# G

1. jedna z liter polskiego alfabetu
2. tylnojęzykowa, dźwięczna spółgłoska
3. piąty dźwięk skali diatonicznej liczonej od c; w skali solmizacyjnej: sol
4. skrót od: gram (czytany jako całe, odmienne wyrażenie)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła dziesiątej litery alfabetu

G (wymowa: gie, minuskuła: g) – siódma litera alfabetu łacińskiego, dziesiąta litera alfabetu polskiego.

Wywodzi się z greckiej litery gamma (Γ). Pojawiła się w łacinie klasycznej w IV wieku p.n.e. – wcześniej do oznaczania głoski [ɡ], tak jak [k] używano tej samej litery C. Dodanie do znaku C kreski umożliwiającej powstanie litery G przypisuje się Appiuszowi Klaudiuszowi Cenzorowi (312 r. p.n.e.). Współcześnie używana jest najczęściej do oznaczania głoski [ɡ], ale w zależności od języka przed e lub i może też oznaczać np. [ʤ], [ʒ], [j],[x] lub [h]. W języku samoańskim oznacza dźwięk /ŋ/.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ga

1. symbol galu, pierwiastka chemicznego;
2. skrót od: List do Galatów - jedna z ksiąg biblijnych, wchodząca w skład Nowego Testamentu

skrót

(1.1) = bibl. List świętego Pawła do Galatów

- Gal – pierwiastek chemiczny
- Ga – grupa etniczna w Ghanie
- Ga – gigaannus, jednostka czasu równa miliardowi (109) lat
- Ga – siglum biblijne Listu do Galatów
- Ga – dawny dystrykt Ghany
- Ga East – dystrykt w regionie Wielka Akra w Ghanie
- Ga West – dystrykt w regionie Wielka Akra w Ghanie
- .ga – domena internetowa przypisana do Gabonu
- ga – kod ISO 639-1 dla języka irlandzkiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaas

arsenek galu

Gaas – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Landy.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 342 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 37 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Gaas plasuje się na 843. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1118.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gab

dawniej: wiąz

Gab – amerykański portal społecznościowy.

Wersja beta serwisu została uruchomiona w 2016 roku, a publiczna wersja serwisu wystartowała w maju 2017 roku.

Portal określa się jako sieć „broniąca wolności słowa, wolności jednostki i swobodnego przepływu informacji w sieci”.

W ciągu miesiąca witryna odnotowuje ponad 3 mln wizyt. W rankingu Alexa była notowana globalnie na miejscu: 7574 (listopad 2020), w Stanach Zjednoczonych: 1884 (listopad 2020).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaba

zdrobnienie od: Gabriela

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabać

czasownik

(1.1) stpol. (dzisiaj gw-pl|Śląsk Cieszyński.) dręczyć, nagabywać, nalegać, nękać, niepokoić, prześladować

(1.2) stpol. praw. oskarżać, pozywać (do sądu)

(1.3) stpol. chcieć zagarnąć coś, zabiegać usilnie o coś

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. sięgać

#### Źródła:

Wiktionary

# Gabanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. praw. oskarżenie, wniesienie skargi, pozwanie do sądu

(1.2) stpol. dręczenie, napastowanie, prześladowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gabara

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabardyna

wełniana lub bawełniana tkanina o skośnym splocie, używana na płaszcze, mundury itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. tkanina o splocie skośnym, najczęściej wełniana, używana do szycia płaszczy, garniturów itp.

Gabardyna – nazwa średnio grubej, mocno utkanej tkaniny o ukośnym splocie. Gabardyna używana jest w produkcji płaszczy, garsonek, garniturów, spodni kostiumów i innych części garderoby, a przede wszystkim mundurów galowych.

Włókno używane do wyrobu tej tkaniny jest tradycyjnie wełną, lecz może to też być włókno bawełniane, syntetyczne, bądź mieszanka wymienionych włókien.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabardynowy

zrobiony z gabardyny (np. płaszcz gabardynowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) włók. uszyty z tkaniny z przędzy czesankowej, o skośnym splocie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabarycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gabaryt

#### Źródła:

Wiktionary

# Gabaryjok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. etn. pasek w stroju górali beskidzkich, zwisający na wysokości pośladków

#### Źródła:

Wiktionary

# Gabaryt

1. zewnętrzny wymiar przedmiotu, urządzenia lub osoby;
2. w architekturze: najwyższa linia poziomu zasadniczej części budynku lub zespołu budynków;
3. przenośnie: rozmiar, wielkość kogoś lub czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wymiar zewnętrzny

Gabaryt (skrajnia) – obrys przekroju (zazwyczaj poprzecznego) budynku lub budowli podawany w jej maksymalnych wymiarach zewnętrznych; również każdy z maksymalnych wymiarów zewnętrznych innych obiektów, np. pojazdów.

W prawie budowlanym gabaryt projektowanego obiektu jest uzależniony od planu zagospodarowania obowiązującego na terenie, na którym ma zostać wybudowany oraz od przepisów ogólnobudowlanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabarytówka

lampa gabarytowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabarytowy

przymiotnik od: gabaryt (np. gabarytowe rozmiary budynków, lampa gabarytowa)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do wymiarów zewnętrznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabaryty

1. zewnętrzny wymiar przedmiotu, urządzenia lub osoby;
2. w architekturze: najwyższa linia poziomu zasadniczej części budynku lub zespołu budynków;
3. przenośnie: rozmiar, wielkość kogoś lub czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabber

[czytaj: gaber] odmiana muzyki techno o bardzo szybkim tempie

- Gabber – gatunek muzyki elektronicznej
- Gabber – klient Jabbera
- Gabber2 – klient Jabbera

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gabi

zdrobnienie od: Gabriela (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Gabriela

- Gabi – hiszpański piłkarz (ur. 1983)
- Gabi – brazylijska siatkarka (ur. 1994)
- Gabi – pies stróżujący w belgradzkim zoo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabin

miasto gminne w województwie mazowieckim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce w województwie mazowieckim;

(1.2) geogr. hist. Gusiew (nazwa historyczna miasta w Prusach, a obecnie egzonim wariantowy);

Gawin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od imienia Gabinus oznaczającego "pochodzący z Gabinum", miasta w Italii. św. Gawin był męczennikiem żyjącym w II wieku na Sardynii

Gawin imieniny obchodzi 19 lutego i 30 maja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabineciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

#### Źródła:

Wiktionary

# Gabineciarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od gabineciara

#### Źródła:

Wiktionary

# Gabinecik

zdrobnienie od: gabinet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gabinet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabinet

1. lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu
2. sala przeznaczona do wystawiania np. okazów
3. pokój przeznaczony do pracy umysłowej lub dla osoby na wysokim stanowisku
4. rada ministrów w niektórych krajach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lokal przeznaczony do wykonywania specjalistycznego zawodu

(1.2) sala przeznaczona do wystawiania np. okazów

(1.3) pokój przeznaczony do pracy umysłowej

(1.4) pokój przeznaczony dla osoby na wysokim stanowisku

(1.5) przen. rada ministrów

## Architektura

- Gabinet – termin architektoniczny
  - Pomieszczenie przeznaczone do pracy umysłowej, audiencji, do przechowywania kolekcji zbiorów lub podręcznych ksiąg, pomocy naukowych itp. Pojawiło się w architekturze pałacowej w XVI wieku, szczególnie popularne od XVIII do XIX wieku.
  - Specjalistyczne pomieszczenie pracy zawodowej, pracownia: gabinet lekarski, zabiegowy, kosmetyczny itp.
  - Pomieszczenie z eksponatami: gabinet osobliwości (panoptikum), gabinet figur woskowych. W muzealnictwie określenie to stosowane jest do wyodrębnionych zbiorów np. gabinet grafiki, numizmatyki itp.

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabinetowy

związany z gabinetem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabiński

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gąbinem, dotyczący Gąbina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabion

element budowlany wzmacniający skarpę, nasyp ziemny bądź brzeg rzeki; kosz szańcowy

Gabion (wł. gabbione – duża klatka, inaczej kosz szańcowy) – prostopadłościenny element budowlany wzmacniający skarpę, nasyp ziemny bądź brzeg rzeki. Używany jest też jako ozdobny element architektoniczny w budownictwie drogowym i wodnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gabionowy

→ gabion

Patrz:gabion

#### Źródła:

SJP.pl

# Gable

rodzaj wideł o zębach zakończonych kulkami

rzeczownik

(1.1) rodzaj wideł o zębach zakończonych kulkami;

Gable (niem. Gabel – widelec) – rolnicze szerokie widły z długimi zębami zakończonymi kulkami, przeznaczone do przerzucania roślin okopowych. Zęby gabli uformowane są tak, że tworzą formę dużej łopaty. Gable do ziemniaków mają zęby rozmieszczone gęsto, a do buraków – rzadziej.Gable ze względu na lekką konstrukcję oraz gęsto ułożone zęby mogą być również używane do sprawnego przerzucania węgla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gablota

1. oszklona szafka, regał służący do wystawiania różnego rodzaju eksponatów, zbiorów, towarów itp.
2. potocznie o samochodzie osobowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oszklona tablica informacyjna

(1.2) oszklona szafka, w której są umieszczane eksponaty lub towary

(1.3) slang. mot. samochód, szczególnie jeśli drogi, duży

(1.4) slang. klatka piersiowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gablotka

mała gablota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: gablota

(1.2) przeszklona tablica informacyjna, szczególnie w szkole

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gablotowy

→ gablota

Patrz:gablota

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabnyć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Zaolzie. dotknąć, sięgnąć

#### Źródła:

Wiktionary

# Gabo

zdrobnienie od: Gabriela

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabon

Republika Gabońska; państwo w Afryce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. pot. Estuaire de Gabon, wspólne estuarium rzek Komo i Ebe w Gabonie (1.1)

Gabon, Republika Gabońska (fr. République Gabonaise) – państwo położone w środkowej Afryce nad Oceanem Atlantyckim. Graniczy z Gwineą Równikową, Kamerunem (na północy) i Kongiem (na wschodzie). Stolicą i największym miastem Gabonu jest Libreville.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabończyk

obywatel Gabonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Gabonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabonka

obywatelka Gabonu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Gabonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaboński

związany z Gabonem

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Gabonu, państwa w Afryce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabor

1. imię męskie;
2. nazwisko, m.in. Zsa Zsa Gabor - amerykańska aktorka węgierskiego pochodzenia

- Gabor – węgierska forma imienia Gabriel.
- Dennis Gabor – węgierski fizyk mieszkający w Anglii, laureat Nagrody Nobla
- Zsa Zsa Gabor – amerykańska aktorka węgierskiego pochodzenia
- Viki Gabor – polska piosenkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaborończyk

mieszkaniec Gaborone

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Gaborone

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaborone

(do 1969 Gaberones) stolica Botswany

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Botswany;

Gaborone – stolica i największe miasto Botswany, ośrodek administracyjny Dystryktu South East.

W 2022 roku liczba mieszkańców wynosiła 246 325.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaboronka

mieszkanka Gaborone

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gaborone

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaboroński

przymiotnik od: Gaborone (stolica Botswany)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Gaborone

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabriel

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od Gabriela

- Gabriel – jeden z aniołów w tradycji chrześcijańskiej, judaistycznej i islamskiej, archanioł
- Gabriel – męskie imię pochodzenia semickiego

Osoby

- Gabriel od Matki Bożej Bolesnej (Franciszek Possenti 1838-1862) – zakonnik, święty Kościoła katolickiego
- Gabriel (Grigorie Bănulescu-Bodoni, 1746-1821) – rumuński biskup prawosławny
- Gabriel (ur. 1963) – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego
- Gabriel – duchowny Koptyjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2004 biskup Austrii
- Gabriel (Gheorghe Călmașul, 1710-1786) – rumuński biskup prawosławny
- Gabriel (Gieorgij Lwowicz Czemodakow, ur. 1961) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego poza granicami Rosji
- Gabriel (Grigorij Markiełłowicz Czepur, 1874-1933) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Eduardo Henrique Pinto da Rocha, 1938-1997) – portugalski duchowny prawosławny, metropolita Portugalii, Hiszpanii i Brazylii
- Gabriel (Guido de Vylder (1946-2013) – arcybiskup Komany, zwierzchnik Zachodnioeuropejskiego Egzarchatu Parafii Rosyjskich w jurysdykcji patriarchatu Konstantynopola
- Gabriel (Cwetan Metodiew Dinew (ur. 1950) – bułgarski biskup prawosławny
- Gabriel (Jerzy Giba, 1962-2018) – polski duchowny prawosławny, archimandryta, doktor nauk teologicznych
- Gabriel (Grigorij Wasiljewicz Gołosow, 1838?1839-1916) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Jegor Iwanowicz Gorodkow, 1785-1862) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel(imię świeckie Petros Iyasu, ur. 1940) – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
- Gabriel (Gerasim Maksimowicz Kikodze, 1825-1896) – gruziński biskup i święty prawosławny
- Gabriel (Hryhorij Fedorowycz Kremenecki, 1708-1783) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Gabriel (Jarosław Wasylowycz Kryzyna (ur. 1973) – duchowny Kościoła Prawosławnego Ukrainy
- Gabriel (Gabriel Baldwin, ur. 2003) – książę Królestwa Belgii
- Gabriel (Książę Gabriel z Nassau, ur. 2006) – luksemburski książę
- Gabriel (Dmitrij Iwanowicz Ogorodnikow (1890-1971) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Jeorjos Papanikolau, ur. 1976) – grecki duchowny prawosławny
- Gabriel (Pietr Pietrowicz Pietrow-Szaposznikow, 1730-1801) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Gabriel Raftopulos, ur. 1957) – grecki duchowny prawosławny w jurysdykcji Patriarchatu Aleksandrii
- Gabriel (Wasilij Fiodorowicz Rozanow, 1781-1858) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Grigorij Russki, zm. 1753) – rosyjski biskup prawosławny
- Gabriel (Jurij Grigorjewicz Stebluczenko, 1940-2016) – biskup Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego
- Gabriel (Grigorij Dmitrijewicz Wojewodin, 1868?1869-1937) – rosyjski biskup prawosławny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabriela

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Gabriel

Gabriela – żeńskie imię pochodzenia semickiego, żeński odpowiednik imienia Gabriel. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Gabriela w 2014 r. zajmowała 19. miejsce w grupie imion żeńskich.

Gabriela imieniny obchodzi:

- 8 lutego, jako wspomnienie bł. Józefiny Gabrieli Bonino,
- 23 kwietnia, jako wspomnienie bł. Marii Gabrieli Sagheddu,
- 6 listopada, jako wspomnienie bł. Gabrieli de San Juan de la Cruz, jednej z 498 męczenników hiszpańskich,
- 18 listopada, jako wspomnienie bł. Marii Gabrieli Hinojosy
- 27 lutego razem z Gabrielem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabrieliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrieli lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrielka

zdrobnienie od: Gabriela

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabriella

imię źeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrielle

imię źeńskie

Gabrielle, właśc. Louise Gabrielle Bobb (ur. 16 lipca 1969 w Londynie) – brytyjska wokalistka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gabrielostwo

Gabriel z małżonką; Gabrielowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrielowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrielowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabriela lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Gabriela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabro

rodzaj skały magmowej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. miner. magmowa skała głębinowa, gruboziarnista, barwy czarnej lub ciemnozielonej;

Gabro – zasadowa skała głębinowa, średnio lub gruboziarnista. Należy do grupy diorytoidów i gabroidów. Zawiera >90% plagioklazów w stosunku do skaleni potasowych (do 10%), do 5% kwarcu, 25–60% minerałów ciemnych. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF gabro zajmuje wraz z diorytem pole 10.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabrowo

Gabrowo (bułg. Габрово) – miasto w północnej Bułgarii, siedziba administracyjna obwodu Gabrowo i gminy Gabrowo. Położone w dolinie rzeki Jantry, na północnych stokach środkowej Starej Płaniny. Według Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 marca 2016 roku miejscowość liczyła 58337 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gabrowski

→ Gabrowo

Gabrowski (forma żeńska: Gabrowska, liczba mnoga: Gabrowscy) – polsko-bułgarskie nazwisko, po raz pierwszy notowane w 1692 roku. Na początku lat 90 XX wieku w Polsce mieszkało 140 osób o tym nazwisku,

Patrz:Gabrowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gabrowy

przymiotnik od: gabro (skała magmowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrusewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrych

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabryelczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabryjelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabryś

zdrobnienie od: Gabriel (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Gabriel

- Herbert Gabryś – polski polityk, inżynier, poseł na Sejm
- Jan Rudolf Gabryś – polski generał
- Jan Gabryś – polski generał
- Krzysztof Gabryś – polski lekarz
- Maria Gabryś – polska pianistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabrysia

zdrobnienie od: Gabriela (imię żeńskie); Gabryśka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Gabriela

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od Gabryś

Gabriela – żeńskie imię pochodzenia semickiego, żeński odpowiednik imienia Gabriel. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Gabriela w 2014 r. zajmowała 19. miejsce w grupie imion żeńskich.

Gabriela imieniny obchodzi:

- 8 lutego, jako wspomnienie bł. Józefiny Gabrieli Bonino,
- 23 kwietnia, jako wspomnienie bł. Marii Gabrieli Sagheddu,
- 6 listopada, jako wspomnienie bł. Gabrieli de San Juan de la Cruz, jednej z 498 męczenników hiszpańskich,
- 18 listopada, jako wspomnienie bł. Marii Gabrieli Hinojosy
- 27 lutego razem z Gabrielem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gabrysiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrysiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrysi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrysiostwo

Gabryś z małżonką; Gabrysiowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrysiowie

zdrobnienie od: Gabriel (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabrysiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gabrysia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabryśka

zdrobnienie od: Gabriela; Gabrysia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Gabriela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gabrysz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabryszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gabryszewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Gabryszewski (1839–1898) – polski prawnik
- Antoni Gabryszewski (1864–1917) – polski lekarz
- Roman Gabryszewski – polski urzędnik
- Tadeusz Gabryszewski – polski inżynier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gabun

okumé, okume, okoumé, okoume;
1. gatunek afrykańskiego drzewa z rodziny osoczynowatych;
2. lekkie drewno pozyskiwane z drzewa okumé

#### Źródła:

SJP.pl

# Gac

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu wsi i osad w Polsce

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku rzek w Polsce

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Gac – polski wojskowy
- Grzegorz Gac – polski pilot rajdowy, komentator sportowy

Zobacz też:

- Przepękla indochińska (gac)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gace

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) stpol. gacie, spodnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gacek

nietoperz z rodziny mroczkowatych - gacek wielkouch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Plecotus|ref=tak., rodzaj wielkouchego nietoperza z podrodziny mroczków;

(1.2) zool. nietoperz z rodzaju gacków (1.1)

(1.3) pot. nietoperz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg. rzemienna część cepa łącząca obydwa kije

## Zwierzęta

- gacek – rodzaj ssaka z podrodziny mroczków w obrębie rodziny mroczkowatych z podrzędu mroczkokształtnych w obrębie rzędu nietoperzy
- Gacek – kot będący atrakcją turystyczną Szczecina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gacić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Gach

lekceważąco (czasem pogardliwie) o kochanku, zwłaszcza o kochanku mężatki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. lub żart. kochanek, szczególnie kochanek mężatki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. łow. samiec zająca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gacianin

mieszkaniec wsi: Gać

#### Źródła:

SJP.pl

# Gacianka

mieszkanka wsi: Gać

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grub. prostytutka

#### Źródła:

Wiktionary

# Gacić

uszczelniać budynek przez okładanie ścian mchem, słomą lub liśćmi; również: naprawiać groblę, tamę

czasownik przechodni niedokonany (dk. ogacić)

(1.1) przest. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) okładać coś (np. ściany domu, kopiec, drzewko owocowe) mchem, słomą itp.

(1.2) daw. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) robić pomost, groblę na rzece z drewna i faszyny

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tamować obrót bębna w młockarni (o zbożu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gacica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. anat. pośladek

#### Źródła:

Wiktionary

# Gacie

potocznie o majtkach

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. posp. majtki, kalesony, każda dolna bielizna męska lub kobieca

(1.2) pot. posp. spodnie

(1.3) daw. futro okrywające nogi niedźwiedzia

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gw-pl|Bukowina. kalesony

forma rzeczownika.

(2.1) plural|gać.

Kalesony (fr. caleçon „majtki, spodenki, gacie”, wł. calzoni „spodnie”) – rodzaj ciepłej bielizny męskiej, długie spodnie zakładane pod ubrania wierzchnie (najczęściej spodnie) wykonane z przyjaznego dla ciała trykotu w celu ochrony nóg przed wyziębieniem, przeznaczone głównie do noszenia w chłodne dni. Poza ochroną wewnętrznych warstw ubrania przed zabrudzeniem, kalesony są noszone również dla komfortu lub higieny. Kalesony, jako określenie bielizny wojskowej, wyparły wcześniej obowiązującą nomenklaturę: wewnętrzne burki (Ispodnije briuki) obowiązującą w latach 1907–1920, a następnie spodnie wewnętrzne – od 1921 roku do połowy lat 70. XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaciok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. młode drzewko iglaste

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaciory

potocznie: majtki; gatki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaciowy

potocznie: sierżant lub jego pomocnik wydający żołnierzom bieliznę i mundury

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. dotyczący gaci, odnoszący się do gaci

(1.2) przest. dotyczący gacenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. wojsk. sierżant lub jego pomocnik-magazynier wydający żołnierzom m.in. bieliznę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gacki

przymiotnik od nazwy miejscowości: Gać

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spodenki

W Polsce

- Gacki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Drzycim
- Gacki – przysiółek wsi Zelków w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zabierzów
- Gacki – część wsi Jelcza w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Charsznica
- Gacki – część wsi Lelowice-Kolonia w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Pałecznica
- Gacki – przysiółek wsi Liw w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Liw
- Gacki – część wsi Markowice w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Gacki – kolonia wsi Grzegorzowice w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Rudnik
- Gacki – część wsi Przybyszowy w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Gacki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Gacki – część wsi Bilcza w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Obrazów
- Gacki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Gacki – część wsi Kobierno w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Krotoszyn
- Gacki – dawna gmina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gackowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gackożer

gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych

Gackożer (Macheiramphus alcinus) – gatunek drapieżnego ptaka z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae), jedyny przedstawiciel rodzaju Macheiramphus. Występuje w Afryce Subsaharyjskiej, Azji Południowo-Wschodniej i na Nowej Gwinei. Nie jest zagrożony wyginięciem. Nazwa pochodzi od jego diety, która składa się głównie z nietoperzy. Do polowania potrzebuje otwartej przestrzeni, ale może żyć w różnych siedliskach, od gęstego lasu deszczowego po półpustynie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gacoperz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Łowicz. zool. nietoperz

#### Źródła:

Wiktionary

# Gacopiyr

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. nietoperz

#### Źródła:

Wiktionary

# Gacopiyrz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gw-pl|Zaolzie. nietoperz

#### Źródła:

Wiktionary

# Gacuś

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: gacek

(1.2) mały gacek

#### Źródła:

Wiktionary

# Gacz

gacz parafinowy - produkt przeróbki ropy naftowej, mieszanina węglowodorów będąca półproduktem w procesie wytwarzania parafiny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gad

1. kręgowiec lądowy oddychający płucami, o skórze pokrytej łuskami, płytkami lub tarczkami;
2. pogardliwie: o podłym człowieku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. w Biblii jeden z synów Jakuba;

- gad – zwierzę z gromady gadów
- G.A.D. – album wokalisty Artura Gadowskiego
- Gad – postać biblijna, syn Jakuba i Zilpy
- Gad – prorok biblijny
- Gad 250 – marka motocykla sportowego
- Gad 500 – prototyp małego, sportowego, polskiego samochodu opracowany w 1953 r.
- GAD (z ang. generalized anxiety disorder) – zaburzenie lękowe uogólnione
- Gad – miejscowość w USA, w stanie Zachodnia Wirginia
- Gad – miejscowość w USA, w stanie Wisconsin
- Gad – miejscowość w Rumunii
- Gad – semickie imię męskie
- GAD Records – polskie wydawnictwo muzyczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadać

potocznie: mówić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. mówić, lekcew. rozmawiać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mówić językiem literackim, nie gwarą

czasownik zwrotny niedokonany gadać się (dk. brak)

(2.1) przest. kłócić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadacz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadamer

Hans-Georg Gadamer (ur. 11 lutego 1900 w Marburgu, zm. 13 marca 2002 w Heidelbergu) – niemiecki filozof, humanista, historyk filozofii, filolog, współtwórca XX-wiecznej hermeneutyki filozoficznej. Autor „Wahrheit und Methode” (polski tytuł: „Prawda i metoda”), rozprawy o kluczowym znaczeniu dla zrozumienia współczesnej filozofii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gadane

w potocznym wyrażeniu "mieć gadane" - być rozmownym, mieć łatwość komunikacji międzyludzkiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadanie

potocznie: mówić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie, prowadzenie rozmowy, zwłaszcza na błahe tematy

(1.2) odczasownikowy od|gadać.

(1.3) pot. narzekanie

wykrzyknik

(2.1) gadanie! = nie wierzę!

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadanina

mówienie o czymś nieważnym, błahym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mówienie o czymś nieważnym, błahym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadara

dawne miasto starożytnego Dekapolu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. stanowisko archeologiczne w północnej Jordanii, w starożytności ośrodek miejski;

Gadara (arab. أم قيس, Umm Qais, hebr. גדרה, gad´a-ra, gr. Γάδαρα, Gádara bądź Αντιόχεια της Σεμίραμης, Antiochia Semiramis; niekiedy też Seleucja) – stanowisko archeologiczne w północnej Jordanii. Na części obszaru starożytnego miasta należącego w okresie rzymskim do Dekapolu, znajduje się dzisiaj arabska osada Umm Kajs, licząca w 2015 r. 6124 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadareńczyk

mieszkaniec Gadary (starożytnego miasta Dekapolu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadareński

przymiotnik od: Gadara; w mitologii: gadareńskie wieprze - istoty pędzące na oślep ku swojej zgubie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadatliwiej

stopień wyższy od przysłówka: gadatliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadatliwość

rozmowność występująca w nadmiarze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tych, którzy są gadatliwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadatliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: gadatliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadatliwy

lubiący dużo mówić; wielomówny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który dużo i chętnie mówi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. osoba zajmująca się wróżbiarstwem

(1.2) daw. środ. w okresie PRL: audycja opozycyjnego radia odtwarzana publicznie z magnetofonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Gadecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Olivia Gadecki – australijska tenisistka
- Zygmunt Gadecki – polski piłkarz, olimpijczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gadget

[czytaj: gadżet] mały efektowny przedmiot, będący często nowością techniki; gadżet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zob. gadżet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadka

1. potocznie: rozmowa, pogawędka lub plotkowanie
2. bajka, opowieść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rozmowa, mowa, mówienie

(1.2) pot. plotka, pogłoska

(1.3) daw. bajka, podanie, opowieść

gadka:

1. rozmowa, mowa, powiedzenie
2. plotka, pogłoska
3. dawniej: bajka, podanie, opowieść

W Polsce

- Gadka – wieś ww woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
- Gadka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Kołbiel
- Gadka – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Mirzec
- Gadka – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadkować

środowiskowo: rozmawiać, prowadzić mało istotną rozmowę; bajtlować, gawędzić, ględzić, paplać

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadokształtne

gromada kręgowców; zauropsydy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadokształtny

o cechach gadokształtnych (gromada kręgowców)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadolin

pierwiastek chemiczny o symbolu Gd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. srebrzystobiały metal; pierwiastek chemiczny o symbolu Gd i liczbie atomowej 64;

Gadolin (Gd, łac. gadolinium) – pierwiastek chemiczny z grupy lantanowców w układzie okresowym, posiadający silne własności ferromagnetyczne. Nazwa pochodzi od nazwiska fińskiego mineraloga i chemika Johana Gadolina. Został odkryty w 1880 r. przez Jeana Charles’a Galissarda de Marignac.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadolinit

promieniotwórczy minerał, krzemian itru, żelaza i berylu, występujący w pegmatytach

Gadolinit (daw. iterbit, od miejscowości Ytterby) – minerał należący do gromady krzemianów z grupy minerałów rzadkich. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska fińskiego chemika, Johana Gadolina, który wyizolował z niego tlenek itru i jest uznawany za odkrywcę pierwiastka itru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gadolinitowy

związany z gadolinitem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadolinowy

→ gadolin

przymiotnik

(1.1) dotyczący gadolinu

Patrz:gadolin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadomski

nazwisko

Osoby:

- Bohdan Gadomski – polski dziennikarz
- Feliks Gadomski (ur. 26 sierpnia 1896, zm. 13 kwietnia 1940) – kapitan, ofiara zbrodni w Katyniu
- Feliks Gadomski (ur. 26 sierpnia 1898, zm. 25 sierpnia 1998) – polski prawnik i dziennikarz, działacz emigracyjny Stronnictwa Demokratycznego
- Jan Gadomski (ur. 16 maja 1859, zm. 10 października 1906) – polski pisarz i wydawca Gazety Polskiej
- Jan Gadomski – polski astronom
- Jan Wojciech Gadomski – polski dziennikarz i publicysta
- Romuald Gadomski – podpułkownik, funkcjonariusz PRL-owskich organów Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego
- Sławomir Gadomski – polski menedżer i urzędnik państwowy
- Stanisław Gadomski – polski fotografik
- Stanisław Kostka Gadomski (ur. 1718, zm. 1797) – marszałek sejmu
- Tadeusz Gadomski – polski malarz
- Walery Gadomski – polski rzeźbiarz
- Witold Gadomski – polski dziennikarz, publicysta Gazety Wyborczej, były poseł na Sejm RP
- Witold Rajmund Gadomski – dwukrotny olimpijczyk (1988, 1992 -szermierka) i dwukrotny mistrz Polski w szpadzie
- Wojciech Jerzy Gadomski – fizyk, profesor zwyczajny, kierownik Zakładu Fizyki i Radiochemii, Uniwersytet Warszawski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gadoptak

kopalne zwierzę z okresu jury, posiadające cechy gadzie i ptasie; praptak, archeopteryks

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trujący grzyb

#### Źródła:

Wiktionary

# Gadowski

nazwisko

- Artur Gadowski (ur. 1967) – polski muzyk, wokalista
- Krzysztof Gadowski (ur. 1962) – polski polityk
- Walenty Gadowski (1861-1956) – polski ksiądz, taternik
- Witold Gadowski (ur. 1964) – polski dziennikarz, poeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gadożer

krótkoszpon gadożer; drapieżny ptak z rodziny sokołów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Circaetus gallicus|ref=tak., duży, leśny ptak drapieżny żywiący się płazami i gadami;

Gadożer (zwyczajny), krótkoszpon (Circaetus gallicus) – gatunek dużego, przeważnie wędrownego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadu

w wyrażeniu "gadu, gadu" - rozmowa, gawędzenie, ploteczki (np. Przez to ich gadu, gadu spóźniliśmy się do cioci.); używane w funkcji czasownika (np. My tu gadu, gadu, a obiad już dawno wystygł.); gadu-gadu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadu-Gadu

rozmowa, gawędzenie, ploteczki (np. Przez to ich gadu-gadu spóźniliśmy się do cioci.); używane w funkcji czasownika (np. My tu gadu-gadu, a obiad już dawno wystygł.); gadu, gadu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. polski tekstowy komunikator internetowy;

Gadu-Gadu (skrót GG) – polski komunikator internetowy, opracowany przez firmę GG Network, którego obecnym właścicielem jest firma Fintecom. W 2025 przekształcił się w serwis społecznościowy GGapp.

Pomysłodawcą i twórcą GG jest informatyk Łukasz Foltyn. W 2011 roku Gadu-Gadu miało około 7 milionów unikatowych użytkowników, którzy wysyłali do 300 milionów wiadomości dziennie, a dziennie powstawało ponad 500 nowych kont.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadulec

potocznie: Gadu-Gadu (komunikator internetowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadulska

potocznie: lubiący dużo mówić; gadatliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadulski

potocznie: lubiący dużo mówić; gadatliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadulstwo

gadatliwość, plotkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. mówienie zbyt dużo, zbędne gadanie

(1.2) pot. skłonność do nadmiernego mówienia, gadania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaduła

(r. męski) potocznie: człowiek gadatliwy, lubiący dużo mówić o byle czym; pleciuch, plociuch, pleciuga, papla

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) osoba nadmiernie rozmowna; osoba, która dużo mówi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadułka

1. bułgarski instrument strunowy z grupy smyczkowych;
2. zdrobnienie od: gaduła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. bułgarski instrument ludowy;

(1.2) zdrobn. gaduła

Gydułka, gadułka (bułg. Гъдулка) – bułgarski instrument strunowy z grupy smyczkowych. Składa się z pudła rezonansowego (wyżłobionego z jednego kawałka drewna i zakrytego jedną deską), stosunkowo krótkiego i bezprogowego gryfu, trzech metalowych strun głównych i dziesięciu rezonujących (burdonowych). W połowie XX wieku pojawiła się idea standaryzacji tegoż instrumentu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gady

1. kręgowiec lądowy oddychający płucami, o skórze pokrytej łuskami, płytkami lub tarczkami;
2. pogardliwie: o podłym człowieku

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Reptilia|Laurenti|ref=tak., parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców, klasyfikowana w linneuszowskiej klasyfikacji kręgowców jako gromada;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: gad

Gady (Reptilia, od łac. repto – czołgać się) – parafiletyczna grupa zmiennocieplnych owodniowców. Współczesne gady są pozostałością po znacznie większej grupie zwierząt, której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną. Obecnie żyją tylko cztery rzędy gadów, ich pozostałe znane linie ewolucyjne wymarły. Niektóre kopalne gady naczelne, czyli archozaury (takie jak pterozaury i dinozaury), były prawdopodobnie zwierzętami stałocieplnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadzała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżeciara

potocznie: miłośniczka, amatorka gadżetów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżeciarski

→ gadżet; gadżetowy

przymiotnik

(1.1) od: gadżet; mający cechy gadżetu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadżeciarstwo

gadżetomania; potocznie:
1. rozdawanie gadżetów;
2. zamiłowanie do gadżetów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżeciarz

potocznie: miłośnik, amator gadżetów; gadżetomaniak, gadżetowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba lubiąca urządzenia elektroniczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadżecik

zdrobnienie od: gadżet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: gadżet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadżet

mały efektowny przedmiot, będący często nowością techniki; gadget

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. przedmiot, urządzenie będące nowością techniki, zazwyczaj małe, często niepotrzebne, służący z reguły zaimponowaniu innym, rozbawieniu lub reklamie;

Gadżet (ang. fr. gadget) – przyrząd, urządzenie; niewielki przedmiot, czasem niepełniący funkcji użytkowej. Gadżetami mogą być reklamówki, figurki, podstawki, przyciski do papieru, długopisy, breloczki, itp. Gadżet oznacza również nowe urządzenie techniczne o kwestionowanej funkcjonalności lub użyteczności. W Prywatnym leksykonie współczesnej polszczyzny występuje określenie durnostojki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadżetoholiczka

kobieta o wielkim zamiłowaniu do posiadania gadżetów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżetoholik

osoba o wielkim zamiłowaniu do posiadania gadżetów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżetoholizm

zamiłowanie do posiadania gadżetów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżetomania

gadżeciarstwo; potocznie:
1. zamiłowanie do gadżetów;
2. rozdawanie gadżetów do sprzedawanych produktów w celu pozyskania klientów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżetomaniak

osoba lubująca się w posiadaniu i używaniu gadżetów, efektownych przedmiotów, nowinek technicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżetowiec

potocznie: miłośnik, amator gadżetów; gadżetomaniak, gadżeciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadżetowy

→ gadżet

Patrz:gadżet

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadzi

taki jak gad

przymiotnik

(1.1) należący do gada

(1.2) charakterystyczny dla gada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadzimski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadzina

1. potocznie: zwierzę pełzające;
2. przenośnie: człowiek podstępny, nikczemny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pełzające zwierzę

(1.2) obraź. podły człowiek

(1.3) gwara. zwierzęta domowe

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. drób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gadzinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. gadzina

(1.2) gw-pl|Bukowina. żaba

#### Źródła:

Wiktionary

# Gadzinowaty

1. podobny do gadziny, właściwy gadzinie;
2. złośliwy, zjadliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadzinówka

pogardliwie o gazetach wydawanych przez Niemców w okupowanej Polsce w czasie II wojny światowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. gwara. konspiracyjno-partyzancka: polskojęzyczna gazeta wydawana przez Niemców w czasie okupacji

(1.2) przen. dowolny środek przekazu publikujący przekaz reżimu

Prasa gadzinowa (również pismo gadzinowe, gadzinówka, gadzinowiec, szmata, szmatławiec, kurwar i ścierwoniak) – powszechne w czasach okupacji niemieckiej i sowieckiej określenie polskojęzycznej prasy, wydawanej przez administrację okupacyjną w Generalnym Gubernatorstwie oraz zachodnich obwodach ZSRR, w miejsce zlikwidowanych polskich tytułów prasowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadzinowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadzinowy

1. związany z gadziną;
2. gadzinowe pismo, prasa gadzinowa - prasa, pismo propagandowe szerzące kłamliwe informacje, zwykle będące na usługach okupanta lub reżimu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadzio

w kulturze romskiej: osoba niebędąca członkiem romskiej grupy etnicznej; nie-Cygan, nie-Rom

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nie-Rom dla społeczności romskiej;

przysłówek sposobu

(2.1) w sposób gadzi, charakterystycznie dla gadów

Gadzio (pisownia w innych językach – rom.: gadžo, ang. i fr.: gadjo, niem.: gadscho, węg.: gadzso; r.ż. w rom.: gadži, lmn. r.ż. i m. rom.: gadže) – według tradycji romskiej „obcy”, „nie-Rom”, określenie stosowane do osób uznawanych za nienależące do społeczności romskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gadziogłówka

rodzaj ważek z rodziny gadziogłówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadziogłówkowate

rodzina ważek

Gadziogłówkowate (Gomphidae) – rodzina owadów z rzędu ważek należąca do podrzędu ważek różnoskrzydłych (Anisoptera). Występują na wszystkich kontynentach poza Antarktydą. Ich nazwa wzięła się od kształtu ich głowy przypominającej głowę gadów. W ubarwieniu dominuje zieleń, żółć i czerń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gadziomiednicowe

o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiedniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadziomiednicowy

o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiedniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gadziomiedniczne

rząd gadów kopalnych z nadrzędu dinozaurów; gadziomiednicowe

Dinozaury gadziomiedniczne (Saurischia) – rząd dinozaurów, u których budowa miednicy przypominała tę u współczesnych gadów, gdzie obie kości łonowe są zwrócone w dół i do przodu, a kości kulszowe w dół i do tyłu, dla odróżnienia od ptasiomiednicznych. Pomimo nazwy, ptaki należą do dinozaurów gadziomiednicznych (ściślej: teropodów), a podobna budowa miednicy jest przykładem ewolucji równoległej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gadziomiedniczny

1. posiadający miednicę o kształcie charakterystycznym dla gadów;
2. o cechach gadziomiednicznych (rząd gadów kopalnych); gadziomiednicowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gaetą, dotyczący Gaety

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaelic

[czytaj: gelik lub galik] język szkocki gaelicki, z grupy języków celtyckich

- język gaelicki szkocki
- język irlandzki – irlandzki gaelicki, iryjski
- język manx – manx gaelicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaelicki

język szkocki gaelicki: język z grupy języków celtyckich wywodzący się z języka iryjskiego (irlandzkiego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaelski

języki gaelskie - podgrupa języków celtyckich, np. irlandzki, szkocki; języki goidelskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaertner

Gärtner – niemieckie słowo oznaczające ogrodnik; popularne nazwisko (niekiedy zapisywane jako Gaertner).

Osoby noszące nazwisko Gärtner

- Andreas Gärtner (1654–1727) – górnołużycki przyrodnik, wynalazca
- Friedrich von Gärtner (1791–1847) – niemiecki architekt
- Heinrich Gärtner (1828–1909) – niemiecki malarz pejzażysta
- Jerzy Gert, właściwie Józef Gärtner (1908–1968) – polski dyrygent i kompozytor
- Joseph Gärtner (1732–1791) – niemiecki lekarz i botanik, w oznaczeniach gatunków "Gaertn."
- Karl Friedrich von Gärtner (1772–1850) – niemiecki lekarz i botanik
- Katarzyna Gärtner (ur. 1942) – polska kompozytorka, pianistka i aranżerka

#### Źródła:

Wikipedia

# Gaeta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe we Włoszech, na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego, w regionie Lacjum, prowincji Latina;

Gaeta (łac. Caieta) – niewielkie portowe miasto we Włoszech, na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego, w regionie Lacjum, prowincji Latina. Nazwa pochodzi najprawdopodobniej od "kaiàdas" lub "kaiètas", czyli jaskinia. Od miasta pochodzi imię Kajetan. Mieści się tu baza operacji morskich NATO.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaetański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gaetą, dotyczący Gaety

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaf

drzewce biegnące ukośnie w stosunku do masztu, służące do podnoszenia czworokątnego żagla; gafel; rożec

#### Źródła:

SJP.pl

# Gafa

nietaktowne, niezręczne zachowanie; pomyłka

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = finans. Google, Apple, Facebook, Amazon

Gafa (faux-pas z fr. „niewłaściwy krok”, wym. [fo pa]) – nieświadomie popełniony nietakt, pogwałcenie niepisanych reguł danej społeczności. To, co jest przyjęte w jednej kulturze, może być uznane za gafę w innej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gafel

drzewce biegnące ukośnie w stosunku do masztu, służące do podnoszenia czworokątnego żagla; gaf; rożec

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. ukośne drzewce stawiane razem z żaglem gaflowym;

Gafel (rożec) – ukośne drzewce stawiane razem z żaglem gaflowym. Jest charakterystycznym elementem w ożaglowaniu gaflowym, które wzięło od niego nazwę. Jest jednym z nielicznych drzewc stosowanych na jednostkach żaglowych, które nie są zorientowane ani w pionie, ani w poziomie. Jeden z końców gafla opiera się o maszt w jego górnej części, a sam gafel jest skierowany skośnie do góry. Do gafla przylega górny lik czworokątnego żagla gaflowego. Zadaniem gafla jest usztywnienie tego liku w linii prostej, co umożliwia stosowanie większych żagli (szerszych w górnej części) niż w podobnym typie ożaglowania zwanym ożaglowaniem bermudzkim. Gafel podnosi się i opuszcza razem z żaglem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gafelfał

lina, która wraz z pikfałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego; gardafał; fał gafla

Gardafał, gafelfał, fał gafla – element olinowania ruchomego występujący na jednostkach z ożaglowaniem gaflowym. Służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego poprzez zmianę wysokości przymasztowego końca gafla. Gardafał mocowany jest do gardy gafla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaflowy

związany z gaflem (np. ożaglowanie gaflowe, żagiel gaflowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaftopsel

żagiel trójkątny lub czworokątny, rozpinany między stengą a gaflem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gag

chwyt komediowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. chwyt komediowy wywołujący u widza efekt komiczny oparty na sytuacjach wizualnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaga

[czytaj: gaGA] z francuskiego: zdziecinniały, zramolały

#### Źródła:

SJP.pl

# Gagaku

tradycyjna japońska muzyka dworska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gagarin

nazwisko, np. Jurij Gagarin (1934-1968), radziecki kosmonauta, pierwszy człowiek w kosmosie

Gagarin – rosyjskie nazwisko; żeński odpowiednik – Gagarina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gagat

czarny, lśniący minerał, odmiana węgla brunatnego; dżet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie;

Gagat (ang. jet, dżet) – bitumiczna odmiana węgla brunatnego o zbitej, jednorodnej budowie.

Nazwa pochodzi od rzymskiej nazwy miasta i rzeki Gagas w starożytnej Licji (Likii) w Azji Mniejszej (dzisiejsza Turcja), gdzie po raz pierwszy znaleziono gagat (gr. lithos gagates = kamień z Gagas).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gagatek

1. potocznie: człowiek lekkomyślny, zdolny do nieodpowiedzialnych wybryków i drobnych wykroczeń; urwis, ancymonek, numerant, ziółko;
2. dawniej: człowiek, zwłaszcza dziecko faworyzowane przez rodziców; beniaminek, maminsynek, ulubieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. spryciarz, cwaniak

(1.2) daw. maminsynek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) miner. daw. gagat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gagatowy

zrobiony z gagatu, związany z gagatem (np. gagatowy naszyjnik, gagatowa biżuteria)

przymiotnik

(1.1) dotyczący gagatu, zrobiony z gagatu, związany z gagatem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gagauski

związany z Gagauzją (autonomiczne terytorium Mołdawii), Gagauzami (ludność zamieszkująca głównie południową Mołdawię)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Gagauzów i Gagauzji, związany z Gagauzami i Gagauzją

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język Gagauzów, ludu pochodzenia tureckiego, osiadłego w większości w południowej Mołdawii w Gagauzji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gagauskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem gagauskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem gagauskim

(1.3) spisany, stworzony w języku gagauskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Gagauz

przedstawiciel Gagauzów, ludu zamieszkującego tereny Mołdawii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu zamieszkującego Gagauzję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gagauzi

lud zamieszkujący tereny Mołdawii

Gagauzi (Gagauzlar) – grupa etniczna pochodzenia tureckiego posługująca się językiem gagauskim z grupy języków turkijskich, a na obszarze Autonomii Gagauskiej (Gagauz Yeri) także językiem rosyjskim. Zamieszkują Gagauzję w południowej Mołdawii, tereny Ukrainy, mniej licznie północno-wschodnie tereny Bułgarii, w Rumunii i Kazachstanie. Podawane są bardzo rozbieżne dane co do ich liczebności – od 150 do 235 tysięcy. Na terenie Mołdawii Gagauzi identyfikują się jako oddzielny naród.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gagauzja

terytorium autonomiczne w Mołdawii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii;

Gagauzja, Terytorium Autonomiczne Gagauzji (rum. Găgăuzia, gag. Gagauz Yeri, ros. Гагаузия) – obszar autonomiczny, położony w południowej części Mołdawii.

Gagauzja nie stanowi jednego spójnego obszaru, obejmuje teren pomiędzy miastami Komrat i Ceadîr-Lunga (Çadır Lunga) na północy oraz okolice miasta Vulcănești (Valkaneş) na południu, a także dwie enklawy o charakterze wiejskim (Karbalia oraz Kıpçak).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gagauzka

przedstawicielka Gagauzów, ludu zamieszkującego tereny Mołdawii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gagauzji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gagliarda

[czytaj: galiarda] taniec dworski, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu; gaillarde; galiarda; galarda

#### Źródła:

SJP.pl

# Gagman

pracownik wytwórni filmowej specjalizujący się w tworzeniu gagów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gagowy

przymiotnik od: gag (np. komedia gagowa, sytuacja gagowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gagra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu;

Gagra (gruz. გაგრა, abch. Гагра, ros. Гагра, Гагры) – miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, u stóp Kaukazu. Popularny kurort z okresu Związku Radzieckiego. Drugie co do wielkości miasto Abchazji, które w 2011 roku liczyło 12 364 mieszkańców.

W latach 1903−1918 w mieście działała linia tramwajowa. W okresie lat 1917–1921 w Gagrze funkcjonowała polska placówka o charakterze konsularnym.

W mieście rozwinął się przemysł spożywczy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gagryjski

przymiotnik

(1.1) związany z Gagrą (miastem w Gruzji)

#### Źródła:

Wiktionary

# Gahnit

minerał występujący w skałach magmowych i metamorficznych; spinel cynkowy

Gahnit, spinel cynkowy – minerał z gromady tlenków, należy do grupy spineli. Tlenek cynku i glinu o wzorze chemicznym ZnAl2O4. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Johana Gottlieba Gahna (1745–1818).

Po raz pierwszy wyodrębniony i opisany w 1807 r. z kopalni Falun w Szwecji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaić

1. ubierać zielenią, zadrzewiać;
2. inaczej: mówić, nawijać;
3. dawniej: rozpoczynać, inaugurować;
4. gaić się - o roślinach: rozrastać się szeroko, okrywać się zielenią

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaiczek

zdrobnienie od: gaik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaidzin

jap. cudzoziemiec (cudzoziemcy), obcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaige

chiń. dogłębna, rewolucyjna reforma społeczno-gospodarcza, pieriestrojka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaijin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dla Japończyków: ktoś obcy, z zewnątrz, cudzoziemiec, nie-Japończyk, zwłaszcza pochodzący z Zachodu;

Gaijin (jap. 外人) lub gaikokujin (jap. 外国人) – dwa różne japońskie słowa o bliskim znaczeniu: „cudzoziemiec”, „obcokrajowiec”, „nie-Japończyk”, „obcy”. Są one często używane zamiennie, a określenie gaijin bywa mylnie uznawane za skróconą, prostszą formę słowa gaikokujin.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaik

1. mały gaj;
2. gałąź lub drzewko przybrane ozdobami, obnoszone po wsi w czasie słowiańskiego obrzędu witania wiosny; maik

- gaik – mały gaj
- gaik – zielona gałąź lub drzewko przybrane ozdobami, obnoszone po wsi podczas słowiańskiego obrzędu witania wiosny

W Polsce

- Gaik – część wsi Mników w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
- Gaik – część wsi Gaj w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Mogilany
- Gaik – część wsi Czechy w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
- Gaik – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Gaik – część wsi Stara Wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Gaik – część wsi Zaryszyn w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
- Gaik – przysiółek wsi Brzezowa w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
- Gaik – część wsi Boszczynek w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
- Gaik – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Działoszyce
- Gaik – przysiółek wsi Winiary w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaikowy

związany z gaikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gailardia

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gajlardia; dzianwa

Gailardia, dzianwa (Gaillardia Foug.) – rodzaj z rodziny astrowatych. Należy do niego 21 gatunków. Występują one głównie w Ameryce Północnej (od Kanady po Meksyk), dwa tylko gatunki pochodzą z Ameryki Południowej. Rosną na prerii i w formacjach leśnych.

Niektóre gatunki i mieszańce uprawiane są jako rośliny ozdobne: gailardia nadobna G. pulchella, gailardia oścista G. aristata, gailardia ogrodowa G. hybrida i gailardia wielkokwiatowa G. ×grandiflora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaillarde

[czytaj: gajARD] taniec dworski o takcie trójdzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gagliarda; galiarda; galarda

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaiman

nazwisko

Gaiman – miasto w Argentynie, w prowincji Chubut, w departamencie o tej samej nazwie.

Według danych szacunkowych na rok 2010 miejscowość liczyła 4 730 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gainsborough

[czytaj: gejnzBOro] nazwisko

- Gainsborough – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire (Anglia)
- Gainsborough – miejscowość w hrabstwie Suffolk (Anglia)
- Thomas Gainsborough
- Bitwa pod Gainsborough
- Okręg wyborczy Gainsborough
- Hrabia Gainsborough
- Aeris Gainsborough
- (8236) Gainsborough

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gainward

Gainward – tajwański producent kart graficznych opartych na procesorach NVIDIA.

W 2005 roku firma Gainward została przejęta przez firmę Palit, również produkującą karty graficzne oparte na procesorach NVIDIA.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gaio

[czytaj: gajo] określenie wykonawcze: żywo, wesoło

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaj

mały las; zagajnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. niewielki las lub grupa drzew, przeważnie dziko rosnących

(1.2) plantacja owocowych drzew egzotycznych

(1.3) gw-pl|Bukowina. przydomowy ogródek z kwiatami

- gaj – nazwa małego liściastego lasu

W Polsce

- Gaj – nieistniejąca wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów, miejsce urodzenia poety Wespazjana Kochowskiego

Miejscowości w II RP

- kolonia Gaj (potocznie nazywana Stary Gaj) – położona w gminie Wielick w powiecie kowelskim województwa wołyńskiego. Miejscowość obecnie nie istnieje, została zniszczona przez banderowców w 1943 r., a mieszkańcy wymordowani.

- Gaj – gromada w powiecie koneckim
- Gaj – gromada w powiecie łęczyckim

Miejscowości poza granicami Polski

- Gaj – wieś w Armenii, w prowincji Armawir

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaja

lina lub łańcuch służący do kierowania bomem ładowniczym (żurawiem przymasztowym)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. kosmologiczna grecka bogini, personifikacja matki-ziemi;

(1.2) imię|polski|ż.;

(1.3) geogr. miejscowość w stanie Bihar, w zachodniej części Indii;

- Gaja (Ge, Ziemia-Matka) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie Ziemi
- Gaja – imię żeńskie
- gaja – element olinowania ruchomego na jednostce pływającej o napędzie żaglowym
- Gaja – miejscowość w stanie Bihar, w Indiach
- Port lotniczy Gaja – port lotniczy położony w Gaja, w stanie Bihar
- Bodh Gaja – miejscowość w północno-wschodnich Indiach (stan Bihar)
- Gaja-et-Villedieu – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania
- Gaja-la-Selve – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania
- Klub Gaja – jedna z najstarszych niezależnych organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska naturalnego i prawami zwierząt w Polsce
- Gaja Gaj – profesor, komkor, dowódca Korpusu Kawalerii podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920
- Gaja Grzegorzewska – polska pisarka
- Mariana Gajá – meksykańska aktorka
- Gaja Gamini – bollywoodzki film z 2000 roku
- Hipoteza Gai – teoria z dziedziny biologii
- „Gaja” – singel Justyny Steczkowskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gajal

udomowiona odmiana gaura

Gajal udomowiony (Bos frontalis) – ssak z rodziny wołowatych zaliczany do bawołów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajcy

nazwisko, m.in. Tadeusz Gajcy (1922-1944) - poeta polski

Tadeusz Stefan Gajcy, ps. Karol Topornicki, Roman Oścień, Topór (ur. 8 lutego 1922 w Warszawie, zm. 16 sierpnia 1944 tamże) – polski poeta czasu wojny, przedstawiciel pokolenia Kolumbów, żołnierz Armii Krajowej, powstaniec warszawski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajda

ludowy instrument dęty, składający się z mieszka skórzanego i piszczałek, do których wtłacza się powietrze; gajdy, dudy, duda

- Gajda – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 17 491 osób;
- Gajda – wieś w Albanii położona w gminie Poshnje, w okręgu Berat, w obwodzie Berat;
- gajda – dęty instrument muzyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajdar

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajdosz

regionalnie: muzyk grający na gajdach, ludowym instrumencie muzycznym zbudowanym z worka wypełnianego powietrzem i dwóch lub trzech piszczałek; dudziarz, koziarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajdus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara małopolska przest. ktoś głupi, nieporadny, ospały lub niezdarny, często otyły lub chudy

#### Źródła:

Wiktionary

# Gajdy

ludowy instrument dęty, składający się z mieszka skórzanego i piszczałek, do których wtłacza się powietrze; gajdy, dudy, duda

- Gajdy (dudy) – instrument muzyczny dęty drewniany
- Gajdy śląskie – instrument muzyczny, rodzaj dud

- Gajdy – część wsi Czerce w Polsce, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Sieniawa
- Gajdy – część wsi Dzielna w Polsce, w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna
- Gajdy – wieś w Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Zalewo
- Gajdy – wieś na Litwie, w okręgu uciańskim, w rejonie ignalińskim
- Twierdzenie Hyersa-Rassiasa-Gajdy – twierdzenie teorii równań funkcyjnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajdzica

mała, melodyczna piszczałka w dudach (gajdach)

Osoby o tym nazwisku:

- Jura Gajdzica – chłop z Cisownicy, rolnik, furman, bibliofil, autor pamiętników, twórca pierwszego polskiego ekslibrisu chłopskiego
- Zenon Gajdzica – polski pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajdzik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajdziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajer

potocznie: garnitur; garniak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kraków. także pot. garnitur

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gajerek

zdrobnienie od gajer

Gajerek – osiedle domków jednorodzinnych położone w zachodniej części Iławy. Rozciąga się między: południowym brzegiem jeziora Jeziorak a ul. Wiejską (na południu, ul. Biskupską (na zachodzie) i ul. 1 Maja (na wschodzie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajewniki

Gajewniki – wieś w środkowej Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola. Leży około 4 kilometry na północny wschód od Zduńskiej Woli oraz 37 kilometrów na południowy zachód od stolicy województwa – Łodzi. W bliskim sąsiedztwie leży także wieś Gajewniki-Kolonia. Populacja wsi wynosi 179 osób.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gajewo

W Polsce

- Gajewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Gajewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
- Gajewo – wieś w woj. lubuskim, w pow. gorzowskim, w gminie Lubiszyn
- Gajewo – część wsi Laudańszczyzna w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Suchowola
- Gajewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
- Gajewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków
- Gajewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Dolsk
- Gajewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie
- Gajewo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Manowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Gajewski

nazwisko

osoby o nazwisku Gajewski:

- Adam Gajewski (1902–1984), żołnierz Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
- Adam Gajewski (1904–), pułkownik, funkcjonariusz NKWD i NKGB, MBP
- Adam Gajewski (1909–1972), major Ludowego Wojska Polskiego, sędzia
- Andrzej Gajewski (ujednoznacznienie)
- Antoni Gajewski (zm. 1775) – starosta
- Bonawentura Gajewski (zm. po 1812) – komisarz, rotmistrz
- Bronisław Gajewski (1904–1942) – działacz komunistyczny
- Dariusz Gajewski (ur. 1964) – reżyser
- Franciszek Gajewski (ujednoznacznienie)
- Grzegorz Gajewski (ur. 1985) – szachista
- Jacek Gajewski (ur. 1948) – fizyk
- Jan Nepomucen Gajewski – poseł
- Jarosław Gajewski (ur. 1961) – aktor
- Józef Gajewski (1948–2010) – samorządowiec
- Krzysztof Gajewski – polski policjant
- Krzysztof Gajewski - polski pływak długodystansowy, rekordzista
- Łukasz Gajewski (zm. 1708) – kasztelan
- Marek Gajewski (1945–1995) – aktor
- Paweł Gajewski (1889–1950) – malarz
- Paweł Gajewski (ur. 1992) – polityk
- Piotr Gajewski (1902–1975) – polityk socjalistyczny, działacz związkowy, poseł na Sejm
- Piotr Gajewski – amerykański dyrygent polskiego pochodzenia
- Piotr Gajewski (ujednoznacznienie)
- Rafał Tadeusz Gajewski (1714–1776) – kasztelan
- Roman Gajewski (ur. 1954) – malarz
- Ryszard Gajewski (ur. 1947) – socjolog
- Ryszard Gajewski (ur. 1952) – aktor
- Ryszard Gajewski (ur. 1954) – himalaista
- Stanisław Gajewski (1912–1995) – dyplomata
- Sylwester Gajewski (ur. 1950) – polityk
- Teodor Gajewski (1902–1948) – rzeźbiarz
- Wacław Gajewski (1911–1997) – genetyk
- Wacław Maurycy Gajewski (1888–1968) – działacz niepodległościowy, samorządowiec
- Włodzimierz Gajewski – polski lotnik, porucznik obserwator
- Wojciech Gajewski (zm. 1657) – kasztelan
- Wojciech Gajewski (ur. 1963) – polski historyk, pastor, profesor Uniwersytetu Gdańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajkowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajlardia

dwuletnia roślina ozdobna z rodziny astrowatych; gailardia; dzianwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajlewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajniczek

mech z rodziny gajnikowatych, którego jedynym przedstawicielem jest objęty ochroną w Polsce gajniczek krótkodzióbkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajnik

gajnik lśniący; mech typowy dla lasów wysokogórskich Europy, gatunek o charakterystycznej lśniącej darni z wyraźną piętrową budową

Gajnik (niem. Hain) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Międzylesie, w Rowie Górnej Nysy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajnikowate

rodzina mchów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajos

nazwisko

- Janusz Gajos
- Maciej Gajos

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajowicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajowiec

gajowiec żółty - bylina z rodziny jasnotowatych, w Polsce pospolita

Jasnota gajowiec, gajowiec żółty, rzadziej zwany też ziejcem (Lamium galeobdolon (L.) L.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny jasnotowatych. W zależności od ujęcia systematycznego zaliczany jest do rodzaju jasnota Lamium lub wyodrębniany jest do osobnego rodzaju gajowiec Lamiastrum lub Galeobdolon. Występuje w lasach liściastych w Europie i Azji. W Polsce jest rośliną szeroko rozpowszechnioną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gajówka

1. budynek, w którym mieszka gajowy
2. (gajówki) rodzina ptaków z rzędu wróblowatych; pokrzewki
3. mały ptak przelotny z rodziny o tej samej nazwie; pokrzewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. dom gajowego

(1.2) ornit. nazwa systematyczna|Sylvia borin|ref=tak., mały, niepozorny ptak leśny o melodyjnym głosie;

Gajówka – budynek, zazwyczaj położony w lesie, pełniący funkcję mieszkania służbowego dla funkcjonariuszy pomocniczej Służby Leśnej – podleśniczych lub gajowych.

Niektóre gajówki przestały pełnić swoją pierwotną funkcję, a w przypadkach, gdy w pobliżu gajówki wzniesiono też inne budynki mieszkalne, powstawała miejscowość o statusie śródleśnej osady.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gajowniczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajownik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajowy

przymiotnik od: gaj

przymiotnik

(1.1) związany z gajem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) leśn. pracownik nadleśnictwa opiekujący się określoną częścią lasu

- gajowy – inaczej: leśnik, pracownik Służby Leśnej
- Gajowy – inaczej: Leszy, słowiański demon leśny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gajtawa

lina służąca do podciągania rogów żagla do rei przy zwijaniu żagla; gejtawa; gejtaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajtkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gajus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Gajusz – jurysta rzymski
- Gajusz Juliusz Cezar – rzymski polityk, przywódca i dyktator
- Gajusz – imię
- Fundacja Gajusz – fundacja pomagająca ciężko i przewlekle chorym dzieciom oraz ich rodzinom

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gajusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Gajusz – jurysta rzymski
- Gajusz Juliusz Cezar – rzymski polityk, przywódca i dyktator
- Gajusz – imię
- Fundacja Gajusz – fundacja pomagająca ciężko i przewlekle chorym dzieciom oraz ich rodzinom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gal

pierwiastek chemiczny o symbolu Ga

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec starożytnej Galii;

Gal (Ga, łac. gallium) – pierwiastek chemiczny z bloku p układu okresowego, o liczbie atomowej 31. Jest twardym i kruchym metalem o kolorze srebrzystobiałym. Ma przełam muszlowy podobny do szkła. Topi się w temperaturze 29,76 °C, trzymany w dłoni zamienia się w ciecz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gala

1. uroczystość z udziałem oficjalnych gości;
2. elegancki, uroczysty strój;
3. dekoracja masztu flagowego banderami, proporcami i flagami w czasie uroczystości;
4. impreza sportowa z udziałem specjalnie zaproszonych sportowców, organizowana w ciągu jednego wieczoru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyjęcie, na którym pojawiają się znane osoby

(1.2) uroczyste strój/ubranie

- gala – uroczystość z udziałem oficjalnych gości, przyjęcie

- gala banderowa – uroczyste ozdobienie okrętu
- gala flagowa – uroczyste ozdobienie statku
- gala – rodzaj gry w szachy
- Gala – polskie czasopismo wydawane w latach 2001-2021
- Gala – odmiana jabłoni
- Gala (1894–1982) – Gala Dalí, żona Salvadora Dalí
- Gala (ur. 1975) – Gala Rizzatto, włoska piosenkarka
- Global Advertising Lawyers Alliance (GALA) – organizacja non-for-profit
- Gala – wieś w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, w gminie Otok

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galabija

wierzchnia szata noszona przez Arabów; dżalabija

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) arabskie ubranie męskie, rodzaj długiej, białej szaty albo płaszcza z rękawami;

Galabija, dżalabija (z arab. dżallabijja) – tradycyjna szata mężczyzn arabskich.

Szerokie, luźne okrycie noszone przez arabskich mężczyzn. Przypomina nieco europejską koszulę nocną.

Zwykle biała, odbijająca promienie słoneczne, lecz zdarzają się też bogato zdobione różnego rodzaju cekinami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galacja

starożytny region w Azji Mniejszej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina w centralnej Azji Mniejszej;

Galacja (gr. Galatike, łac. Gallograecia) – w starożytności kraina w centralnej Azji Mniejszej, położona wokół dzisiejszej Ankary, nazwana tak przez Rzymian od nazwy Galatów, przybyłego w ten rejon w III w. p.n.e. odłamu celtyckiej armii Brennusa, która splądrowała w roku 279 roku p.n.e. Macedonię, Tesalię i Epir. Po klęsce zadanej Celtom przez Antygona Gonatasa w bitwie pod Lizymachią część wojowników z rodzinami (ok. 20 tys. ludzi) przeprawiła się do Azji Mniejszej. W 275 roku p.n.e. Antioch I Soter, w wyniku zwycięskiej bitwy, zepchnął Galatów na tereny, na których powstała później Galacja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galacki

przymiotnik

(1.1) geogr. hist. dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany przez Galatów

#### Źródła:

Wiktionary

# Galago

małpiatka występująca w kilku gatunkach, najmniejszy wielkości wiewiórki, największy - królika

Galago (Galago) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny Galaginae w obrębie rodziny galagowatych (Galagidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galagowate

o cechach galagowatych (rodzina ssaków)

Galagowate, galago (Galagidae) – rodzina południowoafrykańskich, nadrzewnych ssaków naczelnych z infrarzędu lorisokształtnych (Lorisiformes) o nocnym trybie życia, wcześniej zaliczanych do lorisowatych jako podrodzina Galaginae. Wiele gatunków pozostaje słabo poznanych, niektóre narażone są na wyginięcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galagowaty

o cechach galagowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Galahad

Sir Galahad – jeden z Rycerzy Okrągłego Stołu, nieślubny syn Lancelota, który spłodził go nieświadomie z Elaine z Corbenic – jedną z czarodziejek pilnujących świętego Graala, myśląc, że to Ginewra. Jako najczystszy spośród rycerzy zdobył świętego Graala. Galahad był niezwyciężony w boju i pozostał jedynym rycerzem, który zdołał wysadzić z siodła Lancelota w bezpośrednim starciu. Według niektórych interpretacji jest rycerskim symbolem Jezusa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Galaktitol

Galaktitol jest alkoholem cukrowym, produkt redukcji galaktozy. Ma lekko słodki smak. U chorych na formę galaktozemii wywołaną brakiem galaktokinazy, gromadzący się galaktitol wykazuje działanie neurotoksyczne, wywołując zmętnienie soczewki oka (zaćmę).

#### Źródła:

Wikipedia

# Galaktodendron

drzewo z rodziny morwowatych pochodzące z Wenezueli; mlekowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Galaktokinaza

enzym katalizujący fermentacje galaktozy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galaktolipid

organiczny związek chemiczny, występujący m.in. w mózgu i we krwi; cerebrozyd

#### Źródła:

SJP.pl

# Galaktologia

dawniej: wiedza o mleku i produktach z niego otrzymywanych

#### Źródła:

SJP.pl

# Galaktometr

przyrząd służący do pomiaru gęstości mleka; laktometr; laktodensymetr; mlekomierz

Laktodensymetr (galaktometr) – areometr służący do pomiaru gęstości mleka. Na jego skali podane są stopnie umowne (°Ld), zwykle od 20 do 40, wskazujące tysięczne części gęstości mleka. Niekiedy laktodensymetry wyskalowane są na pomiar w temperaturze odniesienia (20 °C) przy działce 0,1 i zakresie od 1015 do 1045 g/cm. Z wykorzystaniem laktodensymetru można wykazać, czy badana próbka mleka była rozcieńczana wodą lub innym roztworem wodnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galaktooligosacharyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek organiczny składający się z kilku cząsteczek galaktozy połączonych z laktozą

#### Źródła:

Wiktionary

# Galaktoskop

przyrząd do badania jakości mleka

#### Źródła:

SJP.pl

# Galaktoza

związek organiczny, monosacharyd (cukier prosty) powstający w gruczole mlecznym, stosowany w syntezach chemicznych i w medycynie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. cukier prosty pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, wchodzacy w skład m.in. laktozy i agarozy;

Galaktoza – organiczny związek chemiczny z grupy cukrów prostych (monosacharydów), aldoheksoza. Występuje powszechnie u roślin i zwierząt. Jest składnikiem niektórych oligosacharydów (np. laktozy), polisacharydów (np. agar-agar), glikoprotein, gangliozydów oraz cerebrozydów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galaktozamina

aminowa pochodna glukozy

#### Źródła:

SJP.pl

# Galaktozemia

wrodzony błąd metaboliczny uniemożliwiający przekształcenie galaktozy w glukozę

Galaktozemia – choroba genetyczna, dziedziczona w sposób autosomalnie recesywny, wynikająca z gromadzenia się nadmiaru galaktozy i galaktozo-1-fosforanu z powodu braku enzymów odpowiadających za ich metabolizm. Galaktoza, obok glukozy, wchodzi w skład laktozy obecnej w mleku kobiecym i krowim.

Chorobę jako pierwszy w 1917 roku opisał pochodzący z Górnego Śląska niemiecki pediatra Friedrich Göppert.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galaktozowy

związany z galaktozą (np. promotor galaktozowy, próba galaktozowa)

przymiotnik

(1.1) dotyczący galaktozy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galaktozuria

chorobowa obecność galaktozy w moczu, występująca głównie przy galaktozemii

Cukromocz – obecność cukru w moczu.

W zależności od rodzaju cukru w moczu można rozróżnić:

- glukozuria – przy obecności glukozy
- melituria – obecność innego niż glukoza cukru w moczu:
  - galaktozuria – przy obecności galaktozy
  - fruktozuria – przy obecności fruktozy
  - laktozuria – przy obecności laktozy
  - pentozuria – przy obecności cukrów z grupy pentoz takich jak: ryboza, rybuloza, ksyloza, ksyluloza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galakturia

wydzielanie galaktozy razem z moczem, występujące głównie przy galaktozemii

#### Źródła:

SJP.pl

# Galaktyczny

dotyczący galaktyki (np. współrzędne galaktyczne)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z galaktyką, dotyczący galaktyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galaktyka

układ gwiazd i materii międzygwiezdnej wiązany siłą grawitacji, obracający się wokół centrum

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. Układ Słoneczny

Galaktyka (z gr. γάλα, gála – mleko) – duży, grawitacyjnie związany układ gwiazd, pyłu i gazu międzygwiazdowego oraz niewidocznej ciemnej materii. Typowa galaktyka zawiera od 107 do 1012 gwiazd orbitujących wokół wspólnego środka masy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galaktyt

natrolit, w którym część sodu została zastąpiona przez wapń

#### Źródła:

SJP.pl

# Galalit

tworzywo sztuczne otrzymywane w wyniku utwardzenia kazeiny (wyodrębnionej z mleka) za pomocą formaliny, znajdujące zastosowanie do wyrobu ozdobnej galanterii i przedmiotów użytkowych; sztuczny róg

Galalit (sztuczny róg, kazeinit, kalolit, laktelit) – tworzywo sztuczne otrzymywane z kazeiny, która zostaje poddana procesowi homogenizacji i zahartowana w formalinie; wyglądem przypomina masę rogową. Po raz pierwszy wytworzone przypadkowo przez Wilhelma Krischego w 1897 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galalitowy

wykonany z galalitu (np. grzebień galalitowy, guziki galalitowe)

#### Źródła:

SJP.pl

# Galan

każda substancja należąca do grupy związków chemicznych, obejmującej sole powstające w wyniku reakcji galu z wodorotlenkami litowców

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. chłopak, narzeczony

Galan – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Oksytania, w departamencie Pireneje Wysokie.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 849 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 60 osób/km² (wśród 3020 gmin regionu Midi-Pireneje Galan plasuje się na 392. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 815.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galancie

przysłówek

(1.1) łódź. dużo

(1.2) łódź. ładnie, dobrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Galanciej

stopień wyższy od przysłówków: galancie, galanto

#### Źródła:

SJP.pl

# Galangal

przyprawa o imbirowo-pieprzowym smaku, używana do zup i curry

Galangal, galanga – przyprawa o imbirowo-pieprzowym smaku, stosowana w kuchni tajskiej i kuchni indonezyjskiej do zup i curry. Surowcem jest kilka gatunków roślin z rodziny imbirowatych, różniących się rozmiarami kłączy, barwą i smakiem:

- Alpinia galanga, czyli galangal większy
- Alpinia officinarum, czyli galangal mniejszy
- Kaempferia galanga (kencur)
- Boesenbergia pandurata

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galanina

polipeptyd uwalniany w trzustce i jelicie, hamujący wydzielanie insuliny i pobudzający wydzielanie glukagonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Galanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dziewczyna, narzeczona

#### Źródła:

Wiktionary

# Galant

człowiek odznaczający się wyszukaną grzecznością, szczególnie w stosunku do kobiet

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek odnoszący się grzecznie do kobiet, dżentelmen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galantamina

alkaloid występujący naturalnie w cebulach przebiśniegu

Galantamina (łac. galantaminum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid, inhibitor acetylocholinoesterazy, występujący naturalnie w cebulach przebiśniegu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galanteria

1. uprzejmość, grzeczność, szczególnie w stosunku do kobiet; dżentelmeneria, wytworność, elegancja;
2. drobne przedmioty stanowiące dodatki do ubrania, np. rękawiczki, paski itd.;
3. drobne przedmioty o charakterze użytkowym lub zdobniczym;
4. wyroby jakiejś gałęzi przemysłu, np. galanteria cukiernicza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyszukana uprzejmość w stosunku do kogoś

(1.2) drobne dodatki do ubrań

(1.3) drobne wyroby, np. cukiernicze, dekoracyjne

Galanteria – najczęściej tym terminem są określane niewielkie wyroby mające charakter zdobniczy lub dodatkowy do odzieży. Pierwotnie, jako uzupełnienie ubraniowe, wytwarzane były ze skóry i tkanin w połączeniu z ozdobami, jak np. kamieniami, metalami drogocennymi i in. Przykładem mogą być wstążki, koronki, rękawiczki, paski, torebki itp. Rozróżnia się dla tego typu przedmiotów galanterię damską i męską. Wyroby te są sprzedawane w sklepach galanteryjnych, potocznie nazywanych skrótowo i nieprecyzyjnie galanteriami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galanterka

lekki but damski na wysokim obcasie

#### Źródła:

SJP.pl

# Galanterki

damskie lekkie obuwie wyjściowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Galanteryjny

przymiotnik od: galanteria (dziś w znaczeniu drobnych przedmiotów, np. wyroby galanteryjne, sklep galanteryjny)

przymiotnik

(1.1) daw. lub rzad. odnoszący się do galanterii, powiązany z galanterią (grzecznością, wytwornością)

(1.2) odnoszący się do galanterii (drobnych wyrobów)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galantka

grzecznisia, elegantka

#### Źródła:

SJP.pl

# Galantomia

przestarzałe: wyszukana galanteria w postępowaniu; grzeczność, dżentelmeneria

#### Źródła:

SJP.pl

# Galanty

człowiek odznaczający się wyszukaną grzecznością, szczególnie w stosunku do kobiet

przymiotnik jakościowy

(1.1) gwara. elegancki, ładny, porządny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galantyna

drobiowa, mięsna lub rybna rolada podawana na zimno w galarecie

Galantyna (z franc. Galantines) - danie z kawałków gotowanego mięsa bez kości z jarzynami, podawane w galarecie na zimno, jako samodzielne danie lub przekąska. Ponieważ przygotowanie farszu jest czasochłonne, galantyna uważana jest za raczej wyszukane danie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galany

grupa związków chemicznych obejmująca sole powstające w wyniku reakcji galu z wodorotlenkami litowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Galapagos

grupa wysp na Oceanie Spokojnym; Wyspy Żółwie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Spokojnym, na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej;

(1.2) geogr. adm. jedna z prowincji w Ekwadorze;

Galapagos, także Wyspy Żółwie (hiszp. Islas Galápagos, nazwa urzędowa: Archipiélago de Colón, czyli „Archipelag Kolumba”) – archipelag pochodzenia wulkanicznego na Oceanie Spokojnym, na wysokości równika, ok. 1000 km na zachód od wybrzeża Ameryki Południowej. Wyspy należą do Ekwadoru, a ich powierzchnia wynosi ok. 8 tys. km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galapagoski

1. → Galapagos;
2. albatros galapagoski - gatunek dużego ptaka morskiego z rodziny albatrosowatych

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Galapagos, dotyczący Galapagos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galar

płaskodenny statek wiosłowy, rozpowszechniony w XVIII wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. płaskodenny, wiosłowy statek rzeczny do przewodu towarów;

- galar – dawny polski rzeczny, płaskodenny, bezpokładowy statek wiosłowy
- Galar – gmina w Hiszpanii, w Nawarze
- Galar – postać z mitologii nordyckiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galarda

1. nadbudowane podwyższenie na dziobach dawnych statków, w którym znajdowało się pomieszczenie dla załogi; forkasztel; kasztel przedni;
2. taniec dworski o takcie tródzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gaillarde; gagliarda; galiarda

#### Źródła:

SJP.pl

# Galareta

masa o żelowej konsystencji otrzymywana przez wygotowanie owoców, ryb lub kości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa w postaci stałej, półprzezroczystej masy, robiona z kości, ryb lub owoców, czasem z dodatkiem żelatyny

(1.2) pot. każda substancja w postaci podobnej do galarety (1.1)

(1.3) kulin. spoż. skrzepły roztwór żelatyny używany w gastronomii i cukiernictwie

(1.4) chem. elastyczna, półprzezroczysta masa w postaci żelu o dużej zawartości fazy ciekłej

Galaretka – wyrób spożywczy o galaretowatej konsystencji, powstały dzięki właściwościom żelującym dodatków – żelatyny, pektyny lub agaru. Podawany zawsze na zimno, gdyż pod wpływem wysokiej temperatury galaretka upłynnia się. Skrobia, jako zagęstnik zastępujący żelatynę, nie ma pożądanych właściwości – produkt nią zagęszczony traci przezroczystość, która jest podstawową cechą estetyczną galaretki.

Galaretki dzielą się na słodkie i słone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galaretek

zdrobniale galareta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Pseudohydnum gelatinosum|ref=tak., jadalny grzyb o na ogół białawym owocniku z kolczastym hymenoforem i miąższem o konsystencji galarety;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od galaretka

Galaretek kolczasty (Pseudohydnum gelatinosum (Scop.) P. Karst.) – gatunek grzybów z rzędu uszakowców (Auriculariales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galaretka

zdrobniale galareta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: galareta

(1.2) kulin. deser lub słodycze przyrządzone z wywaru z owoców z dodatkiem żelatyny, podawane na zimno;

(1.3) spoż. sproszkowane składniki tej potrawy; także: porcja tego proszku w opakowaniu

(1.4) zdrobn. potrawa mięsna; zob. galareta.

Galaretka – wyrób spożywczy o galaretowatej konsystencji, powstały dzięki właściwościom żelującym dodatków – żelatyny, pektyny lub agaru. Podawany zawsze na zimno, gdyż pod wpływem wysokiej temperatury galaretka upłynnia się. Skrobia, jako zagęstnik zastępujący żelatynę, nie ma pożądanych właściwości – produkt nią zagęszczony traci przezroczystość, która jest podstawową cechą estetyczną galaretki.

Galaretki dzielą się na słodkie i słone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galaretkowiec

ciasto z kolorowymi galaretkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Galaretkowy

przymiotnik

(1.1) przym. od galaretka

#### Źródła:

Wiktionary

# Galaretnica

glon z rodziny trzęsidłowatych, o kulistej, galaretowatej plesze, występujący pospolicie w wodach słodkich i w miejscach wilgotnych; trzęsidło

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. rodzaj sinic tworzących nici ułożone w galaretowatym śluzie o wielkości do kilku centymetrów, występujących głównie w siedliskach słodkowodnych, ale także w słonawych wodach, w glebie i innych miejscach;

- galaretnica (Ascocoryne) – rodzaj grzybów
- galaretnica (Collema) – rodzaj porostów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galaretować

czasownik

(1.1) powodować tworzenie się galarety, powodować przekształcanie się w galaretę

#### Źródła:

Wiktionary

# Galaretowacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|galaretowacieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Galaretowacieć

czasownik

(1.1) stawać się galaretką, stawać się masą podobną do galaretki

#### Źródła:

Wiktionary

# Galaretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|galaretować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Galaretowatość

→ galaretowaty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest galaretowate

Patrz:galaretowaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galaretowaty

podobny do galarety

przymiotnik

(1.1) podobny do galarety, przypominający galaretę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galaretówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. grzyb o galaretowatych, żelatynowatych owocnikach, występujący na martwych i okorowanych pniach i gałęziach drzew

(1.2) bot. czerwony krasnorost występujący we wszystkich morzach

#### Źródła:

Wiktionary

# Galaretowy

związany z galaretą

przymiotnik

(1.1) przym. od galareta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galarowy

→ galar

Patrz:galar

#### Źródła:

SJP.pl

# Galart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Poznań. galareta mięsna

(1.2) reg-pl|Poznań. strach

Zimne nóżki, także: auszpik, reg. pozn. galart, reg. łódz. drygle, reg. kuj. zylc, reg. studzienina, pot. meduza – zimna przekąska, galareta mięsna przyrządzana z nóżek wieprzowych lub wołowych i warzyw, tradycyjnie podawana z octem lub sokiem z cytryny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Galarypa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - kalarepa

#### Źródła:

Wiktionary

# Galas

1. narośl na liściach lub łodygach roślin; galasówka, orzech galasowy;
2. substancja pozyskiwana z pęcherzyka żółciowego wołu, używana jako odplamiacz;
3. przestarzale: zupa ze świeżych lub suszonych owoców

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. narośl na liściach roślin, spowodowana przez złożenie w nich owadzich jaj;

Galas, cecydium, galasówka (łac. galla) – w szerszym ujęciu do utworów galasowych zaliczane są patologiczne narośle powstałe w wyniku rozrostu tkanki roślinnej na liściach, łodydze lub korzeniach. Szczególnym utworem są galasy wytwarzane u roślin zaatakowanych przez owady – galasówki. Galasy to także brodawki korzeniowe oraz struktury określane jako czarcie miotły. Powstawanie galasów może być indukowane przez wirusy, bakterie, grzyby, nicienie, roztocze lub owady. Ponadto mianem galasów określa się wyrośla na koralowcach wywoływane przez niektóre kraby z rodziny Cryptochiridae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galasówka

1. drobny owad z rzędu błonkówek, którego larwy pasożytują na roślinach, głównie dębach, wytwarzając narośl - galas;
2. narośl na liściach lub łodygach roślin; galas, orzech galasowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Galasówki

nadrodzina drobnych owadów z rzędu błonkówek obejmująca kilka rodzin, których larwy pasożytują w owadach lub są roślinożerne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galasówkowate

rodzina owadów z podrzędu stylikowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galasówkowaty

o cechach galasówkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Galasowy

związany z galasem

#### Źródła:

SJP.pl

# Galata

Celt (Gal), który wtargnął do Grecji na początku III w. p.n.e. i osiedlił się w Azji Mniejszej, zachowując etniczną odrębność

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Galacji;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) geogr. dzielnica Stambułu położona na europejskim brzegu Bosforu;

Galata (dawniej także Pera) – dzielnica Stambułu, położona w europejskiej części miasta, na północnym brzegu Złotego Rogu.

Galata jest połączona ze starym Konstantynopolem przez trzy mosty, most Galata (zbudowany w 1836 roku), most Atatürka i most Haliç. W dokumentach historycznych Galata często nazywana jest Pera, co pochodzi od starej greckiej nazwy tego miejsca, Peran en Sykais, dosłownie „Pole Figowe po drugiej stronie”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galatea

postać z mitologii greckiej

- Galatea (mitologia)
- Galatea (księżyc)
- Galatea (romans pasterski)
- Galatea – rodzaj małży z rodziny urąbkowatych
- Galatea – imię androida z filmu Człowiek przyszłości
- planetoida (74) Galatea
- szachownica galatea – gatunek motyla
- Galatea – stacja metra w Katanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka Galacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Galatowie

Celtowie (Galowie), którzy wtargnęli do Grecji na początku III w. p.n.e. i osiedlili się w Azji Mniejszej, zachowując etniczną odrębność; Galaci

Galatowie, Galaci – grecka nazwa nadana Celtom, którzy wtargnęli do Grecji i Macedonii na początku III w. p.n.e. i osiedlili się w Azji Mniejszej (głównie w północnej i środkowej części, w regionie nazwanym później Galacją) zachowując etniczną odrębność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galatyjski

przymiotnik

(1.1) geogr. hist. dotyczący Galacji lub Galatów; pochodzący z Galacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język używany przez Galatów

#### Źródła:

Wiktionary

# Galaxy

samochód typu Ford Galaxy

- Galaxy – centrum handlowe w Szczecinie
- Lockheed C-5 Galaxy – amerykański samolot transportowy
- Galaxy – czasopismo science fiction
- Galaxy – producent kart graficznych
- Galaxy – seria produkcyjna firmy Samsung
- Galaxy – model samochodu osobowego Forda

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galbraith

[czytaj: galbret] nazwisko

- Declan Galbraith (ur. 1991) – angielski piosenkarz
- John Kenneth Galbraith (1908–2006) – amerykański ekonomista kanadyjskiego pochodzenia
- Patrick Galbraith (ur. 1967) – amerykański tenisista

- (4089) Galbraith – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galeas

inaczej galiot: typ niewielkiego, na ogół przybrzeżnego, żaglowca towarowego używanego popularnego na przełomie XIX i XX wieku na M. Bałtyckim i M. Północnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. mar. rodzaj okrętu wiosłowo-żaglowego używanego od końca XVI wieku do połowy XVIII wieku;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galeasa

rodzaj statku wiosłowo-żaglowego, używanego w XVII-XVIII w. jako okręt wojenny; galeas

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galeina

barwnik stosowany do barwienia wełny; barwnik ksantenowy, dihydroksyfluoresceina

#### Źródła:

SJP.pl

# Galek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galen

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galenit; błyszcz ołowiu

Galen (gr. Κλαύδιος Γαληνός, ur. 129/ok. 130 w Pergamonie, zm. ok. 200/ok. 216) – rzymski lekarz greckiego pochodzenia, anatom, filozof, utalentowany badacz i pisarz, jeden z najznakomitszych starożytnych lekarzy, miał olbrzymi wpływ na postrzeganie nauk medycznych w średniowieczu i odrodzeniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galena

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galenit; błyszcz ołowiu

Galena – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym, pod względem chemicznym jest to siarczek ołowiu(II). Nazwa pochodzi od łac. galena = ruda ołowiu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galenit

minerał, siarczek ołowiu z domieszkami srebra; galena; błyszcz ołowiu

Galena – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem pospolitym i szeroko rozpowszechnionym, pod względem chemicznym jest to siarczek ołowiu(II). Nazwa pochodzi od łac. galena = ruda ołowiu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galenitowy

związany z galenitem

#### Źródła:

SJP.pl

# Galenowy

związany z galeną

przymiotnik

(1.1) farm. o leku sporządzonym z naturalnych surowców pochodzenia roślinnego, zwierzęcego, mineralnego;

(1.2) związany z galeną, dotyczący galeny (siarczku ołowiu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galeon

żaglowy okręt wojenny z przełomu XVI i XVII wieku, silnie uzbrojony; galeona (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. mar. XVI-XVII-wieczny, żaglowy statek wojenny albo handlowy, cechujący się wysoką zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem - figurą na dziobie okrętu, z reguły uosabiającą jego nazwę;

Galeon – żaglowy okręt wojenny lub statek handlowy, cechujący się wysoką, zwężającą się ku górze nadbudówką rufową oraz galionem – figurą na dziobie okrętu, z reguły uzasadniającą jego nazwę. Okres świetności galeonów przypadał na XVI–XVII w., choć funkcjonowały jeszcze w XVIII w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galeona

żaglowy okręt wojenny z przełomu XVI i XVII wieku, silnie uzbrojony; galeon (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Galeonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od galeon

#### Źródła:

Wiktionary

# Galeota

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiot, galiota

Galeota (galiot, wł. galeotta) – mały okręt żaglowo-wiosłowy używany od końca XVI wieku do końca XVIII wieku.

Galeota była małym, szybkim okrętem typu galery, właściwie półgalerą, gdyż posiadała 16-23 wioseł (po 2-3 ludzi na wiosło), ale w odróżnieniu od typowych galer mających ożaglowanie łacińskie, na 1-2 masztach miała ożaglowanie rejowe. Jak każdy okręt wiosłowo-żaglowy używana była na morzach śródlądowych - czyli na Morzu Śródziemnym i na Bałtyku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galera

1. dawny statek wojenny
2. zwykle w l. mnogiej: ciężka praca przy wiosłowaniu na galerze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. żegl. wiosłowy statek lub okręt używany w czasach od starożytności do odrodzenia;

Galera – okręt o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle. Używany był przede wszystkim na Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych (Egipt, Fenicja, Grecja, Kartagina, Rzym, Bizancjum) aż do XIX wieku. Do wiosłowania często wykorzystywano niewolników, jeńców lub skazańców, zwanych galernikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galeria

1. muzeum z kolekcją dzieł sztuki;
2. salon wystawowy z dziełami sztuki na sprzedaż;
3. wąska sala oświetlona z jednej strony rzędem dużych okien;
4. kryte przejście łączące budowle;
5. podziemny korytarz w kopalni;
6. kryty pasaż handlowy;
7. ostatnie rzędy balkonu w teatrze; jaskółka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. kolekcja dzieł sztuki, np. w muzeum

(1.2) szt. miejsce, w którym prezentuje się i sprzedaje dzieła sztuki

(1.3) hand. kryty dachem pasaż handlowy

(1.4) teatr. najwyższa kondygnacja widowni w teatrze; również publiczność ją zajmująca

(1.5) archit. długi balkon biegnący wewnątrz lub na zewnątrz budynku

(1.6) archit. przejście łączące dwa budynki lub dwie części jednego

(1.7) przen. zbiór jednostek, przedmiotów charakterystycznych, odznaczających się osobliwymi cechami

(1.8) archit. długa reprezentacyjna sala w pałacach z XVII i XVIII w., oświetlona z jednej strony rzędem wysokich okien i łącząca dwie grupy pomieszczeń albo dwie części budowli

- galeria – rodzaj pomieszczenia lub element w budynku
- galeria – rodzaj formacji skalnej
- Galeria – serial telewizyjny
- Galeria – spektakl wrocławskiego Teatru Muzycznego (2004 r.) złożony z piosenek Jacka Kaczmarskiego
- Galeria – program telewizyjny TVP Bydgoszcz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galerianka

potocznie: niepełnoletnia dziewczyna uprawiająca prostytucję w galeriach handlowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dziewczyna, która prostytuuje się za upominki, zakupy w galerii handlowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galeriowiec

budynek z galeriami na każdym piętrze, z których wchodzi się do mieszkań

We współczesnej typologii architektury mieszkaniowej określa się następujące typy, w zależności od przestrzennego usytuowania mieszkań:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galeriowy

→ galeria; galeryjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z galerią, dotyczący galerii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galerniczy

1. przymitnik od: galera (dawny statek wojenny);
2. galernicza praca - ciężka, niewolnicza praca

#### Źródła:

SJP.pl

# Galernik

człowiek obsługujący wiosło na statku o napędzie wiosłowym (galerze), najczęściej więzień lub niewolnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wioślarz, przykładowo więzień lub niewolnik, pracujący przymusowo na galerze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galerowy

związany z galerą

#### Źródła:

SJP.pl

# Galert

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. galaretka

#### Źródła:

Wiktionary

# Galery

ciężka praca przy wiosłowaniu na galerze; także: kara polegająca na zesłaniu do tej pracy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. kara polegająca na zmuszeniu kogoś do pracy jako wioślarz na galerze

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp., M., B., W. lm. od galera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galeryjka

1. podłużny balkonik lub niewielkie kryte przejście;
2. balustrada, ozdobne ogrodzenie lub poręcz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: galeria

(1.2) mała galeria

Galeryjka – wielki zachód skośnie przecinający północną ścianę Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego w polskich Tatrach Wysokich. Prowadzi nim znakowany szlak turystyczny na Przełęcz pod Chłopkiem. W XIX wieku była to perć tylko dla taternickiej elity. Franciszek Henryk Nowicki pisał: przepyszne przejście, prawdziwa kozia droga. Przejście to opisywał także Stanisław Witkiewicz w książce Na przełęczy i Kazimierz Przerwa-Tetmajer w Legendzie Tatr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galeryjność

→ galeryjny

Patrz:galeryjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Galeryjny

→ galeria; galeriowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Galerysta

środowiskowo: właściciel galerii sztuki; galerzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Galerystka

→ galerysta; galerzystka

#### Źródła:

SJP.pl

# Galerzysta

środowiskowo: właściciel galerii sztuki; galerysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. właściciel galerii sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galerzystka

→ galerzysta; galerystka

#### Źródła:

SJP.pl

# Galewice

wieś w Polsce

Galewice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Galewice, w Kotlinie Grabowskiej. Wieś jest podzielona na 2 sołectwa: Galewice i Galewice A.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galewicki

przymiotnik od: Galewice

#### Źródła:

SJP.pl

# Galewicz

nazwisko

- Janusz Galewicz – reżyser i scenarzysta
- Martyna Galewicz – biegaczka
- Włodzimierz Galewicz – filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galezy

imię męskie

Galezy – imię o nieznanym pochodzeniu. Zniekształcona forma imienia noszonego przez papieża Gelazjusza

Galezy imieniny obchodzi 18 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galgant

bylina z rodziny imbirowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Galia

teren zamieszkany w starożytności przez plemiona celtyckie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Europie Zachodniej zamieszkiwana przez plemięemiona celtyckie

Galia (łac. Gallia) – kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii, Szwajcarii i północno-zachodnich Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58–51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej ani międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galiarda

taniec dworski o takcie tródzielnym, rytmie często punktowym, tempie żywym i skocznym, rozpowszechniony w Europie w okresie renesansu i baroku; gagliarda; gaillarde; galarda

Galiarda (wł. gagliarda) – renesansowy taniec dworski oraz forma muzyczna stosowana w muzyce późnego renesansu i baroku .

Galiarda pochodzi z Włoch lub Francji. Zazwyczaj posiada metrum trójdzielne, szybkie tempo, jest tańcem żywym i skocznym. Ma również budowę trzyczęściową (rzadziej dwu-), prostą fakturę akordową i nieskomplikowany rytm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galic.

skrót od: galicyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Galica

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galicia

[czytaj: galisja] kraina historyczna w północno-zachodniej Hiszpanii, obecnie stanowiąca okręg autonomiczny; Galicja

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region autonomiczny i kraina historyczna w płn.-zach. Hiszpanii

Galicja, Galicia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galicja

1. potoczna nazwa ziem dawnej Rzeczypospolitej pod zaborem austriackim (1772-1918), obecnie używana często dla określenia terenów Małopolski;
2. kraina historyczna w północno-zachodniej Hiszpanii, obecnie stanowiąca okręg autonomiczny; Galicia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. ziemie dawnej Rzeczypospolitej, które znalazły się w latach 1772–1918 pod zaborem austriackim;

(1.2) hist. kraina historyczna na północnym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego, graniczy z Portugalią, Kastylią i Leónem oraz Asturią;

Galicja, Galicia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galicjanin

mieszkaniec Galicji

#### Źródła:

SJP.pl

# Galicjanizm

dawniej: rodzaj regionalizmu, wyraz, zwrot lub forma gramatyczna używana tylko w dawnej Galicji, południowo-wschodniej części Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Galicjanka

mieszkanka Galicji

#### Źródła:

SJP.pl

# Galicki

dawniej: galijski - odnoszący się do Galii

#### Źródła:

SJP.pl

# Galicyjczyk

mieszkaniec Galicii (krainy w Hiszpanii); Galisyjczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Galicyjka

mieszkanka Galicii (krainy w Hiszpanii); Galisyjka

#### Źródła:

SJP.pl

# Galicyjski

1. przymiotnik od: Galicja
2. język galicyjski - język z grupy romańskiej, język urzędowy Hiszpanii wraz z kastylijskim i hiszpańskim; posługuje się nim ok. 3 mln mieszkańców hiszpańskiej Galicji

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Galicji, związany z Galicją, pochodzący z Galicji (części Polski pod zaborami)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galicyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem galicyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem galicyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku galicyjskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Galicyjskość

→ galicyjski

Patrz:galicyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Galicyzm

wyraz, zwrot lub konstrukcja składniowa wzorowane na języku francuskim albo z niego przejęte

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona do jakiegoś języka z języka francuskiego;

Galicyzm – wyraz lub zwrot zapożyczony z języka francuskiego.

W polszczyźnie wyrazy francuskojęzyczne zaczęły się pojawiać w XVII i XVIII wieku, co związane przede wszystkim było z uniwersalnością języka francuskiego oraz licznymi koneksjami ówczesnej Polski z Królestwem Francji. Galicyzmów używały zwłaszcza wyższe warstwy społeczne: arystokracja i szlachta. Wplatano słowa lub wyrażenia w zdanie, prowadzono również całe rozmowy po francusku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galidia

rodzaj ssaków z rodziny falanrukowatych

Galidia kasztanowata (Galidia elegans) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny galidii (Galidiinae) w obrębie rodziny falanrukowatych (Eupleridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galijka

mieszkanka Galii

#### Źródła:

SJP.pl

# Galijski

przymiotnik od: Galia

przymiotnik

(1.1) związany z Galią lub Galami, dotyczący Galii lub Galów

(1.2) przen. charakterystyczny dla Francji lub Francuzów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. kontynentalny język celtycki używany od VI wieku p.n.e. najdalej do V wieku n.e.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galilea

kraina historyczna w Izraelu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. bibl. kraina historyczna na obszarze Palestyny i północnego Izraela, pomiędzy Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan;

(1.2) geogr. gmina w Hiszpanii, w prowincji La Rioja;

Galilea (hebr. ‏הַגָּלִיל‎ ha-Galil; arab. ‏الجليل‎ al-Dżalil; gr. Γαλιλαία) – kraina historyczna w północnym Izraelu i w południowym Libanie, między Morzem Śródziemnym a rzeką Jordan.

Jako arena działalności Jezusa Chrystusa, opisanej w Ewangeliach, stanowi kolebkę chrześcijaństwa.

Tradycyjnie dzieli się na trzy regiony:

- Górna Galilea
- Dolna Galilea
- Zachodnia Galilea.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galilejczyk

mieszkaniec Galilei

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Galilei

(1.2) kult. daw. jedno z określeń Jezusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galilejka

mieszkanka Galilei

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Galilei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galilejski

przymiotnik od: Galilea

przymiotnik

(1.1) związany z Galileą, dotyczący Galilei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galilejsko

przysłówek

(1.1) na sposób galilejski, po galilejsku

#### Źródła:

Wiktionary

# Galileoskop

Galileoskop – instrument optyczny, rodzaj teleskopu refrakcyjnego, o konstrukcji zbliżonej do lunety, jaką dysponował Galileusz. Średnica obiektywu wynosi 50 mm, a średnica okularu – 20 mm. W zależności od konfiguracji (możliwe jest korzystanie z układu 4, 6 lub 8 soczewek – dzięki opcji zmiany okularu) galileoskop oferuje 17-, 25- lub 50-krotne powiększenie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Galileusz

(1564-1642, właściwie: Galileo Galilei) włoski fizyk, astronom i filozof

Galileusz, właśc. Galileo Galilei (ur. 15 lutego 1564 w Pizie, zm. 8 stycznia 1642 w Arcetri) – włoski uczony: astronom, astrolog, matematyk, fizyk doświadczalny, inżynier-wynalazca i filozof, pionier nowożytnej fizyki i astronomii oraz popularyzator tych nauk. W co najmniej dwóch rankingach fizyków znalazł się w pierwszej dziesiątce wszech czasów, a w jednym z nich znalazł się na czwartym miejscu – zaraz za podium obejmującym Newtona, Einsteina i Maxwella.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galileuszowy

taki jak u Galileusza, charakterystyczny dla Galileusza

#### Źródła:

SJP.pl

# Galimatias

zamieszanie, zamęt, rozgardiasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ogólny zamęt, zakręcona sytuacja

(1.2) uczucie nieuporządkowania myśli

(1.3) niezrozumiała gadanina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galimatiasik

zdrobnienie od: galimatias

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. ogólny zamęt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galin

nazwisko

- Galin – wieś w Chorwacji, w żupanii karlowackiej, w mieście Ozalj

Osoby:

- Carmen Galin – rumuńska aktorka
- Dmitri Galin – rosyjski piłkarz nożny
- Galin – rumuński piosenkarz
- Mitchell Galin – amerykański producent filmowy
- Pierre Galin – francuski teoretyk muzyczny

Zobacz też:

- Gallin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galina

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galindia

dawna kraina w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów;

Galindia – jedna z krain leżących w południowej części Prus, zamieszkana przez plemię Galindów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galindyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Galindią lub Galindami, dotyczący Galindii lub Galindów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język galindyjski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Galindzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Galindią lub Galindami, dotyczący Galindii lub Galindów

#### Źródła:

Wiktionary

# Galinizm

metoda ułatwiająca początkową naukę muzyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Galiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Galiński (1866-1927) – generał brygady Wojska Polskiego
- Eugeniusz Galiński ps. „Soból” (ur. 1906) – oficer Armii Krajowej
- Cezary Galiński (ur. 1967) – inżynier, specjalista w projektowaniu, budowie i badaniach samolotów
- Jacek Galiński – pisarz
- Marcel Galiński ps. „Junior Stress” (ur. 1985) – muzyk reggae i dancehall
- Marek Galiński (ujednoznacznienie)
- Leszek Piotr Galiński (ur. 1959) – choreograf
- Tadeusz Galiński (1914-2013) – dziennikarz, polityk, minister
- Wincenty Galiński ps. „Bystry” (1885-1938) – działacz samorządowy, członek Polskiej Organizacji Wojskowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galion

ozdobna figura na dziobie statku; aflaston

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. ozdoba dziobu żaglowca, często w kształcie postaci kobiecej lub zwierzęcej;

- galion – rzeźba na dziobie żaglowca
- Galion – miasto w USA, w stanie Ohio
- Galion – wieś w południowej Dominice, w parafii św. Marka
- Galion – wieś we Wspólnocie Dominikany
- Galion – postać z powieści Hobbit, czyli tam i z powrotem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galiot

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiota, galeota

Galeota (galiot, wł. galeotta) – mały okręt żaglowo-wiosłowy używany od końca XVI wieku do końca XVIII wieku.

Galeota była małym, szybkim okrętem typu galery, właściwie półgalerą, gdyż posiadała 16-23 wioseł (po 2-3 ludzi na wiosło), ale w odróżnieniu od typowych galer mających ożaglowanie łacińskie, na 1-2 masztach miała ożaglowanie rejowe. Jak każdy okręt wiosłowo-żaglowy używana była na morzach śródlądowych - czyli na Morzu Śródziemnym i na Bałtyku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galiota

nieduży żaglowiec handlowy w XVI-XVII wieku; galiot, galeota

#### Źródła:

SJP.pl

# Galipot

żywica otrzymywana z drzew iglastych, służy głównie do fabrykacji lakierów

#### Źródła:

SJP.pl

# Galisyjczyk

mieszkaniec Galicii (krainy w Hiszpanii); Galicyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galisyjka

mieszkanka Galicii (krainy w Hiszpanii); Galicyjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galisyjski

przymiotnik od: Galicia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Galicją, dotyczący Galicji (na Półwyspie Iberyjskim)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język galisyjski (galicyjski);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galla

dialekt kuszycki zaliczany do odłamu górnokuszyckiego, używany w Etiopii i południowym Egipcie

- Galla – imię żeńskie
- Gaulo Galla – doża wenecji (755-756)
- Elia Galla Placydia
- Ryszard Galla – poseł niezrzeszony na Sejm RP
- Galla – grupa etniczna, odłam Kuszytów
- Galla – sumeryjski demon

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gallagher

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aidan Gallagher – amerykański aktor i piosenkarz
- Leo Gallagher – amerykański komik
- Liam Gallagher – angielski wokalista i autor tekstów
- Noel Gallagher – angielski muzyk
- Rory Gallagher – irlandzki gitarzysta bluesowy i rockowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galland

Osoby o tym nazwisku:

- Adolf Galland – niemiecki pilot
- Antoine Galland – francuski orientalista, archeolog i numizmatyk
- Yves Galland – francuski polityk, samorządowiec, prawnik i menedżer

#### Źródła:

Wikipedia

# Gallikanin

sympatyk gallikanizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gallikanizm

ruch religijno-polityczny we Francji XIV w. głoszący hasła ograniczenia uprawnień papieskich na rzecz państwa

Gallikanizm – ruch polityczno-religijny we Francji, zmierzający do uniezależnienia Kościoła francuskiego od władzy papieskiej, ograniczenia uprawnień papieża wobec Królestwa Francji i wpływu papiestwa na państwo francuskie, na rzecz powiększenia uprawnień króla Francji w sferze kontroli nad kościołami i związkami wyznaniowymi, jak również uznania wyższości władzy świeckiej nad duchowną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gallikański

dotyczący gallikanizmu, gallikanów

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. rel. związany z gallikanizmem i gallikanami, dotyczący gallikanizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) hist. rel. charakterystyczny dla autonomicznego Kościoła rzymskokatolickiego we Francji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gallimard

Éditions Gallimard – francuskie wydawnictwo założone w 1911 w Paryżu przez Gastona Gallimarda. Na jego czele stoi obecnie Antoine Gallimard, a firma jest największym wydawnictwem niezależnym we Francji.

31 maja 1911 Gaston Gallimard stanął na czele wydawnictwa La Nouvelle Revue française (NRF) na prośbę jego twórców: André Gide'a i Jeana Schlumbergera. Inauguracyjnym przedsięwzięciem nowej firmy było wydanie książek Gide'a i Paula Claudela, do których następnie dołączyli inni autorzy – m.in. Proust, Supervielle, Malraux, Saint-Exupéry.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gallina

imię żeńskie

Gallina – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Rio Arriba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gallio

Gallio – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Vicenza.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2331 osób, 49,6 os./km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Gallipoli

- Gallipoli – półwysep na Morzu Egejskim
- Gallipoli – miasto w Turcji
- Gallipoli – miejscowość we Włoszech
  - Gallipoli – stacja kolejowa w Gallipoli
- Gallipoli – film Petera Weira
- Bitwa o Gallipoli

#### Źródła:

Wikipedia

# Gallo

imię żeńskie

Gallo – język romański z grupy langues d’oïl, posługują się nim Bretończycy – we Francji.

Nie należy go mylić z językiem bretońskim, należącym do grupy języków celtyckich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gallofil

zwolennik, entuzjasta tego, co francuskie; frankofil, galloman

#### Źródła:

SJP.pl

# Gallofilka

→ gallofil; frankofilka, gallomanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gallofob

osoba mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; frankofob

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba niechętna do wszystkiego co francuskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gallofobia

frankofobia; niechęć do wszystkiego co francuskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gallofobka

kobieta mająca wrogi stosunek do wszystkiego, co francuskie; frankofobka

#### Źródła:

SJP.pl

# Galloman

zwolennik, entuzjasta tego, co francuskie; frankofil, gallofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Gallomania

przesadna sympatia do wszystkiego, co francuskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gallomanka

→ galloman; gallofilka, frankofilka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gallon

dawniej: galon (jednostka objętości)

#### Źródła:

SJP.pl

# Galloper

samochód typu Hyundai Galloper

Galloper – dawny południowokoreański producent samochodów terenowych, sportowych i minivanów z siedzibą w Seulu działający w latach 1991–2003. Należał do południowokoreańskiego koncernu Hyundai Motor Group.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galloway

[czytaj: galułej] rasa szkockiego bydła mięsnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gallowie

kapłani Kybele i Attisa

Gallowie – kapłani eunuchowie bogini Kybele i jej małżonka Attisa.

Nazwę „gallów” (łac. galli, lp. gallus) nadali im Rzymianie, kiedy ich senat oficjalnie w 204 p.n.e. uznał kult Kybele za państwowy. Gallowie dokonywali samokastracji podczas ekstatycznych uroczystości, zwanych Dies sanguinis w dniu 24 marca. Czynili to na pamiątkę samookaleczenia Attisa. Ubierali się w stroje kobiece, ozdabiali bogatą biżuterią, nosili długie, rozjaśniane włosy, a twarze malowali kosmetykami (transwestytyzm).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galluks

dawniej: marka sklepów z elegancką odzieżą i obuwiem; Gallux

#### Źródła:

SJP.pl

# Galluksowy

o odzieży, obuwiu: elegancki, taki jak ze sklepu Galluks

#### Źródła:

SJP.pl

# Gallup

Gallup – miasto w Stanach Zjednoczonych, w zachodniej części stanu Nowy Meksyk, w hrabstwie McKinley.

#### Źródła:

Wikipedia

# Galluryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Gallury, krainy na północy Sardynii

#### Źródła:

Wiktionary

# Gallux

dawniej: marka sklepów z elegancką odzieżą i obuwiem; Galluks

#### Źródła:

SJP.pl

# Galman

ruda cynku będąca mieszaniną węglanu i krzemianu cynku

Galman – górnicze określenie utlenionych rud cynku, przeważnie mieszaniny smithsonitu i hemimorfitu (kalaminu) .

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galmanowy

związany z galmanem

#### Źródła:

SJP.pl

# Galon

1. srebrna albo złota naszywka na mundurach lub liberiach; szewron;
2. taśma przy portierach i meblach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naszywka ze złotej lub srebrnej taśmy na mundurach lub liberiach;

(1.2) miar. jednostka objętości używana w krajach anglosaskich;

- Galon – miara objętości
- Galon – pasmanteria
- Galon – utożsamiany z naramiennikiem na mundurze
- Galon – kibuc w Izraelu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galonek

zdrobnienie od: galon; galonik

#### Źródła:

SJP.pl

# Galonik

zdrobnienie od: galon; galonek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od galon

Galonik – stosowana w falerystyce nazwa podkładki wykonana z galonu (rzadziej metalowa), umieszczana pod rozetką w celu odróżnienia poszczególnych klas orderu lub markowania ich na stroju cywilnym (samodzielnie bez wstążki lub na miniaturkach orderowych) lub mundurze (na baretkach) w niektórych krajach. Zwykle stosowany jest w klasie I (krzyż wielki lub wielka wstęga), II (komandor z gwiazdą lub wielki oficer) i III (komandor). W przypadku odznaczeń stosuje się go dla oznaczenia stopnia i ilości nadań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galonowy

związany z galonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Galop

1. skoczny taniec o parzystym metrum, szczególnie popularny w XIX wieku;
2. muzyka do tego tańca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. szybki, trzytaktowy chód konia;

(1.2) choreogr. szybki taniec w takcie 2/4, pochodzący z Francji;

- galop (chód) – sposób poruszania się zwierząt czworonożnych
- galop (jeździectwo) – chód konia
- galop (taniec) – rodzaj tańca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galopada

1. dawny taniec;
2. szybkie zmiany, szybki bieg

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. szybka jazda na koniu

(1.2) pot. szybki bieg

(1.3) przen. ruszanie się z miejsca na miejsce, pośpiesznie wykonując wymagające tego czynności

(1.4) przen. szybkie tempo narastania, nasilania lub występowania zjawisk po sobie

(1.5) choreogr. muz. utwór muzyczny lub taniec o szybkim rytmie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galopant

przestarzałe, żartobliwie: zalotnik, konkurent, amant

#### Źródła:

SJP.pl

# Galopem

wykrzyknik nawołujący do bardzo szybkiego wykonania czegoś, pośpieszenia się, przyspieszenia; pędem

przysłówek

(1.1) jeźdz. o biegu: prędko

(1.2) pot. bardzo szybko

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: galop

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galopka

szybki taniec wirowy; polka galopka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szybki, wirowy taniec ludowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galopować

1. o koniu: biec galopem (szybki bieg, w którym następuje równoczesne oderwanie wszystkich czterech kończyn od ziemi);
2. o jeźdźcu: jechać na galopującym koniu;
3. potocznie: biec szybko

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pogalopować, zagalopować)

(1.1) jeźdz. zool. biec galopem

(1.2) sport. biec bardzo szybko

(1.3) następować szybko po sobie; dziać się prędko

(1.4) pot. spieszyć się w wykonywaniu czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galopowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|galopować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Galopowy

związany z galopem

#### Źródła:

SJP.pl

# Galopujący

1. o koniu: biec galopem (szybki bieg, w którym następuje równoczesne oderwanie wszystkich czterech kończyn od ziemi);
2. o jeźdźcu: jechać na galopującym koniu;
3. potocznie: biec szybko

przymiotnik

(1.1) biegnący bardzo szybko

Patrz:galopować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galoty

potocznie: spodnie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. spodnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galowicz

uczestnik gali

#### Źródła:

SJP.pl

# Galówka

potocznie: galowa impreza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. uroczystość, ważny obchód

(1.2) pot. strój galowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galowy

przymiotnik od: gal, gala

przymiotnik

(1.1) dotyczący galu

(1.2) dotyczący gali

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galtonia

galtonia biała, hiacynt letni - gatunek z rodziny liliowatych, pochodzący z południowej Afryki; ozdobna roślina rabatowa, rzadziej doniczkowa

- Galtonia – rodzaj kopalnego archozaura
- galtonia Galtonia – wyróżniany dawniej rodzaj roślin z rodziny szparagowatych, współcześnie synonim śniedka Ornithogalum

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galuba

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galus

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Galusowy

kwas galusowy - organiczny związek chemiczny (trihydroksylowy kwas aromatyczny), który jest ciałem stałym, krystalicznym, rozpuszczalnym w gorącej wodzie, występujący w galasówkach dębu, chińskiej herbacie i innych surowcach roślinnych, stosowany przy wyrobie atramentu, barwników, środków farmaceutycznych oraz w fotografii; kwas 3,4,5-trihydroksybenzoesowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Galut

wygnanie, przymusowe wypędzenie Żydów z kraju i ich pobyt na obczyźnie; w myśl tradycji biblijnej, galut zakończy się wraz z przyjściem Mesjasza

Galut (hebr. גלות) – wygnanie, wypędzenie Żydów z kraju (Palestyna, Izrael) i ich pobyt na obczyźnie.

Diaspora żydowska rozpoczęła się w VI wieku p.n.e. niewolą babilońską, a następnie w 135 roku, kiedy upadło powstanie Szymona Bar Kochby, a cesarz Hadrian wydał Żydom zakaz wstępu do Jerozolimy, w rezultacie czego zostali rozproszeni po całym Imperium Rzymskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galw.

skrót od: galwanizacja, galwanizacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwaniczny

1. prąd galwaniczny - prąd o niskim napięciu i natężeniu;
2. związany z techniką wykorzystującą taki prąd, zwłaszcza z tworzeniem metalowych powłok metodą elektrolityczną

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. elektr. fiz. techn. związany z galwanizmem, dotyczący galwanizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galwanizacja

1. dział galwanotechniki, obejmujący sposoby elektrolitycznego osadzania metali na powierzchni wyrobów wykonanych z innego metalu lub niemetalowych; galwanostegia;
2. stosowanie prądu stałego o niskim napięciu i niskim natężeniu do leczenia schorzeń nerwów i mięśni; galwanoterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. powlekanie wyrobu metalowego warstwą innego metalu

(1.2) med. galwanoterapia

Galwanizacja – potoczna nazwa galwanostegii, czyli elektrolitycznych metod wytwarzania powłok na różnych materiałach.

Najczęściej galwanizacja odnosi się do jednego z podstawowych zagadnień galwanostegii, czyli praktycznego wykonywania trwale przylegających cienkich powłok metalicznych poprzez osadzanie jednego metalu na innym (np. chromowanie, cynkowanie, cynowanie, kadmowanie, miedziowanie, niklowanie, złocenie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galwanizacyjny

przymiotnik od: galwanizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanizator

fachowiec w zakresie galwanizacji; galwanizer

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanizatorski

przymiotnik od: galwanizator

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanizer

fachowiec w zakresie galwanizacji, nakładania warstw metalu metodą elektrolityczną; galwanizator

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanizerka

→ galwanizer

Patrz:galwanizer

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanizernia

dział fabryki, w którym galwanizuje się przedmioty metalowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanizm

1. zjawisko powstałe w organizmie żywym pod wpływem działania prądu elektrycznego;
2. dawniej: nazwa działu fizyki zajmującego się działaniem prądu elektrycznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanizować

pokrywać dany przedmiot metalowy warstwą metalu szlachetniejszego metodą elektrolityczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwano

klisza miedziana wykonana sposobem galwanicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanochromia

barwienie wyrobów metalowych za pomocą elektrolizy

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanofaradyzacja

zabieg terapeutyczny wykonywany jednocześnie prądem stałym i faradycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanometr

przyrząd do pomiaru prądu o bardzo małym napięciu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przyrząd do pomiaru słabego prądu elektrycznego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galwanometryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. elektr. związany z galwanometrem; wykorzystujący galwanometr lub metodę działania galwanometru

#### Źródła:

Wiktionary

# Galwanoplastyczny

→ galwanoplastyka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z galwanoplastyką, dotyczący galwanoplastyki

Patrz:galwanoplastyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Galwanoplastyka

elektrolityczne osadzanie metali na powierzchni przedmiotu celem otrzymania dokładnej kopii - jeden z działów galwanotechniki

Galwanoplastyka – jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanostegia). Galwanoplastyka zajmuje się wytwarzaniem przedmiotów z metalu, cienkościennych, o skomplikowanych kształtach, zachowujących wiernie kształt podłoża, na którym są wytwarzane metodą osadzania elektrolitycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galwanopunktura

terapia polegająca na niszczeniu tkanek prądem płynącym między elektrodami wkłutymi w skórę

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanoskop

przyrząd do wykrywania prądu w obwodzie i wskazywania kierunku jego przepływu

Galwanoskop – przyrząd pomiarowy, który służy do wykrywania przepływu i wyznaczania kierunku bardzo słabego, stałego prądu elektrycznego. Wynalazcą galwanoskopu był Luigi Galvani, który wykorzystał do tego przewodzenie prądu w nodze żaby. Urządzenie wynaleziono w roku 1780. Jest to uproszczona wersja galwanometru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galwanostegia

dział galwanotechniki, obejmujący sposoby elektrolitycznego osadzania metali na powierzchni wyrobów metalowych lub niemetalowych; galwanizacja

Galwanostegia — jeden z dwóch podstawowych działów galwanotechniki (drugim jest galwanoplastyka). Zajmuje się elektrolitycznymi procesami powodującymi uzyskanie na powierzchni metali szeregu trwałych powłok różnych rodzajów (metalicznych lub niemetalicznych).

Galwanostegia różni się od galwanoplastyki tym, że wytworzone powierzchnie są trwale związane z podłożem, podczas gdy w galwanoplastyce wytwarzane są powłoki oddzielane od powierzchni obrabianego przedmiotu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Galwanotaksja

reakcja ruchowa swobodnie poruszających się organizmów (np. pierwotniaków) lub komórek (np. plemników) na przepływ prądu w danym środowisku; elektrotaksja

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanotechnik

specjalista w dziedzinie galwanotechniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Galwanotechnika

specjalista w dziedzinie galwanotechniki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: galwanotechnik

Galwanotechnika – dział techniki zajmujący się teoretycznymi aspektami oraz praktycznymi metodami elektrolitycznego wytwarzania powłok na rozmaitych podłożach. Galwanotechnika zajmuje się wytwarzaniem powłok zarówno metodą osadzania na podłożu substancji pochodzących z elektrolitu, jak i metodą przetwarzania materiału podłoża.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galwanoterapia

stosowanie prądu stałego o niskim napięciu i niskim natężeniu do leczenia schorzeń nerwów i mięśni; galwanizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metoda leczenia, polegająca na zastosowaniu prądu stałego o niskim napięciu i natężeniu

Galwanoterapia – grupa zabiegów leczniczych polegających na działaniu na organizm człowieka stałym prądem elektrycznym za pomocą przyłożonych do ciała elektrod metalowych.

Dwa najbardziej znane zabiegi to:

- jontoforeza – polegająca na wprowadzaniu do organizmu zjonizowanych form leku za pomocą przyłożonego prądu;
- galwanizacja – polegająca na działaniu samym prądem elektrycznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Galwanotropizm

Elektrotropizm, galwanotropizm – rodzaj tropizmu, w którym ruch warunkowany jest przez pole elektryczne. Reakcję ruchową tego typu wykazują: neurony, komórki mięśni, fibroblasty, komórki nabłonka, zielone glony, zarodniki, łagiewka pyłkowa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gama

1. określone następstwo dźwięków
2. cały szereg, paleta odmian barw, uczuć itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. odpowiedni szereg dźwięków ze skali muzycznej, zaczynający się od dowolnego dźwięku;

(1.2) przen. szereg odmian czegoś do wyboru

Gama – szereg dźwięków ułożonych według reguł danej skali muzycznej, zaczynający się od konkretnego dźwięku, który zazwyczaj nadaje nazwę tak utworzonej gamie.

Gama różni się tym od tonacji, że mówiąc o niej, ma się na myśli jej uszeregowane dźwięki (np. dla C-dur: c1, d1, e1, f1, g1, a1, h1, c2). Tonacja zaś określa podstawowy materiał dźwiękowy dla utworu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gamaja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - gimnazjum

#### Źródła:

Wiktionary

# Gamajda

(r. męski) potocznie: mężczyzna ociężały, powolny, ślamazarny; niedołęga, niedorajda, gamoń

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamaliel

Gamaliel, Gamaliel Starszy (I w. p.n.e./I w. n.e.) – faryzeusz, wnuk Hillela, członek Sanhedrynu, nauczyciel Pawła z Tarsu, tannaita z pierwszej generacji. Jest nazywany Starszym dla odróżnienia od jego wnuka o tym samym imieniu.

W Dz 5,34 został nazwany faryzeuszem i szanowanym przez cały naród uczonym w Prawie. Jego działalność przypada na lata 25–50 po Chrystusie. W Pirke Awot przypisuje się mu słowa: „Znajdź sobie nauczyciela, a będziesz się trzymał z dala od spraw wątpliwych”. On też przekazuje słowa, które dotyczą czystości rytualnej i rzucają znamienne światło na faryzejską mądrość. Pisma talmudyczne podkreślają jego wierność przepisom Prawa i surowość obyczajów. Mówiono, że po jego śmierci w Izraelu zaginął szacunek dla Prawa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gamba

rodzaj dawnego instrumentu smyczkowego z rodziny wiol, opierany na nogach; viola da gamba

- Gamba – miasto w Gabonie w prowincji Ogowe Nadmorskie
- Gamba – powiat we południowej części Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, w prefekturze Xigazê
- Gamba Osaka (jap. ガンバ大阪 Ganba Ōsaka) – japoński klub piłkarski z Suity, w północno-wschodniej części Prefektury Osaka
- Alberto Gambarotta – piłkarz brazylijski znany jako Gamba

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gambeciara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

#### Źródła:

Wiktionary

# Gambeson

gruby, pikowany kaftan średniowieczny, zakładany pod zbroję; przeszywanica, aketon

Przeszywanica (aketon, gambeson) – gruby, pikowany kaftan zakładany pod zbroję w średniowieczu.

Przeszywanica wykonana była z wielu warstw płótna (lnianego lub jutowego) albo skóry, zszytych ze sobą (stąd nazwa). Najczęściej zakładano ją pod kolczugę, w celu pochłonięcia energii ciosu i ochrony ciała przed obrażeniami miażdżonymi, przed czym nie bronił giętki pancerz kolczy. Biedniejsi wojownicy (głównie piechota) często używali przeszywanicy jako jedynej ochrony tułowia. Także pod zbroje płytowe zakładano przeszywanicę, często wzmocnioną naszytą nań plecionką kolczą w miejscach niechronionych przez zbroję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gambetta

- Léon Gambetta
- Gambetta (stacja metra w Paryżu)
- Gambetta (stacja metra w Lille)

#### Źródła:

Wikipedia

# Gambia

1. państwo w Afryce ze stolicą w Bandżulu; Republika Gambii;
2. rzeka w Gwinei, Senegalu i Gambii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. rzeka w Afryce;

Gambia (pełna nazwa ang. Republic of The Gambia, pol. Republika Gambii; dawniej Islamska Republika Gambii) – państwo położone w zachodniej części kontynentu afrykańskiego. Od północy, południa i wschodu graniczy z Senegalem. Od zachodu ma dostęp do Oceanu Atlantyckiego, przy ujściu rzeki Gambii. Dawniej kolonia brytyjska, niepodległość uzyskała w 1965 r. Stolicą jest Bandżul (ang. Banjul). Obecnie członek Unii Afrykańskiej i ECOWAS.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gambijczyk

obywatel Gambii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Gambii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gambijka

obywatelka Gambii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Gambii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gambijski

związany z Gambią

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Gambii, państwa w Afryce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gambir

cierniste pnącze z rodziny marzanowatych; czepota

#### Źródła:

SJP.pl

# Gambista

muzyk grający na gambie, dawnym instrumencie z rodziny wiol

#### Źródła:

SJP.pl

# Gambistka

kobieta grająca na gambie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gambit

w szachach: sposób rozpoczęcia partii, polegający na poświęceniu pionka lub figury, w celu uzyskania korzystniejszej pozycji na szachownicy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szach. otwarcie, w którym poświęca się jedną lub kilka bierek, w zamian za uzyskanie lepszej pozycji;

(1.2) przen. działanie ryzykowne

Gambit – otwarcie szachowe, w którym gracz poświęca bierkę (w szczególnych sytuacjach dwie lub więcej) w zamian za uzyskanie większej aktywności figur. W większości gambitów poświęca się piona, lecz znane są również bardziej ryzykowne, które polegają na oddaniu skoczka lub gońca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gambitowy

1. → gambit;
2. stwarzający możliwość osiągnięcia celu, ale narażający na stratę niepowodzenie

przymiotnik jakościowy

(1.1) szach. charakterystyczny dla gambitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gambo

włókno pozyskiwane z łodyg ketmii (konopiowatej, jadalnej i piżmowej), używane m.in. do wyrobu nici, sznurków i worków; kenaf, gambo, juta jawajska, juta afrykańska, konopie bombajskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gambrinus

legendarny król, uważany za wynalazcę piwa

Gambrinus – legendarna postać uznawana za patrona piwowarów i miłośników piwa, kojarzona z radosnym stylem życia. Utożsamiana jest zwykle z Janem I (Jan Primus), księciem Brabancji żyjącym w XIII w.

Bohater ten występuje w wielu różnych legendarnych opowieściach. Według jednej z nich miał otrzymać dar umiejętności produkcji piwa bezpośrednio od egipskiej bogini Izydy.

Na jego cześć nazwano nieistniejący już browar w Będzinie założony w XIX w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gambuzja

żarłoczna ryba żyjąca w wodach słodkich Ameryki Środkowej i Południowej, żywiąca się larwami komarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamdzyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamebook

[czytaj: gejmbuk] gra książkowa polegająca na czytaniu opisów i dokonywaniu wyborów, z których każdy odsyła do danego paragrafu w książce; gra paragrafowa, paragrafówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gameboy

[czytaj: gejmboj] potocznie: mała, przenośna konsola do gier

Game Boy (jap. ゲーム ボーイ) – seria przenośnych konsoli do gier produkowana przez japońską firmę Nintendo w latach 1989-2008. Konsole z serii charakteryzowały się posiadaniem kontrolera krzyżakowego wzorowanego na konsoli Nintendo Entertainment System oraz miejsca na kartridże z grami. Konsole Game Boy przyczyniły się do zwiększenia popularności przenośnych konsol. Ich następcą jest wprowadzona w 2004 roku seria konsol Nintendo DS.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gamechanger

[czytaj: gejmczendżer lub gejmczejndżer] czynnik powodujący radykalną zmianę w dotychczasowym postępowaniu; game changer, gejmczendżer

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamedev

[czytaj: gejmdew] tworzenie gier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. tworzenie gier komputerowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gamedevowy

→ gamedev

Patrz:gamedev

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamelan

indonezyjska orkiestra ludowa

Gamelan (nazwa jest utworzona od słowa gamel „uderzać” i przyrostka an, który nadaje wyrazowi znaczenie rzeczownika zbiorowego) – grupa stylów muzycznych na Jawie oraz wyspie Bali, a także rodzaj indonezyjskiego zespołu muzyki tradycyjnej. Zespół gamelanu składa się z:

- idiofonów (metalofonów, ksylofonu i gongów),
- membranofonów (bębnów)
- instrumentów strunowych
- aerofonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gamepad

[czytaj: gejmpad] urządzenie do sterowania, używane w grach konsolowych i komputerowych; pad

Gamepad (także joypad, pad) – typ kontrolera gier zaprojektowany do trzymania oburącz, posiadający wiele przycisków oraz od jednego do kilku mini-joysticków. Zostały wprowadzone na rynek jako urządzenia peryferyjne umożliwiające graczowi interakcję z konsolą gier.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gameplay

[czytaj: gejmplej]
1. rozgrywka z gry komputerowej;
2. materiał wideo zawierający rozgrywkę z gry komputerowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gameplayowy

→ gameplay [czytaj: gejmplejowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamer

[czytaj: gejmer] profesjonalny lub zatwardziały gracz jakiejś gry elektronicznej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaawansowany lub profesjonalny gracz w gry elektroniczne

Gamer – amerykański film fantastycznonaukowy w reżyserii Marka Neveldine’a i Briana Taylora.

W weekend otwierający emisję w Stanach Zjednoczonych przychody ze sprzedaży biletów wyniosły 9 156 057 dolarów amerykańskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gamerka

→ gamer [czytaj: gejmerka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamerski

→ gamer [czytaj: gejmerski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamescom

[czytaj: gejmskom] targi gier komputerowych odbywające się w Niemczech

gamescom – targi gier komputerowych odbywające się od 2009 roku w centrum wystawienniczym Koelnmesse w Kolonii w Niemczech. Organizowane są przez Bundesverband Interaktive Unterhaltungssoftware (German Federal Association of Interactive Entertainment Software), od 2018 roku przez game – Verband der deutschen Games-Branche.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gameta

dojrzała komórka płciowa mająca połowę liczby chromosomów w stosunku do pozostałych komórek ciała; gameta męska - plemnik i żeńska - jajo łączą się w czasie zapłodnienia w zygotę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. komórka służąca do rozmnażania płciowego;

Gameta (komórka płciowa, komórka rozrodcza) – komórka służąca do rozmnażania płciowego.

Gameta u zwierząt powstaje na drodze mejozy (wyjątkowo na drodze mitozy u haploidalnych samców pszczół) w gametogenezie z gametocytów. Może uczestniczyć w procesie zapłodnienia, łącząc się z gametą innej płci i tworząc zygotę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gametangiofor

miejsce położenia gametangiów u niektórych roślin (np. u porostnicy wielokształtnej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gametangiogamia

zapłodnienie poprzez zlewanie się zawartości gametangiów (charakterystyczne dla workowców)

Gametangiogamia – typ rozmnażania płciowego polegający na łączeniu się całych gametangiów – lęgni i plemni. Zachodzi np. u protistów grzybopodobnych (lęgniowców Oomycota) i grzybów należących do gromad workowców (Ascomycota) i sprzężniaków (Zygomycota).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gametangium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. organ lub komórka, w którym są wytwarzane gamety;

Gametangium (l. mn.: gametangia) – komórka lub wielokomórkowy narząd, w którym wytwarzane są gamety. Wyróżnia się dwa rodzaje gametangiów:

- gametangia męskie to plemnie (anteridium),
- jednokomórkowe gametangia żeńskie to lęgnie (oogonium), wielokomórkowe to rodnie (archegonium)

Gametangia występują u wielu wielokomórkowych protistów oraz glonów, grzybów i na gametoficie roślin.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gametocyt

komórka, z której po podziałach powstają gamety

#### Źródła:

SJP.pl

# Gametofit

płciowe pokolenie u roślin, u których w cyklu rozwojowym występuje przemiana pokoleń

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gametofitowy

związany z gametofitem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gametofor

#### Źródła:

Wikipedia

# Gametogeneza

proces powstawania komórek płciowych

Gametogeneza – złożony proces powstawania i różnicowania gamet (komórek rozrodczych). W zależności od rodzaju wytwarzanych gamet wyróżnia się:

- oogenezę – wytwarzanie komórek jajowych,
- spermatogenezę – wytwarzanie plemników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gametopatia

wada rozwojowa wywołana nieprawidłowością komórki rozrodczej o charakterze dziedzicznym bądź nabytym na drodze mutacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamifikacja

[czytaj: gejmifikacja] wykorzystanie mechanizmów znanych z gier, takich jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; gryfikacja, grywalizacja

Grywalizacja (również gamifikacja, gryfikacja z ang. gamification) – wykorzystanie elementów gier i technik projektowania gier w kontekście niezwiązanym z grami, mające na celu angażowanie ludzi, motywowanie do działania, pobudzanie do nauki i rozwiązywania problemów przy osiąganiu przy tym pożądanych zachowań lub innych założonych celów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gamifikacyjny

→ gamifikacja [czytaj: gejmifikacyjny]

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamifikator

[czytaj: gejmifikator] osoba wykorzystująca mechanizmy znane z gier w innych obszarach; grywalizator

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamifikować

[czytaj: gejmifikować] wykorzystywać mechanizmy znane z gier, takie jak punkty, nagrody, wyzwania, w celu zwiększenia zaangażowania i motywacji osób w innych obszarach; grywalizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaming

[czytaj: gejming] rozrywka polegająca na graniu w gry komputerowe

Austria:

- Gaming – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Scheibbs

Inne:

- SK Gaming – drużyna e-sportowa

Zobacz też:

- Pro-Gaming

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gamingowy

→ gaming [czytaj: gejmingowy]

przymiotnik

(1.1) środ. związany z grami komputerowymi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gamma

nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa trzeciej litery alfabetu greckiego, γ;

Gamma (gr. γάμμα, pisana Γγ) – trzecia litera alfabetu greckiego. W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 3.

Gamma pochodzi od litery alfabetu fenickiego gimel (𐤂). Od gammy pochodzą litery łacińskie C i G oraz cyrylickie Г i Ґ.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gamma-Globulina

preparat zawierający globuliny osocza krwi ludzkiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Gammaencefalograf

Gammaencefalografia (GEG) - izotopowa metoda diagnostyczna medycyny nuklearnej służąca do obrazowania ośrodkowego układu nerwowego za pomocą wskaźników promieniotwórczych emitujących pozytony. Anihilacja pozytonów w tkankach powoduje wyzwalanie promieniowania gamma podlegającego rejestrowaniu, tworząc gammaencefalogram.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gammografia

metoda badania niektórych narządów, polegająca na ocenie rozmieszczenia i natężenia promieniowania wprowadzonej do organizmu substancji promieniotwórczej

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamogenia

rzadko: rozród płciowy, rozmnażanie płciowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamon

specyficzna substancja chemiczna wydzielana przez dojrzałe komórki rozrodcze, powodująca wzrost aktywności plemników oraz przyciąganie chemotaktyczne gamet męskich i żeńskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. lekcew. człowiek nierozgarnięty, niezaradny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gamoniostwo

potocznie: nierozgarnięcie, niezdarność, nieuważność; gamoniowatość

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamoniowatość

potocznie: nierozgarnięcie, niezdarność, nieuważność; gamoniostwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gamoniowate; cecha tych, którzy są gamoniowaci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gamoniowaty

tumanowaty, gapowaty, gapiowaty; potocznie:
1. nierozgarnięty, niezdarny, nieuważny;
2. świadczący o nierozgarnięciu, niezdarności, nieuważności, np. gamoniowaty wyraz twarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamont

organizm jednokomórkowy rozmnażający się płciowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w województwie śląskim, powiecie raciborskim, gminie Rudnik;

Gamów (niem. Gammau) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik.Zabytkiem jest kościół który został zbudowany w 1728.

Miejscowość jest położona w południowo-zachodniej części gminy. Posiada powierzchnię 5,16 km² oraz ponad czterystu pięćdziesięciu mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gamowy

→ gama

Patrz:gama

#### Źródła:

SJP.pl

# Gamrat

nazwisko

Gamrat SA – przedsiębiorstwo w Jaśle zajmujące się przetwórstwem tworzyw sztucznych, głównie polichlorku winylu i polietylenu, działa w formie spółki akcyjnej.

Przedsiębiorstwo specjalizuje się w produkcji materiałów dla budownictwa takich jak systemy rynnowe, podsufitki, węże zbrojone, przewody elastyczne, odwodnienia liniowe, systemy rurowe i deski tarasowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gamratka

dawniej: kobieta lekkich obyczajów; prostytutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta lekkich obyczajów, uprawiająca nierząd; kochanka, nałożnica; prostytutka

(1.2) wykonawczyni stosunku płciowego heteroseksualnego

Gamratka – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki. Leży w zachodniej części gminy między Kędzierakiem a Rudą.

Wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gamuła

(r. męski) dawniej: mężczyzna niezdarny, nieporadny; gamoń, niezdara

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. przest. pogard. niezdara, gamoń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gan

rodzaj sieci do łowienia ryb; słęp

- Gan – miejscowość i gmina we Francji
- Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Addu
- Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Gaafu Dhaalu
- Gan – miejscowość na Malediwach, na atolu Laamu
- gan – jeden z języków chińskich
- Gan – sieć rybacka
- GaN – azotek galu, materiał półprzewodnikowy
- GAN – polski zespół muzyczny
- Generic Access Network – protokół sieci ogólnego dostępu
- Sieć generatywna GAN – model uczenia maszynowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ganache

[czytaj: ganasz] krem czekoladowy stosowany jako masa lub polewa do ciast; ganasz

Ganasz lub ganache – krem składający się ze śmietanki i rozpuszczonej czekolady, używany jako masa do mazurka lub polewa do ciast, tortów itp. Ganache czekoladowy może być również wykorzystany jako nadzienie do makaroników, pralin, pączków czy trufli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ganas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganasz

krem czekoladowy stosowany jako masa lub polewa do ciast; ganache

Ganasz lub ganache – krem składający się ze śmietanki i rozpuszczonej czekolady, używany jako masa do mazurka lub polewa do ciast, tortów itp. Ganache czekoladowy może być również wykorzystany jako nadzienie do makaroników, pralin, pączków czy trufli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ganasze

płaskie, półokrągłe kości czaszki konia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hipol. wet. szerokie, wydatne, parzyste części w tyle żuchwy końskiej, wypełnione mięśniem żwacza; umięśnione obrzeże dolnej szczęki konia;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ganaszować

w jeździectwie: ustawiać pozycję głowy i szyi konia przez ściąganie wodzy i nacisk łydek na boki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gańba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. nagana, potępienie

(1.2) daw.) hańba, wstyd

#### Źródła:

Wiktionary

# Ganc

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. całkiem, zupełnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Gancarczyk

nazwisko

Gancarczyk – polskie nazwisko, w Polsce nosi je około 1500 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Janusz Gancarczyk (ur. 1984) – polski piłkarz, zawodnik Zagłębia Lubin; brat Marka
- Marek Gancarczyk (ur. 1966) – polski ksiądz katolicki, redaktor naczelny tygodnika „Gość Niedzielny”
- Marek Gancarczyk (ur. 1983) – polski piłkarz, zawodnik Chojniczanki Chojnice
- Roman Gancarczyk (ur. 1963) – polski aktor teatralny i filmowy oraz pedagog
- Seweryn Gancarczyk (ur. 1981) – polski piłkarz, zawodnik Lecha Poznań
- Anna Radwan-Gancarczyk (ur. 1966) – polska aktorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gancarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gancarz

nazwisko

Gancarz (798 m) – szczyt we wschodniej części Beskidu Małego. Znajduje się w północno-zachodnim grzbiecie Gronia Jana Pawła II w Beskidzie Małym, pomiędzy Czubą a Czołem. Północne stoki Gancarza opadają do doliny Rzyczanki, natomiast w północno-wschodnim kierunku odchodzi od Gancarza boczny grzbiet oddzielający dolinę Choczenki od doliny Ponikiewki. Mający trzy grzbiety Gancarz wznosi się więc nad trzema miejscowościami i trzema dolinami: Rzyki w dolinie Rzyczanki, Kaczyna w dolinie Choczenki i Ponikiew w dolinie Ponikiewki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gancpomada

potocznie: wszystko jedno

#### Źródła:

SJP.pl

# Gancyklowir

Gancyklowir (łac. Ganciclovir) – lek wirostatyczny, pochodna acyklowiru. Zaburza replikację DNA wirusów. Wrażliwość na jego działanie wykazuje między innymi wirus różyczki i cytomegalowirus.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ganczarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gandalf

imię męskie

Gandalf – postać ze stworzonej przez J.R.R. Tolkiena mitologii Śródziemia, jeden z głównych bohaterów powieści Hobbit, czyli tam i z powrotem i Władca Pierścieni. Jest czarodziejem, jednym z Istarich, którzy przybyli do Śródziemia w Trzeciej Erze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gandawa

miasto w Belgii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Belgii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gandawczyk

mieszkaniec Gandawy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Gandawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gandawka

mieszkanka Gandawy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Gandawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gandawski

przymiotnik od: Gandawa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gandawą, dotyczący Gandawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gandhara

kraina historyczna obejmująca północno-wschodni Afganistan i północno-zachodni Pakistan

Gandhāra (skt गन्धार; paszt. ګندهارا; chiń. Gantuoluo (乾陀羅 ); kor. Kantara (간다라); jap. Kantara (カンタラ); wiet. Càn-đà-la) – sanskrycka nazwa dawnego państwa położonego częściowo na terenach dzisiejszych Afganistanu i Pakistanu.

Rejon ten był twierdzą buddyzmu i odegrał ważną rolę w ewolucji doktryny mahajany. Pomiędzy II w. n.e a przełomem VI i VII w. n.e. rozwijała się na tych terenach sztuka buddyjska, zwłaszcza rzeźba, która łączyła tradycje stylów indyjskiego, irańskiego i grecko-rzymskiego Azji Mniejszej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gandharski

[czytaj: gandarski] przymiotnik od: Gandhara (prowincja w starożytnych Indiach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gandharwa

półbóg, niebiański muzyk

Gandharwa (sanskryt: गंधर्व, gandharva, pali: gandhabba) – w mitologii indyjskiej klasa nadnaturalnych istot, żywiących się pięknym zapachem drzew i kwiatów (गंध gandha – "zapach").

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gandhi

[czytaj: gandi] nazwisko, m.in. Mahatma Gandhi

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gandysta

zwolennik, wyznawca gandyzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gandystka

→ gandysta

Patrz:gandysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Gandyzm

1. stworzony przez Gandhiego system poglądów filozof., społ. i politycznych i związana z nim strategia walki o niepodległość Indii bez używania przemocy
2. sposób politycznego działania, masowych ruchów politycznych bez używania przemocy

Gandyzm (dewanagari गांधीवाद, trl. gandhīvād, ang. Gandhism) – doktryna społeczno-polityczna stworzona przez Mohandasa Karamchanda Gandhiego, przywódcę ruchu niepodległościowego w Indiach. Istotą gandyzmu jest dążenie do podporządkowania wszystkich dziedzin działalności ludzkiej (w tym także polityki) ideom moralnym. Moralne i filozoficzne treści gandyzmu nawiązują przede wszystkim do buddyzmu i hinduizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gandża

potocznie: marihuana; ganja, gańdźa, gandzia, marycha, maryśka, staf, stuff

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu;

Gandża (dawniej Giandża, azer. Gəncə) – miasto w zachodnim Azerbejdżanie, położone na północnych stokach Małego Kaukazu na wysokości około 440 m n.p.m. Przez miasto przepływa niewielka rzeka Gəncəçay, dopływ Kury. Gandża to drugie pod względem liczby ludności miasto kraju, po stolicy Baku. Jest jednym z jedenastu miast wydzielonych (şəhər).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gandzia

potocznie: marihuana; ganja, gandża, gańdźa, marycha, maryśka, staf, stuff

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. marihuana

Marihuana (z hiszp. marihuana; z hindi गांजा trl. gāndźā) – susz pozyskiwany z roślin z rodzaju konopi (Cannabis), zawierający substancje psychoaktywne, stosowany głównie w celach rekreacyjnych i leczniczych. Do jej produkcji wykorzystuje się suszone i czasem sfermentowane żeńskie kwiatostany (niejednokrotnie z niewielką domieszką liści). Za działanie psychotropowe marihuany odpowiada głównie tetrahydrokannabinol (THC), który jest jednym z 483 znanych składników rośliny, włączając w to 65 innych kannabinoidów. Są one agonistami receptorów kannabinoidowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gandziowy

→ gandzia; marihuanowy, marychowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gandżyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gandżą

#### Źródła:

Wiktionary

# Ganeczek

zdrobnienie od: ganek

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganek

przybudówka przed wejściem do budynku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przybudówka przed wejściem do budynku, składająca się z daszka wspartego na słupach i schodów

- ganek – jednostka miary
- ganek – element budynku
- Ganek – jedna z turni w masywie Trzech Koron w Pieninach
- Ganek – szczyt w Tatrach Wysokich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ganeś

Ganeśa (dewanagari गणेश ; transliteracja Gaṇeśa, ang. Ganesha) znany też jako Ganapati i Winajaka (skt. Pan Zastępów) – w mitologii indyjskiej przywódca ganów (pośrednich bóstw), dew mądrości i sprytu, patron uczonych i nauki, opiekun ksiąg, liter, skrybów i szkół. Syn Parwati. Uważany za patronującego fragmentowi przestrzeni sakralnej w ćakrze muladhara.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ganeśa

Ganeśa (dewanagari गणेश ; transliteracja Gaṇeśa, ang. Ganesha) znany też jako Ganapati i Winajaka (skt. Pan Zastępów) – w mitologii indyjskiej przywódca ganów (pośrednich bóstw), dew mądrości i sprytu, patron uczonych i nauki, opiekun ksiąg, liter, skrybów i szkół. Syn Parwati. Uważany za patronującego fragmentowi przestrzeni sakralnej w ćakrze muladhara.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gang

grupa przestępcza; banda

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grupa przestępcza

Gang – wieloczłonowa, hierarchiczna struktura, której celem jest prowadzenie ciągłej działalności przestępczej i czerpanie z niej zysków.

Charakteryzuje się wyraźnym podziałem zadań między członkami. Cechą wyróżniającą gang jest specyficzny styl życia osób do niego należących. Zaliczyć do niego można: negowanie norm obyczajowych i prawnych, określony ubiór, określony sposób spędzania wolnego czasu, przebywanie w wyznaczonych miejscach oraz kontrola przestrzeni (na przykład dzielnic).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gangbang

rodzaj seksu grupowego, w którym jedna osoba odbywa jednocześnie lub po kolei stosunki płciowe z co najmniej trzema partnerami

Gang bang (lub gangbang) – rodzaj seksu grupowego, w którym jedna osoba – niezależnie od płci – odbywa jednocześnie bądź po kolei stosunki płciowe z co najmniej trzema partnerami, z których każdy odbywa stosunek tylko z tą jedną osobą. Odróżnia to gang bang od pozostałych form seksu grupowego. Nie należy gang bangu mylić z triolizmem, w którym biorą udział wyłącznie trzy osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ganges

1. rzeka w Indiach i Bangladeszu;
2. miejscowość i gmina we Francji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Indiach;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto i gmina we Francji;

Ganges (hindi गंगा IPA: [ˈɡəŋɡa:], sanskryt गङ्गा) – rzeka w południowej Azji, przepływająca przez Indie i Bangladesz. Jej długość wynosi 2700 km, a powierzchnia dorzecza 1125 tys. km² (z Brahmaputrą 2060 tys. km²). Ganges uchodzi do Zatoki Bengalskiej będącej częścią Oceanu Indyjskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gangeski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gangesem, dotyczący Gangesu

#### Źródła:

Wiktionary

# Gangesowy

przymiotnik od: Ganges

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gangesem, dotyczący Gangesu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ganglion

1. zwój komórek nerwowych;
2. kulista zmiana wypełniona płynem, występująca w okolicy stawów lub na powierzchni ścięgien grzbietu ręki lub stopy; torbiel galaretowata

Torbiel galaretowata, ganglion (łac. ganglion) – pseudotorbiel łącznotkankowa występująca w okolicach torebek stawowych oraz ścięgien. Jest to jama patologiczna o ścianach wyściełanych tkanką łączną, wypełniona płynem lub galaretowatą substancją. Najczęstszą lokalizacją jest okolica nadgarstka i stopy, rzadko kolana lub innych stawów (jak np. stawu skroniowo-żuchwowego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ganglionizacja

proces skupiania komórek w zwojach nerwowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganglioplegia

blokada zwojów autonomicznego układu nerwowego przez podanie odpowiednich leków, wykorzystywana m.in. w celu zmniejszenia krwawienia podczas operacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Gangol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. garnitur

#### Źródła:

Wiktionary

# Gangrena

1. śmierć komórek żywych organizmu pod wpływem bakterii gnilnych; zgorzel
2. przenośnie o zepsuciu moralnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. proces gnilny tkanek wywołany w żywym organizmie przez bakterie gnilne;

(1.2) przen. upadek moralny, zepsucie

rzeczownik, rodzaj męski lub żeński

(2.1) pogard. o człowieku irytującym, dokuczliwym

Zgorzel, gangrena – typ martwicy tkanek powodowanej w żywym organizmie przez anaerobowe (beztlenowe) bakterie gnilne z rodzaju Clostridium. Przyczyną gangreny jest obecność ogniska martwicy, dostępnego dla bakterii. Odpowiednie warunki istniejące w ognisku martwicy, takie jak wilgotność, temperatura i brak dostępu tlenu, sprzyjają rozwojowi beztlenowców. Zgorzel powstaje tylko w tych miejscach organizmu, które mają połączenie ze światem zewnętrznym (przez co stają się dostępne dla bakterii), dlatego występuje głównie:

- w powłokach skórnych (po zmiażdżeniach);
- w płucach;
- miazdze próchniejącego zęba;
- w jelitach (gdzie bakterie te przebywają stale jako komensale).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gangrenować

wywoływać gangrenę, rozkładać

#### Źródła:

SJP.pl

# Gangrenowaty

1. dotknięty gangreną;
2. zdemoralizowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gangrenowy

związany z gangreną (np. rana gangrenowa)

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z gangreną (zgorzelą), dotyczący gangreny (zgorzeli)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gangsta

gangsta, gangsta rap - odmiana muzyki rap, charakteryzująca się tekstami piosenek pełnymi przemocy, o tematyce przestępczej

Gangsta (zapis stylizowany: GANGSTA.) – manga autorstwa Kohske, publikowana na łamach magazynu „Gekkan Comic @BUNCH” wydawnictwa Shinchōsha od marca 2011. Na jej podstawie studio Manglobe wyprodukowało serial anime, który był emitowany od lipca do września 2015.

W Polsce manga ukazuje się nakładem wydawnictwa Waneko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gangstarapowy

→ gangsta rap

Patrz:gangsta rap

#### Źródła:

SJP.pl

# Gangster

1. członek gangu
2. przenośnie o kimś postępującym bezwzględnie, idącym po trupach do celu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba należąca do gangu

(1.2) przen. człowiek bezwzględny i brutalny

Gang – wieloczłonowa, hierarchiczna struktura, której celem jest prowadzenie ciągłej działalności przestępczej i czerpanie z niej zysków.

Charakteryzuje się wyraźnym podziałem zadań między członkami. Cechą wyróżniającą gang jest specyficzny styl życia osób do niego należących. Zaliczyć do niego można: negowanie norm obyczajowych i prawnych, określony ubiór, określony sposób spędzania wolnego czasu, przebywanie w wyznaczonych miejscach oraz kontrola przestrzeni (na przykład dzielnic).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gangsterka

1. członkini zorganizowanej grupy przestępczej;
2. ogół gangsterów;
3. przestępcza działalność gangsterów; gangsterstwo, gangsteryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Gangsterski

przymiotnik od: gangster (np. film gangsterski, gra gangsterska)

przymiotnik

(1.1) związany z gangsterem, charakterystyczny dla gangstera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gangstersko

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób typowy dla gangstera

#### Źródła:

Wiktionary

# Gangsterstwo

gangsteryzm;
1. przestępcza działalność gangsterów; gangsterka;
2. bezwzględna, brutalna działalność jakiejś osoby lub grupy osób

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przestępczość gangsterska

(1.2) agresywna działalność, często przestępcza, jakiejś osoby lub grupy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gangsteryzm

gangsterstwo;
1. przestępcza działalność gangsterów; gangsterka;
2. bezwzględna, brutalna działalność jakiejś osoby lub grupy osób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. gangsterstwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gangsterzyna

lekceważąco: marny, lichy gangster

#### Źródła:

SJP.pl

# Gangtocki

przymiotnik od: Gangtok

#### Źródła:

SJP.pl

# Gangtok

miasto w Indiach

Gangtok (hindi, nepalski गंगटोक, trb.: Gangtok, trl.: Gāṁgtok; ang. Gangtok) – miasto w północnych Indiach, w Himalajach (na wysokości 1700 m n.p.m.). Jest stolicą stanu Sikkim.

W mieście działa Instytut Tybetański, a także ośrodek kultu religijnego buddystów. Liczba mieszkańców w 2003 roku wynosiła ok. 30 tys.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gangus

potocznie: gangster

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gangster (członek gangu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ganiać

1. potocznie: ubiegać się o coś
2. popędzać, poganiać
3. ścigać kogoś lub coś
4. pędzić, biegać
5. przenośnie: zmuszać do czegoś, przynaglać
6. ganiać się - ganiać siebie wzajemnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganiący

zwracać uwagę na złe zachowanie, krytykować itp.

Patrz:ganić

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ganiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ganiany

1. podobny do krakowiaka taniec polski, rozpowszechniony w XVI i XVII wieku; goniony;
2. zabawa dziecięca; berek

Berek lub ganiany, goniany – dziecięca gra ruchowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ganić

zwracać uwagę na złe zachowanie, krytykować itp.

czasownik niedokonany (dk. zganić)

(1.1) wyrażać słownie dezaprobatę, udzielać słownej krytyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ganicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) udzielanie nagany

#### Źródła:

Wiktionary

# Ganimedes

1. słynny z urody młodzieniec; mit. gr. piękny młodzieniec, uniesiony przez Zeusa pod postacią orła na Olimp w celu usługiwania wspólnie z Hebe bogom przy ucztach;
2. astr.
a) satelita Jowisza;
b) jedna z planetoid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. piękny młodzieniec, ukochany boga Zeusa; królewicz trojański; podczaszy na Olimpie; syn Trosa i Kalliroe;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(2.1) astr. największy księżyc Jowisza; największy księżyc w Układzie Słonecznym; jeden z księżyców galileuszowych;

- Ganimedes (Ganimed, Ganymed, gr. i łac. Ganymedes) – w mitologii greckiej piękny młodzieniec, syn Trosa, kochanek Zeusa, podczaszy na Olimpie
- Ganimedes – księżyc Jowisza
- Ganimedes – królewski eunuch, piastun i doradca Arsinoe IV

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ganja

[czytaj: gandzia albo gandża] potocznie: marihuana; gandzia, gandża, gańdźa, marycha, maryśka, staf, stuff

- Ganja (czyt. gandża, gandzia) – potocznie marihuana
- Gandża (Ganja w kilku językach, w tym ang.) – miasto w Azerbejdżanie
- Ganja – planeta pozasłoneczna
- Ganja Karuppu, indyjski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gankowy

związany z gankiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganoid

ryba o szkielecie chrząstkowym i wydłużonym ciele

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganoina

szklista substancja nieorganiczna łącząca rybie łuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ganś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kulin. gęś

#### Źródła:

Wiktionary

# Gansu

prowincja w Chinach; Kansu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gant

wieś w Polsce

Gant (niem. Ganthen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Sołectwo Gant składa się z dwóch wsi Gant i Gajne. Nazwa wsi prawdopodobnie wzięła się od jeziora Gant, wymienianego w dokumentach z 1576 pod nazwą Gandt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaolan

roślina jednoroczna z rodziny wiechlinowatych, podobna do kukurydzy, hodowana jako roślina jadalna i pastewna w Azji, Afryce i południowej Europie; gaolian, kaolian, sorgo japońskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaolian

roślina jednoroczna z rodziny wiechlinowatych, podobna do kukurydzy, hodowana jako roślina jadalna i pastewna w Azji, Afryce i południowej Europie; gaolan, kaolian, sorgo japońskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaon

dawniej: honorowy tytuł uzyskiwany przez najwyższe autorytety w sprawach wiary i interpretacji Talmudu; osoba nosząca ten tytuł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. rel. honorowy tytuł przyznawany rabinom z dwóch akademii talmudycznych w babilońskich miastach Sura i Pumbedita w VII-XIII w.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaoxiong

miasto w Chinach; Kaosiung

Kaohsiung (także Gaoxiong, chiń. 高雄; pinyin Gāoxióng; pe̍h-ōe-jī Ko-hiông) – miasto w południowo-zachodnim Tajwanie, nad Morzem Południowochińskim. Ma status miasta wydzielonego. W 2010 roku liczyło 2 773 483 mieszkańców. Główny port handlowy Tajwanu. Ośrodek przemysłu elektronicznego, informatycznego, hutniczego, maszynowego, stoczniowego i petrochemicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gap

człowiek gapiący się na coś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba bezmyślnie patrząca na pewne wydarzenie, zjawisko

(1.2) gap niebieskonogi – inna nazwa głuptaka niebieskonogiego, dużego ptaka morskiego z rodziny głuptaków.

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: gapić (się)

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: gapa

Francja

- Gap – okręg
- Gap – miasto
  - Gare de Gap – stacja kolejowa w Gapie

Stany Zjednoczone

- Gap – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Lancaster
- Gap (ang. Gap Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Montgomery

Inne

- Gap – diecezja
- Gap Inc. – odzieżowa sieć handlowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gapa

(r. żeński)
1. kobieta nierozgarnięta, nieuważna, nieostrożna; także o mężczyźnie, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; gamoń, oferma
2. gwarowo o wronie lub gawronie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. osoba mało spostrzegawcza lub mająca trudności w orientacji

(1.2) poznań. kruk, gawron, wrona

(1.3) pot. pogard. godło używane w III Rzeszy

(1.4) pot. żart. odznaka pilota lub spadochroniarza w kształcie orła

(1.5) mikol. czubajka kania

Gapa – potocznie odznaka przedstawiająca stylizowanego orła, czasem w locie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gapcia

zdrobnienie od: gapa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapcio

pieszczotliwie: gapa, ciapa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapić

gapić się - patrzyć na kogoś, coś, zwykle bezmyślnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Gapiński – polski fizyk
- Tadeusz Gapiński – polski piłkarz
- Tomasz Gapiński – polski żużlowiec
- Wacław Gapiński – rzymskokatolicki ksiądz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gapiostwo

roztargnienie, nieuwaga, zaniedbywanie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapiowatość

→ gapiowaty

Patrz:gapiowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapiowaty

bezmyślny, głupi; gapowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapiowski

→ gapa

Patrz:gapa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapowatość

→ gapowaty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gapowate; cecha tych, którzy są gapowaci

Patrz:gapowaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gapowaty

bezmyślny, nieuważny; gapiowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapowe

potocznie o stracie wynikającej z braku doświadczenia i należytej troski, staranności

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapowicz

1. potocznie: pasażer jadący na gapę
2. osoba przypatrująca się czemuś bezmyślnie; gap

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pasażer podróżujący bez biletu

(1.2) osoba przyglądająca się (bezmyślnie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gapowiczka

1. potocznie: pasażerka jadąca na gapę
2. kobieta przypatrująca się czemuś bezmyślnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gapski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gar

duży garnek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ognioodporny pojemnik do przygotowywania ciepłych potraw

(1.2) środ. mot. cylinder

(1.3) techn. dolna część szybu wielkiego pieca, znajdują się w niej otwory spustowe, przez które okresowo spuszczane są surówka i żużel

Okręty podwodne typu Tambor – typ amerykańskich okrętów podwodnych używanych podczas II wojny światowej, które były zaliczane do grupy typów fleet submarine. Okręty typu Tambor były rozwinięciem poprzedniego typu – Salmon. Powstały na bazie 20 lat rozwoju konstrukcyjnego, typ Tambor stanowił w czasie wejścia do służby w 1939 roku, szczytowe osiągnięcie techniki podwodnej na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gara

1. proces rośnięcia ciasta;
2. część piekarni, w której pozostawia się ciasto do wyrośnięcia;
3. lina do obracania rei w płaszczyźnie poziomej;
4. bieg statku, gdy wiatr wieje w żagle z boku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. sen, drzemka

(1.2) gw-pl|Bukowina. dworzec kolejowy

(1.3) daw. gw-pl|Kraków. jednostka miary

(1.4) daw. gw-pl|Kraków. skrzynia na wozie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: gar

Gara – wieś i gmina w południowej części Węgier, w pobliżu miasta Baja. Gmina liczy 2476 mieszkańców (styczeń 2011) i zajmuje obszar 59,96 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garamond

krój pisma drukarskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Garancyna

barwnik do farbowania otrzymywany z korzeni marzanny farbiarskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Garaż

pomieszczenie do przechowywania samochodów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydzielony budynek lub część budynku służąca do parkowania pojazdów i zapewniająca im ochronę przed środowiskiem zewnętrznym i złodziejami;

Garaż – samodzielny obiekt budowlany lub część innego obiektu, przeznaczony do przechowywania i niezawodowej obsługi pojazdów mechanicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garażówka

potocznie: wyprzedaż garażowa

Garażówka – kompilacja płockiej formacji punkrockowej Farben Lehre wydana w 1996 przez wytwórnię Psy Wojny Records. Nagrania dokonano w różnych miejscach i pochodzą z lat 1986–1990. Mastering archiwalnych nagrań dokonali muzycy zespołu w studiu M. Sztomberskiego w Płocku w 1996.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garażowy

związany z garażem

przymiotnik

(1.1) związany z garażem, dotyczący garażu

(1.2) działający (odbywający się) w prowizorycznych warunkach, amatorski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garb

1. silne skrzywienie kręgosłupa tworzące wypukłość na plecach lub klatce piersiowej;
2. wypukłość na grzbiecie wielbłąda wypełniona tłuszczem;
3. jakakolwiek wypukłość, nierówność, wybrzuszenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. skrzywienie kręgosłupa polegające na jego zaokrągleniu;

(1.2) wypukłość na jakimś przedmiocie

(1.3) zool. anat. wypukłość na grzbiecie zwierzęcia, zwykle wypełniona tłuszczem

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: garbić

- garb – rodzaj wady w budowie ciała
- Garb – skała na wzgórzu Biakło na Wyżynie Częstochowskiej
- Garb – szczyt (404 m n.p.m.) w Górach Kaczawskich
- Garb – szczyt (701 m n.p.m.) w Karkonoszach
- Garb – szczyt (1087 m n.p.m.) w Karkonoszach, w obrębie Śląskiego Grzbietu
- Garb – szczyt w Bieszczadach Zachodnich

- Garb – kilkadziesiąt innych nazw geograficznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garbaciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbaciej

stopień wyższy od przysłówka: garbato

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbacik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbacz

garbacz hełmiasty - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny pielęgnicowatych

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 1 podstawowa

- Garbacz – część wsi Ropica Polska w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Garbacz – część wsi Stróżówka w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Garbacz – część wsi Zagórzany w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Garbacz – przysiółek wsi Sylczno w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Parchowo
- Garbacz – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Waśniów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbad

esencja przyprawowa wykorzystywana w przemyśle rolno-spożywczym

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbarek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbarnia

pomieszczenie lub zakład, w którym garbuje się (wyprawia) skóry

Garbarnia – zakład przemysłowy, w którym odbywa się proces wyprawiania skór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbarski

dotyczący garbarstwa lub garbarza

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z garbarstwem albo garbarzem, dotyczący garbarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garbarstwo

gałąź przemysłu zajmująca się wyprawianiem skór

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wyprawianie skór;

Garbarstwo – dziedzina rzemiosła lub przemysłu zajmująca się wyprawianiem skór. Garbarstwo zajmuje się zarówno chemiczną, jak i fizyczną obróbką skór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garbary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) odzawodowa nazwa cześci Poznania wokół ulicy o tej samej nazwie

- Garbary – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Garbary – dawna jurydyka, posiadająca własny ratusz; obecnie krakowski Piasek
- Garbary – część poznańskiego Starego Miasta
  - Poznań Garbary – stacja kolejowa
- Garbary – ulica we Wrocławiu na Starym Mieście

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Garbarz

specjalista w zakresie garbarstwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. rzem. rzemieślnik lub robotnik zajmujący się garbowaniem skór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garbata

kobieta garbata

Garbata – część wsi Tempoczów-Rędziny w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kazimierskim, w gminie Skalbmierz.

W latach 1975–1998 Garbata administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbatamente

określenie wykonawcze: z wdziękiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbatecki

przymiotnik od: Garbatka Letnisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbatek

łokaś garbatek - gatunek chrząszcza

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbatka

łokaś garbatek - gatunek chrząszcza

Biologia

- garbatka (Toninia) – rodzaj porostów
- garbatka (Gibbaeum) – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych
- garbatka (Limia nigrofasciata) – gatunek ryby z rodziny piękniczkowatych
- garbatka – człon rodzajowy zwyczajowych nazw gatunkowych niektórych motyli z rodziny garbatkowatych:
  - garbatka brzozówka (Pheosia gnoma)
  - garbatka dromaderka, garbatka wielbłądka (Notodonta dromedarius)
  - garbatka karbica (Gluphisia crenata)
  - garbatka łańcuchówka (Leucodonta bicoloria)
  - garbatka miesięcznica (Notodonta tritophus)
  - garbatka osinówka (Pheosia tremula)
  - garbatka pomianówka (Notodonta torva)
  - garbatka sierpówka, garbatka rudorożka, garbatka guślarka (Drymonia ruficornis)
  - garbatka wyrocznica (Drymonia dodonaea)
  - garbatka zygzakówka, garbatka wieniawka (Notodonta ziczac)
  - garbatka zaczepka (Peridea anaceps)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Garbatkowate

rodzina motyli

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Notodontidae|Stephens|ref=tak., rodzina motyli;

Garbatkowate (Notodontidae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata. Obejmuje około 3800 opisanych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garbatkowaty

o cechach garbatkowatych (rodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbato

przysłówek

(1.1) pot. od: garbaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Garbatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co garbate; cecha tych, którzy są garbaci

#### Źródła:

Wiktionary

# Garbaty

1. mający garb;
2. mający naturalną wypukłość lub narośl na grzbiecie;
3. pagórkowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) z widocznym skrzywieniem kręgosłupa; z garbem

(1.2) mający wypukłość, wybrzuszenie, zgrubienie lub skrzywienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garbek

mała wypukłość, wzniesienie, wybrzuszenie, nierówność

Garbek (dawniej Nowy Dwór, kaszub. Nowi Dwór, niem. Neuhof) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Przechlewo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Obecna urzędowa nazwa wsi to nazwa sztuczna utworzona przez Komisję Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbiak

kuliste uwypuklenia gałki ocznej mogące powstać w obrębie przedniego odcinka oka wskutek urazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbić

1. rzadkie: pochylać, zginać;
2. garbić się:
a) pochylać się, zginać się;
b) rzadkie: tworzyć garby, być pokrytym garbami; wyginać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbicz

nazwisko

Garbicz (niem. Görbitsch) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Miejscowość letniskowa położona na południe od drogi krajowej nr 92, pomiędzy dwoma jeziorami: Kręcko i Wielicko.

Od 2013 roku odbywa się tutaj Festiwal Muzyki i Sztuki Garbicz Festival.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbik

1. rodzaj niedużych, morskich ryb z rodziny garbikowatych;
2. zdrobnienie od: garb; garbek

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbikowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych

Garbikowate (Pomacentridae) – rodzina małych (do 35 cm), głównie morskich ryb okoniokształtnych. Często hodowane w akwariach morskich. W warunkach hodowlanych wykazują dużą odporność na warunki sztucznego środowiska oraz silny terytorializm. Niektóre gatunki uznawane za bardzo agresywne wobec współmieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbikowaty

o cechach garbikowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbipłat

roślina z rodziny motylkowatych (bobowatych), występująca w około 150 gatunkach; wigna

Garbipłat, wspięga, fasolnik (Vigna Savi) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Ponieważ to rośliny blisko spokrewnione i podobne do fasoli – były włączane do tego rodzaju i szereg gatunków nadal zwyczajowo zwanych jest fasolą. Stosowana dla rodzaju jest też nazwa wspięga, która z kolei jest myląca ze względu na jej używanie także w odniesieniu do rodzaju Lablab. Rodzaj obejmuje ponad 90 gatunków (105 według Plants of the World). Dawniej zaliczano tu ok. 150 gatunków, ale szereg z nich wyodrębnionych zostało do osobnych rodzajów (Ancistrotropis, Cochliasanthus, Condylostylis, Leptospron).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbnica

ciecz ze świeżym garbnikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbnik

1. substancja chemiczna mająca zdolność łączenia się z substancją białkową skóry zwierzęcej, stosowana w garbarstwie;
2. roślina stosowana w zielarstwie

Garbniki – substancje służące do garbowania skóry. Ich garbujące działanie przejawia się w wiązaniu się z białkiem występującym w skórze (kolagenem), przez co jest ono neutralizowane lub usuwane ze skóry, która staje się skórą wyprawioną.

Ze względu na pochodzenie garbniki można podzielić na:

- garbniki nieorganiczne (mineralne):
  - związki chromu(III), cyrkonu(IV), tytanu(IV), glinu, żelaza(III), rtęci(II), molibdenu(III), krzemu, wanadu(V), wolframu(V) i molibdenu(VI), a także kwasy polifosforowe

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Garbnikodajny

dostarczający garbnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbnikowy

związany z garbnikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbno

wieś w woj. warmińsko-mazurskim

W Polsce

- Garbno – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Barciany
- Garbno – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. kętrzyńskim, w gminie Korsze
- Garbno – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Garbno – gromada w powiecie kętrzyńskim
- Garbno – gromada w powiecie koszalińskim

Inne

- Garbno - oficjalna nazwa wsi Niebrzydowo Wielkie w latach 1945–46.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbo

- Greta Garbo – szwedzko-amerykańska aktorka filmowa i teatralna
- Juan Pujol, ps. „Garbo” – brytyjski podwójny agent w czasie II wojny światowej

#### Źródła:

Wikipedia

# Garbogrzbiet

rodzaj wodnych ssaków z rodziny delfinowatych

Garbogrzbiet (Sousa) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Delphininae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbogłowy

wargacz garbogłowy - ryba morska z rodziny wargaczowatych; napoleon, chelin napoleoński

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbonosy

o garbatym profilu (np. niektóre rasy koni)

przymiotnik

(1.1) o ludziach: mający nos z garbem

(1.2) o zwierzętach: mający wypukłość na pysku lub dziobie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garbów

1. silne skrzywienie kręgosłupa tworzące wypukłość na plecach lub klatce piersiowej;
2. wypukłość na grzbiecie wielbłąda wypełniona tłuszczem;
3. jakakolwiek wypukłość, nierówność, wybrzuszenie

W Polsce

- Garbów – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, siedziba gminy Garbów
- Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn
- Garbów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Garbów – osada w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbować

poddawać skórę zwierzęcą specjalnej obróbce w celu nadania jej miękkości i trwałości; wyprawiać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wyprawiać skórę zwierzęcą, poddając ją działaniu garbników lub środków syntetycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|garbować.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Garbowianin

mieszkaniec Garbowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbowianka

mieszkanka Garbowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbowiny

odpadki garbarskie, używane jako nawóz lub na opał

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbówka

kora dębowa, odpowiednio spreparowana, używana do garbowania skóry

Struga Kurowska – struga, lewostronny dopływ Kurówki o długości 6,35 km i powierzchni zlewni 32,08 km²

Struga przepływa przez Klementowice i Kurów. Jej dopływem jest Potok Klementowicki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbowski

przymiotnik od: Garbów

- Jan Garbowski (1888-1940) – lekarz
- Ludwik Garbowski (1872-1954) – botanik. fitopatolog
- Roman Garbowski (ur. 1935) – aktor
- Tadeusz Garbowski (1869-1940) – zoolog
- Tomasz Garbowski (ur. 1979) – polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garbunek

wyprawianie skór; garbowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbus

potocznie: osoba garbata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. człowiek z garbem (kifozą)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. mot. jeden z modeli samochodu marki Volkswagen

- Volkswagen Garbus – potoczna polska nazwa niemieckich samochodów osobowych Volkswagen Typ 1.
- Garbus – opowiadanie Arthura Conana Doyle’a o Sherlocku Holmesie
- Garbus – powieść przygodowa Paula Févala (tytuł alternatywny: Kawaler de Lagardère)
- Garbus – francuski film kostiumowy z 1959

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garbusek

zdrobnienie od: garbus

#### Źródła:

SJP.pl

# Garbuska

potocznie: kobieta garbata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. kobieta garbata

(1.2) pot. mot. warszawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garcia

[czytaj: Gars-ija]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko

García lub Garcia może się odnosić do:

- García – (XII w.) wielki mistrz zakonu Calatrava
- Garcia I (919?-970)
- García II zwany „Tchórzem” (zm. 1004 lub 1005) – król Nawarry i hrabia Aragonii
- Adam Gabriel Garcia – tancerz, aktor filmowy i telewizyjny
- Adela Garcia – zawodniczka fitness, kulturystka
- Adrián García Arias – meksykański piłkarz
- Alan García Pérez – peruwiański polityk, dwukrotny prezydent Peru
- Alberto García – meksykański piłkarz
- Alejandro García – meksykański piłkarz
- Alfonso García Robles – meksykański polityk i dyplomata, laureat pokojowej nagrody Nobla
- Andrés García Jr. – meksykański aktor telewizyjny i filmowy, model
- Andrés Luis García Jasso – meksykański duchowny katolicki
- Andy García – aktor filmowy
- Eduardo Horacio García – argentyński duchowny katolicki, biskup
- Eric García – hiszpański piłkarz
- Federico García Lorca – hiszpański poeta i dramaturg; był także malarzem, pianistą i kompozytorem
- Fernando García Cadiñanos – hiszpański duchowny rzymskokatolicki, biskup
- Francisco García Pimienta – hiszpański trener i piłkarz
- Antonio Ignacio Velasco García – wenezuelski duchowny katolicki, arcybiskup Caracas, kardynał
- Carlos García Camader – peruwiański duchowny katolicki, biskup
- Caroline Garcia – francuska tenisistka
- Gabriel García Márquez – kolumbijski powieściopisarz, dziennikarz i działacz społeczny
- Ginés García – hiszpański kolarz szosowy
- Gonzalo García Vivanco – meksykański aktor filmowy i telewizyjny, model
- Gregorio María Aguirre y García – hiszpański duchowny katolicki, arcybiskup Toledo i prymas Hiszpanii, kardynał
- Iván García (lekkoatleta) – kubański lekkoatleta, sprinter
- Jorge Garcia – amerykański aktor
- José Antonio García Calvo – hiszpański piłkarz
- José Luis Fernández García – hiszpański szachista, arcymistrz
- José Luis García – gwatemalski zapaśnik
- José Luis García Raya – hiszpański polityk i samorządowiec
- José Luis García Sánchez – hiszpański reżyser, scenarzysta i producent filmowy
- José Maurício Nunes Garcia – brazylijski kompozytor
- Julián García Valverde – hiszpański ekonomista, przedsiębiorca i polityk
- Julián García Vargas – hiszpański polityk i ekonomista
- Leonardo García – meksykański aktor telewizyjny
- Luis Alberto García – meksykański piłkarz
- Luis Ángel García – meksykański piłkarz
- Luis Armelio García – kubański trener piłkarski
- Luis de García – panamski zapaśnik
- Luis Francisco García – meksykański piłkarz
- Luis García – hiszpański lekkoatleta, długodystansowiec
- Luis García Berlanga – hiszpański reżyser i scenarzysta
- Luis García Fernández – hiszpański piłkarz, zawodnik Espanyolu
- Luis García Meza Tejada – prezydent Boliwii
- Luis García-Ochoa Ibáñez – hiszpański malarz, rytownik i ilustrator
- Luis García Plaza – hiszpański trener i piłkarz
- Luis García Postigo – meksykański piłkarz
- Luis Javier García Sanz – hiszpański piłkarz, zawodnik Panathinaikos AO
- Luis Prado García – hiszpański męczennik
- Luis Yáñez-Barnuevo García – hiszpański i andaluzyjski polityk oraz lekarz
- Manuel Pablo García – argentyński piłkarz
- Melchor Rodríguez García – polityk hiszpański
- Miguel García – meksykański piłkarz
- Néstor García – wenezuelski zapaśnik
- Néstor García Veiga – były argentyński kierowca wyścigowy
- Pablo García – urugwajski piłkarz
- Raúl García – meksykański zapaśnik
- René Isidoro García – były meksykański piłkarz, obecnie trener
- Ricardo García García – peruwiański duchowny katolicki, biskup
- Roberto García – argentyński lekkoatleta, sprinter
- Rodrigo García – wielki mistrz zakonu Calatrava
- Rodrigo García – reżyser
- Rutilio Grande García – salwadorki zakonnik, jezuita, męczennik, błogosławiony Kościoła katolickiego
- Salvador Piñeiro García-Calderón – peruwiański duchowny katolicki, arcybiskup
- Wilfredo García – kubański zapaśnik w stylu wolnym
- Xavier García – salwadorski piłkarz
- Yoel García – kubański lekkoatleta, trójskoczek
- Garcia – zespół muzyczny
- Garcia (Gustavo Garcia dos Santos, ur. 2002) – brazylijski piłkarz
- Garcia – gmina w Hiszpanii, w prowincji Tarragona, w Kataloni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garcorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. garncarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Garcynia

1. rodzaj tropikalnych roślin z rodziny kluzjowatych; mangostan;
2. gatunek wiecznie zielonego drzewa z rodziny kluzjowatych; mangostan właściwy, smaczelina, żółtopla, żółciecz

#### Źródła:

SJP.pl

# Garcz

nazwisko

Garcz, dodatkowa nazwa w j. kaszubskim Gôrcz, (niem. Gartsch) – wieś kaszubska w Polsce na Pojezierzu Kaszubskim położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego nad Jeziorem Łapalickim. W Garczu na skrzyżowaniu z drogą wojewódzką nr 211 bierze swój początek Droga Kaszubska.

W części wsi Garcz, Dziewczej Górze, osadzona jest oś powieści Martyny Bundy "Nieczułość".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garczarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garczarek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garczek

mały garnek; garnczek, garneczek, garnuszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Garczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garczyn

Garczyn (kaszb. Gôrczëno) – wieś w północnej Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Liniewo, na wschodnim krańcu Pojezierza Kaszubskiego, nad Jeziorem Dużym. Na zachód od Garczyna znajduje się rezerwat leśny Orle nad Jeziorem Dużym, a w samym Garczynie ferma strusi afrykańskich.

#### Źródła:

Wikipedia

# Garczyński

nazwisko

Garczyński (Garczynski, Sas Pruski odmienny) – polski herb szlachecki, według Przemysława Pragerta odmiana herbu Sas Pruski. Używany przez rodzinę pochodzenia kaszubskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gard

rodzaj liny; garda

- Gard – departament we Francji
- Gard – rzeka we Francji
- gród – na Pomorzu częściej jako gard.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garda

1. ustawienie rąk osłaniające głowę i żołądek przed ciosem;
2. część rękojeści broni siecznej i szermierczej, osłaniająca dłoń i przegub;
3. w żeglarstwie:
a) koniec gafla obejmujący maszt;
b) lina do podciągania innej liny lub drzewca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. w boksie: ustawienie rąk osłaniające głowę i żołądek

(1.2) sport. wojsk. część rękojeści broni siecznej osłaniająca dłoń

(1.3) żegl. rozwidlony koniec gafla obejmujący maszt

- Garda Síochána – policja w Irlandii
- garda – ustawienie rąk w sportach walki umożliwiające obronę przed ciosami przeciwnika i wyprowadzanie własnych
- garda – w brazylijskim jiu-jitsu klincz (chwyt) wykonywany nogami z pozycji leżącej
- garda – w szermierce metalowa osłona dłoni przy rękojeści broni białej
- garda – w żeglarstwie
- garda – we wspinaczce rodzaj węzła stosowanego m.in. do podchodzenia na linie
- Garda – miejscowość i gmina we Włoszech
- Garda – jezioro w północnych Włoszech

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gardafał

lina, która wraz z pikfałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego; gafelfał; fał gafla

Gardafał, gafelfał, fał gafla – element olinowania ruchomego występujący na jednostkach z ożaglowaniem gaflowym. Służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego poprzez zmianę wysokości przymasztowego końca gafla. Gardafał mocowany jest do gardy gafla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardan

złożony lek przeciwbólowy zawierający aminofenazon i metamizol

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardeja

wieś w Polsce

Gardeja (niem. Garnsee) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Gardeja

Wieś leży przy skrzyżowaniu drogi krajowej nr 55 z drogą wojewódzką nr 523.

Siedziba gminy Gardeja. Dawniej miasto; uzyskała lokację miejską w 1334 roku, zdegradowana w 1945 roku. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gardeja. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardejski

przymiotnik od: Gardeja

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardenal

pochodna kwasu barbiturowego; lek nasenny, uspokajający i przeciwepileptyczny; fenobarbital, luminal

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardenia

drzewo lub krzew z rodziny szorstkolistnych; przepyszlin

- Gardenia – imię
- Gardenia – rodzaj roślin z rodziny marzanowatych
- Gardenia – polska grupa rockowa działająca od 1987
- Gardenia – singel Malice Mizer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garderoba

1. ogół posiadanej odzieży;
2. większa szafa lub niewielkie pomieszczenie do przechowywania ubrań;
3. dawniej: pokój, gdzie przechowywano odzież i gdzie przebywały służące, które się nią opiekowały; ubieralnia;
4. pokój, w którym się ubierają i charakteryzują artyści przed wyjściem na scenę; przebieralnia;
5. rzadko: przechowalnia ubrań; szatnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół odzieży, ubrań, które się posiada

(1.2) teatr. w teatrze, pokój w którym ubierają i charakteryzują się aktorzy

(1.3) pomieszczenie służące do przechowywania odzieży

(1.4) daw. pomieszczenie w którym przechowywano ubrania i w którym przebywały służące zajmujące się nimi

Garderoba (od fr. garde-robe) – pomieszczenie przeznaczone do przechowywania odzieży (komora). Bywa projektowane i budowane w domach jednorodzinnych, czasem także w większych mieszkaniach. Jeśli jest połączone z sypialnią, wówczas często jest także przeznaczone do wykonywania zabiegów toaletowych, ubierania się, czesania (gotowalnia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garderobiana

1. kobieta pomagająca aktorom przy ubieraniu się i charakteryzacji;
2. dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobna, garderobianka, garderobka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica teatru odpowiedzialna za kostiumy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garderobianka

dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobna, garderobiana, garderobka

#### Źródła:

SJP.pl

# Garderobiany

→ garderoba, np. zakupy garderobiane

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. służący odpowiedzialny za garderobę

(1.2) teatr. mężczyzna obsługujący garderobę aktorską

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garderobka

1. zdrobnienie od: garderoba; garderóbka;
2. dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobiana, garderobianka, garderobna

#### Źródła:

SJP.pl

# Garderobna

dawniej: służąca zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; garderobiana, garderobianka, garderobka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardełko

zdrobnienie od: gardło; gardziołko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zasłonka, firana

#### Źródła:

Wiktionary

# Gardinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. firanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Gardinsztanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karnisz

#### Źródła:

Wiktionary

# Gardlany

dotyczący gardła; odnoszący się do gardła

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardner

Osoby:

- Alexander Gardner – szkocki fotograf działający głównie w USA
- Anthony Gardner – angielski piłkarz, grający na pozycji obrońcy
- Arthur Gardner – amerykański aktor i producent filmowy
- Ava Gardner – amerykańska aktorka i piosenkarka
- Brett Gardner – amerykański baseballista występujący na pozycji zapolowego
- Chet Gardner – amerykański kierowca wyścigowy
- Chris Gardner – amerykański milioner, inwestor, mówca i filantrop
- Cory Gardner – amerykański polityk, senator ze stanu Kolorado
- Craig Gardner – angielski piłkarz występujący na pozycji pomocnika
- Craig Shaw Gardner – amerykański pisarz
- Dale Gardner – amerykański astronauta i lotnik
- Davante Gardner – amerykański koszykarz, grający na pozycji silnego skrzydłowego
- Ed Gardner – amerykański aktor, producent filmowy i komik
- Elizabeth Gardner – australijska narciarka dowolna
- English Gardner – amerykańska lekkoatletka specjalizująca się w biegach sprinterskich
- Erle Stanley Gardner – amerykański prawnik i pisarz
- Eva Gardner – amerykańska basistka
- Frank Gardner – australijski kierowca wyścigowy
- Frederick Gardner Cottrell – amerykański chemik fizyczny, wynalazca elektrofiltra
- Gabriel Gardner – amerykański siatkarz grający na pozycji atakującego
- Gardner Ackley – amerykański ekonomista, przewodniczący Zespołu Doradców Ekonomicznych
- Gardner Boultbee – kanadyjski żeglarz sportowy, medalista olimpijski
- Gardner Dozois – amerykański pisarz i wydawca literatury science fiction
- Gardner Williams – amerykański pływak, uczestnik Letnich Igrzysk Olimpijskich 1896
- Gary Gardner – angielski piłkarz grający na pozycji środkowego pomocnika
- George Gardner – irlandzki bokser zawodowy
- Gerald Brosseau Gardner – dziennikarz, okultysta
- Guy Gardner – amerykański oficer lotnictwa i astronauta
- Helen Gardner – angielska filolog i krytyk literacka, dama
- Howard Gardner – amerykański psycholog
- Isabella Stewart Gardner – amerykańska kolekcjonerka sztuki, filantropka i mecenas sztuki
- James Alan Gardner – kanadyjski pisarz, twórca literatury science fiction
- Janet Gardner – amerykańska piosenkarka i gitarzystka rockowa
- John Gardner – amerykański pisarz
- John Gardner – angielski kompozytor
- Keith Gardner – jamajski lekkoatleta, płotkarz i sprinter
- Landon Gardner – amerykański narciarz, specjalista narciarstwa dowolnego
- Laurence Gardner – brytyjski genealog, pisarz
- Lisa Gardner – amerykańska pisarka współczesna
- Martin Gardner – amerykański dziennikarz naukowy
- Maureen Gardner – brytyjska lekkoatletka
- Meredith Gardner – kanadyjska narciarka, uprawiająca narciarstwo dowolne
- Monica Mary Gardner – angielska polonistka
- Murray Gardner – nowozelandzki narciarz alpejski, olimpijczyk
- Packey Gardner – hongkoński hokeista na trawie
- Peter Gardner – australijski lekkoatleta, płotkarz
- Rebekah Gardner – amerykańska koszykarka występująca na pozycjach rzucającej oraz niskiej skrzydłowej
- Ricardo Gardner – piłkarz jamajski grający na pozycji lewego pomocnika lub obrońcy
- Rob Gardner – perkusista rockowy
- Robyn Grey-Gardner – australijska wioślarka, brązowa medalistka olimpijska z Los Angeles
- Rulon Gardner – amerykański zapaśnik w stylu klasycznym
- Rupert Gardner – brytyjski lekkoatleta specjalizujący się w biegach płotkarskich
- Sally Gardner – brytyjska pisarka literatury dziecięcej i młodzieżowej
- Speed Gardner – amerykański kierowca wyścigowy
- Sue Gardner – kanadyjska dziennikarka, dyrektorka wykonawcza Wikimedia Foundation
- Virginia Gardner – amerykańska aktorka i modelka
- Wayne Gardner – australijski motocyklista i kierowca wyścigowy
- William Gardner Smith – amerykański dziennikarz
- William Gardner Smith – brytyjski botanik i ekolog

#### Źródła:

Wikipedia

# Gardno

nazwa kilku wsi i jezior w Polsce

Gardno (dawniej Jezioro Gardeńskie, Jezioro Gorda; kaszub. Gardno, niem. Garder See) – poligenetyczne jezioro przybrzeżne, jezioro przymorskie położone na Wybrzeżu Słowińskim w województwie pomorskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardocki

nazwisko

Gardocki – nazwisko polskie.

Z zakończeniem –cki męskie, z zakończeniem –cka żeńskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardomir

imię męskie

Gardomir – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Gardo- ("dumny, wyniosły", wtórnie: "budzący grozę, okropny") i -mir ("pokój, spokój, dobro"). Mogło zatem oznaczać "ten, który budzi grozę i zapewnia pokój" lub in.

Gardomir imieniny obchodzi 11 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardomirostwo

Gardomir z małżonką; Gardomirowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardomirowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardomirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gardomira lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardyna

dawniej: firanka u okna

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gardzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Gardzić

pogardzać;
1. świadomie traktować kogoś lub coś bez szacunku, nisko kogoś lub coś cenić; lekceważyć;
2. nie przywiązywać wagi do czegoś, uznawać coś za błahostkę; lekceważyć, bagatelizować;
3. wyrzekać się czegoś, rezygnować z czegoś

czasownik

(1.1) myśleć o kimś lub postępować z nim z pogardą

(1.2) lekceważyć, bagatelizować

(1.3) odrzucać, rezygnować, odtrącać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gardziel

gardło zwierząt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. zool. odpowiednik gardła u zwierząt; rzadziej określenie ludzkiego gardła

(1.2) przen. wąskie przejście

(1.3) techn. mot. część gaźnika, gdzie zachodzi rozpylenie paliwa przez rozpylacz

(1.4) hutn. element dużego pieca z otworem, przez który piec się napełnia

Gardziel (łac. fauces) – u człowieka jest to trójkątna przestrzeń zawarta pomiędzy łukami podniebienno-językowymi a podniebienno-gardłowymi. Znajdują się w niej migdałki podniebienne. Granica pomiędzy jamą ustną a gardłem nie jest precyzyjnie określona. Według niektórych są nią fałdy podniebienno-językowe, zdaniem innych fałdy podniebienno-gardłowe. W ostatnim przypadku cieśń gardzieli zaliczana jest do jamy ustnej. Jest uważana przez większość biologów za określenie całego gardła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gardzielewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardzielowy

związany z gardzielą

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardzienice

1. Gardzienice Pierwsze – wieś w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim;
2. Gardzienice Drugie – wieś w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim

Gardzienice – historyczna nazwa wsi, obecnie obejmuje wsie Gardzienice Pierwsze i Gardzienice Drugie, w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Piaski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardzienicki

→ Gardzienice

Patrz:Gardzienice

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardziołek

zdrobniale: gardło

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardziołko

zdrobnienie od: gardło; gardełko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardłacz

garłacz;
1. odmiana gołębia domowego, mającego zdolność bardzo silnego rozdymania wola; wolak;
2. stalowa tuleja nakładana na wylot lufy karabinu do strzelania granatami, używana w I wojnie światowej;
3. dawna ręczna broń palna mająca lejkowato rozszerzony wylot lufy

Garłacz (także: gardłacz, szturmak, tromblon) – odprzodowa broń strzelecka wyposażona w lufę z charakterystycznym rozszerzeniem przy wylocie, w formie spłaszczonego lub zaokrąglonego lejka. Rodzaj dawnej strzelby, używanej głównie w XVI–XVIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardło

1. odcinek przewodu pokarmowego i oddechowego, który znajduje się między jamą ustną a przełykiem; gardziel;
2. utrata życia przez powieszenie lub ścięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. odcinek między przełykiem a jamą ustną, mieszczący się w przedniej części szyi;

Gardło (łac. pharynx) – w anatomii człowieka miejsce krzyżowania się drogi pokarmowej z oddechową. Jest to maczugowata cewa włóknisto-mięśniowa, rozciągająca się od podstawy czaszki do VI kręgu szyjnego. Długość gardła u dorosłego człowieka wynosi średnio 12–13 cm. Jego najszersza część znajduje się na wysokości kości gnykowej i wynosi 5 cm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gardłopłetwe

nadrząd ryb promieniopłetwych; wężorowe

Gardłopłetwe, wężorowe (Stenopterygii) – nadrząd ryb promieniopłetwych z infragromady doskonałokostnych (Teleostei) obejmujący jeden rząd:

- wężorokształtne (Stomiiformes).

Gardłopłetwe żyją w morskich głębinach, gdzie panują wieczne ciemności i ogromne ciśnienie. Są doskonale przystosowane do tego nieprzyjaznego środowiska. Większość gatunków poluje z wykorzystaniem świetlnego wabika, który przyciąga ofiary. Wiele wężorokształtnych ma duży otwór gębowy, uzbrojony w długie, ostre zęby. Część przedstawicieli nadrzędu odbywa regularne wędrówki pionowe: noce spędza w głębinach, w dzień natomiast bytuje w płytszych wodach. Jednym z przystosowań gardłopłetwych do życia w takim, a nie innym środowisku jest obojnactwo, bowiem w ciemnych głębinach trudno jest znaleźć partnera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardłopłetwy

o cechach gardłopłetwych (nadrząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardłosz

rodzaj jadalnych ryb z rodziny gardłoszowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardłoszowate

rodzina słodkowodnych ryb promieniopłetwych

Gardłoszowate (Trachichthyidae) – rodzina morskich ryb beryksokształtnych (Beryciformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gardłować

potocznie: mówić o czymś dużo i głośno; gębować

#### Źródła:

SJP.pl

# Gardłowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gardłowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Gardłowy

1. związany z gardłem;
2. sprawa gardłowa - sprawa bardzo poważna w skutkach

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z gardłem, dotyczący gardła

(1.2) fonet. artykułowany gardłem

(1.3) o dźwięku: chrapliwy lub niski

(1.4) daw. zagrożony karą śmierci, pociągający za sobą karę śmierci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garfield

[czytaj: garfild]
1. popularny komiks, którego główną postacią jest kot o takim imieniu;
2. nazwisko angielskie, np. James Abram Garfield (1831 - 1881), dwudziesty prezydent USA

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) film. liter. postać filmowa, bardzo tłusty pomarańczawy kot;

Garfield – popularny komiks stworzony przez Jima Davisa, którego tytułowym bohaterem jest antropomorficzny rudy kocur, odznaczający się lenistwem, narcyzmem i słabością do lasagni. Jego towarzyszami są: niezbyt rozgarnięty pies Odie oraz ich ułomny pod względem towarzyskim właściciel, Jon Arbuckle. Kocur odziedziczył imię po dziadku Jima Davisa, który z kolei był tak nazwany dla upamiętnienia prezydenta Stanów Zjednoczonych Jamesa Garfielda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gargamel

potocznie: brzydki budynek niepasujący do pobliskiego otoczenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) film. liter. zły czarodziej z komiksów i filmów o smerfach

Gargamel – fikcyjna postać z komiksu oraz animowanego serialu Smerfy; pechowy, zły czarodziej mieszkający w zrujnowanym zamku na obrzeżach lasu Smerfów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gargamela

potocznie: brzydki budynek niepasujący do pobliskiego otoczenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Gargantua

rubaszny olbrzym, opisany w powieści François Rabelais'go "Życie Gargantui i Pantagruela"

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. imię olbrzyma z fantastyczno-satyrycznej epopei powieściowej François Rabelais; gigantyczny, rubaszny żarłok i opój o dobrotliwym usposobieniu;

- Gargantua – postać z powieści François Rabelais'ego "Gargantua i Pantagruel"
- Gargantua – polski zespół rockowy
- Gargantua – debiutancki album zespołu Gargantua
- Gargantua – serial animowany
- Gargantua – postać komiksowa
- Gargantua – film japoński
- Gargantua – rzeka
- Gargantua - nazwa czarnej dziury w filmie "Interstellar", reż. Christopher Nolan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gargantuiczność

→ gargantuiczny

Patrz:gargantuiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gargantuiczny

taki jak Gargantua: wielki, ogromny, gigantyczny, a przy tym rubaszny i niezwykle żarłoczny

przymiotnik

(1.1) wielki, żarłoczny i rubaszny, taki jaki był książkowy Gargantua

(1.2) cecha o wielkim, straszliwym natężeniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gargantuizm

obżarstwo, opilstwo i rubaszność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrajne obżarstwo i opilstwo wraz z rubasznością; jedzenie i picie w ilościach takich, jak legendarny Gargantua

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gargas

nazwisko

- Gargas (Górna Garonna) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
- Gargas (Vaucluse) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
- Gargas (jaskinia) – jaskinia w południowej Francji

Jako nazwisko:

- Anita Gargas

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gargoilizm

wrodzona choroba przemiany materii objawiająca się brakiem enzymu rozkładającego cukry złożone, co skutkuje uszkodzeniem narządów wewnętrznych i groteskowym wyglądem; mukopolisacharydoza, maszkaronizm

Zespół Hurler, zwany również mukopolisacharydozą typu I, MPS I, chorobą maszkaronów (maszkaronizm) lub gargoilizmem (Gargantua – król, bohater powieści Rabelaisego ogromnych rozmiarów) – zaburzenie genetyczne objawiające się niedoborem alfa-L iduronidazy, która jest enzymem rozszczepiającym mukopolisacharydy. Brak tego enzymu powoduje wbudowywanie do organizmu siarczanu heparanu oraz siarczanu dermatanu co powoduje uszkodzenie narządów (m.in. serca, wątroby, mózgu). Zaburzenie metabolizmu mukopolisacharydów wywołuje upośledzenie umysłowe i fizyczne (duża głowa, groteskowe, grube rysy twarzy). Śmierć następuje najpóźniej około 10. roku życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gargulec

1. ozdobne zakończenie rynny, najczęściej w kształcie paszczy zwierzęcej lub smoczej; rzygacz, rzygulec, garłacz, plwacz;
2. w fantastyce: skrzydlate stworzenie o kamiennym ciele, często zastygające w bezruchu i udające rzeźby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. rzygacz

Rzygacz, inaczej gargulec (łac. gargulio „gardło”), także: garłacz, pluwacz, plwacz – dekoracyjne, ozdobne, wystające poza lico muru, zakończenie rynny dachowej, z którego woda deszczowa ma swobodny odpływ wodospadowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garibaldczyk

garybaldczyk;
1. służący pod dowództwem gen. Giuseppe Garibaldiego w czasie walk narodowowyzwoleńczych we Włoszech
2. żołnierz utworzonego we Francji w 1914 roku legionu włoskiego, dowodzenego przez syna Giuseppe Garibaldiego - Ricciottiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Garibaldi

nazwisko włoskie:
1. Giuseppe (1807-82), wł. bohater nar., bojownik o wyzwolenie i zjednoczenie Włoch, generał;
2. Anita (właśc. A. Ribeira da Silva) (1821-49), żona G., z pochodzenia Brazylijka;
3. Ricciotti (1847-1924), syn G., generał

## Postacie

- Giuseppe Garibaldi – włoski rewolucjonista, żołnierz i polityk, działacz i bojownik na rzecz zjednoczenia Włoch
- Menotti Garibaldi – generał polski i włoski
- Michael Garibaldi – jedna z fikcyjnych postaci telewizyjnego serialu Science fiction Babilon 5
- Silvano Raggio Garibaldi – włoski piłkarz
- Jonathan Garibaldi – brytyjski naukowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garig

formacja twardolistnych, kolczastych zarośli krzewów i roślin zielnych, zrzucających liście w okresie suszy; występuje w suchych, skalistych siedliskach wschodniej części obszaru śródziemnomorskiego; frygana

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ekol. bot. zimozielona formacja roślinna wtórna po wycięciu lasów, występująca w okolicach Morza Śródziemnego

Garig (z francuskiego garigue lub garrigue) – formacja roślinna występująca w klimacie śródziemnomorskim. Składa się głównie z zimozielonych, liściastych krzewów lub małych drzew. Kształtuje się na obszarach z podłożem skalistym lub wapiennym. Wiele z występujących tu krzewów jest kolczastych oraz aromatycznych (mięta, mirt czy wawrzynowate).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garizim

Garizim (język samarytański hebrajski: Ar-garízim; arab.: جبل جرزيم Dżabal Dżarizīm, język tyberiadzki hebrajski: הַר גְּרִזִּים Har Gərizzîm; hebr.: הַר גְּרִיזִּים Har Gərizzim) – jedna z dwóch gór wznoszących się na południe od miasta Nablus w Samarii, w centralnej części Izraela. Góra wznosi się na wysokość 881 m n.p.m.

Leży na terytorium Autonomii Palestyńskiej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Garkotłuk

garnkotłuk;
1. pogardliwie o kucharzu lub kucharce;
2. lekceważąco o prymitywnej kobiecie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. gw-pl|Warszawa. kobieta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garkuchnia

podrzędna restauracja, jadłodajnia; traktiernia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekcew. podrzędna, tania jadłodajnia

(1.2) lekcew. sprzęty kuchenne

Garkuchnia (z niem. Garküche) – tania jadłodajnia wydająca jedną lub kilka prostych potraw przygotowywanych na zapas w dużych kotłach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garland

[czytaj: garLEND] nazwisko

- Judy Garland – amerykańska aktorka i piosenkarka
- Merrick Garland – amerykański prawnik i sędzia, prokurator generalny Stanów Zjednoczonych
- ORP "Garland" (znak burtowy H37) – brytyjski niszczyciel eskortowy typu G wypożyczony Polskiej Marynarce Wojennej w 1940 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garlica

rodzaj ptaków z rodziny gołębiowatych

- garlica maoryska – gatunek ptaka z rzędu gołębiowych;

Miejscowości w Polsce:

- Garlica Duchowna
- Garlica Murowana

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garlicki

nazwisko

- Aleksander Garlicki (ur. 1934) – polski geolog
- Andrzej Garlicki (1935–2013) – polski historyk, publicysta
- Apolinary Garlicki (1872–1940) – polski socjolog, historyk
- Jan Garlicki (1914–1989) – polski prawnik i archiwista
- Janusz Garlicki (1923–2015) – polski dziennikarz i pisarz
- Lech Garlicki (ur. 1946) – polski prawnik
- Łukasz Garlicki (ur. 1977) – polski aktor
- Marian Garlicki (1908–2002) – polski lekarz, generał brygady Wojska Polskiego, uczestnik II wojny światowej
- Piotr Garlicki (ur. 1945) – polski aktor
- Stanisław Garlicki (1875–1935) – polski matematyk i chemik
- Stanisław Wojciech Garlicki (1902–1972) – polski działacz socjalistyczny, adwokat
- Tomasz Garlicki (ur. ok. 1730) – ksiądz katolicki, kaznodzieja konfederacji barskiej w województwie krakowskim
- Władysław Garlicki (1897–1953) – polski oficer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garmaż

1. miejsce wyrobu i sprzedaży zimnych dań obiadowych i przekąsek;
2. wyroby garmażeryjne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. dania gotowe lub półgotowe dostarczane do lokali gastronomicznych

(1.2) pot. zakład produkujący, sprzedający lub dostarczający dania gotowe i półgotowe

Garmaż, potocznie wyroby garmażeryjne, garmażerka – ogół gotowych lub na pół gotowych potraw dostarczanych do sklepów oraz lokali gastronomicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garmażer

osoba zajmujące się garmażerką

#### Źródła:

SJP.pl

# Garmażeria

garmażernia;
1. zakład lub dział restauracyjny produkujący półfabrykaty spożywcze lub potrawy (głównie zimne potrawy, przystawki mięsne, rybne i inne);
2. sklep lub dział sklepowy sprzedający takie artykuły

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład lub dział w restauracji, w którym produkuje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy

(1.2) sklep, gdzie sprzedaje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garmażerka

1. specjalistka w przygotowywaniu potraw dla garmażerii;
2. wyroby garmażeryjne

Garmaż, potocznie wyroby garmażeryjne, garmażerka – ogół gotowych lub na pół gotowych potraw dostarczanych do sklepów oraz lokali gastronomicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garmażernia

garmażeria;
1. zakład lub dział restauracyjny produkujący półfabrykaty spożywcze lub potrawy (głównie zimne potrawy, przystawki mięsne, rybne i inne);
2. sklep lub dział sklepowy sprzedający takie artykuły

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład lub dział w restauracji, w którym produkuje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy

(1.2) sklep, gdzie sprzedaje się półfabrykaty spożywcze i gotowe potrawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garmażerski

przymiotnik od: garmażer

#### Źródła:

SJP.pl

# Garmażeryjny

przymiotnik od: garmażeria (garmażernia), np. sklep garmażeryjny, produkty garmażeryjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Garmisch-Partenkirchen

[czytaj: garmisz partenkirchen] miejscowość w Niemczech

Garmisch-Partenkirchen – powiatowa gmina targowa i uzdrowisko w południowych Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, w rejencji Górna Bawaria, w regionie Oberland, siedziba powiatu Garmisch-Partenkirchen. Miejscowość nie ma statusu miasta. Leży w Alpach na trójstyku trzech pasm - Ammergauer Alpen, Bayerische Voralpen oraz Wettersteingebirge. Jest znanym ośrodkiem narciarskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garmond

rozmiar czcionki o wielkości 10 punktów typograficznych (3,760 mm); garmont, korpus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający dziesięciu punktom (3,759 mm)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garmondowy

→ garmond

Patrz:garmond

#### Źródła:

SJP.pl

# Garmont

rozmiar czcionki o wielkości 10 punktów typograficznych (3,760 mm); garmond, korpus

#### Źródła:

SJP.pl

# Garmontowy

→ garmont; garmondowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Garna

gatunek antylopy z rodziny pustorożców występujący we wschodnich Indiach

Antylopa indyjska, dawniej: garna (Antilope cervicapra) – gatunek ssaka z rodziny wołowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju antylopa (Antilope). Gatunek dawniej bardzo liczny. Czerwona księga gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody (IUCN) zalicza gatunek do grupy gatunków najmniejszej troski (least concern – LC).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garnąć

1. przysuwać do siebie; obejmować, przytulać;
2. przenośnie: zjednywać, przyciągać, brać pod opiekę

#### Źródła:

SJP.pl

# Garncarek

rzemieślniczka wyrabiająca garnki

#### Źródła:

SJP.pl

# Garncarka

rzemieślniczka wyrabiająca garnki

#### Źródła:

SJP.pl

# Garncarnia

zakład produkujący wyroby garncarskie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownia garncarska; zakład wytwarzający ceramikę z gliny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garncarski

dotyczący garncarstwa, garncarza

przymiotnik

(1.1) dotyczący garncarstwa albo garncarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garncarstwo

rzemiosło i technika wyrabiania naczyń glinianych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzemiosło zajmujące się ręcznym wyrobem naczyń glinianych;

Garncarstwo – jedno z najstarszych rzemiosł (znane od neolitu). Jest to rękodzielniczy wyrób ceramicznych naczyń i przedmiotów codziennego użytku.

Rzemieślnik zajmujący się garncarstwem to garncarz albo garncarka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garncarz

1. rzemieślnik wyrabiający garnki;
2. regionalnie: zdun;
3. środowiskowo: perkusista;
4. ptak średniej wielkości, żyjący w Ameryce Południowej; tęgoster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący garnki i inne naczynia ceramiczne

(1.2) gw-pl|Poznań. także zdun

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Furnarius rufus|ref=tak., gatunek małych ptaków o szarordzawym upierzeniu, które budują gniazda z gliny, wyglądające jak gliniane garnki;

(2.2) ornit. osobnik z gatunku garncarzy (2.1)

- Gancarz – wzniesienie w Beskidzie Małym (nad Rzykami)
- Garncarz – wzniesienie w Beskidzie Małym (nad Targoszowem)
- Garncarz – wzniesienie w Górach Sowich
- Garncarz – wzniesienie w Górach Stołowych
- garncarze – podrodzina ptaków z rodziny garncarzowatych
- garncarz rdzawy – gatunek ptaka z podrodziny garncarzy
- garncarz – rzemieślnik zajmujący się garncarstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garncarzowate

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

Garncarzowate (Furnariidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około dwustu trzydziestu gatunków ptaków, występujących wyłącznie w krainie neotropikalnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garncarzowaty

o cechach garncarzowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Garncarzowy

→ garncarz (dawniej); garncarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Garncówka

naczynie o pojemności jednego garnca

#### Źródła:

SJP.pl

# Garncowy

związany z garncem

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnczek

zdrobnienie od: garnek; garczek, garnuszek, garneczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. mały garnek

(1.2) pot. zawartość garnczka (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garnczkowy

→ garnczek

Patrz:garnczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Garneczek

zdrobnienie od: garnek; garnuszek, garnczek, garczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnek

naczynie wykonane z metalu lub gliny służące do gotowania pożywienia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. ognioodporny pojemnik do przygotowywania i przechowywania ciepłych potraw;

(1.2) przen. środ. mot. cylinder

(1.3) środ. bud. pustak stropowy

Garnek – naczynie kuchenne służące do gotowania lub duszenia potraw, najczęściej w kształcie cylindra z dnem i z dwoma uchwytami na zewnętrznych ścianach. Zwykle wyposażony jest w pokrywkę z uchwytem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garnela

jadalny rak morski z podrzędu krewetek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Crangon crangon|ref=tak., krewetka żyjąca w wodach przybrzeżnych północnego Atlantyku

Crangon crangon – jadalny gatunek morskiej, drapieżnej krewetki z rodziny Crangonidae. W Polsce posiada wiele nazw: garnela, garnela pospolita, krewetka piaskowa, garnela właściwa, garnela nakrapiana. Nazwą "garnela" określa się również rodzaj Crangon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garnelowce

grupa skorupiaków obejmująca około 30 rodzin dziesięcionogów; krewetkowce

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnelowiec

przedstawiciel grupy skorupiaków obejmującej około 30 rodzin dziesięcionogów; krewetkowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Garniak

potocznie:
1. garnitur; gajer;
2. mężczyzna noszący garnitur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. garnitur

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garnie

[czytaj: garNI] o potrawach: z przybraniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Garniec

dawna polska miara objętości, dziś zwykle o czymś tej objętości

Garniec – jednostka objętości stosowana w Europie od średniowiecza, podstawowa jednostka objętościowa późnego okresu wieków średnich. Nazwę wzięła od glinianego naczynia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garnier

von Garnier – śląska rodzina szlachecka pochodzenia francuskiego. Czeskie szlachectwo i inkolat od 1729 r. Od 1840 r. z tytułem pruskiego hrabiego (primogenitura) von Garnier-Turawa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Garnieryt

minerał, uwodniony krzemian niklu i magnezu

Garnieryt – rzadki minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy serpentynów. Jest kruchy, przeświecający.

Jego nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy – francuskiego geologa Juliusza Garniera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garnir

to, czym dana rzecz (najczęściej potrawa, dawniej także brzegi materiału) jest ugarnirowana (ozdobiona); garnirunek, garnirowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnirować

1. ozdabiać potrawę lub naczynie z potrawą; przybierać;
2. dawniej: obszywać coś koronkami, wstążkami, futrem; ozdabiać brzegi; lamować; bramować

czasownik

(1.1) kulin. ozdabiać jedzenie (np. zieleniną)

(1.2) przest. obszywać coś tasiemką, lamówką itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garnirowanie

to, czym dana rzecz (najczęściej potrawa, dawniej także brzegi materiału) jest ugarnirowana (ozdobiona); garnirunek, garnir

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. ozdabianie, przybranie, dekorowanie jedzenia;

(1.2) zob. garnirunek.

Garnirowanie (z fr. garnir – ozdabiać) – przybranie, dekorowanie potraw i naczyń, na których są podane, za pomocą niewielkiej (dodatkowej) porcji żywności – rzeźbionej, artystycznie ciętej lub/oraz odpowiednio zaaranżowanej. Dodatki, którymi się zdobi potrawę zwie się garnirunkiem lub także garnirowaniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garnirunek

to, czym dana rzecz (najczęściej potrawa, dawniej także brzegi stroju) jest ugarnirowana (ozdobiona); garnirowanie, garnir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. przybranie potrawy, dodatki ją zdobiące

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garnitur

ubiór męski, składający się ze spodni i marynarki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odzież. kraw. eleganckie ubranie męskie;

(1.2) grupa osób o zbliżonym poziomie kompetencji, ważności lub wpływów

(1.3) komplet przedmiotów stanowiących pewną całość lub służących do jednego celu

(1.4) odzież. pot. ubranie damskie złożone z żakietu i długich spodni

Garnitur – męski ubiór jedno-, dwu- lub trzyczęściowy, składający się ze spodni, marynarki i kamizelki (w niektórych garniturach kamizelka bywa pomijana).

Zazwyczaj wszystkie trzy elementy uszyte są z tego samego materiału (tkaniny), czasami stosuje się również kamizelkę w innym kolorze (np. w ciekawy wzór – kraty, prążki, etc., lub gładkie) i wykończone w podobny sposób. Dopełnieniem garnituru zwykle są odpowiednio dobrane: koszula, krawat, skarpetki i półbuty na cienkiej skórzanej podeszwie. Inicjatorem garnituru w modzie męskiej był w XVIII w. Brytyjczyk George Bryan „Beau” Brummell.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garniturek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. garnitur dziecięcy

#### Źródła:

Wiktionary

# Garniturowiec

potocznie: osoba chodząca w garniturze

#### Źródła:

SJP.pl

# Garniturowy

związany z garniturem

przymiotnik relacyjny

(1.1) kraw. związany z garniturem, dotyczący garnituru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garniturzyna

marny albo stary garnitur

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnizon

1. formacja wojskowa stacjonująca w określonym mieście lub twierdzy;
2. miejsce przebywania walczących; baza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. oddział wojska stacjonujący w danym miejscu

(1.2) wojsk. miejsce stałego stacjonowania garnizonu (1.1)

(1.3) wojsk. okres stałego stacjonowania garnizonu (1.1)

Garnizon – określenie korpusu wojsk stacjonujących w określonym miejscu, dawniej w celu jego ochrony, obecnie zaś miejsce stacjonowania jest wykorzystywane jako baza wojskowa. Garnizonem nazywa się również miejscowość lub kilka położonych obok siebie miejscowości, w których stale lub czasowo rozmieszczone są jednostki wojskowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garnizonowy

związany z garnizonem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z garnizonem, należący do garnizonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. żołnierz pełniący służbę w garnizonie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garnkoskrob

dawniej: człowiek prowadzący wygodne życie na cudzy koszt; pieczeniarz, darmozjad, pasożyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnkotłuk

garkotłuk;
1. pogardliwie o kucharzu lub kucharce;
2. lekceważąco o prymitywnej kobiecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnkowy

związany z garnkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnuszeczek

zdrobnienie od: garnuszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnuszek

zdrobnienie od: garnek; garnczek, garneczek, garczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) małe naczynie, z którego się pije

(1.2) pojemność, zawartość garnuszka (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garnuszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnuszkowy

związany z garnuszkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Garnusznica

garnusznica bukowa - gatunek muchówki z rodziny pryszczarkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Garo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) etn. lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna z ludu Garo (1.1)

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) kobieta z ludu Garo (1.1)

Garo – lud zamieszkujący stan Meghalaya w Indiach oraz przygraniczne obszary Bangladeszu. Nazywają sami siebie Achik-Mande (w języku garo: achik „wzgórze”, mande „lud”). Są drugim liczbowo ludem w Meghalaya i stanowią około jednej trzeciej populacji stanu. Ocenia się, że w sumie w Indiach i Bangladeszu mieszkają 2 miliony Garo (2001).

Garo wyznawali tradycyjną animistyczną religię Songsarek, obecnie jednak większość jest chrześcijanami, z przewagą baptyzmu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Garonna

rzeka w południowo-zachodniej Francji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowo-zachodniej Francji;

Garonna (fr. Garonne [ɡa.ʁɔn]) – rzeka w południowo-zachodniej Francji. Jej źródła znajdują się w Pirenejach na terytorium Hiszpanii.

W dużej części jej bieg znajduje się na terytorium Gujenny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garoński

przymiotnik od rzeki: Garonna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Garonną, dotyczący Garonny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garota

garrota;
1. średniowieczne narzędzie tortur - obręcz zaciskana na szyi
2. w dawnej Hiszpanii: kara śmierci przez uduszenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) broń mająca postać cienkiego paska materiału lub linki do uchwycenia oburącz i zaciśnięcia na szyi ofiary;

(1.2) urządzenie do wykonywania kary śmierci w Hiszpanii i Portugalii w XIX i XX wieku

Garota (hiszp. garrote) – broń wykorzystywana od czasów starożytności przez zabójców do szybkiego duszenia ofiar. Jest to kawałek dość cienkiego, lecz wytrzymałego materiału, do uchwycenia oburącz i zaciskania na szyi ofiary.

Garota może być użyta do samoobrony, mimo iż w założeniu służy do nagłego ataku od tyłu. Jest bardzo łatwa do ukrycia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garować

1. o cieście: rosnąć, fermentować;
2. o wietrze: wiać z boku, z ukosa;
3. nastawiać żagle odpowiednio do kierunku wiatru

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) kulin. o cieście: będąc pozostawionym na pewien czas, powiększać swoją objętość

(1.2) reg-pl|Poznań. przen. leżeć w łóżku, spać

(1.3) przen. środ. przebywać w więzieniu

(1.4) gw-pl|Łódź. środ. o cieście: rosnąć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|garować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Garownia

pomieszczenie w piekarni, w którym rośnie ciasto; gara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pomieszczenie w piekarni, w którym rośnie ciasto na chleb

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garowy

przymiotnik od: gar

#### Źródła:

SJP.pl

# Garri

potrawa kuchni nigeryjskiej, przygotowywana z kassawy (mączki otrzymywanej z manioku)

Garri albo gari – popularny zachodnioafrykański rodzaj żywności robiony z bulw manioku zwanej częściej kassawa. Słowo gari używane jest głównie w Nigerii (szczególnie przez ludzi Joruba) i w Ghanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garrota

garota;
1. średniowieczne narzędzie tortur - obręcz zaciskana na szyi
2. w dawnej Hiszpanii: kara śmierci przez uduszenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Garść

1. dłoń jako narzędzie do złapania, nabrania czegoś;
2. pojemność garści, tyle, ile się w niej zmieści;
3. przenośnie: trochę, odrobinę, niewiele; kilku, paru, niewielu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dłoń złożona tak, aby móc coś zaczerpnąć lub chwycić

(1.2) ilość mieszcząca się w garści (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garson

[czytaj: garSĄ lub garSON] dawniej:
1. chłopak na posyłki w hotelu
2. kelner w restauracji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. chłopiec na posyłki, do drobnych posług w hotelu, restauracji, na statku pasażerskim, do pomocy w sklepie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garsoneczka

zdrobnienie od: garsonka

#### Źródła:

SJP.pl

# Garsoniera

przestarzale:
1. mieszkanie jednopokojowe; kawalerka;
2. małe mieszkanie mężczyzny do celów towarzyskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) małe mieszkanie dla jednej osoby

- Garsoniera – film z 1960 roku
- miejsce do mieszkania → zobacz kawalerka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garsonka

1. dwuczęściowa sukienka, składająca się ze spódnicy i żakietu;
2. fryzura kobieca modna w latach dwudziestych XX wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. kraw. ubiór damski złożony z żakietu i spódnicy

(1.2) daw. krótka kobieca fryzura

(1.3) gw-pl|Warszawa. kelnerka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garstecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garsteczka

zdrobnienie od: garstka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: garstka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garstka

zdrobnienie od: garść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: garść

(1.2) niewiele

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garstnica

rodzaj grzybów z rzędu kustrzebkowców

Geopyxis (Pers.) Sacc. (garstnica) – rodzaj grzybów należący do rodziny Pyronemataceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gartner

#### Źródła:

Wikipedia

# Garuda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mit. rel. hinduistyczne i buddyjskie bóstwo przedstawiane w postaci orła, zwykle o ludzkim ciele w złotych lub czerwonych barwach;

Garuda – jedno z bóstw w hinduizmie i buddyzmie tybetańskim.

Garuda jest malezyjską odmianą Feniksa; w Japonii bóstwo to nosi nazwę Karura. Ten mityczny ptak widnieje w godłach Tajlandii i Indonezji, ponadto narodowe linie lotnicze w Indonezji to Garuda Indonesia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Garudasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; pozycja stojąca, w której ugięte nogi są skrzyżowane w taki sposób, że prawe kolano znajduje się nad lewym (lub odwrotnie), a szczyt prawej stopy znajduje się za lewą łydką; plecy są wyprostowane; ramiona skrzyżowane są z przodu tułowia, tak aby lewe ramię było ponad prawym (lub odwrotnie przy odwrotnym splocie nóg), przedramiona ułożone są prostopadle do podłogi, a grzbiety dłoni przykrywają się

#### Źródła:

Wiktionary

# Garuga

1. wiatr wiejący z boku;
2. bieg statku w momencie, gdy wiatr dmie z boku żagla; gara

Garuga – rodzaj roślin z rodziny osoczynowatych. Obejmuje cztery gatunki. Występują one w południowo-wschodniej Azji oraz w Australii i w zachodniej części Oceanii. Rośliny te zawierają kremowo lub różowo zabarwioną żywicę. Drzewa wykorzystywane jako źródło surowca drzewnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garum

słony sos ze sfermentowanych ryb, używany w kuchni starożytnego Rzymu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. hist. słony sos o wyrazistym smaku, sporządzany ze sfermentowanych ryb i wielu przypraw; podstawowy składnik wykwintnej kuchni starożytnego Rzymu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garus

nazwisko

Garus – regionalnie gęsta, słodka zupa owocowa, przyrządzana najczęściej z rozgotowanych gruszek, a także jabłek lub śliwek z dodatkiem mleka, jajek, mąki i przypraw, w odróżnieniu od większości innych słodkich zup podawana z okraszonymi ziemniakami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garusowaty

dawniej: gęsty i lepki, kleisty; mazisty, maziowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Garwacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garwolin

miasto i gmina w województwie mazowieckim nad rzeką Wilgą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Garwolin – miasto w województwie mazowieckim, siedziba władz gminy miejskiej Garwolin, gminy wiejskiej Garwolin i powiatu garwolińskiego.

Miasto położone jest nad rzeką Wilgą, przy skrzyżowaniu dróg S17 z 76.

Garwolin uzyskał lokację miejską przed 1423 rokiem. Miasto królewskie Korony Królestwa Polskiego, położone w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garwolinianin

mieszkaniec Garwolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Garwolinianka

mieszkanka Garwolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Garwoliński

przymiotnik od: Garwolin

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Garwolina, związany z Garwolinem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Garwolski

lokalnie: garwoliński

#### Źródła:

SJP.pl

# Gary

duży garnek

Gary – imię męskie wywodzące się z języków staroangielskiego i germańskiego wywodzące się od słowa „włócznia” lub „włócznik”. Inne odmiany tego imienia to Garry, Garri lub Garrie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Garybaldczyk

garibaldczyk;
1. służący pod dowództwem gen. Giuseppe Garibaldiego w czasie walk narodowowyzwoleńczych we Włoszech
2. żołnierz utworzonego we Francji w 1914 roku legionu włoskiego, dowodzenego przez syna Giuseppe Garibaldiego - Ricciottiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Garybaldka

przestarzałe:
1. rodzaj dwuosobowej gry w karty;
2. mały kapelusik damski z wywiniętym rondem;
3. czerwona koszula noszona przez powstańców Garibaldiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Garztecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Garzyn

Garzyn (niem. Gelsendorf)– wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Krzemieniewo.

W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo Rolne – Państwowy Ośrodek Hodowli Zarodowej Garzyn.

W miejscowości był przystanek kolejowy Garzyn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Garłacz

1. odmiana gołębia domowego, mającego zdolność bardzo silnego rozdymania wola; wolak, gardłacz;
2. stalowa tuleja nakładana na wylot lufy karabinu do strzelania granatami, używana w I wojnie światowej; gardłacz;
3. dawna ręczna broń palna mająca lejkowato rozszerzony wylot lufy; gardłacz;
4. ozdobne zakończenie rynny, najczęściej w kształcie paszczy zwierzęcej lub smoczej; gargulec, rzygacz, rzygulec, plwacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. krótka ręczna broń palna z trąbkowatym wylotem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;

(1.2) wojsk. nasadka karabinowa do wystrzeliwania granatów, stosowana podczas I wojny światowej i w okresie międzywojennym;

(1.3) archit. dekoracyjne zakończenie rynny dachowej, rozpowszechnione w budownictwie gotyku i renesansu;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. hodowlana odmiana gołębia domowego, rasy zaliczane do grupy gołębi dętych

Garłacz (także: gardłacz, szturmak, tromblon) – odprzodowa broń strzelecka wyposażona w lufę z charakterystycznym rozszerzeniem przy wylocie, w formie spłaszczonego lub zaokrąglonego lejka. Rodzaj dawnej strzelby, używanej głównie w XVI–XVIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Garłuch

Gerlach; Gierlach; masyw górski w Tatrach Wysokich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. daw. najwyższy masyw górski w Tatrach;

- Garłuch (Gerlach) – najwyższy szczyt Tatr i całych Karpat, położony na Słowacji, w bocznej grani Tatr.
- 7 Pułk Piechoty AK „Garłuch” – jednostki wojskowe samodzielnego VIII rejonu Okręgu Warszawskiego Armii Krajowej walczące w powstaniu warszawskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. ulica

Gasa (dżong. མགར་ས་རྫོང་ཁག) – jeden z 20 dystryktów (dzongkhagów) w Bhutanie. Znajduje się w północnej części kraju, położony jest w obrębie Himalajów, graniczy z Tybetańskim Regionem Autonomicznym. W granicach tego dystryktu mieszczą się najwyższe szczyty górskie kraju, w tym Gankhar Puensum, czyli najwyższy niezdobyty szczyt świata. Powierzchnia Gasa wynosi 3081.77 km², zaś populacja liczy 2970 osób.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gasb

antymonek galu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gasek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gasić

1. przerywać palenie się, świecenie czegoś;
2. przerywać pracę urządzenia mechanicznego lub elektrycznego;
3. powodować blednięcie, ciemnienie czegoś;
4. tłumić, osłabiać;
5. pozbawiać kogoś pewności siebie; onieśmielać;
6. przewyższać kogoś pod jakimś względem; zaćmiewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przerywać palenie

(1.2) zmniejszać blask

(1.3) techn. wyłączać urządzenie

(1.4) zaspokajać głód, pożądanie, potrzebę

(1.5) tłumić

(1.6) pot. speszyć, pozbawić pewności siebie

(1.7) sport. przyhamować piłkę

(1.8) o wapnie palonym: łączyć z wodą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gasidło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) narzędzie do gaszenia świec w formie metalowego stożka niejednokrotnie umocowywanego na kiju;

(1.2) daw. żart. nos

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gasik

układ elektryczny zabezpieczający styki łączeniowe przed nadmiernym iskrzeniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gasiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gasiświeczka

dawniej: przyrząd gaszący świeczkę w chwili dopalania się jej do oznaczonego miejsca

#### Źródła:

SJP.pl

# Gasiwo

materiał do gaszenia łuku elektrycznego w łączniku

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaskon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. lub rzad. mężczyzna z Gaskonii

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaskonada

pyszałkowate zachowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. chełpliwość, pyszałkowatość, bufonada, samochwalstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaskończyk

mieszkaniec lub ktoś pochodzący z Gaskonii (historycznej dzielnicy Francji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna z Gaskonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaskonia

kraina historyczna we Francji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji;

Gaskonia (fr. Gascogne, gask. Gasconha) – kraina historyczna w południowo-zachodniej Francji, która przed rewolucją francuską (1789) miała status prowincji. Współcześnie jej terytorium znajduje się w regionie administracyjnym Nowa Akwitania. Na jej obszarze znajdują się departamenty: Landy, Pireneje Atlantyckie, Gers, Pireneje Wysokie (w całości), południowa część departamentu Lot i Garonna, południowo-zachodnia departamentu Tarn i Garonna i zachodnia departamentu Górna Garonna. Jej historyczną stolicą jest miasto Auch.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaskonka

mieszkanka Gaskonii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta z Gaskonii; mieszkanka tej krainy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaskoński

przymiotnik od: Gaskonia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gaskonią lub Gaskończykami, dotyczący Gaskonii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt używany w Gaskonii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaskońskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem gaskońskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem gaskońskim

(1.3) spisany, stworzony w języku gaskońskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaslighter

[czytaj: gaslajter] manipulator stosujący gaslighting

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaslighterka

[czytaj: gaslajterka] manipulatorka stosująca gaslighting

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaslighting

[czytaj: gaslajting] przemoc psychiczna polegająca na manipulowaniu drugą osobą w taki sposób, że ofiara przestaje ufać własnym osądom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. manipulacja polegająca na wpieraniu komuś problemów psychicznych lub niewłaściwego rozumienia rzeczywistości;

Gaslighting – forma psychologicznej manipulacji, w której osoba lub grupa osób umyślnie tworzy w osądzie ofiary wątpliwości wobec własnej pamięci czy percepcji, często wywołując u niej dysonans poznawczy i inne stany, takie jak niskie poczucie własnej wartości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gasnąć

1. przestawać się palić, płonąć, świecić;
2. tracić intensywność;
3. tracić na wartości lub na ważności w porównaniu z kimś albo z czymś;
4. tracić zapał, energię, pewność siebie;
5. tracić siły, umierać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zgasnąć)

(1.1) o źródle światła lub ciepła, o uczuciach zanikać, zmniejszać swoją moc, siłę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaśnica

przenośny zbiornik zawierający środki gaśnicze, używany do gaszenia pożarów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. przenośny przyrząd do gaszenia pożaru;

(1.2) środ. więz. nos

Gaśnica – urządzenie (najczęściej przenośne) służące do gaszenia pożarów. Mniejsze gaśnice stosuje się w samochodach, większe w obiektach publicznych i przemysłowych. Istnieją także agregaty gaśnicze złożone z jednej lub większej liczby dużych gaśnic zaopatrzonych we wspólną dyszę i umieszczonych na dwukołowym podwoziu oraz zestawy gaśnicze na wózku trolley2 - zestawy takie składają się z kilku gaśnic przez co zwiększona jest skuteczność gaśnicza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaśnicowy

→ gaśnica

przymiotnik

(1.1) związany z gaśnicą

Patrz:gaśnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaśniczy

stosowany przy gaszeniu pożaru

przymiotnik

(1.1) przeznaczony do gaszenia pożarów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gasnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaśnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stożkowate narzędzie do gaszenia świec

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaspacho

[czytaj: gaspaczo] hiszpańska zupa, chłodnik przyrządzany z warzyw; gazpacho

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaspar

imię męskie

- Gaspar – forma imienia Kacper, m.in. w języku hiszpańskim
- Gaspar – miasto i gmina w Brazylii
- Gaspar – miejscowość na Kubie
- Gaspar – cieśnina w Indonezji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gasparon

dawny, miękki kapelusz pilśniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gasparski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaspol

Gaspol S.A. (stylizowane GASPOL S.A.) − przedsiębiorstwo specjalizujące się w dostarczaniu energii. Pod marką GASPOL sprzedaje rozwiązania oparte na gazie płynnym (LPG), skroplonym gazie ziemnym (LNG), a także systemy hybrydowe. Spółka należy do koncernu SHV Energy z siedzibą w Hoofddorp (Holandia).

#### Źródła:

Wikipedia

# Gassenhauer

z języka niemieckiego: śpiewka uliczna, szlagier

#### Źródła:

SJP.pl

# Gassho

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) buddyjski gest złożenia i podniesienia rąk, wyrażający pozdrowienie i wdzięczność;

Gasshō (jap. 合掌) – (1) składanie rąk do modlitwy​, modlić się do Buddy poprzez złożenie płasko dłoni na wysokości głowy lub piersi, w postawie stojącej; (2) trójkątna rama dachu krytego strzechą

W Reiki złożone dłonie, jak do modlitwy chrześcijańskiej, podniesione na wysokość serca.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gastarbajter

obcokrajowiec zatrudniony czasowo w kraju wysoko rozwiniętym, najczęściej jako tania siła robocza; gastarbeiter

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) obcokrajowiec będący czasowo na emigracji zarobkowej (często jako tania siła robocza) w kraju wysoko rozwiniętym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastarbeiter

[czytaj: gastarbajter] obcokrajowiec zatrudniony czasowo w kraju wysoko rozwiniętym, najczęściej jako tania siła robocza; gastarbajter

Gastarbeiter (wym. MAF: [ˈɡastʔaʁˌbaɪ̯tɐ], posłuchaj; z niem. „pracownik gościnny”) – określenie robotników cudzoziemskich przybywających do Republiki Federalnej Niemiec (Niemiec Zachodnich) na pobyt tymczasowy w celu podjęcia pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastarbeiterski

→ gastarbeiter

Patrz:gastarbeiter

#### Źródła:

SJP.pl

# Gasteria

rząd roślin, sukulentów z rodziny złotogłowowatych (dawniej: aloesowatych), niektóre gatunki uprawiane są w celach ozdobnych

Gasteria (Gasteria Duval) – rodzaj sukulentów z rodziny złotogłowowatych. Obejmuje 26 gatunków. Występują one głównie w przylądkowej części południowej Afryki, w większości rosnąc w Karru. Sprowadzone zostały wcześnie do Europy – uprawiane są w Anglii od 1730 roku. Ze względu na łatwość tworzenia mieszańców – mnóstwo ich uzyskano w wyniku hodowli.

Nazwa rodzaju pochodzi od łacińskiego słowa gaster = żołądek i nadana została ze względu na kształt kwiatów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastr.

skrót od: gastronomia, gastronomiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastralgia

ból brzucha połączony z niestrawnością

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastralny

jama gastralna - przestrzeń w ciele jamochłonów, w której odbywa się wstępne trawienie pokarmu; jama chłonąco-trawiąca

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrektomia

zabieg operacyjny polegający na częściowym lub całkowitym wycięciu żołądka, wykonywany najczęściej w wyniku jego owrzodzenia lub w przebiegu choroby nowotworowej

Gastrektomia (łac. gastrectomia, gr. gastěr = żołądek + ektomě = wycięcie) – całkowita lub prawie całkowita resekcja żołądka w wyniku chirurgicznego zabiegu operacyjnego.

Gastrektomię wykonuje się w przypadkach leczenia nowotworu lub perforacji ściany żołądka przez wrzód. Pierwszą udaną gastrektomię wykonał w 1881 roku Theodor Billroth w przypadku choroby raka żołądka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastrin

preparat magnezowy stosowany w leczeniu nadkwaśności

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastritis

nieżyt żołądka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastro

potocznie:
1. wzmożony apetyt po zażyciu środków odurzających; gastrofaza;
2. branża gastronomiczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrocel

wewnętrzna jama gastruli mająca postać worka, którego ściany tworzy endoderma; archenteron, prajelito, jelito pierwotne

Gastrocel, jama gastruli – ograniczona endodermą pierwotna jama ciała występująca w rozwoju zarodkowym na etapie gastruli powstająca w pierwszej fazie gastrulacji. Wraz z pragębą i ograniczającą gastrocel endodermą tworzą prajelito.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastrochol

preparat ziołowy, stosowany w dolegliwościach układu pokarmowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastroderma

Gastroderma – wewnętrzna warstwa komórek u niższych zwierząt:

- u parzydełkowców – wewnętrzna warstwa komórek wyścielająca jamę gastro-waskularną, zbudowana głównie z komórek nabłonkowo-mięśniowych i gruczołowych. Nie występują w niej komórki parzydełkowe i zmysłowe.
- u gąbek – choanoderma,
- u płaskowców – nabłonek brzusznej strony ciała.

Odpowiednikiem gastrodermy parzydełkowców jest u innych wyższych zwierząt entoderma.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gastrodrama

przedstawienie teatralne, w którym jedzenie odgrywa znaczną rolę

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastroenterolog

specjalista w zakresie gastroenterologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. zob. gastrolog.

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka gastroenterologii

Gastroenterologia (ang. gastroenterology) – dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego; przełyku, żołądka, jelit, odbytu i gruczołów trawiennych (wątroba, trzustka) oraz dróg żółciowych. Badaniem samego żołądka zajmuje się gastrologia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gastroenterologia

dział medycyny zajmujący się fizjologią, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, najczęściej żołądka i jelit; gastrologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego i gruczołów trawiennych;

Gastroenterologia (ang. gastroenterology) – dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego; przełyku, żołądka, jelit, odbytu i gruczołów trawiennych (wątroba, trzustka) oraz dróg żółciowych. Badaniem samego żołądka zajmuje się gastrologia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gastroenterologiczny

→ gastroenterologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z gastroenterologią, dotyczący gastroenterologii

Patrz:gastroenterologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastrofaza

potocznie: wzmożony apetyt po zażyciu środków odurzających; gastro

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. wilczy głód, wzmożony apetyt występujący głównie po zażyciu narkotyków (paleniu marihuany) lub po wypiciu alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastrofiberoskop

rodzaj fiberoskopu do badania wnętrza żołądka oraz operacyjnych zabiegów endoskopowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrofiberoskopia

badanie lekarskie obrazujące górny odcinek przewodu pokarmowego; panendoskopia, gastroskopia

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrogran

granulat ziołowy, stosowany przy dolegliwościach żołądkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrolog

specjalista w dziedzinie gastrologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się profilaktyką, rozpoznawaniem i leczeniem chorób układu pokarmowego, gruczołów trawiennych i dróg żółciowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka gastrologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastrologia

1. dział medycyny zajmujący się fizjologią, rozpoznawaniem i leczeniem schorzeń układu pokarmowego, najczęściej żołądka i jelit; gastroenterologia;
2. oddział gastrologiczny w szpitalu

Gastroenterologia (ang. gastroenterology) – dziedzina medycyny zajmująca się czynnościami i schorzeniami układu pokarmowego; przełyku, żołądka, jelit, odbytu i gruczołów trawiennych (wątroba, trzustka) oraz dróg żółciowych. Badaniem samego żołądka zajmuje się gastrologia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastrologiczny

→ gastrologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z gastrologią, dotyczący gastrologii

Patrz:gastrologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastrolożka

→ gastrolog

Patrz:gastrolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastronom

1. pracownik zakładu gastronomicznego
2. specjalista w dziedzinie sztuki kulinarnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kulin. specjalista w dziedzinie gastronomi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastronomia

1. ogół barów, restauracji i innych miejsc, gdzie odpłatnie podaje się posiłki, napoje;
2. sztuka przyrządzania smacznych, wykwintnych potraw; sztuka kulinarna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działalność produkcyjno-usługowa, obejmująca prowadzenie restauracji, barów itp.

(1.2) sztuka przyrządzania potraw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gastronomiczka

→ gastronomik

Patrz:gastronomik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastronomicznie

→ gastronomiczny

Patrz:gastronomiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastronomiczny

1. związany z ogółem zakładów żywieniowych, barów, restauracji, bufetów, stołówek;
2. związany z tajnikami przyrządzania potraw

przymiotnik

(1.1) związany z gastronomią, dotyczący gastronomii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastronomik

gastronom;
1. pracownik zakładu gastronomicznego;
2. specjalista w dziedzinie sztuki kulinarnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. szkoła zawodowa o profilu gastronomicznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastroplastyka

w medycynie: chirurgiczne zmniejszenie żołądka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastroptosis

[czytaj: gastropTO-zis] w medycynie: opadnięcie, obniżenie żołądka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastropunkt

potocznie: miejsce, w którym można szybko coś zjeść; punkt gastronomiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastroskop

przyrząd optyczny umożliwiający oglądanie wnętrza żołądka i wykonywanie zabiegów; wziernik żołądkowy

Gastroskop – urządzenie służące do wykonywania gastroskopii, czyli wziernikowania żołądka.

Początkowo, pod koniec XIX w., gastroskop był długą (ok. 65 cm), sztywną rurą o średnicy ok. 9–10 mm. Następnie zaczęto używać instrumentów półsztywnych, a wreszcie giętkich. Wraz z pojawieniem się panendoskopów - giętkich endoskopów ze sterowaną końcówką - używania gastroskopów zarzucono, jako mniej wygodnych, niebezpiecznych i nie umożliwiających obejrzenia całego przełyku i żołądka oraz niedających w ogóle możliwości zbadania dwunastnicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastroskopia

badanie lekarskie obrazujące górny odcinek przewodu pokarmowego; panendoskopia, gastrofiberoskopia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wziernikowanie górnego odcinka przewodu pokarmowego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gastroskopowy

→ gastroskop

Patrz:gastroskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrostomia

zabieg operacyjny polegający na wytworzeniu sztucznej przetoki (kanału) przez powłoki brzuszne do żołądka, umożliwiający choremu bezpośrednie podawanie pokarmów i płynów

Gastrostomia – przetoka między środowiskiem zewnętrznym a żołądkiem. Jest stosowana w celu podawania substancji odżywczych u osób z niedrożnym przełykiem, na przykład w wyniku nowotworu lub powikłań po oparzeniu. Gastrostomia zakładana jest również przy schorzeniach neurologicznych z zaburzonym aktem połykania i u osób w śpiączkach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastrostomijny

→ gastrostomia

Patrz:gastrostomia

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrotechnika

technika związana z działalnością firm gastronomicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrotest

metoda diagnostyczna do oznaczania kwaśności soku żołądkowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrotomia

operacyjne otwarcie żołądka poprzez nacięcie jego ściany, wykonywane w celu oceny jego wnętrza lub ewentualnego przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastroturysta

osoba zwiedzająca miejsca powiązane z jedzeniem w celu smakowania nowych potraw

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastroturystka

kobieta zwiedzająca miejsca powiązane z jedzeniem w celu smakowania nowych potraw

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastroturystyczny

związany ze zwiedzaniem miejsc powiązanych z jedzeniem w celu smakowania nowych potraw

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastroturystyka

zwiedzanie miejsc powiązanych z jedzeniem w celu smakowania nowych potraw

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastrula

wczesne stadium rozwojowe zarodka zwierząt i człowieka następujące po blastuli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. wczesne stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt oraz człowieka;

Gastrula – stadium rozwojowe zarodka większości zwierząt (w tym człowieka) powstające z blastuli w procesie gastrulacji.

U dwuwarstwowców (Diblastica), w tym gąbek (Porifera), jest zbudowana z dwóch warstw komórek: ektodermy (z której powstaje powłoka ciała) i endodermy (z której powstaje prajelito) nazywanych listkami zarodkowymi. Otaczają one pierwotną jamę ciała, czyli gastrocel. W obrębie endodermy tworzy się prajelito z otworem – pragębą (gastropor).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gastrulacja

proces przekształcania się zarodka zwierząt i człowieka ze stadium blastuli w gastrulę

Gastrulacja (ang. gastrulation) – faza w rozwoju zarodka zwierząt, następująca po bruzdkowaniu. W wyniku gastrulacji powstaje gastrula. W procesie gastrulacji dochodzi do zgrupowania komórek pełniących podobne funkcje w organizmie.

Istotą gastrulacji jest wytworzenie dwóch lub trzech listków zarodkowych z pojedynczej warstwy blastuli. Może to zachodzić na następujące sposoby:

- rozrastanie się warstwy komórek – najczęściej prowadzi to do epibolii. Może zachodzić w wyniku:
  - spłaszczania się komórek,
  - dzielenia się komórek,
  - interkalacji – wysuwanie się komórek z jednej warstwy i wciskanie między komórki drugiej warstwy.
- zmiany pozycji warstwy komórek lub poszczególnych komórek. Może to zachodzić w wyniku:
  - inwaginacji (embolii),
  - migracji komórek z warstwy powierzchniowej do wnętrza zarodka,
  - inwolucji,
  - delaminacja – wtedy każda z komórek jednowarstwowej blastuli dzieli się wzdłuż powierzchni równoległej do powierzchni blastuli, dzięki czemu powstaje druga warstwa komórek osiągając etap dwuwarstwowej gastruli,
  - wymodelowania (przekształcania, transformacji) – rozpraszanie się chaotycznie ułożonych zespołów komórek i układanie się nich w warstwach,
  - rozciągania zbieżnego – szczególnie złożone kombinacje różnych ruchów komórek.
- rozsunięcie się komórek (kawitacja)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastryczny

dotyczący żołądka, wspomagający żołądek itp. (np. lek gastryczny, zaburzenia gastryczne); żołądkowy

przymiotnik

(1.1) żołądkowy

(1.2) spowodowany niestrawnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gastryk

osoba chora przewlekle na żołądek lub jelita

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastryka

osoba chora przewlekle na żołądek lub jelita

#### Źródła:

SJP.pl

# Gastryna

hormon przewodu pokarmowego, pobudzający komórki gruczołowe żołądka do wydzielania soku żołądkowego

Gastryna – hormon produkowany przez komórki G zlokalizowane w części odźwiernikowej żołądka oraz w początkowej części dwunastnicy. Gastryna nie jest jednolitym hormonem, składa się z mieszanki różnych związków. Do głównych jej działań fizjologicznych zalicza się stymulację wydzielania kwasu solnego oraz wpływ na prawidłowy stan błony śluzowej żołądka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gastrzyca

w gwarze łowieckiej: kuper u ptaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Gasz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaszek

zdrobniale o gachu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gasić.

- Gaszenie – walka z ogniem
- Gaszenie wapna – proces otrzymywania wodorotlenku wapnia
- Gaszenie – proces tłumienia wielokrotnych wyładowań w licznikach promieniowania jonizującego

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaszerbrum

masyw górski w Karakorum

Gaszerbrum lub Gasherbrum – masyw górski w Karakorum na granicy Chin i Pakistanu. Leży na wschód od lodowca Baltoro.
W skład grupy wchodzi siedem głównych szczytów (w tym 3 ośmiotysięczniki):

- Gaszerbrum I – 8080 m n.p.m.;
- Broad Peak – 8047 m n.p.m.;
- Gaszerbrum II – 8035 m n.p.m.;
- Gaszerbrum III – 7952 m n.p.m.;
- Gaszerbrum IV – 7925 m n.p.m.;
- Gaszerbrum V – 7147 m n.p.m.;
- Gaszerbrum VI – 6979 m n.p.m., niezdobyty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaszowice

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce

- Gaszowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Syców
- Gaszowice – wieś w woj. śląskim, w pow. rybnickim, w gminie Gaszowice
- gminie Gaszowice – gmina
- Gaszowice – gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaszowicki

przymiotnik od: Gaszowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaszyn

Gaszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Wieluń.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gaszyński

nazwisko

Gaszyński:

- Antoni Gaszyński
- Konstanty Gaszyński
- Marek Gaszyński
- Mikołaj Gaszyński
- Stanisław Gaszyński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gat

starożytne miasto w Palestynie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. pas, przepaska na biodra

(1.2) stpol. spodnie

Gat (hebr. גַּת) – jedno z pięciu starożytnych filistyńskich miast-państw, mieszczące się w północno-wschodniej części Filistei. Miasto jest często wymieniane w Biblii, ponadto jego istnienie potwierdzają również źródła egipskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gat.

skrót od: gatunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gatczyna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, w środkowej części obwodu leningradzkiego;

Gatczyna (ros. Гатчина) – miasto w Rosji, w centralnej części obwodu leningradzkiego, 45 km na południowy zachód od Petersburga. Centrum administracyjne rejonu gatczyńskiego. Pierwsze wzmianki z 1499. Prawa miejskie 11 listopada 1796. Powierzchnia miasta wynosi 29 km². 89,3 tys. mieszkańców (2021). Gatczyna jest przemysłowym, naukowym, kulturalnym i edukacyjnym centrum obwodu leningradzkiego. Gatczyński Państwowy artystyczno-architektoniczny pałacowo-parkowy muzeum-rezerwat Gatczyna, a także historyczne centrum miasta znajdują się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gatczyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gatczyną, dotyczący Gatczyny

#### Źródła:

Wiktionary

# Gate

[czyta: gejt] bramka kontrolna na lotnisku

Miejscowości w USA:

- Gate – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Beaver

Gminy w USA:

- Gate (ang. Gate Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie McLean

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gatekeeping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. koncepcja według której dziennikarz przy selekcji oraz przekazywaniu informacji nie kieruje się jedynie zasadą obiektywizmu, lecz również swoimi doświadczeniami oraz subiektywnym gustem;

Gatekeeping (selekcja informacji) – hasło po raz pierwszy zastosował David Manning White (1917–1993). W jego koncepcji, przy selekcji oraz przekazywaniu informacji dziennikarz nie kieruje się jedynie zasadą obiektywizmu, lecz także swoimi doświadczeniami oraz subiektywnym gustem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gater

maszyna służąca do przecierania kłód drzewnych na tarcicę i elementy drewniane; trak; tracznica

Pilarka ramowa (trak ramowy, gater) – maszyna stosowana w tartakach w celu przecierania drewna okrągłego na tarcicę obrzynaną oraz nieobrzynaną. Przecieranie odbywa się za pomocą jednej lub wielu pił rozpiętych na ramie poruszającej się ruchem posuwisto-zwrotnym. W zależności od kierunku ruchu piły rozróżnia się pilarki ramowe pionowe i poziome.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gates

[czytaj: gejts] nazwisko, m.in. Bill Gates (właść. William Henry Gates III), amerykański przedsiębiorca, współzałożyciel firmy Microsoft

Osoby

- Bill Gates (ur. 1955) – amerykański businessman, współzałożyciel firmy Microsoft
- Robert Gates (ur. 1943) – zatwierdzony na stanowisko sekretarza obrony USA
- Henry Louis Gates
- Charles Gates Dawes (1865 - 1951) – polityk i finansista amerykański. 30. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gateway

[czytaj: gejtłej] komputer, urządzenie lub program umożliwiający współpracę różnych typów sieci

- gateway – brama sieciowa
- Gateway (stacja kosmiczna) – planowana międzynarodowa stacja wokółksiężycowa
- Gateway Arch – obiekt w kształcie łuku w Saint Louis (USA)
- Gateway, Inc – amerykańska firma komputerowa

Kultura:

- Gateway. Brama do gwiazd – powieść fantastycznonaukowa Frederika Pohla
- Gateway – minialbum zespołu Astro

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gatha

[czytaj: gata albo gatha] rodzaj liturgicznych hymnów religijnych zawartych w świętych księgach religii staroirańskiej

Gāthā (chiń. jie (偈); kor. ge (게); jap. ge; wiet. kệ * chiń. jiatuo (伽陀); kor. kat'a (gata) (가타); jap. kata; wiet. già-đà) – w sanskrycie dosłownie wiersz, hymn.

Typ najczęściej czterowersowego wiersza lub dłuższego hymnu. Hymny były częścią składową sutr. Gatha jako krótszy wiersz była używana przez patriarchów linii medytacyjnej buddyzmu (chin. chan; jap. zen) do ukazywania swojego zrozumienia buddyzmu. Gatha służyła więc wyrażeniu swego oświecenia. Wypowiadano ją także w czasie przekazu Dharmy przez mistrza uczniowi. Dlatego też jest gatha ściśle związana z zenem i każdy uczeń w chwili oświecenia tworzył wiersz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gatka

- gatka – u niektórych roślin: pochewka powstająca ze zrośniętych przylistków

W Polsce

- Gatka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Żmigród
- Gatka – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Strzegowo
- Gatka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Winnica
- Gatka – część wsi Rusinów w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski
- Gatka – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Gatka – część wsi Pobłocie w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
- Gatka – część wsi Opatów w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Opatów
- Gatka – osada leśna w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Ruda Maleniecka

#### Źródła:

Wikipedia

# Gatki

zdrobnienie od: gacie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od gacie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gatrowy

związany z gatrem, pracujący przy gatrze

#### Źródła:

SJP.pl

# Gatsby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) kulin. południowoafrykańska przekąska, rodzaj wielkiej kanapki z frytkami i różnymi dodatkami i sosem piri-piri

#### Źródła:

Wiktionary

# Gatt

skrót od: General Agreement on Tariffs and Trade, Układ Ogólny w sprawie Taryf Celnych i Handlu, porozumienie regulujące handel międzynarodowy, zobowiązujące sygnatariuszy do stosowania jednakowych zasad i przestrzegania taryf oraz innych ograniczeń handlowych i mechanizmów konsultacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Gatt-Owski

→ GATT; gattowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Gattamelata

przydomek Erasma di Narni, kondotiera weneckiego

Gattamelata (właśc. Erasmo da Narni, ur. ok. 1370 r. w Narni, zm. 16 stycznia 1443 r. w Padwie) – włoski kondotier, od 1424 w wojskach Florencji, od 1427 w służbie papieskiej, a od 1434 – w służbie Wenecji. Był jednym z najsłynniejszych najemnych dowódców wojskowych późnego średniowiecza (przydomek Gattamelata oznacza "Słodka kotka") i znanym mecenasem sztuki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gattowski

przymiotnik od: GATT; GATT-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Gatunek

1. rodzaj, typ;
2. jakość, wartość;
3. podstawowa jednostka systematyczna w biologii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odmiana czegoś, typ, rodzaj

(1.2) biol. najniższa jednostka klasyfikacji organizmów żywych;

Gatunek to w znaczeniu potocznym kategoria albo jakość materiału. Ściślejsze znaczenie ma w nauce i technice, szczególnie tam gdzie spotykamy się z klasyfikacją pewnych obiektów.

- gatunek (biologia) (łac. species)
- gatunek artystyczny
- gatunek drewna
- gatunek filmowy
- gatunek gry komputerowej
- gatunek literacki
- gatunek muzyczny
- gatunek stopu
- gatunek telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gatunkotwórczy

tworzący gatunki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gatunkowizm

stawianie interesów gatunku ludzkiego ponad interesami innych gatunków; szowinizm gatunkowy, dyskryminacja gatunkowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. szowinizm gatunkowy.

Dyskryminacja gatunkowa, szowinizm gatunkowy, specyzm (proponowane są również nazwy gatunkizm, gatunkowizm; ang. speciesism) – postawa stawiająca interesy własnego gatunku (w domyśle: Homo sapiens) ponad interesami innych gatunków. Określenie to zostało utworzone na zasadzie analogii do rasizmu i seksizmu przez bioetyków, a podjęte zostało głównie przez zwolenników praw zwierząt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gatunkowość

→ gatunkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest gatunkowe

Patrz:gatunkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gatunkowy

związany z gatunkiem

przymiotnik

(1.1) związany z gatunek (gatunkami), dotyczący gatunku

(1.2) pot. dobrego gatunku, jakości; stylowy, markowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gatwick

[czytaj: gatłyk]
1. miejscowość pod Londynem;
2. duży port lotniczy w pobliżu tej miejscowości; London-Gatwick

Port lotniczy Londyn-Gatwick (ang. London Gatwick Airport, kod IATA: LGW, kod ICAO: EGKK) – drugi najruchliwszy międzynarodowy port lotniczy Londynu (po Heathrow). Położony jest 40 km na południe od centrum stolicy Wielkiej Brytanii i 40 km na północ od miasta Brighton znajdującego się nad kanałem La Manche,

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gau

Gau (goc. gawi, hol. Gouw) – w średniowiecznych Niemczech jednostka administracyjno-sądownicza.

Terminem „Gau” określano również terytorium zasiedlone przez grupy germańskich plemion na wzór słowiańskiego opola (jednostkę osadniczą).

#### Źródła:

Wikipedia

# Gauchański

[czytaj: gałczański] dotyczący gauchów (pasterzy południowoamerykańskich, gauczów), charakterystyczny dla gauchów; gauczański

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaucho

[czytaj: gałczo] urugwajski lub argentyński pasterz bydła; gauczo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) południowoamerykański konny pasterz;

Gaucho (l.mn. gauchowie) – południowoamerykański pasterz bydła (podobny północnoamerykańskiemu kowbojowi), pracujący na pampach, czyli trawiastych równinach Argentyny, Urugwaju, Paragwaju, południowego Chile oraz południowej Brazylii. W języku portugalskim słowo pisane jest jako gaúcho.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gauczański

[czytaj: gałczański] dotyczący gauczów (pasterzy południowoamerykańskich, gauchów), charakterystyczny dla gauczów; gauchański

#### Źródła:

SJP.pl

# Gauczo

urugwajski lub argentyński pasterz bydła; gaucho

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaudeamus

z łaciny: radujmy się; początek tradycyjnej pieśni studenckiej, śpiewanej na uroczystościach akademickich

Gaudeamus – wymarły rodzaj małych afrykańskich gryzoni (infrarząd: jeżozwierzokształtne), występujący w późnym eocenie i we wczesnym oligocenie na terenie obecnego Egiptu oraz we wczesnym oligocenie na obszarze Libii i Omanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaudencja

imię żeńskie

Gaudencja – żeński odpowiednik imienia Gaudenty. Patronką tego imienia jest św. Gaudencja, zm. w Rzymie.

Gaudencja imieniny obchodzi 30 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaudencjusz

imię męskie

- Gaudencjusz – imię
- Gaudencjusz (III/IV w.) – grecki teoretyk muzyki
- Gaudencjusz z Brescii (zm. ok. 410/411) – Gaudenty, teolog, święty, biskup Brescii
- Gaudencjusz – Radzim Gaudenty, pierwszy arcybiskup gnieźnieński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaudentostwo

Gaudenty z małżonką; Gaudentowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaudentowie

Gaudenty z małżonką; Gaudentostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaudentowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gaudentego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaudenty

imię męskie

- Gaudenty – imię
- Gaudenty (zm. ok. 410/411) – teolog, święty, biskup Brescii
- Gaudenty – Radzim, brat św. Wojciecha, pierwszy arcybiskup gnieźnieński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaudi

[czytaj: gauDI] nazwisko, np. Antoni Gaudí (1852 - 1926), architekt kataloński

Antoni Plàcid Guillem Gaudí i Cornet (ur. 25 czerwca 1852 w Reus, zm. 10 czerwca 1926 w Barcelonie) – kataloński (hiszpański) architekt i inżynier secesyjny słynący z wyjątkowych projektów, tercjarz franciszkański, Czcigodny Sługa Boży Kościoła katolickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gauguin

[czytaj: goGĘ albo goGEN] nazwisko, m.in. Paul Gauguin (1848-1903) - malarz francuski

- Paul Gauguin
- Piotr Gauguin
- (10136) Gauguin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gauleiter

[czytaj: gałlajter] naczelnik regionu partii hitlerowskiej lub gubernator prowincji w Niemczech w latach 1933-45

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaulle

nazwisko francuskie, m.in. Charles de Gaulle [czytaj: szarl deGOL] - francuski mąż stanu, generał, szef rządu, prezydent

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaullista

[czytaj: golista] zwolennik generała Charles'a de Gaulle'a i jego polityki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaullistka

→ gaullista [czytaj: golistka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaullistowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z gaullizmem, dotyczący gaullizmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaullizm

[czytaj: golizm] ukierunkowanie polityki francuskiej za rządów generała Charles'a de Gaulle'a na przywrócenie Francji mocarstwowej pozycji i uczynienia jej głównym decydentem w bloku państw zachodnioeuropejskich, z ograniczeniem wpływów USA i Wlk. Brytanii w Europie Zachodniej; w polityce wewnętrznej - dążenie do wzmocnienia roli prezydenta kosztem parlamentu

Gaullizm – myśl polityczna i ruch polityczny, którego podstawy stworzył Charles de Gaulle (1890–1970), generał, polityk, prezydent V Republiki Francuskiej w latach 1959–1969. Doktryna gaullizmu łączyła liczne elementy nadające jej prawicowość w powojennej historii Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gault

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. młodsza epoka geologiczna dolnej kredy

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaulteria

rodzaj rośliny okrytozalążkowej z rodziny wrzosowatych; golteria, starzęśla

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaumont

wytwórnia filmowa, która nazwę zaczerpnęła od jej założyciela

Gaumont – francuskie przedsiębiorstwo z branży kinematograficznej, założone w 1895 roku przez Léona Gaumonta. Jest to jedna z najstarszych wytwórni filmowych na świecie. W swojej historii firma zajmowała się wytwarzaniem sprzętu fotograficznego i filmowego, a także produkcją i dystrybucją filmową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaur

brązowoczarny, dziko żyjący ssak z rodziny krętorogich, zamieszkujący głównie górskie lasy południowej i południowo-wschodniej Azji; jego udomowioną formą jest gajal

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Bos gaurus|ref=tak., gatunek dużego, ciemnego wołu występującego w południowej Azji;

(1.2) zool. zwierzę z gatunku gaurów (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) stpol. giaur

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaura

brązowoczarny, dziko żyjący ssak z rodziny krętorogich, zamieszkujący głównie górskie lasy południowej i południowo-wschodniej Azji; jego udomowioną formą jest gajal

Gaura (lit. Gaurė) – miasteczko na Litwie, położone w okręgu tauroskim w rejonie tauroskim, 16 km na północny wschód od Taurogów, 468 mieszkańców (2001). Siedziba starostwa Gaura.

Znajduje się tu kościół parafialny katolicki, szkoła, poczta, pomnik partyzantów i 2 km od miasteczka grodzisko o wysokości 9 m i rozmiarach 29 × 19 metrów.

Od 2004 roku miasteczko posiada własny herb nadany dekretem prezydenta Republiki Litewskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaus

jednostka natężenia pola magnetycznego

Gaus, symbol Gs lub G – jednostka indukcji magnetycznej w układzie CGS.Pochodzi od nazwiska niemieckiego fizyka Carla Gaussa.

Gaus był przejściowo legalny w układzie SI – jednostką indukcji magnetycznej jest w nim tesla (T) – ale niezalecany z powodu zbieżności symbolu z gigasekundą.

Przelicznik:

  {\text{1 Gs}}=10^{-4}\,{\text{T}}

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gausotron

element półprzewodnikowy o rezystancji silnie zależnej od pola magnetycznego; magnetorezystor

#### Źródła:

SJP.pl

# Gauss

Osoby:

- Carl Friedrich Gauss – niemiecki matematyk i fizyk
- Karl-Markus Gauß – austriacki pisarz i wydawca

Inne:

- GAUSS – język programowania

Zobacz też:

- Gaus

#### Źródła:

Wikipedia

# Gautier

[czytaj: goTJE] nazwisko francuskie

Gautier – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, w hrabstwie Jackson.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gavroche

[czytaj: gawROSZ] imię męskie, m.in. imię jednego z bohaterów powieści "Nędznicy" W. Hugo; Gawrosz

Gavroche – fikcyjna postać z powieści Wiktora Hugo Nędznicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawain

[czytaj: gałejn] rycerz Okrągłego Stołu i towarzysz króla Artura

Sir Gawain (nazywany również: Gwalchmei, Gawan, Gavein, Gauvain lub Walewein) – jeden z bohaterów Legendy Arturiańskiej, rycerz Okrągłego Stołu i wierny towarzysz króla Artura.

Gawain w legendach arturiańskich jest siostrzeńcem Króla Artura (synem Morgause i Lota, króla Orkadów i Lothian – późniejszego wroga Artura). Jego braćmi byli: Agravain, Gaheris, Gareth i Mordred. W niektórych opowieściach Gawain miał również siostry. Sam często jest przedstawiany jako wspaniały rycerz, oddany swojemu królowi i rodzinie. Jest przyjacielem młodych rycerzy, obrońcą biednych i ulubieńcem dam. W niektórych opowieściach jego siły rosną razem ze wschodem słońca, osiągając swój szczyt w samo południe. Gawain znał się na ziołach i to uczyniło z niego sławnego uzdrowiciela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawarecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawęcki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Gawęcki – polski technolog żywności i żywienia
- Jan Gawęcki – polski szybownik, pilot doświadczalny, komunikacyjny i balonowy, instruktor lotniczy
- Paweł Gawęcki – polski piłkarz ręczny
- Marek Gawęcki – polski naukowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawęda

swobodna rozmowa, opowieść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. swobodna, towarzyska rozmowa

(1.2) książk. opowiadanie, opowieść, pogadanka

(1.3) liter. krótki utwór, mający charakter swobodnego, bezpretensjonalnego opowiadania

- gawęda – epicki lub poetycki utwór literacki, oryginalny wytwór polskiej kultury szlacheckiej i biesiadnej, której prawzorem była luźna rozmowa o przeżyciach, z dużą liczbą dygresji i ciekawostek, czasem fantasmagorii
- gawęda szlachecka – odmiana prozy niefabularnej, wywodząca się z gawędy
- zespół „Gawęda” – reprezentacyjny Zespół Artystyczny Związku Harcerstwa Polskiego im. harcmistrzyni Barbary Kieruzalskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawędowy

związany z gawędą

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawędziarka

kobieta lubiąca gawędzić, mówić długo i ze swadą

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawędziarski

dotyczący gawędy, gawędzenia albo gawędziarza

przymiotnik

(1.1) gadatliwy

(1.2) mający cechy gawędy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gawędziarstwo

1. skłonność do gadulstwa, gawędzenia; gawędzenie;
2. twórczość gawędziarska

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawędziarz

osoba lubiąca gawędzić, mówić długo i ze swadą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) autor lub znawca gawęd, łatwo i z zamiłowaniem opowiadający anegdoty, różne historie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawędzić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) prowadzić luźną rozmowę

(1.2) przest. prowadzić opowiastkę

#### Źródła:

Wiktionary

# Gawenda

nazwisko

Osoby o nazwisku Gawenda:

- Andrzej Gawenda (* 1972) – polski lekkoatleta tyczkarz
- Jerzy Gawenda (1917–2000) – polski działacz polityczny, prawnik i wicepremier

W języku czeskim

- Martin Gavenda (* 1988) – czeski żużlowiec

Inne

- Gawęda

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawęski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaweł

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Gaweł – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzi się od słowa Gallus oznaczającego „Galijczyk”, mieszkaniec Galii z łac. gallus, 'kogut') lub celt. słowa Calleh, 'Galijczyk' utworzonego od ghas-los, 'przybysz', 'obcy'.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawełczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawia

gatunek ptaka; mewa trójpalczasta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na południowej Litwie i zachodniej Białorusi, prawy dopływ Niemna;

Gawia (lit. Gauja; biał. Гаўя, Hauja; ros. Гавья, Gawja) – rzeka w południowej Litwie (okręg wileński) i zachodniej Białorusi (obwód grodzieński), prawy dopływ Niemna w zlewisku Morza Bałtyckiego. Długość – 100 km (32 km na Litwie, 68 km na Białorusi), powierzchnia zlewni – 1680 km², średni przepływ u ujścia – 13,6 m³/s, średnie nachylenie – 0,9‰. Źródła w południowo-wschodniej części Garbu Oszmiańskiego koło Solecznik, skąd płynie na południe przez Równinę Nadniemeńską i uchodzi do Niemna na 713. kilometrze od ujścia. Na odcinku białoruskim mała elektrownia wodna (0,2 MWh).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawial

krokodyl indyjski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gad z gatunku gawial gangesowy;

Gawial gangesowy, gawial (Gavialis gangeticus) – gatunek krokodyla z rodziny gawialowatych (Gavialidae), obejmującej jeszcze krokodyla gawialowego. Występuje w Azji Południowej, jest krytycznie zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawiale

rodzina krokodyli, do której należy obecnie tylko jeden gatunek - gawial gangesowy

Gawialowate (Gavialidae) – rodzina krokodyli reprezentowana współcześnie przez dwa gatunki – gawiala gangesowego (Gavialus gangeticus) i krokodyla gawialowego (Tomistoma schlegelii). Te dwa gatunki są do siebie podobne, ale ich areał występowania nie pokrywa się. Do Gavialidae należy także m.in. wymarły Rhamphosuchus, jeden z największych krokodyli w historii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawialowy

→ gawial

Patrz:gawial

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawiedź

tłum, pospólstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekcew. lub pogard. duża grupa natrętnych gapiów

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. drób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gawin

nazwisko

- Gawin – imię męskie
- Gawin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz
- Gawin Królewska Wola – dolnośląski klub piłkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Gawiński – polski malarz, ilustrator, krytyk artystyczny, pisarz i poeta
- Bolesław Gawiński – polski prawnik
- Jan Gawiński – polski poeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawkowski

nazwisko

Gawkowski (forma żeńska Gawkowska, liczba mnoga Gawkowscy) – polskie nazwisko. Nosi je około 933 osób. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Ostrowa Mazowieckiego, Warszawy i Wołomina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawlak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawlas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawlasi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. góra w Beskidzie Śląskim

- Gawlasi – potok, dopływ Krzyżówki
- Gawlasi – potok, dopływ Leśnianki
- Gawlasi (Gawlast) – szczyt w paśmie Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawliczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawlik

nazwisko

Gawlik – polskie nazwisko. 27 stycznia 2022 roku nosiło je 11 152 polskich obywateli.

Osoby o nazwisku Gawlik:

- Bogusław Gawlik
- Czesław Gawlik
- Ewald Gawlik
- Ginter Gawlik
- Jan Paweł Gawlik
- Józef Gawlik (podpułkownik)
- Józef Gawlik (profesor)
- Maksymilian Gawlik
- Maria Gawlik
- Radosław Gawlik
- Romuald Gawlik
- Stanisław Gawlik (aktor)
- Stanisław Gawlik (historyk)
- Stanisław Gawlik (polityk)
- Waldemar Gawlik
- Weronika Gawlik
- Władysław Gawlik
- Zbigniew Gawlik
- Zdzisław Gawlik
- Zygmunt Gawlik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawlikowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Lechosław Gawlikowski – polski dziennikarz, publicysta
- Maciej Gawlikowski – polski działacz opozycyjny, reporter, autor filmów i książek, producent telewizyjny
- Stanisław Gawlikowski – polski szachista, publicysta i dziennikarz szachowy
- Wiesław Gawlikowski (strona ujednoznaczniająca)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawor

dawniej: gaworzenie, rozmowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaworecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaworski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaworzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gaworzyć.

Gaworzenie – wczesny etap rozwoju mowy po krzyku i głużeniu, pojawiający się ok. 6 miesiąca życia. Niektórzy badacze twierdzą, że okres gaworzenia obejmuje okres od trzeciego do dwunastego miesiąca życia (choć pojawia się ono u nielicznych dzieci jeszcze ok. drugiego roku życia). Gaworzenie polega na łączeniu samogłosek, które dziecko wymawiało do tej pory, ze spółgłoskami (ga-ga, ma-ma-ma, ugh-ugh itp.). Pojawiają się w ten sposób pierwsze dowolnie wymawiane sylaby, które nie mają jednak żadnej treści ani znaczenia dla dziecka. Umiejętność gaworzenia związana jest ze zwiększeniem kontroli przepływu powietrza przez struny głosowe oraz większą kontrolą nad wargami i językiem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaworzyć

o niemowlętach: wydawać pierwsze dźwięki, będące początkami mowy

czasownik

(1.1) pot. o niemowlętach: wydawać pierwsze dźwięki, będące zalążkiem mowy artykułowanej

(1.2) przest. gwarzyć, gawędzić, mówić, rozprawiać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaworzyce

wieś w Polsce

Gaworzyce (niem. Quaritz, 1937–1945 Oberquell) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Gaworzyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaworzycki

przymiotnik od: Gaworzyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawot

starofrancuski taniec salonowy oraz muzyka do tego tańca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. folk. starofrancuski taniec ludowy w tempie umiarkowanym, w takcie parzystym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawra

zimowe legowisko niedźwiedzia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zimowe legowisko niedźwiedzi;

Gawra (z rum. gaura) – zimowe legowisko niedźwiedzi, wykrot leśny lub jaskinia w miejscu niedostępnym i ukrytym. Jest to też miejsce, w którym na świat przychodzą młode niedźwiedzie.

Legowisko dzienne niedźwiedzia nazywane jest barłogiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawron

pospolity, kolonijny ptak z rodziny krukowatych o smoliście czarnym upierzeniu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Corvus frugilegus|Linnaeus|ref=tak., gatunek ptaka o czarnym upierzeniu z rodziny krukowatych, ale mniejszy od kruka;

(1.2) ornit. ptak z gatunku gawronów (1.1)

Gawron, gapa (Corvus frugilegus) – gatunek dużej wielkości ptaka synantropijnego z rodziny krukowatych (Corvidae), zamieszkujący Eurazję. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gawronada

gapienie się na coś, marnowanie czasu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. gapienie się

(1.2) przest. włóczenie się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gawroni

→ gawron

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla gawrona; dotyczący, odnoszący się do gawrona

Patrz:gawron

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gawroniątko

zdrobnienie od: gawronię - młode gawrona

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: gawronię (młody gawron)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gawronię

młode gawrona

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. młode gawrona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gawronizm

przestarzałe: bezmyślne gapienie się

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawroński

nazwisko

osoby o nazwisku Gawroński:

- Aleksander Gawroński (1939-2003) – aktor
- Andrzej Gawroński (ujednoznacznienie)
- Bogdan Gawroński (1928-2004) – polityk
- Feliks Gawroński (1923-2007) – poseł
- Franciszek Rawita-Gawroński (1846-1930) – historyk
- Henryk Gawroński (ur. 1933) – polityk
- Jan Gawroński (ujednoznacznienie)
- Ludwik Gawroński (ur. 1939) – muzykolog
- Stanisław Gawroński (1784-1860) – generał
- Wiktor Gawroński (1863-1946) – generał, inżynier
- Wojciech Gawroński (ujednoznacznienie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawrosz

ulicznik paryski; urwis, łobuziak

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawroszka

1. niewielka chustka na szyję w kształcie trójkąta; apaszka
2. dziewczyna ulicznik (zwłaszcza paryski); urwis, łobuziak

Gawroszka – rodzaj apaszki, najczęściej jedwabnej, ręcznie malowanej.

Obecnie noszona przede wszystkim przez kobiety, pierwotnie – w niedbałym ubiorze uliczników, zwłaszcza paryskich, zwanych gawroszami. Określenie pochodzące od Gavroche'a, postaci ulicznika z powieści Victora Hugo Nędznicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawrować

o niedźwiedziu: zimować w gawrze

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawrych

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawryluk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawryś

nazwisko

Gawryś – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2985 osoby. Wywodzi się z pochodnej imienia Gawrzyjał, ludowej formy Gabriela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawrysiak

nazwisko

Gawrysiak – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1827 osoby. Wywodzi się z pochodnej imienia Gawrzyjał, ludowej formy Gabriela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawryszczak

nazwisko

Krzysztof Gawryszczak ps. Ali (ur. 5 maja 1948 w Gdańsku, zm. 6 kwietnia 2012 w Gdyni) – polski działacz społeczny, obrońca praw ojca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawryszewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bartosz Gawryszewski – polski siatkarz
- Jacek Gawryszewski – polski funkcjonariusz służb specjalnych i dyplomata
- Andrzej Gawryszewski – polski geograf, profesor Polskiej Akademii Nauk, autor prac z dziedziny geografii ludności, kartograf

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawryła

1. imię męski, wariant imienia Gabriel;
2. nazwisko

Gabriel (hebr. גַּבְרִיאֵל, arab. جبريل / جبرائيل) – imię męskie pochodzenia semickiego. Wywodzi się od hebrajskiego słowa oznaczającego „mąż boży” albo „Bóg jest moim męstwem”. Imię jednego z archaniołów, który zwiastował Najświętszej Marii Pannie, a jeszcze wcześniej przepowiedział Zachariaszowi narodziny jego syna – Jana Chrzciciela. Według islamu to Gabriel (Dżibril) podyktował Koran prorokowi Mahometowi. Gabriel jest patronem: telegrafu, radia, telewizji, teledetekcji, dyplomatów i posłańców. W Polsce imię występuje od XIII wieku w formach: Gabryjał, Gabrzyjał, Gabryjel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawłostwo

Gaweł z małżonką; Gawłowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawłowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawłowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gawłowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Gawłowski (strona ujednoznaczniająca)
- Jacek Gawłowski – realizator dźwięku
- Józef Tadeusz Gawłowski (ur. 1926) – architekt
- Stanisław Gawłowski (ur. 1968) – polityk
- Wiesław Gawłowski (ur. 1950) – siatkarz
- Witold Gawłowski (ur. 1956) – architekt
- Wojciech Gawłowski (ur. 1953) – poeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawłowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Gawła lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Gawła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gawłuszowice

wieś w Polsce

Gawłuszowice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, siedziba gminy Gawłuszowice}.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu mieleckiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gawłuszowice. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie rzeszowskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gawłuszowicki

→ Gawłuszowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Gay

[czytaj: gej] potocznie: homoseksualista; gej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. (anglosaskie)

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w USA

- Gay – miasto w USA, w stanie Georgia, w hrabstwie Meriwether
- Gay (ang. Gay Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Taylor
- Gay - pierwszy magazyn gejowski w Toronto, jeden z pierwszych gejowskich magazynów w Kanadzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gay-Friendly

[czytaj: gej frendli] przyjazdy dla osób homoseksualnych

przymiotnik

(1.1) środ. marketingowe: taki, który tworzy środowisko przyjazne dla LGBT;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gay-Lussac

[czytaj: ge lüSAK albo ge liSAK] nazwisko

Osoby:

- Joseph Gay-Lussac (1778–1850) – francuski chemik i fizyk

Astronomia:

- (11969) Gay-Lussac – planetoida

Fizyka i chemia:

- Areometr Gay-Lussaca – rodzaj areometru służącego do bezpośredniego pomiaru gęstości bezwzględnej cieczy
- Prawo Gay-Lussaca (gaz doskonały) – prawo dotyczące zachowania się gazu doskonałego podczas zmiany jego stanu
- Prawo Gay-Lussaca – podstawowe prawo chemiczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaz

ciało lotne, jeden z trzech stanów skupienia materii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) marka radzieckiego samochodu osobowego, terenowego i ciężarowego;

(1.2) samochód marki GAZ (1.1)

Gaz – stan skupienia materii, w którym ciało fizyczne łatwo zmienia kształt i zajmuje całą dostępną mu przestrzeń. Właściwości te wynikają z własności cząsteczek, które w fazie gazowej mają pełną swobodę ruchu. Wszystkie one cały czas przemieszczają się w przestrzeni zajmowanej przez gaz i nigdy nie zatrzymują się w jednym miejscu. Między cząsteczkami nie występują żadne oddziaływania dalekozasięgowe, a jeśli, to bardzo słabe. Jedyny sposób, w jaki cząsteczki na siebie oddziałują, to zderzenia. Oprócz tego, jeśli gaz jest zamknięty w naczyniu, to jego cząsteczki stale zderzają się ze ściankami tego naczynia, wywierając na nie określone i stałe ciśnienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaz.

skrót od: gazeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaza

płótno bawełniane do opatrywania ran

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wynagrodzenie za pracę artysty scenicznego (aktora, muzyka)

- Gaza – miasto w Autonomii Palestyńskiej
- Strefa Gazy – obszar na Bliskim Wschodzie, obecnie pod kontrolą Autonomii Palestyńskiej
- Gaza - muhafaza w Autonomii Palestyńskiej
- Gaza – prowincja w Mozambiku
- gaza – materiał opatrunkowy
- gaza – rodzaj cienkiej tkaniny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazal

utwór poetycki w literaturze Wschodu; gazel

Gazel (gazela, ghazal, gazal) – liryczny utwór poetycki, znany przede wszystkim w literaturze perskiej, głównie rozwinięty w języku urdu; monorytmiczny i monorymiczny, składa się z 4–15 bajtów (bejtów) czyli podwójnych półwersów, zwanych także sher, z których każdy stanowi osobną całość. W ostatnim bajcie często wymieniony przydomek literacki autora. Mistrzem gazel w języku perskim był Hafez, XIV-wieczny najwybitniejszy poeta perski, mistrz opisów przyrody i miłości ("Gazele wybrane Hafiza" 1957). W języku urdu za mistrza gazel uchodzi Mirza Ghalib (Mirza Asadullah beg Khan, 1797-1869).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazańczyk

mieszkaniec Strefy Gazy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Strefy Gazy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazania

roślina ozdobna pochodzenia afrykańskiego, należąca do rodziny astrowatych; pawica

Gazania (Gazania Gaertn.) – rodzaj roślin należący do rodziny astrowatych. Należy do niego kilkanaście gatunków roślin pochodzących z Afryki Południowej i tropikalnych obszarów Afryki. Nazwa rodzaju nadana została dla upamiętnienia średniowiecznego uczonego Teodora z Gazy.

Odmiany uprawne mieszańcowego pochodzenia określane są zbiorową nazwą gazanii lśniącej G. × splendens.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazański

przymiotnik od: Gaza, Strefa Gazy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Gazy lub Strefy Gazy, związany z Gazą lub Strefą Gazy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazda

właściciel gospodarstwa wiejskiego na Podhalu; gospodarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. gw-pl|Podhale. gw-pl|Śląsk Cieszyński. gospodarz wiejski na Podhalu i w Cieszyńskiem;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) stpol. zagroda

Gazda – właściciel gospodarstwa wiejskiego na Podhalu i w Beskidach Zachodnich. Bogaty gospodarz to hruby gazda, żona gazdy to gaździna, jego gospodarstwo gazdostwo lub gazdówka, a gospodarzyć to gazdować.

Słowo gazda występuje także w tym samym znaczeniu w językach: rumuńskim, serbskim, słowackim, ukraińskim i węgierskim. Zostało prawdopodobnie zaczerpnięte od pasterzy wołoskich w ramach kolonizacji wołoskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazdostwo

1. gospodarstwo wiejskie na Podhalu;
2. gazdowanie, bycie gazdą (właścicielem gospodarstwa wiejskiego na Podhalu)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gospodarstwo rolne na Podhalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazdować

być gazdą (właścicielem gospodarstwa wiejskiego na Podhalu); gaździć, gospodarzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazdówka

1. podhalańskie gospodarstwo;
2. zajęcie gazdy, podhalańskiego gospodarza; gazdowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazdowski

→ gazda

Patrz:gazda

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazdowy

przymiotnik od: gazda

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazdyni

przestarzałe: żona gazdy; gaździna

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazdynia

góralska gospodyni; gaździna

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaździć

być gazdą (właścicielem gospodarstwa wiejskiego na Podhalu); gazdować, gospodarzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaździna

żona gazdy; gospodyni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. gw-pl|Śląsk Cieszyński. żona gazdy, gospodyni na Podhalu i w Cieszyńskiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gaździnka

zdrobnienie od: gaździna

Mydliczek mały, gaździnka (Gazza minuta) – gatunek małej morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny mydliczkowatych (Leiognathidae). Ma niewielkie znaczenie gospodarcze jako ryba konsumpcyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaździński

→ gaździna

Patrz:gaździna

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazeciarka

→ gazeciarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która sprzedaje gazety

Patrz:gazeciarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazeciarski

tyczący się gazeciarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazeciarstwo

zawód sprzedawcy gazet

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazeciarz

człowiek sprzedający, roznoszący gazety

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hand. człowiek, który sprzedaje lub dostarcza gazety

(1.2) daw. dziennikarz, reporter

Gazeciarz (ang. paperboy) – osoba zajmująca się sprzedażą gazet na ulicy lub roznosząca prasę. Zwykle jest to przemieszczający się rowerem nastolatek, który dostarcza drukowaną gazetę codzienną do domów lub biur prenumeratorów. Z reguły chłopcy zajmowali się dystrybucją dzienników przed i po szkole.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazecidło

pogardliwie: gazeta podająca głównie wiadomości mało ważne, sensacyjne i nie zawsze prawdziwe; bulwarówka, szmatławiec, tabloid, piśmidło

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazecina

lekceważąco: marna, licha gazeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazecisko

zgrubienie od: gazeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazejski

splot gazejski - splot tkacki, który powstaje przez wzajemne okręcanie się nitek osnowy przeplatanych nitkami wątku

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazel

poetycki utwór liryczny w literaturze perskiej; gazal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. liryczny utwór poetycki, znany przede wszystkim w literaturze perskiej;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: gazela

Gazel (gazela, ghazal, gazal) – liryczny utwór poetycki, znany przede wszystkim w literaturze perskiej, głównie rozwinięty w języku urdu; monorytmiczny i monorymiczny, składa się z 4–15 bajtów (bejtów) czyli podwójnych półwersów, zwanych także sher, z których każdy stanowi osobną całość. W ostatnim bajcie często wymieniony przydomek literacki autora. Mistrzem gazel w języku perskim był Hafez, XIV-wieczny najwybitniejszy poeta perski, mistrz opisów przyrody i miłości ("Gazele wybrane Hafiza" 1957). W języku urdu za mistrza gazel uchodzi Mirza Ghalib (Mirza Asadullah beg Khan, 1797-1869).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazela

bardzo szybkie i zwinne zwierzę azjatyckie lub afrykańskie z podrodziny antylop, żyjące na pustyniach, stepach i górskich łąkach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. mała afrykańska antylopa;

(1.2) liter. gazel

Gazela (Gazella) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

Patrz:gazela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazeli

poetycki utwór liryczny w literaturze perskiej; gazal

Patrz:gazela

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazelka

rodzaj ssaków kopytnych z podrodziny antylop

Gazelka (Nanger) – rodzaj ssaków kopytnych z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazelopka

rodzaj ssaków z podrodziny antylop

Gazelopka (Eudorcas) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazem

potocznie: bardzo szybko, natychmiast

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazer

potocznie: pijak, ochlaptus, gazownik, pijus

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazeta

rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie - w rozumieniu wszystkich dni roboczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drukowany środek przekazu informacji, zazwyczaj ukazujący się codziennie;

(1.2) pot. uczn. koszulka wystająca spod odzieży wierzchniej

Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, ukazującego się codziennie (dziennik) lub co najmniej dwa razy w tygodniu, przekazującego odbiorcom informacje o bieżących powszechnych wydarzeniach (z reguły bez zawężania tematyki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: gazeta

(1.2) tablica do wieszania ogłoszeń i bieżących materiałów w szkole, w zakładzie pracy

(1.3) gazeta zawierająca jedynie reklamę; forma reklamy

(1.4) daw. środ. polit. gazeta „Robotnik”

#### Źródła:

Wiktionary

# Gazetkowy

→ gazetka

Patrz:gazetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazetnik

pojemnik na czasopisma; gazetownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazetoid

tabloid, brukowiec, szmatławiec;
1. gazeta podająca sensacyjne treści, plotki;
2. potocznie: gazeta bezwartościowa, na niskim poziomie

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazetomat

automat do sprzedaży czasopism; prasomat

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazetowe

związany z gazetą

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazetownik

pojemnik na czasopisma; gazetnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazetowy

związany z gazetą

przymiotnik relacyjny

(1.1) poligr. związany z gazetą, dotyczący gazety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazetter

wykaz nazw geograficznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaziantep

[czytaj: gazJANtep] miasto w Turcji

Gaziantep – miasto w południowej Turcji, ośrodek administracyjny prowincji Gaziantep. Około 2 069 tys. mieszkańców. Miasto znane z pistacji i robionej z nich baklawy.

Miasto położone jest przy linii kolejowej ze stacją Gaziantep prowadzącej do Mosulu w Iraku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gaziarz

1. inkasent z gazowni;
2. robotnik nadzorujący instalację pieców koksowniczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazik

1. potocznie: mały samochód terenowy; łazik, dżip, jeep;
2. tamponik z gazy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: gaz

(1.2) med. kawałek gazy opatrunkowej złożony w tamponik

(1.3) pot. żart. lekkie upicie się

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) pot. mały, wojskowy samochód terenowy marki GAZ

GAZ (ros. ГАЗ, skrót od Горьковский автомобильный завод) – marka radzieckich i rosyjskich samochodów produkowanych przez fabrykę Gorkowskij Awtomobilnyj Zawod (Gorkowska Fabryka Samochodów) w Niżnym Nowogrodzie (w latach 1932–1990 noszącym nazwę Gorki, stąd nazwa fabryki). Pod marką GAZ produkowane są samochody osobowe, ciężarowe i terenowe. Fabryka wytwarzała również pojazdy wojskowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazmajster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. żart. mechanik zajmujący się montażem i serwisem instalacji gazowych w samochodach

(1.2) daw. osoba zajmująca się utrzymywaniem oświetlenia gazowego

#### Źródła:

Wiktionary

# Gaźnik

urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach; karburator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. urządzenie do wytwarzania mieszanki paliwa i powietrza w silnikach spalinowych z zapłonem iskrowym

Gaźnik (karburator) – urządzenie wytwarzające mieszankę paliwowo-powietrzną o odpowiednim składzie w silnikach spalinowych o zapłonie iskrowym. W gaźniku następuje dozowanie paliwa, jego rozpylenie w celu odparowania i wymieszanie oparów paliwa z powietrzem, a następnie dostarczenie tak wytworzonej mieszanki w odpowiedniej ilości poprzez kolektor dolotowy do cylindra. Gaźnik jest częścią układu zasilania silnika spalinowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaźnikowiec

potocznie: specjalista od gaźników samochodowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gaźnikowy

związany z gaźnikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazobeton

lekki materiał budowlany; beton komórkowy

Beton komórkowy (ABK) – materiał budowlany, rodzaj lekkiego betonu otrzymywanego poprzez wprowadzenie gazu, zwykle powietrza pod odpowiednim ciśnieniem do plastycznej mieszanki cementowej, w wyniku czego powstają w nim jednorodne pory, zwane komórkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazobetonownia

wytwórnia gazobetonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazobetonowy

związany z gazobetonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazochemia

dziedzina technologii chemicznej obejmująca produkcję, badanie oraz przeróbkę surowców chemicznych otrzymanych z gazu ziemnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rurociąg do transportu gazu;

Gazociąg – specjalnie zaprojektowana i zbudowana sieć rur przesyłająca gaz (najczęściej gaz ziemny) na różne odległości.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazociągowy

związany z gazociągiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gazociągiem, dotyczący gazociągu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazogenerator

urządzenie do wytwarzania gazu z węgla, drzewa, koksu lub torfu przez niezupełne spalanie; czadnica; gazownica

- gazogenerator (czadnica) – urządzenie służące do produkcji gazu drzewnego w procesie zgazowania.
- gazogenerator (artyleria) – element pocisku artyleryjskiego pozwalający zwiększyć jego donośność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazogeneratorowy

związany z gazogeneratorem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazogipsowy

związany z gazogipsem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazohol

paliwo silnikowe, mieszanka bioetanolu i benzyny, zwykle w proporcji 1:9; benzohol

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazokoksownia

wytwórnia gazu i koksu

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazol

mieszanina węglowodorów: propanu, butanu oraz izobutanu, tzw. gaz płynny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. techn. zob. gaz płynny.

Skroplony gaz petrochemiczny (ang. liquefied petroleum gas, LPG), gazol – produkt rafinacji ropy naftowej lub gazu ziemnego, używany jako gaz, ale przechowywany i transportowany w pojemnikach pod ciśnieniem w postaci ciekłej. W obrocie najczęściej propan lub mieszanina propanu i butanu o różnym składzie, najczęściej z niewielką zawartością innych alkanów. Należy do najbardziej wszechstronnych źródeł energii. Stosowany jest głównie jako:

- paliwo do zasilania różnego rodzaju urządzeń grzewczych (np. promienników gazowych, nagrzewnic)
- źródło zasilania domowych kuchenek gazowych, grilli gazowych, kuchenek turystycznych, taboretów gastronomicznych
- paliwo silnikowe – autogaz
- paliwo stosowane w czasie wykonywania prac dekarskich, instalacyjnych, obróbki i cięcia metali
- paliwo w systemach kogeneracji i mikrokogeneracji
- paliwo w przemysłowych procesach produkcyjnych – np. w fabrykach ceramiki, cegielniach
- gaz nośny do kosmetyków w aerozolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazolina

mieszanina najlżejszych ciekłych węglowodorów wyodrębnionych z gazu ziemnego lub gazów rafineryjnych, stosowana głównie jako dodatek do benzyny silnikowej (podnosi liczbę oktanową)

- gazolina – mieszanina najlżejszych ciekłych alkanów
- Gazolina – polski przedwojenny statek
- Gazolina – polskie przedsiębiorstwo istniejące w latach 1920–1939

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazoliniarnia

zakład przemysłowy, w którym otrzymuje się gazolinę

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazometr

1. aparat stosowany do pomiaru ciśnienia parcjalnego gazów, np. tlenu i dwutlenku węgla we krwi;
2. urządzenie do przechowywania i dozowania gazów w laboratoriach

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazometria

diagnostyczne badanie laboratoryjne krwi, umożliwiające monitorowanie wymiany gazowej organizmu

Gazometria – diagnostyczne badanie laboratoryjne krwi umożliwiające rozpoznanie i monitorowanie zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej i wymiany gazowej organizmu. Polega na pobraniu krwi, najczęściej tętniczej (z tętnicy promieniowej lub udowej) albo kapilarnej (z opuszki palca lub płatka ucha), do specjalnej heparynizowanej strzykawki. Po pobraniu krwi strzykawkę należy szczelnie zamknąć, aby krew w strzykawce nie miała kontaktu z powietrzem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazomierz

miernik objętości przepływającego gazu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazon

trawnik w parkach, ogrodach itp., zazwyczaj ozdobiony kwiatami i krzewami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji;

Gazon (fr. le gazon – darń, murawa) – duży, ozdobny trawnik w kształcie prostokąta, koła lub owalu znajdujący się na podjeździe do pałacu lub dworu, otoczony wokół drogą dojazdową kończącą się bezpośrednio przed wejściem do rezydencji. Gazon może być ozdobiony klombami kwiatowymi, kompozycjami krzewów, ew. pojedynczymi drzewami, oraz fontanną lub innymi drobnymi formami architektonicznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazonik

mały gazon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od gazon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazonośność

→ gazonośny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sumaryczny udział zawartości metanu, wyższych węglowodorów gazowych oraz dwutlenku węgla w węglu, mierzony w m3 na 1 tonę czystej substancji węglowej (węgla bez popiołów i wilgoci)

Patrz:gazonośny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazonośny

obfitujący w gaz; dostarczający gazu

przymiotnik

(1.1) o terenach, skałach itp. zawierający złoża gazu ziemnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazonowy

związany z gazonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazopajęczarstwo

korzystanie z gazociągu bez uiszczania opłat za gaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazopajęczarz

człowiek korzystający z gazociągu bez uiszczania opłat za gaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazoport

port, w którym odbierane są dostawy gazu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) port służący do przeładunku skroplonego gazu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazoprzepuszczalny

przepuszczający gazy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazoszczelnie

→ gazoszczelny

Patrz:gazoszczelny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazoszczelność

→ gazoszczelny

Patrz:gazoszczelny

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazotron

dioda lampowa gazowana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. lampa gazowana posiadająca dwie elektrody: anodę i katodę;

Gazotron – rodzaj prostownika, gazowanej lampy elektronowej wykorzystywanej głównie jako dioda prostownicza w zasilaczach większej mocy.

Budowa gazotronu jest zbliżona do normalnej diody próżniowej - lampa również posiada gorącą katodę i anodę, jednak szczegóły konstrukcyjne są odmienne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazotwórczy

tworzący gaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazować

1. wpuszczać gaz do pomieszczenia;
2. dezynfekować coś gazem;
3. potocznie: przyspieszać; dodawać gazu

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagazować)

(1.1) nasycać gazem ciecz

(1.2) truć gazem

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) przyspieszać samochodem, „dodawać gazu”

(2.2) pot. biec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gazować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Gazowany

nasycony dwutlenkiem węgla

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: gazować

przymiotnik

(2.1) spoż. nasycony dwutlenkiem węgla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazowiec

statek służący do przewozu materiałów gazowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. statek przeznaczony do transportu skroplonego gazu;

Gazowiec – statek przeznaczony do transportu skroplonego gazu ziemnego – LNG (ang. Liquefied Natural Gas) lub skroplonego gazu porafinacyjnego – LPG (ang. Liquefied Petroleum Gas). Statki tego typu są w krajach anglojęzycznych nazywane LNG/LPG carrier, a w krajach frankofońskich odpowiednio Méthanier/Propanier.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazówka

potocznie:
1. pistolet gazowy;
2. kąpiel gazowa;
3. cienka chustka z tiulu;
4. samochód napędzany gazem;
5. kuchenka gazowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazówki

potocznie:
1. pistolet gazowy;
2. kąpiel gazowa;
3. cienka chustka z tiulu;
4. samochód napędzany gazem;
5. kuchenka gazowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazownia

zakład przemysłowy wytwarzający gaz węglowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) firma sprzedająca gaz ziemny

Gazownia – przedsiębiorstwo zajmujące się jedną lub kilkoma gałęziami przemysłu: odgazowywaniem węgla i wytwarzaniem z niego gazu koksowniczego, przesyłaniem gazu do odbiorców, zakład zasilający urządzenia w paliwo gazowe. W powszechnym znaczeniu pod terminem gazownia rozumie się zakład przesyłający gaz do odbiorców. W Polsce zajmuje się tym Polska Spółka Gazownictwa, spółka-córka PGNiG.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazownica

urządzenie do wytwarzania gazu z węgla, drzewa, koksu lub torfu przez niezupełne spalanie; gazogenerator; czadnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją i przesyłaniem gazu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dziedzina zajmująca się wytwarzaniem i przesyłaniem gazu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazowniczka

→ gazownik

Patrz:gazownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazowniczy

przymiotnik

(1.1) dotyczący gazownictwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Gazownik

1. pracownik gazowni;
2. potocznie: człowiek nadużywający alkoholu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik gazowni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazowość

→ gazowy

Patrz:gazowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazowy

przymiotnik od: gaz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z gazem, dotyczący gazu

(1.2) wypełniony gazem

(1.3) włók. związany z gazą; zrobiony z gazy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazoznawczy

związany z działem chemii badającym właściwości gazów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazoznawstwo

dział chemii badający właściwości gazów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazozol

zawiesina w gazie cząstek koloidowych stałych (dym) lub ciekłych (mgła)

Aerozol – układ koloidalny, w którym ośrodkiem rozpraszającym jest gaz (często powietrze), a cząstkami koloidalnymi są substancje ciekłe lub stałe. Aerozole dzieli się na mgły (cząstki ciekłe) i dymy (cząstki stałe).

Przykładami aerozoli są: aerozol soli morskiej, sadza, pyły mineralne, smog. Natomiast mgła, krople chmurowe, kryształy lodu są przykładami hydrometeorów i nie są zwyczajowo klasyfikowane jako aerozole w meteorologii i fizyce atmosfery, mimo że mieszczą się w powyższej definicji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gazpacho

[czytaj: gaspaczo] hiszpańska zupa, chłodnik przyrządzany z warzyw; gaspacho

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. hiszpański chłodnik z surowych warzyw z dodatkiem suchego rozmoczonego chleba doprawiony oliwą i winnym octem;

Gazpacho – hiszpańska zupa, wywodząca się z Andaluzji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gazprom

Gazprom (ros. ПАО «Газпром») – rosyjski koncern państwowy, największy światowy wydobywca gazu ziemnego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gazrurka

potocznie: kawałek rury używany do zadawania ciosów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. fragment rury stosowanej w instalacjach gazowych, używany w bójkach i napadach jako broń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazu

wykrzyknienie zachęcające do szybkiej jazdy lub biegu

wykrzyknik

(1.1) ponaglenie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: gaz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gazy

potocznie: substancje lotne o przykrej woni wytwarzające się w jelitach na skutek zaburzeń w procesie trawienia, u niektórych zwierząt wytwarzane w celach obronnych; wiatry

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazyfikacja

1. przyłączenie do sieci gazowniczej;
2. gazyfikacja węgla - proces chemiczny, w którym z węgla kamiennego otrzymuje się gazy palne, zwykle tlenek węgla i wodór

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazyfikacyjny

→ gazyfikacja

Patrz:gazyfikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Gazyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|gazyfikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Gała

1. potocznie o oku (zwykle w liczbie mnogiej: gały - oczy);
2. duża gałka;
3. potocznie: piłka;
4. środowiskowo: ocena niedostateczna; pała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. duża gałka

(1.2) zwykle w lm. pot. posp. oko

(1.3) środ. najniższa ocena szkolna

(1.4) sport. pot. piłka nożna

(1.5) białystok. nieudacznik, gapa, ciapa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gałacki

przymiotnik od: Gałacz (miasto w Rumunii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gałaczem, dotyczący Gałacza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gałacz

miasto w Rumunii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju;

(1.2) geogr. okręg we wschodniej Rumunii;

Gałacz (rum. Galați) – jedno z największych miast we wschodniej Rumunii, położone na lewym brzegu Dunaju, pomiędzy ujściami Prutu i Seretu, stolica okręgu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gaładuś

jezioro w Polsce

Gaładuś (lit. Galadusys) – drugie pod względem wielkości jezioro Suwalszczyzny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gałaj

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałan

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałat

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałąź

1. pęd wyrastający z pnia drzewa; konar, odrośl;
2. urzędowo: dział nauki, gospodarki itp.;
3. książkowo: boczna linia rodu;
4. w medycynie: odgałęzienie jakiegoś organu, jakiejś części organizmu;
5. w łowiectwie: odnoga w wieńcu jelenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. boczny pęd drzewa lub krzewu

(1.2) przen. dział gospodarki, nauki itp.

(1.3) przen. odgałęzienie, odnoga, rozgałęzienie czegoś

Gałąź – fragment pędu stanowiący boczne odgałęzienie pnia roślin drzewiastych. Grube gałęzie odchodzące bezpośrednio od pnia nazywane są konarami.

Sposób wzrostu gałęzi ma istotny wpływ na kształt korony drzewa. Zwykle kąt nachylenia gałęzi zmienia się od ostrego w górnej części korony, poprzez zbliżony do prostego w środkowej części korony, po opadające gałęzie w dolnej części. Położenie gałęzi ulega zmianie w trakcie ontogenezy. Młode odgałęzienia zwykle odrastają pod kątem ostrym w stosunku do pnia. W miarę wzrostu uginają się zwiększając kąt do rozwartego. Nierzadko końce gałęzi ponownie wznoszą się ku górze zapewniając liściom odpowiedni dostęp do światła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gałązeczka

zdrobnienie od: gałązka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: gałązka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gałązka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: gałąź

(1.2) mała gałąź

## Osoby o nazwisku Gałązka

- Artur Gałązka (1933-1999)-polski epidemiolog i wakcynolog
- Czesław Gałązka (1924-1949)-polski działacz podziemia niepodległościowego i antykomunistycznego
- Elżbieta Gałązka-Salamon (ur. 1961)-polska tłumaczka z języka angielskiego
- Franciszek Gałązka (1920-2017)-polski wojskowy i polityk
- Hanna Gałązka (1933-2018)-Sprawiedliwa wśród Narodów Świata
- Jacek Gałązka (1924-2018)-Żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, publicysta, działacz polonijny
- Jan Gałązka (1912-1984)-poseł na sejm PRL
- Jan Gałązka (1923-1981)-polski aktor
- Jan Gałązka (bokser) (1945-1982)-polski bokser
- Janusz Gałązka (ur. 1987)-polski siatkarz
- Katarzyna Gałązka (ur. 1997)-polska aktorka
- Marek Gałązka (ur. 1954)-polski poeta, kompozytor, gitarzysta
- Michał Gałązka (1893-1972)-pułkownik artylerii Wojska Polskiego i Polskich Sił Zbrojnych, pośmiertnie mianowany generałem brygady
- Paulina Gałązka (ur. 1989)-polska aktorka
- Robert Gałązka (1937-2021)-polski fizyk
- Stanisław Gałązka (1907-1963)-polski ksiądz katolicki, redaktor Tygodnika Katolickiego "Niedziela"
- Wiesław Gałązka (ur. 1953)-polski dziennikarz i publicysta
- Wojciech Gałązka (ur. 1947)-polski bułgarysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gałązkowiec

piewik gałązkowiec - gatunek pluskwiaka z rodziny piewikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałązkowy

1. związany z gałązką;
2. jeden ze ściegów ozdobnych wykonywanych igłą

przymiotnik

(1.1) przym. od gałązka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gałczyński

nazwisko

Gałczyński (forma żeńska: Gałczyńska; liczba mnoga: Gałczyńscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 2200 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gałda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zimowa zabawa, uczta organizowana przez i dla kawalerów

#### Źródła:

Wiktionary

# Gałecki

nazwisko

Gałecki (forma żeńska: Gałecka; liczba mnoga: Gałeccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 4753 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gałeczka

zdrobnienie od: gałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: gałka

Gałeczka (Sphaerius) – rodzaj chrząszczy z podrzędu Myxophaga i rodziny gałeczkowatych. Ma zasięg kosmopolityczny, przy czym większość gatunków występuje w krainie orientalnej. Wiele gatunków jest półwodnych, ale niektóre są całkowicie lądowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gałecznicowate

o cechach gałecznicowatych (rodzina roślin)

Gałecznicowate (Balanophoraceae Rich.) – rodzina bezzieleniowych roślin z rzędu sandałowców (Santalales) obejmująca 17 rodzajów z ok. 50 gatunkami. Ze względu na przystosowanie do pasożytniczego trybu życia gałecznicowate odbiegają znacznie swym wyglądem od innych roślin – przypominają grzyby i nazywane były „wariactwem w świecie roślin”. W większości występują w runie wilgotnych lasów równikowych pasożytując na roślinach reprezentujących różnorodne rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gałecznicowaty

o cechach gałecznicowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałecznik

gałecznik czteroplamek - gatunek chrząszcza z rodziny biedronek

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałek

1. kulisty mały przedmiot, okrągłe zakończenie czegoś;
2. pokrętło do regulacji jakiegoś urządzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęzatka

gatunek jamochłona przypominający rozgałęziony krzew, występujący w wodach morskich i słodkich; kladofora, kordylofora

Gałęzatka (Cladophora) – rodzaj wielokomórkowych glonów z gromady zielenic, należących do rzędu gałęzatkowców, występujących w wodach śródlądowych oraz w morzach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gałęzatkowce

rząd wielokomórkowych glonów z gromady zielenic

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęzatkowiec

przedstawiciel rzędu wielokomórkowych glonów z gromady zielenic

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęziak

bezlistna gałązka u niektórych roślin, przystosowana do pełnienia roli organu asymilującego, zastępująca blaszki liściowe

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. podrośnięte, nielotne pisklę sowy, które opuściło już gniazdo i przesiaduje na gałęzi lub na ziemi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) bot. zmodyfikowana, płaska łodyga o zielonej barwie, która przejęła funkcje liścia;

(2.2) mikol. zob. koralówka.

Gałęziak – zmodyfikowana, spłaszczona łodyga barwy zielonej, która przejmuje funkcje liścia (przeprowadza fotosyntezę) i jest do niego podobna z kształtu. U roślin wytwarzających gałęziaki liście właściwe są zwykle silnie zredukowane, wykształcają się jako ciernie lub łuski, często szybko opadające. U niektórych roślin cała łodyga wykształca się w formie gałęziaków, u innych tylko część pędów, zazwyczaj końcowa, jest zmodyfikowana (np. u myszopłocha, szparaga, kokietnika).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gałęziarka

karma z pędów drzew liściastych ususzonych razem z liśćmi; liściarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęziasty

gałęzisty;
1. mający kształt gałęzi;
2. mający bujne gałęzie, krzaczasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęziopodobny

podobny z wyglądu do gałęzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęziówka

w leśnictwie: drewno opałowe w postaci gałęzi odciętych od pnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. drewn. drobne drewno opałowe, najczęściej z gałęzi, zbierane podczas ścinki;

(1.2) środ. techn. leśn. kompaktowa, rzadziej jednoręczna, pilarka

Gałęziówka – drobne drewno, odpad pozyskiwany podczas ścinki drzew, wykorzystywany jako opał.

Najczęściej są to gałęzie o grubości do 7 cm w korze i 5 cm bez kory.

Gałęziówka po pocięciu na odpowiednią długość, staje się drewnem opałowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gałęziowy

związany z gałęzią

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęziożerca

środowiskowo: zwierzę żywiące się liśćmi i gałęziami bezpośrednio z drzewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęzisto

→ gałęzisty; gałęziście

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęzisty

gałęziasty;
1. mający kształt gałęzi;
2. mający dużo gęsto rosnących gałęzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęźniak

potocznie: młody ptak hodowany jako ptak łowny, niezdolny jeszcze do samodzielnego dłuższego lotu; gałęźnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęźnik

potocznie: młody ptak hodowany jako ptak łowny, niezdolny jeszcze do samodzielnego dłuższego lotu; gałęźniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałęzowski

nazwisko

- Felicjan Eleutery Gałęzowski (1972–), urzędnik ziemski i poseł przełomu XVII i XVIII wieku
- Józef Gałęzowski, (1834–1916), pedagog, polityk, członek Rządu Narodowego w powstaniu styczniowym, prezes Muzeum Polskiego w Rapperswilu
- Józef Gałęzowski, (1877–1963), architekt i malarz, wykładowca i rektor Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie
- Ksawery Gałęzowski (1832–1907), lekarz okulista
- Marek Gałęzowski (1972–), historyk
- Seweryn Gałęzowski (1801–1878), lekarz chirurg
- Stanisław Gałęzowski, (1903–1945), architekt, powstaniec warszawski
- Wincenty Gałęzowski, pisarz, regent, poseł przełomu XVIII i XIX wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gałgan

łobuz, urwis, psotnik, łobuziak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zniszczony kawałek tkaniny, strzęp odzieży

(1.2) pot. ubranie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) przest. łobuziak, nicpoń; obdartus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gałganek

1. mały kawałek materiału;
2. zwykle w liczbie mnogiej: stroje, fatałaszki;
3. zdrobnienie od: gałgan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kawałek, skrawek tkaniny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gałganeria

grupa gałganów, hultajów, nicponiów

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałganiarka

→ gałganiarz

Patrz:gałganiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałganiarski

→ gałganiarz

Patrz:gałganiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałganiarstwo

1. chodzenie w starym, zniszczonym ubraniu; łachmaniarstwo;
2. czyn nieetyczny; gałgaństwo, łajdactwo;
3. cecha kogoś, kto postępuje nieetycznie; łajdactwo;
4. wykonywanie jakiejś czynności niestarannie; bylejakość

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałganiarz

1. człowiek nędznie ubrany, zaniedbany, brudny; łachmyta, obszarpaniec, oberwaniec, obdartus;
2. potocznie: człowiek dziwacznie ubrany; dziwak, cudak, oryginał;
3. handlarz szmatami; łaciarz, szmaciarz, łachmaniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto trudni się zbieraniem starych szmat, gałganów

(1.2) handlarz starymi, zniszczonymi ubraniami

(1.3) ktoś nędznie albo dziwacznie ubrany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gałganica

potocznie:
1. kobieta niemoralna, nieuczciwa; łajdaczka, hultajka;
2. kobieta lekkich obyczajów; ladacznica, nierządnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałganieć

stawać się gałganem, łobuzem, nicponiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałganisko

zgrubienie od: gałgan

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałgankowy

związany z gałgankiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałganowaty

potocznie:
1. nieco podarty, zniszczony;
2. mający pewne cechy gałgana, łajdaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałgański

przymiotnik od: gałgan

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałgaństwo

potocznie:
1. lekceważenie przyjętych norm etycznych i społecznych; łobuzerka;
2. grupa gałganów, hultajów, nicponiów; gałganeria

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałka

1. kulisty mały przedmiot, okrągłe zakończenie czegoś;
2. pokrętło do regulacji jakiegoś urządzenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały, kulisty przedmiot lub kuliste zakończenie przedmiotu

(1.2) porcja lodów w kształcie kulki

(1.3) regulator danych funkcji w urządzeniach mechanicznych, elektrycznych i elektronicznych

(1.4) daw. kulka używana w głosowaniach

(1.5) kulka ze śniegu, śnieżka

- gałka (globus) – jedno z zaburzeń czynnościowych przełyku
- gałka – okucie
- Gałka – szczyt w Beskidzie Sądeckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gałkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałkowaty

kulisty, podobny do gałki

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałkówka

Gałkówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Miastkowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Różańcowej w Miastkowie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gałkownica

łyżka do nabierania lodów; porcjoner

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałkowo

Gałkowo (niem. Galkowen) – wieś w Polsce, w sołectwie Gałkowo, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gałkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Gałkowski – polski architekt, urbanista i nauczyciel akademicki
- Jan Gałkowski – polski poeta i autor tekstów piosenek
- Janusz Gałkowski – polski polityk, adwokat, samorządowiec, senator
- Jerzy Gałkowski – polski filozof
- Krzysztof Gałkowski – polski inżynier elektronik
- Stefan Gałkowski (1912–1984) – artysta plastyk, profesor krakowskiej ASP, zajmował się projektowaniem i wykonywaniem gobelinów
- Tadeusz Gałkowski – polski psycholog
- Tomasz Gałkowski – rzymskokatolicki duchowny i prawnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gałkowy

związany z gałką

przymiotnik

(1.1) mający cechy gałki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Gałowo

W Polsce

- Gałowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Szamotuły
- Gałowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Gałowo – gromada

W Bułgarii

- Gałowo – wieś, w obwodzie Wraca, gminie Orjachowo

Zobacz też

- Gałowo-Majątek, Gałów

#### Źródła:

Wikipedia

# Gałucha

roślina z rodziny selerowatych, o drobnych, białych lub różowych kwiatach; kropidło

#### Źródła:

SJP.pl

# Gałuskinit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał odkryty w 2009 roku;

Gałuskinit – minerał odkryty w 2009 r. w skałach kontaktowych nad jeziorem Bajkał przez mineralogów z międzynarodowego zespołu, kierowanego przez niemieckiego krystalografa Thomasa Armbrustera z Uniwersytetu w Bernie.

Nowy minerał został nazwany na cześć pracowników Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego Iriny i Jewgienija Gałuskinów za ich wkład w mineralogię wysokotemperaturowych skarnów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gałuszczónka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. woda po gotowaniu klusek

#### Źródła:

Wiktionary

# Gałuszka

gatunek paproci wodnej należący do rodziny marsyliowatych, rosnący w środkowej i południowej Europie, w Polsce występujący rzadko na Śląsku i Pomorzu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. kluska z mąki lub ziemniaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gały

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zob. gała.

#### Źródła:

Wiktionary