939 leżała w Polsce, w województwie białostockim, w powiecie grodzieńskim, w gminie Krynka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plebanowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z plebanem, dotyczący plebana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący dla plebana

#### Źródła:

Wiktionary

# Plebański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z plebanem albo plebaniaebanią, dotyczący plebana albo plebaniaebanii

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący dla plebana

#### Źródła:

Wiktionary

# Plebej

dawniej: plebejusz;
1. w starożytnym Rzymie: wolny obywatel o ograniczonych prawach politycznych i cywilnych; w okresie późniejszym: mający wszystkie prawa, ale ubogi;
2. w dawnej Polsce: człowiek spoza stanu szlacheckiego;
3. dawniej: nieuprzywilejowany, prosty człowiek

#### Źródła:

SJP.pl

# Plebejka

→ plebej

Patrz:plebej

#### Źródła:

SJP.pl

# Plebejski

1. związany z plebejuszem, dotyczący plebejusza, plebejuszy - ludzi z niższych warstw społecznych (często z zabarwieniem negatywnym, np. plebejskie maniery)
2. ludowy (np. nurt plebejski w literaturze staropolskiej)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rzymskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy

(1.2) związany z polskimi plebejuszami, dotyczący tych plebejuszy

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający cechy tego, co pospolite, nieszlachetne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plebejskość

ogół cech właściwych plebsowi, ludziom niezamożnym i niewykształconym, zwłaszcza brak zainteresowań kulturalnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest plebejskie; cecha tych, którzy są plebejskiebejscy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plebejstwo

1. ogół ludzi niewykształconych i niezamożnych; pospólstwo, plebs;
2. sposób myślenia i zachowania właściwy plebsowi, zwłaszcza brak aspiracji kulturalnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Plebejusz

plebej;
1. w starożytnym Rzymie: wolny obywatel o ograniczonych prawach politycznych i cywilnych; w okresie późniejszym: mający wszystkie prawa, ale ubogi;
2. w dawnej Polsce: człowiek spoza stanu szlacheckiego;
3. dawniej: nieuprzywilejowany, prosty człowiek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) współcz. przen. ktoś niewykształcony i niezamożny, mający obojętny stosunek do kultury

(1.2) hist. człowiek zaliczany do plebsu, rzymskiej klasy społecznej

(1.3) hist. człowiek zaliczany do plebsu, grupy społecznej nie posiadającej szlachectwa

Plebejusze (łac. plebes – lud) – w starożytnym Rzymie warstwa społeczna, prawdopodobnie wywodząca się od ludów pobliskich, podbitych terenów lub osiedlających się w Rzymie.

Plebejusze byli wolni, lecz (do pewnego momentu) nie mieli praw obywatelskich. Zaliczano do nich obywateli nie wywodzących się z rodzin patrycjuszowskich, jak i miejską biedotę. Nie mogli obejmować urzędów państwowych a także zawierać małżeństw z synami lub córkami patrycjuszy. Trudnili się rzemiosłem i kupiectwem. Pełnili również służbę w wojsku, a za swoje pieniądze musieli kupić uzbrojenie (choć po reformie ze schyłku II wieku p.n.e. to zapewniało im państwo). Plebejusze mogli jedynie brać udział w zgromadzeniu ludowym. Ponieważ w tym czasie często panowały nieurodzaje, więc plebejusze popadali w długi, co kończyło się dla nich ciężkim losem niewolnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plebejuszka

→ plebejusz

Patrz:plebejusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Plebiscitum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. uchwała zgromadzenia plebejuszy w starożytnym Rzymie

#### Źródła:

Wiktionary

# Plebiscyt

1. głosowanie, którego uczestnicy wybierają najlepszą ich zdaniem osobę lub rzecz;
2. głosowanie ludności zamieszkującej dane terytorium dla rozstrzygnięcia ważnej kwestii związanej z tym terytorium;
3. w starożytnym Rzymie: podejmowanie uchwał przez plebejuszy pod przewodnictwem trybuna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. powszechne głosowanie określonej publiczności w celu wybrania najlepszej ich zdaniem osoby lub rzeczy

(1.2) polit. głosowanie mieszkańców jakiegoś terytorium w celu określenia jego przynależności państwowej;

(1.3) hist. w starożytnym Rzymie: uchwała podejmowana przez zgromadzenie plebejuszy pod przewodnictwem trybuna

Plebiscyt (łac. plebiscitum – decyzja ludu) – forma rozstrzygnięcia poprzez głosowanie obywateli.

Wyróżnia się:

- plebiscyt terytorialny to głosowanie mieszkańców danego terytorium w celu wypowiedzenia się w sprawie jego przynależności państwowej lub utworzeniu nowego państwa;
- plebiscyt personalny będący formą wyrażenia aprobaty lub dezaprobaty dla określonej osoby sprawującej władzę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plebiscytowy

→ plebiscyt

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z plebiscytem, dotyczący plebiscytu

Patrz:plebiscyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plebs

1. w starożytnym Rzymie: najliczniejsza warstwa obywateli wolnych, ale bez praw politycznych - plebejusze;
2. ogół ludzi niewykształconych i niezamożnych;
3. w dawnej Polsce: warstwa społeczna nienależąca do szlachty; gmin, pospólstwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogół ludzi niewykształconych i niezamożnych, mających obojętny stosunek do kultury

(1.2) w dawnej Polsce: warstwa społeczna nienależąca do stanu szlacheckiego

(1.3) w starożytnym Rzymie: warstwa obywateli wolnych, ale niemających pełni praw politycznych

- Pochodzący z języka łacińskiego termin plebs odnosi się do:
  - plebejuszy w starożytnym Rzymie (w czasach Republiki)
  - plebsu, niższej warstwy społecznej w Cesarstwie Rzymskim (dzieli się na miejski, wiejski; prawa i inne patrz: plebejusze)
  - plebsu miejskiego, warstwy społecznej w miastach średniowiecznych i wczesnonowożytnych
- Plebs – rodzaj pająków z rodziny krzyżakowatych
- Plebs – brytyjski serial telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plec

wieś w Polsce

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) ogrod. wyrywać chwasty spośród roślin uprawnych

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: pleść

Plec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Wieniawa. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Katarzyny w Wieniawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plecaczek

1. zdrobnienie od: plecak;
2. żartobliwie: pasażer motocyklisty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od plecak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plecak

torba przystosowana do noszenia na plecach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj worka lub torby przystosowanej za pomocą dwóch pasków do noszenia na plecyecach;

Plecak – torba z dwoma paskami, noszona na plecach. Popularny w turystyce. Duże plecaki zazwyczaj wyposażone są w stelaż, który rozkłada ciężar plecaka bardziej równomiernie na plecach człowieka. Pojemność plecaka zazwyczaj określa się w litrach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plecakowiec

turysta podróżujący niskim kosztem, nocujący zwykle pod namiotem lub w prywatnych domach

#### Źródła:

SJP.pl

# Plecakowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z plecakecakiem, dotyczący plecakecaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Plecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odeść.

#### Źródła:

Wiktionary

# Plecewice

Plecewice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Brochów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Od 1967 na terenie wsi działała cegielnia jako przedsiębiorstwo państwowe. Zakład produkował początkowo dachówkę ceramiczną, a następnie także cegłę i wyroby poryzowane. Po prywatyzacji zakład ceramiki budowlanej Cegielnia Plecewice sp. z o.o. jest wytwórcą pustaków ceramicznych do ścian zewnętrznych i wewnętrznych, a także pustaków do kanałów wentylacyjnych. Zakład zatrudnia ponad 60 osób, posiada własną kopalnie odkrywkową gliny zlokalizowaną w południowej części wsi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plecha

jedno- lub wielokomórkowa tkanka plechowców; thallus

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. wegetatywna tkanka niektórych organizmów niezróżnicowana na korzeń oraz pęd;

(1.2) daw. wygolone miejsce na głowie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od plech

Plecha (thallus) – wegetatywne ciało organizmów zaliczanych w dawnych systemach taksonomicznych do plechowców, niezróżnicowane na korzeń i pęd. Większość botaników za plechę nie uważa ciał jednokomórkowych, z wyjątkiem komórczaków. Rzadziej plechą określa się ponadto ciała jednokomórkowych glonów i grzybów (lub protistów grzybopodobnych) lub beztkankowych roślin lądowych, np. wątrobowców. U grzybów do określenia bardziej rozwiniętej plechy używa się określenia grzybnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plechowate

grupa organizmów wielokomórkowych nieposiadających tkanek i narządów; plechowce

#### Źródła:

SJP.pl

# Plechowaty

o cechach plechowatych (grupa organizmów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plechowce

grupa organizmów wielokomórkowych nieposiadających tkanek i narządów; plechowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plechowiec

organizm wielokomórkowy nieposiadający tkanek i narządów

#### Źródła:

SJP.pl

# Plechowy

przymiotnik od: plecha

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. związany z plechaechą; mający plechaechę; zbudowany z plechaechy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleciak

gwarowo: ogrodzenie z gałęzi wplecionych poziomo między pionowe słupki; plecień

#### Źródła:

SJP.pl

# Plecień

1. w potocznym wyrażeniu: kwiecień plecień - kwiecień będący miesiącem, w którym przeplatają się różne typy pogody;
2. gwarowo: ogrodzenie z gałęzi wplecionych poziomo między pionowe słupki; pleciak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. gwara. pleśćeciony płot, plecionka z chrustu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plecioneczka

zdrobnienie od: plecionka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: plecionka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plecionka

1. przedmiot zrobiony z dwóch lub większej liczby pasm czegoś, przeplatających się wzajemnie;
2. ornament złożony z przeplatających się linii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzecz wykona z zaplecionych włókien

(1.2) ornament przedstawiający przeplatające się linie, pasma

Plecionka – motyw zdobniczy utworzony ze splecionych, skręconych pasm, linii, wstęg lub wyrób użytkowy w rzemiośle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plecionkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. rzemieślniczka wyplatająca przedmioty ze słomy lub wikliny

#### Źródła:

Wiktionary

# Plecionkarski

wykonany z plecionki; używany do produkcji plecionki

#### Źródła:

SJP.pl

# Plecionkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wyrabianie plecionkaecionek i mebli ze słomy lub wikliny;

Plecionkarstwo – rzemiosło polegające na wyrobie wszelkiego rodzaju plecionek ze słomy, wikliny, rafii, rogożyny, rotangu, bambusa, słomy ryżowej, włókien kokosowych i sizalowych itp. Nazwa ta odnosi się także do wyplatania sprzętów ozdobnych i użytkowych, m.in. koszy. Rzemiosło znane od czasów prehistorycznych, także w zakresie wyrobu plecionek ozdobnych. Plecionkarstwo w Polsce zostało wpisane na Krajową Listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego decyzją z dnia 10 lipca 2018 roku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Plecionkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyplatający przedmioty ze słomy lub wikliny

#### Źródła:

Wiktionary

# Pleciony

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od pleść

przymiotnik relacyjny

(2.1) wytworzony poprzez łączenie pędów lub pasm

#### Źródła:

Wiktionary

# Pleciuch

potocznie: osoba gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; pleciuga, plociuch, papla, gaduła

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleciucha

potocznie: osoba gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; pleciuga, plociuch, papla, gaduła

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleciuga

(r. męski) potocznie: człowiek gadatliwy, lubiący dużo mówić o byle czym; pleciuch, plociuch, papla, gaduła

#### Źródła:

SJP.pl

# Plecki

zdrobnienie od: plecy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: plecy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plecówka

mięso wołowe wycięte z przedniej części grzbietu wraz z łopatką

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górna przednia część partii grzbietowej półtuszy razem z łopatką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plecowy

→ plecy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z plecyecami, dotyczący plecyeców

Patrz:plecy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plectrum

piórko, kostka, płytka elastyczna służące do gry na instrumentach strunowych szarpanych; plektron

#### Źródła:

SJP.pl

# Plecy

tylna strona tułowia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) anat. tylna część tułowia, od barków do pasa;

(1.2) tylna część ubrania okrywająca plecy (1.1)

(1.3) przen. pot. poparcie wpływowych osób

(1.4) gw-pl|Mazury, Warmia. pręt u kosy

Plecy – duży grzbietowy (tylny) obszar ludzkiego ciała zaczynający się od górnej granicy okolicy pośladkowej, a kończący na tylnej powierzchni szyi i ramion.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pleczasty

1. mający szerokie, mocne plecy; pleczysty;
2. żartobliwie: mający poparcie jakichś wpływowych osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleczysty

mający szerokie, mocne plecy; pleczasty

przymiotnik

(1.1) przest. rzad. mający szerokie barki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pled

gruba, ciepła tkanina używana do przykrycia; koc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) puszysty wełniany koc

Pled – płat grubego sukna lub tkaniny bawełnianej; rodzaj koca używanego jako przykrycie w czasie snu albo okrycie wierzchnie w typie płaszcza, noszone na ramionach bądź przerzucane przez ramię. Charakterystyczny element hiszpańskiego i portugalskiego stroju ludowego pod nazwą manta oraz szkockiego stroju regionalnego jako plaid (ployde).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pledowy

→ pled

Patrz:pled

#### Źródła:

SJP.pl

# Pledzik

zdrobnienie od: pled (gruby koc)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plejada

1. grupa znakomitości, wybitnych osób, np. artystów, uczonych, sportowców
2. duża grupa osób powiązana w jakiś sposób (np. plejady turystów)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. każda z siedmiu nimf, córek Atlasa, które zostały przeniesione na firmament jako otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka, zwana Plejadami;

- Plejada – grupa 7 poetów francuskiego odrodzenia
- Plejada – w mitologii greckiej każda z 7 nimf, córek Atlasa i Plejone

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plejadianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) ezot. sf. przedstawiciel rzekomej cywilizacji pozaziemskiej pochodzącej z Plejad

#### Źródła:

Wiktionary

# Plejady

1. grupa znakomitości, wybitnych osób, np. artystów, uczonych, sportowców
2. duża grupa osób powiązana w jakiś sposób (np. plejady turystów)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) astr. otwarta gromada gwiazd w gwiazdozbiorze Byka;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B. i W. lm. od: Plejada

Plejady (w katalogu Messiera M45 lub Messier 45; inne nazwy: Baby, Kurczęta, Kokoszki, Kurki, Siedem Sióstr, Kościół Masoński) – najbardziej znana gromada otwarta na niebie. Popularność zawdzięcza głównie temu, że można ją swobodnie obserwować nieuzbrojonym okiem. Znajduje się w gwiazdozbiorze Byka, w odległości około 444 lat świetlnych (136 parseków). Jest to młoda gromada, jej wiek to około 100 mln lat. Otacza ją niebieska mgławica, widoczna na zdjęciach długo naświetlanych, jest też widoczna przez lornetkę, jako delikatna, szara mgiełka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plejboj

mężczyzna lubujący się w uwodzeniu kobiet, spędzaniu czasu na zabawach i oddawaniu się innym uciechom życia; playboy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plejona

w mitologii greckiej: jedna z okeanid, córka tytana Okeanosa i tytanidy Tetydy

- Plejone – w mitologii greckiej jedna z Okeanid, matka Plejad
- Plejone – gwiazda w Plejadach, w gwiazdozbiorze Byka

- Pleione (Plejone) – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
- Taudactylus pleione – gatunek płaza z rodziny żółwinkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plejotropia

zjawisko warunkowania przez jeden gen kilku, pozornie nie związanych ze sobą właściwości fenotypowych

Plejotropia, plejotropizm, efekt plejotropowy, plejotropowość (gr. πλείων pleion – więcej, τρόπος tropos – sposób, metoda) – zjawisko, w którym pojedynczy czynnik ma wpływ na dwie lub więcej odrębnych, często pozornie niepowiązanych ze sobą cech fenotypowych i jest często identyfikowany jako pojedyncza mutacja, która wpływa na dwie lub więcej cech typu dzikiego; np. warunkowanie kilku cech przez pojedynczy gen. Mechanizm plejotropii opiera się na tym, że gen koduje produkt białkowy, który jest aktywny w różnych komórkach lub pełni funkcję sygnałową dla wielu różnych komórek docelowych. Zjawisko to zaobserwowano u wielu organizmów: od bakterii, pierwotniaków, drożdży, roślin, owadów po ryby, ptaki i ssaki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plejotropowy

→ plejotropia

Patrz:plejotropia

#### Źródła:

SJP.pl

# Plejstocen

starsza epoka czwartorzędu, cechująca się m.in. wielkim zlodowaceniem i pojawieniem się człowieka neandertalskiego; dyluwium, epoka lodowa, epoka lodowcowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. starsza epoka czwartorzędu;

Plejstocen (stgr. πλεῖστος 'większość' + καινός 'nowy')

- w sensie geochronologicznym: starsza epoka czwartorzędu, trwająca ponad 2,5 miliona lat (od 2,58 mln do 11,7 tys. lat b2k). Plejstocen jest młodszy od pliocenu, a starszy od holocenu. Dzieli się na cztery wieki: gelas, kalabr (wczesny plejstocen), chiban (środkowy plejstocen) i późny plejstocen.

- w sensie chronostratygraficznym: dolny oddział czwartorzędu. Dzieli się na cztery piętra: gelas, kalabr (dolny plejstocen), chiban (środkowy plejstocen) i górny plejstocen. We wcześniejszych podziałach gelas zaliczany był do pliocenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plejstoceński

odnoszący się do plejstocenu

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z plejstocenem, dotyczący plejstocenu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plejzerować

czasownik niedokonany

(1.1) ranić, kaleczyć bronią białą

#### Źródła:

Wiktionary

# Plekać

czasownik

(1.1) góry. ssać mleko matki

#### Źródła:

Wiktionary

# Plekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odekać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pleksi

[czytaj: pleks-i] przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru, służące m.in. do wyrobu szyb samolotowych i samochodowych; szkło akrylowe, szkło organiczne, pleksiglas, plexiglas, plexi

Szkło akrylowe, szkło organiczne, potocznie plexiglas, pleksi, metapleks, żargonowo pleksa – przezroczyste tworzywo sztuczne, którego głównym składnikiem jest poli(metakrylan metylu) (PMMA, od ang. poly(methyl methacrylate)). Niektóre rodzaje szkła akrylowego zawierają też pewne ilości innych poliakrylowych polimerów i kopolimerów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleksiglas

[czytaj: pleks-iglas] przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru, służące m.in. do wyrobu szyb samolotowych i samochodowych; szkło akrylowe, szkło organiczne, pleksi, plexiglas

Szkło akrylowe, szkło organiczne, potocznie plexiglas, pleksi, metapleks, żargonowo pleksa – przezroczyste tworzywo sztuczne, którego głównym składnikiem jest poli(metakrylan metylu) (PMMA, od ang. poly(methyl methacrylate)). Niektóre rodzaje szkła akrylowego zawierają też pewne ilości innych poliakrylowych polimerów i kopolimerów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plektenchyma

nazwa nitkowatych, splecionych i częściowo pozrastanych ze sobą grup komórek o dużych przestworzach międzykomórkowych, tworzących ciało roślin niższych; tkanka rzekoma, pseudotkanka

Plektenchyma – tkanka rzekoma, która powstaje z nitkowatych, początkowo oddzielonych plech poprzez ich splątanie się i złączenie. Występuje u grzybów i niektórych glonów. Nitki plechy łączą się z sobą poprzez ścisłe splątanie albo poprzez zlepienie śluzowatymi ścianami komórkowymi, tworząc twór podobny do tkanki roślin wyższych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plektron

piórko, kostka, płytka elastyczna służące do gry na instrumentach strunowych szarpanych; plectrum

Plektron (stgr. πλῆκτρον, pot. kostka, piórko) – przyrząd służący do szarpania strun niektórych instrumentów strunowych. Używany już w starożytności do gry na kitarze i lirze. W późniejszych czasach i obecnie służy również do gry na takich instrumentach, jak: domra, mandolina, gitara (zob. kostka gitarowa). „Piórka” szarpiące struny w klawesynie również pełnią funkcję plektronów, często także są określane tym terminem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plemię

1. grupa rodów wywodzących się od wspólnego przodka, zamieszkujących dany obszar i związanych wspólnotą organizacji społecznych;
2. dawniej: ród, potomstwo, pokolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) forma przedpaństwowej organizacji społeczeństw, grupa spokrewnionych rodów zamieszkujących jeden obszar;

(1.2) biol. kategoria systematyki roślin i zwierząt;

(1.3) przest. pokolenie, potomstwo, ród

Plemię – grupa rodów, wywodzących się od wspólnego przodka (w odróżnieniu od szczepu), zamieszkujących jeden obszar i połączonych wspólnymi związkami społecznymi oraz ekonomicznymi. Plemię ma świadomość bliskiego pokrewieństwa, posługuje się tym samym językiem (lub dialektem) i jest połączone wyznawaniem tego samego kultu religijnego. Definicja „krewniacza” plemienia może być też w niektórych przypadkach (np. plemion słowiańskich) zastąpiona definicją terytorialną. Według tej definicji plemię to lokalna wspólnota osadnicza, złożona z kilku lub kilkunastu mniejszych wspólnot terytorialnych (np. na ziemiach polskich tą mniejszą wspólnotą było opole).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plemieniec

członek plemienia w stosunku do innych jego członków; współplemieniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Plemienność

odwoływanie się do wspólnoty pochodzenia, odnoszenie się do wspólnoty rodowej

Trybalizm, inaczej plemienność – idea dążąca do utrzymania się plemiennej struktury społeczeństwa pozbawionego scentralizowanej władzy, jednocześnie idea jest przeciwna kształtowaniu się narodów. Trybalizm może akceptować współczesne aspekty życia oraz czynności, jak np. praktykowanie religii abrahamowych, edukację, komunikację mobilną oraz wymianę walut . Wykazuje również cechy podobne do nacjonalizmu oraz sprzeczne z islamem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plemienny

przymiotnik

(1.1) dotyczący plemięemienia, właściwy plemięemieniu i jego regułom

#### Źródła:

Wiktionary

# Plemnia

męskie gametangium, miejsce wytwarzania plemników; anterydium, anteridium

Plemnia, anterydium – haploidalny organ rozmnażania (gametangium), w którym wytwarzane są plemniki. Występuje w wielu grupach systematycznych roślin (zielenice, mszaki, paprotniki), grzybów i glonów nie zaliczanych do roślin. Plemnia może być jednokomórkowa lub wielokomórkowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plemnik

męska komórka rozrodcza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin;

Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służąca do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin.

Plemniki po raz pierwszy zaobserwował w 1677 roku Antoni van Leeuwenhoek. U człowieka zwykle w jednej porcji nasienia wydzielanego podczas wytrysku jest od 100 do 500 milionów plemników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plemnikobójczo

przysłówek sposobu

(1.1) farm. med. powodując uśmiercenie plemników

#### Źródła:

Wiktionary

# Plemnikobójczy

zabijający plemniki

przymiotnik jakościowy

(1.1) farm. med. powodujący uśmiercenie plemników

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plemnikotwórczy

mający zdolność wytwarzania plemników

#### Źródła:

SJP.pl

# Plemnikowy

przymiotnik od: plemnik

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z plemnikemnikiem, dotyczący plemnikemnika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleń

larwa muchówki ziemiórki

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pełznąca masa złożona z mnóstwa larw muchówki z gatunku ziemiórki pleniówki;

forma czasownika.

(2.1) rozk. 2. os. lp. od: plenić

Pleń (robak hufcowy) – pełznąca masa, złożona z tysięcy maleńkich larw muchówki z gatunku ziemiórki pleniówki.

Pleń jest niezwykle rzadkim zjawiskiem, a przyczyna wędrówki larw do dziś nie została poznana. Pierwszym zoologiem, który zwrócił uwagę na to zjawisko, był związany z Gryfowem Śląskim i Jelenią Górą Caspar Schwenckfeld. Pod nazwą Ascarides militares opisał on pleń w wydanej w 1603 r. w Legnicy pracy pt. „Theriotropheum Silasiae”, będącej uporządkowanym opisem fauny Śląska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plenarka

potocznie: posiedzenie plenarne

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenarny

o zebraniach: ogólny, walny, całościowy, generalny

przymiotnik

(1.1) w pełnym składzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plener

1. otwarta przestrzeń pod gołym niebem, używana jako miejsce i temat pracy artysty, naturalna scenografia do zdjęć filmowych lub miejsce wypoczynku;
2. malowanie obrazów lub robienie zdjęć na wolnym powietrzu bezpośrednio z natury; obraz tak namalowany lub zdjęcie tak zrobione;
3. pobyt grupy artystów w jakiejś miejscowości, poświęcony pracy twórczej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przestrzeń poza budynkiem, pod gołym niebem

(1.2) impreza dla artystów zorganizowana aby malować, rzeźbić fotografować na wolnym powietrzu

(1.3) teren poza studiem filmowym wybrany jako sceneria do filmowania

(1.4) filmowanie w naturalnej scenerii

Plener (fr. en plein air – na świeżym powietrzu) – twórczość na zewnątrz, w bezpośrednim kontakcie z naturą, polegająca na utrwalaniu w twórczości malarskiej krajobrazu, otwarta przestrzeń pod gołym niebem jako miejsce i temat pracy artysty, pobyt grupy artystów w jakiejś miejscowości, poświęcony pracy twórczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plenerowiec

artysta pracujący w plenerze - przestrzeni pod gołym niebem

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenerowy

występujący w plenerze, dotyczący pleneru

przymiotnik relacyjny

(1.1) odbywający się, wykonany w plenerze

(1.2) związany z plenerem; dotyczący pleneru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plenerzysta

malarz malujący w plenerze

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenerzystka

→ plenerzysta

Patrz:plenerzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenić

plenić się:
1. np. o owadach: rozmnażać się, powiększać swą ilość;
2. o roślinach: rosnąć bujnie, szybko

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenica

tylna część tratwy, dziesięć do dwudziestu pni drzewa zbitych w jedną całość dla spławienia wodą; tafla, cal

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleniówka

ziemiórka pleniówka - muchówka z rodziny bedliszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenipotencja

pełnomocnictwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. pełnomocnictwo (prawo do działania w czyimś imieniu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plenipotent

osoba upoważniona do wykonywania jakichś obowiązków w czyimś imieniu, także do wypowiadania się publicznie w takiej formie; pełnomocnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. pełnomocnik.

Pełnomocnictwo, pot. upoważnienie – w doktrynie prawa terminem pełnomocnictwo określa się zarówno:

- czynność prawną, której treścią jest oświadczenie woli mocodawcy upoważniające osobę lub osoby do dokonywania w jego imieniu czynności prawnych określonych w pełnomocnictwie. Na podstawie tego umocowania pełnomocnik jest upoważniony do reprezentowania (zastępstwa) mocodawcy, w zakresie określonym w pełnomocnictwie, w stosunkach prawnych z innymi podmiotami prawa.
- sam dokument pełnomocnictwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plenipotentka

kobieta upoważniona do wykonywania jakichś obowiązków w czyimś imieniu, także do wypowiadania się publicznie w takiej formie; pełnomocniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hig. pieluszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Plenniej

stopień wyższy od przysłówka: plennie

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: plenny

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenność

1. wydawanie licznego potomstwa
2. liczba nasion, bulw roślin uprawnych cechująca poszczególne odmiany
3. liczba noworodków w miocie
4. żyzność, urodzajność gleby

Plenność roślin — zdolność roślin do wytwarzania określonego plonu, czyli użytecznych części przeznaczonych na cele spożywcze, paszowe, przemysłowe lub nawozowe.

Plenność wyraża się w jednostkach masy (tona, kwintal, kg), uzyskiwanej w ciągu roku z jednostki powierzchni (m², ar i hektar) w formie plonu głównego lub międzyplonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plenny

1. przynoszący obfite plony;
2. kielichowiec plenny - kwiat z Ameryki Północnej, uprawiany również w Polsce;
3. olkuska owca plenna - odmiana owiec długowełnistych

#### Źródła:

SJP.pl

# Plenum

1. ogół lub część jakiejś organizacji, partii, ugrupowania itp. obecnych, np. na posiedzeniu;
2. posiedzenie członków organizacji, ugrupowania, partii w pełnym jej składzie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogół członków jakiejś organizacji obecnych na zebraniu

(1.2) zebranie członków wchodzących w skład plenum (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleochroizm

właściwość niektórych kryształów polegająca na zmianie ich barwy przy obracaniu, gdy przechodzi przez nie światło spolaryzowane liniowo; polichroizm, wielobarwność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało;

Pleochroizm (wielobarwność, polichroizm) – zjawisko zmiany barwy w zależności od polaryzacji światła przechodzącego przez ciało. Jest on wynikiem różnej absorpcji widmowej światła przez substancje, zależnie od kierunku polaryzacji padającego światła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pleograf

aparat do rejestracji zdjęć i projekcji ruchomych obrazów; skonstruowany w roku 1894 przez K. Prószyńskiego

pleograf (gr. pleo + graf)

- pleograf (technika) – aparat kinematograficzny
- Towarzystwo Udziałowe Pleograf – pierwsza polska wytwórnia filmowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleomorfizm

występowanie różnych kształtów organizmów i komórek

- Pleomorfizm w krystalografii to zjawisko występowania różnych odmian krystalograficznych tego samego związku chemicznego.
- Pleomorfizm w biologii to zjawisko występowania różnych kształtów organizmów, komórek lub organelli komórkowych, np. pleomorfizm bakulowirusów, pleomorfizm jądrowy.
- Pleomorfizm cykliczny – wielopostaciowość form drobnoustrojów w czasie życia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleonast

minerał z grupy spineli, o barwie zielonoczarnej, bogaty w żelazo

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleonastyczny

→ pleonazm

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z pleonazmem, dotyczący pleonazmu

Patrz:pleonazm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleonazm

wyrażenie złożone z wyrazów o takim samym lub bardzo podobnym znaczeniu, zwykle oceniane jako błąd, np. cofać się w tył; tautologia, tautologizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących;

Pleonazm (z gr. πλεονασμός pleonasmos „nadmiar”), potocznie lub żartobliwie masło maślane– wyrażenie, w którym jedna część wypowiedzi zawiera treść występującą także w drugiej części, zaliczane do redundantnych połączeń wyrazowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pleoptyka

dział ortoptyki; zajmuje się leczeniem niedowidzenia jednoocznego występującego w zezie jednostronnym towarzyszącym

#### Źródła:

SJP.pl

# Plereza

1. fryzura męska
2. dawne, puszyste pióro strusie zwisające z ronda damskiego kapelusza
3. dawna, biała obwódka naszyta na żałobną suknię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) męska fryzura z dość długich włosów zaczesanych ku tyłowi i opadających na kark

(1.2) daw. puszyste strusie pióro zwisające z ronda damskiego kapelusza

(1.3) daw. biała obwódka naszyta na suknię żałobną

Czeski piłkarz (zwana także czeski hokeista, płetwa, firana, dywan, plereza, czeski metal lub na enerdowca, Czecha) – określenie używane w Polsce dla określenia popularnej w latach osiemdziesiątych fryzury noszonej głównie przez mężczyzn i chłopców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plerocerkoid

jedno ze stadiów larwalnych bruzdogłowca szerokiego

Plerocerkoid (plerocercoidus, z gr. πλερες = pełny, kompletny + κερκος = ogon) – trzecie stadium larwalne tasiemców z rzędu Pseudophyllidea (np. bruzdogłowca szerokiego). Charakteryzuje się robakowatym kształtem ciała i dwoma bruzdami przyssawkowatymi. Pasożytuje głównie w rybach, drugim żywicielu pośrednim larw tego typu, ale spotykany jest również u płazów, gadów i ssaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleroma

pojęcie używane w gnostycyzmie oznaczające pełnię boskiego Bytu

#### Źródła:

SJP.pl

# Plery

młodzieżowo: plecy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. plecy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleść

1. łączyć długie i cienkie elementy czegoś, poprzez ich przeplatanie;
2. potocznie: mówić bez przemyślenia; gadać, paplać;
3. pleść się - wić się, przeplatać się, plątać się

czasownik

(1.1) łączyć wzdłuż podłużne materiały (wiklinę, sznurki), przeplatając je ze sobą

(1.2) pot. przen. gadać bzdury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plesewo

Plesewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Łasin.

W okresie międzywojennym Plesewo było siedzibą komisariatu Straży Celnej „Plesewo”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plesieński

przymiotnik od: Pleśna

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleskot

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jiří Pleskot – czeski aktor
- Patryk Pleskot – polski historyk i politolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleśń

nalot w kolorze zielonkawoszarym na produktach spożywczych lub drewnie itp. narażonych na działanie powietrza i wilgoci

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gęsty nalot utworzony przez niektóre grzyby na produktach spożywczych i innych substancjach organicznych

Pleśń – potoczna nazwa saprotroficznych grzybów z różnych grup systematycznych, których grzybnia rozwija się na pokarmach roślinnych, na nawozie, skórze i różnych resztkach roślin. Należą do nich m.in. pleśniak, pędzlak, kropidlak. Do pleśni zalicza się również grzyby domowe rozwijające się na materiałach budowlanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pleśna

nazwa dwóch wsi w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Pleśna – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
- Pleśna – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Będzino

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleśniak

1. grzyb, rozwijający się na produktach żywnościowych, w glebie i na nawozie;
2. rodzaj ciasta z kilku warstw

- pleśniaki (glonowce; Phycomycetes, Mastigomycota) – wyróżniana w dawnych systemach taksonomicznych klasa grzybów
- pleśniak (Mucor) – rodzaj grzybów z rzędu pleśniakowców (Mucorales)
- pleśniak – rodzaj ciasta

osoby on nazwisku Pleśniak:

- Tadeusz Pleśniak (1912-1949) – polski żołnierz i działacz podziemia antykomunistycznego
- Wiesław Pleśniak (ur. 1944) – polski matematyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleśniakowate

rodzina grzybów z rzędu pleśniakowców

Pleśniakowate (Mucoraceae Dumort.) – rodzina grzybów z rzędu pleśniakowców (Mucorales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleśniakowaty

o cechach pleśniakowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleśniakowce

pleśniakowiec lśniący - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych

Pleśniakowce (Mucorales Fr.) – rząd grzybów należący do typu Mucoromycota.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleśniakowiec

pleśniakowiec lśniący - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych

Pleśniakowiec (Alphitobius) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleśniawka

- pleśniawka – powierzchowna infekcja błony śluzowej jamy ustnej wywołana drożdżakiem Candida albicans
- pleśniawka – choroba ryb wywołana przez protisty grzybopodobne z rodziny Saprolegniaceae

#### Źródła:

Wikipedia

# Pleśnica

Pleśnica (niem. Plieschnitz, 1936–1945 Fuchsberg) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Korfantów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pleśnie

nalot w kolorze zielonkawoszarym na produktach spożywczych lub drewnie itp. narażonych na działanie powietrza i wilgoci

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleśnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spleśnieć, zapleśnieć)

(1.1) mikol. okrywać się pleśńeśnią

#### Źródła:

Wiktionary

# Pleśniobójczy

zabijający pleśnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleśniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pleśńeśnią, dotyczący pleśńeśni

#### Źródła:

Wiktionary

# Pleśniwy

przymiotnik

(1.1) stpol. pokryty pleśńeśnią

(1.2) stpol. posiwiały

#### Źródła:

Wiktionary

# Pleśno

3 miejscowości w Polsce:

- Pleśno – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
- Pleśno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek
- Pleśno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty

#### Źródła:

Wikipedia

# Plessyt

drobnokrystaliczna mieszanina różnych odmian żelaza niklonośnego, występująca w meteorytach żelaznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Plesymetr

dawne narzędzie lekarskie w postaci cienkiej metalowej płytki, używane jako rezonator przy opukiwaniu klatki piersiowej lub jamy brzusznej; pukadło

#### Źródła:

SJP.pl

# Plesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wygolone w kształcie kółka miejsce na głowie duchownych katolickich

#### Źródła:

Wiktionary

# Plesza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rumunii, w południowej Bukowinie, założona przez polskich osadników;

Plesza (rum. Pleșa) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Mănăstirea Humorului. W 2011 roku liczyła 171 mieszkańców.

Wieś leży na południowej Bukowinie, na północ od Gura Humorului. Zamieszkana jest prawie wyłącznie przez Polaków.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pleszanka

drobna roślina z rodziny wątrobowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleszew

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w województwie wielkopolskim;

Pleszew (niem. Pleschen) – miasto w województwie wielkopolskim, w Kaliskiem, na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Nerem, siedziba powiatu pleszewskiego i gminy Pleszew.

Według danych z 1 stycznia 2019 roku miasto liczyło 17 356 mieszkańców.

Patronem miasta jest św. Jan Chrzciciel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pleszewianin

mieszkaniec Pleszewa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pleszewa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleszewianka

mieszkanka Pleszewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pleszewa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleszewski

przymiotnik od: Pleszew

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Pleszewa, związany z Pleszewem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pleszka

gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny muchołówkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. niewielki ptak należący do muchołówek

Pleszka – ptak z rodziny muchołówek (zwykle w odniesieniu do pleszki zwyczajnej):

- pleszka zwyczajna (Phoenicurus phoenicurus)
- pleszka szarogrzbieta (Phoenicurus hodgsoni)
- pleszka modra (Phoenicurus frontalis)
- pleszka białogardła (Phoenicurus schisticeps)
- pleszka chińska (Phoenicurus auroreus)
- pleszka algierska (Phoenicurus moussieri)
- pleszka kaukaska (Phoenicurus erythrogastrus)
- pleszka śniada (Rhyacornis fuliginosa)
- pleszka białogłowa (Chaimarrornis leucocephalus)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pleszowaty

przymiotnik

(1.1) stpol. łysy

(1.2) stpol. pokryty strupami

#### Źródła:

Wiktionary

# Pleszówka

wieś w Polsce

Pleszówka – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Gołuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Inne miejscowości o nazwie Pleszówka: Pleszew

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleszowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pleszowem, dotyczący Pleszowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Pleton

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. grecki filozof Jerzy Gemist;

Jerzy Gemist-Pleton także Gemistos Plethon (ur. ok. 1355 w Konstantynopolu, zm. ok. 1450 w Mistrze) – uczony i filozof bizantyński.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pletwa

dawniej: płetwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Pletwiasty

dawniej: płetwiasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Pletwowaty

dawniej: płetwowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Pletyzmografia

w medycynie: metoda diagnostyczna polegająca na ocenie obwodowego przepływu krwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleura

błona wyściełająca wewnętrzną ściankę klatki piersiowej i pokrywająca płuca; opłucna

Pleura (łac. pleura, l. mn. pleurae) – termin z anatomii zwierząt stosowany w różnych znaczeniach:

- pleura – opłucna kręgowców
- pleura – boczny część segmentu ciała u stawonogów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleuritis

zapalenie opłucnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleuropelt

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny nodozaurów; strutiozaur

#### Źródła:

SJP.pl

# Pleuston

organizmy roślinne (np. rzęsa wodna, hiacynt wodny) i organizmy zwierzęce (np. niektóre ślimaki, larwy owadów) unoszące się na powierzchni wody lub tuż pod powierzchnią wody, zwykle w zacisznej strefie brzegowej

Pleuston – organizmy pływające na lub pod powierzchnią wody, zazwyczaj rośliny wodne (np. rzęsa, salwinia pływająca, tropikalny hiacynt wodny Eichhornia crassipes), czyli pleustofity, ale mogą to być także zwierzęta (np. pływające kolonie żeglarza portugalskiego). Nadmiar pleustonu ogranicza dostęp światła i produkcję pierwotną w zbiorniku wodnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plewa

1. odpadek przy młóceniu i czyszczeniu dojrzałych roślin, używany jako pasza
2. inaczej: plewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. łuska ziarna zboża, odpad pozostały po przewianiu

(1.2) bot. niewielki, łódeczkowaty liść (zielony lub bezzieleniowy) wyrastający u podstawy kłosków roślin, głównie wiechlinowatych;

(1.3) coś, co nie jest wiele warte

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plewen

miasto w Bułgarii; Plewna

Plewen, dawniej (obecnie rzadko) Plewna (bułg. Плевен) – miasto w północnej Bułgarii, na Nizinie Naddunajskiej, ośrodek administracyjny obwodu Plewen oraz okolicznego regionu rolniczego. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 99 342 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleweński

przymiotnik od: Plewna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Plewenem, dotyczący Plewenu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plewiarka

maszyna rolnicza do wyrywania chwastów

#### Źródła:

SJP.pl

# Plewiasty

1. podobny do plewy;
2. zawierający plewy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plewić

regionalne: pleć, pielić (oczyszczać ziemię z chwastów)

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) reg. pleć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plewinka

rodzaj łuseczkowatego listka u roślin złożonych i szczeciowatych

Plewinka (łac. bracteola, ang. disk scale, chaffy bract) – łuseczka wyrastająca u podstawy kwiatów na dnie niektórych koszyczków u roślin z rodziny astrowatych. Jej morfologia ma duże znaczenie przy oznaczaniu niektórych gatunków roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plewiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Erazm Plewiński − polski ziemianin
- Janusz Plewiński − polski żużlowiec
- Sebastian Plewiński − polski wokalista i muzyk
- Stefan Plewiński − polski działacz społeczny, ziemianin
- Wojciech Plewiński − polski fotograf, z wykształcenia architekt

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plewiska

wieś koło Poznania

Plewiska (niem. Plewisk, Asengarten) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki. Plewiska wchodzą w skład aglomeracji poznańskiej, a sama miejscowość przylega bezpośrednio do Poznania.

W latach 1954–1998 wieś administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Większe osiedla mieszkalne: Aniołowo, Pogodne, Zielarskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plewka

jeden z dwóch błoniastych liści przykwiatowych w kłosach traw, często zaopatrzonych na grzbiecie lub szczycie w wydłużone albo szczeciniaste ości; plewa

Plewka – niewielki łuseczkowaty listek występujący głównie w kwiatach roślin z rodziny wiechlinowatych. U niektórych gatunków plewki zakończone są długą ością. Najczęściej występują dwie plewki:

- plewka dolna (łac. lemma, ang. lemma) – wyrasta u nasady kwiatu i jest odpowiednikiem przysadki (a więc nie jest elementem kwiatu traw). Może być wypukła – z widoczną linia grzbietową lub zaokrąglona – albo prawie płaska. Posiada na szczycie ość lub jest bezostna, może być owłosiona lub naga, tępa lub zaostrzona, z kilkoma (do 10) nerwami.
- plewka górna (łac. palea, ang. palea) – zwykle mniejsza od plewki dolnej, wyrasta nieco wyżej i po przeciwległej stronie osi kwiatu. Powstaje ona z zewnętrznego okółka okwiatu, zredukowanego do dwóch listków (stąd zwykle jest dwunerwowa). Plewki górnej nie posiadają tylko nieliczne gatunki, np. wyczyniec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plewna

miasto w Bułgarii; Plewen

Plewen, dawniej (obecnie rzadko) Plewna (bułg. Плевен) – miasto w północnej Bułgarii, na Nizinie Naddunajskiej, ośrodek administracyjny obwodu Plewen oraz okolicznego regionu rolniczego. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 99 342 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plewniak

tucznik po okresie żywienia plewami

Plewniak – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie warszawskim zachodnim, w gminie Leszno.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Wilków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plewowce

rząd roślin jednoliściennych; trawowce, wiechlinowce

- wiechlinowce (Poales)
- Glumiflorae

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plewowiec

przedstawiciel rzędu roślin jednoliściennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Plexi

[czytaj: pleks-i] przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru, służące m.in. do wyrobu szyb samolotowych i samochodowych; szkło akrylowe, szkło organiczne, pleksiglas, plexiglas, pleksi

Szkło akrylowe, szkło organiczne, potocznie plexiglas, pleksi, metapleks, żargonowo pleksa – przezroczyste tworzywo sztuczne, którego głównym składnikiem jest poli(metakrylan metylu) (PMMA, od ang. poly(methyl methacrylate)). Niektóre rodzaje szkła akrylowego zawierają też pewne ilości innych poliakrylowych polimerów i kopolimerów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plexiglas

[czytaj: pleks-iglas] przezroczyste tworzywo sztuczne produkowane na bazie polimeru, służące m.in. do wyrobu szyb samolotowych i samochodowych; szkło akrylowe, szkło organiczne, pleksi, pleksiglas

Szkło akrylowe, szkło organiczne, potocznie plexiglas, pleksi, metapleks, żargonowo pleksa – przezroczyste tworzywo sztuczne, którego głównym składnikiem jest poli(metakrylan metylu) (PMMA, od ang. poly(methyl methacrylate)). Niektóre rodzaje szkła akrylowego zawierają też pewne ilości innych poliakrylowych polimerów i kopolimerów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pleyel

Pleyel – francuskie przedsiębiorstwo produkujące pianina i fortepiany.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plezjantrop

południowoafrykański hominid z grupy australopiteków, opisany w 1936 roku przez Roberta Brooma

#### Źródła:

SJP.pl

# Plezjozaur

przedstawiciel wymarłych gadów morskich

Plezjozaur (Plesiosaurus) – rodzaj średniej wielkości plezjozaura z Plesiosauridae. Żył we wczesnej jurze (synemur) na terenach obecnych Anglii i Niemiec. Cechował się długą i smukłą szyją, krótkim, krępym tułowiem, krótkim ogonem i dwiema parami wydłużonych płetw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plezjozaury

rząd wymarłych (około 65 milionów lat temu) wodnych gadów z nadrzędu zauropterygów; systematyka plezjozaurów jest wciąż dość niepewna

Plezjozaury (Plesiosauria) – rząd wymarłych wodnych gadów z nadrzędu Sauropterygia – płetwojaszczurów. Plezjozaury występowały na Ziemi w okresie od około 240 do 65 milionów lat temu, a więc między triasem a kredą. Kości plezjozaurów oraz inne pozostałości znajdowano we wszystkich regionach świata. Pierwsze odkrycie paleontologiczne, świadczące o istnieniu tych zwierząt, nastąpiło w 1821 roku. Był to kompletny szkielet znaleziony przez Mary Anning w nadmorskim klifie południowej Anglii i opisany później jako Plesiosaurus dolichodeirus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pliant

dawne, składane krzesełko bez oparcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Plica

ozdobnik stosowany (dziś już rzadko) w notacji modalnej

Plica – rodzaj jaszczurek z rodziny lawanikowatych (Tropiduridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plichta

1. budka w tylnej części małego statku lub szkuty;
2. karta do gry o niskiej wartości

Plichta – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Łukta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Na terenie wsi znajduje się grodzisko, wpisane do rejestru zabytków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pliczek

zdrobnienie od: plik

#### Źródła:

SJP.pl

# Plija

dawniej w niektórych karcianych grach hazardowych:
1. równa liczba oczek u bankiera i grającego;
2. dwie karty równej wartości;
3. zagięcie rogu karty

#### Źródła:

SJP.pl

# Plik

1. paczka, pęk, zwój (dokumentów, banknotów itp.);
2. w informatyce: zbiór informacji zapisanych na nośniku i traktowanych jako całość

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pęk papierów (dokumentów, banknotów)

(1.2) inform. zbiór danych stanowiących jedną całość;

Plik danych, plik komputerowy, zwykle krótko plik – uporządkowany zbiór danych o skończonej długości, posiadający szereg atrybutów i stanowiący dla użytkownika systemu operacyjnego całość. Nazwa pliku nie jest jego częścią, lecz jest przechowywana w systemie plików.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plika

paczka, pęk, zwój czegoś; plik

Plika – wieś położona w estońskiej gminie Otepää.

Według spisu ludności z 2021 roku wieś Plika miała 25 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plikowy

→ plik

Patrz:plik

#### Źródła:

SJP.pl

# Plimutrok

amerykańska rasa kur ogólnoużytkowych; plymouth rock

#### Źródła:

SJP.pl

# Plimutroki

amerykańska rasa kur ogólnoużytkowych; plymouth rock

#### Źródła:

SJP.pl

# Plinc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Mazury. placek ziemniaczany

Plęśnica (potocznie Plinc, Lubomka, niem. Plinz-Graben) – niewielka struga w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim i raciborskim. Swoje źródło ma w Pogrzebieniu, skąd płynie najpierw na wschód, a później na południe, przepływając przez Lubomię. Następnie poprzez przepompownię wtłaczana jest na teren zbiornika Racibórz Dolny po czym niestabilnie płynie poprzez czaszę zbiornika, mijając od wschodu Stare Nieboczowy i Nowy Dwór, po czym wpływa do jednego z wielu wyrobisk pożwirowych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pliniusz

1. Pliniusz Młodszy - rzymski mówca i pisarz;
2. Pliniusz Starszy - wuj Pliniusza Młodszego, rzymski pisarz, polityk wojskowy i wyższy urzędnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

- Pliniusz Młodszy
- Pliniusz Starszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pliniuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pliniusza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Pliniusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pliński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Daniel Pliński – polski siatkarz
- Edward Pliński – polski fizyk
- Marcin Pliński – polski biolog morza i fykolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plinta

płaska, czworoboczna płyta, umieszczona pod bazą kolumny lub filaru, albo na głowicy doryckiej; także górna część głowicy jońskiej i korynckiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej

Plinta, plintus – mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej.

We współczesnej terminologii mianem plinty jest również określana górna część głowicy jońskiej, korynckiej i im pochodnych. Bywa także stosowana w cokołach i postumentach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plintus

w architekturze: płyta podstawowa kolumny

Plinta, plintus – mała, kwadratowa lub prostokątna płytka umieszczona pod bazą kolumny oraz na abakusie głowicy kolumny doryckiej.

We współczesnej terminologii mianem plinty jest również określana górna część głowicy jońskiej, korynckiej i im pochodnych. Bywa także stosowana w cokołach i postumentach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pliocen

druga epoka neogenu (młodszego okresu ery kenozoicznej)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. młodsza epoka neogenu

Pliocen (ang. Pliocene z gr. πλεῖον ‘bardziej’ i καινός ‘nowy’)

- w sensie geochronologicznym: druga epoka neogenu, trwająca około 2,7 miliona lat (od 5,33 do 2,58 mln lat temu). Pliocen jest młodszy od miocenu, a starszy od plejstocenu. Dzieli się na dwa wieki: zankl i piacent.

- w sensie chronostratygraficznym: drugi oddział neogenu, wyższy od miocenu a niższy od plejstocenu, oddziału czwartorzędu. Dzieli się na dwa piętra: zankl i piacent.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plioceński

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący pliocenu, związany z pliocenem, występujący lub powstały w pliocenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Pliolit

naturalny kauczuk cyklizowany; termopren

#### Źródła:

SJP.pl

# Pliopitek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) paleont. kopalna małpa człekokształtna z okresu miocenu, bezpośredni przodek gibonów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pliozaur

rodzaj drapieżnego plezjozaura

Pliozaur (z gr. pleion "więcej" + sauros "jaszczur") jest rodzajem dużego drapieżnego plezjozaura. Należał do rodziny Pliosauridae, która wzięła od niego swą nazwę. Żył od końca środkowej po połowę późnej jury (kelowej-kimeryd, około 165-151 milionów lat temu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pliozaury

rodzina gadów z rzędu zauropterygów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plisa

1. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), zapraska, zakładka;
2. pas tkaniny naszyty na suknię jako ozdoba;
3. wąski pas materiału, którym podszywa się dół sukni od spodu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) regularna i trwała fałda w spódnicy

Plisa – nazwa miejscowości, rzek i jezior na Białorusi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pliska

zdrobniale:
1. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), zapraska, zakładka, plisa;
2. wąski pasek materiału, którym podszywa się dół sukni od spodu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. ornit. pliszka

Pliska (bułg. Плиска) – niewielkie (ok. 1062 mieszkańców) miasteczko w północno-wschodniej Bułgarii, w okolicach Szumenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plisków

Plisków (daw. Pliszków) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Leśniowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Leśniowice. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 166 mieszkańców i była dziesiątą co do liczby ludności miejscowością gminy.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Rakołupach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pliskwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. ornit. pliszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Plisowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odisować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pliszka

drobny ptak śpiewający z rzędu wróblowatych, o smukłym ciele i długim ogonku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. drobny ptak z długim ogonem należący do jednego z dwóch rodzajów rodziny pliszkowateiszkowatych, nazwa systematyczna|Motacillidae|ref=tak.;

(1.2) daw. przen. wesoła dziewczyna

gatunki ptaków z rodziny pliszkowatych (Motacillidae), na terenie Polski występują

- pliszka cytrynowa
- pliszka górska
- pliszka siwa
- pliszka żółta

Nazwy w Polsce

- Pliszka (rzeka) – prawy dopływ Odry
- Pliszka – osada położona w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bytnica
- Pliszka – przystanek osobowy w Siedlisku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pliszki

drobny ptak śpiewający z rzędu wróblowatych, o smukłym ciele i długim ogonku

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

(1.1) daw. gra hazardowa polegająca na rzucaniu czterech brzozowych drewienek tak, by upadały jasną stroną na wierzch

(1.2) daw. zabawa chłopców, w której wykorzystywano trzy kijki

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: pliszka#pliszka

Pliszki – wieś w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Paprotnia. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pliszkowate

rodzina owadożernych ptaków z rzędu wróblowych; pliszki

Pliszkowate (Motacillidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około 70 gatunków zamieszkujących cały świat (oprócz Antarktydy). W Polsce stwierdzono 14 gatunków, choć niektóre tylko tu zalatują.

Są to ptaki owadożerne polujące na ziemi. Występują na otwartych przestrzeniach. Gniazdo wiją na ziemi, składają w nim do 6 jaj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pliszkowaty

o cechach pliszkowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. płyta kuchenna

Plita – dawna leśniczówka. Tereny, na których była położona leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Krzywe Sioło.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Plizga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. ornit. pliszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Plizin

Plizin – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie opolskim, w gminie Poniatowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo w gminie Poniatowa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 236 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plk

skrótowiec

(1.1) = Polskie Linie Kolejowe

(1.2) = Polska Liga Koszykówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Pln

międzynarodowe oznaczenie polskiego złotego

#### Źródła:

SJP.pl

# Plo

[czytaj: pe-el-O] skrót od: Polskie Linie Oceaniczne

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = żegl. Polskie Linie Oceaniczne;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ploch

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Plociuch

potocznie: osoba gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; pleciuga, pleciuch, papla, gaduła

#### Źródła:

SJP.pl

# Plociucha

(r. żeński) potocznie: kobieta gadatliwa, lubiąca dużo mówić o byle czym; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; pleciucha, pleciuga, papla, gaduła

#### Źródła:

SJP.pl

# Plociuchowski

→ plociuch

Patrz:plociuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Ploeszteński

przymiotnik od: Ploeszti

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ploeszti, dotyczący Ploeszti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ploeszti

miasto w Rumunii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Rumunii;

Ploeszti (rum. Ploiești, do 1960 Ploești) – miasto w południowej Rumunii, ośrodek administracyjny okręgu Prahova, na północnym krańcu Niziny Wołoskiej. W 2002 roku liczyło 232,5 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plogging

[czytaj: ploging] jogging w połączeniu ze zbieraniem śmieci

#### Źródła:

SJP.pl

# Ploggingowy

→ plogging [czytaj: plogingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Ploidalność

ilość materiału genetycznego (DNA) w jądrze komórkowym; ploidia

Ploidia (gr. -πλοος -ploos ‘wielokrotny’, ‘złożony’; ει̉δής eides, ‘podobny do’), ploidalność – ilość materiału genetycznego (DNA) znajdującego się w jądrze komórkowym, określana w odniesieniu do liczby chromosomów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ploidia

ilość materiału genetycznego (DNA) znajdującego się w jądrze komórkowym; ploidalność

Ploidia (gr. -πλοος -ploos ‘wielokrotny’, ‘złożony’; ει̉δής eides, ‘podobny do’), ploidalność – ilość materiału genetycznego (DNA) znajdującego się w jądrze komórkowym, określana w odniesieniu do liczby chromosomów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plomba

1. sztuczne wypełnienie ubytku w zębie;
2. nowy budynek dobudowany w przestrzeni pomiędzy istniejącymi wcześniej budynkami;
3. zabezpieczenie zakładane na towarach, drzwiach itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stomat. wypełnienie dentystyczne w zębie

(1.2) techn. mechanizm zabezpieczający zawierający znak właścicieli lub nadawców;

(1.3) archit. budynek uzupełniający lukę w zabudowie;

(1.4) dendr. wypełnienie cementowe w korze drzewa

- Wypełnienie – materiał odbudowujący tkanki zęba
- Plomba budowlana – budynek uzupełniający lukę w zabudowie
- Plomba zabezpieczająca – zabezpieczenie przed otwarciem opakowania, obudowy itp. i naruszania ich zawartości bez pozostawienia śladów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plombiera

rodzaj lodów z dodatkiem kandyzowanych owoców; plombir

#### Źródła:

SJP.pl

# Plombir

rodzaj lodów z dodatkiem kandyzowanych owoców; plombiera

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. rodzaj lodów mlecznych często z owocami, pierwotnie wytwarzanych z wanilii, śmietany, jajek i cukru, według receptury stosowanej w Związku Radzieckim od 1937 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plombować

1. uzupełniać plombą ubytki w zębach;
2. zakładać plomby na towarach lub drzwiach w celu ich zabezpieczenia;
3. wypełniać masą cementową ubytki w gruncie lub pniach drzew

#### Źródła:

SJP.pl

# Plombowiec

potocznie: nowy budynek dobudowany w przestrzeni pomiędzy istniejącymi wcześniej budynkami; plomba

#### Źródła:

SJP.pl

# Plombowy

→ plomba

Patrz:plomba

#### Źródła:

SJP.pl

# Plómpa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pompa

#### Źródła:

Wiktionary

# Plómpać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pompować

#### Źródła:

Wiktionary

# Plómpować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pompować

#### Źródła:

Wiktionary

# Plon

1. wynik uprawy (owoce, ziarno itp.); żniwo;
2. przenośnie: efekt pracy, zysk, osiągnięcia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zysk z roślin uprawnych: ziaren, warzyw, owoców

(1.2) przen. konsekwencja, wynik, zysk, który jest wynikiem jakiegoś działania

(1.3) stpol. zdobycz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ploniarka

mucha z rodziny niezmiarek, jej larwy są groźnymi szkodnikami owsa, żyta i pszenicy

Ploniarka (Reithrodontomys) – rodzaj ssaków z podrodziny nowików (Neotominae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plonk

wykrzyknik

(1.1) środ. zwrot, którym kwituje się czyjąś wypowiedź, wyraz ignorowania internetowego trolla

#### Źródła:

Wiktionary

# Plonotwórczy

taki, który przyczynia się do zwiększenia plonów

#### Źródła:

SJP.pl

# Plonować

owocować, przynosić plony

#### Źródła:

SJP.pl

# Plony

1. wynik uprawy (owoce, ziarno itp.); żniwo;
2. przenośnie: efekt pracy, zysk, osiągnięcia

Integralne części wsi w Polsce

- Plony – część wsi Dobry Las, w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Zbójna
- Plony – część wsi Osowo Leśne, w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Lubichowo

Inne

- Plony – święto

Zobacz też

- Plon
- Plany

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ploso

zagłębienie w dnie rzeki o spokojnej wodzie, znajdujące się między dwiema bystrzycami

Ploso – zagłębienie w dnie rzeki między dwoma bystrzami o znacznie spokojniejszej wodzie – przepływ laminarny, czasem praktycznie niezauważalny. Ploso zwykle powstaje na skutek erozji u podnóża brzegu podcinanego przez meander. Może też powstać przy przeszkodzie, np. powalonym pniu drzewa. W profilu podłużnym dno jest wklęsłe. Górna część plosa, przez którą nie przechodzi nurt rzeki to zatoń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plot.

skrót

(1.1) = przeciwlotniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Plota

zgrubienie od: plotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. zob. plotka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ploteczka

zdrobnienie od: plotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: plotka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ploter

sterowane komputerem urządzenie do rysowania (np. sporządzania wykresów) lub wycinania figur z folii; plotter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. komputerowe urządzenie peryferyjne do pracy z dużymi arkuszami;

(1.2) nawig. urządzenie nawigujące

Ploter (ang. plotter) – komputerowe urządzenie peryferyjne, służące do pracy z dużymi płaskimi powierzchniami, mogące nanosić obrazy, wycinać wzory, grawerować itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ploterowy

→ ploter; plotterowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plotka

niesprawdzona lub kłamliwa pogłoska, powodująca utratę dobrego wizerunku osoby

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogłoska, często nieprawdziwa i szkodliwa dla czyjejś reputacji; wiadomość powtarzana z ust do ust, która traci swoje pierwsze, prawdziwe znaczenie;

Plotka – niesprawdzona lub kłamliwa wiadomość, zwykle powodująca utratę dobrego wizerunku osoby, której dotyczy. Powszechnie uważa się, że plotka jest synonimem pogłoski, która jest definiowana jako rozpowszechnianie niepewnych (niepotwierdzonych) informacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plotkara

kobieta rozpowszechniająca plotki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od plotkarka

- Plotkara (seria powieści)
- Plotkara (serial telewizyjny)
- Plotkara: Wejście Carlsów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plotkareczka

zdrobnienie od: plotkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: plotkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plotkarka

→ plotkarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się plotkami, rozsiewająca plotkaotki

Patrz:plotkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plotkarski

dotyczący plotkarza, plotkarstwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z plotkarstwootkarstwem, dotyczący plotkarstwootkarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plotkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) robienie plotkaotek

#### Źródła:

Wiktionary

# Plotkarz

osoba rozsiewająca plotki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się plotkami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plotki

potocznie:
1. robienie, rozpowszechnianie plotek;
2. spotkanie jakichś osób, na którym opowiada się plotki

Plotka – niesprawdzona lub kłamliwa wiadomość, zwykle powodująca utratę dobrego wizerunku osoby, której dotyczy. Powszechnie uważa się, że plotka jest synonimem pogłoski, która jest definiowana jako rozpowszechnianie niepewnych (niepotwierdzonych) informacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plotkować

czasownik

(1.1) opowiadać, roznosić plotkaotki

#### Źródła:

Wiktionary

# Plotkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odotkować.

Plotka – niesprawdzona lub kłamliwa wiadomość, zwykle powodująca utratę dobrego wizerunku osoby, której dotyczy. Powszechnie uważa się, że plotka jest synonimem pogłoski, która jest definiowana jako rozpowszechnianie niepewnych (niepotwierdzonych) informacji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Plotter

[czytaj: ploter] sterowane komputerem urządzenie do rysowania (np. sporządzania wykresów) lub wycinania figur z folii; ploter

Ploter (ang. plotter) – komputerowe urządzenie peryferyjne, służące do pracy z dużymi płaskimi powierzchniami, mogące nanosić obrazy, wycinać wzory, grawerować itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plotterowy

→ plotter; ploterowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plotyn

Plotyn (gr. Πλωτῖνος Plotinos; ur. 204/205 prawdopodobnie w Lykopolis w Egipcie, zm. 270 w Kampanii) – filozof starożytny, twórca systemu filozoficznego zwanego neoplatonizmem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plotynistyczny

→ plotynizm

Patrz:plotynizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Plożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odożyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Plozja

nagłe otwarcie drogi dla powietrza przez narządy mowy pod ciśnieniem powietrza wypływającego z płuc

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plożyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Poznań. służyć, przynosić ulgę

#### Źródła:

Wiktionary

# Pluć

1. wyrzucać z ust, np. ślinę;
2. przenośnie: wymyślać komuś, znieważać kogoś;
3. przenośnie: sypać gradem kul, strzelać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wypluć)

(1.1) wyrzucać, wydalać coś z ust, najczęściej ślinę

(1.2) przen. gardzić czymś w sposób czynny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plucha

długo utrzymująca się deszczowa pogoda, charakteryzująca się uciążliwymi opadami, chłodem i wiatrem; słota, szaruga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogoda dżdżysta, deszczowa, nieprzyjemna od wilgoci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plucice

Plucice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

W latach 1954-1957 wieś była siedzibą gromady Plucice, po jej zniesieniu w gromadzie Gorzkowice. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy oduć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pluciński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Pluciński – polski koszykarz, olimpijczyk
- Edmund Pluciński – polski matematyk
- Leon Pluciński – polski polityk
- Marian Pluciński – polski wojskowy
- Michał Pluciński – polski aktor teatralny i filmowy
- Mieczysław Pluciński – projektant jachtów, szkutnik, żeglarz
- Stanisław Pluciński – polski polityk i inżynier
- Tadeusz Pluciński – polski aktor filmowy i teatralny
- Zygmunt Pluciński – polski działacz społeczno-polityczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluder

pogardliwie o Niemcu; Szkop, prusak, fryc, helmut, szwab (Szwab)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. Niemiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pluderki

przestarzałe zdrobnienie od: pludry

#### Źródła:

SJP.pl

# Pludry

dawniej: krótkie szerokie spodnie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. kraw. dawne bufiaste spodnie do kolan

(1.2) daw. spodnie sięgające kolan

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) depr. M. i W. lm. od: pluder

Pludry (dodatkowa nazwa w j. niem. Pluder) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Dobrodzień.

Miejscowość jest położona przy linii kolejowej Opole – Częstochowa, na której znajduje się stacja kolejowa Pludry. Komunikacja autobusowa na trasach Dobrodzień – Lubliniec, Strzelce Opolskie – Olesno, Kędzierzyn-Koźle – Lubliniec. Szkoła podstawowa im. Marii Konopnickiej, urząd pocztowy i kościół św. Antoniego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plug

plug zmienny, plug rudonogi - gatunki chrząszczy z rodziny poświętnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Plug-In

[czytaj: plag in] w informatyce: dodatek rozszerzający funkcjonalność aplikacji; wtyczka, plugin

#### Źródła:

SJP.pl

# Plugastwo

paskudztwo, okropnosć

#### Źródła:

SJP.pl

# Plugawić

splugawiać;
1. okrywać hańbą, znieważać, pozbawiać godności nieprzyzwoitymi, niemoralnymi i budzącymi wstręt działaniami;
2. bezcześcić, profanować;
3. zanieczyszczać coś, powodując, że wywołuje to obrzydzenie; czynić plugawym

#### Źródła:

SJP.pl

# Plugawice

Plugawice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrzeszowskim, w gminie Doruchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Plugawiec

człowiek niemoralny, wywołujący obrzydzenie swoim zachowaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Plugawiej

stopień wyższy od przysłówków: plugawo, plugawie

#### Źródła:

SJP.pl

# Plugawość

→ plugawy

Patrz:plugawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plugawszy

stopień wyższy od przymiotnika: plugawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Plugawy

obrzydliwy, budzący odrazę

przymiotnik jakościowy

(1.1) budzący głęboki wstręt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plugin

[czytaj: plagin] w informatyce: dodatek rozszerzający funkcjonalność aplikacji; wtyczka, plug-in

Wtyczka (ang. plug-in, add-on), rozszerzenie (ang. extension) – dodatkowy moduł do programu komputerowego, który rozszerza możliwości produktu wyjściowego.

Stosowanie wtyczek jest coraz częstszym zabiegiem wśród twórców programów, a zwłaszcza tych tworzących otwarte oprogramowanie. Zaletą takiego rozwiązania jest możliwość wyboru funkcjonalności, które użytkownik chce wykorzystywać w programie, a których nie potrzebuje. Poza tym odciąża to autora programu od pisania kodu nawet dla funkcji niszowych, a przerzuca to zadanie na zewnętrznych programistów. Jednak, aby możliwe było tworzenie wtyczek, programista musi od razu dla swojej aplikacji udostępnić i udokumentować API, czyli interfejs programistyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plujka

1. mucha, której rozwijające się w fekaliach lub rozkładającym się mięsie larwy (białe robaki), służą w wędkarstwie jako przynęta bądź zanęta;
2. gwarowo: filtr od papierosa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Calliphora|ref=tak., ciemnogranatowa, połyskująca mucha składająca jaja w mięsie

(1.2) pot. kawa lub herbata z fusami, w odróżnieniu od rozpuszczalnej lub z ekspresu

(1.3) środ. inform. drukarka atramentowa

- gatunki muchówek z rodziny plujkowatych:
  - plujka pospolita (mucha niebieska, Calliphora vicina)
  - plujka burczało (mucha plujka, Calliphora vomitoria)
- plujka – zupa gotowana z jęczmienia w czasie powstania warszawskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plujkowate

rodzina licząca około 1500 gatunków owadów z rzędu muchówek, zabarwionych zielono lub niebiesko, z metalicznym połyskiem, których larwy rozwijają się w fekaliach lub rozkładającym się mięsie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plujkowaty

o cechach plujkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plum

słowo mające oddawać dźwięk powstający w momencie wpadnięcia czegoś do wody; plums, plusk

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. wyraz naśladujący plusk czegoś wpadającego do wody

Miejscowości w USA:

- Plum – miasto w stanie Pensylwania, w hrabstwie Allegheny

Gminy w USA:

- Plum (ang. Plum Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Phillips
- Plum (ang. Plum Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Venango

Bohaterowie fikcyjni:

- Plum – postać w komiksach Szarloty Pawel z serii "Jonka, Jonek i Kleks"

Grupy muzyczne:

- Plum – zespół rockowy z Poznania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plumaż

ozdoba z piór przy męskim kapeluszu

#### Źródła:

SJP.pl

# Plumbago

afrykańskie pnącze z rodziny ołownicowatych; ołownik

Ołownik, ołownica (Plumbago) – rodzaj roślin z rodziny ołownicowatych (Plumbaginaceae). Obejmuje od ok. 12 do ok. 17 gatunków. Występują na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Rosną zwykle na obszarach suchych i skalistych.

Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne, szczególnie popularny jest ołownik uszkowaty, jednak na obszarach występowania przymrozków rośliny z tego rodzaju wymagają uprawy w szklarniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plumbogummit

minerał krystalizujący w systemie trygonalnym, uwodniony fosforan ołowiu i glinu

#### Źródła:

SJP.pl

# Plumbojarosyt

złotobrunatny minerał, siarczan żelaza i ołowiu, odkryty w 1902 roku; krystalizuje w układzie trygonalnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Plumbokalcyt

minerał zawierający mikroskopowe domieszki cerusytu, stosowany jako kryształ w przyrządach optycznych, do produkcji cementu, w budownictwie, metalurgii i zdobnictwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Plumbum

łacińska nazwa ołowiu (pierwiastka chemicznego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plumeria

środkowoamerykańska roślina z rodziny toinowatych

Plumeria (Plumeria Tourn. ex L.), znana także jako Kwiat Lei – rodzaj roślin z rodziny toinowatych. Należy tu 7-8 gatunków pochodzących z Ameryki Środkowej. Nazwę nadano dla upamiętnienia francuskiego botanika Charlesa Plumiera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plumkać

potocznie:
1. wydawać dźwięk powstający w momencie wpadnięcia czegoś do wody; pluskać;
2. grać na instrumencie klawiszowym;
3. w gwarze uczniowskiej:
a) podskakiwać, pyskować;
b) rzadko: odpowiadać na lekcji;
4. plumkać się - kąpać się, chlapać się w wodzie; pluskać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Plumknąć

potocznie: zagrać (zazwyczaj niedbale, nieudolnie) na jakimś instrumencie muzycznym; brzdęknąć, brzęknąć, brząknąć, brzdąknąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Plums

słowo mające oddawać dźwięk powstający w momencie wpadnięcia czegoś do wody; plum

#### Źródła:

SJP.pl

# Plunąć

1. wyrzucić z ust (najczęściej ślinę);
2. przenośne: strzelić (np. z armaty)

czasownik przechodni dokonany (ndk. pluć)

(1.1) wyrzucić z ust ślinę bądź coś, co się tam znajduje

(1.2) zlekceważyć albo pogardzić

(1.3) wyrzucić z siebie grad lub strumień czegoś (np. ognia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plur.

skrót od: pluralis (w językoznawstwie: liczba mnoga); pl.

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluralis

w językoznawstwie: liczba mnoga

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluralista

→ pluralizm

Patrz:pluralizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluralistka

→ pluralista

Patrz:pluralista

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluralistyczność

1. cecha czegoś charakteryzującego współistnienie wielu opinii i norm;
2. gwarantowanie różnym grupom społecznym i politycznym prawa wyrażania swych poglądów i uczestnictwa w życiu państwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluralistyczny

→ pluralizm

Patrz:pluralizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluralizm

1. wielość, różnorodność;
2. demokratyczna zasada ustrojowa gwarantująca różnym grupom społecznym i politycznym prawo wyrażania swych poglądów i uczestnictwo w życiu państwa;
3. w filozofii: teoria, w myśl której rzeczywistość składa się z różnorakich bytów, niesprowadzalnych do jednej realności

W znaczeniu ogólnym różnorodność, na przykład:

- pluralizm polityczny
- pluralizm teoretyczny
- pluralizm (filozofia)
- pluralizm (socjologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluralizować

1. wprowadzać pluralizm w życiu społecznym;
2. pluralizować się - stawać się pluralistycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluralny

wielokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Plus

1. znak matematyczny w postaci krzyżyka (+), występujący jako:
a) znak dodawania;
b) oznaczenie wartości dodatniej liczby;
2. krzyżyk (+) przy ocenie szkolnej podwyższający jej wartość

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. znak w postaci krzyżyka oznaczający dodawanie lub wartość powyżej zera

(1.2) znak przy ocenie szkolnej podwyższający ją

(1.3) dodatnia cecha czegoś

przymiotnik

(2.1) dodatni

spójnik

(3.1) a oprócz tego, ponadto

(3.2) mat. dodać (spójnik łączący składniki przy dodawaniu)

- Plus – znak dodawania
- Plus – polska sieć telefonii komórkowej
- „Plus” – kwartalnik literacki
- Plus – album Macieja Balcara
- Plus Discount – sieć sklepów
- „Plus ultra” – motto
- Radio Plus – rozgłośnia radiowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plusenergetyczny

przymiotnik

(1.1) o budynku: taki, który produkuje energię w całości wystarczającą na pokrycie własnego zużycia, włącznie z ogrzewaniem, nie potrzebując jej dostaw z zewnątrz, a do tego wytwarza nadwyżkę energii, którą może przekazać do sieci, co odbywa się wskutek zastosowania grubego ocieplenia, systemu odzyskiwania ciepła i wykorzystania odnawialnych źródeł energii, m.in. baterii słonecznych i wiatraków

(1.2) o rozwoju gospodarczym i gospodarce: następujący / rozwijający się przy jednoczesnym spadku zużycia energii, co odbywa się wskutek stosowania coraz wydajniejszych technologii, wymagających mniej energii oraz dzięki jej oszczędzaniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Plusik

zdrobnienie od: plus

#### Źródła:

SJP.pl

# Plusk

1. dźwięk powstający przy uderzeniu czegoś o ciecz lub cieczy o coś; pluskot;
2. pluskanie się;
3. potocznie: ogon bobra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos wydawany przy zderzeniu wody lub innej płynnej substancji (np. błota) i twardego przedmiotu

(1.2) łow. ogon bobra

(1.3) płetwa ogonowa u ryb

wykrzyknik

(2.1) wykrzyknik naśladujący plusk (1.1)

wykrzyknik w użyciu czasownikowym

(3.1) plusnąć, zrobić plusk (1.1)

Plusk (ang. Splash) – amerykańska komedia romantyczna z 1984 roku w reżyserii Rona Howarda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pluskać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. plusnąć)

(1.1) o cieczy: chlapać, wydając odgłos

czasownik zwrotny niedokonany pluskać się (dk. brak)

(2.1) kąpać się w płytkiej wodzie, rozchlapując ją

#### Źródła:

Wiktionary

# Pluskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozchlapywanie wody podczas kąpania się w płytkiej wodzie

#### Źródła:

Wiktionary

# Pluskiewka

mały metalowy przedmiocik z okrągłą, płaską główką i szpikulcem, używany do przypinania czegoś do tektury, drewna itp; pineska; pinezka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. pluskwa

(1.2) daw. współcz. gw-pl|Kraków. pinezka

Pinezka, pineska (pluskiewka) – krótki gwoździk lub szpilka (z ostrzem długości nieprzekraczającej 6, rzadziej 10 milimetrów) z dużą główką, metalową lub z tworzywa sztucznego, często płaską, umożliwiającą wciśnięcie pinezki w miękkie podłoże (np. z tektury, korka lub miękkiego drewna) bez użycia młotka, samymi palcami i – co często ważniejsze – również wyciągnięcie jej bez użycia żadnych narzędzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plusknia

Plusknia (Dolycoris) – rodzaj pluskwiaków z rodziny tarczówkowatych.

Pluskwiaki te mają głowę oraz przód przedplecza i tarczki jasno owłosione. Czułki z czarną obrączką na drugim członie. Kształt ich ciała jest bardziej wydłużony niż u anteminii. Śródpiersie z żeberkiem między biodrami. Na pleurytach zatułowia ujścia gruczołów zapachowych położone z dala od bioder, otoczone matową, pomarszczoną i pobrużdżoną powierzchnią, opatrzone krótkim, równoszerokim kanałem wyprowadzającym. Odwłok o drugim widocznym sternicie pozbawionym skierowanego w przód wyrostka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pluskocin

2 miejscowości w Polsce:

- Pluskocin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Dzierzążnia
- Pluskocin – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin

#### Źródła:

Wikipedia

# Pluskolcowate

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych

Pluskolcowate (Notonectidae) – rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych. Są to drapieżne pluskwiaki wodne. Rodzina Notonectidae liczy około 340 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluskolcowaty

o cechach pluskolcowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluskolec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ent. pluskwiak wodny pływający na grzbiecie;

Pluskolec pospolity (Notonecta glauca) – gatunek owada, drapieżny pluskwiak wodny z rodziny pluskolcowatych. Osobniki dorosłe osiągają długość 1,5 cm.

Tak jak inne pluskolce, pływa odwrócony grzbietem do dołu. Dzięki bardzo jasnej barwie grzbietu (uzyskiwanej dzięki zgromadzonej pod skrzydłami cienkiej warstwie powietrza, transportującej światło na zasadzie światłowodu) oraz ciemnemu spodowi, jest słabo widoczny zarówno z góry (na tle dna zbiornika) jak i z dołu (na tle nieba). Dzięki wydłużonym, przystosowanym do tego celu, odnóżom tylnym, pływa krótkimi zrywami, osiągając duże prędkości (w porównaniu z większością owadów wodnych). W razie pogorszenia warunków (np. wyschnięcia zamieszkiwanego zbiornika wodnego), wchodzi na wystające ponad powierzchnię rośliny, osusza skrzydła i odlatuje w poszukiwaniu korzystniejszego siedliska.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pluskot

dźwięk powstający przy uderzeniu czegoś o ciecz lub cieczy o coś; plusk

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluskota

nazwisko

Pluskota – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie wałeckim, w gminie Wałcz, nad rzeką Piławką. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Kłębowiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluskwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. mały, żywiący się krwią, żyjący w pomieszczeniach owad z gatunku pluskwa domowa, nazwa systematyczna|Cimex lectularius|ref=tak.;

(1.2) pot. małe urządzenie służące do podsłuchu;

(1.3) pot. inform. błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu

(1.4) daw. ornit. pliszka

Pluskwa domowa (Cimex lectularius) – gatunek owada należący do podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, rodziny pluskwowatych. Żywi się krwią zwierząt ciepłokrwistych, głównie człowieka. Była prawie wytępiona w krajach rozwiniętych (z użyciem DDT), ale współcześnie obserwowany jest jej powrót. Potrafi być uciążliwa w warunkach domowych, często poprzez aktywność nocą w łóżkach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pluskwiak

uskrzydlony owad posiadający narząd gębowy typu kłująco-ssącego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. uskrzydlony owad będący pasożytem roślin i zwierząt, występujący na całym świecie w wielu, zróżnicowanych morfologicznie gatunkach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pluskwiaki

uskrzydlony owad posiadający narząd gębowy typu kłująco-ssącego

Pluskwiaki (Hemiptera) – nazwa zależnie od przyjętej systematyki rzędu lub nadrzędu owadów liczącego 50 000–80 000 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluskwiakowiec

chwatosz pluskwiakowiec - błonkówka z rodziny grzebaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluskwica

pluskwica europejska - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluskwowaty

żyrytwa pluskwowata - gatunek pluskwiaka z rodziny żyrytwowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluśnięty

o cieczy: przelany, wylany gwałtownie z charakterystycznym odgłosem

#### Źródła:

SJP.pl

# Plusować

środowiskowo: oznaczać jakąś treść internetową w celu pokazania, że przypadła nam do gustu lub że się z nią zgadzamy; dawać plusa

#### Źródła:

SJP.pl

# Plusowy

większy od zera; dodatni

przymiotnik

(1.1) większy od zera; będący na plusie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plusquamperfectum

[czytaj: pluskfamperfektum] w gramatyce: czas zaprzeszły; w języku polskim w formie szczątkowej, np. zrobiłem byłem

Czas zaprzeszły, Plusquamperfectum – czas stosowany dla podkreślenia uprzedniości czasowej danego zdarzenia, a w szczególności dla wskazania, że jakaś czynność wydarzyła się i zakończyła przed inną czynnością, która również miała miejsce w przeszłości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plusz

rodzaj puszystej tkaniny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. rodzaj miękkiej, puszystej tkaniny z okrywą włókienną;

Plusz (z fr. peluche) – rodzaj miękkiej tkaniny z okrywą runową. Inne określenia używane zamiennie to okrywa włosowa lub okrywa włókienna. Jest kilka technik uzyskiwania okrywy włókiennej:

- Okrywa włókienna (runowa) tworzona jest w trakcie procesu tkania, przez przecięcie nitek dodatkowej osnowy runowej lub wątku tworzącego okrywę. W trakcie procesu tkania, w przesmyk, który tworzony jest z osnowy runowej (warstwa górna) i osnowy podstawowej (warstwa dolna), wprowadzane są ułożone płasko tzw. rózgi (rodzaj spłaszczonego pręta, zakończonego nożykiem). Po wprowadzeniu kilku kolejnych wątków tworzących tkaninę, rózgi są obracane o 90° i kolejno wycofywane. Nożyk rózgi rozcina osnowę runową, tworząc okrywę. Stosuje się tu specjalne krosna rózgowe. Tą techniką produkowane są dywany i chodniki, potocznie nazywane strzyżonymi.
- Okrywa tworzona jest przez jednoczesne tworzenie dwóch tkanin, przewiązanych dodatkową osnową runową. Na krośnie pluszowym tworzona jest tkanina podwójna (jedna nad drugą). Osnowa runowa, której nitki są faliście ukształtowane w procesie przygotowania, jest wspólna dla obu tkanin (łączy obie tkaniny). Po utworzeniu każdego elementu tkaniny, w poprzek krosna przebiega specjalny nóż, który rozcina tę osnowę, rozdzielając obie warstwy. Rozcięta osnowa tworzy okrywę włókienną, na górnej tkaninie od dołu, na dolnej – od góry. Po rozcięciu, obydwie tkaniny nawijane są na oddzielne wałki tkaninowe. Tą techniką produkowane są najczęściej tkaniny pluszowe obiciowe (tapicerskie).
- Okrywa tworzona jest przez poddanie drapaniu szczotkami tkaniny wykonanej ze specjalnie przygotowanej przędzy, w celu wytworzenia puszystej włókiennej okrywy. Tą techniką produkowane są welury drapane – flanele, koce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pluszaczek

zdrobnienie od: pluszak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pluszak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pluszak

potocznie: zabawka pluszowa, zwykle w postaci jakiegoś zwierzątka, np. psa, kota itp.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) miękka, puchata, zwykle zoomorficzna, zabawka dziecięca

Maskotka (inaczej pluszak, przytulanka) – zabawka z tkaniny wypełniona miękkim materiałem, najczęściej przeznaczona dla dzieci. Maskotki mogą być wykonane przez producentów bądź własnoręcznie. Materiały z jakich są robione to najczęściej plusz, bawełna, len, dzianina, welur, polar.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pluszcz

ptak z rodziny o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Cinclus|Borkhausen|ref=tak., rodzaj ptaka z rodziny pluszczeuszczy, spotykany w okolicach wartkich strumieni

Pluszcz (zwyczajny) (Cinclus cinclus) – gatunek małego ptaka z rodziny pluszczy (Cinclidae), zamieszkujący Eurazję i północno-zachodnią Afrykę. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pluszcze

ptak z rodziny o tej samej nazwie

Pluszcze (Cinclidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluszne

jezioro na Pojezierzu Olsztyńskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluszogłowy

modrowronka pluszogłowa - gatunek ptaka z rodziny krukowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluszówka

pluszówka agatka - gatunek ćmy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluszowy

przymiotnik

(1.1) wykonany z pluszu

#### Źródła:

Wiktionary

# Plut.

skrót od: plutonowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = wojsk. plutonowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pluta

plucha; brzydka, dżdżysta pogoda, słota, szaruga

- pluta – w języku staropolskim: deszcz, słota, pluvia, imber

- Pluta – wieś w Rumunii, w okręgu Mehedinți, w gminie Butoieșt

Osoby o nazwisku Pluta

- Andrzej Pluta (ur. 1869, zm. 1936) – polski polityk
- Andrzej Pluta (ur. 1974) – koszykarz polski
- Andrzej Pluta (ur. 2000) – koszykarz polski
- Antoni Pluta – technolog żywności
- Dariusz Pluta (ur. 1965) – polski generał dywizji
- Elwira Pluta (ur. 1967) – polska scenografka filmowa
- Feliks Pluta (ur. 1928) – polski filolog
- Franciszek Pluta (ur. 1905, zm. 1990) – polski kapelan
- Grzegorz Pluta (ur. 1974) – polski szermierz, paraolimpijczyk
- Jan Pluta (ur. 1945) – polski fizyk jądrowy
- Jan Pluta (ur. 1953) – polski perkusista
- Jerzy Pluta (ur. 1942) – polski prozaik
- Józef Pluta (ur. 1911, zm. 2004) – funkcjonariusz organów bezpieczeństwa PRL
- Józef Pluta – polski seryjny morderca
- Kazimierz Pluta-Czachowski (ur. 1898, zm. 1979) – pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
- Maksymilian Pluta (ur. 1929, zm. 2002) – polski fizyk
- Marian Pluta (ur. 1929, zm. 2019) – polski inżynier, poseł na Sejm PRL
- Mateusz Pluta (ur. 1987) – polski lekkoatleta
- Mateusz Pluta (ur. 1991) – polski kickbokser
- Mirosław Pluta (ur. 1960) – polski polityk
- Piotr Pluta (ur. 1991) – polski biathlonista
- Przemysław Pluta (ur. 1978) – polski piłkarz
- Wiesław Pluta – prof. dr hab. inż, kierował Katedrą Finansów Przedsiębiorstwa i Zarządzania Wartością w Instytucie Zarządzania Finansami Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu
- Wilhelm Pluta (ur. 1910, zm. 1986) – polski biskup rzymskokatolicki
- Wilhelm Pluta (ur. 1913, zm. 1986) – cichociemny
- Marta Wójcik z d. Pluta (ur. 1982) – polska siatkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plutarch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. filozof grecki;

(1.2) imię|polski|m.;

Plutarch z Cheronei (gr. Πλούταρχος ὁ Χαιρωνεύς, Plutarchos ho Chaironeus, ur. ok. 50 n.e., zm. ok. 125 n.e.) – jeden z największych pisarzy starożytnej Grecji, historyk, filozof-moralista oraz orator.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Plutecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Plutecki – polski inżynier mechanik energetyki
- Witold Plutecki – polski kolarz szosowy, olimpijczyk i gitarzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plutki

#### Źródła:

Wikipedia

# Pluto

plucha; brzydka, dżdżysta pogoda, słota, szaruga

- Pluto – nimfa w mitologii greckiej
- Pluto – łac. bóg Pluton
- Pies Pluto – postać z komiksów
- „Pluto” – singel islandzkiej piosenkarki Björk
- Pluto – manga autorstwa Naokiego Urasawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plutokracja

1. forma rządów, w której władzę sprawuje grupa ludzi najbogatszych; chryzokracja;
2. warstwa społeczna złożona z ludzi najbogatszych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. forma rządów, w której władzę sprawują najbogatsi

(1.2) książk. warstwa najbogatszych ludzi wpływających na rząd państwa

Plutokracja (gr. πλουτοκρατία plutokratia „rządy bogatych”, od wyrazów πλοῦτος plutos „bogactwo” + κρατέω krateo „rządzę”) – system sprawowania rządów, w którym podstawową zasadą władzy jest bogactwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plutokrata

osoba należąca do warstwy społecznej złożonej z ludzi najbogatszych

Plutokracja (gr. πλουτοκρατία plutokratia „rządy bogatych”, od wyrazów πλοῦτος plutos „bogactwo” + κρατέω krateo „rządzę”) – system sprawowania rządów, w którym podstawową zasadą władzy jest bogactwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plutokratka

→ plutokrata

Patrz:plutokrata

#### Źródła:

SJP.pl

# Plutokratyczny

przymiotnik od: plutokracja

przymiotnik

(1.1) dotyczący plutokracjautokracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pluton

1. pierwiastek chemiczny o symbolu Pu
2. pododdział wojskowy składający się zwykle z kilkudziesięciu ludzi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. przydomek Hadesa jako boga podziemnego bogactwa (m.in. kruszców, płodnego ziarna), plonów i urodzaju;

(1.2) mitrzym. bóg świata zmarłych, utożsamiany z greckim Hadesem;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. planeta karłowata o numerze katalogowym 134340, należąca do Pasa Kuipera, do 2006 r. zaliczana do planetaanet Układu Słonecznego;

- Pluton – wieś w Rumunii, w okręgu Neamț, w gminie Pipirig

Astronomia

- Pluton – planeta karłowata Układu Słonecznego o numerze katalogowym 134340

Chemia

- pluton (łac. plutonium) – pierwiastek chemiczny z grupy aktynowców (symbol Pu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plutonik

zdrobnienie od: pluton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pluton

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ezot. astrol. osoba, w której osobowości dominuje planeta Pluton

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Plutonista

geolog, zwolennik plutonizmu (dawnej, przeciwnej neptunizmowi teorii przypisującej magmie decydujący wpływ na zjawiska geologiczne i powstawanie skał)

#### Źródła:

SJP.pl

# Plutonit

skała głębinowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Plutonizm

1. procesy zachodzące w głębszych warstwach skorupy ziemskiej
2. dawna teoria przypisująca magmie decydujący wpływ na zjawiska geologiczne i powstawanie skał

Plutonizm (od rzymskiego boga podziemia, Plutona) – ogół procesów geologicznych polegających na podziemnym tworzeniu, przemieszczaniu się magmy, jej zastyganiu w obrębie dolnej skorupy ziemskiej i górnego płaszcza (tzw. intruzje) oraz tworzeniu się z niej skał plutonicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plutonowy

przymiotnik od: pluton

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. stopień podoficerski między starszym kapralem a sierżantem;

przymiotnik relacyjny

(2.1) wojsk. związany z plutonem (oddziałem), dotyczący tego plutonu

(2.2) chem. związany z pierwiastkiem plutonem, dotyczący tego plutonu

Plutonowy – stopień podoficerski. Niższym stopniem jest starszy kapral, a wyższym sierżant.

W Wojsku Polskim wprowadzony w 1919 roku. Obecnie w Wojskach Lądowych podoficer w stopniu plutonowego pełni służbę na stanowiskach szczebla dowódcy drużyny, w specjalistycznych rodzajach wojsk (np. w wojskach łączności dowódcy radiostacji lub aparatowni, a w pododdziałach remontowych – dowódców obsług).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plutos

mit. gr. pierwotnie bóg zapasów ziarna, później bóg bogactwa, wyobrażany jako chłopiec z rogiem obfitości

Plutos (gr. Πλοῦτος Ploûtos, łac. Plutus – bogactwo) – w mitologii greckiej bóstwo i personifikacja bogactwa.

Uważany za syna Demeter i Jazjona. Ukazywany jako dziecko lub młodzieniec z rogiem obfitości obok swej matki Demeter, w rzeźbie często przedstawiany jako niemowlę u boku bogini pokoju Ejrene lub bogini szczęśliwego przypadku Tyche. Został oślepiony przez Zeusa za zbyt hojne rozdawanie swych darów wszystkim ludziom bez wyjątku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plutowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluviôse

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nazwa piątego miesiąca we francuskim kalendarzu rewolucyjnym;

Pluviôse (z łac. pluviosus = 'deszczowy') – piąty miesiąc we francuskim kalendarzu rewolucyjnym, drugi miesiąc zimy. Trwał od 20 stycznia do 18 lutego.

Po pluviôse następował miesiąc ventôse.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pluwial

szata liturgiczna używana podczas procesji, przy pogrzebach itp.; kapa

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluwialny

okres pluwialny - okres wzmożonych opadów atmosferycznych w historii Ziemi

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluwiał

1. w Kościele katolickim: kapa wkładana przez księdza podczas niektórych ceremonii kościelnych;
2. okres wilgotny dla obszarów o małych szerokościach geograficznych

Pluwiał – okres ze zwiększoną ilością opadów atmosferycznych, występujący w niskich szerokościach geograficznych.

Zwykle koreluje się ze zlodowaceniem w umiarkowanej strefie klimatycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluwiograf

deszczomierz mierzący ilość, czas trwania oraz natężenie opadów; ombrograf

Pluwiograf – urządzenie do automatycznego ciągłego pomiaru opadów, rejestrujące ich ilość, czas trwania i natężenie. Wyróżnia się pluwiografy: pływakowy, w którym w naczyniu znajduje się pływak, wskazujący stan napełnienia oraz wywrotkowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pluwiogram

krzywa przebiegu opadów w ciągu doby zapisana przez pluwiograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Pluwiometr

przyrząd służący do pomiaru ilości opadów atmosferycznych; deszczomierz, ombrometr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. metrol. aparat do pomiaru opadów deszczowych

Deszczomierz (ombrometr, pluwiometr) – przyrząd do pomiaru ilości opadów atmosferycznych.

Najpowszechniej używane deszczomierze Hellmanna są naczyniami o ostrych krawędziach, znanej powierzchni górnego otworu (np. w Polsce stosuje się deszczomierze o powierzchni recepcyjnej/zbierającej = 200 cm²), umieszczanymi na wysokości 1 m nad gruntem w przypadku gdy przyrząd jest ustawiony do wysokości 500 m n.p.m. i 1,5 m na wysokości powyżej 500 m n.p.m. Zebraną w naczyniu wodę opadową zlewa się do menzurki wyskalowanej odpowiednio do powierzchni recepcyjnej i mierzy jej objętość, przynajmniej raz na dobę. Do automatycznych pomiarów ciągłych służą pluwiografy rejestrujące ilość, czas trwania i natężenie opadów na pasku umieszczonym na bębnie zegarowym; do zdalnego przekazywania wyników służą telepluwiografy. Obecnie wprowadzane deszczomierze automatyczne dokonują pomiaru wysokości opadu (przykładowo co 0,1 mm) i zapisują tę informację w pamięci elektronicznej, a następnie przekazują je do centrów zbierania danych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plwać

przestarzałe: pluć;
1. wyrzucać z ust, np. ślinę;
2. przenośnie: wymyślać komuś, znieważać kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Plwacz

ozdobne zakończenie rynny, najczęściej w kształcie paszczy zwierzęcej lub smoczej; rzygacz, rzygulec, garłacz, gargulec

Rzygacz, inaczej gargulec (łac. gargulio „gardło”), także: garłacz, pluwacz, plwacz – dekoracyjne, ozdobne, wystające poza lico muru, zakończenie rynny dachowej, z którego woda deszczowa ma swobodny odpływ wodospadowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Plwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy odwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Plwocina

ślina zmieszana z produktami śluzówek dróg oddechowych; flegma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. płynna, śluzowata treść wydzielona podczas wypluwania

Plwocina (łac. sputum) – wykrztuszana wydzielina dróg oddechowych, w skład której wchodzą między innymi: ślina, komórki złuszczonego nabłonka, pyły, a czasem także resztki pokarmowe. Jej zapach oraz wygląd mogą okazać się przydatne w postawieniu diagnozy. Przy niektórych chorobach (szczególnie płuc) plwocina może zawierać ropę, krew lub drobnoustroje chorobotwórcze.

.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Plymouth

[czytaj: plymyf] samochód marki Plymouth

Plymouth (wym. /ˈplɪməθ/, korn. Aberplymm) – miasto w południowo-zachodniej Anglii, w hrabstwie Devon, w dystrykcie (unitary authority) Plymouth, położone przy granicy z Kornwalią, nad ujściem rzek Plym i Tamar do kanału La Manche. Jeden z największych portów Wielkiej Brytanii, baza marynarki wojennej (Royal Navy). W 1967 przyłączono do miasta przedmieścia Plympton i Plymstock.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia