# Gu

nieokreślony dźwięk wydawany przez dziecko zaczynające mówić; zwykle powtarzany

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja, często powtórzona, naśladująca gaworzenie małego dziecka

- Gu – chińskie brązowe naczynie do wina

Osoby o tym nazwisku:

- Eileen Gu – chińska narciarka dowolna pochodzenia amerykańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guacamole

[czytaj: głakamole] sos z utartych gruszek awokado

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. meksykański sos przyrządzany na bazie awokado;

Guacamole – meksykański sos (salsa) przyrządzany na bazie awokado.

Guacamole swoje początki miał już w czasach azteckich. Oprócz awokado dodaje się także limonkę i sól. Poszczególne rodzaje guacamole mogą zawierać pomidory, paprykę chili, cebulę, kolendrę, czosnek i inne przyprawy. Spożywa się go zazwyczaj z plackami tortilla, chociaż Meksykanie dodają go do niemal każdej przystawki. Nazwa guacamole pochodzi z języka nahuatl, āhuacamolli (w języku nahuatl āhuacatl - awokado, molli - sos), w języku hiszp. wymawia się je jako guakamole.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guadalajara

[czytaj: gładalahara]
1. duże miasto w Meksyku;
2. miasto w Hiszpanii;
3. prowincja w Hiszpanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guadalajarski

przymiotnik

(1.1) przym. od Guadalajara

#### Źródła:

Wiktionary

# Guadalcanal

[czytaj: gładlkaNAL] wyspa na Oceanie Spokojnym

Guadalcanal (Isatabu) – wyspa na Morzu Salomona (Ocean Spokojny), o powierzchni 5302 km², druga co do wielkości wyspa w archipelagu Wysp Salomona, należąca do państwa Wyspy Salomona. Nazwę swą zawdzięcza hiszpańskiemu odkrywcy Álvaro de Mendaña de Neyra pochodzącemu z prowincji Sewilli. Największym miastem jest Honiara, stanowiąca jednocześnie stolicę państwa. Honiara leży na północnym wybrzeżu wyspy, pomiędzy przylądkami Lunga i Cruz, kilka kilometrów na zachód od miejsca, gdzie w roku 1942 znajdował się przyczółek amerykański podczas walk z Japończykami. W 1990 wyspa miała 50 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guadalupe

1. wyspa wulkaniczna na Oceanie Spokojnym;
2. miasto w Meksyku;
3. miasto w Hiszpanii;
4. miasto w Stanach Zjednoczonych;
5. rzeka w Stanach Zjednoczonych

- Guadalupe – miasto w Hiszpanii w prowincji Cáceres, we wspólnocie autonomicznej Estremadura
- Guadalupe – miasto w Kostaryce
- Guadalupe – miasto na Wyspach Świętego Tomasza i Książęcej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guaifenezyna

[czytaj: gła-ifenezyna] syntetyczny lek wykrztuśny

#### Źródła:

SJP.pl

# Guajak

drzewo z Ameryki Środkowej, wytwarzające duże ilości żywicy powszechnie używanej do produkcji syropów wykrztuśnych; gwajakowiec lekarski; drzewo gwajakowe; gwajakol

#### Źródła:

SJP.pl

# Guajawa

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; gwajawa, guawa, gujawa, gruszla, psydia

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guajazyl

Gwajafenezyna (łac. Guaifenesinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna gwajakolu, w której fenolowa grupa hydroksylowa gwajakolu połączona jest wiązaniem eterowym z pierwszorzędową grupą hydroksylową gliceryny. Stosowana jako lek ułatwiający odkrztuszanie

#### Źródła:

Wikipedia

# Gualfard

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Guam

[czytaj: głam] wyspa na Oceanie Payficznym, terytorium zamorskie USA

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Oceanii;

(1.2) geogr. polit. terytorium zależne Stanów Zjednoczonych na wyspie Guam (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guamczyk

[czytaj: głamczyk] mieszkaniec Guam (terytorium zamorskiego USA)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mieszkaniec Guamu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guamka

[czytaj: głamka] mieszkanka Guam

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Guamu

Guamka (ros. Гуамка) – chutor (ros. хутор) w Rosji, w Kraju Krasnodarskim, w rejonie apszerońskim. Wchodzi w skład osiedla wiejskiego Niżegorodskoje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guamski

związany z Guamem

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Guamu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guan

chiński instrument muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Guanabana

krzew lub drzewo z rodziny flaszowcowatych, o jadalnych owocach; flaszowe drzewo; flaszowiec miękkociernisty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Annona muricata|L.|ref=tak., flaszowiec miękkociernisty, drzewo z rodziny flaszowcowatych;

(1.2) kulin. żółtozielony owoc guanábany (1.1)

Flaszowiec miękkociernisty (Annona muricata L.) – gatunek małego drzewa, dorastającego do 10 m wysokości. Flaszowiec miękkociernisty pochodzi z Ameryki Środkowej i Antyli. Kwitnie przez cały rok, a jadalne owoce dojrzewają w każdym miesiącu. Głównym rejonem uprawy jest Ameryka Środkowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guanahani

indiańska nazwa wyspy San Salvador leżącej na Oceanie Atlantyckim, w archipelagu Bahamów

Guanahani – używana przez rdzennych mieszkańców nazwa jednej z wysp w archipelagu Bahamów, na której 12 października 1492 podczas pierwszej swej wyprawy wylądował po ponad dwumiesięcznym rejsie Krzysztof Kolumb.

Nie ma zgodności wśród historyków, która to była w rzeczywistości wyspa. Przez wiele lat uważano, że była to Wyspa Watlinga, zwana dziś San Salvador, ale od około 1986 uważa się, że bardziej prawdopodobna jest niewielka Samana Cay.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guanako

lama z rodziny wielbłądowatych, żyjąca w górach Ameryki Południowej; gwanako

Gwanako andyjskie, gwanako, guanako (Lama guanicoe) – gatunek ssaka z rodziny wielbłądowatych (Camelidae). Żyje w niewielkich stadach w Andach i w Patagonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guangdong

prowincja w Chinach; Kuangtung

Guangdong ([kwɑ̀ŋtʊ́ŋ]; chiń. upr. 广东; chiń. trad. 廣東; pinyin Guǎngdōng; Wade-Giles Kuang-tung; jyutping gwong2 dung1) – południowo-wschodnia prowincja Chińskiej Republiki Ludowej. Jest najliczniej zaludnioną prowincją w Chinach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guangxi

[czytaj: kłangs-i] autonomiczny region w Chinach; Kuangsi

Region Autonomiczny Kuangsi-Czuang (Guangxi wym. /kwàŋ.ɕí/; chiń. upr. 广西壮族自治区; chiń. trad. 廣西壯族自治區; pinyin Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū) – region autonomiczny w południowej części Chin. Kuangsi graniczy z prowincjami: Junnan na zachodzie, Kuejczou na północy, Hunan na północnym wschodzie, Guangdong na południowym wschodzie. Na południowym zachodzie ma wspólną granicę z Wietnamem a od południa przylega do Zatoki Tonkińskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guanidyna

silnie zasadowa, higroskopijna substancja krystaliczna

Guanidyna (iminomocznik) – organiczny związek chemiczny, należący do grupy imin, jest pochodną mocznika. Pochodnymi guanidyny są m.in. kreatyna, arginina, TBD. Ma silne właściwości zasadowe. Jest używana do syntezy innych ważnych związków np. barwników, leków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guanina

zasada purynowa; gwanina

Guanina, 2-amino-6-oksypuryna – organiczny związek chemiczny z grupy puryn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W kwasach nukleinowych tworzy komplementarną parę z cytozyną (C).

Guanina to biała substancja krystaliczna nierozpuszczalna w wodzie. Formuje ona kryształy molekularne.Nazwa „guanina” pochodzi z wyodrębnienia tego związku z odchodów (guana) ptaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guaninowy

przymiotnik od: guanina

#### Źródła:

SJP.pl

# Guanit

mineralny, nieorganiczny związek chemiczny, fosforan magnezowo-amonowy; struwit

Struwit lub też guanit (fosforan magnezowo-amonowy) – mineralny, nieorganiczny związek chemiczny, opisany po raz pierwszy w 1845 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guano

1. pokłady odchodów ptasich gromadzące się na zachodnich wybrzeżach Ameryki Południowej oraz pobliskich wyspach, wykorzystywane jako nawóz;
2. potocznie: rzecz niewiele warta; byle co, śmieć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roln. suche odchody ptaków morskich lub nietoperzy, stosowane jako nawóz;

Guano – odchody ptaków morskich (głównie kormoranów, pelikanów i głuptaków) lub nietoperzy, gromadzące się od wieków na powierzchni ziemi lub w jaskiniach, na terenach suchych, głównie na zachodnich wybrzeżach Ameryki Południowej (Chile, Peru) i wyspach sąsiednich. Grube pokłady eksploatowane są jako cenny nawóz naturalny, przy czym niezrównoważone procesy wydobywania guana ptaków morskich mogą skutkować trwałym zniszczeniem siedlisk i zmniejszeniem o miliony populacji ptaków morskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guanofor

rodzaj chromatoforu, komórka barwnikowa zawierająca kryształki guaniny

#### Źródła:

SJP.pl

# Guanozyna

nukleozyd zawierający guaninę (zasadę azotową) połączoną z rybozą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. rodzaj nukleozydu;

Guanozyna – nukleozyd zawierający guaninę połączoną wiązaniem N-glikozydowym przez atom N9 z rybozą w postaci β-D-rybofuranozy.

Jest prekursorem dla rybonukleotydów, jak GMP, GDP i GTP, powstających przez ufosforylowanie atomu C5' rybozy.

Cząsteczkę o podobnej budowie ma abakawir, lek używany w kuracji AIDS.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guanozynodifosforan

związek organiczny zbudowany z guaniny, cukru rybozy i dwóch reszt fosforanowych, powstający podczas hydrolizy guanozynotrifosforanu

Guanozyno-5′-difosforan (GDP) – organiczny związek chemiczny, rybonukleotyd o budowie podobnej do adenozynodifosforanu (ADP). Jest produktem hydrolizy GTP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guanozynotrifosforan

cząsteczka przenosząca energię w organizmach żywych

Guanozyno-5′-trifosforan (GTP) – organiczny związek chemiczny, rybonukleotyd purynowy pełniący funkcję przenośnika energii w komórce. Pełni podobne funkcje do adenozynotrifosforanu (ATP), zawiera dwa wiązania wysokoenergetyczne. GTP bierze udział w reakcjach fosforylacji, a także dostarcza energię w procesie translacji oraz transkrypcji. Powstaje w cyklu Krebsa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guantanamczyk

mieszkaniec Guantánamo

#### Źródła:

SJP.pl

# Guantanamka

mieszkanka Guantánamo

#### Źródła:

SJP.pl

# Guantanamo

Guantánamo – miasto w południowo-wschodniej części Kuby, stolica prowincji Guantánamo. Zamieszkuje je 244 603 osób, z których większość zatrudniona jest przy uprawie trzciny cukrowej i bawełny.

Miejsce urodzenia Yargelis Savigne, kubańskiej lekkoatletki uprawiającej skok w dal i trójskok, a także Hermesa Ramireza - sprintera.

#### Źródła:

Wikipedia

# Guantanamski

→ Guantánamo (miasto na Kubie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Guar

guma guar - organiczny związek chemiczny używany jako dodatek do żywności (E412); guma guarowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Guaracha

[czytaj: głaracza]
1. gatunek muzyki wywodzący się z Kuby;
2. kubański taniec ludowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Guarana

1. amazońska roślina pnąca z rodziny mydleńcowatych;
2. słodko-gorzki napój o właściwościach energetycznych

Paulinia guarana (Paullinia cupana), pot. guarana lub gwarana – gatunek pnącza z rodziny mydleńcowatych. Występuje w całym dorzeczu Amazonki i Pary (Brazylia). Bywa nazywany zwyczajowo guaraną od nazwy gorzko-kwaśnego napoju, sporządzanego z jej nasion. Nazwa napoju zaś pochodzi od plemienia Guarani.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guarani

1. jednostka monetarna Paragwaju (1 guarani = 100 centymów);
2. język plemion Guarani

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guaranie

1. amazońska roślina pnąca z rodziny mydleńcowatych;
2. słodko-gorzki napój o właściwościach energetycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Guaranin

kofeina znajdująca się w guaranie

#### Źródła:

SJP.pl

# Guaranina

kofeina znajdująca się w guaranie

Kofeina (łac. coffeinum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid purynowy znajdujący się w ziarnach kawy i wielu innych surowcach roślinnych. Może również być otrzymywana syntetycznie. Została odkryta przez niemieckiego chemika Friedricha Ferdinanda Rungego w 1819 roku. W zależności od źródła nazywana jest także teiną (gdy źródłem jest herbata), guaraniną (gdy pochodzi z guarany) i mateiną (gdy pochodzi z yerba mate).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guaranka

członkini plemienia Indian z Ameryki Południowej; Gwaranka

#### Źródła:

SJP.pl

# Guaranowy

→ guarana

Patrz:guarana

#### Źródła:

SJP.pl

# Guardafui

przylądek w Somalii

Gees Gwardafuy, Caseyr (arab. Ras Ghardafuj) – przylądek w Somalii.

Znajduje się na krańcu Półwyspu Somalijskiego, u wejścia do Zatoki Adeńskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guardbook

[czytaj: gardbuk] teczka z reklamami prasowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Guari

odmiana ożaglowania gaflowego; huari

#### Źródła:

SJP.pl

# Guarkernmehl

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. guma guar

#### Źródła:

Wiktionary

# Guarneri

Guarneri – rodzina włoskich lutników, która wywodziła swe tradycje z pracowni Nicoli Amatiego, łącząc je z wpływami sztuki lutniczej Stradivariusa, działała w XVII i XVIII w. w Cremonie, Wenecji i Mantui.

Najwybitniejsi przedstawiciele rodziny Guarnerich to: Andrea (1626–1698), Pietro Giovanni (1655–1720), Bartolomeo Giuseppe, zwany del Gesù (1698–1744) (na jego skrzypcach zwanych Il cannone grał Niccolò Paganini).

Na skrzypcach Guarneriego z 1734 grała Wanda Wiłkomirska.

#### Źródła:

Wikipedia

# Guarowy

guma guarowa - organiczny związek chemiczny używany jako dodatek do żywności (E412); guma guar

#### Źródła:

SJP.pl

# Guaviare

rzeka w Kolumbii (w górnym biegu - Guayabero)

Guaviare – departament Kolumbii. Leży w środkowo-południowej części kraju. Stolicą departamentu Guaviare jest miasto San José del Guaviare.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guawa

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; gwajawa, guajawa, gujawa, gruszla, psydia

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guayaquil

miasto w Ekwadorze

Guayaquil (także Gwajakil, właściwie Santiago de Guayaquil) – miasto w zachodnim Ekwadorze przy ujściu rzeki Guayas do Zatoki Guayaquil (Ocean Spokojny). Ośrodek administracyjny prowincji Guayas.

Założone w 1537, było często niszczone przez Indian i piratów. W 1821 brało udział w walkach antyhiszpańskich. W XIX wieku było siedzibą liberałów. Rywalizowało z Quito, które było siedzibą konserwatystów. Od XIX wieku bardzo ważny port wywozowy Ekwadoru. Siedziba archidiecezji (zał. 1956, przedtem od 1838 diecezja), na czele której stał m.in. abp Juan Ignacio Larrea Holguín, a od 2003 abp Antonio Arregui Yarza. Znajduje się tu sanktuarium Matki Boskiej Częstochowskiej, które w 1985 odwiedził papież Jan Paweł II.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gub.

skrót od: gubernia

skrót

(1.1) = gubernia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gubacha

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Kraju Permskim Rosji;

Gubacha – miasto w Rosji, w Kraju Permskim. W 2023 roku liczyło 22 915 mieszkańców. Miasto leży w pn.-wsch. części europejskiej Rosji, u podnóża Uralu, nad brzegiem rzeki Koswa (lewym dopływem Kamy), w dorzeczu Wołgi. Miasto leży około 150 km na północny wschód od Permu.

Miasto powstało w 1941 roku z połączenia osad Gubacha, Kržižanovsk i Imeni Krupskoj w jedną jednostkę administracyjną. Osada Gubacha znana jest od połowy XVIII wieku jako ośrodek wydobywczy rudy żelaza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gubachiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gubachą, dotyczący Gubachy

#### Źródła:

Wiktionary

# Gubański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gubała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gubałówka

szczyt (1126 m n.p.m.) w Paśmie Gubałowskim, w pobliżu Zakopanego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. duża polana na Podhalu

(1.2) geogr. łagodny szczyt, na którym znajduje się Gubałówka (1.1);

Gubałówka – podłużne wzniesienie na Pogórzu Gubałowskim (Paśmie Gubałowskim).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guben

Niemcy:

- Guben – niemiecka nazwa miasta Gubin
- Guben – dawny powiat
- Guben – stacja kolejowa w Guben

#### Źródła:

Wikipedia

# Gubernat

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gubernator

1. urzędnik państwowy stojący na czele prowincji, stanu lub guberni w niektórych krajach;
2. zarządca wielkich majątków ziemskich w dawnej Polsce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) adm. tytuł wysokich urzędników zarządzających częścią terytorium w niektórych państwach;

(1.2) daw. administrator latyfundium w dawnej Polsce

(1.4) eduk. tytuł nadawany dyrektorom szkół w krajach anglosaskich

(1.5) adm. tytuł nadawany osobie kierującej wielką korporacją albo bankiem

(1.6) adm. tytuł duchownego zarządzającego Państwem Watykańskim w imieniu papieża

Gubernator (łac. „sternik, kierownik, rządca” od gubernare „sterować, kierować, rządzić” z gr. kybernán „sterować, kontrolować”) – tytuł wysokich urzędników w niektórych państwach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gubernatorat

urząd gubernatora

#### Źródła:

SJP.pl

# Gubernatorka

→ gubernator

Patrz:gubernator

#### Źródła:

SJP.pl

# Gubernatorostwo

gubernator z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Gubernatorowa

małżonka gubernatora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona gubernatora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gubernatorować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) sprawować urząd gubernatora

#### Źródła:

Wiktionary

# Gubernatorówna

dawniej: córka gubernatora

#### Źródła:

SJP.pl

# Gubernatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do gubernatora, związany z gubernatorem

przymiot dzierżawczy

(2.1) należący do gubernatora, będący jego własnością

#### Źródła:

Wiktionary

# Gubernatorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) adm. prowincja zarządzana przez gubernatora

(1.2) adm. urząd gubernatora

(1.3) biuro lub siedziba gubernatora

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) przest. gubernator z małżonką

#### Źródła:

Wiktionary

# Gubernia

jednostka podziału administracyjnego w dawnej Rosji i krajach jej podległych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) adm. jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Rosji i krajach okupowanych;

Gubernia (ros. губерния) – jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Imperium Rosyjskim, w tym i w krajach będących w jej składzie m.in.: w Wielkim Księstwie Finlandii i Królestwie Polskim.

Jednostka administracyjna została wprowadzona przez cara Piotra I. Na gubernie podzielone były również ziemie zabrane – terytoria Rzeczypospolitej wcielone do Imperium Rosyjskiego w wyniku rozbiorów Polski (1772–1795). Po klęsce powstania listopadowego w Królestwie Polskim w ramach rusyfikacji ustroju dotychczasowych osiem województw zostało w 1837 zastąpione przez gubernie. Gubernie zniesione zostały po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918. Na terytorium RFSRR i ZSRR istniały do 1929, gdy zostały zastąpione przez obwody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gubernialny

1. przymiotnik od: gubernia;
2. przymiotnik od: gubernium

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do guberni, związany z gubernią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guberniany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gubernią, dotyczący guberni

#### Źródła:

Wiktionary

# Gubernium

władza prowincjonalna w Galicji pod zaborem austriackim

Gubernium − nazwa jednostek administracyjnych zarządu prowincji w Austrii, utworzonych w 1763, a w 1849 przemianowanych na namiestnictwa.

Na czele gubernium złożonego z kilku radców dworu (Hofrathe), kilkunastu radców gubernialnych oraz niższych urzędników, stał gubernator (Statthalter), którego powoływał i odwoływał cesarz. Gubernium dzieliło się na departamenty, których skład i funkcje ulegały w czasie różnym zmianom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guberski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z gubernią, dotyczący guberni

#### Źródła:

Wiktionary

# Gubić

tracić coś przez nieuwagę

czasownik niedokonany

(1.1) tracić coś przez nieuważność

(1.2) doprowadzać do zguby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gubin

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Gubin (niem. Guben, dolnołuż. Gubin) – miasto, będące jednocześnie gminą miejską oraz siedzibą gminy wiejskiej Gubin, zlokalizowane w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, na prawym brzegu Nysy Łużyckiej i nad Lubszą. Gubin usytuowany jest w polskiej części Dolnych Łużyc, na granicy z Niemcami, a do 1945 było wschodnią częścią miasta Guben. W latach 1975–1998 administracyjnie należał do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gubinek

Gubinek (niem. Gubinchen, łuż. Gubink) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin, koło Gubina, leży nad Nysą Łużycką przy drodze nr 32.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gubinianin

mieszkaniec Gubina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Gubina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gubinianka

mieszkanka Gubina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gubina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gubiński

przymiotnik od: Gubin

przymiotnik

(1.1) od Gubin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guc

Główny Urząd Ceł

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Główny Urząd Ceł;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gucci

[czytaj: guczi]
1. włoskie nazwisko, np. Guccio Gucci (1881 - 1953), włoski projektant mody
2. założony przez niego dom mody;
3. marka odzieży i kosmetyków;
4. polski herb szlachecki pochodzenia florenckiego

Guccio Gucci S.p.A., znany jako Gucci – włoski dom mody założony we Florencji w 1921 roku przez Guccio Gucciego (1881–1953).

Gucci założył swój pierwszy butik w Rzymie w roku 1938. Od tego czasu projektował dla wielu dobrych marek. W roku 1947 zaprojektował torbę bamboo, która do dziś jest jednym z najbardziej charakterystycznych produktów firmy. Z żoną Aidą Calvelli miał sześcioro dzieci. Po śmierci Gucciego, jedno z jego dzieci – syn, Aldo, rozwinął zasięg firmy – otworzył butiki w Londynie, Paryżu i Nowym Jorku. W 1960 roku powstały kolejne sklepy w Hongkongu i Tokio.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gucewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gucia

zdrobnienie od: Gustawa (imię żeńskie)

Gusinje (cyr. Гусиње, alb. Gucia) – miasto w północno-wschodniej w Czarnogórze, siedziba gminie Gusinje. Leży nad rzeką Grnćar, na pograniczu czarnogórsko-albańskim (w pobliżu Gusinja znajduje się przejście graniczne prowadzące do albańskiego Vermosh). W 2011 roku liczyło 1673 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gucio

zdrobnienie od: Gustaw, August (imiona męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia August lub Gustaw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guciów

Gucio z małżonką

Guciów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zwierzyniec. Leży na Roztoczu Środkowym, nad rzeką Wieprz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Zwierzyniec. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 95 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Opatrzności Bożej w Bondyrzu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guciowie

Gucio z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Guciowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gucia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gucwa

nazwisko

Gucwa – nazwisko. Pochodzi ono od niemieckiej nazwy osobowej „Gutz”. W XVI wieku odnotowano osoby o tym nazwisku w Małopolsce. Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce ok. 1700 osób. Według serwisu internetowego Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 30 stycznia 2023 w bazie PESEL znajdowały się dane około 2766 osób o tym nazwisku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gucwiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gudauta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Abchazji, położone na wybrzeżu Morza Czarnego;

Gudauta (abch. Гәдоуҭа, ros. Гудаута, gruz. გუდაუთა) – miasto w Abchazji, w rejonie Gudauta, położone na wybrzeżu Morza Czarnego. Abchaskie miasto-bohater. Trzecie co do wielkości miasto w Abchazji, które w 2011 roku liczyło 8514 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gudea

władca sumeryjski

Gudea (sum. gù.dé.a, tłum. „powołany”) – sumeryjski władca miasta-państwa Lagasz, panujący w 2. połowie XXII w. p.n.e., zięć i następca Ur-Baby, mąż Nin-alli, ojciec Ur-Ningirsu II. Dokładne lata panowania Gudei nie są znane - niektórzy naukowcy umieszczają jego panowanie w okresie rządów ostatnich władców gutejskich (ok. 2130 r. p.n.e.), zdaniem innych panować miał on już po pokonaniu Gutejów przez Utuhengala (po 2116 roku p.n.e.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guderian

Heinz Wilhelm Guderian (ur. 17 czerwca 1888 w Chełmnie, zm. 14 maja 1954 w Schwangau) – generał pułkownik Wehrmachtu, Generalny Inspektor Wojsk Pancernych, szef sztabu Naczelnego Dowództwa Wojsk Lądowych, teoretyk wojskowości, autor sformułowanej w książce Achtung – Panzer! koncepcji „blitzkriegu” polegającej na toczeniu wojny metodą błyskawicznych ataków dużych związków pancernych wspieranych natarciem z powietrza.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gudermes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii;

Gudermes (ros. Гудермес, Gudiermies, czecz. Гуьмсе / Gümse) – miasto w Federacji Rosyjskiej, w Czeczenii, stolica rejonu gudermeskiego, nad rzeką Sunża. Drugie co do wielkości miasto Czeczenii.

W mieście rozwinął się przemysł precyzyjny, materiałów budowlanych, spożywczy oraz chemiczny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gudermeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gudermesem, dotyczący Gudermesu

#### Źródła:

Wiktionary

# Gudi

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Aten właściwych, na wschód od centrum

(1.2) geogr. wieś na Cyprze w dystrykcie Pafos;

Gudi (gr. Γουδί) – wieś w Republice Cypryjskiej, w dystrykcie Pafos. W 2011 roku liczyła 204 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gudok

starorosyjski ludowy instrument smyczkowy, trzystrunny

Gudok – ludowy instrument muzyczny z rodziny smyczkowych występujący od średniowiecza do XIX wieku na obecnych terenach Rosji i Białorusi.

Najstarsze wizerunki gudoka uwiecznione są w XII-wiecznej ikonografii, w literaturze wzmiankowany był od 2. połowy XI wieku pod nazwą ros. смык (pol. smyk), a od XVII wieku jako ros. гудок (pol. gudok). Badacze przypuszczają, że może wywodzić się od fideli bizantyjskiej. Najstarsze zabytki (zachowane fragmenty instrumentu) znaleziono na stanowiskach archeologicznych w Nowogrodzie Wielkim; datowane są na XI–XIV wiek. Najstarszy zachowany w całości pochodzi z XIV wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gudowo

Gudowo (niem. Baumgarten) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie.

Wieś leży ok. 4,5 km na południowy wschód od Drawska Pomorskiego, nad jeziorem Lubie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gudowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gudron

lepka, smolista substancja, będąca pozostałością po destylacji ropy naftowej

Gudron, górska smoła, asfalt – pozostałość po próżniowej destylacji mazutu. Głównym produktem wychodzącym z kolumny destylacji próżniowej są oleje smarowe oraz próżniowy olej napędowy.

Gudron nie destyluje pod zmniejszonym ciśnieniem i może być poddawany hydrokrakingowi, zgazowaniu lub koksowaniu. Stosowany jest do produkcji papy dachowej i asfaltu prasowanego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gudżaracki

→ Gudżarat

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gudżaratem (Gudźaratem), dotyczący Gudżaratu (Gudźaratu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język gudżaracki;

Patrz:Gudżarat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gudżarat

stan w Indiach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stan w Indiach, leżący w północno-zachodniej części kraju;

Gudźarat (hindi गुजरात, trb.: Gudżarat, trl.: Gujarāt; gudżarati ગુજરાત; ang. Gujarat) – drugi po stanie Maharasztra najbardziej uprzemysłowiony stan w Indiach. Leży w północno-zachodniej części kraju. Jego stolicą jest Gandhinagar, zaś największym miastem – Ahmadabad.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gudźarati

jeden z języków urzędowych Indii, używany głównie w stanie Gudżarat; gudżarati

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. zob. gudźarati.

Język gudźarati, gudżarati, gudżaracki (ang. Gujarati) – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się blisko 61 mln mówiących – głównie mieszkańców Indii, gdzie w stanie Gudźarat oraz sąsiednich terytoriach Daman i Diu oraz Dadra i Nagar Haweli jest językiem urzędowym – jednym z 23 języków konstytucyjnych Indii. Najbliżej spokrewnione z nim języki to pendźabi i bradź bhasza. Posiada odrębny system pisma, tzw. alfabet sylabiczny gudżarati, wywodzący się ze starożytnego pisma brahmi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gudźarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka indoaryjskiej grupy etnicznej z Indii, posługującej się językiem gudźarati;

#### Źródła:

Wiktionary

# Gudzinowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gudzowaty

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gudzowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gudłaj

pogardliwie: Żyd; parch, pejsowaty, Żydzisko, Mosiek (mosiek)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. pogard. o Żydzie

(1.2) przest. pot. gamoń, niezdara; cymbał, głąb

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guenter

[czytaj: ginter] obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Guerilla

[czytaj: gerija lub gerilja] partyzantka, zwykle lewacka, walcząca w krajach Ameryki Południowej i Środkowej

Wojna partyzancka – jedna z najstarszych form walki zbrojnej, polegająca na działaniach nieregularnych prowadzonych przez partyzantów przy poparciu ludności i skierowana przeciwko okupantowi/zaborcy lub przeciw rodzimym rządom uważanym przez partyzantów za wrogie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guerillas

rzadko: partyzant w Ameryce Łacińskiej; guerilla

Wojna partyzancka – jedna z najstarszych form walki zbrojnej, polegająca na działaniach nieregularnych prowadzonych przez partyzantów przy poparciu ludności i skierowana przeciwko okupantowi/zaborcy lub przeciw rodzimym rządom uważanym przez partyzantów za wrogie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guermantes

Guermantes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, w departamencie Sekwana i Marna.

#### Źródła:

Wikipedia

# Guernica

[czytaj: gernika]
1. miasto w Hiszpanii, zniszczone w wyniku bombardowania w 1936 r.;
2. obraz Picassa inspirowany tym wydarzeniem

Gernika-Lumo (hiszp. Guernica y Luno) – miasto na północy Hiszpanii, uważane za najstarszą stolicę Kraju Basków. W 2018 roku liczyło ok. 17 tys. mieszkańców. Jest znane szeroko przede wszystkim z jego zbombardowania podczas wojny domowej w Hiszpanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guernsey

[czytaj: gernz-i] terytorium zależne Wielkiej Brytanii, leżące w cieśninie La Manche

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Europie;

(1.2) geogr. terytorium zależne korony brytyjskiej obejmujące wyspę Guernsey (1.1) i część Wysp Normandzkich;

(1.3) geogr. toponim, nazwa dwóch miejscowości w Stanach Zjednoczonych

Guernsey (wymowa [ˈgɜ:nzi], Baliwat Guernsey, fr. Guernesey) – terytorium obejmujące wyspę Guernsey i kilkanaście mniejszych wysp w archipelagu Wysp Normandzkich (m.in. Alderney, Sark i Herm), położonych na kanale La Manche, nieopodal wybrzeża Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guerrilla

Guerrilla – brytyjski miniserial (dramat) wyprodukowany przez ABC Signature Studios, Green Door Pictures, Endemol Shine International, Fifty Fathoms Productions oraz Stearns Castle. Był emitowany od 13 kwietnia 2017 roku przez Showtime oraz Sky Atlantic.
W Polsce serial był emitowany od 17 maja 2017 roku przez HBO 3.

#### Źródła:

Wikipedia

# Guevara

nazwisko, np. Ernesto "Che" Guevara (1928-1967), argentyński komunista, jeden z przywódców rewolucji kubańskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Guffa

okrągły, smołowany kosz służący jako łódź do przeprawiania się na drugi brzeg rzeki, wykorzystywany od starożytności aż po dzień dzisiejszy na Nilu, Tygrysie, Eufracie; kuff

Guffa:

- Holenderski żaglowiec (barkas) o małym zanurzeniu i płaskim dnie. Wyposażony w jeden lub dwa maszty. Stateczność zapewniały mu opuszczane symetrycznie po burtach miecze.
- Niewielki arabski żaglowiec o jednym, dwóch masztach używany do żeglugi handlowej.
- Używany od starożytności do czasów współczesnych okrągły pleciony z trzciny kosz, uszczelniany asfaltem lub smołą. Służył m.in. do transportu na rzekach Eufrat i Tygrys.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gugała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gugiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. żydowskie ciasto szabasowe, rodzaj pieczonej leguminy

#### Źródła:

Wiktionary

# Guglać

potocznie: szukać informacji w internecie za pomocą wyszukiwarki Google; googlować, guglować, googlać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|guglać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Guglielmo

[czytaj: guljelmo] włoskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Guglować

potocznie: szukać informacji w internecie za pomocą wyszukiwarki Google; googlować, googlać, guglać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. poszukiwać informacji przy pomocy wyszukiwarki internetowej Google

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|guglować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Guguła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. niedojrzały owoc maliny

(1.2) reg. niedojrzały owoc

#### Źródła:

Wiktionary

# Gugułka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. niedojrzały owoc wiśni

#### Źródła:

Wiktionary

# Gui

skrót od: Graphic User Interface, w informatyce: graficzny interfejs użytkownika

- gui – szkodliwe demony w wierzeniach chińskich
- gui – starożytne chińskie naczynie rytualne
- Gui – inne imię Jie – ostatniego władcy Chin z dynastii Xia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guide

1. [czytaj: gid] osoba oprowadzająca turystów; przewodnik; gid;
2. [czytaj: gajd] zawodowy wspinacz górski, wprowadzający swoich klientów na szczyt

- Guide – wieś w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Lancashire
- Guide – powiat w Chinach, w prowincji Qinghai

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guido

Osoby

- Guido (zm. 1120) – włoski kardynał i benedyktyn
- Guido (zm. 1139) – kardynał biskup Tivoli
- Guido Adler
- Guido Buchwald
- Guido Cavalcanti
- Guido De Marco
- Guido di Pietro
- Guido Fubini
- Guido Henckel von Donnersmarck
- Guido Landert
- Guido Reni
- Guido Westerwelle
- Guido van Rossum
- Guido von List
- Guido z Arezzo
- Guido Grandi

#### Źródła:

Wikipedia

# Guignol

[czytaj: giNIOL] lalka pochodząca z francuskiego ludowego teatru, mająca przedstawiać postać o przebiegłym i zgryźliwym charakterze

Guignol (wym. giniol lub ginjol) – jedna z głównych postaci francuskiego teatru lalek, powstała około 1808 w Lyonie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guilder

jednostka monetarna Surinamu, równa 100 centom

#### Źródła:

SJP.pl

# Guillaume

[czytaj: giJOM] francuskie imię męskie

Osoby o tym nazwisku:

- Günter Guillaume – wschodnioniemiecki szpieg
- Paul-Marie Guillaume – rzymskokatolicki duchowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guillemin

[czytaj: gilemin] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Guin

Guin – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Alabama, w hrabstwie Marion. W roku 2023 miasto zamieszkiwało 2147 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 66,5 osoby/km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Guinness

[czytaj: gines] piwo marki Guinness

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guira

[czytaj: GŁIro] instrument muzyczny z grupy idiofonów; guira

Guira (Guira guira) – gatunek ptaka z rodziny kukułkowatych (Cuculidae), podrodziny kleszczojadów; jedyny przedstawiciel rodzaju Guira. Występuje w Ameryce Południowej z wyjątkiem jej północnej części. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guiro

[czytaj: GŁIro] instrument muzyczny z grupy idiofonów; guira

Guiro, guira, guero – instrument perkusyjny używany w muzyce latynoamerykańskiej.

Jest pochodzenia indiańskiego. Zbudowany z wysuszonego owocu tykwy, na powierzchni którego wyżłobiono poprzeczne rowki. Dźwięki były wydobywane za pomocą stalowego pręta pocieranego o wyżłobienia w kształcie tarki. Obecnie instrument ten wyrabia się z różnych materiałów (np. z plastiku, z metalu, z włókien szklanych, z kości, również z tworzywa ceramicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guitry

Guitry – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Normandia, w departamencie Eure. W 2013 roku jej populacja wynosiła 260 mieszkańców.

W dniu 1 stycznia 2016 roku z połączenia 14 ówczesnych gmin – Berthenonville, Bus-Saint-Rémy, Cahaignes, Cantiers, Civières, Dampsmesnil, Écos, Fontenay-en-Vexin, Forêt-la-Folie, Fourges, Fours-en-Vexin, Guitry, Panilleuse oraz Tourny – utworzono nową gminę Vexin-sur-Epte. Siedzibą gminy została miejscowość Écos.

#### Źródła:

Wikipedia

# Guiyang

[czytaj: GŁIjank] miasto w Chinach; Kuejjang

Guiyang (chiń. 贵阳; pinyin Guìyáng) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowych Chinach, ośrodek administracyjny prowincji Kuejczou. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 3 290 777 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guizhou

[czytaj: kujdżoł] prowincja w Chinach; Kuejczou

Kuejczou (Guizhou, chiń. upr. 贵州; chiń. trad. 貴州; pinyin Gùizhōu; Wade-Giles Kuei-chou) – prowincja w południowych Chinach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gujana

1. region w Ameryce Południowej;
2. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown; Kooperacyjna Republika Gujany

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Ameryce Południowej ze stolicą w Georgetown;

(1.2) geogr. hist. kraina historyczna położona w północnej Ameryce Południowej;

(1.3) geogr. hist. zob. Gujana Brytyjska.

(1.4) geogr. hist. zob. Gujana Francuska.

(1.5) geogr. hist. zob. Gujana Holenderska.

Gujana (ang. Guyana), oficjalnie Kooperacyjna Republika Gujany (Co-operative Republic of Guyana) – państwo w północnej części Ameryki Południowej, w obrębie większego regionu również zwanego Gujaną. Jedno z najmniejszych państw na kontynencie, zajmuje powierzchnię 214 969 km², a zamieszkane jest przez 791 739 osób (2023, szac.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gujańczyk

obywatel Gujany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Gujany

(1.2) mieszkaniec Gujany Francuskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gujanka

obywatelka Gujany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Gujany

(1.2) mieszkanka Gujany Francuskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gujański

przymiotnik od: Gujana

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Gujany, krainy

(1.2) odnoszący się do Gujany, państwa

(1.3) odnoszący się do Gujany Francuskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gujawa

drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane m.in. dla smacznych owoców w kształcie gruszki; gwajawa, guajawa, guawa, gruszla, psydia

Gujawa, gruszla (Psidium L.) – rodzaj obejmujący około 100 gatunków roślin tropikalnych z rodziny mirtowatych, znany też pod nazwami guawa, gwajawa, gojawa, psydia. Rośliny te występują na Karaibach, w Ameryce Środkowej i w północnej części Ameryki Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gujenna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Gujenna (fr. Guyenne) – prowincja, część krainy dawnego plemienia Akwitanów podbitej przez Rzym, rozpościera się na obu brzegach Garonny. Od XII wieku przejściowo należała do Plantagenetów, królów Anglii.

W 1337 roku Filip VI Walezjusz, król Francji, ogłosił konfiskatę lenna Gujenny, co stało się bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia wojny stuletniej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gujot

góra pochodzenia wulkanicznego, znajdująca się pod powierzchnią oceanu

Gujot, guyot, podwodna stołowa góra – rodzaj góry podwodnej o kształcie ściętego stożka; jest to pozostałość podwodnego wulkanu, którego wierzchołek, pierwotnie wyrastający ponad powierzchnię wody, został zniszczony, głównie wskutek abrazyjnej działalności fal morskich. Gujoty można zazwyczaj zaobserwować na równinach abysalnych basenów oceanów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gujski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gukpiw

skrót od: Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk

#### Źródła:

SJP.pl

# Gukppiw

skrót od: Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk

skrótowiec

(1.1) = polit. hist. Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guksi

[czytaj: guks-i] tradycyjny, ręcznie rzeźbiony kubek, wykonywany z jednego kawałka drewna, zwykle brzozy, wywodzący się z kultury ludu Sami; kuksa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gul

ghul;
1. w wierzeniach przedmuzułmańskiej Arabii: zły duch, demon, zwykle rodzaju żeńskiego, pojawiający się pod postacią zwierząt (głównie hien), potworów lub wiedźm;
2. w fantastyce: nieumarła istota żywiąca się ludzkimi zwłokami, ożywiona po śmierci za pomocą czarnej magii albo przez zło, którego dokonała za życia, występująca najczęściej w miejscach obfitujących w zwłoki, np. nekropoliach, cmentarzach, kryptach, w pobliżu kurhanów oraz na polach bitew

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. …naśladujący przelewanie wody lub głośne picie

(1.2) dźwięk. …naśladujący odgłosy wydawane przez indora

(1.3) …używany w celu przywoływania indyków

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) u muzułmanów: demon pożerający ludzi i trupy na cmentarzach

forma rzeczownika.

(3.1) char. D. lm. od: gula

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gula

potocznie:
1. narośl, zgrubienie w kształcie kuli lub zbliżonym do kuli; guz;
2. grdyka (uwypuklenie na przedniej stronie szyi)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulista narośl lub zgrubienie

(1.2) gwara. i reg. indyczka

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: gul

- Gula – bogini w mitologii mezopotamskiej
- Gula – skleryt na głowie niektórych owadów
- Gula – skleryt na tułowiu dwuparców

Osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Gula – polski koszykarz
- Leonard Gula – polski samorządowiec
- Sławomir Gula – polski piłkarz
- Szarbat Gula – afganka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gulać

1. gwarowo:
a) hulać, szaleć, bawić się beztrosko, bez umiaru;
b) huśtać dziecko celem uśpienia;
c) pić chciwie; chłapać;
d) toczyć;
e) tańczyć;
2. w gwarze więziennej: rozrabiać, awanturować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Gularz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Poznań. indyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Gulasz

potrawa zawierająca kawałki mięsa wołowego, wieprzowego, cielęcego lub baraniny, obsmażone i uduszone z pomidorami, cebulą lub innymi dodatkami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. rodzaj mięsnego ragoût;

Gulasz (węg. pörkölt, słow. perkelt) – węgierskie danie narodowe, które składa się z mięsa, cebuli i papryki. Nazwa pörkölt wywodzi się od dawnego węgierskiego słowa pergelt, co dziś oznacza przypieczony, przyrumieniony. Pörkölt podawany jest na płytkim talerzu jako drugie danie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gulaszowy

przymiotnik od: gulasz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gulaszem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gulbieniszki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podlaskim;

Gulbieniszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Jeleniewo.

Gulbieniszki powstały około 1770 roku. Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gulbieniszki, po jej zniesieniu w gromadzie Jeleniewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gulbinowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Gulbinowicz (1923–2020) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Krzysztof Gulbinowicz (1956–2009) – działacz Solidarności, Solidarności Walczącej, drukarz, publicysta polityczny, pisarz
- Sławomir Gulbinowicz (ur. 1974) – polski hokeista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gulbity

nazwa dwóch wsi w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Gulbity – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
- Gulbity – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Morąg

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gulcz

Gulcz (pol. hist. Golcz) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Wieleń. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie pilskim.

Wieś leży w północno-zachodniej Wielkopolsce, między Notecią i Gulczanką. Ludność Gulcza liczy ok. 600 mieszkańców.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 181. W miejscowości jest przystanek kolejowy Gulcz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gulczewo

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Gulczewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Barcin
- Gulczewo – część wsi Stare Gulczewo w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słupno
- Gulczewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Wyszków
- Gulczewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Września

#### Źródła:

Wikipedia

# Gulczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gulda

## Osoby o nazwisku Gulda

- Friedrich Gulda (1930-2000) – austriacki pianista i kompozytor.
- Mieczysław Gulda (1936-2020) – polski socjolog.
- Paul Gulda (ur. 1961) – austriacki pianista, kompozytor i dyrygent, syn Friedricha Guldy.
- Rico Gulda (ur. 1968) – austriacki pianista i dyrygent, syn Friedricha Guldy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gulden

1. jednostka monetarna Surinamu (1 gulden surinamski = 100 centów);
2. dawna jednostka monetarna Holandii (1 gulden = 100 centów), zastąpiona w 2002 r. przez euro; floren;
3. złota moneta emitowana w krajach germańskich od XIV w., w czasach późniejszych srebrna moneta niemiecka, holenderska i skandynawska

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. obecna lub dawna waluta państw i obszarów o germańskich korzeniach, m.in. Holandii i jej terytoriów zależnych;

Gulden – moneta bita w krajach germańskich od XIV wieku, odpowiednik florena.

- gulden gdański – waluta Wolnego Miasta Gdańska (kod XDGG) emitowana przez Bank Gdański (Bank von Danzig). Wprowadzony pod koniec 1923 roku w miejsce zdewaluowanej marki gdańskiej, został powiązany z funtem szterlingiem. 1 GBP = 25 XDGG. XDGG dzielił się na 100 fenigów gdańskich.
- gulden holenderski – jednostka walutowa Holandii od XVII wieku do 2002 roku.
- gulden austro-węgierski – oficjalny środek płatniczy Austro-Węgier do reformy walutowej w 1892 roku, kiedy to został zastąpiony przez koronę austro-węgierską.
- gulden pruski – jednostka monetarna w Prusach, składał się z 30 groszy.
- gulden surinamski – waluta Surinamu do 2004 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guldenik

zdrobnienie od: gulden

#### Źródła:

SJP.pl

# Guldenówka

potocznie: złota lub srebrna moneta o różnej wartości w różnych okresach i krajach; gulden

#### Źródła:

SJP.pl

# Guldenowy

→ gulden

Patrz:gulden

#### Źródła:

SJP.pl

# Guldynka

dawna, licha strzelba myśliwska gwintowana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. łow. lekka strzelba gwintowana z XVII-XVIII wieku. używana na ogół do polowań;

Guldynka – rodzaj długiej myśliwskiej broni palnej używanej w XVII-XVIII wieku.

Świadectwa literackie wskazują, że była bronią gwintowaną. Od innych broni myśliwskich miała różnić się większym kalibrem, będąc przeznaczona na zwierzynę grubą – w odróżnieniu od małokalibrowych np. „ptaszniczek”, przeznaczonych do polowań na ptaki. Jakub Haur w XVII wieku uważał ją za broń stosowaną do polowania na dziki. Jednakże w innych źródłach określana jest jako „licha strzelba myśliwska” albo „podlejszego gatunku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gulenista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. społ. zwolennik lub członek ruchu opozycyjnego Fethullaha Gülena, tureckiego dysydenta

#### Źródła:

Wiktionary

# Gulery

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. buty piłkarskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gulgot

odgłos wydawany przez gotujący się płyn albo przez niektóre ptaki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) charakterystyczny odgłos niektórych ptaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gulgotać

czasownik

(1.1) mówić niewyraźnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gulgotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gulgotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Guli

spójnik

(1.1) gw-pl|Poznań. z powodu, z przyczyny

(1.2) gw-pl|Poznań. w celu

(1.3) gw-pl|Poznań. dla (czegoś)

forma rzeczownika.

(2.1) D., C. i Ms. lp. oraz D. lm. od: gula

Guli – wieś w Iranie, w ostanie Azerbejdżan Zachodni, w szahrestanie Szahin Deż. W 2006 roku liczyła 34 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gulik

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. studzienka ściekowa, wlot kanału lub szamba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guliksztoper

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przepychacz do zlewu

#### Źródła:

Wiktionary

# Guliktałcher

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hydraulik

#### Źródła:

Wiktionary

# Guliktraler

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hydraulik

#### Źródła:

Wiktionary

# Guliktrałer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hydraulik

#### Źródła:

Wiktionary

# Guliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gulistan

ogród różany

- Guliston (Gulistan) – miasto w Uzbekistanie
- Gulistan – zbiór anegdot i przypowieści Sadiego z Szirazu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gulistański

związany z dziełem pt. "Gulistan" ("Ogród różany"), perskim zbiorem anegdot i przypowieści napisanym przez Sadiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Guliwer

1. bohater powieści Jonathana Swifta "Podróże Guliwera";
2. olbrzym wśród liliputów

Podróże Guliwera (ang. Gulliver’s Travels) – popularny skrót tytułu powieści Jonathana Swifta napisanej w 1726 roku, stanowiącej połączenie satyry na ludzką naturę z parodią popularnych w tamtym okresie „powieści podróżniczych”. Powieść ta stanowi najbardziej znaną pracę Swifta, jest jednocześnie zaliczana do klasyki literatury angielskiej. Pełny tytuł to "Travels into Several Remote Nations of the World. In Four parts. By Lemuel Gulliver, First a Surgeon, and then a Captain of Several Ships", czyli "Podróże do wielu odległych narodów świata, w 4 częściach, opisane przez Lemuela Guliwera, najpierw lekarza okrętowego, później kapitana kilku statków".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gulka

zdrobnienie od: gula (w znaczeniu: guz, narośl)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gum

1. produkt otrzymywany z kauczuku przez wulkanizację;
2. potocznie:
a) wyrób z gumy;
b) prezerwatywa, gumka

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara radiowa: sygnał czasu

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: guma

Gum, właśc. Wellington Pereira Rodrigues (ur. 4 stycznia 1986 w São Paulo) – brazylijski piłkarz, występujący na pozycji środkowego obrońcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guma

1. produkt otrzymywany z kauczuku przez wulkanizację;
2. potocznie:
a) wyrób z gumy;
b) prezerwatywa, gumka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj rozciągliwego tworzywa;

(1.2) pot. guma do żucia

(1.3) gumka bieliźniana służąca do skakania przez nią, także sama zabawa polegająca na skakaniu przez gumę

(1.4) pot. prezerwatywa

(1.5) pot. dętka lub opona, najczęściej przebita

(1.7) przest. pot. dorożka, pojazd na ogumionych kołach

(1.8) daw. kosmet. pomada do włosów

(1.9) środ. narkomanów klej wąchany przy podgrzewaniu

Guma – elastomer zbudowany z alifatycznych łańcuchów polimerowych (na przykład poliolefin), które zostały w pewnym stopniu usieciowane w procesie wulkanizacji. W przemyśle terminem „guma” obejmuje się czasami w uproszczeniu wszystkie rodzaje stałych elastomerów.

Dalsza część artykułu odnosi się do gumy w ścisłym znaczeniu, to znaczy zbudowanej z poliolefin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gumak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. gumowiec

#### Źródła:

Wiktionary

# Gumbad

turecki grobowiec monumentalny, wprowadzony przez Seldżuków w XI wieku; gumbaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumbaz

turecki grobowiec monumentalny, wprowadzony przez Seldżuków w XI wieku; gumbad

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumbo

[czytaj: gambo] luizjańska zupa z mięsa i owoców morza, z mieszanką przypraw cajun

Gumbo to danie, które powstało w południowej Luizjanie w XVIII wieku. Zazwyczaj składa się z mocno doprawionego bulionu, mięsa albo skorupiaków, środka zagęszczającego, a także warzyw z domieszką przypraw. Mogą to być między innymi seler, papryka i cebula (te trzy określa się w kuchni Cajun mianem "trójcy", a gdy dodamy czosnek – „świętej trójcy”). Rodzaj gumbo często wyznacza użyty środek zagęszczający, np. afrykańskie warzywo okra, używana przez plemię Czoktawów przyprawa filé (wysuszone i zmielone liście drzewa sasafras), albo francuska zasmażka robiona z mąki i tłuszczu. Najprawdopodobniej danie zawdzięcza swoją nazwę wyrażeniu (ki gnombo), które w języku bantu oznacza okra. Możliwe też, że gumbo pochodzi od wyrazu (kombo), w plemieniu Czoktawów będącego odpowiednikiem słowa filé.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gumeczka

zdrobnienie od: gumka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: gumka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumelastyka

dawniej:
1. miękka substancja podobna do smoły; guma naturalna (roślinna);
2. ogół wyrobów z gumy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumennik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mitsłow. demon opiekuńczy mieszkający w stodole (gumnie), strzegący zboża przed szkodą

#### Źródła:

Wiktionary

# Gumiaczek

zdrobnienie od: gumiak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gumiak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumiak

1. potocznie: but gumowy; gumowiec;
2. ozdobne drzewo liściaste z rodziny okrętnicowatych, o skórzastych liściach, wonnych kwiatach i owocach z oleistymi nasionami, rosnące w strefie międzyzwrotnikowej; kalaba

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. wysoki but z gumy

Gumiak (Calophyllum L.) – rodzaj obejmujący 180-200 gatunków roślin. W stanie naturalnym występują na Madagaskarze, wschodniej Afryce, południowej i południowo-wschodniej Azji (od wschodniego Pakistanu, po Wietnam i Indonezję, wyspach Oceanu Spokojnego i w Ameryce Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gumiaki

obuwie gumowe; kalosze, gumowce

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumiany

zrobiony z gumy; gumowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumiarski

związany z produkcją wyrobów gumowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumiarz

1. osoba produkująca gumę;
2. osoba wytwarzająca artykuły gumowe;
3. osoba prowadząca sklep z artykułami gumowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumiasty

przypominający kształtem lub konsystencją gumę

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumieńce

dzielnica Szczecina

Gumieńce (do 1945 niem. Scheune, łac. Orreum) – część miasta i osiedle administracyjne Szczecina, będące jednostką pomocniczą miasta, położone w dzielnicy Zachód.

Na Gumieńcach zameldowanych jest 21 322 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gumieniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumieniecki

przymiotnik od: Gumieniec, Gumieńce

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumienko

zdrobnienie od: gumno

- Gumienko (jezioro) – jezioro w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Sosnowica.
- Gumienko (skała) – skała w Pieninach Czorsztyńskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gumiennik

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mitsłow. istota podobna do kota, zamieszkująca stodoły i opiekująca się niewymłóconym zbożem

Gumiennik lub owinnik – w wierzeniach słowiańskich demon zamieszkujący gumno i opiekujący się składowanym w nim zbożem. Miał wygląd małego dziadka z długimi włosami, brodą i wąsami. Umiał szczekać jak pies i zamieniać się w kota.

Gumiennik miał bardzo zmienną naturę. Strzegł zboża w gumnie przed ogniem, złodziejami i szkodnikami, jednak łatwo było go obrazić, m.in. lekceważąc go lub młócąc zboże podczas silnego wiatru lub w dzień świąteczny. Trudno było go wówczas przebłagać. Rozgniewany gumiennik zanieczyszczał zboże lub podkładał pod nie ogień.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gumienny

przymiotnik od: gumno

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumiguta

barwna, plastyczna substancja, stosowana głównie w malarstwie jako farba akwarelowa

Gumiguta – odparowany sok mleczny, indyjskiego drzewa Garcinia. Dawniej używana jako żółta farba, obecnie jako środek przeczyszczający.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gumiklyjza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. jasne kluski z gotowanych ziemniaków i mąki kartoflanej

#### Źródła:

Wiktionary

# Gumikopal

podobna do bursztynu zasuszona smoła otrzymywana z jednego z gatunków sumaka, używana do wyrobu laku itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumilaka

gęsta lepka ciecz wydzielana przez różne drzewa tropikalne wskutek nakłuć dokonywanych przez owady

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Gumiński – polski wojskowy
- Polikarp Gumiński – polski malarz
- Tadeusz Gumiński – polski działacz społeczny, organizator turystyki
- Wojciech Gumiński – polski piłkarz ręczny
- Władysław Gumiński – polski malarz, litograf i konserwator malarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gumiś

postać z popularnej kreskówki, przypominająca wyglądem niedźwiadka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumisiowy

→ gumiś

Patrz:gumiś

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumka

1. odpowiednio przygotowany kauczuk służący do wycierania czegoś, zwykle ołówka; guma;
2. elastyczna tasiemka z gęstego materiału przetykanego wzdłuż cienkimi nitkami z gumy, służąca np. do ściągania materiału, spinania włosów; guma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. biur. kawałek kauczuku służący do wycierania śladów ołówka i kredek z papieru;

(1.2) hand. rozciągliwa, gumowa taśma, służąca do związywania przedmiotów; zob. gumka recepturka.

(1.3) fryzj. elastyczna taśma przetykana kawałkami gumy, służąca do związywania włosów; zob. gumka do włosów.

(1.4) inform. narzędzie w programach graficznych służące do usuwania fragmentów narysowanych obiektów, odpowiadające funkcji gumki (1.1)

(1.5) pot. seks. prezerwatywa;

- Gumka do ścierania
- Gumka recepturka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gumkować

potocznie: wycierać, usuwać coś gumką; gumować

czasownik niedokonany (dk. wygumkować)

(1.1) usuwać napis, rysunek przy pomocy gumki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumkowy

→ gumka

Patrz:gumka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumno

przestarzale o stodole, klepisku lub podwórzu gospodarskim

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stodoła

(1.2) klepisko

(1.3) zagroda

(1.4) białystok. łąka

(1.5) białystok. podwórko

Gumno – termin stosowany w zależności od regionu na określenie odgrodzonej części gospodarstwa chłopskiego przeznaczonej dla przechowania lub młócenia zboża lub na klepisko w stodole, na którym młóciło się zboże, a także na podwórze z budynkami gospodarskimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gumodajny

wydzielający gumę (kauczuk), dostarczający gumy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumofilc

ochronny but roboczy, z dolną częścią gumową i górną filcową

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) ocieplany but z gumową podeszwą i stopą oraz wysoką, filcową cholewą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumofilcowy

o bucie: mający dolną część z gumy, a cholewkę z filcu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumokoronka

materiał wykończeniowy używany w bieliźniarstwie, łączący w sobie sprężystość gumy i wygląd koronki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumoleum

produkt otrzymywany przez jednostronne nałożenie, na ogrzanym kalandrze, na podkład tekstylny (tkaninę jutową) masy uzyskanej z utlenionego oleju lnianego (tzw. linoksynu) zmiękczonego kalafonią i wypełnionego mączką drzewną lub pyłem korkowym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj wykładziny podłogowej wykonanej z elastycznego tworzywa, dawniej taniej i powszechnie stosowanej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumolit

wykładzina podłogowa z gumy dwuwarstwowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykładzina miękka z materiałów syntetycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumolitowy

przymiotnik od: gumolit

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. związany z gumolitem, dotyczący gumolitu; pokryty gumolitem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumopodobny

przypominający gumę (tworzywo elastyczne)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumować

1. we włókiennictwie: pokrywać tkaninę gumą;
2. o roślinach gumodajnych: wydzielać kauczuk;
3. o drzewach owocowych: wydzielać kleisty sok;
4. potocznie: wycierać, usuwać coś gumką; gumkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wygumować)

(1.1) usuwać napis gumką

czasownik przechodni niedokonany (dk. podgumować)

(2.1) pokrywać warstwą gumy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gumować.

Gumowanie jedna z metod uszlachetniania druku. Polega na nałożeniu kleju na druki, który po wysuszeniu traci swoje właściwości. Przed użyciem trzeba go namoczyć. Gumowanie jest zastosowane m.in. w druku znaczków pocztowych.Gumowanie to również czynność zabezpieczenia przed i po druku form aby nie utleniały się miejsca drukujące i nie doświetlały na formach przed ich ponownym wykorzystaniem. Dawniej czynność ta była wykonywana ręcznie. Obecnie maszyny posiadają przystawki do automatycznego gumowania.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gumowatość

potocznie: brak jędrności; obwisłość, flakowatość, rozciągliwość, wiotkość

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumowaty

przypominający gumę, elastyczny, rozciągliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumowce

obuwie gumowe; kalosze, gumiaki

Kalosze (gumowce, gumiaki) – gumowe obuwie chroniące nogi lub buty przed zamoczeniem.

Pierwotnie była to jedynie osłona na obuwie: bardzo niskie, tylko do kostki, zakładano je na buty, aby je chronić przed zabrudzeniem i zamoczeniem. Po dojściu na miejsce można było kalosze zdjąć i chodzić w butach lub kapciach. W niektórych państwach ten typ jest nadal bardzo popularny, w Polsce obecnie są w tej postaci rzadko używane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gumowiec

potocznie: but gumowy; gumiak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. but z wysokimi cholewami, wykonany z gumy, używany na słotę lub błoto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumówka

1. model samolotu napędzany nakręcaną gumką napędową
2. szlifierka kątowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumowo

3 miejscowości w Polsce:

- Gumowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Gumowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Stary Lubotyń
- Gumowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Dzierzążnia

#### Źródła:

Wikipedia

# Gumowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Edward Gumowski – polski bokser
- Franciszek Gumowski – polski lekarz, literat
- Jan Kanty Gumowski – polski malarz, grafik i rysownik
- Jerzy Gumowski – polski fotograf i paralotniarz
- Józef Gumowski – polski żołnierz podziemia
- Kazimierz Franciszek Gumowski – polski szlachcic, urzędnik
- Marian Gumowski – polski numizmatyk i historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gumowy

1. zrobiony z gumy; gumiany;
2. zajmujący się produkcją gumy lub wyrobów z gumy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z gumy

(1.2) wydzielający gumę, kauczuk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gumoza

rodzaj choroby atakującej drzewa owocowe, zwłaszcza pestkowe

Gumoza – występujące u roślin zjawisko powstawania gumowatych nacieków. Gumoza jest reakcją obronną rośliny na uszkodzenie tkanek przez czynniki zewnętrzne, np. urazy mechaniczne, czy uszkodzenia spowodowane przez szkodniki i pasożyty. Uszkodzone w ten sposób tkanki ulegają wysychaniu co powoduje, że podlegają one gumozie. Substancje wytwarzane przez roślinę podczas gumowacenia zabezpieczają tkanki roślin przed wnikaniem pasożytów, zarazków i dalszym uszkodzeniem rośliny. Substancje te, tzw. gumy roślinne, wykazują dość znaczną elastyczność, jednak nie zawierają w swoim składzie kauczuku. Mają własności śluzowate i są rozpuszczalne w wodzie. Po deszczu, zwłaszcza długotrwałym, ulegają silnemu napęcznieniu i rozrzedzeniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gumożujca

żartobliwie: osoba żująca gumę

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumożywica

substancja pozyskiwana z wysuszonego soku roślin, znajdująca zastosowanie w lecznictwie w postaci plastrów i maści

#### Źródła:

SJP.pl

# Gumuła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gundia

rodzaj gryzoni z rodziny gundiowatych

Gundia (Ctenodactylus) – rodzaj ssaka z rodziny gundiowatych (Ctenodactylidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gundiowate

o cechach gundiowatych (rodzina gryzoni)

Gundiowate, dawniej: gundie (Ctenodactylidae) – rodzina ssaków z infrarzędu gundiokształtnych (Ctenodactylomorphi) w obrębie rzędzu gryzoni (Rodentia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gundiowaty

o cechach gundiowatych (rodzina gryzoni)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gunera

rodzaj roślin z rodziny parzeplinowatych; gunnera, parzeplin

Parzeplinowate (Gunneraceae) – rodzina roślin z rzędu parzeplinowców (Gunnerales). Obejmuje jeden rodzaj – parzeplin, znany też jako gunnera, gunera (Gunnera). Należą do niego 63 gatunki. Są to byliny kłączowe występujące głównie na półkuli południowej w pasie zwrotnikowym (w klimacie umiarkowanie ciepłym) w Ameryce Południowej, Afryce, Nowej Zelandii, Tasmanii i Oceanii. Najdalej na północ spotykane są na Hawajach, w Ameryce Centralnej, w Malezji i Filipinach. Rosną one w wilgotnych lasach oraz nad brzegami wód i na mokradłach. Naukowa nazwa rodzajowa upamiętnia norweskiego botanika i biskupa Johanna Ernsta Gunnerusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gunia

wierzchnie okrycie męskie noszone w Polsce przez górali; guńka; cucha; czuha; czucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. okrycie wierzchnie, płaszcz

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szeroki płaszcz góralski

Gunia (czasem zdrobniale: guńka) – męskie odzienie wierzchnie górali karpackich, w tym m.in. górali śląskich, czadeckich, żywieckich, babiogórskich i orawskich. Na wschód od doliny Dunajca (m.in. u Łemków, Bojków czy Hucułów) analogiczny element męskiego ubioru nosi nazwę czuha lub cuha. U Podhalan gunia nazywana jest czasem „burą cuhą”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guniak

guniak czerwczyk, owad bardzo podobny do chrabąszcza majowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Guniakówka

podwijka guniakówka - gatunek osy

#### Źródła:

SJP.pl

# Guniok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góralska kurtka zimowa

Guniok – element dawnego stroju męskiego (rodzaj marynarki lub lekkiej kurtki) występujący w górskich rejonach Śląska Cieszyńskiego (Beskid Śląski, Beskid Morawsko-Śląski).

Szyty był z grubego, samodziałowego sukna, zwykle barwy brązowej. Zapinany na jeden rząd guzików, miał wykładany kołnierz, naszywane kieszenie i rękawy obszyte czarną tasiemką. Noszony był w chłodne dni, najczęściej przez pasterzy i robotników leśnych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Guńka

wierzchnie okrycie męskie noszone w Polsce przez górali; czucha; czuha; cucha; gunia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński. gunia

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. góralska gruba kurtka

Czuha, węg. szűr, cuha, gunia (inaczej: czuhania, czucha, czuchunia, cucha, guńka) – męska kurta z wełnianego, samodziałowego sukna, ozdobiona haftem i obszyciami, noszona przez węgierskich, rumuńskich, morawskich, polskich górali, Łemków, Bojków i Hucułów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guńkorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żart. góral

#### Źródła:

Wiktionary

# Gunnar

Guncerz, Gonciarz, Ginter, Gunter – imię męskie pochodzenia germańskiego, składające się z członów gund – „walka, wojna, bitwa” i heri, co jako drugi człon imienia oznaczało „dowódca wojskowy”. W Polsce imię to nadawane było od średniowiecza, nosił je m.in. biskup płocki Gunter, który był jednym z inicjatorów sprowadzenia do Polski zakonu krzyżackiego. Notowane w formach: Guncerz, Guncarz, Kuncerz, lat. Guncerus, Gunter, Ginter, łac. Guntherus, lat. Gunterus, Ginterus, Cuntherus; ze zdrobnieniami: Gincyl, Guncel, Guncyl, Gunt, Guntek, Guntko, Gun, Gusz, Gusza, Guszek, Guszko.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gunnarsson

Osoby o tym nazwisku:

- Gunnar Gunnarsson – islandzki pisarz
- Rutger Gunnarsson – szwedzki muzyk, basista, gitarzysta, aranżer i producent muzyczny
- Stefán Gunnarsson – islandzki piłkarz ręczny, olimpijczyk
- Susanne Gunnarsson – szwedzka kajakarka, olimpijka
- Veigar Páll Gunnarsson – islandzki piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Gunnera

rodzaj roślin z rodziny parzeplinowatych; gunera, parzeplin

Parzeplinowate (Gunneraceae) – rodzina roślin z rzędu parzeplinowców (Gunnerales). Obejmuje jeden rodzaj – parzeplin, znany też jako gunnera, gunera (Gunnera). Należą do niego 63 gatunki. Są to byliny kłączowe występujące głównie na półkuli południowej w pasie zwrotnikowym (w klimacie umiarkowanie ciepłym) w Ameryce Południowej, Afryce, Nowej Zelandii, Tasmanii i Oceanii. Najdalej na północ spotykane są na Hawajach, w Ameryce Centralnej, w Malezji i Filipinach. Rosną one w wilgotnych lasach oraz nad brzegami wód i na mokradłach. Naukowa nazwa rodzajowa upamiętnia norweskiego botanika i biskupa Johanna Ernsta Gunnerusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gunter

obce imię męskie

Guncerz, Gonciarz, Ginter, Gunter – imię męskie pochodzenia germańskiego, składające się z członów gund – „walka, wojna, bitwa” i heri, co jako drugi człon imienia oznaczało „dowódca wojskowy”. W Polsce imię to nadawane było od średniowiecza, nosił je m.in. biskup płocki Gunter, który był jednym z inicjatorów sprowadzenia do Polski zakonu krzyżackiego. Notowane w formach: Guncerz, Guncarz, Kuncerz, lat. Guncerus, Gunter, Ginter, łac. Guntherus, lat. Gunterus, Ginterus, Cuntherus; ze zdrobnieniami: Gincyl, Guncel, Guncyl, Gunt, Guntek, Guntko, Gun, Gusz, Gusza, Guszek, Guszko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guofeng

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gupi

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głupi

#### Źródła:

Wiktionary

# Gupielok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. głupek

#### Źródła:

Wiktionary

# Gupik

mała, żyworodna ryba akwariowa; pawie oczko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Poecilia reticulata|ref=tak., gatunek południowoamerykańskiej ryby z rodziny piękniczkowatych;

(1.2) icht. osobnik z gatunku gupików (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guptowie

Guptowie – dynastia panująca na różnych obszarach dzisiejszych Indii, Pakistanu, Bangladeszu i Afganistanu w latach 270–720. Założycielem dynastii był Śrigupta panujący w latach 270–290. Jego wnuk Ćandragupta I stworzył Imperium Guptów, które upadło około roku 495.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gur

kolorowa (najczęściej czerwona) bawełna używana na Podlasiu do przetykania białego lnianego płótna

- Mordechaj Gur
- Gur-Baal
- Języki woltyjskie, języki gur

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gurami

słodkowodna ryba akwariowa z rodziny łaźcowatych, zaliczana do grup labiryntowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. słodkowodna ryba z rodziny guramiowatych;

(1.2) icht. słodkowodna ryba z rodziny całuskowatych

Gurami – nazwa ryb akwariowych obejmująca kilka azjatyckich, wszystkożernych gatunków z różnych rodzajów w obrębie rodziny guramiowatych (Osphronemidae), oraz jeden gatunek zaliczany obecnie do rodziny całuskowatych (Helostomatidae). W hodowlach akwarystycznych wyselekcjonowano wiele odmian barwnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guramiowate

rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Osphronemidae|Bleeker|ref=tak., rodzina słodkowodnych ryb zaliczana do podrzędu błędnikowców;

Guramiowate (Osphronemidae) – rodzina słodkowodnych ryb okoniokształtnych (Perciformes), zaliczana do błędnikowców. Obejmuje około 170 gatunków klasyfikowanych w 4 podrodzinach. Wiele gatunków z tej rodziny jest przedmiotem handlu na potrzeby akwarystyki, m.in. gurami, beloncje, bojowniki i prętniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guramiowaty

o cechach guramiowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurbić

tworzyć załamania, zmarszczki na tkaninie; marszczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurbiel

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurchan

w architekturze północnej części Azji Środkowej: mauzoleum kryte kopułą, budowane na planie kwadratu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurda

naczynie na wodę zrobione z wydrążonej tykwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurgul

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Gurgul – polski prawnik
- Kazimierz Gurgul – polski matematyk, nauczyciel
- Monika Gurgul – polska italianistka, literaturoznawczyni, tłumaczka
- Stanisław Gurgul – polski kupiec, radny miejski i działacz społeczny
- Michał Gurgul – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w zachodniej Gruzji

(1.2) adm. geogr. region administracyjny w zachodniej Gruzji, leżący nad wschodnim brzegiem Morza Czarnego;

Guria (gruz. გურია) – region (mchare) w zachodniej Gruzji, leżący nad wschodnim brzegiem Morza Czarnego. Stolicą regionu jest miasto Ozurgeti. Obszar jest zamieszkały przez Gurijczyków, etnicznych Gruzinów, którzy mówią dialektem języka gruzińskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gurkha

[czytaj: gurka] członek plemienia zamieszkującego Nepal

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gurkhijka

[czytaj: gurkijka] mieszkanka Nepalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurkhijski

[czytaj: gurkijski] dotyczący Gurkhów, właściwy Gurkhom

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurkhowie

[czytaj: gurkowie] lud himalajski; Gurkowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gurkowie

lud himalajski; Gurkhowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gurmandzista

dawniej, rzadko: łakomczuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurmandzistka

dawniej, rzadko: łakomczucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurmar

roślina tropikalna stosowana w medycynie ajurwedyjskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurówka

samodział tkany z guru; spódnica z tegoż materiału

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurowy

przymiotnik od: gur

#### Źródła:

SJP.pl

# Gurt

1. łuk przyporowy podtrzymujący sklepienie budowli
2. pas rzemienny, najczęściej wykorzystywany jako część uprzęży
3. sztywna taśma z płótna przyszywana w pasie do spódniczki, wszywana w paski itp.

- łęk sklepienny – element konstrukcyjny i dekoracyjny sklepienia
- Zgrupowanie Gurt – oddział walczący w powstaniu warszawskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gurtowy

→ gurt

Patrz:gurt

#### Źródła:

SJP.pl

# Guru

1. w hinduizmie: mistrz, autorytet, przewodnik duchowy;
2. przywódca kultu religijnego, sekty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba o wielkim autorytecie religijnym, przewodnik duchowy w hinduizmie, sikhizmie i niektórych odłamach buddyzmu;

(1.2) przen. osoba uważana za niepodważalny autorytet w jakiejś określonej dziedzinie, w jakimś środowisku

Guru (dewanagari गुरु) – przywódca wspólnoty w religiach dharmicznych, przewodnik duchowy i nauczyciel, szanowany, a czasem nawet czczony jako wcielenie bóstwa; również: charyzmatyczny lider sekty, wysoki autorytet w pewnym środowisku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gurią lub Guryjczykami, dotyczący Gurii lub Guryjczyków

#### Źródła:

Wiktionary

# Gurzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gus

Główny Urząd Statystyczny

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Główny Urząd Statystyczny;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gus-Owski

→ GUS (Główny Urząd Statystyczny); gusowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Guścik

zdrobnienie od: gust (zwykle w przysłowiu "są gusta i guściki" - każdy ma inny gust)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gust

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guściora

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gusiew

miasto w obwodzie kaliningradzkim (w Rosji)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w obwodzie królewieckim w Rosji;

Gusiew, Gąbin (ros. Гусев; dawn. niem. Gumbinnen) – miasto w Rosji, w obwodzie królewieckim, siedziba rejonu gusiewskiego.

Miasto leży w regionie Małej Litwy. Miejscowość położona u zbiegu rzek Pissy i Rominty około 20 kilometrów na wschód od Wystrucia, na trasie E28 i linii kolejowej Królewiec – Moskwa, ze stacją Gusiew. Ośrodek życia polonijnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gusiewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gusiewem, dotyczący Gusiewa

#### Źródła:

Wiktionary

# Guślarka

kobieta znająca się na ziołolecznictwie, zajmująca się czynieniem guseł, czarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Guślarski

dotyczący guślarza, guślarstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Guślarstwo

→ gusła

Patrz:gusła

#### Źródła:

SJP.pl

# Guślarz

wiejski czarownik, szaman; człowiek zajmujący się znachorstwem, znachor, zaklinacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna parający się guślarstwem

Wołchw, pot. guślarz – w religii Słowian wróżbita, częściowo też mag, swego rodzaju odpowiednik szamana znanego z innych kultur pierwotnych. Po chrystianizacji wołchwów zaczęto nazywać „guślarzami”. Sztuka wróżenia wołchwów była powiązana z kultem boga chtonicznego Welesa, można w niej dostrzec aspekty animizmu i szamanizmu. Wieszcza Bojana uznawano także za „wnuka Welesowego”, co mogło świadczyć o jego powiązaniu z Welesem tudzież wołchwami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gusli

ludowy rosyjski instrument muzyczny

Gusli (ros. гусли) jest rosyjskim ludowym instrumentem muzycznym z grupy chordofonów szarpanych. Nie powinien być mylony z gęślami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guslica

ludowy bułgarski instrument muzyczny, odmiana gęśli

#### Źródła:

SJP.pl

# Gusowski

przymiotnik od: GUS (Główny Urząd Statystyczny); GUS-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Gust

1. poczucie piękna, harmonii; smak;
2. upodobanie, zamiłowanie do czegoś;
3. styl, moda

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poczucie piękna i harmonii

Smak (gust) – poczucie piękna, zdolność lub umiejętność oceny wartości estetycznych, subiektywna tendencja do wyższego oceniania pewnych wartości.

Kategoria ta była szczególnie popularna w estetyce filozoficznej w XVIII i XIX wieku za sprawą Krytyki władzy sądzenia Immanuela Kanta. W ostatniej z trzech Krytyk Kant przedstawia smak jako warunek możliwości orzekania o pięknie i jego kontemplowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gusta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.

(1.2) forma żeńskiego imienia Gustawa

#### Źródła:

Wiktionary

# Gustafsson

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Alexander Gustafsson – szwedzki bokser oraz zawodnik mieszanych sztuk walki
- Andreas Gustafsson – szwedzki zapaśnik oraz zawodnik mieszanych sztuk walki
- Bo Gustafsson – szwedzki lekkoatleta
- Henrik Gustafsson – szwedzki żużlowiec
- Jan Gustafsson – niemiecki szachista
- Lars Gustafsson – szwedzki poeta, dramaturg, prozaik i eseista
- Madeleine Gustafsson – szwedzka piłkarka ręczna
- Mats Gustafsson – szwedzki saksofonista
- Mikael Gustafsson – szwedzki polityk
- Rune Gustafsson – szwedzki lekkoatleta
- Rune Gustafsson – szwedzki gitarzysta i kompozytor
- Veikka Gustafsson – fiński alpinista i himalaista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gustav

obce imię męskie

Gustaw – imię męskie pochodzenia germańskiego. Etymologia: niem. Gund, staroisl. gunnr 'walka'; niem. Stab, staroisl. stafr 'pałka, buława, laska marszałkowska'. Imię oznacza więc dzierżącego w boju laskę/buławę lub wyraża życzenie, aby noszący je doszedł do tak wysokich godności.

Forma żeńska: Gustawa

Zdrobnienia: Gucio, Gutek (od Gustawa), Gustlik (śl.), Gusta, Gucia (od Gustawy)

Gustaw imieniny obchodzi 2 sierpnia i 27 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gustave

francuskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gustavia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica i główne miasto francuskiego terytorium zależnego Saint-Barthélemy, położonego na Karaibach;

Gustavia – stolica i główne miasto francuskiego terytorium zależnego Saint Barthélemy na Karaibach, około 3000 mieszkańców. Nazwa została nadana na cześć szwedzkiego króla Gustawa III. Szwedzka posiadłość w latach 1785–1878.Gustavia została założona po tym gdy Szwecja otrzymała wyspę od Francji w 1785 roku w zamian za francuskie prawa handlu w Göteborgu.Warte obejrzenia są trzy forty z XVII wieku, kościół katolicki z 1829 oraz kościół anglikański z 1855 roku. Są to obecnie obok latarni morskiej i muzeum, najbardziej popularne miejsca wśród turystów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gustaw

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Gustaw – imię męskie pochodzenia germańskiego. Etymologia: niem. Gund, staroisl. gunnr 'walka'; niem. Stab, staroisl. stafr 'pałka, buława, laska marszałkowska'. Imię oznacza więc dzierżącego w boju laskę/buławę lub wyraża życzenie, aby noszący je doszedł do tak wysokich godności.

Forma żeńska: Gustawa

Zdrobnienia: Gucio, Gutek (od Gustawa), Gustlik (śl.), Gusta, Gucia (od Gustawy)

Gustaw imieniny obchodzi 2 sierpnia i 27 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gustawa

imię żeńskie

Gustawa – żeński odpowiednik starogermańskiego imienia Gustaw.

Zdrobnienia: Gusta, Gucia.

W innych językach: łac. Gustava, ang. Gustava, niem. Gusta, fr. Gustave.

Gustawa imieniny obchodzi 7 maja, 2 sierpnia i 27 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gustawek

zdrobnienie od: Gustaw (imię męskie); Gustek, Gutek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gustawiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gustawy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gustawostwo

Gustaw z małżonką; Gustawowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gustawowie

Gustaw z małżonką; Gustawostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Gustawowo

Gustawowo – część wsi Rzepiszyn w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Kruszwica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gustawowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gustawa lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gustek

zdrobnienie od: August, Gustaw (imiona męskie); Gutek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia August

(1.2) zdrobn. poufała forma imienia Augustyn

Gustek, pierwotnie Gózdek, dawna osada hutniczo-giserska, potem letniskowa, obecnie dzielnica miasta Tomaszowa Mazowieckiego, położona nad rzeką Wolbórką niedaleko od jej ujścia do Pilicy. W obrębie dawnej osady znajdują się ulice: Nadrzeczna, Szczęśliwa, Klonowa i Lipowa. Gustek został przyłączony do miasta Tomaszowa w roku 1915.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gustla

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Augustyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Gustlik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Augustyn, August

Gustaw Jeleń (Gustlik) – postać literacka z książki Janusza Przymanowskiego Czterej pancerni i pies, a także postać filmowa z polskiego serialu telewizyjnego pod tym samym tytułem (1966–1970).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gustować

lubić coś; preferować coś; smakować w czymś

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) lubić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gustować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Gustownie

przysłówek

(1.1) elegancko, ze smakiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Gustowniej

stopień wyższy od przysłówka: gustownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gustowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: gustowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gustowność

→ gustowny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gustowne; cecha tych, którzy są gustowni

Patrz:gustowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gustowny

odznaczający się dobrym gustem; elegancki; modny; szykowny

przymiotnik

(1.1) będący w dobrym guście, wykwintny, wytworny, elegancki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gustowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gusła

magiczne obrzędy; czary, zabobony, zaklęcia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) obrzędy towarzyszące praktykom magicznym

(1.2) przesądy, zabobony

- Gusła (obrzęd) – praktyki magiczne, obrzęd wywoływania duchów.
- Gusła (album) – debiutancki album zespołu Lao Che.
- „Gusła” – tomik poezji Jerzego Lieberta.
- Gusła – wieś w Bułgarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gut

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. krzywe, koślawe, pełne sęków drzewo

- GUT – skrót od Teorii wielkiej unifikacji
- Gut – polskie nazwisko
- Gut – herb szlachecki
- Gut – wieś na Ukrainie

Zobacz też:

- Gut Moor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gutacja

wydzielanie wody w postaci kropelek przez liście roślin lądowych; wypacanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zjawisko wydzielania kropel wodnych przez rośliny poprzez wypotniki;

Gutacja (łac. gutta – kropla) – zjawisko wydzielania kropel wodnych roztworów związków organicznych i soli mineralnych przez rośliny i grzyby. U roślin naczyniowych krople wydzielane są przez specjalne struktury umieszczone na krańcach blaszki liściowej, zwane hydatodami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gutaperka

tworzywo termoplastyczne zbliżone do kauczuku, otrzymywane z soku drzewa gutaperkowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gutaperkowiec

drzewo z rodziny sączyńcowatych pochodzące z Półwyspu Malajskiego, którego twarde i ciężkie drewno stosowane jest do wyrobu kół oraz w snycerstwie, a z soku mlecznego tego drzewa otrzymuje się gutaperkę; drzewo gutaperkowe

Gutaperkowiec, drzewo gutaperkowe, perczowiec (Palaquium gutta (Hook.) Burck.) – gatunek drzewa z rodziny sączyńcowatych. W naturze występował pierwotnie w lasach Półwyspu Malajskiego i na wyspach w Indonezji, ale na stanowiskach naturalnych został niemal całkowicie wytępiony. Występuje jako drzewo uprawne w strefie międzyzwrotnikowej m.in. w obrębie dawnego zasięgu naturalnego, także na Nowej Gwinei, na Filipinach, w północnej części Brazylii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gutaperkowy

zrobiony z gutaperki lub zawierający gutaperkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Gutek

1. zdrobnienie od: August, Gustaw (imiona męskie); Gustek;
2. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia August

- Roman Gutek
- Walentyn Gawara-Gutek
- Piotr Gutkowski, ps. Gutek
- Zbigniew Gutkowski, ps. Gutek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gutenberg

nazwisko

## Geografia

### Austria

- Gutenberg – gmina w kraju związkowym Styria, w powiecie Weiz
- Gutenberg-Stenzengreith – dawna nazwa gminy Gutenberg

### Niemcy

- Gutenberg – dzielnica gminy Petersberg w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Saale
- Gutenberg – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Bad Kreuznach

## Osoby

- Beno Gutenberg – sejsmolog
- Johannes Gutenberg – niemiecki drukarz, innowator

## Inne

- Projekt Gutenberg – udostępnione w Internecie elektroniczne wersje książek istniejących w wersji papierowej, których prawa autorskie wygasły
- Gutenberg – pałac
- Gutenberg – zamek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gutenbergowski

taki jak u Johannesa Gutenberga, charakterystyczny dla Johannesa Gutenberga

#### Źródła:

SJP.pl

# Guthrie

- Guthrie – szkockie nazwisko i nazwa klanu nizinnego.

Miejscowości w USA:

- Guthrie – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Todd
- Guthrie – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Logan
- Guthrie – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie King

#### Źródła:

Wikipedia

# Gutkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gutkind

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gutkowo

- Gutkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Siemiątkowo
- Gutkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Jonkowo
- Gutkowo – dzielnica Olsztyna

- Gutkowo – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku w województwie warszawskim
- Gutkowo – gromada

Zobacz też

- Dekanat Olsztyn III - Gutkowo
- Gutków
- Olsztyn Gutkowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Gutkowski

nazwisko

Osoby o nazwisku Gutkowski:

- Jan Marceli Gutkowski – duchowny rzymskokatolicki, senator w Królestwie Polskim
- Józef Gutkowski – żołnierz Armii Krajowej
- Kamil Gutkowski – polski siatkarz
- Kazimierz Mikołaj Gutkowski – polski dyplomata
- Mieczysław Gutkowski – polski prawnik
- Piotr Gutkowski – polski wokalista i autor tekstów
- Szymon Gutkowski – dyrektor agencji reklamowej, doradca prezydenta Polski
- Tadeusz Gutkowski – polski prawnik i wojskowy
- Witold Gutkowski – polski inżynier mechanik, powstaniec warszawski
- Wojciech Gutkowski – polski inżynier wojskowy, pedagog, pisarz, wolnomularz i ekonomista
- Zbigniew Gutkowski – polski kapitan jachtowy, kapitan motorowodny, płetwonurek, radiooperator

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gutkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gutka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gutowiec

Gutowiec (niem. Guttowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

Wieś borowiacka położona przy drodze krajowej nr 22 a także przy szlaku linii kolejowej nr 203.

W skład sołectwa Gutowiec wchodzi również wieś Kurkowo.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gutowo

3 miejscowości w Polsce:

- Gutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bartniczka
- Gutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Zławieś Wielka
- Gutowo – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Sypniewo
- Gutowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Lubawa

Zobacz też: Gutowo Małe, Gutowo Wielkie, Gutowo-Górki, Gutowo-Leśnictwo, Gutowo-Stradzyno, Gutów

#### Źródła:

Wikipedia

# Gutowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gutta

(zwykle w liczbie mnogiej) w sztukach plastycznych: element dekoracyjny w kształcie cylindrycznej lub stożkowatej kropli, stosowany przede wszystkim w porządku doryckim; łezka

- Gutta, gutty, łezki – w architekturze ozdoby w kształcie cylindrycznych lub stożkowych stylizowanych kropli
- Palaquium gutta – drzewo gutaperkowe, gutaperkowiec
- Gutta (album) – debiutancki album amerykańskiego rapera Ace Hooda

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gutturalny

1. odnoszący się do gardła; gardłowy;
2. spółgłoska gutturalna - spółgłoska wymawiana przy użyciu tylnej części języka, np. g, k, ch; spółgłoska tylnojęzykowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Guturalny

o spółgłoskach: tylnojęzyczny (k, ch, g)

#### Źródła:

SJP.pl

# Guwernancki

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z guwernantką, dotyczący guwernantki

(1.2) rzad. taki jak guwernantka t.j. opiekuńczy, autorytatywny, nadzorujący

#### Źródła:

Wiktionary

# Guwernanctwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie guwernantki

#### Źródła:

Wiktionary

# Guwernant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. guwerner.

Guwernantka – nauczycielka domowa, czasem pełniąca również rolę ochmistrzyni; męski odpowiednik tego pojęcia to guwerner lub guwernant. W Polsce guwernantkom powierzano zazwyczaj naukę i wychowanie młodszych dzieci, w wieku przedszkolnym. Najważniejszym przedmiotem nauczanym przez guwernantki i guwernantów były podstawy języka francuskiego. Stanowisko guwernantki było często jedynym sposobem zarobkowania dla niezamożnych a wykształconych niezamężnych kobiet.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Guwernantka

nauczycielka domowa i wychowawczyni dzieci

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. eduk. nauczycielka domowa, wychowawczyni dzieci w zamożnych rodzinach

Guwernantka – nauczycielka domowa, czasem pełniąca również rolę ochmistrzyni; męski odpowiednik tego pojęcia to guwerner lub guwernant. W Polsce guwernantkom powierzano zazwyczaj naukę i wychowanie młodszych dzieci, w wieku przedszkolnym. Najważniejszym przedmiotem nauczanym przez guwernantki i guwernantów były podstawy języka francuskiego. Stanowisko guwernantki było często jedynym sposobem zarobkowania dla niezamożnych a wykształconych niezamężnych kobiet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guwerner

wychowawca dzieci w zamożnych domach; nauczyciel domowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. eduk. nauczyciel domowy, wychowawca dzieci w zamożnych rodzinach

Guwernantka – nauczycielka domowa, czasem pełniąca również rolę ochmistrzyni; męski odpowiednik tego pojęcia to guwerner lub guwernant. W Polsce guwernantkom powierzano zazwyczaj naukę i wychowanie młodszych dzieci, w wieku przedszkolnym. Najważniejszym przedmiotem nauczanym przez guwernantki i guwernantów były podstawy języka francuskiego. Stanowisko guwernantki było często jedynym sposobem zarobkowania dla niezamożnych a wykształconych niezamężnych kobiet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guwernerować

czasownik niedokonany

(1.1) daw. pracować jako guwerner lub guwernantka

#### Źródła:

Wiktionary

# Guwernerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą guwernera, dotyczący guwernera

#### Źródła:

Wiktionary

# Guwernerstwo

zawód guwernera

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie guwernera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guwert

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. koperta

#### Źródła:

Wiktionary

# Guyenne

[czytaj: głiJEN] kraina historyczna we Francji

Gujenna (fr. Guyenne) – prowincja, część krainy dawnego plemienia Akwitanów podbitej przez Rzym, rozpościera się na obu brzegach Garonny. Od XII wieku przejściowo należała do Plantagenetów, królów Anglii.

W 1337 roku Filip VI Walezjusz, król Francji, ogłosił konfiskatę lenna Gujenny, co stało się bezpośrednią przyczyną rozpoczęcia wojny stuletniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guz

1. zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem
2. patologiczny twór najczęściej w postaci nowotworu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) zgrubienie pochodzenia naturalnego lub wywołane uderzeniem

(1.2) med. patologiczny twór najczęściej w postaci nowotworu

(1.3) ozdobna gałka

- guz (fizyczne zgrubienie albo wytwór patologiczny)
- guz (element dekoracyjny)
- guz (wada drewna)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guzak

rodzaj nicieni, szkodnik roślin dwuliściennych

Guzak (Meloidogyne) – rodzaj nicieni z rodziny Meloidogynidae. Obejmuje obligatoryjne endopasożyty różnorodnych roślin naczyniowych, atakujące najczęściej ich organy podziemne. Większość gatunków wywołuje powstawanie na żywicielach galasów. Zakaźne jest drugie stadium młodociane. Wędrujące są również dorosłe samce. Dorosłe samice oraz trzecie i czwarte stadium młodociane są osiadłe. Dotychczas opisano ich około 100 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guzdek

nazwisko

Guzdek – kolonia w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guzdrać

guzdrać się - potocznie: robić coś bardzo wolno

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzdralska

kobieta guzdrząca się; guzdrała; maruda

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzdralski

człowiek guzdrzący się; maruda; guzdrała

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzdralstwo

potocznie: wykonywanie czegoś powoli, ślamazarnie, opieszale; marudzenie, grzebanie się, guzdranie się

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzdrała

pogardliwie o kobiecie powolnej, roztargnionej, nierozgarniętej; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym)

rzeczownik, rodzaj żeński lub męskoosobowy

(1.1) pot. osoba robiąca wszystko powoli, flegmatyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guzek

1. zdrobnienie od: guz;
2. małe zgrubienie, wypukłość; gruzełek, guzełek;
3. wykwit skórny uwypuklony ponad powierzchnię skóry;
4. guzki krwawnicze - żylakowate rozszerzenie splotu końcowego odcinka odbytnicy, w formie łatwo krwawiących guzków; krwawnica, żylaki odbytu, hemoroidy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: guz

(1.2) mały guz

(1.3) med. niewielki wykwit naskórny;

Guzek (łac. nodulus, tuberculum) – w dermatologii, wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry, związany ze zmianami w skórze właściwej, mogący ulegać rozpadowi z pozostawieniem blizny. Większy wykwit guzkowy (o średnicy powyżej 1 cm) rozwijający się z zajęciem tkanki podskórnej określany jest jako guz. Guzek różni się od grudki większą spoistością i głębszym usadowieniem oraz istnieniem nacieku zapalnego wokół miejsca jego występowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guzewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzełek

rzadko: małe zgrubienie, wypukłość; gruzełek, guzek

#### Źródła:

SJP.pl

# Guziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Guziczek

zdrobnienie od: guzik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: guzik

Guziczek (ang. Button Nose, jap. Yume no Hoshi no Button Nose, niem. Prinzessin Erdbeer, fr. Bouton d’or, 1985) – japoński serial animowany zrealizowany przez wytwórnię "Saban Entertainment". Reżyserem tego serialu jest Masami Hata. W Polsce był emitowany na kanałach TVN i Fox Kids z polskim dubbingiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guziczkowy

przymiotnik od: guziczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Guziczny

kość guziczna - końcowy odcinek kręgosłupa człowieka

#### Źródła:

SJP.pl

# Guziec

afrykański, łowny gatunek z rodziny świń; fakoszer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Phacochoerus|F. Cuvier|ref=tak., przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

Guziec (Phacochoerus) – rodzaj ssaków z podrodziny świń (Suinae) w obrębie rodziny świniowatych (Suidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guzik

1. przedmiot, zwykle nieduży i okrągły, przyszyty do ubrania, służący do zapinania, przymocowywania czegoś, bądź dla ozdoby;
2. przycisk służący do włączania lub wyłączania jakiegoś urządzenia, prądu itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra, spodni;

(1.2) pot. włącznik, przycisk

(1.3) pot. przen. nic

Guzik – element ubioru służący do zapinania np. płaszcza, swetra czy spodni. Najczęściej w kształcie koła, wykonany z plastiku, metalu lub z innych tworzyw. Guziki zaczęto przyszywać do ubrań w XIII wieku.
Alternatywą dla guzików są napy i spinki.

Słowem guzik określa się też różnego typu przyciski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guzikarka

maszyna do przyszywania guzików

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzikarski

dotyczący guzikarza, guzikarstwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub pracą guzikarza, dotyczący guzikarza lub guzikarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guzikowaty

podobny do guzika, przypominający guzik

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzikówka

Guzikówka – część miasta Krosno. Znajduje się w południowej części Krosno, w okolicy ulicy Guzikówka.

Dawniej samodzielna wieś i gmina jednostkowa w powiecie krośnieńskim. W 1867 włączona do Krosna.

W miejscu dawnej wsi Guzikówka funkcjonuje obecnie Parafia św. Piotra Apostoła i św. Jana z Dukli w Krośnie-Guzikówce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Guzikowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Guzikowski – polski urzędnik
- Jerzy Guzikowski – polski lekarz
- Wojciech Guzikowski – polski artysta fotograf

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guzikowy

przymiotnik od: guzik

przymiotnik

(1.1) związany z guzikami, dotyczący guzików

(1.2) posiadający guziki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guziński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Guziński – polski reżyser i scenarzysta filmowy
- Grzegorz Guziński – polski wokalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guzkowaty

mający guzki, pokryty guzkami; mający kształt guzka

przymiotnik

(1.1) mający guzki, pokryty guzkami

(1.2) mający kształt guzka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guzkowy

→ guzek

Patrz:guzek

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzman

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzmania

roślina ozdobna pochodząca z obszarów tropikalnych Ameryki

Guzmania (Guzmania Ruiz & Pav.) – rodzaj roślin z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae) liczący ponad 200 gatunków. Ze względu na ozdobne kwiatostany są to rośliny popularne w uprawie w domach, w cieplejszych klimatach także w ogrodach. Pochodzi z lasów tropikalnych środkowej i południowej Ameryki – z centrum występowania i zróżnicowania w rejonie Panamy i Kolumbii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guźniczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzoczyrka

rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych

Fomitiporia Murrill (guzoczyrka) – rodzaj grzybów z rodziny szczeciniakowatych (Hymenochaetaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guzoń

guzoń pajęczarz, guzoń garbusek - gatunki pająka z rodziny naśladownikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzowacieć

stawać się guzowatym, pokrywać się guzami

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzowatość

→ guzowaty

Patrz:guzowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Guzowaty

mający kształt guza

przymiotnik

(1.1) mający guzy, pokryty guzami

(1.2) mający kształt guza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Guzowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Dariusz Guzowski – polski lekkoatleta
- Jacek Guzowski – polski żużlowiec
- Krzysztof Guzowski – rzymskokatolicki duchowny, teolog
- Mirosław Guzowski – polski aktor teatralny, filmowy i dubbingowy
- Piotr Guzowski – polski historyk

Miejscowości o tej nazwie:

- Józefów Guzowski – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Guzowy

1. styl guzowy - styl dekoracji ceramiki w epoce brązu (ornament guzowy)
2. med. przymiotnik od: guz (w znaczeniu nowotworu)

przymiotnik

(1.1) wyglądający jak guz

Miejscowości w Polsce:

- Guzowy Młyn
- Guzowy Piec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Guła

nazwisko polskie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. indyczka

(1.2) reg-pl|Poznań. niezaradny człowiek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gułag

w Związku Radzieckim: obóz pracy przymusowej; łagier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) system obozów pracy przymusowej w ZSRR;

Gułag, GUŁag (zapis dopuszczalny: GUŁAG) – istniejący od 1930 podmiot zarządzania obozami pracy (łagrami) w ZSRR, w którym więźniami byli zarówno przestępcy kryminalni, jak i więźniowie polityczni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gułagowski

→ gułag; gułagowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gułagowy

przymiotnik od: gułag

#### Źródła:

SJP.pl

# Gułowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl