# Zd.

skrót od: zdanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdać

1. powierzyć, przekazać coś komuś oficjalnie;
2. narazić na coś, pozostawić kogoś w trudnej sytuacji;
3. zaliczyć, przejść pomyślnie egzamin, przejść do następnej klasy;
4. zdać się - zaufać, zawierzyć w czymś komuś; być odpowiednim, nadać się

czasownik

(1.1) stpol. czekać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdalasiały

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Poznań. zabiedzony

(1.2) gw-pl|Poznań. zmartwiony

(1.3) gw-pl|Poznań. zmęczony

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdalka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. środ. zdalna praca lub nauka odbywająca się przy pomocy komputera

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdalnie

przysłówek sposobu

(1.1) techn. na odległość, nie bezpośrednio

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdalny

dający się kontrolować z pewnej odległości

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który może być przeprowadzany na odległość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdancewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdanie

1. uporządkowana grupa wyrazów, która zawiera zrozumiałą informację;
2. sąd o czymś; pogląd; opinia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|żdać.

Zdanie (łac. sententia) – w językoznawstwie termin ten oznacza wypowiedzenie służące do zakomunikowania jakiejś treści i podlegające ograniczeniom formalnym. Budowa zdania opiera się na związkach między wyrazami, zarówno współrzędnych, jak i podrzędnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdaniem

przyimek

(1.1) zgodnie z czyjąś oceną, opinią

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: zdanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdaniewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdaniotwórczy

tworzący zgłoskę, sylabę; sylabotwórczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdaniowy

przymiotnik od: zdanie

przymiotnik

(1.1) dotyczący zdania, odnoszący się do zdania, związany ze zdaniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdankiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Zdankiewicz – polski złodziej i morderca
- Jarosław Zdankiewicz – polski perkusista
- Roman Zdankiewicz – austriacki urzędnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdanko

zdrobnienie od: zdanie; zdańko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdanowice

Zdanowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Nagłowice. Leży przy drodze krajowej nr 78. Leży pomiędzy miastem Jędrzejów, a Nagłowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdanowicz

nazwisko

Osoby o nazwisku Zdanowicz, Żdanowicz:

- Anton Żdanowicz – pułkownik kijowski i sędzia generalny
- Aleksander Zdanowicz – polski publicysta i uczestnik powstania styczniowego
- Aleksander Zdanowicz – polski pedagog, historyk, leksykograf i filolog w Wilnie
- Eugeniusz Zdanowicz – polski poeta i dziennikarz
- Czesław Zdanowicz – kapitan WP i partyzant AK 1939/44
- Jan Zdanowicz – polski architekt
- Dawid Binemann-Zdanowicz – polski adwokat i działacz społeczny
- Fłaryjan Żdanowicz – białoruski aktor, reżyser i teatrolog
- Katarzyna Ewa Zdanowicz – polska poetka i dziennikarka
- Leon Zdanowicz – polski pisarz, redaktor i wydawca
- Leonard Zub-Zdanowicz – major WP, cichociemny i członek Armii Krajowej
- Piotr Dismas Zdanowicz – polski animator, ilustrator i filmowiec
- Stanisław Zdanowicz – ujednoznacznienie
- Wiktor Żdanowicz – radziecki szermierz i florecista
- Uładzimir Zdanowicz – białoruski nauczyciel i polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdanowski

nazwisko

przymiotnik

(1.1) dotyczący Żdanowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zdarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdarniować

usunąć fragmenty darni - górnej warstwy gleby przerośniętej korzeniami traw

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdarność

dawniej: zręczność, zgrabność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdarny

przestarzałe:
1. nadający się do czegoś; zręczny, zgrabny;
2. udany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdarzać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) sprawiać, stawać się przyczyną czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zdarzać się

(2.1) wydarzać się, trafiać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdarzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co miało miejsce; co zdarzyło się

(1.2) mat. podzbiór przestrzeni probabilistycznej, symbolizujący pewien zestaw wyników eksperymentu;

(1.3) inform. zapis zajścia w systemie komputerowym określonej sytuacji;

(1.4) stpol. wyrok

(1.5) stpol. przeznaczenie

(1.6) odczasownikowy od|zdarzyć.

- zdarzenie w ontologii
- zdarzenie w literaturze
- zdarzenie gospodarcze
- zdarzenie drogowe
- zdarzenie losowe
  - zdarzenie losowe w prawie ubezpieczeń gospodarczych
  - zdarzenie losowe w teorii prawdopodobieństwa
    - zdarzenie elementarne
    - zdarzenie losowe niemożliwe
    - zdarzenie losowe pewne
    - zdarzenie losowe przeciwne

    #### Źródła:

    Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdarzeniowy

przymiotnik od: zdarzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdarzyć

czasownik nieprzechodni

(1.1) dokonany od|zdarzać.

czasownik zwrotny zdarzyć się

(2.1) dokonany od|zdarzać się.

(2.2) stpol. udać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdatniej

stopień wyższy od przysłówka: zdatnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdatniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zdatny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdatny

nadający się do czegoś; odpowiedni

przymiotnik

(1.1) książk. nadający się do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdawać

1. powierzać, przekazywać coś komuś;
2. składać egzamin, przechodzić do następnej klasy;
3. relacjonować, przedstawiać sprawozdanie;
4. zdawać się - zawierzać w czymś komuś; wyglądać jakoś w czyichś oczach, wywoływać wrażenie czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdać)

(1.1) przystępować do egzaminu lub sprawdzianu

(1.2) uzyskiwać pozytywną ocenę

(1.3) przekazywać przedmioty, stanowisko, funkcję lub odpowiedzialność

(1.4) przedstawiać sprawę

czasownik zwrotny niedokonany zdawać się (dk. zdać się)

(2.1) odnosić wrażenie, nie będąc jednak pewnym

(2.2) pokładać w kimś zaufanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdawalność

wielkość określająca odsetek osób, które zdały egzamin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. odsetek osób, które zdały egzamin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdawalny

dający się zdać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdawczy

urzędowo: dotyczący zdawania, przekazywania czegoś, np. komisja zdawcza

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdawiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. oddanie panny młodej przez jej rodziców pod władzę męża;

Zdawiny, wzdawiny – oddanie panny młodej przez jej opiekunów pod opiekę męża. W średniowiecznej Polsce umowa, która łącznie ze zmówinami stanowiła świecką formę zawarcia małżeństwa.

Zdawiny były potwierdzeniem i realizacją zmówin, w których ustalono warunki małżeństwa (często dużo wcześniej). Miały uroczystą formę i towarzyszył im szereg obrządków m.in. symbolizujących rezygnację panny młodej z dotychczasowego stanu (zdjęcie wianka, napicie się z pucharu podanego przez dziewosłęba). Niektóre z obrzędów odbywanych podczas zdawin wywodzą się z czasów pogańskich i przetrwały do czasów współczesnych w ślubnych zwyczajach ludowych. Zdawinom mogły towarzyszyć przenosiny, czyli przeprowadzka panny młodej do domu męża (łac. deductio in domum mariti), oraz pokładziny, czyli konsumpcja małżeństwa.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdawkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdawkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdawkowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób oszczędny, skąpy, wynikający tylko z grzeczności lub konieczności

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdawkowość

cecha czegoś niemającego istotnej treści, zawierającego niewiele treści; lakoniczność, banalność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdawkowy

lakoniczny, zawierający niewiele treści

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdążać

1. przybywać gdzieś na czas;
2. kończyć jakąś pracę w określonym czasie; wyrabiać się;
3. dotrzymywać komuś kroku, np.: Szła tak szybko, że ledwie zdążała; nadążać;
4. książkowo: posuwać się w jakimś kierunku, przybliżać się do jakiegoś miejsca; podążać, pośpieszać;
5. przenośnie: zmierzać do określonego celu; dążyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdążanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdążać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdążenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdążyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdążyć

1. przybyć gdzieś na czas;
2. skończyć jakąś pracę w określonym czasie; wyrobić się;
3. dotrzymać komuś kroku, np.: Szła tak szybko, że ledwie mógł zdążyć; nadążyć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) przybyć na umówioną godzinę

(1.2) skończyć jakąś pracę, zadanie w określonym czasie

(1.3) dotrzymać komuś kroku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdbowo

Miejscowości w Polsce

- Zdbowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno
- Zdbowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Tuczno

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdeaktualizować

pozbawić aktualności, uczynić nieaktualnym; zdezaktualizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeaktywować

zdezaktywować;
1. uczynić nieaktywnym, wyłączyć;
2. usunąć skażenie promieniotwórcze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeb

1. dawniej: żbik;
2. dawniej: ostronos, ssak z rodziny szopów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. zool. żbik

Żbik europejski, żbik, żbik szkocki (Felis silvestris) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae), po raz pierwszy opisany przez Karola Linneusza w 1758 roku (pod nazwą Felis catus), na podstawie wyglądu kota domowego. Obecną nazwę nadał żbikowi w 1775 roku niemiecki przyrodnik Schreber, który w Niemczech obserwował zwierzę w naturze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdebel

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdebetować

spowodować debet na rachunku bankowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdębiały

1. osłupieć ze zdumienia;
2. o ugotowanych ziemniakach: stwardnieć, stracić smak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdębieć

1. osłupieć ze zdumienia;
2. o ugotowanych ziemniakach: stwardnieć, stracić smak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdebilitować

dawniej: uczynić słabym; osłabić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdebrandować

usunąć dodatki zainstalowane na telefonie przez operatorów komórkowych i pozostawić czyste oprogramowanie producenta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdebski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdebugować

[czytaj: zdebagować] w informatyce: wykryć i usunąć błędy w kodzie źródłowym aplikacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdechlaczek

zdrobnienie od: zdechlak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdechlaczka

zdrobnienie od: zdechlak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdechlak

pogardliwie: człowiek chorowity, słaby fizycznie, mizerny; chuchro

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdechnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zdychać)

(1.1) pot. o zwierzęciu: skończyć życie

(1.2) pogard. umrzeć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdechnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdechnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdechrystianizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. zatracenie chrześcijańskich cech

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdechły

1. o zwierzęciu: taki, który zdechł; nieżywy;
2. o człowieku: osłabiony, słaby fizycznie;
3. o człowieku: zmęczony, wyczerpany;
4. przenośnie: zwiędły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdecydować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) podjąć decyzję

czasownik zwrotny

(2.1) rozstrzygnąć swój dylemat, coś postanowić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdecydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pewność co do podjętej decyzji, działań; stanowczość, stabilność

(1.2) podjęcie decyzji

przysłówek sposobu

(2.1) w sposób pewny, zdecydowany; bez cienia wątpliwości

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdecydowaniej

rzadki stopień wyższy od przysłówka: zdecydowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdecydowany

przymiotnik

(1.1) umiejący szybko się zdecydować, podjąć decyzję

(1.2) taki, który właśnie podjął decyzję

(1.3) niebudzący wątpliwości, niewątpliwy

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zdecydować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdeduplikować

wyeliminować powtarzające się części w zbiorze danych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdefasonować

pozbawić właściwego fasonu, kształtu; zdeformować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdefekować

oddać kał; wypróżnić się, załatwić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdefiniować

czasownik przechodni dokonany (ndk. definiować)

(1.1) dokonany od|definiować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdefiniowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sformułowanie definicji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdeflorować

pozbawić dziewictwa; rozdziewiczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeformować

wypaczyć;
1. spowodować zniekształcenia; zniekształcić, oszpecić;
2. zmienić pierwotny sens czegoś;
3. spowodować zwyrodnienie, upadek moralny; zdegenerować, wynaturzyć, zdemoralizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdefragmentować

ponownie zapisać pliki znajdujące się na dysku twardym tak, aby wszystkie części danego pliku zostały zapisane w kolejnych sektorach

czasownik przechodni dokonany (ndk. defragmentować)

(1.1) inform. połączyć w całość fragmenty plików na nośniku danych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdefragmentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. przeprowadzenie defragmentacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdefraudować

przeznaczyć powierzone publiczne pieniądze lub majątek na niewłaściwy cel, najczęściej dla osobistej korzyści i niezgodnie z prawem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdegenerować

1. spowodować upadek moralny;
2. spowodować zwyrodnienie biologiczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeglomerować

1. zlikwidować nadmierne skupiska przedsiębiorstw, instytucji, zakładów przemysłowych itp. na danym terenie;
2. rozproszyć wielkie skupiska ludności

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdegustować

zawieść, zniesmaczyć, rozczarować

czasownik przechodni dokonany (ndk. degustować)

(1.1) pot. przyprawić o niesmak, wywołać niechęć

(1.2) podn. spróbować jedzenia lub napojów w sposób świadomy, z uwagą, aby docenić ich smak, aromat, teksturę i inne walory

czasownik zwrotny dokonany zdegustować się (ndk. degustować się)

(2.1) pot. ulec odrazie, zniesmaczeniu

(2.2) pot. zaczerpnąć przyjemności z długotrwałego czy bardzo szczegółowego zajmowania się czymś

(2.3) podn. zostać zdegustowanym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdegustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdegustować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdegustowany

zawiedziony, zniesmaczony, rozczarowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdehermetyzować

spowodować utratę szczelności

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdehumanizować

1. pozbawić cech ludzkich, właściwych człowiekowi; odczłowieczyć;
2. zdehumanizować się - stracić cechy ludzkie; odczłowieczyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeinstalować

usuwać zainstalowany program komputerowy; zdezinstalować, odinstalować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdejmik

arkusz grubego papieru z gęsto wyciętymi otworami bądź siatka gęsto pleciona ze sznurka, służące do czyszczenia legowiska gąsienic jedwabnika morwowego z kału oraz resztek zjedzonej karmy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdejmikować

przenosić gąsienice jedwabnika morwowego za pomocą zdejmika w celu oczyszczenia ich legowiska z kału oraz resztek zjedzonej karmy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdejmnąć

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. zdjąć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdejmować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdjąć)

(1.1) ściągać ubranie, buty

(1.2) ściągać nakrycie głowy, okulary

(1.3) zabierać coś z jakiegoś miejsca wysoko lub z wieszaka

(1.4) środ. żegl. wykonywać pomiar astronawigacyjny

(1.5) likwidować, eliminować kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdejmowalny

dający się zdjąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdejmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdejmować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdejonizować

usunąć jony z wody, gazu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekantować

przelać płyn po odstaniu z jednego naczynia do drugiego, w celu oddzielenia powstałego osadu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekapitować

ściąć głowę; dokonać dekapitacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekapitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdekapitować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdekarbonizować

1. usunąć węglany wapnia i magnezu z wody w celu jej zmiękczenia;
2. uniezależnić od źródeł energii wydzielających dwutlenek węgla

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekartelizować

zlikwidować kartel

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeklarować

zdeklarować się - opowiedzieć się za kimś lub czymś albo przeciwko komuś lub czemuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeklarowany

dawniej: oświadczyć, przyrzec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeklasować

1. obniżyć pozycję społeczną lub towarzyską jakiejś osoby lub grupy ludzi;
2. osiągnąć rezultat znacznie lepszy niż przeciwnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekodyfikować

sformułować przepisy lub zasady tak, by przestały stanowić jednolitą całość

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekolektywizować

przywrócić własność indywidualną gospodarstw rolnych i środków produkcji rolnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekompilować

odtworzyć postać źródłową programu w oparciu o jego kod wynikowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekomponować

rozłożyć jakąś całość na części, doprowadzić do rozpadu czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekomponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdekomponować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdekompresować

rozkompresować;
1. przeprowadzić proces odwrotny do kompresji, najczęściej w odniesieniu do danych; potocznie: rozpakować (pliki), przywrócić formę początkową sprzed zakodowania zmniejszającego wielkość pliku;
2. spowodować spadek ciśnienia np. poprzez rozszczelnienie pomieszczenia lub obiektu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekomunizować

zlikwidować struktury właściwe ustrojowi komunistycznemu; odkomunizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) polit. przeprowadzić dekomunizację

czasownik zwrotny dokonany zdekomunizować się (ndk. brak)

(2.1) polit. ulec dekomunizacji

(2.2) polit. przestać być komunistą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdekoncentrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdekoncentrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdekonspirować

odtajnić nielegalną działalność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekonstruować

zanalizować tekst pod kątem jego semiotyczno-językowej budowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekryminalizować

ustawowo uznać, że coś nie jest przestępstwem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekurażować

dawniej: odebrać odwagę, zniechęcić, zrazić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdekwalifikować

pozbawić kwalifikacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdelabializować

wymówić samogłoskę tylną z wargami spłaszczonymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdelegalizować

uznać coś za nielegalne; uczynić nielegalnym

czasownik przechodni dokonany (ndk. delegalizować)

(1.1) praw. uznać coś za niezgodne z prawem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdelegalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uznanie czegoś od jakiegoś momentu za nielegalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdelegitymizować

odebrać zaufanie społeczne, dobre imię, władzę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdelegować

przekazać swoje obowiązki komuś o niższej pozycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdelikatniały

stać się delikatnym; wydelikatnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdelikatnieć

stać się delikatnym; wydelikatnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdelimitować

usunąć granicę, limit czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemaskować

1. ujawnić prawdę o kimś lub o czymś nieuczciwym, negatywnym;
2. zdemaskować się - zdemaskować samego siebie, ujawnić swoje ukrywane negatywne cechy lub czyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdementować

stwierdzić fałszywość jakiejś informacji; sprostować, zaprzeczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdementować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdemineralizować

usunąć sole mineralne z jakiejś substancji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemistyfikować

wykryć i ujawnić mistyfikację; zdemaskować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemokratyzować

czasownik przechodni dokonany (ndk. demokratyzować)

(1.1) uczynić demokratycznym, przeprowadzić proces demokratyzacji

czasownik zwrotny dokonany zdemokratyzować się (ndk. demokratyzować się)

(2.1) stać się demokratycznym, ulec przemianom demokratycznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdemokratyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie demokratycznym, przeprowadzenie procesu demokratyzacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdemolować

1. zniszczyć, rozwalić w gwałtowny sposób;
2. zadziałać na szkodę kogoś lub czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemonetyzować

1. wycofać z obiegu banknoty, monety;
2. pozbawić możliwości uzyskania dochodu z opublikowanej w internecie treści

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemonizować

1. wyolbrzymić złe cechy, negatywne zjawiska;
2. przypisać demoniczne cechy, uczynić demonicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemonopolizować

zlikwidować monopol

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemontowywać

demontować;
1. rozkładać na zespoły lub części; rozbierać, rozmontowywać;
2. zdejmować jakieś urządzenie z miejsca, w którym było zamontowane;
3. 2. przenośnie: burzyć jakiś porządek; rozmontowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemoralizować

1. spowodować upadek moralności i zepsucie obyczajów; zdeprawować, zgorszyć, znieprawić;
2. podjąć działania mające na celu obniżenie morale osoby lub grupy osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdemotywować

spowodować, że ktoś straci chęć działania, pozytywne nastawienie wobec kogoś lub czegoś; zniechęcić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdenaturalizować

1. pozbawiać obywatelstwa;
2. dawniej: pozbawić naturalności, uczynić sztucznym;
3. denaturalizować się -
a) utracić obywatelstwo, wynarodowić się;
b) dawniej: stracić naturalność, stać się sztucznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdenek

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdenerwować

czasownik przechodni dokonany (ndk. denerwować)

(1.1) dokonany od|denerwować.

czasownik zwrotny dokonany zdenerwować się (ndk. denerwować się)

(2.1) dokonany od|denerwować się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdenerwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdenerwować.

(1.2) rozdrażnienie nerwowe

Stres (ang. stress ‘naprężenie’), napięcie psychiczne – psychologiczny stan obciążenia systemu regulacji psychicznej powstający w sytuacji zagrożenia, utrudnienia lub niemożności realizacji ważnych dla jednostki potrzeb, celów, zadań oraz wartości. Jest definiowany w psychologii jako dynamiczna relacja adaptacyjna pomiędzy możliwościami jednostki, a wymogami sytuacji (stresorem; bodźcem awersyjnym), charakteryzująca się brakiem równowagi psychicznej i fizycznej. Podejmowanie zachowań zaradczych jest próbą przywrócenia równowagi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdenerwowany

przymiotnik

(1.1) odczuwający niepokój, niepewność

(1.2) odczuwający rozdrażnienie, złość

(1.3) będący przejawem niepokoju, niepewności, rozdrażnienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdepenalizować

ograniczyć zakres czynów uznawanych za karalne, złagodzić kary za pewne rodzaje przestępstw

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdepersonalizować

1. odebrać czemuś indywidualny charakter;
2. pozbawić kogoś poczucia odrębności;
3. usunąć z dokumentów czyjeś dane personalne;
4. spowodować, że relacje międzyludzkie tracą charakter osobowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdepersonalizowany

pozbawiony tożsamości

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeplasować

przenieść na inne miejsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeponować

złożyć w depozyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeprawować

pozbawić zasad moralnych, sprowadzić z uczciwej drogi, doprowadzać do zepsucia; zdemoralizować, zgorszyć, znieprawić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeprawowany

przymiotnik

(1.1) taki, który uległ deprawacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdeprecjonować

czasownik

(1.1) dokonany od|deprecjonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdeprecjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdeprecjonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdeprymować

1. wywołać uczucie wstydu;
2. zniechęcić do działania

czasownik przechodni dokonany (ndk. deprymować)

(1.1) wprawić w stan zakłopotania, niepewności

(1.2) zniechęcić, przygnębić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdeprymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wprawienie w stan zakłopotania, niepewności

(1.2) zniechęcenie do czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdeptać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdeptywać

1. depcząc, niszczyć, gnieść;
2. poniżać kogoś; deptać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderanżować

dawniej: pomieszać, pokręcić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderatyzować

wytępić szkodliwe gryzonie; odszczurzyć, odmyszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderegulować

zmniejszyć liczbę regulacji prawnych w jakiejś dziedzinie życia, gospodarki itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderutować

dawniej:
1. wprowadzić w błąd, zdezorientować;
2. zderutować się -
a) stracić pewność siebie;
b) wykoleić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zderzyć)

(1.1) doprowadzać do uderzenia o siebie obiektów

(1.2) stawiać obok siebie w celu porównania, obserwacji wzajemnych oddziaływań

czasownik zwrotny niedokonany zderzać się (dk. zderzyć się)

(2.1) uderzać o siebie

(2.2) być stawianym obok siebie dla porównania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zderzacz

urządzenie do wywoływania zderzeń cząstek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie, które ma za zadanie coś zderzać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zderzaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zderzak

#### Źródła:

Wiktionary

# Zderzak

1. część pojazdu, mocowana z przodu i z tyłu, mająca łagodzić wstrząsy podczas zderzenia;
2. pogardliwie: polityk ponoszący odpowiedzialność za przedsięwzięcie z góry skazane na porażkę;
3. potocznie: kobieca pierś; cycek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. element pojazdu służący do złagodzenia zderzenia pojazdu z drugim pojazdem lub przeszkodą;

(1.2) kolej. urządzenie przeznaczone do łagodzenia siły nacisku i uderzeń oraz utrzymywania wagonów w odpowiedniej odległości;

(1.3) grub. pierś kobieca

- Zderzak (kolejnictwo)
- Zderzak (motoryzacja)
- Zderzak (maszynoznawstwo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zderzaki

1. część pojazdu, mocowana z przodu i z tyłu, mająca łagodzić wstrząsy podczas zderzenia;
2. pogardliwie: polityk ponoszący odpowiedzialność za przedsięwzięcie z góry skazane na porażkę;
3. potocznie: kobieca pierś; cycek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderzakowiec

potocznie: kierowca jeżdżąca zbyt blisko jadącego przed nim pojazdu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderzakowy

przymiotnik od: zderzak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zderzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zderzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zderzyć.

(1.2) uderzenie poruszającego się obiektu w inny obiekt

Zderzenie – ogół zjawisk powstających przy zetknięciu się poruszających się względem siebie ciał. Zazwyczaj za zderzenie uważa się zjawisko trwające krótko, choć używa się także do zjawisk trwających długo np. zderzenia galaktyk.

W fizyce oznacza oddziaływanie pomiędzy poruszającymi się względem siebie ciałami, trwające przez pewien skończony czas. Na zderzające się obiekty nie powinny przy tym działać siły zewnętrzne (czyli takie, których źródłem nie są zderzające się obiekty) lub siły te są na tyle słabe lub zderzenie na tyle krótkie, by ich wpływ można było pominąć. Według powyższej definicji przykładami zderzeń są:

- uderzenie jednej kuli bilardowej o drugą,
- pochłonięcie neutronu przez jądro uranu i następujący w wyniku tego rozpad jądra, z emisją fragmentów jądrowych i kolejnych neutronów,
- przejście komety nie związanej grawitacyjnie z układem słonecznym w okolicy Słońca, z odchyleniem jej toru spowodowanym oddziaływaniem grawitacyjnym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zderzeniowy

przymiotnik od: zderzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zderzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zderzać)

(1.1) doprowadzić do uderzenia o siebie obiektów

(1.2) postawić obok siebie w celu porównania, obserwacji wzajemnych oddziaływań

czasownik zwrotny dokonany zderzyć się (ndk. zderzać się)

(2.1) uderzyć o siebie

(2.2) zostać postawionym obok siebie dla porównania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdesakralizować

nadać czemuś cechy świeckie, usunąć wpływ duchowieństwa z różnych dziedzin życia społecznego; sekularyzować, zeświecczyć, zsekularyzować, zlaicyzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdesocjalizować

1. odizolować od jakiejś społeczności; wyobcować;
2. desocjalizować się - odizolować się od jakiejś społeczności; wyobcować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdesowietyzować

uwolnić od wpływów sowieckich i systemu ustrojowego narzucanego przez ZSRR

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdesperować

dawniej: wpaść w desperację, porzucić wszelką nadzieję

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdesperowany

przymiotnik

(1.1) taki, który stracił nadzieję na coś, jest ogarnięty desperacją

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdestabilizować

zakłócić stan równowagi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdestalinizować

usunąć cechy stalinizmu w dziedzinie politycznej, gospodarczej i kulturalnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdestandaryzować

1. usunąć jednolite normy, zwłaszcza w przemyśle;
2. zdestandaryzować się - przestać być standardowym; zróżnicować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeszyfrować

odczytać szyfr, kod; odkodować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdeterminowany

zdecydowany;
1. gotowy na wszystko, przygotowany na najgorsze;
2. świadczący o czyimś zdecydowaniu, np. zdeterminowany atak

przymiotnik

(1.1) zdecydowany, dążący do osiągnięcia swoich planów

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zdeterminować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdetonować

czasownik przechodni dokonany (ndk. detonować)

(1.1) dokonany od|detonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdetonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdetonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdetronizować

1. pozbawić panującego monarchę władzy;
2. pozbawić kogoś najwyższej pozycji w jakiejś grupie

czasownik przechodni dokonany (ndk. detronizować)

(1.1) pozbawić władcę władzy

(1.2) pozbawić kogoś pozycji, rekordu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdetronizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdetronizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdewaluować

zmniejszyć swoją lub czyjąś wartość, znaczenie

czasownik

(1.1) dokonany od|dewaluować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdewaluowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdewaluować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdewastować

zniszczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. dewastować)

(1.1) spowodować zniszczenie

czasownik zwrotny dokonany zdewastować się (ndk. dewastować się)

(2.1) ulec zniszczeniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdewastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bezwzględne zniszczenie mienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdewiować

zachować się w sposób rażąco odbiegający od przyjętych norm

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezaktualizować

pozbawić aktualności, uczynić nieaktualnym; zdeaktualizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezaktywować

zdeaktywować;
1. uczynić nieaktywnym, wyłączyć;
2. usunąć skażenie promieniotwórcze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezaktywowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sprawienie, że coś przestaje być aktywne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdezatomizować

stworzyć terytorium pozbawione broni nuklearnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezawuować

zdyskredytować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezawuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdezawuować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdezelować

potocznie: zniszczyć w wyniku używania; zdezolować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezelowany

zniszczony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezerterować

1. dopuścić się dezercji, uciec z wojska;
2. przenośnie: uciec z jakiegoś miejsca, aby uniknąć czegoś przykrego, niewygodnego, sprawiającego kłopot

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezinstalować

usuwać zainstalowany program komputerowy; zdeinstalować, odinstalować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezodoryzować

usunąć przykry zapach, niemiłą woń z produktów lub pomieszczeń; odwonić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezolować

potocznie: zniszczyć w wyniku używania; zdezelować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdezorientować

wprowadzić w błąd, zmylić

czasownik przechodni dokonany (ndk. dezorientować)

(1.1) książk. spowodować czyjś brak orientacji

czasownik zwrotny dokonany zdezorientować się (ndk. dezorientować się)

(2.1) książk. utracić rozeznanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdezorientowany

wprowadzić w błąd, zmylić

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który utracił rozeznanie w sytuacji

(1.2) świadczący o niezrozumieniu sytuacji lub zakłopotaniu

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zdezorientować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdezynfekować

zmniejszyć liczbę drobnoustrojów w otoczeniu bądź materiale poprzez użycie środka odkażającego; odkazić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdiabolizować

przypisać cechy diabła; zdemonizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdiafragmować

zmienić wielkość otworu przysłony w przyrządzie optycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdiagnozować

1. rozpoznać chorobę na podstawie odpowiednich badań;
2. ocenić coś, wydać opinię

czasownik przechodni dokonany (ndk. diagnozować)

(1.1) dokonany od|diagnozować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdiagnozowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. postawienie diagnozy

(1.2) ustalenie przyczyn jakiegoś zjawiska i tego, jaki jest stan rzeczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdigitalizować

zamienić dane w postaci analogowej na postać cyfrową, zwykle na zapis binarny; zdygitalizować, ucyfrowić, scyfrować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdislajkować

środowiskowo: oznaczyć post internetowy w celu pokazania, że nie przypadł nam do gustu lub że się z nim nie zgadzamy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdisować

środowiskowo: obrazić, poniżyć; zdissować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdissować

[czytaj: zdisować] środowiskowo: obrazić, poniżyć; zdisować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdj.

skrót od: zdjęcie, zdjęcia

skrót

(1.1) = zdjęcie

(1.2) = zdjęcia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdjąć

1. usunąć skądś jakiś przedmiot, ściągnąć coś;
2. o uczuciach: opanować, ogarnąć;
3. zrobić fotografię, zdjęcie

czasownik przechodni dokonany

(1.1) biorąc, usunąć skąd

(1.2) o stanach uczuciach: ogarnąć, opanować

(1.3) pot. zrobić fotografię kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdjątko

ekspresywnie: zdjęcie; fotka, focia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdjęcia

robienie zdjęć; kręcenie filmu, filmowanie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) robienie zdjęć, kręcenie filmu, filmowanie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: zdjęcie

Zdjęcie fotograficzne, zdjęcie, fotografia – ogólna nazwa czegoś, co zostało sfotografowane, czyli sam obraz zapisany dowolną techniką fotograficzną.

Fizycznie obraz ten może występować w kilku postaciach – negatyw, slajd (diapozytyw, przezrocze), odbitka fotograficzna, a także obraz utrwalony bezpośrednio w postaci cyfrowej. To, co w potocznym języku nazywa się zdjęciem, czyli obraz oglądany na papierze fotograficznym (powiększenie, błędnie nazywane odbitką), to tylko jedno z zastosowań tego terminu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdjęcie

trwały obraz fotograficzny, uzyskany na materiale światłoczułym; fotografia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieruchomy obraz rzeczywistości utrwalony aparatem fotograficznym

(1.2) czynność zdejmowania czegoś

(1.3) efekt zdejmowania czegoś

Zdjęcie fotograficzne, zdjęcie, fotografia – ogólna nazwa czegoś, co zostało sfotografowane, czyli sam obraz zapisany dowolną techniką fotograficzną.

Fizycznie obraz ten może występować w kilku postaciach – negatyw, slajd (diapozytyw, przezrocze), odbitka fotograficzna, a także obraz utrwalony bezpośrednio w postaci cyfrowej. To, co w potocznym języku nazywa się zdjęciem, czyli obraz oglądany na papierze fotograficznym (powiększenie, błędnie nazywane odbitką), to tylko jedno z zastosowań tego terminu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdjęciować

potocznie: fotografować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdjęciowy

przymiotnik od: zdjęcie

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący zdjęcia (obrazu utrwalonego aparatem fotograficznym)

(1.2) dotyczący zdjęć (nagrywania scen do filmu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdobić

1. przystrajać coś, upiększać, dekorować;
2. być ozdobą czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) upiększać coś, dodawać elementy dekoracyjne

(1.2) służyć jako ozdoba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdobienie

1. przystrajać coś, upiększać, dekorować;
2. być ozdobą czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdobić.

(1.2) rzecz, która jest ozdobą

(1.3) wydział fabryki, który zajmuje się zdobieniem (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdobnictwo

sztuka ozdabiania przedmiotów, tkanin, budowli; ornamentyka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dziedzina związana ze zdobieniem przedmiotów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdobniczka

→ zdobnik

Patrz:zdobnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdobniczy

przymiotnik

(1.1) związany ze zdobnictwem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdobnie

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób zdobny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdobniej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: zdobnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdobniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zdobny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdobnik

chrząszcz, szkodnik drzew i krzewów liściastych; tutkarz cygarowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdobność

→ zdobny; strojność, ozdobność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdobny

ozdobny

przymiotnik jakościowy

(1.1) czymś przyozdobiony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdobyć

1. uzyskać, wywalczyć, zająć;
2. przekonać kogoś do siebie

czasownik przechodni dokonany (ndk. zdobywać)

(1.1) dokonany od|zdobywać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdobycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdobyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdobycz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ofiara upolowana przez drapieżnika, myśliwego lub wędkarza

(1.2) rzecz, która została zdobyta

(1.3) osiągnięcia w jakiejś dziedzinie

- Zdobycz - powieść Émile'a Zoli
- Zdobycz - obraz Gustave’a Courbeta
- Zdobycz wojenna - łupy wojenne
- Zdobycz Robotnicza – osiedle mieszkaniowe w Warszawie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdobyczny

będący zdobyczą; zdobyty

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest zdobyczą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdobylak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdobysław

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Zdobysław — imię męskie, prawdopodobnie późniejszy neologizm utworzony na zasadach podobnych do autentycznych imion słowiańskich. W tej postaci imię to nie jest notowane w słownikach staropolskich, nie występuje również żadne imię z członem Zdoby-. Mimo to imię to zdobyło pewną, niewielką popularność.

Zdobysław imieniny obchodzi 30 lipca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdobywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdobyć)

(1.1) odbierać przemocą

(1.2) uzyskiwać, osiągać dzięki własnemu wysiłkowi

(1.3) zjednywać sobie, pozyskiwać względy

czasownik zwrotny niedokonany zdobywać się (dk. zdobyć się)

(2.1) robić coś (dokonywać czegoś), pokonując wewnętrzne opory; odważać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdobywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdobywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdobywca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który zdobył, opanował coś (przemocą, w walce)

(1.2) ten, który osiągnął coś, dokonał czegoś, zwyciężył

- Zdobywca – film z 1939 roku
- Zdobywca – film z 1956 roku

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdobywczyni

1. kobieta, która zdobyła coś, odebrała coś przemocą;
2. kobieta, która osiągnęła coś znaczącego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: zdobywca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdoić

dojąc (lub ssąc), wycisnąć mleko z wymion zwierzęcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdokumentować

udokumentować, zadokumentować;
1. udowodnić coś;
2. potwierdzić coś dokumentem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdolaryzować

czasownik dokonany

(1.1) ekon. wprowadzić dolara do obrotu w innym państwie jako urzędową walutę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdolaryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdolaryzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdolniacha

potocznie: osoba utalentowana, zdolna, pojętna

rzeczownik, rodzaj męski i żeński

(1.1) pot. z podziwem o zdolnej osobie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdolniej

stopień wyższy od przysłówka: zdolnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zdolny; bardziej zdolny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdolność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) umiejętność zrobienia czegoś, predyspozycja do szybkiego opanowywania umiejętności

(1.2) naturalna sprawność i możliwość robienia czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdolny

posiadający daną umiejętność

przymiotnik

(1.1) będący w stanie wykonać określoną czynność

(1.2) taki, który ma talent, zdolności; jest uzdolniony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdominować

czasownik przechodni dokonany (ndk. dominować)

(1.1) zdobyć przewagę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdonek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdónżyć

czasownik

(1.1) gwara. kociewska zdążyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdów

Zdów – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Włodowice.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

W okolicach tej wsi wypływa Białka (dopływ Krztyni), niewielka rzeka dorzecza Pilicy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdownloadować

[czytaj: zdałnlołdować] środowiskowo: pobrać pliki z internetu; ściągnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdołać

potrafić coś zrobić, sprostać czemuś; podołać, móc

czasownik dokonany

(1.1) dać radę coś zrobić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdołanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdołać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdołowany

przymiotnik

(1.1) pot. przygnębiony

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdr.

skrót od: zdrobniały, zdrobniale, zdrobnienie (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = zdrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdrabnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdrabniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrada

1. niedochowanie wierności wobec partnerki lub partnera;
2. złamanie jakichś zasad, idei;
3. działanie na szkodę kraju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działanie na szkodę narodu lub kraju

(1.2) niedochowanie wierności (zazwyczaj seksualnej) małżeńskiej lub partnerskiej

(1.3) odstąpienie od zasad lub wartości

(1.4) ujawnienie wspólnej lub cudzej tajemnicy

Zdrada – świadome złamanie przysięgi lub odstępstwo od przyjętych (przez siebie, najbliższe osoby lub daną społeczność) norm czy wartości, działanie przeciwko tym normom i wartościom, zaparcie się ich, a także jawna lub skryta ich negacja. Człowiek dopuszczający się zdrady określany jest mianem zdrajcy. Zdrada może dotyczyć poszczególnych osób lub całej społeczności, wobec których zdrajca ma trwałe zobowiązania lub ponosi za nie odpowiedzialność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdradliwiej

stopień wyższy od przysłówka: zdradliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdradliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: zdradliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdradliwy

przymiotnik

(1.1) skłonny do zdrady, taki, któremu nie można ufać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdradnica

rodzina jadowitych węży

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdradnicowate

rodzina jadowitych węży żyjących na wszystkich kontynentach prócz Europy i Antarktydy, do której należą najbardziej jadowite węże świata (jak mamba pospolita czy wąż morski pręgowany)

Zdradnicowate (Elapidae) – rodzina węży z nadrodziny Elapoidea w obrębie rzędu łuskonośnych (Squamata).

Liczba rodzajów i gatunków tej rodziny jest różna w zależności od autora (Klemmer (1963) podawał 41 rodzajów i ok. 190 gatunków; The Reptile Database (2023) – 55 rodzajów i 398 gatunków). Jest najliczniejszą rodziną węży jadowitych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdradnicowaty

o cechach zdradnicowatych (rodzina węży)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdradny

dawniej: zdradziecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdradzać

czasownik przechodni

(1.1) o sekrecie, tajemnicy: wyjawiać, mówić komuś, często niepowołanemu

(1.2) łamać dane komuś słowo, obietnicę; wykonywać coś, co może być traktowane jako złamanie takiej obietnicy; także porzucać swoje ideały

(1.3) złamać przysięgę wierności w związku, zwykle przez odbycie stosunku seksualnego z inną osobą niż osoba, z którą jest się w związku

(1.4) mimowolnie wykazywać pewne cechy

(1.5) przedstawiać coś komuś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdradzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdradzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdradźca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. zdrajca

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdradzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zdradzać)

(1.1) dokonany od|zdradzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdradziecki

taki, który zdradził lub zdradza; oszukańczy, podstępny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma na celu zdradę; który zdradził lub zdradza

(1.2) taki, który grozi niebezpieczeństwem, mimo że sprawia wrażenie bezpiecznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdradziecko

przysłówek

(1.1) w sposób zdradziecki, zdradliwy, podstępny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdradzieckość

→ zdradziecki

Patrz:zdradziecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrajca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zdradza swój naród, kraj, plemię, społeczność, itp.

(1.2) ktoś, kto porzuca wyznawane ideały, wartości

(1.3) żart. ktoś, kto oszukuje

- zdrajca – osoba dopuszczająca się zdrady
- Zdrajca – karta tarota
- Zdrajca – włoski film z 2019

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdrajczyni

1. kobieta, która oszukuje;
2. kobieta, która zdradza swój kraj, naród, odstępuje od wyznawanych ideałów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od zdrajca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdrapać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zdrapywać)

(1.1) dokonany od|zdrapywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrapanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdrapać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrapka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. technika umożliwiająca ukrycie druku pod warstwą ochronną do zdrapywania;

(1.2) kupon lub karta z polem zdrapki (1.1)

(1.3) loteria w formie kuponu ze zdrapką (1.2)

Zdrapka – technika poligraficzna, polegająca na pokrywaniu właściwego druku warstwą ochronną, uniemożliwiającą jego odczytanie bez jej zdrapania (stąd nazwa). Zdrapki są wykorzystywane przez organizatorów loterii (Polski Monopol Loteryjny, tabloidy), a także przez operatorów sieci telefonii komórkowej w systemie pre-paid. Usunięcie warstwy ochronnej jest równoznaczne z zawarciem umowy cywilnoprawnej lub akceptacją regulaminu konkursu, bądź loterii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdrapkowy

→ zdrapka

Patrz:zdrapka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrapywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdrapać)

(1.1) usuwać wierzchnią warstwę czegoś drapiąc

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrapywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdrapywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrętwiały

przymiotnik

(1.1) bez czucia i sztywny na skutek zaburzenia krążenia, ucisku nerwu albo zimna

(1.2) przen. sparaliżowany strachem, zaskoczeniem albo osłupieniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrewnieć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) bot. ulec procesowi drewnienia

(1.2) stać się drętwym, sztywnym, niezdolnym do ruchu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrewnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdrewnieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrobn.

skrót od: zdrobnienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrobniały

przymiotnik

(1.1) jęz. powstały w wyniku zdrobnienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrobnić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zdrabniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrobnienie

wyraz powstały poprzez dodanie odpowiedniego formantu, oznaczający przedmiot mniejszy w stosunku do przedmiotu opisywanego przez wyraz, do którego dodany został formant; deminutivum; deminutiwum; deminutyw; deminutywum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gram. oznaczenie przedmiotu mniejszego w stosunku do poprzedniego, oznaczać może pieszczotliwy lub pogardliwy stosunek mówiącego do obiektu;

Zdrobnienie (deminutyw, deminutywum, deminutiwum, łac. deminutivum) – wyraz utworzony za pomocą odpowiedniego formantu oznaczający rzecz albo osobę mniejszą od nazywanej wyrazem podstawowym. Zdrobnienie oznaczać może też pozytywny (lub lekko pogardliwy) stosunek do omawianego obiektu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdrochec

Zdrochec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Radłów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdrodowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdroik

zdrobnienie od: zdrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdrój

1. książkowe: miejsce wytryskiwania wody lub sam strumień wody z niego wypływający; źródło;
2. przenośne: ciecz płynąca obficie; strumień; struga;
3. przestarzałe: miejscowość mająca źródła wód leczniczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. człon nazw własnych polskich miejscowości wskazujący zazwyczaj na ich uzdrowiskowy charakter, dodawany w nazwach urzędowych do nazw tradycyjnych wyłącznie z łącznikiem

- zdrój – inna nazwa źródła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdrojek

rodzaj mchów wodnych

- zdrojek Montia – rodzaj roślin okrytonasiennych z rodziny zdrojkowatych (Montiaceae)
- zdrojek Fontinalis – rodzaj mchów z rodziny zdrojkowatych (Fontinalaceae)

miejscowości w Polsce:

- Zdrojek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Lidzbark
- Zdrojek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowo
- Zdrojek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdrojewo

- Zdrojewo – wieś kociewska w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Nowe.
- Zdrojewo – dawna wieś w prokuratorii piskiej, koło Kumielska, w granicach obecnej gminy Biała Piska (województwo warmińsko-mazurskie), współrzędne geograficzne: 53°45'N 21°17'E.
- Zdrojewo – osada w powiecie mrągowskim, w gminie Piecki
- Zdrojewo – nieistniejąca obecnie osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdrojewski

nazwisko

- Antoni Zdrojewski (1900–1989) – generał Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie
- Bogdan Zdrojewski (ur. 1957) – polityk PO, minister kultury w rządzie Donalda Tuska
- Jacek Zdrojewski (ur. 1949) – polityk partii lewicowych, poseł IV kadencji Sejmu
- Jan Soldenhoff-Zdrojewski (1933–2001) – aktor
- Marek Zdrojewski (ur. 1961) – polityk AWS, minister łączności w rządzie Jerzego Buzka
- Zbigniew Zdrojewski (1950–1996) – polityk, prezydent Białegostoku (1986–1988)
- Zbigniew Zdrojewski (ur. 1953) – polski lekarz, prof. dr hab.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdrojkowate

rodzina roślin okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdrojowisko

1. miejscowość uzdrowiskowa, ze źródłami wód leczniczych;
2. przestarzale: źródło, zdrój

Zdrojowisko (niem. Centnerbrunn) – część wsi Jugów w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Nowa Ruda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdrojowiskowy

przymiotnik od: zdrojowisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrojówka

roślina z rodziny jaskrowatych

Zdrojówka (Isopyrum L.) – rodzaj roślin należący do rodziny jaskrowatych. Obejmuje 4 gatunki. Występują one w Eurazji w pasie od Hiszpanii do Japonii. Gatunkiem typowym i jedynym przedstawicielem rodzaju we florze Polski jest zdrojówka rutewkowata (Isopyrum thalictroides).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdrojownik

środowiskowo: specjalista od kuracji wodami leczniczymi, pracujący w ośrodku uzdrowiskowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrojowy

przymiotnik od: zdrój

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do zdroju, związany ze zdrojem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdroń

dawniej: młody łabędź w puchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrowa

1. niecierpiący na żadną chorobę (np. zdrowe dziecko);
2. świadczący o tym, że ktoś jest zdrowy (np. zdrowa cera);
3. nadający się do przerobu lub spożycia (np. zdrowe warzywa);
4. służący zdrowiu (np. zdrowa atmosfera);
5. książkowo, przenośnie:
a) pełen rozsądku, rozważny (np. zdrowe podejście);
b) uczciwy, moralny (np. zdrowy osąd);
c) funkcjonujący odpowiednio (np. zdrowy system);
6. potocznie: znaczny pod jakimś stopniem, np. intensywności (np. zdrowy wysiłek)

Zdrowa – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Kłomnice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdrowak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrowaśka

1. potocznie o chrześcijańskiej modlitwie "Zdrowaś Mario"
2. dawna ludowa miara czasu, oznaczająca czas potrzebny na odmówienie modlitwy "Zdrowaś Mario" (ok. 20 sekund)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. modlitwa chrześcijańska zaczynająca się od słów „Zdrowaś Maryjo”;

(1.2) przest. ilość czasu potrzebna do odmówienia jednej zdrowaśki (1.1)

Zdrowaśka – dawna jednostka czasu, a pośrednio również odległości, odpowiadająca około 20 sekundom. Stanowi okres potrzebny na odmówienie chrześcijańskiej (katolickiej i prawosławnej) modlitwy Zdrowaś Maryjo (Ave Maria) lub określa odległość, przebywaną zwykle pieszo (per pedes) w tym czasie. Jej użycie było związane z brakiem urządzeń odmierzających czas na obszarach wiejskich, a mówienie w jednakowym tempie modlitwy pozwalało określić, na przykład, czas przez jaki ma się gotować obiad.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdróweczko

zdrobnienie od: zdrówko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrowie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan organizmu, który funkcjonuje prawidłowo (przeciwieństwo choroby)

Zdrowie – stan pełnego fizycznego, umysłowego i społecznego dobrostanu (w tym dobrostan subiektywny), a nie tylko całkowity brak choroby czy niepełnosprawności. Jest uznawane za wartość społeczną, ochranianą na poziomie populacji ludzkiej (zdrowie publiczne).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdrowieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. wyzdrowieć)

(1.1) wracać do zdrowia, odzyskiwać siły

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrowiej

stopień wyższy od przysłówka: zdrowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdrowieć.

Zdrowienie – obróbka cieplna polegająca na przynajmniej częściowym przywróceniu właściwości fizycznych lub mechanicznych przerobionych plastycznie na zimno stopów żelaza, bez widocznych modyfikacji struktury. Realizowana jest poniżej temperatury rekrystalizacji.Jeden z etapów przemian zachodzących przy nagrzewaniu lub wygrzewaniu wcześniej odkształconego plastycznie materiału w temperaturze niższej od temperatury rekrystalizacji. Zdrowienie objawia się zmniejszeniem koncentracji defektów punktowych w wyniku ich anihilacji i dyfuzji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdrowiuchny

zdrobnienie od: zdrowy; zdrowiuśki, zdrowiutki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrowiusieńki

zdrobnienie od: zdrowy

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: zdrowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdrowiuśki

zdrobnienie od: zdrowy; zdrowiutki, zdrowiuchny

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: zdrowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdrowiuteńki

zdrobnienie od: zdrowy

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: zdrowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdrowiutki

zdrobnienie od: zdrowy; zdrowiuśki, zdrowiuchny

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: zdrowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdrówko

wykrzyknik

(1.1) zdrobn. zwrot wypowiadany podczas wznoszenia toastu

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdrowo

przysłówek

(1.1) w sposób świadczący o zdrowiu

(1.2) pot. przen. silnie, mocno lub intensywnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdroworozsądkowy

przymiotnik

(1.1) zgodny ze zdrowym rozsądkiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdroworozumowo

→ zdroworozumowy

Patrz:zdroworozumowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrowotność

Zdrowotność – stan zdrowia danej populacji, np. ludności państwa, którego miernikami są rozwój fizyczny, zapadalność i umieralność.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdrowotnościowy

dotyczący zdrowotności

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrowotny

przymiotnik

(1.1) dotyczący zdrowia

(1.2) korzystnie wpływający na stan zdrowia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrowszy

stopień wyższy od przymiotnika: zdrowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrowy

1. niecierpiący na żadną chorobę (np. zdrowe dziecko);
2. świadczący o tym, że ktoś jest zdrowy (np. zdrowa cera);
3. nadający się do przerobu lub spożycia (np. zdrowe warzywa);
4. służący zdrowiu (np. zdrowa atmosfera);
5. książkowo, przenośnie:
a) pełen rozsądku, rozważny (np. zdrowe podejście);
b) uczciwy, moralny (np. zdrowy osąd);
c) funkcjonujący odpowiednio (np. zdrowy system);
6. potocznie: znaczny pod jakimś stopniem, np. intensywności (np. zdrowy wysiłek)

przymiotnik

(1.1) taki, który nie cierpi na żadną chorobę, ma się dobrze

(1.2) dobry dla zdrowia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdrożeć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. drożeć)

(1.1) stać się droższym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrożniej

stopień wyższy od przysłówka: zdrożnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zdrożny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrożności

książkowo: czyny, postępki, myśli, słowa zdrożne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrożny

niemoralny, sprośny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrożony

zmęczony drogą, podróżą

przymiotnik

(1.1) książk. zmęczony, wyczerpany podróżą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdrożyć

dawniej:
1. podwyższyć cenę czegoś; podrożyć;
2. zmęczyć, znużyć podróżą;
3. zboczyć z drogi;
4. zdrożyć się - zmęczyć się podróżą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrukować

przenieść tekst lub obraz dostępny w wersji elektronicznej na papier

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrukowywać

przenosić tekst lub obraz dostępny w wersji elektronicznej na papier

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrutowywać

oplatać, umacniać coś drutem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdruzgotać

1. zaprzepaścić, zniszczyć coś;
2. wygrać z kimś z wysoką przewagą;
3. rozbić coś na drobne kawałki

czasownik przechodni dokonany (ndk. druzgotać)

(1.1) dokonany od|druzgotać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdruzgotany

1. zaprzepaścić, zniszczyć coś;
2. wygrać z kimś z wysoką przewagą;
3. rozbić coś na drobne kawałki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrzadełko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lusterko

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrzadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lustro, zwierciadło

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdrzałka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrzemnąć

zdrzemnąć się - zapaść w drzemkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdrzewno

Zdrzewno (kaszb. Zdrzewno, niem. Zdrewen) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Wicko.

Niedaleko wsi znajduje się byłe lotnisko wojskowe w Lędziechowie. Znajdują się tu XIX-wieczny zespół pałacowo-parkowy i oryginalny wiatrak z 1765 roku.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie słupskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zds

skrót od: zasady dopuszczalności słów - zbiór reguł określających dopuszczalność wyrazów w grze słownej takiej jak np. literaki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdubbingowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdubbingować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdublować

1. wykonać tę samą czynność co ktoś inny; powtórzyć;
2. podwoić;
3. w biegach, wyścigach na torach zamkniętych: wyprzedzić przeciwnika o pełne okrążenie bieżni, toru;
4. podkleić nowe płótno pod obrazem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdumieć

czasownik dokonany

(1.1) wywołać u kogoś zdziwienie

czasownik zwrotny zdumieć się

(2.1) odczuć zdziwienie, zdumienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdumieć., stan zaskoczenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdumiewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zdumieć)

(1.1) wywoływać zdumienie

czasownik zwrotny niedokonany zdumiewać się (dk. zdumieć się)

(2.1) przyjmować ze zdumieniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdumiewający

rzadko spotykany; niezwykły, nadzwyczajny, niezmierny

przymiotnik

(1.1) taki, który budzi zdumienie

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy czynny od zdumiewać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdumiony

przymiotnik

(1.1) znacznie zdziwiony; wyrażający zdumienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdun

rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem i konserwacją pieców

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która buduje i konserwuje piece

Zduństwo – rzemiosło zajmujące się budową i naprawą pieców (pokojowych, kuchennych, chlebowych, pieco-kominków, ostatnio (po 1990 r.) także kominków). Rzemieślnik uprawiający to rzemiosło to zdun.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zduńczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunek

rzemieślniczka stawiająca i naprawiająca piece, kominki

- Zdunek – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Myszyniec
- Zdunek – osada leśna w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Myszyniec

- Janusz Zdunek (ur. 1970) – polski muzyk jazzowy
- Piotr Zdunek (ur. 1968) – polski hokeista
- Emilia Zdunek (ur. 1992) – polska piłkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zduniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunianin

mieszkaniec Zdun (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunianka

mieszkanka Zdun (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunka

rzemieślniczka stawiająca i naprawiająca piece, kominki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunowa

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. część Szczecina

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunówna

dawniej: córka zduna

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunowo

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. część Szczecina

- Zdunowo – część Szczecina

2 miejscowości w Polsce:

- Zdunowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Załuski
- Zdunowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Pisz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdunowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdunowy

dawniej: zduński;
1. należący do zduna;
2. wykonany przez zduna

#### Źródła:

SJP.pl

# Zduński

1. związany ze zdunem, z jego pracą;
2. przymiotnik od:
a) Zduńska Wola; zduńskowolski;
b) Zduny

przymiotnik

(1.1) związany ze zdunem

(1.2) związany ze Zdunami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zduńskowolanin

mieszkaniec Zduńskiej Woli (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zduńskowolanka

mieszkanka Zduńskiej Woli (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zduńskowolski

→ Zduńska Wola; zduński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Zduńskiej Woli, związany ze Zduńską Wolą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zduństwo

zawód zduna (budowa pieców)

Zduństwo – rzemiosło zajmujące się budową i naprawą pieców (pokojowych, kuchennych, chlebowych, pieco-kominków, ostatnio (po 1990 r.) także kominków). Rzemieślnik uprawiający to rzemiosło to zdun.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zduny

rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem i konserwacją pieców

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zduny – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie krotoszyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zduny.

Według danych z 31 grudnia 2009 r. miasto miało 4498 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zduplikować

podwoić, rzadziej powtórzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zduplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podwojenie liczby czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdupny

przymiotnik

(1.1) pot. wulg. taki, który jest kiepski, absurdalny, idiotyczny, albo bezsensownyfakt.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdurzyć

dawniej, dziś gwarowo:
1. zwieść, oszukać;
2. wprawić w stan oszołomienia, odurzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdusić

1. ugasić, pozbawiając dopływu powietrza np. świecę
2. powstrzymać rozprzestrzenianie się jakiegoś zjawiska, np. epidemii, rewolucji; np. "zdusić coś w zarodku"

#### Źródła:

SJP.pl

# Zduszać

dusić; rzadko:
1. tłumić, gasić ogień;
2. przenośnie:
a) hamować rozwój czegoś;
b) powstrzymywać, hamować nagłą reakcję emocjonalną

#### Źródła:

SJP.pl

# Zduszony

1. ugasić, pozbawiając dopływu powietrza np. świecę
2. powstrzymać rozprzestrzenianie się jakiegoś zjawiska, np. epidemii, rewolucji; np. "zdusić coś w zarodku"

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdwajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) proces zwiększania czegoś dwukrotnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdwoić

zwiększyć dwukrotnie, podwoić (np. wysiłki, straże)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdybać

potocznie: nakryć, przyłapać, znaleźć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) nakryć kogoś na czymś

(1.2) napotkać kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdybel

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdychać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zdechnąć)

(1.1) pot. o zwierzęciu: kończyć życie

(1.2) pogard. umierać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdychać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdygitalizować

zamienić dane w postaci analogowej na postać cyfrową, zwykle na zapis binarny; zdigitalizować, ucyfrować, scyfrowić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdymienica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. pęcherz, odcisk

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdymisjonować

usunąć kogoś ze stanowiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdymka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. miejsce, z którego wiatr zwiał śnieg

(1.2) gwara. pęcherz, odcisk

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdynamizować

zwiększyć tempo i efektywność jakiegoś działania; ożywić, uintensywnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdynamizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdynamizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdyscyplinować

zmusić kogoś przestrzegania zasad dyscypliny służbowej; podporządkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. dyscyplinować)

(1.1) wprowadzić gdzieś dyscyplinę, porządek

(1.2) skłonić, zmusić kogoś do przestrzegania dyscypliny, porządku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdyscyplinowany

zmusić kogoś przestrzegania zasad dyscypliny służbowej; podporządkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyskontować

wykorzystać coś z zyskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyskontowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdyskontować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdyskredytować

1. podważyć wiarygodność;
2. zdyskredytować się - utracić wiarygodność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyskryminować

ograniczyć przywileje, prawa człowieka, prześladować część społeczności, zwykle na tle rasowym, etnicznym, religijnym lub kulturowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyskryminowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdyskryminować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdyslokować

rozmieścić, przemieścić, zwłaszcza siły zbrojne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyspergować

rozdrobnić większe cząstki danej substancji na mniejsze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyspergowany

rozdrobnić większe cząstki danej substancji na mniejsze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdystansować

1. wyprzedzić innych w wyścigu, zostawić za sobą w tyle; prześcignąć;
2. okazać się lepszym od kogoś lub czegoś w jakiejś dziedzinie;
3. zdystansować się - zachować dystans, rezerwę wobec kogoś lub czegoś; odseparować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdystansowany

1. wyprzedzić innych w wyścigu, zostawić za sobą w tyle; prześcignąć;
2. okazać się lepszym od kogoś lub czegoś w jakiejś dziedzinie;
3. zdystansować się - zachować dystans, rezerwę wobec kogoś lub czegoś; odseparować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyszały

zdyszeć się - nie móc odetchnąć swobodnie na skutek zmęczenia po jakimś wysiłku, szybkim biegu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyszeć

zdyszeć się - nie móc odetchnąć swobodnie na skutek zmęczenia po jakimś wysiłku, szybkim biegu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdyszewice

Zdyszewice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Żarnów.

Zdyszewice to jedna z najstarszych miejscowości gminy, której historia sięga XII wieku. W 1198 roku określano je nazwą „Sdinechowic”. W tym roku biskup krakowski Gedeon nadał dziesięcinę z tej wsi klasztorowi w Miechowie. W 1368 roku biskup włocławski Zbilut przekazał tę wieś jednemu ze swoich poddanych. W XVI wieku wieś nazywano „Zdzyschowicze” lub „Zdzieschowice”. W 1827 roku mieszkało w niej 185, a w 1880 roku 233 włościan. Obecnie ludność wsi wynosi 234 osoby (razem z przysiółkiem Czersko). W czasie II wojny światowej, w latach 1943-1944 przebywał tu spadochroniarz i cichociemny, kawaler Orderu Virtuti Militari, mjr Adam Trybus ps. „Gaj” (1909–1982). Dowodził stąd oddziałami partyzanckimi w regionie, jako komendant Kedywu Okręgu AK „Barka” Łódź. Tablica pamiątkowa poświęcona „Gajowi” została umieszczona w przedsionku kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego w Zdyszewicach w 1989 roku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdywersyfikować

rozszerzyć działalność lub stan na wiele różnych, niezależnych obszarów, uniezależnić od jedynego tylko czynnika, urozmaicić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdywersyfikowany

zróżnicowany, różnorodny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdżar

miejsce kamieniste lub nagromadzenie kamieni; kamieniec

- Zdzar
- Przełęcz Zdżar

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdziadziały

potocznie:
1. zestarzeć się; spierniczeć, zramoleć, zgrzybieć;
2. zubożeć, zbiednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziadzieć

potocznie:
1. zestarzeć się; spierniczeć, zramoleć, zgrzybieć;
2. zubożeć, zbiednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziarski

przymiotnik od: Przełęcz Zdziarska

przymiotnik

(1.1) geogr. związany ze słowacką miejscowością Ździar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdziarzec

Zdziarzec – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Radomyśl Wielki. Nazwa Zdziarzec pochodzi od słowa Ździar, ale że dla mieszkańców było zbyt trudno wymawiać to słowo, przekształciło się na Zdziarzec.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Siedziba rzymskokatolickiej parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny należącej do dekanatu Radomyśl Wielki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdzibor

dawne imię męskie

Zdziebor, Zdzibor — staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: Zdzie- (Zdzi-) ("uczynić, zdziałać, zrobić") i -bor ("walka").

Zdziebor, Zdzibor imieniny obchodzi 5 maja.

Odpowiedniki w innych językach:

- staroczeski — Sdebor, Sdibor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdzich

1. imię męskie;
2. zdrobnienie od: Zdzisław (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzicho

zdrobnienie od: Zdzisław, Zdzich (imiona męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziczały

przymiotnik

(1.1) który zdziczał

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdziczeć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. dziczeć)

(1.1) stać się dzikim

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdziczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powrót lub osiągnięcie stanu dzikości

(1.2) utracenie cech świadczących o byciu cywilizowanym

(1.3) utracenie umiejętności i chęci nawiązywania kontaktu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdziczyć

pozbawić cech typowych dla wysoko rozwiniętej cywilizacji i kultury; zbarbaryzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziebko

nazwisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bardzo mało, odrobinka, okruch

przysłówek

(2.1) pot. w niewielkim stopniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdziebłowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziechów

## Miejscowości w Polsce

- Zdziechów – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Zdziechów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
- Zdziechów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
- Zdziechów – kolonia w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdziechowice

2 miejscowości w Polsce:

- Zdziechowice – wieś w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Gorzów Śląski
- Zdziechowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska

Zobacz też: Zdziechowice Pierwsze, Zdziechowice Drugie

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdziechowski

nazwisko

- Jerzy Zdziechowski (1880-1975) − polski polityk i ekonomista
- Kazimierz Zdziechowski (1878-1942) − polski prozaik i publicysta
- Marian Zdziechowski (1861-1938) − polski literaturoznawca i historyk idei

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdziecinnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdziecinniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdziecinniały

przymiotnik

(1.1) zachowujący się jak dziecko

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdziejowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzielać

potocznie: mocno uderzać; przysalać, przygrzewać, przydzwaniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzielić

potocznie: mocno uderzyć; przysolić, dosolić, przyładować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. mocno uderzyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdzienicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziennicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zedrzeć)

(1.1) szarpiąc, zdejmować warstwę czegoś

(1.2) zmuszać kogoś do nadmiernych wydatków

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdzierak

1. w technice: nóż tokarski do toczenia zgrubnego;
2. w technice: pilnik ślusarski o grubych nacięciach, używany do obróbki miękkich metali, drewna, mas plastycznych itp.; tarnik, raszpla, raszpel;
3. potocznie przyrząd o nierównej powierzchni do pielęgnacji stóp;
4. potocznie: kalendarz mający osobną kartkę na każdy dzień roku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. ręczne narzędzie do usuwania wierzchniej warstwy z jakiejś powierzchni

(1.2) pot. kalendarz z kartkami na każdy dzień roku, które zrywa się (zdziera) codziennie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdzieralny

taki, z którego da się coś zdzierać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdzierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdzierca

przestarzale: ten, kto zdziera z kogoś nadmierne opłaty, wyzyskuje kogoś; ździerca; ździrus; zdzirus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. zdzierca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdzierczy

→ zdzierca, → zdzierstwo

Patrz:zdzierca, → zdzierstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzierczyzna

wieś w Polsce

Zdzierczyzna – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieruszowskim, w gminie Sokolniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdzierstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. zdzierstwo.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdzierżać

dawniej:
1. trzymając, nie puszczać; utrzymywać;
2. opierać się komuś lub czemuś; wytrzymywać, znosić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzierżeć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wytrzymać, przetrwać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdzierżyć

oprzeć się czemuś; wytrzymać; wytrwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziesiątkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. dziesiątkować)

(1.1) zob. dziesiątkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdziesiątkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. zabicie co dziesiątej osoby

(1.2) książk. dokonanie masowego zniszczenia, zmasakrowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdzieszowice

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zdzieszowice (niem. Deschowitz) – miasto w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zdzieszowice. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego. Na terenie miasta znajdują się zakłady koksownicze będące największą pod względem produkcji koksownią w Polsce i Europie.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 10 157 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdzieszowicki

→ Zdzieszowice

Patrz:Zdzieszowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzieszowiczanin

mieszkaniec Zdzieszowic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzieszowiczanka

mieszkanka Zdzieszowic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziesławice

Zdziesławice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Jemielno.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdzimir

dawne imię męskie

Zdzimir, Zdziemir — staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: Zdzie- (Zdzi-) ("uczynić, zdziałać, zrobić") i mir ("pokój"), czyli "ten, który przysparza pokoju", "przynosi pokój".

Zdzimir, Zdziemir imieniny obchodzi 4 kwietnia.

Odpowiedniki w innych językach:

- staroczeski — Sděmir, Sdimir
- serbsko-chorwacki — Sedemir
- słoweński — Sedemir

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdziobać

zdzióbać;
1. dziobiąc, zebrać;
2. mocno pokłuć dziobem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziobywać

dziobiąc, zbierać; zdzióbywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzira

pospolicie, wulgarnie, obraźliwie: kobieta prowadząca niemoralny tryb życia; ździra, dziwka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. prostytutka, zwykle zniszczona i zaniedbana

(1.2) wulg. pogardliwie o kobiecie, w szczególności rozwiązłej seksualnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdzirowaty

ździrowaty;
1. taki jak u zdziry (ździry)
2. pot. zły, nieuczciwy; niestosowny; o małej wartości itp.

przymiotnik

(1.1) obraź. nacechowany wulgarną, wyzywającą seksualnością, często odbierany jako niesmaczny lub prowokacyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdzirus

przestarzale: ten, kto zdziera z kogoś nadmierne opłaty, wyzyskuje kogoś; ździrus; ździerca; zdzierca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziś

zdrobnienie od: Zdzisław (imię męskie); Zdzisio, Zdzisiek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Zdzisław

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdzisek

zdrobnienie od: Zdzisław (imię męskie); Zdzich, Zdzicho, Zdzisiek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzisia

zdrobnienie od: Zdzisława (imię żeńskie); Zdziśka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzisiek

zdrobnienie od: Zdzisław (imię męskie); Zdzisio, Zdziś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Zdzisław

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdzisiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zdzisi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzisio

zdrobnienie od: Zdzisław (imię męskie); Zdziś, Zdzisiek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. poufała forma imienia Zdzisław

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdzisiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zdzisia lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziśka

zdrobnienie od: Zdzisław (imię męskie); Zdzisio, Zdziś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziśkowie

Zdzisiek z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziśkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zdziśka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzisław

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: Zdzisława

Zdzisław, Zdziesław – staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: Zdzie (Zdzi-) ("uczynić, zdziałać, zrobić") i -sław ("sława"). Zanotowane w dokumentach z roku 1198.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdzisława

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Zdzisław

Zdzisława, Zdziesława – żeński odpowiednik imienia Zdzisław. Patronką tego imienia w Kościele katolickim jest bł. Zdzisława Czeska, patronka młodych małżeństw i matek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zdzisławice

3 miejscowości w Polsce

- Zdzisławice – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Dzwola
- Zdzisławice – osada leśna w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Dzwola
- Zdzisławice – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdzisławin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zdzisławy lub z nią związany

Zdzisławin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 73 mieszkańców. Jest 28. co do wielkości miejscowością gminy Izbica Kujawska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdzisławiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zdzisławy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzisławostwo

Zdzisław z małżonką; Zdzisławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzisławowie

Zdzisław z małżonką; Zdzisławostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdzisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zdzisława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziwaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zdziwaczeć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zdziwić

wywołać zdziwienie

czasownik przechodni dokonany (ndk. dziwić)

(1.1) dokonany od|dziwić.

czasownik zwrotny dokonany zdziwić się (ndk. dziwić się)

(2.1) dokonany od|dziwić się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdziwienie

wywołać zdziwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan lub ekspresja stanu człowieka, który się dziwi

(1.2) odczasownikowy od|zdziwić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdziwiony

wywołać zdziwienie

przymiotnik

(1.1) zdradzający lub okazujący zdziwienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zdziwko

młodzieżowo: zdziwienie, zaskoczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdziwoj

imię męskie

Zdziwoj — staropolskie imię męskie, złożone z dwóch członów: Zdzi- („uczynić, nadać imię, zrobić”) i woj („wojownik”).

Zdziwoj imieniny obchodzi 26 czerwca.

Odpowiedniki w innych językach:

- staroczeski — Sdivoj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zdziłowice

Zdziłowice – zniesiona nazwa wsi w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Godziszów.

Miejscowość zniesiono w 2023 r. tworząc z jej części cztery wsie: Zdziłowice Czwarte, Zdziłowice Drugie, Zdziłowice Pierwsze, Zdziłowice Trzecie

Dalsza część artykułu dotyczy sytuacji sprzed zniesienia nazwy wsi w 2023 r.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zdźwigany

rzadko: taki, który się zdźwigał (zmęczył się dźwiganiem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zdłużać

dawniej:
1. czynić dłuższym, wydłużać;
2. przeciągać, przedłużać czas trwania czegoś;
3. obciążać długiem; zadłużać

#### Źródła:

SJP.pl