# W

1. spółgłoska;
2. litera;
3. przyimek łączący się z rzeczownikiem lub wyrazem pełniącym jego funkcję, spełniający wiele funkcji w zdaniu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła dwudziestej ósmej litery alfabetu;

skrót

(2.1) = gram. wołacz

(2.2) = meteorol. wyż

(2.3) = karc. walet

W (wymowa: wu, minuskuła: w) – dwudziesta trzecia litera alfabetu łacińskiego, dwudziesta ósma litera alfabetu polskiego. W języku polskim i niemieckim oznacza spółgłoskę [v], a w angielskim – [w].

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wa

1. (z japońskiego: harmonia, dobre współżycie) specyficzna, japońska forma współżycia społecznego
2. gwarowe, w wykrzyknieniu: o wa (używane na wyrażenie powątpiewania, niezadowolenia z czegoś itp.)

Ghana:

- Wa – miasto w regionie Upper West
- Wa – dystrykt w regionie Upper West

Inne:

- Wa – grupa etniczna zamieszkująca pogranicze Mjanmy i Chin
- Wa – język z rodziny języków austroazjatyckich
- Wa – dawna nazwa Japonii

Zobacz też:

- Va
- WA

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wa-Wa

[czytaj: ło-ło] ciągła zmiana barwy dźwięku na instrumentach dętych oraz w urządzeniach elektroakustycznych; wah-wah

#### Źródła:

SJP.pl

# Wab

1. wabienie zwierzyny łownej podczas polowania,
2. część wyrażenia potocznego: na wabia

Wab – w łowiectwie, wabienie zwierzyny podczas polowania poprzez naśladowanie głosów zwierząt za pomocą wabików lub wystawienie żywego albo wypchanego ptaka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wabiący

atrakcyjny, kuszący

#### Źródła:

SJP.pl

# Wabić

1. przynęcać zwierzęta, np. naśladując ich głosy
2. kusić, nęcić
3. o zwierzu: przywoływać inne zwierzę, wydając typowe głosy
4. nazywać zwierzę, przywoływać je
5. wabić się (o zwierzętach):
a) nazywać się
b) przywoływać się nawzajem

czasownik niedokonany

(1.1) łow. wydawać głos nawołujący zwierzęta, udając ich głos (by je złapać)

(1.2) działać przyciągająco

czasownik zwrotny niedokonany wabić się

(2.1) o zwierzętach: nazywać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wabidło

dawniej: kukła ptaka wykorzystywana do zwabienia ptaka łowczego na rękawicę

#### Źródła:

SJP.pl

# Wabienice

Wabienice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Bierutów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wabienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wabić.

Wabienie – zespół czynności dokonywanych przez myśliwego, mających na celu sprowokowanie danego zwierzęcia do zbliżenia się lub odpowiedzi głosowej. Najczęściej polega na naśladowaniu odgłosów zwierzęcych (m.in. ptasich).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wabik

1. coś co wabi, pociąga;
2. gwizdek używany do wabienia zwierząt na polowaniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot służący do wabienia zwierząt

(1.2) przen. przedmiot lub działanie służące do budzenia zainteresowania u ludzi

Wabik – przyrząd do wabienia zwierzyny poprzez imitowanie głosów zwierząt i ptaków. Przy pomocy wabika myśliwy wydaje odgłosy godowe lub oznaczające znalezienie pokarmu.

Rodzaje wabików:

- służące do modulowania dźwięków wydawanych ustami: odpowiednio złożone dłonie, róg, muszla, szkło lampy naftowej, gumowa rura itp.
- działające jak piszczałka lub stroik, uruchamiane powietrzem wydmuchiwanym z ust lub gruszki gumowej, fabryczne lub wykonane własnoręcznie z kości, drewna, kory brzozowej itp.
- wydające dźwięki pod wpływem pocierania, bębnienia, grzechotania itp.
- wabiki zapachowe wypuszczające zapach wabiący dane zwierzę np: zapach myszy, który wabi lisa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wabny

przymiotnik

(1.1) stpol. powabny, piękny, przyciągający wzrok

(1.2) stpol. (wabny na coś) spragniony (czegoś), oczekujący (na coś)

#### Źródła:

Wiktionary

# Wacan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wacanna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość panna.

#### Źródła:

Wiktionary

# Waceczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zdrobn. od: wacek – skórzana sakiewka na pieniądze

#### Źródła:

Wiktionary

# Wacek

1. żartobliwie: męski członek; kuśka, pitol, ptaszek, pisior;
2. w środowisku brydżowym: walet;
3. dawniej: skórzany woreczek na pieniądze, zawieszany na szyi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Wacław

- Wacek − zdrobnienie imienia Wacław

Osoby o tym nazwisku:

- Tomasz Wacek − polski piłkarz
- Rudolf Wacek − polski nauczyciel, propagator, działacz i dziennikarz sportowy, pisarz i publicysta

Inne:

- Marek i Wacek − polski duet fortepianowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydrol. rzeka w azjatyckiej części Rosji, na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, prawy dopływ Obu;

Osoby o nazwisku Wach

- Andrzej Wach (* 1955) – prezes zarządu, były dyrektor generalny PKP S.A.
- Andrzej Wach (prawnik) (* 1954) – polski prawnik, radca prawny i nauczyciel akademicki
- Krzysztof Wach – ujednoznacznienie
- Jerzy Wach (* 1937) – polski pięcioboista nowoczesny
- Mariusz Wach (* 1979) – polski bokser
- Piotr Wach (* 1944) – polski inżynier, polityk, nauczyciel akademicki i senator
- Ryszard Wach (* 1946) – polski pięcioboista
- Władysław Wach (1908–1980) – polski działacz ludowy na Warmii i Mazurach

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wach.

skrót od: wachmistrz; wachm.

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacha

1. inaczej: wartownia, wartownicy;
2. ryba z rodziny makrelowatych;
3. potocznie: benzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Acanthocybium solandri|ref=tak., gatunek ryby morskiej, zaliczanej do rodziny makrelowatych

(1.2) środ. mot. benzyna

(1.3) gwara więzienna deszcz

(1.4) stpol. lwów. warta

(1.5) środ. żegl. morze, woda morska

(1.6) skrzynia na zboże

(1.7) daw. gwara. więz. woda

Niger:

- Wacha – miasto

Osoby:

- Peter Wacha – niemiecki DJ
- Przemysław Wacha – polski badmintonista

Zwierzęta:

- wacha (Acanthocybium solandri) – gatunek morskiej ryby z rodziny makrelowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wachan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. pas terytorium Afganistanu oddzielający Tadżykistan od Pakistanu;

(1.2) geogr. adm. powiat w afgańskiej prowincji Badachszan

(1.3) geogr. hydrol. rzeka we wschodnim Afganistanie;

Wachan (t. Wachan-daria, Wach) – rzeka we wschodnim Afganistanie. Długość - 220 km.

Wachan powstaje na wysokości 3860 m n.p.m. z połączenia dwóch sporych górskich potoków spływających spod górskich lodowców Pamiru. Niedaleko na północ od tego miejsca znajdują się źródła Oksu, płynącego w odwrotną stronę. Wachan płynie wysokogórską doliną między skrajnym północnym pasmem Hindukuszu a pamirskim pasmem Gór Wachańskich. Na ich zachodnim krańcu łączy się z rzeką Pamir, tworząc rzekę Pandż.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wachański

1. związany z Wachanem (Korytarzem Wachańskim);
2. język wachański - język z grupy języków wschodnioirańskich, którym posługują się niektórzy mieszkańcy Tadżykistanu, Chin i Pakistanu

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wachanem, dotyczący Wachanu (rzeki lub regionu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wachański;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wachel

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. wachlarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Wachholz

[czytaj: WAcholc] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlarek

rodzaj ryb z rodziny strumieniakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlarz

1. płaski, lekki, zwykle rozkładany przedmiot używany do chłodzenia się ruchem powietrza;
2. w łowiectwie: ogon głuszca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczny przyrząd do ochładzania za pomocą ruchów powietrza, rozkładany kolisto;

(1.2) przen. skala, rozpiętość, różnorodność

(1.3) środ. sport. w kolarstwie: jeden ze stylów jazdy w grupie

- Wachlarz (przedmiot)
- Wachlarz (organizacja zbrojna)
- Wachlarz (taniec z ogniem)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wachlarzorogi

o cechach wachlarzorogich (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlarzorogie

rodzina chrząszczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlarzoskrzydłe

rząd bardzo małych owadów pasożytujących w innych owadach, głównie w żądłówkach, których bezskrzydłe samice pozostają przez całe życie w ciele swych żywicieli, a samce, o słabo rozwiniętych skrzydłach przednich i wachlarzowatych tylnych, żyją krótko, nie pobierając pożywienia

Wachlarzoskrzydłe (Strepsiptera) – rząd owadów o niejasnej pozycji systematycznej. U wachlarzoskrzydłych występuje zaawansowany dymorfizm płciowy, samce są uskrzydlone, samice (u większości gatunków) są wtórnie bezskrzydłe i beznogie. Skomplikowany rozwój przebiega z przeobrażeniem zupełnym, często występuje poliembrionia i partenogeneza, niektóre gatunki są larworodne. Wachlarzoskrzydłe są parazytoidami owadów; ich gospodarzami są przedstawiciele siedmiu rzędów owadów (rybików, karaczanów, pluskwiaków, prostoskrzydłych, modliszek, błonkoskrzydłych i muchówek) i 33 rodzin. Są to owady niewielkich rozmiarów – imagines samców osiągają 1,5–6 mm. Na świecie opisano około 600 gatunków, są znane od okresu kredowego. Fauna Europaea wymienia około trzydziestu gatunków. W Polsce wykazano siedem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wachlarzoskrzydły

o cechach wachlarzoskrzydłych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlarzowaty

przypominający kształtem wachlarz, podobny do wachlarza

przymiotnik

(1.1) przypominający wachlarz, mający kształt wachlarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wachlarzowiec

- wachlarzowiec – rodzaj grzybów z rodziny wachlarzowcowatych
- wachlarzowiec – rodzaj roślin z rodziny arekowatych

#### Źródła:

Wikipedia

# Wachlarzówka

wachlarzówka posępna, wachlarzówka smolista - gatunki ptaków z rzędu wróblowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlarzowy

→ wachlarz

Patrz:wachlarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlarzyk

mały wachlarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wachlarzykowaty

przypominający kształtem wachlarzyk, podobny do wachlarzyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlica

#### Źródła:

Wikipedia

# Wachlować

1. chłodzić wymuszając ruch powietrza przedmiotem o dużej powierzchni;
2. poruszać skrzydłami

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wachlować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wachm.

skrót od: wachmistrz; wach.

skrót

(1.1) = wojsk. wachmistrz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wachmajster

strażnik, dozorca więzienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachmajsterka

→ wachmajster

Patrz:wachmajster

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachman

strażnik obozowy za okupacji hitlerowskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachmanka

→ wachman

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachmistrz

stopień podoficerski w kawalerii

Wachmistrz (niem. Wachtmeister) – stopień wojskowy w kawalerii i żandarmerii odpowiadający sierżantowi innych wojsk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wachmistrzyni

→ wachmistrz

Patrz:wachmistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachnia

gatunek oceanicznej ryby ławicowej z rodziny dorszowatych; nawaga pacyficzna

Wachnia, nawaga pacyficzna (Eleginus gracilis) – gatunek ławicowej ryby oceanicznej z rodziny dorszowatych (Gadidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wachnicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachnik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachnowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachów

nazwisko

Wachów (niem. Wachow) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Olesno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego. W Wachowie znajduje się zabytkowy kościół z 1706 r.

W 1936 roku hitlerowska administracja III Rzeszy, chcąc zatrzeć słowiańskie pochodzenie nazwy wsi, przemianowały ją ze zgermanizowanej na nową, całkowicie niemiecką nazwę Wallhof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wachowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wachowicz

nazwisko

- Wachowicz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwało ponad 3 tys. osób je noszących.

Osoby o nazwisku Wachowicz:

- Andrzej Wachowicz – ujednoznacznienie
- Barbara Wachowicz (1937-2018) – polska pisarka, fotografik, scenarzystka;
- Ewa Wachowicz (ur. 1970) – polska producentka telewizyjna, Miss Polonia 1992, III wicemiss w konkursie Miss Świata
- Franciszek Wachowicz (1916-1988) – polski polityk komunistyczny, poseł na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji
- Henryk Wachowicz (1909–1967) – łódzki działacz socjalistyczny;
- Janusz Wachowicz (ur. 1949) – dziennikarz radiowy, lektor telewizyjny, publicysta prasowy;
- Marcin Wachowicz (ur. 1981) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika;
- Mikołaj Juliusz Wachowicz (ur. 1971) – pisarz, publicysta, politolog;
- Włodzimierz Wachowicz (ur. 1946) – polski piłkarz ręczny, uczestnik Igrzysk Olimpijskich w 1972 roku;
- Zbigniew Wachowicz (ur. 1972) – polski piłkarz występujący na pozycji obrońcy;
- Artur Wachowicz (ur. 1971) – polski matematyk, profesor Politechniki Łódzkiej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wachowski

nazwisko

Osoby o nazwisku Wachowski, Wachowska:

- Barbara Wachowska (1929– 2005) – historyk, nauczycielka akademicka
- Barbara Dietrych-Wachowska
- Eugeniusz Wachowski (1932– 2000) – polski dyskobol, trener reprezentacji
- Kazimierz Wachowski (1873–1943) – polski historyk
- Krzysztof Wachowski (ur. 1942), polski archeolog
- Mieczysław Wachowski (ur. 1950), polski polityk
- Piotr Wachowski (ur. 1976) – polski artysta malarz
- Ryszard Wachowski (1930–1985) – polski rzeźbiarz
- Tomasz Wachowski (1899–1939) – polski żołnierz, powstaniec wielkopolski
- Urszula Wachowska (1938–2007) – polska polityk, nauczycielka, posłanka na Sejm III

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wachta

1. okres (zwykle 4 godziny), podczas którego pełni służbę jedna zmiana załogi statku
2. część załogi statku, pełniąca służbę w określonym czasie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. służba pełniona przez marynarza na statku

(1.2) żegl. grupa marynarzy pełniących służbę

Wachta – część załogi jednostki pływającej (żaglowej lub motorowej), pełniąca służbę w określonym czasie (zazwyczaj 4 godziny). Jest to również czas pełnienia służby np. w godzinach 00:00-04:00, 04:00-08:00, 08:00-12:00, 12:00-16:00, 16:00-20:00, 20:00-00:00 itd. (przy 3 wachtowym systemie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wachtarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pełniący wachtę

#### Źródła:

Wiktionary

# Wachtmeister

Osoby o tym nazwisku:

- Carl Johan Wachtmeister – szwedzki szermierz
- Ian Wachtmeister – szwedzki przemysłowiec, polityk
- Peder Wachtmeister – szwedzki polityk, rolnik, samorządowiec

#### Źródła:

Wikipedia

# Wachtowy

przymiotnik od: wachta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. marynarz pełniący wachtę

przymiotnik relacyjny

(2.1) żegl. związany z wachtą, dotyczący wachty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wacia

zdrobnienie od: Wacława (imię żeńskie); Wacka

#### Źródła:

SJP.pl

# Waciak

potocznie: watowana kurtka robocza

Fufajka lub kufajka lub waciak (z ros. фуфайка, куфайка – nazwa ta ma jednak starszy rodowód i wywodzi się od mongolsko-tatarskiego słowa фофудья („fofudia”) oznaczającego ciepłą odzież, fufajkę, waciak) – ciepły ubiór wierzchni w formie grubej obustronnie pikowanej kurtki chroniący przed mrozem i chłodem. Szyty głównie na watolinie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waciany

zrobiony z waty

#### Źródła:

SJP.pl

# Waciarz

1. potocznie: sprzedawca waty cukrowej;
2. dawniej: producent lub sprzedawca waty - luźnej masy włókien bawełny

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacik

kłębek waty używany m.in. do oczyszczania ran, podawania leku; tampon z waty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. kulisty bądź spłaszczony kawałek waty służący m.in. do dezynfekcji lub demakijażu

(1.2) rzad. kawałek waty nawinięty na patyczek służący do mycia uszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wacikowy

1. dieta wacikowa - spożywanie wacików kosmetycznych nasączonych płynem w celach odchudzających;
2. → wacik

Patrz:wacik

#### Źródła:

SJP.pl

# Waciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waci lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacio

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek, Wacunio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Wacław

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wacka

1. żartobliwie: męski członek; kuśka, pitol, ptaszek, pisior;
2. w środowisku brydżowym: walet;
3. dawniej: skórzany woreczek na pieniądze, zawieszany na szyi

#### Źródła:

SJP.pl

# Wackarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ten który robi wacki

#### Źródła:

Wiktionary

# Wackowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wackować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wackowie

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacławek

#### Źródła:

SJP.pl

# Wackowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Waco

miasto w USA

Miejscowości w USA:

- Waco – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie McLennan
- Waco – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Haralson
- Waco – miejscowość w stanie Missouri, w hrabstwie Jasper
- Waco – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie York
- Waco – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cleveland

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wacpan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, waspan, asan, acan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waćpani

staropolski tytuł grzecznościowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waćpanna

dawny zwrot grzecznościowy do młodej niezamężnej kobiety

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość panna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waćpanowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z waćpanem, dotyczący waćpana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do waćpana, będący jego własnością

#### Źródła:

Wiktionary

# Waćpański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z waćpanem, dotyczący waćpana

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do waćpana, będący jego własnością

#### Źródła:

Wiktionary

# Waćpaństwo

dawniej: waszmość państwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacunio

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek, Wacio

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacuś

zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacek, Wacławek

Wacuś – polski film komediowy z 1935 r. w reżyserii Michała Waszyńskiego. Film opowiada historię Tadeusza Rosołka (Adolf Dymsza), który pragnąc pomóc pięknej Kazi (Jadwiga Andrzejewska), wciela się w fikcyjną rolę brata Wacusia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wacusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacusia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waczków

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacław

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wacław (czes. Václav, niem. Wenzel) – ten, który zdobędzie więcej sławy, por. Bolesław; imię męskie pochodzenia słowiańskiego. Obecna forma w języku polskim jest czechizmem – po staropolsku brzmiałoby ono Więcesław.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wacława

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Wacław

Wacława – żeński odpowiednik imienia Wacław. Forma Wacława jest czechizmem. W źródłach polskich imię to poświadczone jest w staropolskiej formie Więcesława (1263 rok) i Więcsława (1314 rok).

Wacława imieniny obchodzi 13 października i 28 września.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wacławczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacławek

1. nazwisko;
2. zdrobnienie od: Wacław (imię męskie); Wacuś, Wacek

Osoby o tym nazwisku:

- Jakub Wacławek – polski architekt
- Jan Wacławek – polsko-czeski duchowny luterański
- Krzysztof Wacławek – polski urzędnik państwowy i funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
- Zbigniew Wacławek – polski architekt, nauczyciel akademicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wacławiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacławice

Wacławice – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Orły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wacławik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacławy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacławka

zdrobnienie od: Wacława (imię żeńskie)

Wacławka, także Działynia (nazwa lokalna – Kople oraz Skałki) – najwyższa góra Wzgórz Bielawskich, a także Wzgórz Niemczańsko-Strzelińskich o wysokości 473,8 m n.p.m.. Nie jest zagospodarowana turystycznie, w przeciwieństwie do pobliskiej Góry Parkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wacławkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacławka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacławostwo

Wacław z małżonką; Wacławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacławowie

Wacław z małżonką; Wacławostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wacława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Wacławski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wad

uwodniony tlenek magnezu, minerał o czarnej lub brunatnej barwie

Rosja:

- Wad – jezioro
- Wad – miejscowość w Republice Komi
- Wad – wieś w obwodzie niżnonowogrodzkim
- Wad – rzeka, dopływ Mokszy

Sudan:

- Wad Madani – miasto

Osoby:

- Gustav Ludvig Wad – duński archiwista
- Svend Wad – duński bokser

Inne:

- Wad Motors – malijski producent samochodów

Zobacz też:

- Vad

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wada

1. przywara; ujemna cecha charakteru;
2. defekt czegoś, usterka, uszkodzenie;
3. niedorozwój, zniekształcenie, nieprawidłowa budowa, złe funkcjonowanie jakiegoś narządu organizmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ujemna cecha charakteru

(1.2) cecha obniżająca wartość przedmiotu

(1.3) med. wet. nieprawidłowa budowa lub złe funkcjonowanie jakiegoś narządu w organizmie żywej istoty

- wada w etyce
- Światowa Agencja Antydopingowa (WADA)
- Wada – chutor na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie ostrowieckim
- Wada – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie oszmiańskim, w sielsowiecie Kolczuny.
- Wada – stacja kolejowa w Akicie w prefekturze Akita

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wadąg

jezioro w Olsztyńskiem

- Wadąg – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Dywity
- Wadąg – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim
- Wadąg – rzeka w woj. warmińsko-mazurskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wadas

nazwisko, m.in. Jan Wadas - polski bokser

- Bronisław Wadas – żołnierz Wojska Polskiego II RP (major), d-ca I/144 pp., d-ca obrony Fortu P Twierdzy Warszawa we wrześniu 1939
- Jan Wadas (ur. 1944) – polski bokser, olimpijczyk
- Jan Wadas (1899?–2003) – 104 lata, ostatni powstaniec śląski
- Ryszard Wadas – chrześniak marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, zginął 4 lutego 1944 w kościele w Łanowcach z rąk nacjonalistów ukraińskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wade

Miejscowości w USA:

- Wade – jednostka osadnicza w stanie Missisipi, w hrabstwie Jackson
- Wade – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook
- Wade – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Cumberland

Gminy w USA:

- Wade (ang. Wade Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Clinton
- Wade (ang. Wade Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Jasper
- Wade (ang. Wade Town) – gmina w stanie Maine, w hrabstwie Aroostook

#### Źródła:

Wikipedia

# Wadecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wademekum

wydawnictwo o charakterze informacyjno-praktycznym; zawierające podstawowe, niezbędne wiadomości z zakresu jednej dziedziny; vademecum, vade mecum, przewodnik, informator

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. podręczna książka zawierająca podstawowe wiadomości, praktyczne wskazówki z jakiejś dziedziny

Vademecum, wademekum (łac. vade mecum – „pójdź ze mną”; wymowa: wademekum) – książka zawierająca zbiór podstawowych informacji z danej dziedziny, najczęściej o charakterze praktycznym, wydany w formie drukowanej.Kompendium, podręcznik, przewodnik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wadera

samica wilka; wilczyca, basiora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. samica wilka;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wadery

spodnie połączone z butami, używane przez wędkarzy i myśliwych; spodniobuty, wodery

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) łow. ryb. rodzaj ochronnego ubrania z nieprzemakalnego materiału mającego formę butów połączonych ze spodniami sięgającymi pod pachy i używanego przez myśliwych i rybaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wadi

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; wadis, ued, uedy, uadi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. geol. sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy;

Wadi, wadis, ued (arab. وادي, wādī – dolina, łożysko rzeki) – suche formy dolinne występujące na obszarach pustynnych, w czasie pory deszczowej wypełniają się wodą, tworząc niekiedy wartkie, szerokie, długie i kręte rzeki.

Doliny wadi zostały najprawdopodobniej wyżłobione w plejstocenie w warunkach pluwialnych. Współcześnie są odmładzane i przekształcane przez wodę rzek epizodycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wadialny

przymiotnik od: wadium

#### Źródła:

SJP.pl

# Wadima

producent bielizny

#### Źródła:

SJP.pl

# Wadis

bardzo długa, kręta, sucha dolina na pustyni, wypełniająca się wodą w czasie okresowych deszczów; ued, uedy, uadi, wadi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. geol. sucha dolina charakterystyczna dla obszarów pustynnych wyżłobiona przez strumień okresowy

Wadi, wadis, ued (arab. وادي, wādī – dolina, łożysko rzeki) – suche formy dolinne występujące na obszarach pustynnych, w czasie pory deszczowej wypełniają się wodą, tworząc niekiedy wartkie, szerokie, długie i kręte rzeki.

Doliny wadi zostały najprawdopodobniej wyżłobione w plejstocenie w warunkach pluwialnych. Współcześnie są odmładzane i przekształcane przez wodę rzek epizodycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wadium

pewna suma pieniędzy składana przez jakąś osobę jako gwarancja, że nie wycofa się ona z transakcji i podpisze w odpowiednim czasie umowę; zastaw; rękojmia; kaucja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. kwota wpłacana przed przetargiem jako zabezpieczenie dotrzymania warunków umowy; gwarancja, że oferta nie zostanie zmieniona ani wycofana;

Wadium (z łac. vadium a. vadimonium, ang. bid deposit, bid bond, tender guarantee) – określona suma pieniędzy lub zabezpieczenie jej zapłaty (np. gwarancja, poręczenie) składane w celu zagwarantowania dotrzymania warunków postępowania prowadzącego do zawarcia umowy (w szczególności przetargu lub aukcji) oraz zapewnienia samego zawarcia tejże umowy. Stanowi wyraz zabezpieczenia organizatora przed niesolidnym oferentem czy ofertą złożoną w celu „rozbicia przetargu”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wadliwie

przysłówek

(1.1) w sposób wadliwy, nieprawidłowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Wadliwiej

stopień wyższy od przysłówka: wadliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wadliwość

posiadanie wad, usterek, błędów; niedoskonałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wadliwe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wadliwy

mający usterki

przymiotnik

(1.1) mający wady, usterki, defekty, braki lub błędy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wadm.

skrót

(1.1) = wojsk. mar. wiceadmirał

#### Źródła:

Wiktionary

# Wadochowice

Wadochowice (niem. Wiesenthal) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie ząbkowickim, w gminie Ziębice, na Dolnym Śląsku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wadów

uwodniony tlenek magnezu, minerał o czarnej lub brunatnej barwie

Wadów – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XVII Wzgórza Krzesławickie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wadowianin

mieszkaniec Wadowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Wadowianka

mieszkanka Wadowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Wadowice

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Wadowice (średniowieczna nazwa niem. Frauenstadt) – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba władz powiatu wadowickiego i gminy miejsko-wiejskiej Wadowice. Położone jest w zachodniej części na Pogórzu Śląskim, południowej w Beskidzie Małym, nad rzeką Skawą. Przez miasto przebiegają: droga krajowa nr 28, droga krajowa nr 52 i linia kolejowa nr 117.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wadowicki

związany z Wadowicami, dotyczący Wadowic; wadowski (regionalnie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wadowicami, odnoszący się do Wadowic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wadowiczanin

mieszkaniec Wadowic

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wadowic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wadowiczanka

mieszkanka Wadowic

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wadowic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wadowski

1. regionalnie: dotyczący Wadowic, Wadowic Górnych, związany z Wadowicami; wadowicki;
2. dotyczący Wadowa, związany z Wadowem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wadowem, dotyczący Wadowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waduski

→ Vaduz (stolica Liechtensteinu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wadwicz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Wadwicz – polski herb szlachecki, noszący zawołanie Wadwic. Wzmiankowany w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae, spisanym przez historyka Jana Długosza w latach 1464–1480. Wadwicz jest jednym z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich na mocy unii horodelskiej z 1413 roku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wadżda

marokańskie miasto

Wadżda (arab. وجدة, Waǧda; marok. arab. Wežda; fr. Oujda) – miasto w północno-wschodnim Maroku, w pobliżu granicy z Algierią, na północnym stoku Atlasu Tellskiego, siedziba Regionu Wschodniego. W 2024 roku liczyło ok. 506 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu spożywczego, chemicznego, metalurgicznego, cementowego i drzewnego. Węzeł drogowy, międzynarodowy port lotniczy. Muzeum etnograficzne, wielki meczet z XII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wadżdyjski

→ Wadżda (miasto w Maroku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wadzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wadzić

przestarzałe:
1. być przeszkodą, zawadzać, przeszkadzać;
2. przestarzałe: doprowadzać do sporów, nieporozumień; kłócić, różnić;
3. wadzić się - spierać się, kłócić się z kimś

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. być przeszkodą, zawadą; przeszkadzać, zawadzać

(1.2) przest. doprowadzać do nieporozumień; różnić kogoś z kimś

czasownik zwrotny

(2.1) przest. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) kłócić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wadźrajana

kierunek buddyzmu, który wyodrębnił się w II wieku n.e. z tradycji mahajany i pielęgnował ideał bodhisattwy; wadżrajana; mantrajana; tantrajana; buddyzm tantryczny

Wadżrajana – kierunek buddyzmu związany z praktyką tantr, który wyodrębnił się ok. II wieku n.e. w Indiach w ramach tradycji mahājāny. Praktycy uważają, że posiada metody bezpośredniego doświadczenia natury rzeczywistości, na temat której „wnioskuje się” według tzw. prawomocnego poznawania (sanskryt. pramana, ang. logic/valid cognition) w teoriach mahajany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wafel

cienkie, kruche ciastko, zwykle płaskie (do tortów) lub w kształcie stożka (do lodów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. rodzaj ciasta cienko sprasowanego, łamliwego, służącego do przekładania nadzieniem lub jako foremka na lody czy inną masę

(1.2) kulin. kruche ciastko złożone z kilku warstw wafla (1.1), przełożonych określonym nadzieniem

Wafel – rodzaj pieczywa cukierniczego trwałego, wyrób ciastkarski w postaci cienkiego, łamliwego płata – zależnie od przeznaczenia, w formie blatu, rożka, rurki itp. Andruty są to cienkie wafle o kratkowanej fakturze, wypiekane w specjalnych formach. Oblaty to cienkie, okrągłe wafle z wody, mąki pszennej i oleju, wypiekane w specjalnych formach. W szerszym znaczeniu, definicja wafli obejmuje gofry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wafelek

zdrobnienie od: wafel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wafel

(1.2) mały wafel

(1.3) kulin. rodzaj słodyczy z wafli przekładanych słodką masą i pokrojonych na porcje, czasem z polewą

Wafel – rodzaj pieczywa cukierniczego trwałego, wyrób ciastkarski w postaci cienkiego, łamliwego płata – zależnie od przeznaczenia, w formie blatu, rożka, rurki itp. Andruty są to cienkie wafle o kratkowanej fakturze, wypiekane w specjalnych formach. Oblaty to cienkie, okrągłe wafle z wody, mąki pszennej i oleju, wypiekane w specjalnych formach. W szerszym znaczeniu, definicja wafli obejmuje gofry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wafelkowy

→ wafelek

Patrz:wafelek

#### Źródła:

SJP.pl

# Waflowy

przymiotnik od: wafel

przymiotnik

(1.1) zrobiony z wafla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wag

1. ciężar ciała;
2. przyrząd do wyznaczania masy ciał;
3. w różnych sportach walki i siłowych określenie kategorii zawodnika;
4. ważność, znaczenie czegoś;
5. ważenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w zachodniej Słowacji, dopływ Dunaju;

Wag (słow. Váh, węg. Vág, niem. Waag) – rzeka w zachodniej Słowacji, w dorzeczu Dunaju. Długość – 403 km, powierzchnia zlewni – 10 640 km², średni roczny przepływ u ujścia – 196 m³/s. Do dorzecza Wagu należy także polska część Orawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waga

1. ciężar ciała;
2. przyrząd do wyznaczania masy ciał;
3. w różnych sportach walki i siłowych określenie kategorii zawodnika;
4. ważność, znaczenie czegoś;
5. ważenie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) astr. zodiakalny gwiazdozbiór nieba południowego, w Polsce widoczny wiosną i latem;

(1.2) astr. astrol. siódmy znak zodiaku, w którym Słońce znajduje się od 23 września do 22 października;

(1.3) geogr. rzeka na północnym zachodzie europejskiej części Rosji, lewy dopływ Dwiny;

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. osoba urodzona pod znakiem Wagi (1.2)

Waga – przyrząd do wyznaczania masy ciał z użyciem siły ciążenia. Działa na zasadzie równoważenia sił lub wykorzystania zjawisk fizycznych. W prostej wadze szalkowej jedną z sił jest ciężar ciała o mierzonej masie, drugą – ciężar odważników lub inna wyskalowana siła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wagabunda

człowiek lubiący się włóczyć; obieżyświat, tramp, włóczęga, włóczykij

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek lubiący się włóczyć

- Wagabunda – kabaret
- Wagabunda – amerykański film z 1964
- Wagabunda – powieść Bernarda Cornwella

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wagadugański

przymiotnik od: Wagadugu (stolica Burkina Faso); wagaduguański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wagadugu, dotyczący miasta Wagadugu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagadugu

stolica Burkina Faso

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Burkiny Faso;

Wagadugu (diula i fr. Ouagadougou, IPA: [waɡaduɡu]; mossi Waogdgo, IPA: [ˈwɔɣədəɣʊ]) – miasto w środkowej Burkinie Faso, stolica i największe miasto tego kraju, ośrodek administracyjny prowincji Kadiogo. W 2019 roku zamieszkiwane przez blisko 2,5 mln mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wagaduguańczyk

mieszkaniec Wagadugu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wagadugu; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagaduguanka

mieszkanka Wagadugu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wagadugu; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagaduguański

przymiotnik od: Wagadugu (stolica Burkina Faso); wagadugański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Wagadugu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagancki

dotyczący waganta, związany z wagantem

#### Źródła:

SJP.pl

# Waganiec

wieś w Polsce

Waganiec – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Waganiec, w bliskim sąsiedztwie Nieszawy oraz Ciechocinka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waganiecki

→ Waganiec

Patrz:Waganiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Waganka

wieś w Polsce

Waganka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Tłuszcz. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Postoliskach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waganowice

Waganowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wagant

średniowieczny, wędrowny aktor, śpiewak; truwer; goliard

Waganci (łac. vagantes), zwani także goliardami – w średniowieczu wędrowni żacy (studenci uniwersytetów angielskich, francuskich i niemieckich) oraz klerycy pełniący przygodnie funkcje kapłańskie. Pierwsza nazwa – waganci – oznaczała łazików włóczących się od miasta do miasta w poszukiwaniu łatwego zarobku, bywalców szynków i dworów. Nazwa druga – goliardzi – wywodzi się od imienia sławnego wówczas wędrownego poety pochodzenia niemieckiego, Goliasa, równie popularnego jak Primus, przypuszczalnie Francuz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wagarować

czasownik

(1.1) opuszczać zajęcia szkolne samowolnie, bez uzasadnionej przyczyny

#### Źródła:

Wiktionary

# Wagarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chodzenie na wagary

#### Źródła:

Wiktionary

# Wagarowicz

uczeń chodzący na wagary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń chodzący na wagary, opuszczający lekcje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagarowiczka

uczennica chodząca na wagary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. uczennica chodząca na wagary, opuszczająca lekcje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagary

potocznie: dzień opuszczony w szkole, bez zgody rodziców

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) nieuzasadniona jedno- lub wielokrotna celowa nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach w szkole;

Wagary, ucieczka z lekcji (łac. vagari „błąkać się, wałęsać się”) – samowolne uchylanie się od obowiązku szkolnego przez ucznia, nieuzasadniona (z punktu widzenia władz szkolnych; nieobejmująca np. choroby), jedno- lub wielokrotna, celowa oraz świadoma nieobecność ucznia na obowiązkowych zajęciach lekcyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wagarz

specjalista zajmujący się naprawą i konstrukcją wag

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagina

końcowy odcinek dróg rodnych kobiety i samic ssaków, prowadzący do macicy; vagina, pochwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. zob. pochwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waginalny

dotyczący waginy, związany z waginą

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pochwą (waginą), dotyczący pochwy (waginy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waginektomia

operacyjne usunięcie pochwy; vaginectomia

#### Źródła:

SJP.pl

# Waginizm

bolesny skurcz mięśni okolicy sromu i krocza przy próbie stosunku płciowego lub badania ginekologicznego; pochwica

Pochwica – dysfunkcja seksualna polegająca na niezależnym od woli skurczu mięśni wokół wejścia do pochwy, co może powodować zamknięcie wejścia i niemożność odbycia stosunku płciowego, gdyż powoduje silny ból przy wprowadzaniu prącia do pochwy. Podobny ból pojawia się przy próbie wprowadzenia tamponu czy palca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waginka

zdrobnienie od: wagina

#### Źródła:

SJP.pl

# Waginoplastyka

chirurgiczna korekcja szerokości pochwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg chirurgiczny mający na celu utworzenie lub odtworzenie pochwy;

Waginoplastyka – wszelkie zabiegi chirurgiczne, których rezultatem jest skonstruowanie lub odtworzenie pochwy. Wypadanie narządu rodnego jest często leczone za pomocą jednego lub więcej zabiegów chirurgicznych w celu naprawy pochwy. Czasami waginoplastyka jest potrzebna po zakończeniu leczenia lub usunięciu złośliwych nowotworów, lub ropni w celu przywrócenia prawidłowej struktury i funkcji pochwy. Zabiegi chirurgiczne pochwy wykonuje się w celu skorygowania wad wrodzonych pochwy, cewki moczowej i odbytnicy. Często waginoplastyka jest wykonywana w celu naprawy pochwy i jej struktur przylegających, uszkodzonych w wyniku urazu. Labioplastyka, czyli zabieg zmieniający wygląd warg sromowych, może być wykonywany samodzielnie lub jako zabieg towarzyszący waginoplastyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waglewski

nazwisko

- Wojciech Waglewski – polski muzyk, lider zespołu Voo Voo, ojciec Piotra i Bartosza Waglewskich
- Bartosz Waglewski – "Fisz", polski muzyk
- Piotr Waglewski – Emade, DJ M.A.D, muzyk hip-hopowy
- Jerzy Waglewski – dziennikarz

Zobacz też:

- Morawski Waglewski Nowicki Hołdys – zespół rockowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waglowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagner

nazwisko

Wagner – nazwisko to pochodzi od germańskiego słowa „Waganari” określającego woźnicę lub budowniczego wozów (szczególnie wśród pensylwańskich Holendrów). Otrzymywały je osoby trudniące się zawodowo transportem szeroko pojętych dóbr, w zaprzęgniętych wozach lub furmankach z wysokimi burtami.

Inne występujące odmiany tego nazwiska to Waggoner lub Wagoner.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wagneriana

wszystko to, co związane jest z życiem i twórczością Wagnera

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagnerowiec

najemnik Grupy Wagnera - prywatnej firmy wojskowej, powiązanej z rosyjskim wywiadem wojskowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. członek Grupy Wagnera, prywatnej firmy wojskowej powiązanej z Federacją Rosyjską

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagnerowski

właściwy Wagnerowi, charakterystyczny dla twórczości Wagnera

przymiotnik

(1.1) dotyczący twórczości Wagnera, charakterystyczny dla twórczości Wagnera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagnerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wagnera lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagomiar

liczba pocisków kulistych dla danej lufy, które można odlać z funta ołowiu

Kaliber – średnica wewnętrzna lufy broni palnej lub średnica pocisku. Rzadziej jednostka wagomiaru pocisków lub długości lufy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wagon

pojazd służący do przewozu osób, ładunków lub urządzeń w kolejowym transporcie lądowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. pojazd szynowy, zazwyczaj bez własnego napędu, przeznaczony do przewozu pasażerów lub towarów;

(1.2) techn. kryty pojazd kolejki linowej

(1.3) slang. opakowanie zbiorcze czegoś, np. zgrzewka piwa, karton papierosów (200 sztuk = 10 paczek)

Wagon – pojazd szynowy służący do przewozu osób, zwierząt, ładunków lub urządzeń w kolejowym transporcie lądowym. Wagon porusza się po torze lub linie (kolej linowa).

Wagon jest zasadniczo przystosowany do napędzania przez pojazd trakcyjny (lokomotywa, wagon silnikowy, drezyna) lub napęd stacjonarny poprzez ciągnięcie lub pchanie. Podwozie ma wyposażone w urządzenia umożliwiające sprzęganie w składy pociągowe. W przypadku posiadania własnego napędu wagon jest pojazdem trakcyjnym określanym jako wagon silnikowy i może stanowić pociąg samodzielnie lub w połączeniu z innymi wagonami. Ważnym elementem wyposażenia wagonów są urządzenia hamulcowe, umożliwiające hamowanie pociągu - zmniejszenie prędkości jazdy lub zatrzymanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wagonetka

#### Źródła:

Wikipedia

# Wagonik

zdrobnienie od: wagon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wagon

(1.2) mały wagon, np. miniatura lub zabawka

(1.3) gondola kolejki linowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagonówka

1. potocznie: fabryka wagonów;
2. tarcica produkowana z przeznaczeniem do budowy i naprawy wagonów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. fabryka wagonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagonownia

warsztat, w którym remontuje się wagony

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. pomieszczenie do postoju, remontów i konserwacji wagonów;

Wagonownia – nazwa jednostki organizacyjnej wraz z zespołem pomieszczeń i warsztatów przeznaczonych do przechowywania, konserwacji i naprawy wagonów kolejowych.

W Polsce wagonownie (WGW) były wydzielonymi jednostkami kolejowymi od 1953. Wcześniej gospodarka parkiem wagonowym pozostawała w gestii najpierw parowozowni przekształconych następnie w lokomotywownie. 1 lipca 1997 na ich bazie oraz lokomotywowni utworzono 33 Zakłady Taboru; obecnie w strukturze spółki PKP Cargo S.A. Z dniem 1 września 1999 liczbę zakładów taboru zmniejszono do 19. W 2001 wagonownie zajmujące się naprawami wagonów osobowych, lub ich wyspecjalizowane komórki organizacyjne (m.in. oddziały zajmujące się naprawami wagonów osobowych), przekazano najpierw do ówczesnej spółki PKP Przewozy Regionalne Sp. z o.o., następnie w 2008 szereg z nich, zlokalizowanych głównie w największych aglomeracjach, do PKP Intercity S.A. W strukturze PKP Cargo S.A. pozostawiono jedynie komórki organizacyjne zajmujące się naprawami lub eksploatacją wagonów towarowych. Postępujący proces restrukturyzacyjny (do 2010 r.) sprawił, iż na bazie części z nich utworzono spółki – córki:

- PKP Cargo Tabor – Czerwieńsk Sp. z o.o.; spółka naprawy lokomotyw i wagonów
- PKP Cargo Tabor – Karsznice Sp. z o.o.; spółka naprawy lokomotyw i wagonów
- PKP Cargo Tabor – Ostrów Wielkopolski Sp. z o.o.; spółka naprawy lokomotyw i wagonów
- PKP Cargo Tabor Pomorski – Tczew Sp. z o.o.; spółka naprawy lokomotyw i wagonów
- PKP Cargo Wagon – Toruń Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów
- PKP Cargo Wagon – Jaworzyna Śląska Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów
- PKP Cargo Wagon – Kraków Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów
- PKP Cargo Wagon – Szczecin Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów
- PKP Cargo Wagon – Tarnowskie Góry Sp. z o.o.; spółka naprawy wagonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wagonowy

przymiotnik od: wagon

przymiotnik

(1.1) dotyczący wagonu, znajdujący się w wagonie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagopakowarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. maszyna do odmierzania i pakowania towarów sypkich, płodów rolnych itp.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wagotomia

Wagotomia – zabieg operacyjny polegający na przecięciu włókien nerwu błędnego, odpowiedzialnego za fazę nerwową wydzielania soku żołądkowego. Stosowany zazwyczaj w leczeniu chirurgicznym choroby wrzodowej dwunastnicy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wagotonia

wzmożona czynność przywspółczulnego układu nerwowego; parasympatykotonia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan wzmożonego napięcia nerwu błędnego lub układu przywspółczulnego

Wagotonia (vagus (łac.) błąkający się, chwiejny i tónos (gr.) naprężenie), parasympatykotonia – stan wzmożonego napięcia nerwu błędnego bądź szerzej układu przywspółczulnego, wyrażający się stałym zwiększeniem wpływu napięcia nerwu błędnego na unerwiane narządy człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wagotoniczny

→ wagotonia

Patrz:wagotonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagotonina

hormon trzustki

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagowa

przymiotnik od: waga

Wagowa – część wsi Białogarda w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko.

W latach 1975–1998 Wagowa położona była w województwie słupskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wagowe

przymiotnik od: waga

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagowy

przymiotnik od: waga

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. związany z wagą, dotyczący wagi

(1.2) związany z wagą (urządzeniem); działający jak waga (szalkowa)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. urzędnik pilnujący wagi skarbowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wagram

miejscowość w Austrii

## Geografia

### USA

- Wagram – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Scotland

### Austria

- Wagram – dzielnica St. Pölten
- Wagram – krawędź

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wagramski

→ Wagram

Patrz:Wagram

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu, ograniczona od zachodu murem saskim (Limes saxonicus) od południa biegiem rzeki Trawny z pozostałych zaś stron Bałtykiem;

Wagria (niem. Wagrien) – kraina historyczna w północnych Niemczech, we wschodniej części Holsztynu. Granice Wagrii wyznaczały Bałtyk od północy i wschodu, od południa dolny bieg rzeki Trawny, zaś od zachodu Limes Saxoniae. We wczesnym średniowieczu stanowiła najdalej na zachód wysunięty ośrodek osadnictwa słowiańskiego, jej nazwa pochodzi od zamieszkującego ją połabskiego plemienia Wagrów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wagrowie

plemię słowiańskie z grupy Obodrzyców

Wagrowie – najdalej na zachód wysunięte nadmorskie plemię połabskie (Wagria nad Bałtykiem), odłam Obodrytów, graniczące od zachodu z plemionami germańskich Nordalbingów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wagryjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wagrią, dotyczący Wagrii lub Wagrów

#### Źródła:

Wiktionary

# Wags

[czytaj: wags lub łags] żony lub partnerki popularnych sportowców; WAGs, WAGsy

Wags lub WAGs (ang. Wives and Girlfriends) – akronim stworzony i używany przez brytyjską prasę bulwarową dla określenia żon i dziewczyn angielskich piłkarzy.

Obecnie jednak stosowany jest również w stosunku do sportowców o innych specjalizacjach, jak również piłkarzy niekoniecznie grających w lidze angielskiej. Termin obecnie jest używany na całym świecie (np. polskie WAGs). WAGs zostało spopularyzowane w 2006 roku podczas mistrzostw świata w piłce nożnej, które odbywały się w Niemczech. W Polsce przykładami Wags są: Anna Lewandowska, Marina Łuczenko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wagsy

[czytaj: wagsy lub łagsy] żony lub partnerki popularnych sportowców; WAGs, wags

#### Źródła:

SJP.pl

# Wagyu

[czytaj: wagju] wagyū;
1. japońska rasa bydła;
2. wołowina z tego bydła

#### Źródła:

SJP.pl

# Wah-Wah

[czytaj: ło-ło] ciągła zmiana barwy dźwięku na instrumentach dętych oraz w urządzeniach elektroakustycznych; wa-wa

Wah-wah (lub tzw. kaczka) – podłogowy efekt gitarowy z rodziny pedałów ekspresji do gitar elektrycznych i gitar basowych, charakteryzujący się możliwością zmiany parametrów jego działania w czasie grania, kiedy ręce gitarzysty są zajęte. Wah-wah to filtr obwiedni, w oryginalnej postaci było to urządzenie do regulacji szerokości pasma przenoszenia, dodatkowo jednak urządzenie potrafi wzbogacić brzmienie o charakterystyczny efekt „mówienia” gitary, stąd też nazwa samego efektu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wahabicki

odnoszący się do wahabity, właściwy wahabitom

przymiotnik

(1.1) rel. związany z wahhabizmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wahabita

wyznawca muzułmańskiej doktryny religijnej, która głosi powrót do pierwotnej czystości islamu oraz surowości i prostoty obyczajów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zwolennik wahhabizmu

Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ الوهابية‎, al-wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wahabitka

→ wahabita; wahhabitka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wahabityzm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahabizm, wahhabizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Wahabizm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahhabizm, wahabityzm

Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ الوهابية‎, al-wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wahać

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wahnąć)

(1.1) rzad. poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym

czasownik zwrotny niedokonany wahać się (dk. wahnąć się)

(2.1) poruszać się ruchem wahadłowym

(2.2) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji, zastanawiać się nad nią

(2.3) (o liczbach, wartościach) zmieniać się w jakichś granicach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wahacz

dźwignia wykonująca ruch wahadłowy, przenosząc siłę między elementami współpracującymi

Wahacz – sztywny człon mechanizmu wykonujący cykliczny ruch obrotowy wokół stałej osi obrotu o ograniczonym kącie obrotu.Po wykonaniu ruchu wahacz wraca do położenia wyjściowego kończąc cykl pracy. Bieg powrotny może być ruchem czynnym lub jałowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wahaczowy

→ wahacz

Patrz:wahacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Wahadełko

zdrobnienie od: wahadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od wahadło

(1.2) małe wahadło

(1.3) przyrząd radiestety do poszukiwania żył wodnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wahadło

1. część zegara do pomiaru czasu, kołysząca się miarowo;
2. ciało zawieszone na sznurku lub pręcie, wychylające się na boki;
3. ruch cykliczny wokół położenia równowagi;
4. środek transportu kursujący tam i z powrotem po tej samej trasie; wahadłowiec;
5. naprzemienne zamykanie i otwieranie ruchu w przeciwnych kierunkach na drodze;
6. zjawiska przeciwstawne następujące po sobie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ciało poruszające się wokół nieruchomego punktu lub poziomej osi nie przechodzącej przez środek ciężkości tego ciała

(1.2) sport. ćwiczenie gimnastyczne polegające na wykonywaniu ciałem ruchów wahadłowych

Wahadło – ciało zawieszone w jednorodnym polu grawitacyjnym w taki sposób, że może wykonywać drgania wokół poziomej osi nieprzechodzącej przez środek ciężkości zawieszonego ciała.

W mechanice wyróżnia się dwa podstawowe modele fizyczne wahadeł:

- matematyczne (proste) – opisujące wahadło jako punkt materialny, zawieszony na nieważkiej nici,
- fizyczne – opisujące wahadło jako bryłę sztywną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wahadłowiec

1. statek kosmiczny przystosowany do wielokrotnych lotów na orbitę okołoziemską; prom kosmiczny, kosmoplan;
2. środek transportu kursujący tam i z powrotem po tej samej trasie;
3. dawniej: zegar wahadłowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) astronaut. statek kosmiczny zdolny do wielokrotnego startu i powrotu na Ziemię;

Wahadłowiec (ang. space shuttle, pot. prom kosmiczny) – załogowy statek kosmiczny, który może być wykorzystywany wielokrotnie i przystosowany jest do wynoszenia na orbitę okołoziemską i sprowadzania z orbity ludzi i sprzętu. Cechą charakterystyczną wahadłowców jest lądowanie na pasie startowym lotniska, podobnie jak samoloty, stąd używane są w stosunku do nich takie określenia jak samolot kosmiczny, rakietoplan i inne. Wahadłowce mogą natomiast startować wynoszone tradycyjną rakietą nośną lub na pokładzie większego samolotu-nosiciela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wahadłówka

błystka wahadłowa; rodzaj sztucznej przynęty wędkarskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wahadłowo

przysłówek

(1.1) w sposób przypominający ruch wahadła

#### Źródła:

Wiktionary

# Wahadłowy

1. dotyczący wahadła, zaopatrzony w wahadło;
2. kursujący tam i z powrotem po jakiejś trasie;
3. związany ze zjawiskami mającymi cechy przeciwstawne w stosunku do siebie

przymiotnik

(1.1) fiz. techn. związany z wahadłem, działający w oparciu o wahadło

(1.2) kursujący tam i z powrotem po określonej krótkiej trasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wahan

obce imię męskie

- Wahan – wieś w Armenii, w prowincji Gegharkunik
- Wahan – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie łuninieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wahania

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować

#### Źródła:

SJP.pl

# Wahanie

1. rzadko: poruszać czymś lub poruszać się ruchem wahadłowym;
2. wahać się:
a) poruszać się ruchem wahadłowym; kołysać się;
b) nie móc podjąć jednoznacznej decyzji;
c) zmieniać się w jakichś granicach; oscylować

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) brak zdecydowania

(1.2) ruch okresowy zbliżony do ruchu wahadła

(1.3) zmienność określonej wielkości (cen, temperatur) w określonych granicach

(1.4) odczasownikowy od|wahać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wahański

→ Wahan

Patrz:Wahan

#### Źródła:

SJP.pl

# Wahhabita

wyznawca wahhabizmu; wahabita

Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ الوهابية‎, al-wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wahhabitka

→ wahhabita; wahabitka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wahhabizm

islamski kierunek teologiczny, głoszący powrót do pierwotnej czystości islamu; wahabizm, wahabityzm

Wahhabizm (lub wahabizm) (arab. ‏ الوهابية‎, al-wahhābija) – ruch reformatorski i religijno-polityczny w łonie islamu sunnickiego powstały w XVIII wieku na terenie Arabii. Jest określany terminami; „ultrakonserwatywny”, „surowy”, „fundamentalistyczny”, „purytański”. Jego głównymi inspiratorami są Ahmad Ibn Hanbal i Ibn Tajmijja, a także sam twórca ruchu, Muhammad Ibn Abd al-Wahhab.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wahid

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wahl

Luksemburg:

- Wahl – wieś w gminie Grosbous-Wahl, w kantonie Redange

Niemcy:

- Wahl – dzielnica Möckern

Osoby:

- Alicja Wahl – polska malarka
- Arthur Wahl – amerykański naukowiec
- Bożena Wahl – polska malarka
- Edgar de Wahl – twórca sztucznego języka occidental
- Eduard Georg von Wahl – niemiecki chirurg
- Harry Wahl – fiński żeglarz
- Heinz Wahl – niemiecki kolarz torowy
- Johann Wahl – burmistrz Gdańska
- Ken Wahl – amerykański aktor
- Saul Wahl – litewski rabin
- Zygmunt Wahl – generał artylerii litewskiej

#### Źródła:

Wikipedia

# Wahliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co wahliwe

(1.2) cecha tych, którzy są wahliwi

#### Źródła:

Wiktionary

# Wahliwy

1. odchylający się od prawidłowego położenia; chwiejny, niestabilny;
2. wykonujący ruchy wahadłowe;
3. mający zmienne nastroje, niestabilny psychicznie; chwiejny

#### Źródła:

SJP.pl

# Wahnąć

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się

czasownik przechodni dokonany (ndk. wahać)

(1.1) dokonany od|wahać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wahnięcie

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wahnąć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wahnienie

rzadko:
1. poruszyć czymś lub poruszyć się ruchem wahadłowym;
2. wahnąć się - poruszyć się ruchem wahadłowym; zakołysać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Wahnik

element zespołu naciągu automatycznego zegarka

Wahnik (zamiennie rotor) – część mechanizmu najczęściej automatycznego zegarka, którego zadaniem jest dostarczenie energii, wynikającej z ruchów nadgarstka, niezbędnej do wykonania odpowiednich obrotów czasomierza. Element ten nazywany również z angielska „rotor” i jest częścią zespołu naciągu, służy do generowania momentu obrotowego, niezbędnego do naciągania sprężyny napędowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wahować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pilnować

#### Źródła:

Wiktionary

# Wai

ang. Web Accessibility Initiative, inicjatywa na rzecz dostępności stron WWW

zaimek

(1.1) slang. internetowy dlaczego, czemu

spójnik

(2.1) slang. internetowy dlatego

- Wai – plaża w Grecji
- Wai – tajskie przywitanie
- Tai Wai

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waif

skrót od: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajandot

amerykańska rasa kur typu ogólnoużytkowego, wyhodowana około roku 1870 w Ameryce Południowej; wyandotte

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajandoty

rasa kur, wyhodowana w Ameryce Płd.

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajcha

potocznie: dźwignia, korba lub inny element służący do obsługi jakiegoś urządzenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dźwignia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wajchowy

→ wajcha

Patrz:wajcha

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajco

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. jajko, jajco

#### Źródła:

Wiktionary

# Wajda

nazwisko polskie, m.in. Andrzej Wajda (1926-2016) - reżyser filmowy i teatralny, w 2000 r. nagrodzony Oscarem za całokształt twórczości

- wajda – urząd
- Wajda – nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wajdelota

w czasach przedchrześcijańskich na Litwie:
1. wróżbita pełniący funkcję kapłana niższego rzędu;
2. śpiewak, bard

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. litewski, pogański wieszczek, śpiewak pełniący rolę kapłana;

Wajdelota – kapłan niższego rzędu w przedchrześcijańskich Prusach i Litwie, wieszcz oraz wróżbita.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wajdelotka

→ wajdelota

Patrz:wajdelota

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajdowski

właściwy Wajdzie, charakterystyczny dla kina Wajdy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajdzik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajecznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kulin. jajecznica

#### Źródła:

Wiktionary

# Wajgela

krzew pochodzący z Azji i Ameryki Płn., hodowany jako roślina ozdobna; krzewuszka; zakrzewnia; wajgelia

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajgelia

roślina z rodziny przewiertniowatych; krzewuszka; zakrzewnia; wajgela

Krzewuszka (Weigela Thunb.) – rodzaj roślin wieloletnich z rodziny przewiertniowatych. Należy do niego 11 gatunków. Występują w stanie dzikim we wschodniej Azji: głównie w Japonii, Chinach i Mandżurii. Łacińska nazwa rodzajowa upamiętnia niemieckiego botanika i chemika Christiana Ehrenfrieda von Weigela (1746–1838). Gatunkiem typowym jest Weigela japonica Thunb.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wajków

Wajków – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Mielnik.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia Przemienienia Pańskiego w Mielniku. We wsi znajduje się kaplica dojazdowa pw. Niepokalanego Serca NMP, wybudowana w 1998–1999.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wajmutka

sosna o gładkiej korze i długich, cienkich igłach zebranych w pęczki po pięć; wejmutka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajrak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wajs

nazwisko

Wajs:

- Agnieszka Wajs
- Bronisława Wajs-Papusza
- Joanna Wajs
- Symcha Binem Wajs
- Karol Wajs
- Jadwiga Wajs

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wajśja

członek dawnej kasty indyjskiej, utworzonej głównie z rolników, kupców i rzemieślników

Waiśja (dewanagari वैश्य, ang. vaishya) – trzecia w hierarchii, zaraz po kszatrijach, warna. Spośród czterech warn - statusów społecznych wyżej stoją kszatrijowie a najwyżej bramini. Waiśowie zajmują się produkcją, handlem, rolnictwem itp.Wywodzeni bywają z bioder Puruszy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wajszczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waju

Waju (dewanagari वायु, też: Wajudewa, śr per. Wej, Wat) – bóstwo nieskończonej przestrzeni i wiatru, czczone w wierzeniach Indii i Persji.

#### Źródła:

Wikipedia

# Waka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. gatunek liryki, klasyczna poezja japońska

- Waka – rzeka na Litwie
- Waka – część Wilna
- waka – maoryska łódź wiosłowa
- waka – japoński utwór poetycki
- Wak'a – miejsce kultu Inków
- Waka – skała okruchowa
- Waka Waka – piosenka Shakiry, hymn Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej 2010
- Waka Biała – miasto na Litwie, w rejonie solecznickim
- Waka Biała – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim, w starostwie Pogiry; niegdyś osada fabryczna i majątek ziemski w gminie Rudomino
- Waka Czarna – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim, w starostwie Pogiry; niegdyś folwark i zaścianek w gminie Rudomino
- Waka Kowieńska – dawna wieś na Litwie, w obecnym rejonie trockim, na obszarze starostwa Landwarów; niegdyś w gminie Troki
- Waka Murowana – dawna osada fabryczna na Litwie; niegdyś w gminie Troki
- Waka Murowana – część Wilna
- Waka Metropolitalna – dawny majątek ziemski na Litwie; niegdyś w gminie Troki

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wakacje

okres wolny od zajęć szkolnych; ferie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) eduk. letnia przerwa od zajęć szkolnych

(1.2) przen. każdy okres wolny od zajęć szkolnych / pracy / obowiązków;

Wakacje (łac. vacatio, uwolnienie) – okres wolny od nauki szkolnej.

Terminy i długości wakacji są zróżnicowane w wielu krajach, a nawet w ich poszczególnych częściach. Istotnymi czynnikami mającymi wpływ na terminy wakacji były święta religijne oraz rytm pracy rolników i związana z tym konieczność udziału wszystkich członków rodziny, w tym dzieci, w pracach rolniczych, a także klimat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wakacjować

potocznie: spędzać wakacje

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakacjowicz

osoba będąca na wakacjach

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakacjowiczka

kobieta będąca na wakacjach

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakacjusz

osoba będąca na wakacjach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) turyst. ktoś, kto przebywa na wakacjach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wakacjuszka

kobieta będąca na wakacjach

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakacyjny

dotyczący wakacji; odbywający się podczas wakacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wakacjami, dotyczący wakacji, odbywający się w wakacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wakajki

potocznie: wakacje

rzeczownik, rodzaj żeński, liczba mnoga

(1.1) pot. wakacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wakame

gatunek brunatnicy, glon popularny w kuchni japońskiej; undaria pierzastodzielna, undaria pierzasta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. rodzaj jadalnych glonów morskich z gatunku nazwa systematyczna|undaria pierzastodzielna., składnik kuchni dalekowschodnich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wakan

w wierzeniach Siuksów nadnaturalna potęga objawiająca się w zwierzętach i przedmiotach, udzielająca im niezwykłych właściwości; wakonda

Faktoria (łac. facere „robić, czynić”) – placówka handlowa położona w krajach kolonialnych, które stanowiły obszary eksploatacji przez europejskie potęgi kolonialne, głównie przez Brytyjczyków, Francuzów czy Holendrów, ale także przez np. Japończyków pn. wakan w Korei. Lokalizowane zazwyczaj na wybrzeżu, tak by wywóz surowców z nowych obszarów był jak najbardziej ułatwiony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakancja

defekt punktowy sieci krystalicznej w postaci nieobsadzonego węzła

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakandyjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. mieszkaniec Wakandy (fikcyjnej krainy)

#### Źródła:

Wiktionary

# Wakans

przestarzale o wolnej posadzie; wakat

Wakans, wakancja, wakansja (z łac. vacat ‘jest puste’, od vacare ‘być wolnym, pustym’) – rodzaj defektu punktowego sieci krystalicznej, węzeł sieci nieobsadzony atomem lub jonem.

Energię tworzenia wakansu (Ev) wyraża się jako pracę potrzebną do przeniesienia atomu lub jonu z węzła na powierzchnię kryształu. Od tej wartości zależy równowagowa koncentracja wakansów, wyrażana przez stosunek liczby węzłów (n) do liczby atomów (N); zależność n/N od temperatury (T) opisuje równanie (k – stała Boltzmanna):

  {\frac {n}{N}}=\exp \left(-{\frac {E_{v}}{kT}}\right)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakasa

Osoby o tym nazwisku:

- Masashi Wakasa – japoński piłkarz
- Minoru Wakasa – japoński skoczek narciarski, olimpijczyk
- Shigeyuki Wakasa – japoński skoczek narciarski

#### Źródła:

Wikipedia

# Wakat

1. wolna posada; wakans (przestarzałe);
2. niezadrukowana stronica książki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wolna posada, nieobsadzone stanowisko

(1.2) niezadrukowana stronica książki

- wakat (łac. vacat) – wolne, nieobsadzone stanowisko
- wakat na Stolicy Apostolskiej
- wakat w poligrafii
- „Wakat” – czasopismo
- wakat – ludowy instrument perkusyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wakatowy

→ wakat, np. wakatowe stanowisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakcyna

tyle co: szczepionka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakcynacja

uodpornienie organizmu przed działaniem zakaźnych czynników chorobotwórczych poprzez szczepienie

Szczepienie ochronne – podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. Istnieje przytłaczający konsensus naukowy, że szczepionki są ogólnie bezpieczne i skuteczne. Skuteczność szczepionek i sens szczepień podważają antyszczepionkowcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakcynolog

specjalista nauki o szczepionkach i szczepieniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakcynologia

nauka o szczepionkach i szczepieniach

Wakcynologia – to dziedzina medycyny zajmująca się szczepieniami ochronnymi, zarówno w fazie badań naukowych nad opracowaniem nowych szczepionek, jak i ich późniejszym stosowaniem. Jest nową gałęzią medycyny, która wyodrębniła się z chorób zakaźnych (Polskie Towarzystwo Wakcynologii zostało powołane w 2001).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakcynologiczny

→ wakcynologia

Patrz:wakcynologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakcynolożka

→ wakcynolog

Patrz:wakcynolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakcynoterapia

leczenie za pomocą szczepionek niektórych przewlekłych chorób bakteryjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakcynować

przestarzale: uodporniać organizm przed działaniem zakaźnych czynników chorobotwórczych poprzez szczepienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wake

[czytaj: łejk] terytorium zamorskie USA w Oceanii

Wake (ang. Wake Island) – atol na Oceanie Spokojnym, na obszarze Oceanii, położony w około dwóch trzecich odległości pomiędzy Hawajami a Marianami Północnymi stanowiący terytorium zależne Stanów Zjednoczonych. Atol obecnie nie posiada rdzennej ludności, wszyscy pierwotni mieszkańcy zostali zamordowani bądź uciekli podczas japońskich bombardowań 23 grudnia 1941.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakeboard

[czytaj: łejkbord] sport ekstremalny polegający na jeździe na desce ciągniętej przez motorówkę; wakeboarding

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. szeroka deska używana do płynięcia po wodzie w wakeboardingu

(1.2) sport. dyscyplina sportu wodnego, polegający na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wakeboarding

[czytaj: łejkbording] sport ekstremalny polegający na jeździe na desce ciągniętej przez motorówkę; wakeboard

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportu wodnego, polegająca na jeździe lub wykonywaniu ewolucji na specjalnej desce;

Wakeboarding – sport wodny polegający na płynięciu po powierzchni wody na desce, trzymając się liny ciągniętej przez łódź lub za pomocą wyciągu. Wakeboarding powstał z połączenia nart wodnych, snowboardingu i surfingu.

Łodzie do wakeboardingu mają specjalną konstrukcję, posiadają odpowiedni kształt kadłuba, napęd śruby Direct-Drive lub V-drive, pylon lub wieżę do mocowania linki, PerfectPass (tempomat) i pomost. Mogą także posiadać fabryczne lub dokładane zbiorniki balastowe w celu uzyskania większej fali.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wakeboardingowy

→ wakeboarding [czytaj: łejkbordingowy]; wakeboardowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakeboardowy

→ wakeboard [czytaj: łejkbordowy]; wakeboardingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakeboardzista

[czytaj: łejkbordzista] sportowiec uprawiający wakeboarding

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakeboardzistka

→ wakeboardzista [czytaj: łejkbordzistka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Waki

w japońskim teatrze no: aktor pomocniczy, grający drugą obok shite postać przedstawienia

Waki – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Kościelec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się przeprawa promowa na rzece Warcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakijów

Wakijów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Tyszowce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Tyszowce. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 200 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wakizashi

średniej długości miecz samurajski

Wakizashi (jap. 脇差) – japońska krótka sieczna broń biała, należąca do grupy tzw. mieczy japońskich (nihon-tō). Skrócona wersja katany, z głownią długości 30-60 cm, w większości przypadków z wzdłużną, wzmacniającą krawędzią zwaną shinogi. Przy pochwie wakizashi noszono krótki nożyk, szpikulec kōgai i pałeczki wari-kōgai. Rękojeść wakizashi nosi nazwę tsuka i jest opleciona ozdobnym sznurem uchi-himo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakonda

w wierzeniach Indian północnoamerykańskich: nadnaturalna, niematerialna moc posiadana przez każdego człowieka, przedmiot, zjawisko przyrody

Wakonda – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clay.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakować

1. urzędowo o posadzie, stanowisku itp.: być wolnym, nieobsadzonym, niezajętym;
2. potocznie: zrzekać się tytułu mistrzowskiego w boksie

czasownik

(1.1) o stanowisku, funkcji: być wolnym, nieobsadzonym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wakować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Waksman

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Waksman (Waxman, Zbroyny Mąż) – polski herb szlachecki z nobilitacji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Waksmund

wieś w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

Waksmund – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Nowy Targ.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waksmundzianka

mieszkanka Waksmundu (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waksmundzki

przymiotnik od: Waksmund (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waksy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) slang. uczn. wagary

#### Źródła:

Wiktionary

# Wakuliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakumetr

przyrząd do pomiaru podciśnienia; wakuometr; próżniomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakuola

wypełniona płynem przestrzeń w obrębie cytoplazmy komórkowej; wodniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikrobiol. owalna organella w strukturze komórki wypełniona sokiem komórkowym;

Wakuole, wodniczki – struktury komórkowe występujące u roślin i niektórych pierwotniaków oraz w komórkach grzybów. W komórkach grzybów występuje wiele małych wodniczek (wakuol), natomiast w roślinnych jedna lub kilka dużych. U pierwotniaków występują wodniczki tętniące, odpowiedniki wakuoli, ale są one od wakuoli o wiele mniejsze. Zajmują do 90% komórki. Ze starzeniem się komórki zachodzi proces rozrośnięcia się i zamienienia wakuoli w jedną wodniczkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wakuom

zespół wakuoli jednej komórki roślinnej lub zwierzęcej

Wakuom (vacuome) - termin historyczny z zakresu cytologii oznaczający całość systemu wakuolarnego komórki, do którego w przeszłości zaliczano także aparat Golgiego. Termin ten został wprowadzony przez M. Parata w 1924 r. przy dyskusji o znaczeniu i funkcji aparatu Golgiego. Parat i niektórzy cytolodzy z lat dwudziestych XX w. uważali aparat Golgiego za artefakt powstały w miejscu wakuoli. Cechą wyróżniającą wakuole systemu wakuolarnego (wakuomu) była zdolność do przyżyciowego barwienia się czerwienią obojętną. Obecnie wiadomo, że wakuole sródplazmatyczne i aparat Golgiego są morfologicznie i czynnościowo odmiennymi organellami komórkowymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wakuometr

przyrząd do pomiaru podciśnienia; wakumetr; próżniomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. przyrząd do pomiaru ciśnienia niższego od ciśnienia atmosferycznego

Próżniomierz, wakuometr – przyrząd do mierzenia ciśnień poniżej ciśnienia atmosferycznego.

Każdy typ próżniomierza działa w określonym zakresie ciśnień. Stosuje się podział próżniomierzy na dwie kategorie: próżniomierze do niskiej próżni oraz próżniomierze do wysokiej próżni, wśród których wydziela się próżniomierze do ultrawysokiej próżni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wakuum

obszar wypełniony gazem o ciśnieniu mniejszym od ciśnienia atmosferycznego; próżnia; vacuum

#### Źródła:

SJP.pl

# Wakuła

nazwisko

- Leszek Wakuła (ur. w 1961) – polski duchowny baptystyczny i działacz ekumeniczny, prezes Komitetu Krajowego Towarzystwa Biblijnego w Polsce
- Paweł Wakuła (ur. w 1961) – polski rysownik prasowy, ilustrator i pisarz
- Władysław Wakuła (ur. w 1999) – ukraiński piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wal

1. nazwa niektórych gatunków wielorybów;
2. dawniej: gramorównoważnik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa niektórych gatunków wielorybów

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: walić

Luksemburg:

- Wal – luksemburska nazwa wsi Wahl

Inne:

- wal – nazwa niektórych gatunków wielorybów
- wal (gramorównoważnik) – dawna jednostka masy, niezalecana przez IUPAC
- wal, inaczej wual – w tradycji okultystycznej, czterdziesty siódmy duch Goecji

Zobacz też:

- Waal
- Wahl

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wala

potocznie:
1. brudzić;
2. walać się:
a) brudzić własną osobę;
b) o ubraniu: być brudzonym, stawać się brudnym;
c) o przedmiotach: być rozrzuconym; poniewierać się

Wala (pełna nazwa Wala Heilmittel GmbH) - to założona przez Rudolfa Hauschka w 1935 roku firma, produkująca kosmetyki (około 100 różnych produktów) oraz maści (około 1000 różnych produktów). Nazwa Wala jest skrótem od Wärme – Asche, Licht – Asche, co oznacza: Ciepło - popiół, światło - popiół. Leki są wytwarzane zgodnie z zasadami antropozofii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walabia

walabia bagienna - gatunek ssaka z rodziny kangurowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Wallabia|Trouessart|ref=tak., rodzaj torbacza z podrodziny kangurów;

(1.2) zool. torbacz z rodzaju walabia (1.1)

Walabia (Wallabia) – rodzaj ssaka z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walać

potocznie:
1. brudzić;
2. walać się:
a) brudzić własną osobę;
b) o ubraniu: być brudzonym, stawać się brudnym;
c) o przedmiotach: być rozrzuconym; poniewierać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Walanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Walansjenka

dawna delikatna koronka z deseniem kwiatowym na tiulowym tle; walensjenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Walas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walasek

nazwisko

- Walasek – polskie nazwisko

osoby o nazwisku Walasek:

- Artur Walasek (ur. 1971) – polski samorządowiec,
- Bartosz Walasek (ur. 1976) – polski piłkarz ręczny,
- Bożena Walasek (ur. 1961) – polska piłkarka ręczna,
- Franciszek Walasek (ur. 1881) – polski duchowny rzymskokatolicki,
- Grzegorz Walasek (ur. 1976) – żużlowiec polski,
- Jan Walasek (1928–2017) – polski multiinstrumentalista
- Lech Walasek – polski lekarz, nefrolog,
- Stefania Walasek (ur. 1947) – polska pedagog,
- Tadeusz Walasek (1936–2011) – polski bokser,
- Zofia Walasek (ur. 1933) – polska lekkoatletka,

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walasik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walaszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walaszek

nazwisko

- Adam Walaszek (ur. 1951) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych
- Alojzy Walaszek (1923–?) – polski dyplomata
- Anna Walaszek-Pyzioł – polska prawnik, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Antoni Walaszek (1923–1995) – polski ekonomista, poseł na Sejm PRL III, IV i V kadencji
- Bartosz Walaszek (ur. 1977) – polski filmowiec i muzyk
- Bronisław Walaszek (1910–1974) – polski prawnik, profesor Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Igor Marek Walaszek (ur. 1992) – polski piosenkarz
- Leon Walaszek (1915–1996) – polski salezjanin
- Marek Walaszek (ur. 1981) – polski reżyser dźwięku, kompozytor, producent muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. wielkanocny zwyczaj stukania się jajkami;

Walatka (zwana też na wybitki) – dawna zabawa wielkanocna. Polegała na takim toczeniu pisanek po stole, by się zderzyły. Właściciel „silniejszego” jajka zabierał rozbitą pisankę przeciwnika. W innym wariancie walatki jajka brano do ręki i stukano się ich czubkami.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Walbach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Francja:

- Walbach – gmina;
- Walbach – rzeka, dopływ Fecht.

Niemcy:

- Walbach – dzielnica Donauwörth.

Pozostałe:

- Walbach – polski herb szlachecki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Walburga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Walburga – imię żeńskie pochodzenia germańskiego, powstałe jako złożenie członów waldan – „rządzić, panować” i burg – „gromadzić, strzec, pilnować, ochraniać”. Patronką tego imienia jest św. Walburga, zakonnica, zm. w 779 roku. Imię to zapisywano również w formie Walpurga, stąd noc Walpurgi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Walc

taniec towarzyski w takcie 3/4, spopularyzowany w XIX w.; muzyka do tego tańca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) choreogr. taniec wirowy wykonywany w parach do melodii w metrum 3/4;

(1.2) muz. taneczny utwór muzyczny oparty na walcu (1.1);

Walc – taniec wirowy pochodzenia niemieckiego o umiarkowanym tempie, w metrum 3/4 oraz budowie okresowej. Za prototyp walca uchodzą tzw. taniec niemiecki (niem. Deutscher Tanz, Deutsche) w takcie 3/8 oraz pokrewne lendler, Steirischer (zwany w Polsce sztajerkiem), Dreher czyli obracany oraz Roller czyli toczony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wałek malarski

#### Źródła:

Wiktionary

# Walcarka

1. maszyna do formowania metalu, wyposażona w obracające się wały;
2. maszyna do mieszania lub rozgniatania czegoś, wyposażona w obracające się wały

Walcarka – zespół urządzeń do wykonywania czynności walcowania mający jeden autonomiczny napęd główny, który służy do napędzania walców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walcarz

specjalista w zakresie walcowania metali i obsługi walcarek; walcownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Walce

1. zorganizowane działania militarne wrogich wojsk; bitwa, starcie, wojna
2. zmagania przeciwników, sportowców
3. działania w celu zlikwidowania czegoś negatywnego lub uzyskania czegoś pozytywnego
4. konfrontacja sprzecznych stanowisk, interesów

Walce (dodatkowa nazwa w niem. Walzen) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce, której jest siedzibą. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest w Kotlinie Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Stradunia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walcer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. walczyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Walcerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Walchia

najstarsze kopalne drzewo iglaste

#### Źródła:

SJP.pl

# Walconóg

drobny mięczak morski o ciele okrytym rurkowatą muszlą; łódkonóg

#### Źródła:

SJP.pl

# Walconogi

drobny mięczak morski o ciele okrytym rurkowatą muszlą; łódkonóg

Łódkonogi, walconogi (Scaphopoda) – nieliczna w gatunki i mało zróżnicowana gromada morskich mięczaków zaliczanych do muszlowców, charakteryzujących się jednoczęściową, obustronnie otwartą, rurkowatą muszlą. Są spokrewnione z małżami. Przykładowym przedstawicielem gromady jest zębik pospolity (Antalis vulgaris).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walcott

Miejscowości w Anglii:

- Walcott – miejscowość w hrabstwie Lincolnshire
- Walcott – miejscowość w hrabstwie Norfolk

Miejscowości w USA:

- Walcott – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Scott
- Walcott – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Richland

#### Źródła:

Wikipedia

# Walcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walcować.

Walcowanie – rodzaj obróbki plastycznej metali wykonywany na walcarkach.

Walcowanie polega na kształtowaniu materiału między obracającymi się walcami, tarczami, rolkami lub przemieszczającymi się względem siebie narzędziami płaskimi.

Sposoby walcowania ze względu na ruch walców:

- wzdłużne
- poprzeczne
- poprzeczno-klinowe
- pielgrzymowe
- kuźnicze
- skośne

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Walcowany

w hutnictwie: otrzymany w wyniku walcowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Walcowaty

przypominający kształtem walec; wałkowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który przypomina kształtem walec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walcowina

zgorzelina powstająca przy walcowaniu metalu na gorąco

#### Źródła:

SJP.pl

# Walcówka

1. pręt lub kształtownik do wyrobu drutów, śrub itp.;
2. maszyna cukiernicza do rozgniatania czegoś na masę

Walcówki – pręty lub kształtowniki o małym, w stosunku do długości, przekroju poprzecznym, otrzymywane metodą walcowania.

Walcówka stalowa jest popularnym wyrobem i ma szerokie zastosowania. Podstawowymi parametrami walcówki stalowej są: kształt przekroju (okrągłe, kwadratowe, prostokątne, sześciokątne), średnica lub wymiary przekroju, gatunek stali oraz jej klasa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walcownia

1. dział huty wyposażony w urządzenia do walcowania metali i otrzymywania z nich pewnych wyrobów; slabing;
2. urządzenie wyposażone w wały do formowania metalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Walcowniany

→ walcownia, np. wyroby walcowniane

#### Źródła:

SJP.pl

# Walcownica

rodzaj muchówek z rodziny rączycowatych; Cylindromyia

#### Źródła:

SJP.pl

# Walcownictwo

1. dział przemysłu zajmujący się produkcją walcowanych wyrobów i półwyrobów;
2. dziedzina wiedzy o wytwarzaniu walcowanych wyrobów i półwyrobów

#### Źródła:

SJP.pl

# Walcowniczy

→ walcownictwo, np. urządzenia walcownicze

#### Źródła:

SJP.pl

# Walcownik

1. specjalista w zakresie walcowania metali i obsługi walcarek; walcarz;
2. żartobliwie: osoba specjalizująca się w tańczeniu walca

#### Źródła:

SJP.pl

# Walcowy

→ walec, → walc

Patrz:walec, → walc

#### Źródła:

SJP.pl

# Walczący

→ walczyć

Patrz:walczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Walczak

1. rodzaj zbiornika w kształcie walca, wykorzystywanego zwykle w kotłach parowych;
2. potocznie: osoba dająca się z siebie wszystko, by osiągnąć postawiony sobie cel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zbiornik ciśnieniowy w kształcie walca, stanowiący część kotła parowego lub grzewczego;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba nie poddająca się, walcząca do końca

Walczak – element obiegowego kotła parowego albo grzewczego, będący cylindrycznym zbiornikiem ciśnieniowym, albo inny zbiornik o podobnym kształcie i funkcji.

Jest to cylindryczny zbiornik zakończony dennicą lub ścianą sitową. Czasem przechodzi w inny element kotła np. stojak, dymnicę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walczakowa

przymiotnik od: walczak

#### Źródła:

SJP.pl

# Walczakowy

przymiotnik od: walczak

#### Źródła:

SJP.pl

# Walczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Walczerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. bojownik

#### Źródła:

Wiktionary

# Walczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) toczyć walkę, uczestniczyć w walce

#### Źródła:

Wiktionary

# Walczyk

1. zdrobnienie od: walc;
2. zdrobnienie od: walec; mały walec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od walc (tańca)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) zdrobn. od walc (małego walcowatego przedmiotu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldeczek

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldeczka

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldeczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldeczka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldek

zdrobnienie od: Waldemar, Oswald, Ewald (imiona męskie); Walduś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Waldemar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waldemar

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Waldemar – imię męskie, którego etymologia nie jest pewna. Uważa się, że pochodzi ono z języka germańskiego od słowa „wald” oznaczającego władcę oraz słowa „meri” – „sławnego”. Możliwe również, że jest zgermanizowaną formą słowiańskiego Vladimir-a utworzonego z członów „vladi” oraz „mir” oznaczających kolejno: władzę oraz pokój.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waldemara

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldemarek

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldemarkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemarka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldemarostwo

Waldemar z małżonką; Waldemarowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldemarowie

Waldemar z małżonką; Waldemarostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldemarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemara lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldemarzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldemary lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldens

członek francuskiego ruchu religijnego z XII w., ścigany przez inkwizycję

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldensi

członek francuskiego ruchu religijnego z XII w., ścigany przez inkwizycję

Waldensi – ugrupowanie chrześcijańskie, zainicjowane przez Piotra Waldo, zawiązane w południowej Francji około 1170 jako tzw. „ubodzy z Lyonu”, działające we Francji, Włoszech, Niemczech, Czechach i Polsce (Śląsk), występujące przeciw władzy i bogactwu Kościoła. Potępieni przez papiestwo, ekskomunikowani i prześladowani przez inkwizycję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waldhar

rosnąca dziko roślina z rodziny turzycowatych używana dawniej do wyrobu materaców

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldheim

Waldheim − miasto w Niemczech, w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Mittelsachsen (do 31 lipca 2008 w powiecie Döbeln), do 31 grudnia 2012 siedziba wspólnoty administracyjnej Waldheim. Do 29 lutego 2012 miasto należało do okręgu administracyjnego Chemnitz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Waldka

zdrobnienie od: Waldemara (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldkorn

rodzaj ciemnego chleba z ziarnami

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldkowie

Waldek z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldka lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Waldka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waldner

nazwisko

Waldner:

- Benita Ferrero-Waldner
- Jan-Ove Waldner

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waldo

Miejscowości w USA:

- Waldo – miejscowość w stanie Alabama, w hrabstwie Talladega
- Waldo – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Columbia
- Waldo – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Alachua
- Waldo – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Russell
- Waldo – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Waldo
- Waldo – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Marion
- Waldo – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Sheboygan

#### Źródła:

Wikipedia

# Waldorf

nazwisko

Niemcy:

- Waldorf – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Ahrweiler
- Waldorf – były urząd

Stany Zjednoczone:

- Waldorf – jednostka osadnicza w stanie Maryland, w hrabstwie Charles
- Waldorf – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Waseca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waldozaur

rodzaj dinozaura z rodziny driozaurów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waldryjan

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. kozłek, waleriana

#### Źródła:

Wiktionary

# Walduś

zdrobnienie od: Waldemar, Oswald, Ewald (imiona męskie); Waldek

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waldusia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Waldzio

zdrobnienie od: Waldemar (imię męskie); Waldek, Walduś

#### Źródła:

SJP.pl

# Walec

1. w matematyce: obrotowa bryła geometryczna powstała w wyniku obrotu prostokąta wokół prostej zawierającej jeden z jego boków;
2. maszyna samobieżna lub doczepna z ciężkimi stalowymi wałami lub ogumionymi kołami, służąca do ugniatania, ubijania, wygładzania i wyrównywania różnych rodzajów gruntów podłoża i nawierzchni przy budowie i remoncie dróg, lotnisk, itp.;
3. element występujący w wielu maszynach roboczych, np. walcarkach, młynach, osadzony obrotowo na osi, służący do prasowania, ugniatania, wygładzania czegoś swoją zewnętrzną boczną powierzchnią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd budowlany, z szerokim kołem na przedniej osi, służący do wyrównywania nawierzchni;

(1.2) mat. bryła o przekroju pionowym prostokąta i o podstawie będącej kołem;

(1.3) przedmiot w kształcie walca (1.2)

(1.4) masz. maszyna lub część maszyny do obróbki niektórych typów materiałów, np. metalu

- walec – bryła geometryczna
- walec – maszyna (lub część maszyny) do walcowania lub zagęszczania
- Walec – skała wspinaczkowa na Garbie Tenczyńskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walecik

zdrobnienie od: walet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od walet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walecki

przymiotnik od: Walce

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleczniej

stopień wyższy od przysłówka: walecznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: waleczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleczność

dzielność w boju, męstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyjątkowe poświęcenie walce, odwaga; cecha tego, kto jest waleczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waleczny

odznaczający się męstwem i odwagą w walce; świadczący o męstwie

przymiotnik jakościowy

(1.1) odznaczający się męstwem, odwagą w walce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walek

zdrobnienie od: Walenty (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Walenty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waleń

zwierzę należące do rzędu ssaków morskich niezdolnych do życia na lądzie, np. delfin, kaszalot, wieloryb

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. zwierzę należące do rzędu waleni

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: walenie

Waleń (Eubalaena) – rodzaj ssaków z rodziny walowatych (Balaenidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walenciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walencik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walencja

1. sposób łączenia zwłaszcza czasownika, z innymi wyrazami; łączliwość;
2. w chemii: wartościowość;
3. w socjologii: przyswojona za własną kultura i identyfikacja narodowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hiszpanii;

(1.2) geogr. region w Hiszpanii

Walencja (wal. i oficj. València, wym. [vaˈlen.si.a]; hiszp. Valencia, wym. [baˈlen.θja]) – miasto w środkowo-wschodniej Hiszpanii, nad Morzem Śródziemnym. Stolica prowincji i wspólnoty autonomicznej o tej samej nazwie. Trzecie co do wielkości miasto Hiszpanii z 801 545 mieszkańcami w granicach administracyjnych (municipio) oraz 1 582 387 mieszkańcami w granicach metropolii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walencjanin

mieszkaniec Walencji (miasta w Hiszpanii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec regionu Walencja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walencjanka

mieszkanka Walencji (miasta w Hiszpanii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka regionu Walencji; kobieta z tego obszaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walencki

odnoszący się do Walencji

przymiotnik

(1.1) dotyczący Walencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walencyjny

1. w językoznawstwie: łączący się w określony sposób z innymi wyrazami;
2. tworzący określoną liczbę wiązań chemicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleńczów

Waleńczów (daw. Walenczów) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie kłobuckim, w gminie Opatów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Wieś zamieszkuje ponad 1100 mieszkańców. Jest położona przy drodze krajowej nr 43 łączącej Częstochowę z Wieluniem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Walendów

Walendów – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Nadarzyn. Leży nad rzeką Utratą.

Wieś szlachecka Walentowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie błońskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego. Na terenie wsi znajduje się kilkanaście zbiorników wodnych (m.in. Staw Oborowy, Staw Młyński).

#### Źródła:

Wikipedia

# Walendowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walendziak

nazwisko

- Bogdan Walendziak (1933–2017) – polski zawodnik oraz działacz łyżwiarstwa szybkiego
- Ewelina Walendziak (ur. 1985) – polska aktorka
- Renata Walendziak (ur. 1950) – polska lekkoatletka, specjalistka biegów długodystansowych
- Wiesław Walendziak (ur. 1962) – polski polityk, dziennikarz, publicysta i menedżer
- Wojciech Walendziak (1952–2020) – polski inspektor policji, współtwórca CBŚ

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walendzik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walenie

jeden z rzędów ssaków łożyskowych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walić.

(1.2) pot. odgłos walenia (1.1), uderzania, np. w drzwi

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Cetacea|ref=tak., rząd ssaków żyjących wyłącznie w wodzie, np. delfiny, wieloryby;

forma rzeczownika.

(3.1) M., B. i W. lm. od: waleń

Walenie (Cetacea) – podrząd ssaków (w kladystyce to klad w obrębie parzystokopytnych) z rzędu parzystokopytnych (Artiodactyla). Występują one głównie w oceanach. Wyjątkiem są delfiny słodkowodne, zamieszkujące rzeki, oraz nieliczne gatunki żyjące na styku tych dwóch środowisk (estuaria).

Rząd waleni skupia około 80 gatunków dużych zwierząt, takich jak delfin, morświn, kaszalot, płetwal błękitny. Ich podobieństwo do ryb ma charakter konwergencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walenrodyzm

dywersja, wcielenie się w szeregi wroga w celu zniszczenia go od wewnątrz; wallenrodyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. zob. wallenrodyzm.

Wallenrodyzm – pojęcie wywodzące się z powieści poetyckiej Adama Mickiewicza zatytułowanej Konrad Wallenrod i oznaczające człowieka, który posługuje się podstępem i zdradą dla realizacji wzniosłego i szlachetnego celu.

Napisana w 1828 roku powieść Mickiewicza wprowadzała bohatera, który chociaż z natury honorowy, zdecydował się na posłużenie się podstępem w celu zbliżenia się do wroga i wywarcia na nim zemsty. Te nieetyczne środki powodowane były wzniosłą troską o dobro narodu. Tym samym w postawie wallenrodycznej dochodziło do rozdźwięku między szlachetnymi ideałami bohatera, a stosowanymi przez niego metodami; bohater znajdował się w sytuacji tragicznej, w której aby realizować wyznawane przez siebie wartości, musiał posługiwać się środkami sprzecznymi z własnym kodeksem moralnym. Akcja utworu Mickiewicza rozgrywała się w czasie wojen krzyżackich, jednak postawa bohatera odpowiadała sytuacji współczesnych autorowi Polaków, których patriotyzm, w sytuacji zaborów, musiał realizować się często w działaniach spiskowych, stojących w sprzeczności z rycerską postawą honorową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walenrodyzować

udawać współpracę z wrogiem w celu pokonania go; wallenrodyzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Walensjenka

dawna delikatna koronka z deseniem kwiatowym na tiulowym tle; walansjenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Walentny

mający wartość

#### Źródła:

SJP.pl

# Walentostwo

Walenty z małżonką; Walentowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walentów

Walenty z małżonką; Walentostwo

2 miejscowości w Polsce:

- Walentów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Dobre
- Walentów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno

Zobacz też: Walentowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walentowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walentowie

Walenty z małżonką; Walentostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Walentowo

2 miejscowości w Polsce:

- Walentowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Kikół
- Walentowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski

#### Źródła:

Wikipedia

# Walentowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walentego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walenty

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Walenty, Walentyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, które wywodzi się od przydomka Valentinus, utworzonego od łac. valens – „mocny, silny, zdrowy”. Imię to było notowane w Polsce od XIII w. w formie Valentinus, natomiast w formie Walenty i Walentyn – od XV w. (zapis formy Walentyn jest o niemal 30 lat późniejszy niż formy Walenty).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walentyna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Walentyna – imię pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Walenty, Walentyn.

W XXI wieku imię stosunkowo rzadkie. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 5852 kobiet o imieniu Walentyna nadanym jako imię pierwsze. Imię straciło na popularności, w 2008 roku nosiły je 15433 kobiety w Polsce, spośród których 80 procent urodziło się w pierwszej połowie XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walentynian

imię kilku cesarzy rzymskich

- Walentynian I
- Walentynian II
- Walentynian III
- Walentyn Egipcjanin – chrześcijański gnostyk, eponimiczny twórca walentynianizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walentyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walentyny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walentynka

kartka pocztowa wysyłana do ukochanej lub lubianej osoby na dzień św. Walentego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anonimowy drobny upominek lub kartka z życzeniami na walentynki, zwykle ozdobiona sercem, będąca wyrazem adoracji

(1.2) liter. krótki wiersz o charakterze madrygału, zawierający wyznania miłosne lub komplement;

(1.3) osoba obdarowana z okazji walentynek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walentynki

okolicznościowy dzień wręczania prezentów i wyznawania miłości przez zakochanych w dniu św. Walentego (14 lutego); święto zakochanych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zwyczaj obdarowywania się walentynkami, kwiatami, drobnymi prezentami 14 lutego (w Dzień Świętego Walentego);

(1.2) uroczystość, przyjęcie, zabawa, impreza z okazji walentynek (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: walentynka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walentynkowy

przymiotnik od: walentynki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z walentynkami, dotyczący walentynek, odbywający się w walentynki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walentynowicz

nazwisko

- Anna Walentynowicz (ur. 1929, zm. 2010) – polska działaczka związkowa, działaczka Wolnych Związków Zawodowych, dama Orderu Orła Białego
- Bohdan Walentynowicz (ur. 1912, zm. 1984) – polski oficer, profesor Polskiej Akademii Nauk
- Józef Walentynowicz herbu Łabędź – sędzia grodzki inflancki
- Krzysztof Walentynowicz Teliszewski herbu Abdank – stolnik nowogrodzkosiewierski
- Małgorzata Walentynowicz (ur. 1979) – polska pianistka
- Marian Walentynowicz (ur. 1896, zm. 1967) – polski rysownik, architekt
- Władysław Walentynowicz (ur. 1902, zm. 1999) – polski pianista, kompozytor, pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walentynowo

2 miejscowości w Polsce:

- Walentynowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
- Walentynowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pilskim, w gminie Łobżenica

miejscowości na Białorusi

- Walentynowo – dawna kolonia w obwodzie mińskim, w rejonie wilejskim, w sielsowiecie Dołhinów.

Zobacz też: Walentynów

#### Źródła:

Wikipedia

# Waleologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. med. nauka o zdrowiu

#### Źródła:

Wiktionary

# Walercia

zdrobnienie od: Waleria (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Walercin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerci lub z nią związany

Walercin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Dębe Wielkie.

Od 1 stycznia 1973 w gminie Dębe Wielkie. 5 października 1973 od sołectwa Walercin odłączono miejscowość Walercin-Kolonia i włączono ja do gminy Stanisławów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walerciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerci lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walerek

zdrobnienie od: Walerian, Walery (imiona męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleria

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Waleria – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego ‘Valeria’, utworzone od nazwy rodu Waleriuszy; jest żeńskim odpowiednikiem imion Walery i Walerian.

Imię nie występowało w średniowiecznych źródłach polskich. Imię Waleria traci na popularności: w 2008 nosiły je 25073 Polki, ale w drugiej połowie XX w. nadano to imię mniej niż 1000 dziewczynkom. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych, wykazano 3961 kobiet o imieniu Waleria nadanym jako imię pierwsze oraz 4901 kobiet noszących imię Waleria jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako żeńskie imię pierwsze – Anna, nosi 1072616 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walerian

1. roślina lecznicza;
2. preparat przygotowany z tej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Walerian – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „mocny”, „silny”, „zdrowy”. Wśród patronów – św. Walerian, męczennik z III wieku (wspominany 14 kwietnia).

Walerian imieniny obchodzi: 29 stycznia, 14 kwietnia, 14 czerwca, 23 sierpnia i 15 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waleriana

1. roślina lecznicza;
2. preparat przygotowany z tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Waleriana – imię żeńskie
- waleriana – potoczna nazwa kozłka lekarskiego (Valeriana officinalis)
- waleriana – lek uspokajający robiony z kozłka lekarskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walerianek

zdrobnienie od: Walerian (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleriankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerianka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walerianostwo

Walerian z małżonką; Walerianowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walerianowie

Walerian z małżonką; Walerianostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Walerianowo

Miejscowości w Polsce

- Walerianowo – kolonia w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc
- Walerianowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek
- Walerianowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki

#### Źródła:

Wikipedia

# Walerianowy

przymiotnik od: waleriana

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z walerianą; zawierający walerianę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walerij

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleriusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Waleriusz – imię męskie i oboczna forma imienia Walery.

Żeński odpowiednik: Waleria

Waleriusz imieniny obchodzi 16 stycznia, 28 stycznia, 29 stycznia i 19 lutego.

Znane osoby noszące to imię:

- Waleriusz z Trewiru - święty, drugi biskup Trewiru
- Waleriusz Flakkus, poeta rzymski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walerka

zdrobnienie od: Walerian, Walery (imiona męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Walerostwo

Walery z małżonką; Walerowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walerów

Walery z małżonką; Walerostwo

Walerów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Sokołów Podlaski. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kKościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Czerwonce Grochowskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walerowie

Walery z małżonką; Walerostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Walerowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walerego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walery

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Walery – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Powstało ono z przydomka Valerius, który pochodzi z nazwy rodu Waleriuszów i oznaczał pierwotnie „człowieka z rodu Waleriuszów”. Porównaj z: Waleriusz

Żeński odpowiednik: Waleria

Imieniny Walerego wypadają 28 stycznia, 19 lutego, 14 czerwca i 27 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wales

nazwisko

Osoby:

- Jimmy Wales – założyciel Wikipedii

Miejscowości w USA:

- Wales – miasto w stanie Alaska, w okręgu Nome
- Wales – miasto w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cavalier
- Wales – miejscowość w stanie Massachusetts, w hrabstwie Hampden
- Wales – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Androscoggin
- Wales – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Erie
- Wales – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Sanpete
- Wales – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Waukesha

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walesiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waleska

1. imię żeńskie;
2. legendarna założycielka miasta Kłodzka

Waleska (Walaska, Valeska, Valaska lub Valiska) – legendarna założycielka miasta Kłodzka, która miała panować na grodzie na Zamkowej Górze w czasach pogańskich. Postać funkcjonowała w tradycji ludowej ziemi kłodzkiej jeszcze do czasów wymiany narodowościowej na tym terenie po II wojnie światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waleszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walet

figura karciana mająca najniższą wartość

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. najsłabsza figura w kartach, starsza od blotek, oznaczona literą W (J, V lub B w innych językach);

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pot. osoba mieszkająca nielegalnie w akademiku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waleta

1. wiersz pożegnalny rozstających się kochanków, charakterystyczny dla epoki renesansu i baroku;
2. dawniej: rozstanie, pożegnanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Waletować

potocznie: nocować, mieszkać bez meldunku w domu akademickim

czasownik

(1.1) mieszkać bez meldunku w akademiku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waletowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|waletować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Walewice

nazwa kilku miejscowości w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 4 podstawowe

- Walewice – wieś w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Torzym
- Walewice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Zelów
- Walewice – wieś w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy
- Walewice – osada w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Bielawy
- Walewice – przysiółek wsi Wola Wydrzyna w woj. łódzkim w pow. pajęczańskim w gminie Sulmierzyce
- Walewice – przysiółek wsi Karolina w woj. mazowieckim w pow. piaseczyńskim w gminie Góra Kalwaria

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walewicki

przymiotnik od: Walewice

#### Źródła:

SJP.pl

# Walewski

nazwisko

Walewski (forma żeńska: Walewska; liczba mnoga: Walewscy) – polskie nazwisko. Pierwsza wzmianka w 1386, powstało poprzez dodanie formantu ski do nazw miejscowych Walew, Walewice, Walowice (kilka wsi). Nazwisko to nosiło w Polsce kilka rodów szlacheckich. Byli to Walewscy herbu Amadej, Bończa oraz herbu Kolumna (z tego rodu wywodziła się linia hrabiowska).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walezjusz

członek dynastii królów francuskich panującej w latach 1328-1589

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezjusze

dynastia francuska

Walezjusze (fr. Valois) – dynastia królów francuskich panująca w latach 1328–1589. Jej założycielem był Karol de Valois – ojciec Filipa VI i syn Filipa III Śmiałego. Dynastia była faktycznie boczną linią dynastii Kapetyngów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walezjuszostwo

Walezjusz z małżonką; Walezjuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezjuszowie

Walezjusz z małżonką; Walezjuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walezjusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezostwo

Walezy z małżonką; Walezowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezowie

Walezy z małżonką; Walezostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walezego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezy

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezyjczycy

narodowość w Szwajcarii

#### Źródła:

SJP.pl

# Walezyjczyk

członek jednej z narodowości w Szwajcarii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek narodu zamieszkującego w Szwajcarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walezyjka

członkini jednej z narodowości w Szwajcarii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini narodu zamieszkującego w Szwajcarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walezyjski

dotyczący Walezyjczyków

#### Źródła:

SJP.pl

# Walgancyklowir

organiczny związek chemiczny stosowany w zapobieganiu i leczeniu cytomegalii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. farmaceutyk przeciwwirusowy używany do leczenia i zapobiegania cytomegalii; prolek gancyklowiru (jego ester L-walinowy)

Walgancyklowir (łac. valganciclovirum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, ester L-walinowy gancyklowiru, stosowany jako prolek w zapobieganiu i leczeniu infekcji wirusem cytomegalii (CMV) u pacjentów z niedoborem odporności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walgina

walgina rdestniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Walhalla

mit. germ. miejsce przyjmowania przez boga Odyna dusz poległych w walce bohaterów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mit. w mitologii nordyckiej raj, który czeka wojowników poległych w boju

Walhalla, Valhalla (staronord. Valhöll – komnata, pałac poległych) – w mitologii nordyckiej miejsce przebywania poległych w chwale wojowników (tzw. Einherjerów), których z pola bitwy zabierały walkirie, a na progu Walhalli witał ich Bragi. Walhalla to kraina wiecznego szczęścia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wali

zarządca wilajetu w Turcji

- wali – wieloznaczny termin arabski
- wali – gubernator wilajetu
- Wali – bóg w mitologii nordyckiej
- Wali – indonezyjski zespół muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walia

1. kraj będący częścią składową Wielkiej Brytanii;
2. Nowa Południowa Walia - stan w Australii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jeden z czterech historycznych krajów Wielkiej Brytanii;

Walia (wal. Cymru, wym. [ˈkəmrɨ]; ang. Wales, wym. [ˈweɪlz]) – część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Także celtycka kraina historyczna. Kraj jest położony w południowo-zachodniej części wyspy Wielka Brytania, na zachód od Anglii, nad morzami Irlandzkim i Celtyckim. Stolicą Walii jest Cardiff.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walić

1. burzyć, rozwalać, obalać;
2. potocznie:
a) uderzać, stukać, łomotać;
b) rzucać, strzelać, trafiać;
c) wybuchać;
d) iść gromadnie, w wielkiej masie; pędzić tłumnie;
e) wydobywać się, sypać, buchać itp.;
f) mówić bez ogródek, wprost;
3. walić się:
a) rozpadać się, grozić zawaleniem;
b) potocznie: bić się, rozbijać się; bić się nawzajem;
c) potocznie: spadać, osypywać się, osuwać się;
d) potocznie: kłaść się ciężko, upadać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. walnąć)

(1.1) pot. wydobywać nagły, głośny, donośny dźwięk z instrumentu

(1.2) pot. strzelać z broni

(1.3) pot. o uderzeniach pioruna uderzać

(1.4) pot. rzucać coś gwałtownie, byle jak lub byle gdzie

(1.5) pot. mówić coś wprost, dosadnie

(1.6) pot. robić coś niedelikatnie, zdecydowanie

(1.7) pot. zepsuć się (o przedmiocie)

(1.8) pot. zabić

(1.9) pot. ukraść

(1.10) pot. przewracać coś

(1.11) pot. wydobywać się skądś w dużych ilościach, gwałtownie

(1.12) pot. przemieszczać się szybko i zdecydowanie, zwłaszcza tłumnie

(1.13) pot. odbywać stosunek płciowy jako strona aktywna

(1.14) pot. grub. wydzielać nieprzyjemny zapach

(1.15) pot. pić alkohol

czasownik przechodni niedokonany (dk. walnąć)

(2.1) pot. mocno coś lub kogoś uderzać

czasownik zwrotny niedokonany walić się (dk. walnąć się)

(3.1) posp. bić siebie samego

(3.2) bić się nawzajem

(3.3) upadać

czasownik zwrotny niedokonany walić się (dk. brak)

(4.1) popadać w ruinę

(4.2) wulg. iść precz, zostawić kogoś w spokoju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walichnowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walicki

nazwisko

Walicki (forma żeńska: Walicka; liczba mnoga: Waliccy) – polskie nazwisko. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 3333 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waliczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walida

w dawnej Turcji: żyjąca matka panującego sułtana

#### Źródła:

SJP.pl

# Walidacja

1. badanie odpowiedniości, trafności lub dokładności czegoś;
2. w psychologii:
a) sprawdzenie zgodności spostrzeżeń ze spostrzeżeniami innych ludzi;
b) oszacowanie trafności testu;
3. dawniej: potwierdzenie, uprawomocnienie

- walidacja (geriatria)
- walidacja (psychologia)
- walidacja (psychometria) – metoda stosowana podczas tworzenia narzędzi psychologicznych
- walidacja (rynek pracy)
- walidacja (system kwalifikacji)
- walidacja (technika)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walidacyjny

→ walidacja

Patrz:walidacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Walidator

program komputerowy sprawdzający poprawność danych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni;

Walidator – program sprawdzający poprawność dokumentu o określonej składni. Walidatory stały się na tyle popularną usługą, że niektóre z nich ewoluowały w multiwalidatory przeprowadzające kilka wariantów walidacji jednocześnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walidować

1. badać (zbadać) odpowiedniość, trafność lub dokładność czegoś;
2. nadawać (nadać) prawomocność dokumentowi urzędowemu

#### Źródła:

SJP.pl

# Waligóra

1. baśniowy olbrzym, mogący unieść lub przewrócić górę; Waligóra;
2. potocznie, żartobliwie: mężczyzna o potężnej budowie ciała

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. siłacz unoszący lub przewracający góry

Waligóra (niem. Heidelberg) – najwyższy szczyt Gór Suchych i jednocześnie całych Gór Kamiennych (933,88 lub 936 m n.p.m.), leżący odpowiednio w ich północnej i środkowej części. Jest jedną z najwyższych gór Sudetów Środkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waligórski

nazwisko

- Aleksander Waligórski – generał
- Andrzej Waligórski – poeta, satyryk
- Andrzej Waligórski – antropolog kultury, afrykanista
- Ewaryst Waligórski – polityk
- Teofil Waligórski – polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walijczyk

mieszkaniec Walii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Walii

Walijczycy (ang. Welsh people, wal. Cymry) – naród celtycki zamieszkujący głównie Walię (3 mln), Stany Zjednoczone (2 mln) i Anglię (0,6 mln). Tożsamość walijska jest przykładem tożsamości negatywnej, która ukształtowała się w opozycji do tożsamości angielskiej. Znaczną rolę poczucia przynależności narodowej mają: kultura, religia, sport (rugby), język walijski oraz symbole narodowe. W Walii istnieje ruch separatystyczny Yes Cymru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walijka

mieszkanka Walii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Walii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walijski

związany z Walią

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Walią, dotyczący Walii

(1.2) związany z Waliss, dotyczący Waliss

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język walijski (1.1); język z grupy języków celtyckich, którym posługuje się ponad 600 tys. mieszkańców Walii;

Język walijski (wal. Cymraeg) – język z grupy brytańskiej języków celtyckich, którym według cenzusu z 2011 roku mówi 18% obywateli Walii (562 tys. osób), a 14% społeczeństwa potrafi w nim czytać, pisać oraz mówić. Szacuje się, że od 100 do 150 tysięcy Walijczyków mieszkających w Anglii posługuje się językiem walijskim. Z kolei w argentyńskiej prowincji Chubut, gdzie żyje emigracja walijska, językiem tym posługuje się 5 tysięcy osób. W regionie tym ma on status języka urzędowego. Obecnie niewiele osób posługuje się wyłącznie językiem walijskim, niemal wszyscy walijskojęzyczni Walijczycy są dwujęzyczni. Można wyodrębnić cztery główne dialekty: wenedocjański, powyski, domecki i gwencki. Najstarsze zabytki literackie pochodzą z VI wieku. Walijski jest językiem p-celtyckim, podobnie jak inne języki brytańskie, a także język galijski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walijskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem walijskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem walijskim

(1.3) spisany, stworzony w języku walijskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Walijskość

→ walijski

Patrz:walijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Walim

zarządca wilajetu w Turcji

## Miejscowości w Polsce

- Walim – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wałbrzyskim, w gminie Walim
- Walim – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Stara Kornica

## Inne

- Walim – stacja kolejowa we wsi Walim

## Zobacz też

- Walim Dolny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walimianin

mieszkaniec Walimia (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Walimianka

mieszkanka Walimia (wsi w Polsce)

Walimka (Walimianka) – potok górski w Sudetach Środkowych, w Górach Sowich, w woj. dolnośląskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walimski

→ Walim

Patrz:Walim

#### Źródła:

SJP.pl

# Walina

aminokwas egzogenny, składnik białek roślinnych i zwierzęcych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, kwas aminoizowalerianowy;

(1.2) daw. zwalony gruz

Walina (nazwa skrótowa Val, V) – organiczny związek chemiczny, aminokwas egzogenny, kodowany przez kodony GUU, GUC, GUA oraz GUG.Jest aminokwasem niepolarnym o alifatycznym, rozgałęzionym łańcuchu bocznym -CH-(CH3)2.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waliska

nazwa dwóch wsi w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Waliska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Nowe Miasto nad Pilicą
- Waliska – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Latowicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walisneria

roślina wodna żyjąca w wodach słodkich; hodowana w akwariach; nurzaniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Waliszewice

Waliszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Goszczanów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Waliszewski

nazwisko

- Waliszewski – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2273 osoby.

Osoby noszące nazwisko Waliszewski:

- Andrzej Waliszewski (ur. 1955) – polski polityk, wicewojewoda śląski;
- Feliks Waliszewski (14??–1526) – stolnik łęczycki w latach 1520–1526;
- Kazimierz Waliszewski (1849–1935) – polski i francuski historyk, pisarz i publicysta;
- Krzysztof Waliszewski (ur. 1981) – polski ekonomista;
- Leszek Waliszewski (ur. 1953) – polski inżynier, przedsiębiorca i menedżer;
- Stanisław Waliszewski (XVI wiek) – poseł ziemi dobrzyńskiej na sejm 1576/1577 roku;
- Włodzimierz Waliszewski (1934–2013) – polski matematyk;
- Zygmunt Waliszewski (1897–1936) – polski malarz i rysownik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waliza

duża walizka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. walizka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walizeczka

zdrobnienie od: walizka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od walizka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walizka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj torby podróżnej w formie sztywnego prostopadłościanu z uchwytem;

(1.2) gw-pl|Warszawa. brzuch

Walizka – przenośne opakowanie na bagaż, używane najczęściej w trakcie podróży. W kształcie zbliżona jest do płaskiego prostopadłościanu z zaokrąglonymi krawędziami. Składa się z dwóch ruchomych względem siebie części, połączonych zawiasami.

Walizki wykonywane są z różnych materiałów: tkaniny, tworzywa sztucznego, skóry. Zwykle poszczególne boki są dodatkowo usztywnione wewnętrznymi wkładkami, aby zapobiec deformacji kształtu. Na jednym z boków znajduje się uchwyt służący do przenoszenia. Często dodatkowo walizka jest wyposażona w kółka oraz wysuwany uchwyt, które umożliwiają przemieszczanie walizki bezpośrednio po podłodze, bez podnoszenia. Niektóre walizki posiadają zamki, chroniące ich zawartość.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Walizkowy

przymiotnik od: walizka

#### Źródła:

SJP.pl

# Walka

1. zorganizowane działania militarne wrogich wojsk; bitwa, starcie, wojna
2. zmagania przeciwników, sportowców
3. działania w celu zlikwidowania czegoś negatywnego lub uzyskania czegoś pozytywnego
4. konfrontacja sprzecznych stanowisk, interesów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) siłowe lub zbrojne rozstrzyganie konfliktu

(1.2) przen. zmaganie z czymś, zwalczanie czegoś

(1.3) sport. mecz bokserski lub mecz innego sportu kontaktowego

Walka – pojęcie wieloznaczne, oznaczające konfrontację i zmagania jednostek, zbiorowości czy sił. Często zamiennie używa się takich pojęć jak konflikt, wojna, konkurencja, spór, rywalizacja, mają one jednak odmienny zakres znaczeniowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walker

## Kinematografia

Filmy

- Walker – amerykańsko-meksykańsko-hiszpański film dramatyczny z 1987 roku
- Walker – polski film krótkometrażowy z 2004 w reżyserii Macieja Dejczera

#### Źródła:

Wikipedia

# Walkie-Talkie

[czytaj: łoki-toki] mały radiotelefon służący do porozumiewania się na niewielką odległość

Walkie-talkie – radiotelefon służący do dwukierunkowej łączności (półdupleks) w technologii naciśnij i mów między użytkownikami, wyposażonymi w identyczne lub kompatybilne ze sobą urządzenia, bez pośrednictwa sieci radiotelefonicznej. Walkie-talkie używany obecnie jest urządzeniem osobistym, głównie w postaci wielokanałowego (8–25 kanałów) przenośnego kieszonkowego radiotelefonu. Ze względu na małą moc nadajnika (0,1–0,5 W) walkie-talkie ma mały zasięg wynoszący maksymalnie do kilku kilometrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walkiewicz

nazwisko

Walkiewicz – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walkiria

(mitologia nordycka) wysłanniczka boga Odyna, opiekunka wojowników przebywających w Walhalli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mitgerm. każda z pomniejszych bogiń nordyckich, córek Odyna, przedstawianych jako piękne dziewice-wojowniczki dosiadające skrzydlatych koni lub wilkow;

- Walkirie – boginie z mitologii nordyckiej
- Walkiria – opera Richarda Wagnera
- Operacja Walkiria – plan przejęcia władzy po śmierci Hitlera
- Walkiria – amerykański dramat historyczny z 2008 r. w reżyserii Bryana Singera
- Walkirie – powieść Paula Coelha z 1992
- Walkiria – południowoafrykańska samobieżna wyrzutnia rakietowa opracowana w 1980
- XB-70 Walkiria – amerykański naddźwiękowy samolot eksperymentalny z początku lat 60. XX wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walkman

[czytaj: łokmen] przenośny odtwarzacz kaset magnetofonowych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) elektron. mały, przenośny magnetofon kasetowy lub radiomagnetofon wyposażony w słuchawki;

Walkman – przenośny, zminiaturyzowany odtwarzacz kaset magnetofonowych, odporny na wstrząsy. Większość modeli nie posiadała głośników, lecz istnieją również wyjątki z małym głośnikiem umożliwiającym słuchanie bez użycia słuchawek. Nazwa Walkman jest znakiem towarowym firmy Sony, lecz popularnie walkmanami nazywa się także odtwarzacze innych firm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walków

zdrobnienie od: Walenty (imię męskie)

Walków – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Osjaków, nad rzeką Wartą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego. Na terenie wsi Walków przez wiele lat prowadzone były prace wykopaliskowe przez Muzeum Ziemi Wieluńskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walkower

przyznanie zwycięstwa drużynie lub zawodnikowi z powodu niestawienia się przeciwnika (bądź drużyny przeciwnej)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) sport. przyznanie zwycięstwa z powodu nieobecności przeciwnika, jego wycofania się lub dyskwalifikacji;

Walkower (ang. walk-over, potocznie: łatwa wygrana) – w sporcie to przyznanie zwycięstwa jednej z rywalizujących stron z powodu braku przeciwnika, jego wycofania się z zawodów, turnieju lub dyskwalifikacji (np. za występ w drużynie nieuprawnionego zawodnika, stosowanie dopingu lub inne naruszenia regulaminów zawodów jak np. nieodpowiednie zachowanie kibiców drużyny podczas zawodów sportowych). Stosowanym w Polsce skrótem oznaczającym walkower jest „wo”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walkowiak

nazwisko

Walkowiak:

- Andrzej Walkowiak
- Daniela Walkowiak
- David Walkowiak
- Elżbieta Walkowiak-Grześczyk
- Maciej Walkowiak
- Roger Walkowiak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walkowice

Walkowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Czarnków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Walkowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walkusz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wallace

[czytaj: łolis] nazwisko, m.in. William Wallace (1270-1305) - szkocki bohater narodowy

- Wallace – szkockie nazwisko i nazwa klanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wallacea

region zoogeograficzny, leżący pomiędzy krainami orientalną i australijską

#### Źródła:

SJP.pl

# Wallek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wallek-Walewski

nazwisko, np. Bolesław Wallek-Walewski (1885-1944), dyrygent, kompozytor i pedagog muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Wallenrod

bohater powieści poetyckiej "Konrad Wallenrod" Adama Mickiewicza

#### Źródła:

SJP.pl

# Wallenrodyzm

dywersja, wcielenie się w szeregi wroga w celu zniszczenia go od wewnątrz; walenrodyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. postępowanie polegające na pozornym współdziałaniu z wrogiem w celu pokonania go;

Wallenrodyzm – pojęcie wywodzące się z powieści poetyckiej Adama Mickiewicza zatytułowanej Konrad Wallenrod i oznaczające człowieka, który posługuje się podstępem i zdradą dla realizacji wzniosłego i szlachetnego celu.

Napisana w 1828 roku powieść Mickiewicza wprowadzała bohatera, który chociaż z natury honorowy, zdecydował się na posłużenie się podstępem w celu zbliżenia się do wroga i wywarcia na nim zemsty. Te nieetyczne środki powodowane były wzniosłą troską o dobro narodu. Tym samym w postawie wallenrodycznej dochodziło do rozdźwięku między szlachetnymi ideałami bohatera, a stosowanymi przez niego metodami; bohater znajdował się w sytuacji tragicznej, w której aby realizować wyznawane przez siebie wartości, musiał posługiwać się środkami sprzecznymi z własnym kodeksem moralnym. Akcja utworu Mickiewicza rozgrywała się w czasie wojen krzyżackich, jednak postawa bohatera odpowiadała sytuacji współczesnych autorowi Polaków, których patriotyzm, w sytuacji zaborów, musiał realizować się często w działaniach spiskowych, stojących w sprzeczności z rycerską postawą honorową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wallenrodyzować

udawać współpracę z wrogiem w celu pokonania go; walenrodyzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Wallenstein

[czytaj: WAlensztajn] nazwisko

## Osoby

- Albrecht von Wallenstein – czeski polityk
- Alfred Wallenstein – amerykański dyrygent i wiolonczelista

## Inne

- Wallenstein – niemiecki zespół grający rock elektroniczny

## Zobacz też

- Wallerstein

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wallhack

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) środ. grykomp. rodzaj cheata, umożliwiającego widzenie przeciwników przez ściany

Cheat – łamanie zasad gry komputerowej ustalonych przez jej autorów poprzez modyfikację elementów mechaniki gry. Celem używania cheatów jest zyskanie przewagi nad komputerem w rozgrywce, a także chęć jak najszybszego zdobycia nagrody. Stosowanie cheatów w grach wieloosobowych jest negatywnie traktowane przez społeczność i może skutkować banem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wallombrozjanie

męski zakon katolicki w ramach rodziny zakonów benedyktyńskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Wallombrozjanin

członek zakonnego zgromadzenia kontemplacyjnego jednej z kongregacji benedyktyńskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Wallota

pochodząca z Afryki roślina z rodziny amarylkowatych, uprawiana w doniczkach ze względu na duże lejkowate kwiaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walmowy

dach walmowy - dach powstający przez zastąpienie trójkątnych ścian szczytowych w dachu dwuspadowym trójkątnymi połaciami dachowymi; dach czterospadowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) bud. (o dachu) czterospadowy, czteropołaciowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walnąć

uderzyć z dużą siłą

czasownik przechodni dokonany (ndk. walić)

(1.1) dokonany od|walić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walnięcie

uderzyć z dużą siłą

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|walnąć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walniej

stopień wyższy od przysłówka: walnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: walny

#### Źródła:

SJP.pl

# Walnięty

uderzyć z dużą siłą

przymiotnik

(1.1) pot. zwariowany, niespełna rozumu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walny

1. dotyczący wszystkich członków jakiejś społeczności, organizacji, jakiegoś stowarzyszenia itp., np. walny zjazd;
2. rozstrzygający, decydujący, np. walna bitwa;
3. mający dużą wagę, np. walny udział; znaczny, istotny;
4. sejm walny - w dawnej Polsce: najwyższy organ ustawodawczy państwa złożony z króla, senatu i izby poselskiej;
5. dolina walna - dolina górska biegnąca od grani głównej aż do podnóża gór

przymiotnik

(1.1) ogólny, powszechny

(1.2) mający decydujące znaczenie

(1.4) angażujący znaczne siły wojsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waloch

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walon

mieszkaniec Walonii (regionu w Belgii); Walończyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Walończyk

mieszkaniec Walonii (regionu w Belgii); Walon

#### Źródła:

SJP.pl

# Walonek

wojłokowy but z cholewką; walonka, filcówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Walonia

region autonomiczny w południowej Belgii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina historyczna w południowej Belgii

(1.2) geogr. adm. jeden z trzech regionów federalnych Belgii

(1.3) geogr. jęz. obszar języka walońskiego w Belgii

(1.4) geogr. jęz. region języka francuskiego, jeden z czterech regionów językowych Belgii

Belgia:

- Walonia – jeden z trzech regionów federalnych
- Walonia-Bruksela – dawna nazwa Francuskiej Wspólnoty Belgii
- Walonia pikardyjska – region z językiem pikardyjskim

Zobacz też:

- Wallonia
- Walonowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walonka

wojłokowy but z cholewką; walonek, filcówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Walonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walonkarski

dotyczący produkcji walonków

#### Źródła:

SJP.pl

# Walonki

wojłokowy but z cholewką; walonek, filcówka

Walonki (ros. ва́ленки) – ciepłe obuwie do połowy łydki (czasem do kolan), przepuszczające wodę, ale dobrze chroniące przed mrozem.

Tworzone są z grubego filcu, tzw. wojłoku, formowanego z wielu warstw przy użyciu pary i specjalnego klocka, służącego do nadawania kształtu. Spód jest powlekany gumą. W wersji niegumowej podeszwy mogą być używane jak skarpeta, nakłada się na nie wtedy "właściwe" obuwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waloński

przymiotnik od: Walonia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Walonią lub Walonami, dotyczący Walonii lub Walonów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język waloński;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walor

1. zaleta, pozytywna cecha;
2. papier wartościowy;
3. w sztuce: różny stopień natężenia barwy i cienia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cecha wyróżniająca, szczególnie pozytywna

(1.2) papier wartościowy

(1.3) szt. różny stopień natężenia barwy i cienia; barwa zależna od oświetlenia i sąsiedztwa przedstawianego obiektu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walorowy

→ walor

Patrz:walor

#### Źródła:

SJP.pl

# Waloryzacja

zmiana wartości bezwzględnej wypłacanego zobowiązania pieniężnego na skutek zmiany siły nabywczej pieniądza

Waloryzacja – zasada prawna, która określa, że w razie zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, wierzyciel powinien otrzymać równowartość ekonomiczną (wyższą lub niższą) wierzytelności z chwili jej powstania.

Zasada waloryzacji świadczeń pieniężnych jest wyjątkiem od reguły nominalizmu ujętej w art. 358¹ Kodeksu cywilnego. Zgodnie z regułą prawną zobowiązanie pieniężne należy spełnić przez zapłatę tej samej sumy pieniężnej, na jaką opiewał dług w chwili powstania zobowiązania (art. 358¹ § 1). Jeśli spełnienie świadczenia pieniężnego nie następuje natychmiast, wówczas może pojawić się kwestia zmniejszenia siły nabywczej pieniądza (np. w warunkach wysokiej inflacji), co prowadzi do naruszenia interesu dłużnika lub wierzyciela. Stąd też art. 358¹ § 3 Kodeksu cywilnego daje możliwość waloryzacji świadczenia pieniężnego: „W razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waloryzacyjny

dotyczący waloryzacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z waloryzacją, dotyczący waloryzacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waloryzator

środek używany w celu wywołania konkretnej oceny wartości czegoś u odbiorcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Waloryzować

zmieniać wartość bezwzględną wypłacanego zobowiązania pieniężnego na skutek zmiany siły nabywczej pieniądza

#### Źródła:

SJP.pl

# Waloryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|waloryzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Waloszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waloszek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. walczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Walowate

o cechach walowatych (rodzina waleni)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Balaenidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków morskich z infrarzędu waleni;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walowaty

o cechach walowatych (rodzina waleni)

#### Źródła:

SJP.pl

# Walpole

Miasta o nazwie Walpole:

- Walpole – miasto w Australii Zachodniej

Miejscowości w USA:

- Walpole – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Norfolk
- Walpole – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Norfolk
- Walpole – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire
- Walpole – jednostka osadnicza w stanie New Hampshire, w hrabstwie Cheshire

#### Źródła:

Wikipedia

# Walpurga

w tradycji germańskiej: noc z 30 kwietnia na 1 maja, noc duchów, podczas której miał odbywać się sabat czarownic; Walpurgia, noc Walpurgii, noc Walpurgi

- Walburga, Walpurga – imię żeńskie
- Walburga, Walpurga – mniszka żyjąca w VIII wieku, święta
- noc Walpurgi
- Noc Walpurgii - powieść Gustava Meyrinka
- (256) Walpurga

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walpurgia

w tradycji germańskiej: noc z 30 kwietnia na 1 maja, noc duchów, podczas której miał odbywać się sabat czarownic; Walpurga, noc Walpurgii, noc Walpurgi

- Walburga, Walpurga – imię żeńskie
- Walburga, Walpurga – mniszka żyjąca w VIII wieku, święta
- noc Walpurgi
- Noc Walpurgii - powieść Gustava Meyrinka
- (256) Walpurga

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walsall

miasto w Anglii

Walsall – miasto w środkowej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie metropolitalnym West Midlands, w dystrykcie metropolitalnym Walsall, w zespole miejskim Birmingham. W 2021 roku miasto liczyło 70 775 mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł skórzany, metalowy, lotniczy, maszynowy, chemiczny, elektrotechniczny oraz elektroniczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walsartan

organiczny związek chemiczny, środek o działaniu przeciwnadciśnieniowym

Walsartan – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, lek kardiologiczny będący swoistym, wybiórczym antagonistą receptora angiotensyny II (sartanem) typu AT1.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Walt

[czytaj: łolt] obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walter

1. imię męskie;
2. [czytaj: łolter] angielskie imię męskie;
3. nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Walter – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów waltan i heri oznaczających „panować” i „lud”. Imię to było znane w średniowiecznej Polsce w formie Walcerz.

Walter imieniny obchodzi: 8 kwietnia, 2 maja, 5 czerwca i 29 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walterek

zdrobnienie od: Walter (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Walterkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Walterka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walterostwo

Walter z małżonką; Walterowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Walterowie

Walter z małżonką; Walterostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Walterowiec

[czytaj: łolterowiec] członek powstałej w 1954 roku organizacji młodzieżowej, która miała za zadanie stworzenie w Polsce drużyn młodzieżowych na wzór Wszechzwiązkowej Organizacji Pionierskiej imienia W.I. Lenina

#### Źródła:

SJP.pl

# Walterowski

taki jak u Stefana Waltera, charakterystyczny dla Stefana Waltera

#### Źródła:

SJP.pl

# Walterowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Waltera lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Walters

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Walters – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Faribault
- Walters – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cotton

Gminy w USA:

- Walters (ang. Walters Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Stutsman

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walterscotyzm

[czytaj: walterskotyzm] walterskotyzm (częściej);
1. zespół cech charakterystycznych dla nowożytnej powieści historycznej mający źródło w twórczości Waltera Scotta;
2. naśladownictwo powieści Waltera Scotta; wzorowanie się na sposobie opisywania przeszłości historycznej w utworach Waltera Scotta

Walterscotyzm, Walterskotyzm – nurt rozwijający się w powieści historycznej w literaturze europejskiej XIX wieku pod wpływem twórczości szkockiego pisarza Waltera Scotta, autora takich powieści, jak: Waverley (1814), Rob Roy (1818), Ivanhoe (1820).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walterskotyzm

walterscotyzm (rzadko);
1. zespół cech charakterystycznych dla nowożytnej powieści historycznej mający źródło w twórczości Waltera Scotta;
2. naśladownictwo powieści Waltera Scotta; wzorowanie się na sposobie opisywania przeszłości historycznej w utworach Waltera Scotta

#### Źródła:

SJP.pl

# Walther

[czytaj: wolter] niemiecki pistolet lub karabin wyborowy firmy Walther

#### Źródła:

SJP.pl

# Walton

Miejscowości w USA:

- Walton – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Cass
- Walton – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Harvey
- Walton – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Boone
- Walton – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Delaware
- Walton – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Delaware
- Walton – jednostka osadnicza w stanie Nebraska, w hrabstwie Lancaster

#### Źródła:

Wikipedia

# Waltornia

1. instrument dęty blaszany w kształcie zwiniętej trzykrotnie rury, rozszerzającej się na końcu; róg;
2. przenośnie: człowiek otyły, ociężały

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. instrument muzyczny dęty blaszany;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waltorniowy

przymiotnik od: waltornia

#### Źródła:

SJP.pl

# Waltornista

muzyk grający na waltorni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na waltorni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waltornistka

kobieta grająca na waltorni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na waltorni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waltornistyka

sztuka gry na waltorni

#### Źródła:

SJP.pl

# Waltoś

nazwisko

- Jacek Waltoś (ur. 1938) – malarz i rzeźbiarz
- Stanisław Waltoś (ur. 1932) – prawnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waltz

[czytaj: walc] nazwisko

Osoby:

- Christoph Waltz – austriacki aktor
- Gustavus Waltz – niemiecki śpiewak
- Hanna Gronkiewicz-Waltz – polska polityk
- Ian Waltz – niemiecki lekkoatleta
- Kenneth Waltz – amerykański naukowiec

Zobacz też:

- Psychotic Waltz
- The Black Waltz
- The Last Waltz
- Walc
- Walz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waluch

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waluciara

kobieta zajmująca się nielegalnym handlem obcymi walutami

#### Źródła:

SJP.pl

# Waluciarski

przymiotnik od: waluciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Waluciarstwo

zajmowanie się nielegalnym handlem obcymi walutami

#### Źródła:

SJP.pl

# Waluciarz

potocznie: człowiek nielegalnie handlujący obcymi walutami; cinkciarz, dewiziarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Waluk

nazwisko

Waluk (VII wiek) – jeden z pierwszych zanotowanych w źródłach władców słowiańskich, przywódca ludności zamieszkującej tereny późniejszej Karyntii, uznawany za pierwszego księcia państwa karantańskiego.

Waluk panował równolegle z Samonem i około 630 roku przyłączył się do jego związku plemiennego. Po upadku państwa Samona następcy Waluka zdołali zachować niezależność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walukiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waluś

1. zdrobnienie od: Walenty (imię męskie);
2. nazwisko

- Janusz Waluś (ur. 1953) – polski skoczek narciarski uczestnik olimpijczyk, trzykrotny medalista mistrzostw Polski
- Janusz Waluś (ur. 1953) – polski emigrant, zabójca lidera Południowoafrykańskiej Partii Komunistycznej Chrisa Haniego.
- Mietall Waluś (ur. 1978) – polski muzyk i wokalista rockowy
- Mirosław Waluś (ur. 1956, zm. 2017) – polski nauczyciel i samorządowiec, wieloletni burmistrz Krobi
- WaluśKraksaKryzys właśc. Sebastian Łukasz Gugulski (ur. 1996) – polski muzyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Walusiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waluta

1. jednostka monetarna w danym kraju;
2. monety i banknoty zagraniczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wymienialny środek płatniczy

(1.2) bank. oficjalna jednostka monetarna danego państwa;

(1.3) pot. łatwo wymienialny (w danym kraju) środek płatniczy (w Polsce np.: dolar, euro, daw. marka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Walutowy

przymiotnik od: waluta

przymiotnik

(1.1) dotyczący waluty, związany z walutą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wam

zaimek osobowy

skrótowiec

(1.1) = Wojskowa Agencja Mieszkaniowa

(1.2) = Wojskowa Akademia Medyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wambierzyce

wieś w Polsce

Wambierzyce (niem. Albendorf, czes. Vambeřice) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Radków. Ośrodek pielgrzymkowy i turystyczny, zwany śląskim Jeruzalem.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa wałbrzyskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wambierzycki

przymiotnik od: Wambierzyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Wamp

kobieta atrakcyjna, wyzywająca i tajemnicza, uwodząca mężczyzn i doprowadzająca ich do zguby; wampirzyca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) demoniczna, uwodzicielska kobieta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wampir

1. według dawnych wierzeń ludowych: trup wstający z grobu i wysysający krew ludzi śpiących;
2. potocznie: człowiek, który popełnił szereg morderstw na skutek zaburzeń psychicznych, zwykle o podłożu seksualnym;
3. przenośnie: ktoś czerpiący siłę i energię kosztem innych ludzi;
4. nietoperz z rodziny o tej samej nazwie, żywiący się wyłącznie krwią ssaków i ptaków, którą wysysa po przecięciu skóry ostrymi zębami przekształconymi w wąskie blaszki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mit. fant. upiór wysysający krew z żyjących;

(1.2) przen. zabójca na tle seksualnym

(1.3) przen. osoba żerująca na uczuciach, pieniądzach itd. innych osób

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. gatunek nietoperza żywiącego się krwią ssaków;

Wampir – istota demoniczna, zazwyczaj pijąca krew ludzi, obecna w wierzeniach ludowych w wielu kulturach oraz współcześnie w kulturze popularnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wampirek

zdrobnienie od: wampir

- Wampirek – film z 2000 roku
- Wampirek – powieść Angeli Sommer-Bodenburg
- Wampirek – skała wspinaczkowa w Czatachowej na Wyżynie Częstochowskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wampirki

zdrobnienie od: wampir

#### Źródła:

SJP.pl

# Wampirski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wampirem, dotyczący wampira

#### Źródła:

Wiktionary

# Wampiry

1. według dawnych wierzeń ludowych: trup wstający z grobu i wysysający krew ludzi śpiących;
2. potocznie: człowiek, który popełnił szereg morderstw na skutek zaburzeń psychicznych, zwykle o podłożu seksualnym;
3. przenośnie: ktoś czerpiący siłę i energię kosztem innych ludzi;
4. nietoperz z rodziny o tej samej nazwie, żywiący się wyłącznie krwią ssaków i ptaków, którą wysysa po przecięciu skóry ostrymi zębami przekształconymi w wąskie blaszki

Wampiry (Desmodontinae) – podrodzina ssaków z rodziny liścionosowatych (Phyllostomidae) odżywiających się krwią zwierząt. Nietoperze te polują głównie w nocy, atakując zwierzęta (wyłącznie stałocieplne) w sposób praktycznie niezauważalny. Jest to możliwe dlatego, że ich zęby są bardzo ostre, a ślina zawiera specjalne substancje znieczulające i zapobiegające krzepnięciu krwi (antykoagulanty). Wampiry przecinają skórę zaatakowanych zwierząt i spijają spływającą krew.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wampirzy

→ wampir

Patrz:wampir

#### Źródła:

SJP.pl

# Wampirzyca

1. kobieta wampir;
2. kobieta atrakcyjna, wyzywająca i tajemnicza, uwodząca mężczyzn i doprowadzająca ich do zguby; wamp

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta-wampir

(1.2) zool. głowonóg z rzędu wampirzyc, nazwa systematyczna|Vampyromorphida|ref=tak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wampowaty

o kobiecie: uwodzicielska, ubrana lub zachowująca się wyzywająco; wydrowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Wampuka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) parodia opery natrząsająca się ze sztuczności i konwencji klasycznych przedstawień operowych

(1.2) niewiarygodny, niedorzeczny konwenans w operze

(1.3) bezwartościowy, lichy i pretensjonalny spektakl teatralny

#### Źródła:

Wiktionary

# Wampum

paciorki używane dawniej przez Indian Ameryki Północnej m. in. jako środek płatniczy lub do przekazywania wiadomości

Wampum – nazwa pochodzi z języka algonkiańskiego, od wyrazu wampompeag. Rodzaj pasa z koralików – wykonanych z zaokrąglonych i przewierconych muszli – splecionych w określony wzór lub czasem naszywanych na skórze zwierzęcej (później – po spotkaniu "białych" – na materiale, dziele rąk ludzkich); stosowany był przez Indian ze wschodniego wybrzeża USA i rejonu Wielkich Jezior, głównie przez plemiona irokeskie (ang. Iroquois) i Algonkinów (ang. Algonquin). W kulturach opartych na ustnej tradycji służył do utrwalania i potwierdzania ważnych wydarzeń politycznych, np. traktatów, takich jak ten, który doprowadził do powstania Ligi Irokezów, ale również jako środek płatniczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wams

barokowe okrycie męskie, rodzaj peleryny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. odzież. dawny męski krótki kaftan;

Wams (niem.) – rodzaj krótkiego obcisłego kaftana noszonego przez mężczyzn od połowy XVI do połowy XVII wieku, rozpowszechnionego przede wszystkim w Hiszpanii i Niemczech.

Jako przekształcenie włoskiego sajana był on bardziej dopasowany i z przodu cienko podwatowany, pozbawiony dekoltu i o usztywnionych ramionach, a w talii wcięty, spiczasto wydłużony i zakończony krótką baskiną. Jego nazwę wywodzi się od starofrancuskiego wambais, jak w średniowieczu określano kaftan zakładany pod zbroję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wamże

zaimek osobowy "wam" wzmocniony partykułą "-że" (np. "Wamże winienem wolność?")

#### Źródła:

SJP.pl

# Wan

typ samochodu przeznaczony do przewozu większej liczby pasażerów; van

Turcja:

- Wan – jezioro
- Wan – miasto
- Wan – prowincja
- Skała Wan – szczyt

Inne:

- WAN – informatyka

Zobacz też:

- Wann

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wanad

pierwiastek chemiczny o symbolu V

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu V i liczbie atomowej 23;

Wanad (V, łac. vanadium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych.

Ma 11 izotopów z przedziału mas 44–55 oraz izomery jądrowe 50m i 52m. Trwały jest tylko izotop 51. W skorupie ziemskiej jest go 160 ppm, w postaci minerałów: patronitu (VS
4), karnotytu i wanadynitu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wanadonośny

obfitujący w wanad; dostarczający wanadu

#### Źródła:

SJP.pl

# Wanadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wanadować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wanadowce

grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca V grupę główną układu okresowego: wanad, niob, tantal i dubn

Wanadowce – pierwiastki chemiczne tworzące piątą grupę układu okresowego pierwiastków. Są to ciężkie, trudno topliwe metale.

Do wanadowców należą wanad (V), niob (Nb), tantal (Ta) i dubn (Db).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wanadowiec

każdy pierwiastek z piątej grupy układu okresowego Mendelejewa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. jeden z pierwiastków piątej grupy układu okresowego (wanad, niob, tantal lub dubn), z których większość jest trudnotopliwymi metalami;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wanadowy

→ wanad

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący lub zrobiony z wanadu

Patrz:wanad

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wanadynit

minerał występujący w strefie utlenienia niektórych złóż rud ołowiu, stanowiący źródło otrzymywania wanadu

Wanadynit (vanadynit) – minerał z gromady wanadanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich, tylko lokalnie tworzy duże wystąpienia.

Nazwa pochodzi od pierwiastka wanadu, który jest składnikiem tego minerału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wanat

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Wanat – polski krytyk teatralny i reżyser
- Benignus Wanat – katolicki zakonnik, teolog, historyk sztuki, archiwista, pisarz
- Ewa Wanat – polska dziennikarka radiowa i telewizyjna
- Józef Wanat – polski wojskowy
- Józef Wanat – polski inżynier
- Leon Wanat – polski nauczyciel i pisarz
- Maciej Wanat – polski perkusista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wancerzów

Wancerzów – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Mstów. Bezpośrednio graniczy z gminnym Mstowem.

Do 1952 roku miejscowość była siedzibą gminy Wancerzów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wancioch

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, brzucho, wancioł

#### Źródła:

SJP.pl

# Wancioł

potocznie: brzuch; bandzioch, bańdzioch, bebech, brzucho, wancioch

#### Źródła:

SJP.pl

# Wancka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pluskwa

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz

#### Źródła:

Wiktionary

# Wańczos

1. drewno obrobione z 3 stron, a z czwartej pokryte korą
2. deska na klepkę, zwłaszcza do naczyń bednarskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Wańczowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wanda

gatunek storczyka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 1057;

(1.3) astr. krater na powierzchni Wenus;

(1.4) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości

- Wanda – imię żeńskie
- wanda – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych
- Wanda – legendarna księżniczka polska
- Lodowiec Wandy (Wanda Glacier) - lodowiec na Wyspie Króla Jerzego
- Wanda – krater na powierzchni Wenus
- Wanda – planetoida o numerze katalogowym 1057
- Wanda – część miasta Trzebinia, w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
- Wanda – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Mikstat
- Wanda – miejscowość w USA, w stanie Minnesota
- Wanda Township – gmina w USA, w stanie Nebraska
- Wanda – miejscowość w Argentynie w prowincji Misiones, ośrodek życia polonijnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wandachowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandal

osoba specjalnie niszcząca czyjąś własność

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. przedstawiciel starożytnego ludu germańskiego;

- Wandalowie – plemiona germańskie
- wandal – osoba celowo niszcząca czyjąś własność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wandalin

## Miejscowości

w Polsce; wg TERYT jest ich 4

- Wandalin – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Wandalin – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Brójce
- Wandalin – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
- Wandalin – osada w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Boćki

#### Źródła:

Wikipedia

# Wandalistyczny

→ wandal; wandaliczny, wandalski

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandalizm

umyślne niszczenie jakichś dóbr i wartości kulturalnych; barbarzyństwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) akt bezmyślnego zniszczenia

(1.2) rezultat wandalizmu (1.1)

(1.3) barbarzyńskie postępowanie

Wandalizm – umyślne niszczenie cudzego mienia, zwłaszcza publicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wandalizować

umyślnie niszczyć jakieś dobra i wartości kulturalne

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wandalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wandalka

→ wandal

Patrz:wandal

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandaloodporny

zabezpieczony przed wandalami

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandalowie

członek ludu wschodniogermańskiego, znanego z podbicia w 455 r. Rzymu i zniszczenia wielkiej ilości tamtejszych dzieł sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wandalski

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Wandalami, dotyczący Wandalów

(1.2) związany z wandalami albo wandalizmem, będący przejawem wandalizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język wandalski, wymarły język germański;

#### Źródła:

Wiktionary

# Wandas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandea

bardzo rzadko: dążenie do zachowania dotychczasowego ustroju, porządku publicznego itp.; termin wywodzący się od Wandei, departamentu w zachodniej Francji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w zachodniej Francji

(1.2) geogr. adm. francuski departament w regionie Kraj Loary;

- Wandea, fr. Vendée – francuski departament, kraina historyczna
- Wandea, fr. Vendée – rzeka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wandeczka

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie); Wandusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandejczyk

mieszkaniec Wandei (krainy historycznej i departamentu w zachodniej Francji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wandei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wandejka

mieszkanka Wandei (krainy historycznej i departamentu w zachodniej Francji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wandei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wandejski

→ Wandea (kraina historyczna we Francji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wandeą lub jej mieszkańcami, dotyczący Wandei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wandelia

ryba z rodziny Trichomycteridae, z podrzędu sumowców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Vandellia cirrhosa|ref=tak., pasożytnicza ryba z dorzecza Amazonki i Orinoko

Wandelia, kandyra, karnero (Vandellia cirrhosa) – gatunek słodkowodnej pasożytniczej ryby sumokształtnej z rodziny Trichomycteridae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wander

#### Źródła:

Wikipedia

# Wanderers

Wanderers Football Club – amatorski klub piłkarski z Londynu, występujący w Surrey South Eastern Combination Junior Division Four – 17. ligowym poziomie piłkarskim w Anglii. Powstał w 1859 roku pod nazwą Forest Football Club, pięć lat później zmienił nazwę na Wanderers Football Club. Początkowo składał się głównie z absolwentów renomowanych szkół prywatnych. Był jednym z czołowych zespołów drugiej połowy XIX wieku w Anglii sięgając pięciokrotnie po Puchar Anglii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wandów

2 miejscowości w Polsce:

- Wandów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
- Wandów – część wsi Mariantów w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Władysławów

#### Źródła:

Wikipedia

# Wandowo

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Wandowo – osada leśna w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Lubiewo
- Wandowo – część wsi Wojtkowa Wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ojrzeń
- Wandowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja
- Wandowo – część wsi Czartówek w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wandusia

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie); Wandeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandycz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandynów

Wandynów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Koło.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wandzia

zdrobnienie od: Wanda (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Wanda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wandzinów

Wandzinów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Odrzywół.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Dębowa Góra.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jadwigi w Odrzywole.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wandziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wandy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Wandzka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pluskwa

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ent. wesz

#### Źródła:

Wiktionary

# Wanesa

imię żeńskie

Wanesa, Wanessa – żeńskie imię pochodzenia literackiego, stworzone przez irlandzkiego pisarza Jonathana Swifta od pierwszych sylab imienia i nazwiska jego przyjaciółki Esther Vanhomrigh. Nie ma męskiego odpowiednika. W Polsce imię zostało nadane po raz pierwszy w latach 60. XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wanessa

imię żeńskie

Wanesa, Wanessa – żeńskie imię pochodzenia literackiego, stworzone przez irlandzkiego pisarza Jonathana Swifta od pierwszych sylab imienia i nazwiska jego przyjaciółki Esther Vanhomrigh. Nie ma męskiego odpowiednika. W Polsce imię zostało nadane po raz pierwszy w latach 60. XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wanga

1. belka, na której opierają się schody, prostopadła do ich linii;
2. przedstawiciel madagaskarskiej rodziny ptaków z rzędu wróblowatych

Wanga, bułg. Wanga (Ванга), Baba Wanga (Баба Ванга), Lelja Wanga (Леля Ванга), Petriczkata wraczka (Петричката врачка), Byłgarska proroczica (Българска пророчица), Wanga gledaczkata (Ванга гледачката), właśc. Wangelija Pandewa Dimitrowa (Вангелия Пандева Димитрова); ur. 31 stycznia 1911 w Strumicy, zm. 11 sierpnia 1996 w Petriczu) – bułgarska niewidoma mistyczka, znachorka i jasnowidząca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wangal

torbacz z rodziny pałanek; kuskus

#### Źródła:

SJP.pl

# Wangelis

grecki kompozytor i pianista; Vangelis

Vangelis (gr. Βαγγέλης), właśc. Ewangelos Odiseas Papatanasiu (gr. Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου; ur. 29 marca 1943 w Agrii koło Wolos, zm. 17 maja 2022 w Paryżu) – grecki kompozytor muzyki elektronicznej i filmowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wangiri

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) telekom. oszustwo telefoniczne polegające na wyciąganiu od abonentów wysokich opłat za oddzwanianie po uprzednim wysłaniu sygnału na telefon

#### Źródła:

Wiktionary

# Wangowate

o cechach wangowatych (rodzina ptaków)

Wangowate (Vangidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wangowaty

o cechach wangowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wania

potocznie: handlarz zza wschodniej granicy; wańka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. przybysz, często handlarz, z Ukrainy, Rosji lub Białorusi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waniek

nazwisko

- Danuta Waniek (ur. 1946) – polska polityk
- Eugeniusz Waniek (1906-2009) – polski malarz
- Henryk Waniek (ur. 1942) – śląski malarz, grafik, pisarz, publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wanielijo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewangelia

#### Źródła:

Wiktionary

# Wanielik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. ewangelik

#### Źródła:

Wiktionary

# Wanieneczka

zdrobnienie od: wanienka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wanienka

1. mała wanna do kąpieli;
2. podłużne naczynie laboratoryjne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wanna

(1.2) nieduża wanna do kąpania niemowląt

(1.3) niewielkie, płytkie naczynie służące do czynności laboratoryjnych, kuchennych itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waniewo

nazwa kilku wsi w Polsce

## Miejscowości w Polsce

- Waniewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narew
- Waniewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Sokoły

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wanigan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrzynka na ekwipunek podróżny

#### Źródła:

Wiktionary

# Wanilia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych;

Wanilia (Vanilla Mill.) – rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny storczykowatych (Orchidaceae), liczący 109 gatunków występujących w strefie tropikalnej. Owoce wanilii płaskolistnej są źródłem przyprawy zwanej laskami wanilii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wanilina

organiczny związek chemiczny, stanowi jeden ze składników aromatycznych wanilii, sztucznie otrzymywana i powszechnie stosowana w przemyśle spożywczym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. spoż. aromatyczna substancja występująca w owocach wanilii, otrzymywana również syntetycznie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wanilinowy

przymiotnik od: wanilina

przymiotnik

(1.1) biochem. dotyczący waniliny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waniliówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka zaprawiana wanilią

#### Źródła:

Wiktionary

# Waniliowy

1. mający smak wanilii;
2. wyrabiany z dodatkiem wanilii lub waniliny;
3. związany z wanilią (rośliną);
4. przenośnie: nieodbiegający od normy, bez urozmaiceń, np. waniliowy seks

przymiotnik

(1.1) przym. od: wanilia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waniorek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wanitatywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) szt. liter. nawiązujący do ulotności ludzkiego życia, próżności, daremności starań oraz nieuchronności przemijania

#### Źródła:

Wiktionary

# Wańka

potocznie: handlarz zza wschodniej granicy; wania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. przybysz, często handlarz, z Ukrainy, Rosji lub Białorusi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg-pl|Kresy. przedsionek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wańka-Wstańka

1. zabawka dziecięca, figurka, która po przechyleniu sama wraca do pozycji pionowej;
2. w przenośni: osoba łatwo otrząsająca się z kłopotów, wracająca do wcześniejszej aktywności po dotkliwej porażce

#### Źródła:

SJP.pl

# Wankel

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wankomycyna

organiczny związek chemiczny, antybiotyk o działaniu bakteriobójczym

Wankomycyna – organiczny związek chemiczny, antybiotyk glikopeptydowy o działaniu bakteriobójczym. Wprowadzona do lecznictwa w 1958 r. przez firmę farmaceutyczną Eli Lilly.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wańkowicz

nazwisko

- Aleksander Wańkowicz (1881-), polski oficer
- Anatol Wańkowicz (1858-), radziecki i białoruski wojskowy
- Jan Wańkowicz (1895–1940), polski oficer
- Jan Wańkowicz (1835–1885), polski zoolog
- Krystyna Wańkowicz (1919-1944), uczestniczka powstania warszawskiego
- Melchior Wańkowicz (1892-1974), polski pisarz
- Stanisław Wańkowicz (1885-1943), polski ziemianin, działacz społeczny, senator
- Walenty Wańkowicz (1799-1842), polski malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wańkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wanna

duże naczynie do kąpieli, ceramiczne lub metalowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże naczynie do kąpieli

(1.2) gw-pl|Bukowina. łazienka

Wanna – urządzenie sanitarne służące do kąpieli. Współcześnie wanny wykonuje się z włókna szklanego lub akrylu, jednak wciąż produkuje się także wanny porcelanowe i metalowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wannanozaur

rodzaj małego dinozaura z rodziny pachycefalozaurów

Wannanozaur (łac. Wannanosaurus yansiensis) – mały dinozaur z rodziny pachycefalozaurów (Pachycephalosauridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wannowy

przymiotnik od: wanna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wanną, dotyczący wanny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wanta

1. stalowa lina na statku, która wchodzi w skład jego olinowania stałego;
2. gwarowo: duży głaz, kamień

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. lina podtrzymująca i usztywniająca maszt w płaszczyźnie prostopadłej do płaszczyzny symetrii kadłuba jachtu;

(1.2) techn. lina stalowa podtrzymująca przęsło w moście podwieszanym

(1.3) góry. wielki głaz

- wanta – lina stalowa w moście wantowym (podwieszanym)
- wanta – lina olinowania stałego podtrzymująca maszt
- wanta – duży blok skalny, stąd nazwy geograficzne:
  - Wanta (jedna przy szosie do Morskiego Oka, druga na wsch. stokach Wołoszyna)
  - Czarna Wanta – w masywie Kościelca w Czarnej Dolinie Gąsienicowej
  - Mokra Wanta – w Dolinie Wielickiej w Tatrach
  - Mokra Wanta – pod Rysami w Tatrach
  - Zbójnickie Wanty
  - Wantule

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wantować

1. osadzać na statku wanty;
2. regionalnie: podważać

#### Źródła:

SJP.pl

# Wantownik

Wantownik, podwięź wantowa lub podwięź burtowa – metalowe okucie służące do mocowania want lub innych lin olinowania stałego do kadłuba. Jego zadaniem jest rozłożenie naprężeń na jak największą liczbę elementów konstrukcyjnych kadłuba jednostki. Może mieć otwory służące do regulacji napięcia, gdy zachodzi potrzeba zbudowania tzw. drabinki wantowej. Konstrukcja podwięzi burtowej może być bardzo różna i zależy od rozmiarów kadłuba oraz techniki jego wykonania.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wantowy

lina wantowa: stalowa lina na statku, która wchodzi w skład jego olinowania stałego; wanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Wantuch

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wanuacki

→ Vanuatu (wyspiarskie państwo w Oceanii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wap

1. Wireless Application Protocol - technologia umożliwiająca wykorzystywanie telefonu komórkowego jako terminalu umożliwiającego dostęp do Internetu i serwisów informacyjnych;
2. Wojewódzkie Archiwum Państwowe;
3. Wojskowa Akademia Polityczna

Wireless Application Protocol (WAP) – zbiór otwartych, międzynarodowych standardów definiujących protokół aplikacji bezprzewodowych. Rozwijaniem protokołu zajmuje się organizacja WAP Forum, będąca obecnie częścią Open Mobile Alliance (OMA). Wersja 1.0 protokołu powstała w 1998, 1.1 w 1999, a 2.0 w 2001 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waper

palacz papierosów elektronicznych; e-palacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. zob. e-palacz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waperka

palaczka papierosów elektronicznych; e-palaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Waperski

→ waper

przymiotnik relacyjny

(1.1) slang. charakterystyczny dla waperów (e-palaczy)

Patrz:waper

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wapień

skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. skała osadowa pochodzenia organicznego lub chemicznego zbudowana z węglanu wapnia;

Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu. Występuje w pokładach skorupy ziemskiej, które mogą mieć nawet do 1000 m grubości. Wapień tworzy całe pasma górskie, takie jak Alpy, Tatry czy Pieniny. Jest istotnym materiałem budowlanym, ale nie wszystkie rodzaje wapienia nadają się do budowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wapienica

dzielnica Bielska-Białej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. dawniej wieś, a obecnie dzielnica Bielska-Białej;

(1.2) geogr. rzeka, prawy dopływ Wisły;

(1.3) geogr. szczyt w Beskidzie Andrychowskim;

Wapienica to:

- dzielnica Bielska-Białej
- szczyt w Beskidzie Małym
- rzeka w okolicach Bielska-Białej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wapienicki

przymiotnik od: Wapienica (rzeka, szczyt lub dzielnica)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapieniolubne

organizm wapieniolubny - organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; kalcyfil

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapieniolubny

organizm wapieniolubny - organizm, dla którego najbardziej sprzyjającym środowiskiem do życia są wody lub gleby bogate w związki wapnia; kalcyfil

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. taki, który rośnie intensywniej na glebach lub skałach obfitujących w wapienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wapiennictwo

ogół spraw związanych z produkcją wapna

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapiennik

1. piec do prażenia wapienia;
2. kopalnia wapienia;
3. zakład przemysłowy do produkcji wapnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. piec służący do wypalania wapienia w celu uzyskania wapna palonego;

(1.2) zakład zajmujący się produkcją wapna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik pracujący przy wypalaniu wapna

- wapiennik – piec do przerabiania skał wapiennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wapienno

Wapienno – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin, na trasie linii kolejowej Inowrocław – Pakość – Barcin – Żnin. Osada jest częścią składową sołectwa Krotoszyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wapienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący wapienia, wykonany z wapienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Wapieński

przymiotnik od: Wapno (miejscowość)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waping

palenie e-papierosów

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapiński

nazwisko

## Ludzie

- Eliasz Wapiński
- Pelagia Wapińska
- Andrzej Wapiński
- Ignacy Wapiński
- Roman Wapiński

## Heraldyka

- Wapiński (herb szlachecki)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wapiti

gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych; jeleń kanadyjski

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Cervus canadensis|ref=tak., duży, północnoamerykański jeleń;

Jeleń kanadyjski, wapiti (Cervus canadensis) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych (Cervidae). Nazwa wapiti początkowo dotyczyła północnoamerykańskich podgatunków jelenia szlachetnego, później używana była dla podgatunków zamieszkujących lasy strefy umiarkowanej Ameryki Północnej, głównie Góry Skaliste oraz wschodnią część Azji. Na podstawie DNA stwierdzono wyraźne różnice pomiędzy wapiti a jeleniem szlachetnym, wystarczające, aby uznać wapiti za odrębny gatunek. Dalsze badania wykazały występowanie trzech grup populacji wapiti: północnoazjatycko-amerykańską, południowoazjatycką i wschodnioazjatycką. Został introdukowany w Nowej Zelandii i Argentynie. Jednak większość ujęć systematycznych wciąż traktuje wapiti jako podgatunek jelenia szlachetnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waplewo

W Polsce

- Waplewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
  - Waplewo – przystanek kolejowy odległy ok. 3 km od powyższej miejscowości
- Waplewo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Olsztynek
- Waplewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Jedwabno

Zobacz też

- Waplewo Wielkie

#### Źródła:

Wikipedia

# Waplinek

roślina z goździkowatych; gipsówka; łyszczec wiechowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapń

pierwiastek chemiczny o symbolu Ca; kalcjum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ca i liczbie atomowej 20;

Wapń (Ca, łac. calcium; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx – wapno, co oznacza więc „metal z wapna”) – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wapnamon

sztuczny dwuskładnikowy nawóz azotowo-wapniowy, powstający przez zmieszanie chlorku amonowego ze zmielonym węglanem wapniowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapniacki

→ wapniak; wapniarski, wapniaczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od wapniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Wapniaczy

→ wapniak; wapniarski, wapniacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapniak

1. zmielony wapień używany jako nawóz sztuczny;
2. skała wapienna, wapień;
3. jajo przechowywane przez dłuższy czas w wodzie wapiennej dla zabezpieczenia przed zepsuciem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) slang. lekcew. rodzic lub inny człowiek dorosły

- Wapniak (dopływ Pląsawy) – potok górski w Sudetach Zachodnich

według słownika języka polskiego oznacza również:

- wapniak – zmielony wapień, stosowany do np. nawożenia gleb (zob. wapnowanie gleby) lub do odsiarczania spalin (metoda wapniakowa)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wapniaki

1. zmielony wapień używany jako nawóz sztuczny;
2. skała wapienna, wapień;
3. jajo przechowywane przez dłuższy czas w wodzie wapiennej dla zabezpieczenia przed zepsuciem

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapnianin

mieszkaniec Wapna (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapnianka

mieszkanka Wapna (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapniarka

Wapniarka albo Bielica – wzniesienie 532 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika – Krowiarkach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wapniarnia

stacja przygotowania mleka wapiennego wraz z podręcznym magazynem wapna palonego

Miejscowości w Polsce:

- Wapniarnia Pierwsza
- Wapniarnia Trzecia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wapniarski

→ wapniarz, → wapniarstwo; wapniaczy, wapniacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapniarstwo

1. produkcja wapna;
2. konserwatywny stosunek dorosłych do innych ludzi lub spraw, postrzegany jako nienowoczesny i zacofany

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapniarz

dawniej: osoba zajmująca się produkcją wapna

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapnica

2 miejscowości w Polsce:

- Wapnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Międzyzdroje
- Wapnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Suchań

#### Źródła:

Wikipedia

# Wapniolubny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża bogatego w związki wapnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Wapniowce

każdy pierwiastek z drugiej grupy układu okresowego Mendelejewa: beryl, magnez, wapń, stront, bar lub rad; berylowiec

Berylowce (metale ziem alkalicznych, wapniowce) – pierwiastki chemiczne 2 (daw. IIA lub II głównej) grupy układu okresowego pierwiastków: beryl (Be), magnez (Mg), wapń (Ca), stront (Sr), bar (Ba) i rad (Ra). Wszystkie są dwuwartościowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wapniowcowy

1. → wapniowiec;
2. gleby wapniowcowe - rząd gleb litogenicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapniowiec

każdy pierwiastek z drugiej grupy układu okresowego Mendelejewa: beryl, magnez, wapń, stront, bar lub rad; berylowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapniowy

→ wapń

przymiotnik

(1.1) dotyczący wapnia

Patrz:wapń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wapnisty

przymiotnik

(1.1) zawierający węglan wapnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Wapniuch

gatunek pająka z rodziny podkamieniakowatych; podkamieniak czteroplamkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapno

1. tlenek wapnia otrzymywany w wyniku prażenia wapieni w postaci białego proszku;
2. potocznie: lekarstwo zawierające przyswajalny związek wapnia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. potoczna nazwa kilku związków wapnia i różnych surowców mających zastosowanie w budownictwie, przemyśle, rolnictwie i medycynie;

(1.2) sport. slang. w piłce nożnej miejsce w polu karnym, z którego wykonuje się rzut karny

(1.3) slang. przest. lekcew. rodzice lub inni dorośli

Materiały zawierające wapń

- wapno (spoiwo) – materiał budowlany i chemiczny
  - wapno palone – tlenek wapnia, CaO
  - wapno gaszone – wodorotlenek wapnia, Ca(OH)2
- wapno szare – techniczny octan wapnia, Ca(CH3COO)2
- mleczan wapnia (pot. „wapno”, Calcium lactate, E327) – sól wapniowa kwasu mlekowego, składnik suplementów diety będących źródłem wapnia dla organizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wapnować

nawozić pola wapnem

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapnowanie

nawozić pola wapnem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wapnować.

Wapnowanie gleby – stosowanie nawozów wapniowych w celu odkwaszenia gleby oraz poprawienia jej właściwości fizycznych, chemicznych i biologicznych.

W glebach kwaśnych fosfor pozostaje w postaciach trudno przyswajalnych dla roślin. Zabieg wapnowania gleb ułatwia roślinom pobieranie fosforu, będącego jednym z makroelementów wpływających na odpowiedni wzrost. W Polsce około połowy gleb użytkowanych rolniczo ma odczyn kwaśny lub bardzo kwaśny. W przypadku łąk wapnowanie nie wpływa znacząco na ilość plonu. Rośliny trawiaste dobrze rosną także na glebach kwaśnych. Jednak wapnowanie prowadzi do zwiększenia różnorodności gatunkowej łąk oraz obniżenia zawartości potasu, manganu i glinu w roślinach, co prowadzi do poprawy właściwości produkowanej paszy. Dodatkowym efektem wapnowania jest ograniczenie dostępności dla roślin jonów glinu, które są dla nich toksyczne. Dodatkowym efektem zmniejszenia ilości rozpuszczalnych związków glinu jest poprawa struktury gleby związana ze zmniejszeniem kleistości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wapor

dawniej: wyziew, opar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wyziew, opar

(1.2) zob. wapory.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waporacja

dawniej: wydzielanie pary wodnej, oparów; waporyzacja, parowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapory

dawniej: atak histerii, płaczu; spazmy, fumy

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(1.1) plural|wapor.

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) przest. psych. atak histerii, spazmów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waporyzacja

1. rodzaj inhalacji przeprowadzanej przez podgrzewanie strumieniem powietrza ziół, olejków eterycznych itp.;
2. dawniej: wydzielanie pary wodnej, oparów; waporacja, parowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Waporyzator

urządzenie do podgrzewania i odparowywania jakiejś substancji w celu inhalacji; waporyzer

#### Źródła:

SJP.pl

# Waporyzer

urządzenie do podgrzewania i odparowywania jakiejś substancji w celu inhalacji; waporyzator

#### Źródła:

SJP.pl

# Waporyzować

powodować przemianę substancji z formy stałej lub ciekłej w gazową

#### Źródła:

SJP.pl

# Wapotron

lampa, w której elementem chłodzącym jest parująca ciecz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektron. próżniowa lampa elektronowa dużej mocy o chłodzeniu wrzeniowym;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wapować

palić papierosy elektroniczne; e-palić, vapować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. trzymając elektroniczny papieros w ustach, na przemian wdychać i wydychać wytwarzany przez niego aerozol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wapowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) slang. palenie e-papierosa

#### Źródła:

Wiktionary

# Wapowski

- Andrzej Wapowski – podkomorzy sanocki
- Bernard Wapowski – polski kartograf i astronom
- Wapowski – krater na Księżycu

#### Źródła:

Wikipedia

# War

1. wrzący, gotujący się płyn; ukrop, wrzątek;
2. wielkie gorąco; żar;
3. przenośnie: wrażenie gorąca odczuwane w jakiejś części ciała z powodu wstydu, lęku, podniecenia itp.;
4. przenośnie: gwałtowność, wielkie nasilenie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. wrzątek

(1.2) daw. upał

(1.3) elektr. jednostka mocy biernej;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: wara

- War – miasto w USA
- War – w mitologii perskiej to podziemne schronienie wybudowane przez Jimę
- War – postać z mitologii nordyckiej
- War – amerykański zespół muzyczny
- War – polski zespół muzyczny, grający Black Metal
- War – szwedzki zespół muzyczny, grający Black Metal
- War – album zespołu muzycznego U2
- War – album Born from Pain
- war – jednostka mocy biernej [VA]
- war – skrót dla języka warajskiego (Waray)
- WAR – skrót od gry Warhammer Online: Age of Reckoning
- WAR – skrót od nazwy amerykańskiej organizacji White Aryan Resistance
- WAR (web application archive) – archiwum plików składających się na aplikację sieciową stworzoną w standardzie Java EE.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wara

okrzyk wyrażający zakaz zbliżania się do kogoś, zabraniający czegoś; precz

wykrzyknik

(1.1) pot. …wyrażający kategoryczny zakaz zbliżania się do osoby, rzeczy lub wtrącania w sprawę, o której mowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) slang. zgrub. od: warga

Wara – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Nozdrzec. Leży nad rzeką San oraz Magierką na pograniczu Pogórza Dynowskiego oraz Pogórza Przemyskiego. Sąsiaduje z Nozdrzcem na północy, na wschodzie z Siedliskami i Wołodzem na południu z Niewistką, a także z Obarzymem (granica przez las), na zachodzie z Izdebkami i Hłudnem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waradyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Wielkim Waradynem, dotyczący Wielkiego Waradynu (współcz. Oradea)

#### Źródła:

Wiktionary

# Warajski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język austronezyjski używany w trzech filipińskich prowincjach;

#### Źródła:

Wiktionary

# Warakomski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Warakomski – polski prawnik, urzędnik państwowy i samorządowiec
- Romuald Warakomski – katolicki zakonnik, plastyk, żołnierz Armii Krajowej
- Tomasz Warakomski – polski szachista, arcymistrz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waraksa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waraktor

rodzaj diody

Dioda pojemnościowa – dioda półprzewodnikowa, w której wykorzystuje się zjawisko zmiany pojemności złącza p-n pod wpływem zmiany napięcia przyłożonego w kierunku zaporowym. Zmiana pojemności diody jest bardzo niewielka, zwykle od 6 pF do 20 pF, przy zmianach napięcia od 2 do 30 V.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waran

jaszczurka drapieżna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) herp. rodzaj dużej jaszczurki

Waranowate, warany (Varanidae) – rodzina jaszczurek. Obejmuje w zależności od przyjmowanej definicji filogenetycznej (patrz niżej) 1 lub 2 współczesne rodzaje i ponad 80 gatunków – wśród nich największe ze współcześnie żyjących jaszczurek: waran z Komodo, waran papuaski, waran paskowany i waran wielki – oraz kilka rodzajów wymarłych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warana

każdy z czterech stanów społeczeństwa hinduistycznego w Indiach

#### Źródła:

SJP.pl

# Waranasi

miasto w Indiach; Benares

Waranasi (hindi वाराणसी, Vārāṇasī; ang. Varanasi; hist. Benares, Kaśi) – miasto w północnych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, na Nizinie Hindustańskiej, nad Gangesem. W 2011 roku liczyło ok. 1,2 mln mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waranowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Varanidae|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Waranowate, warany (Varanidae) – rodzina jaszczurek. Obejmuje w zależności od przyjmowanej definicji filogenetycznej (patrz niżej) 1 lub 2 współczesne rodzaje i ponad 80 gatunków – wśród nich największe ze współcześnie żyjących jaszczurek: waran z Komodo, waran papuaski, waran paskowany i waran wielki – oraz kilka rodzajów wymarłych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Waranozaur

rodzaj pelykozaura z rodziny ofiakodontów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Varanosaurus., drapieżny pelykozaur przypominający współczesnego warana;

Varanosaurus jest nazwą rodzajową drapieżnego pelykozaura, żyjącego w permie (286-260 milionów lat temu). Nazwa zwierzęcia związana jest z jego wyglądem, do złudzenia przypominającym współczesne warany. Jego szczątki odkryto na terenie Teksasu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Varanidae|ref=tak., rodzina jaszczurek z rzędu łuskonośnych;

Waranowate, warany (Varanidae) – rodzina jaszczurek. Obejmuje w zależności od przyjmowanej definicji filogenetycznej (patrz niżej) 1 lub 2 współczesne rodzaje i ponad 80 gatunków – wśród nich największe ze współcześnie żyjących jaszczurek: waran z Komodo, waran papuaski, waran paskowany i waran wielki – oraz kilka rodzajów wymarłych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Warblewo

2 miejscowości w Polsce:

- Warblewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Redzikowo
- Warblewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów

#### Źródła:

Wikipedia

# Warblino

Warblino (kaszb. Wôrblënò, niem. Warbelin) – stara wieś kaszubska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce. Przedrostek w nazwie Warblina wskazuje na pochodzenie nazwy od imienia własnego Warbl (Wróbel).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warcab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pionek w grze w warcaby

Warcabowie (Varczab, Warczab, Warczaba) – rodzina mieszczan radomskich.

Pierwsze wzmianki o rodzinie Warcabów w Radomiu znajdują się w Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis Jana Długosza, który tworząc owo zestawienie w latach 1440–1480 wśród właścicieli ogrodów w podradomskim Dzierzkowie wymienia właśnie Warcabów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Warcaba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pionek warcabowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Warcabiarz

przestarzale: warcabista - osoba grająca w warcaby

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba grająca w warcaby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warcabista

gracz w warcaby; warcabiarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba grająca w warcaby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warcabistka

→ warcabista

Patrz:warcabista

#### Źródła:

SJP.pl

# Warcabnica

przestarzałe: plansza do gry w warcaby

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) plansza do warcabów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warcabnik

gatunek ptaka z rodziny burzykowatych

Warcabnik (Daption capense) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny burzykowatych (Procellariidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Daption. Występuje na oceanach półkuli południowej aż po Antarktydę. Żeruje, osiadając na wodzie i zanurzając głowę lub płytko nurkując.

Wygląd
  Głowa i szyja czarne. Spód ciała biały. Grzbiet czarno-biały. Ogon biały w czarne plamy z czarnym zakończeniem.

Rozmiary
  Długość ciała 38–40 cm, rozpiętość skrzydeł 81–91 cm, masa ciała 340–528 g.

Zasięg, środowisko
  Otwarty ocean, wyspy i wybrzeża kontynentów południowych; zimę spędza nad wodą.

Pożywienie
  Ryby, kałamarnice oraz inne morskie organizmy.

Rozmnażanie
  Rozmnaża się w niewielkich koloniach na wybrzeżach i wyspach; gniazduje w zagłębieniach skał; składa 1 jajo, które wysiadują oboje rodzice.

Podgatunki
  Wyróżnia się dwa podgatunki D. capense:

- D. c. capense (Linnaeus, 1758) – warcabnik antarktyczny – Antarktyda i wyspy subantarktyczne od Georgii Południowej na wschód po Wyspę Heard
- D. c. australe Mathews, 1913 – warcabnik nowozelandzki – wody oceanów od strefy umiarkowanej po subantarktyczną pomiędzy Australazją i Antarktydą, lęgi na wyspach w rejonie Nowej Zelandii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warcabnikowate

rodzina motyli dziennych; powszelatkowate, karłątkowate

Powszelatkowate, warcabnikowate, karłątkowate (Hesperiidae) – rodzina owadów z rzędu motyli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warcabnikowaty

o cechach warcabnikowatych (rodzina motyli dziennych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Warcabowy

przymiotnik od: warcaby

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z warcabami, dotyczący warcabów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warcaby

1. gra planszowa dla dwóch osób;
2. komplet pionków w kształcie krążków i planszy (szachownicy) do gry w warcaby

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy identycznymi bierkami na planszaanszy;

(1.2) pot. plansza i pionki do warcabów (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M. i B. lm. od: warcaba (pionek)

(2.2) M. i B. lm. od: warcab (pionek)

Warcaby – gra planszowa powstała w XII wieku, najprawdopodobniej na południu Francji lub w Hiszpanii.

Gra posiada wiele odmian, spośród których uważane za dyscyplinę sportową są jedynie warcaby polskie (stupolowe) nazywane też międzynarodowymi. W większości krajów gra odbywa się jednak przeważnie na warcabnicy posiadającej 64 pola (często zastępowanej szachownicą), z wykorzystaniem 24 pionków (po 12 dla każdego z graczy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warchalking

[czytaj: łorczoking] rysowanie symboli w miejscach publicznych z dostępną siecią bezprzewodową

Warchalking – oznaczanie miejsc, w których dostępne są sieci bezprzewodowe.

Słowo to pochodzi z języka angielskiego i powstało jako połączenie W.A.R. czyli Wireless Access Revolution (Rewolucja bezprzewodowego dostępu) oraz chalk (kreda). Oznaczanie odbywa się za pomocą specjalnych symboli, które rysowane są kredą na murach, ulicach czy słupach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warchały

wieś w Polsce

Warchały – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Jedwabno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś położona między jeziorami: Brajnickim i Warchałdzkim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warchlaczek

zdrobnienie od: warchlak

#### Źródła:

SJP.pl

# Warchlak

1. młode dzika;
2. prosię świni domowej w wieku od 2 do 4 miesięcy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) młode dzika w pierwszym roku życia;

(1.2) młode świni domowej w pierwszym roku życia

Warchlak, warchlę, podświnek – gwarowe określenie prosięcia odłączonego od lochy, zwykle w wieku 2—6 miesięcy, o masie 26—85 kg. W łowiectwie to młody dzik, w wieku od narodzin do 31 marca roku następnego – zgodnie z definicją z rozporządzenia ministra środowiska w sprawie określenia okresów polowań na zwierzęta łowne, posiadający sierść o charakterystycznych podłużnych jasnych oraz ciemnych pasach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warchlakarnia

pomieszczenie przeznaczone do hodowli prosiąt

#### Źródła:

SJP.pl

# Warchlarnia

pomieszczenie, gdzie trzymane są warchlaki

#### Źródła:

SJP.pl

# Warchlę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. młode dzika w pierwszym roku życia

(1.2) rzad. młode świni domowej w pierwszym roku życia

#### Źródła:

Wiktionary

# Warchlino

Warchlino (niem. Groß Wachlin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stargard.

We wsi znajdują się pozostałości po XVII w. cmentarzu ewangelickim.

Według danych z 2011 roku wieś liczyła 180 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warcholić

wichrzyć;
1. zachowywać się jak warchoł, wywoływać zamęt, kłótnie; awanturować się;
2. być w opozycji, sprzeciwiać się, oponować; frondować

#### Źródła:

SJP.pl

# Warcholski

przymiotnik od: warchoł, np. warcholska natura, warcholskie czyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Warcholstwo

awanturnictwo, wichrzycielstwo, sianie zamętu politycznego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) awanturnictwo, wichrzycielstwo, kłótliwość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warchoł

ktoś, kto przez swoją samowolę wywołuje zamieszki, łamie prawo; wichrzyciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba łamiąca prawo, niepodporządkowująca się władzy, wywołująca kłótnie i zamęt swoją samowolą

- warchoł – potoczne określenie hulaki, przestępcy i samowładcy, człowieka siejącego zamęt w imię tylko własnych celów.
- Grzegorz Warchoł – polski gitarzysta basowy i kontrabasista
- Grzegorz Warchoł – polski aktor
- Marcin Warchoł – polski polityk, w latach 2015–2019 podsekretarz stanu, a w latach 2019–2023 sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości, w 2023 minister sprawiedliwości i prokurator generalny
- Paweł Warchoł – polski grafik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warchołka

→ warchoł; wichrzycielka

#### Źródła:

SJP.pl

# Warcianin

mieszkaniec Warty (miasta)

#### Źródła:

SJP.pl

# Warcianka

mieszkanka Warty (miasta)

#### Źródła:

SJP.pl

# Warciański

1. przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warecki; warcki;
2. przymiotnik od: Warta (rzeka)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wartą, dotyczący Warty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warcimino

Warcimino (kaszb. Wôrcémino) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Potęgowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warcin

Warcin (niem. Wallhof) – osada w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warcino

Warcino (kaszb. Warcëno, niem. Varzin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kępice przy drodze wojewódzkiej nr 208. W kierunku północno-zachodnim, przy granicy z województwem zachodniopomorskim znajduje się jezioro Lewarowe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warcisław

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) stpol. imię|polski|m.

Warcisław, Warcsław, Warsław – staropolskie imię męskie. Składa się z członu Wroci- („wrócić, wrócić się, przywrócić”) w formie Warci- i -sław („sława”). Może zatem oznaczać „ten, który przywróci sławę”. Od skróconej formy tego imienia, Warsz, w formie dzierżawczej, pochodzi nazwa miasta Warszawa, dawniej Warszewa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warcki

przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warciański; warecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Warczący

→ warczeć

Patrz:warczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Warczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warczanin

mieszkaniec Warki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Warki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warczanka

mieszkanka Warki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Warki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warczeć

wydawać terkoczące dźwięki, głos wyrażający złość (najczęściej o psach)

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. warknąć)

(1.1) o stworzeniach wydawać gardłowe, niskie dźwięki ostrzegawcze jako forma gniewu, chęci ataku

(1.2) o urządzeniach wydawać niskie dźwięki przy pracy

(1.3) pot. mówić opryskliwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|warczeć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ward

Nowa Zelandia:

- Ward – miasto w regionie Marlborough

Stany Zjednoczone:

- Ward – miasto w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
- Ward – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Boulder
- Ward – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Saluda
- Ward – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody
- Ward – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Johnson
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lonoke
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Yell
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Randolph
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Clarke
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Todd
- Ward (ang. Ward Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Allegany
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Burke
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Hocking
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Tioga
- Ward (ang. Ward Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Moody
- hrabstwo Ward (ang. Ward County) – w stanie Dakota Północna
- hrabstwo Ward (ang. Ward County) – w stanie Teksas

#### Źródła:

Wikipedia

# Warda

nazwisko

- Warda – część wsi Kotłówka położona w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Żelechów

Osoby o nazwisku Warda

- Barbara Warda
- Baszszar Warda
- Edmund Warda
- Maciej Warda
- Małgorzata Warda
- Wincenty Warda

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wardak

nazwisko

Wardak (paszto: پښتو, perski: وردګ; transkrypcje: wardak, vardag, vardak) – jedna z 34 prowincji afgańskich położona w centrum kraju. Stolica w Mejdan Szar. W 2021 roku zamieszkiwało ją prawie 672 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wardar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji;

Wardar (mac. Вардар – Wardar, gr. Αξιός – Aksiós) – rzeka w Macedonii Północnej i regionie Macedonia północnej Grecji. Długość – 388 km (301 km w Macedonii Północnej, 87 km w Grecji), powierzchnia zlewni – 23 747 km² (20 535 km² w Macedonii Północnej, 3.212 km² w Grecji), średni przepływ – 135,96 m³/s (w Gewgeliji), głębokość rzeki sięga 4 metrów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wardarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wardarem, dotyczący Wardaru

#### Źródła:

Wiktionary

# Wardawy

przymiotnik

(1.1) stpol. leworęczny (mańkut)

#### Źródła:

Wiktionary

# Wardęga

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. dobytek

Wardęga – struga w Polsce, uchodząca do Jeziora Tumiańskiego, dopływ rzeki Dadaj.

Przepływa przez wieś Bartołty Wielkie

Układ cieków schematycznie przedstawiono poniżej. Bieg rzeki jest od dołu do góry.

- Jezioro Tumańskie
  - Wardęga
    - Jezioro Ardung
    - Jeziobo Bartłodzkie
    - Serwent (jezioro)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wardęgowo

Wardęgowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warden

nazwisko

Miasta w Wielkiej Brytanii:

- Warden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
- Warden – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northumberland

Miasta w USA:

- Warden – miejscowość w stanie Waszyngton, w hrabstwie Grant

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wardriver

[czytaj: łordrajwer] osoba jeżdżąca autem i wyszukująca sieci bezprzewodowe za pomocą odpowiedniego sprzętu

#### Źródła:

SJP.pl

# Wardriving

[czytaj: łordrajwing] jeżdżenie autem i wyszukiwanie sieci bezprzewodowych za pomocą odpowiedniego sprzętu

Wardriving – słowo to pochodzi od „wardialingu” – techniki używanej kiedyś do wyszukiwania modemów w sieci telekomunikacyjnej. Do wardrivingu używa się sprzętu potrzebnego do wykrywania sieci bezprzewodowych – notebooka lub palmtopa wyposażonego w antenę (najlepiej zewnętrzną) i kartę sieciową WLAN oraz odpowiednie oprogramowanie, ale i samochodu — -driving. Nieraz zestaw taki jest dozbrajany w odbiornik GPS w celu dokładnej lokalizacji miejsca znalezienia sieci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wardyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wardzanka

wardzanka żądlica - gatunek błonkówki z rodziny grzebaczowatych

Wardzanka (Bembix rostrata) – gatunek żądłówki z rodziny Otrętwiaczowatych (Crabronidae). Tworzy kolonie składające nawet z kilkuset osobników. Podobnie jak inne grzebaczowate, również wardzanka kopie norki w piasku gdzie kładzie złapaną ofiarę (są nimi głównie muchówki), a potem składa w nich jaja. Jest podobna do osy, lecz większa i masywniejsza. W przeciwieństwie do osy ma spore oczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wardzała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wardziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wardziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wardzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warecki

1. przymiotnik od: Warta (miasto), Warta Bolesławiecka (wieś); warciański;
2. przymiotnik od: Warka (miasto)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wareczka

zdrobnienie od: warka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wareg

staroruska nazwa wikinga

#### Źródła:

SJP.pl

# Waregem

Waregem (vls. Woaregem) – miasto w Belgii, w Regionie Flamandzkim, w prowincji Flandria Zachodnia, w okręgu Kortrijk. Liczy 39 997 mieszkańców (1 stycznia 2024) na powierzchni 44,50 km².

Waregem jest znane z corocznych wyścigów konnych Waregem Koerse na miejscowym hipodromie, którym towarzyszy tydzień festiwali. Wydarzenie to ma miejsce zawsze we wtorek po ostatnim weekendzie sierpnia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Waregowie

zespół plemion szwedzkich wikingów, którzy od ok. 800 roku do połowy XI wieku organizowali wyprawy rabunkowe, handlowe i wojenne

Waregowie, Wariagowie – skandynawscy wikingowie głównie pochodzący z obecnej Szwecji, którzy w VIII i IX wieku działali w rejonach obecnej Ukrainy, Białorusi i Rosji, tworząc tam w późniejszym okresie Ruś Kijowską.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warenik

(zwykle w liczbie mnogiej) półksiężycowaty pierożek nadziewany zwykle twarogiem, mięsem lub kapustą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gotowany pierożek, tradycyjnie przygotowywany w kuchni ukraińskiej i rosyjskiej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warenka

wieś w Polsce

Warenka – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Turek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wareski

dotyczący Waregów, charakterystyczny dla Waregów

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Waregami, dotyczący Waregów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warez

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. serwer FTP lub WWW zawierający pirackie oprogramowanie, gry, muzykę, filmy itp.

(1.2) inform. treści zawarte w takim serwerze

Warez (z przekształconego ang. software – oprogramowanie) – żargonowe określenie pirackiego oprogramowania.

Określenie to dotyczy głównie płatnego zamkniętego oprogramowania i zmodyfikowanych wersji oprogramowania (shareware, adware), rozpowszechnianego nielegalnie, szczególnie po usunięciu zabezpieczeń przed kopiowaniem. Czasem stosuje się je także do innych materiałów dystrybuowanych z naruszeniem praw autorskich, takich jak muzyka, filmy czy e-booki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Warfaryna

lek zmniejszający krzepliwość krwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek przeciwkrzepliwy, pochodna kumaryny, antagonista witaminy K

Warfaryna – organiczny związek chemiczny, pochodna kumaryny, będąca antagonistą witaminy K. Jest używana w medycynie jako doustny środek przeciwzakrzepowy. Warfaryna hamuje proces tworzenia aktywnej formy witaminy K. Jest związkiem chiralnym, produkt farmaceutyczny jest mieszaniną racemiczną obu enancjomerów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warga

1. dolny bądź górny fałd skórny, tworzący wspólnie z drugim fałdem ograniczenie otworu jamy ustnej;
2. część korony niektórych typów kwiatów, występująca w parze;
3. część narządu gębowego owada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. parzysty fałd skórny ograniczający usta;

(1.2) bot. część korony niektórych kwiatów

(1.3) zool. część narządu gębowego owadów

(1.4) anat. zob. warga sromowa.

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: warg

- Wargi – fałdy skórne otaczające szparę sromową.
- Wargi – struktury okalające szparę ust.

Zobacz też:

- Warga – zgrubienie na brzegu otworu muszli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wargacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wargacz

Wargacz (Melursus) – rodzaj ssaka drapieżnego z podrodziny Ursinae w obrębie rodziny niedźwiedziowatych (Ursidae).

#### Źródła:

Wikipedia

# Wargaczowate

o cechach wargaczowatych (rodzina ryb)

Wargaczowate (Labridae) – jedna z najbardziej licznych w gatunki – po babkowatych i pielęgnicowatych – rodzin ryb okoniokształtnych (Perciformes). Obejmuje ponad 500 współcześnie żyjących gatunków bardzo zróżnicowanych morfologicznie i ekologicznie, szeroko rozprzestrzenionych w wodach morskich. W zapisie kopalnym znane są od paleocenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wargaczowaty

o cechach wargaczowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wargatek

wargatek czyściciel - gatunek ryby z rodziny wargaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Wargielt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. grzywna za zabicie

#### Źródła:

Wiktionary

# Wargocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wargowate

rodzina roślin z rzędu jasnotowców; wargowe, jasnotowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Wargowce

rząd roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; jasnotowce

#### Źródła:

SJP.pl

# Wargowe

rodzina roślin z rzędu jasnotowców; jasnotowate, wargowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wargowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu astrowych; jasnotowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Wargowy

przymiotnik od: warga

przymiotnik

(1.1) anat. dotyczący warg, ust

(1.2) fonet. związany z artykulacją ustami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warhol

[czytaj: łorhol] nazwisko, m.in. Andy Warhol (1928-1987) - artysta amerykański

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warholowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z twórczością Andy'ego Warhola

#### Źródła:

Wiktionary

# Wari

1. małpiatka z rodziny lemurów żyjąca na Madagaskarze;
2. gra popularna w Afryce, Azji Płd i Ameryce Łacińskiej; mankala

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Varecia|J.E. Gray|ref=tak., zagrożony wyginięciem ssak z rzędu naczelnych, z rodziny lemurowatych;

- Wari (gra planszowa)
- Warri – miejscowość w Nigerii
- Wari (kultura) – kultura w Ameryce Południowej z czasów przedinkaskich
- Wari-Wula-Wuliagmeni – gmina w Grecji
- Imperium Tiwanaku-Wari – państwo historycznie w Ameryce Południowej w czasach przedinkaskich
- Lemur wari – gatunek małpiatki z rodziny lemurowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wariabilistyczny

→ wariabilizm

Patrz:wariabilizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariabilizm

pogląd filozoficzny, według którego wszystko jest zmienne; teoria zmienności

Wariabilizm (od łac. variabilis zmienny) – pogląd filozoficzny, według którego rzeczywistość jest zmienna; dobrze oddaje to myśl Heraklita z Efezu wszystko płynie (gr. παντα ρει, panta rhei).

Wariabilizm jest poglądem przeciwstawnym do poglądu Parmenidesa z Elei o jedności i stałości bytu, nazywanego statyzmem (od gr. στάσις – stanie, trwanie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wariacik

zdrobnienie od: wariat

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariacja

1. choroba umysłowa, obłęd, szaleństwo;
2. utwór instrumentalny składający się z kilku odmian podanego tematu muzycznego;
3. w kombinatoryce: dowolny ciąg utworzony z elementów danego zbioru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. utwór ze zmianami tematu, melodii, tempa itp.;

(1.2) rodzaj obłędu

(1.3) zmienność, zróżnicowanie

- wariacja bez powtórzeń
- wariacja z powtórzeniami
- wariacja funkcjonału
- wariacja (astronomia) – nieregularność ruchu Księżyca
- wariacja (muzyka)
- wariacja (językoznawstwo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wariacje

1. choroba umysłowa, obłęd, szaleństwo;
2. utwór instrumentalny składający się z kilku odmian podanego tematu muzycznego;
3. w kombinatoryce: dowolny ciąg utworzony z elementów danego zbioru

Wariacje, temat z wariacjami – samodzielna forma muzyczna lub część większego utworu instrumentalnego: sonaty, symfonii, koncertu o dość swobodnej budowie. Istotą tej formy są zmiany, jakim podlega temat lub jego motywy. Liczba i rodzaj wariacji zależy od inwencji kompozytora, waha się od kilku do kilkunastu. Temat może być własny, zaczerpnięty z dzieła innego kompozytora lub oparty na motywach z muzyki ludowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wariacki

właściwy wariatowi, odnoszący się do wariata

przymiotnik

(1.1) właściwy wariactwu i/lub wariatowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wariacko

przysłówek

(1.1) w sposób wariacki, szalony

#### Źródła:

Wiktionary

# Wariactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. szalone zachowanie, czyn niedorzeczny, sprzeczny ze zdrowym rozsądkiem

(1.2) pot. cecha wariata, szaleństwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Wariacyjny

dotyczący wariacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariak

transformator lub autotransformator, w którym napięcie wyjściowe można regulować w sposób płynny

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wariant

#### Źródła:

Wiktionary

# Wariancja

miara zmienności, zróżnicowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stat. miara zmienności, odzwierciedlająca zróżnicowanie zbiorowości; jest kwadratem odchylenia standardowego;

Wariancja – miara zmienności zmiennej losowej będąca wartością oczekiwaną kwadratu różnicy wartości zmiennej losowej X i jej wartości oczekiwanej. W statystyce opisowej obliczana jest jako średnia arytmetyczna kwadratów odchyleń (różnic) poszczególnych wartości cechy od średniej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wariancyjny

→ wariancja

Patrz:wariancja

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariant

odmiana; modyfikacja; możliwość; wersja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inne rozwiązanie, opracowanie, inna wersja

- wariant – wyodrębniona odmiana, wersja czegoś
- wariant (językoznawstwo) – rodzaj elementu językowego
- wariant (językoznawstwo) – forma systemu językowego
- wariant stylistyczny języka
- wariant moskiewski
- warianty systemu GNU
- warianty tekstowe Nowego Testamentu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wariantowość

→ wariantowy; wariantywność

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariantowy

występujący w różnych odmianach, w postaci wariantów; wariantywny

przymiotnik

(1.1) stanowiący wariant, dotyczący wariantu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wariantywność

→ wariantywny; wariantowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariantywny

występujący w różnych odmianach, w postaci wariantów; wariantowy

przymiotnik

(1.1) stanowiący jeden z możliwych wariantów tej samej rzeczy lub zjawiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wariat

potocznie o człowieku chorym psychicznie; potocznie o osobie postępującej nieobliczalnie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek chory psychicznie, obłąkany

(1.2) pot. ktoś zachowujący się nieodpowiedzialnie, nieobliczalnie, niekonwencjonalnie; nierozważny, zwariowany

- Wariat (oryg. Maniac) – amerykański serial telewizyjny
- Wariat – zbiór opowiadań Huberta Klimko-Dobrzanieckiego
- Wariat – singel zespołu Strachy na Lachy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wariatka

→ wariat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta chora psychicznie

(1.2) pot. kobieta zachowująca się nieobliczalnie, niekonwencjonalnie

- Wariatka – amerykański film z 1987 w reżyserii Martina Ritta
- Wariatka – powieść Joanny Jodełki

Patrz:wariat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wariatkowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pejor. placówka medyczna dla osób chorych umysłowo

(1.2) pot. żart. miejsce lub sytuacja, w której wszyscy postępują dziwnie, niezrozumiale

#### Źródła:

Wiktionary

# Wariator

Wariator – bezstopniowa skrzynia biegów, w której o aktualnym przełożeniu decydują stożkowe koła współpracujące z paskiem lub łańcuchem.

Pierwsze szkice bezstopniowych rozwiązań zmiany przełożenia tworzył Leonardo da Vinci w 1490 roku.

W roku 1958 firma DAF wyprodukowała pierwszy samochód DAF 600 z bezstopniową przekładnią.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wariatowaty

wariacki; potocznie:
1. właściwy osobie umysłowo lub psychicznie chorej;
2. zachowujący się szalenie, nieodpowiedzialnie; niepoważny, obłędny, obłąkańczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariatuńcio

żartobliwe zdrobnienie od: wariat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. zdrobn. od: wariat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waribasi

para drewnianych pałeczek do jedzenia potraw

#### Źródła:

SJP.pl

# Warikap

rodzaj diody

Dioda pojemnościowa – dioda półprzewodnikowa, w której wykorzystuje się zjawisko zmiany pojemności złącza p-n pod wpływem zmiany napięcia przyłożonego w kierunku zaporowym. Zmiana pojemności diody jest bardzo niewielka, zwykle od 6 pF do 20 pF, przy zmianach napięcia od 2 do 30 V.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wariofon

przyrząd do wmontowywania dźwięków na taśmę filmową

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariograf

wykrywacz kłamstw; poligraf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie służące do rejestrowania nieświadomych reakcji przesłuchiwanego na zadawane pytania, pomagające wnioskować o jego prawdomówności;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wariogram

w matematyce: funkcja dwóch zmiennych opisująca zmienność pola losowego dla każdej pary punktów tego pola

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariolacja

zaniechane szczepienie chorego człowieka zakaźnym materiałem pochodzącym z krost ospowych; wariolizacja

Wariolizacja, wariolacja – pochodząca z Chin metoda prewencyjnego zakażania ospą prawdziwą zdrowych ludzi, udokumentowana od XVI w., która rozpowszechniła się głównie w Chinach, Indiach i Turcji. Polegała na przenoszeniu wydzieliny ropnej lekko chorych na zdrowych pacjentów, przede wszystkim dzieci. Była pierwowzorem współczesnych szczepionek ochronnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wariolizacja

zaniechane szczepienie chorego człowieka zakaźnym materiałem pochodzącym z krost ospowych; wariolacja

Wariolizacja, wariolacja – pochodząca z Chin metoda prewencyjnego zakażania ospą prawdziwą zdrowych ludzi, udokumentowana od XVI w., która rozpowszechniła się głównie w Chinach, Indiach i Turcji. Polegała na przenoszeniu wydzieliny ropnej lekko chorych na zdrowych pacjentów, przede wszystkim dzieci. Była pierwowzorem współczesnych szczepionek ochronnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wariometr

w samolocie: przyrząd wskazujący prędkość wznoszenia się lub opadania

Wariometr (VSI) (ang. Vertical Speed Indicator) – przyrząd wskazujący prędkość pionową statku powietrznego, czyli prędkości wznoszenia się lub opadania. Działa na zasadzie pomiaru zmian ciśnienia statycznego. Wariometr może być wyskalowany w m/s, m/min lub ft/min. Obok wysokościomierza i prędkościomierza jeden z podstawowych przyrządów pokładowych wykorzystywanych na wszystkich typach statków powietrznych od lotni i paralotni do samolotów komunikacyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wariopleks

w telegrafii: system multipleksowy o zmiennej krotności, zależnej od natężenia ruchu w poszczególnych połączeniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Wariować

potocznie:
1. zachowywać się hałaśliwie, swobodnie albo nieobliczalnie;
2. zapadać na chorobę umysłową

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zwariować)

(1.1) pot. zapadać na chorobę psychiczną

(1.2) pot. zachowywać się nieobliczalnie, szalenie, nienormalnie; tracić zmysły

(1.3) pot. przejawiać uczucia w sposób niepohamowany

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. powariować)

(2.1) pot. być hałaśliwym w zachowaniu lub zabawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wariowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. popadanie w obłęd, chorobę psychiczną

(1.2) pot. zachowywanie się w sposób szalony, nieobliczalny

(1.3) pot. przejawianie swoich uczuć, np. miłości, w sposób ekstremalny

(1.4) pot. zachowywanie się w sposób niepoważny, swobodny, hałaśliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Wark

warczenie, warkotanie, warkot

- Wark on Tyne – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)
- Wark on Tweed – miejscowość w hrabstwie Northumberland (Anglia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warka

1. proces wytwarzania piwa;
2. ilość piwa, cukru itp., otrzymywana z jednorazowego warzenia; war;
3. piwo marki Warka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, niedaleko Grójca;

Warka – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Warka. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa radomskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warkliwiej

stopień wyższy od przysłówka: warkliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Warknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|warknąć.

(1.2) odgłos wydawany przez zezłoszczonego psa

(1.3) pot. czyjaś krótka, niegrzeczna odpowiedź

#### Źródła:

Wiktionary

# Warkocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od warkot

#### Źródła:

Wiktionary

# Warkocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warkocz

1. splot najczęściej z trzech pasm długich włosów;
2. coś, co przypomina taki splot;
3. poetycko: pasmo, smuga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fryzj. splot zazwyczaj z trzech pasm włosów

(1.2) coś zaplecionego tak jak warkocz (1.1)

(1.3) poet. coś długiego i wąskiego, wiszącego, ciągnącego się lub płożącego się

(1.4) astr. strumień gazów i pyłu wydobywający się z komety pod wpływem oddziaływania wiatru słonecznego;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: warkotać

Warkocz – uczesanie z trzech (lub więcej) pasm długich, splecionych włosów, zabezpieczone przed rozplataniem (np. wstążką, czasem związaną w kokardę, frotką, itp.). W tradycji europejskiej włosy były splatane w jeden warkocz, noszony z tyłu głowy lub dwa, symetrycznie po bokach głowy – czasem dodatkowo upięte. W kulturach afrykańskich fryzura może składać się z bardzo wielu cienkich warkoczyków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warkocznica

rodzaj roślin z rodziny szparagowatych; eukomis

Warkocznica, eukomis (Eucomis L'Hér) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 12 gatunków. Rośliny te rosną w stanie dzikim w południowej Afryce. Niektóre gatunki, także w Europie Środkowej, uprawiane są jako rośliny ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warkoczowy

→ warkocz

Patrz:warkocz

#### Źródła:

SJP.pl

# Warkoczyk

zdrobnienie od: warkocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: warkocz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warkot

dźwięk podobny do warczenia, wydawany przez niektóre maszyny, silniki, przedmioty będące w ruchu; turkot, terkot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dźwięk wydawany przez maszyny, silniki w ruchu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warkotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: warkotliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Warkotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest warkotliwe; cecha tych, którzy są warkotliwi

#### Źródła:

Wiktionary

# Warkotliwy

warczący, wydający warkot

#### Źródła:

SJP.pl

# Warlikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warlubie

1. wieś w Polsce;
2. osada leśna w Polsce

Warlubie (niem. Warlubien, Warlieb) – sołecka wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Warlubie.

Wieś ma charakter małomiasteczkowy. W Warlubiu droga krajowa nr 91 krzyżuje się z drogami wojewódzkimi nr 214, nr 217, 238 i 391. W pobliżu wsi znajduje się węzeł autostrady A1. Miejscowość jest siedzibą urzędu gminy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warlubski

przymiotnik od: Warlubie (wieś)

#### Źródła:

SJP.pl

# Warm.

skrót

(1.1) = warmiński

#### Źródła:

Wiktionary

# Warmątowice

Warmątowice (niem. Warmuntowitz, 1936-1945 Niedersteine) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warmia

kraina historyczna w województwie warmińsko-mazurskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, na wschód od Pasłęki;

Warmia (łac. Warmia, Varmia, niem. Ermland, warm. Warńija, prus. *Wormyan, Wārmi), również Warmia biskupia – kraina historyczna w północno-wschodniej Polsce, stanowiąca część dawnych Prus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warmiaczka

mieszkanka Warmii (krainy)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pochodząca z Warmii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warmiak

mieszkaniec Warmii (krainy)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek pochodzący z Warmii

- Warmiak – mieszkaniec Warmii
- Warmiak – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Warmiak Łukta – klub piłkarski

Zobacz też: Warmiaki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warmijski

→ Warmia; warmiński (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Warmiński

→ Warmia; warmijski (rzadko)

przymiotnik

(1.1) dotyczący Warmii, związany z Warmią, pochodzący z Warmii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warmińsko-Mazurski

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący regionu obejmującego Warmię i Mazury

#### Źródła:

Wiktionary

# Warmińskość

→ warmiński

Patrz:warmiński

#### Źródła:

SJP.pl

# Warna

jednostka podziału społeczeństwa hinduskiego; są 4 warny: bramini, kszatrijowie, wajśjowie, śudrowie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Bułgarii, port nad Morzem Czarnym, stolica obwodu Warna;

Warna (bułg. Варна) – miasto w Bułgarii. Stolica obwodu Warna i gminy Warna. Port nad Morzem Czarnym. Jest trzecim pod względem liczby ludności miastem Bułgarii (po Sofii i Płowdiwie). Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 września 2023 roku miejscowość liczyła 349 298 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warneńczyk

mieszkaniec Warny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Warny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warnenka

mieszkanka Warny (miasta w Bułgarii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Warny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warneński

dotyczący miasta: Warna

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Warną, dotyczący Warny, pochodzący z Warny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warner

Przedsiębiorstwa mediowe:

- Warner (Warner Bros. Entertainment) – amerykańska wytwórnia filmowa
- Warner (Warner Music Group) – wytwórnia płytowa

Miejscowości w USA:

- Warner – miejscowość w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack
- Warner – jednostka osadnicza w stanie New Hampshire, w hrabstwie Merrimack
- Warner – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Muskogee
- Warner – miejscowość w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Brown
- Warner – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Clark

#### Źródła:

Wikipedia

# Warnice

nazwa dwóch wsi w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Warnice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Dębno
- Warnice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Warnice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warnicki

przymiotnik od: Warnice

#### Źródła:

SJP.pl

# Warnik

1. zbiornik, kocioł do podgrzewania wody, ogrzewania różnych cieczy; bojler
2. ogrzewany zbiornik do odparowywania roztworów, stosowany w cukrownictwie i solnictwie
3. ogrzewany zbiornik chłodziarki absorpcyjnej; desorber

Warnik (do 1945 niem. Warningshof) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warnikowy

przymiotnik od: warnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Warnino

2 miejscowości w Polsce:

- Warnino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo
- Warnino – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Biesiekierz

#### Źródła:

Wikipedia

# Warnstorfia

warnstorfia włoskolistna - gatunek mchu z rodziny krzywoszyjowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Warogodzina

pozaukładowa jednostka energii elektrycznej biernej

Warogodzina (oznaczenie: varh lub var·h) – legalna, pozaukładowa jednostka biernej energii elektrycznej.

  1 varh = 3600 J

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waromierz

przyrząd do pomiaru mocy biernej prądu elektrycznego przemiennego

Waromierz – przyrząd przeznaczony do pomiaru mocy biernej w układach elektrycznych prądu przemiennego o budowie zbliżonej do watomierza, różnica polega na tym iż we wskazaniach uwzględnia on wartość sinusa kąta przesunięcia pomiędzy prądem i napięciem. Jego wskazania wzorcowane są w warach [var]. Wskazania waromierza mogą być zarówno dodatnie (moc bierna o charakterze indukcyjnym) jak i ujemne (moc bierna o charakterze pojemnościowym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warować

uważać, strzec, wystrzegać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Warowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|warować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Warownia

dawna budowla wraz z umocnieniami ziemnymi służąca do celów obronnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. wojsk. obwarowany gród, twierdza otoczona obwarowaniem

(1.2) przen. miejsce nie do zdobycia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warowniejszy

przestarzały stopień wyższy od przymiotnika: warowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Warowny

związany z warownią (np. gród warowny, zamek warowny)

przymiotnik

(1.1) umocniony w celu przetrwania oblężenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warpalice

Warpalice – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Osiek.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warpechowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warrant

część dowodu wydawanego przez przedsiębiorstwo składowe, służąca do ustanowienia zastawu na składowanym towarze

Warrant subskrypcyjny (gwarancja subskrypcyjna) – rodzaj bonu, który uprawnia posiadacza papierów wartościowych do zakupu akcji lub obligacji z nowej emisji z dyskontem.

Dokument ten nie jest akcją, ale na giełdach pojawia się jako papier wartościowy. Warrant jest sprzedawany razem z akcjami i obligacjami, dając posiadaczowi ograniczone w czasie lub nieustające prawo kupna papierów wartościowych lub innych aktywów po ustalonej cenie lub prawo do subskrypcji przyszłych emisji obligacji tego samego emitenta. Może być też sprzedawany jako walor o samoistnej wartości i wtedy jest odrębnie notowany na giełdzie. Wyróżnia się warranty subskrypcyjne:

- nieodłączane od dokumentu głównego – wtedy na rynkach finansowych obraca się dokumentami głównymi z warrantami,
- odłączny od dokumentu głównego – wtedy na rynkach finansowych odrębnie kwotuje się: dokument główny (bez warrantu), dokument główny z warrantem i sam warrant. Taki sposób notowań pozwala na przeprowadzanie arbitrażu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warren

warren, to w języku angielskim słowo oznaczające norę królika, królikarnię, mrowisko ludzkie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warro

pisarz i uczony rzymski, 116-27 p.n.e.; Warron

#### Źródła:

SJP.pl

# Warroatoza

pasożytnicza choroba pszczół i czerwia; warroza

#### Źródła:

SJP.pl

# Warron

pisarz i uczony rzymski, 116-27 p.n.e.; Warro

- Gajusz Terencjusz Warron – konsul rzymski
- Marek Terencjusz Warron – uczony i pisarz rzymski
- Warron Atacyński (Publius Terentius Varro Atacinus) – poeta rzymski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warroza

pasożytnicza choroba pszczół i czerwia; warroatoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. wet. choroba pszczół wywoływana przez roztocz nazwa systematyczna|Varroa destructor|ref=tak. (dręcz pszczeli);

Warroza (Varroasis apium) – choroba wywoływana przez roztocze Varroa destructor (dręcz pszczeli), rozwijające się na czerwiu i dorosłych osobnikach pszczół miodnych.

Samice roztoczy żywią się hemolimfą (prawdopodobnie jednak preferują ciało tłuszczowe) zaatakowanych owadów. Cykl rozwojowy trwa 9-10 dni. Po tym czasie samica roztocza składa w zasklepionych komórkach z czerwiem od 3 do 6 jaj, z których wykluwa się około 2/3 samic i 1/3 samców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wars

wagon restauracyjny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mit. legendarny założyciel Warszawy (wraz z Sawą);

- FSO Wars – prototyp samochodu FSO
- Henryk Wars – polski kompozytor
- Wars – przedsiębiorstwo obsługujące wagony sypialne i gastronomiczne
- Wars – postać z legendy o założeniu Warszawy
- Wars – marka polskich kosmetyków
- Wars – rzeczny statek pasażerski obsługujący rejsy turystyczne po warszawskiej Wiśle, obecnie tramwaj wodny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warsewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warsiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warsta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. warstwa. (tylko w znaczeniu: „każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn”)

#### Źródła:

Wiktionary

# Warstat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. (także gw-pl|Górny Śląsk.) zob. warsztat.

#### Źródła:

Wiktionary

# Warstewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: warstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Warstewkować

rzadko: warstewkować się - o ławicy (warstwie skalnej): różnicować się na warstwy milimetrowej grubości

#### Źródła:

SJP.pl

# Warstewkowanie

rzadko: warstewkować się - o ławicy (warstwie skalnej): różnicować się na warstwy milimetrowej grubości

#### Źródła:

SJP.pl

# Warstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) każda z części materii wyraźnie wyodrębniających się w postaci równoległych płaszczyzn

(1.2) grupa społeczna wyróżniona ze względu na pewną hierarchię;

(1.3) geol. forma występowania skał osadowych;

- warstwa – w geologii,
- warstwa – element protokołu komunikacyjnego,
- warstwa społeczna

matematyka

- warstwa – inna nazwa klasy abstrakcji,
- warstwa – w teorii grup,
- warstwa – w algebrze liniowej.

- wiele innych haseł rozpoczynających się od warstwa, warstwy itp.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Warstwiak

rodzaj grzybów z rodziny próchnilcowatych

- warstwiak (Daldinia) – rodzaj grzybów z rodziny Hypoxylaceae
- warstwiak, acerwulus – skupienie strzępek grzybów wytwarzające konidia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warstwiakowce

rząd grzybów z typu workowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Warstwiakowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z typu workowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Warstwica

linia łącząca na mapie punkty o jednakowej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia; poziomica; izohipsa

Warstwica (nazwa używana w geodezji) lub poziomica (nazwa używana w kartografii), izohipsa – izolinia krzywa na mapie łącząca punkty o takiej samej wysokości względem przyjętego poziomu odniesienia, najczęściej nad poziomem morza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warstwicowy

przymiotnik od: warstwica

#### Źródła:

SJP.pl

# Warstwomierz

przyrząd używany do mierzenia za pomocą sznura murarskiego poziomów poszczególnych warstw wykonywanego muru

#### Źródła:

SJP.pl

# Warstwowanie

Warstwowanie – cecha skał osadowych polegająca na występowaniu w nich warstw.

Rozróżnia się skały warstwowane i nie warstwowane. W skałach warstwowanych wyróżnia się liczne rodzaje warstwowania, powstające w wyniku rozmaitych procesów sedymentacji i zależnych od składu mineralnego skały i warunków sedymentacji. Termin warstwowanie może być stosowane jako synonim pojęcia "struktura sedymentacyjna".

#### Źródła:

Wikipedia

# Warstwownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. element kotła rusztowego regulujący wysokość warstwy dostarczanego do kotła paliwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Warstwownik

przyrząd murarski do mierzenia poziomów poszczególnych warstw muru i wyznaczania pionowego kierunku krawędzi narożnej; warstwomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Warstwowo

przysłówek

(1.1) warstwami, jedna na drugiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Warstwowość

1. cecha czegoś, co składa się z warstw;
2. w geologii: cecha czegoś, co jest powiązane z budową skał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest warstwowe; cecha tych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warstwowy

przymiotnik od: warstwa

przymiotnik

(1.1) złożony z warstw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warsz.

skrót od: warszawski

#### Źródła:

SJP.pl

# Warszawa

samochód marki Warszawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Polski, największe polskie miasto;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi i osad w Polsce

(1.3) geogr. góra na południowym Spitsbergenie, na zachodnim skraju Gór Piłsudskiego;

(1.4) mot. marka polskiego samochodu produkowanego w latach 1951-1973;

(1.5) przen. polit. rząd, władze Polski

Warszawa, miasto stołeczne Warszawa (m.st. Warszawa) – stolica Polski i województwa mazowieckiego, najludniejsze miasto w kraju i drugie (po Gdańsku) pod względem powierzchni, położone w jego centralnej części, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warszawiaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od warszawiak

#### Źródła:

Wiktionary

# Warszawiaczka

potocznie o warszawiance (mieszkance Warszawy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Warszawiak

potocznie o warszawianinie (mieszkańcu Warszawy)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Warszawy

Witold Stefan Modelski ps. „Warszawiak” (ur. 11 listopada 1932 w Warszawie, zm. 20 września 1944 tamże) – powstaniec warszawski, łącznik w batalionie „Gozdawa”, najmłodszy (niespełna 12-letni) uczestnik walk powstańczych odznaczony Krzyżem Walecznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warszawianin

mieszkaniec Warszawy; warszawiak (potocznie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Warszawy

(1.2) osoba pochodząca z Warszawy, urodzona w Warszawie

(1.3) przest. pot. mieszkaniec Warszawy nieurodzony i niewychowany w tym mieście, niemający rodziców z Warszawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warszawianka

mieszkanka Warszawy; warszawiaczka (potocznie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Warszawy

(1.2) kobieta pochodząca z Warszawy, urodzona w Warszawie

(1.3) pot. nazwa systematyczna|Cosmos bipinnatus|Cav.|ref=tak., gatunek rośliny z rodziny astrowatych;

(1.4) pot. roślina z gatunku warszawianka (1.3)

(1.5) środ. przestępcze bimber

- Warszawianka – dziennik wydawany w latach 1924–1928
- Warszawianka – nieregularnik wydawany przez PPS w latach 1988–1990
- Warszawianka – klub sportowy, założony w 1921 na warszawskim Mokotowie
- Warszawianka – kompania NSZ zgrupowania „Chrobry II” (powstanie warszawskie)
- Warszawianka – nazwa okrętów typu Kilo w czasie budowy
- Warszawianka 1831 roku – pieśń „Oto dziś dzień krwi i chwały...”
- Warszawianka 1905 – pieśń „Śmiało podnieśmy sztandar nasz w górę...”
- Warszawianka – pisarski dramat Stanisława Wyspiańskiego
- Warszawianka – płyta zespołu Vennaskond
- Warszawianka – potoczna nazwa rośliny ozdobnej: Kosmos podwójnie pierzasty
- Warszawianka – część wsi Mniszków, w Polsce, w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Warszawianka – wieś w Polsce, woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola
- Warszawianka – Zespół Pieśni i Tańca Uniwersytetu Warszawskiego
- Warszawianka – polski serial telewizyjny (2023)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warszawista

ironiczna nazwa nadana warszawiakom przez mieszkańców innych miast, w szczególności Krakowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) znawca Warszawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warszawistka

→ warszawista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znawczyni Warszawy

Patrz:warszawista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warszawka

z niechęcią o mieszkańcach Warszawy; Warszawka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zob. warszawka.

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 8, w tym 1 podstawowa

- Warszawka – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
- Warszawka – część wsi Stare Chojno w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Siedliszcze
- Warszawka – część wsi Dubeczno w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Hańsk
- Warszawka – część wsi Smardzowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Skała
- Warszawka – część wsi Ostrownica-Kolonia w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Kazanów
- Warszawka – część wsi Bukowno w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Olsztyn
- Warszawka – kolonia wsi Łysaków Drugi w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Warszawka – część wsi Dziurów w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody
- Warszawka – dawna nazwa wsi Warszewka w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Drobin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warszawowski

dawniej: związany z samochodem marki Warszawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Warszawski

→ Warszawa (miasto), → Warszawskie (region)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Warszawą, pochodzący z Warszawy

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy Warszawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warszawskie

→ Warszawa (miasto), → Warszawskie (region)

Warszawskie (zwane również: Śródmieście Warszawskie, Warszawskie Przedmieście) – dawna XVIII dzielnica katastralna, część Prądnika Czerwonego w Krakowie, umiejscowiona wzdłuż Traktu Warszawskiego (obecnie: al. 29 Listopada). Wchodzi w skład Dzielnicy I Stare Miasto, Dzielnicy II Grzegórzki i Dzielnicy III Prądnik Czerwony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warszawskość

1. zespół cech charakterystycznych dla Warszawy lub mieszkańców Warszawy;
2. pochodzenie z Warszawy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co warszawskie, typowe dla Warszawy lub jej mieszkańców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warszewice

2 miejscowości w Polsce:

- Warszewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łubianka
- Warszewice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Stryków

Zobacz też: Warszawice.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warszewo

- Warszewo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary
- Warszewo – część Szczecina

#### Źródła:

Wikipedia

# Warszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warszkówko

Warszkówko (niem.: Neu Warschow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Zobacz też: Warszkowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Warszkowo

- Warszkowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo
- Warszkowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Sławno

#### Źródła:

Wikipedia

# Warszówek

Warszówek – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie starachowickim, w gminie Pawłów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 756.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Pawłowie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warszowice

Warszowice (niem. Warschowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Pawłowice. Powierzchnia sołectwa wynosi 14,82 km², a liczba ludności w 2024 roku wynosiła 2079, co daje gęstość zaludnienia równą 140,2 os./km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Warsztacik

zdrobnienie od: warsztat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od warsztat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warsztat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. stół z kompletem narzędzi do wykonania określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

(1.2) rzem. pomieszczenie z kompletem narzędzi do wykonanie określonej pracy, zwłaszcza rzemieślniczej, mechanicznej

(1.3) mot. rzem. firma zajmująca się usługami mechanicznymi, rzemieślniczymi, naprawczymi

(1.4) książk. ogół metod stosowanych przez kogoś w pracy, zwłaszcza twórczej

- w technice:
  - warsztat – stół roboczy (zwykle do pracy rzemieślniczej) z narzędziami i urządzeniami (warsztat pracy), również samo urządzenie, np. warsztat tkacki
  - warsztat – pomieszczenie przeznaczone do wykonywania pracy o charakterze wytwórczym lub usługowym z niezbędnym wyposażeniem
  - ruchomy warsztat naprawczy – warsztat mechaniczny zainstalowany na pojeździe
  - warsztat mokry – w przemyśle skórzanym oddział, w którym skóry poddaje się operacjom rozmaczania, wapnienia, odwapniania i obróbce mechanicznej

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Warsztatowe

przymiotnik od: warsztat

#### Źródła:

SJP.pl

# Warsztatowicz

uczestnik warsztatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Warsztatowiczka

uczestniczka warsztatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Warsztatowiec

pracownik w warsztacie

#### Źródła:

SJP.pl

# Warsztatowy

przymiotnik od: warsztat

przymiotnik

(1.1) dotyczący warsztatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warsztaty

1. zajęcia praktyczne, doskonalące jakąś umiejętność techniczną;
2. kurs jakichś umiejętności, zwykle artystycznych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) eduk. zajęcia praktyczne z określonej dziedziny, najczęściej sztuki, których uczestnicy nabywają umiejętności w sposób aktywny

(1.2) eduk. zajęcia związane z nauką zawodu prowadzone w szkołach zawodowych (branżowych) i technikach

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: warsztat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warszyce

Warszyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, w gminie Zgierz.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 702.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

9 września 1939 żołnierze Wehrmachtu w trakcie zajmowania wsi zamordowali 11 osób cywilnych (nazwiska ofiar zostały ustalone), 11 września zastrzelili Feliksa Chudzińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warszyn

Miejscowości w Polsce

- Warszyn – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
- Warszyn – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

#### Źródła:

Wikipedia

# Wart

tylko w funkcji orzecznika:
1. kosztujący, mający wartość;
2. zasługujący na coś, godzien czegoś

przymiotnik

(1.1) posiadający pewną wartość

(1.2) mający określoną cenę

(1.3) zasługujący na coś, na kogoś

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: warta

Niemcy:

- Wart – dzielnica Altensteigu

Szwajcaria:

- Wart-Wiininge – szwajcarska nazwa gminy Warth-Weiningen

Osoby:

- Azariah Wart – amerykański polityk
- Isaac Van Wart – amerykański żołnierz

Zobacz też:

- Hohe Wart
- Warth

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warta

1. jedna lub więcej osób, zwykle uzbrojonych, pełniących służbę polegającą na pilnowaniu czegoś lub kogoś; straż, posterunek;
2. pilnowanie, pełnienie straży

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce, prawy dopływ Odry;

(1.2) geogr. miasto w województwie łódzkim, leżące nad Wartą (1.1);

Warta – trzecia pod względem długości rzeka Polski, druga w pełni w jej granicach; główny, prawy dopływ Odry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wartać

regionalnie: mieć jakąś wartość, zasługiwać na coś; nieosobowa forma "wartało" używana była dawniej w znaczeniu: "warto było"

czasownik

(1.1) reg. mieć wartość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wartak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jarosław Wartak – polski polityk, nauczyciel, poseł na Sejm
- Jerzy Wartak – polski górnik, działacz opozycji w okresie PRL

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wartanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wartać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wartburg

samochód marki Wartburg

## Geografia

### Niemcy

- Wartburg – powiat w kraju związkowym Turyngia

### Stany Zjednoczone

- Wartburg – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Morgan

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wartki

szybko płynący; prędki; rwący

przymiotnik

(1.1) szybko płynący

(1.2) szybko się toczący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wartko

przysłówek

(1.1) w sposób wartki, szybki

#### Źródła:

Wiktionary

# Wartkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha czegoś, co szybko płynie lub toczy się

#### Źródła:

Wiktionary

# Wartkowice

wieś w Polsce

Wartkowice – wieś w Polsce leży nad Nerem w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, siedziba gminy Wartkowice, w odległości 10 km na północ od Poddębic.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

W pobliżu miejscowości znajduje się węzeł Wartkowice umożliwiający zjazd z autostrady A2 na drogę wojewódzką nr 703 w kierunku na Poddębice i Łęczycę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wartkowicki

przymiotnik od: Wartkowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Wartkowo

Wartkowo (do 1945 r. niem. Wartekow) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Gościno.

Według danych z 30.06.2014 wieś miała 351 stałych mieszkańców.

Wartkowo jako wieś kościelna należała do katedry w Kołobrzegu. Następnie stała się lennem szlacheckiej rodziny von Blankenburg, w której posiadaniu była do 1758 r. Przeszło wtedy w ręce rodu von Borck. W wieku XIX miała miejsce kilkakrotna zmiana właścicieli posiadłości. Przełom wieków XIX i XX to okres najlepszego rozwoju majątku, a jego ostatnim właścicielem był Otto Selle.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warto

w funkcji czasownika modalnego: jest sens, cel, korzyść w zrobieniu czegoś; opłaci się, należałoby, trzeba

czasownik niewłaściwy

(1.1) dobrze byłoby, gdyby coś się stało; trzeba (słowo mniej naciskające)

(1.2) coś opłaca się zrobić

(1.3) powinno się, wypada

Wydawnictwo „Warto” – polskie wydawnictwo z siedzibą w Dzięgielowie w województwie śląskim. Powstało w 2004 roku w ramach Centrum Misji i Ewangelizacji Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wartogłów

dawniej: człowiek lekkomyślny, nierozsądny, nieracjonalny; postrzeleniec, trzpiot, lekkoduch, narwaniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Wartogłowie

dawniej: człowiek lekkomyślny, nierozsądny, nieracjonalny; postrzeleniec, trzpiot, lekkoduch, narwaniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Wartość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) określony stan danej cechy, wymiar cechy; znaczenie; to, ile coś jest warte z jakiejś przyczyny

(1.2) kwota pieniędzy, jaką wart jest jakiś przedmiot lub usługa

(1.3) zwykle lm. zasada moralna, przekonanie

(1.4) fiz. mat. liczba wyrażająca daną wielkość fizyczną lub będąca wynikiem wyrażenia matematycznego

- wartość wielkości fizycznej, miara
- wartość w sensie filozoficznym – podstawowa kategoria i przedmiot aksjologii, pojęcie filozoficzne
  - wartości autoteliczne
  - wartości instrumentalne
- wartość opałowa – w termodynamice
- wartość logiczna w logice
- wartość w matematyce:
  - wartość bezwzględna
  - wartość własna
  - wartość oczekiwana w rachunku prawdopodobieństwa

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Wartościotwórczy

wpływający na powstawanie wartości

#### Źródła:

SJP.pl

# Wartościowiej

stopień wyższy od przysłówka: wartościowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Wartościowość

liczba wiązań, które może utworzyć atom danego pierwiastka przy łączeniu się z innymi atomami

Wartościowość – cecha pierwiastków chemicznych oraz jonów określająca liczbę wiązań chemicznych, którymi dany pierwiastek bądź jon może łączyć się z innymi.

Pojęcie wartościowości w odniesieniu do pierwiastków jest nieprecyzyjne, dlatego jest często zastępowane pojęciem stopnia utlenienia lub liczby koordynacyjnej. Wartościowość nie uwzględnia bowiem otoczenia chemicznego danego atomu. Przykładowo atom azotu jest trójwartościowy NIII zarówno w cząsteczce amoniaku (NH3), jak i w kwasie azotawym (H-O-N=O). Jednak stopnie utlenienia atomu azotu w tych związkach wynoszą odpowiednio −III i +III, co oznacza, że atom ten, albo przyjmuje 3 elektrony, albo oddaje 3 elektrony z powłoki walencyjnej. Szczególne trudności pojęcie to powoduje w chemii koordynacyjnej, chemii metaloorganicznej i chemii supramolekularnej, gdzie często występują inne oddziaływania między atomami niż wiązania kowalencyjne czy jonowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wartościowościowy

dotyczący wartościowości

#### Źródła:

SJP.pl

# Wartościowszy

stopień wyższy od przymiotnika: wartościowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wartościowy

dotyczący wartości

przymiotnik

(1.1) o wysokiej wartości materialnej

(1.2) o dobrej jakości, na wysokim poziomie

(1.3) o wielu zaletach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wartować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. pełnić wartę

(1.2) daw. lub gwara. mieć określoną wartość

czasownik przechodni niedokonany (dk. przewartować)

(2.1) daw. zob. wertować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wartowice

Wartowice (niem. Neu Warthau; pol. alt. Nowa Warta) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Warta Bolesławiecka, na Pogórzu Kaczawskim w Sudetach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wartownia

pomieszczenie dla wartowników; strażnica; posterunek wartowniczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie dla wartowników

Wartownia – specjalnie przygotowany i wyposażony budynek (wydzielone pomieszczenia), przeznaczony dla warty pełniącej służbę. Według procedur przyjętych w Wojsku Polskim wartownia powinna składać się z następujących pomieszczeń:

- izba dowódcy warty – przeznaczona dla dowódcy warty;
- izba ogólna – przeznaczona dla zmiany czuwającej (nie pełniącej w danym momencie służby na posterunkach, ale będącej w gotowości do ewentualnego użycia), w izbie ogólnej w specjalnych stojakach przechowywana jest również broń;
- izba zmiany odpoczywającej – przeznaczona dla zmiany która ma czas na odpoczynek;
- izba (miejsce) do spożywania posiłków;
- izba (miejsce) do suszenia i czyszczenia umundurowania i obuwia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wartowniczka

kobieta pełniąca straż, pilnująca czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Wartownik

strażnik cywilny lub wojskowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto służbowo pilnuje, ubezpiecza jakiś obiekt

- wartownik – osoba pilnująca danego obiektu
- wartownik – żołnierz pełniący służbę wartowniczą
- wartownik – obiekt oznaczający koniec struktury danych
- wartownik – stopień w Straży Przemysłowej w PRL

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warty

przymiotnik

(1.1) wart

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lp. oraz M. i B. lm. od: warta

Warty - duża, południowa dzielnica Zawiercia, w większości zajęta przez obszar CMC Zawiercie (dawnej Huty Zawiercie), która jest w całości w niej położona. Zabudowa jest zróżnicowana - od niskich, czteropiętrowych bloków przy granicy z Centrum przez zabytkowe kamienice mieszkalne (familoki) do zabudowy jednorodzinnej. Na Wartach znajduje się staw, który w sezonie wędkarskim jest popularnym łowiskiem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Waruga

1. gatunek dużego ptaka z rzędu wiosłonogich;
2. w żeglarstwie: warta pełniona przez marynarzy na statku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Scopus umbretta|ref=tak., duży, brązowy ptak afrykański z wydatnym czubem z tyłu głowy;

Waruga (Scopus umbretta) – gatunek dużego ptaka z rodziny warug (Scopidae), której jest jedynym przedstawicielem. Występuje w Afryce Subsaharyjskiej, na Madagaskarze i w południowo-zachodniej części Półwyspu Arabskiego. Niezagrożona wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warugowate

rodzina ptaków z rzędu brodzących występujących w południowo-zachodniej Arabii, Afryce i na Madagaskarze; należy do niej jeden rodzaj z jednym gatunkiem - warugą; warugi

#### Źródła:

SJP.pl

# Warugowaty

o cechach warugowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Waruj

wykrzyknik

(1.1) komenda dla psa, aby ten przywarł do ziemi w pozycji oczekującej

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. od: warować

#### Źródła:

Wiktionary

# Waruna

indyjskie bóstwo

Waruna (dewanagari वरुण) – hinduistyczny bóg nieba i wód.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waruneczek

zdrobnienie od: warunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Warunek

1. to, od czego uzależnione jest istnienie czegoś innego;
2. stawiane przy zawieraniu jakiejś umowy wymaganie, zastrzeżenie; wymóg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ograniczenie, bez którego coś nie jest możliwe

(1.2) (tylko w liczbie mnogiej) sytuacja

(1.3) (tylko w liczbie mnogiej) cechy fizyczne osoby, cechy charakteru lub jej doświadczenie

(1.4) gwara studencka zaliczenie warunkowe roku

(1.5) gwara studencka egzamin zaliczający rok

(1.6) w nauce poziom zmiennej niezależnej

Warunek – zawarte w treści czynności prawnej zastrzeżenie, które uzależnia powstanie lub ustanie skutku prawnego od zdarzenia przyszłego i niepewnego.

Zdarzenie przyszłe jest niepewne wtedy, gdy:

- strony nie mają wpływu na jego ziszczenie się (np. klęska żywiołowa, wypadek),
- ale także, gdy od decyzji jednej lub obu stron zależy jego spełnienie się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warunki

1. sytuacja mająca wpływ na rozwój czegoś; okoliczności, w których coś się odbywa, żyje, pracuje itp.;
2. cechy składające się na bycie kimś, lub czymś; cechy konieczne do wykonywania czegoś, np. mieć warunki do bycia przywódcą

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) stan rzeczy

(1.2) zespół cech potrzebnych do czego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warunkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. uwarunkować)

(1.1) stanowić warunek czego; wpływać na przebieg

(1.2) modyfikować zachowanie

(1.3) stawiać jako warunek

#### Źródła:

Wiktionary

# Warunkowe

przymiotnik od: warunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Warunkowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stud. osoba, która otrzymała warunkowe zaliczenie z jakiegoś przedmiotu

#### Źródła:

Wiktionary

# Warunkowo

przysłówek sposobu

(1.1) w zależności od warunków

#### Źródła:

Wiktionary

# Warunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest warunkowe; cecha tych, którzy są warunkowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Warunkowy

przymiotnik od: warunek

przymiotnik

(1.1) przym. od: warunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warwa

dwudzielna warstewka osadów odłożona w ciągu roku w jeziorach polodowcowych

Warwa – dwie naprzemianległe warstwy osadów: ciemna i jasna.

Powstawały w jeziorach zastoiskowych podczas zlodowaceń. Warstewka jasna składa się z głównie z mułu z dodatkiem iłu i piasku, znoszonego przez wody fluwioglacjalne podczas cieplejszej pory roku. Ciemna warstwa odpowiada spokojnie płynącej wodzie podczas zimy, gdy przenoszony był tylko najdrobniejszy ił lub minerały ilaste osadzały się z zawiesiny. Z warw zbudowane są iły warwowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warwara

imię żeńskie

## Bułgaria

- Warwara – wieś w obwodzie Burgas
- Warwara – wieś w obwodzie Pazardżik

## Zobacz też

- Barbara

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warwick

[czytaj: łorik]
1. miasto i dystrykt w Anglii;
2. miasto w USA;
3. miasto w Australii

Warwick (/ˈwɒrɪk/) – miasto i civil parish w Anglii, w regionie West Midlands, stolica hrabstwa Warwickshire, w dystrykcie Warwick. Położone nad rzeką Avon, 18 km (11 mil) na południe od Coventry i 4 km (2,5 mili) na zachód od Royal Leamington Spa. Według spisu powszechnego z 2011 r. civil parish zamieszkiwało 30 114 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warwowy

przymiotnik od: warwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Wary

1. wrzący, gotujący się płyn; ukrop, wrzątek;
2. wielkie gorąco; żar;
3. przenośnie: wrażenie gorąca odczuwane w jakiejś części ciała z powodu wstydu, lęku, podniecenia itp.;
4. przenośnie: gwałtowność, wielkie nasilenie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Warylewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waryn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Waryński

nazwisko

- Ludwik Waryński (1856–1889) – polski działacz ruchu socjalistycznego
- Stanisław Waryński (1858–1888) – polski lekarz, embriolog, socjalista
- Tadeusz Waryński (1881–1932) – polski fizyk, poseł III kadencji Sejmu II RP

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waryscydy

w geologii: europejskie łańcuchy górskie, powstałe w czasie fałdowań trwających od karbonu do permu; hercynidy

Hercynidy (Waryscydy) – góry powstałe w czasie orogenezy hercyńskiej/waryscyjskiej (trwającej od środkowego dewonu do końca permu). Orogen waryscyjski ma charakter spolaryzowany z wyraźnymi strefami internidów i eksternidów.

W Polsce termin waryscydy odnosi się do pasa górskiego, który się skonsolidował na przełomie westfal/stefan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waryscyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady fosforanów;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Warystor

rezystor półprzewodnikowy, rodzaj diody

Warystor – półprzewodnikowy podzespół elektroniczny (rezystor), o nieliniowej charakterystyce rezystancji, zależnej od napięcia elektrycznego. Dla małych napięć wykazuje on dużą rezystancję, gdy napięcie przekroczy pewną wartość, charakterystyczną dla danego typu warystora, jego rezystancja szybko maleje, z początkowych setek kiloomów do zaledwie kilkunastu omów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warza

dawniej, dziś gwarowo: gotowane jedzenie

Warza – część gminy (Ortsteil) Nessetal w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Gotha. Do 31 grudnia 2018 samodzielna gmina wchodząca w skład wspólnoty administracyjnej Mittleres Nessetal.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warząchew

przestarzałe: drewniana łyżka kuchenna; warzecha, chochla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. duża łyżka kuchenna, zwykle drewniana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warząchewka

zdrobnienie od: warząchew (chochla)

Miejscowości w Polsce:

- Warząchewka Królewska
- Warząchewka Nowa
- Warząchewka Polska

Inne:

- Warząchewka (przystanek kolejowy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warząchowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warzecha

długa łyżka z jasnego drewna stosowana podczas gotowania; warząchew; chochla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. ptak z rodzaju nazwa systematyczna|Platalea|ref=tak.;

- warzecha lub warząchew – kopyść (sprzęt kuchenny)
- Warzecha – żleb w Tatrach

Osoby o nazwisku Warzecha:

- Andrzej Warzecha – polski poeta, krytyk literacki i publicysta
- Julian Warzecha – polski ksiądz pallotyn, profesor dr hab., teolog-biblista
- Jan Warzecha – polski polityk
- Leopold Warzecha – polski hokeista
- Łukasz Warzecha – polski publicysta
- Magdalena Warzecha – polska aktorka
- Walter Warzecha – niemiecki oficer marynarki wojennej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warzęgowo

Warzęgowo – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warzelnia

1. część kopalni soli, w którym odparowuje się wypompowaną solankę, w celu otrzymania soli jadalnej;
2. część browaru, w której przygotowuje się zacier i gotuje brzeczkę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład zajmujący się warzeniem piwa, soli lub innych produktów spożywczych lub użytkowych

- warzelnia – cytat za PWN: zakład przemysłowy lub jego dział, w którym odbywa się warzenie jakiegoś surowca spożywczego
- warzelnia piwa – dział browaru
- warzelnia serów – dział serowarni
- warzelnia soli – zakład przemysłowy produkujący sól

2 szczyty

- Warzelnia – szczyt w Karkonoszach w obrębie Borowic
- Warzelnia – szczyt w Karkonoszach w obrębie Szklarskiej Poręby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warzelnictwo

1. dział przemysłu zajmujący się warzeniem soli; solowarstwo;
2. wytwarzanie piwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Warzelnik

pracownik warzelni soli

#### Źródła:

SJP.pl

# Warzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|warzyć.

- warzenie – spec. utrzymywanie płynu w stanie wrzenia
- warzenie miodu (sycenie miodu) – jeden z etapów wytwarzania miodu pitnego syconego, gotowanie brzeczki miodu pszczelego przed fermentacją
- warzenie się mleka – wytrącanie się kazeiny podczas podgrzewania mleka zakażonego bakteriami kwasu mlekowego; zob. też warzenie sera
- warzenie piwa – jeden z etapów wytwarzania piwa, gotowanie brzeczki piwnej z chmielem (węższe znaczenie). Nazywa się tak też cały proces wytwarzania piwa (znaczenie szersze).
- warzenie sera – jeden z etapów wytwarzania sera, uzyskiwanie tzw. skrzepu poprzez koagulację (wytrącanie) kazeiny z mleka (poddanego obróbce wstępnej) w wyniku działania czynnika koagulującego – podpuszczki lub bakterii kwasu mlekowego
- warzenie soli – otrzymywanie soli warzonej poprzez odparowanie wody z solanki (wodnego roztworu soli kamiennej)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Warzeszka

zdrobnienie od: warzecha; mała warząchew

#### Źródła:

SJP.pl

# Warżka

odmiennie wykształcony płatek korony; element okwiatu roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae)

Warżka (ang., łac. labellum) – jeden z listków wewnętrznego okółka okwiatu roślin storczykowatych. W przeciwieństwie do dwóch podobnych do siebie listków bocznych tego okółka, warżka z reguły wyróżnia się odmiennym kształtem i czasem barwą (rzadko bywa podobna do listków bocznych, np. u tajęży Goodyera). Zdarza się, że jest zredukowana i niemal niewidoczna (np. w rodzaju disa Disa), jednak na ogół jest to najbardziej efektowna i rzucająca się w oczy część kwiatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warzno

Warzno (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Wôrzno) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Szemud. Na zachód od wsi znajduje się jezioro Orzechowo.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Wieś biskupstwa włocławskiego w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warzocha

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Warzocha – polski polityk i samorządowiec
- Katarzyna Warzocha – polska siatkarka
- Krzysztof Warzocha – polski lekarz

Inne znaczenia:

- warzocha, warzecha, warząchew – w staropolszczyźnie i gwarze łyżka drewniana do gotowania potraw

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warzonka

sól otrzymywana przez odparowanie solanki

Sól warzona (warzonka) – rodzaj soli kuchennej otrzymywany w warzelniach przez oczyszczenie soli kamiennej. Zawiera co najmniej 99,9% chlorku sodu.

Sól warzona jest stosowana jako przyprawa, składnik wielu przetworzonych produktów spożywczych, a także w urządzeniach zmiękczających wodę. Jej wartość spożywcza jest pogorszona o brak mikroelementów występujących w naturalnej soli kamiennej, natomiast smak poprawiony, bardziej słony w porównaniu z solą kamienną, która może mieć posmak gorzkawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warzonkowy

przymiotnik od: warzonka

#### Źródła:

SJP.pl

# Warzucha

roślina z rodziny krzyżowych, której korzeń o ostrym i gryzącym zapachu używany jest jako przyprawa do potraw; chrzan

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cochlearia|L.|ref=tak., niska roślina należąca do rodziny kapustowatych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warzyć

dawniej: gotować, być gotowanym; dziś głównie w procesach technologicznych: warzyć piwo, warzyć sól

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) techn. utrzymywać ciecz w stanie wrzenia

(1.2) daw. (współcz. gw-pl|Śląsk Cieszyński.) gotować

(1.3) przygotowywać piwo

(1.4) otrzymywać sól poprzez odparowanie solanki

czasownik zwrotny warzyć się

(2.1) o produktach mlecznych podczas podgrzewania: zmieniać postać poprzez wytrącanie się drobinek ściętego białka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warzykrupa

gwarowo: kucharz

#### Źródła:

SJP.pl

# Warzymice

Warzymice (do 1945 niem. Klein Reinkendorf) – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo, na Wzniesieniach Szczecińskich.

Według "Aktualności Gminy Kołbaskowo" z grudnia 2024 Warzymice liczą 4177 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Warzyn

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Warzyn – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Gniewkowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Warzywko

zdrobniale: warzywo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: warzywo

(1.2) kulin. przyprawa z suszonych i rozdrobnionych warzyw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warzywna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa na warzywach

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: warzywny

#### Źródła:

Wiktionary

# Warzywniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od warzywniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Warzywniak

1. ogród lub część ogrodu, gdzie uprawia się warzywa; warzywnik;
2. sklep lub stragan z warzywami; warzywniak, jarzyniak, jarzynowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały sklep, budka lub stragan z warzywami i owocami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warzywnica

owad z rodziny tarczówek

Warzywnica (Eurydema) – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny tarczówkowatych.

Pluskwiaki o owalnym bądź jajowatym w zarysie, dość płaskim z wierzchu ciele, u gatunków występujących w Polsce osiągającym od 5 do 12 mm długości. Oskórek mają nieowłosiony. Ubarwienie jest kontrastowe, jaskrawe. Czarny, często z metalicznym połyskiem barwy zielonej lub niebieskiej wzór jest zestawiony z barwami: czerwoną, pomarańczową, żółtą lub białą. Występuje wewnątrzgatunkowa zmienność ubarwienia i wzoru. Trapezowata, ku przodowi zwężona głowa ma policzki zakrywające nadustek i stykające się przed nim. Przedplecze wyraźnie zwęża się ku przodowi. Tarczka silnie zwęża się ku szczytowi, który leży znacznie wcześniej niż wierzchołki przykrywek półpokryw. Na śródpiersiu, między biodrami odnóży leży żebro, natomiast brak tam bruzdy. Na pleurytach zatułowia, w okolicy bioder występują słabo widoczne, małe, pozbawione dodatkowych struktur wyprowadzających ujścia gruczołów zapachowych. Otoczenie owych ujść jest błyszczące lub tylko częściowo matowe. Odwłok ma trzeci sternit pozbawiony skierowanego do przodu wyrostka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Warzywnictwo

uprawa roślin warzywnych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uprawa i produkcja warzyw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Warzywniczka

→ warzywnik

Patrz:warzywnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Warzywniczy

potocznie: sklep z warzywami

przymiotnik

(1.1) związany z handlem warzywami (warzywnictwem), dotyczący handlu warzywami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sklep, w którym sprzedawane są warzywa i owoce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warzywnik

ogrodnik zajmujący się uprawą warzyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogród lub jego część przeznaczona na uprawę warzyw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warzywny

potocznie: sklep lub stragan z warzywami; warzywniak, jarzyniak, jarzynowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący warzyw, zawierający głównie warzywa, zrobiony z warzyw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Warzywo

1. roślina zielna, której części używane są jako pożywienie; jarzyna, jarzynka, zielenina;
2. jadalna część rośliny warzywnej; jarzyna, jarzynka;
3. potocznie: osoba w stanie wegetatywnym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) roślina, której owoce, korzenie, liście lub kwiatostany służą człowiekowi za pokarm

(1.2) pot. przen. pejor. chory bez kontaktu ze światem zewnętrznym (np. w śpiączce lub po urazie mózgu)

Rośliny warzywne, warzywa, jarzyny – rośliny jednoroczne, dwuletnie lub byliny, które w całości lub w części stanowią pokarm człowieka. Mogą być spożywane w stanie surowym lub po obróbce cieplnej. Częściami użytkowymi roślin warzywnych mogą być całe rośliny lub tylko: liście, owoce, kwiatostany, bulwy, łodygi i korzenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waś

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) u ludzi: zarost nad górną wargą;

(1.2) pasmo włosów po jednej stronie twarzy będące połową wąsa (1.1)

(1.3) pot. długi włos czuciowy na pysku zwierzęcia;

(1.4) bot. długi, giętki wyrostek, dzięki któremu roślina (zwłaszcza pnącze) wspiera się i wspina;

(1.5) przen. wąski, długi przedmiot używany do przytrzymywania lub przyczepiania czegoś

(1.6) wąski i długi przedmiot lub takowe wystające zakończenie przedmiotu (np. szabli, kotwicy, wskazówki, kłosa)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wasabi

[czytaj: łasabi] bardzo ostra przyprawa stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi; chrzan japoński

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. pot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Eutrema japonica|(Miq.) Koidz.|ref=tak., chrzan japoński z rodziny kapustowatych

(1.2) spoż. jarzyna z korzeni wasabi (1.1)

(1.3) kulin. zielona pasta z wasabi (1.2) stosowana w kuchni japońskiej, głównie jako dodatek do sushi

Chrzan japoński, wasabia japońska, wasabi (Eutrema japonicum) – gatunek rośliny z rodziny kapustowatych (Brassicaceae). Rodzimy obszar jego występowania to: Sachalin, Japonia (wyspy Hokkaido, Honsiu, Kiusiu), Korea i Tajwan. Jest uprawiany w Japonii, Korei, Nowej Zelandii i na Tajwanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wasąg

czterokołowy powóz podróżny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. pojazd konny z nadwoziem drabinkowym;

Wasąg, wasążek (niem. Fassung), wózek krakowski – czterokołowy pojazd konny odkryty bez resorów lub na półresorach poprzecznych, używany na wsi. Posiada nadwozie drabinkowe oparte bezpośrednio na osiach, z wyplatanymi bokami z wikliny lub z wypełnieniem z desek, łubu, korzeni jałowca, sznurka czy słomy. Siedzenia w wasągu wykonane są ze słomy. Czasem przykryty jest budą na pałąkach. Używany w Polsce od XIX wieku do lat 70. XX wieku jako pojazd bagażowy i podróżny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wasal

1. w średniowieczu: człowiek, który zobowiązany był do świadczenia usług seniorowi (feudałowi) w zamian za ziemię i opiekę; lennik, hołdownik;
2. przenośnie: człowiek nieoficjalnie spełniający żądania protektora w zamian za różne korzyści

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. wąsaty mężczyzna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nieduży ptak z rodziny tukanowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wasalczość

pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalność, wasalskość

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasalczy

→ wasal; wasalski, lenny, lenniczy, poddańczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wasalizacja

1. proces tworzenia wokół siebie lub kogoś grupy wasali;
2. podporządkowanie się komuś lub czemuś, nabieranie statusu wasala

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. uzależnienie, uczynienie poddanym

Komendacja (łac. commendatio: polecenie) – cywilnoprawny akt oddania się wolnej osoby w osobisty stosunek poddańczy (wasalny) względem innej wolnej osoby (seniora). W Europie występował najczęściej we wczesnym średniowieczu: wywodził się z tradycji germańskiej, pojawił się w VIII wieku, a rozpowszechnił w czasach karolińskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wasalizacyjny

→ wasalizacja, np. hołd wasalizacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasalizować

dawniej: czynić swoim wasalem, uzależniać od siebie politycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wasalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wasalka

w średniowieczu: kobieta, która za otrzymaną ziemię (lenno) lub pieniądze zobowiązana była do świadczenia usług dającemu to lenno; lenniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasalne

dawniej: danina składana seniorowi przez wasala

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasalność

1. w średniowieczu: podstawa stosunków lennych polegająca na zależności wasala od możnego feudała; lennictwo, lenność, wasalstwo;
2. pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalskość, wasalczość

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasalny

1. związany z ziemią (rzadziej urzędem, rentą) nadaną wasalowi przez seniora w feudalizmie;
2. przenośnie: uzależniony od potężniejszego państwa; niesuwerenny, podległy

przymiotnik

(1.1) hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

(1.2) przen. podległy, zależny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wasalski

→ wasal; wasalczy, lenny, lenniczy, poddańczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z wasalem, dotyczący wasala

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wasalskość

pejoratywnie: postawa właściwa wasalowi - osobie spełniającej żądania innych; wasalność, wasalczość

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasalstwo

w średniowieczu: podstawa stosunków lennych polegająca na zależności wasala od możnego feudała; lennictwo, lenność, wasalność

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wasani

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wasanna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość panna.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wasążek

zdrobnienie od: wasąg

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasążnik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waść

poufały tytuł używany między szlachtą (skrócone: wasza miłość)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. …poufny tytuł używany dawniej między szlachtą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waśćka

dawny tytuł grzecznościowy w odniesieniu do kobiet; wasza miłość, aśćka

#### Źródła:

SJP.pl

# Waserlajtóng

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. waserlajtung.

#### Źródła:

Wiktionary

# Waserlajtung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wodociąg

#### Źródła:

Wiktionary

# Waserwaga

dawniej: przyrząd wyznaczający poziome położenie płaszczyzn; poziomica, libella, poziomnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań, Łódź. poziomica

Poziomica (również poziomnica, waserwaga) utożsamiana czasem niezbyt precyzyjnie z libellą – przyrząd pomiarowy z wbudowanymi jedną lub wieloma (wtedy pod różnymi kątami) libellami rurkowymi, wykorzystujący siłę grawitacji ziemskiej do wyznaczania (z niewielką dokładnością) poziomości lub pionowości płaszczyzn w budownictwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waserwaśka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. poziomica

#### Źródła:

Wiktionary

# Waserwoga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poziomica

#### Źródła:

Wiktionary

# Wash

[czytaj: łosz] w modelarstwie: technika umożliwiająca dokładne oddanie detali modelu i efektu światłocienia oraz często efektu zabrudzeń i śladów eksploatacji; płukanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Washboard

[czytaj: ŁOSZbord] dawny instrument perkusyjny w postaci blaszanej tarki do prania

#### Źródła:

SJP.pl

# Washi

[czytaj: łaszi lub łoszi] tradycyjny papier japoński

Washi (jap. 和紙 dosł.: japoński papier) – tradycyjny papier japoński, wpisany w 2014 roku na Listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Washington

[czytaj: ŁOszington] nazwisko, m.in. George Washington (1732-1799) - polityk amerykański, prezydent

## Geografia

### Holandia

- Washington – miejscowość (plaats) w regionie Noord/Tanki Leendert, w kraju autonomicznym Aruba

### Stany Zjednoczone

- Washington – angielska nazwa stanu Waszyngton
- Washington – angielska nazwa stolicy Waszyngton
- Washington – jezioro w stanie Waszyngton
- Washington – miasto w stanie Arkansas, Hempstead
- Washington – miasto w stanie Connecticut, Litchfield
- Washington – miasto w stanie Georgia, Wilkes
- Washington – miasto w stanie Illinois, Tazewell
- Washington – miasto w stanie Indiana, Daviess
- Washington – miasto w stanie Iowa, hrabstwo Washington (Iowa)
- Washington – jednostka osadnicza w stanie Kalifornia, Nevada
- Washington – miasto w stanie Kansas, hrabstwo Washington (Kansas)
- Washington – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii St. Landry
- Washington – miasto w stanie Maine, Knox
- Washington – miasto w stanie Massachusetts, Berkshire
- Washington – miasto w stanie Missouri, Franklin
- Washington – wieś w stanie Nebraska, hrabstwo Washington (Nebraska)
- Washington – miasto w stanie New Jersey, Warren
- Washington – miasto w stanie New Hampshire, Sullivan
- Washington – miasto w stanie Nowy Jork, Dutchess
- Washington – miasto w stanie Karolina Północna, Beaufort
- Washington – miasto w stanie Ohio
- Washington – miejscowość w stanie Oklahoma, McClain
- Washington – miasto w stanie Pensylwania, hrabstwo Washington (Pensylwania)
- Washington – miasto w stanie Utah, hrabstwo Washington (Utah)
- Washington – miejscowość w stanie Wirginia, Rappahannock
- Washington – jednostka osadnicza w stanie Wirginia Zachodnia, Wood
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Eau Claire
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Green
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, La Crosse
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Rusk
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Sauk
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Shawano
- Washington – miasto w stanie Wisconsin, Vilas
- Washington – miasto w stanie Vermont, Orange
- gmina Washington (hrabstwo Benton) (ang.: Washington Township) – gmina w stanie Arkansas, Benton
- gmina Washington (hrabstwo Bradley) – gmina w stanie Arkansas, Bradley
- gmina Washington (hrabstwo Conway) – gmina w stanie Arkansas, Conway
- gmina Washington (hrabstwo Fulton) – gmina w stanie Arkansas, Fulton
- gmina Washington (hrabstwo Grant) – gmina w stanie Arkansas, Grant
- gmina Washington (hrabstwo Independence) – gmina w stanie Arkansas, Independence
- gmina Washington (hrabstwo Jefferson) – gmina w stanie Arkansas, Jefferson
- gmina Washington (hrabstwo Ouachita) – gmina w stanie Arkansas, Ouachita
- gmina Washington (hrabstwo Sevier) – gmina w stanie Arkansas, Sevier
- gmina Washington (hrabstwo Sharp) – gmina w stanie Arkansas, Sharp
- gmina Washington (hrabstwo Stone) – gmina w stanie Arkansas, Stone
- gmina Washington (hrabstwo Van Buren) – gmina w stanie Arkansas, Van Buren
- gmina Washington (Connecticut) – gmina w stanie Connecticut, Litchfield
- gmina Washington – gmina w stanie Illinois, Carroll
- gmina Washington (hrabstwo Tazewell) – gmina w stanie Illinois, Tazewell
- gmina Washington (hrabstwo Will) – gmina w stanie Illinois, Will
- gmina Washington – gmina w stanie Indiana, Adams
- gmina Washington (hrabstwo Allen) – gmina w stanie Indiana, Allen
- gmina Washington (hrabstwo Blackford) – gmina w stanie Indiana, Blackford
- gmina Washington (hrabstwo Boone) – gmina w stanie Indiana, Boone
- gmina Washington (hrabstwo Brown) – gmina w stanie Indiana, Brown
- gmina Washington – gmina w stanie Indiana, Carroll
- gmina Washington – gmina w stanie Indiana, Cass
- gmina Washington (hrabstwo Clark) – gmina w stanie Indiana, Clark
- gmina Washington (hrabstwo Clay) – gmina w stanie Indiana, Clay
- gmina Washington – gmina w stanie Indiana, Clinton
- gmina Washington (hrabstwo Daviess) – gmina w stanie Indiana, Daviess
- gmina Washington (hrabstwo Dearborn) – gmina w stanie Indiana, Dearborn
- gmina Washington (hrabstwo Decatur) – gmina w stanie Indiana, Decatur
- gmina Washington (hrabstwo Delaware) – gmina w stanie Indiana, Delaware
- gmina Washington (hrabstwo Elkhart) – gmina w stanie Indiana, Elkhart
- gmina Washington (hrabstwo Gibson) – gmina w stanie Indiana, Gibson
- gmina Washington (hrabstwo Grant) – gmina w stanie Indiana, Grant
- gmina Washington (hrabstwo Greene) – gmina w stanie Indiana, Greene
- gmina Washington (hrabstwo Hamilton) – gmina w stanie Indiana, Hamilton
- gmina Washington (hrabstwo Harrison) – gmina w stanie Indiana, Harrison
- gmina Washington (hrabstwo Hendricks) – gmina w stanie Indiana, Hendricks
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Indiana, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Knox) – gmina w stanie Indiana, Knox
- gmina Washington (hrabstwo Kosciusko) – gmina w stanie Indiana, Kosciusko
- gmina Washington (hrabstwo LaPorte) – gmina w stanie Indiana, LaPorte
- gmina Washington (hrabstwo Marion) – gmina w stanie Indiana, Marion
- gmina Washington (hrabstwo Miami) – gmina w stanie Indiana, Miami
- gmina Washington (hrabstwo Monroe) – gmina w stanie Indiana, Monroe
- gmina Washington (hrabstwo Morgan) – gmina w stanie Indiana, Morgan
- gmina Washington (hrabstwo Newton) – gmina w stanie Indiana, Newton
- gmina Washington (hrabstwo Noble) – gmina w stanie Indiana, Noble
- gmina Washington (hrabstwo Owen) – gmina w stanie Indiana, Owen
- gmina Washington (hrabstwo Parke) – gmina w stanie Indiana, Parke
- gmina Washington (hrabstwo Pike) – gmina w stanie Indiana, Pike
- gmina Washington (hrabstwo Porter) – gmina w stanie Indiana, Porter
- gmina Washington (hrabstwo Putnam) – gmina w stanie Indiana, Putnam
- gmina Washington (hrabstwo Randolph) – gmina w stanie Indiana, Randolph
- gmina Washington (hrabstwo Ripley) – gmina w stanie Indiana, Ripley
- gmina Washington (hrabstwo Rush) – gmina w stanie Indiana, Rush
- gmina Washington (hrabstwo Shelby) – gmina w stanie Indiana, Shelby
- gmina Washington (hrabstwo Starke) – gmina w stanie Indiana, Starke
- gmina Washington (hrabstwo Tippecanoe) – gmina w stanie Indiana, Tippecanoe
- gmina Washington (hrabstwo Warren) – gmina w stanie Indiana, Warren
- gmina Washington (hrabstwo Washington) – gmina w stanie Indiana, hrabstwo Washington (Indiana)
- gmina Washington (hrabstwo Wayne) – gmina w stanie Indiana, Wayne
- gmina Washington (hrabstwo Whitley) – gmina w stanie Indiana, Whitley
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Adair
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Adams
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Appanoose
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Black Hawk
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Bremer
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Buchanan
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Buena Vista
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Butler
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Carroll
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Cass
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Chickasaw
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Clarke
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Clinton
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Crawford
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Dallas
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Des Moines
- gmina Washington – gmina w stanie Iowa, Dubuque
- gmina Washington (hrabstwo Fremont) – gmina w stanie Iowa, Fremont
- gmina Washington (hrabstwo Greene) – gmina w stanie Iowa, Greene
- gmina Washington (hrabstwo Grundy) – gmina w stanie Iowa, Grundy
- gmina Washington (hrabstwo Harrison) – gmina w stanie Iowa, Harrison
- gmina Washington (hrabstwo Iowa) – gmina w stanie Iowa, Iowa
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Iowa, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Jasper) – gmina w stanie Iowa, Jasper
- gmina Washington (hrabstwo Johnson) – gmina w stanie Iowa, Johnson
- gmina Washington (hrabstwo Jones) – gmina w stanie Iowa, Jones
- gmina Washington (hrabstwo Keokuk) – gmina w stanie Iowa, Keokuk
- gmina Washington (hrabstwo Lee) – gmina w stanie Iowa, Lee
- gmina Washington (hrabstwo Linn) – gmina w stanie Iowa, Linn
- gmina Washington (hrabstwo Lucas) – gmina w stanie Iowa, Lucas
- gmina Washington (hrabstwo Marion) – gmina w stanie Iowa, Marion
- gmina Washington (hrabstwo Marshall) – gmina w stanie Iowa, Marshall
- gmina Washington (hrabstwo Montgomery) – gmina w stanie Iowa, Montgomery
- gmina Washington (hrabstwo Page) – gmina w stanie Iowa, Page
- gmina Washington (hrabstwo Plymouth) – gmina w stanie Iowa, Plymouth
- gmina Washington (hrabstwo Polk) – gmina w stanie Iowa, Polk
- gmina Washington (hrabstwo Pottawattamie) – gmina w stanie Iowa, Pottawattamie
- gmina Washington (hrabstwo Poweshiek) – gmina w stanie Iowa, Poweshiek
- gmina Washington (hrabstwo Ringgold) – gmina w stanie Iowa, Ringgold
- gmina Washington (hrabstwo Shelby) – gmina w stanie Iowa, Shelby
- gmina Washington (hrabstwo Sioux) – gmina w stanie Iowa, Sioux
- gmina Washington (hrabstwo Story) – gmina w stanie Iowa, Story
- gmina Washington (hrabstwo Taylor) – gmina w stanie Iowa, Taylor
- gmina Washington (hrabstwo Van Buren) – gmina w stanie Iowa, Van Buren
- gmina Washington (hrabstwo Wapello) – gmina w stanie Iowa, Wapello
- gmina Washington (hrabstwo Washington) – gmina w stanie Iowa, hrabstwo Washington (Iowa)
- gmina Washington (hrabstwo Wayne) – gmina w stanie Iowa, Wayne
- gmina Washington (hrabstwo Webster) – gmina w stanie Iowa, Webster
- gmina Washington (hrabstwo Winneshiek) – gmina w stanie Iowa, Winneshiek
- gmina Washington (hrabstwo Anderson) – gmina w stanie Kansas, Anderson
- gmina Washington (hrabstwo Brown) – gmina w stanie Kansas, Brown
- gmina Washington (hrabstwo Chautauqua) – gmina w stanie Kansas, Chautauqua
- gmina Washington – gmina w stanie Kansas, Crawford
- gmina Washington (hrabstwo Doniphan) – gmina w stanie Kansas, Doniphan
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Kansas, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Jewell) – gmina w stanie Kansas, Jewell
- gmina Washington (hrabstwo Nemaha) – gmina w stanie Kansas, Nemaha
- gmina Washington (hrabstwo Republic) – gmina w stanie Kansas, Republic
- gmina Washington (hrabstwo Saline) – gmina w stanie Kansas, Saline
- gmina Washington (hrabstwo Sherman) – gmina w stanie Kansas, Sherman
- gmina Washington (hrabstwo Smith) – gmina w stanie Kansas, Smith
- gmina Washington (hrabstwo Wabaunsee) – gmina w stanie Kansas, Wabaunsee
- gmina Washington (hrabstwo Washington) – gmina w stanie Kansas, hrabstwo Washington (Kansas)
- gmina Washington (Maine) – gmina w stanie Maine, Knox
- gmina Washington (Massachusetts) – gmina w stanie Massachusetts, Berkshire
- gmina Washington (hrabstwo Gratiot) – gmina w stanie Michigan, Gratiot
- gmina Washington (hrabstwo Macomb) – gmina w stanie Michigan, Macomb
- gmina Washington (hrabstwo Sanilac) – gmina w stanie Michigan, Sanilac
- gmina Washington (Minnesota) – gmina w stanie Minnesota, Le Sueur
- gmina Washington – gmina w stanie Missouri, Buchanan
- gmina Washington – gmina w stanie Missouri, Carroll
- gmina Washington (hrabstwo Cedar) – gmina w stanie Missouri, Cedar
- gmina Washington (hrabstwo Clark) – gmina w stanie Missouri, Clark
- gmina Washington (hrabstwo Clay) – gmina w stanie Missouri, Clay
- gmina Washington (hrabstwo Dade) – gmina w stanie Missouri, Dade
- gmina Washington – gmina w stanie Missouri, Dallas
- gmina Washington (hrabstwo Daviess) – gmina w stanie Missouri, Daviess
- gmina Washington (hrabstwo DeKalb) – gmina w stanie Missouri, DeKalb
- gmina Washington (hrabstwo Douglas) – gmina w stanie Missouri, Douglas
- gmina Washington (hrabstwo Franklin) – gmina w stanie Missouri, Franklin
- gmina Washington (hrabstwo Greene) – gmina w stanie Missouri, Greene
- gmina Washington (hrabstwo Grundy) – gmina w stanie Missouri, Grundy
- gmina Washington (hrabstwo Harrison) – gmina w stanie Missouri, Harrison
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Missouri, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Johnson) – gmina w stanie Missouri, Johnson
- gmina Washington (hrabstwo Laclede) – gmina w stanie Missouri, Laclede
- gmina Washington (hrabstwo Lafayette) – gmina w stanie Missouri, Lafayette
- gmina Washington (hrabstwo Mercer) – gmina w stanie Missouri, Mercer
- gmina Washington (hrabstwo Monroe) – gmina w stanie Missouri, Monroe
- gmina Washington (hrabstwo Nodaway) – gmina w stanie Missouri, Nodaway
- gmina Washington (hrabstwo Osage) – gmina w stanie Missouri, Osage
- gmina Washington (hrabstwo Pettis) – gmina w stanie Missouri, Pettis
- gmina Washington (hrabstwo Ripley) – gmina w stanie Missouri, Ripley
- gmina Washington (hrabstwo St. Clair) – gmina w stanie Missouri, St. Clair
- gmina Washington (hrabstwo Stone) – gmina w stanie Missouri, Stone
- gmina Washington (hrabstwo Vernon) – gmina w stanie Missouri, Vernon
- gmina Washington (hrabstwo Webster) – gmina w stanie Missouri, Webster
- gmina Washington (hrabstwo Franklin) – gmina w stanie Nebraska, Franklin
- gmina Washington (hrabstwo Hall) – gmina w stanie Nebraska, Hall
- gmina Washington (hrabstwo Harlan) – gmina w stanie Nebraska, Harlan
- gmina Washington (hrabstwo Knox) – gmina w stanie Nebraska, Knox
- gmina Washington (New Hampshire) – gmina w stanie New Hampshire, Sullivan
- gmina Washington (hrabstwo Bergen) – gmina w stanie New Jersey, Bergen
- gmina Washington (hrabstwo Burlington) – gmina w stanie New Jersey, Burlington
- gmina Washington (hrabstwo Gloucester) – gmina w stanie New Jersey, Gloucester
- gmina Washington (hrabstwo Mercer) – gmina w stanie New Jersey, Mercer
- gmina Washington (hrabstwo Morris) – gmina w stanie New Jersey, Morris
- gmina Washington (hrabstwo Warren) – gmina w stanie New Jersey, Warren
- gmina Washington (Nowy Jork) – gmina w stanie Nowy Jork, Dutchess
- gmina Washington (hrabstwo Beaufort) – gmina w stanie Karolina Północna, Beaufort
- gmina Washington (hrabstwo Guilford) – gmina w stanie Karolina Północna, Guilford
- gmina Washington (Dakota Północna) – gmina w stanie Dakota Północna, Grand Forks
- gmina Washington (hrabstwo Auglaize) – gmina w stanie Ohio, Auglaize
- gmina Washington (hrabstwo Belmont) – gmina w stanie Ohio, Belmont
- gmina Washington (hrabstwo Brown) – gmina w stanie Ohio, Brown
- gmina Washington – gmina w stanie Ohio, Carroll
- gmina Washington (hrabstwo Clermont) – gmina w stanie Ohio, Clermont
- gmina Washington – gmina w stanie Ohio, Clinton
- gmina Washington (hrabstwo Columbiana) – gmina w stanie Ohio, Columbiana
- gmina Washington (hrabstwo Coshocton) – gmina w stanie Ohio, Coshocton
- gmina Washington (hrabstwo Darke) – gmina w stanie Ohio, Darke
- gmina Washington (hrabstwo Defiance) – gmina w stanie Ohio, Defiance
- gmina Washington (hrabstwo Franklin) – gmina w stanie Ohio, Franklin
- gmina Washington (hrabstwo Guernsey) – gmina w stanie Ohio, Guernsey
- gmina Washington (hrabstwo Hancock) – gmina w stanie Ohio, Hancock
- gmina Washington (hrabstwo Hardin) – gmina w stanie Ohio, Hardin
- gmina Washington (hrabstwo Harrison) – gmina w stanie Ohio, Harrison
- gmina Washington (hrabstwo Henry) – gmina w stanie Ohio, Henry
- gmina Washington (hrabstwo Highland) – gmina w stanie Ohio, Highland
- gmina Washington (hrabstwo Hocking) – gmina w stanie Ohio, Hocking
- gmina Washington (hrabstwo Holmes) – gmina w stanie Ohio, Holmes
- gmina Washington (hrabstwo Jackson) – gmina w stanie Ohio, Jackson
- gmina Washington (hrabstwo Lawrence) – gmina w stanie Ohio, Lawrence
- gmina Washington (hrabstwo Licking) – gmina w stanie Ohio, Licking
- gmina Washington (hrabstwo Logan) – gmina w stanie Ohio, Logan
- gmina Washington (hrabstwo Lucas) – gmina w stanie Ohio, Lucas
- gmina Washington (hrabstwo Mercer) – gmina w stanie Ohio, Mercer
- gmina Washington (hrabstwo Miami) – gmina w stanie Ohio, Miami
- gmina Washington (hrabstwo Monroe) – gmina w stanie Ohio, Monroe
- gmina Washington (hrabstwo Montgomery) – gmina w stanie Ohio, Montgomery
- gmina Washington (hrabstwo Morrow) – gmina w stanie Ohio, Morrow
- gmina Washington (hrabstwo Muskingum) – gmina w stanie Ohio, Muskingum
- gmina Washington (hrabstwo Paulding) – gmina w stanie Ohio, Paulding
- gmina Washington (hrabstwo Pickaway) – gmina w stanie Ohio, Pickaway
- gmina Washington (hrabstwo Preble) – gmina w stanie Ohio, Preble
- gmina Washington (hrabstwo Richland) – gmina w stanie Ohio, Richland
- gmina Washington (hrabstwo Sandusky) – gmina w stanie Ohio, Sandusky
- gmina Washington (hrabstwo Scioto) – gmina w stanie Ohio, Scioto
- gmina Washington (hrabstwo Shelby) – gmina w stanie Ohio, Shelby
- gmina Washington (hrabstwo Stark) – gmina w stanie Ohio, Stark
- gmina Washington (hrabstwo Tuscarawas) – gmina w stanie Ohio, Tuscarawas
- gmina Washington (hrabstwo Union) – gmina w stanie Ohio, Union
- gmina Washington (hrabstwo Van Wert) – gmina w stanie Ohio, Van Wert
- gmina Washington (hrabstwo Warren) – gmina w stanie Ohio, Warren
- gmina Washington (hrabstwo Wood) – gmina w stanie Ohio, Wood
- gmina Washington (hrabstwo Armstrong) – gmina w stanie Pensylwania, Armstrong
- gmina Washington (hrabstwo Berks) – gmina w stanie Pensylwania, Berks
- gmina Washington – gmina w stanie Pensylwania, Butler
- gmina Washington (hrabstwo Cambria) – gmina w stanie Pensylwania, Cambria
- gmina Washington (hrabstwo Clarion) – gmina w stanie Pensylwania, Clarion
- gmina Washington (hrabstwo Dauphin) – gmina w stanie Pensylwania, Dauphin
- gmina Washington (hrabstwo Erie) – gmina w stanie Pensylwania, Erie
- gmina Washington (hrabstwo Fayette) – gmina w stanie Pensylwania, Fayette
- gmina Washington (hrabstwo Franklin) – gmina w stanie Pensylwania, Franklin
- gmina Washington (hrabstwo Greene) – gmina w stanie Pensylwania, Greene
- gmina Washington (hrabstwo Indiana) – gmina w stanie Pensylwania, Indiana
- gmina Washington (hrabstwo Jefferson w stanie Pensylwania) – gmina w stanie Pensylwania, Jefferson
- gmina Washington (hrabstwo Lawrence w stanie Pensylwania) – gmina w stanie Pensylwania, Lawrence
- gmina Washington (hrabstwo Lehigh) – gmina w stanie Pensylwania, Lehigh
- gmina Washington (hrabstwo Lycoming) – gmina w stanie Pensylwania, Lycoming
- gmina Washington (hrabstwo Northampton) – gmina w stanie Pensylwania, Northampton
- gmina Washington (hrabstwo Northumberland) – gmina w stanie Pensylwania, Northumberland
- gmina Washington (hrabstwo Schuylkill) – gmina w stanie Pensylwania, Schuylkill
- gmina Washington (hrabstwo Snyder) – gmina w stanie Pensylwania, Snyder
- gmina Washington (hrabstwo Westmoreland) – gmina w stanie Pensylwania, Westmoreland
- gmina Washington (hrabstwo Wyoming) – gmina w stanie Pensylwania, Wyoming
- gmina Washington (hrabstwo York) – gmina w stanie Pensylwania, York
- gmina Washington (hrabstwo Aurora) – gmina w stanie Dakota Południowa, Aurora
- gmina Washington (hrabstwo Clark) – gmina w stanie Dakota Południowa, Clark
- gmina Washington (hrabstwo Douglas) – gmina w stanie Dakota Południowa, Douglas
- gmina Washington (Vermont) – gmina w stanie Vermont, Orange
- gmina Washington (hrabstwo Door) – gmina w stanie Wisconsin, Door
- gmina Washington (hrabstwo Eau Claire) – gmina w stanie Wisconsin, Eau Claire
- gmina Washington (hrabstwo Green) – gmina w stanie Wisconsin, Green
- gmina Washington (hrabstwo La Crosse) – gmina w stanie Wisconsin, La Crosse
- gmina Washington (hrabstwo Rusk) – gmina w stanie Wisconsin, Rusk
- gmina Washington (hrabstwo Sauk) – gmina w stanie Wisconsin, Sauk
- gmina Washington (hrabstwo Shawano) – gmina w stanie Wisconsin, Shawano
- gmina Washington (hrabstwo Vilas) – gmina w stanie Wisconsin, Vilas
- hrabstwo Washington (Alabama) (ang.: Washington County) – w stanie Alabama
- hrabstwo Washington (Arkansas) – w stanie Arkansas
- hrabstwo Washington (Kolorado) – w stanie Kolorado
- hrabstwo Washington (Floryda) – w stanie Floryda
- hrabstwo Washington (Georgia) – w stanie Georgia
- hrabstwo Washington (Idaho) – w stanie Idaho
- hrabstwo Washington (Illinois) – w stanie Illinois
- hrabstwo Washington (Indiana) – w stanie Indiana
- hrabstwo Washington (Iowa) – w stanie Iowa
- hrabstwo Washington (Kansas) – w stanie Kansas
- hrabstwo Washington (Kentucky) – w stanie Kentucky
- parafia Washington (ang.: Washington Parish) – w stanie Luizjana
- hrabstwo Washington (Maine) – w stanie Maine
- hrabstwo Washington (Maryland) – w stanie Maryland
- hrabstwo Washington (Minnesota) – w stanie Minnesota
- hrabstwo Washington (Missisipi) – w stanie Missisipi
- hrabstwo Washington (Missouri) – w stanie Missouri
- hrabstwo Washington (Nebraska) – w stanie Nebraska
- hrabstwo Washington (Nowy Jork) – w stanie Nowy Jork
- hrabstwo Washington (Karolina Północna) – w stanie Karolina Północna
- hrabstwo Washington (Ohio) – w stanie Ohio
- hrabstwo Washington (Oklahoma) – w stanie Oklahoma
- hrabstwo Washington (Oregon) – w stanie Oregon
- hrabstwo Washington (Pensylwania) – w stanie Pensylwania
- hrabstwo Washington (Rhode Island) – w stanie Rhode Island
- hrabstwo Washington (Tennessee) – w stanie Tennessee
- hrabstwo Washington (Teksas) – w stanie Teksas
- hrabstwo Washington (Utah) – w stanie Utah
- hrabstwo Washington (Vermont) – w stanie Vermont
- hrabstwo Washington (Wirginia) – w stanie Wirginia
- hrabstwo Washington (Wisconsin) – w stanie Wisconsin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasi

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasi-Weri

język wasi-weri - język indoirański używany przez lud Wasi w kilku afganistańskich wioskach; język prasun

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasiak

nazwisko

- Andrzej Wasiak (1939–2004) – historyk
- Izabela Wasiak (1927–1990) – nauczycielka, wydawca "drugiego obiegu", działaczka oświatowa
- Jarosław Wasiak (ur. 1984) – polski lekkoatleta
- Jerzy Wasiak (1924–2012) – nauczyciel, pedagog specjalny
- Lidia Wasiak (ur. 1962) – Miss Polonia 1983
- Maria Wasiak (ur. 1960) – Minister Infrastruktury i Rozwoju w rządzie Ewy Kopacz
- Radosław Wasiak (ur. 1972) – polski piłkarz ręczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasielewko

Wasielewko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wasielewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasik

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wąs

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wasilczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasilewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Wasilewicz (ur. 1951) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser i producent filmowy
- Mikołaj Wasilewicz (1837-1934) – polski rolnik, podporucznik w powstaniu styczniowym
- Ryhor Wasilewicz (ur. 1955) – białoruski prawnik
- Teodozjusz Wasilewicz (?-1678) – prawosławny biskup
- Włodzimierz Wasilewicz (1909-1967) – polski malarz, grafik i scenograf

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasilewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Wasilewski (ur. 1949) – polski polityk, wykładowca akademicki, samorządowiec
- Alan Wasilewski (ur. 1991) – polski siatkarz
- Aleksander Wasilewski (1878–1924) – polski lekarz bakteriolog i epidemiolog
- Aleksander Wasilewski (1878–19??) – polski żołnierz
- Aleksander Wasilewski (1884–1944) – polski lekarz, działacz społeczny, polityk
- Aleksander Wasilewski (1906–1993) – polski żołnierz
- Aleksandr Wasilewski (1895–1977) – radziecki dowódca wojskowy
- Andrej Wasileuski (ur. 1991) – białoruski tenisista
- Andriej Andriejewicz Wasilewski (ur. 1994) – rosyjski hokeista
- Andrzej Wasilewski (1919–1989) – polski lekarz weterynarii, poseł
- Andrzej Wasilewski (ur. 1939) – polski sędzia, administratywista
- Andrzej Wasilewski (ur. 1953) – polski generał
- Andrzej Wasilewski (ur. 1972) – polski prawnik, promotor bokserski
- Andrzej Wasilewski (ur. 1975) – polski artysta
- Antoni Wasilewski (1905–1975) – polski grafik, malarz, radiowiec
- Arkadiusz Wasilewski (1925–1949) – polski żołnierz
- Artiemij Wasilewski (1900–1941) – funkcjonariusz radzieckich organów bezpieczeństwa
- Artur Wasilewski (ur. 1996) – polski lekkoatleta
- Bogdan Wasilewski (1922–2016) – polski dyplomata
- Bolesław Wasilewski (1910–1980) – polski żołnierz
- Czesław Wasilewski (1875–1947) – polski malarz
- Edmund Wasilewski (1814–1846) – polski poeta, nauczyciel związany z Krakowem
- Edward Wasilewski (1923–1968) – polski żołnierz
- Eugeniusz Wasilewski (1943–2022) – litewski filozof narodowości polskiej
- Henryk Wasilewski (1953–2012) – polski lekkoatleta
- Jacek Wasilewski (1929–2006) – polski adwokat, działacz bokserski
- Jacek Wasilewski (ur. 1945) – polski socjolog
- Jacek Wasilewski (ur. 1975) – polski medioznawca, pisarz
- Jan Wasilewski (ur. 1942) – polski fizyk
- Jerzy Wasilewski (ur. 1951) – polski antropolog
- Józef Wasilewski (1759–1831) – polski żołnierz
- Józef Wasilewski (1806–1886) – powstaniec listopadowy
- Kazimierz Wasilewski (zm. 1715) – miecznik lwowski
- Kazimierz Wasilewski (1849–1929) – polski szachista, kupiec
- Kazimierz Wasilewski (1917–2001) – polski urzędnik, sędzia szachowy
- Leon Wasilewski (1870–1936) – polski polityk
- Lew Wasilewski (1903–1979) – funkcjonariusz radzieckich służb specjalnych pochodzenia żydowskiego
- Marcin Wasilewski (1885–1944) – polski polityk
- Marcin Wasilewski (ur. 1975) – polski kompozytor, pianista jazzowy
- Marcin Wasilewski (ur. 1980) – polski piłkarz
- Marek Wasilewski (ur. 1968) – polski artysta i krytyk
- Marian Wasilewski (1921–2010) – polski żołnierz
- Mieczysław Wasilewski (ur. 1942) – polski grafik
- Nikołaj Wasilewski (Tichon) (1867–1926) – rosyjski biskup prawosławny
- Paweł Tomasz Wasilewski (aka Paul Wesley) (ur. 1982) – amerykański aktor, reżyser, producent
- Piotr Wasilewski (1806–1880) – polski ziemianin, powstaniec listopadowy
- Piotr Wasilewski (ur. 1964) – polski siatkarz
- Przemysław Wasilewski (1927–2006) – polski inżynier maszyn
- Robert Wasilewski (ur. 1958) – polski piłkarz ręczny
- Stanisław Wasilewski (1907–1990) – polski kolarz szosowy
- Stanisław Wasilewski (1910–19??) – polski działacz komunistyczny
- Stanisław Wasilewski (1926–1979) – polski żołnierz, pracownik przemysłu technicznego
- Tadeusz Wasilewski (1795–1850) – polski ziemianin
- Tadeusz Wasilewski (1835–1897) – polski ziemianin, działacz gospodarczy
- Tadeusz Wasilewski (1897–1964) – polski żołnierz
- Tadeusz Wasilewski (1933–2005) – polski historyk, bałkanista, bizantolog, dyplomata
- Tomasz Wasilewski (1877–1939) – polski nauczyciel, senator II RP
- Tomasz Wasilewski (ur. 1980) – polski reżyser filmowy
- Waldemar Wasilewski (ur. 1944) – polski trener piłkarski
- Wiaczesław Wasilewski (ur. 1988) – rosyjski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Wiesław Wasilewski (ur. 1937) – polski fizyk
- Witold Wasilewski (1922–2015) – polski specjalista ciepłownictwa
- Witold Wasilewski (ur. 1972) – polski historyk
- Zenon Wasilewski (1903–1966) – polski artysta, pionier animacji lalkowej
- Zygmunt Wasilewski (1865–1948) – polski publicysta, polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasilij

rosyjskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasilków

miasto w województwie podlaskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wasilków – miasto w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wasilków. Zaliczane do aglomeracji białostockiej. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 roku Wasilków liczył 12 768 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wasilkowianin

1. mieszkaniec miasta: Wasilków;
2. mieszkaniec wsi: Wasilkowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasilkowianka

1. mieszkanka miasta: Wasilków;
2. mieszkanka wsi: Wasilkowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasilkowo

Wasilkowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Hajnówka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego. Stąd bierze początek rzeka Łoknica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wasilkowski

przymiotnik od: Wasilków

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Wasilkowski – polski prawnik i polityk
- Leopold Wasilkowski – polski rzeźbiarz artysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasilówka

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Wasilówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Janów
- Wasilówka – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Raczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasiluk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasiugan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, lewy dopływ Obu;

Wasiugan (ros. Васюган) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, na południu Niziny Zachodniosyberyjskiej, lewy dopływ Obu. Nazwa rzeki jest tłumaczona z języka miejscowej ludności jako "żółta rzeka". Źródła w Rezerwacie Wasiugańskim. Przepływa przez obwód tomski.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wasiugański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wasiuganem, dotyczący Wasiuganu

#### Źródła:

Wiktionary

# Wasiuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasiłowice

Wasiłowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Waschelwitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Biała. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Kotliny Raciborskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Biała.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa opolskiego.

Według danych na 2011 wieś była zamieszkana przez 162 osoby.

#### Źródła:

Wikipedia

# Waśkiewicz

nazwisko

- Andrzej Krzysztof Waśkiewicz – poeta
- Hanna Waśkiewicz – profesor nauk prawnych
- Stanisław Waśkiewicz
- Zbigniew Waśkiewicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waśko

nazwisko

przysłówek

(1.1) przysł. od: wąski

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Waśko – piłkarz ręczny
- Andrzej Waśko – literaturoznawca, były wiceminister edukacji narodowej
- Piotr Waśko – polityk
- Ryszard Waśko – artysta
- Tadeusz Waśko – piłkarz nożny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waśkowski

nazwisko

Osoby o nazwisku Waśkowski:

- Antoni Waśkowski (1885–1966) – poeta
- Eugeniusz Waśkowski (1866–1942) – prawnik
- Mieczysław Waśkowski (1929–2001) – aktor
- Wacław Waśkowski (1904–1975) – grafik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waśń

kłótnia, spór, niezgoda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. albo książk. kłótnia, spór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waśnić

wywoływać niezgodę, powodować waśnie, niesnaski

#### Źródła:

SJP.pl

# Waśniewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waśniów

wieś w Polsce

Waśniów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, siedziba gminy Waśniów. Leży przy DW751.

Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1467 rokiem, zdegradowany w 1869 roku. W ostatniej ćwierci XVI wieku jako miasto klasztoru cystersów wąchockich położone było w województwie sandomierskim. W latach 1351–1869 miasto. W latach 1975–1998 położony był w województwie kieleckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waśniowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waśniwy

przymiotnik

(1.1) śrpol. wywołujący waśń, zdradę lub zgorszenie

(1.2) śrpol. będący skutkiem waśni

#### Źródła:

Wiktionary

# Wasowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasowski

nazwisko

- Józef Wasowski – dziennikarz, ojciec Jerzego
- Jerzy Wasowski – dziennikarz, kompozytor, ojciec Grzegorza
- Grzegorz Wasowski – dziennikarz, satyryk, syn Jerzego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waspan

dawniej: tytuł grzecznościowy, skrót od wyrażenia "waszmość pan", zwykle jako zwrot kierowany wprost do rozmówcy, odpowiadający dzisiejszemu "pan", "wy" (zwykle z odcieniem lekceważenia); aćpan, acpan, aspan, waćpan, wacpan, asan, acan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. waszmość pan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waspani

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. waszmość pani.

#### Źródła:

Wiktionary

# Waspanować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mówić do kogoś „waspan”

#### Źródła:

Wiktionary

# Waspanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mówienie do kogoś „waspan”

#### Źródła:

Wiktionary

# Wasserman

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wassermann

nazwisko, np. Zbigniew Wassermann (1949-2010), polski polityk

Wassermann lub Wasserman

- August Wassermann (1866-1925) – niemiecki lekarz i mikrobiolog
- Jakob Wassermann (1873-1934) – niemiecki pisarz
- Zbigniew Wassermann (1949-2010) – polski polityk
- Małgorzata Wassermann (ur. 1978) – polska polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasserzupka

[czytaj: waser-zupka] cienka, wodnista zupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasyl

imię męskie

- Wasyl – wschodniosłowiański odpowiednik imienia Bazyli
- Wasyl I
- Wasyl II Ślepy
- Wasyl III – wielki książę moskiewski
- Wasyl Wirastiuk – ukraiński zawodnik strongman

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasylewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasylków

miasto na Ukrainie

Wasylków (ukr. Васильків, Wasylkiw) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie obuchowskim. Do 2020 roku siedziba władz rejonu wasylkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasyluk

nazwisko

- Iryna Wasyluk
- Janusz Wasyluk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wasyńczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasz

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"

zaimek dzierżawczy

(1.1) 2. os. lm.

Wasz (arab. واش) – wieś w Syrii, w muhafazie Aleppo. W 2004 roku liczyła 810 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszczykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wasze

zaimek dzierżawczy odpowiadający zaimkowi osobowemu "wy"

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszeć

dawniej: tytuł używany między szlachtą; wasza miłość; waszmość

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszisla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. miednica (miska)

#### Źródła:

Wiktionary

# Waszka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń;

Waszka (ros. Ва́шка (Ва́жка, By) ) – rzeka w europejskiej części Rosji, w Republice Komi i Obwodzie archangielskim, lewy dopływ rzeki Mezeń (zlewisko Morza Białego). Długość rzeki wynosi 605 km, powierzchnia dorzecza 21 000 km². Średni roczny przepływ w odległości 58 km od ujścia wynosi 184 m³/s.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Waszki

wieś w Polsce

Waszki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Kolno. Przez miejscowość przepływa rzeka Pisa.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Parafia Najświętszego Serca Jezusowego w Koźle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waszkiewicz

nazwisko

Waszkiewicz:

- Aleksander Waszkiewicz (1901–1945) – komunista
- Daniel Waszkiewicz (ur. 1957) – polski piłkarz ręczny, olimpijczyk
- Eugeniusz Waszkiewicz (1890–1972) – polski strzelec sportowy, olimpijczyk
- Jan Waszkiewicz (1944–2021) – polski polityk, samorządowiec, nauczyciel akademicki
- Ludwik Waszkiewicz (1888–1976) – archiwista, historyk
- Paweł Waszkiewicz – polski prawnik
- Zofia Waszkiewicz (ur. 1944) – polska historyczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waszkorb

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kosz na brudną odzież przeznaczoną do prania

#### Źródła:

Wiktionary

# Waszkowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszkowo

Waszkowo (pol. hist. Wąszkowo) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Poniec.

#### Źródła:

Wikipedia

# Waszmość

dawniej: tytuł używany między szlachtą; wasza miłość; waszeć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, zwrot grzecznościowy

(1.1) daw. tytuł grzecznościowy adresowany do członka szlachty przez innego przedstawiciela tegoż stanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waszmościanka

dawniej: tytuł używany w odniesieniu do niezamężnej szlachcianki; waszmość panna

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszyngton

1. stolica Stanów Zjednoczonych;
2. stan w Stanach Zjednoczonych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Stanów Zjednoczonych;

(1.2) geogr. adm. stan w Stanach Zjednoczonych;

Waszyngton (ang. Washington, często: Washington, D.C., wymowa: [ˈwɒʃɪŋtən ˌdiːˈsiː]), Dystrykt Kolumbii (District of Columbia, potocznie D.C.) – stolica Stanów Zjednoczonych, położona na północnym brzegu rzeki Potomak, stanowiąca terytorium federalne (nie znajduje się w granicach żadnego stanu). Graniczy ze stanami Wirginia na południowym zachodzie oraz Maryland z pozostałych stron. Zajmuje powierzchnię 177 km². Liczy 705 749 stałych mieszkańców (2019). Obszar metropolitalny Waszyngtonu, którego Dystrykt Kolumbii jest częścią, liczy 5,3 miliona mieszkańców i stanowi siódmy pod względem wielkości obszar metropolitalny w kraju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waszyngtończyk

mieszkaniec Waszyngtonu (miasta w USA)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec stanu Waszyngton

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waszyngtonia

drzewo z rodziny palm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waszyngtonka

mieszkanka Waszyngtonu (miasta)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka stanu Waszyngton

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Waszyngtonowski

taki jak u Waszyngtona, charakterystyczny dla polityki, zachowań Waszyngtona

#### Źródła:

SJP.pl

# Waszyngtoński

przymiotnik od: Waszyngton (stolica Stanów Zjednoczonych i stan)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Waszyngton

(1.2) odnoszący się do stanu Waszyngton

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wat

jednostka mocy

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = Wojskowa Akademia Techniczna;

Wat (W) – jednostka mocy i strumienia energii w układzie SI (jednostka pochodna układu SI). Nazwa wat pochodzi od nazwiska brytyjskiego inżyniera i wynalazcy Jamesa Watta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wat-Owski

→ WAT (Wojskowa Akademia Techniczna); watowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Wata

luźna masa włókien bawełnianych itp. stosowana m.in. jako materiał opatrunkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masa cienkich włókien używana w celach kosmetycznych, technicznych, krawieckich i jako opatrunek;

(1.2) przen. wypowiedź, wtrącenie bez treści

(1.3) środ. zewnętrzna luźna część oprzędu jedwabnika

(1.4) ryb. mały włok

(1.5) zob. wata cukrowa.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: wat

Wata – zbite i nieregularnie poplątane, cienkie włókna bawełniane i (lub) wiskozowe. Służy do celów higienicznych i kosmetycznych, np. zmywania makijażu, usuwania lakieru z paznokci itp.

Watę jako środek opatrunkowy zastosował po raz pierwszy na świecie polski chirurg Ludwik Bierkowski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wataga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. wataha. (w zn.: oddział zbrojny, uzbrojona banda rabusiów, opryszków)

Wataga – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Illinois, w hrabstwie Knox.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wataha

1. stado wilków lub dzików;
2. duża grupa ludzi; banda, zgraja;
3. dawniej: oddział zbrojny, uzbrojona gromada rabusiów, opryszków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. stado wilków lub dzików;

(1.2) przen. duża grupa ludzi, zwykle niebezpieczna lub uciążliwa dla otoczenia

(1.3) hist. oddział zbrojny, uzbrojona banda rabusiów, opryszków

Wataha – grupa wilków lub dzików działająca razem, w szerszym znaczeniu termin odnoszony również do stada psów, likaonów lub jenotów. Ma określoną hierarchię wewnętrzną. Jest to zwykle grupa rodzinna składająca się z pary rodzicielskiej i młodych z jednego lub kilku miotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Watalina

watolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Wataman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. niższy urzędnik w majątku ziemskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Watanabe

Osoby o tym nazwisku:

- Kazurō Watanabe – japoński astronom amator
- Keita Watanabe – japoński łyżwiarz szybki, specjalizujący się w short tracku
- Ken Watanabe – japoński aktor
- Kumiko Watanabe – japońska seiyū
- Shin’ichirō Watanabe – japoński reżyser, scenarzysta i producent
- Shin’ichi Watanabe – japoński snowboardzista

#### Źródła:

Wikipedia

# Watażka

1. przywódca rozbójników, watahy;
2. w dawnej Polsce: dowódca Kozaków ukraińskich;
3. przenośnie: osoba siejąca zamęt i korzystająca z powstałego zamieszania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w dawnej wschodniej Polsce: dowódca Kozaków

(1.2) współcz. pejor. przywódca luźnych rozbójniczych i buntowniczych oddziałów zbrojnych

Watażka (z ukr. ватажок/watażok, ватажка/watáżka) – dowódca watahy, czyli zbrojnej grupy ludzi, czeredy, często o charakterze rozbójniczym. Określenie to było również popularne na Ukrainie w czasach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Mianem tym określano wtedy drobniejszych dowódców kozackich. Pojęcie to jest także często używane w odniesieniu do samozwańczych przywódców chińskich prowincji z czasów ery militarystów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Watażkowaty

przypominający watażkę, podobny do watażki

#### Źródła:

SJP.pl

# Waterbaksztag

lina takielunku stałego łącząca nok bukszprytu z burtą statku

#### Źródła:

SJP.pl

# Waterboarding

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tortura polegająca na polewaniu wodą głowy więźnia, przywiązanego z głową poniżej reszty ciała, co daje odczucie topienia się

Waterboarding – tortura polegająca na wywołaniu wrażenia tonięcia i duszenia się u ofiary. Jest ona zabroniona przez prawo międzynarodowe.

Skrępowanego więźnia przywiązuje się do ławki przechylonej pod kątem 10–20 stopni. Jego głowę umieszcza się poniżej poziomu stóp, twarz przykrywa się celofanem, mokrą lub suchą szmatą, a następnie polewa się wodą. Więzień zaczyna się dławić i kopać. Poddany tej torturze odnosi wrażenie, że tonie i dusi się. Utonięcie nie następuje dlatego, że dzięki przechylonej sylwetce woda nie spływa do płuc, pozostając cały czas w gardle, ustach i zatokach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Waterford

Waterford (irl. Port Láirge, staronord. Vedrarfjord – „wietrzny fjord”) – miasto w hrabstwie Waterford w Irlandii. Główne miasto na południowym wschodzie kraju i piąte co do wielkości w kraju. Założone w roku 914 przez wikingów, jest najstarszym miastem w Irlandii. W roku 2011 liczba ludności Waterford wynosiła 46 732.

#### Źródła:

Wikipedia

# Watergate

[czytaj ŁOtergejt] skandal polityczny, z reguły połączony z bezprawnymi działaniami

- Afera Watergate
- Watergate Babies
- Watergate (Floryda)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waterhouse

Osoby o tym nazwisku:

- Frederick George Waterhouse – brytyjski zoolog i entomolog
- George Robert Waterhouse – brytyjski przyrodnik
- George Waterhouse – australijski i nowozelandzki polityk
- John William Waterhouse – brytyjski malarz
- Matthew Waterhouse – brytyjski aktor filmowy, telewizyjny i teatralny
- Rupert Waterhouse – angielski lekarz

Inne:

- Waterhouse FC – jamajski klub piłkarski

#### Źródła:

Wikipedia

# Waterklozet

[czytaj: łoterklozet lub waterklozet] przestarzałe: toaleta, ubikacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. ubikacja

Muszla klozetowa – element wyposażenia ubikacji, służący do defekacji, mikcji w pozycji siedzącej, bądź stojącej. Tradycyjnie wykonana jest z porcelitu lub z innego rodzaju ceramiki. Spotyka się także miski z tworzywa sztucznego czy stali nierdzewnej. Może występować jako samodzielny element wyposażenia łazienki, jak również wchodzić w skład tzw. kompaktu WC.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waterlinia

linia, do której statek zanurza się w wodzie; linia wodna, wodnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Waterloo

1. [czytaj: WAterlo] miasto w Belgii;
2. [czytaj: łoterLU] miasto w USA;
3. [czytaj: łoterLU] miasto w Kanadzie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość w Belgii, miejsce sławnej Napoleońskiej bitwy;

(1.2) przen. porażka, klęska

Waterloo (wa. Waterlô) − miejscowość i gmina (commune) w środkowej Belgii, w Regionie Walońskim, w prowincji Brabancja Walońska, w okręgu Nivelles.

Waterloo to miejsce słynnej bitwy, będącej ostateczną klęską Napoleona. Rozegrała się 18 czerwca 1815 roku. Obecnie ok. 25% mieszkańców gminy stanowią obcokrajowcy, głównie pracownicy instytucji Unii Europejskiej w Brukseli oraz ich rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Watermalski

brodacz watermalski - belgijska rasa kur wywodząca się z rejonu Wattermaal

#### Źródła:

SJP.pl

# Waterman

[czytaj: ŁOtermen] produkt (zwłaszcza wieczne pióro) marki Waterman

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wieczne pióro marki Waterman

Waterman – firma produkująca przybory piśmiennicze, założona w 1883 przez Lewisa Edsona Watermana. Lewis Waterman był doradcą ubezpieczeniowym z Nowego Jorku.

Obecnie marka Waterman należy do amerykańskiego koncernu Sanford (grupa Newell Rubbermaid) - największego na świecie producenta artykułów piśmiennych, właściciela marki Parker. Wcześniej Waterman był drugim producentem piór wiecznych na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Waterpolista

[czytaj: waterpolista albo łoterpolista] osoba grająca w piłkę wodną

Piłka wodna (waterpolo) – dyscyplina sportowa, gra zespołowa, jeden ze sportów wodnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waterpolistka

→ waterpolista [czytaj: waterpolistka albo łoterpolistka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Waterpolo

[czytaj: waterpolo lub łoterpolo] gra rozgrywana w basenie przez dwie siedmioosobowe drużyny starające się zdobyć jak najwięcej bramek; piłka wodna

Piłka wodna (waterpolo) – dyscyplina sportowa, gra zespołowa, jeden ze sportów wodnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waterproof

[czytaj: ŁOterpruf, możliwe też: WAterpruf]
1. nieprzemakalna skóra używana do wyrobu obuwia roboczego lub sportowego;
2. nieprzemakalna tkanina;
3. ubranie z nieprzemakalnej tkaniny

Waterproof – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii Tensas.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waterresistant

[czytaj: łoterrez-istant] wodoodporny

#### Źródła:

SJP.pl

# Waterreus

[czytaj: wojters] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Watersztag

w żeglarstwie: łańcuch lub lina takielunku stałego łącząca bukszpryt ze stewą dziobową; martyngał

Watersztag – lina olinowania stałego, stosowana do stabilizacji bukszprytu w płaszczyźnie symetrii żaglowca, przeciwdziałająca siłom ciągnącym bukszpryt do góry, a przenoszonym przez sztagi, które napinane są pracującymi na nich żaglami (przednimi sztakslami). Na jednostkach średnich i dużych watersztag występuje jako metalowy łańcuch. Watersztag w postaci łańcucha ma tę dodatkową zaletę, że działa tylko w jedną stronę (bo nie ma sprężystości), co jest szczególnie istotne przy dużych zmianach przenoszonych sił.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waterwejs

zacementowany pas poszycia pokładu statku między burtą a klepkami drewnianymi pokładu; ściek pokładowy

Waterwejs – zagłębienie w powierzchni pokładu biegnące wzdłuż burty statku wodnego, spełniające rolę rynny dla wody, która znalazła się na pokładzie. Stosowane jest przy nadburciu będącym przedłużeniem poszycia burty. Odprowadza wodę do odpływników (skalopsów) będących otworami w tym poszyciu.

W przypadku pokładu pokrytego klepką, waterwejs jest wgłębieniem w klepce skrajnej (zwanej mocnicą pokładową lub pokładnicą krawężnikową). Klepka ta jest wtedy zwykle szersza od pozostałych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wateryt

minerał, polimorficzna odmiana kalcytu

#### Źródła:

SJP.pl

# Watford

Watford – miasto i dystrykt niemetropolitalny w Anglii, w hrabstwie Hertfordshire, położone nad rzeką Colne, na północnym obrzeżu Londynu. W 2021 roku dystrykt liczył 131 325 mieszkańców.

Dzielnice:

- Callowland, Central, Holywell, Leggatts, Meriden, Nascot, Oxhey, Park, Stanborough, Tudor, Vicarage i Woodside.

#### Źródła:

Wikipedia

# Watka

1. potocznie: kłaczek waty;
2. glon morski z gromady zielenic, o plesze dochodzącej niejednokrotnie do 1 m długości, przytwierdzony do podłoża; błonica, ulwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Watkins

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Watkins – jednostka osadnicza w stanie Iowa, w hrabstwie Benton
- Watkins – jednostka osadnicza w stanie Kolorado, w hrabstwie Arapahoe
- Watkins – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Meeker

Gminy w USA:

- Watkins (ang. Watkins Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Dent
- Watkins (ang. Watkins Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Vance

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Watkowe

o cechach watkowych (klasa zielenic)

Watkowe (Ulvophyceae) – klasa wielokomórkowych zielenic, słonowodnych glonów o dużym zróżnicowaniu budowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Watkowice

Watkowice – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kwidzyńskim, w gminie Ryjewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

Wskazówka – występuje również wariant nazewniczy Watkowice Duże.

#### Źródła:

Wikipedia

# Watkowo

Watkowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek.

#### Źródła:

Wikipedia

# Watkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Watkowy

o cechach watkowych (klasa zielenic)

#### Źródła:

SJP.pl

# Watogodzina

Kilowatogodzina (kWh) – jednostka pracy, energii oraz ciepła; ilość energii zużywana przez godzinę urządzeniem o mocy kilowata (1000 watów). To jednostka wielokrotna jednostki energii – watosekundy (czyli dżula) w układzie SI:

  1\;{\text{kWh}}=1\cdot 1000\;{\text{W}}\cdot 60\cdot 60\;{\text{s}}=3\;600\;000\;{\text{Ws}}=3\;600\;000\;{\text{J}}=3,\!6\;{\text{MJ}}.

#### Źródła:

Wikipedia

# Watolina

wyrób włókienniczy stosowany jako materiał ocieplający w przemyśle odzieżowym oraz jako materiał dźwiękochłonny

Watolina – gruba, puszysta dzianina wytwarzana z przędzy zgrzebnej wełnianej i bawełnianej, stosowana w krawiectwie jako materiał termoizolacyjny do ocieplania odzieży; występuje w kolorach białym, szarym i czarnym.

W procesie wytwarzania watoliny nitka wełniana stanowi osnowę, którą wiąże tworząca splot dzianinowy (najczęściej trykotowy) nitka bawełniana. Przy alternatywnym sposobie produkcji luźno skręconą przędzę wełnianą łączą splotem trykotowym dwie bawełniane osnowy. Miękkości i puszystości nadaje następnie watolinie obustronne (również jednostronne) drapanie. Surowcem do wytwarzania watoliny mogą być oprócz wełny również mieszanki włókien wtórnych i sztucznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Watolinowy

przymiotnik od: watolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Watomierz

przyrząd do pomiaru mocy elektrycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. miernik elektryczny wskazujący moc czynną badanego urządzenia lub obwodu;

Watomierz – przyrząd do pomiaru mocy czynnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Watorowo

Watorowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Watosekunda

dawna jednostka pracy; obecnie dżul

Dżul (J) (ang. Joule) – jednostka pracy i energii – w tym ciepła – w układzie SI. Jeden dżul to praca wykonana przez siłę o wartości 1 N przy przesunięciu punktu przyłożenia siły o 1 m w kierunku równoległym do kierunku działania siły

  1 J = 1 N·m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Watować

wypychać watą

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzem. podszywać ubranie watą lub watoliną

(1.2) pot. przen. wypełniać braki elementami o znikomej wartości

(1.3) gwara. rad. o prowadzącym wypełniać czas antenowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Watowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. odczasownikowy od|watować. (podszywać watą)

(1.2) gwara. rad. odczasownikowy od|watować. (wypełniać czas antenowy)

#### Źródła:

Wiktionary

# Watowany

przymiotnik

(1.1) wypełniony watą

#### Źródła:

Wiktionary

# Watowaty

przypominający konsystencją lub wyglądem watę

#### Źródła:

SJP.pl

# Watówka

watowana kurtka robocza; waciak

#### Źródła:

SJP.pl

# Watowski

przymiotnik od: WAT (Wojskowa Akademia Techniczna); WAT-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Watowy

rzadko: zrobiony z waty, podszyty watą; watowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Watra

w gwarze góralskiej ognisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. góry. ognisko pasterskie w szałasie

(1.2) środ. harc. jeden z typów stosu ogniska z polan układanych wokół środkowego palika

- watra – duże ognisko, nad którym rozstawiony jest wysoki drewniany trójnóg
- watra – wieś (najniższa jednostka administracyjna w dawnej Mołdawii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Watrak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Watral

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gruby kij

#### Źródła:

Wiktionary

# Watrol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gruby kij

#### Źródła:

Wiktionary

# Watson

[czytaj: łotson] nazwisko

## Osoby

- Watson Washburn (1894–1973) – amerykański tenisista,
- A.J. Watson (1924-2014) – konstruktor samochodów startujących w wyścigach Indianapolis 500
- Barry Watson (ur. 1974) – aktor amerykański
- Casey Watson – brytyjska pisarka
- Claire Watson (1927-1986) – amerykańska śpiewaczka operowa
- Chris Watson (1867-1941) – polityk australijski
- Doktor Watson – postać fikcyjna, przyjaciel Sherlocka Holmesa
- Emily Watson (ur. 1967) – brytyjska aktorka
- Emma Watson (ur. 1990) – brytyjska aktorka dziecięca
- Harry Watson – ujednoznacznienie
- Indica Watson (ur. 2010) – aktorka dziecięca
- James Watson (ur. 1928) – biochemik amerykański, noblista
- Jessica Watson (ur. 1993) – australijska żeglarka
- John Watson – ujednoznacznienie
- Ken Watson (1904-1986) – curler kanadyjski
- Lillian Watson (1857-1918) – tenisistka brytyjska
- Lucile Watson (1879-1962) – aktorka kanadyjska
- Maud Watson (1864-1946) – tenisistka brytyjska
- Muse Watson (ur. 1948) – aktor amerykański
- Robert Watson (ur. 1977) – informatyk brytyjski
- Shane Watson (ur. 1981) – krykiecista australijski
- William Watson – ujednoznacznienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Watt

pas wybrzeża

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. teren odsłaniany w czasie odpływów;

## Osoby

- Davey Watt (ur. 1978) – australijski żużlowiec
- James Watt (1736-1819) – brytyjski inżynier i wynalazca, od którego nazwiska nazwano jednostkę mocy – wat
- Mitchell Watt (ur. 1988) – australijski lekkoatleta, skoczek w dal
- Richard M. Watt (ur. 1930) – amerykański pisarz i historyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Watteau

[czytaj: waTO] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Watts

Miejscowości w USA:

- Watts – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie Adair

Gminy w USA:

- Watts (ang. Watts Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry

Inne:

- Watts – dzielnica w Los Angeles (USA)

#### Źródła:

Wikipedia

# Watussi

[czytaj: watuss-i] stepowe bydło afrykańskie

Watussi (ankole) – rasa bydła domowego hodowana w Afryce wschodniej (głównie Uganda i Rwanda).

Cechuje się bardzo dużymi (do 1,6 m długości) i rozłożystymi rogami, dużym podgardlem oraz czerwonawą, czasem z białymi plamami, barwą skóry. Wysokość w kłębie do 1,7 m. Jest to rasa głównie mleczna, pozyskuje się od niej także krew, natomiast mięso i skóry mają drugorzędne znaczenie. Ilość posiadanego bydła jest dla wielu plemion (Tutsi, Ankole, Bahima, Bashi, Kigezi, Kiwu) Ugandy i krajów sąsiednich miernikiem bogactwa właściciela. Nazwa rasy pochodzi od dawnej nazwy plemienia Tutsi – Watussi – którego członkowie szczególnie ją cenią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Watutsi

Tutsi;
1. lud afrykański zamieszkujący głównie Ruandę i Burundi;
2. przedstawiciel tego ludu

#### Źródła:

SJP.pl

# Watykan

państwo-miasto w zachodniej części Rzymu będące siedzibą papieża i centrum urzędów i instytucji Kościoła rzymskokatolickiego; Państwo Watykańskie, Stolica Apostolska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) geogr. wzgórze w Rzymie;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) mitrzym. bóstwo pogańskie

Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Stato della Città del Vaticano [tʃitˈta del vatiˈkaːno], łac. Status Civitatis Vaticanæ) – miasto-państwo w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, enklawa na terytorium Włoch, w Rzymie. Najmniejsze uznawane państwo świata pod względem powierzchni i najmniejsze niepodległe państwo pod względem liczby ludności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Watykańczyk

obywatel Watykanu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Watykanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Watykanista

ekspert w sprawach Watykanu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekspert w sprawach związanych z Państwem Watykańskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Watykanistka

→ watykanista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekspertka w sprawach związanych z Państwem Watykańskim

Patrz:watykanista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Watykanizacja

poddawanie lub uleganie wpływom Watykanu

#### Źródła:

SJP.pl

# Watykanizować

poddawać wpływom Watykanu

#### Źródła:

SJP.pl

# Watykanka

obywatelka Watykanu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Watykanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Watykański

związany z Watykanem

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Watykan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wave

w informatyce: rodzaj pliku dźwiękowego, zawierającego cyfrowy obraz oryginalnego dźwięku

Belgia:

- Wåve – walońska nazwa miasta Wavre

Inne:

- Wave – album Patti Smith
- Wave – minialbum południowokoreańskiej grupy muzycznej Ive
- Wave – narzędzie do komunikacji i współpracy Google
- Wave – polski zespół muzyczny
- Wave – sieć telekomunikacyjna

Zobacz też:

- WAV

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waverley

- Waverley – miejscowość w Australii, w Australii Zachodniej
- Waverley – dystrykt w hrabstwie Surrey w Anglii
- Waverley – jeden z 38 samorządów lokalnych wchodzących w skład aglomeracji Sydney, największego zespołu miejskiego Australii
- Waverley – powieść historyczna Waltera Scotta z 1814 roku
- Waverley – miejscowość w Australii, w Tasmanii
- Waverley – miejscowość w Nowej Zelandii, w regionie Taranaki

#### Źródła:

Wikipedia

# Wawa

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) = geogr. pot. Warszawa

- Radio WAWA – polska rozgłośnia radiowa powstała w Warszawie
- Wawrzyniec Żuławski (1916–1957) – alpinista, kompozytor i pisarz; powszechnie zwany "Wawą" przez polskich wspinaczy
- Wawa – zdrobnienie imienia Wawrzyniec
- Wawa – skrót od nazwy miasta Warszawa

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wawak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawel

1. wzgórze w Krakowie;
2. firma cukiernicza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. krakowskie wzgórze nad Wisłą z zabytkową zabudową zamkową;

(1.2) geogr. adm. część Krakowa

(1.3) geogr. szczyt górski na Spitsbergenie

Wawel – wzgórze na Pomoście Krakowskim, w Krakowie w dzielnicy I Stare Miasto, na lewym brzegu Wisły. Do roku 1954 Wzgórze stanowiło odrębną dzielnicę miasta, była to dzielnica II Zamek.

Wawel ma charakter zrębu tektonicznego, który powstał w miocenie i zbudowany jest z liczących 161–155 mln lat górnojurajskich wapieni wieku oksfordzkiego. Wzgórze wznosi się na wysokość ok. 228 m n.p.m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wawelberczyk

absolwent Szkoły Inżynierskiej im. Hipolita Wawelberga i Stanisława Rotwanda, istniejącej w latach 1891-1951

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawelberg

Wawelberg:

- Hipolit Wawelberg
- Tadeusz Puszczyński, ps.: Konrad Wawelberg
  - Grupa Wawelberg
- Szkoła Wawelberga i Rotwanda – szkoła mechaniczno-techniczna w Warszawie

#### Źródła:

Wikipedia

# Wawelit

minerał, uwodniony fosforan glinu

Wavellit (wawelit) – minerał z gromady fosforanów, klasy fosforanów uwodnionych. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechniony jest tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od nazwiska angielskiego lekarza i fizyka Williama Wavella odkrywcy tegoż minerału, który znalazł go w miejscowości Barnstaple w 1800 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawelowski

dotyczący firmy cukierniczej Wawel

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawelski

przymiotnik od: Wawel

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: Wawel

(1.2) od: Wawel (firma)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wawer

1. dzielnica i osiedle Warszawy;
2. konspiracyjna organizacja młodzieżowa działająca w latach 1940-44 w Warszawie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

Wawer – dzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Jest największą pod względem powierzchni i jednocześnie najrzadziej zaludnioną dzielnicą Warszawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wawerski

przymiotnik od: Wawer, dzielnica mieszkaniowa Warszawy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wawra, związany z Wawrem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wawrentowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawro

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrowice

2 miejscowości w Polsce:

- Wawrowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Wiślica
- Wawrowice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik

Zobacz też:

- Vávrovice – dzielnica Opawy w Czechach

#### Źródła:

Wikipedia

# Wawrowo

Wawrowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Lidzbark.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Starym Dłutowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wawrowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrykowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawryniewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawryniuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzecki

nazwisko

- Antoni Tadeusz Wawrzecki – stolnik brasławski
- Felicjan Wawrzecki (zm. 1765) – poseł na Sejm I Rzeczypospolitej
- Ignacy Wawrzecki – elektor Stanisława Augusta Poniatowskiego
- Paweł Wawrzecki (ur. 1950) – polski aktor filmowy i teatralny, prezenter telewizyjny
- Stanisław Wawrzecki (1921–1965) – dyrektor Miejskiego Handlu Mięsem Warszawa Praga
- Tadeusz Wawrzecki – wojski brasławski
- Tomasz Wawrzecki (1759–1816) – generał, uczestnik powstania kościuszkowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzek

zdrobnienie od: Wawrzyniec (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzeńczyce

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Wawrzeńczyce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Mietków
- Wawrzeńczyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
- Wawrzeńczyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzeńczycki

→ Wawrzeńczyce

Patrz:Wawrzeńczyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzeńczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzkowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzonek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzonkowo

Wawrzonkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Kikół.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa włocławskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wawrzonkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzuś

zdrobnienie od: Wawrzyniec (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzyczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzyn

laur;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane ze względu na skórzaste, bardzo aromatyczne liście powszechnie używane jako przyprawa; drzewo laurowe;
2. liście i gałązki drzewa laurowego albo zrobiony z nich wieniec, będące w antycznej Grecji i Rzymie symbolem zwycięstwa i sławy;
3. w przenośni: nagroda, uznanie, sława, sukces

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Wawrzyn (Laurus L.), nazywany także laurem, drzewem laurowym – rodzaj drzew i krzewów z rodziny wawrzynowatych (Lauraceae). Obejmuje dwa gatunki, spośród których jeden (wawrzyn szlachetny) rośnie w basenie Morza Śródziemnego, a drugi (wawrzyn azorski) spotykany jest na wyspach Makaronezji. Wawrzyn szlachetny rośnie w zaroślach, zwykle w pobliżu wybrzeży, w wąwozach, nad strumieniami i przy źródłach. Wawrzyn azorski jest charakterystyczny dla lasów wawrzynolistnych. Oba gatunki charakterystyczne są z powodu skórzastych i bardzo aromatycznych liści.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wawrzyńcostwo

Wawrzyniec z małżonką; Wawrzyńcowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzyńcowice

Wawrzyńcowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Lorenzdorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Strzeleczki. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wawrzyńcowie

Wawrzyniec z małżonką; Wawrzyńcostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzyńcowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Wawrzyńca lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Wawrzyńca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wawrzyńczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzyńczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzynek

niski krzew z rodziny wawrzynkowatych, o trwałych lub opadających liściach, wonnych kwiatach i trujących owocach, rosnący w Europie i Azji; dafne

Wawrzynek (Daphne L.) – rodzaj roślin z rodziny wawrzynkowatych. Liczy co najmniej 95 gatunków. Rośliny te występują w Eurazji i Afryce Północnej, z czego w Europie obecnych jest 17 gatunków. Największe zróżnicowanie jest w Azji wschodniej, tylko w Chinach rosną 52 gatunki, z czego 41 to endemity, cztery gatunki rosną w Japonii, jeden na Kamczatce. W Polsce występują w naturze dwa gatunki – wawrzynek główkowaty D. cneorum i wawrzynek wilczełyko D. mezereum.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzyniak

nazwisko

Wawrzyniak (niem. Lorbeer-Berg, Lorbeerberg) – wzniesienie (668 m n.p.m.), w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Środkowych, w Górach Wałbrzyskich, w paśmie Gór Czarnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzyniec

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Wawrzyniec – spolszczona postać imion Laurencjusz i Laurenty.

Imię wywodzi się od słowa wawrzyn, które pochodzi od łac. laurus.

Żeńskie formy: Laurencja, Laurentyna

Imieniny Wawrzyńca przypadają: 8 stycznia, 3 lutego, 3 czerwca, 6 czerwca, 21 lipca, 22 lipca, 10 sierpnia, 16 sierpnia, 5 września, 27 września, 28 września i 14 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wawrzynkowate

rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 750 gatunków krzewów, rzadziej niskich drzew, o promienistych kwiatach i liściach ułożonych skrętolegle, bez przylistków

Wawrzynkowate (Thymelaeaceae Juss.) – rodzina roślin należąca według systemu APG do rzędu ślazowców, według starszych systemów klasyfikacyjnych do rzędu wawrzynkowców (Thymelaeales). Rodzajem typowym jest wilczypieprz Thymelaea Mill. Przedstawiciele rodziny są rozpowszechnieni na świecie z wyjątkiem obszarów na północy Azji i Ameryki Północnej, Półwyspu Indyjskiego (są jednak na Cejlonie) i obszarów pustynnych w Afryce północnej i południowo-zachodniej oraz na Półwyspie Arabskim. Największe zróżnicowanie osiągają na stepach Azji, w obszarze śródziemnomorskim oraz w tropikalnej Afryce i Australii. We florze Polski rodzina reprezentowana jest tylko przez trzy gatunki należące do dwóch rodzajów – wawrzynek (Daphne) i wilczypieprz (Thymelaea). Większość przedstawicieli to rośliny światłolubne rosnące w suchych lasach i zaroślach. Wiele roślin z tej rodziny jest trująca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzynkowaty

o cechach wawrzynkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzynkowy

→ wawrzynek

Patrz:wawrzynek

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzynolistny

przymiotnik

(1.1) bot. mający liście jak wawrzyn

#### Źródła:

Wiktionary

# Wawrzynostwo

Wawrzyn z małżonką; Wawrzynowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzynowate

o cechach wawrzynowatych (laurowatych; rodzina roślin); laurowaty

Wawrzynowate, laurowate (Lauraceae Juss.) – rodzina głównie drzew i krzewów należąca do rzędu wawrzynowców (Laurales). Należy tu około 50 rodzajów i około 2850–3000 gatunków. Są to rośliny strefy tropikalnej i subtropikalnej, najbardziej zróżnicowane w Azji Południowo-Wschodniej i Ameryce Północnej. Najdalej od równika sięgają wschodniej Kanady, południowego Chile, Nowej Zelandii. We florze Polski brak przedstawicieli tej rodziny. W Europie rosną tylko w obszarze śródziemnomorskim. Rośliny te są istotnym składnikiem lasów równikowych i lasów twardolistnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzynowaty

o cechach wawrzynowatych (laurowatych; rodzina roślin); laurowaty

przymiotnik

(1.1) bot. przypominający wawrzyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wawrzynowce

rząd drzew, krzewów i pnączy z klasy dwuliściennych; laurowce

Wawrzynowce (Laurales Perleb) – rząd roślin okrytonasiennych, w obrębie których stanowi jeden ze starszych kladów zaliczany do grupy magnoliowych w obrębie wczesnych dwuliściennych. Takson siostrzany dla rzędu magnoliowców (Magnoliales). Należy tu 7 rodzin z 91 rodzajami i ok. 2860 gatunkami. Są to głównie drzewa i krzewy występujące w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Kilka rodzajów rośnie też w klimacie umiarkowanym. W Polsce brak przedstawicieli we florze rodzimej, wiele gatunków uprawianych jest jednak jako rośliny ozdobne. Należy tu szereg znanych powszechnie roślin ozdobnych, owocowych lub przyprawowych takich jak np. wawrzyn szlachetny, cynamonowiec, awokado, sasafras.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzynowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzynowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzynowiec

przedstawiciel rzędu drzew, krzewów i pnączy z klasy dwuliściennych; laurowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawrzynowy

przymiotnik od: wawrzyn

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wawrzynem, dotyczący wawrzynu; wykonany z wawrzynu; zawierający wawrzyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wawrzyński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ludwika Wawrzyńska – polski pedagog
- Marek Wawrzyński – polski poeta współczesny
- Tomasz Wawrzyński – polski wojskowy
- Wojciech Wawrzyński – polski specjalista zagadnień transportowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzyny

laur;
1. wiecznie zielone drzewo z rodziny wawrzynowatych, uprawiane ze względu na skórzaste, bardzo aromatyczne liście powszechnie używane jako przyprawa; drzewo laurowe;
2. liście i gałązki drzewa laurowego albo zrobiony z nich wieniec, będące w antycznej Grecji i Rzymie symbolem zwycięstwa i sławy;
3. w przenośni: nagroda, uznanie, sława, sukces

Wawrzyny (niem. Laurienen) – kolonia w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wawrzyszów

2 miejscowości w Polsce:

- Wawrzyszów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. strzelińskim, w gminie Wiązów
- Wawrzyszów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wolanów

Inne:

- Wawrzyszów – miejscowość na Słowacji

Zobacz też: Kolonia Wawrzyszów

#### Źródła:

Wikipedia

# Wawszczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wawszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wayang

[czytaj: wajang] ogólna nazwa indonezyjskich przedstawień teatralnych, wśród których najbardziej rozpoznawany jest teatr cieni

Wayang – nazwa form teatralnych w kulturze indonezyjskiej.

Najbardziej upowszechnioną formą teatralną w Indonezji jest wayang kulit, czyli przedstawienie teatru cieni. W teatrze wayang kult stosuje się figurki (rozmiar od kilku centymetrów aż do jednego metra), wykonane ze skóry (kulit) i perforowane tak, aby po oświetleniu lampą tworzyły wzory świetlne i cienie na ekranie projekcyjnym (kelir). Figurki różnią się rozmiarem, kształtem, kolorem i kostiumem w zależności od rodzaju przedstawienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wayne

[czytaj: łejn]
1. obce imię męskie;
2. nazwisko, m.in. John Wayne (1907-1979) - amerykański aktor filmowy

## Lokalizacje w Stanach Zjednoczonych

### Miejscowości

- Wayne – wieś w stanie Illinois, w hrabstwie Kane
- Wayne – miejscowość w stanie Maine, w hrabstwie Kennebec
- Wayne – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Wayne
- Wayne – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Wayne
- Wayne – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Passaic
- Wayne – miejscowość w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Steuben
- Wayne – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Wood
- Wayne – miejscowość w stanie Oklahoma, w hrabstwie McClain
- Wayne – obszar niemunicypalny w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware
- Wayne – miejscowość w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Wayne
- Wayne – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Lafayette
- Wayne – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Washington

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Waza

rodzaj naczynia ceramicznego przeznaczonego najczęściej do podawania zupy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. tylko w lm. Wazowie → dynastia panująca w Polsce w latach 1587–1668;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. przedstawiciel dynastii Wazów (1.1)

Waza – duże, szerokie i głębokie ceramiczne naczynie, przeważnie z dwoma uchwytami i przykrywką, służące do podawania zup. Wazy wykonywane są przede wszystkim z porcelany lub fajansu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wazari

jedna z trzech ocen (yuko, wazari, ippon) przyznawanych przez sędziów w judo sportowym za udane wykonanie akcji, waza-ari

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazeczka

zdrobnienie od: wazka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazektomia

w medycynie: chirurgiczne podwiązanie nasieniowodów w celach antykoncepcyjnych, prowadzące do nieodwracalnej bezpłodności mężczyzny; vasectomia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg urologiczny przeprowadzany u mężczyzn w celu trwałego pozbawienia ich płodności, polegający na przecięciu nasieniowodu (nasieniowodów);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wazelina

1. węglowodór uzyskiwany z ropy naftowej, używany jako podłoże do maści i kremów;
2. lizusostwo; pochlebianie i przesadne usługiwanie komuś;
3. wazeliniarz; lizus

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. mazista, biaława substancja będąca mieszaniną węglowodorów parafinowych, głównie dokozanu i trikozanu, wykorzystywana w kosmetyce i technice;

(1.2) przen. lizusostwo

Wazelina – substancja mazista, bezwonna, niskotopliwa, niewysychająca, koloru od białego poprzez żółty do brązowego – we wszystkich wypadkach dość prześwitująca. Jest mieszaniną węglowodorów parafinowych (alkanów) z pogranicza stałego i ciekłego stanu skupienia w normalnych warunkach otoczenia (temperatura topnienia 35–45 °C) – głównie są to dokozan (C22H46) i trikozan (C23H48). W innych wersjach może wykazywać wyższą temperaturę topnienia (36–60 °C) i zawierać głównie nasycone węglowodory o >25 atomach węgla. Otrzymywana jest z wybranych rodzajów ropy naftowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wazeliniara

kobieta przesadnie komuś nadskakująca, przypochlebiająca się w celu osiągnięcia własnych korzyści

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazeliniarka

→ wazeliniarz

Patrz:wazeliniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazeliniarski

przymiotnik od: wazeliniarz

przymiotnik

(1.1) pot. pogard. związany z wazeliniarzem i/lub wazeliniarstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wazeliniarskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest wazeliniarskie; cecha tych, którzy są wazeliniarscy

#### Źródła:

Wiktionary

# Wazeliniarstwo

podlizywanie się komuś w celu osiągnięcia korzyści bądź satysfakcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazeliniarz

potocznie: lizus, pochlebca; dupoliz, dupowłaz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. osoba przesadnie komuś schlebiająca i usługująca, zwłaszcza komuś wyżej postawionemu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wazelinowaty

przypominający konsystencją wazelinę, podobny do wazeliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazelinowy

przymiotnik od: wazelina

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wazeliną, dotyczący wazeliny, zawierający wazelinę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ważenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ważyć.

(1.2) sport. oficjalne określanie wagi zawodnika przed walką bokserską połączone z prezentacją

#### Źródła:

Wiktionary

# Wazka

mała waza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. owad z rzędu ważek (nazwa systematyczna|Odonata|Fabricius|ref=tak.), żyjący w okolicach zbiorników wodnych podłużny, o dwóch parach skrzydeł i dużych oczach;

(1.2) rzad. zdrobn. od waga

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. → zob. ważki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ważki

książkowo: mający dużą wagę, duże znaczenie; ważny, znaczący, istotny

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. ważny

(1.2) daw. dość ciężki

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: ważka

Ważki (Odonata) – rząd drapieżnych, starych ewolucyjnie owadów o przeobrażeniu niezupełnym, smukłym ciele, dużych oczach złożonych, krótkim tułowiu, silnie wydłużonym odwłoku i dwóch parach skrzydeł, które w stanie spoczynku są rozłożone na boki lub podniesione do góry. Tradycyjnie zaliczane są wraz z jętkami (Ephemeroptera) do grupy prymitywnych owadów staroskrzydłych (Palaeoptera), których większość już wymarła. Są związane ze środowiskiem wodnym – larwy żyją w wodzie, a osobniki dorosłe (imagines) przebywają w pobliżu zbiorników z wodą stojącą lub płynącą. Ważki są bardzo dobrymi lotnikami. Latają szybko i bezgłośnie. U większości gatunków jest wyraźnie zaznaczony dymorfizm płciowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ważkość

dawniej:
1. ważność, doniosłość;
2. ciężar

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważkowate

1. żupałek ważkowaty - owad z rzędu sieciarek;
2. o cechach ważkowatych (rodzina ważek różnoskrzydłych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ważkowaty

1. żupałek ważkowaty - owad z rzędu sieciarek;
2. o cechach ważkowatych (rodzina ważek różnoskrzydłych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważkowy

→ ważka

Patrz:ważka

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważniacki

→ ważniak

Patrz:ważniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od ważniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Ważniaczka

→ ważniak

Patrz:ważniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważniak

ktoś podkreślający swoją władzę, wywyższający się

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zarozumiała

(1.2) pogard. ktoś bardzo ważny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ważniakowaty

bufonowaty, pyszałkowaty;
1. uważający się za osobę ważniejszą i lepszą od innych;
2. świadczący o takich cechach, np. ważniakowaty wyraz twarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważnić

ważnić się - zwracać na siebie uwagę swoją ważnością

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważnie

przysłówek

(1.1) mając moc prawną, obowiązując

#### Źródła:

Wiktionary

# Ważniej

stopień wyższy od przysłówka: ważnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: ważny

#### Źródła:

SJP.pl

# Ważność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. cecha tego, co ważne, mające moc prawną

(1.2) cecha tego, co ważne, mające duże znaczenie

- Ważność w sensie prawnym – obowiązywanie aktu prawnego lub dokumentu
- Ważność w sensie filozoficznym – podstawowa kategoria i przedmiot aksjologii, pojęcie filozoficzne

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ważny

1. mający duże znaczenie; znaczący, istotny, doniosły, kluczowy;
2. o człowieku: mający władzę i stanowisko, mogący wiele załatwić; znaczący, wpływowy;
3. mający znaczenie wobec prawa, zgodny z przepisami; prawomocny, przepisowy, obowiązujący;
4. ironicznie: okazujący swoje znaczenie, wywyższający się; dumny, wyniosły, zarozumiały;
5. nadający się do spożycia, użytku;
6. wyrażający czyjeś przekonanie o swoim znaczeniu, np. ważna mina;
7. dawniej: mający dużą wagę; ciężki

przymiotnik

(1.1) mający duże znaczenie

(1.2) mający odpowiedzialne stanowisko, duże wpływy

(1.3) mający moc prawną, obowiązujący

Osoby o tym nazwisku:

- Artur Ważny – rzymskokatolicki duchowny
- Jarosław Ważny – polski dziennikarz, muzyk, puzonista
- Jerzy Ważny – polski nauczyciel akademicki, inżynier
- Władysław Ważny – kapitan Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej, organizator ruchu oporu we Francji.
- Zenon Ważny – polski sportowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wazodylatacja

rozszerzenie się światła naczyń krwionośnych wskutek rozkurczu ich mięśni gładkich

Wazodylatacja, wazodilatacja – rozkurcz mięśni gładkich w ścianie naczyń krwionośnych. Skutkiem tego procesu jest poszerzenie światła naczyń i spadek ciśnienia krwi, ponieważ rośnie ogólna objętość układu krwionośnego przy stałej objętości krwi. Procesem przeciwnym do wazodylatacji jest wazokonstrykcja.

Substancje powodujące wazodylatację (wazodylatatory) są stosowane jako leki w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz chorób obwodowych naczyń krwionośnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wazon

ozdobne naczynie na cięte kwiaty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdobne naczynie przeznaczone do przechowywania ciętych kwiatów

Wazon – naczynie, najczęściej wykonane z porcelany lub szkła, o podłużnym, wysokim kształcie, służące do przechowywania kwiatów.

W architekturze element rzeźby architektonicznej, rozpowszechniony szczególnie w baroku i klasycyzmie, stosowany w ścisłym związku z budowlą (jako zwieńczenie frontonów i balustrad) oraz w postaci wolnostojącej dekoracji w ogrodzie na postumencie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wazonek

dawniej: wazonik - mały wazon

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazonik

zdrobnienie od: wazon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od wazon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wazonkowce

pierścienica z rzędu skąposzczetów, żyjąca w wodzie lub glebie; doniczkowiec

Wazonkowcowate, wazonkowce, doniczkowce (Enchytraeidae) – rodzina małych i średniej wielkości pierścienic zaliczanych do skąposzczetów. Są szeroko rozprzestrzenione, szczególnie w strefach klimatu umiarkowanego. Znanych jest kilkaset gatunków występujących na lądzie oraz w przybrzeżnej strefie jezior i mórz. W faunie Polski odnotowano 94 gatunki, m.in. wazonkowiec biały (Enchytraeus albidus) i wazonkowiec czerwony (Lumbricillus lineatus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wazonkowcowate

rodzina pierścienic z podgromady skąposzczetów; doniczkowce, wazonkowce

Wazonkowcowate, wazonkowce, doniczkowce (Enchytraeidae) – rodzina małych i średniej wielkości pierścienic zaliczanych do skąposzczetów. Są szeroko rozprzestrzenione, szczególnie w strefach klimatu umiarkowanego. Znanych jest kilkaset gatunków występujących na lądzie oraz w przybrzeżnej strefie jezior i mórz. W faunie Polski odnotowano 94 gatunki, m.in. wazonkowiec biały (Enchytraeus albidus) i wazonkowiec czerwony (Lumbricillus lineatus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wazonkowiec

pierścienica z rzędu skąposzczetów, żyjąca w wodzie lub glebie; doniczkowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazonkowy

ślepucha wazonkowa - gatunek węża z rodziny ślepuchowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazonowy

przymiotnik od: wazon

#### Źródła:

SJP.pl

# Wazopresyna

hormon syntetyzowany w podwzgórzu, działający kurcząco na naczynia krwionośne, zwiększający ciśnienie krwi i zatrzymujący wodę w ustroju; antydiuretyna, hormon antydiuretyczny, ADH

Hormon antydiuretyczny, wazopresyna, adiuretyna, ADH (ang. antidiuretic hormone), AVP (ang. arginine vasopressin) – organiczny związek chemiczny z grupy oligopeptydów, pełniący u ssaków (także u człowieka) funkcję hormonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wazowie

dynastia panująca w latach 1523-1654 w Szwecji i 1587-1668 w Polsce

Wazowie (szw. Vasaätten) – dynastia szwedzka panująca w Królestwie Szwecji w latach 1523–1654, w Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1587–1668 oraz na Śląsku w księstwie opolsko-raciborskim w latach 1645–1666 i w księstwie nysko-otmuchowskim w latach 1625–1655.

Nazwa dynastii pochodzi prawdopodobnie od godła vase (pol. snopek, wiązka rózg, faszyna) znajdującego się w herbie rodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wazowy

przymiotnik od: waza

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z wazą, dotyczący wazy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ważyć

1.
a) określać ciężar czegoś, posługując się wagą; odważać;
b) oceniać ciężar czegoś, trzymając to w ręku;
2. mieć określony ciężar;
3. książkowo, przenośnie: mieć znaczenie;
4. książkowo: rozważać coś;
5. dawniej: cenić;
6. ważyć się:
a) określać własny ciężar;
b) być rozważanym;
c) rzadko: kiwać się

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) określać czyjś ciężar za pomocą wagi

(1.2) ostrożnie, powoli podejmować decyzję, wybierać coś

(1.3) daw. cenić, poważać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) mieć jakiś ciężar, masę

(2.2) pot. inform. mieć rozmiar

czasownik zwrotny niedokonany ważyć się

(3.1) określać własny ciężar za pomocą wagi

(3.2) mieć odwagę, by coś zrobić

(3.3) być w trakcie ustalania, gdy losy nie są pewne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ważyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wał

1. potocznie: ktoś głupi, tępy;
2. wulgarnie: członek męski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj nasypu, usypisko z ziemi, naturalne lub sztuczne

(1.2) narzędzie w kształcie walca osadzonego w ramie na osi, służące do ugniatania i wyrównywania gruntu, nawierzchni dróg itp.

(1.3) techn. element maszyny w kształcie długiego walca, służący do przekazywania obrotów

(1.4) przest. fala

(1.5) pot. akt oszustwa

(1.6) anat. naturalne zgrubienie lub wyniosłość na ciele

(1.7) gest Kozakiewicza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. obraź. ktoś naiwny lub głupi

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) wulg. penis

- wał (maszynoznawstwo)
  - wał giętki
  - wał wykorbiony
  - wał korbowy
  - wał napędowy
  - wałek rozrządu
  - wał odbioru mocy
  - wałek skrętny
- wał (polowy)
- wał (geografia)
  - wał górski
  - wał morenowy
  - wał brzegowy
  - wał wydmowy

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Wała

wykrzyknienie używane zwykle z odpowiednim gestem; nic z tego

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałach

wykastrowany ogier

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mężczyzna należący do grupy etnograficznej ludności polskiej, zamieszkującej obszar Śląska Cieszyńskiego, w okolicy Cieszyna i Skoczowa;

Wałach – koń trzebiony lub inny przedstawiciel koniowatych (np. muł lub osioł), który w ten sposób przestaje być ogierem. Etymologia terminu wywodzi się od etnonimu Wołoch, i wynika stąd, że prawdopodobnie Wołosi sprowadzili do Polski wałaszenie ogierów wraz z charakterystycznym dla tego ludu stylem pasterskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałachowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Wałachów, związany z Wałachami

#### Źródła:

Wiktionary

# Wałaszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wałaszyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wałaszyć

trzebić ogiera

czasownik niedokonany

(1.1) kastrować ogiera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wałbrzych

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wałbrzych (niem. Waldenburg, śl-niem. Walmbrig, Walmbrich, cz. Valdenburk, Valbřich) – miasto na prawach powiatu na południowym zachodzie Polski, w województwie dolnośląskim nad Pełcznicą. Miasto leży na Pogórzu Zachodniosudeckim i Sudetach Środkowych w pasmie Gór Wałbrzyskich. Historycznie na Dolnym Śląsku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałbrzyski

związany z Wałbrzychem, dotyczący Wałbrzycha

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wałbrzycha, związany z Wałbrzychem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wałbrzyskie

związany z Wałbrzychem, dotyczący Wałbrzycha

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałbrzyszanin

mieszkaniec Wałbrzycha

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Wałbrzycha

(1.2) osoba pochodząca z Wałbrzycha, urodzona w Wałbrzychu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wałbrzyszanka

mieszkanka Wałbrzycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Wałbrzycha

(1.2) kobieta pochodząca z Wałbrzycha, urodzona w Wałbrzychu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wałcz

wymawiać głoskę "ł" jako "u"

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Wałcz (niem. Deutsch Krone) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, siedziba władz powiatu wałeckiego oraz wiejskiej gminy Wałcz.

Wałcz jest powiatowym ośrodkiem administracyjnym, gospodarczym i kulturalnym, siedzibą urzędów i instytucji lokalnych oraz ósmym ośrodkiem miejskim województwa (pod względem liczby ludności).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałczanin

mieszkaniec Wałcza

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałczanka

mieszkanka Wałcza

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałczatka

wałczatka dwuguzka - gatunek pszczoły

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. wymowa ortograficzny|ł. jako półsamogłoski IPA4|w. (niezgłoskotwórczego odpowiednika ortograficzny|u., czyli IPA4|u.), nie jako spółgłoski płynnej IPA4|ɫ.

Wałczenie – wymowa ł jak u niezgłoskotwórczego (w zapisie fonetycznym [w]), spotykana w języku polskim od XVI−XVII wieku. Wymowa taka pojawiła się początkowo na wsi (chłopi) i wśród warstw niewykształconych, a obecnie jest ogólnie przyjętą normą. Przedniojęzykowo-zębowe ł, zwane scenicznym, (w zapisie fonetycznym [ɫ̪]) występuje współcześnie jedynie w gwarach kresowych, na scenie rzadko.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałczyć

wymawiać głoskę "ł" jako "u"

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałczyk

chrząszcz z rodziny ryjkowców; szkodnik młodych drzew świerkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałdaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Rosji, w obwodzie nowogrodzkim;

Wałdaj, romanizowany również jako Valdai lub Valday może oznaczać:

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałdajski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Wałdajem, dotyczący Wałdaju

#### Źródła:

Wiktionary

# Wałdówko

2 miejscowości w Polsce:

- Wałdówko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
- Wałdówko – wieś w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Zblewo

#### Źródła:

Wikipedia

# Wałdowo

5 miejscowości w Polsce:

- Wałdowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. sępoleńskim, w gminie Sępólno Krajeńskie
- Wałdowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Pruszcz
- Wałdowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Wałdowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Kisielice
- Wałdowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda

#### Źródła:

Wikipedia

# Wałecki

dotyczący Wałcza, związany z Wałczem

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Wałcza, związany z Wałczem

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Wałecki – polski zoolog
- Krzysztof Wałecki – polski muzyk rockowy, wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów

Jednostki administracyjne o tej nazwie:

- Powiat wałecki – powiat w północno-zachodniej Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałeczek

1. zdrobnienie od: wałek;
2. część toczna mechanizmów, np, łożysk;
3. mikroskopowy twór walcowaty obserwowany przy badaniu moczu, mogący świadczyć o schorzeniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałeczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wałeczkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wałeczkowaty

podobny do małego wałka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałeczkowy

przymiotnik od: wałeczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałęga

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Kamil Wałęga – polski hokeista
- Leon Wałęga – rzymskokatolicki duchowny
- Stanisław Wałęga – polski publicysta
- Władysław Wałęga – polski malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wałek

element różnych aparatów, maszyn, urządzeń, w kształcie walca, służący zwykle do nawijania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: wał

(1.2) przedmiot przypominający cylinder

(1.3) techn. element cylindryczny dający się obracać

(1.4) pot. obły kształt powstały poprzez zwinięcie

(1.5) pot. podłużna fałda

(1.6) slang. oszustwo

(1.7) zob. wałek malarski.

(1.8) leśn. segment pnia drzewa pociętego np. piłą

- wał (maszynoznawstwo)
  - wał giętki
  - wał wykorbiony
  - wał korbowy
  - wał napędowy
  - wałek rozrządu
  - wał odbioru mocy
  - wałek skrętny
- wał (polowy)
- wał (geografia)
  - wał górski
  - wał morenowy
  - wał brzegowy
  - wał wydmowy

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałęsa

wałęsać się - chodzić bez celu z miejsca na miejsce; szwendać się, tłuc się, włóczyć się

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) daw. ten, kto się wałęsa, włóczęga, próżniak

- Wałęsa – polskie nazwisko. Według danych Bazy PESEL z dnia 27.01.2022 nazwisko to nosi 972 polskich obywateli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałęsać

wałęsać się - chodzić bez celu z miejsca na miejsce; szwendać się, tłuc się, włóczyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałęsak

1. wałęsak brazylijski - rodzaj agresywnych oraz silnie jadowitych pająków, żyjących w tropikalnej części Ameryki Południowej i Północnej;
2. wałęsak leśny, wałęsak zwyczajny - gatunki pająków z rodziny pogońcowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Wałęsizm

potocznie, żartobliwie o jednym ze specyficznych powiedzeń wygłoszonych publicznie przez Lecha Wałęsę, najczęściej zbudowanych na bazie oksymoronów (np. Jestem za, a nawet przeciw!), rzadziej nieścisłości językowych (np. Nie chcem, ale muszem!)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. polit. hist. specyficzne powiedzenie, zwrot językowy pochodzący z publicznych wypowiedzi Lecha Wałęsy lub jemu przypisywany;

(1.2) polit. hist. sposób uprawiania polityki właściwy Lechowi Wałęsie

Wałęsizmy lub wałęsaliki – specyficzne powiedzenia i zwroty językowe pochodzące z publicznych wypowiedzi Lecha Wałęsy lub jemu przypisywane. Wiele z nich przeniknęło na dłużej do języka polskiego i współczesnej polskiej kultury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałęsówka

potoczna nazwa podwyżek płac przeprowadzonych jesienią 1980 r. na podstawie porozumień gdańskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałęsowski

taki jak u Wałęsy, właściwy Wałęsie, przypominający zachowanie, wypowiedzi Wałęsy itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałkno

Wałkno (niem. Falkenau) – osada w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Maszewo. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Nastazin.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Wałkoń

potocznie: osoba leniwa, nielubiąca podejmować żadnych działań wymagających wysiłku; leń, obibok, nierób

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, której nie chce się pracować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wałkonić

wałkonić się - potocznie: próżnować

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałkoniowaty

potocznie: skłonny do próżnowania, leniwy; leniuchowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałkować

czasownik

(1.1) rozpłaszczać kawałek ciasta wałkiem

(1.2) formować wałek z plastycznyastycznej masy

(1.3) przen. mówić o czymś, aż do znudzenia

czasownik zwrotny wałkować się

(2.1) zwijać się w wałki

(2.2) przen. być bezustannie omawianym

#### Źródła:

Wiktionary

# Wałkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wałkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Wałkowaty

przypominający kształtem wałek, podłużny i zaokrąglony

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałkówka

rodzaj lądowych ślimak płucodysznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałkownica

1. wałek do wałkowania ciasta
2. podłużna deszczułka z poprzecznymi karbami do ręcznego maglowania; maglownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałkownik

strug profilowy o wklęsłej krawędzi ostrza noża; otocznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałkowy

przymiotnik od: wałek

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałówa

potocznie: prowiant na drogę

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|wałować.

Wałowanie – zabieg uprawowy wykonywany za pomocą wałów polowych, służących do ugniatania roli, kruszenia brył lub skorupy glebowej oraz do wyrównywania powierzchni pola.

Wałowanie dzieli się na:

- ugniatające – wykorzystuje się wały gładkie i pierścieniowe
  - wałowanie lekkimi wałami stosuje się do wyrównania roli przed siewem lub sadzeniem, ugniecenia powierzchni po siewie drobnych nasion, pogniecenia nawozów zielonych przed przyoraniem, likwidowania pomrozowych szczelin w glebie
  - wałowanie ciężkimi wałami stosuje się do dociśnięcia skib po orce łąk lub pastwisk oraz do wałowania łąk (głównie wyrównywania uszkodzonej powierzchni darni)
- kruszące – stosuje się wały typu Croskill, Cambridge i Croskill-Cambridge, przy tego rodzaju wałowaniu jednocześnie z ugniataniem gleby następuje jej kruszenie
- wgłębne – wykonuje się wałem Campbella i strunowym, wałowanie to polega na ugniataniu głębokich warstw gleby bez ugniatania jej powierzchni, celem jest przyspieszenie osiadania roli po opóźnionych orkach siewnych, przyoraniu nawozów zielonych lub obornika

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Wałowaty

1. przypominający kształtem wał;
2. potocznie: nierozgarnięty, niemądry, tępy

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: wałówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Wałówka

potocznie: prowiant, zwłaszcza otrzymywany w domu na podróż lub pobyt w miejscu, w którym nabycie bądź przygotowanie go może być utrudnione

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. jedzenie przygotowane na drogę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Wałówkowy

przymiotnik od: wałówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Wałowy

przymiotnik od: wał

#### Źródła:

SJP.pl

# Wały

1. potocznie: bicie, lanie, baty, cięgi;
2. fortyfikacje

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 11, w tym 3 podstawowe

- Wały – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wołowskim, w gminie Brzeg Dolny
- Wały – część wsi Czernikówko w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
- Wały – część wsi Władysławów w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Wały – część wsi Damice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Iwanowice
- Wały – przysiółek wsi Krzeszówka w woj. małopolskim, w miechowski pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
- Wały – część wsi Zwola w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Gniewoszów
- Wały – część wsi Brzeźnica w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Dębica
- Wały – przysiółek wsi Wysoka w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Łazy
- Wały – część wsi Stawiany w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Kije
- Wały – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Nidzica
- Wały – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia