# H

1. jedenasta litera polskiego alfabetu;
2. symbol godziny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła jedenastej litery alfabetu polskiego;

(1.2) muz. siódmy od C dźwięk w szeregu diatonicznym każdej oktawy;

skrót

(2.1) = hydrant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ha

1. wyraz, zwykle powtarzany, oznaczający śmiech, zwłaszcza głośny i spontaniczny; cha;
2. okrzyk wyrażający różne nastroje, zarówno przyjemne, jak i przykre (np. Ha, udało się! Ha, co tam, następnym razem się uda.); he;
3. nazwa litery H

skrót

(1.1) = Księga Habakuka

Hektar, ha – jednostka powierzchni używana między innymi w rolnictwie, leśnictwie i geodezji (ewidencja gruntów i budynków). 1 hektar jest to pole powierzchni kwadratu o boku 100 m. Hektar to jeden hektometr kwadratowy.

Nazwa pochodzi od przedrostka „hekto-” oznaczającego 100 i nazwy jednostki miary „ar”.

  1 ha = 100 a = 10 000 m² = 1 hm² = 0,01 km²
  1 km² = 100 ha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haakon

[czytaj: hokon] obce imię męskie

- Haakon Dobry
- Haakon Sigurdsson
- Haakon Eiriksson
- Haakon Magnusson
- Haakon II Barczysty
- Haakon III
- Haakon IV Stary
- Haakon V Długonogi
- Haakon VI Magnusson
- Haakon VII
- Haakon (książę Norwegii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haarlem

[czytaj: harlem] miasto w Holandii

Haarlem (IPA: [ˈɦaːr.lɛm]) – miasto w płn.-zach. Holandii na zachód od Amsterdamu, położone nad rzeką Spaarne. Jego historia sięga ponad 750 lat. Dawna stolica hrabstwa Holandii; stolica prowincji Noord-Holland (Holandia Północna). Liczba mieszkańców - ok. 154 tys. (2012).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haarlemski

→ Haarlem [czytaj: harlemski]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Haarlemem, dotyczący Haarlemu, pochodzący z Haarlemu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hab.

skrót od: habilitowany; habil.

skrót

(1.1) = habilitowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haba

nazwisko

Belgia:

- Habâ – walońska nazwa gminy Habay

Hiszpania:

- La Haba – gmina

Japonia:

- Haba – dzielnica Yokote

Inne:

- Haba Haba – singel Stelli Mwangi

Osoby:

- Paul Haba – gwinejski lekkoatleta
- Zbigniew Haba – polski fizyk

Zobacz też:

- Habâ
- Hába
- Habba

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Habakuk

jeden z proroków Starego Testamentu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m., jedno z imion biblijnych;

(1.2) bibl. postać biblijna, jeden z proroków starotestamentowych; metonimicznie również jego dzieło;

- Habakuk – jeden z proroków mniejszych Starego Testamentu
- Habakuk – polski zespół muzyczny reggae
- Habakuk – imię hebrajskie
- Habakuk – rosyjski biskup prawosławny
- HMS Habbakuk – brytyjsko-kanadyjski projekt lotniskowca zbudowanego głównie z lodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Habakukowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Habakuka

#### Źródła:

Wiktionary

# Habanera

1. ludowy taniec kubański zbliżony do tanga, o synkopowanym rytmie, powstały w połowie XIX wieku
2. muzyka do tego tańca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. taniec kubański spopularyzowany w XIX wieku

(1.2) muz. muzyka do habanery (1.1) lub w jej rytmie

Habanera – taniec i rodzaj muzyki pochodzący z Kuby, rozpowszechniony w Hiszpanii, w tempie umiarkowanym i metrum 2/4. Charakteryzuje się silnym akcentem na pierwszej części taktu, zrytmizowany. Nazwa habanera powstała w Madrycie ok. 1850.

Jedną z najsławniejszych habaner świata jest piosenka La Paloma oraz melodia El Arreglito napisane przez Sebastiána Iradiera. Melodia Iradiera El Arreglito została wykorzystana przez Georges'a Bizeta w operze Carmen. Bizet uważał, że El Arreglito jest melodią ludową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Habas

regionalnie: duża porcja mięsa, mięso; chabas

Habas – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Landy.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1310 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 70 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Habas plasuje się na 332. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 586.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Habatsu

w Japonii: frakcja, klika (zwłaszcza wewnątrz partii politycznej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Habdank

dawniej: podziękowanie, zwolnienie (z czegoś)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. podzięka

Abdank – polski herb szlachecki, noszący zawołania Abdaniec, Abdank, Awdaniec, Habdank, Hebdank. Wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae, spisanym przez historyka Jana Długosza w latach 1464–1480. Abdank jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Habdankować

czasownik niedokonany

(1.1) stpol. zob. abdankować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Habenda

niewielki majątek

#### Źródła:

SJP.pl

# Haber

nazwisko

Osoby o tym nazwisku

- Barbara Haber – polska siatkarka
- Fritz Haber – niemiecki chemik
- Jan Haber – polski prawnik, brat Mariana
- Marek Haber – polski lekarz
- Marian Haber – polski kolekcjoner, brat Jana
- Samu Haber – fiński wokalista, kompozytor, autor tekstów piosenek i gitarzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Habermas

#### Źródła:

Wikipedia

# Habicik

zdrobnienie od: habit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od habit

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Habil.

skrót od: habilitowany; hab.

#### Źródła:

SJP.pl

# Habilitacja

postępowanie mające na celu uzyskanie stopnia naukowego doktora habilitowanego; także praca naukowa napisana dla uzyskania tego stopnia lub jej obrona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. urz. procedura pozwalająca na uzyskanie stopnia naukowego wyższego niż stopień doktora; po jego zdobyciu można się ubiegać o tytuł profesora;

(1.2) pot. stopień naukowy uzyskany w procedurze habilitacji (1.1)

(1.3) pot. rozprawa naukowa wymagana podczas procedury habilitacji (1.1), rozprawa habilitacyjna

(1.4) daw. publiczne wygłoszenie wykładu habilitacyjnego i obrona własnej rozprawy naukowej

Habilitacja (z łac. habilis – zdatny, zręczny) – posiadające różny zakres, w zależności od sytuacji prawnej w danym kraju, uprawnienie do:

- samodzielnego nauczania w określonej uczelni (wydziale) w zakresie określonej dziedziny, często na stanowisku profesora,
- promowania kandydatów do stopnia naukowego doktora,
- recenzowania rozpraw lub dorobków w ramach postępowań o nadanie stopni naukowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Habilitacyjny

dotyczący habilitacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z habilitacją, dotyczący habilitacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Habilitant

mężczyzna przygotowujący rozprawę habilitacyjną

#### Źródła:

SJP.pl

# Habilitantka

kobieta przygotowująca rozprawę habilitacyjną

#### Źródła:

SJP.pl

# Habilitować

1. przeprowadzić, przeprowadzać czyjąś habilitację;
2. habilitować się - uzyskać, uzyskiwać stopień doktora habilitowanego

#### Źródła:

SJP.pl

# Habilitowany

taki, który uzyskał habilitację, posiada stopień naukowy doktora habilitowanego

#### Źródła:

SJP.pl

# Habit

ubiór zakonny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ubiór zakonny;

(1.2) hist. długi, bogato szamerowany kaftan męski, noszony we Francji w XVIII wieku

(1.3) środ. przestępcze odzież więzienna

Habit – w większości Kościołów chrześcijańskich: charakterystyczny strój członków zakonów i zgromadzeń zakonnych. W zależności od zakonu składa się z sukni, płaszcza, szkaplerza oraz pasa lub sznura (cingulum). Siostry zakonne najczęściej zakładają na głowę welon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Habitat

część biotopu, środowisko, w którym organizmy danego gatunku znajdują najdogodniejsze warunki życia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. środowisko, w którym zamieszkują określone rośliny lub zwierzęta

Habitat (łac. habitat – mieszka), obrazowo określany jako adres ekologiczny – kompleks specyficznych warunków środowiska życia określonych populacji organizmów:

- w szerokim rozumieniu może oznaczać biotop lub siedlisko, a w szczególnych przypadkach – biom,
- w wąskim znaczeniu – warunki lub miejsca, część biotopu, w której osobniki danego gatunku znajdują najdogodniejsze warunki życia, na przykład: dla dżdżownic – gleba, dla minowców (minowanie) – łodygi roślin i liście, dla hub – pnie drzew.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Habitowy

o zakonie lub zgromadzeniu: mający regułę nakazującą noszenie specjalnego stroju zakonnego - habitu

przymiotnik

(1.1) rel. noszący habit

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Habituacja

stopniowy zanik reakcji organizmu na bodziec przy wielokrotnym jego powtarzaniu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. stopniowe zanikanie reakcji na powtarzający się lub trwający bodziec;

Habituacja, przywykanie – jedna z form nieasocjacyjnego uczenia się; proces poznawczy, polegający na stopniowym zanikaniu reakcji na powtarzający się bodziec, jeżeli nie niesie on żadnych istotnych zmian (informacji). Habituacja związana jest z czynnością układu siatkowatego. Każdy nowy bodziec najpierw wywołuje pobudzające działanie tworu siatkowatego, w miarę powtarzania bodźca układ siatkowaty wywiera działanie hamujące na przekaźnictwo impulsów w związanych z nim drogach czuciowych. W elektroencefalogramie habituacja związana jest z pojawieniem się fal wolnych i synchronizacją zapisu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Habituacyjny

→ habituacja

Patrz:habituacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Habitualny

1. trwale zdolny
2. odnoszący się do zwyczaju

#### Źródła:

SJP.pl

# Habitus

w biologii: ogół cech i właściwości osobnika składających się na jego wygląd, zachowanie, świadczących o jego rozwoju

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogół właściwości osobnika, które składają się na jego wygląd i zachowanie;

Sprawność (łac. habitus) – termin etyczny stworzony przez Arystotelesa i rozwijany przez myślicieli wszystkich wieków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haboob

Habub, haboob – burza piaskowa związana najczęściej z prądem zstępującym w burzach atmosferycznych. Występuje na obszarach pustyń, m.in. na Półwyspie Arabskim i środkowych stanach USA, np. w Arizonie i Kolorado.

#### Źródła:

Wikipedia

# Habsburg

członek dynastii niemieckiej panującej 1273-1780

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. członek niemieckiej dynastii

Szwajcaria:

- Habsburg – gmina w kantonie Argowia, w okręgu Brugg

Osoby:

- Eduard Habsburg – niemiecki filozof
- Guta von Habsburg – czeska królowa

Inne:

- Habsburg – zamek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Habsburgowie

dynastia niemiecka

Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, bród; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – pol. ‘jastrzębi gród’) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku, ziemiach polskich, ukraińskich, serbskich i włoskich oraz w hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji, Afryce i obu Amerykach. Przez większość lat trzonem monarchii było Arcyksięstwo Austriackie, rozszerzane systematycznie, by stać się rozległym imperium, zwanym od nazwy dynastii Monarchią Habsburgów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Habsburski

1. związany z Habsburgiem, dotyczący Habsburga (miasta);
2. związany z Habsburgiem, Habsburgami, dotyczący Habsburga, Habsburgów (członka dynastii, dynastii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Habsburgami, dotyczący dynastii Habsburgów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Habsburskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co habsburskie; habsburski charakter czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Habsburżanka

córka Habsburga (członka dynastii niemieckiej panującej w latach 1273-1780)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. przedstawicielka dynastii Habsburgów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Habu

jadowity wąż z rodziny żmijowatych

Habu – wieś w Botswanie w dystrykcie Północno-Zachodnim. Według spisu ludności z 2011 roku wieś liczyła 533 mieszkańców..

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Habub

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. burza piaskowa związana z prądem zstępującym frontu burzowego;

Habub, haboob – burza piaskowa związana najczęściej z prądem zstępującym w burzach atmosferycznych. Występuje na obszarach pustyń, m.in. na Półwyspie Arabskim i środkowych stanach USA, np. w Arizonie i Kolorado.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Habushu

[czytaj: habuszu] wysokoprocentowy japoński napój alkoholowy na bazie awamori

#### Źródła:

SJP.pl

# Hacel

hak, najczęściej stalowy, wkręcany na końcach podkowy w celu uniknięcia poślizgnięcia się przez konia; ocel

Hacel (też: ocel) – śruba o łbie zazwyczaj w formie stożka, graniastosłupa lub ostrosłupa, zwykle stalowa, wkręcana w zakończenia ramion podków, aby zapobiec ślizganiu się konia na miękkiej ziemi czy lodzie. Dawniej, hacele były integralnymi elementami podków koni roboczych, odgiętymi z ramion; obecnie takie podkowy stosuje się rzadziej, ze względu na ich szkodliwe działanie na kopyta i kończyny – występuje brak amortyzacji wstrząsów przez strzałkę kopyta na twardym podłożu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hacelowy

→ hacel

Patrz:hacel

#### Źródła:

SJP.pl

# Hacham

duchowny karaimski; chacham

#### Źródła:

SJP.pl

# Hachette

[czytaj: aszET] Groupe Livre Hachette, jeden z największych koncernów wydawniczych na świecie

Hachette (wymowa: [a.ʃɛt]) – francuska grupa mediowa, której najbardziej znaną częścią jest wydawnictwo Hachette Livre. Ponadto w skład grupy wchodzą także: Hachette Filipacchi Médias (wydaje czasopisma) oraz Hachette Distribution Services (zajmuje się dystrybucją). Stanowi część holdingu Lagardère. Częścią międzynarodowej grupy wydawniczej Hachette, skupiającej wydawnictwa z Francji, Hiszpanii, Włoch, Wielkiej Brytanii, Japonii, Ameryki Północnej i Południowej, jest wydawnictwo Hachette Polska sp. z o.o.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hachiman

[czytaj: haciman] w mitologii japońskiej: bóg wojny i boski opiekun Japonii

Hachiman (jap. 八幡神 Hachiman-shin, Yawata no kami; bóg ośmiu chorągwi) – w mitologii japońskiej bóg wojny (opiekuńczy bóg wojowników) i łucznictwa i boski opiekun Japonii oraz narodu japońskiego. Łączony jest również z rolnictwem, płodnością oraz rybołówstwem. Uważany za patrona rodu Minamoto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hacjenda

1. gospodarstwo rolne w Hiszpanii i w krajach Ameryki Łacińskiej
2. główny budynek w takim gospodarstwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. duże gospodarstwo rolne w Hiszpanii lub skolonizowanych niegdyś przez nią krajach Ameryki Łacińskiej;

Hacjenda – duże gospodarstwo rolno-hodowlane (plantacja) lub posiadłość wiejska w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej; także same zabudowania (zarówno mieszkalne, jak i gospodarcze) w tym gospodarstwie lub posiadłości.

Monografię meksykańskich hacjend wydał amerykański prozaik, poeta, malarz i fotografik Paul Alexander Bartlett.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hacjender

właściciel lub dzierżawca gospodarstwa rolnego w Hiszpanii

#### Źródła:

SJP.pl

# Hackathon

[czytaj: hakaton] środowiskowo: spotkanie, na którym grupa ludzi programuje przez dłuższy czas; hakaton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. wydarzenie (zwykle rodzaj konkursu), podczas którego programiści stają przed zadaniem rozwiązania określonego problemu, zwykle związanego z zaprojektowaniem i zaprogramowaniem aplikacji na dany temat;

Hackathon (czasem maraton projektowania lub hackaton) – wydarzenie skierowane do programistów, podczas którego informatycy i inne osoby związane z rozwojem oprogramowania, takie jak projektanci grafiki, twórcy interfejsów i menedżerowie projektów, stają przed zadaniem rozwiązania określonego problemu związanego z projektowaniem. Hackathony odbywają się w krótkim czasie, zazwyczaj na przestrzeni dnia lub weekendu. Zadanie do wykonania ogłaszane jest w dniu rozpoczęcia konkursu. Podczas oceniania pod uwagę brana jest wyłącznie praca wykonana podczas trwania wydarzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hacker

[czytaj: haker] osoba włamująca się do sieci komputerowych; haker

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inform. włamywacz komputerowy

- haker – osoba o wysokich umiejętnościach informatycznych
- haker – osoba szukająca i ewentualnie wykorzystująca słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych
- Haker – serial telewizyjny
- Haker – polski film fabularny z 2002
- Haker – amerykański film akcji z 2015

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hackerka

→ hacker [czytaj: hakerka]; hakerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Hackerspace

[czytaj: hakerspejs] środowiskowo: miejsce spotkań ludzi o wspólnych zainteresowaniach, najczęściej informatycznych

Hackerspace (hackspace, hacklab, makerspace, creative space – kreatywna przestrzeń) – zarządzana przez społeczność przestrzeń fizyczna, w której spotykają się i współpracują osoby mające wspólne pasje, zwykle związane z informatyką i nowymi technologiami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hackerstwo

[czytaj: hakerstwo] bezprawne uzyskiwanie dostępu do sieci i systemów komputerowych różnych instytucji, w celu zakłócenia ich działania lub popełnienia oszustwa; hakerstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Hackett

[czytaj: haket] nazwisko

Miejscowości w USA:

- Hackett – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Sebastian
- Hackett – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Price

Gminy w USA:

- Hackett (ang. Hackett Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Price

Osoby

- Alan John "AJ" Hackett
- Barbara Hackett – niemiecka brydżystka
- Grant Hackett
- Harold Hackett
- John Hackett
- Jeff Hackett
- Steve Hackett

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haćki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w gminie Bielsk Podlaski;

Haćki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hacking

[czytaj: haking] szukanie i wykorzystywanie słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych, programów komputerowych, sieci komputerowych; włamywanie się do zabezpieczonych zasobów; haking

- haker – osoba o wysokich umiejętnościach informatycznych
- haker – osoba szukająca i ewentualnie wykorzystująca słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych
- Haker – serial telewizyjny
- Haker – polski film fabularny z 2002
- Haker – amerykański film akcji z 2015

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hackman

- Gene Hackman – amerykański aktor
- James Hackman – angielski morderca
- Kelly Hackman – brytyjska gimnastyczka
- Luther Hackman – amerykański gracz w baseball
- Paul Hackman – kanadyjski gitarzysta
- Robert Hackman – ghański lekkoatleta, długodystansowiec

#### Źródła:

Wikipedia

# Hackney

[czytaj: hakni lub haknej] rasa koni angielskich, wykorzystywana jako wytworne konie powozowe

- Hackney – miasto w hrabstwie Wielki Londyn (Anglia)
  - London Borough of Hackney – dzielnica Londynu
- Hackney – miejscowość w hrabstwie Derbyshire (Anglia)
- Hackney – osada (ang. unincorporated community) w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kansas
- hackney (hackney carriage) – nazwa brytyjskich taksówek,
- hackney i kuc hackney – rasy konia,

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hackować

[czytaj: hakować] szukać i wykorzystywać słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych, programów komputerowych, sieci komputerowych; hakować

#### Źródła:

SJP.pl

# Hacks

Hacks – amerykański serial komediodramatyczny, którego twórcami są Lucia Aniello, Paul W. Downs i Jen Statsky.

#### Źródła:

Wikipedia

# Haczek

dawniej: haczyk

Haczek (karon, odwrócony cyrkumfleks, odwrócony daszek) – symbol diakrytyczny używany do spółgłosek i samogłosek. Jest skierowany w tę samą stronę, co brewis, ale ma kształt akcentu przeciągłego (cyrkumfleks).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haczka

dawniej: haczyk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. motyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haczów

wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim

Haczów – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Haczów. Siedziba gminy Haczów.

Według podziału administracyjnego w latach 1975–1998 Haczów był położony w województwie krośnieńskim.

W latach od 1340 do 1772 wieś należała do ziemi sanockiej leżącej w województwie ruskim, następnie od 1772 do cyrkułu sanockiego w Galicji. Od 1918 w składzie województwa lwowskiego, w powiecie brzozowskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haczowianin

mieszkaniec Haczowa (wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Haczowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haczowianka

mieszkanka Haczowa (wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Haczowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haczowski

przymiotnik od: Haczów

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Haczowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haczyć

zaczepiać czymś ostrym, zagiętym; zahaczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Haczyk

1. mały hak;
2. regionalnie: pogrzebacz;
3. potocznie: szczegół, pytanie trudne do wyjaśnienia; podstęp

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: hak

(1.2) mały hak do łowienia ryb na wędkę

(1.3) trudny do zauważenia podstęp lub problem

(1.4) znak ✓

(1.5) gw-pl|Poznań, Warszawa. pogrzebacz

- Haczyk – manewr militarny.
- Haczyk – część zestawu wędkarskiego.
- Marek Haczyk – polski kierowca rajdowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haczykodziobek

haczykodziobek czarniawy - gatunek z rodziny tanagrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Haczykowato

przysłówek

(1.1) przypominając kształtem haczyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Haczykowaty

podobny do haczyka, zakrzywiony jak haczyk

przymiotnik

(1.1) mający kształt haczyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haczykowiec

haczykowiec błyszczący - gatunek mchu z rodziny krzywoszyjowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Haczykowy

→ haczyk

Patrz:haczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadad

- Hadad – bóg kananejski
- Hadad (Hodad) – miejscowość w Rumunii, miejsce bitwy Stefana Batorego z wojskami cesarskimi w 1562 roku
- Hadad Edomita – postać biblijna
- Ben-Hadad – imię syryjskich królów

#### Źródła:

Wikipedia

# Hadal

najgłębsza strefa występująca w oceanach, zaczynająca się na głębokości poniżej 6000 m pod abisalem, w rowach oceanicznych

- Hadal – album zespołu Velcra
- Hadal – najgłębsza strefa oceaniczna, typowa dla rowów oceanicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadalny

→ hadal

Patrz:hadal

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. druga co do jasności gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura;

(1.2) geogr. wieś w Etiopii, w regionie administracyjnym Afar;

(1.3) geogr. wieś w USA, w stanie Nebraska

- Hadar – wieś w Etiopii
- Hadar – gwiazda w gwiazdozbiorze Centaura
- Hadar – wieś w USA
- Hadar – miasto w Syrii, w muhafazie Al-Kunajtira

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hadaś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadeik

jednostka stratygraficzna w randze eonu, poprzedzająca archaik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. nieformalny eon będący okresem od powstania Ziemi do czasu uformowania się skorupy ziemskiej;

Hadeik (od Hades) – jednostka stratygraficzna w randze eonu, odpowiadająca okresowi w dziejach Ziemi, przed i w trakcie formowania się skorupy ziemskiej. Poprzedza archaik. Hadeik trwał około 0,6 mld lat – od 4,567 do 4,0 mld lat temu.

W tym czasie powstał Księżyc.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hadena

gatunek motyla nocnego z rodziny nocnicówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Haderlok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szmaciarz, oberwaniec

#### Źródła:

Wiktionary

# Hades

potocznie: piekło, świat pozagrobowy; styks

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg zmarłych i świata pozagrobowego, utożsamiany z rzymskim Plutonem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) mitgr. książk. podziemny świat zmarłych, świat pozagrobowy

Hades (także Pluton; gr. Ἅιδης/ᾍδης Háidēs, Ἀίδης Áidēs, Ἀΐδης Aḯdēs ‘niewidzialny’; łac. Pluto) – w mitologii greckiej bóg podziemnego świata zmarłych, który następnie również określano tym mianem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hadfield

Hadfield – miasto w Anglii, w hrabstwie Derbyshire, w dystrykcie High Peak. Leży 69 km na północny zachód od miasta Derby i 251 km na północny zachód od Londynu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Hadis

krótkie opowiadanie relacjonujące słowa i czyny Mahometa; hadith

Hadis (arab. الحديث al-hadith, w liczbie mnogiej أحاديث ahadith) – zapis tradycji dotyczącej czynów lub wypowiedzi Mahometa. Hadisy łącznie tworzą sunnę, najważniejsze po Koranie źródło muzułmańskiej moralności i prawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadith

krótkie opowiadanie relacjonujące słowa i czyny Mahometa; hadis

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadiuga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. złośliwiec

(1.2) reg-pl|Kresy. gadzina

#### Źródła:

Wiktionary

# Hadki

1. regionalnie: obrzydliwy, ohydny;
2. w połączeniu: słuchać hadko - wstyd słuchać

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadlanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hadli Szklarskich

#### Źródła:

Wiktionary

# Hadlanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hadli Szklarskich

#### Źródła:

Wiktionary

# Hadlański

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Hadli Szklarskich

#### Źródła:

Wiktionary

# Hadra

chadera; dawniej:
1. stara, podarta odzież; łachman, szmata, ścierka;
2. kobieta złych obyczajów, stara panna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. ścierka, szmata

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stare ubranie

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pogard. latawica

Hadra (niem. Hadra) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie lublinieckim, w gminie Herby, nad Liswartą.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Hadra, po jej zniesieniu w gromadzie Lisów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hadrian

cesarz rzymski, 76-138

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Hadrian, Publiusz Eliusz Hadrian (Publius Aelius Hadrianus; ur. 24 stycznia 76 w Itálice, zm. 10 lipca 138 w Bajach) – cesarz rzymski od 11 sierpnia 117 do swojej śmierci. Pośmiertnie zaliczony w poczet bogów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hadriana

imię żeńskie

Hadriana, Hadrianna – żeński odpowiednik imienia Hadrian.

Hadriana imieniny obchodzi 8 lipca i 26 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadrianiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Hadriany lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadrianostwo

Hadrian z małżonką; Hadrianowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadrianów

imię męskie

Hadrianów – przysiółek wsi Baszków w Polsce położony w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, w gminie Zduny.

W latach 1975–1998 przysiółek należał administracyjnie do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadrianowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadrianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Hadriana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadron

cząstka elementarna złożona z kwarków, biorąca udział we wszystkich rodzajach oddziaływań, zwłaszcza w oddziaływaniach silnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. silnie oddziałująca cząstka złożona z kwarków;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hadronowy

→ hadron

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do hadronów

(1.2) charakterystyczny dla hadronów

Patrz:hadron

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hadrozaur

duży dwunożny dinozaur kaczodzioby żyjący w erze mezozoicznej

Hadrozaur (Hadrosaurus) – rodzaj ornitopoda z rodziny Hadrosauridae, który występował w Ameryce Północnej w późnej kredzie ok. 80 mln lat temu. Nazwa tego dinozaura pochodzi z greckich słów hadros – „ciężki” i sauros – „jaszczur” i oznacza tyle co „ciężki jaszczur”. Hadrozaur był pierwszym dinozaurem, którego szczątki odkryto w Ameryce Północnej, a od 1991 r. stał się oficjalnym dinozaurem stanu New Jersey.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadrozauroid

przedstawiciel nadrodziny dinozaurów z infrarzędu ornitopodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadrozauroidy

nadrodzina dinozaurów z infrarzędu ornitopodów

Hadrozauroidy (Hadrosauroidea) – nadrodzina dinozaurów z grupy ornitopodów (Ornithopoda).

Do nadrodziny tej zalicza się zarówno rodzinę hadrozaurów (Hadrosauridae), jak również formy bardziej bazalne, będące prawdopodobnie ogniwem pośrednim w ewolucji dinozaurów z grupy iguanodontów (Iguanodontia) w kierunku właściwych hadrozaurów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadrozaury

rodzina dinozaurów kaczodziobych z grupy hadrozauroidów

Hadrozaury (Hadrosauridae) – rodzina ornitopodów z grupy hadrozauroidów (Hadrosauroidea), znana też jako „dinozaury kaczodziobe”.

Hadrozaury są najlepiej poznaną grupą dinozaurów. Ich skamieniałości są często znajdowane i obejmują pozostałości osobników we wszystkich stadiach rozwoju – od niewyklutych z jaj piskląt po dorosłe zwierzęta. Hadrozaury były najbardziej zróżnicowaną i najliczniejszą grupą dużych kręgowców żyjących w kredzie późnej na terenach Laurazji. Był to też ostatni duży klad ornitopodów, który wyewoluował w mezozoiku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadrych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. gorczyca polna

#### Źródła:

Wiktionary

# Hadryś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadyna

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadynów

nazwisko

Hadynów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Olszanka. Leży nad rzeką Toczną.

Początki miejscowości sięgają średniowiecza, a dokładnie okresu kolonizacji tych ziem przez szlachtę mazowiecką na przełomie XIV i XV wieku. W 1410 roku właścicielami wsi byli Piotr i Bogusław z Szawłów, którzy ufundowali w niej kościół.Wieś duchowna Hadynow położona była w 1795 roku w ziemi mielnickiej województwa podlaskiego. W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Hadynów, po jej zniesieniu w gromadzie Olszanka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadynowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hadynowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Hadynowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hadynowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Hadynowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Hadynowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Hadż

pielgrzymka do Mekki obowiązująca wyznawców islamu (przynajmniej raz w życiu); hadżdż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce

Hadżdż, hadż (arab. حَجّ, Ḥaǧǧ) – pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce. Odbycie pielgrzymki przynajmniej raz w życiu jest obowiązkiem religijnym każdego dorosłego muzułmanina płci męskiej, który jest do niej zdolny fizycznie i finansowo (włącznie z obowiązkiem zapewnienia dostatku rodzinie na czas jego nieobecności). Jest jednym z pięciu filarów islamu. Uważane jest za najliczniejsze coroczne zgromadzenie ludzi na świecie. Hadżdż jest demonstracją solidarności muzułmanów oraz ich oddania wierze w Allaha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hadżar

święty kamień muzułmanów

Hadżar, Al-Hadżar al-Aswad (arab. الحجر الأسود, Al-Ḥajar al-Aswad, tłum. czarny kamień) – kamień wbudowany w południowo-wschodni narożnik świątyni Al-Kaba w Mekce, największa świętość muzułmanów i cel pielgrzymek (tzw. hadżdżu) wyznawców islamu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadżdż

pielgrzymka do Mekki obowiązująca wyznawców islamu (przynajmniej raz w życiu); hadż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muzułmańska pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce;

Hadżdż, hadż (arab. حَجّ, Ḥaǧǧ) – pielgrzymka do świątyni Al-Kaba w Mekce. Odbycie pielgrzymki przynajmniej raz w życiu jest obowiązkiem religijnym każdego dorosłego muzułmanina płci męskiej, który jest do niej zdolny fizycznie i finansowo (włącznie z obowiązkiem zapewnienia dostatku rodzinie na czas jego nieobecności). Jest jednym z pięciu filarów islamu. Uważane jest za najliczniejsze coroczne zgromadzenie ludzi na świecie. Hadżdż jest demonstracją solidarności muzułmanów oraz ich oddania wierze w Allaha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hadżi

tytuł honorowy przysługujący muzułmaninowi, który odbył pielgrzymkę do Mekki

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadżi-Murat

1. awarski przywódca oporu górali w Dagestanie i Czeczenii w latach 1811-1864;
2. nowela Lwa Tołstoja

Hadżi-Murat (ros. Хаджи-Мурат, awar. XӀажи Мурад; ur. ok. 1790, zm. 23 kwietnia 1852) – jeden z ważniejszych awarskich przywódców oporu górali w Dagestanie i Czeczenii w latach 1811-1864 przeciwko włączeniu ich ziemi do Imperium Rosyjskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hadziacki

przymiotnik od: Hadziacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Hadziacz

miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł;

Hadziacz (ukr. Гадяч, Hadiacz) – miasto na Ukrainie, w obwodzie połtawskim, nad rzeką Psioł.

W mieście rozwinął się przemysł materiałów budowlanych, spożywczy oraz paszowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haendel

#### Źródła:

Wikipedia

# Haf

dawniej o zatoce morskiej zawartej między wybrzeżem a mierzeją

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. zatoka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hafciarka

1. kobieta trudniąca się wykonywaniem haftów;
2. maszyna służąca do haftowania ozdobnych wzorów na gotowych tkaninach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się hafciarstwem

(1.2) techn. maszyna do haftowania

- hafciarka – kobieta zajmująca się zawodowo wykonywaniem haftów
- hafciarka – maszyna haftująca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hafciarnia

pracownia hafciarska, w której wytwarza się hafty na różnorodnych materiałach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownia hafciarska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hafciarski

dotyczący haftu, hafciarek lub hafciarzy (np. ścieg hafciarski, zakład hafciarski)

przymiotnik

(1.1) związany z haftem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hafciarstwo

1. rzemiosło artystyczne lub maszynowe dotyczące wykonywania haftów na różnorodnych materiałach;
2. zawód hafciarza lub hafciarki

Hafciarstwo – dziedzina włókiennictwa, obejmująca ręczne i maszynowe wytwarzanie haftów.

Istnienie haftów w czasach starożytnych zostało potwierdzone dla niektórych państw bliskowschodnich i afrykańskich, w tym Asyrii, Babilonii i Persji oraz Egiptu. Na obszarze Europy techniki hafciarskie stosowane były przez Greków co najmniej od V stulecia p.n.e., w krajach azjatyckich zostały zaś udokumentowane dla V i IV wieku p.n.e.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hafciarz

mężczyzna trudniący się wykonywaniem haftów

#### Źródła:

SJP.pl

# Hafcik

zdrobnienie od: haft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od haft

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haferfloki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. płatki owsiane

#### Źródła:

Wiktionary

# Hafez

poeta perski; Hafiz

Hafez, Hafiz, Szamsuddin Mohammad Hafez Szirazi (hafiz – dosł. znający Koran na pamięć) – klasyk poezji perskiej i tadżyckiej. Urodził się w 1319 w Szirazie. Wyznawca sufizmu, przez wiele lat był nadwornym poetą władców tego miasta. Zmarł w 1389 w rodzinnym mieście, gdzie w XX wieku wystawiono mu skromne mauzoleum.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haffir

arab. w północnej Afryce: staw utworzony na pewien okres dla magazynowania wody deszczowej i utrzymania poziomu wody gruntowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Haffnerowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Haffnera lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Hafis

honorowy tytuł przyznawany muzułmanom znającym Koran na pamięć; także osoba o takim tytule; hafiz

#### Źródła:

SJP.pl

# Hafiz

honorowy tytuł przyznawany muzułmanom znającym Koran na pamięć; także osoba o takim tytule; hafis

Hafiz (arab. strzegący, zachowujący) – w islamie, jedno z 99 imion nadawanych Bogu – opiekun.

W religioznawstwie oznacza także honorowy tytuł nadawany osobom, które nauczyły się Koranu na pamięć i strzegą go w pamięci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haflinger

rasa koni pierwotnych (wysokich kuców) pochodzących z Tyrolu

Haflinger – rasa konia, skonsolidowana w Tyrolu pod koniec XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hafn

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 72, srebrzysty, rzadki w przyrodzie metal, wykorzystywany m.in. w fizyce jądrowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Hf i liczbie atomowej 72

Hafn (Hf, łac. hafnium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy. Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy Kopenhagi „Hafnia”, gdzie został odkryty.

Odkrywcami hafnu są György von Hevesy z Węgier i Dirk Coster z Holandii. Został odkryty w 1922 roku. O odkryciu poinformował Niels Bohr w przemówieniu wygłoszonym 11 grudnia 1922 roku, w związku z otrzymaniem Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Odkrycia hafnu dokonano dzięki wykorzystaniu założeń teorii budowy atomu Bohra i było ono jednocześnie dowodem trafności tej teorii. Pierwsza publikacja, informująca o odkryciu hafnu ukazała się 2 stycznia 1923 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hafnowy

→ hafn

przymiotnik

(1.1) dotyczący hafnu

Patrz:hafn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haft

1. wzór, ornament, wyszyty szczegół;
2. wyszywanie ornamentów ręcznie lub maszynowo; haftowanie;
3. dawniej: szew chirurgiczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dekoracyjny wzór wyszyty na tkaninie;

(1.2) wyszywanie haftów (1.1)

(1.3) daw. med. szew rany

(1.4) pot. wymiociny

Haft (z niem. „spięcie, spojenie”) – metoda ozdabiania tkanin, skóry czy filcu, polegająca na wyszywaniu na materiale (tle) wzorów za pomocą igły oraz nici i różnych dodatków. Haftuje się ręcznie, czasem przy pomocy krosienek, od połowy XVIII wieku przy użyciu tamborka, a od 1828 również maszynowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haftać

czasownik

(1.1) slang. wymiotować

#### Źródła:

Wiktionary

# Haftaczka

maszyna do haftowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Haftanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|haftać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Haftara

wybrane fragmenty ksiąg proroków Starego Testamentu recytowane w synagodze podczas nabożeństw w szabat i święta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w judaizmie: fragment Starego Testamentu odczytywany podczas szabatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haftka

rodzaj zapięcia składającego się z metalowego haczyka i metalowej pętelki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj drucianej zapinki składającej się z haczyka (konika) i uszka; Gloger.

(1.2) pot. uszko haftki (1.1)

Haftka – rodzaj drucianego zapięcia odzieży. Składa się zwykle z wykonanego ze spłaszczonego, wygiętego drutu haczyka (konika) i uszka z tego samego materiału. Zapięcie na haftki ma długą historię i jest nadal używane, głównie w stanikach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haftnąć

potocznie: zwymiotować; zhaftować, wyhaftować, rzygnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Haftować

1. wyszywać tkaninę według określonego wzoru;
2. potocznie: wymiotować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ręk. włók. wyszywać igłą wzór na materiale

(1.2) środ. aktorskie improwizować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pot. przen. grub. wymiotować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haftowanie

ręczne lub maszynowe zdobienie tkaniny przez naszycie lub wszycie nitek ozdobnym ściegiem; haft

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|haftować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hafun

przylądek w Somalii

Raas Xaafuun, (dawniej Przylądek Hafun; arab. Ras Hafun) – przylądek, stanowiący najbardziej wysunięty na wschód kraniec Afryki, znajduje się w północno-wschodniej Somalii, wychodzący około 40 km w głąb Oceanu Indyjskiego. Przylądek Hafun to wąski pas nagromadzonego piasku łączący stały ląd z niewielką wyspą, taka forma mierzei nazywana jest tombolo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haga

stolica konstytucyjna Holandii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Holandii;

Haga (nid. Den Haag [dɛnˈɦaːx], dawna nazwa oficjalna: ‘s-Gravenhage [desxraːvə(n)ˌɦaːɣə]) – miasto w zachodniej Holandii nad Morzem Północnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hagada

część literatury talmudycznej; agada

Hagada, haggada (hebr. הגדה haggadà) – opowiadanie wchodzące w skład rabinicznej egzegezy Biblii i Talmudu, rodzaj midraszu.

Hagady są opowiadaniami zbudowanymi na podstawie historii biblijnych zawierającymi komentarze i szczegóły uzupełniające fabułę. Ponieważ w judaizmie zabronione jest portretowanie ludzi, to hagady pełnią rolę ilustracyjną – opisywano między innymi urodę i cnoty żon patriarchów. W hagadach dotyczących potopu znajdują się opisy zachowania Noego, który miał wzywać do nawrócenia, oraz komentarze, że długi czas budowania arki był szansą na to nawrócenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hagar

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, matka Izmaela;

(1.2) rzad. imię|polski|ż.

- Hagar – postać biblijna
- Hagar – poemat Jana Kasprowicza
- (682) Hagar – planetoida
- Sammy Hagar – wokalista

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hagåtña

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Guamu, amerykańskiego terytorium zależnego położonego na Pacyfiku;

Hagåtña (do 1998: Agaña, Agana) – stolica i jeden z okręgów administracyjnych Guamu (związkowego terytorium USA). Okręg ma powierzchnię 3 km², a zamieszkany jest przez 1051 osób (dane spisowe z 2010).

Znajduje się tu siedziba gubernatora, parlament i ministerstwa oraz uniwersytet i siedziba Mikronezyjskiej Rady Turystyki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hagaw

Hagaw (Asocjacja Hagaw) – polski zespół jazzu tradycyjnego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Hagen

Hagen – miasto na prawach powiatu położone w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Arnsberg, w Zagłębiu Ruhry (niem. Ruhrgebiet). Znajduje się ok. 15 km na południe od Dortmundu. Jest dużym ośrodkiem przemysłowym.

#### Źródła:

Wikipedia

# Haggaj

Bet Chaggaj (hebr. בית חגי) – wieś położona w Samorządzie Regionu Har Chewron, w Dystrykcie Judei i Samarii, w Izraelu.

Leży w górach Judzkich, w południowej części Judei, w otoczeniu terytoriów Autonomii Palestyńskiej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Haggis

szkocka potrawa narodowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. szkocka potrawa z podrobów baranich, zaszytych w owczym żołądku

Haggis (gael. taigeis) – specjał szkockiej kuchni narodowej, aromatyczny pudding przyrządzany z owczych podrobów (wątroby, serca i płuc), wymieszanych z cebulą, mąką owsianą, tłuszczem i przyprawami, zaszytych i duszonych w owczym żołądku, chociaż współcześnie często zamiast tego ostatniego używana jest sztuczna osłonka. Według angielskiej edycji „Larousse Gastronomique” z 2001 roku „chociaż opis nie jest od razu atrakcyjny, haggis ma doskonałą orzechową konsystencję i pyszny pikantny smak”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hagiograf

pisarz pisujący hagiografie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mężczyzna zajmujący się hagiografią, żywotami świętych i legendami o nich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hagiografia

1. dział piśmiennictwa kościelnego zawierający żywoty świętych i legendy o nich;
2. w przenośni: pochlebne i bezkrytyczne opisanie czyjegoś życia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. liter. dział piśmiennictwa religijnego obejmujący przekazy, podania i legendy dotyczących życia świętego;

(1.2) przen. bezkrytyczny i bardzo pochlebny opis wydarzenia lub osoby

Hagiografia (gr. ἅγιος „święty”, γράφειν „pisać”) – dział piśmiennictwa religijnego zapoczątkowany w starożytności (za czasów pierwszych chrześcijan, prawdopodobnie w Rzymie), który obejmuje żywoty świętych, legendy z nimi związane oraz opisy cudów. Jest to także nauka pomocnicza w badaniach historycznych – wiedza o pismach hagiograficznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hagiograficznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący hagiografii

#### Źródła:

Wiktionary

# Hagiograficzny

→ hagiografia

przymiotnik

(1.1) rel. typowy dla piśmiennictwa kościelnego o żywotach świętych

(1.2) przen. opisujący bardzo pozytywnie i bezkrytycznie jakąś postać

Patrz:hagiografia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hagiografka

→ hagiograf

Patrz:hagiograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Hagiolog

teolog badający życie świętych chrześcijańskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Hagiologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. liter. hagiografia, zbiór przekazów opisującego żywot świętego

(1.2) rel. naukowe badania nad żywotami świętych

Hagiografia (gr. ἅγιος „święty”, γράφειν „pisać”) – dział piśmiennictwa religijnego zapoczątkowany w starożytności (za czasów pierwszych chrześcijan, prawdopodobnie w Rzymie), który obejmuje żywoty świętych, legendy z nimi związane oraz opisy cudów. Jest to także nauka pomocnicza w badaniach historycznych – wiedza o pismach hagiograficznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hagionim

pseudonim pochodzący od imienia lub nazwiska świętego

Hagionim (stgr. ἅγιος hágios „święty” + ὄνυμα ónyma „nazwa”) – pseudonim utworzony od imienia lub nazwiska świętego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hagioskop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. kośc. element budowli sakralnej w formie wąskiego otworu pozwalającego na oglądanie ołtarza tak, by widzieć najważniejszą część liturgii – podniesienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Hagiotoponim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. nazwa własna miejsca lub obszaru utworzona od imienia lub nazwiska świętego;

Hagiotoponim (z gr. hagios - święty, topos - miejsce, okolica i onymos - imię) – nazwa geograficzna pochodząca od imienia, nazwiska lub nazwy świętego, najczęściej spotykana w obecnych i byłych krajach katolickich. We Francji wiele miejscowości nosi nazwę związaną ze św. Marcinem z Tours - Saint-Martin lub złożoną, np. Saint-Martin-aux-Bois.

Przykłady hagiotoponimów: Rzeka Świętego Wawrzyńca, Góra Świętej Anny, San Francisco, São Paulo, San Giovanni Rotondo

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hahn

[czytaj: han] dawniej: dubn (pierwiastek chemiczny); han

Gminy i dzielnice w Niemczech:

- Hahn – dzielnica Akwizgranu
- Hahn – dzielnica Taunusstein
- Hahn – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Rhein-Hunsrück
- Hahn am See – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Westerwald
- Hahn bei Marienberg – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Westerwald

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hai-Kai

gatunek sylabicznej poezji japońskiej w formie trzywersowych strof o treści komicznej; haikai, haiku, hokku

#### Źródła:

SJP.pl

# Haida

język Indian Haida z rodziny językowej na-dene

Haidowie (hai. Haida) – plemię Indian Ameryki Północnej. Wraz z plemionami Tlingit, Kwakiutl, Nootka i Chilkat tworzyli społeczeństwa potlaczowe, zamieszkiwali wybrzeże północno-zachodnie na pograniczu Stanów Zjednoczonych i Kanady.

W grupach tych przywódcą rodziny był mężczyzna (inaczej, niż np. u matrylinearnych Irokezów), określany jako nominalny przywódca danego obszaru na lądzie i na morzu. Typowym symbolem owych grup był słup totemiczny, usytuowany w centralnej części domu lub przed wejściem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haidarabad

dawniej: Hajdarabad;
1. miasto w Indiach;
2. miasto w Pakistanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Haidarabadzki

→ Haidarabad; hajdarabadzki (obecnie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Haier

Haier Group (chiń. upr. 海尔; chiń. trad. 海爾; pinyin Hǎi’ěr) – międzynarodowe przedsiębiorstwo produkujące elektronikę użytkową i AGD, z siedzibą w Qingdao, w prowincji Szantung w Chinach. Haier projektuje, rozwija, produkuje i sprzedaje swoje produkty, w tym klimatyzatory, telefony komórkowe, komputery, kuchenki mikrofalowe, pralki, lodówki i telewizory.

#### Źródła:

Wikipedia

# Haifa

miasto w północnym Izraelu; Hajfa

Hajfa (hebr. ‏חֵיפָה‎; arab. ‏حيفا‎, Hayfā) – największe miasto północnego Izraela i stolica administracyjna Dystryktu Hajfa. Jest to trzecie co do wielkości miasto w kraju pod względem powierzchni (63,7 km²) i ludności (267 800 mieszkańców).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haik

stosunkowo luźna szata, noszona w północnej Afryce, którą owija się spiralnie wokół ciała

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. arabska szata owijająca całe ciało

Hajk nahapet (także Król Hajk, diucazun Hajk, orm. Հայկ) – mitologiczny heros, którego uważano za protoplastę narodu ormiańskiego. Mojżesz z Chorenu w swojej pracy „Historia Armenii” omawia legendę o tytule „Hajk i Bel”, gdzie opisuje go jako mocno zbudowanego herosa (diucazun) o potężnych ramionach. Mojżesz z Chorenu podaje, że Hajk jest synem Torgoma, wnukiem Gomera, prawnukiem Jafeta i praprawnukiem Noego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haikai

gatunek sylabicznej poezji japońskiej w formie trzywersowych strof o treści komicznej; haiku; hokku

Haiku (jap. 俳句 haiku; nazywane też hokku, haikai) – japońska forma poetycka reprezentatywna dla okresu Edo (1603–1868).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haiku

gatunek sylabicznej poezji japońskiej w formie trzywersowych strof o treści komicznej; haikai; hokku

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. wywodzący się z Japonii gatunek poezji lirycznej o zwięzłej formie;

forma rzeczownika.

(2.1) D., Ms. i W. lp. od: haik

Haiku (jap. 俳句 haiku; nazywane też hokku, haikai) – japońska forma poetycka reprezentatywna dla okresu Edo (1603–1868).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haim

Haim (wymawiane /haɪ-em/ – rym do „i am”) – pochodzący z Los Angeles zespół muzyczny, którego brzmienie najczęściej porównywane jest z Fleetwood Mac. Członkiniami zespołu są trzy siostry: Este Haim (ur. 1986 – gitara klasyczna, gitara basowa), Danielle Haim (ur. 1989 – gitara klasyczna, bębny) i Alana Haim (ur. 1991 – gitara klasyczna, perkusja, keyboard).

#### Źródła:

Wikipedia

# Hainan

[czytaj: hajnan] Hajnan;
1. chińska wyspa na Morzu Południowochińskim;
2. chińska prowincja

Hajnan (wymowa; chiń. 海南; pinyin Hǎinán) – wyspa chińska na Morzu Południowochińskim. Od 1988 prowincja chińska (Hainan Sheng) ze stolicą w mieście Haikou, w skład której wchodzi ok. 200 wysp i wysepek. Powierzchnia prowincji wynosi 34,3 tys. km², a populacja ok. 10 mln mieszkańców (2020). Posiada status specjalnej strefy ekonomicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haitańczyk

1. obywatel Haiti
2. mieszkaniec Haiti (wyspy)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Haiti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haitanka

1. obywatelka Haiti
2. mieszkanka Haiti (wyspy)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Haiti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haitański

przymiotnik od: Haiti

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Haiti

(1.2) odnoszący się do wyspy Haiti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haitańskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem haitańskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem haitańskim

(1.3) spisany, stworzony w języku haitańskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Haiti

1. wyspa w Ameryce Środkowej; Santo Domingo;
2. państwo w Ameryce Środkowej ze stolicą w Port-au-Prince; Republika Haiti

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej w archipelagu Antyli;

(1.2) geogr. wyspa w archipelagu Antyli;

Haiti, Republika Haiti (fr. Haïti, République d’Haïti; hait. Ayiti, Repiblik Ayiti) – państwo w Ameryce Środkowej, na Karaibach, zajmujące zachodnią część wyspy Haiti, w archipelagu Wielkich Antyli, którą dzieli z Dominikaną. Na zachodzie i południu otoczone jest przez Morze Karaibskie, a na północy przez Ocean Atlantycki. Powierzchnia kraju wynosi 27 750 km², a liczba ludności – 11 198 240 (2021). Stolicą i największym miastem jest Port-au-Prince.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haj

środowiskowo: stan odurzenia narkotykowego; odlot; zwykle w wyrażeniu: być na haju - być w stanie upojenia narkotykowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang narkotykowy, pot. stan odurzenia narkotykowego

przysłówek miejsca

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. tam

Polska

- Haj – część wsi Dyniska w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek

Białoruś

- Haj – dawna kolonia w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Swatki
- Haj – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Ilia
- Haj – dawna kolonia w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Komaje.
- Haj – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Szczomyślica i Mińsk, w rejonie mińskim, w obwodzie mińskim
- Haj – przystanek kolejowy w pobliżu miejscowości Lulewa, w rejonie osipowickim, w obwodzie mohylewskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. awantura, kłótnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajasi

jap. orkiestra japońska

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajbisz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. ślaz

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajc

potocznie o pieniądzach, gotówce; hajs, mamona, kasa, zielone, sałata

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajcować

1. palić ogień w piecu;
2. hajcować się - intensywnie palić się

czasownik

(1.1) pot. palić w piecu, grzać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hajcować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajda

okrzyk ponaglający: dalej, naprzód, jazda

wykrzyknik

(1.1) naprzód, dalej

(1.2) lwów. wynocha! won!

Nazwy geograficzne:

- Hajda – część miasta Jastrowie
- Hajda – przysiółek wsi Wrzosy

Osoby o tym nazwisku:

- Gerard Hajda – polski samorządowiec, inżynier i menedżer
- Kazimierz Hajda – polski polityk, samorządowiec
- Wawrzyniec Hajda – polski działacz ludowy i poeta, górnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hajdać

gwarowo: huśtać, kołysać

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajdamacczyzna

1. ruch wyzwoleńczy chłopów ukraińskich na prawobrzeżnej Ukrainie w XVIII wieku
2. hajdamacy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajdamacki

dotyczący hajdamaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajdamaczyzna

#### Źródła:

Wikipedia

# Hajdamak

chłop ukraiński walczący w powstaniu antypolskim, XVIII w.; hajdamaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hajdamaka

chłop ukraiński walczący w powstaniu antypolskim, XVIII w.; hajdamak

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajdamaszyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hulać na zabawie, bawić się

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajdarabad

1. dawne państwo muzułmańskie ze stolicą o tej samej nazwie;
2. miasto w Indiach (dawna stolica państwa muzułmańskiego o tej samej nazwie);
3. miasto w Pakistanie

- Hajdarabad – miasto w Indiach, stolica stanu Andhra Pradesh
- Hajdarabad – dystrykt indyjskiego stanu Telangana
- Hajdarabad – miasto w prowincji Sindh, w południowej części Pakistanu
- Hajdarabad – księstwo istniejące w Indiach w latach 1724–1948

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hajdarabadzki

przymiotnik od: Hajdarabad (1. dawne państwo muzułmańskie ze stolicą o tej samej nazwie;
2. miasto w Indiach;
3. miasto w Pakistanie); haidarabadzki (dawniej)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hajdarabadem, dotyczący Hajdarabadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajdasz

gwarowo: huśtać, kołysać

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajdawery

1. bufiaste, szerokie spodnie; szarawary;
2. potocznie: spodnie obszerne, niezgrabne

Szarawary (ukr. шаровари, z węg. salavári, tur. şalvar od pers. szalwār 'spodnie') – szerokie, długie, bufiaste spodnie noszone na Wschodzie i w Polsce XVI–XVIII w.; inaczej hajdawery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hajdenit

odmiana zeolitu pochodząca z Baltimore

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajducki

→ hajduk; hajduczy, hajdukowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajduczek

zdrobnienie od: hajduk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hajduczy

→ hajduk; hajducki, hajdukowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajduk

1. w dawnym wojsku polskim: lekkozbrojny żołnierz piechoty;
2. partyzant węgierski lub bałkański walczący przeciw okupacji tureckiej w XVI-XIX w.;
3. w dawnej Polsce: służący na dworze magnackim ubrany w strój wzorowany na węgierskim

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz piechoty węgierskiej zorganizowanej w Polsce przez króla Stefana Batorego; oddziały hajduków stanowiły gwardię przyboczną władców Polski i hetmanów.

(1.2) hist. powstaniec słowiański albo węgierski występujący przeciwko panowaniu tureckiemu

(1.3) hist. na dworach magnackich: służący, lokaj w stroju węgierskim

(1.4) daw. rozbójnik, rabuś, opryszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. nazwa kilku gatunków ryb m.in. nazwa systematyczna|Sargocentron hastatum|ref=nie.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) choreogr. taniec węgierski;

Z węgierskiego, w l.mn. hajdúk – rabusie:

- hajduk – rozbójnik na Bałkanach
- hajduk – szeregowy żołnierz wojsk polskich XVI–XVII w.
- hajduk – lokaj w stroju węgierskim na dworze magnackim lub – na Huculszczyźnie – młody mężczyzna zatrudniany do ochrony dworu
- hajduk – używana w przeszłości na terenie Bośni i Hercegowiny nazwa uchodźców z Czarnogóry
- hajduk – taniec węgierski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hajdukiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajdukowy

→ hajduk; hajducki, hajduczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajdy

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. precz

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajer

1. dawniej: górnik, kopacz; hawiarz, hawierz, hawerz;
2. w gwarze śląskiej: górnik strzałowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górnik strzałowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajfa

miasto w północnym Izraelu; Haifa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe na północy Izraela;

Hajfa (hebr. ‏חֵיפָה‎; arab. ‏حيفا‎, Hayfā) – największe miasto północnego Izraela i stolica administracyjna Dystryktu Hajfa. Jest to trzecie co do wielkości miasto w kraju pod względem powierzchni (63,7 km²) i ludności (267 800 mieszkańców).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hajfańczyk

mieszkaniec Hajfy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hajfy; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajfanka

mieszkanka Hajfy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hajfy; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajfański

→ Hajfa; hajfski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hajfą, dotyczący Hajfy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajfong

miasto w Wietnamie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnej części Wietnamu, w delcie Rzeki Czerwonej, nad Zatoką Tonkińską;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hajfoński

przymiotnik od: Hajfong

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hajfongiem, dotyczący Hajfongu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajfski

→ Hajfa; hajfański

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajlować

potocznie: unosić rękę w geście faszystowskiego pozdrowienia

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. wykonywać nazistowskie pozdrowienie wyciągniętą ręką, tzw. rzymski salut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajmdal

w mitologii nordyckiej: bóg strzegący Tęczowego Mostu będącego wejściem do Asgardu

Hajmdal (od staroislandzkiego Heimdall = „Początek Wszystkiego” lub Heim Dall = „Drzewo Świata”), Rig – w mitologii nordyckiej bóg strzegący Tęczowego Mostu zwanego Bifrost, będącego wejściem do Asgardu. Był synem dziewięciu Dziewic – Fal, córek boga morza Agira. Mógł widzieć na bardzo duże odległości, a jego ucho było tak wrażliwe, że słyszał, jak rośnie trawa i wełna na owcach. W dzień ragnarök Hajmdal zadmie w wielki róg Gjallarhorn, a w bitwie, która potem nastąpi, zabije Lokiego i sam zginie z jego ręki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hajmos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. mitgr. łańcuch górski na północy Tracji, według mitu o tyfonomachii, zabarwiony czerwono krwią broczącego Tyfona, współcześnie identyfikowany ze Starą Płaniną

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajnan

Hainan;
1. chińska wyspa na Morzu Południowochińskim;
2. chińska prowincja

Hajnan (wymowa; chiń. 海南; pinyin Hǎinán) – wyspa chińska na Morzu Południowochińskim. Od 1988 prowincja chińska (Hainan Sheng) ze stolicą w mieście Haikou, w skład której wchodzi ok. 200 wysp i wysepek. Powierzchnia prowincji wynosi 34,3 tys. km², a populacja ok. 10 mln mieszkańców (2020). Posiada status specjalnej strefy ekonomicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hajnański

→ Hajnan (wyspa chińska)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hajnanem, dotyczący Hajnanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajnel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Henryk, Heniek

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajnówczanin

mieszkaniec Hajnówki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hajnówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajnówczanka

mieszkanka Hajnówki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hajnówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajnowianin

mieszkaniec Hajnówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajnowianka

mieszkanka Hajnówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajnówka

miasto powiatowe w województwie podlaskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie podlaskim;

Hajnówka (biał. Гайнаўка, Hajnaŭka) – miasto w Polsce w województwie podlaskim, siedziba władz powiatu hajnowskiego. W 2007 roku w mieście wprowadzono język białoruski jako język pomocniczy.

Według danych GUS z 30 czerwca 2024 r. Hajnówka liczyła 18 836 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hajnowski

przymiotnik od: Hajnówka

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Hajnówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajp

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) slang. szum, gwar medialny wokół czegoś, aura sprawiająca, że staje się czymś pożądanym

(1.2) slang. ekscytacja czymś, na przykład nowym produktem lub nadchodzącym wydarzeniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajpować

potocznie:
1. wychwalać, promować z ekscytacją;
2. hajpować się - ekscytować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajs

potocznie o pieniądzach, gotówce; hajc, mamona, kasa, zielone, sałata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. pieniądze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajsiwo

potocznie o pieniądzach, gotówce; hajs, mamona, kasa, zielone, sałata

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajstra

gatunek bociana, żyjący z dala od ludzkich osiedli; bocian czarny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. ornit. zob. bocian czarny.

Bocian czarny, gwarowo: hajstra (Ciconia nigra) – gatunek dużego ptaka z rodziny bocianowatych. Szeroko rozprzestrzeniony, choć nieczęsty. Lęgnie się na rozproszonych obszarach w Europie (przede wszystkim w Hiszpanii oraz centralnych i wschodnich częściach kontynentu) i Azji, na wschód po Ocean Spokojny. Bociany czarne podejmują długodystansowe migracje. Zimowiska populacji europejskiej ulokowane są w tropikalnych rejonach Afryki Subsaharyjskiej, zaś populacji azjatyckiej na subkontynencie indyjskim. Podczas wędrówek z Europy do Afryki bociany omijają Morze Śródziemne i obierają trasę wiodącą przez kraje Lewantu (na wschodzie) lub Cieśninę Gibraltarską (na zachodzie). Izolowana osiadła populacja zamieszkuje Afrykę Południową. Po raz pierwszy bociana czarnego opisał Karol Linneusz w 10. edycji Systema Naturae. Przeciętna długość ciała tego ptaka wynosi 95–100 cm, rozpiętość skrzydeł natomiast 145–155 cm. Upierzenie w większości czarne z białym spodem ciała, wyróżniają się czerwone nogi i długi, ostro zakończony czerwony dziób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hajtać

hajtać się - potocznie: brać ślub; chajtać się

czasownik przechodni

(1.1) reg-pl|Poznań. przest. ucinać, kaleczyć, gryźć

czasownik zwrotny hajtać się

(2.1) reg-pl|Poznań. żenić się, wychodzić za mąż

(2.2) reg-pl|Poznań. przest. kaleczyć się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajtanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hajtać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajtałer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przestarzały lub dziwaczny but

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) dokuczliwie o osobie wysokiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajtnąć

hajtnąć się - potocznie: wziąć ślub; chajtnąć się

czasownik przechodni dokonany (ndk. hajtać)

(1.1) dokonany od|hajtać.

czasownik zwrotny dokonany hajtnąć się (ndk. hajtać się)

(2.1) dokonany od|hajtać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hajtnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hajtnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajtnięty

potocznie: taki, który wziął ślub; chajtnięty, ochajtnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajto

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hajtok

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. kozik, nóż

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajwisz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. ślaz

#### Źródła:

Wiktionary

# Hajże

okrzyk wyrażający zachętę, pobudzający do czynu

#### Źródła:

SJP.pl

# Hak

1. pręt zagięty na końcu, służący do zaczepiania o coś, wieszania czegoś itp.;
2. cios bokserski zadawany od dołu ręką zgiętą w łokciu;
3. potocznie: kompromitująca, nieznana szerzej informacja, którą można wykorzystać przeciw danej osobie;
4. górny kieł jelenia byka;
5. poroże kozicy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd ułatwiający ciągnięcie lin lub obręczy, zawieszenie czegoś itp.

(1.2) kształt takiego przyrządu, półokrąg

(1.3) sport. zagranie wykonane przez ruszenie ręką po łuku

(1.4) informacja zbierana w celu skompromitowania kogoś

(1.5) gw-pl|Bukowina. bosak

(1.6) gw-pl|Bukowina. motyka

(1.7) gw-pl|Bukowina. okucie dyszla

Hak – urządzenie w postaci zakrzywionego pręta metalowego lub innego sztywnego materiału, służące do zaczepiania, trzymania lub zawieszania na nim różnych przedmiotów czy ładunków. Stanowi m.in. wyposażenie urządzeń dźwignicowych jako element zblocza lub zawiesia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haka

1. pręt zagięty na końcu, służący do zaczepiania o coś, wieszania czegoś itp.;
2. cios bokserski zadawany od dołu ręką zgiętą w łokciu;
3. potocznie: kompromitująca, nieznana szerzej informacja, którą można wykorzystać przeciw danej osobie;
4. górny kieł jelenia byka;
5. poroże kozicy

Haka – zbiorcza nazwa rytualnych, tradycyjnych prezentacji taneczno-wokalnych, wykonywanych w rejonie Oceanu Spokojnego, szczególnie na Nowej Zelandii przez Maorysów.

Zasadniczo u Polinezyjczyków haka rozumiana jest jako każdy taniec, jednak w kulturze europejskiej jako hakę identyfikuje się jeden z jej rodzajów – peruperu, czyli hakę „wojenną”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hakanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hakać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hakata

niemiecka organizacja nacjonalistyczna działająca w latach 1894-1934; Hakata, HKT

Hakata (właśc. Niemiecki Związek Marchii Wschodniej – niem. Deutscher Ostmarkenverein) – niemiecka nacjonalistyczna organizacja działająca w latach 1894–1934 na terenie ówczesnych wschodnich prowincji Niemiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hakaton

środowiskowo: spotkanie, na którym grupa ludzi programuje przez dłuższy czas; hackathon

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakatysta

członek hakaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakatystka

→ hakatysta

Patrz:hakatysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakatystyczny

posiadający poglądy właściwe hakacie, głoszący idee zwalczania polskości i Polaków na gruncie niemieckiego nacjonalizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakatyzm

idee i metody działania członków i zwolenników hakaty; antypolonizm na gruncie niemieckiego nacjonalizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakenkreuz

[czytaj: hakenkrojc] godło hitlerowskiej organizacji politycznej NSDAP; swastyka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. polit. swastyka

Swastyka (dewanagari स्वस्तिक, transliteracja svastika, transkrypcja swastika, 卐 lub 卍) – znak zazwyczaj w kształcie równoramiennego krzyża, o ramionach zagiętych pod kątem prostym. Nazwa svastika pochodzi z sanskrytu i oznacza „przynoszący szczęście” (svasti „powodzenie, pomyślność”, od su „dobry” i asti „jest”, -ka sufiks rzeczownikowy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haker

hacker;
1. osoba szukająca dziur bezpieczeństwa w oprogramowaniu komputerowym;
2. osoba o bardzo dużych umiejętnościach informatycznych, identyfikująca się ze społecznością hakerską;
3. włamywacz sieciowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zajmująca się łamaniem zabezpieczeń komputerowych lub włamaniami na inne komputery;

(1.2) środ. inform. osoba o bardzo dużych, praktycznych umiejętnościach informatycznych (lub elektronicznych), która identyfikuje się ze społecznością hakerską;

- haker – osoba o wysokich umiejętnościach informatycznych
- haker – osoba szukająca i ewentualnie wykorzystująca słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych
- Haker – serial telewizyjny
- Haker – polski film fabularny z 2002
- Haker – amerykański film akcji z 2015

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hakerka

→ haker

Patrz:haker

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakerski

przymiotnik

(1.1) dotyczący hakerów i/lub hakerstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Hakerstwo

bezprawne uzyskiwanie dostępu do sieci i systemów komputerowych różnych instytucji, w celu zakłócenia ich działania lub popełnienia oszustwa; hackerstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Haki

łow.
1. górne kły jelenia byka, rzadziej łani, będące trofeum przechowywanym przez myśliwych; pniaki;
2. poroże kozicy

Haki – wieś w Estonii, w prowincji Võru, w gminie Rõuge.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haking

szukanie i wykorzystywanie słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych, programów komputerowych, sieci komputerowych; włamywanie się do zabezpieczonych zasobów; hacking

- haker – osoba o wysokich umiejętnościach informatycznych
- haker – osoba szukająca i ewentualnie wykorzystująca słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych
- Haker – serial telewizyjny
- Haker – polski film fabularny z 2002
- Haker – amerykański film akcji z 2015

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hakodziób

rodzaj ptaków z rodziny jastrzębiowatych

Hakodziób amerykański, hakodziób (Chondrohierax uncinatus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), zamieszkujący Amerykę Północną i Południową. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hakodzioby

pustelnik hakodzioby - gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakonechloa

hakonechloa smukła - gatunek japońskiej trawy; hakone długolistna, trawa bambusowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakorośl

hakorośl rozesłana - afrykańska roślina o leczniczym korzeniu; czarci pazur

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakować

1. szukać i wykorzystywać słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych, programów komputerowych, sieci komputerowych; hackować;
2. w hokeju: faulować przez podstawianie kija;
3. usuwać korzeniące się rośliny;
4. dawniej: radlić zoraną już ziemię w celu większego jej spulchnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Hakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hakować.

- haker – osoba o wysokich umiejętnościach informatycznych
- haker – osoba szukająca i ewentualnie wykorzystująca słabości w zabezpieczeniach systemów informatycznych
- Haker – serial telewizyjny
- Haker – polski film fabularny z 2002
- Haker – amerykański film akcji z 2015

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hakowato

przysłówek

(1.1) przypominając kształtem hak

#### Źródła:

Wiktionary

# Hakowaty

mający kształt haka, zakrzywiony jak hak

przymiotnik jakościowy

(1.1) zakrzywiony, zgięty na kształt haka, przypominający hak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hakownica

długa strzelba z hakiem służącym do podpierania jej przy strzale

Hakownica (niem. Hakenbüchse) – jeden z najstarszych typów ręcznej broni palnej. Rodzaj ciężkiej rusznicy używanej do obrony miast i zamków, przez co zaliczana jest niekiedy do najlżejszej kategorii średniowiecznej i renesansowej artylerii. Używana od XIV do XVI w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hakowy

związany z hakiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hakiem (zakrzywionym prętem używanym do zawieszania lub zaczepiania)

(1.2) pot. związany z hakiem (informacją zbieraną w celu skompromitowania kogoś)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba obsługująca zaczepy urządzeń dźwigowych, odpowiedzialna za zaczepianie i odczepianie ładunku oraz sterowanie nim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haktywista

potocznie: haker działający z pobudek społecznych, dla pożytku publicznego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wynajdująca słabe punkty w systemach komputerowych, aby poinformować o nich właścicielafakt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haktywistka

potocznie: hakerka działająca z pobudek społecznych, dla pożytku publicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Haktywizm

potocznie: działalność hakerska dla pożytku publicznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. polit. atakowanie systemów komputerowych lub sieci z pobudek politycznych;

Haktywizm (w ang. hacktivism to połączenie słów hacking i activism) – użycie komputerów i sieci do promowania celów społecznych i politycznych, zwłaszcza wolności słowa, praw człowieka i dostępu do informacji.

Działania są podejmowane z założeniem, że właściwe użycie nowych technologii może przynieść takie same, jeśli nie lepsze skutki jak konwencjonalne protesty, aktywizm polityczny i społeczny czy obywatelskie nieposłuszeństwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hala

1. duże, przestronne pomieszczenie lub budynek
2. górskie pastwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. bardzo duże pomieszczenie o rozległej powierzchni;

(1.2) budynek, w którym jest hala (1.1)

(1.3) pot. ogół osób zgromadzonych w hali (1.1) w celu obejrzenia jakiegoś widowiska, zwykle sportowego

(1.4) archit. kościół halowy, budowla z nawami o tej samej lub podobnej wysokości

(1.5) geogr. roln. górska łąka, zwykle używana jako pastwisko dla owiec;

- hala – budowla
- hala – pastwisko wysoko w górach
- Hala – miasto w prowincji Sindh w Pakistanie
- Hala – miejscowość w Syrii
- Hala – stok na Wyspie Króla Jerzego
- Hala – szczyt w Beskidzie Wyspowym
- Hala – szczyt w Beskidzie Sądeckim w Paśmie Radziejowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halab

miasto w Syrii; Aleppo

Aleppo (arab. ‏حلب‎ Ḥalab, tur. Halep) – miasto w północno-zachodniej Syrii, około 50 km na południe od granicy z Turcją, położone w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego w półpustynnej okolicy o ostrym klimacie. Siedziba władz muhafazy Halab. Największe miasto Syrii – 1,4 mln mieszkańców (1990), 1,7 mln mieszkańców (1999), 2,1 mln mieszkańców (dane oficjalne z 2004 roku). Jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast Bliskiego Wschodu – od co najmniej 1800 p.n.e. Zamieszkane głównie przez Arabów, dość liczni są Turcy i Ormianie, oprócz nich mieszkają w Aleppo Grecy, Kurdowie i Żydzi. Ośrodek przemysłu włókienniczego, przemysłu spożywczego oraz tkactwa dywanów. Jedno z większych centrów handlowych Bliskiego Wschodu. Węzeł komunikacyjny – skrzyżowanie szlaków kolejowych i drogowych, międzynarodowy port lotniczy, przez miasto przebiega rurociąg z Himsu do Latakii. Ośrodek nauki i kultury – uniwersytet, muzułmańska szkoła teologiczna, szkoła muzyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halabarda

broń drzewcowa złożona z siekiery, grota i haka, o długości 2,5 m; używana przez piechotę w XIV i XV wieku, straż miejską i pałacową

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. średniowieczna broń piechoty przypominająca topór o długim drzewcu;

Halabarda – dwuręczna broń drzewcowa, która zdobyła popularność między wiekiem XIV a wiekiem XV. Typowa halabarda mierzy od 1,5 m do 1,8 m i składa się z drzewca z głownią łączącą w sobie elementy trzech broni: topora z jednej strony, haka z drugiej i włóczni pośrodku (w postaci długiego grotu). Dzięki temu była uniwersalna, mogąc służyć zarówno do cięcia jak i kłucia. Hak był szczególnie użyteczny przeciw kawalerzystom, pozwalając halabardnikowi ściągnąć jeźdźca z wierzchowca. Od XVI w. używana przez straż pałacową i miejską. Dzięki swej prostej budowie, wysokiej skuteczności i niskiemu kosztowi produkcji była bardzo popularna i szeroko dostępna. Używano jej głównie, aby pokonać pikinierów albo rycerzy walczących mieczem, gdyż długość tej broni zapewniała halabardnikom dużą przewagę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halabardniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z halabardnikiem, halabardnikami, dotyczący halabardników

#### Źródła:

Wiktionary

# Halabardnik

rycerz noszący halabardę; strażnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halabardny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. wojsk. związany z halabardą, dotyczący halabardy albo uzbrojony w halabardę

#### Źródła:

Wiktionary

# Halabardowy

przymiotnik

(1.1) związany z halabardą, dotyczący halabardy

(1.2) przypominający halabardy albo mający cechy halabardy

#### Źródła:

Wiktionary

# Halabardzista

żołnierz lub strażnik, którego bronią jest halabarda; halabardnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. pieszy żołnierz, względnie strażnik albo gwardzista, uzbrojony w halabardę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halabardzistka

→ halabardzista

Patrz:halabardzista

#### Źródła:

SJP.pl

# Halabski

przymiotnik od: Halab (miasto w północno-zachodniej Syrii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Halać

czasownik przechodni niedokonany (dk. pohalać)

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głaskać

#### Źródła:

Wiktionary

# Halacha

całość przepisów prawnych i rytualnych Talmudu; Halacha

Halacha (hebr. ‏הלכה‎ „droga, zachowanie”) – w judaizmie autentyczna i autorytatywna wykładnia Prawa Mojżeszowego (Tory), ukazująca jak stosować Prawo do konkretnych sytuacji życiowych. Tą nazwą określa się cały zbiór przykazań religijnych stanowiący jedną z trzech głównych gałęzi żydowskiej ustnej tradycji – dawniej używano do niego liczby mnogiej halachot – bądź poszczególną wybraną interpretację lub opinię któregoś z rabinów, uznaną za obowiązującą dla danej praktyki. W Talmudzie można spotkać wyrażenie, że halachą jest opinia rabina N., co znaczy, że opinia tego rabina na dany temat jest rozstrzygająca. Halacha jest formą midraszu. Podstawowym zbiorem halachicznych rozstrzygnięć prawnych jest Miszna, istniejąca w formie pisanej od II w. n.e. Znajdujemy je także w Tosefcie – w części zawierającej midrasze halachiczne – oraz w Talmudzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halal

w islamie: sfera rzeczy i czynów dozwolonych

przymiotnik

(1.1) rel. zgodny z nakazami szariatu (prawa islamskiego)

Halal lub halaal (arab. ‏حلال‎, to, co nakazane) – w islamie określenie wszystkiego, co jest dozwolone w świetle szariatu. Przeciwieństwo haram – czynów zabronionych. Słowo to jest zazwyczaj znane jako nazwa muzułmańskiej diety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halala

setna część riala saudyjskiego

Halala − jednostka monetarna Arabii Saudyjskiej. 100 halali = 1 rial saudyjski (Podział identyczny jak polskie złote)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halama

nazwisko

- Grzegorz Halama – polski artysta kabaretowy i parodysta
- Loda Halama – polska aktorka, tancerka i choreograf
- Punia Halama – polska tancerka i aktorka
- Zizi Halama – polska tancerka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halarewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Halasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; pozycja, w której ramiona leżą na podłodze, tułów zostaje uniesiony do pozycji pionowej, a nogi przerzucone za głowę

#### Źródła:

Wiktionary

# Halawa

bezdrzewne miejsce w lesie; również: mokradło

Halawa – census-designated place (CDP) na wyspie Oʻahu, w hrabstwie Honolulu, na Hawajach, w Stanach Zjednoczonych. Według szacunków United States Census Bureau w roku 2010 CDP miało 13 891 mieszkańców, którzy tworzyli 4 142 gospodarstw domowych i 3 276 rodzin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halawka

zdrobnienie od: halawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Halba

1. kufel do piwa o pojemności kwarty lub litra;
2. potocznie: butelka wódki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kufel o pojemności pół kwarty lub pół litra

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. półlitrówka

(1.3) gw-pl|Kresy. szklanka, kufel

(1.4) gw-pl|Kresy. przest. kufel o pojemności pół litra

Halba (arab. حلبا) – miasto w Libanie, w muhafazie Dystrykt Północny, centrum administracyjne dystryktu Kada Akkar, 112 km na północny wschód od Bejrutu, w pobliżu granicy z Syrią. Miasto zamieszkiwane jest głównie przez sunnitów oraz w mniejszości przez prawosławnych i maronitów. W mieście znajduje się cytadela, której początki sięgają okresu rzymskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halbka

1. zdrobnienie od: halba;
2. przestarzale: pół papierosa;
3. mała butelka wódki

#### Źródła:

SJP.pl

# Halczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Haleb

miasto w Syrii

Aleppo (arab. ‏حلب‎ Ḥalab, tur. Halep) – miasto w północno-zachodniej Syrii, około 50 km na południe od granicy z Turcją, położone w połowie drogi między Eufratem a wybrzeżem Morza Śródziemnego w półpustynnej okolicy o ostrym klimacie. Siedziba władz muhafazy Halab. Największe miasto Syrii – 1,4 mln mieszkańców (1990), 1,7 mln mieszkańców (1999), 2,1 mln mieszkańców (dane oficjalne z 2004 roku). Jedno z najstarszych nieprzerwanie zamieszkanych miast Bliskiego Wschodu – od co najmniej 1800 p.n.e. Zamieszkane głównie przez Arabów, dość liczni są Turcy i Ormianie, oprócz nich mieszkają w Aleppo Grecy, Kurdowie i Żydzi. Ośrodek przemysłu włókienniczego, przemysłu spożywczego oraz tkactwa dywanów. Jedno z większych centrów handlowych Bliskiego Wschodu. Węzeł komunikacyjny – skrzyżowanie szlaków kolejowych i drogowych, międzynarodowy port lotniczy, przez miasto przebiega rurociąg z Himsu do Latakii. Ośrodek nauki i kultury – uniwersytet, muzułmańska szkoła teologiczna, szkoła muzyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haleczka

zdrobnienie od: halka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: halka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halemba

dzielnica Rudy Śląskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa dzielnicy Rudy Śląskiej;

Halemba (śl. Halymba) – dzielnica Rudy Śląskiej, do 1951 roku siedziba gminy Halemba. Według danych z 2006 roku Halembę zamieszkiwało 26 080 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halembianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Halemby

#### Źródła:

Wiktionary

# Halembianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Halemby

#### Źródła:

Wiktionary

# Halembski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Halemby, związany z Halembą

#### Źródła:

Wiktionary

# Halerczyk

żołnierz z oddziałów armii polskiej utworzonej w czasie I wojny światowej przez generała J. Hallera we Francji; hallerczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Halerz

moneta zdawkowa w Czechach i Słowacji, setna część korony

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. setna część korony czeskiej

(1.2) hist. monet. setna część korony austro-węgierskiej, korony czechosłowackiej, korony czesko-morawskiej/protektoratowej, korony słowackiej;

(1.3) hist. numizm. potoczna nazwa niewielkiej średniowiecznej monety srebrnej (feniga), będącej w obiegu w krajach niemieckich od XII wieku; później, do XIX stulecia drobna moneta zdawkowa ;

Halerz (niem. Haller lub Heller, czes. haléř, dawniej halíř, słow. halier; od łacińskiego denarius hallensis – dosłownie: denar hallski, lm denarii hallenses) – pierwotnie nazwa srebrnego denara, bitego od końca XII wieku w niemieckim Hall am Kocher, w następnym stuleciu rozpowszechnionego w południowych Niemczech, a następnie licznie naśladowanego w krajach środkowej Europy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halerzowy

→ halerz

Patrz:halerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Halezja

krzew lub drzewo z rodziny styrakowatych; ośnieża

#### Źródła:

SJP.pl

# Half-Pipe

[czytaj: half pajp] z angielskiego: półrura; środowiskowo: rampa, tor w takim kształcie, służący do uprawiania sportów zręcznościowych, np. skatingu, narciarstwa akrobatycznego; half pipe, halfpipe

#### Źródła:

SJP.pl

# Halfa

trawa śródziemnomorska; esparto; alfa

#### Źródła:

SJP.pl

# Halfdan

Halfdan – staronordyckie imię złożone ze słów Half (oznaczającego połowę) oraz słowa dan (oznaczającego Duńczyka).

Znane osoby noszące to imię:

- Halfdan Czarny – legendarny król Norwegii panujący w latach 840–860.
- Halfdan Ragnarsson – wódz wojsk pogańskich, które w latach 865-875 podporządkowały sobie tereny Wschodniej Anglii, Mercji i Northumbrii.
- Halfdan Kjerulf (ur. 1815, zm. 1868) – norweski kompozytor.
- Halfdan Hansen (ur. 1883, zm. 1953) – norweski żeglarz, olimpijczyk.
- Halfdan Schjøtt (ur. 1893, zm. 1974) – norweski żeglarz, olimpijczyk.
- Halfdan Mahler (ur. 1923, zm. 2016) – duński lekarz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Halfling

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) fant. liter. mała, zwinna istota podobna do człowieka, ale z dużymi włochatymi stopami

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Halfpipe

[czytaj: halfpajp] z angielskiego: półrura; środowiskowo: rampa, tor w takim kształcie, służący do uprawiania sportów zręcznościowych, np. skatingu, narciarstwa akrobatycznego; half-pipe, half pipe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halfwind

wiatr prostopadły do burty

#### Źródła:

SJP.pl

# Halibakteria

bakteria żyjąca w środowisku zasolonym (np. w morzu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Halibut

drapieżna ryba morska z rodziny fląder, żyjąca w północnej części Atlantyku i Oceanu Spokojnego, ceniona ze względu na smaczne mięso; kulbak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Hippoglossus hippoglossus|ref=tak., drapieżna ryba morska z rodziny flądrowatych o szerokim otworze gębowym;

## Ichtiologia

- halibut – polska nazwa kilku gatunków ryb z rodziny flądrowatych:
  - halibut atlantycki, zwany również halibutem białym (Hippoglossus hippoglossus)
  - halibut czarny, zwany również halibutem niebieskim (Reinhardtius hippoglossoides)
  - halibut pacyficzny (Hippoglossus stenolepis)
  - halibut płaskogłowy (Hippoglossoides elassodon)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Halicki

przymiotnik od: Halicz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Haliczem, dotyczący Halicza

- Abrahamiusz Halicki (zm. 1375) – święty mnich Rosyjskiego Kościoła prawosławnego
- Andrzej Halicki (ur. 1961) – poseł na Sejm V i VI kadencji
- Anna Halicka (ur. 1960) – polska profesor nauk technicznych
- Bronisław Halicki (1902–1962) – Profesor UW, geolog
- Daniel Halicki (1201–1264) – król Rusi
- Henry Blight Halicki (ur. 1940) – amerykański aktor, kaskader, producent, scenarzysta i reżyser.
- Kazimierz Halicki (ujednoznacznienie)
- Koloman Halicki (1208–1241) – król halicki, syn Andrzeja II węgierskiego i jego pierwszej żony - Gertrudy z Meran
- Lew Halicki (1228–1301) – książę halicko-włodzimierski
- Roman Halicki (1155/1162–1205) – książę Nowogrodu Wielkiego
- Tomasz Halicki (ur. 1976) – polski muzyk, basista i wokalista
- Władysław Halicki (1850, zm. po 1939) – lwowski architekt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halicz

1. miasto na Ukrainie;
2. wieś na Ukrainie;
3. góra w Bieszczadach;
4. potok w Bieszczadach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe na Ukrainie, położone w obwodzie iwanofrankiwskim nad Dniestrem;

- Halicz – miasto na Ukrainie
  - Halicz – dawna gmina
  - Halicz – stacja kolejowa
- Halicz – wieś na Ukrainie w rejonie podhajeckim obwodu tarnopolskiego
- Halicz – góra w Bieszczadach
- Halicz – potok w Bieszczadach
- Emanuel Halicz (1921–2015) – polski historyk
- Michał Halicz (1888–1969) – polski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haliczanin

mieszkaniec Halicza

Haliczanin – almanach literacki wydany we Lwowie w 1830 (tomy I i II) przez Walentego Chłędowskiego.

Z almanachem współpracowali pisarze z kręgu tajnego Towarzystwa Zwolenników Słowiańszczyzny, jak August Bielowski i Ludwik Nabielak, a także Jan Nepomucen Kamiński, Aleksander Fredro, Ludwik Jabłonowski, Eugeniusz Brocki, Bronisław Szołajski, Benedykt Kozieracki, Żegota Kikiewicz, Józef Dunin Borkowski i Leszek Dunin Borkowski, który zadebiutował w nim utworem Kozak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haliczanka

mieszkanka Halicza

#### Źródła:

SJP.pl

# Halifaks

1. łyżwa do jazdy figurowej;
2. typ samolotu; halifax

## Geografia

### Australia

- Halifax – miasto w Australii

### Kanada

- Halifax – miejscowość w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja
- Halifax – hrabstwo w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja
- Halifax – jednostka samorządowa (municipal county) w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja
- Halifax – jednostka samorządowa (regional municipality) w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halifax

typ samolotu; halifaks

## Geografia

### Australia

- Halifax – miasto w Australii

### Kanada

- Halifax – miejscowość w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja
- Halifax – hrabstwo w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja
- Halifax – jednostka samorządowa (municipal county) w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja
- Halifax – jednostka samorządowa (regional municipality) w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halik

nazwisko

Osoby o nazwisku Halik:

- Aleksander Halik − włościanin, poseł do Sejmu Krajowego Galicji
- Teresa Halik − polska sinolog i wietnamistka
- Tony Halik (właściwie Mieczysław Sędzimir Antoni Halik) − polski podróżnik, dziennikarz, pisarz, operator filmowy, fotograf, autor programów telewizyjnyc
- Włodzimierz Halik − polski muzyk jazzowy, kontrabasista i saksofonista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halikarnas

starożytne i średniowieczne miasto greckie w Azji Mniejszej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Karii nad Morzem Egejskim;

Halikarnas (gr. Ἁλικαρνᾱσσός Halikarnassós) – stanowisko archeologiczne w Bodrum w Turcji. W czasach starożytnych – miasto nad Morzem Egejskim w Karii. Największą sławę przyniosło mu Mauzoleum – jeden z siedmiu cudów świata.

Halikarnas założyli koloniści greccy z Trojzeny i Argos. W VIII wieku p.n.e. należał do heksapolis, związku sześciu miast doryckich razem z Lindos, Kamejros i Ialissos leżącymi na wyspie Rodos oraz z Kos i Knidos. W VI wieku p.n.e. miasto dostało się pod panowanie lidyjskiego króla Krezusa. Na przełomie VI i V wieku p.n.e. Halikarnasem władała Artemizja (Starsza). W V wieku p.n.e. zagarnięte zostało przez Persów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halikryptus

rodzaj dennego robaka morskiego o beczułkowatym tułowiu

#### Źródła:

SJP.pl

# Halimeda

glon o silnie zwapniałych plechach

#### Źródła:

SJP.pl

# Halimetr

rodzaj areometru; solomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Halina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Halina – imię żeńskie pochodzące od gr. γαλήνη galene – „spokój”, „błogostan”. Od Haliny powstało imię Halka, spopularyzowane dzięki operze Stanisława Moniuszki – Halka, którą niekiedy nadawano jako samodzielne imię.

W kościele katolickim patronką tego imienia jest św. Halina z Koryntu, dziewica i męczennica (†258).

Halina imieniny obchodzi: 1 lipca i 24 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Haliny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Halinka

zdrobnienie od: Halina (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma żeńskiego imienia Halina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halinów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. dzielnica Radomia;
4. osiedle Skierniewic

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Halinów – miasto we wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Halinów, położone nad rzeką Długą. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego.

Współczesny Halinów jest konglomeratem pięciu obszarów powstałych w wyniku parcelacji majątków Długa Kościelna i Skruda:

- Wille Halinów (60 ha) – zachodnia część wzdłuż ul. Piłsudskiego; rok parcelacji ok. 1895–1902. Ambitny projekt urbanistyczno-letniskowy, zgodny z ówczesną modą, wykorzystujący kolej warszawsko–terespolską jako element podnoszący wartość sprzedawanych parceli;
- Wille Halinów II (50-60 ha) – północno-zachodnia część w rejonie ulic Zachodniej, Mickiewicza i zachodniego odcinka Piłsudskiego (rok parcelacji 1911). Kontynuacja pierwszego projektu willowo-letniskowego;
- Miasto Ogród Skruda (47 ha) – środkowo-południowo-zachodnia część w rejonie ulic Okuniewskiej, Parkowej i Słonecznej, z północną enklawą w rejonie ulicy Olszowej (rok parcelacji 1933). Trzeci w kolejności projekt osiedli letniskowych na wzór koncepcji miasto ogród wykorzystanej w Konstancinie, Otwocku i Podkowie Leśnej;
- Kolonia Zagaj (20-30 ha) – południowa część na południe od ulicy Kolejowej (rok parcelacji 1933). Teren wydzielony na potrzeby oficerskiego osiedla, który jednak pozostał lasem i nie został w większości zagospodarowany;
- Majątek Skruda (90 ha) – środkowo-wschodnia część w rejonie ulic 3 Maja i Powstania Styczniowego (rok parcelacji 1946). Obszar dawnego osiedla Skruda bardzo szybko został zurbanizowany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halinowianin

mieszkaniec Halinowa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Halinowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halinowianka

mieszkanka Halinowa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Halinowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halinowski

przymiotnik od: Halinów

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Halinowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Haliotis

jadalny ślimak z podgromady ślimaków przodoskrzelnych, występujący w kilkudziesięciu gatunkach; uchowiec, ucho morskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Halit

1. minerał, chlorek sodu
2. potocznie: sól kamienna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, chlorek sodu;

Halit – minerał z gromady halogenków. Nazwa pochodzi od greckich słów ἅλς hals – sól, oraz λίθος lithos – kamień. Minerał znany i używany od czasów starożytnych. Głównym składnikiem jest chlorek sodu.

Halityt (potocznie sól kamienna) to monomineralna skała zbudowana z halitu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halitolus

rodzaj drobnej meduzy morskiej żyjącej w Bałtyku

#### Źródła:

SJP.pl

# Halitowy

→ halit

Patrz:halit

#### Źródła:

SJP.pl

# Halitoza

nieświeży zapach z ust

Cuchnący oddech, halitoza (łac. halitosis, foetor ex ore) – medyczny termin określający odczuwanie nieprzyjemnego zapachu wyczuwalnego w trakcie wydychania powietrza.

Pierwsze pisane wzmianki o tej przykrej dolegliwości pochodzą z Księgi Hioba (Hi 19,17):

> żonie mój oddech niemiły

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halityt

sól kamienna

Halit – minerał z gromady halogenków. Nazwa pochodzi od greckich słów ἅλς hals – sól, oraz λίθος lithos – kamień. Minerał znany i używany od czasów starożytnych. Głównym składnikiem jest chlorek sodu.

Halityt (potocznie sól kamienna) to monomineralna skała zbudowana z halitu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haliżak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Halizna

powierzchnia leśna pozbawiona drzewostanu lub miejsce nieurodzajne między polami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. powierzchnia leśna, która nie była zalesiana przez przynajmniej 5 latpo wycięciu drzewostanu;

(1.2) roln. nieurodzajny obszar między polami ornymi

- Halizna w leśnictwie – powierzchnia leśna, która nie została odnowiona, obsadzona (sztucznie lub naturalnie), w ciągu pięciu lat od wycięcia drzewostanu. Halizną można również nazwać kilkuletnią uprawę leśną o zbyt niskim zadrzewieniu – uprawa lub młodnik I klasy wieku o zadrzewieniu poniżej 0,5 – lub jakości. Halizna jest zjawiskiem niepożądanym w gospodarce leśnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halka

część damskiej bielizny

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od imienia żeńskiego Halina

- Halka – rodzaj bielizny damskiej
- Halka – zdrobnienie imienia Halina

Sztuka

- Halka – tytuł opery autorstwa Stanisława Moniuszki

  Filmy na podstawie opery Moniuszki:

- - Halka – film polski z 1913 r.
  - Halka – film polski z 1930 r. w reżyserii Konstantego Meglickiego
  - Halka – film polski z 1937 r. w reżyserii Juliusza Gardana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hall

[czytaj: hol] pomieszczenie (obszerny przedpokój, korytarz, poczekalnia itp.), czasem pełniące funkcje reprezentacyjne, np. w teatrze; hol

## Geografia

### Australia

- Hall – miejscowość

### Austria

- Bad Hall – miasto w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Steyr-Land
- Hall in Tirol – miasto w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Innsbruck-Land
  - Hall in Tirol – stacja kolejowa w Hall in Tirol

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Halland

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dawniej jedna z tradycyjnych prowincji szwedzkich położona nad Kattegatem, współcześnie szwedzki region administracyjny;

Halland (szw. Hallands län) – jeden ze szwedzkich regionów administracyjnych (län). Siedzibą władz regionu (residensstad) jest Halmstad.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Halle

[czytaj: hol] pomieszczenie (obszerny przedpokój, korytarz, poczekalnia itp.), czasem pełniące funkcje reprezentacyjne, np. w teatrze; hol

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej części Niemiec, w Saksonii-Anhalcie, położone nad Soławą;

Belgia:

- Halle – miasto w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Halle-Vilvoorde
- Halle – dzielnica (deelgemeente) gminy Zoersel w Regionie Flamandzkim, w prowincji Antwerpia, w okręgu Antwerpia
- Halle-Booienhoven – dzielnica (deelgemeente) miasta Zoutleeuw w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Leuven
- Halle-Vilvoorde – okręg w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halleński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Halle, dotyczący Halle (miasta w Niemczech)

#### Źródła:

Wiktionary

# Haller

Luksemburg:

- Haller – wieś w gminie Waldbillig, w kantonie Echternach

Osoby:

- Hallerowie:
  - Cezary Emil Haller – ziemianin, działacz polityczny, powstaniec krakowski i styczniowy
  - Cezary Wojciech Haller – kapitan, działacz polityczny, poseł na Sejm
  - Henryk Haller – uczestnik powstania styczniowego, ziemianin, finansista
  - Jan Haller – księgarz, wydawca, właściciel drukarni w Krakowie, kupiec krakowski
  - Józef Haller – generał broni Wojska Polskiego
  - Józef Haller – prezes Senatu Rządzącego Wolnego Miasta Krakowa
  - Stanisław Haller – generał dywizji Wojska Polskiego zamordowany w Charkowie
- Sébastien Haller – iworyjski piłkarz
- Anna Haller – siostra generała Józefa Hallera
- Frank Bee Haller – amerykański bokser
- Helmut Haller – niemiecki piłkarz
- Johannes Haller – ksiądz katolicki
- Katja Haller – włoska biathlonistka
- Marco Haller – austriacki kolarz
- Michael Haller – niemiecki kompozytor, ksiądz
- Philipp Haller – austriacki malarz
- Albrecht von Haller – szwajcarski lekarz, fizjolog, botanik i poeta
- Karl Ludwig von Haller – szwajcarski ekonomista i prawnik

#### Źródła:

Wikipedia

# Hallerczyk

żołnierz z oddziałów armii polskiej utworzonej w czasie I wojny światowej przez generała J. Hallera we Francji; halerczyk

Pociąg Pancerny Nr 4 „Hallerczyk” – pociąg pancerny Wojska Polskiego sformowany 30 listopada 1918 w Krakowie jako Krakowska Bateria Kolejowa w oparciu o austro-węgierski tabor kolejowy. Jego nazwa pochodzi od generała Józefa Hallera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hallerowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. dzielnica Władysławowa;

(1.2) geogr. część wsi Konary, w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Miejska Górka

Hallerowo – dzielnica miasta Władysławowo.

Miasto Władysławowo utworzyło jednostkę pomocniczą – dzielnicę Hallerowo (ku czci generała Józefa Hallera). Organem uchwałodawczym dzielnicy jest zebranie mieszkańców. Organem wykonawczym jest przewodniczący zarządu dzielnicy. Dodatkowo organem pomocniczym dla przewodniczącego jest zarząd dzielnicy, który łącznie z nim liczy od 4 do 7 członków. Przewodniczący i jego zarząd są wybierani przez wyborcze zebranie mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Halley

[czytaj: HElej] nazwisko

Osoby:

- Edmond Halley – astronom

Ciała niebieskie:

- 1P/Halley – kometa Halleya
- (2688) Halley – planetoida

Inne:

- Halley – brytyjska stacja antarktyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hallik

[czytaj: holik] zdrobnienie od: hall

#### Źródła:

SJP.pl

# Halling

ludowy taniec norweski

- Halling – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
- Halling – ludowy taniec norweski
- Einar Halling-Johansson – szwedzki piłkarz
- Roy E. Halling – amerykański mykolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hallo

wykrzyknik stosowany do przywołania lub zwrócenia uwagi, często używany w rozmowach telefonicznych; halo

#### Źródła:

SJP.pl

# Hallotron

elektroniczny przyrząd mierniczy, działający na zasadzie zjawiska fizycznego, zwanego zjawiskiem Halla; halotron

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hallotronowy

przymiotnik od: hallotron; halotronowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Halloumi

[czytaj: halumi] biały, półtwardy ser z mleka owczego lub mieszanki mleka owczego, krowiego i koziego

Halloumi, chalumi (ngr. χαλούμι, χαλλούμι, ang. halloumi) – cypryjski ser wytwarzany z mleka owczego lub mieszanki mleka owczego, koziego i krowiego, często z dodatkiem mięty.

Jest serem półtwardym białej barwy, cechującym się dużą elastycznością. Jego skład stanowi do 46% wody, co najmniej 43% tłuszczu, około 22% białka i 3% soli. Może być spożywany świeży lub (dzięki wysokiej temperaturze topnienia) jako smażony bądź grillowany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halloween

zwyczaj zapożyczony ze Stanów Zjednoczonych i praktykowany w niektórych krajach, polegający na przebieraniu się za zjawy, duchy itp., straszeniu, dekorowaniu domów, ulic, paleniu lampionów w wydrążonych dyniach oraz chodzeniu po domach z prośbą o cukierki lub inny podarunek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) święto duchów obchodzone 31 października (w wigilię Wszystkich Świętych) w krajach anglosaskich;

Halloween – zwyczaj związany z maskaradą, obchodzony w licznych krajach 31 października wieczorem. Odniesienia do Halloween są widoczne w kulturze popularnej, głównie amerykańskiej.

Halloween jest obchodzony najhuczniej w krajach anglosaskich, takich jak Stany Zjednoczone, Kanada, Irlandia, Australia i Wielka Brytania. Mimo że dzień nie jest świętem urzędowym, cieszy się największą popularnością po świętach Bożego Narodzenia. Zwyczaj obchodzenia Halloween pojawił się w Polsce w latach 90. XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halloweenowy

→ Halloween [czytaj: halołinowy]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Halloween, dotyczący Halloween, odbywający się w Halloween

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hallówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. godzina karciana

#### Źródła:

Wiktionary

# Hallstatt

Hallstatt – gmina targowa w Austrii, w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Gmunden, leży nad jeziorem Hallstättersee, w Alpach Salzburskich.

Gmina jest najważniejszym ośrodkiem regionu Salzkammergut, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO pod nazwą Krajobraz kulturowy Hallstatt–Dachstein/Salzkammergut. Szczególną atrakcją jest karner znajdujący się w miejscowym kościele, gdzie można obejrzeć kolekcję czaszek podpisanych nazwiskiem i profesją zmarłego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Halluks

kostna narośl na stopie; haluks, hallux

- hallux – łacińska nazwa największego palca stopy (palucha)
- hallux (właściwie hallux valgus) lub haluks, haluksy – potoczna nazwa palucha koślawego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hallux

1. największy palec stopy; paluch
2. kostna narośl na stopie; haluks, halluks

- hallux – łacińska nazwa największego palca stopy (palucha)
- hallux (właściwie hallux valgus) lub haluks, haluksy – potoczna nazwa palucha koślawego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halma

gra dla 2 lub 4 osób rozgrywana na 256 polach na specjalnej tablicy o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gra planszowyanszowa dla dwu lub czterech osób rozgrywana na 256 polach

(1.2) plansza i inne rekwizyty do halmy (1.1)

Halma (z greckiego άλμα – "skok") – gra planszowa wymyślona w 1883 lub 1884 roku przez Amerykanina George'a Howarda Monksa. Rozgrywana jest na kwadratowej szachownicy złożonej z 256 pól (16x16). W grze mogą uczestniczyć 2 lub 4 osoby. Zadaniem jest przeprowadzenie wszystkich pionków (znajdujących się na początku partii w przydzielonym danemu zawodnikowi rogu) do przeciwległego narożnika. Zwycięzcą zostaje gracz, który osiągnie ten cel jako pierwszy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halmyroliza

rozkład chemiczny skał znajdujących się na dnie morza, spowodowany działaniem słonej wody

Halmyroliza to podmorskie wietrzenie spowodowane działaniem słonej wody i związków chemicznych pochodzących z rozkładających się szczątków organicznych (gł. dwutlenek węgla, siarkowodór, amoniak).

Wskutek halmyrolizy dochodzi do chemicznego rozkładu minerałów wolno zakrywanych przez nowe osady.Halmyroliza szkliw i popiołów wulkanicznych prowadzi do powstania bentonitów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od halniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Halniak

silny i porywisty wiatr wiejący w Karpatach i Sudetach; wiatr halny, halny (jako rzeczownik)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. geogr. wiatr typu fenowego, wiejący w Karpatach i Sudetach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halny

rodzaj wiatru górskiego wiejącego w Tatrach

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z halami, dotyczący hal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) meteorol. geogr. wiatr typu fenowego, wiejący w Karpatach i Sudetach;

- Halny – typ wiatru
- Halny – polski szybowiec SZD-40
- „Halny” – pseudonim Józefa Kurka, żołnierza AK
- „Halny” – pseudonim Franciszka Niepokólczyckiego, żołnierza AK
- „Halny” – pseudonim Zdzisława Rachtana, żołnierza AK
- Halny – polski film dokumentalny
- Halny – Akademicki Klub Górski
- Halny – nazwa projektu elektrycznego zespołu trakcyjnego typu 14WE produkowanego przez Newag
- „Halny” – polski kuter ratowniczy typu R-17 (1973-1997)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halo

1. wykrzyknik stosowany do przywołania lub zwrócenia uwagi, często używany w rozmowach telefonicznych;
2. zjawisko optyczne w postaci pierścieni wokół Słońca lub Księżyca;
3. na fotografii: obwódka wokół jasnych przedmiotów;
4. wielkie halo - coś błahego, czemu nadaje się duży rozgłos

wykrzyknik

(1.1) wyrażenie używane przy odbieraniu telefonu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) zjawisko optyczne, świetlista otoczka widoczna wokół tarczy słonecznej lub księżycowej;

(2.2) przen. zamieszanie wokół czegoś

- halo – zjawiska optyczne związane z kryształami lodu w atmosferze
- halo galaktyczne – zjawisko astronomiczne
- aparat halo – urządzenie używane w ortopedii
- efekt halo w psychologii
- Halo – seria gier komputerowych
- „Halo” – singel Depeche Mode
- „Halo” – singel Beyoncé Knowles
- Halo – szósty singel polskiego piosenkarza Dawida Podsiadły
- Halo – singel austriackiego DJ-a Lumixa oraz Pii Marii
- The Black Halo – album studyjny zespołu Kamelot
- HALO/HAHO – skrót używany w wojskowości
- Halo (Formuła 1) – element budowy samochodu wyścigowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halo-

temat słowotwórczy

(1.1) biol. geogr. pierwszy element słów złożonych oznaczający związek drugiego członu z solą, chlorkiem sodu

(1.2) chem. pierwszy element słów złożonych oznaczający związek drugiego członu z halogenem (fluorowcem)

#### Źródła:

Wiktionary

# Halochemia

dział chemii zajmujący się badaniem substancji zawierających sól (chlorek sodu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Halofil

organizm, znajdujący najlepsze warunki rozwoju w wodach lub na glebach słonawych

Halofile (z gr. słonoluby) – termin stosowany na określenie organizmów, których naturalnym środowiskiem są wody i gleby słonawe, tolerujących wysokie stężenia soli, zwłaszcza NaCl (powyżej 10%).

Przedstawicielami halofili występujących w Polsce są np.:

- Pogonus persicus – chrząszcz, którego jedyne stanowisko znajduje się w Rezerwacie przyrody Owczary
- rupia morska (Ruppia maritima) i zamętnica trzoneczkowata (Zannichellia pedicellata)
- sit Gerarda, mlecznik nadmorski, świbka morska, babka nadmorska, sitowiec nadmorski, oczeret Tabernemontana, ostrzew rudy, mannica odstająca i aster solny rosnące w rezerwacie Beka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halofit

roślina przystosowana do życia na silnie zasolonym podłożu; słonorośle, słonorośl, roślina solniskowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekol. roślina słonolubna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halofitowy

przystosowany do życia w zasolonym środowisku

#### Źródła:

SJP.pl

# Halogen

każdy pierwiastek z XVII grupy układu okresowego; fluorowiec

Fluorowce, chlorowce, halogeny – pierwiastki chemiczne 17 (dawniej VIIA lub VII głównej) grupy układu okresowego. Są to fluor, chlor, brom, jod, astat oraz (zsyntetyzowany w drugiej połowie 2009) tenes. Nazwa „halogeny” pochodzi od greckich słów ἁλός „sól” i γένος „tworzyć”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halogenek

sól kwasu fluoro-, chloro-, bromo- lub jodowodrowego

Halogenki – związki chemiczne pierwiastków 17 grupy układu okresowego (dawniej grupy VIIA).

W chemii nieorganicznej jest to ogólne określenie soli kwasów halogenowodorowych: fluorków, chlorków, bromków i jodków. W fotografii światłoczułe kryształki halogenków tworzą skład większości emulsji fotograficznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halogenki

sól kwasu fluoro-, chloro-, bromo- lub jodowodrowego

Halogenki – związki chemiczne pierwiastków 17 grupy układu okresowego (dawniej grupy VIIA).

W chemii nieorganicznej jest to ogólne określenie soli kwasów halogenowodorowych: fluorków, chlorków, bromków i jodków. W fotografii światłoczułe kryształki halogenków tworzą skład większości emulsji fotograficznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halogenkowy

przymiotnik od: halogenek

#### Źródła:

SJP.pl

# Halogenokompleks

kompleks, w którym ligandami są jony fluorowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Halogenowodór

związek wodoru z fluorem, chlorem, bromem lub jodem o właściwościach kwasu

Fluorowcowodory, halogenowodory – nieorganiczne związki chemiczne fluorowców (halogenów) z wodorem. Do związków tych zalicza się:

Wszystkie fluorowcowodory w warunkach standardowych są gazami (właściwości astatowodoru nie zostały jeszcze (2014) zbadane). W ich cząsteczkach występują wiązania kowalencyjne pomiędzy atomem wodoru a niemetalem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halogenowy

przymiotnik od: halogen

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z halogenem, dotyczący halogenu; zawierający halogeny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halogeny

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca VII grupę główną układu okresowego: fluor, chlor, brom, jod, astat; fluorowce

Fluorowce, chlorowce, halogeny – pierwiastki chemiczne 17 (dawniej VIIA lub VII głównej) grupy układu okresowego. Są to fluor, chlor, brom, jod, astat oraz (zsyntetyzowany w drugiej połowie 2009) tenes. Nazwa „halogeny” pochodzi od greckich słów ἁλός „sól” i γένος „tworzyć”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haloid

związek chemiczny tzw. chinino-tlenek magnezu

#### Źródła:

SJP.pl

# Haloidek

związek chemiczny powstały z połączenia halogenów z innymi pierwiastkami; halogenek

#### Źródła:

SJP.pl

# Haloizyt

minerał, uwodniony krzemian glinu; glageryt

Haloizyt (halloizyt) – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy minerałów ilastych (grupa kaolinitu). Należy do grupy minerałów pospolitych i szeroko rozpowszechnionych.

Nazwa pochodzi od nazwiska belgijskiego geologa Omaliusa d'Halloya (1783-1875).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haloklina

warstwa wody w morzu lub oceanie, w której następuje gwałtowny wzrost zasolenia

Haloklina – warstwa przejściowa wód w morzu lub oceanie pomiędzy wodami mniej słonymi nad nią i bardziej słonymi pod nią. Charakteryzuje się dużym pionowym gradientem zasolenia.

W Morzu Bałtyckim haloklina z pionowym gradientem zasolenia sięga wartości około 0,5 PSU/m położona jest na głębokościach od 50 do 70 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halometria

proces oceny jakości roztworów soli stosowanych w handlu

#### Źródła:

SJP.pl

# Halon

związek halogenu, metanu i etanu, o cząsteczkach, w których wszystkie atomy wodoru są zastąpione atomami fluoru, bromu i chloru

Halon – nazwa handlowa związków bromo-, fluoro- i chloropochodnych węglowodorów (np. Halon 1211 – bromochlorodifluorometan – CF2ClBr, Halon 1301 – bromotrifluorometan – CBrF3), stosowanych dawniej jako środki gaśnicze.

Działanie gaśnicze halonów, polegające na przerwaniu reakcji spalania w wyniku dezaktywacji wolnych rodników w płomieniu, odznacza się bardzo wysoką skutecznością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halonowy

1. przymiotnik od: halon
2. gaśnica halonowa - gaśnica wypełniona halonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Halony

związek halogenu, metanu i etanu, o cząsteczkach, w których wszystkie atomy wodoru są zastąpione atomami fluoru, bromu i chloru

Halon – nazwa handlowa związków bromo-, fluoro- i chloropochodnych węglowodorów (np. Halon 1211 – bromochlorodifluorometan – CF2ClBr, Halon 1301 – bromotrifluorometan – CBrF3), stosowanych dawniej jako środki gaśnicze.

Działanie gaśnicze halonów, polegające na przerwaniu reakcji spalania w wyniku dezaktywacji wolnych rodników w płomieniu, odznacza się bardzo wysoką skutecznością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haloperidol

silny lek psychotropowy

Haloperydol, haloperidol – organiczny związek chemiczny zawierający w swej cząsteczce reszty p-fluoro- i p-chlorofenylowe oraz szkielet piperydyny. Jest to pierwsza użyta klinicznie pochodna butyrofenonu. Stosowany jako lek przeciwpsychotyczny. Został otrzymany w 1958 roku przez Paula Janssena z belgijskiej firmy Janssen Pharmaceutica i wkrótce, po badaniach na zwierzętach, wprowadzony do badań klinicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halotan

środek należący do grupy freonów, służący do wziewnego znieczulenia ogólnego

Halotan (łac. Halothanum) – organiczny związek chemiczny; fluorowcowa pochodna etanu.

Związek ten ma silne działanie usypiające. Jest stosowany we wziewnym znieczuleniu ogólnym, samodzielnie lub w połączeniu z innymi anestetykami.

W temperaturze pokojowej jest to niepalna, bezbarwna ciecz o temperaturze wrzenia 50 °C.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halotron

element półprzewodnikowy, którego zasada działania opiera się na zjawisku Halla; czujnik Halla; hallotron

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halotronowy

przymiotnik od: halotron; hallotronowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Halotrychit

minerał, uwodniony siarczan żelaza i glinu

#### Źródła:

SJP.pl

# Halowaks

materiał izolacyjny żółtawej barwy, przypominający wosk; używany do przesycania papieru do kondensatorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Halówka

(słowo używane zwykle w liczbie mnogiej) but przeznaczony do ćwiczeń, gry na sali gimnastycznej, podobny do piłkarskich korków, ale mający płaską podeszwę

Halówka (biał. Галёўка, Halouka; ros. Галёвка, Galowka) – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie małoryckim, w sielsowiecie Ołtusz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halowy

1. mający miejsce w rozległym budynku sportowym;
2. uczestniczący w zawodach odbywających się w takim budynku;
3. przeznaczony do gry w takim budynku;
4. mający nawy jednakowej wysokości, np. kościół halowy

przymiotnik

(1.1) związany z halą, dotyczący hali

(1.2) sport. taki, który jest rozgrywany w hali sportowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haloze

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. region Słowenii

#### Źródła:

Wiktionary

# Hals

1. lina utrzymująca na właściwym miejscu dolny róg żagla; halslina
2. położenie płynącego statku żaglowego w stosunku do wiatru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. położenie żaglowca względem wiatru – prawy hals gdy wiatr wieje z prawej burty, lewy gdy z lewej;

(1.2) żegl. odcinek drogi od zwrotu do zwrotu

- Hals – termin żeglarski
- Frans Hals – malarz holenderski
- Hals – gmina w Holandii
- Hals – miasto w Danii i była gmina w Danii
- Hals – wieś w Norwegii, w okręgu Sogn og Fjordane, w gminie Vågsøy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halski

nazwisko

Osoby o nazwisku Halski

- Czesław Halski (1908–2001), poeta, pisarz, spiker radiowy, krytyk muzyczny, kompozytor, biograf
- Eugeniusz Halski (1902–1983), doktor praw, sędzia, oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej, brat Stefana
- Karol Halski (1902–1983), pedagog, polonista, historyk
- Olgierd Halski, fikcyjna postać z serialu sensacyjnego Ekstradycja
- Stefan Halski (1893–1983), oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej, brat Eugeniusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halslina

lina utrzymująca na właściwym miejscu dolny róg żagla; hals

#### Źródła:

SJP.pl

# Halsować

1. prowadzić statek żaglowy zmiennym kursem pod wiatr; lawirować
2. wypoczywać, pływając na żaglówce

czasownik niedokonany

(1.1) żegl. wykonywać zwroty statkiem żaglowym, płynąc pod wiatr

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. żeglowanie zmiennym kursem pod wiatr;

Halsowanie, od niem. halsen – robić zwrot przez rufę (sic!) – metoda poruszania się jednostką pływającą o napędzie żaglowym w ogólnie pojętym kierunku, z którego wieje wiatr. Ponieważ nie ma możliwości, aby żeglować wprost na wiatr, stosuje się manewr zwany halsowaniem. Polega on na płynięciu zakosami – raz lewym, a raz prawym halsem, wykonując wielokrotne zwroty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Halsówka

prowadzenie statku żaglowego zmiennym kursem pod wiatr; halsowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Halsowy

przymiotnik od: hals

#### Źródła:

SJP.pl

# Halszka

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobnienie od Elżbieta;

(1.2) imię|polski|ż.

Halszka – imię żeńskie, powstałe jako zdrobnienie pochodzącego z języka hebrajskiego imienia Elżbieta, pochodzące bardziej bezpośrednio od dawnej formy Halżbieta (przez: Halżka).

Halszka imieniny obchodzi według jednych źródeł 2 marca, według innych – razem z Elżbietą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halsztacki

przymiotnik od: Hallstatt

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z miejscowością Hallstatt

(1.2) archeol. związany z okresem halsztackim (lub kulturą halsztacką);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halsztuch

pierwowzór krawata, chustka na szyję, noszona przez mężczyzn w drugiej połowie XVIII i w XIX wieku; halsztuk

#### Źródła:

SJP.pl

# Halsztuk

pierwowzór krawata, chustka na szyję, noszona przez mężczyzn w drugiej połowie XVIII i w XIX wieku; halsztuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trójkątna chusta wiązana na szyi przez mężczyzn w XVIII i XIX wieku, noszona jako ozdoba, część munduru lub jako szalik;

Halsztuk (daw. halsztuch od niem. Halstuch) – wyparta przez krawat trójkątna (według innego źródła prostokątna lub kwadratowa) chusta noszona na szyi przez mężczyzn w XVIII i XIX wieku; biała lub kolorowa, często haftowana.

Halsztuk pojawił się we Francji w 1660 roku jako element wojskowego ubioru, w 1670 roku przeszedł do mody cywilnej. Służył do obwiązywania wysokiego kołnierzyka koszuli jako rodzaj długiego krawata układanego i wiązanego w różny sposób, zależnie od pory dnia i okoliczności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halter

ciężarek używany do skoków z miejsca w dal

#### Źródła:

SJP.pl

# Haltować

potocznie: zatrzymywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Halucygen

roślinny lub syntetyczny środek, który wywołuje halucynacje; halucynogen, halucynogent (rzadko)

#### Źródła:

SJP.pl

# Halucynacja

złudne wrażenie polegające na odczuwaniu realnych doznań zmysłowych dotyczących czegoś nieistniejącego w rzeczywistości; przywidzenie, omam

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. odbierane zmysłami wrażenie czegoś, co nie istnieje, z przekonaniem, że jest rzeczywiste;

Halucynacje (omamy) (łac.: (h)al(l)ucinatio = majaczenie lub (h)al(l)ucinari = bredzić, majaczyć, śnić) – spostrzeżenia zmysłowe pojawiające się bez wystąpienia zewnętrznego bodźca i niebędące zarazem zniekształceniem istniejących bodźców zewnętrznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halucynacyjny

przymiotnik od: halucynacja (np. przywidzenia halucynacyjne, seans halucynacyjny)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z halucynacjami, dotyczący halucynacji; będący halucynacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halucynatyk

osoba cierpiąca na halucynacje

#### Źródła:

SJP.pl

# Halucynek

potocznie: grzyb halucynogenny; magiczny grzybek

#### Źródła:

SJP.pl

# Halucynogen

roślinny lub syntetyczny środek, który wywołuje halucynacje; halucygen, halucynogent (rzadko)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. substancja wywołująca halucynacje

Psychodeliki, rzadziej halucynogeny serotoninergiczne, psychedeliki (gr. psyche ‘dusza’; delos ‘ujawnić’, ‘objawić’) – grupa substancji psychoaktywnych wywołujących zmiany percepcji, świadomości, sposobu myślenia oraz sposobu odczuwania emocji. Chociaż ich dokładny mechanizm nie jest zrozumiany, uważa się, że psychodeliki wytwarzają swoje charakterystyczne działanie przez wiązanie do serotoninowych receptorów (5-HT), a zwłaszcza podtypu 5-HT2a. Serotonina odgrywa wiele kluczowych ról w ludzkim ciele i jest kluczowym neuroprzekaźnikiem zaangażowanym w funkcjonowanie i regulację percepcji sensorycznej, zachowania, nastroju, poznania i pamięci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halucynogeniczny

przymiotnik

(1.1) farm. wywołujący halucynacje

#### Źródła:

Wiktionary

# Halucynogennie

przysłówek

(1.1) powodując halucynacje

#### Źródła:

Wiktionary

# Halucynogenny

taki, który wywołuje halucynacje (np. środek halucynogenny)

przymiotnik

(1.1) farm. wywołujący halucynacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Halucynogent

roślinny lub syntetyczny środek, który wywołuje halucynacje; halucynogen, halucygen

#### Źródła:

SJP.pl

# Halucynoza

uporczywe występowanie halucynacji, zwłaszcza słuchowych, trwające dłuższy czas, zwykle do kilku tygodni, wywołane najczęściej zatruciem

Halucynoza – pojęcie stosowane w psychiatrii na określenie stanu psychicznego lub zaburzenia, w którym występują omamy (halucynacje). Według różnych autorów, halucynoza może być stanem charakteryzującym się ciągłymi halucynacjami, zespołem urojeniowym wywołanym przez halucynacje, zespołem objawów charakteryzującym się uporczywymi halucynacjami. W odmiennym ujęciu (Ey, Claude, Schröder), halucynoza jest definiowana jako omamy, z których nieprawdziwości dotknięta nimi osoba zdaje sobie sprawę (halucynoidy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halukać

czasownik niedokonany

(1.1) lwów. krzyczeć na kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Haluks

kostna narośl na stopie; halluks, hallux

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. schorzenie polegające na tworzeniu się bolesnej narośli w miejscu, gdzie zaczyna się duży palec stopy, zwykle także z odchyleniem tego palca ku pozostałym;

- hallux – łacińska nazwa największego palca stopy (palucha)
- hallux (właściwie hallux valgus) lub haluks, haluksy – potoczna nazwa palucha koślawego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Halunek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. grzybek halucynogenny

#### Źródła:

Wiktionary

# Halurgia

dziedzina obejmująca zagadnienia związane z występowaniem, przeróbką i eksploatacją soli; solnictwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Halusia

zdrobnienie od: Halina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Halusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Halusi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Haluszki

kluski z surowych ziemniaków i mąki, danie regionalne wielu kuchni wschodnioeuropejskich

Hałuski, gałuszki, haluszki, halušky – ziemniaczane kluseczki, danie regionalne wielu kuchni wschodnioeuropejskich, w tym kuchni góralskiej.

Kluseczki przyrządza się z tartych ziemniaków, mąki oraz soli. Utarte na tarce ziemniaki łączy się z tzw. krochmalem (gęsta odstoina powstała po odlaniu „wody” z utartych ziemniaków). Dodaje trochę mąki – tyle aby zagęścić masę. Palcami wyrabia się małe porcje i wrzuca je do wrzątku. Kiedy wypłyną, odcedza się je i podaje np. z ciepłym mlekiem, serem lub polane dostępnym tłuszczem np. skwarkami z wytopionej spyrki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Halwisz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. ślaz

#### Źródła:

Wiktionary

# Halymba

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Halemba

#### Źródła:

Wiktionary

# Ham

wykrzyknienie naśladujące gwałtowne i łakome pochwycenie czegoś ustami; chap

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca szczek psa

Anglia:

- Ham – dzielnica Londynu
- Ham – miejscowość w hrabstwie Devon, w dystrykcie East Devon
- Ham – miejscowość w hrabstwie Devon, w Plymouth
- Ham – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire, w dystrykcie Cheltenham
- Ham – miejscowość w hrabstwie Gloucestershire, w dystrykcie Stroud
- Ham – miejscowość w hrabstwie Kent, w dystrykcie Dover
- Ham – miejscowość w hrabstwie Somerset, w dystrykcie Somerset West and Taunton, w civil parish Creech St Michael
- Ham – miejscowość w hrabstwie Somerset, w dystrykcie Mendip
- Ham – miejscowość w hrabstwie Somerset, w dystrykcie South Somerset
- Ham – miejscowość w hrabstwie Somerset, w dystrykcie Somerset West and Taunton, w civil parish West Buckland
- Ham – miejscowość w hrabstwie Wiltshire

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hama

miasto w Syrii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodniej Syrii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od hamak

#### Źródła:

Wiktionary

# Hamada

pustynia kamienista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. pustynia kamienista i / lub skalna;

Hamada (arab. حمادة), pustynia kamienista – jeden z trzech podstawowych typów pustyń wyróżnianych ze względu na charakter podłoża. Jest to pustynia skalista, której powierzchnię stanowią niemal płaskie i nagie skały, często pokryte patyną żelazistą. Podłoże geologiczne ma zwykle budowę płytową lub monoklinalną. Kształtowane są przez procesy deflacyjne i korazyjne. Bywają poprzecinane suchymi dolinami (wadi). Często współwystępują z pustyniami żwirowymi (reg, serir gibber), które powstają na podłożu o zróżnicowanej wielkości ziarna w wyniku wywiewania lub rzadziej wypłukiwania drobniejszych ziaren z wierzchniej warstwy. W takich miejscach powstaje tzw. bruk deflacyjny. Niektóre źródła uznają takie pustynie także za hamadę, inne jednak za typowy reg (pustynię żwirową).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamadan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Iranie;

Hamadan (Hamedan) – miasto w Iranie, położone 400 km na południowy zachód od Teheranu, stolica prowincji (ostanu) o tej samej nazwie. Liczba ludności 550 284 (2005).

Niegdyś w tym miejscu znajdowało się miasto Ekbatana – stolica państwa Medów, a później letnia rezydencja władców Persji z dynastii Achemenidów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamadański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hamadanem, dotyczący Hamadanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Hamadriada

w mitologii greckiej: nimfa, opiekunka drzewa

Hamadriady (gr. gr. Ἁμαδρυάδες Hamadryádes, l.poj. Ἁμαδρυάς Hamadryás, łac. Hamadryades, Hamadryad, z gr. ἅμα háma + δρῦς drŷs – 'współżyjące z drzewami') – w mitologii greckiej nimfy, opiekunki pojedynczych drzew, z którymi rodzą się i umierają.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamak

prostokątna siatka ze sznurka albo mocna tkanina, rozpinana pomiędzy dwoma słupami lub drzewami, przeznaczona do leżenia lub spania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podłużny materiał zawieszany między dwoma drzewami lub słupami, służący za łóżko;

Hamak – rodzaj wiszącego łóżka zrobionego z materiału lub sznurków, zawieszonego między dwiema podporami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczas. od hamakować

(1.2) pot. leżenie, wylegiwanie się, urządzanie spania w hamaku

(1.3) przen. telew. umieszczanie kiepskiego programu telewizyjnego pomiędzy dwoma programami o dużej oglądalności

#### Źródła:

Wiktionary

# Hamakowy

→ hamak

Patrz:hamak

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamamatsu

miasto w Japonii

Hamamatsu (jap. 浜松市 Hamamatsu-shi) – miasto w Japonii, w prefekturze Shizuoka, w środkowej części wyspy Honsiu (Honshū), nad Oceanem Spokojnym.

Największe pod względem liczby mieszkańców w tej prefekturze. W lipcu 2005 miasto wchłonęło 11 otaczających je miast i miasteczek i wyprzedziło pod względem liczby ludności Shizuokę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamamelis

roślina z rodziny oczarowatych; hammamelis, oczar

Oczar (Hamamelis L.) – rodzaj roślin z rodziny oczarowatych. W obrębie rodzaju wyróżniane są zwykle cztery gatunki, z których oczar japoński i omszony występują we wschodniej Azji (odpowiednio w Japonii i Chinach), a oczar wiosenny i wirginijski we wschodniej części Ameryki Północnej. W niektórych ujęciach wyróżniany jest także Hamamelis ovalis, także z Ameryki Północnej. Są to wolno rosnące krzewy i drzewa, występujące w naturze w wilgotnych lasach, często w dolinach cieków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haman

dawniej:
1. wielkie, ciężkie i niezgrabne stworzenie;
2. olbrzym, potwór

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. pejor. groźny olbrzym, potwór

(1.2) daw. wielkie, ciężkie stworzenie (zwykle o krowie lub koniu)

Haman, Aman – postać biblijna ze Starego Testamentu, najwyższy urzędnik króla Persji, Achaszwerosza (Asawerusa).

Król polecił poddanym oddawać pokłon Hamanowi. Jednak wbrew poleceniu króla Żyd Mardocheusz nie oddawał pokłonu Hamanowi, za co ten postanowił zabić Mordechaja (Mardocheusza), a także innych Żydów w Persji. Kiedy królowa Estera odkryła jego plany przed królem, Haman został powieszony na szubienicy, którą postawił dla Mardocheusza. Pojawia się w Księdze Estery 3-7.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamar

miasto w Norwegii

Hamar – norweskie miasto i gmina leżąca w regionie Innlandet. Hamar jest 258. norweską gminą pod względem powierzchni. Miasto leży nad największym jeziorem Norwegii - Mjøsa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamarski

→ Hamar (miasto w Norwegii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamartia

w starożytnym teatrze: błąd, błędne rozpoznanie własnej sytuacji przez bohatera tragedii, który fałszywie oceniając stan rzeczy, pogrąża się coraz bardziej i doprowadza do katastrofy; wina tragiczna

Hamartia (gr. ἁμαρτία – wina, grzech, przewinienie), wina tragiczna – w tragedii starożytnej błędne rozpoznanie i fałszywa ocena własnej sytuacji przez bohatera. Bohater, nieświadomy rzeczywistego znaczenia okoliczności, w jakich się znalazł, popełnia czyny prowadzące do dalszego przypieczętowania jego losu i ostatecznie do katastrofy. Kategorię hamartii określił Arystoteles w Poetyce na podstawie Króla Edypa Sofoklesa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamas

islamska organizacja terrorystyczna działająca w Strefie Gazy

Hamas (arab. ‏حَمَاس‎, [ħaˈmaːs], dosłownie z arab. „zapał, entuzjazm”, ale też akronim ‏حركة المقاومة الاسلامية‎, trb. Harakat al-Mukawamma al-Islamijja), Muzułmański Ruch Oporu – islamska sunnicka i fundamentalistyczna walcząca o niepodległość Palestyny organizacja polityczno-militarna określana jako terrorystyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamasowiec

członek Hamasu, islamskiej organizacji terrorystycznej działająca w Strefie Gazy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamasowski

→ Hamas

Patrz:Hamas

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamburczyk

mieszkaniec Hamburga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hamburga; mężczyzna wywodzący się z Hamburga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamburg

miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech;

(1.2) geogr. adm. kraj związkowy Niemiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamburger

1. kotlet z niepeklowanego, mielonego mięsa wołowego z dodatkiem przypraw;
2. bułka z takim kotletem podawana z różnymi dodatkami

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. kanapka z kotletem z mielonej wołowiny podawana na ciepło;

(1.2) kulin. spoż. kotlet do hamburgera (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pogard. Amerykanin

Hamburger – typowe danie typu fast food, kanapka (sandwich) z kotletem z mięsa wołowego (patty). Porcja mięsa mielonego uformowana jest w płaski, okrągły placek, następnie usmażona lub upieczona bez panierki na ruszcie (grillu). Gotowy kotlet bywa zwykle umieszczany między dwoma kawałkami lekko przypieczonej, poprzecznie przeciętej bułki (co pozwala go jeść trzymając w dłoni, bez pomocy sztućców), oraz ugarnirowany dodatkami takimi jak sałata, pomidor, ketchup, majonez, ogórek konserwowy. W języku polskim słowo „hamburger” oznaczać może także sam, niepanierowany kotlet z mięsa mielonego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamburgerek

zdrobnienie od: hamburger

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamburgerownia

potocznie: bar, w którym sprzedaje się fast food

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamburgerowy

→ hamburger

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hamburgerem, dotyczący hamburgerów

Patrz:hamburger

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamburgeryzacja

wypieranie tradycyjnych potraw krajowych przez fast foody

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamburka

1. mieszkanka Hamburga
2. wiosłowa łódka sportowa; kilówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hamburga; kobieta pochodząca z Hamburga

Hamburka – niewielki płaskodenny statek, dawniej drewniany, obecnie z różnych materiałów, w tym z laminatu, o charakterystycznym wydłużonym kształcie. Cechą szczególna tego typu łodzi są także szyny i prowadnice, na których zamontowane jest ruchome siodło wioślarza. Łodzie te wykorzystywane niegdyś w transporcie rzecznym i przybrzeżnym, w rybołówstwie i w sportach wodnych. Były powszechnie wykorzystywane m.in. w Warszawie w latach 20. i 30. XX wieku. Długość łodzi wynosi ok. 6m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamburski

→ Hamburg

przymiotnik

(1.1) związany z Hamburgiem

Patrz:Hamburg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamelin

miasto w Niemczech; Hameln

Hamelin – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Manche.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 122 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 50 osób/km² (wśród 1815 gmin Dolnej Normandii Hamelin plasuje się na 764. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1074.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hameln

miasto w Niemczech; Hamelin

Hameln – miasto w północnych Niemczech, w południowo-wschodniej części kraju związkowego Dolna Saksonia nad rzeką Wezerą na Pogórzu Wezerskim, siedziba powiatu Hameln-Pyrmont.

Miasto znane jest na świecie za sprawą braci Grimm i ich baśni Flecista z Hameln opisującej wydarzenie, które ponoć naprawdę miało miejsce w 1284 r., choć w rzeczywistości przebiegło inaczej, niż opisuje to legenda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamer

dawniej:
a) piec hutniczy
b) huta żelaza

Hamer – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamera

dawniej:
a) piec hutniczy
b) huta żelaza

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamerla

nazwisko

Hamerla – osada leśna w Katowicach, w dzielnicy Murcki, w południowej części Lasów Murckowskich. Położona jest kilometr od granicy Katowic z Lędzinami.

Osadę założyła rodzina Hamerla (stąd jej nazwa). W latach 40. XX w. mieszkańcy wyprowadzili się, pozostawiając teren w podarunku dla Nadleśnictwa Katowice. Obecnie osada składa się z dwóch domów mieszkalnych. Na terenie Hamerli znajduje się siedziba tyskiego koła łowieckiego Daniel oraz trutowisko należące do Śląskiego Związku Pszczelarzy. Trutowisko zostało utworzone w 1953 roku przez Powiatowy Związek Pszczelarzy w Tychach. Organizowane są tu spotkania pszczelarzy, a także popularyzowane jest tutaj pszczelarstwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamernia

dawny zakład hutniczy; kuźnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rzem. zakład hutniczy, huta żelazna, fabryka obróbki metalu

- Hamernia – warsztat kowalski z młotami napędzanymi mechanicznie
- Hamernia – dawny zakład i ulica w Krakowie
- Hamernia – sztuczny zbiornik wodny na terenie gminy Radziejowice

Miejscowości w Polsce i ich części

- Hamernia – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Józefów
- Hamernia – część wsi Prądnik Korzkiewski, w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Wielka Wieś
- Hamernia – część wsi Nawojowa, w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Nawojowa
- Hamernia – część miasta Maków Podhalański, w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański
- Hamernia – część miasta Przysucha, w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
- Hamernia – część wsi Chotowa, w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Czarna
- Hamernia – przysiółek wsi Nowa Grobla, w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Oleszyce
- Hamernia – część wsi Lgota-Nadwarcie, w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamernicki

→ hamernik

Patrz:hamernik

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamernik

gwarowo: robotnik hamerni; hutnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. robotnik przy młotach w fabryce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamerski

nazwisko

Hamerski – polskie nazwisko pochodzące od staropolskiego hamer 'kuźnia' lub od niemieckiego Hammer, także nazwy osobowej – nazwiska (przezwiska) Hammer.

Osoby o tym nazwisku:

- Edward Hamerski – polski lekarz weterynarii, prawnik, prokurator, wykładowca
- Jan Hamerski
  - Jan Hamerski – rzymskokatolicki ksiądz, męczennik
  - Jan Hamerski – polski polityk

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Hamf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. techn. konopie do uszczelniania

#### Źródła:

Wiktionary

# Hami

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Chinach, w Regionie Autonomicznym Sinciang-Ujgur, w Kotlinie Hami;

Hami, Kumul (chiń. upr. 哈密; pinyin Hāmì; ujg. قۇمۇل; Qumul) – miasto na prawach prefektury w północno-zachodnich Chinach, w regionie autonomicznym Sinciang, w kotlinie Hami, przy linii kolejowej z Lanzhou do Urumczi. Liczy ok. 570 tys. mieszkańców. Ważny ośrodek przemysłu wydobywczego; w przeszłości ważny punkt na jedwabnym szlaku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamid

arabskie imię męskie

Hamid – wieś w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni, w szahrestanie Mijandoab. W 2006 roku liczyła 803 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamilkar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Imię punickie, częste wśród arystokracji kartagińskiej, nosili je m.in.:

- Hamilkar I (ur. ok. 510 p.n.e., zm. ok. 480 p.n.e.) – król Kartaginy
- Hamilkar – wódz kartagiński, zginął w bitwie pod Himerą
- Hamilkar – wódz kartagiński w bitwie nad rzeką Krimissos
- Hamilkar II (ur. 330 p.n.e., zm. 309 p.n.e.) – król Kartaginy
- Hamilkar – wódz kartagiński w wojnie przeciwko Agatoklesowi w 310 r. p.n.e.
- Hamilkar (III w. p.n.e.) – dowódca floty kartagińskiej w bitwie koło przylądka Eknomos w 256 r. p.n.e.
- Hamilkar Barkas (ur. ok. 280 p.n.e., zm. 229 p.n.e.) – wódz kartagiński
- Hamilkar – wódz kartagiński z armii Hazdrubala, brata Hannibala

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamilton

1. stolica Bermudów;
2. miasto w Kanadzie;
3. miasto w Szkocji;
4. miasto w Nowej Zelandii;
5. miasto w Stanach Zjednoczonych;
6. rzeka w Kanadzie; Churchill

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Bermudów;

## Miejscowości

- Hamilton – miasto w Wielkiej Brytanii, w Szkocji
- Hamilton – miejscowość w Wielkiej Brytanii, w Anglii
- Hamilton – miasto w Australii w stanie Wiktoria
- Hamilton – miasto w Kanadzie w prowincji Ontario
- Hamilton – miasto w Nowej Zelandii
- Hamilton – miasto na Bermudach
- Hamilton – miasto w Saint Vincent i Grenadynach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamiltończyk

mieszkaniec Hamiltonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hamiltonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamiltonian

1. funkcja współrzędnych uogólnionych charakteryzująca układ mechaniczny; funkcja Hamiltona
2. w fizyce kwantowej: operator całkowitej energii cząstki lub układu cząstek; operator Hamiltona

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. funkcja opisująca układ fizyczny za pomocą pędów i położeń uogólnionych

(1.2) fiz. operator energii w mechanice kwantowej

Hamiltonian (funkcja Hamiltona) – funkcja współrzędnych uogólnionych i pędów uogólnionych, opisująca układ fizyczny w sformułowaniu Hamiltona teorii fizycznych

  H=H\left(q_{1},\dots ,q_{N},p_{1},\dots ,p_{N},t\right),

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamiltonka

mieszkanka Hamiltonu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hamiltonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamiltonowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z irlandzkim matematykiem Williamem Rowanen Hamiltonem

#### Źródła:

Wiktionary

# Hamiltoński

przymiotnik od: Hamilton

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hamiltonem, dotyczący Hamiltonu (stolicy Bermudów)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamkało

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamlet

przenośnie: człowiek pełen wątpliwości, któremu ciągłe rozpamiętywanie swoich przeżyć i stanów uniemożliwia racjonalne działanie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. tytułowy bohater dramatu Szekspira;

(1.2) rzad. imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

(2.2) geogr. toponim, nazwa gminy w USA, w hrabstwie Renville, w stanie Dakota Północna

Hamlet (ang. The Tragedy of Hamlet, Prince of Denmark; Tragedia Hamleta, księcia Danii) – tragedia Williama Szekspira napisana na przełomie XVI i XVII wieku, jeden z najbardziej znanych dramatów, arcydzieło teatru elżbietańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamletowski

charakterystyczny dla Hamleta (bohater tragedii Szekspira), np. dylemat hamletowski; hamletyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamletyczny

charakterystyczny dla Hamleta (bohater tragedii Szekspira), np. dylemat hamletyczny; hamletowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamletyzm

postawa życiowa odznaczająca się niezdecydowaniem, wahaniem, rozterkami, co prowadzi do trudności z podejmowaniem racjonalnych decyzji

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamletyzować

przeżywać rozterki wewnętrzne, nie mogąc powziąć decyzji

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. przesadnie długo wahać się, być w rozterce duchowej, rozmyślać, nie mogąc podjąć decyzji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamletyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hamletyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hammam

łaźnia muzułmańska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łaźnia w krajach arabskich i muzułmańskich;

Hammam (arab. حمّام hammām, حمام hamām, tur. hamam) – łaźnia lub sauna turecka.

Arabski gramatyk Ibn Sida wywodzi nazwę od słowa al-ḥamīm ("siła letniego gorąca").

W tureckim słowo ḥamām oznacza łazienkę lub toaletę (?).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hammamelis

roślina z rodziny oczarowatych; hamamelis, oczar

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamme

Belgia:

- Hamme – gmina w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Wschodnia, w okręgu Dendermonde
- Hamme – dzielnica gminy (deelgemeente) Merchtem w Regionie Flamandzkim, w prowincji Brabancja Flamandzka, w okręgu Halle-Vilvoorde
- Hamme-Mille – dzielnica gminy (section) Beauvechain w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles

#### Źródła:

Wikipedia

# Hammer

Niemcy:

- Hammer a. d. Uecker – gmina w powiecie Vorpommern-Greifswald, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie

Stany Zjednoczone:

- Hammer (ang. Hammer Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Yellow Medicine
- Hammer (ang. Hammer Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ramsey

#### Źródła:

Wikipedia

# Hammerstein

[czytaj: HAmersztajn] nazwisko

## Niemcy

- Hammerstein – dzielnica Idar-Oberstein
- Hammerstein – dzielnica Kandern
- Hammerstein – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Neuwied

## Polska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hammett

Opowieści Hammetta – amerykański kryminał z 1982 roku w reżyserii Wima Wendersa, którego fabuła została oparta na podstawie powieści Joego Goresa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Hammond

1. John Hammond (1889-1964), zootechnik brytyjski;
2. organy Hammonda - instrument muzyczny wykonany przez Laurena Hammonda, zegarmistrza amerykańskiego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. muz. zob. organy Hammonda.

- Albert Hammond – brytyjski piosenkarz, kompozytor i producent muzyczny
- Laurens Hammond – amerykański inżynier, wynalazca organów Hammonda
- N.G.L. Hammond – brytyjski historyk
- Richard Hammond – brytyjski dziennikarz i prezenter telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hammondzista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. muz. instrumentalista grający na organach Hammonda

#### Źródła:

Wiktionary

# Hammondzistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. muz. instrumentalistka grająca na organach Hammonda

#### Źródła:

Wiktionary

# Hammurabi

1. Hammurabi (?-1750 p.n.e.), władca Babilonii od roku 1792;
2. Kodeks Hammurabiego - jeden z najstarszych kodeksów, powstały w latach 1792-1750 p.n.e.;
3. Stela Hammurabiego - słup diorytowy znaleziony w roku 1901 w Suzie

Hammurabi, Hammurapi (Ḫammu-rāpi) – szósty, najsłynniejszy król z I dynastii z Babilonu, syn i następca Sin-muballita, panował przez 43 lata (1792–1750 p.n.e. – chronologia średnia), twórca potęgi państwa starobabilońskiego, autor Kodeksu Praw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamować

1. zmniejszać szybkość;
2. powstrzymywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zahamować)

(1.1) zwalniać lub zatrzymywać pojazd za pomocą hamulca

(1.2) zwalniać lub zatrzymywać się

(1.3) wstrzymywać działanie, rozwój

czasownik przechodni niedokonany (dk. pohamować)

(2.1) powstrzymywać od czegoś

czasownik zwrotny niedokonany hamować się (dk. pohamować się)

(3.1) powstrzymywać się od czegoś; nie pozwalać sobie na coś

(3.2) być powstrzymywanym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hamować.

- Hamowanie rekuperacyjne (także hamowanie odzyskowe)
- Hamowanie aerodynamiczne
- Hamowanie proaktywne
- Hamowanie retroaktywne
- Hamowanie (fizjologia)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamownia

pomieszczenie z urządzeniami do pomiarów mocy i prób rozruchu różnych typów silników

Hamownia – stacjonarne lub mobilne stanowisko pomiarowe umożliwiające pozyskanie niezbędnych danych do wyznaczenia charakterystyki osiągów silnika, takich jak:

- moment obrotowy,
- prędkość obrotowa,
- zużycie paliwa (dla silników cieplnych),
- napięcie i natężenie prądu (dla silników elektrycznych),
- ciąg – dla silników rakietowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamowniczy

hamujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Hampel

potocznie: hamulec pojazdu; hebel

#### Źródła:

SJP.pl

# Hampelman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pajac

#### Źródła:

Wiktionary

# Hampelmann

[czytaj: HAMpelman] komiczna postać teatralna frankfurckiej sceny ludowej z XIX wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Hampshire

[czytaj: hampszer]
1. brytyjska rasa owiec krótkowełnistych;
2. brytyjska rasa świń

Hampshire – hrabstwo administracyjne (niemetropolitalne), ceremonialne i historyczne w południowej Anglii, w regionie South East England, położone nad kanałem La Manche i cieśniną Solent.

Powierzchnia hrabstwa administracyjnego wynosi 3679 km², a liczba ludności 1 317 800 (2011). Hrabstwo ceremonialne, obejmujące dodatkowo dwie jednostki administracyjne unitary authority – Southampton i Portsmouth, liczy 3769 km² powierzchni i 1 759 800 mieszkańców (2011).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hampton

1. miasto w Stanach Zjednoczonych;
2. część londyńskiej dzielnicy Richmond;
3. część estuarium rzeki James (USA)

Miejscowości w Stanach Zjednoczonych:

- Hampton – miasto w stanie Connecticut, w hrabstwie Windham
- Hampton – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Calhoun
- Hampton – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Bradford
- Hampton – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Henry
- Hampton – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Rock Island
- Hampton – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Franklin
- Hampton – miejscowość spisowa w stanie Maryland, w hrabstwie Baltimore
- Hampton – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Dakota
- Hampton – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Hamilton
- Hampton – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Washington
- Hampton – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Rockingham
- Hampton – miejscowość spisowa w stanie New Hampshire, w hrabstwie Rockingham
- Hampton – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Hunterdon
- Hampton – miejscowość spisowa w stanie Pensylwania, w hrabstwie Adams
- Hampton – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Hampton
- Hampton – miasto na prawach hrabstwa w stanie Wirginia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamptoński

przymiotnik od: Hampton (miasto w Stanach Zjednoczonych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamrzyski

→ Hamrzysko

Patrz:Hamrzysko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamrzysko

→ Hamrzysko

Hamrzysko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń, 20 km na południowy wschód od Wielenia.

Patrz:Hamrzysko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. chamsa. (symbol)

Chamsa (arab. خمسة, ḫamsa, dosłownie ‘piątka’; hebr. חמסה), także ręka Fatimy lub ręka Miriam – symbol używany w krajach arabskich i w Izraelu, w amuletach mających chronić przed „złym okiem”.

Nazwa „ręka Fatimy” nawiązuje do córki Mahometa. Odmiana izraelska znana jest też pod nazwą „ręki Miriam” – co z kolei odnosi się do siostry Mojżesza i Aarona.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamsin

lokalna nazwa suchego, porywistego wiatru wiejącego na Saharze i często wywołującego burze piaskowe; chamsin, samum, samiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamtramck

miasto w USA

Hamtramck – miasto (city) w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan, w hrabstwie Wayne, położone w aglomeracji Detroit, na północ od jego centrum. Wraz z sąsiednim Highland Park tworzy enklawę otoczoną całkowicie przez miasto Detroit. Liczba mieszkańców w 2010 roku wynosiła 22 423.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamujący

1. zmniejszać szybkość;
2. powstrzymywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Hamulce

urządzenie służące do zmniejszania prędkości lub zatrzymywania

Hamulec – urządzenie mechaniczne służące do:

1. zmniejszania prędkości, lub zatrzymywania ruchomych, najczęściej obrotowych, elementów mechanizmów, lub maszyn – hamulec zatrzymujący
2. trzymania elementów mechanizmów, lub maszyn nieruchomo, lub pozwalania im się obracać w pewnych sytuacjach – hamulec luzujący
3. skalowania obciążania maszyny w celu symulowania zewnętrznego obciążenia – hamulec pomiarowy lub hamownia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hamulcowy

przymiotnik od: hamulec

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. odnoszący się do hamulca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kolej. kolejarz obsługujący hamulec w pociągu

(2.2) sport. zawodnik, który ma za zadanie hamować

(2.3) osoba spowalniająca lub zatrzymująca określone działania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamulczy

środowiskowo: hamulcowy

przymiotnik

(1.1) przest. odrzecz. hamulec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hamulec

urządzenie służące do zmniejszania prędkości lub zatrzymywania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do zmniejszania prędkości pojazdu lub maszyny;

(1.2) przen. czynnik, który powstrzymuje daną osobę przed działaniem

Hamulec – urządzenie mechaniczne służące do:

1. zmniejszania prędkości, lub zatrzymywania ruchomych, najczęściej obrotowych, elementów mechanizmów, lub maszyn – hamulec zatrzymujący
2. trzymania elementów mechanizmów, lub maszyn nieruchomo, lub pozwalania im się obracać w pewnych sytuacjach – hamulec luzujący
3. skalowania obciążania maszyny w celu symulowania zewnętrznego obciążenia – hamulec pomiarowy lub hamownia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hamza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. podziemny ciek wodny w Brazylii odwadniający Basen Amazonki;

(1.2) pot. geogr. miasto w południowym Iraku, w prowincji Al-Kadisijja;

Hamza (ء) – znak pisma arabskiego, reprezentujący zwarcie krtaniowe (IPA [ʔ]). Hamza nie jest uznawana za literę i istnieje ze względu na niejasności w zapisie pewnych wyrazów, powstałe w czasach wczesnego islamu. W alfabecie aramejskim i hebrajskim zwarcie krtaniowe jest oznaczane literą alef, odpowiednikiem arabskiego ʼalifa, który jednak oznacza głównie samogłoskę [a:]. Pierwotnie, hamza była znakiem diakrytycznym odróżniającym dwie wartości fonetyczne alifa (podobnie jak kreska nad polskim ć).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Han

dawniej: dubn (pierwiastek chemiczny); hahn

przysłówek miejsca

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tam

Belgia:

- Han-Nålene – walońska nazwa gminy Ham-sur-Heure-Nalinnes
- Han-so-Eure – walońska nazwa miejscowości Ham-sur-Heure
- Han-so-Lesse – walońska nazwa miejscowości Han-sur-Lesse
- Han-so-Sambe – walońska nazwa miejscowości Ham-sur-Sambre
- Han-sur-Lesse – dzielnica Rochefort
- Han-sur-Lesse – jaskinia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hana

obce imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. region etniczny w środkowych Morawach w Czechach

(1.2) geogr. rzeka w środkowych Morawach w Czechach

Hana (jap. はな, ハナ) – żeńskie imię japońskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanacki

dialekt hanacki - jeden z czterech tradycyjnie wyróżnianych dialektów języka czeskiego; dialekt środkowomorawski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do morawskiego regionu etnicznego Hany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanafici

zwolennik szkoły prawa muzułmańskiego, stworzonej w VIII wieku przez Abu Hanifę

Hanafici (arab. ‏حنفي‎) – zwolennicy jednej z czterech głównych sunnickich szkół prawa muzułmańskiego, wywodzącej się od teologa Abu Hanify (zm. 767).

Abu Hanifa zajmował się dogmatyką w młodości. Później pozostawił ją dla hadisów i wykładni prawa islamskiego (fikh) i na tych polach osiągnął wielki autorytet wśród mu współczesnych i potomnych. Wykładnia prawa islamu Abu Hanify miała za podstawę m.in.:

- Koran;
- Sunnę;
- Zgodę uczonych (idżma);
- Analogię (kijas);
- Preferencję (istihsan).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hanaficki

→ hanafita

Patrz:hanafita

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanafita

zwolennik szkoły prawa muzułmańskiego, stworzonej w VIII wieku przez Abu Hanifę

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanafitka

→ hanafita

Patrz:hanafita

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanak

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanalei

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. osada w hrabstwie Kauai na Hawajach

Hanalei – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w hrabstwie Kauaʻi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanami

japoński zwyczaj odwiedzania dorocznie miejsc, gdzie kwitną drzewa wiśni

Hanami (jap. 花見; dosł. „oglądanie kwiatów”) – tradycyjny japoński zwyczaj podziwiania urody kwiatów, w szczególności kwiatów ozdobnych wiśni piłkowanych (Cerasus serrulata) (jap. 桜 lub 櫻, sakura). Hanami praktykowane jest od kilkuset lat i cieszy się w Japonii ogromną popularnością. Kwitnienie wiśni trwa od jednego do dwóch tygodni, zazwyczaj w marcu lub kwietniu, jest relacjonowane przez media i wyczekiwane przez większość Japończyków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hańba

wstyd wywołany niegodziwym czynem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. coś, co przynosi wstyd, stanowi ujmę dla honoru

- Hańba – film Ingmara Bergmana z 1968 roku
- Hańba – ekranizacja powieści J.M. Coetzee z 2008 roku
- Hańba – powieść Johna Maxwella Coetzee
- Hańba! – polski zespół muzyczny grający muzykę punkową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanbalici

zwolennik jednej z najbardziej ortodoksyjnych szkół prawa muzułmańskiego

Hanbalici (arab. ‏حنبلى‎) – zwolennicy jednej z czterech głównych sunnickich szkół prawa muzułmańskiego, wywodzącej się od teologa Ahmada ibn Hanbala (zm. 855).

Jest to najbardziej rygorystyczna ze szkół. Zwolenników szkoły hanbalickiej cechuje konserwatywność i bezkompromisowa interpretacja Koranu oraz Sunny. Kijas (analogia) i idżma (zgoda uczonych) zostały odrzucone przez Ibn Hanbala, który starał się przywrócić pierwotną czystość religii i prawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hanbalicki

związany z hanbalitami (np. nurt hanbalicki, teolog hanbalicki)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanbalita

zwolennik jednej z najbardziej ortodoksyjnych szkół prawa muzułmańskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanbalitka

→ hanbalita

Patrz:hanbalita

#### Źródła:

SJP.pl

# Hańbiący

→ hańbić

Patrz:hańbić

#### Źródła:

SJP.pl

# Hańbić

postępować niegodnie, przynosić potępienie i pogardę, czynić ujmę na honorze

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) okrywać hańbą, przynosić hańbę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hańbienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okrywanie kogoś lub czegoś hańbą

(1.2) przest. dokonywanie na kimś gwałtu

#### Źródła:

Wiktionary

# Hancock

Ludzie:

- Greg Hancock – żużlowiec
- Herbie Hancock – muzyk jazzowy
- John Hancock (1735–1793) – Prezydent Kongresu Kontynentalnego
- Winfield Scott Hancock (1824–1886) – generał Unii z okresu wojny secesyjnej
- Vincent Hancock – strzelec
- Darrin Hancock

#### Źródła:

Wikipedia

# Hańcza

jezioro położone na Pojezierzu Wschodniosuwalskim

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. jezioro na Suwalszczyźnie

(1.2) geogr. zob. Biała lub Czarna Hańcza.

## Geografia

Wody stojące

- Hańcza – jezioro w Polsce, w województwie podlaskim
- Hańcza (lit. Ančia) – jezioro na Litwie, w okręgu olickim; wypływa z niego rzeka Biała Hańcza
- Biała Hańcza – zbiornik zaporowy na rzece Biała Hańcza w południowej części Litwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanczakowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hańczowa

#### Źródła:

Wikipedia

# Hanczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Hanki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Hand.

skrót od: handel (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Handball

[czytaj: hendbol] piłka ręczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Handbar

ochraniacze rąk i manetek montowane na kierownicy motocykli terenowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Handel

dział gospodarki, na który składa się wymiana dóbr za pieniądze bądź inne dobra pomiędzy zainteresowanymi stronami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) proces gospodarczy polegający na sprzedaży i kupnie; wymiana dóbr materialnych;

Handel – proces gospodarczy polegający na sprzedaży, czyli na wymianie dóbr i usług na pieniądze, bądź na inne towary lub usługi (handel wymienny). Proces ten jest realizowany przez zawodowych pośredników w celu osiągnięcia zysku.

Do podstawowych funkcji handlu zalicza się:

- uzgadnianie struktury rodzajowej towarów,
- kierowanie ruchem towarów w czasie – związane jest to z występowaniem rozbieżności między produkcją a konsumpcją,
- kierowanie ruchem towarów w przestrzeni – miejsca produkcji określonych dóbr nie pokrywają się z miejscami popytu, spożycia lub zużycia,
- kształtowanie struktury asortymentowej towarów – poszczególne dobra w czasie przechodzenia ze sfery produkcji do sfery konsumpcji są grupowane według rodzaju zaspokajanych potrzeb,
- potrzeba lub chęć pozyskania czegoś.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Handelek

zdrobnienie od: handel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: handel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Handerlok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szmaciarz, oberwaniec

#### Źródła:

Wiktionary

# Handełes

dawniej: uliczny żydowski handlarz starzyzną; łaciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Handicap

[czytaj: handikap lub hendikap] fory lub korzystna sytuacja ułatwiająca wykonanie zamierzeń (czasem też niekorzystna sytuacja utrudniająca wykonanie zamierzeń); handikap

- handicap – termin w grze „go”
- handicap – termin w grze w golfa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Handicapizm

[czytaj: hendikapizm] dyskryminacja osób niepełnosprawnych; disablizm, ableizm, ablizm, handikapizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

Ableizm (z ang. -able w disable – niepełnosprawny oraz -ism w racism, sexism), in. handicapizm/handikapizm, (z ang. handicap – niepełnosprawność, przeszkoda) – dyskryminacja, niechęć, wrogość względem osób niepełnosprawnych. Ableizm definiuje osoby niepełnosprawne przez ich niepełnosprawność, charakteryzując je jako gorsze i podrzędne wobec osób pełnosprawnych.Uprzedzenie może przejawiać się zarówno bezpośrednią agresją (uprzedzenie awersyjne), jak i np. lekceważeniem potrzeb osób niepełnosprawnych w architekturze (uprzedzenie dominatywne). Historycznymi przykładami uprzedzenia awersyjnego są akcje Niemiec hitlerowskich mordujących niepełnosprawne osoby (Akcja T4), czy starożytnych społeczeństw takich jak Sparta, które zrzucały niepełnosprawnych ze skał do morza bądź spychały ich poza obrzeża miast. Ableizm awersyjny w dzisiejszej dobie (choć w mniejszym natężeniu) istnieje w Chinach i Indiach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Handicapować

[czytaj: handikapować] handikapować;
1. w sporcie: stosować hadicap (fory);
2. rzadko: stawiać kogoś w niekorzystnej sytuacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Handicapowy

[czytaj: handikapowy] związany z handicapem (handikapem) - korzystną sytuacją ułatwiającą wykonanie zamierzeń; handikapowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Handikap

przewaga przyznawana na początku wyścigu; fory; handicap

- handicap – termin w grze „go”
- handicap – termin w grze w golfa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Handikapizm

dyskryminacja osób niepełnosprawnych; disablizm, ableizm, ablizm, handicapizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. dyskryminacja, niechęć, niechęć, pogarda lub wrogość skierowane wobec osób uważanych za niepełnosprawne;

Ableizm (z ang. -able w disable – niepełnosprawny oraz -ism w racism, sexism), in. handicapizm/handikapizm, (z ang. handicap – niepełnosprawność, przeszkoda) – dyskryminacja, niechęć, wrogość względem osób niepełnosprawnych. Ableizm definiuje osoby niepełnosprawne przez ich niepełnosprawność, charakteryzując je jako gorsze i podrzędne wobec osób pełnosprawnych.Uprzedzenie może przejawiać się zarówno bezpośrednią agresją (uprzedzenie awersyjne), jak i np. lekceważeniem potrzeb osób niepełnosprawnych w architekturze (uprzedzenie dominatywne). Historycznymi przykładami uprzedzenia awersyjnego są akcje Niemiec hitlerowskich mordujących niepełnosprawne osoby (Akcja T4), czy starożytnych społeczeństw takich jak Sparta, które zrzucały niepełnosprawnych ze skał do morza bądź spychały ich poza obrzeża miast. Ableizm awersyjny w dzisiejszej dobie (choć w mniejszym natężeniu) istnieje w Chinach i Indiach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Handikapować

handicapować;
1. w sporcie: stosować hadicap (fory);
2. rzadko: stawiać kogoś w niekorzystnej sytuacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Handikapowy

związany z handikapem (handicapem) - korzystną sytuacją ułatwiającą wykonanie zamierzeń; handicapowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Handkomunia

komunia przyjmowana na rękę

#### Źródła:

SJP.pl

# Handl.

skrót od: handlowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Handlara

pogardliwie o kobiecie zajmującej się drobnym handlem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: handlarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Handlarka

kobieta zajmująca się handlem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się drobnym handlem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Handlarski

przymiotnik od: handlarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Handlarz

osoba zajmująca się kupnem, sprzedażą lub wymianą towarów i uslug

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się drobnym handlem

Handlarz, handlarka – osoba zajmująca się drobnym handlem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Handlarzyna

lekceważąco: marny, lichy handlarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Handlować

zajmować się kupnem, sprzedażą lub wymianą towarów i usług

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zajmować się kupnem, sprzedażą lub wymianą towarów i usług

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Handlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kupowanie i sprzedawanie w celu osiągnięcia zysku

#### Źródła:

Wiktionary

# Handlowiec

specjalista w dziedzinie handlu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hand. człowiek zajmujący się handlem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) żegl. statek do prowadzenia działalności gospodarczej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Handlówka

potocznie: szkoła handlowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. eduk. zasadnicza szkoła zawodowa o profilu handlowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Handlowy

przymiotnik od: handel

przymiotnik

(1.1) związany z handlem, odnoszący się do handlu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Handout

[czytaj: hendałt] pomocniczy materiał rozdawany uczestnikom wykładu, zawierający pewne elementy wygłaszanego referatu

Handout (wręcznik, rozdawka) – materiały pomocnicze w formie ulotki, rozdawane słuchaczom w czasie wystąpień publicznych, takich jak wykłady, prezentacje, odczyty czy referaty w celu ułatwienia zrozumienia i zapamiętania treści wystąpienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Handpan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rodzaj instrumentu perkusyjnego w kształcie dwóch złożonych metalowych mis

#### Źródła:

Wiktionary

# Handryczyć

handryczyć się - kłócić się w sposób szczególnie irytujący dla otoczenia; chandryczyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Handshake

Handshake – wymiana informacji między dwoma urządzeniami (na przykład modemami), która ma na celu ustalenie wspólnych parametrów transmisji danych, takich jak np. szybkość transmisji. Analogiczny proces wykorzystywany jest też w niektórych programowych protokołach komunikacyjnych (np. TCP) do rozpoczęcia sesji i ustalenia jej parametrów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Handszpak

drążek, za pomocą którego można ręcznie obracać kabestan

Handszpak – drewniany lub metalowy drążek długości 1–2 metrów służący do wprawiania w ruch urządzeń znajdujących się na statku żaglowym. Handszpaki obsługiwane są za pomocą rąk i działają na zasadzie dźwigni.

Dawniej handszpaki służyły głównie do obsługi wielkich kabestanów, przy których pracowało kilku do kilkudziesięciu marynarzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Handszuły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rękawice robocze

#### Źródła:

Wiktionary

# Handżar

krótka broń sieczna pochodzenia wschodniego; puginał, kindżał, chandżar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. krzywy nóż turecki

Handżar (osm. handżer, z arab. handżar) – sztylet pochodzenia perskiego o zakrzywionej obosiecznej głowni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Handzlik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Handzlowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Handzlówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Handzlowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Handzlówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Handzlówka

wieś w Polsce

Handzlówka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie łańcuckim, w gminie Łańcut.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Handzlówka. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Handzlowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Handzlówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Haneczka

zdrobnienie od: Hanna (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanej

przysłówek miejsca

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tam

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. techn. konopie do uszczelniania

#### Źródła:

Wiktionary

# Hang

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. instrument z klasy idiofonów w kształcie dwóch złożonych metalowych mis;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanga

barwny drzeworyt japoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Hangar

1. pomieszczenie dla małych jednostek latających i pływających;
2. budynek portowy służący do przechowywania ładunków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pomieszczenie, garaż służący do przechowywania samolotów, szybowców (rzadziej także do trzymania statków wodnych lub ładunków portowych);

Hangar (z fr.) – duży budynek o wnętrzu jednoprzestrzennym (hala), służący do zabezpieczania samolotów, szybowców, balonów, śmigłowców, łodzi przed działaniem czynników atmosferycznych. Często przystosowany do bieżących przeglądów i napraw. Hangar lotniczy zwykle wybudowany jest na rzucie prostokąta, a jedna z jego ścian składa się z otwieralnych elementów, co umożliwia wprowadzanie samolotów. W portach hangarami nazywane są budynki do przechowywania niedużych statków i łodzi, a także pomieszczenia do krótkotrwałego przechowywania towarów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hangarować

potocznie: przechowywać w hangarze

#### Źródła:

SJP.pl

# Hangarowy

→ hangar

Patrz:hangar

#### Źródła:

SJP.pl

# Hangczou

miasto w Chinach; Hangzhou

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hanger

w rybołówstwie: rodzaj mechanicznego sygnalizatora brań

#### Źródła:

SJP.pl

# Hangeul

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. zob. hangul.

Hangul (również hangŭl, hangeul, hangyl, kor. 한글 ha(ː)n.ɡɯɭ), w KRLD znany jako Dzosongyl (조선글 Chosŏn’gŭl, tsʰo.sʰɔn.ɡɯɭ) – alfabet koreański stworzony w XV wieku przez Sejonga Wielkiego; składa się z 24 znaków: 14 spółgłosek i 10 samogłosek. Jest jednym z niewielu alfabetów, które zostały stworzone sztucznie, a nie wyewoluowały z hieroglifów czy ideogramów, jak to się działo w przypadku większości współczesnych pism. Każda sylaba zapisywana jest jako blok, na polu kwadratu, składający się ze znaków alfabetu (tzw. jamo). Słowa w tym alfabecie zapisywać można poziomo lub pionowo.

- Nazwa hangeul (한글 [hanɡɯl]) została wymyślona przez Ju Si-gyeong w 1912 roku i oznacza w dawnym koreańskim „wielkie pismo”, a w dzisiejszym „koreańskie pismo”. Nazwa ta nie ma odpowiednika w chińskich znakach hancha. Słowo to jest transkrybowane w następujące sposoby:
  - Hangeul lub Han-geul w transkrypcji poprawionej używanej przede wszystkim w Republice Korei
  - Han’gŭl lub hangŭl w transkrypcji McCune’a-Reischauera (czasami zapisuje się bez znaków diakrytycznych: hangul), używanej przede wszystkim w Korei Północnej
  - Hankul w romanizacji Yale
  - Hangyl w transkrypcji polskiej

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Hangul

alfabet koreański, składający się z 24 znaków; hangyl

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. alfabet koreański;

Hangul (również hangŭl, hangeul, hangyl, kor. 한글 ha(ː)n.ɡɯɭ), w KRLD znany jako Dzosongyl (조선글 Chosŏn’gŭl, tsʰo.sʰɔn.ɡɯɭ) – alfabet koreański stworzony w XV wieku przez Sejonga Wielkiego; składa się z 24 znaków: 14 spółgłosek i 10 samogłosek. Jest jednym z niewielu alfabetów, które zostały stworzone sztucznie, a nie wyewoluowały z hieroglifów czy ideogramów, jak to się działo w przypadku większości współczesnych pism. Każda sylaba zapisywana jest jako blok, na polu kwadratu, składający się ze znaków alfabetu (tzw. jamo). Słowa w tym alfabecie zapisywać można poziomo lub pionowo.

- Nazwa hangeul (한글 [hanɡɯl]) została wymyślona przez Ju Si-gyeong w 1912 roku i oznacza w dawnym koreańskim „wielkie pismo”, a w dzisiejszym „koreańskie pismo”. Nazwa ta nie ma odpowiednika w chińskich znakach hancha. Słowo to jest transkrybowane w następujące sposoby:
  - Hangeul lub Han-geul w transkrypcji poprawionej używanej przede wszystkim w Republice Korei
  - Han’gŭl lub hangŭl w transkrypcji McCune’a-Reischauera (czasami zapisuje się bez znaków diakrytycznych: hangul), używanej przede wszystkim w Korei Północnej
  - Hankul w romanizacji Yale
  - Hangyl w transkrypcji polskiej

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanguł

podgatunek jelenia szlachetnego; jeleń kaszmirski

Jeleń kaszmirski, hanguł (Cervus hanglu) – gatunek ssaka z podrodziny jeleni (Cervinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hangyl

alfabet koreański; hangul

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) jęz. zob. hangul.

Hangul (również hangŭl, hangeul, hangyl, kor. 한글 ha(ː)n.ɡɯɭ), w KRLD znany jako Dzosongyl (조선글 Chosŏn’gŭl, tsʰo.sʰɔn.ɡɯɭ) – alfabet koreański stworzony w XV wieku przez Sejonga Wielkiego; składa się z 24 znaków: 14 spółgłosek i 10 samogłosek. Jest jednym z niewielu alfabetów, które zostały stworzone sztucznie, a nie wyewoluowały z hieroglifów czy ideogramów, jak to się działo w przypadku większości współczesnych pism. Każda sylaba zapisywana jest jako blok, na polu kwadratu, składający się ze znaków alfabetu (tzw. jamo). Słowa w tym alfabecie zapisywać można poziomo lub pionowo.

- Nazwa hangeul (한글 [hanɡɯl]) została wymyślona przez Ju Si-gyeong w 1912 roku i oznacza w dawnym koreańskim „wielkie pismo”, a w dzisiejszym „koreańskie pismo”. Nazwa ta nie ma odpowiednika w chińskich znakach hancha. Słowo to jest transkrybowane w następujące sposoby:
  - Hangeul lub Han-geul w transkrypcji poprawionej używanej przede wszystkim w Republice Korei
  - Han’gŭl lub hangŭl w transkrypcji McCune’a-Reischauera (czasami zapisuje się bez znaków diakrytycznych: hangul), używanej przede wszystkim w Korei Północnej
  - Hankul w romanizacji Yale
  - Hangyl w transkrypcji polskiej

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Hangzhou

[czytaj: hankdżoł] miasto w Chinach, wielki ośrodek przemysłowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hania

zdrobnienie od: Hanna (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Hanna

- Hania lub Hanía - możliwe transliteracje nazwy kreteńskiego miasta Chania
- Hania - spieszczenie imienia Hanna i Anna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Hanna

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Hanna

#### Źródła:

Wiktionary

# Haniebnie

przysłówek

(1.1) zasługując na hańbę

#### Źródła:

Wiktionary

# Haniebniej

stopień wyższy od przysłówka: haniebnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Haniebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: haniebny

#### Źródła:

SJP.pl

# Haniebność

→ haniebny

Patrz:haniebny

#### Źródła:

SJP.pl

# Haniebny

okrywający hańbą; sromotny; nikczemny; kompromitujący

przymiotnik

(1.1) taki, który okrywa hańbą

(1.2) bardzo zły lub kompromitujący

(1.3) taki, który popełnił czyn przynoszący hańbę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący miejscowości Hanna

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanif

przedislamski pustelnik arabski, wyznający jakąś formę monoteizmu

Hanif – monoteiści z czasów przedmuzułmańskich, którzy nie identyfikowali się z wyznawcami judaizmu ani chrześcijaństwa, ale czcili Boga Abrahama. Najprawdopodobniej nie stanowili zorganizowanej grupy religijnej, a składali się z jednostek, które odrzucając politeizm, nie wiązali się z żadną z istniejących wówczas religii monoteistycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Hani lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanisz

nazwisko

Hanisz (arab. جزر حنيش) – archipelag na Morzu Czerwonym. Przynależność państwowa jego wysp była przez wiele lat XX wieku przedmiotem sporu między Jemenem i Erytreą. Po zbadaniu sprawy przez międzynarodowy trybunał pod przewodnictwem Abd al-Karima al-Irianiego Jemen otrzymał większe wyspy, a Erytrea niewielkie wyspy na południowym zachodzie archipelagu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haniszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanja

rzeczownik

(1.1) jęz. koreańskie pismo ideograficzne, wywodzące się z pisma chińskiego;

Hancha, hanja (한자, 漢字; dosł. „znaki Han”) lub Hanmun (한문; 漢文), czasami tłumaczone jako „znaki sinokoreańskie” – koreańska nazwa dla znaków chińskich. Dokładnie rzecz biorąc, nazwa ta tyczy się tylko tych znaków, które zostały zapożyczone do języka koreańskiego, a ich wymowa dopasowana do wymowy koreańskiej. W przeciwieństwie do japońskich kanji, znaki hancha nie były modyfikowane i zachowały wygląd podobny do tradycyjnych znaków chińskich.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanka

zdrobnienie od: Hanna (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Hanna

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. zob. Hanko.

- Hanka – zdrobnienie imienia
- Hanka – dopływ Bugu
- Hanka – polski film fabularny
- „Hanka” – dom studencki w Poznaniu
- Václav Hanka – czeski pisarz i językoznawca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hankiewicz

nazwisko

Hankiewicz:

- Hilary Hankiewicz
- Stefan Kazimierz Hankiewicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hanks

[czytaj: henks] nazwisko

- Tom Hanks (ur. 9 lipca 1956) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy
- Jim Hanks (ur. 15 czerwca 1961) – amerykański aktor
- Colin Hanks (ur. 24 listopada 1977) − amerykański aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hankus

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Hanna (Anna) – imię żeńskie

- Hanna – rosyjska piosenkarka, tancerka i fotomodelka

Filmy

- Hanna – amerykańsko-brytyjsko-niemiecki thriller z 2011
- Hanna – amerykański serial platformy Amazon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hannah

[czytaj: hana] obce imię żeńskie

- Hannah – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Lincolnshire
- Hannah – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier
- Hannah Montana – amerykański sitcom dla młodzieży, należący do kanonu Disney Channel Original Series
- USS Hannah – amerykański szkuner z okresu wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hannawald

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hannibal

(247-183 p.n.e.) kartagiński wódz i polityk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

(1.2) hist. wódz kartagiński

Hannibal (pun. 𐤇𐤍𐤁𐤏𐤋 𐤁𐤓𐤒, stgr. Ἀννίβας; ur. 247 p.n.e., zm. 183 p.n.e.) – kartagiński dowódca wojskowy i polityk, syn Hamilkara Barkasa, uważany za jednego z najwybitniejszych wodzów starożytności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanniński

→ Hanna; hański

#### Źródła:

SJP.pl

# Hannonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna i średniowieczne hrabstwo, położone w południowych Niderlandach, jej stołecznym miastem jest Mons;

#### Źródła:

Wiktionary

# Hannover

[czytaj: hanower] Hanower;
1. kraina historyczna w Niemczech;
2. miasto w Niemczech

Hanower (niem. Hannover) – miasto w Niemczech, stolica kraju związkowego Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen) oraz związku komunalnego Region Hanower. Leży nad rzeką Leine.

Siedziba Stowarzyszenia Krajowego (Landesverband) Technisches Hilfswerk obejmującego swym zasięgiem landy Dolna Saksonia oraz Brema.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hanoi

stolica Wietnamu

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Wietnamu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanojczyk

mieszkaniec Hanoi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hanoi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanojka

mieszkanka Hanoi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hanoi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanojski

przymiotnik od: Hanoi

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Hanoi, pochodzący z Hanoi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanower

rasa konia; koń hanowerski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Niemczech, stolica Dolnej Saksonii;

(1.2) geogr. region w Niemczech;

(1.3) geogr. hist. Księstwo Brunszwiku i Lüneburga; Królestwo Hanoweru (Hanowerskie); prowincja Hanower

Hanower (niem. Hannover) – miasto w Niemczech, stolica kraju związkowego Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen) oraz związku komunalnego Region Hanower. Leży nad rzeką Leine.

Siedziba Stowarzyszenia Krajowego (Landesverband) Technisches Hilfswerk obejmującego swym zasięgiem landy Dolna Saksonia oraz Brema.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanowerczyk

mieszkaniec niemieckiego miasta Hanower

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hanoweru (krainy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanowerka

mieszkanka Hanoweru (miasta w Niemczech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hanoweru (krainy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanowerski

przymiotnik od: Hanower (miasto lub kraina historyczna w Niemczech)

przymiotnik

(1.1) związany z Hanowerem, dotyczący Hanoweru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hans

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

- Hans (wyspa) – wyspa leżąca między Grenlandią a Kanadą
- Hans (Marna) – miasto i gmina we Francji
- niemieckie zdrobnienie imienia Johannes oraz osobne imię niemieckie
- HANS – system bezpieczeństwa stosowany w Formule 1
- Przemysław Frencel, pseudonim Hans – autor tekstów, wokalista, członek Pięć Dwa i Luxtorpedy
- Yans (oryg. Hans) – seria komiksowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hansard

sprawozdanie z posiedzeń parlamentu brytyjskiego

Hansard to nazwa oficjalnego raportu zawierającego kompletny zapis obrad Parlamentu Brytyjskiego, tj. Izby Gmin oraz Izby Lordów. Podobny biuletyn o tej samej nazwie wydawany jest, oprócz Wielkiej Brytanii, także w kilku innych krajach (patrz niżej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hansen

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Hansen

- Aage Hansen (ur. 1935) – norweski żużlowiec
- Abraham Løkin Hansen (ur. 1959) – piłkarz z Wysp Owczych
- Adam Hansen (ur. 1981) – australijski kolarz szosowy
- Alan Hansen (ur. 1955) – szkocki piłkarz
- Alf Hansen (ur. 1948) – norweski wioślarz
- Allan Hansen (ur. 1956) – duński piłkarz
- Alvar Hansen (1960-2011) – projektant modeli i propagator modelarstwa
- Alvin Hansen (1887-1975) – amerykański ekonomista
- Anders Hansen (ur. 1980) – duński wioślarz
- André Hansen (ur. 1989) – piłkarz norweski
- Andreas Hansen (ur. 1966) – farerski piłkarz
- Anton Hansen Tammsaare (1878-1940) – estoński pisarz
- Arnbjørn Hansen (ur. 1986) – farerski piłkarz
- Arvor Hansen (?) − duński gimnastyk
- Arwid Hansen (1917-2002) – polski lekarz, ergonom
- Asbjørn Hansen (ur. 1930) – norweski piłkarz
- Ashia Hansen (ur. 1971) – brytyjska trójskoczkini
- Basil Hansen (1926-2015) – australijski hokeista
- Bárður Hansen (ur. 1992) – farerski piłkarz
- Beck Hansen (ur. 1970) – amerykański muzyk rockowy
- Bent Hansen (1933-2001) – piłkarz duński
- Bent Hansen (ur. 1932) – duński kolarz torowy
- Björn G. Hansen (ur. 1980) – norweski żużlowiec
- Bernhoff Hansen (1877-1950) – norwesko-amerykański zapaśnik
- Bo Hansen (ur. 1972) – duński piłkarz
- Bob Hansen (ur. 1961) – amerykański koszykarz
- Børre Falkum-Hansen (1919-2006) – norweski żeglarz sportowy
- Brendan Hansen (ur. 1981) – amerykański pływak
- Brian Hansen (ur. 1990) – amerykański łyżwiarz
- Carsten Hansen (ur. 1957) – duński polityk
- Cato Hansen (ur. 1972) – norweski trener i piłkarz
- Chris Hansen (ur. 1959) – amerykański dziennikarz
- Christian Frederik Hansen (1756-1845) – architekt duński
- Cliff Hansen (ur. 1948) – amerykański kierowca wyścigowy
- Constantin Hansen (1804-1880) – duński malarz
- Curt Hansen (ur. 1964) – duński szachista
- Derek Hansen (ur. 1944) – pisarz
- Edmund Hansen (1900-1995) – duński kolarz torowy
- Eric Hansen (ur. 1992) – kanadyjski szachista
- Erik Hansen (ujednoznacznienie)
- Esben Hansen (ur. 1981) – duński piłkarz
- Eva Kjer Hansen (ur. 1964) – duńska polityk
- Flemming Hansen (ur. 1939) – duński polityk
- Frank Hansen (ur. 1945) – norweski wioślarz
- Fred Hansen (ur. 1940) – amerykański lekkoatleta
- Fredrik Adolf Hansen Ehrencron (1652-1711) – duński dyplomata
- Frédérique Hansen (ur. 1994) – luksemburska lekkoatletka
- George V. Hansen (1930-2014) – amerykański polityk
- Gerhard Armauer Hansen (1841-1912) – norweski lekarz i naukowiec, odkrywca prątka trądu
- Gunnar Hansen (1947-2015) – amerykański aktor filmowy
- Gus Hansen (ur. 1974) – duński pokerzysta
- Halfdan Hansen (1883-1953) – norweski żeglarz, olimpijczyk
- Hans Hansen (ujednoznacznienie)
- Heino Hansen (ur. 1947) – duński piłkarz
- Henrik Toft Hansen (ur. 1986) – duński piłkarz ręczny,
- Henry Hansen (1902-1985) – duński kolarz szosowy
- Holger Juul Hansen (1924-2013) – duński aktor
- Ivar Hansen (1938-2003) – duński polityk
- Jack Hansen (ur. 1947) – duński piłkarz
- Jakob Friis-Hansen (ur. 1967) – duński piłkarz
- James Hansen (ur. 1941) – amerykański fizyk i klimatolog
- Jan Hansen (ur. 1955) – norweski piłkarz
- Jannik Hansen (ur. 1986) – duński hokeista
- Jena Mai Hansen (ur. 1988) – duńska żeglarka
- Jens Hansen (ujednoznacznienie)
- Jesper Hansen (ur. 1985) – duński piłkarz
- Joachim Hansen (ur. 1979) – norweski grappler i zawodnik mieszanych sztuk walki
- Johan Norman Hansen (1890-?) – duński kolarz
- John Hansen (ujednoznacznienie)
- Johnny Hansen (ujednoznacznienie)
- Jørgen Hansen (ujednoznacznienie)
- Julie Lunde Hansen (ur. 1972) – norweska narciarka alpejska
- Kai Hansen (ur. 1963) – niemiecki gitarzysta
- Kaj Hansen (1940-2009) – piłkarz duński
- Karl Aage Hansen (1921-1990) – duński piłkarz
- Keltie Hansen (ur. 1992) – kanadyjska narciarka
- Kenneth Hansen (ur. 1987) – duński żużlowiec
- Kevin Hansen (ujednoznacznienie)
- Kia Hansen (ur. 1995) – duńska pływaczka
- Kian Hansen (ur. 1989) – piłkarz duński
- Kim-Roar Hansen (ur. 1984) – norweski skoczek narciarski
- Kim-Rune Hansen (ur. 1988) – norweski snowboardzista
- Kristina Bille Hansen (ur. 1986) – duńska piłkarka ręczna
- Lars Hansen (ujednoznacznienie)
- Lasse Norman Hansen (ur. 1992) – duński kolarz torowy
- Lasse Svan Hansen (ur. 1983) – duński piłkarz
- Marcel Hansen (?) – belgijski gimnastyk
- Martin Hansen (ujednoznacznienie)
- Mauritz Hansen (1794-1842) – norweski pisarz
- Mogens Hansen (ur. 1956) – duński piłkarz
- Michael Hansen (ur. 1971) – duński piłkarz
- Mikkel Hansen (ur. 1987) – duński piłkarz duński piłkarz
- Morian Hansen (1905-1995) – duński żużlowiec
- Niels Hansen (1892-1972) – duński żeglarz
- Niels Tune-Hansen (ur. 1953) – duński piłkarz
- Odd Bang-Hansen (1908-1984) − norweski pisarz i tłumacz literatury pięknej
- Oddvar Hansen (1921-2011) – norweski piłkarz
- Ole Hansen (?) – duński żużlowiec
- Orval H. Hansen (ur. 1926) – amerykański polityk
- Oskar Hansen (1922-2005) – polski architekt
- Ove Verner Hansen (1932-2016) – duński aktor
- Pål Hansen (?) – norweski skoczek narciarski
- Patti Hansen (ur. 1956) – amerykańska modelka
- Peter Andreas Hansen (1795-1874) – niemiecki astronom
- Pia Hansen (ur. 1965) – szwedzka strzelczyni sportowa
- Poul Michael Hansen (1898-1948) – duński nazistowski działacz polityczny
- Rasmus Hansen (ujednoznacznienie)
- René Bo Hansen (ur. 1952) – duński reżyser i scenarzysta
- Renate Hansen (?) – austriacka brydżystka.
- René Toft Hansen (ur. 1984) – duński piłkarz
- Robert Hansen (1939-2014) – amerykański seryjny morderca
- Ryan Hansen (ur. 1981) – amerykański aktor filmowy
- Séverine Hansen (ur. 1981) – francuska kolarka górska
- Símun Hansen (ur. 1987) – farerski piłkarz
- Sune Berg Hansen (ur. 1971) – duński szachista
- Sverre Hansen (ujednoznacznienie)
- Synne Steen Hansen (ur. 1993) – norweska skoczkini narciarska
- Tem Hansen (ur. 1984) – farersko-duński piłkarz
- Theophil Edvard Hansen (1813-1891) – duński architekt
- Thorvald Hansen (1884-1946) – norweski kombinator norweski
- Timmy Hansen (ur. 1992) – szwedzki kierowca wyścigowy
- Trine Hansen (ur. 1973) – duńska wioślarka
- Valdemar Hansen (ur. 1946 w Nysted) – duński piłkarz
- Willy Falck Hansen (1906-1978) – duński kolarz torowy
- Zofia Garlińska-Hansen (1924-2013) – polska architektka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hańsk

gmina wiejska w Polsce

- Hańsk – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim
- Hańsk – do roku 1967 nazwa wsi, z której w wyniku podziału powstały:
  - Hańsk Pierwszy – wieś w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Hańsk
  - Hańsk Drugi – wieś w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Hańsk
  - Hańsk-Kolonia – kolonia w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Hańsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hański

1. → Hańsk;
2. → Hanna; hanniński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący miejscowości Hańsk

(1.2) dotyczący miejscowości Hanna

- Paweł Hański
- Stanisław Hański
- Wacław Hański

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanson

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Hanson – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Hopkins
- Hanson – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Plymouth
- Hanson – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Plymouth

Gminy w USA:

- Hanson (ang. Hanson Town) – gmina w stanie Massachusetts, w hrabstwie Plymouth
- Hanson (ang. Hanson Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Ransom
- Hanson (ang. Hanson Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hanson

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hańszczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hańska

#### Źródła:

Wiktionary

# Hańszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hańska

#### Źródła:

Wiktionary

# Hantel

ciężarek do ćwiczeń gimnastycznych; ciążek, hantla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. ciężarek gimnastyczny do trzymania w jednej ręce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hantelek

zdrobnienie od: hantel (ciężarek sportowy); hantelka

#### Źródła:

SJP.pl

# Hantelka

zdrobnienie od: hantel (ciężarek sportowy); hantelka

#### Źródła:

SJP.pl

# Hantla

ciężarek do ćwiczeń gimnastycznych; ciążek, hantla

#### Źródła:

SJP.pl

# Hantlowy

→ hantel

Patrz:hantel

#### Źródła:

SJP.pl

# Hantwerkmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. mistrz rzemieślniczy, mistrz rzemiosła;

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanula

zdrobnienie od: Hanna (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanulinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hanulina

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanulinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hanulina

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanuliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Hanulina

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanumanasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; szpagat podłużny z rękami uniesionymi do góry

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanusia

zdrobnienie od: Hanna (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanusiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanusiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Hanusi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanusz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ignacy Hanusz – architekt, projektant terenów zielonych
- Jan Hanusz – polski językoznawca
- Karol Hanusz – polski aktor teatralny, estradowy kabaretowy i filmowy, śpiewak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hanuszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanys

rdzenny mieszkaniec Śląska

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Jan

Hanys – określenie rdzennego mieszkańca dawnej niemieckiej części Górnego Śląska. Hanys to autochton, natomiast nie określa się tak osób spoza Czarnego Śląska, które na Górnym Śląsku mieszkają i przyjęły śląską kulturę. Terminem tym określają Górnoślązaków również Ślązacy ze Śląska Cieszyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanysek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. Hanys

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanyska

rdzenna mieszkanka Śląska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kobieta pochodzenia górnośląskiego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanyski

przymiotnik relacyjny

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. związany z hanysami, dotyczący hanysów

#### Źródła:

Wiktionary

# Hanysz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hanza

1. średniowieczna organizacja miast lub kupców mająca na celu opanowanie źródeł zaopatrzenia i rynków zbytu na określonym terytorium
2. faktoria lub dom związku kupieckiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. ekon. średniowieczny związek miast lub kupców starający się o przywileje prawne, handlowe i obronne dla swych członków;

Hanza, Liga Hanzeatycka, Związek Hanzeatycki (z niem. Hanse – gromada) – związek kupców lub miast handlowych Europy z czasów średniowiecza. Miasta należące do związku popierały się na polu gospodarczym, utrudniając pracę kupcom z miast nienależących do związku, jednocześnie zaś stwarzały realną siłę polityczną i niekiedy wojskową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hanzeata

członek hanzy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek hanzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanzeatycki

należący do Hanzy, odnoszący się do hanzeaty lub Hanzy

przymiotnik

(1.1) hist. dotyczący hanzy, należący do hanzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hanzi

rzeczownik

(1.1) jęz. chińskie pismo ideograficzne, wywodzące się z czasów Dynastii Han;

Pismo chińskie (chiń. hànzì, jap. kanji, kor. hancha, wiet. hán tự) – sylabowe pismo logograficzne (ideograficzno-fonetyczne), stworzone najwcześniej 8 tys. lat temu, a najpóźniej 4,5 tys. lat temu w Chinach, zaadaptowane do zapisu innych języków Azji Wschodniej, obecnie przede wszystkim japońskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hao

drobna moneta wietnamska (10 hao = 1 dong = 100 xu)

Hao – duży atol znajdujący się w centralnej części archipelagu Tuamotu, w Polinezji Francuskiej. Powierzchnia atolu wynosi 46 km², wewnątrz znajduje się jedna z największych lagun w Polinezji Francuskiej o powierzchni 720 km². Główną miejscowością atolu jest Otepa, znajduje się w niej siedziba gminy Hao.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haoma

napój ofiarny w epoce wedyjskiej, wyciskany z niezidentyfikowanej rośliny górskiej o tej samej nazwie, wywołujący halucynacje; soma

Haoma – w mitologii irańskiej roślina, z której wyrabiano sok o tej samej nazwie, pity podczas obrzędów religijnych.

Utożsamiany z wedyjską somą. Wskutek ofiary z haomy miał narodzić się Jima (Dżemszyd), pierwszy władca Ariów w krainie Arianem Waedżo. Ofiarę z haomy miał złożyć też Puruszapsa, ojciec Zaratusztry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haori

luźny ubiór wierzchni podobny do płaszcza, sięgający do kolan, noszony w Japonii

Haori (jap. 羽織) – część japońskiego ubioru formalnego (łącznie z hakamą) o charakterze luźnego, krótkiego pół-płaszcza lub żakietu, noszona na kimono.

Haori jest noszone między innymi przez pana młodego w czasie ceremonii ślubnej jako nieodłączna, zewnętrzna część stroju, który składa się także z kimona schowanego w spodnie hakama. Na haori z przodu i z tyłu, znajduje się herb rodziny. Tradycyjnie strój jest czarny lub szary z białymi herbami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hapacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. więzienna adwokat

#### Źródła:

Wiktionary

# Hapaks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) zob. hapaks legomenon.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hapaksant

roślina zakwitająca raz w ciągu swego cyklu rozwojowego i zamierająca po rozsianiu; roślina monokarpiczna

Roślina monokarpiczna, hapaksant – roślina, która zakwita raz w ciągu swego cyklu rozwojowego i po rozsianiu diaspor zamiera. Jedno- lub wielokrotność cyklu rozmnażania generatywnego jest jednym z modeli rozwojowych roślin. Rośliny, które w przeciwieństwie do monokarpicznych mają powtarzalne etapy rozwojowe w cyklu życiowym, określane są mianem roślin polikarpicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hapaksepia

uproszczenie wyrazu przez usunięcie jednej z sylab (np. "człek" od "człowiek"); haplologia, haplolalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Hapax

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) zob. hapax legomenon.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hapka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hapkido

koreański system walki

Hapkido – wschodnia sztuka walki. Za jej twórcę uważa się Choi Yong-soola.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haplo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający: pojedynczy, prosty

#### Źródła:

Wiktionary

# Haplofaza

faza w cyklu rozwojowym, w której liczba chromosomów w jądrach komórkowych jest zredukowana

Haplofaza – faza generatywna w cyklu życiowym organizmu. W stadium tym komórki są haploidalne. Haplofaza może być ograniczona do gamet, jak ma to miejsce u zwierząt. U roślin z przemianą pokoleń rośliny haplofaza odpowiada okresowi istnienia gametofitu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haplografia

błąd pisarski polegający na opuszczeniu litery lub grupy liter, zwłaszcza o podobnym brzmieniu, np. angelologia -> angelogia

Haplografia (od gr. ἁπλόος haplóos lub ἁπλοῦς haploûs „pojedynczy, prosty” i γραφία grafía „pisanie”) – omyłkowe pominięcie, podczas przepisywania tekstu, jednej z dwóch stojących obok siebie identycznych liter lub sylab.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haplogrupa

w genetyce: grupa haplotypów podobnych ze względu na wspólne pochodzenie

Haplogrupa w genetyce − grupa podobnych ze względu na wspólne pochodzenie haplotypów, czyli serii alleli genów położonych w specyficznym miejscu na chromosomie.

Badanie występowania haplogrup pozwala na śledzenie migracji populacji. W genetyce człowieka najczęściej bada się haplogrupy chromosomu Y i mitochondrialnego DNA (mtDNA), ponieważ chromosom Y dziedziczony jest tylko w linii ojcowskiej, natomiast mtDNA tylko w linii matczynej. Na tej podstawie wyliczono, kiedy żyli ludzie, od których cała współczesna populacja odziedziczyła chromosom Y i mtDNA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haploid

organizm o pojedynczym zespole chromosomów w jądrach komórek, np. jednokomórkowy glon; haplont, monoploid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mikrobiol. komórka zawierająca tylko jeden garnitur chromosomowy;

(1.2) biol. organizm, którego każda lub prawie każda komórka zawiera gametyczną liczbę chromosomów;

Haploid (gr. απλος ‘niezłożony, pojedynczy’) – komórka zawierająca tylko jeden zestaw chromosomów homologicznych. Oznaczany jest jako n.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haploidalność

występowanie jednego zespołu chromosomów haploidalnych w jądrze komórkowym

Haploid (gr. απλος ‘niezłożony, pojedynczy’) – komórka zawierająca tylko jeden zestaw chromosomów homologicznych. Oznaczany jest jako n.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haploidalny

mający w jądrze komórkowym pojedynczy zespół chromosomów

przymiotnik

(1.1) biol. mający tylko jeden garnitur chromosomowy

Haploid (gr. απλος ‘niezłożony, pojedynczy’) – komórka zawierająca tylko jeden zestaw chromosomów homologicznych. Oznaczany jest jako n.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haplokauliczny

roślina haplokauliczna - roślina wytwarzająca kwiat na szczycie nierozgałęziającego się pędu głównego

#### Źródła:

SJP.pl

# Haplolalia

uproszczenie wyrazu przez usunięcie jednej z sylab (np. "człek" od "człowiek"); haplologia, hapaksepia

#### Źródła:

SJP.pl

# Haplologia

uproszczenie wyrazu przez usunięcie jednej z sylab (np. "człek" od "człowiek"); haplolalia, hapaksepia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zjawisko fonetyczne polegające na skróceniu wyrazu przez usunięcie jednej z sylab bezpośrednio po sobie następujących, jednakowych lub o jednakowym spółgłoskowym nagłosie;

Haplologia, haplolalia (gr. ἁπλόος haplóos lub ἁπλοῦς haploûs „pojedynczy, prosty, jednorazowy” + λόγος lógos „mowa, słowo” lub λαλιά laliá „gadanina”) – proces fonetyczny polegający na zastąpieniu dwóch takich samych lub podobnych sylab jedną. Przykładowo:

- sześciościan → sześcian,
- książęcia → księcia,
- morfofonologia → morfonologia,
- Siroradz → Siradz (obecnie Sieradz),
- stary-jeje → stary-je, stare-jeji → stareji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haplont

organizm o pojedynczym zespole chromosomów w jądrach komórek, np. jednokomórkowy glon; haploid, monoploid

Haplont, haplobiont – organizm, którego każda komórka zawiera tylko jeden zestaw chromosomów homologicznych (oznaczany jako n). W przypadku organizmów, u których istnieje również diplofaza, haploidalność powstaje w wyniku mejozy.

Haplontami są: niektóre zielenice (Chlorophyta), krasnorosty (Rhodophyta) oraz niektóre dżożdżowce (Saccharomycetes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haplostela

pojedyncza centralna kolumna otoczona łykiem, będąca najprostszym typem steli roślin

#### Źródła:

SJP.pl

# Haplotyp

w genetyce: grupa genów, którą organizm odziedziczył po jednym z rodziców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. w genetyce: zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów, położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli;

Haplotyp (z gr. ἁπλοῦς, haploûs − "prosty", "pojedynczy") − pojęcie z dziedziny genetyki, oznaczające grupę genów, którą organizm odziedziczył po jednym z rodziców. Innymi słowy, jest to zestaw polimorfizmów pojedynczych nukleotydów (SNP), położonych na jednej chromatydzie, który dziedziczy się jako zestaw sprzężonych ze sobą alleli.

W innym znaczeniu jest to także grupa alleli, położonych w różnych miejscach (locus) chromosomu, która jest wspólnie przekazywana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hapoel

Hapoel (hebr. „robotnik”) – izraelski klub sportowy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Haponiuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Happener

[czytaj: hepener] organizator happeningu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. artysta, który zajmuje się happeningiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Happenerski

→ happener [czytaj: hepenerski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Happening

[czytaj: hepening] rodzaj improwizowanego widowiska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. społ. polit. wydarzenie artystyczne, w którym zdarzenia łączące lub wykorzystujące elementy rzeczywistości angażują publiczność;

Happening (z ang. „dzianie się”, „zdarzenie”, „wydarzenie”) – zorganizowane wydarzenie ograniczone czasowo, mające swoją dramaturgię tworzącą logiczną narrację, lub zestaw znaków: haseł, obrazów, gestów, przedmiotów, postaci w przestrzeni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Happeningowy

[czytaj: hepeningowy] przymiotnik od: happening (np. happeningowy występ, ruch happeningowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Happyendowy

[czytaj: hepi-endowy] taki, który kończy się szczęśliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hapten

antygen niepełnowartościowy, odkryty przez Landsteinera

Hapteny (z gr. haptein – zamocować, zamknąć; synonimy: antygeny cząstkowe lub resztkowe) - substancje o małej masie cząsteczkowej (zwykle poniżej 5000 Da), które mogą wywoływać odpowiedź odpornościową jedynie w połączeniu z białkami, chociaż następnie są rozpoznawane przez limfocyty już bez obecności tych białek. Do immunizacji haptenem niezbędny jest zatem nośnik białkowy skoniugowany z haptenem. W pracach doświadczalnych często stosuje się owoalbuminę (białko jaja kurzego), hemocyjaninę lub albuminę surowicy bydlęcej jako białko nośnikowe oraz dinitrofenol (DNP) lub trinitrofenol (TNP) jako hapteny. W wyniku immunizacji powstają zarówno przeciwciała skierowane przeciwko haptenowi, jak i nośnikowi, jak i jedynie kompleksowi hapten-nośnik. W wywołaniu odpowiedzi odpornościowej na hapten istotny jest stosunek liczby cząsteczek haptenu do liczby cząsteczek nośnika. Jeśli jest on zbyt duży, dojdzie do wytworzenia tolerancji immunologicznej, natomiast stosunek zbyt niski nie doprowadzi do odpowiedzi na hapten. Do odpowiedzi na hapten może dojść jedynie w przypadku, gdy w organizmie obecne są zarówno limfocyty T, jak i limfocyty B mogące go rozpoznać. Wcześniej uważano, że hapten musi być związany z nośnikiem kowalencyjnie, ale nie zawsze jest to regułą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haptonastia

Haptonastia – ruch nastyczny organów roślinnych (także zwierzęcych) wywołany działaniem specyficznego bodźca mechanicznego. Od sejsmonastii (tigmonastii) odróżnia się tym, że wywoływana jest przez konkretny bodziec mechaniczny, a nie dowolny dotyk (np. nie przez dotykanie pałeczką lub upadkiem kropli deszczu) oraz jest wynikiem wzrostu (pod wpływem auksyn), a nie zmian turgoru. Niektóre źródła nie odróżniają tych typów nastii. Jak inne nastie, nie zależy od kierunku działania bodźca, co ją odróżnia od tigmotropizmu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Haptonastyczny

przymiotnik od: haptonastia

#### Źródła:

SJP.pl

# Haptotaksja

w biologii: kierunkowy ruch komórek wywołany przez substancje wydzielane przez inne pokrewne komórki

#### Źródła:

SJP.pl

# Haptotropiczny

→ haptotropizm

Patrz:haptotropizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Haptotropizm

jeden z tropizmów; wygięcie wzrostowe niektórych organów roślinnych (np. wąsów czepnych) oraz osiadłych organizmów zwierzęcych (np. ukwiału), powstające w wyniku bodźca dotykowego; tigmotropizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haptyczny

związany z komunikowaniem się za pomocą zmysłu dotyku

przymiotnik

(1.1) techn. dotykowy – cecha urządzeń komunikujących się, wchodzących w interakcję poprzez dotyk, wibrację, szorstkość itp.

(1.2) szt. dotykalny – cecha dzieła sztuki, które działa bardziej właściwościami materialnymi, np. porowatością, niż wizualnymi, np. kolorem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haptyka

technologia dająca dotykową informację zwrotną

#### Źródła:

SJP.pl

# Hara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. także środ. przestępcze wódka

Estonia

- Hara – wieś w prowincji Läänemaa, w gminie Noarootsi
- Hara – wieś w prowincji Harjumaa, w gminie Kuusalu
- Hara – wyspa w Zatoce Fińskiej

Japonia

- Hara – wieś w Japonii, na wyspie Honsiu, w prefekturze Nagano

Szwecja

- Hara – miejscowość w regionie Jämtland, w gminie Östersund

Tunezja

- Al-Hara al-Kabira – wieś w północnej części wyspy Dżerba

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Haraba

rodzaj powozu

Haraba (rum. Haraba, ros. Гараба, Garaba) – wieś o spornej przynależności państwowej (de iure Mołdawia, de facto Naddniestrze), w rejonie Rybnica, na historycznym Podolu.

W czasach I Rzeczypospolitej wieś leżała w województwie bracławskim w prowincji małopolskiej Korony Królestwa Polskiego. W 1789 była prywatną wsią, należącą do Lubomirskich. Odpadła od Polski w wyniku II rozbioru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haraburda

dawniej: głośna kłótnia; hałaburda

#### Źródła:

SJP.pl

# Harać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. harować

#### Źródła:

Wiktionary

# Haracz

1. wymuszona, wygórowana, bezprawnie ściągana przez kogoś opłata za coś; okup;
2. w krajach islamskich: dawny podatek nakładany na ludność niemuzułmańską, później także przez nowo nawróconych na islam;
3. dawniej: roczna danina płacona na rzecz sułtańskiej Turcji przez lenne państwa chrześcijańskie;
4. dawniej: opłata nakładana przez władcę na kraj przez niego podbity; kontrybucja, trybut, podatek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. podatek pogłówny w krajach muzułmańskich nakładany na innowierców;

(1.2) hist. danina roczna płacona sułtańskiej Turcji przez zależne państwa chrześcijańskie

(1.4) współcz. pot. niesłuszna lub wygórowana opłata wymuszona przy użyciu siły lub gróźb

Haracz – podatek pogłówny, pobierany przez państwo tureckie od każdego pełnoletniego chrześcijanina, zamieszkałego w Turcji.

W ciągu nieustannych i długich wojen między Polską a Turcją i Tatarami, termin ten przeszedł do języka polskiego i oznaczał okup i kontrybucję, wymuszoną przez nieprzyjaciela na części kraju, zamku lub mieście.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harakiri

japońskie rytualne samobójstwo poprzez rozcięcie brzucha mieczem lub sztyletem; sepuku, seppuku

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. japoński rytuał samobójstwa poprzez rozpłatanie mieczem brzucha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haralampiusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

Haralampiusz, Charłamp – imię męskie pochodzenia greckiego (Χαραλαμπος). Powstało ze słów χαρα (chara) oznaczającego "szczęście" i λαμπω (lampo) - "błyszczeć, lśnić" i oznacza "jaśniejącego szczęściem".

Haralampiusz imieniny obchodzi 10 lutego.

Znane osoby noszące imię Haralampiusz:

- Charalambos Ksanthopulos, grecki piłkarz

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Harald

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Harald – imię męskie pochodzenia staroangielskiego/nordyckiego.

Znane osoby noszące imię Harald:

- Harald Czudaj (ur. 1963) – niemiecki bobsleista
- Harold James Nicholson
- Haroldo Baptista Pereira (ur. 1922) – piłkarz brazylijski
- Harold Pinter
- Harald Schumacher
- Harold Clayton Urey – amerykański chemik, noblista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haram

sala modlitw w meczecie

- Haram – gmina w Norwegii w regionie Møre og Romsdal.
- Haram – pojęcie w islamie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harambasza

dawniej dowódca oddziału hajduków

#### Źródła:

SJP.pl

# Haranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|harać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Harap

rodzaj bicza o krótkiej rękojeści i długim rzemieniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. bicz z krótkim trzonkiem i długim pleśćecionym rzemieniem, używany głównie na psy myśliwskie podczas polowań par force;

Harap (niem. herab! – „tutaj!”) – okrzyk myśliwych odpędzających psy od ubitej zwierzyny, a także dawny bat myśliwski, służący do karcenia nieposłusznych psów.

Ten dawny bicz o krótkiej rękojeści, najczęściej wykonanej z sarniej nogi, wykonany był z długiego splotu rzemieni, zwężających się stopniowo i zakończonych tak zwaną „trzaskawką” z włosia końskiego i włókna konopi. Używany był zwłaszcza przy polowaniach par force z użyciem sfory psów gończych. Znane było powiedzenie „po harapie” oznaczające „poniewczasie”, „po wszystkim”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harapowy

1. przymiotnik od: harap;
2. w łowiectwie: taki, który został uszczuty przez charty

#### Źródła:

SJP.pl

# Harappa

1. starożytna osada na terenie należącym do cywilizacji doliny Indusu;
2. miejscowość we wschodnim Pakistanie

Harappa – starożytna osada protomiejska na terenie należącym do cywilizacji doliny Indusu, pochodząca z drugiej połowy III tysiąclecia p.n.e. Położona na lewym brzegu rzeki Rawi w Pendżabie, na terenie dzisiejszego Pakistanu. Odkryta w latach 20. XX wieku w czasie badań prowadzonych przez Indyjską Służbę Archeologiczną. Następnie w roku 1946 prowadził tutaj wykopaliska Mortimer Wheeler. Ostatnie wykopaliska były prowadzone przez archeologów pakistańskich i amerykańskich w ostatnich dwóch dekadach XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harappański

→ Harappa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Harappą, dotyczący Harappy

Patrz:Harappa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hararczyk

mieszkaniec Harare (stolicy Zimbabwe); hararejczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Harare

stolica Zimbabwe (do 1981 - Salisbury)

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Zimbabwe;

Harare (do 1981 Salisbury) – stolica i największe miasto Zimbabwe. Liczba mieszkańców sięga około 1,6 mln, a cała aglomeracja Harare liczy 3 120 917 mieszkańców (dane z 2019). Centrum życia politycznego, kulturalnego i edukacyjnego kraju, a zarazem centrum przemysłu i komunikacyjne. W Harare mieści się siedziba rządu, sądu najwyższego, siedziby lokalnych i zagranicznych firm, korporacji i organizacji pozarządowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hararejczyk

mieszkaniec Harare (stolicy Zimbabwe); hararczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Harare

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hararejka

mieszkanka Harare (stolicy Zimbabwe); hararka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Harare

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hararejski

→ Harare (stolica Zimbabwe); hararski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Harare

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hararka

mieszkanka Harare (stolicy Zimbabwe); hararejka

#### Źródła:

SJP.pl

# Hararski

→ Harare (stolica Zimbabwe); hararejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Haras

dawna lekka tkanina wełniana

#### Źródła:

SJP.pl

# Harasim

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Harasimiuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Harasimiuk – polski geograf, gleboznawca, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego
- Marian Harasimiuk – polski geograf
- Stanisław Harasimiuk – polski pisarz, dziennikarz i reportażysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harasimowicz

nazwisko

- Bożena Harasimowicz − polski śpiewaczka klasyczna
- Cezary Harasimowicz − polski scenarzysta, aktor, dramaturg i pisarz
- Ewa Harasimowicz − polska aktorka
- Ewa Harasimowicz − polska brydżystka
- Jan Harasimowicz − polski historyk sztuki i kultury, nauczyciel akademicki
- Jerzy Harasimowicz − polski prawnik
- Marceli Harasimowicz − polski malarz
- Piotr Harasimowicz − polski rzeźbiarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harasiucki

przymiotnik od: Harasiuki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Harasiuków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harasiuczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Harasiuków

#### Źródła:

Wiktionary

# Harasiuczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Harasiuków

#### Źródła:

Wiktionary

# Harasiuki

Harasiuki – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, w gminie Harasiuki. Leży na pograniczu Równiny Biłgorajskiej i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego, nad Tanwią.

Wieś jest sołectwem, siedzibą gminy Harasiuki oraz rzymskokatolickiej parafii Miłosierdzia Bożego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Harasowy

przymiotnik od: haras

#### Źródła:

SJP.pl

# Harasym

imię męskie

Gerazym — imię męskie pochodzenia greckiego, pochodzące od słowa γέρας, które oznacza „stary” lub „godny”. Jego patronem jest św. Gerazym, mnich z V wieku.

Gerazym imieniny obchodzi 5 marca.

Imię to występuje głównie w Grecji, gdzie według szacunkowych danych nosi je około 15 850 osób. Znane też na obszarze wschodniosłowiańskim, gdzie brzmiało Harasym lub Herasym; pochodzą od niego nazwiska Harasym, Gierasimow, Gierasimienko i Herasymenko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harasymowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Haratać

potocznie:
1. bić, uszkadzać, tłuc, ranić;
2. haratać się:
a) ranić się samemu;
b) ranić się nawzajem

czasownik przechodni niedokonany (dk. haratnąć)

(1.1) uderzać, niszcząc coś lub zadając komuś ranę

czasownik zwrotny niedokonany haratać się (dk. haratnąć się)

(2.1) ranić samego siebie

(2.2) ranić się, kaleczyć się wzajemnie; szarpać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haratanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|haratać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Haratanina

potocznie: szarpanina, bójka

#### Źródła:

SJP.pl

# Haratnąć

potocznie:
1. pobić, uszkodzić, potłuc, zranić;
2. haratnąć się:
a) zranić się samemu;
b) poranić się nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl

# Harbajtel

rodzaj siatki lub woreczka zakładanego dawniej na włosy z tyłu peruki

Harbajtel (niem. Haarbeutel: Haar - włosy, Beutel - woreczek) – siatka lub woreczek zakładany na włosy z tyłu peruki; warkocz, pęk włosów z tyłu peruki. W modzie zaczął być stosowany za czasów Ludwika XIV.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harbata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. herbata

#### Źródła:

Wiktionary

# Harbin

miasto w Chinach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Chinach, położone w Mandżurii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harbiński

przymiotnik od: Harbin

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Harbinem, dotyczący Harbinu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harboły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciężkie buty

#### Źródła:

Wiktionary

# Harbutowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa dwóch wsi w Polsce;

W Polsce

- Harbutowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Sułkowice
- Harbutowice – wieś w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Skoczów

- Harbutowice – dawna gromada w powiecie wadowickim, a później w powiecie myślenickim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Harbutowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Harbutowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Harbutowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Harbutowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Harbutowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Harbutowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Harbuz

dawniej, dziś tylko gwarowo: dynia; arbuz

#### Źródła:

SJP.pl

# Harbuźnik

rodzaj roślin z rodziny dyniowatych

Harbuźnik (Sicyos L.) – rodzaj roślin z rodziny dyniowatych, obejmujący co najmniej 56–64 gatunki. Rośliny te występują w Ameryce Północnej, Środkowej i Południowej, na wyspach Pacyfiku i w Australii. Introdukowane zostały do wschodniej Azji i do Europy. W Polsce występuje jako gatunek introdukowany i inwazyjny jeden gatunek – harbuźnik kolczasty S. angulatus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harc

od średniowiecza do XVII wieku: walka pojedynczych żołnierzy obu nieprzyjacielskich wojsk staczana przed rozpoczęciem bitwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Harc.

skrót w funkcji rzeczownika

(1.1) = harcmistrz

(1.2) = harcmistrzyni

skrót w funkcji przymiotnika

(2.1) = harcerski

#### Źródła:

Wiktionary

# Harcap

warkocz lub węzeł peruki noszony przez mężczyzn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. etn. warkocz noszony w XVII i XVIII w. przez mężczyzn;

Harcap bądź harcab (niem. Haarzopf od das Haar – włosy i der Zopf – warkocz) – warkocz noszony przez mężczyzn w XVIII wieku. W 2 poł. XVIII w. harcap był obowiązkowym uczesaniem żołnierzy w niektórych armiach europejskich, mającym chronić kark przed uderzeniem. Za czasów Fryderyka Wielkiego harcap w armii pruskiej miał sięgać aż do rękojeści szpady. Po jego śmierci został on skrócony do poziomu łokcia. Z czasem coraz częściej był on tylko częścią peruki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harce

od średniowiecza do XVII wieku: walka pojedynczych żołnierzy obu nieprzyjacielskich wojsk staczana przed rozpoczęciem bitwy

Harce (węg. harc – „walka, zmaganie”) – obyczaj znany od czasów starożytnych polegający na odbywaniu pojedynków przed rozpoczęciem bitwy. Harcownikami (harcerzami) bywali zazwyczaj rycerze, chcący w ten sposób uzyskać wojenną sławę.

W Polsce obyczaj ten dokumentuje Jan Długosz przy opisie bitwy pod Grunwaldem w 1410. Zygmunt Gloger opisuje harce między innymi przed bitwą pod Koronowem w 1410 (Jan Scycicki), pod Orszą (Jan Tarnowski), pod Gdańskiem (Stanisław Diabeł Stadnicki), pod Cecorą (Kacper Lipski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harceński

przymiotnik od Harcu (Góry Harcu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Harcereczka

zdrobnienie od: harcerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: harcerka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harcerka

członkini Związku Harcerstwa Polskiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: harcerz

- Potocznie: każda osoba należąca do harcerstwa.
- Ściśle: członek organizacji harcerskiej należący do grupy metodycznej harcerek i harcerzy

A także:

- czasopismo harcerskie wydawane przez ZHP przed II wojną światową
- inaczej harcownik, rycerz walczący tuż przed rozpoczęciem bitwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harcerski

związany z harcerstwem (np. obóz harcerski, zbiórka harcerska)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do harcerza lub harcerstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harcerskość

→ harcerski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest harcerskie; cecha tych, którzy są harcerscy

Patrz:harcerski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harcerstwo

polski młodzieżowy ruch społeczno-wychowawczy zorganizowany w Związek Harcerstwa Polskiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polski młodzieżowy ruch społeczny i wychowawczy;

(1.2) daw. pełnienie służby żołnierskiej w straży przybocznej lub jako harcownik

Harcerstwo – polski ruch społeczny i wychowawczy/pedagogiczny, będący częścią ruchu skautowego. Oparty na służbie, samodoskonaleniu (pracy nad sobą) i braterstwie. Zasady postępowania harcerza wyznacza przyrzeczenie harcerskie i Prawo harcerskie. Zasady postępowania zucha wyznacza Obietnica zucha i Prawo zucha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harcerz

1. członek Związku Harcerstwa Polskiego
2. dawniej: żołnierz biorący udział w harcach, staczający przed bitwą pojedynczą walkę z przeciwnikiem; harcownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) harc. członek harcerstwa, polskiej organizacji skautowej

(1.2) hist. żołnierz lekkozbrojny w XV–XVII w., który wchodził w pojedyncze utarczki przed rozpoczęciem właściwej bitwy

- Potocznie: każda osoba należąca do harcerstwa.
- Ściśle: członek organizacji harcerskiej należący do grupy metodycznej harcerek i harcerzy

A także:

- czasopismo harcerskie wydawane przez ZHP przed II wojną światową
- inaczej harcownik, rycerz walczący tuż przed rozpoczęciem bitwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harcerzować

być harcerzem, być członkiem organizacji harcerskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Harcerzyk

zdrobnienie od: harcerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: harcerz

(1.2) lekceważąco o harcerzu

(1.3) przen. ktoś uważany za naiwnego idealistę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harcianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Harty

#### Źródła:

Wiktionary

# Harcianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Harty

#### Źródła:

Wiktionary

# Harciański

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Harty

#### Źródła:

Wiktionary

# Harcmistrz

najwyższy stopień w harcerstwie; osoba mająca ten stopień

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) najwyższy harcerski stopień instruktorski;

Harcmistrz – najwyższy harcerski stopień instruktorski, zdobywany przez instruktorów harcerskich. Oznaczany czerwoną podkładką pod krzyżem harcerskim oraz czerwoną lilijką naszytą na lewym ramieniu munduru harcerskiego. Często zapisywany w skrócie jako hm. przed imieniem i nazwiskiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harcmistrzowski

→ harcmistrz

Patrz:harcmistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Harcmistrzyni

najwyższy stopień instruktorski w harcerstwie; kobieta nosząca taki stopień

Harcmistrz – najwyższy harcerski stopień instruktorski, zdobywany przez instruktorów harcerskich. Oznaczany czerwoną podkładką pod krzyżem harcerskim oraz czerwoną lilijką naszytą na lewym ramieniu munduru harcerskiego. Często zapisywany w skrócie jako hm. przed imieniem i nazwiskiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harcować

wyprawiać harce; swawolić, skakać, hasać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) figlować, dokazywać

(1.2) daw. wojsk. toczyć harce przed bitwą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|harcować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Harcówka

pomieszczenie drużyny harcerskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) harc. pomieszczenie przystosowane do przeprowadzania zbiórek harcerskich;

Harcówka − na ogół pomieszczenie, zazwyczaj w budynku szkoły, parafii lub np. piwnicy budynku mieszkalnego, przystosowane do potrzeb zbiórek harcerskich zastępów, drużyny lub szczepu.

Służy m.in. do przechowywania sprzętu drużyn i szczepów oraz prowadzenia przygotowań do większych wypraw lub imprez harcerskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harcowniczka

→ harcownik

Patrz:harcownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Harcownik

żołnierz biorący udział w harcach, staczający przed bitwą pojedynczą walkę z przeciwnikiem; harcerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. jednostka tymczasowo odłączona od armii w celu staczania potyczek

Harce (węg. harc – „walka, zmaganie”) – obyczaj znany od czasów starożytnych polegający na odbywaniu pojedynków przed rozpoczęciem bitwy. Harcownikami (harcerzami) bywali zazwyczaj rycerze, chcący w ten sposób uzyskać wojenną sławę.

W Polsce obyczaj ten dokumentuje Jan Długosz przy opisie bitwy pod Grunwaldem w 1410. Zygmunt Gloger opisuje harce między innymi przed bitwą pod Koronowem w 1410 (Jan Scycicki), pod Orszą (Jan Tarnowski), pod Gdańskiem (Stanisław Diabeł Stadnicki), pod Cecorą (Kacper Lipski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harcyński

1. borecznik harcyński - gatunek błonkówki z rodziny borecznikowatych;
2. smolik harcyński - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardcopy

[czytaj hardkopi] wydruk z komputerowego nośnika informacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardcore

[czytaj: hardkor] hard core;
1. wulgarna pornografia przedstawiająca czynności seksualne bez zahamowań i ograniczeń; hard porno, twarda pornografia;
2. styl w muzyce rockowej, charakteryzujący się ostrym, szybkim tempem i agresywnym brzmieniem gitar;
3. środowiskowo: coś wykraczającego ponad ogólnie przyjęte normy; hardkor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. tworzenie nielegalnego graffiti, niebezpieczna sytuacja z tym związana

(1.2) pot. bójka, awantura

(1.3) pot. skomplikowana sytuacja, zamieszanie, kompromitacja

Hardcore najczęściej używa się w odniesieniu do odmiany muzyki punk, lecz termin ten dotyczy też muzyki elektronicznej.

- Muzyka hardcore – kilka podstylów muzycznych w trzech głównych gatunkach:
  - w muzyce gitarowej/rockowej
    - hardcore punk – styl muzyki punkrockowej w mocniejszym wydaniu.
    - beatdown hardcore – styl muzyki ze zwolnieniami tempa, przeważnie grany w obniżonych strojach gitar, z mocnym wokalem.
    - New York hardcore – NYHC styl muzyki powstały w Nowym Jorku.
    - hardcore metal – inna nazwa metalcore – połączenie hardcore’u z metalem.
    - moshcore – styl muzyki podobny do beatdown hardcore, jednak bardziej melodyczny i bez tak ekstremalnych zwolnień.
    - Grindcore
    - Noisecore

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Hardcore'owy

→ hardcore, → hard core [czytaj: hardkorowy]; hardcorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardcorowy

→ hardcore, → hard core [czytaj: hardkorowy]; hardcore'owy

#### Źródła:

SJP.pl

# Harden

- Harden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie South Yorkshire, w Barnsley
- Harden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie West Midlands, w Walsall
- Harden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie West Yorkshire

#### Źródła:

Wikipedia

# Harding

Osoby o nazwisku harding:

- Chester Harding (malarz), amerykański artysta
- Chester Harding (gubernator), gubernator Kanału Panamskiego
- Daniel Harding, brytyjski dyrygent
- Harry Harding, amerykański naukowiec
- James Harding, australijski odkrywca
- Matthew Harding, angielski przemysłowiec
- Sarah Harding, angielska piosenkarka, członek zespołu Girls Aloud
- Tonya Harding, łyżwiarka figurowa
- Warren G. Harding, amerykański prezydent
- Karl Ludwig Harding – niemiecki astronom
  - (2003) Harding – planetoida nazwana na cześć Karla Hardinga
  - Harding (krater księżycowy) – krater księżycowy nazwany na cześć Karla hardinga
- Harding - miasto w Republice Południowej Afryki

#### Źródła:

Wikipedia

# Hardkodować

czasownik niedokonany

(1.1) inform. slang. wpisać dane wejściowe lub konfiguracyjne bezpośrednio do kodu źródłowego

#### Źródła:

Wiktionary

# Hardkodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hardkodować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hardkor

środowiskowo: osoba robiąca coś niebezpiecznego lub zachowująca się niezgodnie z ogólnie przyjętymi normami; hardcore

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardkorowiec

potocznie: ryzykant lub ekscentryk; hardcorowiec, hardkor, hardcore

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardkorowy

środowiskowo:
1. ostry, bardzo intensywny;
2. wykraczający ponad ogólnie przyjęte normy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardość

zawziętość; buta; wyniosłość; zuchwałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) buta, zuchwałość, przekonanie o swojej racji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hardrock

[czytaj: hardrok] styl w muzyce rockowej wywodzący się z blues rocka; hard rock

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardrockowiec

[czytaj: hardrokowiec]
1. wielbiciel hard rocka;
2. przedstawiciel subkultury młodzieżowej powstałej wśród wielbicieli hard rocka

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardrockowy

[czytaj: hardrokowy] przymiotnik od: hard rock (np. zespół hardrockowy, koncert hardrockowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: hardy; bardziej hardy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardun

jaszczurka z rodziny agamowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) herp. nazwa systematyczna|Laudakia stellio|ref=tak., gatunek jaszczurki z rodziny agamowatych;

(1.2) herp. jaszczurka z gatunku hardunów (1.1)

Hardun (Stellagama stellio) – gatunek jaszczurki z podrodziny Agaminae w rodzinie agamowatych (Agamidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hardware

[czytaj: hardłer] sprzęt komputerowy

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inform. środ. sprzęt komputerowy, materialna część komputera

Sprzęt komputerowy (ang. hardware) – materialna część komputera. Ogólnie hardware’em nazywa się sprzęt komputerowy jako taki i odróżnia się go od software’u – czyli oprogramowania.

Podział ten jest nieostry, gdyż współcześnie wiele elementów sprzętu komputerowego ma „wszyte” na stałe oprogramowanie nazywane oprogramowaniem układowym (ang. firmware), stanowiące jego integralną część, bez którego elementy te nie mogłyby funkcjonować. Przykładowo większość drukarek komputerowych ma w swojej pamięci zestaw komend, przy pomocy których realizuje proces drukowania i których odpowiednik znajduje się w pamięci komputera stanowiąc programowy sterownik tego urządzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hardware'Owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z hardwarem, dotyczący hardware'u

#### Źródła:

Wiktionary

# Hardware'owy

[czytaj: hardłerowy] przymiotnik od: hardware (np. test hardware'owy, problem hardware'owy); hardwarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardwarowy

[czytaj: hardłerowy] przymiotnik od: hardware (np. test hardwarowy, problem hardwarowy); hardware'owy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardy

1. wyniosły, przesadnie dumny;
2. niezdyscyplinowany, zuchwały;
3. w łowiectwie, o ptakach: niedający się upolować

przymiotnik

(1.1) dumny, butny, nieposłuszny

Osoby

- Françoise Hardy (1944-2024) – francuska piosenkarka
- Godfrey Harold Hardy (1877-1947) – matematyk angielski
- Hardy Hard (ur. 1974) – pseudonim sceniczny niemieckiego DJ-a Kaya Lipperta
- Jeff Hardy (ur. 1977) – amerykański wrestler
- Matt Hardy (ur. 1974) – amerykański wrestler
- Oliver Hardy (1892-1957) – aktor grający Flapa z duetu komików Flip i Flap
- Romain Hardy (ur. 1988) – francuski kolarz
- Thomas Hardy (1840-1928) – angielski pisarz i poeta
- Tom Hardy (ur. 1977) – angielski aktor

Miejscowości w USA

- Hardy – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Sharp
- Hardy – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Humboldt
- Hardy – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Nuckolls

Gminy w USA

- Hardy (ang. Hardy Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lee
- Hardy (ang. Hardy Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Sharp
- Hardy (ang. Hardy Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Holmes

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hardyga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Lwów. dom, chałupa

#### Źródła:

Wiktionary

# Hardzieć

stawać się hardym

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardziej

stopień wyższy od przysłówka: hardo

#### Źródła:

SJP.pl

# Hardziejszy

stopień wyższy od przymiotnika: hardy

#### Źródła:

SJP.pl

# Haredi

ortodoksyjny żyd w Izraelu

#### Źródła:

SJP.pl

# Harem

1. część tradycyjnego muzułmańskiego domu zamieszkała przez kobiety; seraj,
2. żony i nałożnice muzułmanina mieszkające w tym domu;
3. potocznie: wiele kobiet będących kochankami jakiegoś mężczyzny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. część domu muzułmańskiego, do którego nie mają wstępu obcy mężczyźni;

(1.2) kult. wszystkie żony i nałożnice muzułmanina, zamieszkałe w haremie (1.1)

Harem (z arab. ulga, zakaz); od arab. ‏حريم‎ harim („miejsce zakazane lub święte”) inaczej perski: sarāy, zenana – prywatna strefa w tradycyjnym muzułmańskim domu. Część tradycyjnego domu muzułmańskiego zamieszkana przez kobiety, żony i nałożnice muzułmanina oraz ich dzieci tam mieszkające. Do części domu określonej jako harem nie mają wstępu obcy mężczyźni. Termin odnosi się również do kobiet przebywających w haremie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haremik

zdrobnienie od: harem

#### Źródła:

SJP.pl

# Haremki

bardzo luźnie damskie spodnie; alladynki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. alladynki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haremowy

przymiotnik od: harem (np. niewolnice haremowe, system haremowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z haremem, dotyczący haremu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harenda

arenda

Harenda – dzielnica Zakopanego, jego część najbardziej wysunięta na północny zachód.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harest

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. areszt

#### Źródła:

Wiktionary

# Hareszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. areszt

#### Źródła:

Wiktionary

# Haresztant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. więzień

#### Źródła:

Wiktionary

# Harfa

instrument muzyczny szarpany; arfa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. instrument strunowy w kształcie trójkąta;

(1.2) bud. zob. arfa.

Harfa (wł. arpa, skrót: ar.) – instrument strunowy szarpany (chordofon) w kształcie stylizowanego trójkąta, którego jeden bok stanowi rozszerzające się ku dołowi pudło rezonansowe. Z niego wychodzi 46 lub 47 strun naciągniętych na stalowe kołki, tkwiące w górnej ramie. Jest to jeden z najstarszych instrumentów muzycznych, wywodzący się z łuku muzycznego. W starożytności spotykana była również w kształcie łuku. Harfa była znana już w Azji Mniejszej około 5000 lat temu. Znana była również w kulturze w starożytnej Mezopotamii (tzw. harfa z Ur). Mówi się, że biblijny król Dawid śpiewał psalmy akompaniując sobie na harfie kinnor, która jednak w rzeczywistości była odmianą liry. Instrumenty przypominające harfę znaleźć można w wielu kulturach. Harfę przypomina np. chiński instrument strunowy o nazwie konghou.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harfiarka

kobieta grająca na harfie; harfistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. harfistka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harfiarski

przymiotnik od: harfiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Harfiarz

osoba grająca na harfie; harfista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. mężczyzna grający na harfie

(1.2) przen. osoba wieszcząca przyszłość

Harfiarz (Psalmopoeus) – rodzaj pająków z infrarzędu ptaszników i rodziny ptasznikowatych. Obejmuje 13 opisanych gatunków. Zamieszkują Amerykę Środkową i północną Amerykę Południową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harfista

osoba grająca na harfie; harfiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na harfie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harfistka

kobieta grająca na harfie; harfiarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na harfie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harfować

odsiewać plewy przy użyciu harfy (arfy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Harfowaty

przypominający kształtem harfę

#### Źródła:

SJP.pl

# Harfowy

przymiotnik od: harfa (np. struny harfowe, koncert harfowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z harfą, dotyczący harfy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harhara

coś dużego, ciężkiego, niezręcznego (również o człowieku lub zwierzęciu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hariana

[czytaj: harijana] stan w Indiach; Harijana

Hariana (również pisana jako Harijana, hindi हरियाणा, trb.: Harijana, trl.: Hariyāṇā; ang. Haryana) – stan w północnych Indiach. Sąsiaduje ze stanami: Pendżab na północnym zachodzie, Himachal Pradesh na północy i Radżastanem na południowym zachodzie. Rzeka Jamuna stanowi wschodnią granicę ze stanami Uttarakhand i Uttar Pradesh.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haribo

firma produkująca słodycze

Haribo GmbH & Co. KG – niemieckie przedsiębiorstwo spożywcze zajmujące się produkcją słodyczy. Przedsiębiorstwo produkuje głównie żelki, z których najbardziej znane to Goldbären („Złote Misie”), które są produkowane od 1922 roku. Do marek Haribo należą również: pianki Haribo Chamallows oraz gumy rozpuszczalne Maoam.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haridźan

w Indiach: członek najniższej kasty lub wykluczony z kasty; haridżan

#### Źródła:

SJP.pl

# Haridżana

w Indiach: członek najniższej kasty lub wykluczony z kasty; haridźan; haridżan

#### Źródła:

SJP.pl

# Harijana

stan w Indiach; Hariana

Hariana (również pisana jako Harijana, hindi हरियाणा, trb.: Harijana, trl.: Hariyāṇā; ang. Haryana) – stan w północnych Indiach. Sąsiaduje ze stanami: Pendżab na północnym zachodzie, Himachal Pradesh na północy i Radżastanem na południowym zachodzie. Rzeka Jamuna stanowi wschodnią granicę ze stanami Uttarakhand i Uttar Pradesh.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harijański

→ Harijana

Patrz:Harijana

#### Źródła:

SJP.pl

# Harikriszna

zwolennik lub wyznawca kultu indyjskiego boga Kriszny

#### Źródła:

SJP.pl

# Harira

marokańska zupa mięsna z dodatkiem roślin strączkowych i jarzyn

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. marokańska rozgrzewająca zupa na bazie ciecierzycy;

Harira – zupa charakterystyczna dla kuchni berberyjskiej obszaru Maroka. Obecnie popularna w całej kuchni Maghrebu. W Tunezji nazywana lablabi.

Zupa, dzięki składowi i doborowi przypraw, ma charakter rozgrzewający. Jej tradycyjnym zadaniem jest przywracanie muzułmanom sił po poście w okresie ramadanu. Podstawą tworzenia dania jest mięso baranie (może to być też wołowina lub drób) z dodatkiem mieszanki ciecierzycy, bobu, grochu i soczewicy (ewentualnie z pojedynczymi gatunkami tych roślin strączkowych). Dodaje się też pewną ilość warzyw, ziół i przypraw (cebula, seler, pietruszka, kolendra, szafran, imbir, pieprz), oliwę i kuskus, makaron lub ryż. Całość gotuje się w wielkich garnkach dla dużych rodzin i podaje (skropione sokiem cytrynowym lub limonkowym) z jajami gotowanymi na twardo, plackami lub suszonymi figami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harissa

ciemna pasta z suszonych pomidorów i rozgniecionego pieprzu, wymieszanych z olejem, solą i czosnkiem; tradycyjny dodatek potraw kuchni tunezyjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. ostra pasta używana jako przyprawa w kuchni Maghrebu, wytwarzana z papryki chili i czosnku, często z innymi przyprawami i z dodatkiem oliwy, czasem także pomidorów;

Harissa (arab. هريسة, harīsa) – ostra, używana w Tunezji i Libii pasta wytwarzana z papryki chili i czosnku, często też z kolendrą, kminkiem zwyczajnym i kminem rzymskim (kuminem) lub dodatkiem oliwy. Może także zawierać pomidory. Może mieć też postać proszku lub mieszanki powyższych składników do mielenia w młynku. Tradycyjny dodatek potraw kuchni tunezyjskiej i innych krajów Maghrebu. Harissa sprzedawana jest przeważnie w tubkach i puszkach (pasta), ale też w młynkach i torebkach (postać sucha). Używana jest głównie jako dodatek do kuskusu, makaronów, kanapek i zup.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harkabuz

dawniej: ręczna, gładkolufowa broń palna używana w dawnej Europie, wyparta przez muszkiety z powodu małej szybkostrzelności; arkabuz, arkebuz, harkebuz, arkebuza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harkebuz

dawniej: ręczna, gładkolufowa broń palna używana w dawnej Europie, wyparta przez muszkiety z powodu małej szybkostrzelności; arkabuz, arkebuz, harkabuz, arkebuza

Arkebuz (arkabus, arkabuz, harkabuz, harkebuz) – długa gładkolufowa broń strzelecka wyposażona w zamek kołowy, używana od XVI do XVII wieku.

Powstała w końcu XV wieku jako lżejsza i poręczniejsza alternatywa dla prymitywnych hakownic i późniejszych ciężkich muszkietów, w jaką zaczęto wyposażać oddziały jazdy, tzw. arkebuzerów. Początkowo nazwę tę odnoszono do palnej broni z prostą kolbą przypominającą uchwyt kuszy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harklowa

1. wieś w województwie podkarpackim, w powiecie jasielskim;
2. wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

2 miejscowości w Polsce:

- Harklowa – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Nowy Targ
- Harklowa – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Skołyszyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harklowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Harklowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Harklowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Harklowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Harklowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Harklowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Harkot

dawniej: hałaśliwa, niewyraźna mowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Harkotać

dawniej: mówić głośno i niewyraźnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Harlejowiec

posiadacz i entuzjasta motocykla marki Harley; harleyowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Harlekin

powieść miłosna o przewidywalnej fabule, pozbawiona wartości artystycznych; harlequin, romansidło

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. powieść miłosna o wątpliwych wartościach artystycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harlem

dzielnica Nowego Jorku, zamieszkana głównie przez ludność murzyńską

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) adm. geogr. dzielnica Manhattanu w Nowym Jorku, stanowiąca duże skupisko Afroamerykanów;

- Harlem – dzielnica Nowego Jorku
- Harlem – polski zespół muzyczny

Miejscowości:

- Harlem – jednostka osadnicza w stanie Floryda, w hrabstwie Hendry
- Harlem – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Columbia
- Harlem – miasto w stanie Montana, w hrabstwie Blaine

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harlemczyk

mieszkaniec Harlemu

#### Źródła:

SJP.pl

# Harlemka

mieszkanka Harlemu

#### Źródła:

SJP.pl

# Harlemski

→ Harlem (dzielnica Nowego Jorku lub jedna z kilku miejscowości w USA)

#### Źródła:

SJP.pl

# Harlequin

[czytaj: harlekin]
1. książka z serii Harlequin;
2. powieść miłosna o przewidywalnej fabule, pozbawiona wartości artystycznych; harlekin, romansidło

- Harlequin – wieś w Anglii
- Harlequin – kanadyjskie wydawnictwo książkowe specjalizujące się w publikowaniu romansów dla kobiet
- Harlequin – utwór muzyczny grupy rockowej Genesis
- Harlequin F.C. – angielski klub rugby
- Harlequin – album Lady Gagi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harley

[czytaj: harlej] motocykl marki Harley-Davidson

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. motocykl marki Harley-Davidson

- Harley-Davidson – producent motocykli
- Harley – gmina w Kanadzie, w prowincji Ontario
- Robert Harley
- imię angielskie

W Wielkiej Brytanii:

- Harley – miejscowość w hrabstwie Shropshire (Anglia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harley-Davidson

Harley-Davidson, Inc. (wym. [ˌhɑɹli ˈdeɪvɪdsən]) – amerykański producent motocykli pochodzący z Milwaukee, w stanie Wisconsin, w Stanach Zjednoczonych, znany głównie z produkcji tzw. motocykli ciężkich. Ponadto przedsiębiorstwo Harley-Davidson wytwarza akcesoria motocyklowe, odzież i drobne sprzęty, takie jak noże. Prowadzi też klub Harley Owners Group zrzeszający właścicieli motocykli Harley-Davidson.

#### Źródła:

Wikipedia

# Harleyowiec

[czytaj: harlejowiec] posiadacz i entuzjasta motocykla marki Harley; harlejowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto jeździ harleyem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harlow

Harlow – miasto i dystrykt w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie Essex, na północny wschód od Londynu. W 2021 roku miejscowość liczyła 93 580 mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł poligraficzny, precyzyjny oraz meblarski.

#### Źródła:

Wikipedia

# Harmalina

organiczny związek chemiczny, psychodeliczna substancja psychoaktywna

Harmalina – organiczny związek chemiczny, psychodeliczna substancja psychoaktywna, główny alkaloid beta-karbolinowy ruty stepowej (Peganum harmala). W małych dawkach ma działanie przeciwdepresyjne, w większych psychoaktywne. Jest silnym i krótkotrwałym inhibitorem MAO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harman

nazwisko

Harman – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Randolph.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harmata

dawniej: armata

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmatan

suchy, gorący wiatr wiejący w zimie na atlantyckim wybrzeżu Afryki Północnej i nad Zatoką Gwinejską; harmattan

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmattan

suchy, gorący wiatr wiejący w zimie na atlantyckim wybrzeżu Afryki Północnej i nad Zatoką Gwinejską; harmatan

Harmattan (z języka twi: harmatan) – silny, północno-wschodni wiatr wiejący w porze suchej znad Sahary na wybrzeże Zatoki Gwinejskiej, a także na zachodnie wybrzeże Afryki Północnej. Jest to suchy i pylny wiatr pasatowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harmider

zgiełk, rwetes, hałas połączony z zamieszaniem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hałas w połączeniu z zamieszaniem

(1.2) daw. jarmark

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmina

organiczny związek chemiczny, psychodeliczna substancja psychoaktywna

Harmina – organiczny związek chemiczny, psychodeliczna substancja psychoaktywna, β-karbolinowy alkaloid m.in. ruty stepowej (Peganum harmala), męczennicy cielistej oraz Banisteriopsis caapi. Harmina jest silnym, odwracalnym inhibitorem monoaminooksydazy MAO-A oraz słabym stymulantem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harmonia

1. właściwy porządek, układ, dopełnianie się elementów, przedmiotów, zjawisk itp., składających się na jakąś całość
2. przyjazne stosunki; zgoda
3. jeden z głównych elementów muzyki
4. dział teorii muzyki
5. instrument muzyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ład

(1.2) muz. element dzieła muzycznego;

(1.3) muz. instrument;

(1.4) pot. muz. akordeon

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: harmonium

## Mitologia

- Harmonia (Concordia) – w mitologii greckiej i rzymskiej uosobienie ładu i symetrii
- Harmonia (Harmonie) – w mitologii greckiej jedna z najad, matka Amazonek

## Muzyka

- harmonia – instrument muzyczny, także potoczna nazwa akordeonu
- harmonia – dyscyplina z zakresu teorii muzyki
- Harmonia – niemiecki zespół muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harmoniczność

→ harmoniczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest harmoniczne

Patrz:harmoniczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmoniczny

1. oparty na właściwych proporcjach; harmonijny
2. w muzyce: zbudowany według zasad harmonii
3. mat. podział harmoniczny - podział na dwie nierówne części, gdzie większa do mniejszej ma się tak, jak całość do większej części; złoty środek

przymiotnik

(1.1) muz. zbudowany według zasad harmonii muzycznej

(1.2) oparty na właściwych proporcjach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmonijka

1. zdrobnienie od: harmonia;
2. potocznie: osłona mająca kształt miecha harmonii;
3. harmonijka ustna - mały, ustny instrument muzyczny; harmonika, organki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pot. zob. harmonijka ustna.

(1.2) sposób złożenia czegoś przypominający zagięcia miecha podczas ruchu

(1.3) elastyczna osłona łączników członów pojazdów, wagonów

Harmonijka ustna – instrument muzyczny z grupy idiofonów języczkowych. Dźwięk wydobywa się podczas ruchu powietrza w szczelinach, przy których znajdują się metalowe blaszki zwane stroikami (pot. języczkami), które wprawione w drgania wydają dźwięki zależne od ich długości. Harmonijka ustna była pierwszym instrumentem Jimiego Hendrixa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harmonijkarka

kobieta grająca na harmonijce

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmonijkarz

osoba grająca na harmonijce

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmonijkowy

→ harmonijka

Patrz:harmonijka

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmonijnie

przysłówek

(1.1) w sposób harmonijny

#### Źródła:

Wiktionary

# Harmonijniej

stopień wyższy od przysłówka: harmonijnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmonijność

proporcjonalność, symetria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest harmonijne; cecha tych, którzy są harmonijni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmonijny

1. oparty na właściwych proporcjach; harmoniczny
2. o dźwięku: ładnie brzmiący, dźwięczny
3. o stosunkach międzyludzkich: zgodny, bezkonfliktowy
4. o ruchu: płynny i zgrabny

przymiotnik

(1.1) tworzący zgodną, estetyczną całość, pełen harmonii

(1.2) opierający się na zgodzie, harmonii, przyjaźni

(1.3) o przyjemnym dźwięku

(1.4) płynny, rytmiczny, melodyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmonika

1. rzadko: harmonijka ustna, organki
2. dawny instrument muzyczny składający się ze szklanych kloszów
3. charakteryzujący muzykę danej epoki, szkoły, danego twórcy lub utworu muzycznego, zespół cech harmonicznych
4. okresowa funkcja matematyczna postaci u(t) = Asin(rt + b), gdzie: A - amplituda, r - prędkość kątowa (pulsacja), b - faza początkowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. współbrzmienie dźwięków

(1.2) muz. nauka o współbrzmieniach dźwięków;

(1.3) muz. instrument muzyczny z grupy idiofonów pocieranych;

(1.4) mat. fiz. funkcja postaci u(t) = A \sin ( \omega t + \varphi )\, .

- harmonika – funkcja matematyczna
- harmonika – element dzieła muzycznego
- harmonika słomiana – ksylofon
- harmonika szklana – instrument muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harmonista

osoba grająca na harmonii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muzyk, który gra na harmonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmonistka

muzyczka grająca na harmonii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na harmonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmonium

instrument z klawiaturą, w którym źródłem dźwięku są metalowe blaszki wzbudzane przez tłoczone za pomocą miechów powietrze, używany często zamiast organów w mniejszych pomieszczeniach, np. w kaplicach; fisharmonia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. muz. fisharmonia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harmonizacja

1. w muzyce: technika tworzenia współbrzmień akordowych;
2. zgranie, wzajemne dostosowanie różnych elementów w spójną całość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wielogłosowe opracowanie utworu muzycznego

(1.2) muz. technika tworzenia współbrzmień akordowych

(1.3) rzad. zestrojenie elementów w harmonijną całość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmonizacyjny

→ harmonizacja

Patrz:harmonizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmonizować

1. w muzyce: dobierać w melodii odpowiednie akordy
2. łączyć elementy w estetyczną całość; zestrajać
3. harmonizować się - dobrze się komponować, pasować do czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zharmonizować)

(1.1) łączyć w zgodną całość

(1.2) muz. dopełniać melodię akordami według zasad harmonii

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) pozostawać w harmonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|harmonizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Harmonogram

opis kolejności i długotrwałości etapów czegoś; plan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opis kolejności i czasu trwania kolejnych etapów jakiegoś przedsięwzięcia;

Harmonogram (potocznie grafik) – rozkład, rozplanowanie przebiegu czynności w czasie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harmonogramować

układać harmonogram czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmonogramowanie

planowanie prac poprzez przydzielanie zasobów pracy i narzędzi do zadań oraz ustalenie rozkładu tych zadań w czasie

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmonogramowy

przymiotnik od: harmonogram

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmoszka

1. potocznie: harmonia, guzikówka;
2. harmonijka ustna;
3. przedmiot z papieru przypominający kształtem rozciągającą się część harmonii (akordeonu); harmonijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. muz. akordeon

(1.2) pot. żart. mała harmonia

(1.3) muz. harmonijka ustna

(1.4) coś pomarszczonego na kształt harmonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harmoszkowy

→ harmoszka

Patrz:harmoszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Harmotom

minerał z grupy zeolitów, glinokrzemian baru zawierający potas

Harmotom – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. harmos = szew i temnein (tome) = kroić, ciąć i nawiązuje do częstych zbliźniaczeń tego minerału.
Znany jest od 1801 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harnaś

1. dawny zbójnik tatrzański, zwłaszcza przywódca takich zbójników;
2. piwo marki Harnaś

Harnaś – góralskie określenie herszta bandy, nadawane przywódcom karpackich zbójników, pochodzące z węgierskiego określenia hadnagy (porucznik, dowódca) za pośrednictwem języka słowackiego. Słynnymi harnasiami byli m.in. Juraj Jánošík, Ondraszek, Tomáš Uhorčík (zob. tołhaj).

Objaśnienia etymologicznego tego określenia dokonał Eugeniusz Słuszkiewicz na łamach czasopisma „Język Polski”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harnasiowy

przymiotnik od: harnaś

#### Źródła:

SJP.pl

# Harnasz

dawniej zbroja, pancerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Harnik

dawniej: członek górskiej policji

#### Źródła:

SJP.pl

# Harold

imię męskie

Harold – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Santa Rosa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haroldostwo

Harold z małżonką; Haroldowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Haroldowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Haroldowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Harolda lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Harówa

zgrubienie od: harówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Harować

potocznie: ciężko pracować

czasownik

(1.1) ciężko pracować

(1.2) gw-pl|Kresy. biedować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ciężkie pracowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Harówka

potocznie: ciężka, wyczerpująca praca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo ciężka praca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harownik

potocznie: osoba wykonująca ciężką pracę

#### Źródła:

SJP.pl

# Harpagan

1. gwarowo:
a) osoba gwałtowna, impulsywna, zawzięta;
b) osoba nieokrzesana, ordynarna, grubiańska;
2. potocznie: osoba niezwykle wytrzymała, silna, wytrwała

Ekstremalny Rajd na Orientację „Harpagan” (od harpagan = osoba niezwykle wytrzymała, silna, wytrwała) – amatorskie zawody sportowe organizowane dwa razy w roku wiosną i jesienią na Pomorzu w okolicy Gdańska. Jest to zarazem rodzaj maratonu i biegu na orientację. Celem jest sprawdzenie granic wytrzymałości fizycznej, psychicznej oraz siły woli zawodników. „Harpagan” jest zaliczany do Pucharu Polski w Pieszych Maratonach na Orientację

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harpaganka

potocznie: kobieta niezwykle wytrzymała, silna, wytrwała

#### Źródła:

SJP.pl

# Harpagon

pejoratywnie: osoba nadmiernie oszczędna, chciwa; skąpiec, chciwiec, sknera

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. wielki skąpiec

- Harpagon – główny bohater komedii Moliera Skąpiec
- Harpagon – fikcyjna postać z uniwersum Kaczora Donalda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harpagoński

→ harpagon

Patrz:harpagon

#### Źródła:

SJP.pl

# Harper

- Harper – miasto w Liberii

Miejscowości w USA:

- Harper – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Keokuk
- Harper – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Harper
- Harper – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Malheur
- Harper – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Gillespie

#### Źródła:

Wikipedia

# Harpia

1. duży, drapieżny ptak zamieszkujący Amerykę
2. w mitologii greckiej: złośliwy demon przedstawiany jako skrzydlaty potwór o kobiecej twarzy i piersiach, uosobienie drapieżności i chciwości
3. przenośnie o okrutnej, wyrachowanej kobiecie

- harpia – w mitologii greckiej żeński demon o półptasiej postaci, uosabiający gwałtowny wiatr
- harpia – nazwa ptaka drapieżnego, w języku polskim używana w odniesieniu głównie do harpii wielkiej, ale też do dwóch innych gatunków z plemienia Accipitrini i podrodziny jastrzębi w obrębie rodziny jastrzębiowatych. W niektórych ujęciach systematycznych te trzy gatunki wraz z gackożerem (Macheiramphus alcinus) wydzielane są do osobnej podrodziny harpii (Harpiinae).
  - harpia wielka, harpia (Harpia harpyja) – ptak z monotypowego rodzaju Harpia
  - harpia papuaska (Harpyopsis novaeguineae)
  - harpia gujańska (Morphnus guianensis)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Harpolit

intruzja magmowa ułożona zgodnie z powierzchniami pęknięć tektonicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Harpun

stalowy grot z zadziorami wystrzeliwany mechanicznie (dawniej także oszczep wyrzucany ręcznie), służący jako broń myśliwska podczas polowań na duże zwierzęta morskie, np. wieloryby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym); umocowana na linie;

Harpun – miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym). Wykorzystywany jest do polowania na duże zwierzęta morskie, przede wszystkim wieloryby. Do czasu wynalezienia działa harpunniczego była to broń miotana ręcznie. Marynarz miotający harpun nazywany był harpunnikiem.

Stosowane już w okresie paleolitu (kultura magdaleńska).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harpuniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mors. wielorybnik używający harpuna

#### Źródła:

Wiktionary

# Harpunniczka

→ harpunnik

Patrz:harpunnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Harpunniczy

dotyczący harpuna, harpunnika (np. działko harpunnicze)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z łowieniem za pomocą harpunów, dotyczący łowiectwa za pomocą harpunów

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do harpunników

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harpunnik

osoba używająca harpuna do polowania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mors. wielorybnik używający harpuna

Harpun – miotana broń myśliwska w postaci grotu z zadziorami, osadzonego na drzewcu (drewnianym lub metalowym). Wykorzystywany jest do polowania na duże zwierzęta morskie, przede wszystkim wieloryby. Do czasu wynalezienia działa harpunniczego była to broń miotana ręcznie. Marynarz miotający harpun nazywany był harpunnikiem.

Stosowane już w okresie paleolitu (kultura magdaleńska).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harpunowy

przymiotnik od: harpun (np. karabinek harpunowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z harpunem, dotyczący harpuna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harrachov

Harrachov (niem. Harrachsdorf) – miasto w północnych Czechach położone na terenie kraju libereckiego w Karkonoszach, 4 km od granicy Polski. Przed przystąpieniem Polski i Czech do układu z Schengen istniało tu drogowe przejście graniczne Jakuszyce-Harrachov oraz na szlaku turystycznym przejście graniczne Polana Jakuszycka-Harrachov.

Według danych z 1 stycznia 2024, liczba mieszkańców miasta wynosi 1386 osób (1088. miejsce w kraju wśród miejscowości; 552. miejsce wśród miast).

#### Źródła:

Wikipedia

# Harrier

[czytaj: harier] rasa psów gończych

- Harrier (rasa psów) – pies gończy
- Hawker Siddeley Harrier – brytyjski samolot wielozadaniowy pionowego startu i lądowania V/STOL
- AV-8B Harrier II – wersja rozwojowa brytyjskiego samolotu Hawker Siddeley Harrier opracowana przez amerykańską firmę McDonnell Douglas i produkowana przez Boeing Company.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harriet

[czytaj: harjet] angielskie imię żeńskie

Harriet (ur. ok. 1830, zm. 23 czerwca 2006) – żółw słoniowy (Chelonoidis nigra porteri) przywieziony przez Karola Darwina z Wysp Galapagos.

Harriet mogła być jednym z trzech żywych żółwi, jakie Darwin w czasie swojego rejsu dookoła świata na okręcie HMS "Beagle" pozyskał (raczej nie złapał jej osobiście, gdyż nigdy nie był na wyspie Santa Cruz, na której ten podgatunek żyje) w 1835 na wyspach Galapagos i przywiózł do Londynu. W momencie opuszczenia ojczystej wyspy miała około pięciu lat i skorupę o średnicy 11 cali. W 1841 wszystkie trzy żółwie uzyskane od Darwina przewieziono do Brisbane w Australii. Harriet zamieszkała w miejscowym ogrodzie botanicznym, gdzie przebywała aż do jego likwidacji w 1952. Następnie została umieszczona w miejscowym rezerwacie przyrodniczym, a w latach 60. XX w. znalazła się w zoo. Wtedy też stwierdzono, że jest samicą i otrzymała żeńskie imię (wcześniej żółw nazywany był Harrym). Ostatnie lata życia, od 1988, spędziła w należącym do Steve'a Irwina Australia Zoo w Queensland. Osiągnęła wagę 180 kg i była wielką atrakcją turystyczną całego stanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harriman

Harriman – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Orange.

#### Źródła:

Wikipedia

# Harringtonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótka, nieprzemakalna kurtka męska ze ściągaczami, stójką i podpinką w szkocką kratę, zapinana na zamek błyskawiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Harris

[czytaj: haris] obce imię męskie

Harris (gael. Na Hearadh) – południowa część wyspy Lewis and Harris – największej w archipelagu Hebrydów Zewnętrznych, w Szkocji. Podobnie jak Lewis (północna część wyspy), region tradycyjnie nazywany jest „wyspą” Harris (Isle of Harris), choć są one ze sobą fizycznie połączone. Lewis jest generalnie niżej położoną częścią wyspy, podczas gdy Harris jest bardziej górzyste. Region należał dawniej do hrabstwa Inverness-shire, a obecnie, jak cały archipelag, należy do jednostki administracyjnej Hebrydy Zewnętrzne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harrison

nazwisko angielskie, np. George Harrison (1943-2001) - muzyk, członek zespołu The Beatles

Osoby:

- A.S.A. Harrison – pisarka i artystka kanadyjska.
- Benjamin Harrison – prezydent USA
- Benjamin Harrison – amerykański wioślarz
- Caroline Harrison – żona prezydenta USA
- Gavin Harrison – brytyjski perkusista rockowy
- George Harrison – członek zespołu The Beatles
- Harry Harrison – amerykański autor science-fiction
- John Harrison – angielski cieśla i zegarmistrz, twórca chronometru morskiego
- Kayla Harrison – amerykańska judoczka
- Lou Harrison – amerykański kompozytor
- Ryan Harrison – amerykański tenisista
- William Henry Harrison – 9. prezydent USA

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harry

[czytaj: hary] obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hart

wytrzymałość, odporność na przeciwności

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) wytrzymałość fizyczna i psychiczna

(1.2) daw. twardość jakiegoś przedmiotu nadana mu przez hartowanie

## Lokalizacje

### Austria

- Hart bei Graz – gmina w kraju związkowym Styria, w powiecie Graz-Umgebung
- Hart im Zillertal – gmina w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Schwaz

### Niemcy

- Hart – dzielnica Geiselhöringa
- Hart – dzielnica Haigerlochu
- Mühldorfer Hart – obszar wolny administracyjnie w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Mühldorf am Inn

### Stany Zjednoczone

- Hart – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Oceana
- Hart – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Castro
- Hart (ang. Hart Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Warrick
- Hart (ang. Hart Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Oceana
- Hart (ang. Hart Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Winona
- Hart (ang. Hart Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Wright
- Hart (ang. Hart Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Roberts
- hrabstwo Hart (ang. Hart County) – w stanie Georgia
- hrabstwo Hart (ang. Hart County) – w stanie Kentucky

### Wielka Brytania

- Hart – miejscowość w hrabstwie Durham
- Hart – dystrykt hrabstwa Hampshire

## Osoby

- Bret Hart – kanadyjski wrestler
- Doris Hart – amerykańska tenisistka
- Herbert Hart – angielski filozof prawa
- Ian Hart – brytyjski aktor
- Joe Hart – angielski piłkarz
- Judith Hart – brytyjska polityk
- Rob Hart – amerykański pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hartal

strajk powszechny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) społ. hand. na Półwyspie Indyjskim: rodzaj tradycyjnego, zbiorowego strajku przeciwko uciskowi, podczas którego zamyka się sklepy, targowiska itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hartigiolówka

hartigiolówka bukowa - gatunek muchówki z rodziny pryszczarkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Hartlej

jednostka ilości informacji; hartley

Ban (czasem także hartley – oznaczenie Hart, określany też jako dit od ang. decimal digit) – logarytmiczna jednostka miary ilości informacji lub entropii. Jeden ban (hartley) to ilość informacji zawarta w wiadomości o zajściu zdarzenia, którego prawdopodobieństwo wynosi 0,1. Konstrukcja tej jednostki ilości informacji oparta jest na logarytmie o podstawie 10 (logarytm dziesiętny). Jednostką miary ilości informacji opartą na logarytmie o podstawie 2 jest bit, a na logarytmie o podstawie e (logarytm naturalny) – nat. Decyban jest jedną dziesiątą bana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hartley

jednostka ilości informacji; hartlej

Miejscowości w USA:

- Hartley – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie O’Brien
- Hartley – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Solano
- Hartley – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Hartley

Gminy w USA:

- Hartley (ang. Hartley Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie O’Brien
- Hartley (ang. Hartley Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Union

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hartman

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Hartman – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Johnson
- Hartman – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Prowers

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Hartman – profesor, wydawca i publicysta, nauczyciel akademicki, polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hartmann

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Alfred Hartmann (1814–1897) – szwajcarski pisarz
- Arnold Hartmann (1861–1919) – niemiecki architekt
- Belista Hartmann – nauruańska lekkoatletka
- Christa Hartmann (ur. ok. 1969) – austriacka narciarka alpejska
- Damian Hartmann (ur. 1987) – niemiecki zapaśnik
- Emil Hartmann (1836–1898) – duński kompozytor
- Erich Hartmann (1922–1993) – niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski
- Felix von Hartmann (1851–1919) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki
- Frank Hartmann (ur. 1949) – wschodnioniemiecki zapaśnik
- Georg Hartmann (1887–1954) – niemiecki dyrygent, poeta, twórca pieśni i muzyki teatralnej
- Hans-Hugo Hartmann (1916–1991) – niemiecki kierowca wyścigowy
- Hugo Hartmann (1862–1907) – niemiecki organista, nauczyciel muzyki i kompozytor
- Jan Hartmann (ur. 1970) – niemiecki aktor teatralny, filmowy i telewizyjny
- Johann Ernst Hartmann (1726–1793) – duński kompozytor
- Johann Peter Emilius Hartmann (1805–1900) – duński kompozytor
- Johannes Franz Hartmann (1865–1936) – niemiecki astronom
- Johannes Hartmann (1568–1631) – niemiecki matematyk, lekarz i chemiatryk
- Jörg Hartmann (1955–1966) – nieletnia ofiara śmiertelna Muru Berlińskiego
- Karl Amadeus Hartmann (1905–1963) – niemiecki muzyk i kompozytor
- Karl Robert Eduard von Hartmann (1842–1906) – niemiecki filozof
- Kerstin Hartmann (ur. 1988) – niemiecka wioślarka
- László Hartmann (1901–1938) – węgierski kierowca wyścigowy
- Ludo Moritz Hartmann (1865–1924) – historyk niemiecki
- Maurus Hartmann (1865–1905) – niemiecki duchowny rzymskokatolicki
- Michael Hartmann (ur. 1974) – niemiecki piłkarz
- Moritz Hartmann (1821–1872) – austriacki pisarz
- Nicolai Hartmann (1882–1950) – niemiecki filozof
- Oliver Hartmann (ur. 1970) – niemiecki kompozytor i wokalista
- Pater Hartmann (1863–1914) – kompozytor niemiecki, franciszkanin
- Patricia Hartmann (ur. 1972) – niemiecka modelka
- Reinhard Hartmann (ur. 1953) – austriacki zapaśnik
- Richard Hartmann (ur. 1975) – słowacki hokeista, trener
- Robert Hartmann (1832–1893) – niemiecki podróżnik, przyrodnik, anatom, antropolog i etnograf
- Rudolf Hartmann (1916–2002) – szwajcarski prawnik, dyplomata i urzędnik konsularny
- Werner Hartmann (1902–1964) – niemiecki wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hartny

dawniej: mocny

#### Źródła:

SJP.pl

# Hartować

1. nadawać materiałom twardość przez ogrzewanie do wysokiej temperatury i nagłe studzenie;
2. czynić bardziej odpornym na wpływy zewnętrzne; zwiększać odporność fizyczną; uodporniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zahartować)

(1.1) czynić odpornym na szkodliwe warunki zewnętrzne

(1.2) czynić odpornym psychicznie, mniej wrażliwym na stres

(1.3) techn. nadawać materiałom twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie

czasownik zwrotny niedokonany hartować się (dk. zahartować się)

(2.1) stawać się wytrzymałym poprzez przyzwyczajanie się do niedogodnych warunków fizycznych

(2.2) stawać się odpornym psychicznie poprzez przyzwyczajanie się do ciężkich przeżyć

(2.3) techn. być hartowanym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hartowacz

robotnik nadający materiałom twardość przez nagrzewanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzanie; hartownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Hartowany

1. nadawać materiałom twardość przez ogrzewanie do wysokiej temperatury i nagłe studzenie;
2. czynić bardziej odpornym na wpływy zewnętrzne; zwiększać odporność fizyczną; uodporniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Hartowczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hartowca

#### Źródła:

Wiktionary

# Hartowczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hartowca

#### Źródła:

Wiktionary

# Hartowiecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Hartowca

#### Źródła:

Wiktionary

# Hartownia

oddział w zakładzie metalurgicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Hartowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: hartowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Hartownik

robotnik nadający materiałom twardość przez nagrzewanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzanie; hartowacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Hartowność

podatność materiału na hartowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest hartowne

Hartowność stali – zdolność do tworzenia w trakcie hartowania struktury martenzytycznej.

Głównym czynnikiem wpływającym na hartowność stali jest jej skład chemiczny, czyli zawartość węgla oraz pierwiastków stopowych i technologicznych. Poza składem chemicznym wpływ na hartowność mają także wielkość ziarna i jednorodność austenitu oraz obecność innych, nierozpuszczonych cząstek. Dodatki stopowe (wyjątek stanowi kobalt), zwiększają hartowność stali poprzez zmniejszenie krytycznej szybkości chłodzenia. Krytyczna szybkość chłodzenia, czyli najmniejsza szybkość chłodzenia pozwalająca na uzyskanie struktury martenzytycznej związana jest z trwałością przechłodzonego austenitu do rozpoczęcia się jego przemian, dla stali węglowych może ona wynosić nawet 400–500 °C/s. Temperatura początku i końca przemiany martenzytycznej w dużym stopniu zależą od zawartości węgla w austenicie (por. wykresy ilustrujące przemiany fazowe w funkcji czasu i temperatury tzw. wykresy CTP). Dodatki stopowe wpływają na przehartowalność stali, a co za tym idzie na możliwość zahartowania przedmiotów o większym przekroju. Zawartość węgla w stali jest głównym czynnikiem wpływającym na twardość stali po hartowaniu. Wyższa hartowność pozwala na zastosowanie mniejszych szybkości chłodzenia (hartowanie w oleju), unikając w ten sposób naprężeń hartowniczych. Głębokość zahartowania, jaką można uzyskać w stalach węglowych, mieści się w granicach 3 do 10 mm, w zależności od jej składu. Dodatki w stalach stopowych pozwalają zwiększyć głębokość zahartowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hartowny

posiadający zwiększoną odporność

#### Źródła:

SJP.pl

# Hartujący

1. nadawać materiałom twardość przez ogrzewanie do wysokiej temperatury i nagłe studzenie;
2. czynić bardziej odpornym na wpływy zewnętrzne; zwiększać odporność fizyczną; uodporniać

Patrz:hartować

#### Źródła:

SJP.pl

# Haru

wykrzyknik

(1.1) gw-pl|lasowska. …używany, gdy ktoś dużo pracuje lub sprząta dom

Haru (jap. はる, ハル) – imię japońskie noszone zarówno przez kobiety jak i przez mężczyzn.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Haruspik

wróżbita etruski w starożytnym Rzymie, praktykujący głównie hieromancję

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. starożytny etruski wróżbita;

Haruspik (łac. aruspex, haruspex l.mn. haruspices), czasoguślnik, czasokusiedlnica, czasownik – kapłan pogański zajmujący się haruspicją, czyli rodzajem wróżby z wnętrzności zwierząt ofiarnych (najczęściej wątroby). Jednym z głównych obszarów ich działań była wiedza w zakresie interpretacji prodigiów. Tym mianem określano zdarzenia w Rzymie lub na podległym mu terytorium, które – zdaniem Rzymian – uznawano za „nienaturalne” i interpretowano jako złowieszcze znaki bądź ostrzeżenia; mogły nimi być krwawe deszcze czy chociażby uderzenia piorunów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Harvard

uczelnia w Cambridge; Uniwersytet Harvarda

- Uniwersytet Harvarda, (ang. Harvard University) – uniwersytet w Cambridge koło Bostonu, pierwsza uczelnia na terenie Stanów Zjednoczonych

Miejscowości w USA:

- Harvard – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie McHenry
- Harvard – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
- Harvard – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Clay

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harvardzki

→ Harvard; harwardzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Harvey

Imię:

- Herweusz – imię pochodzenia anglosaskiego

Osoby:

- William Harvey (1578-1657) – angielski anatom
- Harvey Cantwell (ur. 1999) – angielski piosenkarz oraz prezenter telewizyjny
- PJ Harvey (Polly Jean Harvey, ur. 1969) – brytyjska wokalistka rockowa, autorka tekstów, multiinstrumentalistka
- Robert Harvey (ur. 1953) – polityk, publicysta, pisarz
- David Harvey (ur. 1935) – teoretyk społeczny, geograf

#### Źródła:

Wikipedia

# Harwardczyk

absolwent Uniwersytetu Harvarda

#### Źródła:

SJP.pl

# Harwardzki

→ Harvard; harvardzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Uniwersytetem Harvarda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Harwester

leśna maszyna do ścinania, okrzesywania i przeżynania; kombajn zrębowy

Kombajn zrębowy (harwester, z ang. harvester) – uniwersalna maszyna leśna ścinkowo-okrzesująco-przerzynająca wykorzystywana przy zrębie.

Pierwszy kombajn zrębowy został wprowadzony w Szwecji przez firmę SP Maskiner, we wczesnych latach 80. XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Harwood

Miejscowości w USA:

- Harwood – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Vernon
- Harwood – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass

Gminy w USA:

- Harwood (ang. Harwood Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Champaign
- Harwood (ang. Harwood Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass

#### Źródła:

Wikipedia

# Harynda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gospoda dzierżawna

(1.2) poznań. wypad do cudzego ogrodu lub sadu na owoce i warzywa

#### Źródła:

Wiktionary

# Harynek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. icht. śledź

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. kulin. śledź

#### Źródła:

Wiktionary

# Harz

góry w Niemczech; Harc

Harz – pasmo górskie w środkowych Niemczech (Dolna Saksonia, Saksonia-Anhalt oraz Turyngia), będące częścią Średniogórza Niemieckiego, najwyższy szczyt Brocken (1142 m n.p.m.).

Góry zrębowe zbudowane z granitów i skał metamorficznych, wieku paleozoicznego, wypiętrzone ponownie w trzeciorzędzie w postaci zrębu. Do pierwszego wypiętrzenia doszło w orogenezie hercyńskiej. Od pradziejów był to ważny ośrodek wydobywczy, teraz obszar przede wszystkim turystyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Has

sztucznie otrzymywany pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 108 i symbolu Hs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. popiół z pieca

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. górn. miał węglowy

(1.5) pot. pelletfakt.

Has (Hs, łac. hassium), czasem błędnie nazywany hass, wcześniej unniloctium (Uno) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy. Nazwa pochodzi od jednego z niemieckich krajów związkowych – Hesji.

Ma właściwości chemiczne podobne do osmu, podobnie jak on tworzy czterotlenek o wzorze chemicznym HsO4.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. czeladź, służba rolna

#### Źródła:

Wiktionary

# Hasać

1. bawić się wesoło, skacząc i biegając; brykać;
2. tańczyć ochoczo, z werwą;
3. postępować samowolnie, nie zwracając uwagi na opinie innych

czasownik nieprzechodni

(1.1) biegać, skakać wesoło i beztrosko

(1.2) tańczyć, bawić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hasan

arabskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hasać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hasdrubal

Hazdrubal (𐤏𐤆𐤓𐤁𐤏𐤋 /ʕad͡zˈroːbaʕl/) – punickie imię męskie, częste wśród starożytnych Kartagińczyków. Nosili je m.in.:

- Hazdrubal Magonida
- Hazdrubal Barkas (zm. 207 p.n.e.) − brat Hannibala,
- Hazdrubal Starszy (zm. 221 p.n.e.),
- Hazdrubal Giskon (zm. 202 p.n.e.),
- Hazdrubal Boetarcha

#### Źródła:

Wikipedia

# Hasełko

zdrobnienie od: hasło

#### Źródła:

SJP.pl

# Hash

[czytaj: hasz] nazwa symbolu #; hasz, kratka, krzyżyk, płotek

Hash to:

- wynik działania funkcji skrótu, pojęcie używane w kryptografii, identyfikator plików w sieciach P2P
- znak # o szerokim zastosowaniu
- potoczna nazwa haszyszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hashimoto

[czytaj: haszimoto] potocznie: choroba Hashimoto - przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy

## Osoby

- Kingorō Hashimoto – wojskowy japoński
- Ryūtarō Hashimoto – polityk japoński
- Hideo Hashimoto – japoński piłkarz
- Hakaru Hashimoto – japoński lekarz
- Terumi Hashimoto – japoński skoczek narciarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hashowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hashować.

- haszowanie w kryptografii, dotyczące szyfrowania danych za pomocą funkcji skrótu.
- haszowanie w algorytmice, dotyczące efektywnej struktury danych, jaką jest tablica mieszająca.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hashtag

[czytaj: hasztag] słowo lub fraza poprzedzona znakiem # (hash), ułatwiające znalezienie i grupowanie elementów (zdjęć, tweetów itp.); hasztag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. element strony internetowej funkcjonujący jako znacznik, słowo lub wyrażenie poprzedzone znakiem #;

Hasztag (z ang. hashtag) – słowo lub wyrażenie poprzedzone symbolem # (ang. hash), bez użycia spacji, będące formą znacznika (ang. tag). Krótkie wiadomości na mikroblogach i serwisach społecznościowych takich jak Facebook, Twitter, Instagram czy Wykop.pl mogą być oznaczone przez dodanie kratki przed ważnymi słowami (bez spacji) albo wystąpić w zdaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hashtagować

[czytaj: hasztagować] wstawiać znak # (hash) przed słowem lub frazą w celu ułatwienia znalezienia elementów (zdjęć, tweetów itp.); hasztagować

#### Źródła:

SJP.pl

# Hasi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. popiół z pieca

#### Źródła:

Wiktionary

# Hasiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hasiok

w gwarze śląskiej: śmietnik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. śmietnik

Hasiok – śląski zespół grający hip-hop / rapcore pochodzący z Katowic.

Zespół w swoich utworach używa dialektu śląskiego, czasami wykorzystując wulgaryzmy i język niemiecki. Duża część tekstów dotyczy życia na Śląsku („Brudy”, „W moim familoku”, „Co ty wiesz”), niektóre utwory to krytyka mass mediów („Talk Show”, „Fryderyki”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haskala

ruch oświeceniowy wśród Żydów, zapoczątkowany w Niemczech w końcu XVIII wieku

Haskala (hebr. השכלה, „oświecenie”), oświecenie żydowskie – ruch intelektualny Żydów europejskich w późnych latach XVIII wieku, opowiadający się za przyjęciem przez nich oświeceniowych ideałów, integracją ze społecznościami nieżydowskimi, polepszeniem edukacji dotyczącej spraw świeckich, nauczaniem języka hebrajskiego i historii żydowskiej. Haskala rozpoczęła szerszy ruch asymilacji Żydów europejskich, którego skutkiem były m.in. pierwsze żydowskie ruchy polityczne i emancypacyjne. Zwolennicy haskali nazywani byli maskilami (hebr. מַשְׂכִילִים maskilim).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haski

przymiotnik od: Haga

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Haga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hasmonejski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dynastią Hasmoneuszy, dotyczący dynastii Hasmoneuszy

#### Źródła:

Wiktionary

# Hasmoneusz

przedstawiciel rodu kapłanów w Judzie; Machabeusz, Machabejczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. tylko w lm. Hasmoneusze → dynastia panująca w Judei 147–37 p.n.e., żydowski ród kapłański;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. przedstawiciel dynastii Hasmoneuszy (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hasmoneusze

ród kapłanów w Judzie; Machabeusze, Machabejczycy

Machabeusze, znani również jako Hasmoneusze (hebr. ‏מַכַּבִּים‎ lub ‏מקבים‎, Makabim) – judejski ród kapłański, a po powstaniu Machabeuszy – dynastia panująca w Judei (147–37 p.n.e.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haśnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. parobek

#### Źródła:

Wiktionary

# Hasowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący hasu

#### Źródła:

Wiktionary

# Haspel

w górnictwie: wyciągarka ręczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Hasplarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. górn. ciągacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Hass

Has (Hs, łac. hassium), czasem błędnie nazywany hass, wcześniej unniloctium (Uno) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy. Nazwa pochodzi od jednego z niemieckich krajów związkowych – Hesji.

Ma właściwości chemiczne podobne do osmu, podobnie jak on tworzy czterotlenek o wzorze chemicznym HsO4.

#### Źródła:

Wikipedia

# Hasta

rodzaj włóczni używanej przez legionistów rzymskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. rodzaj długiej włóczni o szerokim grocie w kształcie liścia, używanej przez rzymskich legionistów

- hasta – rodzaj włóczni
- hasta – termin występujący w tradycyjnym teatrze i tańcu indyjskim
- hasta – nakszatra, termin występujący w astrologii wedyjskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hastata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. młody żołnierz w republikańskiej armii rzymskiej walczący w pierwszej linii manipułów, początkowo pełnił rolę włócznika, później jego główną bronią stał się miecz;

#### Źródła:

Wiktionary

# Hastelloy

[czytaj: hejstloj] ogólna nazwa żaroodpornych stopów na bazie niklu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hastings

1. miasto w Anglii
2. miasto w Nowej Zelandii
3. Warren Hastings (1732-1818), polityk brytyjski

Hastings – miasto portowe i dystrykt o statusie borough w hrabstwie East Sussex, w południowo-wschodniej Anglii. Ma powierzchnię 29,72 km², leży nad kanałem La Manche i graniczy z dystryktem Rother w hrabstwie East Sussex. W 2021 miasto liczyło 91 410 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hastler

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) środ. osoba nie trudniąca się codzienną pracą lub edukacją, spędzająca większość czasu bezczynnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Hasz

potocznie: haszysz; boba

#### Źródła:

SJP.pl

# Haszek

nazwisko

Jaroslav Hašek wym. Jaroslaw Haszek (ur. 30 kwietnia 1883 w Pradze, zm. 3 stycznia 1923 w Lipnicy nad Sazawą) – czeski pisarz, publicysta i dziennikarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haszlerki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Zaolzie. spoż. miętusy

#### Źródła:

Wiktionary

# Haszować

generować dane wyjściowe o stałym rozmiarze z danych wejściowych o zmiennym rozmiarze, stosując tzw. funkcje mieszające

#### Źródła:

SJP.pl

# Haszowanie

w informatyce: jedna z technik szybkiego uzyskania informacji zapisanych w bazie danych; kodowanie mieszające

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|haszować.

- haszowanie w kryptografii, dotyczące szyfrowania danych za pomocą funkcji skrótu.
- haszowanie w algorytmice, dotyczące efektywnej struktury danych, jaką jest tablica mieszająca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haszpa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. techn. skobel u drzwi

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. zawias

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zootechn. metalowa część uprzęży

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. agrafka

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. fryzj. spinka do włosów

#### Źródła:

Wiktionary

# Haszpel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Zaolzie. górn. kołowrót górniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Haszpka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mała agrafka

#### Źródła:

Wiktionary

# Hasztabiga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. osoba bardzo wysoka, wielkolud

#### Źródła:

Wiktionary

# Hasztag

słowo lub fraza poprzedzona znakiem # (hash), ułatwiające znalezienie i grupowanie elementów (zdjęć, tweetów itp.); hashtag

Hasztag (z ang. hashtag) – słowo lub wyrażenie poprzedzone symbolem # (ang. hash), bez użycia spacji, będące formą znacznika (ang. tag). Krótkie wiadomości na mikroblogach i serwisach społecznościowych takich jak Facebook, Twitter, Instagram czy Wykop.pl mogą być oznaczone przez dodanie kratki przed ważnymi słowami (bez spacji) albo wystąpić w zdaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hasztagować

wstawiać znak # (hash) przed słowem lub frazą w celu ułatwienia znalezienia elementów (zdjęć, tweetów itp.); hashtagować

#### Źródła:

SJP.pl

# Haszymida

członek arystokratycznego rodu arabskiego z plemienia Kurajszytów

#### Źródła:

SJP.pl

# Haszymidzi

arystokratyczny ród arabski z plemienia Kurajszytów

Haszymici, Haszymidzi (Banu Haszim) – arystokratyczny ród arabski wywodzący się z plemienia Kurajszytów, a obejmujący potomków Haszima ibn Abd al-Manafa (pradziadka proroka Mahometa). Choć sam Mahomet nie miał synów, to jego ród był kontynuowany przez jego kuzynów Ibn Abbasa i Alego. Ten drugi ożenił się z Fatimą, z którą miał dwóch synów – Husajna i Hasana, którzy mieli liczne potomstwo. Według tradycji Haszymidzi mieli prawo do sprawowania najwyższej władzy w islamie; później to prawo zostało zawężone do rodu Alidów. Przywilej ten szybko zaczął być kontestowany, w związku z czym w islamie powstały nowe nurty – szyizm i charydżyzm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haszymidzki

→ Haszymidzi

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dynastią Haszymidów, dotyczący dynastii Haszymidów

Patrz:Haszymidzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haszysz

narkotyk otrzymywany z kwiatów konopi indyjskich; hasz (środowiskowo)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narkotyk uzyskiwany z żywicy konopi indyjskich;

Haszysz (pot. hasz) – substancja otrzymywana ze zlepionej i sprasowanej żywicy konopi indyjskich (Cannabis indica) lub konopi siewnych (Cannabis sativa), bogatych w substancję psychoaktywną tetrahydrokannabinol (do 50%). Haszysz, podobnie jak marihuana, palony jest zazwyczaj z tytoniem w postaci ręcznie robionych papierosów (tzw. jointów) lub z fajki wodnej (tzw. bonga).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haszyszowy

przymiotnik od: haszysz (np. olej haszyszowy, haszyszowe plantacje)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z haszyszem, dotyczący haszyszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haszyszysta

osoba uzależniona od haszyszu

#### Źródła:

SJP.pl

# Haszyszyzm

uzależnienie od haszyszu

#### Źródła:

SJP.pl

# Hasło

1. myśl przewodnia, idea, slogan;
2. sygnał do rozpoczęcia czegoś;
3. znak rozpoznawczy w wojsku lub harcerstwie, kod dostępu;
4. pozycja w słowniku lub encyklopedii

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) myśl przewodnia, idea

(1.2) znak, sygnał do działania

(1.3) tajny wyraz lub ciąg znaków

(1.4) wyraz lub wyrażenie stanowiące odrębną część w słowniku lub katalogu

(1.5) jeden z możliwych elementów kampanii marketingowej lub politycznej

(1.6) wyraz wpisywany w pola krzyżówki

(1.7) pozycja w katalogu lub rejestrze

- hasło – tajny parametr, stosowany w kryptografii oraz uwierzytelnianiu.
- hasło (leksykografia) – część artykułu hasłowego (artykułu) w encyklopedii lub w słowniku, będąca jego tytułem; wyraz lub wyrażenie opisywane (objaśniane) w artykule hasłowym; potocznie – cały artykuł hasłowy.
- Dewiza przyświecająca jakimś działaniom (reklamowym, propagandowym, promocyjnym, wychowawczym, itp.) np. Szanuj zieleń! lub Stop. Dziecko na drodze!
- Element bezpieczeństwa systemu rozpoznania – obcy / swój – między innymi w operacjach szpiegowskich, wojskowych (parol, wytrębowanie hasła) lub innych niejawnych np. hasło – odzew.
- Jeden z możliwych elementów kampanii marketingowej, reklamowej.
- Sygnał aktywizujący jakieś działania – zwłaszcza społeczne lub wojskowe.
- Hasło – polski film obyczajowy z 1976 roku.
- Hasła – film fabularny produkcji albańskiej z 2001 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hasłomania

nagminne posługiwanie się hasłami

#### Źródła:

SJP.pl

# Hasłować

1. zabezpieczać hasłem;
2. środowiskowo: wypisywać wyrazy hasłowe z kontekstu, np. w celu umieszczenia cytatu w kartotece

#### Źródła:

SJP.pl

# Hasłowość

→ hasłowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest hasłowe

Patrz:hasłowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hasłowy

1. związany ze zwięźle sformułowaną ideą, np. hasłowa obietnica;
2. dotyczący wyrazów, znaków lub wyrażeń znanych tylko wtajemniczonym osobom, np. hasłowy system;
3. będący opisem wyrazu lub wyrażenia opisanego w słowniku, encyklopedii lub katalogu, np. artykuł hasłowy;
4. będący wyrazem lub wyrażeniem opisanym w słowniku, encyklopedii lub katalogu, np. wyraz hasłowy;
5. skrótowy, zwięzły, np. hasłowa wypowiedź

przymiotnik

(1.1) przym. od: hasło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hat

dodatkowa, mała dźwignia, umocowana na głównej rękojeści dżojstika; grzybek

- Hát – dawna nazwa rzeki Đáy w Wietnamie.
- Hat – gaun wikas samiti w zachodniej części Nepalu
- hat – kapturek, część rękojeści dżojstika.
- Hať – wieś w Czechach.
- HAT – enzym, acetylotransferaza histonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hat-Trick

[czytaj: hat trik] trzy bramki strzelone w jednym meczu piłki nożnej przez jednego zawodnika (trzy bramki strzelone w jednej połowie określa się hat trickiem klasycznym); hat trick

#### Źródła:

SJP.pl

# Hatak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hatchback

[czytaj: heczbek] liftback;
1. typ nadwozia samochodu osobowego;
2. samochód o takim nadwoziu

Hatchback – rodzaj nadwozia samochodowego z dodatkowymi drzwiami z tyłu pojazdu umożliwiającymi dostęp do przestrzeni bagażowej i pasażerskiej. W hatchbackach drugi rząd siedzeń może być składany, co pozwala na łatwe zwiększenie przestrzeni bagażowej. Spotykane są zarówno 2- jak i 3-bryłowe nadwozia typu hatchback. Tylna szyba bywa elementem pokrywy bagażnika, może być razem z nią podnoszona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hate

[czytaj: hejt] hejt;
1. obraźliwy i zwykle agresywny komentarz internetowy;
2. mówienie w sposób wrogi i agresywny na jakiś temat lub o jakiejś osobie

- Hate – grupa muzyczna
- Hate – album The Delgados
- Hate – album Sinister
- Hate – album Sarcófago
- Hate – album grupy muzycznej Sarcófago

Zobacz też

- hejter

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hate'ować

[czytaj: hejtować] hejtować, hejcić; potocznie:
1. zamieszczać w internecie obraźliwe i zwykle agresywne komentarze;
2. mówić w sposób wrogi i agresywny na jakiś temat lub o jakiejś osobie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hater

[czytaj: hejter] rzadko, potocznie: osoba wyrażająca opinie pełne nienawiści, negatywności; hejter, hejt

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haterski

[czytaj: hejterski] wyrażający opinie pełne nienawiści, negatywności; hejterski

#### Źródła:

SJP.pl

# Haterstwo

[czytaj: hejterstwo] hejterstwo; potocznie:
1. wyrażanie opinii pełnych nienawiści, negatywności; hejtowanie, hejting;
2. grupa lub ogół hejterów

#### Źródła:

SJP.pl

# Hatha-Joga

[czytaj: hata-joga] system ćwiczeń stanowiący część indyjskiego systemu jogi; hathajoga, hatha joga

#### Źródła:

SJP.pl

# Hathajoga

[czytaj: hata joga] ogół ćwiczeń kształtujących sprawność fizyczną i psychiczną, będących częścią systemu jogi; hatha-joga, hatha joga

Hathajoga (dewanagari हठयोग) – tradycja indyjskiej jogi, bazująca głównie na pozycjach ciała asana, sześciu procesach oczyszczających krija oraz na kontroli oddechu (pranajama). Jednym z autorytatywnych tekstów tej szkoły to Hathajogapradipika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hathor

w starożytnym Egipcie: jedno z najważniejszych bóstw żeńskich

Hathor (Het-heret, Het-Heru – egip. Pałac/Dom Horusa) – egipska bogini nieba, uosobienie Wielkiej Macierzy, a także patronka nekropolii tebańskiej, Oko Ra. Pierwotnie stanowiła personifikację pałacu faraona (stąd jej imię; podobnie Izyda była personifikacją tronu). Z czasem stała się bóstwem miłości, radości, uciech, muzyki i tańca, a także opiekunką kobiet. Nosiła przydomki „Oka Horusa”, „Złotej Bogini”, „Bogini Niebios”, „Pani Czerwonej Góry” i „Turkusowej Pani”. Grecy identyfikowali ją z Afrodytą, a Rzymianie z Wenus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hatifnat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. istota o niewielkiej, podłużnej posturze i dłoniastych wyrostkach; pochodzą z książkowego świata Muminków, wykreowanego przez Tove Jansson;

#### Źródła:

Wiktionary

# Hatikwa

hymn państwowy Izraela

- Hymn Izraela: Hatikwa (Nadzieja)
- Hatikwa – izraelska partia polityczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hatiora

kaktus epifityczny rosnący na drzewach, nieposiadający kolców a jedynie włoski; kaktus wielkanocny

Hatiora Britton & Rose – rodzaj sukulentów z rodziny kaktusowatych (Cactaceae). Gatunki z tego rodzaju występują w Brazylii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hatszepsut

(?-ok. 1480 p.n.e.) z XVIII dynastii, królowa egipska od 1505

Hatszepsut – faraon, władczyni starożytnego Egiptu z XVIII dynastii, z okresu Nowego Państwa. Panowała prawdopodobnie w latach 1503 p.n.e. do 1482 p.n.e., lub 1479 p.n.e. do 1458 p.n.e., lub 1472 p.n.e. do 1450 p.n.e.

Córka Totmesa I i królowej Ahmes, przyrodnia siostra i żona Totmesa II, z którym rywalizowała o sukcesję. Po śmierci Totmesa II objęła regencję w imieniu małoletniego Totmesa III. Prawdopodobnie w drugim lub trzecim roku regencji ogłosiła się władcą i przyjęła tytuł królewski, wywodząc swe prawo do tronu na podstawie, jak sama stwierdziła, współrządów ze swym ojcem, Totmesem I. Jej zasługą było rozszerzenie stosunków handlowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hatteria

gad z rzędu ryjogłowych, podobny do jaszczurki, zamieszkuje skaliste wybrzeża Nowej Zelandii i kilku wysp w Cieśninie Cooka; tuatara; łupkoząb

Hatteria, tuatara, łupkoząb (Sphenodon) – rodzaj gadów z rodziny hatteriowatych (Sphenodontidae) występujących endemicznie na Nowej Zelandii.Mimo że wyglądem najbardziej przypominają jaszczurkę, w rzeczywistości reprezentują odrębną linię ewolucyjną lepidozaurów – sfenodonty. Hatterie są jedynymi współczesnymi przedstawicielami tej grupy. Ich najbliżsi krewni to łuskonośne (jaszczurki, amfisbeny i węże). Z tego powodu hatterie wzbudzają zainteresowanie naukowców badających ewolucję jaszczurek i węży oraz rekonstruujących wygląd i zwyczaje najwcześniejszych diapsydów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hatterie

grupa gadów reliktowych podobnych do jaszczurek, dziś reprezentowana jedynie przez jeden gatunek zamieszkujący Nową Zelandię

Hatteriowate, hatterie, tuatary (Sphenodontidae) – rodzina gadów, do której zaliczany jest rodzaj Sphenodon, obejmujący dwa gatunki żyjące współcześnie, oraz liczne rodzaje wymarłe, takie jak Planocephalosaurus, Brachyrhinodon, czy Polysphenodon. Przedstawiciele niektórych rodzajów mezozoicznych hatteriowatych, np. Clevosaurus, występowali na całym świecie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hatti

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna z epoki brązu w Azji Mniejszej;

(1.2) etn. hist. hetycki lud zamieszkujący krainę Hatti (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hatton

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Hatton – jednostka osadnicza w stanie Alabama, w hrabstwie Lawrence
- Hatton – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Traill
- Hatton – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Adams

Gminy w USA:

- Hatton (ang. Hatton Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Clare

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hattrick

trzy bramki w jednym meczu w wykonaniu tego samego piłkarza; także trzecie zwycięstwo z rzędu w tych samych zawodach; hat trick; hat-trick

Hattrick – komputerowa gra internetowa typu MMOG rozgrywana za pomocą przeglądarki internetowej, wyprodukowana i wydana przez Hattrick Limited. Jest to menedżer piłkarski, który pozwala graczowi wcielić się w prezesa fikcyjnego klubu piłkarskiego. W grze zalogowanych jest średnio ok. 7 tys. graczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hattusas

stolica Bogazkale (obecnie wieś w Turcji), dawnego państwa Hetytów

Hattusa (w literaturze przedmiotu również Hattusas, Hattuşaş i Hattusza) — stolica imperium hetyckiego. Obecnie stanowisko archeologiczne położone w pobliżu miasta Boğazkale w Anatolii, około 145 km od Ankary, w 1986 roku wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hau

wyraz naśladujący szczekanie psa

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. onomatopeja naśladująca szczekanie psa

Niemcy:

- Hau – dzielnica Wiehl

Osoby:

- Lene Hau – duńska fizyk
- Woldemar Hau – niemiecki malarz

Inne:

- HAU – kod IATA Portu lotniczego Haugesund

Zobacz też:

- Bedburg-Hau

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haubica

działo artyleryjskie przeznaczone do strzelania stromotorowego do celów zasłoniętych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. działo o krótkiej lufie i małej prędkości początkowej pocisku, przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego;

Haubica – działo dużego kalibru (od około 75 mm wzwyż), przeznaczone głównie do strzelania stromotorowego. Obecnie podstawowy rodzaj dział artylerii polowej. Stosowana przede wszystkim do prowadzenia ognia do celów ukrytych za przeszkodami terenowymi. Dzięki zastosowaniu zmiennych ładunków miotających jest możliwe dokonanie zmiany stromości toru pocisku i donośności strzelania przy tym samym (stałym) kącie podniesienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haubicoarmata

działo łączące cechy haubicy i armaty; armatohaubica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. działo łączące cechy haubicy i armaty;

Haubicoarmata (armatohaubica) – działo łączące cechy haubicy i armaty, a więc zdolne zarówno do prowadzenia ognia stromotorowego jak i płaskotorowego. Obecnie na ogół utożsamiane z haubicami.

Działa tego typu są coraz częściej spotykane w uzbrojeniu współczesnych armii. Jej nowe konstrukcje zwane haubicami (np. 155 mm FH-70, 155 mm M198) są zwykle działami półautomatycznymi kalibru 105–203 mm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Haubicowy

→ haubica

Patrz:haubica

#### Źródła:

SJP.pl

# Haubiczny

przymiotnik od: haubica

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z haubicą, dotyczący haubicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hauer

Osoby o tym nazwisku:

- Joachim Hauer – norweski skoczek narciarski
- Johannes Hauer – niemiecki aktor
- Josef Matthias Hauer – austriacki kompozytor i teoretyk muzyki
- Rutger Hauer – holenderski aktor, scenarzysta, producent, reżyser

#### Źródła:

Wikipedia

# Haueryt

[czytaj: hałeryt] minerał z gromady siarczków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bardzo rzadki minerał z gromady siarczków, siarczek manganu;

Haueryt – minerał z gromady siarczków. Należy do minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska austriackiego geologa – J.R. Hauera (1822–1899) – W. Haidinger 1845 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hauhet

egipskie prabóstwo wyobrażane w postaci węża, uosabiające nieskończoność

Hauhet – prabóstwo egipskie uosabiające nieskończoność, przedstawiane w postaci węża. Razem ze swoją męską formą Huh tworzyła jedną z par hermopolitańskiej Ogdoady.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hauk

głos psa; szczekanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. głos wydawany przez psy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hauke-Bosak

[czytaj: hałke-bosak] Józef Hauke-Bosak (1834-1871), generał

#### Źródła:

SJP.pl

# Haul

[czytaj: hol]
1. szczegółowe omówienie niedawno zakupionego przedmiotu w internecie, np. na blogu, w serwisie wideo;
2. to, co jest w ten sposób omawiane

#### Źródła:

SJP.pl

# Haupt

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hauptmann

Osoby

- Alfred Hauptmann – niemiecki lekarz
- Carl Hauptmann – niemiecki pisarz, brat Gerharta
- Gerhart Hauptmann – niemiecki dramaturg i powieściopisarz, laureat Nagrody Nobla, brat Carla
- Hans Hauptmann – oficer austro-węgierski
- Moritz Hauptmann – niemiecki kompozytor
- (8381) Hauptmann – planetoida
- Hauptmann – stopień wojskowy (kapitan)
- Kapitan z Köpenick (Der Hauptmann von Köpenick) – właściwie Friedrich Wilhelm Voigt, niemiecki szewc
- Kapitan z Köpenick – sztuka Carla Zuckmayera
- Kapitan z Köpenick – film z 1956

#### Źródła:

Wikipedia

# Haura

miasto w Indiach

Haura (beng. হাওড়া, Hāoṛā; ang. Howrah) – miasto w Indiach, w zespole miejskim Kalkuty, nad rzeką Hugli.

Miasto jest dużym ośrodkiem przemysłu jutowego i bawełnianego. Posiada port morski ze stocznią, hutę aluminium, mieści się tam również najstarszy w Indiach ogród botaniczny, Acharya Jagadish Chandra Bose Indian Botanic Garden. Liczba ludności w 2003 roku wynosiła ok. 1 mln.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hausa

język używany przez lud Hausa

przymiotnik

(1.1) etn. związany z ludem Hausa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) jęz. jeden z głównych języków Afryki, należący do rodziny afroazjatyckiej, do podrodziny czadyjskiej;

Hausa (inaczej: Hausańczycy, daw. też Hausowie, nazwa własna Hausawa) – lud afrykański, którego tereny macierzyste obejmują północno-zachodnią Nigerię i południowy Niger. Skupiska Hausańczyków znajdują się w wielu krajach Afryki Zachodniej wskutek ich działalności handlowej i misjonarskiej. Posługują się językiem hausa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hausańczycy

lud afrykański; Hausowie, Hausa

Hausa (inaczej: Hausańczycy, daw. też Hausowie, nazwa własna Hausawa) – lud afrykański, którego tereny macierzyste obejmują północno-zachodnią Nigerię i południowy Niger. Skupiska Hausańczyków znajdują się w wielu krajach Afryki Zachodniej wskutek ich działalności handlowej i misjonarskiej. Posługują się językiem hausa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hausanistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka o języku i kulturze hausa

#### Źródła:

Wiktionary

# Hausański

→ Hausa

Patrz:Hausa

#### Źródła:

SJP.pl

# Hauścik

zdrobnienie od: haust

#### Źródła:

SJP.pl

# Hauser

Hauser – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Idaho, w hrabstwie Kootenai.

#### Źródła:

Wikipedia

# Hausmanit

minerał, tlenek manganu

Hausmanit – minerał z gromady tlenków. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.
Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego mineraloga Johanna Friedricha Ludwiga Hausmanna (1782–1859), który rozpoznał ten minerał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hausner

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Alfred Hausner (1822, Brody – 1887 Brody) – bankier, kupiec i polityk
- Alfred Wojciech Hausner (1887, Dornbach – 1953, Kraków) – major audytor Wojska Polskiego.
- Andrzej Hausner (ur. 1981, Katowice), polski aktor
- Artur Hausner (1870, Kończyce – 1941, Woroneż), polski polityk
- Bernard Hausner (1874, Czortków – 1938, na terytorium Palestyny), żydowski syjonista
- Jerzy Krzysztof Hausner (ur. 1949, Świnoujście), polski polityk i ekonomista
- Krzysztof Hausner (1944, Kraków – 2004, Kraków), polski piłkarz, napastnik, prawoskrzydłowy
- Otto Hausner (1827, Brody – 1890, Lwów), polski historyk sztuki, polityk, pisarz
- Roman Hausner (1883, Lwów – 1947, Londyn), polski prawnik
- Siegfried Hausner (1952 – 1975), niemiecki lewicowy terrorysta
- Włodzimierz Hausner (ur. 1936, Bydgoszcz), działacz partyjny i gospodarczy, wiceminister
- Wojciech Hausner (ur. 1957, Kraków), polski polityk, nauczyciel, historyk, samorządowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hausowie

przedstawiciel ludu afrykańskiego Hausa

Hausa (inaczej: Hausańczycy, daw. też Hausowie, nazwa własna Hausawa) – lud afrykański, którego tereny macierzyste obejmują północno-zachodnią Nigerię i południowy Niger. Skupiska Hausańczyków znajdują się w wielu krajach Afryki Zachodniej wskutek ich działalności handlowej i misjonarskiej. Posługują się językiem hausa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hausse

hossa

#### Źródła:

SJP.pl

# Haust

łyk płynu lub powietrza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. duży łyk płynu lub powietrza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Haustorium

organ organizmów pasożytniczych służący do pobierania pokarmu od żywiciela; ssawka

Ssawki, haustoria (l. poj. haustorium) – odgałęzienia strzępek pasożytniczych grzybów lub drobne korzenie boczne roślin pasożytniczych, wrastające w ciało organizmu żywicielskiego i pobierające z niego substancje pokarmowe. Ssawki pasożytów łodygowych przenikają przez warstwę korową i miękiszową łodygi żywiciela, a po dotarciu do tkanki przewodzącej następuje wykształcenie elementów przewodzących i połączanie systemów przewodzących żywiciela i pasożyta. Pasożyty korzeniowe łączą się ssawkami z systemem przewodzącym rośliny żywicielskiej po wrośnięciu w jej korzenie. Rozwój ssawek związany jest z odbieraniem sygnałów chemicznych od rośliny żywicielskiej oraz zmiany potencjału redoks. Stwierdzono, że rozwój haustoriów roślin pasożytniczych może być hamowany przez arbuskularne grzyby mikoryzowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hausyjka

przedstawicielka ludu afrykańskiego Hausa

#### Źródła:

SJP.pl

# Hauts-De-France

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. rejon administracyjny w północnej Francji;

#### Źródła:

Wiktionary

# Hauu

onomatopeja "hau" o przedłużonej artykulacji; hauuu

#### Źródła:

SJP.pl

# Hauuu

onomatopeja "hau" o przedłużonej artykulacji; hauu

#### Źródła:

SJP.pl

# Havas

Havas (wym. [avas]) – francuskie przedsiębiorstwo międzynarodowe zajmujące się reklamą i public relations, z siedzibą w Paryżu.

Początkowo Havas była agencją informacyjną, która została utworzona w 1835 roku w Paryżu przez Charles-Louisa Havasa. Była ona pierwszą nowoczesną agencją informacyjną na świecie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Havel

nazwisko, np. Vaclav (albo Wacław) Havel (1936-2011), czeski polityk, dramaturg i eseista

Niemcy:

- Havel (pol. Hawela) – rzeka

Osoby:

- Gustav Havel
- Hippolyte Havel
- Jiří Havel
- Joseph Havel
- Václav Havel

Zobacz też:

- Elbe-Havel-Land

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haw

przysłówek miejsca

(1.1) gw-pl|Podhale, Bukowina. tam, tu

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tu, tutaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Hawai

[czytaj: hałaji] wyspa na Oceanie Spokojnym; Hawaii

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawaii

[czytaj: hałaji] wyspa na Oceanie Spokojnym; Hawai

Hawaiʻi (nazywana również Big Island) – największa wyspa w archipelagu Hawajów i zarazem najmłodsza z nich wszystkich. Jej nazwa wywodzi się od imienia legendarnego bohatera Hawaiʻiloa, który według lokalnych przekazów był pierwszym człowiekiem, który dotarł do jej brzegów. Zgodnie z inną wersją, nazwa wywodzi się od mitologicznej wyspy Hawaiki – krainy zmarłych z mitologii Polinezyjczyków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hawaiki

#### Źródła:

Wikipedia

# Hawaiʻi

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) największa i najmłodsza wyspa archipelagu Hawajów

Hawaiʻi (nazywana również Big Island) – największa wyspa w archipelagu Hawajów i zarazem najmłodsza z nich wszystkich. Jej nazwa wywodzi się od imienia legendarnego bohatera Hawaiʻiloa, który według lokalnych przekazów był pierwszym człowiekiem, który dotarł do jej brzegów. Zgodnie z inną wersją, nazwa wywodzi się od mitologicznej wyspy Hawaiki – krainy zmarłych z mitologii Polinezyjczyków.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawaj

w gwarze więziennej: papieros zrobiony z suchych liści, trocin

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawaj.

skrót od: hawajski

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawajczyk

mieszkaniec Hawai, Hawajów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hawajów

(1.2) mieszkaniec Hawai

Hawajczyk rdzawoczelny, hawajczyk (Chasiempis sandwichensis) – gatunek małego ptaka z rodziny monarek (Monarchidae). Zamieszkuje siedliska leśne na hawajskiej wyspie Hawaiʻi. Jest bliski zagrożenia wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawaje

rodzaj spodni; hawajki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag wysp na Oceanie Spokojnym;

(1.2) geogr. adm. stan USA położony na archipelagu Hawajów (1.1);

Hawaje (ang. Hawaii, wym. /həˈwaɪʲi/, haw. Mokuʻāina o Hawaiʻi) – najmłodszy z 50 stanów Stanów Zjednoczonych (dołączony 21 sierpnia 1959 roku). Jedyny stan leżący wyłącznie na wyspach. Położony na archipelagu Hawaje, w północno-środkowej części Oceanu Spokojnego. Stolicą stanu jest Honolulu leżące na wyspie Oʻahu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawajka

1. mały ptak z rodziny łuszczaków, występujący endemicznie na Hawajach;
2. potocznie: koszula hawajska - męska koszula z krótkim rękawem, w barwne, kwieciste wzory

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hawajów

(1.2) mieszkanka Hawai

Łuskacze (Carduelinae) – podrodzina ptaków z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawajki

rodzaj spodni; hawaje

Drepanidini – plemię ptaków z podrodziny łuskaczy (Carduelinae) w obrębie rodziny łuszczakowatych (Fringillidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hawajski

przymiotnik od: Hawaje, Hawai

przymiotnik

(1.1) związany z Hawajami, dotyczący Hawajów

(1.2) w charakterystycznym dla Hawajów stylu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy na Hawajach;

Język hawajski (haw. ʻōlelo Hawaiʻi) – język Hawajczyków, rdzennych mieszkańców Hawajów.

Należy do grupy polinezyjskiej rodziny języków austronezyjskich. Jest blisko spokrewniony z językami: rarotonga, tuamotu, maoryskim i tahitańskim, bardziej odległe pokrewieństwo łączy go z samoańskim, fidżyjskim i innymi językami używanymi w Polinezji. Wykazuje słabsze pokrewieństwo z językami malajsko-polinezyjskimi Azji Południowo-Wschodniej oraz z obszaru Oceanu Indyjskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawajskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem hawajskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem hawajskim

(1.3) spisany, stworzony w języku hawajskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Hawana

kubański tytoń używany do wyrobu cygar

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe, stolica Kuby;

(1.2) geogr. adm. hist. dawna prowincja na Kubie z ośrodkiem administracyjnym w Hawanie (1.1);

Hawana (hiszp. La Habana lub San Cristóbal de La Habana) – stolica Kuby, największe miasto oraz port na wyspie i w całych Karaibach, położone nad Zatoką Hawańską. Główny ośrodek przemysłowy kraju, gdzie obecny jest przemysł tytoniowy, petrochemiczny, włókienniczy, elektromaszynowy. Węzeł komunikacji lądowej, morskiej i lotniczej (międzynarodowe lotnisko im. José Martí). Posiada uniwersytet od 1728.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawańczyk

mieszkaniec Hawany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hawany

Hawańczyk – rasa psa, należąca do grupy psów do towarzystwa, zaklasyfikowana do sekcji biszonów i ras pokrewnych w podsekcji biszonów. Nie podlega próbom pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawanka

mieszkanka Hawany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hawany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hawanna

cygaro z tytoniu uprawianego w zachodniej części Kuby; hawana

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawański

przymiotnik od: Hawana (stolica Kuby)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Hawana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hawdala

obrzęd kończący szabat przypadający na sobotni wieczór

Hawdala (hebr. ‏הבדלה‎ hawdala, dosł. „różnica, rozróżnienie”; jid. ‏הבֿדלה‎ hawdole) – w judaizmie ceremonia oddzielenia czasu szabatu lub innych świąt od dnia powszedniego. Nabożeństwo to odprawiane jest na pożegnanie święta, by zaznaczyć jego wyjątkowość w stosunku do zwykłego dnia tygodnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hawdalowy

→ hawdala

Patrz:hawdala

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawela

rzeka w Niemczech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Niemczech, prawy dopływ Łaby;

Hawela (niem. Havel, cz. Havola, łuż. Habola, dawniej zwana Habola, Hobola lub Obła) – rzeka w Niemczech, prawy dopływ Łaby.

Wypływa z jeziora Dambeck (Pojezierze Meklemburskie), płynie na południe. Przepływająca przez liczne jeziora w górnym biegu, jest w związku z tym dość bogata w wodę i na niemal całej swojej długości jest żeglowna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawelanie

plemię zachodniosłowiańskie

Hawelanie, Hawolanie, Hobolanie, Hoblanie, Oblanie – plemię zachodniosłowiańskie utożsamiane ze Stodoranami (Hawelanie jest nazwą starszą jeśli chodzi o źródła), które ok. 720 roku zasiedliło tereny nad środkową Łabą, Hawelą (zwaną po łużycku Hobolą czy po polsku Obłą) i Sprewą. Głównymi ich grodami były Hobla (Hobolin) i Brenna (niemieckie Havelberg i Brennaburg lub Brandenburg).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hawelanin

członek plemienia zachodniosłowiańskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawelanka

członkini plemienia zachodniosłowiańskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawelok

płaszcz bez rękawów

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawelski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hawelą, dotyczący Haweli, leżący na Haweli

#### Źródła:

Wiktionary

# Hawerfloki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. płatki owsiane

#### Źródła:

Wiktionary

# Hawerz

dawniej: górnik, kopacz; hawierz, hawiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. saper

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hawiarski

→ hawiarz

Patrz:hawiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawiarz

dawniej: górnik, kopacz; hawierz, hawerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawiernia

gwarowo: kopalnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kopalnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hawierz

dawniej: górnik, kopacz; hawiarz, hawerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. górn. górnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hawierzów

miasto w Czechach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w powiecie Karwina, w kraju morawsko-śląskim w Czechach;

Hawierzów (cz. Havířov) – miasto statutarne w powiecie Karwina, w kraju morawsko-śląskim w Czechach. Jako gmina z rozszerzonymi uprawnieniami (cz. obec s rozšířenou působností) obejmuje również Suchą Górną, Olbrachcice, Cierlicko i Błędowice Górne. Przez miasto przepływa rzeka Łucyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawierzowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Hawierzowa, związany z Hawierzowem

#### Źródła:

Wiktionary

# Hawira

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dom, mieszkanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Hawking

Hawking jest nazwiskiem angielskim, oznacza sokolnictwo.

Ludzie o nazwisku Hawking

- Jane Hawking (ur. 1944) – językoznawca i pisarka, pierwsza żona Stephena
- Lucy Hawking (ur. 1970) – dziennikarka i pisarka, córka Stephena
- Stephen Hawking (1942–2018) – naukowiec brytyjski

#### Źródła:

Wikipedia

# Hawkins

Miejscowości w USA:

- Hawkins – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Wood
- Hawkins – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rusk
- Hawkins – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rusk

Gminy w USA:

- Hawkins (ang. Hawkins Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Rusk

#### Źródła:

Wikipedia

# Haworcja

rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny złotogłowowatych; haworsja

Haworsja, haworcja (Haworthia Duval) – rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny złotogłowowatych pochodzący z Południowej Afryki. Do rodzaju zalicza się ponad 160 gatunków. Rośliny wyróżniają się rozetami liści pokrytymi z wierzchu i od spodu pasmami białych brodawek oraz orzęsionymi i ząbkowanymi brzegami. Nazwa pochodzi od botanika Adriana Hardy Hawortha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haworsja

rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny złotogłowowatych; haworcja

Haworsja, haworcja (Haworthia Duval) – rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny złotogłowowatych pochodzący z Południowej Afryki. Do rodzaju zalicza się ponad 160 gatunków. Rośliny wyróżniają się rozetami liści pokrytymi z wierzchu i od spodu pasmami białych brodawek oraz orzęsionymi i ząbkowanymi brzegami. Nazwa pochodzi od botanika Adriana Hardy Hawortha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hawr

miejscowość i gmina we Francji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. duże miasto portowe w północnej Francji, w Normandii;

Hawr (fr. Le Havre, wymowa) – miasto i gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Sekwana Nadmorska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawrań

najwyższy szczyt Tatr Bielskich na Słowacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. masyw górski w Tatrach;

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. alternatywny rodzaj dla (1.1)

Hawrań (niem. Rabstein, Rabenstein, słow. Havran, węg. Havrán, Holl, 2152m) – najwyższy szczyt (dawniej niezgodnie z prawdą uważany za drugi pod tym względem) Tatr Bielskich na Słowacji, znajdujący się w środkowej części ich zachodniej połowy, w głównej grani Tatr na odcinku, na którym pokrywa się ona z główną granią Tatr Bielskich; jednocześnie najwyższy wapienny szczyt całych Tatr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hawrski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hawrem, dotyczący Hawru (miasta we Francji)

#### Źródła:

Wiktionary

# Hawryjczyk

mieszkaniec Hawru

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawryjka

mieszkanka Hawru

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawryjski

→ Hawr

Patrz:Hawr

#### Źródła:

SJP.pl

# Hawrylak

nazwisko

Hawrylak (ukr. Гавриляк) – wieś na Ukrainie w rejonie tłumackim obwodu iwanofrankiwskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hawryluk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Hawryluk – ukraiński pisarz
- Jerzy Hawryluk – ukraiński poeta, historyk i publicysta, działacz ukraińskiej mniejszości narodowej w Polsce
- Mychajło Hawryluk – ukraiński Kozak, aktywista Euromajdanu, poseł
- Mykoła Hawryluk – ukraiński piłkarz, trener piłkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hawthorne

Miejscowości w USA:

- Hawthorne – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Los Angeles
- Hawthorne – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Alachua
- Hawthorne – jednostka osadnicza w stanie Nevada, w hrabstwie Mineral
- Hawthorne – miasto w stanie New Jersey, w hrabstwie Passaic
- Hawthorne – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Westchester
- Hawthorne – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Douglas

#### Źródła:

Wikipedia

# Haydn

- Joseph Haydn
- Michael Haydn
- (3941) Haydn

#### Źródła:

Wikipedia

# Hayek

- Salma Hayek (aktorka)
- Friedrich August von Hayek (ekonomista)
- Nicolas Hayek (przedsiębiorca)
- Nácere Hayek (matematyk)

#### Źródła:

Wikipedia

# Hayes

[czytaj: hejs] nazwisko, np. Rutherford Birchard Hayes (1822 - 1893) dziewiętnasty prezydent USA

Osoby

- Rutherford Hayes – 19. prezydent USA
- Ira Hayes
- Isaac Hayes
- Joanna Hayes
- Helen Hayes
- Lucy Hayes
- Sean Hayes

Miasta

- Hayes – francuska gmina w Regionie Centralnym
- Hayes – francuska gmina w regionie Lotaryngia
- Hayes (Jamajka) – miasto
- Hayes (Luizjana) – jednostka osadnicza w USA

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hayman

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Haynes

- Haynes – wieś w Anglii, w hrabstwie Bedfordshire
- Haynes – miasto w USA, w stanie Arkansas, w hrabstwie Lee
- Haynes – miasto w USA, w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Adams

#### Źródła:

Wikipedia

# Hays

Miejscowości we Francji:

- Hays – miejscowość i gmina w regionie Franche-Comté, w departamencie Jura

Miejscowości w USA:

- Hays – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Ellis
- Hays – jednostka osadnicza w stanie Montana, w hrabstwie Blaine
- Hays – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Wilkes
- Hays – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Hays

#### Źródła:

Wikipedia

# Haywood

Gminy w USA:

- Haywood (ang. Haywood Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Clay

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Haywood (ang. Haywood County) – w stanie Karolina Północna
- hrabstwo Haywood (ang. Haywood County) – w stanie Tennessee

W Wielkiej Brytanii:

- Haywood – miejscowość w hrabstwie Herefordshire (Anglia)

#### Źródła:

Wikipedia

# Hayworth

Osoby o tym nazwisku:

- Nan Hayworth – amerykańska polityk
- Rita Hayworth – amerykańska aktorka i tancerka

#### Źródła:

Wikipedia

# Hazacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Hazaków, związany z Hazakami

#### Źródła:

Wiktionary

# Hazak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek historycznej grupy etnicznej zamieszkującej obszar powiatu rawickiego między rzekami Orlą i Dąbroczną;

#### Źródła:

Wiktionary

# Hażanin

mieszkaniec Hagi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hagi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hażanka

mieszkanka Hagi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hagi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hazar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek ludu częściowo pochodzenia mongolskiego zamieszkującego Hazaradżat w środkowym Afganistanie;

Hazar – osiedle w zachodnim Turkmenistanie, w wilajecie balkańskim, w granicach miasta na prawach etrapu Balkanabat, w zachodniej części półwyspu Çeleken, nad brzegiem Morza Kaspijskiego. W 2022 roku liczyło ok. 14,7 tys. mieszkańców. Ośrodek wydobycia nafty i gazu oraz przemysłu chemicznego (zakłady produkcji soli jodobromowej) i węglowego (fabryka sadzy technicznej). W mieście działa muzeum historyczno-rewolucyjne.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hazaradżat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. hist. historyczny region w środkowym Afganistanie;

Hazaradżat – historyczny region w Azji, zamieszkiwany głównie przez Hazarów. Obecnie znajduje się on w środkowym Afganistanie. Obejmuje tam swym zasięgiem prowincje Bamian, Dajkondi i Ghor. W jego obrębie nie ma wielu miast – jest to m.in. Bamian. W regionie panuje zimny, górski klimat, ponieważ leży on w górach Hindukusz.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hazard

1. gry lub zakłady pieniężne z nieodłącznym elementem losowości;
2. ryzykowne przedsięwzięcie; ryzyko;
3. archaicznie: przypadek, traf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gry pieniężne, w których o wygranej decyduje los;

(1.2) przen. ryzyko

(1.3) przen. traf

Hazard – wszystkie gry o pieniądze lub inne dobra, w których o wygranej w wymiarze losowym decyduje przypadek lub algorytm naśladujący wyniki losowe. Wyraz „hazard” pochodzi z języka arabskiego: „az-zahr” znaczy „kostka” lub „gra w kości”. Angielskie słowo „hazard" oznacza „ryzyko".

Najbardziej znanymi miejscami z uprawiania hazardu są: Las Vegas i Atlantic City w Ameryce Północnej, Monte Carlo w Monako oraz Makau w Azji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hazardoholik

osoba, która nie może powstrzymać się od uprawiania hazardu

#### Źródła:

SJP.pl

# Hazardoholizm

niemożność powstrzymania się od uprawiania hazardu

#### Źródła:

SJP.pl

# Hazardować

hazardować się:
1. uprawiać gry hazardowe
2. ryzykować

#### Źródła:

SJP.pl

# Hazardownie

→ hazardowny

Patrz:hazardowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Hazardowniej

stopień wyższy od przysłówka: hazardownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hazardowny

dawniej: hazardowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hazardowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób ryzykowny, hazardowy; wiele ryzykując

#### Źródła:

Wiktionary

# Hazardowy

przymiotnik od: hazard (np. gra hazardowa, gracze hazardowi)

przymiotnik

(1.1) związany z hazardem

(1.2) przen. narażony na ryzyko, niebezpieczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hazardzik

zdrobnienie od: hazard

#### Źródła:

SJP.pl

# Hazardzista

1. osoba nałogowo uprawiająca hazard
2. osoba napawająca się ryzykiem; ryzykant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek uprawiający hazard; gracz hazardowy

Hazardzista – osoba, która decyduje uczestniczyć się w grze z elementami losowości (występującymi w mniejszym lub większym stopniu), ryzykując pieniądze lub inne dobra w celu uzyskania wypłaty w formie pieniędzy, prestiżu, czy po prostu zadowolenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hazardzistka

1. kobieta nałogowo uprawiająca hazard
2. kobieta napawająca się ryzykiem; ryzykantka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: hazardzista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hazarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka ludu zamieszkującego Hazaradżat w środkowym Afganistanie;

#### Źródła:

Wiktionary

# Hazarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Hazarami, dotyczący Hazarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język, dialekt języka perskiego używany przez Hazarów w Afganistanie, Iranie i Pakistanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Hazdrubal

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Hazdrubal (𐤏𐤆𐤓𐤁𐤏𐤋 /ʕad͡zˈroːbaʕl/) – punickie imię męskie, częste wśród starożytnych Kartagińczyków. Nosili je m.in.:

- Hazdrubal Magonida
- Hazdrubal Barkas (zm. 207 p.n.e.) − brat Hannibala,
- Hazdrubal Starszy (zm. 221 p.n.e.),
- Hazdrubal Giskon (zm. 202 p.n.e.),
- Hazdrubal Boetarcha

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hazena

odmiana żeńskiej piłki ręcznej polegająca na podawaniu piłki bez kozłowania; jordanka

Hazena, także czeska piłka ręczna, ang. Czech handball (czes. házet – rzucać) – gra sportowa zbliżona do piłki ręcznej, będąca jedną z jej poprzedniczek. Obecnie nawet w Czechach coraz częściej jest zastępowana jej międzynarodową odmianą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haziel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubikacja, ustęp

#### Źródła:

Wiktionary

# Haźlach

1. dawniej (do 1996 r.): Hażlach (wieś w Polsce);
2. gromada w PRL-u

Hażlach (do 31 XII 1996 Haźlach; cz. Hazlach lub Hažlach, niem. Haslach) – wieś w gminie Hażlach, w powiecie cieszyńskim, w województwie śląskim, w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś na Pogórzu Śląskim. Na obszarze 1233,19 ha zamieszkana jest przez 2263 mieszkańców (2009), co daje gęstość zaludnienia równą 183,5 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Haźlaski

→ Haźlach

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Hażlacha

Patrz:Haźlach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hażlaszanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Hażlacha

#### Źródła:

Wiktionary

# Hażlaszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Hażlacha

#### Źródła:

Wiktionary

# Haźlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubikacja, ustęp

#### Źródła:

Wiktionary

# Hazok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zool. zając

#### Źródła:

Wiktionary

# Hazuka

zwyczajowe prawo Żydów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. szata domowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hazzan

duchowny karaimski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. duchowny karaimski, pełniący funkcję naczelnika gminy karaimskiej;

Hazzan (karaim. z hebr. חַזָּן wypowiadający modlitwy) – w religii karaimskiej osoba sprawująca duchowe zwierzchnictwo nad gminą karaimską. Rola hazzana w religii karaimskiej różni się od chazana w judaizmie. Zwyczajowo hazzan przewodzi modlitwom w kienesie. Do jego obowiązków należy wykonywanie czynności duchownych oraz zaspokajanie religijnych potrzeb wiernych swej gminy przez odprawianie nabożeństw, wypełnianie posług religijnych, nadawanie imion, udzielanie ślubów, grzebanie zmarłych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hałabała

krasnal z książki dla dzieci autorstwa Lucyny Krzemienieckiej

Z przygód krasnala Hałabały – książka dla dzieci autorstwa Lucyny Krzemienieckiej, wydana po raz pierwszy w 1936 roku, w dwóch częściach (najnowsze wydanie z 2016 roku). Tytułowy krasnal Hałabała stał się na początku XXI wieku popularnym patronem polskich przedszkoli, m.in. w Koziegłowach, Trzebnicy, Poznaniu, Kielcach i w kilkunastu innych miastach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hałaburda

dawniej: osoba awanturująca się, awanturnik, krzykacz; haraburda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. daw. awantura

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. awanturnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hałaczkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałaj

dawna polska tkanina jedwabna, używana w XVIII wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałajowy

→ hałaj (tkanina)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałas

dźwięk niepożądany lub szkodliwy dla zdrowia ludzkiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) głośne, uciążliwe dźwięki;

(1.2) gw-pl|Poznań. bura, awantura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hałasa

nazwisko

Hałasa – szczyt Gór Świętokrzyskich o wysokości 393 m n.p.m. należący do Pasma Dymińskiego.

Na szczycie Hałasy stoi dostrzegalnia przeciwpożarowa.

Przez szczyt prowadzi niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa. Północny stok trawersuje niebieski szlak rowerowy (bardzo trudny).U podnóża wzniesienia przebiegają:

- czerwony szlak rowerowy
- żółty szlak spacerowy wokół Kielc

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hałasić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) daw. (później gwara.) hałasować

#### Źródła:

Wiktionary

# Hałasik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od hałas

#### Źródła:

Wiktionary

# Hałaśliwie

przysłówek sposobu

(1.1) wywołując hałas

#### Źródła:

Wiktionary

# Hałaśliwiej

stopień wyższy od przysłówka: hałaśliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałaśliwość

→ hałaśliwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia hałaśliwym; skłonność do wydawania głośnych dźwięków, robienia hałasu

(1.2) poziom hałasu

Patrz:hałaśliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hałaśliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: hałaśliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałaśliwy

wydający głośne dźwięki zakłócające spokój

przymiotnik

(1.1) powodujący hałas

(1.2) przen. powodujący rozgłos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hałaśnica

→ hałaśnik

Patrz:hałaśnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałaśniej

stopień wyższy od przysłówka: hałaśnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałaśnik

rodzaj ptaków z rodziny turakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałaśny

dawniej: hałaśliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałasować

1. wydawać głośne dźwięki zakłócające spokój;
2. potocznie: robić zamieszanie, awantury; protestować

czasownik

(1.1) wydawać głośne dźwięki zakłócające spokój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Hałasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|hałasować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Hałasówka

Hałasówka – przysiółek wsi Boratyniec Lacki w Polsce, położony w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Siemiatycze.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Apostołów Piotra i Pawła w Siemiatyczach Stacji.

#### Źródła:

Wikipedia

# Hałasownik

dawniej: osoba głośna, krzykliwa; hałaśnik, krzykacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałasowy

→ hałas

Patrz:hałas

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałastra

grupa głośno zachowujących się ludzi; banda, zgraja, motłoch, hołota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. niezorganizowana grupa ludzi, często zachowujących się niekulturalnie

(1.2) pogard. grupa ludzi, do której osoba mówiąca ma negatywny stosunek

Hałastra (jid. ‏די כאַליאַסטרע‎ Di Chaljastre) – awangardowa żydowska ekspresjonistyczno-futurystyczna grupa literacko-artystyczna działająca w Warszawie w latach 1922–1924, skupiona m.in. wokół pisma o tym samym tytule.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hałasy

dźwięk niepożądany lub szkodliwy dla zdrowia ludzkiego

Hałasy – część wsi Kunki w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Susiec.

W latach 1975–1998 Hałasy administracyjnie należały do województwa zamojskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Opieki św. Józefa i św. Michała Archanioła w Łosińcu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Hałat

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałcnów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Hałda

1. wysypisko odpadów górniczych i przemysłowych; zwał,
2. usypisko użytecznej kopaliny na otwartym terenie; zwał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górn. wysokie usypisko materiału geologicznego (kruszywa, piasku, rudy) lub odpadów poprzemysłowych (żużel, popiół);

(1.2) archeol. składowisko ziemi wydobytej w trakcie eksploracji stanowiska;

Hałda, zwałowisko (śl. hołda, berga, od stpol. hala – usypisko, wysypisko) – antropogeniczna forma ukształtowania powierzchni ziemi, wysypisko skały płonnej lub stałych odpadów przemysłowych (popiół, żużel) powstających w wyniku eksploatacji kopalin lub przerobu surowców w zakładach przemysłowych wydobycia i przetwórstwa węgla oraz rud metali, a także w zakładach związanych z energetyką. Hałdy są nieużytkami. Usypane są z nieposzukiwanych surowców i większość z nich stanowi zagrożenie dla środowiska naturalnego przez wiele lat, z tego względu prowadzona jest ich rekultywacja i zagospodarowanie, w celu ograniczenia ich negatywnego oddziaływania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Hałdamasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zabawa w gospodzie

#### Źródła:

Wiktionary

# Hałdamaszować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hulać na zabawie, bawić się

#### Źródła:

Wiktionary

# Hałdka

zdrobnienie od: hałda

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałdować

tworzyć hałdy

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałdowy

przymiotnik od: hałda (np. kamień hałdowy, materiał hałdowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałdziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. górn. robotnik, który wywozi na hałdy

#### Źródła:

Wiktionary

# Hałka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałuszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałła

dawny okrzyk wojenny Tatarów i Turków; ałła

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałłachować

dawniej: wołać "hałła" (okrzyk wojenny Tatarów i Turków); ałłakować, ałłachować, hałłakować

#### Źródła:

SJP.pl

# Hałłakować

dawniej: wołać "hałła" (okrzyk wojenny Tatarów i Turków); ałłakować, ałłachować, hałłachować

#### Źródła:

SJP.pl