# Gr

skrót od: grosz (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = grosz

(1.2) = przest. gram

Grosz (łac. denarius grossus – gruby denar) – moneta gruba (w stosunku do emitowanych wcześniej denarów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gr.

skrót od: grecki (czytany jako cały, odmienny wyraz); grec.

skrót

(1.1) = grecki

(1.2) = grupa

Język grecki, greka (stgr. Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. ελληνική γλώσσα, ellinikí glóssa lub ελληνικά, elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W kulturze europejskiej zaadaptowany, obok łaciny, jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gra

1. zabawa towarzyska lub sportowa walka prowadzona według określonych reguł
2. przybory, przedmioty służące do grania
3. odtwarzanie utworu muzycznego na instrumencie lub postaci utworu scenicznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabawa według ustalonych reguł;

(1.2) sport. mecz

(1.3) granie na instrumencie

(1.4) zadanie aktorskie

(1.5) udawanie czegoś

(1.6) zestaw przedmiotów do gry (1.1)

(1.7) program komputerowy do gry (1.1)

(1.8) mat. model matematyczny, w którym uczestniczy kilku graczy starających się uzyskać dla siebie jak najlepszy wynik

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: grać

Gra – czynność o ustalonych zasadach, w której udział bierze jedna lub więcej osób. Od innych rozrywek grę odróżnia istnienie ścisłego zbioru zasad gry, kodyfikujących czynności z nią związane.

Termin gra jest też używany w wielu (niepowiązanych z sobą) dziedzinach nauki, a jego znaczenie zależy od rozważanej dyscypliny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Graaf

nazwisko, np. Regnier de Graaf (1641-1673), holenderski lekarz, anatom i fizjolog

- Edwin de Graaf (ur. 1980) – holenderski piłkarz
- Regnier de Graaf (1641-1673) – holenderski lekarz, anatom i fizjolog
- Thom de Graaf (ur. 1957) – holenderski polityk i samorządowiec
- Willem Eduard de Graaf (1908-?) – holenderski pilot

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graal

przenośnie: symbol najwyższego szczęścia, dostępnego tylko człowiekowi o czystym sercu

Graal (także Święty Graal) – tajemniczy przedmiot (najczęściej kielich lub misa) występujący w legendach arturiańskich. W niektórych ich wersjach jest to kielich, którym posłużył się Jezus Chrystus w czasie Ostatniej Wieczerzy, a później użyty przez Józefa z Arymatei do zebrania krwi Jezusa po ukrzyżowaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grab

drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. drzewo lub krzew z rodziny nazwa systematyczna|Stylocerataceae. o gładkiej, nieznacznie spękanej, popielatej korze;

(1.2) drewno grabu (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) więz. chłop ze wsi

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: graba

forma czasownika.

(4.1) 2. os. lp. rozk. od: grabić

Grab (Carpinus L.) – rodzaj drzew i krzewów klasyfikowany do rodziny brzozowatych (dawniej często do wyodrębnianej rodziny leszczynowatych). Obejmuje 41–42 gatunki. Rośliny te występują w lasach w strefie umiarkowanej na półkuli północnej, przede wszystkim we wschodniej Azji na obszarze od Himalajów po Japonię. W Chinach rosną 33 gatunki, z czego 27 to endemity. W Europie obecne są dwa gatunki – grab pospolity C. betulus i grab wschodni C. orientalis. W Ameryce Północnej rośnie grab amerykański C. caroliniana (wschodnia część kontynentu) i C. tropicalis (góry Ameryki Środkowej). W Polsce rośnie w naturze tylko grab pospolity C. betulus, a obce gatunki spotykane są tylko w kolekcjach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Graba

potocznie: ręka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ręka, dłoń

(1.2) pot. uścisk dłoni zwykle potwierdzający zgodę, porozumienie

(1.3) duży piec

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: grab

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grabacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabanów

Grabanów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Biała Podlaska. Leży nad rzeką Klukówką, dopływem Krzny.

Wieś magnacka położona była w końcu XVIII wieku w hrabstwie bialskim w powiecie brzeskolitewskim województwa brzeskolitewskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grabara

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabarczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grabarki

#### Źródła:

Wiktionary

# Grabarczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grabarki

#### Źródła:

Wiktionary

# Grabarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabarecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Grabarki, związany z Grabarką

#### Źródła:

Wiktionary

# Grabarek

dawniej:
1. żona grabarza; grabarzowa;
2. zajęcie grabarza; grabarstwo;
3. kobieta grabarz;
4. wynagrodzenie grabarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabarka

dawniej:
1. żona grabarza; grabarzowa;
2. zajęcie grabarza; grabarstwo;
3. kobieta grabarz;
4. wynagrodzenie grabarza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku wsi, osad i ich części w Polsce;

(1.2) geogr. wzniesienie we wschodniej Polsce, święta góra prawosławia;

(1.3) geogr. nazwa kilku potoków w Polsce

Miejscowości w Polsce i ich części

- Grabarka – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
- Grabarka – część wsi Janówka, w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
- Grabarka – część miasta Żelechów, w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Grabarka – część wsi Boćki, w woj. podlaskim, w pow. bielski, w gminie Boćki
- Grabarka – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Milejczyce
- Grabarka – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja
- Grabarka – część wsi Werpol, woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Nurzec-Stacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grabarski

dotyczący grabarza lub grabarstwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą grabarza, dotyczący grabarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grabarstwo

zajęcie grabarza; grabarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabarz

1. człowiek trudniący się kopaniem grobów, grzebaniem zmarłych
2. padlinożerny chrząszcz z rodziny omarlic

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. osoba zajmująca się kopaniem grobów i grzebaniem zmarłych;

(1.2) przen. sprawca upadku jakiegoś przedsięwzięcia, ruchu, idei, organizacji

(1.3) przen. środ. pejor. sport. sędzia

(1.4) przen. środ. złodziej, który kradnie na cmentarzach

(1.5) przen. środ. pejor. muz. pianista

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ent. chrząszcz z rodzaju nazwa systematyczna|Nicrophorus|ref=tak.

(2.2) kynol. łow. wadliwie ułożony pies myśliwski, który zamiast aportować ubitą zwierzynę, zakopuje ją bądź pozostawia w ukryciu

Grabarz – zawód, polegający na pochówku na cmentarzach ciał osób zmarłych. Grabarze są zatrudniani przez zakłady pogrzebowe. Pracodawcy zazwyczaj nie wymagają konkretnego wykształcenia od osób zainteresowanych wykonywaniem tej pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grabarzowa

dawniej: żona grabarza; grabarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabarzówna

dawniej: córka grabarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabber

[czytaj: graber] w informatyce: program komputerowy do zapisywania zrzutów ekranowych lub całych witryn internetowych na dysku twardym komputera

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabczak

młody grab, drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grąbczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabek

zdrobnienie od: grabie

W Polsce

- Grabek – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
- Grabek – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Szczerców
- Grabek – część wsi Nowy Odrowążek w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Bliżyn
- Grabek – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki
- Grabek – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Mycielin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabelki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. grable, grabie

#### Źródła:

Wiktionary

# Graben

podłużne, wąskie zapadlisko ograniczone z dwóch stron uskokami biegnącymi w przybliżeniu równolegle do siebie; rów tektoniczny

Austria:

- Graben – plac

Niemcy:

- Graben – gmina w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Augsburg

Słowenia:

- Graben – wieś w Słowenii, w gminie Ribnica

Szwajcaria:

- Graben – gmina w kantonie Berno, w okręgu Oberaargau

Inne:

- graben – inne określenie rowu tektonicznego

Zobacz też:

- Graben-Neudorf
- Gräben

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabia

1. wieś w Polsce;
2. rzeka w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. hrabia

W Polsce

- Grabia – rzeka na Nizinie Południowowielkopolskiej i Wzniesieniach Południowomazowieckich, prawy dopływ Widawki
- Grabia – wieś położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Sędziejowice
- Grabia – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grabianowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabiański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabiarka

konne lub ciągnikowe narzędzie rolnicze do zgrabiania pokosów siana lub resztek po sprzęcie zboża; grabie, zgrabiarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabić

1. zgarniać liście, siano itp. przy pomocy grabi; zgrabiać;
2. wyrównywać powierzchnię ziemi przy użyciu grabi; zgrabiać;
3. odbierać komuś bezprawnie jego własność, zwłaszcza siłą; rabować, łupić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zgarniać grabiami siano, liście lub zżęte zboże, także wyrównywać powierzchnię ziemi

(1.2) książk. odbierać coś komuś siłą, łupić

(1.3) daw. rekwirować

Grabić – wieś w Chorwacji, w żupanii virowiticko-podrawskiej, w gminie Sopje. W 2011 roku liczyła 122 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grabica

nazwa dwóch wsi w Polsce

- Grabica – wieś w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Sędziejowice
- Grabica – wieś w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Grabica
- Grabica – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim
- Grabica – dawna gromada w powiecie piotrkowskim w województwie łódzkim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabice

W Polsce

- Grabice – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
- Grabice – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Cielądz
- Grabice – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Murów
- Grabice – gromada
- Grabice – dawna gmina

#### Źródła:

Wikipedia

# Grabiciel

dawniej: ktoś, kto grabi, rabuje; łupieżca; grabieżca

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabicki

→ Grabica

Patrz:Grabica

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabie

1. narzędzie ogrodnicze służące do grabienia;
2. konne lub ciągnikowe narzędzie rolnicze do zgrabiania pokosów siana lub resztek po sprzęcie zboża; grabiarka, zgrabiarka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) roln. ogrod. ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze (drewniane lub metalowe) służące do grabienia;

(1.2) roln. techn. zmechanizowane narzędzie rolnicze (konne lub ciągnikowe) służące do zgrabiania w wały pokosów siana lub słomy ze ścierniska

- grabie – narzędzie rolnicze
- Grabie – polski herb szlachecki
- Marek Grabie – polski satyryk i aktor kabaretowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grabiec

nazwisko

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zgrabieć)

(1.1) książk. o dłoniach, palcach: drętwieć z zimna

- Grabiec – gatunek ptaka z rodziny cudowronek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grabić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grabież

bezprawne, brutalne pozbawianie kogoś jego własności; rabunek, kradzież

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zabieranie siłą czyjejś własności; obrabowanie, plądrowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grabieżca

ktoś, kto dokonuje grabieży; łupieżca; rabuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto dokonuje grabieży, rabuje, łupi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grabieżczy

dotyczący grabieżcy lub grabieży; rabunkowy, łupieżczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabieżczyni

→ grabieżca

Patrz:grabieżca

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabieżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grabieżyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grabieżyć

czasownik

(1.1) grabić, zajmować się grabieniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Grabik

wieś w Polsce

W Polsce

- Grabik – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Gaworzyce
- Grabik – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Żary
- Grabik – dawna gmina
- Grabik – zlikwidowany przystanek kolejowy w Grabiku, w województwie lubuskim

W Chorwacji

- Grabik – wieś w żupanii bielowarsko-bilogorskiej, w mieście Čazma

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabina

1. potocznie: grab;
2. drewno grabowe;
3. las grabowy;
4. zarośla grabowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. grab

(1.2) zagajnik grabowy

(1.3) drewno z grabu

(1.4) witki grabowe

## Miejscowości w Polsce i ich integralne części

Województwo dolnośląskie

- Grabina – część miasta Strzegom, w pow. świdnickim, w gminie Strzegom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grabinka

wieś w Polsce

Miejscowości w Polsce i ich integralne części

- Grabinka – część wsi Pawlikowice, w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krośniewice
- Grabinka – część wsi Biała Góra, w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
- Grabinka – kolonia w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Zadzim
- Grabinka – kolonia w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabinowy

przymiotnik od: grabina

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabiński

nazwisko

- Grabiński – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Grabiński/Grabińska:

- Andrzej Grabiński (ujednoznacznienie)
- Benedykt Grabiński (?–1791) – ziemianin, poseł na Sejm Czteroletni
- Henryk Grabiński (1843–1903) – malarz i pedagog
- Józef Grabiński (ujednoznacznienie)
- Stefan Grabiński (1887–1936) – pisarz specjalizujący się w horrorze i grozie
- Stanisław Bohdan Grabiński (1891-1930) – ziemianin, szambelan papieski
- Tadeusz Grabiński (ur. 1947) – ekonomista, rektor AE w Krakowie
- Władysław Krzysztof Grabiński (1925-1944) – żołnierz powstania warszawskiego.
- Wanda Grabińska (1902–1980) – prawniczka, pierwsza polska sędzia
- Wojciech Grabiński (zm. 1786) – podkomorzy królewski, starosta stężycki
- Zofia Grabińska (1922–1994) – aktorka i piosenkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabiowy

przymiotnik od: grabie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabisko

trzonek, na którym oprawione są grabie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabiszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabka

nazwisko

W Polsce

- Grabka (Gróbka) – rzeka, dopływ Wisły
- Grabka – część wsi Obidza, w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Grabka – przysiółek wsi Jaworze, w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jaworze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabki

zdrobnienie od: grabie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: grabie

(1.2) małe grabie, narzędzie ogrodnicze służące do grabienia

(1.3) plastikowyastikowa zabawka dla dzieci przypominająca grabie

- Grabki – zminiaturyzowana forma grabi (także: dziecięca zabawka)

W Polsce

- Grabki Duże
- Grabki Małe
- Grabki – gromada
- Grabki – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grąbkowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Grąbkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Potęgowo
- Grąbkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Jutrosin

#### Źródła:

Wikipedia

# Grabkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabniak

las grabowy

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8

- Grabniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
- Grabniak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Sobolew
- Grabniak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dobre
- Grabniak – część wsi Dybki w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Mazowiecka
- Grabniak – osada w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Szulborze Wielkie
- Grabniak – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lidzbark Warmiński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabnica

osada w Polsce

Grabnica – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dobrzany, położona 4 km na północny wschód od Dobrzan (siedziby gminy) i 19 km na północny wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabnicki

przymiotnik od: Grabnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabno

7 miejscowości w Polsce:

- Grabno – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Ośno Lubuskie
- Grabno – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
- Grabno – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wojnicz
- Grabno – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
- Grabno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn
- Grabno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
- Grabno – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój

#### Źródła:

Wikipedia

# Grabnowski

→ Grabno

Patrz:Grabno

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabolistny

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście jak grab

#### Źródła:

Wiktionary

# Graboś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Graboszyce

Graboszyce – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Zator.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa bielskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grabów

drzewo lub krzew z rodziny brzozowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce i na Ukrainie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grabowa

przymiotnik od: grab

W Polsce

- Grabowa – część wsi Sawin w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Sawin
- Grabowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Grabowa – część wsi Góry w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Grabowa – wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Pątnów
- Grabowa – część wsi Nowa Wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
- Grabowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
- Grabowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Rusinów
- Grabowa – część wsi Brenna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Brenna
- Grabowa – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Mykanów
- Grabowa – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy
- Grabowa – część wsi Święta Katarzyna w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Bodzentyn
- Grabowa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Łubnice
- Grabowa – część wsi Strzałków w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Lisków
- Grabowa – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rychwał
- Grabowa (Nowy Sącz)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabowianin

1. mieszkaniec Grabowa (miasta lub wsi w Polsce);
2. mieszkaniec Grabowa nad Prosną (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabowianka

1. mieszkanka Grabowa (miasta lub wsi w Polsce);
2. mieszkanka Grabowa nad Prosną (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabowiec

wieś w Polsce, położona blisko Torunia

## W Polsce

Miejscowości i ich części

Inne

- Grabowiec – gmina wiejska w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim
- Grabowiec – gromada w powiecie hrubieszowskim
- Grabowiec – gromada w powiecie iłżeckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabowiecki

→ Grabowiec

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Grabowiecki – polski polityk, przedsiębiorca, poseł na Sejm
- Jerzy Grabowiecki – polski ekonomista
- Sebastian Grabowiecki – polski poeta i urzędnik dworski
- Zygmunt Grabowiecki – polski fotograf

Patrz:Grabowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabówka

pawica grabówka - gatunek motyla z rodziny pawicowatych

## W Polsce

Miejscowości

- Grabówka – część miasta Częstochowa
- Grabówka – część miasta Płock
- Grabówka – część miasta Tarnów
- Grabówka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
- Grabówka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
- Grabówka – część wsi Dobrynka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
- Grabówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Annopol
- Grabówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Borzechów
- Grabówka – część wsi Strzeszkowice Duże w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Niedrzwica Duża
- Grabówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Grabówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. parczewskim, w gminie Podedwórze
- Grabówka – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
- Grabówka – część wsi Pawłów w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Bolesław
- Grabówka – część wsi Zasiadały w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Miastków Kościelny
- Grabówka – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Bierawa
- Grabówka – przysiółek wsi Kamienna w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Namysłów
- Grabówka – przysiółek wsi Miodary w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Świerczów
- Grabówka – osada leśna w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Praszka
- Grabówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Dydnia
- Grabówka – część wsi Róża w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Czarna
- Grabówka – przysiółek wsi Podgrodzie w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
- Grabówka – część wsi Biały Bór w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Przecław
- Grabówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Grabówka
- Grabówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Zambrów
- Grabówka – osada leśna w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Zambrów
- Grabówka – część wsi Rudzica w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jasienica
- Grabówka – część wsi Zebrzydowice w woj. śląskim, w pow. cieszyński, w gminie Zebrzydowice
- Grabówka – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Mykanów
- Grabówka – część wsi Suszec w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Suszec
- Grabówka – wieś w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Lubomia
- Grabówka – część wsi Cieszkowy w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Czarnocin
- Grabówka – część wsi Zagajów w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Czarnocin
- Grabówka – przysiółek wsi Kolonia Piaski w woj. świętokrzyskim w pow. ostrowieckim w gminie Kunów
- Grabówka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mikołajki
- Grabówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Budzyń

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabownia

dzielnica Rybnika

Grabownia – część miasta i dzielnica Rybnika położona w północnej części miasta, od strony zachodniej leży nad Zalewem Rybnickim. Liczba mieszkańców wynosi ok. 750. Kaplica w Grabowni powstała w 1905 r. W dzielnicy funkcjonuje również klub piłkarski „TKKF Jedność Grabownia-Golejów”.

Dzielnica została włączona do Rybnika 1 lutego 1977.

- Przewodniczący rady dzielnicy: Tomasz Ibrom
- Przewodniczący zarządu dzielnicy: Bogdan Kotyrba

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabownica

W Polsce:

- Grabownica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Krośnice
- Grabownica – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Milicz
- Grabownica – kolonia w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Baranowo
- Grabownica – część wsi Rzeplin w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pruchnik
- Grabownica – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łopuszno
- Grabownica – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Grabowno

Grabowno (niem. Graben) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Góra.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grabowo

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. część miasta Ostrołęka;
3. część miasta Szczecin;
4. miasto w Rosji;
5. wieś na Litwie

## W Polsce

Miejscowości

- Grabowo – część miasta Kcynia
- Grabowo – część miasta Ostrołęka
- Grabowo – część miasta Szczecin
- Grabowo – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Pruszcz
- Grabowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Krasnosielc
- Grabowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Goworowo
- Grabowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
- Grabowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Zaręby Kościelne
- Grabowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Przasnysz
- Grabowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
- Grabowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. augustowskim, w gminie Augustów
- Grabowo – część wsi Gąsówka Stara w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Łapy
- Grabowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Grabowo
- Grabowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Śniadowo
- Grabowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka
- Grabowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Sadlinki
- Grabowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Bobowo
- Grabowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Gołdap
- Grabowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Lubawa
- Grabowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Lubawa
- Grabowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Grabowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowo
- Grabowo – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
- Grabowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
- Grabowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Gołańcz
- Grabowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
- Grabowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski
- Grabowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gminie Siemyśl
- Grabowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez
- Grabowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Malechowo
- Grabowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard Szczeciński
- Grabowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Biały Bór

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabowski

przymiotnik od: Grabowo, Grabów, Grabów nad Prosną, Grabów nad Pilicą

- Grabowski – 20. pod względem popularności nazwisko w Polsce. Według bazy PESEL 22.01.2022 r. Nosi je 29 294 Polek i 28 489 Polaków.
- Grabowscy – nazwa kilku polskich rodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabowy

przymiotnik od: grab

przymiotnik

(1.1) składający się z graba

(1.2) wykonany z drewna lub innej części graba

(1.3) będący częścią graba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grabołusk

ptak leśny z rodzaju łuszczaków charakteryzujący się pomarańczowym upierzeniem głowy i masywnym, szaroniebieskim lub kremowym dziobem; grubodziób, pestkojad

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabski

nazwisko

Grabski (forma żeńska: Grabska; liczba mnoga: Grabscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 4738 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grabsztyn

odmiana jabłek

#### Źródła:

SJP.pl

# Grabula

potocznie o dłoni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. graba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grać

1. brać udział w grach
2. wykonywać utwory muzyczne
3. wystawiać sztukę, wyświetlać film; odtwarzać jakąś postać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) brać udział w grze – sportowej, towarzyskiej itp.

(1.2) o przedmiocie: wydawać dźwięki

(1.3) być włączonym

(1.4) pot. pasować, odpowiadać

czasownik przechodni

(2.1) wydobywać dźwięki używając instrumentu muzycznego

(2.2) wykonywać przedstawienie (w teatrze lub operze); wyświetlać film (w kinie)

(2.3) być aktorem odtwarzającym jakąś postać w przedstawieniu lub filmie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Graca

1. rodzaj motyki, narzędzie ogrodnicze służące m.in. do spulchniania ziemi; graczka;
2. narzędzie ręczne do gaszenia wapna i mieszania zaprawy murarskiej;
3. górnictwo: narzędzie ręczne do zgarniania urobku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie żelazne w kształcie zakrzywionej łopatki, osadzone na długim kiju

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. motyka

Graca – ręczne narzędzie rolnicze, składające się z metalowej, zakrzywionej łopatki, przytwierdzonej do styliska. Rodzaj motyki. Używane głównie do płytkiego spulchniania ziemi i plewienia.

Graca używana jest także do wygarniania rozżarzonych węgli z palenisk.

W murarstwie stosowana jest do rozrabiania wapna z wodą (gracowania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Graciara

→ graciarz

Patrz:graciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Graciarnia

1. pomieszczenie na graty i rupiecie; rupieciarnia;
2. potocznie: pokój umeblowany starymi, zniszczonymi sprzętami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pomieszczenie przeznaczone na magazyn starych, niepotrzebnych rzeczy

(1.2) pot. pokój zapełniony starymi meblami, zniszczonymi sprzętami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Graciarz

człowiek lubiący zbierać rzeczy bezwartościowe; rupieciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracik

drobny sprzęt lub mebel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gracioso

[czytaj: grasjoso] błazen, trefniś w komedii hiszpańskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracja

inaczej: szyk, zgrabność

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Gracja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa gratia "wdzięk, powab". W mitologii rzymskiej Gracje były boginiami wdzięku i radości.

Gracja imieniny obchodzi 1 czerwca, 13 czerwca, 18 grudnia.

- Grace Kelly (1929-1982) – aktorka amerykańska, od 1956 księżna Monako, żona księcia Rainiera III, matka obecnego księcia Monako, Alberta II, zginęła tragicznie w wypadku samochodowym

Gracja jest również synonimem wdzięku, lekkości, piękna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gracjan

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Gracjan – imię męskie.
- Gracjan – cesarz rzymski.
- Gracjan – prawnik, autor Dekretu Gracjana.
- Baltazar Gracjan (1601–1658) hiszpański pisarz polityczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gracjana

imię żeńskie

Gracjana – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, odpowiednik imienia Gracjan.

W innych językach:

- łacina – Graciana
- bułgarski – Graciana
- czeski – Graciána
- niderlandzki – Gratiana
- rumuński – Grațiela
- język serbsko-chorwacki – Gracijana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gracjaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gracjany lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracjanostwo

Gracjan z małżonką; Gracjanowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracjanowie

Gracjan z małżonką; Gracjanostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracjanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gracjana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracje

inaczej: szyk, zgrabność

Greckie Charyty (gr. Χάριτες Chárites, l.poj. Χάρις Cháris), rzymskie Gracje (łac. Gratiae, l.poj. Gratia) – boginie wdzięku, piękna i radości. Lubiły zabawy, muzykę i taniec, opiekowały się szczególnie piękną młodzieżą. Uważano je także za patronki sztuk pięknych i rękodzieła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gracka

narzędzie wygarniające okruchy z otworu strzałowego w kopalni

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracki

dzielny, mężny, odważny

przymiotnik

(1.1) daw. dzielny, zręczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gracować

pracować gracą; motyczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracownik

robotnik zatrudniony przy mieszaniu wapna gracą

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracylizacja

Gracylizacja (łac. gracilis ‘smukły’) – proces w antropogenezie polegający na zmianach w szkielecie (głównie mózgoczaszce, ale nie tylko), który w toku ewolucji stawał się coraz delikatniejszy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gracylizuch

rodzaj niewielkiego gada naczelnego z kladu Suchia

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracylność

→ gracylny

Patrz:gracylny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracylny

w antropologii: bardzo zbliżony do podrasy śródziemnomorskiej, jednak wyższy oraz mający bardziej wydłużoną twarz i nos

#### Źródła:

SJP.pl

# Gracz

uczestnik gry

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik gry lub zawodów

- Gracz – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Sianów.
- Gracz – amerykański komediodramat z 1992 roku w reżyserii Roberta Altmana.
- Gracz – amerykański dramat kryminalny z 2014 roku w reżyserii Ruperta Wyatta.
- Gracz – powieść autorstwa Fiodora Dostojewskiego napisana w 1866 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gracze

uczestnik gry

W Polsce

- Gracze – osada w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
- Gracze – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Niemodlin

- Gracze – dawna gmina
- Gracze – gromada
- Gracze – stacja kolejowa w Graczach, w województwie opolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graczka

1. rodzaj motyki, narzędzie ogrodnicze służące m.in. do spulchniania ziemi; graca;
2. rzadziej: osoba płci żeńskiej biorąca udział w grze;
3. gwarowo: zabawa, zabawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta biorąca udział w grze towarzyskiej, komputerowej, hazardowej lub sportowej

(1.2) książk. kobieta przebiegła, zręczna, niebezpieczna dla przeciwników, otaczających ją osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Graczmak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Podkarpacie. osoba niezgrabnie poruszająca się, bez koordynacji, często na skutek spożycia alkoholu

#### Źródła:

Wiktionary

# Graczow

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksiej Graczow (1896-1938) – radziecki działacz partyjny i państwowy.
- Boris Graczow (ur. 1986) – rosyjski szachista
- Iwan Graczow (1912-?) – radziecki wojskowy
- Leonid Graczow (1907-1984) – radziecki polityk
- Nikołaj Graczow (1930-2013) – radziecki wojskowy
- Pawieł Graczow (1948-2012) – radziecki wojskowy, minister obrony Rosji
- Wiktor Graczow (1907-1991) – radziecki wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graczyk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Graczyk – polski rzeźbiarz
- Ewa Graczyk – polska literaturoznawczyni i eseistka
- Jan Graczyk – polski plastyk amator, rzeźbiarz
- Jean Graczyk – francuski kolarz szosowy, olimpijczyk
- Jerzy Graczyk – polski urzędnik państwowy
- Magdalena Graczyk – polska profesor nauk technicznych
- Roman Graczyk – polski dziennikarz i publicysta
- Waldemar Graczyk – polski duchowny, historyk Kościoła, profesor nauk humanistycznych
- Wiktor Graczyk – polski działacz socjalistyczny, komunistyczny i związkowy
- Zbigniew Graczyk (strona ujednoznaczniająca)
- Zdzisław Graczyk – generał dywizji WP

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graczykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Graczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grad

jednostka kąta płaskiego; gradus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. wielogatunkowy i wielowarstwowy las liściasty z przewagą grabów i dębów, na suchym gruncie;

(1.2) gwara. położony wyżej suchy teren, znajdujący się pośród błotnistych łąk

Grad – opad atmosferyczny (hydrometeor) w postaci nieforemnych bryłek lodu (nazywanych gradzinami lub gradowinami) o średnicy rzędu 5–50 mm i większej. W przekroju gradziny widać naprzemienne warstewki przezroczystego lodu i nieprzezroczystego śniegu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gradacja

1. następstwo według stopnia nasilenia; stopniowanie;
2. w geologii: procesy denudacji i erozji wyrównujące powierzchnię skorupy ziemskiej;
3. w retoryce i poetyce: szeregowanie wyrażeń o coraz silniejszym lub coraz słabszym uczuciowym albo znaczeniowym nasyceniu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) następstwo według stopnia nasilenia jakiejś cechy

- gradacja (biologia) – wzrost liczebności gatunku
- gradacja (fotografia) – między innymi kontrastowość lub błędne określenie gradientu czy rodzaju papieru
- gradacja (geologia) – planacja, zrównywanie ziemi
- gradacja (językoznawstwo) – stopniowanie
- gradacja (literatura) – uporządkowanie w porządku rosnącym lub malejącym składników wypowiedzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gradacyjny

→ gradacja

Patrz:gradacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradatamente

określenie wykonawcze: stopniowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradek

nazwisko

Gradek – przysiółek wsi Rączki w Polsce, położony w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Kluczewsko.

W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gradevole

określenie wykonawcze: przyjemnie, miło; con gradevolezza

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradient

1. pot. różnica, miara wzrostu lub spadku;
2. operator różniczkowy dający wektor wskazujący kierunek i szybkość największego wzrostu danej funkcji lub wartości;
3. różnica wartości tych samych czynników znajdujących się obok siebie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płynne przejście jednego koloru w drugi

(1.2) mat. fiz. wektor o kierunku i zwrocie zgodnym z kierunkiem wzrostu funkcji i wartości proporcjonalnej do szybkości wzrostu;

Gradient (łac. gradient-, gradiens, im. od gradi, „kroczyć”; gradus, „krok, stopień”; spokr. z lit. gridyti, „iść”) – wyraz oznaczający jedno z następujących pojęć:

- gradient – w grafice
- gradient – w matematyce
  - gradient stężeń roztworów – w chemii
  - gradient geotermiczny – w geofizyce
  - gradient ciśnienia – w mechanice płynów
  - gradient adiabatyczny – w termodynamice
  - gradient temperatury, pionowy – w meteorologii

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Gradientowy

przymiotnik od: gradient

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradiernia

1. wieża chłodnicza do skraplania i chłodzenia pary;
2. urządzenie do odparowywania roztworów soli; tężnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradierować

zagęszczać roztwory soli przez odparowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradito

określenie wykonawcze: miło, przyjemnie, z upodobaniem; gradevole

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradobicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) meteorol. intensywne opady gradu w postaci dużych bryłek lodu

Grad – opad atmosferyczny (hydrometeor) w postaci nieforemnych bryłek lodu (nazywanych gradzinami lub gradowinami) o średnicy rzędu 5–50 mm i większej. W przekroju gradziny widać naprzemienne warstewki przezroczystego lodu i nieprzezroczystego śniegu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gradologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. biol. nauka przyrodnicza o gradacjach szkodników

#### Źródła:

Wiktionary

# Gradoń

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradonośny

zwiastujący grad, przynoszący grad

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradotwórczy

wpływający na powstawanie gradu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradowice

Gradowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Wielichowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gradowina

kulka gradowa; bryłka lodu; gradzina

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. guzek (zgrubienie) powstający na górnej lub dolnej powiece

Gradówka (łac. chalazion) – przewlekłe zapalenie gruczołu tarczkowego (zwanego także gruczołem Meiboma), objawiające się mało bolesnym zgrubieniem podobnym do nieprzechodzącego jęczmienia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gradowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradowy

przymiotnik od: grad

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do grądu, mający związek z grądem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Graduacja

1. wykreślenie na mapach linii oznaczających długość i szerokość geograficzną;
2. potocznie: uroczyste wręczenie dyplomów absolwentom szkoły

#### Źródła:

SJP.pl

# Graduacyjny

→ graduacja

Patrz:graduacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradualistyczny

→ gradualizm

Patrz:gradualizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradualizm

Gradualizm (z łac. gradus 'stopień') – koncepcja w biologii ewolucyjnej dotycząca sposobu, w jaki zmiany mutacyjne genów wpływają na właściwości fenotypowe gatunku. Zakłada on, że ewolucja zachodzi poprzez akumulację drobnych zmian na przestrzeni wielu generacji, uważając przy tym, że każdy organizm jest tego samego gatunku, co jego rodzice. Nie można zatem wyznaczyć naturalnej granicy między gatunkami w jednej linii rozwojowej (np. kolejnymi przodkami człowieka). Granice takie są zawsze arbitralne – wynikają z niekompletności zapisu kopalnego oraz naturalnej skłonności ludzkiego umysłu do wyodrębniania klas w zbiorach naturalnych obiektów. Gradualizm jest ściśle związany z populacyjną koncepcją gatunku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gradualny

1. stopniowy lub dający się stopniować, stopniowalny;
2. związany z graduałem, śpiewnikiem liturgicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Graduał

1. część mszy między lekcją i ewangelią;
2. śpiewnik liturgiczny z utworami na cały rok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. rel. jeden ze zmiennych śpiewów wykonywanych podczas katolickiej mszy oraz nabożeństwa luterańskiego;

(1.2) rel. katolicka księga liturgiczna zawierającą wszystkie śpiewy mszalne

Graduał lub graduale (łac. graduale) – jeden ze zmiennych śpiewów, wykonywanych podczas liturgii mszy w obrządku rzymskim (należący do tzw. proprium) oraz nabożeństw luterańskich. Gatunkowo jest to responsorium, a jego tekst zaczerpnięty jest z jednego z psalmów.

Termin „graduał” oznacza również księgę liturgiczną, zawierającą propria mszalne (zmienne śpiewy mszy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Graduować

1. nadawać stopień naukowy;
2. stopniować, skalować

#### Źródła:

SJP.pl

# Gradus

jednostka kąta płaskiego; grad

- grad – 1/100 kąta prostego
- gradus – miara rzymska, pojedynczy krok, czyli połowa kroku podwójnego (passus)
- Gradus ad Parnassum

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gradzik

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Augustów. wysepka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gradzina

1. kulka gradowa
2. dłuto kamieniarskie o płaskim, ząbkowanym ostrzu

- gradzina – rodzaj dłuta
- gradzina – bryłka lodu w czasie opadów gradu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grądzki

nazwisko

- Maciej Grądzki – sędzia ziemski, podczaszy i podstarości wiski
- Samuel Grądzki – polski kronikarz, historyk, dyplomata i arianin
- Sebastian Grądzki – chorąży, stolnik, cześnik, łowczy i podstarosta wiski
- Tomasz Grądzki – starosta, podczaszy i dworzanin królewski
- Zbigniew Grądzki – polski lekarz weterynarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graetz

[czytaj: grec] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Graf

niemiecki tytuł arystokratyczny w średniowieczu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. tytuł szlachecki w dawnych Niemczech, Holandii, Belgii, Luksemburgu, Austrii, odpowiednik hrabiego;

(1.2) hist. osoba nosząca tytuł grafa (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) mat. zbiór wierzchołków, połączonych krawędziami;

- graf (matematyka)
- graf (tytuł szlachecki)
- Graf Zeppelin
- graf – inaczej litera (zobacz też grafem)

Osoby o nazwisku Graf:

- Emanuel Graf (1800–1856) – lubelski ziemianin
- Friedrich Hartmann Graf (1727–1795) – niemiecki kompozytor i flecista
- Herbert Graf (1903–1973) – znany pacjent Freuda
- Hermann Graf (1912–1988) – niemiecki pilot
- Max Graf (1873–1958) – austriacki muzykolog
- Steffi Graf (ur. 1969) – tenisistka
- Ulrich Graf (1878–1950) – członek SS i osobisty ochroniarz Adolfa Hitlera
- Urs Graf – szwajcarski artysta renesansowy: rysownik, malarz, złotnik i witrażysta
- Walter Graf (1903–1982) – austriacki muzykolog
- Władysław Graf (1923-2020) - harcerz, żołnierz AK, nauczyciel zawodu, regionalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Graf.

skrót od: grafika, graficzny

skrót

(1.1) = eduk. błąd graficzny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grafekon

rodzaj lampy pamięciowej, w której wytworzony obraz ładunkowy jest odczytywany za pomocą wiązki wytwarzanej w oddzielnej wyrzutni elektronowej

Grafechon (także: Grafekon; gr. graphe – pisać, echo – zatrzymywać, ros. Графекон) – jeden z rodzajów lamp pamięciowych.

Lampa skonstruowana w 1949 przez L. Pensaka (laboratoria RCA). Pozwala na zapisanie impulsów elektrycznych na tarczy pamięciowej w celu ich późniejszego odczytu.

Składa się z 2 lamp – nadawczej (kineskop) i odbiorczej (ikonoskop). Pomiędzy nimi znajduje się tarcza pamiętająca o znacznej pojemności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grafem

najmniejsza jednostka pisma odpowiadająca fonemowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najmniejsza, fundamentalna jednostka pisma;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafemiczny

→ grafemika

Patrz:grafemika

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafemika

dział językoznawstwa zajmujący się zapisem dźwięków mowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafen

elastyczna, przezroczysta forma węgla, wytworzona po raz pierwszy w 2004 roku, ponad sto razy mocniejsza od stali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. chem. jedna z form węgla, zbudowana z jednoatomowej warstwy tego pierwiastka;

Grafen – płaska struktura złożona z atomów węgla, połączonych w sześciokąty. Materiał kształtem przypomina plaster miodu, a ponieważ ma jednoatomową grubość, w przybliżeniu jest strukturą dwuwymiarową. Grafen jest przedmiotem zainteresowania przemysłu ze względu na różne właściwości, w tym elektryczne i mechaniczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafenowy

→ grafen

Patrz:grafen

#### Źródła:

SJP.pl

# Graff

nazwisko

## Osoby o nazwisku „Graff”

- Agnieszka Graff (ur. 1970) – polska pisarka, nauczyciel akademicki, tłumaczka i publicystka związana z ruchem feministycznym
- Aleksander Graff (?–1919) – prawnik i ekonomista, działacz niepodległościowy i społeczny, członek Centralizacji „Zetu” i Związku Patriotyczego, odznaczony Krzyżem Niepodległości
- Alicja Graff (1917–2005) – stalinowska prokurator wojskowa, żona Kazimierza
- Henryk Graff (1888–1940?) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, starosta radzymiński i płoński, legionista, odznaczony Krzyżem Niepodległości
- Kazimierz Graff (1878–1950) – polski astronom, organizator Obserwatorium Astronomicznego w Poznaniu
- Kazimierz Graff (1917–2012) – polski prawnik, adwokat i prokurator, mąż Alicji
- Marzanna Graff (ur. 1969) – polska pisarka, aktorka, autorka tekstów piosenek i spektakli teatralnych
- Michał Graff (1896–1971) – kapitan żandarmerii Wojska Polskiego
- Stanisław Graff – ujednoznacznienie
- Tadeusz Graff (1895–1939) – podpułkownik artylerii Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grafficiarka

→ grafficiarz [czytaj: graficiarka]; graficiarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafficiarski

→ grafficiarz

Patrz:grafficiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafficiarz

[czytaj: graficiarz] osoba tworząca graffiti - napisy lub obrazy o różnorodnej treści malowane na zewnętrznej ścianie jakiegoś budynku, w przejściu podziemnym itp., zwykle nielegalnie i przy użyciu sprayu; graficiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kult. osoba malująca graffiti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Graffiti

(bez liczby pojedynczej lub rodzaj nijaki) [czytaj: grafiti]
1. napis lub obraz na ścianie budynku, w przejściu podziemnym itp., wykonany farbą w spreju; spray art;
2. tworzenie takich napisów i obrazów; spray art;
3. rysunki lub napisy na starożytnych naczyniach, murach, kamieniach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. obrazy i rysunki artystyczne umieszczone w przestrzeni publicznej, najczęściej na murach, zwykle nielegalnie;

(1.2) szt. technika wykonywania obrazów i napisów na murach

(1.3) archeol. starożytny napis lub rysunek na murze lub naczyniu

Graffiti – nazwa zbiorcza, różniącej się tematem i przeznaczeniem, twórczości artystycznej, bazującej na umieszczaniu np. obrazów, podpisów, rysunków w przestrzeni publicznej lub prywatnej za pomocą różnych technik, najczęściej malowania sprayem lub pędzlem i sprayem przez szablon. Zazwyczaj tworzone jest anonimowo i bez odpowiednich zezwoleń lub – rzadziej – za zgodą albo na zamówienie właściciela pomalowanego obiektu, jak np. graffiti „Łobez – plan miasta” wykonany przez miejscowych twórców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Graffitoman

[czytaj: grafitoman] osoba ogarnięta manią malowania graffiti

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafia

sposób pisania wyrazów; pisownia, ortografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postać graficzna wyrazu, pisownia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Graficiarka

→ graficiarz; grafficiarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Graficiarz

osoba tworząca graffiti - napisy lub obrazy o różnorodnej treści malowane na zewnętrznej ścianie jakiegoś budynku, w przejściu podziemnym itp., zwykle nielegalnie i przy użyciu sprayu; grafficiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) szt. ktoś, kto zajmuje się wykonywaniem graffiti

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Graficyzm

tendencja do zastępowania badanych zjawisk zapisami

#### Źródła:

SJP.pl

# Graficzka

artystka wykonująca prace z dziedziny grafiki artystycznej lub użytkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Graficznie

przysłówek

(1.1) w sposób graficzny

#### Źródła:

Wiktionary

# Graficzność

→ graficzny

Patrz:graficzny

#### Źródła:

SJP.pl

# Graficzny

1. dotyczący druku;
2. wyrażony za pomocą rysunku, wykresu

przymiotnik

(1.1) szt. dotyczący grafiki (sztuki)

(1.2) wyrażony za pomocą rysunku, wykresu

(1.3) jęz. pisemny, wyrażony na piśmie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grafik

osoba zajmująca się obróbką grafiki, ilustrowaniem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zawodowo zajmująca się grafiką – klasyczną lub komputerową

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) harmonogram prac

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od: grafika

- grafik – zawód, osoba działająca w branży graficznej
- grafik – harmonogram prac

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafika

dział sztuki plastycznej obejmujący techniki pozwalające na powielenie rysunku z przygotowanej wcześniej formy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział sztuk plastycznych, obejmujący techniki pozwalające na wielokrotne powielanie rysunku na papierze lub tkaninie;

(1.2) dzieło wykonane w technice grafiki (1.1)

(1.3) inform. obraz powielany komputerowo

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: grafik

Grafika – jeden z podstawowych obok malarstwa i rzeźby działów sztuk plastycznych. Obejmuje techniki pozwalające na powielanie rysunku na papierze lub tkaninie z uprzednio przygotowanej formy.

Zależnie od funkcji rozróżniamy grafikę artystyczną zwaną też warsztatową oraz grafikę użytkową zwaną też stosowaną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafikon

tablica z wykresem ilustrującym osiągnięcia lub przebieg wykonywanej pracy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tablica ilustrująca osiągnięcia lub rozwój w postaci wykresu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grafikowy

→ grafik

Patrz:grafik

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafina

żona grafa; grafini, hrabina

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafini

żona grafa (hrabiego); grafina, hrabina

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafion

przyrząd rysunkowy osadzony na trzonku lub ramieniu cyrkla służący do wyciągania linii tuszem na rysunkach technicznych; kreślnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd kreślarski stosowany do kreślenia tuszem na papierze lub na kalce linii prostych i łagodnie krzywych;

Grafion – przyrząd kreślarski używany do kreślenia tuszem na papierze lub na kalce linii prostych i krzywych. Spotykane były grafiony o różnych szerokościach, czasem miały wyskalowane kółko ułatwiające ustawienie potrzebnej grubości linii. Używano także grafionowych końcówek montowanych do cyrkli, potrzebnych do wykreślenia łuków i okręgów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafioza

choroba wiązu, po raz pierwszy zidentyfikowana w Holandii w 1920 roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafit

1. odmiana alotropowa węgla, miękki, łupliwy minerał o stalowoszarej barwie
2. pręcik stanowiący piszącą część ołówka lub kredki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. odmiana alotropowa węgla, krucha, stalowoszara, dobrze przewodząca prąd elektryczny i ciepło, używana do wyrobu ołówków, smarów, elektrod itd. czy jako moderator w elektrowniach jądrowych;

(1.2) pręcik, rysik znajdujący się w ołówku

Grafit – pospolity i szeroko rozpowszechniony minerał z gromady pierwiastków rodzimych. Stosowany jako naturalny suchy smar. Jest – obok diamentu i fulerytu – odmianą alotropową węgla. Nazwa pochodzi od gr. graphein = pisać, nawiązuje do tradycyjnego zastosowania tego minerału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafitować

powlekać grafitem

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafitowo-Srebrny

w części grafitowy, w części srebrny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafitowy

1. wykonany z grafitu;
2. o kolorze: czarnoszary, ciemnogranatowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z grafitu

przymiotnik jakościowy

(2.1) koloru podobnego do grafitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grafitoza

choroba płuc spowodowana zatruciem pyłem grafitowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafityzacja

proces mający na celu krystalizację grafitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafityzować

przeobrażać w grafit

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafolog

specjalista w dziedzinie grafologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie grafologii

Grafologia (psychologiczna analiza pisma) – dziedzina psychologii zajmująca się ustalaniem związków między grafizmem a dominantami osobowościowymi. Grafologia jako technika projekcyjna ma swoje naukowe podstawy w psychologii ekspresji i wyrazu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafologia

1. metoda określania profilu psychologicznego człowieka na podstawie jego pisma ręcznego;
2. w kryminalistyce: technika śledcza, polegająca na ustalaniu autora odręcznego pisma lub stwierdzaniu autentyczności podpisu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) badanie cech pisma odręcznego w celu ustalenia jego niepowtarzalnych cech, często po to by zweryfikować prawdziwość podpisu;

(1.2) psych. określanie cech psychicznych człowieka na podstawie jego pisma odręcznego;

- grafologia (kryminalistyka) – badanie autentyczności pisma i ustalanie tożsamości jego autora
- grafologia (psychologia) – badanie związków między charakterem pisma a osobowością jego autora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafologiczny

→ grafologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grafologią, dotyczący grafologii

Patrz:grafologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grafolożka

→ grafolog

Patrz:grafolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafoman

osoba pisząca utwory literackie pomimo braku talentu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grafomania

grafomaństwo;
1. pisanie utworów literackich przez nieutalentowane osoby;
2. ogół bezwartościowych utworów literackich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mania pisania książek, zwłaszcza autobiograficznych

(1.2) pisanie utworów literackich (często w znacznych ilościach) przez osoby pozbawione talentu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafomanić

potocznie: pisać nędzne utwory literackie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafomanka

kobieta uprawiająca grafomanię

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafomański

dotyczący grafomanii, grafomana

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafomaństwo

grafomania;
1. pisanie utworów literackich przez nieutalentowane osoby;
2. ogół bezwartościowych utworów literackich

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafometr

w geodezji: przyrząd do pomiaru kątów w terenie, składający się z półkola z podziałką na stopnie, przeziernika i busoli

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafos

przybór rysunkowy

Grafos (gr. graphos) – przyrząd kreślarski w postaci pióra z wymienną stalówką. Jego użycie pozwalało na kreślenie linii określonej grubości podczas wykonywania rysunku technicznego tuszem na papierze (brystolu) lub kalce technicznej. Pióro miało zbiorniczek na tusz kreślarki napełniany aplikatorem. Wymienne stalówki umożliwiały kreślenie linii różnych grubości przy użyciu linijki lub krzywika. Możliwe było także kreślenie większych okręgów. W skład kompletu wchodziły zazwyczaj stalówki do kreślenia linii grubości: 0,12; 0,15; 0,2; 0,3; 0,4; 0,5 i 0,6 mm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grafoskop

urządzenie do wyświetlania na ekranie tekstu lub rysunków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie grafiki lub tekstu umieszczonych na folii diapozytywowej (foliogramie);

Grafoskop, projektoskop (również rzutnik pisma) – urządzenie projekcyjne służące do wyświetlania na ekranie projekcyjnym obrazów lub tekstu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grafostwo

tytuł, godność grafa (niemieckiego arystokraty w średniowieczu); hrabiostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Grafowski

przymiotnik od: graf

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub tytułem grafa, dotyczący grafa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grafowy

przymiotnik od: graf

#### Źródła:

SJP.pl

# Graham

pieczywo z mąki pszennej, pieczone bez drożdży

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

## Astronomia

- (3541) Graham – planetoida

## Geografia

Formy ukształtowania terenu:

- Mount Graham – góra w Arizonie, święte miejsce Apaczów

Miejscowości w USA:

- Graham – jednostka osadnicza w stanie Alabama, w hrabstwie Randolph
- Graham – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Appling
- Graham – miejscowość w stanie Missouri, w hrabstwie Nodaway
- Graham – jednostka osadnicza w stanie Kentucky, w hrabstwie Muhlenberg
- Graham – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Alamance
- Graham – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Young
- Graham – jednostka osadnicza w stanie Waszyngton, w hrabstwie Pierce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grahamek

zdrobnienie od: graham

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. bułka z mąki pszennej z całego ziarna

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: grahamka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grahamit

minerał o kruczoczarnym połysku, podobny do albertytu

#### Źródła:

SJP.pl

# Grahamka

ciemna bułka razowa z grubo mielonej mąki pszennej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. bułka z mąki pszennej z całego ziarna

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: grahamek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grahamostwo

Graham z małżonką; Grahamowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grahamowie

Graham z małżonką; Grahamostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Grahamowski

→ graham

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grahamem, odnoszący się do grahama

Patrz:graham

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grahamowy

przymiotnik od: graham

#### Źródła:

SJP.pl

# Graicki

przymiotnik

(1.1) związany z Alpami Graickimi (słowo występuje tylko w nazwie tych gór)

#### Źródła:

Wiktionary

# Graj

1. brać udział w grach
2. wykonywać utwory muzyczne
3. wystawiać sztukę, wyświetlać film; odtwarzać jakąś postać

#### Źródła:

SJP.pl

# Graja

(zwykle w lm) w mitologii greckiej: każda z trzech sióstr (Dejno, Pefredo lub Eyno), strażniczek gorgon, ukazywanych jako stare kobiety posiadające tylko jedno wspólne oko i jeden wspólny ząb, z których korzystały na zmianę

#### Źródła:

SJP.pl

# Grajcar

srebrna, potem miedziana moneta bita niegdyś w Austrii i południowych Niemczech; krajcar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. monet. srebrna moneta średniowieczna, później miedziana moneta zdawkowa bita w niektórych krajach niemieckich i w Austrii;

(1.2) daw. zob. korkociąg.

(1.3) daw. techn. przyrząd do wykręcania przedmiotów, które utkwiły w rurach, lufach;

- (staropol.) korkociąg
- krajcar – moneta
- grajcar (broń) – akcesorium broni
- grajcar (lotnictwo) – akcesorium lotnicze (obsługi naziemnej)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grajcarek

korkociąg; trybuszon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. przest. korkociąg

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) dawna moneta w Niemczech i Austrii

Grajcarek – potok, dopływ Dunajca. Płynie u podnóża Małych Pienin i Beskidu Sądeckiego, powstaje w Jaworkach z połączenia Białej i Czarnej Wody. Płynie przez Jaworki, Szlachtową i uchodzi do Dunajca w Szczawnicy, tuż powyżej charakterystycznej skały Kotuńka, na wysokości 430 m n.p.m. Zaraz za skrzyżowaniem dróg jest most, pod którym płynie Grajcarek, a za mostem zaczyna się Droga Pienińska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grajcarkowaty

podobny do grajcarka; spiralnie zwinięty, wężykowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Grajcarowy

przymiotnik od: grajcar

#### Źródła:

SJP.pl

# Grajdoł

grajdół, grajdołek;
1. potocznie, lekceważąco: mała, zapadła wieś albo prowincjonalne miasteczko; dziura;
2. zagłębienie wykonane w piasku dla wygodnego plażowania oraz dla osłony przed wiatrem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lekcew. zapadła wieś lub prowincjonalne miasteczko

(1.2) żart. pot. własne miejsce na plażaaży otoczone wałem z piasku lub parawanem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grajdołek

grajdoł, grajdół;
1. potocznie, lekceważąco: mała, zapadła wieś albo prowincjonalne miasteczko; dziura;
2. zagłębienie wykonane w piasku dla wygodnego plażowania oraz dla osłony przed wiatrem

#### Źródła:

SJP.pl

# Grajek

człowiek grający na czymś amatorsko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto gra na instrumencie muzycznym, zwykle amatorsko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grajewianin

mieszkaniec Grajewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Grajewianka

mieszkanka Grajewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Grajewo

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Grajewo – miasto w województwie podlaskim, nad rzeką Ełk. Od 1 stycznia 1999 r. jest siedzibą powiatu grajewskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 20 899 mieszkańców.Grajewo uzyskało lokację miejską w 1540 roku, jednak nie została ona zrealizowana, ponowne nadanie praw miejskich przed 1700 rokiem, zdegradowane w 1870 roku, ponowne nadanie praw miejskich w 1919 roku. W Grajewie działa Ochotnicza Straż Pożarna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grajewski

przymiotnik od: Grajewo

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grajewem, dotyczący Grajewa

- Powiat grajewski – powiat w Polsce

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Grajewski – polski politolog, dziennikarz i publicysta
- Jan Grajewski – polski prawnik
- Krzysztof Grajewski – polski prawnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grajfka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smykałka, umiejętność, talent

#### Źródła:

Wiktionary

# Grajfnie

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zręcznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Grajfny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdolny, zręczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Grajfnyć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. złapać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ukraść

#### Źródła:

Wiktionary

# Grajkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grajszafa

potocznie: szafa grająca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szafa grająca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grajzlernia

dawniej:
1. nieduży sklep z artykułami spożywczymi;
2. sklep z tanimi towarami niskiej jakości; bublownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Grakch

Grakchus;
1. Tyberiusz Semproniusz Grakch (220-150 p.n.e.) - rzymski wódz i polityk, ojciec Tyberiusza i Gajusza;
2. Tyberiusz Semproniusz Grakch (162-133 p.n.e.) - starszy brat Gajusza Semproniusza Grakcha, trybun ludowy;
3. Gajusz Semproniusz Grakch (152-121 p.n.e.) - młodszy brat Tybieriusza Semproniusza Grakcha, trybun ludowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grakchus

Grakch;
1. Tyberiusz Semproniusz Grakchus (220-150 p.n.e.) - rzymski wódz i polityk, ojciec Tyberiusza i Gajusza;
2. Tyberiusz Semproniusz Grakchus (162-133 p.n.e.) - starszy brat Gajusza Semproniusza Grakchusa, trybun ludowy;
3. Gajusz Semproniusz Grakchus (152-121 p.n.e.) - młodszy brat Tybieriusza Semproniusza Grakchusa, trybun ludowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grala

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gralak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gralewo

W Polsce

- Gralewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Santok
- Gralewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Płośnica
- Gralewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
- Gralewo – gromada
- Gralewo – dawna gmina
- Gralewo – stacja kolejowa w Gralewie-Stacji w województwie warmińsko-mazurskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Gralewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gralina

rodzaj ptaków z rodziny monarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Graliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gralnia

potocznie: pomieszczenie przeznaczone do grania w gry komputerowe za pieniądze

#### Źródła:

SJP.pl

# Gram

jednostka masy równa 1/1000 kilograma

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. jednostka miary (masy), która jest równa jednej tysięcznej kilograma;

forma czasownika.

(2.1) 1. os. lp. ter. od: grać

Gram, oznaczenie g – jednostka masy, jednostka podstawowa w układzie jednostek miar CGS (Centymetr Gram Sekunda).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gram-Siła

jednostka siły równa jednemu gramowi; pond

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fiz. metrol. grawitacyjna jednostka siły odpowiadająca sile wywieranej przez masę o wartości jednego grama w polu grawitacyjnym na powierzchni Ziemi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gram-Ujemny

przymiotnik relacyjny

(1.1) mikrobiol. barwiący się na czerwono w barwieniu metodą Grama;

#### Źródła:

Wiktionary

# Gram.

skrót od: gramatyka, gramatyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. rodzaj polewki na piwie lub winie;

Gramatka (faramuszka, biermuszka) — polewka z piwa, danie kuchni staropolskiej, zaliczane do postnych, chętnie również podawane na śniadanie, wyparte w tej roli przez kawę.

Wspólnym mianownikiem wielu receptur przygotowania gramatki było jedynie piwo. W zależności od potrzeb i upodobań, dodawano doń np. masło, żółtka jaj, śmietanę, twaróg, kminek, chleb, cynamon, cukier. Samuel Linde podał za Syreniuszem przepis następujący:

> #### Źródła:

> Wiktionary oraz Wikipedia

# Gramatom

bardzo rzadko: gramoatom, liczba gramów pierwiastka chemicznego równa jego masie atomowej względnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramatura

ciężar jednego metra kwadratowego materiału (np. papieru, tworzywa sztucznego w arkuszach, wyrobu włókienniczego) wyrażony w gramach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. ciężar materiału, zwłaszcza papieru, wyrażony w gramach na metr kwadratowy arkusza

(1.2) ciężar posiłku lub wyrobu spożywczego wyrażony w gramach

Gramatura – masa (pot. „ciężar”) wyrobu wyrażona w gramach na metr kwadratowy (g/m²). Używana w odniesieniu do papieru, wyrobów włókienniczych czy innych tworzyw produkowanych w arkuszach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gramatyczka

specjalistka w dziedzinie gramatyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramatycznie

przysłówek

(1.1) gram. zgodnie z regułami gramatyki

#### Źródła:

Wiktionary

# Gramatyczność

→ gramatyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gramatyczne;

Gramatyczność, gramatykalność – termin odnoszący się do wypowiedzeń, oznaczający zgodność danego wypowiedzenia z zasadami gramatyki, które zostały zinternalizowane przez (rodzimego) użytkownika języka. Gramatyczność komunikatu językowego nie świadczy automatycznie o jego akceptowalności, która jest uzależniona również od czynników semantycznych.

Patrz:gramatyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gramatyczny

→ gramatyka

przymiotnik

(1.1) dotyczący gramatyki, związany z gramatyką

(1.2) zgodny z regułami gramatyki

Patrz:gramatyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gramatyk

specjalista w dziedzinie gramatyki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie gramatyki

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: gramatyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gramatyka

zbiór reguł opisujących system języka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zbiór reguł opisujących system języka;

(1.2) jęz. dział językoznawstwa obejmujący morfologię i składnię

(1.5) kulin. staropolska gęsta polewka (zupa) z piwa albo wina i chleba

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: gramatyk

Gramatyka (stgr. γραμματική τέχνη, łac. grammatica) – uporządkowany zbiór reguł językowych rządzących organizacją zdań, dyskursów, tekstów; innymi słowy zespół prawideł umożliwiających tworzenie złożonych jednostek językowych, ich składanie z jednostek elementarnych. Gramatyka to także dział językoznawstwa zajmujący się badaniem tych wzorców. Struktura gramatyczna stanowi element właściwy dla wszystkich języków i dialektów, tworzący podstawę ich funkcjonowania; system ten znany jest każdemu użytkownikowi języka i przyswajany bez potrzeby formalnego nauczania. Złożona gramatyka występuje zarówno w językach społeczeństw uprzemysłowionych i zurbanizowanych, jak i w językach społeczeństw tradycyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gramatykalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. proces, w którym słowo traci swą podstawową funkcję semantyczną (morfem leksykalny) zachowując jedynie funkcję syntaktyczną (morfem fleksyjny)

Gramatyzacja, gramatykalizacja – przejście elementu leksykalnego (np. morfemu) z systemu słownikowego do systemu gramatycznego, tzn. traci (całkowicie lub częściowo) lub zmienia swoje znaczenie, a zaczyna pełnić funkcję gramatyczną. Por. Jutro będę we Wrocławiu i Jutro będę uczył się do egzaminu – w drugim przypadku słowo będę jest wyłącznie słowem posiłkowym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gramicydyna

rodzaj antybiotyku działającego na bakterie Gram-dodatnie

Gramicydyna D (gramicydyna) – heterogeniczna mieszanina sześciu organicznych związków chemicznych pochodzenia naturalnego, tj. trzech par gramicydyn A, B i C w stosunku odpowiednio 80%, 6% i 14%. Każdą parę stanowią dwa związki, których cząsteczki różnią się strukturalnie tylko nieznacznie. Gramicydyna jest peptydowym antybiotykiem jonoforowym produkowanym w procesie biosyntezy bakterii Bacillus brevis. Jest stosowana wyłącznie miejscowo, ze względu na wysoką toksyczność. Gramicydyna jest jednym z nielicznych peptydów kodowanych nie przez kwasy nukleinowe, lecz przez kompleksy białek enzymatycznych. Gramicydyna jest jednym z niewielu znanych jonoforów transportujących jony nie jako nośnik, lecz przez kanał jonowy, a zarazem najdokładniej poznanym jonoforem tworzącym kanał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grammy

[czytaj: gremi] najbardziej prestiżowa nagroda w amerykańskim przemyśle fonograficznym, przyznawana co roku w wielu kategoriach, mająca postać miniaturowego gramofonu starego typu z tubą i korbką

Nagroda Grammy (oryg. Grammy Award) – nagroda muzyczna przyznawana corocznie przez (pol. tłum.) Narodową Akademię Sztuk i Nauk Nagraniowych z USA, honorująca wyróżniające się osiągnięcia w branży fonograficznej. Ceremonie rozdania nagród uświetniają występy cenionych artystów. Grammy należy do czwórki najważniejszych nagród amerykańskich w rozrywce tzw. EGOT, obok telewizyjnej Emmy, filmowego Oscara i teatralnego Tony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gramoatom

liczba gramów pierwiastka chemicznego równa jego masie atomowej względnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gramocząsteczka

liczba gramów substancji równa jej masie cząsteczkowej; gramodrobina; mol

Masa molowa – wielkość fizyczna określająca masę jednego mola danej substancji chemicznej (np. pierwiastka bądź związku chemicznego). W układzie SI jednostką masy molowej jest kg/mol, choć częściej wyraża się ją w g/mol, dzięki czemu jest ona liczbowo równa masie cząsteczkowej. Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (IUPAC) definiuje tę wielkość jako stosunek masy substancji chemicznej do ilości tej substancji:

  M_{B}={\frac {m}{n_{B}}},
  gdzie: MB – masa molowa substancji B; m – masa substancji B; nB – ilość (liczba moli) substancji B

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gramocząsteczkowy

przymiotnik od: gramocząsteczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramodrobina

liczba gramów substancji równa jej masie cząsteczkowej; mol; gramocząsteczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramodrobinowy

przymiotnik od: gramodrobina

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramofon

urządzenie do odtwarzania dźwięku z płyt winylowych; adapter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych;

Gramofon – urządzenie do odtwarzania dźwięku zapisanego na płytach gramofonowych.

W Polsce często nazywany adapterem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gramofonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gramofon

#### Źródła:

Wiktionary

# Gramofonowy

przymiotnik od: gramofon

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gramofonem, dotyczący gramofonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gramojon

liczba gramów równa masie atomowej jonu w jednostkach węglowych C12

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramolić

robić coś bardzo powoli, nieudolnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramorównoważnik

starodawna jednostka używana w chemii analitycznej

Gramorównoważnik (ekwiwalent stechiometryczny) – jednostka masy niezalecana przez IUPAC, ale niekiedy jeszcze używana w chemii, zwłaszcza w chemii analitycznej. Jednostki tej nie zaleca się stosować głównie ze względu na problemy z jej jednoznaczną definicją. Skrótem tej jednostki jest val, wal, eq (Eq) i czasami w bardzo starych polskich opracowaniach można też spotkać skróty Gr, G-r i g-r. Stosuje się również pochodne tej jednostki, np. miligramorównoważnik (meq, mEq).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gramota

hramota;
1. dawniej na Rusi i Litwie: dokument pisany;
2. w Rosji i Związku Radzieckim: oficjalny dokument wydawany przez władcę lub przedstawiciela władzy

Gramota (gr. γράμματα, grámmata) – dokument o charakterze oficjalnym bądź prywatnym na Rusi w X–XVII wieku. Termin został zapożyczony z Bizancjum, gdzie grammata oznaczała posłanie, rozporządzenie i inne dokumenty pisane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gramotny

potocznie: umiejący pisać

#### Źródła:

SJP.pl

# Gramowid

Gramowid (gr.-łac.), dyskowid – urządzenie do odtwarzania (za pośrednictwem odbiornika telewizyjnego lub monitora ekranowego) ruchomego barwnego obrazu i towarzyszącego mu dźwięku z płyt gramowidowych. Analogowo zapisany obraz jest odczytywany ze specjalnych dysków przypominających CD, jednak znacznie większych. Gramowidy były mało popularne w Polsce. Zostały zastąpione technologią DVD.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gramowy

przymiotnik od: gram

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gramem, dotyczący grama

(1.2) mający masę jednego grama

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grampiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grampianami, dotyczący Grampian

#### Źródła:

Wiktionary

# Grampiany

góry w Wielkiej Brytanii

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. pasmo górskie w Szkocji;

Grampiany (ang. Grampian Mountains, The Grampians, Central Highlands, gael. Am Monadh) – pasmo górskie w Szkocji, najwyższe w Wielkiej Brytanii. Jest to jedno z trzech głównych pasm Szkocji obok Gór Kaledońskich i Wyżyny Południowoszkockiej. Wiele rzek i strumieni bierze tu swój początek. Są to między innymi: Tay, Spey, Cowie Water, Burn of Muchalls, Burn of Pheppie, Burn of Elsick, Cairnie Burn, Don, Dee, North Esk i South Esk. Rejon ten jest słabo zaludniony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grample

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. grabie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gran

najmniejsza jednostka masy, stosowana obecnie w krajach anglosaskich; równa około 0,065 grama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. geogr. grzbiet górski o bardzo stromych zboczach, zwykle wąski i skalisty

(1.2) rzad. ostre zetknięcie się ścian lub innych płaszczyzn

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) D. lm. od granie

Norwegia:

- Gran – gmina
  - Gran – przystanek kolejowy w Gran

Osoby:

- Ahmed Grañ – przywódca muzułmański
- Wiera Gran – polska piosenkarka

Inne:

- gran – jednostka masy
- Gran – kaszubski herb szlachecki

Zobacz też:

- Grän

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gran.

skrót od: granulat

#### Źródła:

SJP.pl

# Grana

1. gatunek sera;
2. potoczna nazwa mitochondrium

Chorwacja

- Grana – wieś w żupanii varażdińskiej, w mieście Novi Marof

Niemcy

- Grana – dzielnica gminy Kretzschau w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Burgenland

Włochy

- Grana – miejscowość

Osoby

- Otto de Grana – dyplomata

Firmy

- Grana – firma właściciel kawy zbożowej marki Inka

Zobacz też

- Grana padano

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granacik

zdrobnienie od: granat; granatek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od granat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granada

samochód typu Ford Granada

Granada – miasto w Nikaragui, położone na północno-zachodnim wybrzeżu jeziora Nikaragua, u stóp wulkanu Mombacho. Ośrodek administracyjny departamentu Granada. Ludność: 116 tys. mieszkańców (2005).

Miasto, jedno z najstarszych w kraju, zostało założone w 1523 przez hiszpańskiego konkwistadora Hernándeza de Córdoba. Przez pewien czas Granada pełniła funkcję stolicy na przemian z León. Granada była uznawana za stolicę przez ugrupowanie konserwatystów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granadilla

grenadilla;
1. rodzaj roślin z rodziny męczennicowatych; passiflora, męczennica;
2. owoc tej rośliny

Granadilla – dystrykt w Kostaryce; w prowincji San José.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granados

Enrique Costanzo Granados y Campiña (ur. 27 lipca 1867 w Leridzie, Katalonia, zm. 24 marca 1916) – hiszpański pianista i kompozytor, współtwórca narodowego stylu w muzyce hiszpańskiej.

Naukę gry na fortepianie zaczął u Joana Baptisty Pujola – twórcy katalońskiego stylu fortepianowego. Nauki pobierał także u Felipe Pedrella i Isaaca Albéniza. W 1887 przeprowadził się do Paryża, gdzie studiował pod okiem Charles’a de Bériota. W Paryżu wszedł w kontakt z wieloma wybitnymi kompozytorami francuskimi, zaprzyjaźnił się z Camille’em Saint-Saënsem. W 1889 powrócił do Barcelony, gdzie rozpoczął karierę wirtuoza-kompozytora. W 1892 jako pierwszy pianista w Hiszpanii wykonał koncert fortepianowy Edvarda Griega.

#### Źródła:

Wikipedia

# Granadyjczyk

mieszkaniec Granady

#### Źródła:

SJP.pl

# Granadyjka

mieszkanka Granady

#### Źródła:

SJP.pl

# Granadyjski

przymiotnik od:
1. Granada (miasto w Hiszpanii; Grenada); grenadyjski;
2. Granada (miasto w Nikaragui);
3. Nowa Granada (dawna kolonia hiszpańska w Ameryce Południowej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Granat

1. krzew lub drzewo niewielkich rozmiarów z rodziny granatowcowatych; granatowiec;
2. owoc granatowca;
3. kolor ciemnoniebieski; granatowy;
4. ręczny lub artyleryjski pocisk rażący odłamkami lub siłą wybuchu;
5. minerał z grupy krzemianów stosowany w jubilerstwie jako kamień półszlachetny;
6. rodzaj barwnego sukna weneckiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pocisk wyrzucany ręcznie, wypełniony materiałem wybuchowym;

(1.2) bot. pot. zob. granatowiec.;

(1.3) spoż. owoc granatowca

(1.4) kolor ciemnoniebieski, także ubranie, materiał itp. w tym kolorze;

(1.5) miner. twardy przezroczysty minerał stosowany w jubilerstwie (jako kamień półszlachetny) lub jako materiał ścierny;

- granat (barwa granatowa, granatowy) – kolor ciemnoniebieski
- granat – minerał z gromady krzemianów, przezroczysty, o różnej barwie
- granat – rodzaj drzew owocowych
- granat właściwy – popularny gatunek drzewa owocowego
- granat – rodzaj wybuchowego pocisku
- Granat – album studyjny polskiego basisty Wojciecha Pilichowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Granatek

1. zdrobnienie od: granat; granacik;
2. przypłaszczek granatek - chrząszcz z rodziny bogatkowatych, szkodnik sosny;
3. oblaczek granatek - motyl z rodziny niedźwiedziówkowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. daw. pot. szałwia łąkowa, roślina

(1.2) mikol. pot. piaskowiec modrzak, grzyb

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. daw. nazwa systematyczna|Trochilus granatinus., koliber

(2.2) ent. zob. przypłaszczek granatek.

(2.3) ent. zob. oblaczek granatek.

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od: granatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) liter. nazwa posiadłości z powieści Balzaka pod tym samym tytułem;

Granatka (oryg. fr. La Grenadière) – powieść Honoriusza Balzaka, po raz pierwszy wydana w 1832, wchodząca w skład Scen z życia prywatnego cyklu Komedia ludzka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Granatnik

broń palna do miotania granatami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. indywidualna lub zespołowa, gładkolufowa broń palna, służąca do wystrzeliwania granatów na niewielką odległość;

(1.2) hist. wojsk. rodzaj długolufowej haubicy strzelającej granatami, używanej w XVIII-XIX wieku w artylerii polowej i oblężniczej

(1.3) hist. wojsk. krótka strzelba o mocno rozszerzonej lufie do miotania niewielkich granatów przez piechotę w XVII-XVIII wieku

Granatnik – indywidualna lub zespołowa broń strzelecka przystosowana do miotania granatów lub pocisków rakietowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Granatnikowy

→ granatnik

Patrz:granatnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Granatolistny

malpigia granatolistna - gatunek rośliny z rodziny malpigiowatych, o jadalnych czerwonych owocach; acerola

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście jak granat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatowawy

zbliżony do granatowego, nie do końca granatowy, prawie granatowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Granatowcowate

rodzina roślin dwuliściennych obejmująca gatunki będące krzewami lub drzewami niewielkich rozmiarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Granatowcowaty

o cechach granatowcowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Granatowiec

krzew lub drzewo niewielkich rozmiarów z rodziny granatowcowatych; granat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Punica granatum|L.|ref=tak., drzewo lub krzew z rodziny krwawnicowatych o jadalnych owocach, rodzące granaty;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Granatowo-Biały

w części granatowy, w części biały

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: granatowy i biały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatowo-Czarny

w części granatowy, w części czarny; czarno-granatowy

przymiotnik

(1.1) granatowy i czarny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatowo-Szary

w części granatowy, w części szary; szaro-granatowy

przymiotnik

(1.1) granatowy i szary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatowoczarny

czarny o odcieniu granatowym

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kolor czarny o odcieniu granatowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatowoniebieski

niebieski o granatowym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) niebieski o granatowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatowooki

mający oczy koloru granatowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Granatowopióry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma granatowe pióra, pierze

#### Źródła:

Wiktionary

# Granatowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest granatowe; cecha tych, którzy są granatowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Granatowoszary

szary o odcieniu granatowym

przymiotnik jakościowy

(1.1) szary o granatowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatowowłosy

mający granatowe włosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Granatowozielony

zielony o odcieniu granatowym

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony o granatowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granatowy

1. ciemnoniebieski, w kolorze granatu;
2. taki, który jest zdobiony przez granaty - twarde minerały z grupy krzemianów;
3. taki, który jest związany z granatami - pociskami ręcznymi lub artyleryjskimi, rażącymi odłamkami lub siłą wybuchu

przymiotnik relacyjny

(1.1) bot. kulin. spoż. dotyczący owoców granatowca, zawierający owoce granatowca, zrobiony z owoców granatowca

(1.2) jubil. miner. dotyczący granatu, zrobiony z granatu, związany z granatem, ozdobiony granatem

(1.3) wojsk. dotyczący granatu (pocisku)

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor szóstego pasma tęczy, taki jak kolor bezchmurnego, nocnego nieba itp.; kolor ciemnoniebieski;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) hist. pot. funkcjonariusz granatowej policji

Barwa granatowa (granat) – ciemny odcień barwy niebieskiej. Nazwa koloru pochodzi od nazwy owocu granatowca – w języku łacińskim granatum.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Granaty

1. krzew lub drzewo niewielkich rozmiarów z rodziny granatowcowatych; granatowiec;
2. owoc granatowca;
3. kolor ciemnoniebieski; granatowy;
4. ręczny lub artyleryjski pocisk rażący odłamkami lub siłą wybuchu;
5. minerał z grupy krzemianów stosowany w jubilerstwie jako kamień półszlachetny;
6. rodzaj barwnego sukna weneckiego

Granaty (słow. Granáty, niem. Granatenspitze, węg. Gránát-csúcsok) – trzywierzchołkowy masyw górski w długiej wschodniej grani Świnicy w polskich Tatrach Wysokich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grant

#### Źródła:

Wiktionary

# Grand

tytuł szlachty kastylijskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) tytuł szlachecki pochodzenia hiszpańskiego;

Grand Hiszpanii (hiszp. Grande de España) – pierwotnie tytuł najwyższej arystokracji hiszpańskiej, przysługujący (1914) 392, obecnie 395 rodzinom.

Tytuł, z proweniencją z wczesnej historii Hiszpanii, został zatwierdzony w roku 1520 przez cesarza rzymskiego i króla Hiszpanii Karola V (I). Grandowie I klasy mieli prawo nazywać króla i następcę tronu kuzynem (hijo) i nie musieli zdejmować nakrycia głowy w monarszej obecności, grandowie II klasy przemawiali do króla z nakrytymi głowami, ale musieli zdejmować kapelusze, gdy król im odpowiadał; grandowie III klasy mogli nakryć głowy tylko na wezwanie króla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Granda

potocznie:
1. awantura, skandal, oszustwo; draka;
2. banda oszustów, złodziei

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. awantura, skandal

(1.2) warszawa. oszustwo, kłamstwo

(1.3) pot. pogard. banda bandytów, łobuzów

(1.4) daw. środ. uczn. gromada, kupa, duża grupa

(1.5) daw. środ. złodziei rozbój nocny

Granda – trzeci album studyjny polskiej wokalistki Moniki Brodki. Wydawnictwo ukazało się 20 września 2010 roku nakładem wytwórni muzycznej Sony Music. W wersji specjalnej Granda została wzbogacona o dodatkową płytę DVD zawierającą film dokumentujący proces realizacji nagrań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grande

rzeka w Brazylii

- Grande – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn
- Grande – nazwa wielu rzek w krajach hiszpańsko- i portugalskojęzycznych (hiszp. Río Grande, port. Rio Grande, dosł. „wielka rzeka”)
- Grande – rzeka w Argentynie
- Grande – album muzyczny grupy Von Wegen Lisbeth

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grandezza

[czytaj: grandeca, grandecca]
1. zachowanie pełne godności; duma, wyniosłość;
2. wielka, znakomita dama

#### Źródła:

SJP.pl

# Grandi

Osoby:

- Alejandro Grandi – urugwajski piłkarz
- Alessandro Grandi – włoski kompozytor
- Allegro Grandi – włoski kolarz
- Dino Grandi – włoski polityk
- Filippo Grandi – włoski dyplomata
- Guido Grandi – włoski matematyk
- Thomas Grandi – kanadyjski narciarz alpejski

Inne:

- Grandi Stazioni – włoskie przedsiębiorstwo

Zobacz też:

- Cas Grandi
- Kunuku Grandi
- Seru Grandi

#### Źródła:

Wikipedia

# Grandilokwencja

pompatyczny styl mówienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pejor. górnolotny, bombastyczny styl lub sposób mówienia charakteryzujący się użyciem napuszonych określeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grandilokwentny

pompatyczny, napuszony, górnolotny, obfitujący we frazesy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grandioso

[czytaj: grandjozo] określenie wykonawcze: okazale, majestatycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grandis

samochód typu Mitsubishi Grandis

Gatunki o tym epitecie gatunkowym:

- Coccinia grandis – gatunek tropikalnego pnącza z rodziny dyniowatych
- Cybebus grandis – gatunek roślin z rodziny storczykowatych
- Cyclops grandis – gatunek widłonoga z rodziny Cyclopidae
- Phryganea grandis – gatunek owada wodnego z rzędu chruścików

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grandisonante

określenie wykonawcze: dźwięcznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grandziarski

→ grandziarz

Patrz:grandziarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grandziarz

awanturnik, rozrabiaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grandzić

potocznie: wszczynać kłótnie, zachowywać się nieodpowiedzialnie; chuliganić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. zachowywać się nieodpowiednio, zwłaszcza wszczynać awantury

czasownik przechodni niedokonany

(2.1) daw. kraść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grandżowiec

grunge'owiec, grungowiec;
1. przedstawiciel subkultury młodzieżowej powstałej wśród wielbicieli grunge'u; miłośnik muzyki w tym stylu;
2. wykonawca grunge'u, twórca muzyki w tym stylu

#### Źródła:

SJP.pl

# Granecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Granger

Miejscowości w USA:

- Granger – jednostka osadnicza w stanie Indiana, w hrabstwie St. Joseph
- Granger – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Polk
- Granger – wieś w stanie Missouri, w hrabstwie Scotland
- Granger – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
- Granger – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Williamson
- Granger – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Yakima
- Granger – miejscowość w stanie Wyoming, w hrabstwie Sweetwater

#### Źródła:

Wikipedia

# Grangia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) folwark cysterski

#### Źródła:

Wiktionary

# Grani

rodzaj twarogu o gruboziarnistej strukturze z dodatkiem śmietany

#### Źródła:

SJP.pl

# Graniak

odłamek litej skały o ostrych krawędziach i wygładzonych ścianach; wielograniec, wiatrowiec, eologliptolit

Graniak, wielograniec, wiatrowiec, eologliptolit – odłamek skalny o wygładzonych ścianach i 2–3 ostrych krawędziach, oszlifowany wskutek tarcia niesionych przez wiatr okruchów skalnych (korazja). Powstaje w strefie peryglacjalnej (na przedpolu lądolodu) oraz na pustyniach żwirowych i kamienistych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graniastosłup

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan, którego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach i którego wszystkie krawędzie leżące poza tymi podstawami są do siebie równoległe;

Graniastosłup – wielościan spełniający dwa warunki:

- jego wszystkie wierzchołki są położone na dwóch równoległych płaszczyznach;
- wszystkie krawędzie spoza tych płaszczyzn są do siebie równoległe.

Równoważnie – wielościan, w którym:

- dwie ściany są przystające i leżą na dwóch równoległych płaszczyznach;
- pozostałe ściany są równoległobokami.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Graniastosłupowy

przymiotnik od: graniastosłup

#### Źródła:

SJP.pl

# Graniasty

mający wystające krawędzie (granie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Graniatka

rura o przekroju wieloboku, przeznaczona do przenoszenia ruchu obrotowego od stołu wiertniczego na przewód wiertniczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) linia, która zamyka lub oddziela pewien określony obszar

(1.2) adm. umowna linia oddzielająca państwa, regiony itp.;

(1.3) mat. wartość, do której zmierza ciąg lub funkcja;

(1.4) linia podziału lub czynniki, które coś różnicują

(1.5) ograniczony zasięg lub miara czegoś dozwolonego

(1.6) pewien kres możliwości fizycznych lub psychicznych człowieka

- granica państwowa
- granica (matematyka)
  - granice dolna i górna – matematyka
  - granica odwrotna – matematyka
  - granica ciągu – matematyka
  - granica funkcji – matematyka
  - granica prawo- i lewostronna – matematyka
  - granica niewłaściwa – matematyka
  - granica niewłaściwa funkcji – matematyka
  - granica Banacha – matematyka

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Graniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|graniczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Granicznik

znak do wyznaczania granicy na jakimś obszarze

- granicznik – w geodezji materialne oznaczenie granicy działki
- granicznik (łac. Lobaria) – rodzaj grzybów z rodziny granicznikowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest graniczne; cecha tych, którzy są graniczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Graniczny

przymiotnik od: granica

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący granicy określonego obszaru

(1.2) końcowy, krańcowy

Graniczny – osada w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Jemielnica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Graniczyć

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) mieć wspólną granicę, sąsiadować

(1.2) (w odniesieniu do uczuć, stanu fizycznego lub psychicznego) być bliskim, być podobnym, przypominać

#### Źródła:

Wiktionary

# Granie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grać.

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: grań

Granie – kolonia wsi Łazówek w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sterdyń.

W latach 1975–1998 kolonia administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Mieszkańcy wyznania rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łazówku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Granik

ryba z rodziny strzępielowatych, występująca w około 100 gatunkach

Granik – (nazwa zniesiona) nieoficjalna część wsi Zastań w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.

Nazwa z nadanym identyfikatorem SIMC występuje w zestawieniach archiwalnych TERYT z 1999 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graniówka

Graniówka górska (Syntheosciurus brochus) – gatunek ssaka z rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae) występujący endemicznie w Kostaryce i Panamie. Jedyny przedstawiciel rodzaju graniówka (Syntheosciurus). Zamieszkuje lasy deszczowe w terenach górskich. Spotykany jest zarówno w górnych partiach drzew jak i na ziemi. Graniówki górskie łączą się w pary rodzinne, lecz żerują samotnie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Graniowy

przymiotnik od: grań

#### Źródła:

SJP.pl

# Granit

skała głębinowa barwy szarej zbudowana z ziaren kwarcu, skaleni i miki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. pospolita, kwaśna skała magmowa;

Granit (wł. – granito od łac. granum – ziarno) – głębinowa kwaśna skała o budowie jawnokrystalicznej, zbudowana z kwarcu, skalenia potasowego i plagioklazu oraz biotytu należąca do grupy skał krystalicznych różnorodnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Granita

1. napój chłodzący z soku owocowego z dodatkiem cukru i skórki cytryny;
2. szklanka tego napoju

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granitognejs

skała metamorficzna, odmiana gnejsu o mniej wyraźnej teksturze kierunkowej

Granitognejs – skała metamorficzna, odmiana gnejsu cechująca się znacznie słabiej niż u innych gnejsów wykształconą teksturą kierunkową (gnejsową – w postaci naprzemianległych grubszych warstewek kwarcowo-skaleniowych i cienkich warstewek miki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granitoid

skała plutoniczna zbudowana głównie z kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków

Granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granitoidowy

przymiotnik od: granitoid (kwaśna skała plutoniczna), np. masyw granitoidowy, magma granitoidowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Granitoidy

skała plutoniczna zbudowana głównie z kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków

Granitoidy (granitoid) – skały plutoniczne, kwaśne (bogate w krzemionkę SiO2). Zbudowane są z widocznych gołym okiem kryształów minerałów skałotwórczych: kwarcu, skaleni potasowych, plagioklazów i łyszczyków. Granitoidy powstają podczas powolnego krzepnięcia gorącej magmy w głębi ziemi na głębokości od kilku do kilkunastu tysięcy metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granitowy

przymiotnik od: granit

przymiotnik

(1.1) dotyczący granitu, wykonany z granitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granityzacja

Granityzacja – procesy metamorficzne zachodzące w głębi skorupy ziemskiej, w efekcie których pierwotne skały metamorficzne, magmowe albo osadowe przekształcają się w skały w znacznym stopniu lub całkowicie zbliżone do granitu pod względem składu chemicznego, mineralnego, tekstury i struktury. W trakcie granityzacji nie dochodzi do roztopienia zmienianej skały pierwotnej i do powstania z niej magmy. Zachodzi ona pod wpływem metasomatozy lub działania na skałę roztworów hydrotermalnych oraz innych procesów, które wzbogacają skałę w jony krzemu, potasu i sodu, jednocześnie wypierając z niej jony wapnia, magnezu i żelaza.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grańka

mała grań

#### Źródła:

SJP.pl

# Grankulka

mała kula myśliwska

#### Źródła:

SJP.pl

# Granodioryt

rodzaj skały głębinowej

Granodioryt – kwaśna skała magmowa typu głębinowego o strukturze drobnokrystalicznej lub średniokrystalicznej i barwie szarej. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF granodioryt zajmuje pole 4.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granola

płatki zbożowe prażone na oleju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pieczone na chrupko płatki owsiane z dodatkiem suszonych owoców i orzechów, jadane z mlekiem lub jogurtem;

Granola (słowo ang., pochodzące z włoskiego zdrobnienie od grano: zboże, pszenica) – mieszanina płatków zbożowych, rodzynek, orzechów, suszonych owoców i cukru (lub miodu), pieczona do chrupkości.

Podawana jest z mlekiem lub jogurtem na śniadanie. Może być także wykorzystywana jako składnik ciast, deserów bądź batoników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Granowiec

Granowiec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Sośnie, ok. 18 km na południowy zachód od Ostrowa Wlkp.

Pod koniec XIX wieku wieś wchodziła w skład powiatu odolanowskiego. Wraz z pustkowiem Krzyżno liczyła 152 domostw i 1224 mieszkańców. Przeważała ludność ewangelicka (808) nad katolicką (403) i żydami (13).

#### Źródła:

Wikipedia

# Granowo

nazwa kilku wsi w Polsce

- Granowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Chojnice
- Granowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim, w gminie Granowo
- Granowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Krzęcin
- Granowo – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie grodziskim
- Granowo – gromada
- Granowo - stacja kolejowa w Granowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granowski

przymiotnik od: Granowo

Osoby o tym nazwisku:

- Antonin (Granowski) – prawosławny duchowny
- Franciszek Juliusz Granowski – polski wydawca i redaktor encyklopedii
- Teodor Granowski – katolicki duchowny
- Timofiej Granowski – rosyjski historyk
- Wincenty Granowski – polski urzędnik, dyplomata, wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grant

1. dotacja na projekt badawczy lub artystyczny, przyznawana przez organizacje publiczne;
2. projekt badawczy lub artystyczny finansowany z dotacji przyznanej przez organizację publiczną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dotacja, dofinansowanie do projektu naukowego, edukacyjnego itp., przyznawane w drodze konkursu, głosowania lub na mocy decyzji jakiegoś gremium

Grant – wsparcie finansowe lub pozafinansowe dla osoby bądź organizacji, mające za zadanie realizację określonego celu (najczęściej naukowego, artystycznego lub społecznego), które najczęściej jest przyznawane przez poszczególne państwa, ich organy (głowy państw, rządy, samorządy, agencje państwowe), organizacje międzynarodowe (UNESCO, ONZ, Unia Europejska), instytucje organizacji międzynarodowych (Komisja Europejska, Rada Europy), uczelnie wyższe, związki wyznaniowe, rozmaite fundacje, stowarzyszenia. Często granty są oferowane przez poszczególne firmy (np. Apple, Nokia, Deloitte, Sony Ericsson, Volkswagen) najczęściej na realizację projektów, które dotyczą przedmiotu działalności tych firm. Znacznie rzadziej granty są udzielane przez osoby prywatne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grantobiorca

firma lub osoba, która otrzymała grant

#### Źródła:

SJP.pl

# Grantodawca

organizacja publiczna lub osoba przyznająca granty

#### Źródła:

SJP.pl

# Grantowy

związany z dotacją na projekt badawczy lub artystyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grantami, dotyczący grantu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grantoza

potocznie:
1. częste korzystanie z grantów w celach zarobkowych;
2. uzależnienie własnej działalności od przyznawanych grantów

#### Źródła:

SJP.pl

# Granula

1. szybkozmienny i jasny obszar w fotosferze słonecznej;
2. bardzo mała pigułka

Granule – niewielkie (do 1400 km średnicy) komórki konwekcyjne plazmy wynoszone do góry w strefie konwekcyjnej Słońca, o temperaturze wyższej niż średnia temperatura powierzchni.

Ziarnisty wygląd powierzchni Słońca pochodzi od szczytów granul i nosi nazwę granulacji. Brzegi granul są ciemniejsze, gdyż tworzy je zimniejsza, opadająca plazma. Różnice jasności między środkiem a brzegiem granuli nie są jednak duże i wynoszą kilkanaście procent średniej wartości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granulacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od granulat

#### Źródła:

Wiktionary

# Granulacja

- granulacja – uziarnienie
- granulacja – proces wytwarzania granulek
- granulacja – technika złotnicza
- granulacja słoneczna

#### Źródła:

Wikipedia

# Granulacyjny

przymiotnik od: granulacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Granularny

1. zawierający granulki, ziarenka; ziarnisty;
2. mający postać granulek, ziarenek; ziarnisty;
3. synteza granularna - metoda generowania dźwięku w cyfrowych instrumentach muzycznych;
4. dezintegracja granularna - rodzaj wietrzenia mechanicznego polegający na rozpadzie skały na części mineralne

#### Źródła:

SJP.pl

# Granulat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) preparat lub towar w postaci granulek, czyli ziarenek

#### Źródła:

Wiktionary

# Granulator

urządzenie do granulowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Granulit

skała metamorficzna składająca się głównie ze skalenia, kwarcu i granatu, niekiedy dystenu i biotytu

Granulit, Leptynit – skała metamorficzna powstała na skutek przeobrażenia arkozy w warunkach metamorfizmu regionalnego. Zbudowana z drobnych ziarenek kwarcu, skaleni alkalicznych, granatów i ubogich w miki amfiboli. Nazwa pochodzi od częstego wykształcenia granoblastycznego (F. Weiss, 1803). W literaturze fachowej granulit określany jest nieraz jako leptynit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granulka

postać sproszkowanej substancji, drobna grudka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) małe nieregularne ziarno w formie których sprzedaje się niektóre produkty jak leki czy artykuły chemiczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Granulocyt

biała krwinka zawierająca w cytoplazmie ziarna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. leukocyt posiadający ziarnistości w cytoplazmie i segmentowane jądro komórkowe, biorący udział w reakcji odpornościowej organizmu;

Granulocyty (PMN lub PML – ang. polymorphonuclear leukocytes, polimorfojądrowe leukocyty) – rodzaj leukocytów, które w cytoplazmie zawierają liczne ziarnistości oraz posiadają podzielone na segmenty (segmentowane) jądro komórkowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Granuloma

guz powstały z tkanki ziarninowej; ziarniniak

Ziarniniak (niepoprawne: ziarniak; łac. granuloma) – zgrupowanie epitelioidalnych makrofagów oraz innych komórek zapalnych i należących do układu odpornościowego, a także macierzy pozakomórkowej, zwykle otoczone przez mankiet limfocytów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Granulopoeza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. proces powstawania i specjalizowania się granulocytów w szpiku kostnym;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Granuloza

#### Źródła:

Wikipedia

# Grapa

stromy grzbiet wzgórza; urwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. stromy grzbiet wzgórza; urwisko

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góra, wzniesienie

Miejscowości i ich części w Polsce

- Grapa – część miasta Konstancin-Jeziorna
- Grapa – część miasta Żywiec
- Grapa – część wsi Bogdanówka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Tokarnia
- Grapa – osada w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Nowy Targ
- Grapa – część wsi Żarnówka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański
- Grapa – część wsi Białka Tatrzańska w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Bukowina Tatrzańska
- Grapa – część wsi Wilkowice w woj. śląskim, w pow. bielski, w gminie Wilkowice
- Grapa – część wsi Gilowice w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Gilowice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grapefruit

[czytaj: grejpfrut lub potocznie: grejfrut] owoc drzewa o tej samej nazwie, okrągły, mający soczysty miąższ o gorzkim smaku; grejpfrut, grejfrut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. grejpfrut. (drzewo)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) spoż. zob. grejpfrut. (owoc)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grapefruitowy

→ grapefruit [czytaj: grejpfrutowy lub potocznie: grejfrutowy]; grejpfrutowy, grejfrutowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grappa

1. bezbarwny włoski winiak destylowany ze sfermentowanych wytłoczyn winogronowych (pestek, szypułek, skórek itp.);
2. oranżada marki Grappa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. wódka z winogron (i ich pestek)

Grappa – włoski napój alkoholowy, destylat przefermentowanych wytłoków i pestek winogron, odpadów z procesu produkcji wina.

Trunek jest przezroczysty (z wyjątkiem grapp starzonych), o charakterystycznym smaku, wysokiej zawartości garbników oraz intensywnym zapachu. Minimalna zawartość alkoholu jest określona według norm europejskich na 37,5%. Smak grappy w dużym stopniu zależy od jakości surowca. Produkuje się m.in. grappy jednoodmianowe (grappa di monovitigno, z jednego szczepu winogron) oraz starzone w beczkach (nabierają złotego koloru).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grappin

[czytaj: grapę] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grappler

[czytaj: grapler] osoba uprawiająca grappling - walkę wręcz wykorzystującą techniki chwytów

#### Źródła:

SJP.pl

# Grappling

[czytaj: grapling] walka wręcz wykorzystująca techniki chwytów, uprawiana jako dyscyplina sportowa

Grappling, walka na chwyty – rodzaj walki wręcz wykorzystujący techniki chwytów, tj. dźwignie, rzuty (obalenia), duszenia; zabronione są w niej uderzenia.

Słowo „grappling” (także „grapling”) to neologizm pochodzący z języka angielskiego (ang. „grapple” – złapać, chwytać). Często używany w Polsce termin „style chwytane” jest niezgodny z polską gramatyką. Potocznie określa się te style jako „chwyciarstwo”, jednakże termin ten, choć słowotwórczo poprawny, ma charakter ironiczno-żartobliwy. Osobę walczącą za pomocą chwytów określa się jako grapplera bądź chwytacza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graptolit

kopalny bezkręgowiec pochodzący z ery paleozoicznej

Graptolity (†Graptolithina, z gr. graptos – pisany + lithos – kamień) – wymarła gromada zwierząt zaliczanych do półstrunowców. Żyły w okresie od kambru do wczesnego karbonu.

Szkielet tych zwierząt zbudowany był z substancji białkowej ułożonej w półpierścieniowate pasemka tzw. fuzellusy. Tworzyły kolonie zwane rabdozomem, pojedyncze osobniki w rabdozomie osłonięte były zewnętrznym szkieletem chitynowym w kształcie rurek zwanych tekami. Pierwsza taka kolonia, tzw. sikula, mieściła osobnika, który powstawał na drodze płciowej. Kolejne osobniki kolonii rozwijały się przez pączkowanie. Teki poszczególnych osobników układały się w gałązki, tworząc kolonie o różnych kształtach – proste lub powyginane czy spiralne wstęgi, kolonie siateczkowate, liściaste lub drzewkowate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graptolitowy

przymiotnik od: graptolit

#### Źródła:

SJP.pl

# Graptolity

gromada zwierząt, kopalnych półstrunowców z ery paleozoicznej

Graptolity (†Graptolithina, z gr. graptos – pisany + lithos – kamień) – wymarła gromada zwierząt zaliczanych do półstrunowców. Żyły w okresie od kambru do wczesnego karbonu.

Szkielet tych zwierząt zbudowany był z substancji białkowej ułożonej w półpierścieniowate pasemka tzw. fuzellusy. Tworzyły kolonie zwane rabdozomem, pojedyncze osobniki w rabdozomie osłonięte były zewnętrznym szkieletem chitynowym w kształcie rurek zwanych tekami. Pierwsza taka kolonia, tzw. sikula, mieściła osobnika, który powstawał na drodze płciowej. Kolejne osobniki kolonii rozwijały się przez pączkowanie. Teki poszczególnych osobników układały się w gałązki, tworząc kolonie o różnych kształtach – proste lub powyginane czy spiralne wstęgi, kolonie siateczkowate, liściaste lub drzewkowate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grasant

dawniej: grabieżca, rabuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grasantka

→ grasant

Patrz:grasant

#### Źródła:

SJP.pl

# Grasejować

wymawiać spółgłoskę "r" z charakterystyczną wibracją języka

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wymawiać fonem IPA2|r. na sposób francuski, z charakterystyczną wibracją języczka: IPA4|ʁ.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grasejowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grasejować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Graser

typ lasera, generator promieniowania gamma

Graser (Gamma Ray Stimulated Emission through Radiation) – hipotetyczne urządzenie wytwarzające spójną, monochromatyczną wiązkę promieniowania gamma. Odpowiednik urządzeń laser (światło widzialne) czy maser (mikrofale), ale pracujący w zakresie promieniowania gamma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grasica

gruczoł dokrewny kręgowców, u człowieka usytuowany w okolicy śródpiersiowej (za mostkiem), będący podstawowym narządem limfatycznym, czynny do okresu pokwitania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. gruczoł układu chłonnego znajdujący się tuż za mostkiem, szczególnie aktywny w okresie dorastania;

Grasica (łac. glandula thymus) – gruczoł, będący narządem wchodzącym w skład układu limfatycznego.

Grasica znajduje się w śródpiersiu górnym, tuż za mostkiem. Jest otoczona torebką łącznotkankową. Zbudowana jest z kory podzielonej na zraziki przegrodami łącznotkankowymi i z rdzenia wspólnego dla wszystkich zrazików kory. Zrąb tego narządu stanowią, w przeciwieństwie do innych narządów limfatycznych, komórki nabłonkowe pochodzenia endodermalnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grasiczak

nowotwór grasicy

Grasiczak (łac. thymoma) – rzadki nowotwór wywodzący się z tkanki nabłonkowej grasicy. Może zawierać nacieki z niezmienionych nowotworowo limfocytów. W około 90% lokalizuje się w przednim śródpiersiu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grasować

1. dokonywać aktów przemocy przemieszczając się na jakimś terenie; panoszyć się, plądrować;
2. o chorobach, klęskach: szerzyć się, rozpowszechniać się

czasownik

(1.1) dokonywać napadów, gwałtów na określonym terenie

(1.2) o chorobie: szerzyć się, panować

(1.3) gościć, wizytować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grasować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grass

nazwisko

Luksemburg:

- Grass – wieś w gminie Steinfort, w kantonie Capellen

Osoby:

- Angelika Grass – niemiecka zbrodniarka wojenna
- Günter Grass – niemiecki pisarz, noblista

Inne:

- Grass – zespół muzyczny
- GRASS – język oprogramowania
- GRASS GIS – program do przetwarzania danych geoprzestrzennych
- grass – ang. nazwa marihuany lub trawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grat

gruchot; potocznie:
1. stary, mało wartościowy, zniszczony sprzęt; rupieć;
2. stary, zniszczony lub podniszczony samochód; dezel;
3. pogardliwie: człowiek stary, niedołężny, schorowany

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. przedmiot niezbyt wartościowy, często stary, zniszczony mebel, sprzęt domowy

(1.2) pogard. stary, wyeksploatowany, często psujący się pojazd mechaniczny

(1.3) techn. drobne, ostre pozostałości po obróbce skrawaniemfakt.

(1.4) daw. gwara. więz. graty – narzędzia złodziejskie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pogard. człowiek stary, schorowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gratieszty

białe, słodkie wino z Mołdawii

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratin

[czytaj: graTĘ] rodzaj zapiekanki z warzyw, z zapieczoną na wierzchu masą jajeczną lub serową

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratis

przedmiot dany lub otrzymany bezpłatnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot otrzymany za darmo

przysłówek

(2.1) tak, że nic nie trzeba płacić

Miejscowości w USA:

- Gratis – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Preble

Gminy w USA:

- Gratis (ang. Gratis Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Preble

Inne:

- Gratis – pamflet Jana Brożka ogłoszony w 1625 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gratisik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gratis

#### Źródła:

Wiktionary

# Gratisowo

przysłówek

(1.1) bezpłatnie, gratis

#### Źródła:

Wiktionary

# Gratisowy

darmowy, bezpłatny

przymiotnik

(1.1) otrzymywany lub rozdawany bezpłatnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gratka

sytuacja, rzecz, zdarzenie niespodziewane, przynoszące korzyść, sprawiające przyjemność, pomyślna okoliczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratki

sytuacja, rzecz, zdarzenie niespodziewane, przynoszące korzyść, sprawiające przyjemność, pomyślna okoliczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratować

usuwać tzw. graty, czyli pozostałości metalu na krawędziach po różnego rodzaju obróbce skrawaniem lub odlewie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratowóz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd do wywozu odpadów wielkogabarytowych, np. starych mebli

Gratowóz – specjalnie oznakowany pojazd dostosowany do wywożenia odpadów problemowych (w gospodarstwie domowym już nieprzydatnych lub niebezpiecznych), tak zwanych gratów (z niem. Gerät - urządzenie - jako określenie dla przedmiotu niezbyt wartościowego, często starego, zniszczonego np. mebel lub sprzęt domowy) na gratowisko.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gratulacja

dawniej: powinszowanie, życzenie składane komuś z okazji jakiegoś sukcesu, szczęśliwego wydarzenia itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyraz uznania złożony komuś z okazji jego sukcesu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gratulacje

dawniej: powinszowanie, życzenie składane komuś z okazji jakiegoś sukcesu, szczęśliwego wydarzenia itp.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wyrazy uznania przekazywane komu z okazji szczęśliwego wydarzenia w życiu tej osoby

wykrzyknik

(2.1) wyrażenie uznania wypowiadane z okazji czyjegoś sukcesu lub radosnego wydarzenia

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. lm. od: gratulacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gratulacyjny

przymiotnik od: gratulacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratulant

osoba składająca gratulacje

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratulantka

{gratulant)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratulować

składać komuś wyrazy uznania z okazji jakiegoś sukcesu lub szczęśliwego wydarzenia

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) składać wyrazy uznania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gratulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) winszowanie komuś sukcesu, awansu, jubileuszu itp.

#### Źródła:

Wiktionary

# Graty

gruchot; potocznie:
1. stary, mało wartościowy, zniszczony sprzęt; rupieć;
2. stary, zniszczony lub podniszczony samochód; dezel;
3. pogardliwie: człowiek stary, niedołężny, schorowany

Graty (pcd. i wa. El Graty) – dzielnica (section) gminy Silly w Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Hainaut, w okręgu Ath. 1 stycznia 2020 roku liczyła 782 mieszkańców. Do 31 grudnia 1976 samodzielna gmina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gratyfikacja

1. specjalne, dodatkowe wynagrodzenie wypłacane za pewne zasługi lub z pewnej okazji, np. jubileuszu firmy
2. eufemistycznie o nagrodzie, prezencie lub łapówce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatkowe, zwykle jednorazowe, wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za specjalne zasługi, z okazji świąt, jubileuszu firmy itp.

(1.2) prezent lub łapówka, którą ktoś otrzymuje w zamian za coś

- gratyfikacja (element normy prawnej)
- płaca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gratyfikacyjny

przymiotnik od: gratyfikacja (np. fundusz gratyfikacyny, wartość gratyfikacyjna)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gratyfikować

wynagradzać za pewne zasługi lub z pewnej okazji, np. jubileuszu firmy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gravamen

w prawie: sposób ograniczenia możliwości zaskarżenia orzeczenia

Gravamen (łac. "uciążliwość", od gravare, obciążać) – cecha orzeczenia sądu lub organu administracji, polegająca na naruszeniu interesu strony postępowania. Wykazanie gravamen, tj. uprawdopodobnienie, że dane orzeczenie narusza prawa strony (tzw. pokrzywdzenie orzeczeniem), bywa warunkiem dopuszczalności środków odwoławczych (np. apelacji w polskim postępowaniu karnym i cywilnym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grave

określenie wykonawcze: ciężko, poważnie

- Grave (Alpy Wysokie) – miejscowość we Francji
- Grave (Holandia) – miejscowość w Holandii
- termin muzyczny określający tempo
- Grave – szwedzka grupa muzyczna grająca death metal
- Grave (polski tytuł: Mięso) – francusko-belgijsko-włoski film fabularny z 2016 roku w reżyserii Julii Ducournau

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gravel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rower szutrowy stworzony do jazdy na drogach szutrowych, duktach i w lekkim terenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gravelotte

[czytaj: grawoLET] miejscowość we Francji

Gravelotte – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Grand Est, w departamencie Mozela.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 530 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 94 osób/km² (wśród 2335 gmin Lotaryngii Gravelotte plasuje się na 571. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 953.).

Miejsce decydującej bitwy wojny francusko-pruskiej w roku 1870.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Graves

Graves – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Charente. W 1990 roku jej populacja wynosiła 111 mieszkańców.

W dniu 1 stycznia 1997 roku z połączenia dwóch ówczesnych gmin – Graves oraz Saint-Amant-de-Graves – utworzono nową gminę Graves-Saint-Amant.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gravis

Grawis (akcent ciężki, akcent słaby) – znak diakrytyczny używany w językach: katalońskim, wietnamskim, norweskim, portugalskim, francuskim, walijskim, włoskim i innych, oznaczający akcent samogłoski krótkiej o intonacji opadającej.Nazwą gravis określa się również sam taki akcent.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grawecki

kultura grawecka - kultura górnego paleolitu (28-17 tys. lat temu) zachodniej Europy, charakteryzująca się występowaniem licznych ostrzy tylcowych różnych odmian

#### Źródła:

SJP.pl

# Grawer

osoba specjalizująca się w wykonywaniu za pomocą specjalnych narzędzi napisów lub rysunków w metalu, szkle lub innym twardym materiale; rytownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się grawerstwem, czyli wykonywaniem rysunków na materiałach twardych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. grawerunek, wynik pracy grawera (1.1)

Grawerstwo lub rytownictwo – dział rzemiosła posługujący się techniką polegającą na żłobieniu twardym narzędziem (obecnie także maszynowo) wzorów w metalu, szkle, kamieniu.

Grawerowanie jest jedną z najstarszych technik zdobienia wyrobów artystycznych (metal, kości, kamień, szkło). Znane są naczynia z Babilonii z 2000 roku p.n.e..

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grawerować

wykonywać, za pomocą specjalnych rylców, frezów lub środków chemicznych, napisy lub rysunki w różnych materiałach, zwykle w metalu, drewnie, szkle

czasownik niedokonany

(1.1) żłobić rysunki powierzchniach z materiałów twardych, zwłaszcza metalowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grawerski

przymiotnik od: grawer (np. pracownia grawerska, narzędzia grawerskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grawerstwo

rzemiosło artystyczne polegające na wykonywaniu, za pomocą specjalnych rylców, frezów lub środków chemicznych, napisów lub rysunków w różnych materiałach, zwykle w metalu, drewnie, szkle

Grawerstwo lub rytownictwo – dział rzemiosła posługujący się techniką polegającą na żłobieniu twardym narzędziem (obecnie także maszynowo) wzorów w metalu, szkle, kamieniu.

Grawerowanie jest jedną z najstarszych technik zdobienia wyrobów artystycznych (metal, kości, kamień, szkło). Znane są naczynia z Babilonii z 2000 roku p.n.e..

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grawerunek

napis lub rysunek wykonany za pomocą specjalnego narzędzia w metalu, szkle lub innym twardym materiale; grawer

#### Źródła:

SJP.pl

# Grawigrad

olbrzymi ssak kopalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grawimetr

przyrząd służący do pomiaru różnicy przyśpieszeń grawitacyjnych między dwoma punktami

Grawimetr – urządzenie stosowane do pomiarów lokalnego przyśpieszenia grawitacyjnego, tj. w miejscu gdzie dokonuje się pomiaru. Wyróżniamy grawimetry absolutne (do pomiaru wartości absolutnych) i względne (do określenia różnicy przyspieszenia w różnych miejscach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grawimetria

dział geodezji zajmujący się pomiarami przyspieszenia ziemskiego

Grawimetria (łac. gravis – ciężki, gr. metréō – mierzę) – doświadczalna nauka o Ziemi badająca przyspieszenie ziemskie, czyli ziemskie pole grawitacyjne. Zaliczana do geofizyki lub do geodezji.

Nauka ta pozwala na podstawie anomalii pola grawitacyjnego określić różnice w budowie skorupy ziemskiej, wykryć złoża minerałów różniących się gęstością od otaczających skał itp. Urządzeniem, które mierzy anomalie ziemskiego pola grawitacyjnego jest grawimetr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grawimetryczny

przymiotnik od: grawimetria (np. pomiary grawimetryczne, pyłomierz grawimetryczny)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grawimetrią, dotyczący grawimetrii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grawitacja

wzajemne przyciąganie się wszystkich ciał; ciążenie powszechne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. powszechna siła przyciągania działająca pomiędzy ciałami mającymi masę;

Grawitacja, ciążenie powszechne – zjawisko fizyczne polegające na wzajemnym przyciąganiu się wszystkich ciał – wszelkich mas i innych postaci energii. Ciążenie to jedno z oddziaływań podstawowych obok tych elektrosłabych i jądrowych silnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grawitacyjny

→ grawitacja

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z grawitacją, dotyczący grawitacji

(1.2) techn. taki w którym ruch odbywa się naturalnie, bez wspomagania, tylko dzięki sile grawitacji

Patrz:grawitacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grawiton

hipotetyczna cząstka, kwant pola grawitacyjnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. hipotetyczny kwant pola grawitacyjnego;

Grawiton – hipotetyczna cząstka elementarna, która nie ma masy ani ładunku elektrycznego i przenosi oddziaływanie grawitacyjne.

Teoria grawitonu jest podstawą różnych kwantowych teorii grawitacji, będących wersją kwantowej teorii pola, ale nie modelu standardowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grawitować

1. podlegać prawu grawitacji
2. przenośnie: skłaniać się ku jakimś poglądom, ideom

#### Źródła:

SJP.pl

# Grawitropizm

ukierunkowany ruch roślin spowodowany działaniem przyciągania ziemskiego; geotropizm; barotropizm

Geotropizm (grawitropizm) – reakcja organów roślinnych na zmianę ich położenia względem wektora grawitacji.

Przykładem może być umieszczenie rośliny w położeniu horyzontalnym, jej pęd główny wzniesie się w górę, a korzeń skieruje się w dół. Reakcja pędu jest skierowana odwrotnie do kierunku działania siły grawitacji, mówimy tu o grawitropizmie ujemnym. Korzeń główny wygina się zgodnie z działaniem siły grawitacji jest to grawitropizm dodatni.W odczytywaniu bodźca grawitacyjnego podstawową rolę spełniają ziarna skrobi zawarte w amyloplastach, które przemieszczają się w komórkach z siłą ciężkości i uciskają siateczki śródplazmatyczne znajdujące się w pobliżu plazmolemmy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grawiura

1. technika ręcznego przygotowania formy drukarskiej, polegająca na wycinaniu lub grawerowaniu odpowiednich jej elementów;
2. odbitka rysunku uzyskana z takiej formy; rycina

Grawiura (franc. gravure) – rycina odbita z płyty metalowej, wykonana techniką druku wklęsłego.

Określenie to stosowane jest głównie do odbitek technik wklęsłych litograficznych, takich jak np. kamienioryt czy kwasoryt. Najczęstszym błędem jest stosowanie tego terminu odnośnie do rycin wykonanych technikami druku wypukłego.

Grawiura była znana od XVI w. Obecnie termin ten wychodzi już z użycia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grawiurowy

związany z grawiurą (np. technika grawiurowa, cylindry grawiurowe)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gray

biografie:

- Frederick William Gray – amerykański mykolog i lichenolog
- J.E. Gray – brytyjski zoolog
- Elisha Gray – amerykański wynalazca
- Andy Gray – szkocki piłkarz

geografia:

- Gray – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Franche-Comté, w departamencie Haute-Saône
- miejscowości w USA:
  - Gray – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Jones
  - Gray – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Audubon
  - Gray – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Terrebonne
  - Gray – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  - Gray – jednostka osadnicza w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  - Gray – jednostka osadnicza w stanie Tennessee, w hrabstwie Washington
- gminy w USA:
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie White
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie White
  - Gray (ang. Gray Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Cumberland
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Pipestone
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman
  - Gray (ang. Gray Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Greene
- hrabstwa w USA:
  - hrabstwo Gray (ang. Gray County) – w stanie Kansas
  - hrabstwo Gray (ang. Gray County) – w stanie Teksas

#### Źródła:

Wikipedia

# Graz

[czytaj: grac] miasto w Austrii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej Austrii, stolica kraju związkowego Styria, położone nad rzeką Murą, u podnóża Alp Styryjskich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grążawski

przymiotnik od: Grążawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grążawy

wieś w Polsce

Grążawy – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Bartniczka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grażdanka

wschodniosłowiański alfabet powstały przez modernizację graficzną cyrylicy, wprowadzony na początku XVIII wieku w Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. alfabet będący odmianą cyrylicy, wprowadzony w Rosji na pocz. XVIII wieku, używany również przez inne narody słowiańskie posługujące się wcześniej cyrylicą;

Grażdanka (ros. skrót odprzymiotnikowy od гражданский шрифт, grażdanskij szrift, tj. czcionka cywilna) – zbliżona do form antykwy łacińskiej, czcionka cyrylicy, opracowana przez Piotra Mohyłę i później wprowadzona w Carstwie Rosyjskim za czasów Piotra I Wielkiego w latach 1708–1711.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grażdański

→ grażdanka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grażdanką, dotyczący grażdanki

Patrz:grażdanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grążel

roślina wodna z rodziny grzybieniowatych

Grążel (Nuphar Sm.) – rodzaj roślin należący do rodziny grzybieniowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia od 9 do 13 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej w strefie umiarkowanej i podzwrotnikowej. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Ameryce Północnej, mniej w Azji i Europie. W tej ostatniej rosną dwa gatunki i oba występują także w Polsce – grążel żółty i drobny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grazioso

[czytaj: gracjozo] określenie wykonawcze: z gracją, z wdziękiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Grażka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Grażyna

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grazki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Grazem, dotyczący Grazu, pochodzący z Grazu

#### Źródła:

Wiktionary

# Grążyć

dawniej:
1. zagłębiać coś w czymś, zwłaszcza ciekłym, np. w wodzie; zanurzać, pogrążać;
2. przenośnie: powodować, że coś wnika w głąb czegoś; zagłębiać;
3. grążyć się:
a) zagłębiać się w czymś, zwłaszcza ciekłym, np. w wodzie; zanurzać się, pogrążać się;
b) przenośnie: wnikać w głąb czegoś albo sprawiać takie wrażenie; zagłębiać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Grążyca

nazwa kaczki nurkującej dla zdobycia pokarmu, np. czernica, edredon

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. kaczka nurkująca; kaczka, która podczas zdobywania pokarmu nurkuje na znaczną głębokość, do grupy grążyc należy w Polsce, między innymi kilka gatunków z rodzaju nazwa systematyczna|Aythya|ref=tak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grążyce

nazwa kaczki nurkującej dla zdobycia pokarmu, np. czernica, edredon

Aythyini – plemię ptaków z podrodziny kaczek (Anatinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae). W polskim nazewnictwie zwyczajowym dla tego taksonu spotykana jest nazwa grążyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grażyna

pogardliwie: kobieta w średnim wieku, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechująca się głupotą, prostactwem i zacofaniem; Grażyna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Grażyna (lit. Gražina od graži – piękna) – imię żeńskie pochodzenia litewskiego. Wymyślone przez Adama Mickiewicza dla tytułowej bohaterki jego poematu z 1823.

Zdrobnienia: Graga, Grasia, Grazia, Grażynka, Grażka, Gradzia, Graża.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grażyneria

grażynostwo; pogardliwie:
1. sposób bycia uważany za charakterystyczny dla kobiety o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polkom;
2. ogół kobiet o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polkom

#### Źródła:

SJP.pl

# Grażyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grażyny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grażynka

zdrobnienie od: Grażyna (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Grażyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grażynostwo

grażyneria; pogardliwie:
1. sposób bycia uważany za charakterystyczny dla kobiety o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polkom;
2. ogół kobiet o stereotypowych, negatywnych cechach przypisywanych Polkom

#### Źródła:

SJP.pl

# Grażynować

pogardliwie: zachowywać się jak Grażyna (grażyna) - kobieta w średnim wieku, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechująca się głupotą, prostactwem i zacofaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Grażynowaty

pogardliwie: charakterystyczny dla kobiety w średnim wieku, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechującej się głupotą, prostactwem i zacofaniem; grażynowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grażynowy

pogardliwie: charakterystyczny dla kobiety w średnim wieku, której zachowanie i wygląd wzbudza niechęć, cechującej się głupotą, prostactwem i zacofaniem; grażynowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Grażyński

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Grażyński:

- Helena Grażyńska (1895–1972) – działaczka społeczna i niepodległościowa, instruktorka harcerska, harcmistrzyni Rzeczypospolitej.
- Cyryl Latos-Grażyński (ur. 1951) – polski naukowiec, profesor nauk chemicznych, wykładowca akademicki.
- Michał Grażyński (1890–1965) – kapitan rezerwy piechoty Wojska Polskiego, długoletni wojewoda śląski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grazzing

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zmienianie kanałów telewizyjnych pilotem, żeby oglądać jednocześnie co najmniej dwa programy

#### Źródła:

Wiktionary

# Grd

skrót od: greek drachma, międzynarodowe oznaczenie drachmy, dawnej jednostki monetarnej Grecji

#### Źródła:

SJP.pl

# Grdacz

rodzaj ptaków z rodziny czubaczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grdyka

uwypuklenie na przedniej stronie szyi, zwłaszcza u mężczyzn, utworzone przez chrząstkę tarczową krtani; jabłko Adama, wyniosłość krtaniowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. wystająca na przedniej części szyi chrząstka krtani (zazwyczaj u mężczyzn)

Wyniosłość krtaniowa, jabłko Adama, grdyka (łac. prominentia laryngea, pomum Adami) – u człowieka widoczne na szyi uwydatnienie chrząstki tarczowatej (chrząstki krtani) rozwijające się po dojrzewaniu, zwłaszcza u mężczyzn. Nie ma odpowiednika u innych ssaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grębałów

Grębałów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie, dawna wieś.Osiedle Grębałów jest obecnie osiedlem mieszkalnym. Zabudowa nie jest zbyt zróżnicowana. Prawie cały teren pokryty jest domkami jednorodzinnymi. Niewiele wprawdzie pozostało już z dawnej wsi, aczkolwiek poniektórzy mieszkańcy posiadają własne, małe, prywatne gospodarstwa o wielkości nie przekraczającej 0,5 ha.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grębałowki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grębałowem, dotyczący Grębałowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Grębałowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grębałowem, dotyczący Grębałowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Grębień

Grębień – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Pątnów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grębieński

dotyczący wsi Grębień położonej na Wyżynie Wieluńskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Grębiszew

wieś w Polsce

Grębiszew – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki. Leży w południowo-zachodniej części gminy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grębków

wieś w Polsce

Grębków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, siedziba gminy Grębków. Ma status sołectwa.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Bartłomieja Apostoła.

Grębków leży przy drodze wojewódzkiej nr 697 Liw – Marysin.Przez miejscowość przepływa rzeczka dopływ Kostrzynia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grębkowski

przymiotnik od: Grębków

#### Źródła:

SJP.pl

# Gręblin

Gręblin (kaszub. Grãblënò) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Pelplin przy drodze krajowej nr 91.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grębocice

wieś w Polsce

Grębocice (niem. Gramschütz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Grębocice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grębocicki

przymiotnik od: Grębocice

#### Źródła:

SJP.pl

# Grębocin

wieś w Polsce, położona niedaleko Torunia

W Polsce

- Grębocin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
- Grębocin – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Nowe Brzesko
- Grębocin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
- Grębocin – gromada
- Grębocin – dawna gmina

Inne

- Grębocin – przystanek kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grębosz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gręboszów

nazwa kilku wsi w Polsce

W Polsce

- Gręboszów – wieś w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Drużbice
- Gręboszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów
- Gręboszów – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Domaszowice

- Gręboszów – gmina
- Gręboszów – gromada

- Gręboszów – przystanek kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gręboszowski

przymiotnik od: Gręboszów

#### Źródła:

SJP.pl

# Grębów

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce

- Grębów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
- Grębów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Rozdrażew
- Grębów – gromada
- Grębów – stacja kolejowa w miejscowości Zabrnie, w województwie podkarpackim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grębowiec

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grębowo

Grębowo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grębowski

przymiotnik od: Grębów

#### Źródła:

SJP.pl

# Grec.

skrót od: grecki; gr.

#### Źródła:

SJP.pl

# Grech

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grechuta

nazwisko

- Marek Grechuta – polski piosenkarz, poeta, kompozytor i malarz
- Grechuta – album muzyczny Wojciecha Majewskiego
- Marek Grechuta & Anawa – album muzyczny Marka Grechuty oraz zespołu Anawa
- Projekt Grechuta – album muzyczny zespołu Plateau
- Pieśni Marka Grechuty do słów Tadeusza Nowaka – album muzyczny Marka Grechuty

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grechutka

okazjonalnie: piosenka śpiewana przez Marka Grechutę

#### Źródła:

SJP.pl

# Greciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grety lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grecja

państwo w Europie ze stolicą w Atenach; Republika Grecka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w południowej Europie, ze stolicą w Atenach;

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – państwo położone w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14 880 km. Poza częścią kontynentalną w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkanych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grecki

związany z Grecją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grecją, dotyczący Grecji lub Greków

(1.2) związany z Greckim Kościołem Prawosławnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Greków i po części Cypryjczyków;

Język grecki, greka (stgr. Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. ελληνική γλώσσα, ellinikí glóssa lub ελληνικά, elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W kulturze europejskiej zaadaptowany, obok łaciny, jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Greckojęzyczny

1. posługujący się językiem greckim;
2. napisany w języku greckim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem greckim

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem greckim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem greckim

(1.3) spisany, stworzony w języku greckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Greckokat.

skrót od: greckokatolicki

#### Źródła:

SJP.pl

# Greckokatolicki

związany z Kościołem powstałym w wyniku unii Kościoła prawosławnego z katolickim; unicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z Kościołem powstałym z unii Kościoła prawosławnego z katolickim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Greckość

→ grecki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co greckie

Patrz:grecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grecysta

badacz języka i kultury starożytnej Grecji; osoba studiująca grekę

#### Źródła:

SJP.pl

# Grecystka

badaczka języka i kultury starożytnej Grecji

#### Źródła:

SJP.pl

# Grecystyczny

→ grecystyka

Patrz:grecystyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grecystyka

nauka o języku, literaturze i kulturze starożytnej Grecji

Hellenistyka, grecystyka – nauka o kulturze i języku starożytnej Grecji. Nazwa „hellenistyka” pochodzi od słowa Hellada, które w języku greckim znaczy „Grecja”. Z kolei samo słowo Hellada pochodzi od Hellena, mitologicznego ojca narodu greckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grecyzacja

poddawanie wpływom greckim, rozszerzanie wpływów greckich, nadawanie czemuś cech typowo greckich

#### Źródła:

SJP.pl

# Grecyzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku greckim albo z niego przejęte

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz lub zwrot zapożyczony z języka greckiego, który został wprowadzony do innego języka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grecyzować

poddawać wpływom greckim, rozszerzać wpływy greckie, nadawać czemuś cechy typowo greckie

czasownik przechodni niedokonany (dk. zgrecyzować)

(1.1) kult. narzucać greckość, przymuszać kogoś do zostania Grekiem, zmieniać coś na greckie

czasownik zwrotny niedokonany grecyzować się (dk. zgrecyzować się)

(2.1) stawać się Grekiem, nabierać cech greckich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grecyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grecyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Greczyn

dawniej: Grek

#### Źródła:

SJP.pl

# Greczynka

osiemnastowieczna luksusowa suknia bez rękawów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej narodowości greckiej, obywatelka Grecji, mieszkanka Grecji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Greczyzna

1. język grecki; greka;
2. cechy charakterystyczne kultury greckiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. greka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gręda

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. trucht koński

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Green

[czytaj: grin] powierzchnia naokoło dołka na polu golfowym

Stany Zjednoczone:

- Green – rzeka, dopływ Kolorado
- Green – rzeka, dopływ Ohio
- Green – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Clay
- Green – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Summit
- Green – jednostka osadnicza w stanie Oregon, w hrabstwie Douglas
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Grant
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Hancock
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Madison
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Marshall
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Morgan
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Noble
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Randolph
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Wayne
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Fremont
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Wapello
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Pottawatomie
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Alpena
- Green (ang. Green Charter township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Mecosta
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Hickory
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Lawrence
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Livingston
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Nodaway
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Nebraska, w hrabstwie Saunders
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie New Jersey, w hrabstwie Sussex
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Barnes
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Adams
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Ashland
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Brown
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Clark
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Clinton
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Fayette
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Gallia
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hamilton
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Harrison
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hocking
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Mahoning
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Monroe
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Ross
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Scioto
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Shelby
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Wayne
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Forest
- Green (ang. Green Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Indiana
- hrabstwo Green (ang. Green County) – w stanie Kentucky
- hrabstwo Green (ang. Green County) – w stanie Wisconsin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greene

nazwisko angielskie, m.in. Graham Greene [czytaj: grejem grin] - pisarz angielski (1904-1991)

Miejscowości w USA:

- Greene – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Butler
- Greene – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Androscoggin
- Greene – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango
- Greene – jednostka osadnicza w stanie Rhode Island, w hrabstwie Kent
- Greene – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Chenango

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greenhorn

[czytaj: grinhorn]
1. młoda, naiwna osoba; frajer, żółtodziób, nowicjusz;
2. człowiek świeżo przybyły, nieznający lokalnych warunków i obyczajów

Greenhorn – angielskie slangowe określenie młodej, niedoświadczonej osoby. Żółtodziób.

Miejscowości w USA:

- Greenhorn – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, w hrabstwie Plumas
- Greenhorn – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Baker

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greenkeeper

[czytaj: grinkiper] osoba dbająca o murawy stadionów, pól golfowych itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Greenkeeperka

→ greenkeeper [czytaj: grinkiperka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Greenockit

[czytaj: grinokit] minerał, siarczek kadmu; grinokit

Grenokit, greenockit – rzadki minerał z gromady siarczków.

Nazwa upamiętnia Charlesa Murraya, lorda Greenock, który odkrył ten minerał w 1840 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greenpeace

[czytaj: grinpis] międzynarodowa organizacja ekologiczna i pacyfistyczna, powstała w 1971 r., zajmująca się ochroną środowiska; Greenpeace Environmental Trust

Greenpeace – międzynarodowa organizacja pozarządowa, działająca na rzecz ochrony środowiska z lokalnymi biurami w ponad 55 krajach, a także oddziałem międzynarodowym w Amsterdamie. Założona w 1971 w Vancouver w Kanadzie, by przeciwstawić się amerykańskim testom atomowym na Alasce. Aktualnie celem Greenpeace jest zapewnienie Ziemi jak największej różnorodności biologicznej. Greenpeace stara się zmienić podejście i zachowanie rządów, wielkich firm i obywateli wobec środowiska naturalnego w celu jego ochrony, przy zastosowaniu pokojowych metod manifestowania swoich poglądów. Greenpeace ma biura w 55 krajach na całym świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greenpoint

[czytaj: grinpojnt] dzielnica Nowego Jorku, zamieszkiwana głównie przez ludność polskiego pochodzenia

Greenpoint – najbardziej wysunięta na północ dzielnica (ang. neighborhood) Brooklynu w Nowym Jorku. Dzielnica graniczy od południowego zachodu z dzielnicą Williamsburg, od południowego wschodu z autostradą Brooklyn-Queens (zwaną BQE) oraz dzielnicą East Williamsburg, od północy z rzeką Newtown Creek oraz przez most Pułaskiego z dzielnicą Long Island City należącą do Queens, a od zachodu z cieśniną – ujściem rzeki (wł. estuarium) East River. W pobliżu znajdują się dwie stacje metra (zielona linia G), Greenpoint Avenue oraz Nassau Avenue.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greenspan

[czytaj: grinspen] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Greenwashing

[czytaj: grinłoszing] wywoływanie u klientów wrażenia, że produkt wytworzono zgodnie z zasadami ochrony środowiska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) społ. ekon. oszustwo marketingowe mające skłonić do zakupu produktu konsumentów o przekonaniach proekologicznych, będące nieuzasadnionym kreowaniem wizerunku ekologicznego;

Greenwashing (rzadziej greenwash) – w wolnym tłumaczeniu „ekościema”, „zielone mydlenie oczu” czy „zielone kłamstwo”, zjawisko polegające na wywoływaniu u klientów poszukujących towarów wytworzonych zgodnie z zasadami ekologii i ochrony środowiska wrażenia, że produkt lub przedsiębiorstwo go wytwarzające są w zgodzie z naturą i ekologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Greenwashingowy

→ greenwashing [czytaj: grinłoszingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Greenwich

[czytaj: grinicz] dzielnica Londynu

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) dzielnica Londynu z obserwatorium astronomicznym, którego położenie wyznacza przebieg południka zerowego;

(1.2) toponim, nazwa kilku miejscowości i gmin w USA

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Greenwood

[czytaj: grinłud] nazwisko

W Kanadzie:

- Greenwood – miejscowość (village) w Kanadzie, w prowincji Nowa Szkocja

Miejscowości w USA:

- Greenwood – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Sebastian
- Greenwood – miejscowość w stanie Delaware, w hrabstwie Sussex
- Greenwood – miejscowość w stanie Floryda, w hrabstwie Jackson
- Greenwood – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie McHenry
- Greenwood – miasto w stanie Indiana, w hrabstwie Johnson
- Greenwood – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Caddo
- Greenwood – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Hennepin
- Greenwood – miasto w stanie Missisipi, w hrabstwie Leflore
- Greenwood – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Jackson
- Greenwood – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Oxford
- Greenwood – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben
- Greenwood – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Cass
- Greenwood – miasto w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Greenwood
- Greenwood – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark
- Greenwood – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Taylor
- Greenwood – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Vernon

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greg

imię

#### Źródła:

SJP.pl

# Greg.

skrót od: gregoriański

#### Źródła:

SJP.pl

# Gregaryna

przedstawiciel gromady pierwotniaków z grupy sporowców właściwych, będących pasożytami wewnętrznymi bezkręgowców; hurmaczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gregaryny

gromada pierwotniaków z grupy sporowców właściwych, będących pasożytami wewnętrznymi bezkręgowców, głównie pierścienic i owadów; hurmaczki

Gregaryny, hurmaczki (Gregarinasina) – podgromada protistów należąca do typu apikompleksów. Te osiągające rozmiar około pół milimetra długości pasożyty zamieszkują w przewodach pokarmowych i jamach ciała bezkręgowców lądowych, morskich oraz słodkowodnych. Do tej zróżnicowanej grupy protistów należy około 250 rodzajów z 1650 gatunkami. Nie pasożytują one w żadnych kręgowcach. Gregaryny są blisko spokrewnione z pierwotniakami z gatunku Toxoplasma gondii, wywołującego u zwierząt toksoplazmozę. Hurmaczki łączą szereg prymitywnych cech z niespotykanymi u innych protistów przystosowaniami, wynikającymi z pasożytniczego trybu życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grege

[czytaj: greż] cienka nić otrzymywana przez rozwijanie kokonów jedwabnika, używana jako surowiec włókienniczy; greż

#### Źródła:

SJP.pl

# Gregor

1. obce imię męskie;
2. nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gregorczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gregorczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gregorek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gregorianek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. nowy uczeń, rozpoczynający naukę w szkole

(1.2) daw. leniwy, nieprzykładający się do nauki uczeń

(1.3) daw. uczeń będący uczestnikiem gregorianek

#### Źródła:

Wiktionary

# Gregorianka

1. praktyka odprawiania mszy świętej przez 30 kolejnych dni w intencji jednej zmarłej osoby; msza gregoriańska;
2. tradycyjny, jednogłosowy śpiew liturgiczny Kościoła łacińskiego, śpiewany przez mężczyzn; chorał gregoriański

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kośc. pot. msza gregoriańska

(1.2) rel. kośc. pot. chorał gregoriański, śpiew gregoriański

(1.3) zwykle w lm. zob. gregorianki.

Gregorianka – jeden z rodzajów praktyk religijnych, zainicjowanych przez papieża Grzegorza I Wielkiego i potocznie nazwanych gregorianką na jego cześć:

- chorał gregoriański
- msza święta gregoriańska

W tradycji szkolnej w dawnej Polsce gregorianka to także:

- święto obchodzone 12 marca na rozpoczęcie roku szkolnego (ku czci św. Grzegorza)
- przezwisko nowych żaków w tym dniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gregorianki

1. praktyka odprawiania mszy świętej przez 30 kolejnych dni w intencji jednej zmarłej osoby; msza gregoriańska;
2. tradycyjny, jednogłosowy śpiew liturgiczny Kościoła łacińskiego, śpiewany przez mężczyzn; chorał gregoriański

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) obchodzony dawniej przez żaków dzień św. Grzegorza – 12 marca;

Gregorianki (cz. Svatý Řehoř, Řehoře, Řehořovy vojaky, słoweń. Gregorjevanje, Gregorčki) – dawne święto szkolne obchodzone w dniu 12 marca, w dzień wspomnienia w Kościele katolickim papieża św. Grzegorza Wielkiego, patrona szkół podstawowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gregoriański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do papieża Grzegorza XIII; ,

(1.2) odnoszący się do papieża Grzegorza I; ,

#### Źródła:

Wiktionary

# Gregorianum

właśc. Pontificia Universitas Gregoriana, papieski uniwersytet w Rzymie

Papieski Uniwersytet Gregoriański – uczelnia Kościoła Katolickiego z siedzibą w Rzymie zajmująca się naukami humanistycznymi, zwłaszcza teologią i filozofią. Jest najstarszym uniwersytetem papieskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gregorowicz

nazwisko

Ten artykuł dotyczy fikcyjnych postaci, czyli pierwszoplanowych, drugoplanowych i epizodycznych bohaterów cyklu Joanne K. Rowling Harry Potter.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gregory

obce imię męskie

Miejscowości w USA:

- Gregory – jednostka osadnicza w stanie Oklahoma, w hrabstwie Rogers
- Gregory – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Gregory
- Gregory – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie San Patricio

Gminy w USA:

- Gregory (ang. Gregory Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Conway
- Gregory (ang. Gregory Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Mahnomen

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gregoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gwara. zob. gregorianki.

#### Źródła:

Wiktionary

# Greifswald

[czytaj: grajfswald] miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. hanzeatyckie miasto powiatowe i uniwersyteckie w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Greifswaldzki

→ Greifswald

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Greifswaldem, dotyczący Greifswaldu

Patrz:Greifswald

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grej

jednostka pochłoniętej dawki promieniowania

Grej (symbol Gy, ang. gray) – jednostka dawki pochłoniętej w układzie SI będąca jednostką pochodną w tym układzie. Określa ilość energii promieniowania w dżulach pochłoniętej przez kilogram materii.

  1 Gy = 1 m2·s−2 = 1 J/kg

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grejfrut

(pisownia niezalecana) wiecznie zielone drzewo cytrusowe o dużych, jadalnych owocach; grejpfrut, grapefruit

Grejfrut – polski zespół rockowy założony w styczniu 2000 roku. Tego samego roku zdobył główną nagrodę w konkursie Debiuty KFPP Opole. Nagrał 1 płytę (Tytuł płyty), promowaną teledyskiem do utworu pt. "Kosmita".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grejfrutowy

→ grejfrut (pisownia niezalecana); grapefruitowy, grejpfrutowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grejpfrucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grejpfrut

#### Źródła:

Wiktionary

# Grejpfrut

[czytaj: grejpfrut lub potocznie: grejfrut] owoc drzewa o tej samej nazwie, okrągły, mający soczysty miąższ o gorzkim smaku; grapefruit, grejfrut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina cytrusowa z rodziny rutowatych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) spoż. owoc grejpfruta (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grejpfrutowy

→ grejpfrut [czytaj: grejpfrutowy lub potocznie: grejfrutowy]; grapefruitowy, grejfrutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grejpfrutami, dotyczący grejpfrutów

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla grejpfrutów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grejzen

skała składająca się przede wszystkim z kwarcu, łyszczyku i topazu

Grejzen – (niem. greisen- rozszczepienie) gruboklastyczna skała metamorficzna powstała w procesach metasomatycznych, zbudowana z kwarcu, łyszczyku i topazu. Niekiedy złoża te zawierają kruszec cyny – kasyteryt. Wystąpienia grejzenu w Polsce znajdują się m.in. na Dolnym Śląsku w okolicach Mirskа na Pogórzu Izerskim (blok karkonosko-izerski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grejzenizacja

proces tworzenia się grejzenów ze skały granitowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Grek

potocznie:
1. badacz języka i kultury starożytnej Grecji; grecysta;
2. nauczyciel greckiego;
3. grekokatolik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości greckiej, obywatel Grecji, mieszkaniec Grecji

Grecy (gr. Έλληνες) – naród używający jednego z języków grupy indoeuropejskiej. Tworzące go plemiona dotarły na tereny Grecji w II tysiącleciu p.n.e.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Greka

język grecki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. język i literatura grecka

(1.2) pot. lekcja języka greckiego, greki (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: grek

Język grecki, greka (stgr. Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. ελληνική γλώσσα, ellinikí glóssa lub ελληνικά, elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W kulturze europejskiej zaadaptowany, obok łaciny, jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grekofil

zwolennik, wielbiciel kultury greckiej, języka greckiego; przyjaciel Greków

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. zwolennik, wielbiciel kultury greckiej, języka greckiego; przyjaciel Greków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grekofilka

→ grekofil

Patrz:grekofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Grekokatolicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) kwestion. rel. związany z Kościołem powstałym z unii Kościoła prawosławnego z katolickim

#### Źródła:

Wiktionary

# Grekokatolicyzm

odłam katolicyzmu, wyznanie powstałe podczas unii brzeskiej w 1596 roku

Kościoły greckokatolickie – zbiorcza nazwa Kościołów (Cerkwi) katolickich wschodniej tradycji bizantyńskiej, a określenie „greckokatolicki” pozwala odróżnić je od innych tradycji katolickich – przede wszystkim od rytu „łacińskiego”. Kościoły greckokatolickie należą do Katolickich Kościołów wschodnich, będąc jednocześnie częścią Kościoła katolickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grekokatoliczka

→ grekokatolik

Patrz:grekokatolik

#### Źródła:

SJP.pl

# Grekokatolik

wyznawca Kościoła greckokatolickiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Grela

nazwisko

Grela (Grell, Grelle) – polski herb szlachecki, używany przez rodzinę wywodzącą się z Kaszub.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grelaż

rodzaj gęstej, słodkiej masy z palonego cukru i migdałów lub orzechów; grylaż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cuk. zob. grylaż.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grelażowy

przymiotnik od: grelaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Grelina

hormon apetytu, produkowany przez ścianki żołądka

Grelina – 28-aminokwasowy hormon peptydowy, zidentyfikowany w żołądku szczura jako endogenny ligand dla receptora uwalniającego hormon wzrostu. Grelina wydzielana jest w czasie głodzenia się, z komórek enteroendokrynnych typu A żołądka. Zawiera n-oktaacylową modyfikację na serynie w pozycji trzeciej, która jest istotna dla wywołanej greliną stymulacji uwalniania hormonu wzrostu, natomiast deacylowana grelina w formie des-n-oktaacylowanej jest nieaktywna biologicznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grelowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gremiale

jedwabna chusta do przykrywania kolan biskupa siedzącego na tronie w czasie celebry; gremiał

#### Źródła:

SJP.pl

# Gremialniej

stopień wyższy od przysłówka: gremialnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gremialny

odnoszący się do liczebnej grupy osób, masowy, tłumny

przymiotnik

(1.1) ogólny, powszechny

(1.2) odnoszący się wielkiej liczby ludzi

(1.3) dotyczący gremium, podjęty przez gremium

(1.4) daw. wchodzący w skład gremium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gremiał

jedwabna chusta do przykrywania kolan biskupa siedzącego na tronie w czasie celebry; gremiale

#### Źródła:

SJP.pl

# Gremium

zespół podejmujący ważne decyzje

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grupa osób zajmujących się tym samym zawodem lub pełniących te same funkcje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gremlin

stworzenia fantastyczne, złośliwy stwór powodujący wadliwe działanie maszyn i urządzeń

Gremlin – fantastyczna istota ze współczesnego folkloru miejskiego, złośliwy stwór powodujący wadliwe działanie maszyn i urządzeń, przede wszystkim samolotów. Pomysł, by winę za różne usterki ponosiły swego rodzaju gnomy czy chochliki nazwane gremlinami, pojawił się początkowo wśród obsługi naziemnej i lotników RAF-u przed II wojną światową lub na jej początku, a w czasie wojny został spopularyzowany m.in. przez komiksowy magazyn „Knockout” oraz książkę dla dzieci autorstwa Roalda Dahla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gremplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gremplować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Greń

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Greń – polski działacz piłkarski, samorządowiec
- Mateusz Greń – polski aktor i tancerz
- Roman Greń – polski polityk, samorządowiec, inżynier, poseł na Sejm
- Zygmunt Greń – polski krytyk teatralny i literacki, eseista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grena

zapłodnione i złożone jaja motyla jedwabnika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zool. złożone i zapłodnione jaja motyla jedwabnika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grenada

1. miasto w Hiszpanii; Granada;
2. państwo w Ameryce Środkowej na wyspie o tej samej nazwie, ze stolicą w Saint George's

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Środkowej;

(1.2) geogr. wyspa w archipelagu Grenadyn, największa wyspa państwa Grenada (1.1)

(1.3) geogr. adm. miasto w Hiszpanii;

(1.4) geogr. adm. prowincja w Hiszpanii, w Andaluzji, mająca stolicę w mieście o tej samej nazwie;

Grenada – państwo wyspiarskie na wyspie Grenada i części wysp archipelagu Grenadyn (Małe Antyle) na Morzu Karaibskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grenadier

1. żołnierz którego głównym zadaniem jest miotanie granatów ręcznych
2. żołnierz uzbrojony w granatniki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz wyszkolony w rzucaniu granatów;

Grenadierzy (z franc.) – formacja piechoty powstała na zachodzie Europy w pierwszej połowie XVII w., której głównym zadaniem było miotanie granatów ręcznych. W XVIII wieku oddziały grenadierów przekształciły się w doborowe jednostki przeznaczone do ataków na bagnety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grenadierka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. czapka grenadiera

(1.2) spec. klamra od pasa grenadierów

(1.3) spec. książk. kobieta grenadier

(1.4) pot. wojsk. szkolenie typowe dla grenadierów, ćwiczenia w walce na granaty, ćwiczenia rzutu granatem

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grenadierski

przymiotnik od: grenadier

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z grenadierem, dotyczący grenadiera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grenadilla

granadilla;
1. rodzaj roślin z rodziny męczennicowatych; passiflora, męczennica;
2. owoc tej rośliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grenadina

syrop z owoców granatu; grenadyna

Grenadyna – syrop z owocu granatu, używany często jako składnik koktajli (alkoholowych i bezalkoholowych).

Ze względu na dużą gęstość i ciężar właściwy, grenadyna osiada na dnie szklanki, co pozwala na przygotowanie koktajli wielokolorowych. Grenadyna jest niezbędna do przygotowania jednej z wersji koktajlu Tequila Sunrise.

Dolewanie grenadyny do herbaty jest popularne na południu Europy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grenadyjczyk

mieszkaniec Grenady (miasta)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Grenady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grenadyjka

mieszkanka Grenady (miasta)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Grenady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grenadyjski

przymiotnik od:
a) Grenada (miasto w Hiszpanii; Granada); granadyjski
b) Grenada (państwo)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (wyspy)

(1.2) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (państwa)

(1.3) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (miasta i krainy w Hiszpanii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grenadyna

syrop z owoców granatu; grenadina

Grenadyna – syrop z owocu granatu, używany często jako składnik koktajli (alkoholowych i bezalkoholowych).

Ze względu na dużą gęstość i ciężar właściwy, grenadyna osiada na dnie szklanki, co pozwala na przygotowanie koktajli wielokolorowych. Grenadyna jest niezbędna do przygotowania jednej z wersji koktajlu Tequila Sunrise.

Dolewanie grenadyny do herbaty jest popularne na południu Europy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grenadynowy

→ grenadyna

Patrz:grenadyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Grenadyny

syrop z owoców granatu; grenadina

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. grupa wysp karaibskich położonych między wyspami Saint Vincent i Grenadą;

(1.2) geogr. adm. jednostka administracyjna państwa Saint Vincent i Grenadyny, obejmująca przypadającą mu część wysp Grenadyn (1.1);

Grenadyny (ang. Grenadines) – grupa wysp w Ameryce Środkowej (Indie Zachodnie), w archipelagu Wysp Nawietrznych w Małych Antylach, na północ od Trynidadu. Są położone pomiędzy większymi wyspami Saint Vincent na północnym wschodzie i Grenadą na południowym zachodzie. Zajmują łączną powierzchnię 86 km², a zamieszkuje je około 20 tys. mieszkańców.

Pod względem politycznym wchodzą w skład państw Saint Vincent i Grenadyny (część północna) i Grenada (część południowa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grenadzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (miasta)

(1.2) związany z Grenadą, dotyczący Grenady (krainy historycznej)

#### Źródła:

Wiktionary

# Grenarski

→ grena

Patrz:grena

#### Źródła:

SJP.pl

# Grenda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grendowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grenen

przylądek w Danii

#### Źródła:

SJP.pl

# Grenlandczyk

mieszkaniec Grenlandii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grenlandii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grenlandia

wyspa na Oceanie Arktycznym, największa na Ziemi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. ogromna arktyczna wyspa na północnym Atlantyku;

(1.2) geogr. adm. autonomiczne terytorium zależne Danii obejmujące Grenlandię (1.1) i przybrzeżne wyspy

Grenlandia (gren. Kalaallit Nunaat [kaˈlaːɬit ˈnunaːt], duń. Grønland [ˈɡ̊ʁɶnˌlanˀ]) – autonomiczne terytorium zależne Danii położone na wyspie o tej samej nazwie, która położona jest w Ameryce Północnej, o obszarze 2 166 086 km² (największa wyspa na świecie niebędąca kontynentem), pokrytej w 81% przez lądolód grenlandzki (410,4 tys. km² jest wolnych od lodu) i o ludności 56 421 (1 stycznia 2021 r.). 89% mieszkańców stanowią Inuici.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grenlandka

mieszkanka Grenlandii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grenlandii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grenlandzki

związany z Grenlandią

przymiotnik

(1.1) od Grenlandia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język rdzennych mieszkańców Grenlandii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grenlandzkojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem grenlandzkim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem grenlandzkim

(1.3) spisany, stworzony w języku grenlandzkim

#### Źródła:

Wiktionary

# Grenoblański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grenoble, dotyczący Grenoble

#### Źródła:

Wiktionary

# Grenoble

[czytaj: greNOBL] miasto we Francji

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w południowo-wschodniej Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy;

Grenoble (wymowa, oksyt. Grenòble, Granòble; średniowieczny oksyt. Grasanòbol; fr.-prow. Grenoblo) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Owernia-Rodan-Alpy, w departamencie Isère. Przez miasto przepływa rzeka Isère.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grępel

urządzenie stosowane do rozczesywania wełny, lnu itp.; grępla

#### Źródła:

SJP.pl

# Grępla

urządzenie stosowane do rozczesywania wełny, lnu itp.; grępel

#### Źródła:

SJP.pl

# Gręplarka

1. maszyna włókiennicza do gręplowania;
2. potocznie (rzadko): kobieta zajmująca się gręplowaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gręplarnia

zakład lub dział fabryki włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie; gręplownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warsztat albo dział w fabryce włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie

Gręplarnia – zakład lub dział fabryki włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie. Gręplowanie, nazywane też czochraniem lub zgrzebleniem, pierwszy etap przy obróbce wełny, polegający na rozplątywaniu włókien wełny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gręplarski

dotyczący gręplowania, grępli, gręplarza

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą gręplarza, dotyczący gręplarza lub gręplowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gręplarz

osoba zajmująca się gręplowaniem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik zajmujący się gręplowaniem

Gręplarz – rzemieślnik, zajmujący się rozczesywaniem i czyszczeniem wełny, z której później produkowane jest sukno. Nazwa zawodu pochodzi od czynności gręplowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gręplować

rozplątywać i czyścić włókna przed przędzeniem przy pomocy zgrzeblarki lub zgrzebła; zgrzeblić

czasownik niedokonany

(1.1) włók. wyczesywać włókna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gręplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. wyczesywanie włókna

Zgrzeblenie, gręplowanie (z niem. krempeln) – jedna z głównych operacji technologicznych w procesie wytwarzania przędzy z włókien krótkich (wełna, bawełna, pakuły lniane), podczas której splątana masa włókien zostaje oczyszczona, wymieszana, rozluźniona i rozczesana. Głównym celem tego procesu jest równoległe ułożenie włókien i uformowanie ciągłej, równomiernej taśmy włókien, która po kolejnych fazach rozciągania, łączenia i powtórnego rozciągania jest formowana w tzw. niedoprzęd.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gręplownia

warsztat lub dział fabryki włókienniczej, w którym odbywa się gręplowanie; gręplarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Gręplowy

przymiotnik od: grępel lub grępla

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gręplem, dotyczący grępla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Greps

1. dowcip; żartobliwa uwaga;
2. chwyt komediowy, zwykle banalny, niewyszukany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grępło

nici rozkręconej liny z włókna roślinnego, używane w pracach żeglarskich

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. nici rozkręconej liny roślinnej używane do różnych prac żeglarskich i bosmańskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gres

rodzaj płytki ceramicznej wykonanej z drobno zmielonego kwarcu, skalenia i kaolinu; bardzo odporny na ścieranie mechaniczne i działanie środków chemicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieszkliwiony materiał ceramiczny;

(1.2) płytki podłogowe z gresu (1.1)

Gres – jednolita w strukturze płytka ceramiczna. Formowana jest z tzw. kamionki szlachetnej, czyli mieszaniny gliny, kaolinu, piasku kwarcowego, skalenia i szamotu, a następnie prasowana, czyli poddawana naciskowi do 800 kg/cm². Kolejnym etapem jest wypalanie w temperaturze 1200–1300 stopni Celsjusza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gresham

- Thomas Gresham – angielski kupiec, finansista Tudorów, sformułował (niezależnie od Kopernika) tzw. "prawo Kopernika-Greshama"

Miejscowości w USA:

- Gresham – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie York
- Gresham – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Multnomah
- Gresham – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Shawano

W Wielkiej Brytanii:

- Gresham – miejscowość w hrabstwie Norfolk (Anglia)

#### Źródła:

Wikipedia

# Gresowy

przymiotnik od: gres

#### Źródła:

SJP.pl

# Greszta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Greta

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Greta – powstała na gruncie germańskim skrócona forma imienia Małgorzata.

Greta imieniny obchodzi: 12 stycznia.

Znane osoby noszące imię Greta:

- Greta Garbo (1905-1990) – aktorka
- Greta Scacchi (ur. 1960)
- Greta Thunberg (ur. 2003) – aktywistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gretchen

[czytaj: gretsien]
1. niemieckie imię żeńskie;
2. główna postać kobieca "Fausta" Goethego;
3. uosobienie dziewiczości, typ skromnej, miłej, niebieskookiej dziewczyny o długich blond włosach splecionych w warkocze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greting

1. trap klamrowy (rodzaj drabinki na statku);
2. kratownica na dnie łodzi;
3. kratownica przykrywająca luki na górnym pokładzie

Greting (ang. grating)

- Trap klamrowy, rodzaj drabinki na statku z klamer stalowych umocowanych do pionowych ścian nadbudówek, ładownic, we włazach itp.
- Kratownica, położona na dnie łodzi lub jachtu, zbudowana z połączonych na krzyż drewnianych listew zabezpieczająca przed chlapaniem wody zbierającej się na dnie.
- Kratownica na dawnym żaglowcu przykrywająca luki na górnym pokładzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grętkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gretkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grewia

roślina z rodziny ślazowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grewling

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grexit

potocznie: hipotetyczne wyjście Grecji z Unii Europejskiej

Grexit (ang. Greek + exit) – termin oznaczający możliwość opuszczenia przez Grecję strefy euro w związku z kryzysem gospodarczym w Grecji. Przez zwolenników jest uważany za możliwość poprawienia sytuacji ekonomicznej kraju - emisja własnej waluty (np. drachmy) pozwoliłaby obniżyć koszty wakacji w tym kraju, co zwiększyłoby dochody z turystyki, podstawy ekonomii greckiej. Obecnie Grecy często tracą turystów na rzecz krajów nie posiadających obecnej waluty Grecji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greyhound

[czytaj: [grejhałnt] rasa psa zaliczana do chartów; chart angielski

Greyhound – rasa psa zaliczana do grupy chartów, jeden z najszybszych psów, hodowany w Anglii od wczesnego średniowiecza, użytkowany do polowań i na wyścigach psów. Typ chartowaty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Greż

cienka nić otrzymywana przez rozwijanie kokonów jedwabnika, używana jako surowiec włókienniczy; grege

#### Źródła:

SJP.pl

# Greża

przędza z jedwabiu naturalnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gręziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gręzy

bagnisko, topielisko, trzęsawisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grh

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = grupa rekonstrukcji historycznej

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gribojedow

- Gribojedow – zespół muzyczny
- Aleksandr Gribojedow – rosyjski dramatopisarz i dyplomata
- Kanał Gribojedowa – kanał w Sankt Petersburgu
- Gribojedow – wieś w Armenii, w prowincji Armawir

#### Źródła:

Wikipedia

# Gricin

lek stosowany w infekcjach grzybiczych skóry, paznokci i włosów

#### Źródła:

SJP.pl

# Grid

wielki komputer o ogromnej mocy obliczeniowej, utworzony przez połączenie dużej liczby komputerów ultraszybkimi łączami

- Grid – system, integrujący i zarządzający zasobami będącymi pod kontrolą różnych domen połączonych siecią komputerową
- Grid – gra komputerowa z serii TOCA Race Driver, firmy Codemasters (2008)
- Grid – komputerowy symulator jazdy (2019)
- GRID – rodzaj typu odwzorowania przestrzeni w Systemie Informacji Geograficznej
- GRID – pierwsza nazwa dla AIDS, zaproponowana w 1982 roku
- Grid – wieś w Rumunii, w okręgu Braszów, w gminie Părău

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gridowy

→ grid

Patrz:grid

#### Źródła:

SJP.pl

# Grieg

[czytaj: grig] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Griffith

[czytaj: grifis lub grifit] nazwisko angielskie, m.in. Frederick Griffith (1881-1941), mikrobiolog brytyjski

Nazwisko pochodzenia walijskiego, od imienia Gruffydd

Osoby o nazwisku Griffith:

- Griffith (1873-1939) – król Basuto
- Arthur Griffith – irlandzki polityk, przywódca narodowy i przewodniczący Rady Wykonawczej
- David Wark Griffith – amerykański reżyser filmowy, pionier kinematografii
- Emile Griffith – amerykański bokser
- Florence Griffith-Joyner – amerykańska lekkoatletka
- Frederick Griffith – brytyjski bakteriolog i oficer medyczny
- Jason Anthony Griffith – amerykański aktor
- Thomas Ian Griffith – amerykański aktor
- Melanie Griffith – amerykańska aktorka filmowa
- Richard Griffith – angielski szachista, pisarz i działacz szachowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grigorij

rosyjskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Griko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. etnolekt (dialekt języka greckiego lub język) używany przez italogreków

#### Źródła:

Wiktionary

# Gril

grill, barbecue;
1. urządzenie w formie przenośnego rusztu opalanego węglem albo elektrycznego piekarnika z rożnem bądź rusztem, służące do beztłuszczowego pieczenia różnego rodzaju potraw;
2. potrawy przyrządzane na takim urządzeniu;
3. przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są takie potrawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grill

gril, barbecue;
1. urządzenie w formie przenośnego rusztu opalanego węglem albo elektrycznego piekarnika z rożnem bądź rusztem, służące do beztłuszczowego pieczenia różnego rodzaju potraw;
2. potrawy przyrządzane na takim urządzeniu;
3. przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są takie potrawy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) piekarnik elektryczny lub rożen służący do pieczenia potraw

(1.2) kulin. przenośny ruszt do pieczenia potraw

(1.3) środ. mot. atrapa przednia pod maską

(1.4) slang. aparat na zęby

(1.5) przyjęcie na świeżym powietrzu, podczas którego przygotowywane i spożywane są potrawy z grilla (1.1-2)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grillować

[czytaj: grilować] grilować;
1. piec, smażyć potrawy na metalowym ruszcie, pod którym rozpala się ogień;
2. piec potrawy w piekarniku lub kuchence mikrofalowej;
3. wypytywać przez długi czas;
4. potocznie: dręczyć kogoś bardzo mocno

czasownik niedokonany

(1.1) piec na rusztach

(1.2) przen. bardzo dokładnie kogoś przesłuchiwać, wypytywać

czasownik zwrotny niedokonany grillować się

(2.1) podlegać grillowaniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grillowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grillować.

(1.2) kulin. sposób obróbki termicznej mięsa i warzyw bezpośrednio na rusztach, zwykle nad otwartym ogniem

Grillowanie – sposób gotowania, który wiąże się z zastosowaniem ciepła na powierzchnię żywności, najczęściej z góry, dołu lub od boku. Grillowanie najczęściej obejmuje znaczne ilości bezpośredniego promieniowania cieplnego oraz jest zwykle używane do szybkiego gotowania mięsa i warzyw. Jedzenie, które przeznaczone jest do grillowania, jest gotowane na grillu (otwartej siatce drucianej, takiej jak ruszt ze źródłem ciepła znajdującym się u góry lub dołu), używając do tego celu patelni żeliwnej bądź grillowej (podobnej do patelni, ale z wypukłymi grzbietami naśladującymi druty otwartego grilla).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grillowany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od grillować

przymiotnik relacyjny

(2.1) kulin. upieczony na grillu

#### Źródła:

Wiktionary

# Grillowy

przymiotnik od: grill

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grillem, odnoszący się do grilla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grillparzer

[czytaj: GRILLparcer] nazwisko, np. Franz Grillparzer (1791-1872), austriacki dramaturg i prozaik

#### Źródła:

SJP.pl

# Grilować

grillować;
1. piec, smażyć potrawy na metalowym ruszcie, pod którym rozpala się ogień;
2. piec potrawy w piekarniku lub kuchence mikrofalowej;
3. wypytywać przez długi czas;
4. potocznie: dręczyć kogoś bardzo mocno

#### Źródła:

SJP.pl

# Grimaldi

- Grimaldi – miejscowość we Włoszech
- Grimaldi – rodzina panująca w Monako
- Grimaldi Ferries – włoski operator promów
- Francesco Grimaldi – włoski duchowny katolicki, fizyk i astronom

#### Źródła:

Wikipedia

# Grimaldiowate

rodzina mszaków z rzędu porostnicowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Grime

[czytaj: grajm] gatunek muzyki elektronicznej pokrewnej hip-hopowi, drum and bassowi i dubstepowi

Grime – gatunek muzyki powstały w 2002 roku w Londynie, pochodzący od m.in.: UK garage, hip-hopu, drum and bassu oraz dubstepu. Styl charakteryzuje się nierównomiernym tempem, wynoszącym około 140 BPM, oraz rapowaniem.

Wykonawców, wydających muzykę w tym właśnie gatunku, nazywa się Masters of Ceremony (MC lub MoC).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grimm

- bracia Grimm – dwaj rodzeni bracia, pisarze i uczeni niemieccy Wilhelm Karl Grimm (1786–1859) i Jacob Ludwig Karl Grimm (1785–1863), którzy dużą część swoich dzieł publikowali wspólnie
- Herman Grimm (1828–1901) – niemiecki pisarz, syn Wilhelma Karla Grimma
- Ludwig Grimm (1790–1863) – niemiecki malarz, trzeci z braci Grimmów
- Dieter Grimm (ur. 1937) – niemiecki prawnik, w latach 1987–1999 sędzia Federalnego Trybunału Konstytucyjnego w Karlsruhe
- Grimm (serial telewizyjny) – amerykański serial telewizyjny

#### Źródła:

Wikipedia

# Grimmelshausen

Grimmelshausen – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia w powiecie Hildburghausen, wchodzi w skład wspólnoty administracyjnej Feldstein.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grin

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. wino, pik

Grin – piąty i ostatni album studyjny szwajcarskiej grupy thrashmetalowej Coroner, wydany przez Noise International w 1993 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grincojg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. włoszczyzna

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. warzywa

#### Źródła:

Wiktionary

# Grind

Grind – ewolucja skateboardowa, fingerboardowa, rowerowa polegająca na ślizgu po rurce czy krawędzi elementu skateparku, murkach, itp. W odróżnieniu od slide'a do poślizgu są wykorzystywane trucki, a nie deck deskorolki, a w BMX pegi.

Niektóre grindy, podobnie jak slide'y, biorą swoje nazwy od części deskorolki, która styka się z podłożem – np. nosegrind – wykonywany na przednim trucku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grindcore

[czytaj: grajndkor] styl w muzyce rockowej powstały w latach 80. XX wieku, wywodzący się z heavy metalu i hardcore'u; grind core

Grindcore – styl w muzyce rockowej, którego powstanie datuje się na lata 80. XX wieku. Jest wypadkową stylów: thrash metalu z początku jego istnienia, hardcore i punk rocka, w tym crust punk.

Korzenie grindcore'u są nieco inne w przypadku sceny amerykańskiej i brytyjskiej. Podczas gdy zespoły z Wysp inspirację czerpały głównie ze stylistyki punkowej, w USA grindcore był od początku kojarzony z metalem (Repulsion, Terrorizer). Na scenie brytyjskiej wpływy death i thrash metalu zaczęły być widoczne pod koniec lat 80. Wtedy też czołowe zespoły grindcore'owe z Wysp Brytyjskich, jak Carcass czy Napalm Death, zmieniły stylistykę na bardziej deathmetalową. W przypadku pierwszego zespołu ostatnie dokonania to już typowy death metal niemający nic wspólnego z grindcore'em.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grindelia

roślina zielna lub niski krzew z rodziny astrowatych (złożonych), występujące w Ameryce Północnej i Południowej

Doględka, doględa, grindelia (Grindelia Willd.) – rodzaj bylin z rodziny astrowatych (Asteraceae). Obejmuje ok. 66 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje Amerykę Północną od Alaski po południowe krańce Meksyku oraz Amerykę Południową na południe od Peru i Boliwii. Jako rośliny introdukowane obecne są w Europie, na Dalekim Wschodzie i w Australii. W Polsce zadomowionym przybyszem jest doględka nastroszona G. squarrosa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grindować

środowiskowo w grach komputerowych: długo i monotonnie zdobywać punkty doświadczenia (ekspić)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grindwal

gatunek ssaka z rodziny delfinowatych; grindwal długopłetwy

Grindwal (Globicephala) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Globicephalinae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gringo

pogardliwie o białym cudzoziemcu w Hiszpanii i Ameryce Łacińskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) cudzoziemiec, blondas, jankes

(1.2) gwara. przestęp początkujący narkoman

(1.3) gwara. przestęp niedoświadczony przestępca

Gringo (od hiszp. griego 'grecki') – pierwotnie mianem tym w krajach Ameryki Łacińskiej, a także w Hiszpanii określano cudzoziemca oraz osoby niemówiące po hiszpańsku. Z czasem nabrało ono pogardliwego wydźwięku jako określenie osób pochodzących ze Stanów Zjednoczonych bądź Anglii, by w końcu stać się przymiotnikiem określającym osoby o urodzie charakterystycznej dla krajów północy.Potoczne określenie turysty w Ameryce Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grinokit

minerał, siarczek kadmu; greenockit

#### Źródła:

SJP.pl

# Griot

artysta sztuki muzyczno-słownej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. zachodniafrykański bard, pieśniarz, bajarz, poeta

Griot – termin ogólny, określający typ artystów sztuki muzyczno-słownej, występujący na terenie Afryki Zachodniej, głównie na obszarze związanym w przeszłości z imperiami Ghany i Mali, tj. obecnego Mali, Senegalu, Gwinei, Mauretanii i Gambii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Griotka

→ griot

Patrz:griot

#### Źródła:

SJP.pl

# Grip

środowiskowo: uchwyt dołączany do spodniej części aparatu fotograficznego, ułatwiający trzymanie go w pionie i umożliwiający zamontowanie dodatkowych baterii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. dodatkowy uchwyt przymocowany do spodniej części aparatu fotograficznego, ułatwiający stabilne trzymanie go w pionie, posiadający zestaw najważniejszych przycisków sterujących, pozwalający także na zamontowanie dodatkowych baterii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gripen

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wojsk. lotn. szwedzki lekki myśliwiec wielozadaniowy;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Griphus

[czytaj: grifus] utwór literacki o cechach zagadki, w którym litery lub sylaby ukrytego w nim słowa zostały wyrażone rysunkami, znakami lub przedmiotami kojarzonymi na podstawie ich kształtu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gripsholm

Gripsholm – renesansowy zamek w Szwecji nad jeziorem Melar, rezydencja królów szwedzkich.

Pierwotna twierdza średniowieczna została zbudowana w 1380 przez Bo Jonssona Gripa i należała do jego rodziny aż do konfiskaty zamku przez króla Gustawa I Wazę w 1526. Ten dokonał gruntownej przebudowy budynku w stylu renesansowym. Do 1713 był rezydencją królewską.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grisaille

[czytaj: griZAJ]
1. sposób malowania szarą barwą w różnych odcieniach;
2. tkanina z krzyżujących się białych i czarnych nici

Grisaille, en grisaille (fr. gris – siwy, szary, popielaty; grisaille – szarość, szarzyzna; en grisaille – w szarościach) – monochromatyczna technika malarska oraz obrazy uzyskane tą techniką, dające złudzenie trójwymiarowości. Używana do kunsztownego naśladownictwa kamiennych rzeźb, reliefów lub sztukaterii. Do malowania stosuje się tylko różne odcienie szarości (do białego włącznie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grisejować

malować w różnych odcieniach szarości na wzór płaskorzeźby

#### Źródła:

SJP.pl

# Grissino

[czytaj: griss-ino] długa, wąska bułeczka włoska o chrupkiej skórce

#### Źródła:

SJP.pl

# Grisza

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Griszczenko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grizli

wielki niedźwiedź żyjący w Ameryce Północnej; niedźwiedź szary; grizzly

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ursus arctos horribilis|Ord|ref=tak., duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;

Niedźwiedź grizli, grizli, grizzly, niedźwiedź szary (Ursus arctos horribilis) – podgatunek niedźwiedzia brunatnego, drapieżnego ssaka należącego do rodziny niedźwiedziowatych. Pierwotnie zamieszkiwał rozległe obszary Ameryki Północnej, obecnie głównie północno-zachodnią jej część.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grizon

rodzaj ssaków drapieżnych z rodziny łasicowatych

Grizon (Galictis) – rodzaj ssaków z podrodziny Ictonychinae w obrębie rodziny łasicowatych (Mustelidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grizzly

wielki niedźwiedź żyjący w Ameryce Północnej; niedźwiedź szary; grizli

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ursus arctos horribilis|Ord|ref=tak., duży drapieżny ssak występujący w Ameryce Północnej, podgatunek niedźwiedzia brunatnego;

- niedźwiedź grizzly (niedźwiedź szary, Ursus arctos horribilis) – ssak drapieżny z rodziny niedźwiedziowatych, zaliczanej do rzędu drapieżnych (Carnivora)
- Grizzly – kanadyjski transporter opancerzony
- M4A1 Grizzly – czołg M4 Sherman w wersji A1 produkcji kanadyjskiej
- Grizzly Adams Wolfsburg – niemiecki klub hokejowy z siedzibą w Wolfsburgu
- Grizzly Bear – grupa muzyczna
- Grizzly Man – film dokumentalny Wernera Herzoga
- The Grizzly King (Władca skalnej doliny) – powieść Jamesa Olivera Curwooda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grn

skrót od: Gromadzka Rada Narodowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Grób

miejsce pochówku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przykryty dół, gdzie jest pochowany zmarły;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gróbarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gróbarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. grabarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Grobek

zdrobnienie od: grób

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobelka

mała, wąska grobla - wał ziemny

- Grobelka – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Śrem
- Grobelka – struga dopływ Masłówki
- Grobelka – struga dopływ Myśli

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grobelne

dawniej: opłata za przejazd przez groblę; groblowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobelny

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Daniel Grobelny
- Dariusz Grobelny
- Franciszek Grobelny
- Igor Grobelny
- Julian Grobelny
- Lech Grobelny
- Lech Grobelny (polityk)
- Michał Grobelny
- Ryszard Grobelny
- Stefan Grobelny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grobelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobianizm

renesansowa realizacja literacka walki z nieprzyzwoitością języka i obyczajów w Anglii i Niemczech

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobice

Grobice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów.

W połowie XIX wieku wieś i folwark wchodziły w skład majątku Żelazna, została dokupiona do majątku przez nowego właściciela Żelaznej - Maurycego Bluma - współwłaściciela warszawskiej cukrowni. W miejscowości zachował się dwór drewniany z połowy XIX wieku.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grobing

żartobliwie: tłumne odwiedzanie grobów w dniu Wszystkich Świętych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. zjawisko masowego odwiedzania rodzinnych grobów w okresie Dnia Wszystkich Świętych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grobla

1. pusty, szczelny przedział na statku wodnym, oddzielający zbiorniki ładunków płynnych od innych pomieszczeń; koferdam; grodza
2. wał ziemny spiętrzający wodę lub rozdzielający wody stojące

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wał ziemny zbudowany w celu spiętrzenia wody lub rozdzielenia stawów;

(1.2) żegl. wodoszczelny, pusty przedział na statku, zwykle oddzielający zbiorniki płynów;

Grobla – wał ziemny zatrzymujący i utrzymujący wodę w sztucznym zbiorniku, np. stawie, kanale itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Groblewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Groblice

Groblice (niem. Grebelwitz) – wieś w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice.

Przez miejscowość przebiega droga krajowa DK94.

#### Źródła:

Wikipedia

# Groblicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Groblowe

dawniej: opłata za przejazd przez groblę; grobelne

#### Źródła:

SJP.pl

# Groblowy

→ grobla; grobelny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobniki

Grobniki (cz. Hrobníky, niem. Gröbnig, dawniej Krebnick) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grobniki, po jej zniesieniu w gromadzie Głubczyce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Groborz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobowcowy

przymiotnik od: grobowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobowiec

1. okazały, najczęściej wolno stojący budynek z kamienia lub murowany, pełniący rolę grobu dla osoby zasłużonej dla jakiegoś ogółu;
2. typ grobu, w którym trumny nie zasypuje się ziemią, a jedynie przykrywa kamienną płytą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) okazała budowla lub wydzielone, zazwyczaj ozdobione, miejsce w innej budowli, gdzie pochowany jest zmarły;

(1.2) gwara. muz. fortepian

(1.3) gwara. przestępcza piwnica

Grobowiec – okazały grób. Samodzielna budowla (kaplica grobowa), kompozycja architektoniczno-rzeźbiarska umieszczana w nawach bocznych, kaplicach, podziemiach kościołów albo nad podziemną mogiłą na cmentarzu.

Grobowce przybierały różne formy, np. piramid, hypogeum, tolosu, kubby.

W kompozycjach rzeźbiarskich wykorzystywano kształt sarkofagu, trumny, katafalku oraz wizerunek zmarłego w formie całej postaci lub portretu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grobownictwo

ogół czynności związanych z grzebaniem zmarłych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grobownik

rodzaj nietoperzy z rodziny upiorowatych

Grobownik (Taphozous) – rodzaj ssaków z podrodziny grobowników (Taphozoinae) w obrębie rodziny upiorowatych (Emballonuridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grobowniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Taphozoinae|Jerdon|ref=tak., podrodzina ssaków z rodziny upiorowatych;

Grobowniki (Taphozoinae) – podrodzina ssaków z rodziny upiorowatych (Emballonuridae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grobowy

przymiotnik od: grób

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do grobu

(1.2) przen. nieprzyjemny, wywołujący przygnębienie, spowodowany przygnębieniem, przywodzący skojarzenie z grobem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Groch

1. rodzaj roślin jednorocznych z rodziny bobowatych, warzywo o wiotkiej łodydze i jadalnych nasionach umieszczonych w strąkach;
2. jadalne ziarna grochu - rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Pisum|L.|ref=tak., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

(1.2) spoż. strąki lub nasiona grochu (1.1)

(1.3) gw-pl|Kraków. lud. fasola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grochal

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochala

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochodrzew

cierniste drzewo o białych kwiatach zebranych w grona; robinia akacjowa

Robinia, grochodrzew (Robinia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje cztery gatunki drzew i krzewów. Wszystkie występują w Ameryce Północnej – w Appalachach oraz południowo-zachodniej części Stanów Zjednoczonych oraz północno-zachodniej Meksyku. Rosną w górskich lasach w Appalachach oraz w okresowo suchych lasach i zaroślach, często na terenach skalistych i nad rzekami w południowej części Stanów Zjednoczonych i w Meksyku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grochola

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grocholewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grocholice

W Polsce

- Grocholice – część miasta Bełchatów
- Grocholice – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Grocholice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Lipnik
- Grocholice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie
- Grocholice – gromada w powiecie bełchatowskim
- Grocholice – gromada w powiecie opatowskim
- Grocholice – dawna gmina

#### Źródła:

Wikipedia

# Grocholski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Grocholski – polski wojskowy i urzędnik
- Kazimierz Grocholski – polski ziemianin, działacz gospodarczy i polityk
- Ksawery Grocholski – polski hrabia i wojskowy
- Marcin Grocholski – polski wojskowy i urzędnik
- Michał Grocholski – polski orientalista, urzędnik
- Piotr Grocholski – polski gitarzysta
- Remigian Michał Grocholski – polski wojskowy
- Stanisław Grocholski – polski malarz
- Tadeusz Grocholski
  - Tadeusz Przemysław Grocholski – malarz, ziemianin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grochów

potocznie: zupa grochowa

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Grochów – część miasta Warszawa, w dzielnicy Praga-Południe
- Grochów – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Gubin
- Grochów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Nowe Ostrowy
- Grochów – przysiółek wsi Trzygłów w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Gryfice
- Grochów – dawna gmina
- Grochów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grochowa

zupa grochowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zgrub. od: grochówka

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 3 podstawowe

- Grochowa – część miasta Bobowa
- Grochowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
- Grochowa – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Bardo
- Grochowa – część wsi Siedliska w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Bobowa
- Grochowa – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grochowalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochóweczka

zdrobnienie od: grochówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: grochówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grochowiak

nazwisko, m.in. Stanisław Grochowiak (1934-1976) - poeta polski

- Sebastian Grochowiak (ur. 1977) – polski wokalista i autor tekstów
- Stanisław Grochowiak (ur. 1934, zm. 1976) – polski poeta, dramatopisarz i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grochowianka

1. zupa grochowa; grochówka;
2. owad z rodziny pluskwiaków pasożytujący na roślinach strączkowych;
3. słoma z wymłóconego grochu

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochowice

Grochowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, w gminie Kotla.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grochowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochowiec

Grochowiec – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie.

Do 1954 roku w granicach miasta Sępólno Krajeńskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 137 mieszkańców. Jest 21. co do wielkości miejscowością gminy Sępólno Krajeńskie.

Przez miejscowość przepływa Orla, rzeka dorzecza Warty.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grochowina

słoma grochowa pozostała po oberwaniu strąków lub wymłóceniu ziaren

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sucha łodyga wymłóconego grochu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grochowiska

pole, na którym rośnie groch

W Polsce:

- Grochowiska – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
- Grochowiska – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
- Grochowiska – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Grochowiska – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
- Grochowiska – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Grochowiska – przystanek kolejowy w Grochowiskach, w gminie Pińczów, w powiecie pińczowskim, w województwie świętokrzyskim

Patrz:Grochowiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grochowiski

→ Grochowiska

Patrz:Grochowiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochowisko

pole, na którym rośnie groch

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. ściernisko grochowe

Grochowisko (słow. Hrachovisko) – środkowa część południowo-zachodniego grzbietu Babek (Babky) w słowackich Tatrach Zachodnich. W grzbiecie tym kolejno wyróżnia się: Straż (Stráž), Rówień (Roveň, 1268 m), Grochowisko, przełęcz Ujście (Ústie, Brána, ok. 920 m) i Żarek (Žiarik, 944 m). Poniżej polany Rówień grzbiet ten rozgałęzia się na dwa ramiona. Dłuższe z nich to Grochowisko, opadające początkowo w kierunku południowo-zachodnim, niżej zakręcające bardziej na zachód. Jego orograficznie prawe stoki opadają do środkowej części Doliny Halnej (Hôľne), lewe (w górnej części) do Doliny Szankowej (Šanková dolina), zwanej też Doliną Starej Wody (Dolina Starej vody).

Patrz:Grochowiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grochówka

zupa z grochu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa gotowana na bazie grochu, w Polsce tradycyjnie gęsta, z żółtego grochu, na wywarze mięsnym, z ziemniakami, wędzonką i majerankiem;

- grochówka – zupa z grochu
- Grochówka – kolonia w województwie mazowieckim
- Grochówka – wieś w województwie mazowieckim
- grochówka – odmiana jabłoni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grochówkowy

przymiotnik od: grochówka

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z grochówki, zawierający grochówkę

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z grochówką, odnoszący się do grochówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grochownik

krzew z rodziny motylkowatych pochodzący z Mandżurii i Syberii, o kwiatach żółtych, białych lub różowych; karagana

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochowo

2 miejscowości w Polsce:

- Grochowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Kęsowo
- Grochowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Sulęcin

Miejscowości na Białorusi

- Grochowo – dawny folwark w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Uźmiony.

Zobacz też: Grochowo Drugie, Grochowo Pierwsze, Grochowo Trzecie, Grochów

#### Źródła:

Wikipedia

# Grochowski

przymiotnik od: Grochów

Grochowski (forma żeńska: Grochowska, liczba mnoga: Grochowscy) – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grochowy

przymiotnik od: groch

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grochem, dotyczący grochu; zawierający groch

Grochowy – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Rychwał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grochulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grochy

wzór na odzieży w kształcie kółek o wielkosci groszku

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) deseń w postaci dużych kropek wyraźnie odcinających się od tła

forma rzeczownika.

(2.1) plural|groch.

Grochy – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Poświętne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Poświętnem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grot

#### Źródła:

Wiktionary

# Grocjusz

nazwisko

Hugo Grocjusz, Hugo Grotius, Huig de Groot (ur. 10 kwietnia 1583 w Delfcie, zm. 28 sierpnia 1645 w Rostocku) – holenderski prawnik, filozof i dyplomata, zwany „ojcem” prawa międzynarodowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Groclin

[czytaj: groklin]
1. polska firma (pełna nazwa: Inter Groclin Auto S.A.), producentów wyposażenia i akcesoriów samochodowych;
2. klub piłkarski z Grodziska Wielkopolskiego sponsorowany przez tę firmę

- Inter Groclin Auto S.A. – firma motoryzacyjna, były sponsor klubu piłkarskiego Dyskobolia Grodzisk Wielkopolski
- Piwo Groclin Grodziskie – gatunek okolicznościowego piwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gród

1. dawniej: osada obronna; ośrodek władzy lokalnej;
2. podniosłe określenie miasta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prehistoryczna lub średniowieczna osada obronna otoczona wałem;

(1.2) hist. rodzaj usługi wykonywanej przy budowie zamku

(1.3) przest. lub książk. miasto

(1.4) daw. instancja sądowa dla szlachty

Gród, gard – prehistoryczne lub średniowieczne osady obronne w formie skoncentrowanych skupisk domostw, gospodarstw (lub wczesnego miasta) otoczonych wałem, murem lub częstokołem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gródczanin

mieszkaniec Gródka, Gródka nad Dunajcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gródczanka

mieszkanka Gródka, Gródka nad Dunajcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Groddeck

[czytaj: GROdek] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodecki

nazwisko

- Bartosz Grodecki – urzędnik, dyplomata
- Józef Grodecki – ujednoznacznienie
- Kazimierz Grodecki – działacz komunistyczny
- Roman Grodecki – historyk
- Stefan Ludwik Grodecki – oficer
- Wiktor Grodecki – reżyser, scenarzysta i montażysta
- Władysław Grodecki – podróżnik i przewodnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grodek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodenapl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. rodzaj dawnej, jedwabnej tkaniny

#### Źródła:

Wiktionary

# Grodeturowy

przymiotnik od: grodetur

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodków

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Grodków (niem. Grottkau) – miasto w województwie opolskim, w powiecie brzeskim, siedziba gminy Grodków.

W mieście mieszczą się duże zakłady przemysłu metalowego, spożywczego, wytwórnia pasz. Obecnie główną gałęzią gospodarki są usługi, w szczególności w zakresie rolnictwa.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 7902 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grodkowianin

mieszkaniec Grodkowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodkowianka

mieszkanka Grodkowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodkowice

Grodkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie wielickim, w gminie Kłaj, około 25 km na południowy wschód od centrum Krakowa. Przed reformą administracyjną w 1999 roku należała do województwa krakowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grodkowski

przymiotnik od: Grodków

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodnianin

mieszkaniec Grodna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grodna

(1.2) osoba pochodząca z Grodna, urodzona w Grodnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grodnianka

mieszkanka Grodna

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodno

miasto na Białorusi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na Białorusi;

Grodno (biał. Гродна, Hrodna; ros. Гродно, Grodno; lit. Gardinas) – miasto obwodowe w zachodniej części Białorusi, nad Niemnem, w pobliżu granicy z Polską, siedziba administracyjna obwodu grodzieńskiego; 361 115 mieszkańców (2024); ośrodek przemysłowy; port lotniczy (nieobsługujący regularnych rejsów), węzłowa stacja kolejowa oraz węzeł drogowy, przystań rzeczna; uniwersytet (od 1978); siedziba Związku Polaków na Białorusi i polskiego konsulatu generalnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grododzierżca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. hist. adm. urzędnik sprawujący władzę nad grodem, starosta grodu

#### Źródła:

Wiktionary

# Grodowy

przymiotnik od: gród

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grodem, dotyczący grodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gródź

ściana dzieląca kadłub statku na przedziały

Gródź – pionowa przegroda w postaci ściany, umieszczona wzdłużnie lub poprzecznie wewnątrz kadłuba jednostki pływającej. Od strony konstrukcyjnej spełnia taką samą rolę jak wręgi lub rama wręgowa, czyli usztywnia konstrukcję kadłuba, a ponieważ dodatkowo zamyka określoną przestrzeń, to stanowi czynnik separujący, dzieląc wnętrze kadłuba na przedziały.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grodza

1. budowla tymczasowa z materiałów wodoszczelnych;
2. mała zagroda zwierząt hodowlanych lub psów; kojec, kojczyk;
3. pusty, szczelny przedział na statku wodnym, oddzielający zbiorniki ładunków płynnych od innych pomieszczeń; grobla, koferdam

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodźczanin

mieszkanka Grodźca

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodźczanka

mieszkanka Grodźca

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzenie

zwykle o początku rewolucji przemysłowej w dawnej Anglii: podział dotychczasowych wspólnych gruntów rolnych na oddzielne prywatne pola i pastwiska; proces grodzeń

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzeniowy

związany ze stawianiem ogrodzenia wokół czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzianin

dawniej: mieszkaniec grodu (zamku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzić

1. otaczać płotem; ogradzać;
2. oddzielać, przegradzać, zastawiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzica

w budownictwie: metalowy pal do wykonywania szczelnych ścianek pozwalających na prowadzenie prac budowlanych w wykopie

Grodzica, brus – stalowy kształtownik walcowany o określonym przekroju poprzecznym. W Polsce spotkać można budowle stałe i tymczasowe z użyciem grodzic Larsena, rzadziej Kruppa, współcześnie także inne (producenci zastrzegają własne, opracowane przez siebie, ich kształty).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grodzicki

nazwisko

Grodzicki (forma żeńska: Grodzicka, liczba mnoga: Grodziccy) – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grodziczeński

związany z Grodzicznem, dotyczący Grodziczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodziczno

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce

- Grodziczno – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Rząśnik
- Grodziczno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
- Grodziczno – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grodziec

1. dzielnica Będzina;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Graz, miasto w Austrii;

## W Polsce

Miejscowości i ich części

- Grodziec – część miasta Będzin
- Grodziec – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. złotoryjskim, w gminie Zagrodno
- Grodziec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą
- Grodziec – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Świerczów
- Grodziec – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Niemodlin
- Grodziec – wieś w woj. opolskim, w pow. opolskim, w gminie Ozimek
- Grodziec – osada w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty
- Grodziec – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Jasienica
- Grodziec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grodziecki

przymiotnik od: Grodziec

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzieński

przymiotnik od: Grodno

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Grodna, związany z Grodnem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grodzieńszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region na Białorusi wokół Grodna, obejmujący w przybliżeniu obszar dawnego województwa grodzieńskiego, dawnej guberni grodzieńskiej lub obecnego obwodu grodzieńskiego;

- Grodzieńszczyzna – nieformalny rejon na terenie dzisiejszej Białorusi, obejmujący okolice Grodna, tereny dawnej Grodzieńszczyzny - różnie definiowane, najczęściej utożsamiane z d. gubernią grodzieńską, od Grodna na północy po powiat brzeskolitewski na południu, od Nowogródka na wschodzie po Białystok na zachodzie, w węższym zakresie ograniczające się do d. województwa grodzieńskiego, obejmującego ziemię grodzieńską, sokólską i wołkowyską — centrum Grodzieńszczyzny, współcześnie większa część Grodzieńszczyzny leży w granicach Białorusi, w granicach RP pozostała jej zachodnia część - powiat sokólski oraz części powiatów białostockiego i bielskiego.
- województwo grodzieńskie
- powiat grodzieński
- gubernia grodzieńska
- obwód grodzieński
- rejon grodzieński

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grodziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodziowy

przymiotnik od: gródź

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grodzią, dotyczący grodzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grodzisk

grodziszcze;
1. budowla będąca pozostałością po obronnym grodzie, głównie z wczesnego średniowiecza
2. wielki gród

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilkunastu wsi w Polsce

(1.2) geogr. osiedle w północno-wschodniej części Warszawy;

W Polsce

- Grodzisk – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Słońsk
- Grodzisk – wieś w woj. łódzkim, w pow. brzezińskim, w gminie Dmosin
- Grodzisk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
- Grodzisk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Zbuczyn
- Grodzisk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Sabnie
- Grodzisk – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
- Grodzisk – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
- Grodzisk – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Grodzisk
- Grodzisk – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Suchowola
- Grodzisk – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Blizanów
- Grodzisk – osiedle w Warszawie, Białołęka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grodziski

przymiotnik od: Grodzisk, Grodzisk Mazowiecki, Grodzisk Wielkopolski, Grodzisko, Grodzisko Dolne

przymiotnik

(1.1) dotyczący Grodziska

(1.2) dotyczący Grodziska Mazowieckiego

(1.3) dotyczący Grodziska Wielkopolskiego

- Stanisław Grodziski (senior) (1889–1946) – adwokat
- Stanisław Grodziski (junior) (1929–2020) – historyk prawa
- Karolina Grodziska (ur. 1957) – historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grodzisko

grodziszcze;
1. budowla będąca pozostałością po obronnym grodzie, głównie z wczesnego średniowiecza
2. wielki gród

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi i części miast w Polsce;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wzniesień w Polsce

- grodzisko – pozostałość po grodzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grodziskodoleński

przymiotnik od: Grodzisko Dolne

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodziskomazowiecki

przymiotnik od: Grodzisk Mazowiecki; mazowieckogrodziski

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodziskowielkopolski

przymiotnik od: Grodzisk Wielkopolski

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodziskowy

przymiotnik od: grodzisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grodziskiem, dotyczący grodziska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grodziszczanin

mieszkaniec Grodziska Mazowieckiego, Grodziska Wielkopolskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości: Grodzisko, Grodzisk, Grodzisk Mazowiecki lub Grodzisk Wielkopolski

(1.2) osoba pochodząca z miejscowości: Grodzisko, Grodzisk, Grodzisk Mazowiecki lub Grodzisk Wielkopolski, tam urodzona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grodziszczanka

mieszkanka Grodziska Mazowieckiego, Grodziska Wielkopolskiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grodziska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grodziszcze

grodzisko;
1. budowla będąca pozostałością po obronnym grodzie, głównie z wczesnego średniowiecza
2. wielki gród

- grodziszcze – pozostałość po grodzie

W Polsce

- Grodziszcze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Grębocice
- Grodziszcze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Świdnica
- Grodziszcze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Stoszowice
- Grodziszcze – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Świebodzin
- Grodziszcze – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Brody
- Grodziszcze – przysiółek wsi Maciejowice w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Otmuchów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grodziszczko

nazwa dwóch wsi w Polsce

2 miejscowości i grodziska w Polsce:

- Grodziszczko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki
- Grodziszczko – część wsi Giecz w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Dominowo
- nazwa grodziska w Gieczu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grodzisław

imię męskie

Grodzisław, Grodzsław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Grodz(i)- ("grodzić, otaczać płotem") i -sław ("sława").

Grodzisław imieniny obchodzi 10 kwietnia i 12 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grodzisławostwo

Grodzisław z małżonką; Grodzisławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzisławowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grodzisława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodzki

związany dawną osadą obronną lub ośrodkiem władzy lokalnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Grodztwo

nazwa kilku wsi w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Grodztwo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Grodztwo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Kowal

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groër

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Groër – polski lekarz i wykładowca
- Franciszek Ksawery Groër – polski lekarz
- Hans Hermann Groër – katolicki duchowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grof

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hrabia, graf

Stanislav Grof (ur. 1 lipca 1931 w Pradze) – amerykański psychiatra czeskiego pochodzenia, jeden z twórców psychologii transpersonalnej, nurtu zwanego „czwartą siłą w psychologii” (obok psychoanalizy, behawioryzmu oraz orientacji humanistycznej); pionier w dziedzinie badań nad terapeutycznym zastosowaniem odmiennych stanów świadomości.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grofka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hrabina, hrabianka

#### Źródła:

Wiktionary

# Grog

napój alkoholowy: mocny alkohol, zmieszany z gorącą wodą i osłodzony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. żegl. rum lub inny mocny trunek rozcieńczony gorącą wodą, czasami dodaje się również do niego sok z cytrusów, cynamon lub cukier;

Grog – napój alkoholowy w postaci rumu (lub innego wysokoprocentowego alkoholu) rozcieńczonego wodą z dodatkiem cukru i soku z cytrusów. Napój popularnie kojarzony z marynarzami.

Grog wydawany był niegdyś marynarzom na żaglowcach, zwłaszcza we flocie brytyjskiej. Nazwa pochodzi od angielskiego admirała Edwarda Vernona przezywanego przez marynarzy „Old Grog” od stale noszonego płaszcza sztormowego z grogramu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Groggy

[czytaj: grogi] określenie stanu chwilowego oszołomienia u boksera po otrzymaniu silnego ciosu

#### Źródła:

SJP.pl

# Groicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grójczanin

mieszkaniec Grójca

#### Źródła:

SJP.pl

# Grójczanka

mieszkanka Grójca

#### Źródła:

SJP.pl

# Grojec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w Polsce, w województwie mazowieckim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi, przysiółków i dzielnic miast w Polsce

W Polsce

- Grojec – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Alwernia
- Grojec – wieś w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Oświęcim
- Grojec – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Boronów
- Grojec – gromada

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grójecki

przymiotnik od: Grójec

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Grójcem, dotyczący Grójca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grojer

szwajcarski i francuski ser podpuszczkowy; grujer

Gruyère (niem. Greyerzer) – rodzaj szwajcarskiego sera, który produkowany jest z krowiego mleka. Zaliczany jest do serów dojrzewających, twardych oraz podpuszczkowych. Smak sera gruyère jest bardzo charakterystyczny - łagodny oraz lekko orzechowy. Nie ma dziur. Są trzy podstawowe odmiany tego sera, których smak różni się w zależności od czasu dojrzewania (3, 6 lub 9 miesięcy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grojnik

grojnik sucholub - gatunek pluskwiaka; Trapezonatus arenarius

#### Źródła:

SJP.pl

# Grom

1. piorun, grzmot;
2. gniewne ostrzeżenie, napomnienie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. piorun

(1.2) książk. zwykle w lm. ostre, gniewne napomnienie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. rozk. od: gromić

forma rzeczownika.

(3.1) C. lm. od: gra

Polska:

- Grom – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Pasym
  - Grom – przystanek kolejowy w Gromie
- Grom – gromada
- Grom – jezioro

Osoby:

- Wiktor Konopko ps. Grom (1913-1944) – rotmistrz Wojska Polskiego, komendant Obwodu Grajewskiego AK

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grom-Owiec

żołnierz GROM-u (Grupy Reagowania Operacyjno-Manewrowego); gromowiec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żołnierz z polskiej jednostki specjalnej GROM

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grom.

skrót od: gromada, gromadzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromada

1. jednostka w systematyce roślin lub zwierząt;
2. duża liczba osób, zwierząt lub rzeczy zebrana w jednym miejscu;
3. dawniej: jednostka podziału terytorialnego w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiorowisko przedmiotów, zwierząt czy ludzi, zwykle dość liczne

(1.2) biol. kategoria systematyczna w botanice niższa rangą od królestwa, wyższa od klasy;

(1.3) biol. kategoria systematyczna w zoologii niższa rangą od typu, wyższa od rzędu;

(1.4) astr. skupienie gwiazd różnego pochodzenia obserwowane na niewielkiej przestrzeni nieba;

(1.5) adm. dawna jednostka podziału terytorialnego w Polsce i zaborze rosyjskim; potocznie również jej administracja;

(1.6) hist. określenie używane w nazwach organizacji polonijnych Wielkiej Emigracji w XIX w., po klęsce powstania listopadowego

- gromada – w biologii jedna z kategorii systematycznych.
- gromada − w mineralogii grupa minerałów o podobnym składzie chemicznym.
- gromada językowa
- gromada – dawna jednostka administracyjna w Polsce, mająca różne znaczenia w różnych okresach czasowych
- gromada gwiazd i gromada galaktyk w astronomii.
- gromada zuchowa – jedna z jednostek organizacyjnych harcerstwa.
- Gromada – polski film fabularny z 1951 roku.
- „Gromada” – miesięcznik Czerwonego Harcerstwa.
- „Gromada” – organ prasowy KC PZPR dla mieszkańców wsi wydawany w latach 1949–1952.
- „Gromada – Rolnik Polski” – polskie czasopismo społeczno-polityczne wydawane w latach 1952–1995 i 2008.
- Ogólnokrajowa Spółdzielnia Turystyczna Gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gromadecki

przymiotnik od: Gromadka (wieś na Dolnym Śląsku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadka

zdrobnienie od: gromada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od gromada

Gromadka (niem. Gremsdorf) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Gromadka.

Siedziba gminy Gromadka i największa wieś gminy. Liczy 2029 mieszkańców, z czego 51% stanowią kobiety, a 49% mężczyźni. Według danych archiwalnych pochodzących z Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań w 2002 roku we wsi Gromadka było 701 gospodarstw domowych. Wśród nich dominowały gospodarstwa zamieszkałe przez dwie osoby – takich gospodarstw były 164.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gromadkarski

→ gromadkarz, → gromadkarstwo

Patrz:gromadkarz, → gromadkarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadkarstwo

ruch ewangelicki na Warmii i Mazurach będący wyrazem protestu przeciwko germanizacji Mazurów przez Niemców

Gromadkarze – luterański ruch narodowo-religijny o charakterze pietystycznym wśród Mazurów zapoczątkowany w pierwszej połowie XIX wieku. Jego kres nastąpił po II wojnie światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gromadkarz

członek ruchu ewangelickiego na Warmii i Mazurach będącego wyrazem protestu przeciwko germanizacji Mazurów przez Niemców

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadnie

przysłówek

(1.1) tłumnie, masowo, grupowo, w gromadzie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gromadniej

stopień wyższy od przysłówka: gromadnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadnik

gatunek ryby z rodziny stynkowatych, występujący w wodach mórz północnych; kapelan

Gromadnik, kapelan (Mallotus villosus) – gatunek ryby stynkokształtnej z rodziny stynkowatych (Osmeridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Mallotus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gromadny

1. tłumny, masowy, liczny;
2. występujący wspólnie, w gromadzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gromadzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Gromadzić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) składać, zbierać w jednym miejscu

(1.2) zbierać, kolekcjonować

czasownik zwrotny niedokonany gromadzić się

(2.1) zbierać się w większej ilości

(2.2) zbierać się w gromadę

#### Źródła:

Wiktionary

# Gromadziciel

dawniej: osoba, która coś gromadzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadzicielka

→ gromadziciel

Patrz:gromadziciel

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromadzisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sterta zebranych z pola kamieni

#### Źródła:

Wiktionary

# Gromadzki

nazwisko

przymiotnik

(1.1) adm. związany z gromadą jako jednostką administracyjną

Gromadzki (Łabędź Odmienny I) – polski herb szlachecki z nobilitacji, odmiana herbu Łabędź.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gromala

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromek

nazwisko

Gromek – niestandaryzowana część wsi Kaliska w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów.

Rozpościera się wzdłuż ulicy Stawowej, na południe od Kalisk.

Historycznie powiązany z Kaliskami, przynależał do czterech gmin:

- Jadów (gmina)
- Urle (gmina)
- Kamieńczyk (gmina)
- Łochów (gmina)

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gromian

roślina z rodziny miodlowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromić

zadawać klęskę w walce, starciu, doszczętnie rozbijać, rozpraszać przeciwnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromiec

Gromiec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, w gminie Libiąż.

W 1595 roku wieś położona w powiecie śląskim województwa krakowskiego była własnością kasztelana wiślickiego Mikołaja Ligęzy. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Wcześniej, od 1921 należał do Województwa krakowskiego. Miejscowość była również częścią Wolnego Miasta Kraków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gromienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gromić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Gromisław

imię męskie

Gromisław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Gromi- ("gromić, uderzać jak grom") i -sław ("sława"). Mogło oznaczać "posiadający nieodpartą sławę".

Gromisław imieniny obchodzi 25 lutego i 11 października.

Zdrobnienia imienia Gromisław: Gromek, Gromcio, Gromulek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gromisławostwo

Gromisław z małżonką; Gromisławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromisławowie

Gromisław z małżonką; Gromisławostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gromisława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromki

głośny, donośny, hałaśliwy, huczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) donośny, hałaśliwy, głośny, huczny

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Gromki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
- Gromki – przysiółek osady Banaszki w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Kętrzyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gromnica

poświęcona świeca z wosku, zapalana przy umierających

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. świeca święcona w dzień Matki Boskiej Gromnicznej, 2 lutego, tradycyjnie zapalana przy umierających, zmarłych oraz podczas niektórych uroczystości kościelnych, jak też podczas burzy dla odwrócenia piorunów; ; Gloger.

(1.2) daw. gwara. więz. kij do bicia

Gromnica – duża woskowa świeca, używana w niektórych wyznaniach chrześcijańskich w trakcie najważniejszych wydarzeń religijno-społecznych w życiu wiernego.

W Kościele katolickim święcona w kościele. Zwyczaj święcenia gromnic datuje się od IX wieku. Czyniono to 2 lutego, w Święto Ofiarowania Pańskiego, w Polsce zwane świętem Matki Boskiej Gromnicznej, Matko Bosko Niedźwiedzio; w Czechach – Hromnice; w Bułgarii – Вълча Богородица, Миши празник (Matko Bosko wilka, święto Niedźwiedzia); w Rosji – Сретенье (Spotkanie). Gromnicę wkładano w ręce umierającego, zapalano ją także w czasie chrztu i I komunii oraz podczas czuwania przy zmarłym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gromnicki

przymiotnik od: Gromnik

- Bolesław Gromnicki (1935-2017) – polski aktor, piosenkarz i parodysta
- Feliks Gromnicki (1860-?) – adwokat
- Helena Gromnicka (1896-1962) - polska aktorka teatralna i filmowa
- Jan Gromnicki (ujednoznacznienie)
- Julia Gromnicka (1782-1852) - dama Orderu Krzyża Gwiaździstego
- Julian Gromnicki (1897–1920) – student, plutonowy ułan-ochotnik w Małopolskich Oddziałach Armii Ochotniczej, kawaler orderu Virtuti Militari
- Kazimierz Gromnicki (1863-1931) - sportsman, hodowca koni, wiceprezes Towarzystwa Wyścigów Konnych w Kijowie
- Stanisław Gromnicki (1843–1921) – polski ksiądz prałat, kaznodzieja, proboszcz w Buczaczu
- Stefan Marian Gromnicki (1900–1941) – oficer kawalerii Wojska Polskiego, właściciel stajni wyścigowej
- Stefania Gromnicka (1873-1922) - polska aktorka teatralna
- Tadeusz Gromnicki (1851–1939) – polski naukowiec i ksiądz, teolog, historyk Kościoła i prawa kanonicznego, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Zygmunt Gromnicki (1911–1994) – polski oficer, cichociemny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gromniczka

zdrobnienie od: gromnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromniczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. (święto) Matki Boskiej Gromnicznej

#### Źródła:

Wiktionary

# Gromniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gromnicą, dotyczący gromnicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Gromniczy

rzadko: gromniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromnik

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce;
3. najwyższe wzniesienie Wzgórz Strzelińskich

- Gromnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
- Gromnik – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
- Gromnik – gromada
- Gromnik – wzgórze, najwyższe wzniesienie Wzgórz Strzelińskich
- Gromnik – stacja kolejowa w Gromniku, w województwie małopolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gromochron

dawniej: piorunochron

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromosław

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromosławostwo

Gromosław z małżonką; Gromosławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromosławowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromosławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gromosława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromowiec

żołnierz GROM-u (Grupy Reagowania Operacyjno-Manewrowego); GROM-owiec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żołnierz z polskiej jednostki specjalnej GROM

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gromowy

1. ciskający gromy;
2. przypominający grom

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromowładca

bóg, człowiek mający władzę na piorunami

#### Źródła:

SJP.pl

# Gromowładny

1. władający gromami; określenie używane w stosunku do mit. bogów: gr. Zeusa i rzym. Jowisza;
2. przenośnie: władczy, groźny, gromiący

przymiotnik

(1.1) ten, który włada gromami, błyskawicami

(1.2) rel. mit. przydomek Zeusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gromski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Groń

potocznie, żartobliwie: grosz, grosik; zwykle w wyrażeniach "(nie mieć, nie dać itp.) ani gronia" - (nie mieć, nie dać itp.) ani grosza, albo "(być) bez gronia" - (być) bez grosza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góra, wzniesienie

Groń – nazwa wywodząca się z języka wołoskiego (por. rum. grui – „szczyt”; w gwarze podhalańskiej groń oraz w gwarze górali śląskich gruń to „wyniosły brzeg rzeki lub potoku”, rus. Hruń).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gronczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grond

w leśnictwie: typ lasu mieszanego

## Osoby

- Valerio Grond – szwajcarski biegacz narciarski
- Walter Grond – austriacki pisarz

## Inne

Fikcyjne przedmioty ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia:

- Maczuga
- Taran

## Zobacz też

- Bireler Grond
- Cavistrau Grond
- De Nieuwe Grond
- Grąd
- Uit Oude Grond

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grondy

w leśnictwie: typ lasu mieszanego

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronek

zdrobnienie od: grono

#### Źródła:

SJP.pl

# Groniasty

podobny do grona; będący gronem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gróniczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pagórek

#### Źródła:

Wiktionary

# Groniec

nazwisko

Groniec (638 m) – wzgórze w Beskidzie Wyspowym w niewielkim paśmie Zęzowa wznoszącym się po północnej stronie miejscowości Tymbark i Podłopień. Na turystycznej mapie Compass podpisany jest jako Groniec. W paśmie Zęzowa, w kolejności od zachodu na wschód wznoszą się: Groniec (638 m), Stronica, Stronia (664 m) i Zęzów (693 m). Stronica wraz z Grońcem znajdują się na wschodnim końcu pasma, przy czym Groniec znajduje się po jego północnej stronie, opadającej do doliny potoku Bednarka Znajduje się na obszarze miejscowości Rupniów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gronik

roślina z rodziny wroślowatych, rosnąca na gnijących grzybach i owocach

Gronik – popularna zdrobniała nazwa formy Groń, która dotyczy zazwyczaj wzniesienia niższego niż Groń.

W Polsce:

- Gronik – część wsi Zabrzeż w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Gronik – część wsi Kokuszka w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Piwniczna-Zdrój
- Gronik – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
- Gronik – część wsi Kościelisko w woj. małopolskim, w pow. tatrzańskim, w gminie Kościelisko
- Gronik – część wsi Brenna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Brenna
- Gronik – część wsi Koniaków w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Istebna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groningen

[czytaj: hroninen] miasto w Holandii

Groningen (wymowa, ['ɣroːnɪŋə(n)]) – miasto w północnej Holandii, stolica prowincji o tej samej nazwie. W 2004 roku miasto liczyło ponad 179 tys. mieszkańców. Zespół miejski zajmuje obszar 76,77 km² i oprócz Groningen obejmuje jedenaście miejscowości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groningski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Groningen, dotyczący Groningen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt (język) groningski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Groniweł

małe drzewo lub krzew z rodziny różowatych, o jadalnych owocach, występujące od Himalajów po Malezję; miszpelnik; nieśplik; niesplik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronko

zdrobnienie od: grono

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronkowaty

podobny kształtem do gronka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronkowcowy

przymiotnik

(1.1) med. związany z gronkowcem

#### Źródła:

Wiktionary

# Gronkowiec

chorobotwórcza bakteria Gram-dodatnia mająca postać drobnych kuleczek; stafilokok

Gronkowce, stafilokoki, stafylokoki (łac. Staphylococcus, od gr. σταφυλή, staphylē, czyli grona, i κόκκος, kókkos, czyli ziarenko) – rodzaj bakterii zaliczanych do grupy bakterii Gram-dodatnich. Morfologicznie są one ziarenkowcami występującymi w skupiskach przypominających grona, będących wynikiem podziałów w wielu płaszczyznach. Prawie wszystkie gatunki Staphylococcus są względnymi beztlenowcami (to znaczy rosną w warunkach zarówno tlenowych, jak i beztlenowych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gronkowski

nazwisko

Gronkowski – polskie nazwisko

Amerykańscy sportowcy polskiego pochodzenia:

- Chris Gronkowski (ur. 1986) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia
- Dan Gronkowski (ur. 1985) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia
- Ignatius Gronkowski (1897–1964) – amerykański kolarz, olimpijczyk 1924 polskiego pochodzenia
- Rob Gronkowski (ur. 1989) – amerykański futbolista polskiego pochodzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gronkowy

1. → gronko;
2. czerniec gronkowy - gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych;
3. skalnica gronkowa - gatunek rośliny z rodziny skalnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grono

1. grupa ludzi połączonych czymś wspólnym, np. zainteresowaniami, celem;
2. potocznie: znaczna liczba niedużych owoców wyrastających ze wspólnej łodygi; kiść, kita, gronko;
3. typ kwiatostanu i owocostanu groniastego, występujący np. u winogrona, fasoli;
4. w fizyce: grupa nukleonów wewnątrz jądra atomowego, która tworzy strukturę podobną do jąder lżejszych i jest traktowana jako podstruktura całego jądra

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grupa ludzi połączonych jakimś wyróżnikiem, np. wspólnymi zainteresowaniami, przyjaźnią itp.

(1.2) bot. typ kwiatostanu i owocostanu złożony z osi głównej i odchodzących od niej osi bocznych

(1.3) pot. kilka, kilkanaście niedużych owoców na wspólnej szypułce

(1.4) daw. wojsk. kuliste lub zaoblone dolne zakończenie lufy działa, jego uchwyt denny;

Grono – jeden z rodzajów kwiatostanów groniastych. Ten typ kwiatostanu składa się z osi głównej, od której odchodzą osie boczne, które tworzą kwiaty szypułkowe.

Przykładem grona jest kwiatostan konwalii. Występujące u niektórych gatunków listki pod każdym kwiatkiem to przysadki. Kwiaty w gronie mogą wyrastać na wszystkie strony, może być grono dwustronne, lub jednostronne (np. u mieczyka dachówkowatego). Grono może być też częścią kwiatostanu złożonego, gdy zamiast pojedynczych kwiatów na szypułkach z osi głównej wyrastają kwiatostany, np. koszyczki (jak u lepiężnika czy kłoski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gronorost

rodzaj brunatnicy występującej głównie w Morzu Sargassowym; morzypło, sargas, sargaso, sargasso

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronostaj

zwierzę z rodziny łasicowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Mustela erminea|Linnaeus|ref=tak., niewielki drapieżny ssak z rodziny łasicowatych;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) futro z gronostaja (1.1), zwykle w lm. gronostaje; daw. symbol władzy

Gronostaj europejski, gronostaj, łasica gronostaj (Mustela erminea) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych (Mustelidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gronostaje

1. potocznie: futro, błam ze skórek gronostajowyc;
2. przenośnie: symbol dostojeństwa, władzy

Gronostaj europejski, gronostaj, łasica gronostaj (Mustela erminea) – gatunek małego drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych (Mustelidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gronostajka

widłogonka gronostajka - gatunek motyla z rodziny garbatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronostajowy

przymiotnik od: gronostaj

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronów

W Polsce

- Gronów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec
- Gronów – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
- Gronów – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Ośno Lubuskie
- Gronów – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Łagów
- Gronów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
- Gronów – gromada
- Gronów – przystanek kolejowy

#### Źródła:

Wikipedia

# Gronowice

2 miejscowości w Polsce:

- Gronowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Dziadowa Kłoda
- Gronowice – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie

#### Źródła:

Wikipedia

# Gronowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Gronowicz – polski poeta, powieściopisarz, dramaturg
- Antoni Gronowicz – polski inżynier mechanik
- Andrzej Gronowicz – polski kajakarz, olimpijczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gronowiec

węglarek gronowiec; owad z rodziny kózkowatych

Botrytis P. Micheli ex Pers. (gronowiec) – rodzaj grzybów z rodziny Sclerotiniaceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gronówka

gronówka krzyżóweczka - europejska ćma z rodziny zwójkowatych, szkodnik winorośli; lobesia botrana

#### Źródła:

SJP.pl

# Gronowo

wieś w Polsce

W Polsce

- Gronowo – część miasta Leszno
- Gronowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Lubicz
- Gronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Braniewo
- Gronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Rybno
- Gronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
- Gronowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Gronowo – zniesiona osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Gronowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Ostrowice
- Gronowo – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gronowski

przymiotnik od: Gronowo Elbląskie

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Gronowski – polski piłkarz
- Janusz Ignacy Gronowski – polski żużlowiec
- Johannes Gronowski – niemiecki polityk
- Józef Gronowski – polski wojskowy
- Ludwik Gronowski – polski fotograf i pedagog
- Tadeusz Gronowski – polski grafik, malarz, architekt wnętrz, twórca plakatów, ilustrator

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gronowy

wyrabiany z winogron

przymiotnik

(1.1) otrzymywany, produkowany z winogron

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Groński

nazwisko

- Groński – polskie nazwisko; na początku lat 90. XX wieku ogółem w Polsce mieszkało ok. 1000 osób o tym nazwisku
- Ryszard Marek Groński (ur. 1939) – polski pisarz, dziennikarz, satyryk i poeta, z wykształcenia historyk
- Stanisław Groński (1907–1957) – polski alpinista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grónt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gospodarstwo rolne

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ziemia orna

#### Źródła:

Wiktionary

# Grónta

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. fundamenty

#### Źródła:

Wiktionary

# Groom

[czytaj: grum] chłopiec stajenny odpowiedzialny za opiekę nad końmi, masztalerz; grum

Groom – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Teksas, w hrabstwie Carson.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groomer

[czytaj: grumer] fryzjer dla zwierząt, zwykle psów i kotów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) fryzjer dla zwierząt domowych;

Groomer – fryzjer zwierząt.

Określenie pochodzi od angielskiego czasownika to groom, czyli „pielęgnować”. Zawód ten znany jest w wielu krajach świata. Groomerzy nie tylko przycinają sierść, ale zajmują się też myciem, trymowaniem, czyszczeniem uszu, usuwaniem insektów, obcinaniem pazurów i wieloma innymi zabiegami. Istnieją specjalne przyrządy do pielęgnacji sierści psów różnych ras. Niektóre salony oferują nawet farbowanie oraz psie perfumy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Groomerka

[czytaj: grumerka] fryzjerka dla zwierząt, zwykle psów i kotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Groomerski

→ groomer [czytaj: grumerski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Groomerstwo

[czytaj: grumerstwo] zajęcie groomera; grooming

#### Źródła:

SJP.pl

# Grooming

[czytaj: gruming]
1. fryzjerstwo dla zwierząt, zwłaszcza psów i kotów;
2. molestowanie seksualne dzieci w internecie; child grooming

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. działania osoby dorosłej mające na celu zaprzyjaźnienie się i nawiązanie więzi emocjonalnej z dzieckiem, z intencją jego seksualnego wykorzystania; często za pośrednictwem Internetu;

(1.2) kynol. pielęgnacja psa wystawowego

Child grooming (uwodzenie dziecka) – działania podejmowane w celu zaprzyjaźnienia się i nawiązania więzi emocjonalnej z dzieckiem, aby zmniejszyć jego opory i później je seksualnie wykorzystać. Jest to także mechanizm używany, by nakłonić dziecko do prostytucji czy udziału w pornografii dziecięcej. Potocznie poprzez child grooming rozumie się uwodzenie dzieci przez Internet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gropius

Osoby o nazwisku Gropius:

- Manon Gropius (1916–1935) – córka Waltera Gropiusa
- Martin Gropius (1824–1880) – architekt niemiecki
- Walter Gropius (1883–1969) – architekt niemiecko-amerykański

Inne:

- Gropiusstadt – okręg (poddzielnica) Berlina
- (9577) Gropius – planetoida

#### Źródła:

Wikipedia

# Gros

dwanaście tuzinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. dwanaście tuzinów; 144 sztuki;

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) książk. zdecydowana większość

Gros (z franc. (la) grosse (douzaine) wielki tuzin) (staropolskie: tuzin tuzinów) – inna nazwa liczby 144, zwykle używana w kontekście liczności.

Wielki gros to 12 grosów czyli (w zależności od źródła) 1440 lub 1728 sztuk

Pojęciem gros określa się także większą część czegoś, zdecydowaną większość np. gros spraw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grosiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grosicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grosik

drobna, niewielkiej wartości moneta; grosz, drobniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: grosz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grosista

dawniej: hurtownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Grosistka

→ grosista

Patrz:grosista

#### Źródła:

SJP.pl

# Grosiwo

bliżej nieokreślona kwota

#### Źródła:

SJP.pl

# Grosman

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gross

nazwisko

Osoby:

- Adolf Gross (1862–1936) – polski prawnik
- Alfons Gross (1916–?) – niemiecki zbrodniarz nazistowski
- Alfred J. Gross (1918–2000) – amerykański przedsiębiorca
- Andrew Gross (ur. 1952) – amerykański pisarz
- Andrzej Gross (ur. 1953) – polski polityk
- Christian Gross (ur. 1954) – szwajcarski piłkarz i trener piłkarski
- Daniel Bernard Gross (1866–1942) – polski adwokat
- David Gross (ur. 1941) – amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- Edmund Gross (1887–1951) – polski żołnierz
- Emil Gross (1869–1940) – polski dziennikarz, tłumacz literatury pięknej
- Fabius Gross (1906–1950) – austriacki zoolog, protistolog
- Feliks Gross (1906–2006) – polski socjolog
- Feliks Gross-Korczyński (1896–1978) – polski żołnierz
- Hannah Gross (ur. 1990) – kanadyjska aktorka
- Hans Gross (1847–1915) – austriacki prawnik
- Heinrich Gross (1713–1765) – rosyjski dyplomata
- Irena Grudzińska-Gross (ur. w 1946) – polska historyk literatury
- Jan Gross (1934-2010) – polski fraszkopisarz
- Jan Gross (1938–2014) – polski duchowny luterański
- Jan Tomasz Gross (ur. 1947) – polsko-amerykański socjolog i historyk
- Kazimierz Gross (1900–1925) – polski wojskowy
- Lance Gross (ur. 1981) – amerykański aktor
- Larry Gross (ur. 1953) – amerykański scenarzysta
- Ludwik Gross (1904–1999) – polski wirusolog
- Magdalena Gross (1891–1948) – polska rzeźbiarka żydowskiego pochodzenia.
- Michael Gross (ur. 1947) – amerykański aktor
- Mikołaj Gross (1898–1945) – niemiecki działacz społeczny, błogosławiony Kościoła katolickiego
- Natan Gross (1919–2005) – polsko-izraelski scenarzysta, reżyser i producent
- Oskar Gross (1888–1973) – polski inżynier chemik i działacz społeczny
- Otto Gross (1877–1920) – austriacki psychiatra, psychoanalityk i anarchista
- Paul Gross (ur. 1959) – kanadyjski aktor, producent i reżyser
- Roman Gross (1928–2014) – polski lekarz
- Stanislav Gross (1969–2015) – czeski polityk, Premier Czech
- Stanisław Gross (1903–1976) – polski adwokat i działacz socjalistyczny
- Stéphanie Gross (ur. 1974) – niemiecka zapaśniczka
- Yoram Gross (1926–2015) – australijski twórca filmów animowanych
- Zygmunt Gross (1903–1995) – polski adwokat

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gross-Born

[czytaj: grosborn] hitlerowskie obozy koncentracyjne w Bornem-Sulinowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gross-Rosen

[czytaj: gros-rozen] hitlerowski obóz koncentracyjny w Rogoźnicy

Konzentrationslager Groß-Rosen (uproszczona pisownia: Gross-Rosen) – niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny, istniejący w latach 1940–1945 na obszarze administracyjnym państwa niemieckiego (III Rzeszy), nieopodal obecnej wsi Rogoźnica (nazwa powojenna) w dzisiejszej Polsce, będący na czele ponad setki obozów pracy założonych na Śląsku, na terenie Czech i Niemiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grossglockner

[czytaj: grosglokner] szczyt w Alpach

Großglockner, Grossglockner ([ˈɡʀoːsˌɡlɔknɐ]) – najwyższy szczyt Austrii o wysokości 3798 m n.p.m. Znajduje się w Glocknergruppe, podgrupie górskiej Wysokich Taurów, części Alp Centralnych. Drugi co do wybitności szczyt Alp (MDW: 2423 metry). Wznosi się ponad lodowcem Pasterze, do którego prowadzi droga samochodowa (w zimie zamknięta) – odgałęzienie przebiegającej obok drogi glocknerskiej (niem. Bruck Heiligenblut). Stopień trudności najłatwiejszej drogi na szczyt określany jest na PD+ (PD = fr. peu difficile – nieco trudno). Wierzchołek główny pierwszy raz zdobyty został 28 lipca 1800 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grossman

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grossular

minerał z grupy granatów, krzemian wapnia i glinu; grosular

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki kamień o żółtej lub zielonej barwie, zaliczany do gromady krzemianów i grupy granatów;

Grossular – rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy granatów, rozpowszechniony tylko w niektórych regionach Ziemi.

Nazwa pochodzi od łacińskiej nazwy agrestu Ribes grossularia, gdyż barwą i kształtem przypomina owoc tej rośliny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grosular

minerał z grupy granatów, krzemian wapnia i glinu; grossular

#### Źródła:

SJP.pl

# Grosz

1. moneta srebrna emitowana w średniowieczu w wielu krajach europejskich
2. współcześnie: drobna moneta w Polsce (1/100 złotego)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) monet. jednostka monetarna w Polsce, obecnie setna część złotego;

(1.2) lm. nieznacząca suma; kwota nieprzedstawiająca większej wartości

(1.3) hist. setna część szylinga austriackiego

(1.4) hist. miedziana lub srebrna moneta różnej wartości, bita w krajach Europy

Grosz (łac. denarius grossus – gruby denar) – moneta gruba (w stosunku do emitowanych wcześniej denarów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Groszak

potocznie:
1. moneta o nominale jednego grosza; groszówka, jednogroszówka;
2. moneta o niskim nominale; drobniak, groszak

#### Źródła:

SJP.pl

# Grosze

1. moneta srebrna emitowana w średniowieczu w wielu krajach europejskich
2. współcześnie: drobna moneta w Polsce (1/100 złotego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Groszek

1. roślina uprawiana ze względu na jadalne nasiona w kształcie kulek;
2. zielone nasiona groszku (rośliny) używane jako dodatek do potraw;
3. roślina ozdobna o prostej lub pnącej się łodydze;
4. drobny węgiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od groch

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Lathyrus|L.|ref=tak., roślina o prostej lub pnącej się łodydze i kwiatach o różnych kolorach;

(1.3) kulin. zielone nasiona grochu; także potrawa z tych nasion

(1.4) pot. niewielki, okrągły cukierek

(1.5) kulin. drobne kulki z parzonego ciasta dodawane do zup

(1.6) górn. rodzaj drobnego węgla

(1.7) groszki – uczn. ocena niedostateczna

Groszek (Lathyrus L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny bobowatych (motylkowatych). Należy do niego około 160 do 180 gatunków (w szerszym ujęciu obejmującym gatunki tradycyjnie wyodrębniane w rodzaju groch Pisum).

Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Zasięg rodzaju obejmuje poza tym Amerykę Południową i Afrykę. W Polsce występuje 15 gatunków rodzimych i trwale zadomowionych. Rośliny te rosną zarówno w podmokłych, jak i suchych zbiorowiskach trawiastych, na wydmach, w zaroślach i lasach. Wiele gatunków jest uprawianych. Do popularnych roślin ozdobnych należą groszek pachnący i szerokolistny, z kolei ważną rośliną jadalną i pastewną, uprawianą od neolitu, jest groszek siewny. Nasiona niektórych gatunków (w tym także jadalnego groszku siewnego) zawierają trujący alkaloid powodujący latyryzm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Groszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Groszki

deseń w kształcie małych kółeczek innego niż tło koloru

- Groszki (draże, drażetki, kamyki, kamyczki, pastylki, tabletki) – wyrób cukierniczy w postaci mniej lub bardziej regularnych kulek z rozmaitą, zwykle słodką zawartością w skorupce cukrowej. M.in. M&M's, Lentilki, Mentosy, Tic Tac.

2 miejscowości w Polsce:

- Groszki – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Groszki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Rybno

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groszkowanie

deseń, motyw, wzór groszkowany

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|groszkować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Groszkowaty

mający chropowatą, szorstką powierzchnię

#### Źródła:

SJP.pl

# Groszkówka

Pisidium, groszkówka – holarktyczny rodzaj obejmujący pospolite, słodkowodne małże o charakterystycznym, kulistym kształcie muszli ze szczytami przesuniętymi ku tyłowi i niewielkich wymiarach ciała, należący do rodziny kulkówkowatych (Sphaeriidae).

#### Źródła:

Wikipedia

# Groszkownica

maszyna do groszkowania i podciągania skór

#### Źródła:

SJP.pl

# Groszkownik

rodzaj młota kamieniarskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groszkowo

przymiotnik od: groszek

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Groszkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Sztutowo
- Groszkowo – osada wsi Groszkowo w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Sztutowo
- Groszkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
- Groszkowo – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groszkowozielony

zielony o odcieniu groszku

#### Źródła:

SJP.pl

# Groszkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Groszkowy

przymiotnik od: groszek

przymiotnik

(1.1) koloru intensywnie jasnozielonego, koloru groszku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Groszorób

pogardliwie: osoba przedkładająca zarabianie, gromadzenie pieniędzy ponad wszystko

#### Źródła:

SJP.pl

# Groszowe

dawniej:
1. opłata dla leśnego pisarza przy wyrębie lasu;
2. opłata dla żupnika od osądzonej sprawy;
3. podatek dla króla od wydobywania rudy;
4. podatek miejski od piwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Groszowice

#### Źródła:

Wikipedia

# Groszówka

1. moneta o wartości jednego grosza;
2. przedmiot przedstawiający małą wartość, który można nabyć za parę groszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj dużej igły do szycia

(1.2) moneta o wartości jednego grosza

Groszówka – skała w miejscowości Nielepice, w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów. Znajduje się na wzgórzu Dymniok na Garbie Tenczyńskim (część Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej) w obrębie Tenczyńskiego Parku Krajobrazowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Groszowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z groszem, dotyczący grosza

(1.2) bardzo tani, warty grosze

#### Źródła:

Wiktionary

# Grot

1. ostre zakończenie różnych rodzajów broni drzewcowej; żeleźce;
2. zakończenie odnogi poroża kozła sarny skierowane ku górze;
3. dłuto kamieniarskie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. ostre, najczęściej metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej, czy innych znaków wojskowych;

(1.2) żegl. najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: grota

Osoby:

- Jan Grot – biskup krakowski

Inne:

- grot – ostre metalowe zakończenie strzał, broni drzewcowej oraz drzewc chorągwi
- grot – żagiel
- grot (bit) – wymienna końcówka narzędzia
- „Grot” – pseudonim Stefana Roweckiego
- Grot – polski karabinek automatyczny

Zobacz też:

- Groot
- TS-16 Grot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grota

naturalne wydrążenie w skale posiadające wylot na zewnątrz, o wielkości pozwalającej na eksplorację przez człowieka; jaskinia, pieczara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. naturalne zagłębienie w skale, zwykle niezbyt głębokie;

(1.2) rel. rodzaj kapliczki lub budowli z figurą umieszczoną w kamiennej niszy

Grota – podobnie jak pieczara, potoczne określenie jaskini. Dawniej używane było często i nawet tworzono nazwy jaskiń z tym słowem, np. Mylna Grota, oraz wyrażenia jak „grotołaz”. Po II wojnie światowej, w ramach porządkowania nazewnictwa postanowiono stosować jedynie słowo jaskinia lub schronisko, zaś słowo grota uznano za synonim jaskini lub schroniska. W opracowaniach speleologicznych słowo grota stosuje się już rzadko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grotek

rzadko:
1. zabawa automatami do gry;
2. sala z automatami do gry

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. balia

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drewniane naczynie do udoju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Groteka

rzadko:
1. zabawa automatami do gry;
2. sala z automatami do gry

#### Źródła:

SJP.pl

# Grotesk

krój pisma drukarskiego

Grotesk, groteska – ogólna, potoczna nazwa krojów pism zaliczanych do antykw, w których zasadniczo wszystkie linie, z których zbudowane są znaki, mają tę samą szerokość (grubość) i nie mają szeryfów. Jednak dla zwiększenia czytelności krojów tego typu dopuszcza się w nich zwężenia linii w pobliżu łączeń, a szczególnie u zbiegu łuków i linii prostych. Fachowo mówiąc, grotesk to antykwa bezszeryfowa jednoelementowa (linearna).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groteska

kategoria estetyczna, charakteryzująca się połączeniem w jednym dziele pierwiastków przeciwstawnych, występujących jednocześnie, np. tragizmu z komizmem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj komizmu oparty na przejaskrawieniach i zestawieniu kontrastów

(1.2) liter. teatr. utwór literacki, muzyczny lub plastyczny cechujący się silną deformacją i skarykaturyzowaniem świata przedstawionego, niejednolitością, absurdalnością, czy wreszcie mieszaniem fantastyki z rzeczywistością;

(1.3) szt. ornament roślinny, w który wplecione są inne elementy, takie jak: postacie ludzkie, zwierzęta, części uzbrojenia, obrazy lub owoce

(1.4) absurdalne wydarzenie, sytuacja

(1.5) typogr. krój pisma, w którym linie, z których zbudowane są znaki, mają tę samą szerokość i nie mają szeryfów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Groteskopisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. twórca literackich utworów groteskowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Groteskowo

przysłówek

(1.1) w sposób groteskowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Groteskowość

→ groteskowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest groteskowe; cecha tych, którzy są groteskowi

Patrz:groteskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Groteskowy

przymiotnik od: groteska

przymiotnik jakościowy

(1.1) podobny do groteski; taki, jak groteska – karykaturalny, śmieszny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grotkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grotmarsel

drugi od dołu żagiel na grotmaszcie

Marsel lub marsżagiel (ang. topsail) – prostokątny żagiel rejowy (zawieszany na marsrei), pomiędzy marsem, a bramsalingiem.

Jeśli znajdują się tam dwa żagle, to nazywane są marslem dolnym i marslem górnym. W zależności zaś od masztu, na którym żagiel jest podniesiony, otrzymuje on także nazwę tego masztu, np. foka czy grota, i wówczas pełna nazwa brzmi fokmarsel dolny, grotmarsel górny itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grotmaszt

główny maszt statku

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. główny maszt statku żaglowego;

Grotmaszt (ang. Main-mast) – główny maszt na każdym statku wodnym o napędzie żaglowym. Jest nim maszt – jedyny, najwyższy, lub z innych powodów najważniejszy.

- na jednostce z jednym masztem terminu grotmaszt używa się zamiennie z samym określeniem maszt
- na jednostce z dwoma masztami, grotmasztem jest ten wyższy, a jeżeli oba maszty są takie same, to jest to maszt tylny
- na jednostce z trzema masztami – środkowy maszt
- na jednostce z więcej niż trzema masztami – wszystkie maszty prócz pierwszego i ostatniego, i są wtedy numerowane: pierwszy grotmaszt, drugi grotmaszt itd...

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grotniki

1. nazwa kilku miejscowości w Polsce;
2. osiedle Złocieńca

- Grotniki – osiedle Złocieńca
- Grotniki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Grotniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice
- Grotniki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Bobolice
- Grotniki – przystanek osobowy w Grotnikach, w województwie łódzkim
- Grotniki (gmina) – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w woj. kieleckim
- Grotniki – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grotować

obrabiać powierzchnię kamienia za pomocą dłuta kamieniarskiego (grotu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grotowski

nazwisko

- Alfons Grotowski (1833-1922) – inżynier sanitarny, współtwórca warszawskich wodociągów i kanalizacji
- Leon Grotowski (1834-1922) – poseł do Rady Państwa, członek rady powiatu sanockiego, właściciel dóbr
- Bolesław Grotowski (1864-1914) – herbu Rawicz. Profesor w Pierwszym Gimnazjum Męskim w Rzeszowie, brat Erazma, ojciec Mariana (1898-1968) (inżyniera leśnika) i Jerzego Grotowskiego (1895-1979) prawnika
- Erazm Grotowski (1865-1942) – herbu Rawicz. Tytularny generał dywizji Wojska Polskiego. Brat Bolesława Grotowskiego
- Żelisław Grotowski (1878-1937) – dr ekonomii, bibliotekarz w Muzeum Polskim w Rapperswilu, historyk przemysłu, brat Mariana Grotowskiego (1882-1951), fizyka, prof. WWP i UŁ;
- Marian Grotowski (1882-1951) – fizyk, profesor Wolnej Wszechnicy Polskiej, prorektor Uniwersytetu Łódzkiego, brat Żelisława Grotowskiego;
- Marian Grotowski (1898-1968) – inżynier leśnik, kapitan rezerwy saperów Wojska Polskiego, ojciec Kazimierza i Jerzego, brat Jerzego Grotowskiego (1895-1979) prawnika
- Kazimierz Grotowski (1930-2017) – fizyk jądrowy, prof. dr hab., wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, brat Jerzego Grotowskiego (1933-1999) reżysera teatralnego
- Jerzy Grotowski (1933-1999) – reżyser teatralny. Brat Kazimierza Grotowskiego (ur. 1930), fizyka jądrowego
- Jerzy Grotowski (1895-1979) – prawnik, prokurator, adwokat. Syn Bolesława Grotowskiego (1864-1914). Ojciec Stanisława Grotowskiego (1937-2010) i Marii Krystyny Dryla
- Stanisław Bolesław Grotowski (1937-2010) – inżynier mechanik. Ojciec Marka Grotowskiego, Pawła Grotowskiego, Syn Jerzego Grotowskiego (1895-1979), prawnika
- Marek Stanisław Grotowski (1974-2016) – konsultant biznesowy, trener, rekordzista Europy w najdłuższym i najszybszym downhillu na Trikke. Syn Stanisława Grotowskiego
- Paweł Jerzy Grotowski (ur. 1970) – informatyk, programista. Syn Stanisława Grotowskiego
- Henryk Grotowski (ur. 1949) – hokeista
- Aleksander Grotowski (ur. 1952) – kompozytor
- Rafał Grotowski (ur. 1973) – hokeista, syn Henryka Grotowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grotowszczyzna

konwencja aktorska i teatralna stworzona przez Jerzego Grotowskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Grotowy

→ grot, → grota

Patrz:grot, → grota

#### Źródła:

SJP.pl

# Grotołaz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba eksplorująca jaskinie

Grotołaz – nazwa określająca kogoś zajmującego się turystyczną lub sportową eksploracją jaskiń

W Polsce część grotołazów jest także taternikami jaskiniowymi, są to osoby posiadają specjalne uprawnienia do eksploracji, niedostępnych dla turystów jaskiń, głównie na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego.

Niekiedy mylnie mianem grotołaza określa się też speleologa, tymczasem speleolog jest naukowcem zajmującym się badaniem jaskiń, który może, lecz nie musi być grotołazem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grotołazka

→ grotołaz

Patrz:grotołaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grotreja

reja na grotmaszcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grottger

Artur Grottger (ur. 11 listopada 1837 w Ottyniowicach, zm. 13 grudnia 1867 w Amélie-les-Bains-Palalda) – polski malarz, jeden z czołowych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim, ilustrator, rysownik, autor cyklu „kartonów” o powstaniu styczniowym.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grottgerowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grottgera lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grottgerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grottgera lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grottopsel

górny skośny żagiel na środkowym maszcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grotżagiel

pierwszy od dołu, największy żagiel na grotmaszcie; grot

Grot – najważniejszy żagiel na dowolnej jednostce pływającej o napędzie żaglowym. Może być to żagiel największy na jednostce, żagiel podstawowy dla danego typu takielunku, lub choćby jedyny. Od nazwy tego żagla nazywane są powiązane z nim: maszty, liny i inne żagle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Groufie

[czytaj: grufi] grupowe selfie; groupie

#### Źródła:

SJP.pl

# Groupie

[czytaj: grupi]
1. grupowe selfie; groufie;
2. młoda kobieta podążająca za swoim idolem, gotowa do zapewniania mu wszelkich przyjemności; grouppie

Groupie (wym. grupi) – zapalona miłośniczka zespołu muzycznego, podążająca za nim podczas trasy koncertowej. Słowo groupie wywodzi się z angielskiego group (grupa) właśnie w odniesieniu do grupy muzycznej, ale z czasem zyskało szersze zastosowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grouppie

[czytaj: grupi] młoda kobieta podążająca za swoim idolem, gotowa do zapewniania mu wszelkich przyjemności; groupie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grove

Grove znaczy w języku angielskim gaj, lasek

#### Źródła:

Wikipedia

# Growl

[czytaj: grołl] technika śpiewu przypominająca warczenie

Growl (wymowa [graʊl]; z ang. „warczeć”) – technika wokalna znana z bardziej ekstremalnych odmian muzyki metalowej. Jako pierwszy określono tak agresywny śpiew Conrada Lanta (Cronosa) z thrash/black metalowego zespołu Venom. Obecnie używa się tej nazwy w stosunku do jeszcze bardziej ekstremalnych form ekspresji wokalnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Growler

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. oceanogr. zwarta bryła lodu pływającego, która wystaje ponad lustro wody na wysokość mniejszą niż 1 metr i zajmującą powierzchnię ok. 20 m²;

Growler, odłamek góry lodowej – zwarta bryła lodu, mniejsza od góry lodowej i odłamu góry lodowej, oddzielona od lodowca, pływająca lub osiadła na dnie.

Definicja Światowej Organizacji Meteorologicznej (1970) mianem growlera określa bryłę lodu wystającą ponad lustro wody na wysokość mniejszą niż 1 metr i zajmującą powierzchnię ok. 20 m².

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Growling

[czytaj: grołling] technika śpiewu lub gry na instrumencie dętym polegająca na wydobywaniu chrapliwego, szorstkiego brzmienia, nieraz zabarwionego silną wibracją; growl

Growl (wymowa [graʊl]; z ang. „warczeć”) – technika wokalna znana z bardziej ekstremalnych odmian muzyki metalowej. Jako pierwszy określono tak agresywny śpiew Conrada Lanta (Cronosa) z thrash/black metalowego zespołu Venom. Obecnie używa się tej nazwy w stosunku do jeszcze bardziej ekstremalnych form ekspresji wokalnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Growlować

[czytaj: grołlować] śpiewać techniką growlu (growlingu), przypominającą warczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Growy

→ gra (w odniesieniu do gier komputerowych lub planszowych)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grą lub grami, dotyczący gry lub gier

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Groza

1. właściwość rzeczy albo zjawiska powodująca czyjeś przerażenie, strach;
2. uczucie przerażenia, lęku spowodowane jakimś niebezpieczeństwem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś groźnego; coś, co jest przyczyną strachu, przerażenia

(1.2) uczucie strachu, przerażenia spowodowane niebezpieczeństwem

Groza:

- Horror
- Groza (samochód pancerny)
- Fantastyka i Groza
- Karabin OC-14 Groza

- Aleksander Groza
- Loredana Groza
- Petru Groza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grożący

1. straszyć kogoś czymś złym, wypowiadać groźby;
2. stanowić niebezpieczeństwo; zagrażać (np. Palenie papierosów grozi śmiercią.)

Patrz:grozić

#### Źródła:

SJP.pl

# Groźba

1. pogróżka; zapowiedź zemsty, kary;
2. niebezpieczeństwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapowiedź kary, zemsty, niebezpieczeństwa itd.

(1.2) zagrożenie; coś, co zagraża

- zastraszanie
- groźba w przymusie brydżowym
- Groźba – albański film fabularny z roku 1981

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grozić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grozić

1. straszyć kogoś czymś złym, wypowiadać groźby;
2. stanowić niebezpieczeństwo; zagrażać (np. Palenie papierosów grozi śmiercią.)

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) straszyć czymś, zapowiadać coś złego

(1.2) stwarzać stan niebezpieczeństwa, być niebezpiecznym, groźnym

czasownik zwrotny niedokonany grozić się

(2.1) stpol. odgrażać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Groznawca

specjalista w dziedzinie nauki humanistycznej zajmującej się badaniem gier; ludolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Groznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki humanistycznej zajmującej się badaniem gier

#### Źródła:

SJP.pl

# Groznawstwo

dziedzina nauki humanistycznej zajmująca się badaniem gier; ludologia, game studies

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kierunek studiów obejmujący wiedzę o grach komputerowych

Ludologia (ang. ludology) lub groznawstwo (ang. game studies) – interdyscyplinarna dziedzina naukowa zajmująca się systematycznym badaniem gier, przede wszystkim z perspektywy nauk humanistycznych i społecznych. Anglojęzyczna nazwa dziedziny wywodzi się od czasopisma „Game Studies”, wydawanego od 2001 roku. Polską wersję terminu, tj. „groznawstwo”, wprowadziła Maria Garda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Groźnica

rodzaj jadowitych węży z podrodziny grzechotników

#### Źródła:

SJP.pl

# Groźnie

przysłówek sposobu

(1.1) w groźny sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Groźnieć

rzadko: stawać się groźnym, niebezpiecznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Groźniej

stopień wyższy od przysłówków: groźnie, groźno

#### Źródła:

SJP.pl

# Groźniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: groźny

#### Źródła:

SJP.pl

# Groznieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Groznym, dotyczący Groznego

#### Źródła:

Wiktionary

# Groźność

dawniej: cecha kogoś lub czegoś groźnego, niebezpiecznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Grozny

stolica Czeczenii

przymiotnik

(1.1) taki, który wzbudza strach

(1.2) taki, który stanowi niebezpieczeństwo dla czyjegoś zdrowia, zagraża bezpieczeństwu

Grozny (ros. Гро́зный, Groznyj; czecz. Соьлжа-ГӀала, Sölƶa-Ġala) – miasto w Rosji, stolica Czeczenii. W 2010 roku miasto liczyło ok. 270 tys. mieszkańców (wobec ok. 400 tys. na początku lat 90. XX wieku).

Czeczeńcy używają też nazwy Dżochar-Gala (czecz. Джохар-ГӀала / Dƶoxar-Ġala), na cześć Dżochara Dudajewa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grr

dźwiękonaśladowczy wyraz mający wyrażać złość; wrr

#### Źródła:

SJP.pl

# Gru

wykrzyknik, zwykle powtórzony, oddający odgłos gruchania gołębia

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wojsk. ros. Główny Zarząd Wywiadowczy, dowództwo rosyjskiego wywiadu wojskowego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grub.

skrót

(1.1) = grubość

(1.2) jęz. = grubiański, grubiańsko

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruba

kobieta lub dziewczyna mająca nadwagę, otyła, tęga, pulchna; grubaska

przymiotnik

(1.1) 3 os. lp., ż. od gruby

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. kopalnia

(2.2) reg-pl|Kresy. piec

Lew VI (Gruba I, Grubba, Grubbe, Grubben, Gruben, Nieznachowski, Niesnachow, Nesuchow, Niezuchowski, Nieżuchowski, Lew) – kaszubski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Lew.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grubal

żartobliwe określenie człowieka grubego; grubas

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubas

potocznie: osoba otyła; spaślak, tłuścioch, grubcio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. pogard. otyła osoba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubasek

zdrobnienie od: grubas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: grubas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubaska

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, tłuścioczka, grubcia, spaślaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. gruba kobieta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubaśność

→ grubaśny

Patrz:grubaśny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubaśny

potocznie: bardzo gruby

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubawy

potocznie:
1. trochę gruby; przygruby;
2. o dźwięku: nieco niski, przytłumiony;
3. o odzieży: nieco ciepły, chroniący przed zimnem

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubba

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubcia

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, tłuścioszka, grubaska, spaślaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubcio

potocznie: osoba otyła; spaślak, tłuścioch, grubas

#### Źródła:

SJP.pl

# Grube

kobieta lub dziewczyna mająca nadwagę, otyła, tęga, pulchna; grubaska

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. pieniądze, zwykle banknoty, o wyższych nominałach

forma przymiotnika.

(2.1) nmos. plural|gruby.

## Niemcy

1 gmina:

- Grube – gmina w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn, w powiecie Ostholstein

1 potok:

- Grube – potok w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruber

narzędzie rolnicze do głębokiego spulchniania ziemi

Osoby o nazwisku Gruber:

- Aleksandar Gruber − serbski piłkarz
- Alexander Gruber – niemiecki bobsleista
- Attila Gruber – węgierski polityk
- Bernhard Gruber − austriacki kombinator norweski, medalista olimpijski
- Bettina Gruber − szwajcarska biegaczka narciarska
- Christoph Gruber − austriacki alpejczyk
- Edward Gruber − polski oficer
- Florian Gruber − niemiecki kierowca wyścigowy
- Franz Gruber − austriacki narciarz alpejski, olimpijczyk
- Franz Xaver Gruber − austriacki nauczyciel
- Hendrik Gruber − niemiecki lekkoatleta
- Henryk Gruber − polski urzędnik państwowy, bankowiec i finansista
- Herbert Gruber − austriacki bobsleista, medalista olimpijski
- Hermann Gruber − jezuita i badacz wolnomularstwa
- Hubert Gruber − postać fikcyjna, bohater brytyjskiego sitcomu 'Allo 'Allo!
- Jan Gruber − czeski wioślarz, olimpijczyk
- Jan Gruber − czeski piłkarz
- Karl Gruber − austriacki polityk
- Karol Gruber − polski polityk, poseł na Sejm
- Krzysztof Gruber − polski reżyser i aktor
- Lilli Gruber − włoska dziennikarka, eurodeputowana
- Marie Gruber – niemiecka aktorka
- Martin Gruber – niemiecki aktor
- Michael Gruber − austriacki kombinator norweski, medalista olimpijski
- Patrick Gruber − włoski saneczkarz
- Sabine Gruber − niemiecka pisarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruberować

spulchniać ziemię za pomocą grubera

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubian

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. grubianin

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubianić

regionalnie: zachowywać się jak grubianin - człowiek bez manier, źle wychowany; być grubiańskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubianin

człowiek bez manier, źle wychowany; cham, prostak, nieokrzesaniec, impertynent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek zachowujący się niekulturalnie, ordynarnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubianka

kobieta bez manier, źle wychowana; chamka, prostaczka, impertynentka, arogantka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubiański

taki, który odnosi się do grubianina, zachowuje się jak grubianin - człowiek bez manier, źle wychowany; nieokrzesany, chamski, bezczelny, prostacki

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. ordynarny, niekulturalny, chamski, prostacki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubiańsko

przysłówek

(1.1) w sposób grubiański

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubiańskość

rzadko: brak dobrych manier, złe wychowanie; chamskość, bezczelność, nieokrzesanie, bezczelność

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubiaństwo

zachowanie, postępowanie prostackie, niekulturalne; bezczelność, chamstwo, ordynarność, nieokrzesanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przejaw bycia ordynarnym, źle wychowanym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubiarka

strugarka grubościowa do drewna

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zgrubieć, pogrubieć)

(1.1) stawać się grubszym, przybierać na wadze

(1.2) stawać się szerokim w przekroju

(1.3) stawać się mniej delikatnym, nabierać chropowatości, szorstkości

(1.4) fizj. muz. zaczynać mieć niską częstotliwość drgań

(1.5) finans. zwiększać swoją wartość, zasobność

(1.6) książk. tracić dobre maniery, stawać się ordynarnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubiej

stopień wyższy od przysłówka: grubo

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubiuśki

zdrobnienie od: gruby; grubiutki

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubiutki

zdrobnienie od: gruby; grubiuśki

przymiotnik jakościowy

(1.1) zdrobn. od: gruby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubizna

w leśnictwie: drewno okrągłe, użytkowe lub opałowe, o średnicy powyżej 7 cm w cieńszym końcu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drewn. leśn. okrągłe drewno, o całkowitej grubości większej niż 7 cm w najcieńszym punkcie, przeznaczone do użytku i z reguły nieopałowe;

Grubizna – drewno okrągłe posiadające w cieńszym końcu średnicę co najmniej 7 cm w korze lub 5 cm bez kory.

Grube drewno w korze nazywa się grubizną brutto, a bez kory grubizną netto.

Według klasyfikacji jakościowo-wymiarowej (KJW) drewna, grubizna dzieli się na:

- drewno wielkowymiarowe
- drewno średniowymiarowe

(Analogicznie drobnicę dzieli się na drewno małowymiarowe i rozdrobnione.)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grubnąć

potocznie: tyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubno

Grubno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko–pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Stolno.

Według autorów Słownika geograficznego Królestwa Polskiego początkowo wieś mogła nazywać się Grodno, od mającego znajdować się w miejscowości grodu. W XIX w. pozostałości po castellum miałby być wciąż widziane. W 1222 występować miało jako Grobno, Grobene, Grobyn, Grebno, a w 1570 nazywać się miało Grobno. Według Haliny Turskiej nazwa wsi wywodzi się z wyrazu odnoszącego się do działalności rąk ludzkich, którym jest grób. Przedstawia także jak mogła ona na przestrzeni czasu zmieniać się – Grobno –> Gróbno –> Grubno. Sama nazwa wsi zalicza się do licznej grupy o przyrostkach –no.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grubo

przysłówek

(1.1) dając lub nakładając grubą warstwę

(1.2) dając niedrobne kawałki

(1.3) w dużym stopniu

(1.4) prezentując nadmierną tuszę

(1.5) akust. mając niski ton

(1.6) w sposób nieprzyzwoity

wykrzyknik

(2.1) wyraża umiarkowane zaskoczenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubociąg

ciągarka bębnowa pojedyncza do ciągnienia drutu o dużej średnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubodziób

ptak leśny z rodzaju łuszczaków charakteryzujący się pomarańczowym upierzeniem głowy i masywnym, szaroniebieskim lub kremowym dziobem; grabołusk, pestkojad

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Coccothraustes coccothraustes|ref=tak., mały eurazjatycki ptak o masywnym dziobie zmieniającym kolor zależnie od pory roku;

Grubodziób (zwyczajny), pestkojad, grabołusk (Coccothraustes coccothraustes) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae), jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Coccothraustes.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grubodzioby

ptak leśny z rodzaju łuszczaków charakteryzujący się pomarańczowym upierzeniem głowy i masywnym, szaroniebieskim lub kremowym dziobem; grabołusk, pestkojad

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma grubym dziób

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) M. i B. lm. od: grubodziób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubogonik

rodzaj ssaka z rodziny niełazowatych

Grubogonik (Sminthopsis) – rodzaj ssaków z podrodziny grubogoników (Sminthopsinae) w obrębie rodziny niełazowatych (Dasyuridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grubogłowy

delfin grubogłowy - gatunek ssaka z rodziny delfinowatych; melonogłów wielozębny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubokościsty

mający grube kości

przymiotnik

(1.1) mający grube kości, charakteryzujący się grubymi kośćmi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubokroplisty

występujący w postaci grubych kropli

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający grube liście

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubomierz

miernik grubości ciał; grubościomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubonogi

1. wilkosz grubonogi - gatunek pająka;
2. smardz grubonogi - gatunek grzyba;
3. zasłonak grubonogi - gatunek grzyba

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboogonkowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający gruby ogonek

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruboogonowy

1. otolemur gruboogonowy - gatunek lemura; galago olbrzymi;
2. gekon gruboogonowy - gatunek jaszczurki

przymiotnik

(1.1) zool. posiadający gruby ogon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grubopędowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający gruby pęd, grube pędy

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubopłaski

dawniej: przysadzisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboryjkowe

typ drapieżnych, morskich zwierząt bezkręgowych; priapulidy, priapuloidy, niezmogowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grubość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wymiar w krótszej osi

(1.2) wymiar w przekroju poprzecznym, w kierunku prostopadłym do kierunku pomiaru długości i szerokości, mierzony w osi strzałkowej

(1.3) cecha tego, co grube

- grubość optyczna
- grubość jako rozmiar

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grubościenny

przymiotnik

(1.1) mający grube ściany

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubościomierz

miernik grubości ciał; grubomierz

Grubościomierz – przyrząd pomiarowy służący do nieniszczącego badania grubości materiałów i powłok.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grubościówka

obrabiarka służąca do strugania elementów drewnianych do uzyskania dokładnej grubości

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubościowy

→ grubość

Patrz:grubość

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubosiatkowany

podgrzybek grubosiatkowany - gatunek grzybów z rodziny borowikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboskórca

potocznie: cham, prostak, nieokrzesaniec; grubianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboskórność

brak taktu i wrażliwości

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboskórny

1. pozbawiony taktu, niesubtelny, nieokrzesany;
2. rzadko: mający grubą skórę; gruboskóry

przymiotnik

(1.1) przen. pozbawiony taktu i wrażliwości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruboskorupowy

skójka gruboskorupowa - gatunek małża z rodziny skójkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboskóry

mający grubą skórę; gruboskórny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma grube skrzydła

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubosz

roślina zielna lub krzew z rodziny gruboszowatych; rubasznica

Grubosz, rubasznica (Crassula L.) – rodzaj roślin z rodziny gruboszowatych. Liczy co najmniej 209 gatunków występujących w różnych częściach świata, przy czym w ogromnej większości w południowej Afryce. Do polskiej flory należy tylko jeden dziko występujący gatunek – grubosz wodny zwany też uwrocią wodną (Crassula aquatica).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruboszowate

rodzina roślin kwiatowych, dwuliściennych, o grubych, mięsistych liściach

Gruboszowate (Crassulaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu skalnicowców. Obejmuje 34 rodzajów z ok. 1400 gatunkami (najbardziej zróżnicowana gatunkowo rodzina w rzędzie). Rozprzestrzenione są na całym świecie, przy czym najbardziej zróżnicowane są w południowej Afryce. W Polsce w naturze spotykani są przedstawiciele rodzajów: rojnik, rozchodnik, różeniec, grubosz, rozchodnikowiec, Petrosedum i introdukowany fedimus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruboszowaty

o cechach gruboszowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboudka

gruboudka Ahrensa - gatunek chrząszcza z rzędu pchełek

Gruboudka (Argopus) – rodzaj chrząszczy z rodziny stonkowatych i podrodziny pchełek ziemnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grubousty

mający grube usta

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubowarg

rodzaj słodkowodnych ryb z rodziny karpiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kopalniany

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubowłóknisty

złożony z grubych włókien

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubowłosy

1. mający gęste, grube włosy;
2. rzadko: taki, który zrobiony jest z wełny owcy grubowełnistej

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboziarnistość

→ gruboziarnisty

Patrz:gruboziarnisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruboziarnisty

przymiotnik

(1.1) złożony z grubych ziaren, cząstek, zawierający grube ziarna

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubsze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. pieniądze, zwykle banknoty, o wyższych nominałach

forma przymiotnika.

(2.1) nmos. plural|gruby|grubszy., stopnia wyższego od: gruby

#### Źródła:

Wiktionary

# Grubszy

stopień wyższy od przymiotnika: gruby

#### Źródła:

SJP.pl

# Grubucny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grubachny

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruby

1. mający duży obwód
2. otyły, ciężki
3. o głosie: niski

przymiotnik

(1.1) otyły

(1.2) mający dużą grubość, średnicę

(1.3) stpol. wulgarny, prostacki, nieokrzesany, grubiański

(1.4) przest. twarda lub pochylona spółgłoska

(1.5) o odzieży: ciepły

(1.6) o głosie: niski

forma rzeczownika.

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. M. lm. od: gruba

Gruby – polski czarno-biały serial przygodowy dla młodzieży z 1972 roku, składający się z siedmiu odcinków, osadzony w realiach Ziem Odzyskanych tuż po wygaśnięciu działań wojennych (lato-jesień 1945).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruca

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kasza

(1.2) stpol. potrawa z kaszy

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. guz

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Gruca – polski lekarz ortopeda
- Dorota Gruca – polska biegaczka
- Witold Gruca – polski tancerz i choreograf
- Zbigniew Gruca – polski chirurg, endokrynolog, gastroenterolog

Zobacz też:

- Gruča – wieś w Słowenii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grucha

zgrubienie od: gruszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: gruszka

(1.2) duża gruszka

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. ter. od: gruchać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruchać

1. o gołębiach: wydawać głos;
2. rozmawiać z kimś bardzo czule

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pogruchać)

(1.1) o gołębiu: wydawać odgłosy godowe

(1.2) przen. mówić czułe słówka flirtując

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruchacz

ptak zamieszkujący tropikalne lasy Ameryki Południowej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny nazwa systematyczna|Psophiidae|ref=tak.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruchający

1. o gołębiach: wydawać głos;
2. rozmawiać z kimś bardzo czule

Patrz:gruchać

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruchalski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Gruchalski – polski architekt
- Jerzy Gruchalski – polski polityk, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruchania

czułe rozmawianie z kimś

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruchanie

czułe rozmawianie z kimś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gruchać.

(1.2) odgłos gruchającego gołębia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruchawka

instrument muzyczny z grupy idiofonów uderzanych, jeden z najstarszych znanych instrumentów muzycznych; w Polsce spotykany m.in. w wykopaliskach archeologicznych w rejonach kultury łużyckiej

Gruchawka – instrument muzyczny z grupy idiofonów potrząsanych, składający się z korpusu wykonanego z gliny lub drewna osadzonego na rękojeści, wewnątrz którego umieszczono kilka kamyczków, ziarenek śrutu bądź nasion. Potrząsanie gruchawką powoduje uderzanie ziaren w ścianki korpusu i powstawanie charakterystycznych dźwięków. Jest to jeden z najstarszych znanych instrumentów muzycznych; w Polsce spotykany m.in. w wykopaliskach archeologicznych w rejonach kultury łużyckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruchała

1. o gołębiach: wydawać głos;
2. rozmawiać z kimś bardzo czule

- Gruchała – kaszubski herb szlachecki

osoby

- Bogusław Gruchała (ur. 1933) – polski komandor dyplomowany
- Janusz Gruchała (1949–2011) – polski historyk
- Marcin Gruchała (ur. 1971) – polski profesor medycyny, 2016–2024 rektor Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego
- Piotr Gruchała (ur. 1972) – polski piłkarz
- Sylwia Gruchała (ur. 1981) – polska florecistka, medalistka olimpijska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruchnąć

1. zabrzmieć głośno i gwałtownie; huknąć;
2. gwałtownie uderzyć lub mocno rzucić; grzmotnąć, prasnąć;
3. paść lub przewrócić się; runąć;
4. gruchnąć się:
a) uderzyć się mocno; walnąć się;
b) gwałtownie przewrócić się; upaść

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruchot

silny odłos wielu uderzających o coś (lub o siebie), spadających, rozbijających się przedmiotów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) silny odgłos uderzających o siebie lub o coś albo rozpadających się przedmiotów; mocny huk

(1.2) pot. lekcew. zniszczony, zużyty, stary przedmiot, np. pojazd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pogard. niedołężny, schorowany, stary człowiek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruchotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gruchotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grucki

przymiotnik od: Gruta

#### Źródła:

SJP.pl

# Grucza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. guz

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Grucza – polski językoznawca, pedagog
- Franciszek Grucza – rzymskokatolicki ksiądz
- Ryszard Grucza – polski profesor, biolog i specjalista fizjologii sportu
- Roman Grucza – polski profesor, dyrygent i organista

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruczno

Gruczno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świecie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gruczolak

łagodny nowotwór wywodzący się z tkanki gruczołowej, np. tarczycy, gruczołu krokowego, sutka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) med. nowotwór niezłośliwy tkanek gruczołowych;

Gruczolak (łac. adenoma) – łagodny nowotwór nabłonkowy, wywodzący się z nabłonka gruczołów wydzielania zewnętrznego i wewnętrznego (w tym układu APUD) oraz z przewodów tych gruczołów. Najczęstsze lokalizacje to: przysadka mózgowa, tarczyca, przytarczyce, kora nadnerczy, wyspy trzustkowe, przewód pokarmowy, gruczoł krokowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruczolakomięśniak

łagodny nowotwór składający się z tkanki gruczołowej i tkanki mięśniowej gładkiej; adenomyoma

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruczolakorak

nowotwór złośliwy pochodzący z nabłonka gruczołowego, rozwijający się w różnych narządach m.in. w sutku, macicy, płucach; rak gruczołowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. gruczołowata forma nowotworu

Gruczolakorak, rak gruczołowy (łac. adenocarcinoma) – nowotwór różnicujący się w kierunku gruczołów, naśladując w różnym stopniu utkanie narządu, w którym się rozwinął.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruczolistość

w medycynie: przedostanie się tkanek śluzówki macicznej poza jamę macicy; endometrioza

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruczoł

narząd w organizmie ludzkim lub zwierzęcym składający się z tkanki nabłonkowej, o przeznaczeniu wydzielania i wytwarzania swoistych substancji, niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania ustroju

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. narząd wydzielający potrzebne dla organizmu substancje;

Gruczoł – struktura występująca u zwierząt wyspecjalizowana w wydzielaniu. Mogą być to pojedyncze komórki gruczołowe i wyodrębniony narząd.

Z wyjątkiem rdzenia nadnerczy i przedniej części przysadki, gruczoły zbudowane są z tkanki nabłonkowej. Wydzielina wytworzona przez gruczoł może być uwalniana do przestrzeni pozakomórkowej przez egzocytozę lub dzięki osmozie przechodzić bezpośrednio do płynów ustrojowych (krew, limfa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruczołek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: gruczoł

(1.2) mały gruczoł

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruczołkowato

→ gruczołkowaty

Patrz:gruczołkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruczołkowaty

zawierający gruczołki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruczołkowiec

gruczołkowiec pawi - gatunek drzewa z rodziny bobowatych; koralowe drzewo

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruczołkowy

przymiotnik od: gruczołek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruczołowato

→ gruczołowaty

Patrz:gruczołowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruczołowaty

podobny do gruczołów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruczołowy

przymiotnik od: gruczoł

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruda

1. kawałek czegoś, zwłaszcza ziemi; bryła;
2. zamarznięta ziemia;
3. zapalenie skóry u koni i bydła, objawiające się wypryskami w okolicy pęcin tylnych nóg

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pojedynczy kawałek czegoś stwardniałego ukształtowanego w bryły

(1.2) dawna nazwa choroby gardła;

- gruda:

1. sklejona bryła czegoś

2. zamarznięta ziemia

W Polsce

- Gruda – przysiółek wsi Sokolica w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce
- Gruda – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow.ostródzkim, w gminie Ostróda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grudka

1. mały kawałek czegoś; bryłka;
2. wykwit wyniosły ponad poziom skóry, różniący się od otaczającej skóry spoistością i ustępujący bez pozostawiania śladów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała gruda, nierówność

Grudka (łac. papula) – w dermatologii wykwit wyniesiony ponad powierzchnię skóry, o różnych wymiarach, dość wyraźnym odgraniczeniu i innej niż otaczająca tkanka spoistości. Ustępuje bez pozostawienia śladu.

Grudki mogą być:

- naskórkowe, np. brodawki zwykłe
- skórno-naskórkowe, np. w liszaju płaskim, łuszczycy
- skórne
  - naciekowa, np. w kile
  - obrzękowa, np. w rumieniu wielopostaciowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grudkowatość

→ grudkowaty

Patrz:grudkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Grudkowaty

zbity w grudki, składający się z grudek

#### Źródła:

SJP.pl

# Grudkowy

przymiotnik od: grudka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grudniewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grudnik

roślina doniczkowa z rodziny kaktusowatych; kaktus Bożego Narodzenia, zygokaktus, szlumbergera, epifilum zimowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grudniowy

przymiotnik od: grudzień

przymiotnik

(1.1) dotyczący grudnia, dziejący się w grudniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grudowaty

pokryty grudami, składający się z grud

przymiotnik

(1.1) zawierający grudy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grudusk

wieś w Polsce

Grudusk – wieś w Polsce położona na Wzniesieniach Mławskich, w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Grudusk.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grudusk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruduski

przymiotnik od: Grudusk

#### Źródła:

SJP.pl

# Grudzewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grudziądz

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim;

Grudziądz (łac. Graudentum, Graudentium, niem. Graudenz) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, na prawym brzegu Wisły. Jest czwartym pod względem ludności miastem w województwie kujawsko-pomorskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grudziądzanin

mieszkaniec Grudziądza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grudziądza

(1.2) osoba pochodząca z Grudziądza, urodzona w Grudziądzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grudziądzanka

mieszkanka Grudziądza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grudziądza

(1.2) kobieta pochodząca z Grudziądza, urodzona w Grudziądzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grudziądzki

przymiotnik od: Grudziądz

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Grudziądza, związany z Grudziądzem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grudzielec

Grudzielec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Raszków, ok. 15 km na północ od Ostrowa.

W 2011 liczyła 537 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grudzień

dwunasty miesiąc roku kalendarzowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dwunasty miesiąc w roku (wg kalendarza gregoriańskiego);

Grudzień – dwunasty miesiąc w roku, według kalendarza gregoriańskiego ma 31 dni.

Nazwa miesiąca (według Brücknera) pochodzi od słowa gruda (podobnie ukraiński грудень / hrudeń, litewski gruodis). Inna dawniej używana nazwa to prosień lub prosiniec (por. współczesna nazwa miesiąca w języku czeskim prosinec i chorwackim prosinac). Łacińska nazwa December (‘dziesiąty miesiąc’; zobacz: kalendarz rzymski) została zapożyczona przez większość języków europejskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grudziński

nazwisko wielu polskich wybitnych postaci

- Andrzej Karol Grudziński (1611–1678) – wojewoda poznański i kaliski
- Antoni Grudziński (1975–1929) – polski kompozytor
- Antoni Grudziński (1897–1981) – polski generał
- Bronisław Grudziński (1911–1992) – obrońca Westerplatte
- Czesław Grudziński (1911–1992) – polski kompozytor i pedagog
- Franciszek Grudziński (1835–1???) – powstaniec styczniowy
- Jan Grudziński (1907–1940) – polski wojskowy
- Janusz Grudziński (1961–2023) – muzyk rockowy
- Jerzy Grudziński (1909–1985) – polski dyplomata
- Joanna Grudzińska (1799–1831) – księżna łowicka, morganatyczna żona wielkiego księcia Konstantego
- Józef Grudziński (1903–1944) – działacz ruchu ludowego
- Karol Grudziński (1699–1758) – polski szlachcic
- Michał Grudziński (ur. 1944) – aktor
- Mikołaj Wiktoryn Grudziński (1636–1704) – krajczy królowej, starosta ujski (ujścicki), pilski, golubski, grzybowski i guzowski
- Piotr Grudziński (1975–2016) – polski gitarzysta
- Piotr Samuel Grudziński (zm. 1653) – polski szlachcic
- Roman Grudziński (1961–1989) – polski skoczek spadochronowy
- Stanisław Grudziński (1852–1884) – polski poeta
- Tadeusz Grudziński (1924–2015) – historyk
- Tadeusz Grudziński (1937–2016) – dyrygent i kierownik orkiestr
- Wiesław Grudziński (ur. 1956) – polski wojskowy
- Wiktor Grudziński (ur. 1978) – polski koszykarz
- Włodzimierz Grudziński (ur. 1950) – polski matematyk
- Zygmunt Grudziński (1572–1653) – wojewoda kaliski
- Zygmunt Grudziński (1560–1618) – wojewoda rawski
- Zygmunt Grudziński (1870–1929) – radiolog
- Maurycy Herling-Grudziński (1903–1966) – polski prawnik
- Gustaw Herling-Grudziński (1919–2000) – pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grujecznik

drzewo lub krzew rosnące w Chinach i Japonii; drewno grujecznika używane jest w rzeźbiarstwie i do wyrobu mebli

Grujecznik (Cercidiphyllum) – rodzaj roślin należący do monotypowej rodziny grujecznikowatych (Cercidiphyllaceae). Rodzaj obejmuje dwa, podobne do siebie, gatunki drzew występujące w Chinach, południowej Korei i Japonii. W całym zasięgu rodzaju spotykany jest grujecznik japoński (C. japonicum), podczas gdy grujecznik wspaniały (C. magnificum) rośnie tylko na obszarach górskich na Honsiu. Grujeczniki rosną na glebach wilgotnych, zwykle na obszarach górskich, grujecznik japoński rośnie także na nizinach, ale wówczas na głębokich, żyznych glebach. Rodzaj ze skamieniałości znany jest także z Europy i Ameryki Północnej. Drzewa szybko rosną za młodu, osiągając po 5 latach ok. 4 m wysokości, po 50 latach ok. 20 m. Znane są bardzo stare okazy grujecznika japońskiego. W Japonii jest to najbardziej okazałe drzewo liściaste.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grujecznikowate

o cechach grujecznikowatych (rodzina roślin)

Grujecznik (Cercidiphyllum) – rodzaj roślin należący do monotypowej rodziny grujecznikowatych (Cercidiphyllaceae). Rodzaj obejmuje dwa, podobne do siebie, gatunki drzew występujące w Chinach, południowej Korei i Japonii. W całym zasięgu rodzaju spotykany jest grujecznik japoński (C. japonicum), podczas gdy grujecznik wspaniały (C. magnificum) rośnie tylko na obszarach górskich na Honsiu. Grujeczniki rosną na glebach wilgotnych, zwykle na obszarach górskich, grujecznik japoński rośnie także na nizinach, ale wówczas na głębokich, żyznych glebach. Rodzaj ze skamieniałości znany jest także z Europy i Ameryki Północnej. Drzewa szybko rosną za młodu, osiągając po 5 latach ok. 4 m wysokości, po 50 latach ok. 20 m. Znane są bardzo stare okazy grujecznika japońskiego. W Japonii jest to najbardziej okazałe drzewo liściaste.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grujecznikowaty

o cechach grujecznikowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grujecznikowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z klasy Rosopsida

#### Źródła:

SJP.pl

# Grujecznikowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z klasy Rosopsida

#### Źródła:

SJP.pl

# Grujer

szwajcarski i francuski ser podpuszczkowy; grojer

Gruyère (niem. Greyerzer) – rodzaj szwajcarskiego sera, który produkowany jest z krowiego mleka. Zaliczany jest do serów dojrzewających, twardych oraz podpuszczkowych. Smak sera gruyère jest bardzo charakterystyczny - łagodny oraz lekko orzechowy. Nie ma dziur. Są trzy podstawowe odmiany tego sera, których smak różni się w zależności od czasu dojrzewania (3, 6 lub 9 miesięcy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grula

w gwarze podhalańskiej: ziemniak, kartofel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. ekspr. człowiek ociężały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grum

chłopiec stajenny odpowiedzialny za opiekę nad końmi, masztalerz; groom

#### Źródła:

SJP.pl

# Grumbek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) środ. pot. przydomek mieszkańca Wąchocka

#### Źródła:

Wiktionary

# Grumot

w żeglarstwie: pleciony pierścień wykonany z jednej pokrętki liny

Grumot – wianek wykonany z jednej żyły liny pokrętkowej przeplecionej dwu- lub trzykrotnie, pomocny przy obszywaniu otworów w żaglu. Nałożony na otwór albo uszkodzenie (rozdarcie) żagla i obszyty ściegiem okrętkowym stanowi zabezpieczenie przed dalszym powiększaniem się rozdarcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grunciarz

robotnik zatrudniony przy pokrywaniu czegoś gruntem, gruntujący coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruncik

zdrobnienie od: grunt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grunt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grundig

produkt marki Grundig

Grundig AG – niemiecki producent elektroniki użytkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grundstreka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. główny chodnik w kopalni

#### Źródła:

Wiktionary

# Grundwaga

poziomica; przyrząd budowlany służący np. do określenia, czy ściany i podłogi są proste

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. narzędzie służące do wyznaczania linii prostej, trójkąt z desek z którego wierzchołka zwiesza się sznurek z ciężarkiem na końcu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grunge

[czytaj: grandż]
1. styl w kulturze młodzieżowej z przełomu lat 80 i 90 XX wieku, odrzucający elegancję, propagujący przypadkowo dobrany strój i świadomie antyestetyczny wygląd;
2. nurt amerykańskiej muzyki rockowej, będący nośnikiem tego stylu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. ostry, dynamiczny podgatunek rocka alternatywnego z mocno zniekształconym, „brudnym” brzmieniem gitar, zapoczątkowany w latach 80. XX w.;

Grunge (czasem określany też mianem Seattle Sound) – podgatunek rocka alternatywnego, który pojawił się w połowie lat 80. w amerykańskim stanie Waszyngton, w szczególności w okolicach, jak i samym Seattle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grunge'Owy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grungem, dotyczący grunge'u

#### Źródła:

Wiktionary

# Grunge'owiec

[czytaj: grandżowiec] grungowiec, grandżowiec;
1. przedstawiciel subkultury młodzieżowej powstałej wśród wielbicieli grunge'u; miłośnik muzyki w tym stylu;
2. wykonawca grunge'u, twórca muzyki w tym stylu

#### Źródła:

SJP.pl

# Grunge'owy

[czytaj: grandżowy] związany z grunge'em (nurtem amerykańskiej muzyki rockowej lub powiązanym z nim stylem w kulturze młodzieżowej), charakterystyczny dla grunge'u; grungowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grungowiec

[czytaj: grandżowiec] grunge'owiec, grandżowiec;
1. przedstawiciel subkultury młodzieżowej powstałej wśród wielbicieli grunge'u; miłośnik muzyki w tym stylu;
2. wykonawca grunge'u, twórca muzyki w tym stylu

#### Źródła:

SJP.pl

# Grungowy

[czytaj: grandżowy] związany z grunge'em (nurtem amerykańskiej muzyki rockowej lub powiązanym z nim stylem w kulturze młodzieżowej), charakterystyczny dla grunge'u; grunge'owy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grunt

1. część powierzchni ziemi pod uprawę; gleba, rola;
2. powierzchnia ziemi; teren, podłoże;
3. urzędowo: obszar własności ziemskiej;
4. zasadniczy element czegoś; podstawa;
5. pewna całość społeczna, ideowa, kulturowa;
6. dno zbiornika wodnego, np. morza, jeziora;
7. substancja służąca jako podkład przy tynkowaniu, malowaniu itp.; zaprawa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) warstwa gleby, która znajduje się przy powierzchni i można ją uprawiać

(1.2) powierzchnia Ziemi lub innej planetaanety, teren

(1.3) obszar stanowiący czyjąś własność (najczęściej występujące w liczbie mnogiej)

(1.4) dno jakiegoś akwenu (rzeki, morza, stawu, strumienia)

(1.5) przen. zasada, podstawa (najczęściej używane we frazeologizmach)

(1.6) bud. substancja silnie wiążąca się z podłożem, pełniąca funkcję podkładu przy tynkowaniu, malowaniu, politurowaniu itp., a także w malarstwie, jako podkład pod malowidło; także wyschnięta warstwa tej substancji;

- nieruchomość gruntowa
- powierzchnia ziemi, podłoże, teren
  - grunt (geologia): utwór skalny (skała, osad) – naturalny, antropogeniczny, mineralny, organicznym, plastyczny, nieplastyczny, itp.
    - grunt naturalny: grunt, którego szkielet powstał w wyniku procesów geologicznych
    - grunt antropogeniczny: grunt utworzony przez człowieka
    - grunt refulowany, grunt namywany: grunt nasypowy, osadzony prądem wody
    - grunt wysadzinowy: grunt, w którym w określonych warunkach atmosferycznych mogą powstawać wysadziny
  - grunt (geotechnika): materiał ze złoża gruntowego służący do wykonania budowli ziemnej
    - grunt nośny: grunt, na którym można posadowić bezpośrednio określoną budowlę bez obawy o powstanie w jej elementach niebezpiecznych dla jej konstrukcji naprężeń
    - grunt słaby, grunt nienośny: grunt o obniżonych parametrach nośności, który może nie wytrzymać obciążeń od określonej budowli
  - gruntowe podłoże budowlane przenoszące obciążenie od budowli
  - dno zbiornika wodnego
- warstwa ziemi nadająca się pod uprawę
  - użytek rolny
  - gleba
- substancja podkładowa, a także zaschnięta warstwa tej substancji
  - grunt: powłoka uzyskana przez gruntowanie
  - grunt malarski (zobacz też: pokost)
  - grunt reagujący, farba reaktywna
  - grunt tynkowy, obrzutka
- inne pojęcia o nazwach rozpoczynających się od grunt...

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruntomierz

przyrząd, stosowany głównie w wędkarstwie, do pomiaru głębokości wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruntoszpachlówka

półpłynny wyrób lakierowy, łączący właściwości farby do gruntowania oraz szpachlówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruntować

czasownik niedokonany

(1.1) pokrywać jakąś powierzchnię gruntem, warstwą podkładową

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gruntować.

Gruntowanie – powlekanie powierzchni przeznaczonej do malowania warstwą gruntu malarskiego, który ma właściwości silnego wiązania się z podłożem w celu stworzenia jednolitej powłoki oraz zwiększenia przyczepności materiału malarskiego do powierzchni malowanej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruntówka

1. rodzaj wędki przystosowanej do połowu przy dnie zbiornika wodnego;
2. farba stosowana do gruntowania płaszczyzny malowanych przedmiotów lub obrazu przed właściwym malowaniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. preparat do gruntowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruntownie

przysłówek

(1.1) w sposób obejmujący całość, wszystko

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruntowniej

stopień wyższy od przysłówka: gruntownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruntowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gruntowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruntowność

→ gruntowny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha osób, na których można polegać, cecha osób dokładnych

Patrz:gruntowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruntowny

dogłębnie dotyczący danej sprawy, czynności itp., dokładny, drobiazgowy, zupełny

przymiotnik

(1.1) sięgający do gruntu, dogłębnie wnikający we wszystkie szczegóły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruntowy

przymiotnik od: grunt

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gruntem, dotyczący gruntu

(1.2) roln. spoż. uprawiany w gruncie na otwartym polu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruntoznawca

specjalista badający właściwości gruntów budowlanych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruntoznawczy

związany z działem geologii badającym właściwości gruntów budowlanych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruntoznawstwo

dział geologii badający właściwości gruntów budowlanych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział geologii zajmujący się badaniem właściwości gruntu

Gruntoznawstwo – dział geologii inżynierskiej zajmujący się badaniem i klasyfikacją gruntów ze względu na ich właściwości budowlane, oceną mechanicznej wytrzymałości gruntu jako podłoża budowli, metodami polepszenia właściwości gruntów oraz badaniem zmian tych właściwości pod wpływem wznoszonych budowli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grunwald

papieros marki Grunwald

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. nazwa wsi, osiedli i innych obiektów w Polsce, głównie kojarzona z miejscem bitwy z Krzyżakami, nadawana również dla upamiętnienia tej bitwy

Nazwy geograficzne

- Grunwald – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim
- Grunwald – osada w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim
- Grunwald – wieś w województwie łódzkim, powiecie zgierskim
- Grunwald – gmina wiejska w województwo warmińsko-mazurskie, powiecie ostródzkim.
- Grunwald – część miasta Poznania
- Grunwald – dzielnica administracyjna Poznania w latach 1954–1990
- Grunwald – wzniesienie w Beskidzie Wyspowym, w Mszanie Dolnej
- Grunwald – wychodnia skalna w rezerwacie przyrody skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
- Grunwald – dawna niemiecka nazwa wsi Zieleniec, obecnej dzielnicy Dusznik-Zdroju
- Grunwald – potoczna nazwa placu Grunwaldzkiego we Wrocławiu
- Grunwald – potoczna nazwa osiedla Grunwaldzkiego w Ostrowie Wielkopolskim
- Grunwald – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grunwaldzianin

mieszkaniec Grunwaldu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Grunwaldu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grunwaldzianka

mieszkanka Grunwaldu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Grunwaldu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grunwaldzki

przymiotnik od: Grunwald

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Grunwaldu, związany z Grunwaldem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grupa

1. liczba jednostek skupiona w całość;
2. członkowie zbiorowości połączeni jakąś więzią;
3. zespół ludzi wykonujących określone zadanie;
4. jednostka klasyfikacyjna, np. krwi;
5. zespół pierwiastków w układzie okresowym;
6. skały powstałe w ciągu jednej ery;
7. grupa śmierci - w turniejach sportowych: grupa z najlepszymi zawodnikami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór osób lub zwierząt (rzadziej: przedmiotów) znajdujących się blisko siebie

(1.2) zbiór elementów (żywych lub martwych) o wspólnej cesze

(1.3) chem. kolumna układu okresowego

(1.4) mat. zbiór z określonym na nim łącznym i odwracalnym działaniem dwuargumentowym;

(1.5) zespół muzyczny, zwykle rozrywkowy

(1.6) bot. zool. kategoria systematyczna roślin i zwierząt

(1.7) daw. geol. era, epoka

## Typy i rodzaje grup

wojsko

- Grupa armii
- Armijna grupa
- Grupa artylerii
- Grupa artylerii przeciwlotniczej
- Grupa bojowa
- Grupa lotnicza
- Grupa okrętów
- Grupa operacyjna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grupenseks

potocznie o seksie grupowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Grupet

ozdobnik muzyczny złożony z trzech lub czterech nutek, notowany w skrócie jako znak podobny do leżącej litery "s"; grupetto, gruppetto

#### Źródła:

SJP.pl

# Grupetto

ozdobnik muzyczny złożony z trzech lub czterech nutek, notowany w skrócie jako znak podobny do leżącej litery "s"; gruppetto, grupet

#### Źródła:

SJP.pl

# Grupiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grupka

zdrobnienie od: grupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grupa

(1.2) mała grupa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grupoid

zbiór z jednym działaniem określonym na elementach tego zbioru, tzn., że każdej uporządkowanej parze elementów tego zbioru przyporządkowany jest jednoznacznie pewien element tego zbioru

Grupoid, rzadziej magma – zbiór G z określonym na nim dowolnym działaniem dwuargumentowym, czyli pewną funkcją

  \cdot \colon G\times G\to G.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grupowa

kierowniczka grupy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grupować

czasownik

(1.1) tworzyć grupy, porządkować w grupach

#### Źródła:

Wiktionary

# Grupowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grupować.

Grupowanie (analiza skupień, klasteryzacja) (ang. data clustering) – metoda nienadzorowanej (ang. unsupervised learning) klasyfikacji statystycznej. Jest to metoda dokonująca grupowania elementów we względnie jednorodne klasy. Podstawą grupowania w większości algorytmów jest podobieństwo pomiędzy elementami – wyrażone przy pomocy funkcji (metryki) podobieństwa.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grupowicz

członek grupy; współgrupowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grupowiczka

członkini grupy; współgrupowiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grupowo

przysłówek

(1.1) w grupie, z udziałem innych osób

#### Źródła:

Wiktionary

# Grupowość

→ grupowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest grupowe; cecha tych, którzy są grupowi

Patrz:grupowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grupowy

przymiotnik od: grupa

przymiotnik

(1.1) odbywający się w grupie, dotyczący grupy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba kierująca, odpowiedzialna za grupę innych osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruppenführer

[czytaj: grupenfyrer] stopień w organizacjach paramilitarnych III Rzeszy

Gruppenführer – stopień służbowy w niemieckich organach bezpieczeństwa, takich jak Bundeswehr, czy Feuerwehr. Historycznie także, między innymi, w Nationale Volksarmee, SS, SA, Volkssturm, Nationalsozialistisches Fliegerkorps i Nationalsozialistisches Kraftfahrkorps.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruppetto

ozdobnik muzyczny złożony z trzech lub czterech nutek, notowany w skrócie jako znak podobny do leżącej litery "s"; grupet, grupetto

Gruppetto – określenie z zakresu kolarstwa szosowego, stosowane wobec dużej grupy kolarzy, jadącej za peletonem. Gruppetto tworzą kolarze, którzy nie wytrzymują zbyt szybkiego tempa peletonu i odpadają z niego. Skupienie się takich zawodników w grupę pozwala im minimalizować straty czasowe do reszty kolarzy, a często także pozostać w rywalizacji. Jadąc w grupie, zmniejsza się opór powietrza na zawodników, którzy jadą za kimś innym, przez co jedzie się szybciej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grusza

drzewo owocowe z rodziny różowatych (Pirus), występujące w wielu gatunkach; gruszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pyrus|L.|ref=tak., rodzaj drzewa owocowego z rodziny różowatych;

(1.2) techn. drewno gruszy (1.1)

(1.3) pot. wczasy pod gruszą

(1.4) pot. pieniądze wypłacane przez pracodawcę za wczasy pod gruszą

Grusza (Pyrus L.) – rodzaj w większości niewielkich drzew z rodziny różowatych (Rosaceae). Systematyka grusz jest bardzo zawiła. Gatunki łatwo się ze sobą krzyżują, tworząc liczne podgatunki i formy przejściowe. Dlatego wśród systematyków brak zgody co do podziału grusz, rozgraniczenia i liczby ich gatunków oraz odmian botanicznych. Obecnie szacuje się (w zależności od autora), że rodzaj Pyrus zawiera do 72 gatunków. Pierwotnie cały rodzaj występował w strefie umiarkowanej Eurazji nie sięgając jednak tak daleko na północ jak jabłoń, gdyż wymagania cieplne grusz są wyższe. W Polsce popularnie uprawiana i dziczejąca jest grusza pospolita P. communis. Podawana jako dziko występująca jest także grusza polna Pyrus pyraster, w innych ujęciach synonimizowana z gruszą pospolitą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruszanka

potocznie: fajka z drewna gruszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruszczyce

Gruszczyce – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Błaszki.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gruszczyce. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Gruszczyce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gruszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruszczyn

Miejscowości w Polsce

- Gruszczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
- Gruszczyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
- Gruszczyn – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin
- Gruszczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Swarzędz
- Gruszczyn – nieoficjalny przysiółek wsi Radochów w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój

#### Źródła:

Wikipedia

# Gruszczyński

nazwisko

- Gruszczyński – polski herb baronowski

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Gruszczyński – polski działacz komunistyczny
- Jan Gruszczyński – polski działacz komunistyczny
- Jędrzej Gruszczyński – polski siatkarz
- Marek Gruszczyński – polski ekonomista, ekonometryk
- Piotr Gruszczyński – polski działacz komunistyczny
- Piotr Gruszczyński – polski polityk
- Piotr Gruszczyński – polski dramaturg i eseista
- Stanisław Gruszczyński – polski śpiewak
- Włodzimierz Gruszczyński – polski architekt
- Włodzimierz Gruszczyński – polski filolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruszecki

nazwisko

Gruszeccy herbu Lubicz – staropolski ród wywodzący się z Małopolski, z dawnego województwa lubelskiego, którego nazwisko pochodzi od wsi Gruszka koło Lublina, którą wraz z innymi Władysław II Jagiełło nadał ok. 1411 w nagrodę zasług rycerskich protoplaście tej rodziny Maciejowi – chorążemu koronnemu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruszeczka

zdrobnienie od: gruszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: gruszka

Gruszeczka (niem. Birnbäumel) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.

12 listopada 1946 nadano miejscowości polską nazwę Gruszeczka.

W miejscowości był przystanek kolei wąskotorowej Gruszeczka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruszecznik

napój przyrządzany z gruszek, wino z gruszek

Gruszecznik, perry, cydr gruszkowy – napój alkoholowy, pod względem smaku i technologii wytwarzania zbliżony do cydru, produkowany z przefermentowanego soku z dojrzałych gruszek,

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruszka

1. owoc gruszy
2. irygator gumowy przypominający owoc gruszy
3. podłużny worek służący do ćwiczeń bokserskich
4. przedmiot przypominający kształtem owoc gruszy
5. zbiornik służący do otrzymywania stali z ciekłej surówki; konwertor
6. grusza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. owoc gruszy;

(1.2) przedmiot w kształcie gruszki (1.1) lub ją przypominający

(1.3) med. gumowy odsysacz w kształcie gruszki (1.1);

(1.4) pot. samochód-betoniarka do transportu gotowego betonu;

(1.5) hist. jedno z narzędzi tortur w kształcie gruszki (1.1)

(1.6) żegl. zob. gruszka dziobowa.

(1.7) środ. sport. strzelectwo metalowy zaczep mocowany przy karabinie

- gruszka – owoc gruszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruszków

nazwisko

2 miejscowości w Polsce:

- Gruszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Mysłakowice
- Gruszków – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Doruchów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruszkować

prostować zgniecione rury wiertnicze za pomocą specjalnego drewnianego lub stalowego kloca

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruszkowaty

podobny kształtem do gruszki

przymiotnik

(1.1) przypominający kształtem gruszkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruszkówka

1. rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych; gruszynka, gruszyczka, ortylia;
2. nalewka z gruszek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka z gruszek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruszkowy

przymiotnik od: gruszka

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony z gruszek, zawierający gruszki

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z gruszkami, odnoszący się do gruszek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruszla

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; guawa, gwajawa, guajawa, gujawa, psydia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. guawa, gujawa

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruszów

nazwisko

W Polsce

- Gruszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Marcinowice
- Gruszów – przysiółek wsi Janowice w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Gruszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Raciechowice
- Gruszów – część wsi Jazowsko w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łącko
- Gruszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Nowe Brzesko
- Gruszów – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Pałecznica
- Gruszów – gromada
- Gruszów – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruszowiaczek

toczyk gruszowiaczek - motyl, szkodnik jabłoni

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruszowianka

paciornica gruszowianka - gatunek muchówki z rodziny pryszczarkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruszowiec

kwieciak gruszowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

Gruszowiec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Dobra.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego. Integralne części miejscowości: Do Broga, Do Galasa, Do Jakubca, Do Kaszy, Do Kuźli, Do Łukaszki, Do Miśkowca, Do Myszy, Do Płoszczycy, Do Porucznika, Do Sabury, Do Szerszenia, Do Żołądka, Na Granice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruszówka

pawica gruszówka - gatunek motyla z rodziny pawicowatych

Gruszówka (ukr. Грушівка) – wieś na Ukrainie w rejonie kowelskim obwodu wołyńskiego.

W czasie okupacji niemieckiej mieszkające tutaj polskie małżeństwo Kotowskich udzielało pomocy Żydom. W 2012 roku Instytut Jad Waszem uhonorował za to pośmiertnie Władysława i Marię Kotowskich tytułami Sprawiedliwych wśród Narodów Świata.

31 sierpnia 1943 roku oddziały polskiej samoobrony rozgromiły w Gruszówce oddziały OUN-UPA przygotowujące się do napaści na miejscowość Zasmyki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruszowy

przymiotnik od: grusza

przymiotnik

(1.1) składający się z gruszy

(1.2) wykonany z drewna lub innej części gruszy

(1.3) będący częścią gruszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruszyć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. huczeć

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruszyczka

roślina o zimotrwałych liściach zebranych w rozetkę, rosnąca w lasach Europy i Ameryki Północnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Pyrola|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju gruszyczka (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruszyczkowate

rodzina roślin dwuliściennych, obejmująca gatunki wiecznozielone jak korzeniówka i gruszyczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruszyczkowaty

o cechach gruszyczkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruszycznik

gruszycznik jednokwiatowy - gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych

Gruszycznik jednokwiatowy, gruszyczka jednokwiatowa, monezes jednokwiatowy (Moneses uniflora (L.) A. Gray) – gatunek rośliny z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Reprezentuje monotypowy rodzaj gruszycznik Moneses. Jest szeroko rozprzestrzeniony w klimacie okołobiegunowym i umiarkowanym na półkuli północnej (występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce spotykany jest w całym kraju, objęty jest ochroną częściową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruszynka

rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych; gruszkówka, gruszyczka, ortylia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruta

wieś w Polsce

Gruta – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Gruta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruyère

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. jeden z rodzajów szwajcarskiego, dojrzewającego sera;

(1.2) przen. miejsce pełne dziur

Francja:

- Gruyère – miejscowość

Szwajcaria:

- Gruyère – okręg w kantonie Fryburg
- Lac de la Gruyère – zbiornik retencyjny

Osoby:

- Théodore-Charles Gruyère – francuski rzeźbiarz

Inne:

- Gruyère – hrabstwo
- gruyère – rodzaj sera francuskiego
- gruyère – rodzaj sera szwajcarskiego

Zobacz też

- Gruyères

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruz

odłamki muru, pokruszone cegły itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odłamki rozkruszonego muru, cegły, kamienia itp.

(1.2) pot. wyeksploatowany, zniszczony samochód

Gruz (niem. Grus) – odłamki, okruchy ceramiki budowlanej, betonu, kamienia

- Gruz skalny
- Gruz budowlany

Gruzy

- Gruzy – rumowiska, ruiny
- Gruzy – wieś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruz.

skrót od: gruziński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruzd

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) reg. nazwa systematyczna|Lactifluus piperatus|L.., mleczaj biel

#### Źródła:

Wiktionary

# Grużewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bogusław Grużewski – litewski ekonomista
- Florian Grużewski – polski ziemianin, sztygar naftowy
- Jakub Kazimierz Grużewski – polski urzędnik
- Juliusz Grużewski – uczestnik powstania listopadowego
- Marian Grużewski – polski malarz, medium i okultysta
- Mieczysław Grużewski – polski wojskowy
- Tadeusz Ferdynand Grużewski – polski publicysta i prawicowy działacz polityczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruzeł

1. bryłka czegoś np. gliny;
2. zgrubienie lub narośl np. na żyle

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzełek

1. mały zlepek np. piasku lub ciasta;
2. guzek typowy dla objawów gruźlicy

Nectria (Fr.) Fr. (gruzełek) – rodzaj grzybów z rodziny gruzełkowatych (Nectriaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruzełkowatość

→ gruzełkowaty

Patrz:gruzełkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzełkowaty

pokryty guzełkami, mający nierówna powierzchnię; podobny do guzełka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzełkowy

przymiotnik od: gruzełek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzik

zdrobnienie od: gruz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzin

obywatel Gruzji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba narodowości gruzińskiej lub obywatel Gruzji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruzinka

żartobliwie: prostytutka oferująca swoje usługi w ruinach budynków w powojennej Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta lub dziewczyna narodowości gruzińskiej lub obywatelka Gruzji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruziński

przymiotnik od: Gruzja

przymiotnik

(1.1) dotyczący Gruzji, związany z Gruzją lub Gruzinami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Gruzji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruzińskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem gruzińskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem gruzińskim

(1.3) spisany, stworzony w języku gruzińskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruzińskość

→ gruziński

Patrz:gruziński

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzja

państwo w Azji ze stolicą w Tbilisi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) polit. geogr. państwo na Kaukazie, ze stolicą w Tbilisi;

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo położone na pograniczu Europy i Azji, w Kaukazie Południowym. Graniczy na północy z Rosją, na południu z Armenią i Turcją, a na wschodzie z Azerbejdżanem; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym w latach 2012–2018 siedzibą parlamentu było Kutaisi, a sądu konstytucyjnego – Batumi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruźlica

przewlekła choroba zakaźna ludzi i zwierząt, atakująca głównie płuca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przewlekła choroba zakaźna atakująca głównie płuca;

Gruźlica (łac. Tuberculosis) – bakteryjna choroba zakaźna zwierząt, ludzi (→ gruźlica człowieka), wywoływana przez prątki gruźlicy. Występuje na całym świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruźlicowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gruźlicą, dotyczący gruźlicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Gruźliczak

guz utworzony z ziarniny gruźliczej

Gruźliczak (łac. tuberculoma) – twór guzowaty o średnicy do kilku centymetrów, zlokalizowany najczęściej w górnym płacie płuca, występujący najczęściej pojedynczo. Ma budowę warstwową, cebulastą i jest wynikiem procesu gruźliczego. Wraz z gruźlicą jamistą, gruźlicą prosówkową, gruźliczym serowatym zapaleniem płuc oraz gruźlicą guzkowozrazikową jest zaliczany do wtórnej gruźlicy płuc.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gruźliczanka

żartobliwie: woda sodowa z ulicznego saturatora, podawana w czasach PRL-u w szklance wielorazowego użytku, płukanej pobieżnie metodą natryskową

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. iron. woda sodowa sprzedawana w czasach PRL-u z saturatorów ulicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruźliczka

kobieta chora na gruźlicę

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruźliczy

dotyczący gruźlicy

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z gruźlicą, dotyczący gruźlicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gruźlik

człowiek chory na gruźlicę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. mężczyzna chorujący na gruźlicę

Gruźlica (łac. tuberculosis, TB – tubercule bacillus) – powszechna i potencjalnie śmiertelna choroba zakaźna, wywoływana przez prątka gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis). Gruźlica dotyczy najczęściej płuc (gruźlica płucna), ale może również atakować ośrodkowy układ nerwowy, układ limfatyczny, naczynia krwionośne, układ kostno-stawowy, moczowo-płciowy oraz skórę. Inne mykobakterie takie jak Mycobacterium bovis, Mycobacterium africanum, Mycobacterium canetti czy Mycobacterium microti wywołują choroby zwane mykobakteriozami i z reguły nie infekują zdrowych osób dorosłych, natomiast są często spotykane u osób z upośledzeniem odporności, np. w przebiegu AIDS.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruzobeton

beton lekki; składa się z zaczynu cementowego i gruzu ceglanego

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzobetonowy

przymiotnik od: gruzobeton

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzować

pokrywać, wykładać gruzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzowaty

zawierający gruz, pokryty gruzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzowisko

rumowisko, ruiny, gruzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzowy

przymiotnik od: gruz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzy

rumowiska, ruiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pozostałości po zniszczonych budynkach

(1.2) książk. pozostałości po jakiejś upadłej idei, wartości lub instytucji

Gruzy (niem. Gruhsen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Wieś powstała w ramach kolonizacji Wielkiej Puszczy. Wcześniej był to obszar Galindii. Wieś ziemiańska, dobra służebne w posiadaniu drobnego rycerstwa (tak zwani wolni, ziemianie w języku staropolskim), z obowiązkiem służby rycerskiej (zbrojnej). W XV w. wieś wymieniana w dokumentach pod nazwą Gruβer i Okuroffskie (pod drugą nazwą zapisywano łącznie Grodzisko i Gruzy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gruzłowacieć

stawać się gruzłowatym

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzłowatość

→ gruzłowaty

Patrz:gruzłowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gruzłowaty

zawierający gruzły lub podobny do gruzłów

przymiotnik

(1.1) taki jak gruzeł, zawierający gruzły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryboś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grybów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Grybów – miasto w Polsce w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim. Miasto Grybów administracyjnie graniczy z gminą Grybów, której granice otaczają niemal całe miasto oraz na niewielkim odcinku we wschodniej części z gminą Ropa wchodzącą w skład powiatu gorlickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grybowianin

mieszkaniec Grybowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Grybowianka

mieszkanka Grybowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Grybowski

przymiotnik od: Grybów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryc

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. stara bułka

#### Źródła:

Wiktionary

# Grychowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryciuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grycz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryczanka

słoma z gryki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryczany

1. przymiotnik od: gryka
2. zrobiony z tatarki, zwłaszcza z jej nasion; tatarczany

przymiotnik relacyjny

(1.1) spoż. kulin. cuk. z ziaren gryki

(1.2) pot. rzad. związany z gryką rośliną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryczka

jednoroczna, pastewna roślina zbożowa z rodziny rdestowatych, uprawiana głównie ze względu na jadalne owoce; gryka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryczotto

potocznie: danie z kaszy gryczanej, mięsa i warzyw

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryczpan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. bukszpan

#### Źródła:

Wiktionary

# Gryczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grydzewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryf

1. w instrumentach strunowych: listwa z twardego drzewa, nad którą są umieszczone struny; podstrunnik;
2. wystająca część podkowy;
3. zastrzeżenie dokumentu przed nieuprawnionym ujawnieniem;
4. dawniej: uchwyt, rączka, ucho itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Gryf – mityczne zwierzę przedstawiane najczęściej z ciałem lwa oraz z głową i skrzydłami orła. Niektóre źródła dodają jeszcze uszy dzikiego osła.Na początku gryf pojawia się w sztuce, znacznie później w literaturze, widać także znaczne różnice pomiędzy opisami gryfa a jego obrazowaniem. Najstarsze przedstawienia pochodzą ze starożytnej Mezopotamii z ok. 3000 p.n.e., równocześnie motyw pojawił się w Egipcie. Do Europy dotarł ok. 1600 p.n.e. poprzez wyspy Kretę i Cypr. Pierwsza wzmianka pisana o gryfach pochodzi z ok. V w. p.n.e.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gryfel

dawniej: rysik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) przest. wkład do ołówka, czyli odpowiednio obrobiony grafit

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryfi

→ gryf

Patrz:gryf

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryfia

→ gryf

- Gryfia (niem. Greifswald) – dawna polska nazwa niemieckiego miasta
- Gryfia – wyspa na Międzyodrzu w obszarze miejskim Szczecina
- Hala Gryfia – hala widowiskowo-sportowa w Słupsku
- Szczecińska Stocznia Remontowa „Gryfia”
- Gryfia - prom śródlądowy
- Gryfia-samochód
- Nagroda Literacka dla Autorki Gryfia

Patrz:gryf

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryfice

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Gryfice (niem. Greifenberg in Pommern) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gryfice.Położone na Pobrzeżu Szczecińskim, nad rzeką Regą, w odległości 22 km od Morza Bałtyckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gryficki

przymiotnik od: Gryfice

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Gryfic, związany z Gryficami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryficzanin

mieszkaniec Gryfic

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryficzanka

mieszkanka Gryfic

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryfikacja

wykorzystanie mechanizmów znanych z gier, takich jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gamifikacja, grywalizacja

Grywalizacja (również gamifikacja, gryfikacja z ang. gamification) – wykorzystanie elementów gier i technik projektowania gier w kontekście niezwiązanym z grami, mające na celu angażowanie ludzi, motywowanie do działania, pobudzanie do nauki i rozwiązywania problemów przy osiąganiu przy tym pożądanych zachowań lub innych założonych celów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryfinianin

mieszkaniec Gryfina

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryfinianka

mieszkanka Gryfina

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryfino

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Gryfino (niem. Greifenhagen) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w zachodniej części województwa zachodniopomorskiego, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Gryfino. Leży nad Odrą Wschodnią na Równinie Wełtyńskiej. Pomiędzy rzeką a granicą z Niemcami (Odrą Zachodnią) znajduje się Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry.

Gryfino ma 20 792 mieszkańców (30 czerwca 2021), pod tym względem jedenaste w województwie zachodniopomorskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gryfiński

przymiotnik od: Gryfino

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gryfinem, dotyczący Gryfina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryfita

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. przedstawiciel dynastii panującej na Pomorzu Zachodnim;

#### Źródła:

Wiktionary

# Gryfny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Kraków. ładny

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przystojny, zgrabny

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bystry w wykonywaniu danej czynności, zręczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Gryfon

pies myśliwski spokrewniony z wyżłami

Gryfon – typ psa myśliwskiego z grupy wyżłów i psów gończych. Wywodzi się z Francji. Gryfony to psy o bardzo obfitym i szorstkim włosie, sprawdzają się w pracy w wodzie i są pewne w chodzeniu po tropie.Wielkość psów tego typu waha się w granicach 50 – 60 cm w kłębie. Umaszczenie jakie jest spotykane to niebieskoszare, szare w brązowe łaty, dereszowate, brązowe i biało-brązowe. Bardzo rzadko spotykane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryfonik

gryfonik belgijski, gryfonik brabancki, gryfonik brukselski - rasy psów do towarzystwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryfonowy

przymiotnik od: gryfon

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryfowianin

mieszkaniec Gryfowa Śląskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryfowianka

mieszkanka Gryfowa Śląskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryfowski

→ Gryfów Śląski

Patrz:Gryfów Śląski

#### Źródła:

SJP.pl

# Grygiel

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandra Grygiel – polska judoczka
- Adrian Grygiel – niemiecki hokeista
- Jan Grygiel – polski działacz ruchu ludowego
- Józef Grygiel – polski polityk, poseł na Sejm PRL
- Krzysztof Grygiel – polski fizyk
- Ludmiła Grygiel – polska historyk, eseistka i tłumaczka
- Marcin Grygiel – polski siatkarz
- Marek Grygiel – polski historyk sztuki
- Stanisław Grygiel – polski filozof, filolog i wykładowca
- Tadeusz Grygiel – polski koszykarz
- Wojciech Grygiel – katolicki duchowny i chemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grygier

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grygierczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryglewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Gryglewicz – katolicki ksiądz, biblista, tłumacz
- Grażyna Gryglewicz – polska inżynier chemii
- Józef Gryglewicz – polski wojskowy
- Tomasz Gryglewicz – polski historyk sztuki i krytyk sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryglewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryglicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grygolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grygolić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grygolić

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. pisać niestarannie, byle jak, bazgrolić

#### Źródła:

Wiktionary

# Grygorcewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grygorewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grygorowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grygoruk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryjta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Małgorzata

#### Źródła:

Wiktionary

# Gryjtka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poufała forma imienia Małgorzata

#### Źródła:

Wiktionary

# Gryka

1. jednoroczna, pastewna roślina zbożowa z rodziny rdestowatych, uprawiana głównie ze względu na jadalne owoce; gryczka;
2. w związku frazeologicznym: siać grykę - gospodarować na roli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fagopyrum|L.|ref=tak., roślina uprawna na kaszę gryczaną;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grylaż

rodzaj gęstej, słodkiej masy z palonego cukru i migdałów lub orzechów; grelaż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cuk. mieszanina cukru i palonych orzechów, migdałów itp., stosowana w cukiernictwie jako nadzienie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grylażowy

przymiotnik od: grylaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Grylewo

Grylewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Wągrowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grylla

przedstawienie ukazujące rzeczywistość w sposób satyryczny lub groteskowy, później motyw w postaci głowy ludzkiej na łapach lub małego kadłuba z 2-3 głowami, charakterystyczny dla malarstwa greckiego epoki hellenistycznej, w późniejszym okresie pojawiający się także w rzymskim malarstwie ściennym; grylloi

#### Źródła:

SJP.pl

# Grylloi

przedstawienie ukazujące rzeczywistość w sposób satyryczny lub groteskowy, później motyw w postaci głowy ludzkiej na łapach lub małego kadłuba z 2-3 głowami, charakterystyczny dla malarstwa greckiego epoki hellenistycznej, w późniejszym okresie pojawiający się także w rzymskim malarstwie ściennym; grylla

Grylloi (z gr.) – niewielkie obrazki o tematyce groteskowej i portrety satyryczne, deformujące rzeczywistość w sposób żartobliwy lub karykaturalny, charakterystyczne dla malarstwa greckiego epoki hellenistycznej, w późniejszym okresie pojawiające się w rzymskim malarstwie ściennym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grym

grym szary - gatunek ssaka z podrodziny antylop

Grym szary (Sylvicapra grimmia) – gatunek ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), jedyny przedstawiciel rodzaju grym (Sylvicapra) Ogilby, 1837, zaliczany do niewielkich antylop nazywanych dujkerami. Wyróżniono kilkanaście podgatunków gryma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grymas

wykrzywienie twarzy, mina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykrzywienie twarzy

Mimika – ruchy mięśni twarzy, wyrażające myśli, emocje, przeżycia, nastroje, a także postawy wobec innych ludzi oraz bieżące komentarze do toczącej się komunikacji (szerzej zobacz: komunikacja niewerbalna). W teatrze towarzyszy wypowiadanym słowom jako środek gry aktorskiej. W pantomimie jest najważniejszym obok ruchu środkiem wyrazu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grymasić

okazywać niezadowolenie; kaprysić, wybrzydzać, marudzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Grymasik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grymas

#### Źródła:

Wiktionary

# Grymaśnie

przysłówek

(1.1) w sposób grymaśny

#### Źródła:

Wiktionary

# Grymaśniej

stopień wyższy od przysłówka: grymaśnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grymaśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: grymaśny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grymaśnik

osoba, która często grymasi, kaprysi, wybredza; kapryśnik, wybredniś, wybrzydzacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grymaśność

kapryśność, skłonność do marudzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Grymaśny

skłonny do okazywania niezadowolenia; kapryśny, marudny

przymiotnik

(1.1) wybredny, cały czas niezadowolony bez jasno określonego powodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grymasy

potocznie: zachowanie wyrażające niezadowolenie, zwykle nieuzasadnione; dąsy, kaprysy, fochy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grymuar

księga wiedzy magicznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. ezot. fant. księga wiedzy magicznej;

Grymuar (starofr. gramaire, fr. grimoire, śrdwłac. grammatica) – księga wiedzy magicznej, szczególnie bardzo stara. Najczęściej przez grymuary rozumie się księgi magiczne pisane od średniowiecza do XVIII wieku włącznie, dla nowszych dzieł okultystycznych nazwę tę stosuje się raczej przenośnie, dla starszych raczej błędnie. Etymologia słowa grimoire wywodzi się z francuskiego, co oznacza księga czarodziejska oraz nieczytelne pismo. Grymuary zawierają skrótową wiedzę astrologiczną, listy aniołów i demonów, zbiory zaklęć, wskazówki do wyrabiania talizmanów i przywoływania bytów duchowych i eterycznych (salamander, ondyn itp.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grynberg

Osoby noszące nazwisko Grynberg:

- Henryk Grynberg (ur. 1936), polski prozaik, poeta, dramaturg i eseista,
- Marian Grynberg (1940–2017), polski fizyk,
- Mikołaj Grynberg (ur. 1966), polski artysta fotograf, pisarz, reporter,
- Michał Grynberg (1909–2000), polski historyk,
- Zygmunt Grynberg (1903–1995), polski lekarz,

- Wiera Gran, właściwie Weronika Grynberg (1916–2007), polska piosenkarka, aktorka kabaretowa i filmowa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gryncajg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. jarzyny, włoszczyzna

#### Źródła:

Wiktionary

# Grynderstwo

Grynderstwo (z niem. Gründerzeit – okres grynderski, czas założycielski) – wzmożone tempo zakładania nowych przedsiębiorstw nastawionych na szybki zysk, głównie w formie spółek akcyjnych i za pożyczone pieniądze.

Zjawisko to było rozpowszechnione zwłaszcza w Niemczech w okresie 1871-1874.

#### Źródła:

Wikipedia

# Grynicki

dotyczący Greenwich, dzielnicy Londynu

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Greenwich, dotyczący Greenwich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryniewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryniuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grynkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grynszpan

1. trujący, zasadowy octan miedziowy
2. grynszpan właściwy; śniedź; patyna; jasnozielony nalot zasadowych węglanów miedzi tworzący się na powierzchni miedzi albo jej stopów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, zasadowa sól miedzi i kwasu octowego, powstająca w wyniku korozji;

(1.2) niebieskozielony kolor grynszpanu (1.1)

Grynszpan, Cu(CH
3COO)
2·xCuO·yH
2O – mieszanina organicznych związków chemicznych, uwodniona sól podwójna (wodorotlenowa) miedzi i kwasu octowego o zróżnicowanej zawartości anionu octanowego i wody. Powstaje w wyniku roztwarzania miedzi w kwasie octowym w obecności powietrza. Zielononiebieskie ciało stałe w formie proszku lub kryształów. Stosowany jako pigment i pestycyd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grynszpanik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: grynszpan

(1.2) mikol. pot. nazwa systematyczna|Russula heterophylla|(Fr.) Fri.|ref=tak., gołąbek oliwkowozielony

#### Źródła:

Wiktionary

# Grynszpanowy

przymiotnik od: grynszpan

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grynszpanem, dotyczący grynszpanu

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor niebieskozielony, taki jak kolor grynszpanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grypa

choroba zakaźna wywoływana przez wirusy, objawiająca się katarem, kaszlem, gorączką, bólem głowy, mięśni; influenza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba zakaźna układu oddechowego;

Grypa – ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana zakażeniem wirusem grypy.

Grypa przenosi się pomiędzy ludźmi drogą kropelkową (na przykład podczas kichania), a największa liczba zachorowań występuje podczas sezonowych epidemii, powodując ostre objawy uniemożliwiające pracę osobom czynnym zawodowo. Epidemie grypy powodują znaczne koszty społeczne i niekiedy mają zasięg kontynentalny lub światowy, dlatego grypa wymaga globalnej koordynacji epidemiologicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grypka

zdrobnienie od: grypa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grypa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryplan

potocznie: plan, program zajęć, działań itp.; rozkład dnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Grypopodobny

mający niektóre właściwości grypy; przypominający grypę

#### Źródła:

SJP.pl

# Grypowicz

człowiek chorujący na grypę

#### Źródła:

SJP.pl

# Grypowiczka

→ grypowicz

Patrz:grypowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grypowy

przymiotnik od: grypa

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z grypą, dotyczący grypy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryps

list przesłany nielegalnie z więzienia lub do więzienia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) więz. list przemycony do więźnia lub od niego poza więzienie

Gryps – w grypserze (gwarze więziennej) nielegalnie przemycony list do więźnia lub poza więzienie.

Samo przekazywanie grypsów nie jest pocztą polową, ale na terenie niektórych obozów internowania działała poczta polowa zwana obozową.

Podziemna poczta polowa jest formą zorganizowanego przekazywania korespondencji, czym różni się od „grypsowania”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grypser

ktoś posługujący się grypserą czyli slangiem więziennym

#### Źródła:

SJP.pl

# Grypsera

grypserka;
1. odmiana języka używana w środowisku przestępców, zwłaszcza tych przebywających w więzieniu; gwara więzienna;
2. grupa więźniów porozumiewających się grypserą (gwarą więzienną)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gwara więzienna;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grypserka

grypsera;
1. odmiana języka używana w środowisku przestępców, zwłaszcza tych przebywających w więzieniu; gwara więzienna;
2. grupa więźniów porozumiewających się grypserką (gwarą więzienną)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grypserski

→ grypser, → grypsera

Patrz:grypser, → grypsera

#### Źródła:

SJP.pl

# Grypsik

zdrobnienie od: gryps

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gryps

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grypsko

potoczne zgrubienie od: grypa

#### Źródła:

SJP.pl

# Grypsować

1. mówić grypserą, gwarą więzienną;
2. środowiskowo: należeć do subkultury więźniów, osób mówiących grypserą

#### Źródła:

SJP.pl

# Grys

kruszywo kamienne (ziarna 5-20 mm)

Grys – kruszywo łamane stosowane do budowy dróg (betony asfaltowe, mieszanki mineralno-asfaltowe) na warstwy ścieralne, wiążące i wyrównawcze, oraz w budownictwie (produkcja betonów do B50).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grysbok

grysbok przylądkowy – gatunek ssaka z rodziny wołowatych; antylopik przylądkowy

Antylopik przylądkowy, także: grysbok przylądkowy (Raphicerus melanotis) – gatunek ssaka z rodziny wołowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grysiczek

zdrobnienie od: grysik

#### Źródła:

SJP.pl

# Grysik

1. kasza manna
2. sortyment węgla o średnicy ziaren od 10 do 3 milimetrów
3. kruszywo kamienne łamane, o wymiarach ziaren od 2 do 4 milimetrów
4. drobno kruszony cukier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. kasza manna

produkty spożywcze

- grysik (grys) – drobna kasza: kasza manna (grysik pszenny), grysik kukurydziany,
- grysik (grys) ziemniaczany,
- grysik – rodzaj krótkiego (poniżej 10 mm) makaronu,
- grysik – rodzaj drobnego cukru białego lub rafinowanego,

inne

- grysik – drobny sortyment węgla,
- grysik (grys) – drobne kruszywo kamienne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grysikowy

przymiotnik od: grysik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryska

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grysowy

przymiotnik od: grys

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grytviken

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. największe osiedle na stanowiącej brytyjskie terytorium zależne wyspie Georgii Południowej, dawna stacja wielorybnicza;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grywać

grać od czasu do czasu, nieczęsto

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) grać nieregularnie, od czasu do czasu

(1.2) film. teatr. odtwarzać jakąś rolę co pewien czas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grywalizacja

wykorzystanie mechanizmów znanych z gier, takich jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gryfikacja, gamifikacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wykorzystanie mechaniki znanej np. z gier fabularnych i komputerowych, do modyfikowania zachowań ludzi w sytuacjach niebędących grami, w celu zwiększenia ich zaangażowania;

Grywalizacja (również gamifikacja, gryfikacja z ang. gamification) – wykorzystanie elementów gier i technik projektowania gier w kontekście niezwiązanym z grami, mające na celu angażowanie ludzi, motywowanie do działania, pobudzanie do nauki i rozwiązywania problemów przy osiąganiu przy tym pożądanych zachowań lub innych założonych celów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grywalizacyjny

→ grywalizacja

Patrz:grywalizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Grywalizator

osoba wykorzystująca mechanizmy znane z gier w innych obszarach; gamifikator

#### Źródła:

SJP.pl

# Grywalizować

wykorzystywać mechanizmy znane z gier, takie jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gamifikować

#### Źródła:

SJP.pl

# Grywalność

o grach komputerowych: stopień, w jakim gra absorbuje, przyciąga uwagę gracza; miodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest grywalne

(1.2) grykomp. ogół zasad i mechanizmów, które wpływają na jakość i przyjemność czerpaną z gry;

Grywalność – ogół zasad i mechanizmów gry komputerowej, które wpływają na jakość i przyjemność z gry. Na grywalność składają się takie elementy, jak: fabuła, logiczny schemat powiązań elementów występujących w grze, zasady rozgrywki, liniowość rozgrywki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grywalny

o grach komputerowych: atrakcyjny, absorbujący, przyciągający uwagę; miodny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, w który można zagrać; taki, którym można zagrać

(1.2) grykomp. taki, z którego grając można czerpać przyjemność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grywałd

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

Grywałd – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem, w której jest siedzibą sołectwa Grywałd. Miejscowość ta występuje w dokumentach po raz pierwszy w roku 1330 jako Grünewald, czyli Zielony Las.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryz

kawałek czegoś jadalnego; kęs

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryża

roślina z rodziny traw, której ziarno przetwarzane jest na mąkę, kaszę, paszę; sorgo, durra

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzący

1. wywołujący ból, piekący, ostry;
2. przenośnie:
a) złośliwy, zjadliwy;
b) sprawiający przykrość; przejmujący, dokuczliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzaczek

zdrobnienie od: gryzak

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzak

1. rodzaj zabawki dla niemowląt przeznaczonej również do gryzienia;
2. świder gryzowy;
3. uzbrojona część robocza narzędzia wiertniczego; gryz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabawka do gryzienia dla niemowląt

(1.2) przedmiot do gryzienia dla zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryzakowy

przymiotnik od: gryzak

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzarka

maszyna do obróbki metalu lub drewna, wygryzająca w materiale zagłębienia za pomocą gryzu (frezu); frezarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzawka

w łowiectwie: gałązki miękkich drzew liściastych nasycone solą, przeznaczone dla zajęcy do obgryzania

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryźć

1. rozrywać coś przy pomocy zębów, wbijać w coś zęby
2. podrażniać, wywoływać swędzenie
3. gryźć się - zamartwiać, rozmyślać nad czymś

czasownik niedokonany

(1.1) zatapiać w czymś zęby

(1.2) atakować lub walczyć zębami

(1.3) przen. martwić, niepokoić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryzek

przedstawiciel rzędu drobnych owadów posiadających narządy gębowe gryzące; psotnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzelda

imię żeńskie

Gryzelda – imię żeńskie pochodzenia germańskiego.

Gryzelda imieniny obchodzi 22 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryzeldziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gryzeldy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzeofulwina

antybiotyk przeciwgrzybiczny

Gryzeofulwina (łac. Griseofulvinum) – organiczny związek chemiczny, antybiotyk przeciwgrzybiczy wytwarzany w procesie biotechnologicznym przez mikroskopijnego grzyba Penicillium griseofulvum. Mechanizm działania polega na negatywnym oddziaływaniu na jądro komórkowe grzyba oraz hamowaniu syntezy chityny co prowadzi do uszkodzenia ściany komórkowej grzybów. Gryzeofulwinę stosuje się w infekcjach grzybiczych skóry, paznokci i włosów. Lek podaje się w tabletkach gdy leczenie preparatami do użytku zewnętrznego zawiodło.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryzetka

(przestarzale) we Francji: młoda dziewczyna pracująca w domach mody jako ekspedientka, szwaczka, modystka itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) młoda dziewczyna pomagająca we francuskich domach mody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryżewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryziel

gryziel stepowy, gryziel zachodni, gryziel tapetnik - gatunki pająka z rodziny gryzielowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryziele

gryziel stepowy, gryziel zachodni, gryziel tapetnik - gatunki pająka z rodziny gryzielowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzielowate

rodzina średniej wielkości pająków; gryziele

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryzielowaty

o cechach gryzielowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chwytanie i miażdżenie lub rozrywanie zębami

(1.2) o zwierzętach kąsanie zębami, ranienie żądłem lub innymi narządami

#### Źródła:

Wiktionary

# Gryziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzipiórek

skrobipiórek; lekceważąco:
1. urzędnik niższej rangi, szeregowy pracownik biurowy;
2. autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, pismak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) obraź. osoba wykonująca rutynową pracę biurową

Patrz:gryzipiórek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryzipiórka

skrobipiórek; lekceważąco:
1. urzędnik niższej rangi, szeregowy pracownik biurowy;
2. autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, pismak

Patrz:gryzipiórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzipiórko

→ gryzipiórek

Patrz:gryzipiórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. spoż. długa bułka pszenna

#### Źródła:

Wiktionary

# Gryzki

rząd drobnych owadów o przeobrażeniu niezupełnym, posiadających gryzące przysadki gębowe

Psotniki, gryzki (Psocodea) – rząd owadów liczący około 4400 gatunków.

Psotniki są owadami niewielkimi, osiągają długość od 0,7 mm do 1 cm. Ciało jest grzbietobrzusznie spłaszczone, z dużą głową. Mają dobrze rozwinięte oczy i długie czułki. Narządy gębowe gryzące. Większość gatunków ma skrzydła (dwie pary), skrzydła składane są dachowato wzdłuż ciała. U niektórych gatunków obserwuje się brachypterię (skrócenie skrzydeł) lub są wtórnie bezskrzydłe. U form bezskrzydłych oczy mogą być zredukowane. Psotniki rozmnażają się płciowo lub partenogenetycznie. Rozwój z przeobrażeniem niezupełnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gryzmolić

1. pisać niewyraźnie, niestarannie, brzydko;
2. nieudolnie rysować lub kreślić chaotyczne znaki;
3. potocznie: tworzyć marną literaturę

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzmoł

pogardliwie, żartobliwie: urzędniczka biurowa, literatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzmoła

pogardliwie, żartobliwie: urzędnik biurowy, literat; gryzipiórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzmoły

bazgranina; potocznie:
1. niestaranne, niewyraźne pismo; esy-floresy, bazgroły, bohomazy;
2. nieudolny rysunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzoń

przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; dwusiekaczowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ssak z rzędu Rodentia, którego wyróżnia para ciągle wzrastających siekaczy;

Gryzonie (Rodentia, od łacińskiego rodere, obgryzać) – rząd ssaków, charakteryzujący się pojedynczą parą ciągle wzrastających siekaczy zarówno w szczęce, jak i w żuchwie. Zalicza się do nich około 40% gatunków ssaków. Występują w dużej liczbie na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktyki. Stanowią najbardziej zróżnicowany rząd ssaków. Spotyka się je w różnorodnych siedliskach lądowych, w tym antropogenicznych. Obejmują gatunki nadrzewne, drążące w glebie i częściowo wodne. Zaliczają się do nich tak dobrze znane zwierzęta, jak myszy, szczury, wiewiórki, piesek preriowy, jeżozwierzowate, bobry, kawia domowa i chomiki. Niegdyś włączano do nich także i dziś często mylone z nimi zające, króliki i szczekuszkowate. Obecnie umieszcza się je w osobnym rzędzie zajęczaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gryzonia

przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; dwusiekaczowiec

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jeden z dwudziestu sześciu szwajcarskich kantonów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gryzonie

przedstawiciel rzędu ssaków mających po jednej parze stale rosnących siekaczy; dwusiekaczowiec

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Rodentia|Bowdich|ref=tak., najbardziej zróżnicowany rząd ssaków;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: gryzoń

Gryzonie (Rodentia, od łacińskiego rodere, obgryzać) – rząd ssaków, charakteryzujący się pojedynczą parą ciągle wzrastających siekaczy zarówno w szczęce, jak i w żuchwie. Zalicza się do nich około 40% gatunków ssaków. Występują w dużej liczbie na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktyki. Stanowią najbardziej zróżnicowany rząd ssaków. Spotyka się je w różnorodnych siedliskach lądowych, w tym antropogenicznych. Obejmują gatunki nadrzewne, drążące w glebie i częściowo wodne. Zaliczają się do nich tak dobrze znane zwierzęta, jak myszy, szczury, wiewiórki, piesek preriowy, jeżozwierzowate, bobry, kawia domowa i chomiki. Niegdyś włączano do nich także i dziś często mylone z nimi zające, króliki i szczekuszkowate. Obecnie umieszcza się je w osobnym rzędzie zajęczaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gryzoniobójczy

zabijający gryzonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzoński

→ Gryzonia (region w Szwajcarii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gryzonią albo Gryzonami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gryzota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. zgryzota, zmartwienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gryzować

w rolnictwie: uprawiać rolę za pomocą glebogryzarki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryzowy

o świdrze wiertniczym obrotowym: taki, którego część roboczą stanowią gryzy w postaci krążków, stożków, walców itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Gryżyna

W Polsce

- Gryżyna – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bytnica
- Gryżyna – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
- Gryżyna – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Kościan
- Gryżyna – gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Grzać

1. wydzielać ciepło, ogrzewać
2. jechać szybko samochodem
3. bić się
4. grzać się - pocić się

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) podwyższać wysoko temperaturę czegoś

(1.2) czynić cieplejszym

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) wydzielać ciepło

(2.2) pot. zadawać ciosy czy strzały

(2.3) pot. poruszać się szybko

(2.4) pot. pić niemałe ilości alkoholu

czasownik zwrotny niedokonany grzać się

(3.1) poddawać się działaniu ciepła

(3.2) być grzanym (1.2)

(3.3) psuć się z powodu za wysokiej temperatury

(3.4) zool. być w stanie podniecenia płciowego

(3.5) pot. atakować się nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grządeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grządka

#### Źródła:

Wiktionary

# Grządka

ograniczony rowkami pas ziemi uprawnej w ogrodzie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grzęda (drążek w kurniku)

(1.2) zdrobn. od: grzęda (pasek ziemi uprawnej)

Grządka (niem. Grund) – przysiółek wsi Włodowice w Polsce, położony w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grządziel

część konnego narzędzia rolniczego; grządziel (r. męski)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. techn. część jednoskibowego pługa konnego, do której przymocowany jest korpus pługa;

(1.2) roln. techn. część konnego obsypnika jednorzędowego, pogłębiacza lub ramy pługa ramowego

Grządziel – część jednoskibowego pługa konnego, do którego przymocowany jest korpus pługa. Na grządzieli umieszczony jest regulator głębokości i szerokości skiby. Zakończony jest zaczepem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzaneczka

zdrobnienie od: grzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: grzanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podwyższanie temperatury czegoś

(1.2) pot. utrzymywanie funkcjonowania centralnego ogrzewania

(1.3) pot. narkotyzowanie się lub upijanie alkoholem

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzaniec

gorący napój alkoholowy z czerwonego wina lub piwa; grzanka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. grzane wino, często z przyprawami

(1.2) kulin. grzane piwo, często z przyprawami

- grzaniec – grzane piwo, gorący napój alkoholowy z piwa
- grzaniec – grzane wino, gorący napój alkoholowy z czerwonego wina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzanka

1. podsuszony, przyrumieniony kawałek chleba; tost;
2. grzany krupnik (alkohol)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kromka chleba przyrumieniona z obu stron

(1.2) przyrumienione pieczywo pokrojone w kostkę z dodatkiem przypraw lub bez

(1.3) zob. grzaniec.

- Grzanka – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Szelków
- Grzanka – gromada w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, w województwie warszawskim, w powiecie makowskim
- grzanka – podpieczony z obu stron kawałek pieczywa
- grzanka – grzaniec, gorący napój alkoholowy z czerwonego wina lub piwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzankowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grząski

1. o gruncie: taki, w którym się zapada; podmokły, miękki, niespoisty;
2. przenośnie o sprawie, problemie: skomplikowany, trudny do rozwiązania

przymiotnik

(1.1) o gruncie: taki, w którym się zapada, grzęźnie

(1.2) przen. o sprawie, problemie taki, w którym nie czujemy się pewnie i bezpiecznie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grząskość

cecha podmokłego, miękkiego, niespoistego gruntu

#### Źródła:

SJP.pl

# Grząźć

zagłębiać się w czymś grząskim; pogrążać się; grzęznąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzałeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: grzałka

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzałka

podręczny przyrząd do podgrzewania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zanurzane w wodzie, proste kuchenne urządzenie elektryczne do przygotowywania wrzątku

(1.2) techn. element grzewczy urządzenia;

Grzałka – urządzenie służące do grzania, występujące zwykle jako element urządzenia technicznego, szczególnie grzejnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzałkowy

→ grzałka

Patrz:grzałka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbiecik

zdrobnienie od: grzbiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbiecista

pływak, specjalista w stylu grzbietowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbiecistka

pływaczka, specjalistka w stylu grzbietowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbiecisty

pływak, specjalista w stylu grzbietowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. anat. część tułowia u zwierząt, przeciwna do strony brzusznej

(1.2) pot. plecy

(1.3) górna lub tylna część podłużnej rzeczy

(1.4) część łańcucha górskiego

Anatomia zwierząt

- grzbiet (łac. dorsum) – pierwotnie górna strona ciała różnych zwierząt, w szczególności:
  - okolice grzbietu (łac. regiones dorsi) – okolice ciała wyróżniane u ssaków, w tym:
    - plecy u naczelnych

    #### Źródła:

    Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzbietem

w pływaniu: leżąc na plecach i zataczając rękami koła do tyłu

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbietnica

ręczna piła do drewna z brzeszczotem usztywnionym stalową taśmą

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbietoplamy

trzmiel grzbietoplamy - gatunek trzmiela

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbietopłat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych na wysokości górnej powierzchni kadłuba

Grzbietopłat – statek powietrzny w układzie jednopłata o skrzydłach zamocowanych w górnej części kadłuba, ale nie wystających powyżej jego obrysu w rzucie bocznym. W tym układzie skrzydło jest zamocowane niżej niż w górnopłacie a wyżej niż w średniopłacie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzbietoród

wodny płaz bezogonowy; żaba bezjęzyczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbietorodowate

rodzina płazów bezogonowych; grzbietorody, bezjęzykowe, żaby bezjęzyczne

Grzbietorodowate, żaby bezjęzyczne, bezjęzykowe, grzbietorody (Pipidae) – rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura). W obrębie tej rodziny wyróżnia się 4 rodzaje i 41 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzbietorody

wodny płaz bezogonowy; żaba bezjęzyczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbietowiec

środowiskowo: zawodnik pływający stylem grzbietowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzbietówka

1. pasek tektury do usztywniania grzbietu książki;
2. dawniej: strzelba myśliwska

Grzbietówka – pasek kartonu (dawniej drewna ) stosowany jako wewnętrzne usztywnienie grzbietu książki w procesie oprawy, również określenie na sam karton do tworzenia grzbietówki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzbietowy

przymiotnik od: grzbiet

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący grzbietu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzdyl

lekceważąco o niedorosłym człowieku, zwłaszcza chłopcu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. żart. małe dziecko

(1.2) posp. pogard. stary mężczyzna

(1.3) posp. osoba o gburowatym usposobieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzebać

rozgarniać coś lub przerzucać, szukając czegoś

czasownik niedokonany

(1.1) rozgarniać, np. ziemię

(1.2) chować zmarłego do grobu lub zajmować się grabarstwem

(1.3) szukać czegoś rozgarniając coś lub przerzucając

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzebacz

Grzebacz (Scalopus) – rodzaj ssaków z podrodziny grzebaczy (Scalopinae) w obrębie rodziny kretowatych (Talpidae).

#### Źródła:

Wikipedia

# Grzebaczowate

rodzina owadów błonkoskrzydłych podobnych do os

Grzebaczowate (Sphecidae) – rodzina owadów z rzędu błonkówek. Jedna z rodzin tradycyjnie zaliczanych do grzebaczy, obecnie zgrupowanych w nadrodzinie Apoidea. W Polsce występuje około 230 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzebaczowaty

o cechach grzebaczowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebak

narzędzie do poruszania paliwem w palenisku lub usuwania części spalonych; pogrzebacz, ożóg

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebalisko

część w kurniku, o podłodze wysypanej ściółką, przeznaczona do grzebania w poszukiwaniu wysypywanego tam ziarna, zmuszająca kury do ruchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebalnia

1. miejsce przeznaczone do grzebania martwych zwierząt; grzebisko, grzebowisko;
2. sklep lub jego część, gdzie można samodzielnie wybierać towar spośród wielu podobnych, przeważnie tanich; grzebalnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebalnictwo

1. ogół spraw związanych z organizacją pogrzebów;
2. żartobliwie: grzebanie w czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebalniczy

1. związany z grzebaniem zwłok;
2. żartobliwie: związany z grzebaniem w czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebalnik

1. dawniej: miejsce grzebania zwłok; grzebalisko;
2. żartobliwie: sklep lub jego część, gdzie można samodzielnie wybierać towar spośród wielu podobnych, przeważnie tanich; grzebalnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebalny

dotyczący obrzędu grzebania zmarłych

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grzebaniem (pochówkiem) ciała, dotyczący grzebania ciała

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzebalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzebać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzebała

rozgarniać coś lub przerzucać, szukając czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebiące

rozgarniać coś lub przerzucać, szukając czegoś

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Galliformes|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzebiący

rozgarniać coś lub przerzucać, szukając czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebielucha

1. dawniej: jaskółka brzegówka; brzegówka;
2. regionalnie: kura

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebień

1. przyrząd do czesania lub układania włosów;
2. wypustka na głowie i dziobie u niektórych ptaków;
3. górna, wystająca część hełmu lub szyszaka;
4. u capa kozicy: długa, gęsta sierść wzdłuż grzbietu;
5. grzebień fali - grzbiet fali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fryzj. przyrząd do czesania, rozczesywania włosów;

(1.2) fryzj. przyrząd do upinania włosów

(1.3) ornit. mięsisty czerwony wyrostek na głowie i dziobie niektórych ptaków; także zębate wyrostki wzdłuż grzbietu i ogona gadów

(1.4) anat. wystający, zgrubiały fragment kości, miejsce przyczepu mięśni lub błon międzykostnych;

(1.5) archit. ażurowy element dekoracyjny umieszczany na kalenicy dachu lub okapie;

(1.6) techn. narzędzie lub element urządzenia kształtem przypominające grzebień (1.1)

(1.7) łow. długa, gęsta sierść wzdłuż grzbietu capa kozicy

(1.8) hist. wojsk. górna, wystająca część hełmu lub szyszaka

(1.9) kulin. rodzaj ciastka w kształcie koguciego grzebienia (1.3)

Urządzenia

- grzebień – przyrząd służący do układania włosów
- grzebień – część konstrukcyjna hełmu
- grzebień – instrument muzyczny
- grzebień – wzornik do identyfikacji skoku gwintu

Architektura

- grzebień – część dachu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzebieniarski

przymiotnik od: grzebieniarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą grzebieniarza, dotyczący grzebieniarza lub grzebieniarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzebieniarz

dawniej: wytwórca lub sprzedawca grzebieni

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebieniasty

1. mający kształt grzebienia;
2. mający grzebień

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebienica

kępkowa trawa barwy żółtozielonej, pospolita w całej Europie, porastająca łąki, pastwiska i przydroża

Grzebienica (Cynosurus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 8–11 gatunków występujących w północnej Afryce, Europie i południowo-zachodniej Azji. W Polsce występuje grzebienica pospolita (Cynosurus cristatus), przejściowo dziczeje także grzebienica najeżona (Cynosurus echinatus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzebieniowaty

podobny do grzebienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebieniowiec

zwykle w liczbie mnogiej: ptak posiadający rozbudowany grzebień, kostną listwę wzdłuż mostka, będącą zaczepem mięśni piersiowych

Grzebieniowiec (Ctenidium (Schimp.) Mitt.) – rodzaj mchu należący do rodziny gajnikowatych (Hylocomiaceae M. Fleisch.). Liczy około 21 gatunków szeroko rozpowszechnionych na świecie, występujących w strefie umiarkowanej i tropikalnej, z koncentracją w południowo-wschodniej Azji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzebieniowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebieniowy

przymiotnik od: grzebień

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebienisko

wieś w Polsce w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim

Grzebienisko (niem. Kammthal) – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Duszniki.

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1387 roku – wymieniana jako własność rodziny Grzebienickich lub Grzebienieckich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzebionatka

roślina zielna, krzew lub półkrzew z rodziny szarłatowatych; celozja

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebiółka

gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny jaskółkowatych; brzegówka, grzebółka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebisko

miejsce przeznaczone do grzebania martwych zwierząt; grzebalnia, grzebowisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebisz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebiuszka

grzebiuszka ziemna - bezogonowy płaz prowadzący nocny tryb życia, w Polsce chroniony; huczek

Grzebiuszka ziemna, huczek, huczek ziemny (Pelobates fuscus) – gatunek płaza bezogonowego z rodziny grzebiuszkowatych (Pelobatidae), zamieszkujący Europę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzebiuszkowate

rodzina zwierząt z rzędu płazów bezogonowych

Grzebiuszkowate, huczki (Pelobatidae) – monotypowa rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzebiuszkowaty

o cechach grzebiuszkowatych (rodzina zwierząt)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebowisko

teren przeznaczony do zakopania zwłok zwierząt

Cmentarz dla zwierząt – wydzielone miejsce pochówku zwierząt domowych. Przez ustawodawców stosowany jest też termin „grzebowisko” – specjalnie w odniesieniu do większych zwierząt, bardziej gospodarczych niż domowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzebuła

potocznie: człowiek powolny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebyczak

grzebyczak żółtawy - gatunek chrząszcza z rodziny czarnuchowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebyczek

zdrobnienie od: grzebyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebyk

potocznie: mały grzebień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały grzebień

(1.2) ent. ktenidium

Grzebyk, grzebykowiec, plewikwiat (Achyranthes) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae). Obejmuje 6–11 gatunków występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej Afryki i Azji, jeden gatunek sięga Europy, jeden (A. arborescens) występuje na wyspie Norfolk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzebykoczułki

zaciosek grzebykoczułki - gatunek chrząszcza z rodziny sprężykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebykorożny

wyschlik grzebykorożny - gatunek chrząszcza z rodziny kołatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebykowaty

przypominający mały grzebień

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzebykowy

przymiotnik od: grzebyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzech

uczynek wykraczający przeciw jakimś normom postępowania, np. zasadom podanym w Biblii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. celowe przekroczenie norm moralnych uznawanych w danej religii;

Grzech – przekroczenie norm religijnych. W religiach, w których Bóg jest bytem osobowym, jak judaizm i chrześcijaństwo, grzech oznacza dobrowolne zerwanie przymierza z Bogiem poprzez dokonanie złego czynu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzechnik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzechot

1. odgłos uderzających o coś twardych przedmiotów;
2. odgłos strzelaniny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) terkotliwy dźwięk twardych przedmiotów obijających się o ścianki zamkniętego pojemnika

(1.2) odgłos wystrzałów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzechotać

wydawać lub powodować wydawanie odgłosu strzałów lub uderzających o coś twardych przedmiotów

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zagrzechotać)

(1.1) wydawać z siebie grzechot

(1.2) wywoływać grzechotanie przez poruszanie instrumentem lub przedmiotem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzechotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dźwięk wydawany przez drobne przedmioty uderzające rytmicznie w ścianki zamkniętego pojemnika

(1.2) poruszanie instrumentem lub przedmiotem w celu wytworzenia grzechotu

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzechotka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pot. instrument perkusyjny z pojemnikiem zawierającego małe przedmioty wydającymi dźwięki przy potrząsaniu

(1.2) rodzaj zabawki dla niemowląt grzechoczącej przy potrząsaniu

(1.3) techn. pot. przyrząd służący do ręcznego napędzania narzędzia wyposażony w mechanizm zapadkowy

(1.4) zool. zakończenie ogona grzechotnika grzechoczące przy potrząsaniu

Gruchawka – instrument muzyczny z grupy idiofonów potrząsanych, składający się z korpusu wykonanego z gliny lub drewna osadzonego na rękojeści, wewnątrz którego umieszczono kilka kamyczków, ziarenek śrutu bądź nasion. Potrząsanie gruchawką powoduje uderzanie ziaren w ścianki korpusu i powstawanie charakterystycznych dźwięków. Jest to jeden z najstarszych znanych instrumentów muzycznych; w Polsce spotykany m.in. w wykopaliskach archeologicznych w rejonach kultury łużyckiej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzechotliwy

przypominający głos grzechotki; grzechoczący

przymiotnik

(1.1) wydający grzechot, podobny do grzechotania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzechotnik

jadowity wąż z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) herp. wąż o długich zębach jadowych i z charakterystyczną grzechotką na końcu ogona;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzechotniki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Crotalinae|Oppel|ref=tak., podrodzina jadowitych węży z rodziny żmijowatych;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzechotnikowate

rodzina węży jadowitych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Crotalinae|Oppel|ref=tak., podrodzina jadowitych węży z rodziny żmijowatych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzechotnikowaty

o cechach grzechotnikowatych (rodzina węży)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzechowiak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Czesław Grzechowiak – polski wojskowy
- Florian Grzechowiak – polski koszykarz, piłkarz ręczny
- Jerzy Grzechowiak – polski chemik
- Jolanta Grzechowiak-Milewska – polska inżynier chemii
- Tomasz Grzechowiak – polski koszykarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzechowy

dawniej: dotyczący grzechu, związany z grzechem

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. rel. dotyczący grzechu, związany z grzechem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzechulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczn.

skrót od: grzecznościowy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczniactwo

ironicznie: przesadna grzeczność, układność

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczniak

ironicznie: człowiek przesadnie grzeczny, układny; grzeczniś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzecznie

przysłówek

(1.1) w sposób grzeczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzecznieć

stawać się grzecznym lub grzeczniejszym

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczniej

stopień wyższy od przysłówka: grzecznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: grzeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczniś

ironicznie: człowiek przesadnie grzeczny, układny; grzeczniak

Patrz:grzeczniś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzecznisia

→ grzeczniś

Patrz:grzeczniś

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczniuchny

zdrobnienie od: grzeczny; grzeczniutki, grzeczniusi

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczniusi

zdrobnienie od: grzeczny; grzeczniutki, grzeczniuchny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczniutki

zdrobnienie od: grzeczny; grzeczniuchny, grzeczniusi

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: grzeczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzecznopanieński

→ Grzeczna Panna

Patrz:Grzeczna Panna

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uprzejmy sposób zachowania

(1.2) pot. posłuszne zachowanie dziecka

(1.3) przysługa

(1.4) grzeczności uprzejme słowa i gesty, komplementy

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzeczności

zachowanie będące wyrazem uprzejmości

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzecznościowy

przymiotnik od: grzeczność

przymiotnik

(1.1) taki, który charakteryzuje się grzecznością; taki, od którego wymagana jest grzeczność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzeczny

dobrze wychowany

przymiotnik

(1.1) o dziecku: taki, który jest posłuszny, spokojny, miły, dobry

(1.2) taki, który jest dobrze wychowany, jest uprzejmy, układny; taki, który jest dowodem dobrego wychowania, uprzejmości

(1.3) stpol. do rzeczy, dorzeczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzęda

1. poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe;
2. wydzielony pas ziemi uprawnej w ogrodzie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poziomy drążek w kurniku, na którym może odpoczywać ptactwo domowe

(1.2) wydzielony pas ziemi uprawnej w ogrodzie

(1.3) forma rzeźby skorupy ziemskiej przypominająca wał

(1.4) w alpinizmie: wąska wypukłość na stromym zboczu biegnąca z góry na dół

(1.5) bud. element konstrukcji dachu,

- grzęda – element konstrukcji dachu
- grzęda – konstrukcja wykorzystywana przy hodowli drobiu
- grzęda – element wyposażenia chłopskiej izby
- grzęda – w geomorfologii forma ukształtowania terenu

W Polsce

- Grzęda – część miasta Różan, w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Różan
- Grzęda – część wsi Łyse, w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Grzęda – część wsi Wejdo, w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Grzęda – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bisztynek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzędowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzędowy

przymiotnik od: grzęda

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzędziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorczyk

nazwisko

Grzegorczyk − polskie nazwisko, w latach 90. XX wieku nosiło je 10.123 osób.

- Andrzej Grzegorczyk − polski matematyk i filozof
- Filip Grzegorczyk − polski prawnik i menedżer
- Helena Grzegorczyk (1918-1985) – polska Sprawiedliwa wśród Narodów Świata.
- Jan Grzegorczyk − polski dziennikarz i pisarz
- Józef Grzegorczyk − żołnierz Batalionów Chłopskich, oficer Wojska Polskiego
- Józef Grzegorczyk − prezydent Olsztyna
- Karol Grzegorczyk − polski lekkoatleta
- Paweł Grzegorczyk − polski gitarzysta i wokalista
- Paweł Grzegorczyk − polski prawnik, cywilista, związany z UAM w Poznaniu
- Robert Grzegorczyk − polski łyżwiarz
- Ryszard Grzegorczyk (1939-2021) − polski piłkarz i trener piłkarski
- Tomasz Grzegorczyk − polski prawnik, sędzia Sądu Najwyższego
- Władysław Grzegorczyk (1905-1981) – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzegorek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. wieś w Polsce, w gminie Chełmża, w województwie kujawsko-pomorskim;

Grzegorz – imię męskie pochodzące poprzez łacińską formę Gregorius od greckiego Gregorios, wywodzącego się ze słowa γρηγορέω oznaczającego 'być czujnym'. W formie łacińskiej użyte pierwszy raz przez papieża Grzegorza I, doktora kościoła.Odnotowano 16 papieży o tym imieniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzegorzak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegórzecki

przymiotnik od: Grzegórzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorzek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorzew

wieś w Polsce

Grzegorzew – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, siedziba gminy Grzegorzew, nad rzeką Rgilewką, na Wysoczyźnie Kłodawskiej. Dawniej miasto duchowne; uzyskał lokację miejską przed 1339 rokiem, zdegradowany w 1870 roku. W końcu XVI wieku jako miasto arcybiskupstwa gnieźnieńskiego leżało w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzegorzewice

W Polsce

- Grzegorzewice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
- Grzegorzewice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Warka
- Grzegorzewice – kolejowy przystanek osobowy w Piotrkowicach, w województwie mazowieckim

Zobacz też

- Grzegorzowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów

#### Źródła:

Wikipedia

# Grzegorzewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorzewski

przymiotnik od: Grzegorzew

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Grzegorzewa, związany z Grzegorzewem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzegórzki

dzielnica w śródmieściu Krakowa

Grzegórzki – dawna wieś podkrakowska. Obecnie wchodzi w skład krakowskiej dzielnicy II Grzegórzki, na wschód od centrum miasta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzegorzostwo

Grzegorz z małżonką; Grzegorzowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorzowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w gminie Rudnik, w województwie śląskim;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w gminie Waśniów, w województwie świętokrzyskim;

(1.3) geogr. zob. Grzegorzowice Małe.

(1.4) geogr. zob. Grzegorzowice Wielkie.

W Polsce

- Grzegorzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
- Grzegorzowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów
- Grzegorzowice – gromada
- Grzegorzowice – dawna gmina

Zobacz też

- Grzegorzowice Małe, Grzegorzowice Wielkie
- Grzegorzowice-Kolonia

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzegorzowie

Grzegorz z małżonką; Grzegorzostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegorzowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grzegorza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Grzegorza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzegrzółecki

→ Grzegrzółki

Patrz:Grzegrzółki

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegrzółka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzegrzółki

nazwisko

Grzegrzółki (dawniej Kukukswalde, Camalwen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Pasym.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grzegrzółki, po jej zniesieniu w gromadzie Pasym. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzejka

dawniej: worek gumowy lub blaszane naczynie napełniane gorącą wodą, stosowane do rozgrzewania ciała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) woreczek lub saszetka do ogrzewania dłoni lub stóp

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzejnictwo

dział przemysłu zajmujący się projektowaniem, produkcją i zastosowaniem grzejników

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzejnik

1. urządzenie do ogrzewania;
2. grzejnik konwekcyjny - grzejnik centralnego ogrzewania; konwektor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do ogrzewania pomieszczeń

(1.2) slang. osoba uzależniona od narkotyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzejnikowy

przymiotnik od: grzejnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzejny

dający ciepło, podnoszący temperaturę

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzejszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzejszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzela

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzelak

nazwisko

- Agnieszka Grzelak (ur. 1967) – polska pisarka
- Agnieszka Grzelak – polska prawnik, profesor Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie
- Aleksander Grzelak – polski ekonomista, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu
- Andrzej Grzelak (ur. 1939) – polski prawnik, sędzia, wiceminister sprawiedliwości
- Bartłomiej Grzelak (ur. 1981) – polski piłkarz
- Czesław Grzelak (ur. 1942) – polski historyk wojskowości, profesor i prorektor piotrkowskiej filii Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach
- Eliza Grzelak (ur. 1961) – polska filolog, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu
- Edward Grzelak (ur. 1926) – polski religioznawca marksistowski, czołowy teoretyk polityki wyznaniowej Polski Ludowej
- Grzegorz Grzelak (ur. 1953) – polski politolog, samorządowiec, działacz opozycji w okresie PRL
- Janusz Grzelak (ur. 1941) – polski psycholog, profesor nauk humanistycznych, wiceminister edukacji
- Jarosław Grzelak (ur. 1964) – producent telewizyjny, związany od 1991 roku z Telewizją Polską (TVP)
- Klaudia Grzelak (ur. 1996) – polska siatkarka
- Krzysztof Grzelak (ur. 1963) – polski żużlowiec
- Lilla Grzelak – polski literaturoznawca i kulturoznawca, profesor Instytutu Slawistyki PAN
- Maria Grzelak – profesor Uniwersytetu Łódzkiego
- Piotr Grzelak (ur. 1982) – polski urzędnik i samorządowiec
- Rafał Grzelak (ur. 1982) – polski piłkarz
- Rafał Grzelak (ur. 1988) – polski piłkarz
- Stanisław Grzelak (ur. 1920) – polski kolarz szosowy startujący w latach 1938-1948, zwycięzca Tour de Pologne w 1947 roku
- Szymon Grzelak – polski psycholog, wiceprezes Zarządu Fundacji Homo Homini im. Karola de Foucauld
- Tadeusz Grzelak (1929-1996) – polski bokser, wicemistrz Europy, olimpijczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzelczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzelczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzelec

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzelewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzelka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeloński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzelszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzemski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzenia

nazwisko

Grzenia – kaszubski dobrotliwy duch będący opiekunem snu oraz sennych marzeń. Usypia zmęczonych ludzi i budzi ich rześkimi.

Grzenia opiekował się także zwierzętami, dzikimi i domowymi. Późną jesienią mieszkał w głębokich lasach i czuwał nad hibernującymi zwierzętami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzenkowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grześ

zdrobnienie od: Grzegorz (imię męskie); Grzesiek, Grzesio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma męskiego imienia Grzegorz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. dwuwierzchołkowy szczyt w Tatrach Zachodnich, znajdujący się na granicy polsko-słowackiej;

Grześ (słow. Lúčna, 1653 m) – dwuwierzchołkowy szczyt w Tatrach Zachodnich, znajdujący się w grzbiecie granicznym na zachód od Polany Chochołowskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grześć

dawniej: grzebać

#### Źródła:

SJP.pl

# Grześczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzesiak

nazwisko

Znane postaci noszące nazwisko Grzesiak:

- Anna Grzesiak (ur. 1987) – polska triathlonistka
- Józef Grzesiak (ujednoznacznienie)
- Kazimierz Grzesiak (ur. 1935) – działacz partyjny, wiceminister
- Zbigniew Grzesiak (ujednoznacznienie)
- Zofia Grzesiak (1914–2004) – polska pisarka żydowskiego pochodzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzesiek

zdrobnienie od: Grzegorz (imię męskie); Grześ, Grzesio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Grzegorz

Grzegorz – imię męskie pochodzące poprzez łacińską formę Gregorius od greckiego Gregorios, wywodzącego się ze słowa γρηγορέω oznaczającego 'być czujnym'. W formie łacińskiej użyte pierwszy raz przez papieża Grzegorza I, doktora kościoła.Odnotowano 16 papieży o tym imieniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzesik

nazwisko

- Grzesik – polskie nazwisko

Osoby o nazwisku Grzesik:

- Tadeusz Grzesik – seryjny morderca
- Karol Grzesik (ujednoznacznienie)
- Józef Grzesik (ujednoznacznienie)
- Zofia Grzesik – polska harcerka
- Bogusław Grzesik – polski elektrotechnik
- Dariusz Grzesik – piłkarz
- Włodzimierz Grzesik – wokalista rockowy
- Jan Grzesik – piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzesiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzesio

zdrobnienie od: Grzegorz (imię męskie); Grześ, Grzesiek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: Grzegorz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzesiowie

Grześ z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzesiowski

nazwisko

- Krzysztof Grzesiowski – polski dziennikarz
- Krzysztof Grzesiowski (ur. 1981) – polski siatkarz
- Paweł Grzesiowski - lekarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzesiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grzesia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzesiu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gwara. zdrobn. od: Grzegorz

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: Grzesio i Grześ

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzesiuk

nazwisko

- Grzesiuk, chłopak z ferajny, polski film biograficzny z 2006 roku

Nazwiska

- Lidia Grzesiuk – polska psycholog
- Stanisław Grzesiuk – polski pisarz i pieśniarz
- Cezary Grzesiuk – polski reżyser i montażysta filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grześkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grześkowiak

nazwisko

- Alicja Grześkowiak – polski polityk
- Kazimierz Grześkowiak – polski pisarz i artysta estradowy
- Maciej Grześkowiak – polski dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grześkowie

zdrobnienie od: Grzegorz (imię męskie); Grześ, Grzesio

#### Źródła:

SJP.pl

# Grześkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grześka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeszczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeszek

zdrobnienie od: grzech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drobne przewinienie, mały grzech, zdrobn. od: grzech

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzeszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzeszyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzeszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeszkowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzesznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. grzeszna osoba płci żeńskiej

- Grzesznica (Die Sünderin) – powieść Petry Hammesfahr
- Grzesznica (Sins of the Mind ) – amerykański film z 1997
- Grzesznica (Amarte es mi pecado) – meksykański serial telewizyjny (telenowela) z 2004
- Grzesznica (The Sinner)' – amerykański serial telewizyjny z 2017, ekranizacja powieścir

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzeszniczka

kobieta, która popełnia grzechy; grzesznica

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzesznie

przysłówek

(1.1) w sposób grzeszny

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzeszniej

stopień wyższy od przysłówka: grzesznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzeszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: grzeszny; bardziej grzeszny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzesznik

osoba popełniająca grzechy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto grzeszy

Grzech – przekroczenie norm religijnych. W religiach, w których Bóg jest bytem osobowym, jak judaizm i chrześcijaństwo, grzech oznacza dobrowolne zerwanie przymierza z Bogiem poprzez dokonanie złego czynu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzeszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co grzeszne; cecha tego, kto grzeszny

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzeszny

przymiotnik

(1.1) popełniający grzechy; taki, który czyni rzeczy złe, niewłaściwe, niedobre, niemoralne

(1.2) będący grzechem

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzeszyć

1. dopuszczać się grzechu, złego uczynku;
2. odznaczać się czymś ujemnym

czasownik

(1.1) rel. popełniać grzech, łamać zasadę (najczęściej moralną) narzuconą przez dany system religijny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzewczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ogrzewaniem budynków

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzęza

ciężarek do obciążania sieci rybackich

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzęzawisko

miejsce podmokłe i grząskie; mokradło, bagno, trzęsawisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grząskie miejsce stanowiące przeszkodę

(1.2) książk. przen. stan nagromadzenia się trudności, niekorzystnych uwarunkowań

Grzęzawisko (ang. The Jungle) – powieść amerykańskiego pisarza Uptona Sinclaira, opublikowana w 1906. Autor wydał ją własnym sumptem, ponieważ oficjalni wydawcy obawiali się drukować tak kontrowersyjny utwór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzęznąć

zagłębiać się w czymś grząskim; pogrążać się; grząźć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pogrążać się, zagłębiać się w czymś grząskim, zapadać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzęźnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzęznąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzęzy

wymiona u zwierzyny płowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzmiąca

1. wydawać głośne dźwięki; huczeć, ryczeć;
2. głośno mówić

- Grzmiąca – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Głuszyca
- Grzmiąca – wieś w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Cybinka
- Grzmiąca – wieś w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny
- Grzmiąca – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Wyśmierzyce
- Grzmiąca – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Żabia Wola
- Grzmiąca – wieś w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Bytów
- Grzmiąca – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Grzmiąca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzmiącki

przymiotnik od: Grzmiąca

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzmiący

1. wydawać głośne dźwięki; huczeć, ryczeć;
2. głośno mówić

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzmieć

1. wydawać głośne dźwięki; huczeć, ryczeć;
2. głośno mówić

czasownik niewłaściwy nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o niebie, zazwyczaj w czasie burzy: wydawać grzmot

czasownik właściwy nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wydawać głośne, niskie dźwięki niczym grzmot

(2.2) mówić głośno i dobitnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzmocić

1. uderzać w kogoś lub coś;
2. potocznie: wypijać dużą porcję alkoholu;
3. wulgarnie: odbywać stosunek seksualny

czasownik

(1.1) powodować hałas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzmocik

zdrobnienie od: grzmot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od grzmot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzmot

1. efekt akustyczny w postaci huku (suchego trzasku lub dudnienia), towarzyszący piorunowi wraz z błyskawicą;
2. silny trzask, huk; łomot, łoskot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) huk towarzyszący, wraz z błyskawicą, piorunowi

(1.2) silny huk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. rub. pogard. o bardzo dużej, niezgrabnej kobiecie

(2.2) pot. niezgrabny, stary, często niepotrzebny przedmiot, np. zawadzający mebel

Grzmot – grom dźwiękowy wytworzony przez piorun. W zależności od rodzaju piorunu oraz jego odległości od słuchającego, grzmot może przybierać formy od ostrego, głośnego trzasku do długiego, niskiego pomruku. Nagłe zwiększenie ciśnienia i temperatury powietrza wskutek uderzenia piorunu powoduje jego szybkie rozszerzenie się, co z kolei wywołuje grom dźwiękowy. Odległość zjawiska od obserwatora może być wyliczona, znając odległość czasową pomiędzy zobaczeniem błyskawicy a usłyszeniem grzmotu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzmotnąć

1. mocno uderzyć się lub kogoś;
2. wydać głośny dźwięk;
3. przewrócić się lub upaść z hałasem;
4. potocznie: wypić alkohol;
5. wulgarnie: odbyć stosunek seksualny

czasownik dokonany (ndk. grzmocić)

(1.1) uderzyć w coś lub w kogoś mocno

(1.2) rzucić coś mocno

(1.3) spaść lub przewrócić się z hałasem

(1.4) wywołać nagły odgłos

(1.5) pot. wypić porcję alkoholu

(1.6) wulg. o mężczyźnie: odbyć stosunek seksualny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzmotnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzmotnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzonka

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Grzonka – polski dziennikarz radiowy, sprawozdawca sportowy, publicysta
- Jan Grzonka – działacz plebiscytowy, powstaniec śląski, poseł
- Jan Grzonka – powstaniec śląski, działacz ruchu oporu w czasie II wojny światowej
- Józef Grzonka – powstaniec śląski
- Paweł Grzonka – polski chodziarz sportowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzonkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Grzonkowski – polski artysta plastyk
- Stanisław Grzonkowski – polski działacz związkowy i polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzyb

1. cudzożywny organizm plechowy, nieposiadający ciałek zieleni;
2. nadziemna część organizmu plechowego, w kształcie kapelusza osadzonego na nóżce;
3. forma przypominająca kształtem grzyb;
4. pogardliwie: stary, niedołężny człowiek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Klonowa;

(1.2) geogr. część wsi Gawłów w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Sochaczew

(1.3) geogr. geol. formacja skalna w miejscowości Mirów na Wyżynie Częstochowskiej;

(1.4) geogr. geol. formacja skalna w murach zamku w Olsztynie na Wyżynie Częstochowskiej;

- grzyb (owocnik) – zbita część grzybni u grzybów wyższych; w mowie potocznej grzyb
- grzyby – królestwo organizmów eukariotycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybczyk

nazwisko

Dibaeis Clem. (grzybczyk) – rodzaj grzybów z rodziny czasznikowatych (Icmadophilaceae). Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów. W Polsce występuje jeden gatunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybek

zdrobnienie od: grzyb

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: grzyb

(1.2) mały grzyb

(1.3) przedmiot, obiekt przypominający swoim kształtem owocnik grzyba

(1.4) techn. część składowa zaworu zamykająca i otwierająca przepływ

(1.5) kraw. przyrząd do cerowania

(1.6) fryz. krótka fryzura damska i (rzadziej) męska

(1.7) środ. żegl. wywrotka jachtu kilem lub mieczem do góry

(1.8) kulin. rodzaj omletu z dodatkiem mąki

- grzybek – daszek chroniący wartownika albo dyżurnego przed warunkami atmosferycznymi
- grzybek – metalowy element będący częścią punty szpadowej i floretowej
- grzybek – rodzaj nacieku jaskiniowego
- grzybek – wywrócenie żaglówki, lub jachtu do góry dnem
- grzybek – potoczna nazwa awaryjnych wyjść ze schronów stojących na polskich osiedlach
- grzybek – potrawa kuchni polskiej
- Grzybek – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Osie
- Grzybek – jedna ze skał w rezerwacie przyrody Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
- Grzybek – nieużywana skocznia narciarska w Czarnkowie
- Grzybek – drewniana architektura parkowa w Toruniu, przystanek tramwajowy z 1843 roku.
- Grzybek – wzgórze w paśmie Wzgórz Trzebnickich na terenie Obornik Śląskich
- Grzybek – park krajobrazowo-wypoczynkowy w Obornikach Śląskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybi

→ grzyb; grzybny, grzybowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybiara

→ grzybiarz

Patrz:grzybiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybiarka

→ grzybiarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która lubi zbierać grzyby

Patrz:grzybiarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzybiarski

→ grzybiarz

Patrz:grzybiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybiarstwo

zajęcie grzybiarza

Grzybobranie – pozyskiwanie owocników grzybów ze stanowisk naturalnych.

W krajach północnosłowiańskich masowo zbiera się wiele gatunków dzikich grzybów do celów spożywczych. Grzybiarstwo może być też źródłem zarobku, np. dla ludności sąsiadującej z lasami. Współcześnie w Polsce stanowi często rodzaj hobby lub zajęcia rekreacyjnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która lubi zbierać grzyby

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzybiasty

podobny do grzyba

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybica

choroba zakaźna ludzi i zwierząt wywołana przez mikroskopijne, pasożytnicze grzyby chorobotwórcze; parch, mikoza, mykoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba zakaźna wywoływana przez mikroskopijne grzyby;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybicowy

przymiotnik od: grzybica

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grzybicą, dotyczący grzybicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzybiczny

przymiotnik od: grzybica, np. infekcja grzybiczna, choroba grzybiczna; grzybiczy

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący grzybicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzybiczy

przymiotnik od: grzybica, np. infekcja grzybicza, choroba grzybicza; grzybiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybiec

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zgrzybieć)

(1.1) mikol. porastać grzybem

(1.2) pot. stawać się zgrzybiałym

- grzybiec (Porphyrellus) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych
- grzybiec (Bolitophagus) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych
- Grzybiec – jezioro w powiecie tucholskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybień

potocznie: starzeć się; ramoleć, kapcanieć

Grzybienie (Nymphaea L.) – rodzaj z rodziny grzybieniowatych Nymphaeaceae. Obejmuje 58 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, przy czym zróżnicowaniem wyróżnia się Australia, gdzie rośnie 17 gatunków rodzimych (kolejne 4 są introdukowane). W Europie rosną cztery gatunki, z czego w Polsce obecne są dwa: grzybienie białe N. alba oraz grzybienie północne N. candida. Wszystkie grzybienie są roślinami wodnymi o pływających liściach i często też kwiatach, u części gatunków rozwijających się tylko nocą. Zapylaczami są chrząszcze, błonkoskrzydłe i bzygowate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybieńczyk

roślina z rodziny bobrkowatych, o liściach pływających na wodzie

Grzybieńczyk (Nymphoides Seg.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobrkowatych (Menyanthaceae). Obejmuje 55 gatunków. Rośliny te spotykane są na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy. Największe zróżnicowanie jest w Australii, gdzie rośnie co najmniej 19 gatunków. W Polsce (i Europie) występuje tylko jeden gatunek – grzybieńczyk wodny N. peltata. Są to byliny, rzadziej rośliny jednoroczne rosnące w wodach. Nasiona przenoszone są przez mrówki (u gatunków australijskich) lub dzięki przestworom powietrznym unoszą się na wodzie i przez nią są przemieszczane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybienianka

nimfa grzybienianka - gatunek motyla z rodziny wachlarzykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|grzybieć., porastanie grzybem

Grzybienie (Nymphaea L.) – rodzaj z rodziny grzybieniowatych Nymphaeaceae. Obejmuje 58 gatunków. Rośliny te występują na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, przy czym zróżnicowaniem wyróżnia się Australia, gdzie rośnie 17 gatunków rodzimych (kolejne 4 są introdukowane). W Europie rosną cztery gatunki, z czego w Polsce obecne są dwa: grzybienie białe N. alba oraz grzybienie północne N. candida. Wszystkie grzybienie są roślinami wodnymi o pływających liściach i często też kwiatach, u części gatunków rozwijających się tylko nocą. Zapylaczami są chrząszcze, błonkoskrzydłe i bzygowate.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybieniowate

rodzina roślin wodnych, o wielkich liściach i białych lub żółtych kwiatach, rosnących w strefie umiarkowanej i podzwrotnikowej

Grzybieniowate (Nymphaeaceae Salisb.) – rodzina hydrofitów z rzędu grzybieniowców (Nymphaeales Dumort.). Liczy około 58 gatunków zamieszkujących słodkowodne zbiorniki wodne na całym świecie (najszerzej rozprzestrzeniona rodzina spośród wczesnych okrytonasiennych). Jedyny przedstawiciel rodziny nie rosnący w zbiornikach to Nymphaea thermarum pierwotnie występujący w mule wokół gorących źródeł w Rwandzie, którego naturalne siedliska zostały jednak zniszczone (gatunek zachował się wyłącznie w ogrodach botanicznych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybieniowaty

o cechach grzybieniowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybieniowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Nymphaeales|Dumort.|ref=tak., rząd roślin zielnych należący do klasy okrytonasiennych;

Grzybieniowce (Nymphaeales Dumort.) – rząd roślin zielnych, hydrofitów o dawniej różnym ujęciu systematycznym. Grupa ta wyewoluowała zanim od okrytonasiennych oddzielił się klad jednoliściennych. Grzybieniowce wyodrębniły się prawdopodobnie już 171-153 milionów lat temu. Dłuższy czas zaliczano tu dwie (w najnowszych ujęciach czasem łączone w jedną) rodziny z 8 rodzajami i 64 gatunkami (w tym 40 gatunków z jednego tylko rodzaju grzybienie Nymphaea). W marcu 2007 opublikowano wyniki badań, z których wynika, że współczesnymi potomkami siostrzanej linii rozwojowej dla grzybieniowców są rośliny z rodziny hydatellowatych Hydatellaceae. Odkrycie to przedstawiło w nowym świetle ewolucję przodków grzybieniowców. Okazało się bowiem, że wobec znacznych różnic (np. morfologicznych) między przedstawicielami tych dwóch kladów o wspólnym pochodzeniu, dojść musiało w przeszłości do znacznego zróżnicowania planów budowy i wykształcenia rozmaitych adaptacji do życia w środowisku wodnym. Hydatellowate zaczęły być włączane do grzybieniowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybieniowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybieński

przymiotnik od: Grzybno

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybing

żartobliwie: grzybobranie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybkowaty

podobny kształtem do grzybka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybkowy

przymiotnik od: grzybek

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. mikol. forma plechaechy grzybów, stanowiąca wegetatywne ciało grzybów;

Grzybnia (łac. mycelium) – plecha stanowiąca ciało grzybów, zbudowana z wyrośniętej i rozgałęzionej strzępki lub wielu strzępek skupionych w jednym miejscu. U grzybów można wyróżnić następujące stopnie organizacji budowy: pojedyncza komórka ⇒ strzępka ⇒ grzybnia ⇒ owocnik lub przetrwalnik.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybniowy

przymiotnik od: grzybnia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grzybnią, dotyczący grzybni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzybno

1. nazwa wielu miejscowości w Polsce;
2. nazwa kilku jezior w Polsce

W Polsce

- Grzybno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo
- Grzybno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Unisław
- Grzybno – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
- Grzybno – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Stara Kiszewa
- Grzybno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica
- Grzybno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Grzybno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna
- Grzybno – kolonia wsi Różańsko w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
- Grzybno – osada leśna w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Sławno

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybny

1. → grzyb; grzybowy, grzybi;
2. obfitujący w grzyby; grzybodajny;
3. powstały w wyniku narastania grzyba - organizmu żywego pasożytującego na innych organizmach

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybobójczy

zwalczający grzyby; fungicydalny

przymiotnik jakościowy

(1.1) mikol. taki, który zabija grzyby i zapobiega ich rozwojowi oraz pojawieniu się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzybobójka

preparat grzybobójczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybobranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mikol. zbieranie grzybów

Grzybobranie – pozyskiwanie owocników grzybów ze stanowisk naturalnych.

W krajach północnosłowiańskich masowo zbiera się wiele gatunków dzikich grzybów do celów spożywczych. Grzybiarstwo może być też źródłem zarobku, np. dla ludności sąsiadującej z lasami. Współcześnie w Polsce stanowi często rodzaj hobby lub zajęcia rekreacyjnego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybodajny

obfitujący w grzyby

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybolubka

drobna muchówka z rodziny bedliszek; bedliszka

- grzybolubka (Asterophora) – rodzaj grzybów z rodziny kępkowcowatych
- grzybolubka (Autalia) – rodzaj chrząszczy z rodziny kusakowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybolubny

pochwiak grzybolubny - gatunek grzybów z rodziny łuskowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybopodobny

1. mający niektóre właściwości grzybów; przypominający grzyb;
2. protisty grzybopodobne - nieformalna grupa protistów zaliczanych dawniej do grzybów

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybów

1. cudzożywny organizm plechowy, nieposiadający ciałek zieleni;
2. nadziemna część organizmu plechowego, w kształcie kapelusza osadzonego na nóżce;
3. forma przypominająca kształtem grzyb;
4. pogardliwie: stary, niedołężny człowiek

W Polsce

- Grzybów – część miasta Kępno
- Grzybów – przysiółek wsi Zaborów w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
- Grzybów – przysiółek wsi Annolesie w woj. łódzkim, w pow. bełchatowskim, w gminie Rusiec
- Grzybów – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
- Grzybów – część wsi Balice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Grzybów – część wsi Burów w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Grzybów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Magnuszew
- Grzybów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
- Grzybów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
- Grzybów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne
- Grzybów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków
- Grzybów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria
- Grzybów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Staszów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybowa

potocznie: zupa grzybowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. zupa z grzybów świeżych lub suszonych;

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: grzybowy

## Integralne części miejscowości w Polsce

- Grzybowa – część miasta Warszawa, w dzielnicy Wesoła
- Grzybowa – przysiółek wsi Gdów w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Grzybowa – kolonia wsi Śladków Duży w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
- Grzybowa – skała w Ojcowskim Parku Narodowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybowaty

podobny kształtem do grzyba

przymiotnik jakościowy

(1.1) przypominający grzyb, w kształcie grzyba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzybowice

- Grzybowice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Skoki

2 części miast:

- Grzybowice – część miasta Prószków
- Grzybowice – część miasta Zabrze

#### Źródła:

Wikipedia

# Grzybowisko

miejsce w lesie, gdzie rosną grzyby

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybówka

rodzaj grzybów z rodziny grzybówkowatych

- grzybówka – rodzaj grzybów
- Grzybówka – struga, dopływ rzeki Supraśla

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybówkowate

o cechach grzybówkowatych (rodzina grzybów)

Grzybówkowate (Mycenaceae Overeem) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzybówkowaty

o cechach grzybówkowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Leszno w województwie wielkopolskim

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości w Polsce;

W Polsce

- Grzybowo – część miasta Leszno
- Grzybowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Regimin
- Grzybowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna
- Grzybowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż
- Grzybowo – część wsi Stadniki w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Grodzisk
- Grzybowo – część wsi Polnica w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
- Grzybowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
- Grzybowo – przysiółek wsi Kronowo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Ryn
- Grzybowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Reszel
- Grzybowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki
- Grzybowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września
- Grzybowo - nieistniejąca zaginiona osada w woj. wielkopolskim, w powiecie kościańskim
- Grzybowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kołobrzeskim, w gm. Kołobrzeg

- Grzybowo – gromada
- Grzybowo – grodzisko w Grzybowie, woj. wielkopolskie, pow. wrzesiński

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybowski

przymiotnik od: Grzybowa Góra, Grzybowo, Grzybów, Grzybów Dolny, Grzybów Hornowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Grzybowa, związany z Grzybowem

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Grzybowski (1879–1940) – polski działacz PPS
- Andrzej Grzybowski (1930–2020) – polski aktor
- Andrzej Grzybowski (ur. 1948) – polski architekt
- Andrzej Grzybowski (ur. 1968) – polski lekarz okulista, dr hab.
- Andrzej Grzybowski (1899–1940) – polski porucznik Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.
- Andrzej Grzybowski – polski lekarz epidemiolog, prof. dr hab.
- Andrzej Grzybowski – polski fizyk, dr hab. inż.
- Andrzej Grzybowski – polski informatyk, dr hab. inż.
- Antoni Grzybowski (1911–1944) – polski żołnierz, powstaniec warszawski
- August Grzybowski (1842–1922) – polski duchowny protestancki
- Bartosz Grzybowski (ur. 1972) – polski chemik
- Bolesław Grzybowski (1920–1992) – polski inżynier i działacz emigracyjny
- Fabian Grzybowski (1913–1985) – polski geodeta
- Faustyn Grzybowski (1913–1999) – polski funkcjonariusz UB
- Franciszek Grzybowski – ujednoznacznienie
- Henryk Grzybowski (1934–2012) – polski piłkarz, olimpijczyk
- Henryk Grzybowski – ujednoznacznienie
- Jacek Grzybowski (ur. 1973) – polski duchowny rzymskokatolicki, filozof
- Jan Grzybowski (XVII w.) – polski szlachcic
- Jarosław Grzybowski (ur. 1974) – polski perkusista, aranżer
- Jerzy Grzybowski (XX–XXI w.) – polski matematyk związany z poznańskim UAM
- Jerzy Grzybowski (ur. 1950) – polski działacz społeczny, współzałożyciel ruchu Spotkania małżeńskie
- Józef Anioł Grzybowski (XVII w.) – polski szlachcic
- Józef Grzybowski (1869–1922) – polski geolog, paleontolog, profesor
- Karol Grzybowski (ur. 1985) – polski prawnik i urzędnik
- Kazimierz Grzybowski – ujednoznacznienie
- Konstanty Grzybowski (1901–1970) – polski prawnik, historyk prawa i idei, profesor UJ
- Leszek Grzybowski (1945–2018) – polski ekonomista, działacz partyjny
- Ludomir Grzybowski (XIX w.) – polski uczestnik powstania styczniowego
- Maciej Grzybowski (1942–2024) – polski aktor, reżyser, dyrektor teatru, pedagog
- Marcin Grzybowski (ur. 1979) – polski kajakarz
- Marian Grzybowski – ujednoznacznienie
- Martynian Grzybowski (XVIII w.) – polski szlachcic
- Michał Marian Grzybowski (1937–2023) – polski ksiądz, historyk Kościoła, profesor
- Michał Grzybowski (ur. 1979) – polski aktor, scenarzysta, reżyser, producent
- Mirosław Grzybowski (ur. 1977) – polski skoczek narciarski
- Przemysław Paweł Grzybowski (ur. 1968) – polski doktor nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki
- Peter Grzybowski (1954–2013) – polski performer i malarz
- Piotr Grzybowski – ujednoznacznienie
- Roman Grzybowski (1941–2022) – polski technolog żywności i żywienia
- Romuald Grzybowski (ur. 1953) – polski historyk, pedagog
- Ryszard Kuba Grzybowski (1933–2022) – polski rysownik, malarz, poeta
- Stefan Grzybowski (1902–2003) – polski prawnik, profesor, rektor UJ
- Stanisław Grzybowski – ujednoznacznienie
- Teofil Grzybowski (XVII w.) – polski szlachcic
- Wacław Grzybowski (1887–1959) – polski dyplomata, poseł, filozof, ambasador
- Wacław Grzybowski (1929–2004) – polski ekonomista
- Władysław Grzybowski (1895–1920) – polski żołnierz
- Zbigniew Grzybowski – ujednoznacznienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzybowy

1. → grzyb; grzybny, grzybi;
2. związany z działaniem grzybów - organizmów żywych pasożytujących na innych organizmach

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z grzybami, dotyczący grzybów

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla grzybów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzybożerek

chrząszczyk z rodziny czarnuchowatych; Boletophagus reticulatus

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzyboznawca

specjalista w zakresie nauki o grzybach; mikolog, mykolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzyboznawczy

związany z nauką o grzybach; mykologiczny, mikologiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzyboznawczyni

specjalistka w zakresie nauki o grzybach; mikolożka, mykolożka

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzyboznawstwo

nauka o grzybach; mikologia, mykologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybożywność

zdolność niektórych roślin do pobierania pokarmu za pośrednictwem strzępek grzybów; mikotroficzność

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybożywny

o roślinach: zdolny do pobierania pokarmu za pośrednictwem strzępek grzybów; mikotroficzny

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzybski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Grzyba, związany z Grzybem

#### Źródła:

Wiktionary

# Grzyby

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) mikol. syst. nazwa systematyczna|Fungi|L.|ref=tak., królestwo należące do domeny jądrowców;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: grzyb

Grzyby (Fungi R.T. Moore) – królestwo należące do domeny jądrowców (Eukaryota). Dawniej, w zależności od ujęcia systematycznego, takson ten miał rangę podkrólestwa (Fungi R.T. Moore, 1971), podtypu (Fungi Engl. 1889) i klasy (Fungi Bartling, 1830).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzymalici

średniowieczny ród rycerski, osiadły w Wielkopolsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzymalita

członek średniowiecznego rodu rycerskiego, osiadłego w Wielkopolsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzymała

nazwisko

- Grzymała – nazwisko
- Grzymała – herb szlachecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzymałów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. osiedle typu miejskiego na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie husiatyńskim, nad rzeką Gniłą;

W Polsce

- Grzymałów – dawna nazwa miasta Swarzędz
- Grzymałów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Paradyż
- Grzymałów – dawna wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew
- Grzymałów – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Słaboszów

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzymek

nazwisko

Grzymek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grodziskim, w gminie Żabia Wola.

Wieś zlokalizowana jest na terenie Wysoczyzny Rawskiej na Południowym Mazowszu. Grzymek powstał po reformie administracyjnej w zaborze rosyjskim w roku 1866. Wcześniej już istniał tu młyn, częściowo spalony i odbudowany w 1892 roku, korzystający z energii dostarczanej przez wody stawu na spiętrzonej rzece Pisia Tuczna. Stawy i młyn o nazwie Grzymek występowały już w XVIII wieku co można odczytać na mapach z tego okresu. Retencję wody uzyskano w prosty sposób poprzez usypanie grobli ziemnej i budowę drewnianego upustu ze stawidłami. Upust zlokalizowany był przy południowym brzegu zbiornika. Budowę stawu ułatwia konfiguracja terenu, gdyż młyn oddzielony jest od wsi pradoliną Pisi o znacznych jak na Mazowsze różnicy wysokości (4–8 m). Staw w okresie międzywojennym został rozbudowany poprzez powiększenie go od strony południowej.Wówczas to na zalewie pojawiła się wyspa Przyczółki upustu były częściowo murowane a elementy drewniane skręcano za pomocą śrub z czworokątnymi nakrętkami. Koło młyńskie (funkcjonujące do roku 1964) napędzała woda z jazu wykonanego z kamienia polnego zlokalizowanego, tak jak młyn w środkowej części grobli (w chwili obecnej znajduje się tam betonowy leżak). W okresie I wojny światowej przez wieś przetoczyły się wojska rosyjskie niemieckie i austriackie. Przed 1914 rokiem, również nad rzeką Pisia Tuczna, zlokalizowany był drugi staw, przy którym funkcjonował tartak (zachowały się drewniane słupy upustu zlokalizowane w tzw. cofce obecnego zalewu). Tartak przestał istnieć z chwilą wycięcia Puszczy Jaktorowskiej. Staw Grzymek, wczesną jesienią, był częściowo opróżniany z wody w celu dokonania napraw. W momencie spuszczania wody odławiano ryby, po które przyjeżdżali okoliczni handlarze Żydowscy. Jesienią 1939 roku przez wieś przetoczyły się niedobitki Armii Łódź rozbrajając się.Według niepotwierdzonych źródeł część uzbrojenia wrzucono do stawu. Przy rozwidleniu dróg do Kuklówki Zarzecznej i do wsi Oddział jesienią 1944 roku, okoliczna ludność została zmuszona przez wojska hitlerowskie do wykopania systemu okopów, przeznaczonych do obrony przed armią sowiecką. Okopy te są częściowo zachowane (2013). W 1945 roku przez wieś przetoczyły się pododdziały sowieckiej 61 Gwardyjskiej Armii Uderzeniowej rabując mieszkańców.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego. Przed 1975 rokiem wieś należała do powiatu grodziskiego w województwie warszawskim. Wieś należy do parafii rzymskokatolickiej w Skułach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzymisław

imię męskie

Grzymisław, Grzymosław, Grzymsław, Grzmisław, Grzysław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Grzymi- ("grzmieć") i -sław ("sława"). Mogło oznaczać "posiadający szeroką sławę".

Forma żeńska: Grzymisława, Grzymsława

Grzymisław imieniny obchodzi 12 października

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzymisława

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Grzymisław

Grzymisława, Grzymsława – staropolskie imię żeńskie. Składa się z członu Grzymi- ("grzmieć") i -sława ("sława"). Mogło oznaczać "posiadająca szeroką sławę". Imię to nosiła małżonka Leszka Białego, matka bł. Salomei i księcia Bolesława Wstydliwego.

Forma męska: Grzymisław, Grzymosław, Grzymsław, Grzmisław, Grzysław.

Grzymisława imieniny obchodzi 24 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzymisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grzymisławy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzymisławostwo

Grzymisław z małżonką; Grzymisławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzymisławowie

Grzymisław z małżonką; Grzymisławostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzymisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Grzymisława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzymkowski

nazwisko

- Andrzej Grzymkowski (ur. 1947) – polski archeolog, muzealnik, regionalista i samorządowiec.
- Jerzy Grzymkowski (1930–2006) – polski prozaik i scenarzysta filmowy.
- Sławomir Grzymkowski (ur. 1968) – polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzymski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzywa

1. u niektórych zwierząt: dłuższa sierść pokrywająca tylną część głowy i kark;
2. potocznie: bujna czupryna u człowieka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. dłuższa sierść niektórych zwierząt znajdująca się na tylnej części głowy lub szyi

(1.2) bujna czupryna

(1.3) piana na grzbiecie fali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzywacz

1. duży gołąb o brązowosinym upierzeniu
2. fala wzburzonej wody

Geografia:

- grzywacz – rodzaj fali morskiej
- Grzywacz – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Krzęcin
- Grzywacz – część wsi Wilhelmów w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Błędów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzywaczewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Grzywaczewski – polski mieszczanin i wojskowy
- Jan Grzywaczewski – polski działacz społeczny
- Maciej Grzywaczewski – polski producent filmowy, przedsiębiorca, wydawca, działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL
- Stanisław Grzywaczewski – polski piłkarz
- Tomasz Grzywaczewski – polski dziennikarz i podróżnik
- Waldemar Grzywaczewski – polski polityk, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzywak

gryzoń z rodziny chomikowatych

- grzywak (Lophiomys) – rodzaj ssaka z podrodziny grzywaków (Lophiomyinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).
- Andrzej Grzywak (1931-2016) – polski uczony, automatyk, informatyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzyweczka

zdrobnienie od: grzywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: grzywka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzywiasty

mający grzywę

przymiotnik

(1.1) mający grzywę, pokryty grzywą

(1.2) przypominający kształtem grzywę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzywienka

1. grzywienka zwyczajna - gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych;
2. ekspresywnie: grzywna

Grzywienka zwyczajna, grzywienka (Chenonetta jubata) − gatunek ptaka osiadłego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Jedyny żyjący przedstawiciel rodzaju Chenonetta. Nie wyróżnia się podgatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzywiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Grzywiński – polski, zapaśnik, trener, olimpijczyk
- Krzysztof Grzywiński – polski działacz polityczny
- Stanisław Grzywiński (strona ujednoznaczniająca)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Grzywka

włosy spadające na czoło

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fryz. włosy przycięte tak, że spadają na czoło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Grzywna

kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. adm. kara pieniężna nakładana przez organy sądowe lub administracyjne

(1.2) hist. jednostka masy i jednostka pieniężna używana dawniej w Polsce, Czechach i na Rusi

- grzywna (prawo)
- grzywna (jednostka miar)
- hrywna – waluta Ukrainy

W Polsce

- Grzywna – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
- Grzywna – kolonia w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Bierzwnik
- Grzywna – gromada
- Grzywna – przystanek kolejow w Grzywnej, w województwie kujawsko-pomorskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Grzywnowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzywnowy

przymiotnik od: grzywna

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzywocz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Grzywoszyjka

grzywoszyjka amazońska - gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

Grzywoszyjka amazońska, grzywoszyjka, gęsiówka grzywiasta (Oressochen jubatus) – gatunek dużego ptaka z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Amerykę Południową. Bliski zagrożenia wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia