# Mo

symbol molibdenu, pierwiastka chemicznego

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) = Milicja Obywatelska

- Mo – trzydziesty piąty znak japońskich sylabariuszy hiragana i katakana
- Mo (jap. 裳) – rodzaj kimona
- Mo – amerykański serial komediowo-dramatyczny

- MO – Milicja Obywatelska w PRL
- MO – nośnik magneto-optyczny (np. MiniDisc)
- Mo – symbol pierwiastka molibden
- MO – Modus operandi (łac.)
- MØ – duńska piosenkarka i autorka tekstów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moa

rząd wymarłych ptaków (około 20 gatunków) zamieszkujących niegdyś Nową Zelandię

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moab

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina w starożytnym Lewancie po wschodniej stronie Morza Martwego;

(1.2) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych Ameryki;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) rzad. imię|polski|m.; jedno z imion biblijnych

Moab – historyczna kraina położona na wschodnim brzegu Morza Martwego na terenie dzisiejszej Jordanii. W starożytności zamieszkiwał ją lud Moabitów podbity przez wojska izraelskie pod wodzą Dawida. Na północ od Moabu zamieszkiwali Ammonici.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Moabici

starożytny lud zamieszkujący tereny Moabu

Moabici – starożytny lud zamieszkujący Moab, krainę położoną na wschód od Morza Martwego.

Według przekazów biblijnych, byli potomkami Moaba, kazirodczego syna Lota i jego starszej córki. Moabici wojowali z Izraelitami, zostali pokonani i podbici przez króla Dawida (X w. p.n.e.). Niepodległość odzyskali za panowania króla Meszy (IX w. p.n.e.).

Język moabicki był spokrewniony z językiem hebrajskim. Głównym bóstwem Moabitów był Kemosz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moabicki

przymiotnik od: Moabit, Moabita

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. hist. wymarły język semicki z grupy kananejskiej

przymiotnik relacyjny

(2.1) odnoszący się do Moabu lub Moabitów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moabit

dzielnica Berlina

Moabit, Berlin-Moabit – dzielnica (Ortsteil) Berlina w okręgu administracyjnym Mitte. Od 1 stycznia 1861 w granicach miasta.

Duża część Moabitu to typowo robotnicze osiedle, ale po zjednoczeniu Berlina teren stał się atrakcyjnym miejscem dla nowych biurowców, także rządowych, np. swoją siedzibę ma tu Ministerstwo Spraw Wewnętrznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moabita

członek starożytnego ludu zamieszkującego tereny Moabu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. bibl. mieszkaniec starożytnego Moabu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moabitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. bibl. mieszkanka starożytnego Moabu

#### Źródła:

Wiktionary

# Moabski

→ Moab

Patrz:Moab

#### Źródła:

SJP.pl

# Mob

dotyczący mobilizacji, mobilizacyjny, np. magazyn mob

- Człowiek za burtą – ang. man overboard, w skrócie – MOB
- Bohater niezależny (BN) – postać, w którą nie wciela się żaden z graczy w grach komputerowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mobber

[czytaj: mober] osoba stosująca przemoc psychiczną w miejscu pracy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna stosujący mobbing

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mobberka

→ mobber [czytaj: moberka]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta stosująca mobbing

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mobbing

[czytaj: mobing] dręczenie, nękanie lub poniżanie kogoś w pracy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. uporczywe celowe znęcanie się, ośmieszanie, izolowanie lub zastraszanie, zwłaszcza w pracy lub szkole, przez jedną osobę (np. szefa), lub grupę kolegów;

Mobbing – prześladowanie, uporczywe nękanie i znęcanie się nad podwładnym lub współpracownikiem w miejscu pracy. Termin wywodzi się od angielskiego czasownika to mob (nagabywać, napadać, zaczepiać) i rzeczownika mob (motłoch, tłum). W języku angielskim termin ma szersze znaczenie, które nie dotyczy wyłącznie miejsca pracy; odpowiednikiem polskiego mobbingu po angielsku jest na ogół workplace bullying lub workplace harassment. Workplace mobbing używany jest w tym znaczeniu jedynie w literaturze naukowej. Terminu mobbing w odniesieniu do zachowań występujących w grupach społecznych użył jako pierwszy szwedzki naukowiec Peter-Paul Heinemann.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mobbingować

[czytaj: mobingować] dręczyć, nękać kogoś w pracy; mobbować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) nękać, prześladować, dręczyć kogoś w środowisku pracowniczym lub szkolnym, poddawać mobbingowi;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mobbingowy

→ mobbing [czytaj: mobingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobbować

[czytaj: mobować] dręczyć, nękać kogoś w pracy; mobbingować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) nękać, prześladować, dręczyć kogoś w środowisku pracowniczym lub szkolnym, poddawać mobbingowi;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mobbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mobbować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Moberg

Osoby o tym nazwisku:

- Jörgen Moberg – szwedzki piłkarz
- Lars-Erik Moberg – szwedzki kajakarz, olimpijczyk
- Vilhelm Moberg – szwedzki pisarz
- Wilhelm Moberg – szwedzki żeglarz, olimpijczyk

Inne:

- (7360) Moberg – planetoida z pasa głównego asteroid

#### Źródła:

Wikipedia

# Mobik

potocznie: osoba zmobilizowana do wojska

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobikieta

etykieta obowiązująca podczas korzystania z urządzeń mobilnych i mobilnego internetu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobil

rodzaj lekkiej, ruchomej rzeźby abstrakcyjnej skonstruowanej z drucików, blaszek, kulek itp.; mobile

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobile

[czytaj: mobil] rodzaj lekkiej, ruchomej rzeźby abstrakcyjnej skonstruowanej z drucików, blaszek, kulek itp.; mobil

Mobile (wym. moʊˈbiːl) – miasto w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych, w stanie Alabama, ośrodek administracyjny hrabstwa Mobile. Miasto położone jest nad ujściem rzeki Mobile do zatoki Mobile, odnogi Zatoki Meksykańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mobilek

potocznie: kierowca samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobilizacja

1. wprowadzenie sił zbrojnych państwa na wysoki stopień gotowości bojowej, polegające m.in. na powoływaniu do służby rezerwistów
2. pobudzenie do działania, do szybszego i lepszego wykonania czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. powołanie rezerwistów do czynnej służby wojskowej

(1.2) wojsk. postawienie sił zbrojnych na stopie wojennej i przestawienie gospodarki pokojowej na potrzeby wojny

(1.3) bycie w stanie gotowości

Mobilizacja – przejście sił zbrojnych państwa z etapu pokojowego na organizację stanu wojny, przekształcenie gospodarki pokojowej w gospodarkę wojenną oraz dostosowanie administracji państwowej dla potrzeb wojny. Od daty rozpoczęcia mobilizacji oblicza się czas na osiągnięcie całkowitej lub częściowej gotowości do działań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mobilizacyjny

związany z mobilizacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z mobilizacją, dotyczący mobilizacji

(1.2) związany z mobilizacją; powodujący mobilizację, pobudzający do działania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mobilizować

1. stawiać siły zbrojne w stan gotowości, prowadzić mobilizację;
2. pobudzać do działania, do szybszego i lepszego zrobienia czegoś; stymulować;
3. mobilizować się - zbierać siły, chęci, motywować się

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmobilizować)

(1.1) powoływać do czynnej służby

(1.2) dawać bodźce do działania

czasownik zwrotny niedokonany mobilizować się (dk. zmobilizować się)

(2.1) przygotowywać się do działania; zbierać wszelkie siły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mobilizujący

pobudzający do działania

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobilka

potocznie: kierowca samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobilniak

środowiskowo: gra przeznaczona na urządzenia mobilne (np. smartfony, tablety); mobilka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobilnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób mobilny, przenośny

#### Źródła:

Wiktionary

# Mobilniejszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: mobilny; bardziej mobilny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobilność

→ mobilny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mobilne; cecha tych, którzy są mobilni; łatwość wprowadzenia w ruch; zdolność do przemieszczania, akomodacji do nowych warunków

- Mobilność ludności
- Mobilność zawodowa
- Mobilność kapitału
- Mobilność społeczna

Patrz:mobilny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mobilnościowy

→ mobilność

Patrz:mobilność

#### Źródła:

SJP.pl

# Mobilny

1. łatwo wprowadzalny w ruch; ruchomy
2. zdolny do szybkiego przemieszczenia, dostosowania do nowych warunków, elastyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który można przenosić, używać w różnych miejscach

(1.2) taki, który łatwo daje się wprawić w ruch

(1.3) często zmieniający miejsce pracy lub zamieszkania

(1.4) zdolny do sprawnego, elastycznego działania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mobius

nazwisko

- Mobius – fikcyjna planeta, z której pochodzi większość postaci ze świata Sonic the Hedgehog,
- August Ferdinand Möbius – niemiecki matematyk i astronom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moblog

blog prowadzony na urządzeniu mobilnym

Moblog – blog, do którego treść przesyłana jest za pomocą urządzenia mobilnego np. z telefonu komórkowego lub urządzenia typu PDA. Serwisy moblogowe najczęściej wykorzystują do przesyłania danych MMS-y lub e-mail.

Większość moblogów ma formę fotoblogów działających wedle zasady „jeden obraz wart jest tysiąca słów”. Rozpowszechnienie telefonów komórkowych z aparatami fotograficznymi dało blogerom możliwość uwiecznienia każdego momentu na zdjęciu i wysłania go na swój blog z dowolnego miejsca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mobula

ryba płaszczkokształtna o bardzo dużych (rozpiętość do 5 m) i silnie umięśnionych płetwach piersiowych, występująca głównie w północnym Atlantyku, żywiąca się małymi skorupiakami planktonowymi i larwami ryb, które zgarnia do paszczy za pomocą płetw głowowych, pływająca samotnie lub w parach, wykonująca skoki ponad powierzchnię wody

Mobula (Mobula mobular) – gatunek ryby orleniokształtnej zaliczanej do mantowatych (Mobulidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moc

1. (wielka) siła (fizyczna lub duchowa), potęga
2. mozliwość, zdolność
3. uprawnienie, prawo do czegoś
4. intensywność, stopień stężenia
5. wielka liczba, masa
6. ważność, obowiązywanie
7. wielkość fiz. (praca wykonana w jednostce czasu)

czasownik modalny nieprzechodni

(1.1) być w stanie coś wykonać, zrobić

(1.2) mieć zezwolenie lub uprawnienie do wykonania czegoś

(1.3) mieć szansę zaistnieć, wydarzyć się

Moc – skalarna wielkość fizyczna określająca pracę wykonaną w jednostce czasu przez układ fizyczny. Z definicji, moc określa wzór:

    P={\frac {W}{t}},

gdzie:

  P – moc,
  W – praca,
  t – czas.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mocarka

→ mocarz; siłaczka, atletka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocarniej

stopień wyższy od przysłówka: mocarnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocarniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mocarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocarny

bardzo silny, atletyczny, krzepki

przymiotnik

(1.1) mocny, silny, potężny

(1.2) daw. związany z moczarem, podmokły

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. posiadacz gruntu podmokłego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mocarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocarstwo

1. wielkie i potężne państwo; imperium;
2. państwo będące potęgą w jakiejś dziedzinie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. państwo pełniące kluczową rolę w stosunkach międzynarodowych;

Mocarstwo – państwo, które ze względu na swój potencjał militarny oraz ekonomiczny odgrywa ważną rolę na świecie, a zarazem siłami wpływów przewyższa inne państwa, wykazuje odpowiednią rolę, kreuje w znacznym stopniu stosunki międzynarodowe we wszelkich dziedzinach, posiada znaczne możliwości wewnętrzne (militarne, ekonomiczne etc.), w obu tych sferach wyraźnie górujące nad innymi państwami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mocarstwowiec

zwolennik mocarstwowości

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocarstwowość

bycie wielkim i potężnym państwem, posiadanie cech mocarstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocarstwowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) odpowiedni mocarstwu, związany z mocarstwem; mający cechy mocarstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Mocart

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) slang. papieros marki «Mocne»

#### Źródła:

Wiktionary

# Mocarz

1. siłacz, waligóra, goliat;
2. władca, panujący

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) podn. człowiek posiadający wielką siłę fizyczną lub duchową

(1.2) potężny władca

(1.3) człowiek odznaczający się wybitnością w jakiejś dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mocarzewo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Mocarzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Sanniki
- Mocarzewo – osada leśna w woj. mazowieckim, w pow. gostynińskim, w gminie Sanniki

## Zobacz też

- Mocarze

#### Źródła:

Wikipedia

# Mocca

[czytaj: mokka] mokka;
1. gatunek kawy arabskiej;
2. napój z tej kawy

Mocca – indonezyjski zespół indiepopowy, który swój styl muzyczny określa jako „inspirowany dźwiękami retro lat 70., z wpływami swingu, bossa novy, szwedzkiego popu i jazzu”. Został założony w 1999 roku w Bandungu.

W skład formacji wchodzą: Arina Ephipania – wokal, Riko Prayitno – gitara, Indra Massad – perkusja, Achmad „Toma” Pratama – gitara basowa. Rozpoznawalność zyskali wraz z wydaniem debiutanckiego albumu pt. My Diary w 2002 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moce

1. (wielka) siła (fizyczna lub duchowa), potęga
2. mozliwość, zdolność
3. uprawnienie, prawo do czegoś
4. intensywność, stopień stężenia
5. wielka liczba, masa
6. ważność, obowiązywanie
7. wielkość fiz. (praca wykonana w jednostce czasu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mocek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocen

przymiotnik

(1.1) przest. mocny: odznaczający się dużą siłą, mocą; znamionujący siłę, moc; silny, potężny, krzepki

(1.2) książk. praw. przest. mocny: mający władzę, uprawniony do czego, będący w stanie co zrobić; władny

#### Źródła:

Wiktionary

# Moch

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. przestępcza, gwara. żołnierska: Rosjanin

Moch – miasto w Mikronezji, w stanie Chuuk. Według danych szacunkowych na rok 2012 liczyło 871 mieszkańców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mochi

[czytaj: moci] japońskie ciastka z kleistego ryżu

Mochi (jap. 餅) – tradycyjne japońskie ciastka robione z kleistego ryżu mochi-gome.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mochlodon

rodzaj roślinożernego dinozaura z grupy iguanodonów; rabdodon, oligozaur, onychozaur, ornitomer

#### Źródła:

SJP.pl

# Mochnacki

nazwisko

- Bazyli Mochnacki (1777–1844) – powstaniec kościuszkowski, prawnik, publicysta
- Edmund Mochnacki (1836–1902) – prezydent Lwowa, poseł do Rady Państwa w Wiedniu, prawnik
- Kamil Mochnacki (1806–1833) – powstaniec listopadowy, działacz emigracyjny
- Klemens Mochnacki (1811–1883) – rewolucyjny demokrata, spiskowiec
- Maurycy Mochnacki (1803–1834) – polski działacz, publicysta polityczny, pianista
- Mirosław Mochnacki (1904–1970) – polski matematyk, profesor
- Tymoleon Mochnacki (1811–1889) – powstaniec listopadowy, działacz samorządowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mochnatka

gatunek pszenicy, obecnie prawie nieuprawiany; pszenica samopsza

#### Źródła:

SJP.pl

# Mochocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mochowo

wieś w Polsce

Mochowo – wieś gminna w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim. Ma status sołectwa.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mochowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. Od 1864 do 1945 r. Mochowo przynależało administracyjnie do gminy Lisewo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mochowski

przymiotnik od: Mochowo, Mochowo Nowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocian

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gwara. bocian, bocian biały

#### Źródła:

Wiktionary

# Mociumpan

staropolski tytuł grzecznościowy; skrót zwrotu: miłościwy pan

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocja

1. rozmaitość końcówek gramatycznych pozostająca w związku z rodzajem gramatycznym;
2. dawniej:
a) ruch, ruszanie się;
b) odwołanie się do wyższej instancji; apelacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gram. zmiana rodzaju gramatycznego rzeczownika przy pomocy przyrostka

Mocja (od łac. motio „poruszanie, ruch”) – zjawisko zmiany rodzaju gramatycznego rzeczownika przez proces słowotwórczy w obrębie jednego leksemu, z reguły z rodzaju męskiego na żeński (feminatywy), występujący w przypadku imion i nazwisk, nazw zawodów i nazw zwierząt. Także różnorodność końcówek gramatycznych z powodu zmiany rodzaju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moćko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mockument

[czytaj: mokument] gatunek filmowy łączący film dokumentalny z fikcją, często w formie satyry lub parodii

Mockument (ang. mockumentary) – gatunek filmowy i telewizyjny, odmiana paradokumentu. Fikcja udająca film dokumentalny, często przyjmująca formę satyry lub parodii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mockumentalista

[czytaj: mokumentalista] twórca filmów łączących cechy filmu dokumentalnego i fikcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Mockumentalny

[czytaj: mokumentalny] mający charakter filmu łączącego cechy filmu dokumentalnego i fikcji lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocnica

pas blachy stanowiący wzdłużne wiązanie kadłuba statku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mocniej

stopień wyższy od przysłówka: mocno

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mocny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocnik

rodzaj kątownika używanego do budowy statków

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocno

przysłówek

(1.1) w sposób mocny

#### Źródła:

Wiktionary

# Mocny

1. cechujący się dużą siłą fizyczną lub psychiczną, np. mocna kobieta;
2. świadczący o dużej sile fizycznej lub psychicznej, np. mocny cios;
3. mający duże znaczenie, możliwości, np. mocna drużyna;
4. mający dużą władzę, wpływy, np. mocny rząd;
5. mający odpowiednią wiedzę lub umiejętności, np. mocny z historii;
6. taki, któremu trudno się przeciwstawić, oprzeć, np. mocne alibi;
7. trudny do zniszczenia, np. mocny materiał; solidny, wytrzymały;
8. mający dużą moc, np. mocne oświetlenie;
9. bardzo intensywny, np. mocny zapach, kolor;
10. wywołujący silne wrażenia, np. mocny film;
11. silnie działający, stężony, np. mocny alkohol;
12. o stosunkach międzyludzkich: trwały, nierozerwalny

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający dużą siłę fizyczną lub psychiczną

(1.2) charakterystyczny dla kogoś o dużej sile

(1.3) mający dużą moc

(1.4) skuteczny dzięki dostatecznym możliwościom lub wpływom

(1.5) dobrze radzący sobie z czymś dzięki odpowiedniej wiedzy lub umiejętnościom

(1.6) odporny na działanie czynników fizycznych i przez to trudny do zniszczenia

(1.7) mający duże natężenie i wyraźnie widoczny lub wyczuwalny

(1.8) mający w sobie duże stężenie substancji czynnej

(1.9) wywołujący silne wrażenia lub zrodzony pod ich wpływem

(1.10) przest. lub książk. upoważniony prawem lub zezwoleniem do czegoś

(1.11) fonet. o spółgłosce: wymagający większego napięcia mięśni narządów artykulacyjnych i silniejszego wydechu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mocodawca

osoba udzielająca pełnomocnictwa; mandant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba upoważniająca drugą (plenipotenta) do działania w jej imieniu

Mocodawca – osoba upoważniająca inną osobę (pełnomocnika) do działania w swoim imieniu poprzez udzielenie jej pełnomocnictwa. Umocowanie innej osoby do działania w imieniu mocodawcy sprawia, że każda czynność pełnomocnika (dokonana w zakresie umocowania) wywołuje skutki bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mocodawczy

→ mocodawca

Patrz:mocodawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocodawczyni

kobieta udzielająca pełnomocnictwa; mandantka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocować

1. przytwierdzać, instalować coś; umocowywać;
2. przestarzałe: umacniać coś, czynić coś trwałym, mocniejszym;
3. mocować się - zmagać się;
a) walczyć z kimś wręcz;
b) walczyć z przeciwnościami lub własnymi rozterkami;
c) robić coś z wysiłkiem; natężać się

czasownik

(1.1) przytwierdzać coś do czegoś

czasownik zwrotny mocować się

(2.1) starać się pokonać kogoś w walce wręcz

(2.2) robić coś z dużym wysiłkiem

(2.3) walczyć, zmagać się z przeciwnościami, nie poddając się im

(2.4) zmuszać się do czegoś, pokonując niechęć, obawę, wstyd itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mocowanie

1. przytwierdzać, instalować coś; umocowywać;
2. przestarzałe: umacniać coś, czynić coś trwałym, mocniejszym;
3. mocować się - zmagać się;
a) walczyć z kimś wręcz;
b) walczyć z przeciwnościami lub własnymi rozterkami;
c) robić coś z wysiłkiem; natężać się

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mocować.

(1.2) techn. element łączący ze sobą jakieś części konstrukcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mocowy

→ moc

Patrz:moc

#### Źródła:

SJP.pl

# Mocz

płyn wydzielany przez nerki i wydalany z organizmu; uryna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. płynne resztki usuwane z organizmu zwierząt;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: moczyć

Mocz (łac. urina) – uryna, płyn wytwarzany w nerkach i wydalany z organizmu, zawierający produkty metabolizmu bezużyteczne lub szkodliwe dla ustroju. Powstaje w nerkach podczas filtracji i resorpcji.

Dobowa ilość moczu wydalanego przez zdrowego człowieka waha się od 600 do 2500 ml. Zależy ona od wielu czynników, m.in. ilości spożytych płynów i temperatury otoczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moczalec

Moczalec – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Brzeziny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moczan

sól kwasu moczanowego powodująca dnę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu moczowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczanowy

przymiotnik od: moczan

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczany

grupa związków chemicznych powstałych z kwasu moczowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczar

dawniej: moczary (podmokły, bagnisty teren); bagno, grzęzawisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. teren podmokły

- Mokradło vel moczar
- Mieczysław Moczar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moczara

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. teren podmokły

Moczara, żaglik (Dichelyma Myrin) – rodzaj mchu z rodziny zdrojkowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Elodea|Michx.|ref=tak., roślina wodna z rodziny żabiściekowatych o długich łodygach zwykle ulistnionych okółkowo, pochodząca z Ameryki;

(1.2) techn. w wikliniarstwie: przyrząd do moczenia wikliny

Moczarka (Elodea Michx.) – rodzaj roślin słodkowodnych należących do rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae). Wyróżnia się 5 gatunków, spośród których typowym jest moczarka kanadyjska (Elodea canadensis Michx.). Moczarki pochodzą z Ameryki Północnej i Południowej, jednak jako rośliny inwazyjne rozprzestrzeniły się w Europie, Azji i Australii. W Polsce występują dwa gatunki – moczarka kanadyjska E. canadensis i delikatna E. nuttallii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Moczarnia

pomieszczenie, w którym moczy się len

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. miejsce, w którym moczy się len

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczarnik

rodzaj gryzonia z rodziny chomikowatych

Moczarnik (Synaptomys) – rodzaj gryzoni z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moczarowaty

przypominający moczary, bagno; bagnisty, podmokły

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczarowiec

członek nieformalnej grupy politycznej w PZPR, ukształtowanej na początku lat 60. ub. w. wokół ówczesnego wiceministra spraw wewnętrznych Mieczysława Moczara

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek nieformalnej frakcji w obrębie PZPR w latach 60. XX w. skupionej wokół Mieczysława Moczara

Moczarowiec (Casinycteris) – rodzaj ssaków z podrodziny Rousettinae w obrębie rodziny rudawkowatych (Pteropodidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moczarowski

taki jak u Mieczysława Moczara, charakterystyczny dla Mieczysława Moczara

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczarowy

przymiotnik od: moczar

przymiotnik

(1.1) dotyczący moczarów, żyjący na moczarach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczary

dawniej: moczary (podmokły, bagnisty teren); bagno, grzęzawisko

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hydrol. książk. tereny podmokłe

forma rzeczownika.

(2.1) lm. od: moczar

(2.2) daw. lm. od: moczara

- moczary – obszar łączący cechy siedliska lądowego i wodnego

W Polsce

- Moczary – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne
- Moczary – część wsi Wilkowisko w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Moczary – część wsi Kłodne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Moczary – przysiółek wsi Grodzisko Górne w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne
- Moczary – część wsi Zmysłówka w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Grodzisko Dolne
- Moczary – przysiółek wsi Dziewięcierz w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Horyniec-Zdrój
- Moczary – część wsi Rozpucie w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Tyrawa Wołoska
- Moczary – część wsi Baryczka w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Niebylec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moczaryzm

polski ruch nacjonalistyczny w latach 60. XX wieku, mający na celu skupienie władzy krajowej w rękach Wodza Ludowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczarzysko

rozległy, podmokły teren; bagnisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczenie

1. sprawiać, że coś staje się mokre, polewać;
2. trzymać w płynie, np. tkaninę, w celu zmienienia jakichś jej właściwości, np. miękkości;
3. moczyć się:
a) przebywać w wodzie, w kąpieli (żartobliwe);
b) oddawać mocz podczas snu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|moczyć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczka

śląska potrawa wigilijna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. reg. śląska potrawa wigilijna przyrządzana z piernika, suszonych owoców i bakalii moczonych w ciemnym piwie;

(1.2) dial. flaki i płuca, rozdrobnione w sosie kwaśnym

Moczka (inaczej bryja) – śląska potrawa przyrządzana na Boże Narodzenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mocznica

ciężkie zatrucie organizmu produktami przemiany materii, wskutek niewydolności nerek; uremia, uraemia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan zatrucia ustroju produktami przemiany materii (m.in. mocznikiem) jako przejaw zaawansowanej niewydolności nerek, powodujący wiele przykrych objawów, jak np. męczliwość, wymioty, wyniszczenie, bóle głowy, świąd, obrzęk płuc, krwawienia itd.;

Przewlekła choroba nerek, PChN (łac. insufficientia renum chronica; ang. chronic kidney disease, CKD) – wieloobjawowy zespół chorobowy, który jest następstwem zmniejszenia się liczby czynnych nefronów wskutek procesu toczącego się w miąższu nerki. Według definicji KDIGO 2012 jest to utrzymująca się ponad 3 miesiące nieprawidłowość budowy lub czynności nerki mające znaczenie dla zdrowia. Szacuje się, że dotyka ona nawet 600 milionów ludzi na całym świecie, w tym około 4,3 mln w Polsce, można więc uznać, że jest to choroba cywilizacyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mocznik

amid kwasu węglowego, końcowy produkt białkowej przemiany materii, wydalany w moczu i w pocie; karbamid, karbonamid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego;

Mocznik (karbamid, E927b), CO(NH
2)
2 – organiczny związek chemiczny, diamid kwasu węglowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moczopędność

cecha czegoś wywołującego lub zwiększającego wydzielanie moczu; diuretyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest moczopędne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczopędny

wywołujący lub zwiększający wydzielanie moczu; diuretyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który wywołuje wydzielanie moczu lub zwiększenie jego objętości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczopłciowy

dotyczący narządów moczowych i narządów płciowych (np. infekcje dróg moczopłciowych); moczowo-płciowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczówka

moczówka cukrowa - przewlekła choroba, w której niedobór insuliny powoduje nieprawidłową przemianę węglowodanową; cukrzyca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zespół chorób związanych z cukrzycą, charakteryzujące się nadmiernym wydalaniem moczu i/lub pojawieniem się cukru w moczu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczownik

przewód w pępowinie łączący się w początkach życia płodowego z pęcherzem moczowym

Moczownik, inaczej: przewód omoczniowy (łac. urachus) – pasmo tkanki łącznej będące pozostałością omoczni, jednej z błon płodowych, która w pewnym okresie znajduje się wewnątrz sznura pępowinowego. W życiu pozapłodowym struktura ta jest rozpoznawana jako więzadło pępkowe pośrodkowe. Leży ono w przestrzeni Retziusa między powięzią poprzeczną a otrzewną ścienną, która przykrywa je od tyłu (jako fałd pępkowy pośrodkowy). Łączy pępek ze szczytem pęcherza moczowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moczowo-Płciowy

dotyczący narządów moczowych i narządów płciowych (np. infekcje dróg moczowo-płciowych); moczopłciowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczowód

część dróg moczowych, rozciągliwy, parzysty przewód odprowadzający mocz z miedniczek nerkowych do pęcherza moczowego u człowieka i większości ssaków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. parzysty przewód biegnący z miedniczki nerkowej do pęcherza moczowego;

(1.2) zool. przewód wyprowadzający mocz do pęcherza moczowego lub steku u kręgowców

Moczowód (łac. ureter) – część układu moczowego. Moczowody to parzyste przewody biegnące z miedniczek nerkowych do pęcherza moczowego.

U człowieka ich długość (odległość między miedniczką a dnem pęcherza) wynosi około 27–30 cm (wyprostowanego do 35 cm), a szerokość 0,5–0,8 cm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moczowodowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z moczowodem, dotyczący moczowodu

#### Źródła:

Wiktionary

# Moczowy

przymiotnik od: mocz

przymiotnik

(1.1) związany z moczem, dotyczący moczu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczulski

nazwisko

- Adolf Moczulski – porucznik Armii Krajowej
- Jakub Moczulski – polski urzędnik
- Leszek Aleksander Moczulski – polski poeta
- Leszek Moczulski – polski dziennikarz i publicysta
- Michał Rossler-Moczulski – polski fotograf naukowy
- Wiktor Moczulski – rosyjski entomolog
- Wiktor Moczulski – rotmistrz kawalerii Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moczyć

1. sprawiać, że coś staje się mokre, polewać;
2. trzymać w płynie, np. tkaninę, w celu zmienienia jakichś jej właściwości, np. miękkości;
3. moczyć się:
a) przebywać w wodzie, w kąpieli (żartobliwe);
b) oddawać mocz podczas snu

czasownik niedokonany

(1.1) powodować, że coś staje się mokre

(1.2) pot. zażywać kąpieli dla relaksu

czasownik zwrotny niedokonany moczyć się

(2.1) moczyć (1.1) samego siebie

(2.2) moczyć (1.1) siebie wzajemnie

(2.3) oddawać mimowolnie mocz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczydło

dawniej: sztuczny lub naturalny staw, służący do moczenia lnu, wikliny itp.

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Moczydło – część miasta Libiąż
- Moczydło – część miasta Serock
- Moczydło – część miasta Warszawa, w dzielnicy Ursynów
- Moczydło – osiedle w Warszawie, w dzielnicy Wola
- Moczydło – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Książ Wielki
- Moczydło – osada w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Jedlińsk
- Moczydło – osada w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
- Moczydło – osada w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Trzebielino
- Moczydło – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
- Moczydło – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Niegowa
- Moczydło – część wsi Goździelin w woj. świętokrzyskim, w pow. ostrowieckim, w gminie Bodzechów
- Moczydło – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek

## Jeziora i stawy w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moczydłowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Moczydłowski – polski producent filmowy i kierownik produkcji
- Paweł Moczydłowski – polski socjolog, kryminolog i pułkownik Służby Więziennej
- Piotr Moczydłowski – polski karateka
- Maria Moczydłowska – polska polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moczygęba

(r. żeński) pospolicie o pijaczce; także o pijaku, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. pogard. lub żart. pijak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczykij

żartobliwie: wędkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Moczymorda

(r. żeński) pospolicie o pijaczce; także o pijaku, z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pot. pogard. lub żart. pijak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mod

ultranowoczesny, awangardowy

- mod w fizyce ruchu falowego
  - mod w falowodach
  - mod w akustyce pomieszczeń
  - mod w teorii sterowania
- MOD – format pliku
- mod – kongruencja
  - mod, modulo – operacja matematyczna polegająca na dzieleniu z resztą

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Moda

1. zmienny styl życia, mieszkania, ubioru, obyczaju, historycznie związany z epoką, z zespołem norm obowiązujących w danym kraju, także ze statusem socjalnym określonej warstwy społecznej;
2. w statystyce: liczba, wielkość, cecha występująca najczęściej w danej próbie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmieniający się styl życia, ubioru, obyczaju związany z epoką, normami danego społeczeństwa

(1.2) mat. wartość o największym prawdopodobieństwie wystąpienia lub wartość najczęściej występująca w próbie

- moda – styl lub popularność
- moda – pojęcie z dziedziny statystyki
- moda językowa
- Modà – włoski zespół muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modal

włókno celulozowe powstałe na bazie wiskozy, sztuczny materiał o atłasowym połysku

Modal – włókno celulozowe produkowane z drzew powstałe na bazie wiskozy. Cechuje je duża odporność na uszkodzenia i atłasowy połysk. Materiał pochłania o 50% więcej wilgoci niż bawełna. Jest bardzo przyjazny dla skóry, ponieważ utrzymuje ją suchą i umożliwia jej oddychanie. Ponadto jego włókna mają gładką, delikatną strukturę, która zapobiega naruszeniu powierzchni modalu w trakcie prania, dzięki czemu zawsze zachowuje swoją miękkość i sprężystość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modalista

zwolennik modalizmu (doktryny wczesnochrześcijańskiej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Modalistka

→ modalista

Patrz:modalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Modalizm

1. struktura muzyczna charakterystyczna dla starożytnego i średniowiecznego systemu modalnego;
2. doktryna religijna rozwinięta pod koniec II wieku, zakładająca jedność Bożej substancji i osoby ontycznej

- Modalizm – herezja chrześcijańska, istniejąca w II–IV wieku.
- Modalizm – struktura muzyczna dla modalnych skal kościelnych, nawiązująca do chorału gregoriańskiego i muzyki ludowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modalność

1. w logice: charakterystyka sądów logicznych pod względem stopnia pewności, z jakim sądy te coś orzekają;
2. w językoznawstwie: stosunek osoby mówiącej do treści jej wypowiedzi, wyrażany głównie przez formy trybów czasownika, za pomocą partykuł, intonacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest modalne

- logika modalna – sposób klasyfikowania zdań
- modalność – charakteryzowanie zjawisk ze względu na to, jak istnieją
- modalność językowa – związek emocjonalny wypowiadającego się z treścią wypowiedzi
- modalność – w muzyce, system oparty na stałych strukturach dźwiękowych, typach skal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modalny

1. w logice: odnoszący się do stopnia pewności sądu (np. zdanie modalne)
2. jęz. dotyczący stosunku osoby mówiącej do treści jej wypowiedzi
3. w muzyce: związany z dawnymi skalami
4. w matematyce: najczęstszy lub najbardziej prawdopodobny

#### Źródła:

SJP.pl

# Modalowy

→ modal

Patrz:modal

#### Źródła:

SJP.pl

# Modding

[czytaj: moding] środowiskowo: modyfikowanie elementów komputera lub oprogramowania komputerowego

Modyfikowanie komputera (ang. modding, case modding) – modyfikowanie obudowy i niektórych elementów komputera w celu poprawy jego walorów estetycznych, a czasem również funkcjonalnych. Modyfikowaniem zajmują się zazwyczaj entuzjaści sprzętu komputerowego, którzy chcą, aby wygląd ich komputera ilustrował jego moc. Zmodyfikowane obudowy często można zobaczyć na różnych LAN party, gdzie są prezentowane przez swoich właścicieli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modecin

Modecin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mińskim, w gminie Dobre.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Pniewniku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Model

1. osoba pozująca artyście do obrazu, rzeźby itp.
2. mężczyzna prezentujący ubiory na pokazach mody
3. potocznie o osobie śmieszącej, szokującej swoim zachowaniem lub ubiorem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizycznie istniejący wzór, prototyp jakiegoś obiektu

(1.2) kopia czegoś wykonana w mniejszych rozmiarach

(1.3) mat. stat. ekon. matematyczny opis zachowania jakiegoś układu;

(1.4) mat. zbiór obiektów matematycznych, spełniających pewne aksjomaty;

(1.5) określony typ lub fason czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna prezentujący stroje na pokazach mody

(2.2) mężczyzna pozujący artyście do zdjęcia, obrazu czy rzeźby

(2.3) osoba, która zwraca na siebie uwagę otoczenia

Model (łać. modulus – miara, wzór) – informacyjna reprezentacja obiektu, osoby lub systemu. Termin ten pierwotnie oznaczał plany budynku w języku angielskim z końca XVI wieku, a za pośrednictwem języka francuskiego i włoskiego wywodzi się ostatecznie z łacińskiego słowa modulus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modelacja

nadawanie czemuś określonego kształtu; modelowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. techn. nadawanie czemuś określonej formy, kształtu; modelowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modelarka

1. konstruktorka modeli samolotów, okrętów itp.;
2. specjalistka projektująca i wykonująca modele, np. modele odlewnicze

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelarnia

pracownia, w której wykonuje się modele

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelarski

odnoszący się do modelarstwa (hobby polegającego na składaniu kilku specjalnych elementów w całość będącą najczęściej samolotem, statkiem lub podobnym modelem), związany z tym hobby (np. sklep modelarski)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z modelarstwem, dotyczący modelarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modelarstwo

1. hobby polegające na składaniu kilku specjalnych elementów w całość będącą najczęściej samolotem, statkiem lub podobnym modelem;
2. dział odlewnictwa sporządzający modele odlewów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odwzorowywanie rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli;

(1.2) środ. tworzenie modeli statystycznych

Modelarstwo – działalność człowieka polegająca na odwzorowywaniu rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonych modeli. Najczęściej pojmowane jest jako rozrywka, zabawa (hobby), może być także sportem. Przede wszystkim wiązane jest z modelarstwem redukcyjnym, polegającym na możliwie dokładnym odwzorowaniu wyglądu obiektu, z zachowaniem określonej skali, jednakże inne rodzaje modelarstwa skupiają się na odwzorowaniu funkcjonowania oryginału (np. latający model samolotu), lub łączą odwzorowanie funkcjonowania i wyglądu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modelarz

1. konstruktor modeli samolotów, okrętów itp.;
2. specjalista projektujący i wykonujący modele, np. modele odlewnicze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. osoba zajmująca się konstrukcją modeli samolotów, statków itp.; odtwarzaniem rzeczywistych obiektów w postaci pomniejszonej

(1.2) techn. specjalista projektujący i wykonujący modele (np. odlewy) do produkcji różnych wyrobów

Modelarz – miesięcznik wydawany od maja 1955 roku przez Ligę Obrony Kraju. Zajmuje się modelarstwem kołowym, okrętowym, lotniczym i rakietowym oraz makietowym. Zamieszcza plany modelarskie, porady praktyczne dla modelarzy różnych kategorii oraz relacje i reportaże z imprez i zawodów modelarskich w Polsce i na świecie.„Modelarz” w 1984 r. otrzymał honorowe wyróżnienie od Międzynarodowej Federacji Lotniczej (FAI) za 30 letnią działalność i popularyzację sportu modelarskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modelator

artysta plastyk, zajmujący się zawodowo modelowaniem części dekoracji teatralnej i rekwizytów teatralnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelatorka

kobieta wykonująca modele

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelatornia

pracownia teatralna, gdzie wykonuje się modele obiektów wykorzystywanych w scenografii lub jako rekwizyty

#### Źródła:

SJP.pl

# Modeler

w informatyce: specjalistyczny program komputerowy, przy pomocy którego tworzy się i modyfikuje obiekty trójwymiarowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelik

zdrobnienie od: model

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelina

masa plastyczna używana do lepienia niewielkich przedmiotów, utwardzana przez wypiekanie

Modelina – popularna nazwa różnych utwardzalnych mas plastycznych, przypominających przed utwardzeniem swoimi właściwościami modelarskimi plastelinę.

Istnieje wiele odmian modeliny, które są utwardzane pod wpływem temperatury, światła lub powietrza. W ich skład wchodzą zwykle sole nienasyconych kwasów tłuszczowych i różnego rodzaju syntetyczne żywice zdolne do sieciowania pod wpływem podwyższonej temperatury, światła, powietrza, wilgoci lub kombinacji tych czynników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modeling

czynności powiązane z zawodem modela lub modelki, np. udział w pokazach, pozowanie do zdjęć itp.; modelling

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. czynności związane z zawodem modelki/modela; pozowanie do zdjęć, udział w pokazach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modelingowy

→ modeling

Patrz:modeling

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelka

1. kobieta prezentująca ubiory na pokazach mody;
2. kobieta pozująca do obrazu, rzeźby lub zdjęcia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta prezentująca stroje na pokazach mody

(1.2) kobieta pozująca do zdjęć, obrazów, rzeźb;

Model (mężczyzna), modelka (kobieta) – osoba zawodowo zajmująca się pozowaniem artyście (fotografowi, malarzowi, rzeźbiarzowi) lub demonstrowaniem strojów podczas pokazów mody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modelling

[czytaj: modeling] czynności powiązane z zawodem modela lub modelki, np. udział w pokazach, pozowanie do zdjęć itp.; modeling

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelować

1. nadawać czemuś zamierzony kształt lub wygląd; formować, kształtować;
2. w nauce: tworzyć modele rzeczywistych zjawisk w celu ich badania;
3. w sztuce: nadawać utworowi pożądane cech za pomocą środków stylistycznych i kompozytorskich

czasownik niedokonany

(1.1) nauk. tworzyć model pewnego obiektu lub zjawiska, czyli tworzyć opis (często matematyczny), który stara się w ogólny sposób wyjaśniać wiele osobnych przypadków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modelowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modelować.

- modelowanie – w matematyce,
- modelowanie – w grafice komputerowej,
- modelowanie – w psychologii,
- modelowanie molekularne – w chemii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Modelowo

przysłówek

(1.1) w sposób modelowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Modelowy

1. stanowiący najlepszy przykład; wzorcowy;
2. charakterystyczny dla czegoś, np. dla koncepcji, stylu;
3. związany z modelem, wzorem, np. modelem odlewniczym

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Modelunek

użycie odpowiednich środków artystycznych w celu wydobycia plastyczności przedmiotu lub postaci w dziele sztuki

#### Źródła:

SJP.pl

# Modem

urządzenie elektroniczne, którego zadaniem jest zamiana danych cyfrowych na analogowe sygnały elektryczne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. urządzenie zmieniające sygnał elektryczny w postaci analogowej na sygnał cyfrowy, przystosowany do odbioru przez komputer i na odwrót;

Modem (od modulator-demodulator) – urządzenie elektroniczne, które moduluje sygnał w celu zakodowania informacji cyfrowych, tak by mogły być przesyłane w wybranym medium transmisyjnym, a także demoduluje tak zakodowany sygnał w celu dekodowania odbieranych danych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modemik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od modem

#### Źródła:

Wiktionary

# Modena

rodzaj pisma drukarskiego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Emilia-Romania; ;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modeńczyk

mieszkaniec Modeny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Modeny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modenka

mieszkanka Modeny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Modeny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modeński

przymiotnik od: Modena (miasto we Włoszech)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Modeną, dotyczący Modeny, wywodzący się z Modeny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moderacja

1. kierowanie dyskusją;
2. dawniej powściągliwość, umiarkowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderacyjny

związany z moderacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderant

dawniej: członek stronnictwa o programie umiarkowanym

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderantysta

dawniej: członek stronnictwa o programie umiarkowanym; moderant

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderantyzm

dawniej: poglądy umiarkowane, zwłaszcza polityczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderato

1. określenie wykonawcze: umiarkowanie
2. umiarkowane tempo utworu

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moderator

1. osoba, która wpływa na postępowanie innych, łagodzi napięcia;
2. osoba prowadząca dyskusje w telewizji, radiu, na forach internetowych itp., dbająca o ich właściwy przebieg

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) inform. osoba zarządzająca treścią oraz kontami użytkowników na poziomie wyższym niż zwykli uczestnicy, lecz niższym niż administratorzy;

(1.2) osoba, która kieruje dyskusją i czuwa nad jej właściwym przebiegiem, zwłaszcza w mediach

(1.3) fiz. spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych;

(1.4) muz. urządzenie do przyciszania dźwięku w pianinie

- moderator (fizyka) – inaczej spowalniacz neutronów, mający zastosowanie w reaktorach jądrowych.
- moderator (internet) – osoba dbająca o porządek i przestrzeganie zasad, przeważnie na forach, kanałach IRC lub innych stronach internetowych.
- moderator (psychologia) – czynnik decydujący o zależności lub braku zależności pomiędzy zmiennymi.
- moderator (instrumentoznawstwo) – urządzenie w pianinie służące do tłumienia dźwięku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moderatorka

kobieta prowadząca dyskusje w telewizji, radiu, na forach internetowych itp., dbająca o ich właściwy przebieg; także kobieta godząca spierające się strony

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderatorski

→ moderator

Patrz:moderator

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderatorstwo

zajęcie moderatora

#### Źródła:

SJP.pl

# Modern

nowoczesny, współczesny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moderna

1. środowiskowo o modernizmie
2. ugrupowanie artystów (literatów, malarzy itp.) hołdujących poglądom modernistycznym

Moderna, Inc. – amerykańskie przedsiębiorstwo biotechnologiczne z siedzibą w Cambridge pod Bostonem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modernista

artysta lub myśliciel związany z modernizmem

#### Źródła:

SJP.pl

# Modernistka

→ modernista

Patrz:modernista

#### Źródła:

SJP.pl

# Modernistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest modernistyczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Modernistyczny

→ modernizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z modernizmem, dotyczący modernizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) podobny do modernizmu, mający cechy modernizmu

Patrz:modernizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modernizacja

unowocześnienie czegoś, ulepszenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) unowocześnienie, uwspółcześnienie produktu, trwałe ulepszenie prowadzące do zwiększenia jego wartości użytkowej

## Technika

- modernizacja (technika) – unowocześnienie produktu

## Socjologia

- teoria modernizacji – teoria dotycząca przejścia do społeczeństwa nowoczesnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modernizacyjny

związany z modernizacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Modernizator

osoba dokonująca modernizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Modernizatorka

kobieta dokonująca modernizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Modernizm

zespół kierunków w kulturze i sztuce przełomu XIX i XX wieku, które charakteryzowały się m.in. przeciwstawieniem się pozytywistycznemu realizmowi, kulturze i moralności mieszczańskiej, głoszeniem indywidualizmu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. szt. ogół kierunków awangardowych eksponujących rolę indywidualizmu w twórczości, nacechowany symbolizmem i estetyzmem;

(1.2) teol. katolicki ruch religijny przełomu XIX i XX w. uznający potrzebę dostosowania doktryny do sytuacji w danej epoce dziejów Kościoła;

- modernizm w sztuce – prądy w kulturze przełomu XIX i XX w.
- modernizm w architekturze – prąd architektoniczny panujący około 1910–1980
- modernizm w literaturze – prąd literacki
- modernizm w muzyce – grupa kierunków muzycznych
- modernizm katolicki – katolicki ruch religijny przełomu XIX i XX w.
- Młoda Polska – polska odmiana modernizmu w literaturze, muzyce i sztuce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modernizować

czynić współczesnym, nowoczesnym, dostosowywać do współczesności; aktualizować, uaktualniać, unowocześniać, uwspółcześniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmodernizować)

(1.1) dokonywać modernizacji; czynić bardziej nowoczesnym

czasownik zwrotny niedokonany modernizować się (dk. zmodernizować się)

(2.1) ulegać modernizacji; stawać się nowoczesnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modernizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modernizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Moderować

1. czuwać nad właściwym przebiegiem dyskusji; sterować, kierować dyskusją;
2. łagodzić napięcia pomiędzy ludźmi

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderujący

1. czuwać nad właściwym przebiegiem dyskusji; sterować, kierować dyskusją;
2. łagodzić napięcia pomiędzy ludźmi

Patrz:moderować

#### Źródła:

SJP.pl

# Moderunek

przestarzałe: ekwipunek żołnierski

#### Źródła:

SJP.pl

# Modeściny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Modesty lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Modest

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Modest – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa modestus, -a, -um oznaczającego „umiarkowany, skromny”.

W średniowieczu w Polsce nie było używane, nadal imię rzadkie, o malejącej w XXI wieku popularności. W marcu 2001 roku zanotowano 455 mężczyzn o tym imieniu, natomiast w styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 217 Modestów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modesta

imię żeńskie

Modesta – żeński odpowiednik imienia Modest. Patronką tego imienia jest św. Modesta z Trewiru, benedyktynka, zm. ok. 680 r.

Modesta imieniny obchodzi 4 listopada.

Znane osoby o tym imieniu:

- Modesta Vžesniauskaitė (ur. 1983) – litewska kolarka szosowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modestia

dawniej: umiarkowanie, skromność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. skromność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modestostwo

Modest z małżonką; Modestowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Modestowie

Modest z małżonką; Modestostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Modestowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Modesta lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Modigliani

[czytaj: modiLIAani] nazwisko

Osoby:

- Amedeo Modigliani (1884–1920) – włoski malarz, rysownik i rzeźbiarz
- Elio Modigliani (1860–1932) – włoski antropolog i zoolog
- Franco Modigliani (1918–2003) – amerykański ekonomista pochodzenia włoskiego, laureat nagrody Nobla w 1985 roku

Inne:

- Modigliani, pasja tworzenia – film biograficzny o życiu Amedeo Modiglianiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modlenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modlić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Modlibogowice

Modlibogowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Rychwał.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Modlibogowice, po jej zniesieniu w gromadzie Rychwał. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modliborzyce

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce

Modliborzyce – miasto w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, położone na Równinie Biłgorajskiej.

Miejscowość ta od 1631 do 1869 roku posiadała prawa miejskie. W latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Od 1 stycznia 2014 ponownie jest miastem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modliborzycki

przymiotnik od: Modliborzyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Modliborzyczanin

mieszkaniec Modliborzyc (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Modliborzyczanka

mieszkanka Modliborzyc (miasta lub wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Modlić

modlić się - odmawiać modlitwę

#### Źródła:

SJP.pl

# Modlica

2 miejscowości w Polsce:

- Modlica – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn
- Modlica – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Pyzdry

#### Źródła:

Wikipedia

# Modligroszek

podzwrotnikowa roślina pnąca z rodziny motylkowatych

Modligroszek, paciornik, paciorkowiec, abrus, koralin (Abrus) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych (Fabaceae). Obejmuje 19 gatunków. Występują one na wszystkich kontynentach w strefie równikowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modlikowice

Modlikowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Zagrodno.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modlimowo

W Polsce

- Modlimowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Karnice
- Modlimowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Płoty
- Modlimowo – gromada
- Modlimowo – przystanek kolejowy

#### Źródła:

Wikipedia

# Modlin

1. dzielnica Nowego Dworu Mazowieckiego;
2. osada w Polsce;
3. kolonia w Polsce

Modlin – prawobrzeżna część Nowego Dworu Mazowieckiego, miasta w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim. Składa się z oficjalnych części miasta: Modlin Stary i Modlin-Twierdza. Znajduje się tu też modlińskie lotnisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modlinek

## Miejscowości

- Modlinek – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
- Modlinek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Wąsewo

## Zobacz też

- Modlin

#### Źródła:

Wikipedia

# Modlinianin

mieszkaniec Modlina

#### Źródła:

SJP.pl

# Modlinianka

mieszkanka Modlina

#### Źródła:

SJP.pl

# Modliński

przymiotnik od: Modlin

#### Źródła:

SJP.pl

# Modliszewice

Modliszewice – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie.

Prywatna wieś szlachecka Modliszowice, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie opoczyńskim województwa sandomierskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modliszewko

Modliszewko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

We wsi znajduje się kościół parafialny zbudowany w latach 1990–1993 (na miejscu drewnianego, spalonego w 1988), plebania z 1840 (rozbudowana 1926) oraz organistówka z 1912 roku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modliszewo

Modliszewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Gniezno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modliszka

1. drapieżny owad, którego samica po zapłodnieniu pożera swego partnera;
2. kobieta zdobywająca i wykorzystująca mężczyzn dla własnej satysfakcji, bawiąca się ich uczuciami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Mantodea|ref=tak., drapieżny owad z rzędu Mantodea, przypominający osobę ze złożonymi rękoma do modlitwy;

(1.2) przen. kobieta, niszcząca kochających ją mężczyzn

- Modliszki (biol.) – rząd owadów
- Boks modliszki (sztuka walki)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modliszki

rząd owadów uskrzydlonych

Modliszki (Mantodea) – rząd owadów, które najliczniej występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Swoją nazwę zawdzięczają pozycji, przypominającej osobę z rękami złożonymi do modlitwy. W południowej Polsce występuje chroniona modliszka zwyczajna (Mantis religiosa). Opisano ponad 2300 gatunków modliszek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modliszkowate

rodzina owadów z rzędu modliszek

Modliszkowate (Mantidae) – rodzina owadów z rzędu modliszek.

Stanowią one największą, obejmującą około ¼ wszystkich gatunków, rodzinę z tego rzędu. W Polsce występuje tylko jeden gatunek – modliszka zwyczajna (Mantis religiosa).

Rodzina ta dzieli się na 19 podrodzin:

- Amelinae
- Angelinae
- Antemninae
- Choeradodinae
- Chroicopterinae
- Compsothespinae
- Deroplatyinae
- Dystactinae
- Mantinae
- Mellierinae
- Miomantinae
- Orthoderinae
- Oxyothespinae
- Photinainae
- Phyllotheliinae
- Schizocephalinae
- Stagmatopterinae
- Stagmomantinae
- Vatinae

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modliszkowatość

cecha kobiety zdobywającej i wykorzystującej mężczyzn dla własnej satysfakcji, bawiącej się ich uczuciami

#### Źródła:

SJP.pl

# Modliszkowaty

1. przypominający modliszkę - owada;
2. zachowujący się jak modliszka - kobieta;
3. charakterystyczny dla modliszki - kobiety, np. modliszkowaty charakter;
4. wykorzystujący i niszczący drugą osobę, np. modliszkowaty związek;
5. o cechach modliszkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Modliszkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z modliszką, dotyczący modliszki

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do modliszki, będący jej własnością

przymiotnik jakościowy

(3.1) taki jak u modliszki, charakterystyczny dla modliszki

#### Źródła:

Wiktionary

# Modlitebny

przymiotnik

(1.1) stpol. modlitewny

#### Źródła:

Wiktionary

# Modlitewnie

przysłówek

(1.1) na modlitwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Modlitewnik

zbiór pieśni religijnych i modlitw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. książka zawierająca zbiór pieśni religijnych i modlitw;

- modlitewnik – książka zawierająca modlitwy
- modlitewnik (sadżadża, musalla, nazamlik) – kobierzec modlitewny muzułmanów
- modlitewnik – ławka do ćwiczeń mięśni rąk (głównie bicepsa)
- Modlitewnik – powieść Joan Didion

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modlitewny

przymiotnik

(1.1) związany z modlitwą, dotyczący modlitwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Modlitwa

1. skierowanie myśli lub słów do osoby boskiej, będącej przedmiotem kultu religijnego;
2. tekst modlitewny o ustalonej formie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. forma kultu religijnego, kierowanie myśli do boga, świętych, aniołów, ogólnie do sfery sacrum;

(1.2) rel. rytualny tekst modlitwy (1.1) – wypowiadany lub napisany

Modlitwa – czynność kultowa, występująca w wielu religiach. Polega na skierowaniu swoich myśli do istoty lub istot, mogących być lub będących przedmiotem kultu (bogowie, święci, aniołowie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modlnica

Modlnica – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Modlnica, po jej zniesieniu przez zmianę siedziby w gromadzie Wielka Wieś. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa krakowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modlniczka

Modlniczka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Wielka Wieś, nad potokiem Wędonką. W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

Nazwa Modlniczki, niegdyś zwanej Modlnicą Małą, wywodzi się od Modlnicy zwanej Modlnicą Dużą. Modlniczka zatem była uważana za przysiółek, część Modlnicy. Wieś ma przysiółki: Budzyń, Czcie, Pod Laskiem, Skotnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. człowiek, który modnie się ubiera

#### Źródła:

Wiktionary

# Modniarka

1. kobieta zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modystka, kapeluszniczka;
2. dawniej:
a) kobieta zajmująca się szyciem i sprzedażą damskich ubiorów;
b) właścicielka damskiego domu mody

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta zajmująca się szyciem i sprzedażą ubiorów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modniarski

→ modniarstwo

przymiotnik

(1.1) dotyczący modniarstwa

Patrz:modniarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modniarstwo

1. dawniej: szycie i sprzedaż odzieży;
2. wyroby modniarskie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. szycie i sprzedaż ubiorów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modniarz

dawniej:
1. człowiek zajmujący się projektowaniem wzorów ubiorów damskich;
2. właściciel damskiego domu mody

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. mężczyzna zajmujący się szyciem i sprzedażą ubiorów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modnie

przysłówek

(1.1) w sposób modny, zgodnie z modą

#### Źródła:

Wiktionary

# Modniej

stopień wyższy od przysłówka: modnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Modniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: modny

#### Źródła:

SJP.pl

# Modniś

mężczyzna ubierający się według najnowszej mody; elegant, strojniś, galant, dandys

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) iron. elegant

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. zob. modnisia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modnisia

osoba któa ładnie się ubiera; bez oryginalności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) iron. elegantka

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. zob. modniś.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest modne; cecha tych, którzy są modni

#### Źródła:

Wiktionary

# Modny

zgodny z najnowszymi trendami

przymiotnik jakościowy

(1.1) będący w modzie, popularny; powszechny przez jakiś czas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modoald

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Modować

środowiskowo: zmieniać elementy gry komputerowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Modowy

1. potocznie: związany z modą, dotyczący mody;
2. środowiskowo: związany z modem, dotyczący moda (modyfikacji gry komputerowej)

przymiotnik

(1.1) pot. związany z modą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modraczek

zdrobnienie od: modrak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od modrak

Modraczek (zwyczajny) (Tarsiger cyanurus) – gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae). Zamieszkuje północną Europę i Azję; sporadycznie zalatuje do Polski. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modrak

1. roślina z rodziny krzyżowych o liściach i łodydze zabarwionych sinawo i białych kwiatach zebranych w grona;
2. regionalnie: chaber, bławatek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) rodzaj roślin należący do rodziny kapustowatych;

(1.2) gw-pl|Poznań. bot. chaber, bławatek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gatunek ptaka z rodziny muchołówkowatych;

- modrak – gatunek ptaka z rodziny muchołówek
- modrak – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modrakowy

→ modrak

przymiotnik jakościowy

(1.1) poznań. niebieski

Patrz:modrak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modraszek

motyl z rodziny o tej samej nazwie

Modraszkowate (Lycaenidae) − rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków (z czego na terenie Polski wykazano 49 gatunków). Są to motyle małe lub średniej wielkości (od 1,5 cm do 8 cm rozpiętości skrzydeł), występujące we wszystkich zoogeograficznych krainach świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modraszka

motyl z rodziny o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Parus caeruleus|ref=tak., sikora modra;

Modraszka (zwyczajna), sikora modra, sikora modraszka (Cyanistes caeruleus) – gatunek małego, częściowo wędrownego ptaka z rodziny sikor (Paridae), zamieszkującego całą Europę z wyjątkiem północnej części Skandynawii i północnej Rosji, a także część zachodniej Azji. Przebywa we wszystkich rodzajach lasów, a także parkach, ogrodach i sadach. Nie jest zagrożona wyginięciem, a w większości krajów (w tym w Polsce) jest nawet liczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modraszkowate

rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Lycaenidae|ref=tak., rodzina motyli dziennych licząca około 6000 gatunków;

Modraszkowate (Lycaenidae) − rodzina motyli dziennych, licząca około 6000 gatunków (z czego na terenie Polski wykazano 49 gatunków). Są to motyle małe lub średniej wielkości (od 1,5 cm do 8 cm rozpiętości skrzydeł), występujące we wszystkich zoogeograficznych krainach świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modraszkowaty

o cechach modraszkowatych (rodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrawy

niezupełnie modry; niebieskawy, błękitnawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru niezupełnie modrego; niebieskawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modre

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) reg-pl|Poznań. farba do barwienia tkanin

#### Źródła:

Wiktionary

# Modroara

rodzaj ptaków z podrodziny papug neotropikalnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modroborowik

rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

Suillellus Murrill (modroborowik) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modrobrewy

amazonka modrobrewa, wróbliczka modrobrewa - gatunki ptaków z rodziny papugowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modroczelny

przymiotnik relacyjny

(1.1) o modrym czole

#### Źródła:

Wiktionary

# Modrodzioby

1. mający modry dziób;
2. mewa modrodzioba - gatunek dużego ptaka wędrownego z rodziny mewowatych; mewa czarnonoga, mewa biała;
3. srebrzanka modrodzioba - gatunek ptaka z rodziny kaczkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrogardły

kormoran modrogardły, żołna modrogardła - gatunki ptaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrogończyk

modrogończyk wędrowiec, modrogończyk białopręgi - gatunki motyla z rodziny modraszkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrogrzbiecik

modrogrzbiecik tęposterny - gatunek ptaka z rodziny gorzykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrogłówka

gatunek ptaka z rzędu wróblowych

Modrogłówka (Ifrita kowaldi) – gatunek ptaka z rodziny modrogłówek (Ifritidae), której jest jedynym przedstawicielem. Mały ptak zamieszkujący endemicznie Nową Gwineę, nie jest zagrożony wyginięciem. Modrogłówki należą do drugiego, obok Pitohui, rodzaju, którego przedstawiciele są trujący. Pochodzenie batrachotoksyn znajdujących się w ciele ptaków z obu rodzajów jest niejasne, prawdopodobnie ptaki pozyskują ją z pokarmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modrolicy

tragopan modrolicy, czapla modrolica - gatunki ptaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrolotka

rodzaj ptaków z rodziny papug wschodnich

#### Źródła:

SJP.pl

# Modronosy

czapla modronosa - gatunek ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych

przymiotnik

(1.1) taki, który ma niebieski nos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modrook

rodzaj ryb akwariowych z rzędu aterynokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrooki

mający ciemnoniebieskie oczy; niebieskooki

przymiotnik

(1.1) poet. taki, który ma ciemnoniebieskie oczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modropłatkowy

koralnik modropłatkowy - gatunek ptaka z rodziny koralników

#### Źródła:

SJP.pl

# Modroskrzydły

1. mający modre skrzydła;
2. cyranka modroskrzydła - gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;
3. łąkówka modroskrzydła - gatunek ptaka z rodziny papug wschodnich; łąkówka niebieskoskrzydła;
4. kurtaczek modroskrzydły - gatunek małego ptaka z rodziny kurtaczków

przymiotnik

(1.1) taki, który ma modre skrzydła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modrosójka

rodzaj ptaków z rodziny krukowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrosterny

żołna modrosterna - gatunek ptaka z rodziny żołn

#### Źródła:

SJP.pl

# Modroszary

szary o modrym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrowroniec

północnoamerykański ptak z rodziny krukowatych

Modrowroniec (Gymnorhinus cyanocephalus) – gatunek średniego ptaka z rodziny krukowatych (Corvidae). Zamieszkuje zachodnią część Ameryki Północnej. Osiadły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modrowronka

rodzaj ptaków z rodziny krukowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrozielony

zielony o modrym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Modry

intensywnie niebieski; ciemnoniebieski, ciemnobłękitny

przymiotnik jakościowy

(1.1) niebieski o dużej intensywności

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. niebieski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modryniec

Modryniec (ukr. Модринець) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modrzaczek

1. regionalna nazwa grzyba kapeluszowego z rodziny zasłonakowatych; zasłonak, bedłka, gąska;
2. modrzaczek siny - gatunek mchu, mszak z rodziny modrzaczkowatych, tworzący charakterystyczne, wypukłe poduchy, w Polsce pod częściową ochroną

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrzak

grzyb z rodziny borowikowatych

Modrzak (niem. Blauberg, 535 m n.p.m.) – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Kowarskiego Grzbietu.

Jest najdalej na północ położonym wzniesieniem Kowarskiego Grzbietu. Leży pomiędzy Krzaczyną a Kowarami.

Zbudowany ze skał metamorficznych wschodniej osłony granitu karkonoskiego – głównie gnejsów.

Szczyt jest zalesiony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modrzeć

dawniej: stawać się ciemnoniebieskim; błękitnieć; niebieścieć; niebieszczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrzej

stopień wyższy od przysłówka: modro

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrzejewo

3 miejscowości w Polsce

- Modrzejewo – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Lipnica
- Modrzejewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Tuchomie
- Modrzejewo – kolonia w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk

#### Źródła:

Wikipedia

# Modrzejewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modrzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Modrzeniec

fartuch lub zapaska koloru modrego (część śląskiego stroju ludowego); modrzyniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrzew

1. drzewo iglaste z rodziny sosnowatych (Larix), występujące w kilkunastu gatunkach
2. drewno tego drzewa; modrzewina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Larix|Mill.|ref=tak., drzewo iglaste z rodzaju sosnowatych, o delikatnych, jasnozielonych igłach, opadających na zimę;

(1.2) techn. drewno z modrzewia (1.1)

Modrzew (Larix Mill.) – rodzaj drzew z rodziny sosnowatych. Obejmuje 10, w niektórych ujęciach kilkanaście gatunków. Występują one na obszarach umiarkowanych i chłodnych półkuli północnej. W strefie umiarkowanej zasiedlają obszary górskie, w strefie chłodnej rosną w lasach borealnych i lasotundrze, będąc najdalej na północ sięgającymi drzewami. W Polsce występuje modrzew europejski typowy L. decidua subsp. decidua rosnący w Tatrach, gdzie sięga do górnej granicy lasu, oraz modrzew europejski polski L. decidua subsp. polonica rosnący w środkowej i południowo-wschodniej części kraju. Poza gatunkami rodzimymi do polskich lasów introdukowane zostały: modrzew japoński L. kaempferi i modrzew eurojapoński L. × marschlinsii. Na rozległych obszarach modrzewie są podstawowymi drzewami leśnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modrzewiaczek

krobnik modrzewiaczek - gatunek motyla, szkodnik modrzewi; Eupista laricella

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrzewianeczka

wskaźnica modrzewianeczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrzewiec

Modrzewiec – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Rąbino.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modrzewina

drewno modrzewia; modrzew

Modrzewina (niem. Lärchwalde) – dawna podelbląska wieś na której współcześnie powstaje dzielnica Elbląga, stanowiąca główny teren rozwoju miasta. Leży na północ od największych osiedli mieszkaniowych miasta – Nad Jarem i Zawady. 380 ha terenu zostało podzielone na dwie strefy: przemysłową Modrzewina-Południe oraz mieszkaniową Modrzewina-Północ.

Wieś komornictwa zewnętrznego Elbląga w XVII i XVIII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modrzewiowy

przymiotnik

(1.1) składający się z modrzewia

(1.2) wykonany z drewna lub innej części modrzewia

(1.3) będący częścią modrzewia

#### Źródła:

Wiktionary

# Modrzewnica

trująca krzewinka z rodziny wrzosowatych o skórzastych, zimotrwałych liściach, dzbaneczkowatych, bladoróżowych kwiatach i drobnych, różowych owocach; andromeda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Andromeda|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych;

Modrzewnica (Andromeda L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wrzosowatych. We współczesnej florze wyróżniany jest jeden gatunek występujący w północnej części Europy, Azji i Ameryki Północnej, należący także do flory Polski – modrzewnica pospolita Andromeda polifolia. Rodzaj ten był jednak znacznie bardziej zróżnicowany w przeszłości. Zaliczano do niego skamieliny datowane już na cenoman, jednak najprawdopodobniej wyewoluował w trzeciorzędzie. Liczne skamieniałości pochodzą np. sprzed 20 milionów lat. Tylko wśród znalezisk w Polsce opisano co najmniej 7 gatunków kopalnych z tego rodzaju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modrzewnik

rodzaj drzew z rodziny sosnowatych

Modrzewnik chiński (Pseudolarix amabilis (J.Nelson) Rehder) – gatunek drzew należących do rodziny sosnowatych. Należy do monotypowego rodzaju Pseudolarix. Rodzimym obszarem występowania jest ograniczony obszar w południowo-wschodnich Chinach (prowincje Fujian, Hunan, Jiangxi, Zhejiang). W naturze jest rzadki i jest gatunkiem zagrożonym. Rośnie w lasach. Eksploatowany jest jako źródło drewna. Jest też uprawiany jako drzewo ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modrzewo

Modrzewo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Suchań, położona na północny wschód od Suchania (siedziby gminy) i na wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Modrzewski

nazwisko

Modrzewski (Modrzejewski, Rygisz-Modrzewski, Rygisz-Modrzejewski) – kaszubski herb szlachecki, być może odmiana herbu Rudgis (Rygisz).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modrzyć

rzadko: modrzyć się - odróżniać się od tła niebieskim kolorem; błękitnieć, niebieścieć, niebieszczeć, niebieścić się, niebieszczyć się

czasownik

(1.1) przest. farbować na niebiesko

(1.2) reg-pl|Poznań. barwić (tkaninę) farbką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modrzyk

1. ptak z rodziny chruścieli;
2. rodzaj roślin z rodziny astrowatych

- modrzyk – ptak z rodziny chruścieli
- modrzyk – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
- Modrzyk – potok w polskich Karkonoszach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modrzyniec

fartuch lub zapaska koloru modrego (część śląskiego stroju ludowego); modrzeniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Modrzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mods

przedstawiciel subkultury młodzieżowej popularnej w latach sześćdziesiątych XX wieku

Mods – subkultura młodzieżowa powstała w Wielkiej Brytanii z końcem lat 50. XX wieku. Modsi wywodzili się głównie ze środowisk robotniczych, jednakże początki ruchu wywodzą się z londyńskiego Soho. Charakteryzowali się pedantycznym sposobem ubioru, nienawiścią do edukacji, zainteresowaniem najnowszymi trendami mody oraz muzyką eksperymentalną. Często nosili bujne włosy – bądź to ścięte na sposób "studencki", bądź też ułożone w ekstrawaganckie fryzury. Lubili szokować pełnym jaskrawych barw, krzykliwym i prowokującym wyglądem. Chętnie opowiadali się za hasłami związanymi z rewolucją seksualną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modulacja

1. dostosowanie siły, wysokości i intonacji głosu do treści wypowiedzi
2. w fizyce: proces, w którym przebieg o jednej formie przekształca się w przebieg o innej formie
3. w muzyce: zmiany w głosie jako element techniki wokalnej

Modulacja – samorzutna lub celowa zmiana parametrów sygnału. Jeżeli modulowane są sygnały sinusoidalne, to proces ten może powodować zmiany amplitudy, częstotliwości lub fazy drgań. W przypadku fal prostokątnych (często stosowanych w technice cyfrowej) procesowi modulacji podlega szerokość, amplituda, pozycja (układ) oraz gęstość impulsów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modulacyjny

związany z modulacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Modulant

w językoznawstwie: nieodmienna część mowy charakteryzująca stosunek treści zdania do rzeczywistości; wyraz modalny

Modulant, wyraz modalny – nieodmienna część mowy, znaczeniowo samodzielna, lecz niewchodząca w związki składniowe (pozostająca poza strukturą wypowiedzenia lub wykazująca luźny związek z pozostałymi leksemami w zdaniu). Modulanty to klasa wyrazów, do której zaliczamy (szeroko rozumiane) tradycyjne partykuły oraz niektóre przysłówki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modularność

własność obiektów algebraicznych

Modularność – własność obiektów algebraicznych pierwotnie zaobserwowana w teorii grup przez Richarda Dedekinda, stąd znana też jako prawo modularności Dedekinda, a następnie przeniesiona na grunt teorii pierścieni i teorii modułów. Naturalnym kontekstem okazała się jednak teoria krat – kraty spełniające tę własność nazwano kratami modularnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modularny

składający się z modułów; modułowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Modularyzacja

podział na moduły

#### Źródła:

SJP.pl

# Modulator

1. w muzyce: przyrząd wskazujący zmiany wysokości dźwięku
2. w technice: przyrząd do modulacji

Modulator – układ elektroniczny lub optoelektroniczny, który realizuje proces modulacji. Modulator jest urządzeniem o dwóch wejściach: jedno dla sygnału, który nazywa się sygnałem nośnym lub falą nośną (najczęściej, choć niekoniecznie jest to sygnał o wielkiej częstotliwości) oraz drugie wejście dla sygnału modulującego (najczęściej sygnału małej częstotliwości), który bywa również nazywany sygnałem informacyjnym. Na wyjściu modulatora pojawia się sygnał zmodulowany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modulo

operacja wyznaczania reszty z dzielenia jednej liczby przez drugą

Modulo – operacja wyznaczania reszty z dzielenia jednego typu liczbowego przez drugi. W dalszym ciągu napis a\ {\bmod {\ }}d=r będzie oznaczał, iż r jest resztą z dzielenia a przez d.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modulować

1. zmieniać stopień natężenia czegoś, głównie głosu i dźwięku;
2. w muzyce: powodować przejście melodii z jednej tonacji w inną;
3. w fizyce: zmieniać okresowo lub nieokresowo wielkość fizyczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Modus

1. w filozofii XVII i XVIII wieku: zmienna cecha przedmiotu w odróżnieniu od jego cechy stałej (atrybutu);
2. w statystyce: wartość liczbowa powtarzająca się najczęściej w wielu pomiarach

Modus (pl. modi) – pojęcie filozoficzne o wielu znaczeniach.

W filozofii średniowiecznej słowem modus określano sposób bycia określonej rzeczy. W filozofii XVII i XVIII w. była to zmienna cecha przedmiotu lub (jak np. w monistycznej filozofii Spinozy) przemijające stany jednej, wiecznej i nieskończonej substancji powszechnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moduł

1. jednostka o ustalonych wymiarach i cechach;
2. wartość bezwzględna liczby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyodrębniony i wymienny zespół funkcjonalny, używany w ramach większej całości

(1.2) mat. wartość bezwzględna liczby

Moduł – wyraz może oznaczać jedno z poniższych pojęć:

- moduł – w architekturze, budownictwie, rzeźbie, malarstwie, projektowaniu i wzornictwie przemysłowym;
- moduł – struktura algebraiczna;
- moduł – wartość bezwzględna, przede wszystkim liczb zespolonych;
- moduł – w arytmetyce modularnej;
- moduł – w programowaniu modularnym;
- moduł – w grach fabularnych;
- moduł – cyfrowa metoda zapisu muzyki;
- moduł brzmieniowy – element syntezatora muzycznego;
- moduł sprężystości/ściśliwości/odkształcalności – w mechanice i termodynamice, w tym: Younga, Kirchhoffa, Helmholtza;
- moduł wspólnego interfejsu (CI) – w telewizji cyfrowej;
- moduł dostępu warunkowego (CAM) – w telewizji cyfrowej;
- moduł fotowoltaiczny – układ ogniw słonecznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modułowość

→ modułowy

Patrz:modułowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Modułowy

składający się z modułów; modularny

przymiotnik

(1.1) składający się z modułów (odrębnych, wymiennych części)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modyfikacja

1. niewielka zmiana, przeróbka, poprawka czegoś, nienaruszająca istoty rzeczy;
2. efekt takiej zmiany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przetworzenie, przerobienie

(1.2) książk. zmiana

- Modyfikacja forum dyskusyjnego
- Modyfikacja gry komputerowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modyfikacyjny

→ modyfikacja

Patrz:modyfikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Modyfikator

czynnik powodujący niewielką zmianę czegoś lub w czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynnik zmieniający, modyfikujący coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modyfikatorka

→ modyfikator

Patrz:modyfikator

#### Źródła:

SJP.pl

# Modyfikować

1. wprowadzać zmiany, poprawki, ulepszać;
2. modyfikować się - zmieniać się, przekształcać się częściowo

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmodyfikować)

(1.1) poddawać coś drobnym zmianom

(1.2) daw. czynić coś mniej surowym lub dokuczliwym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modyfikowalny

dający się modyfikować

przymiotnik

(1.1) dający się modyfikować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Modyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|modyfikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Modyfikujący

1. wprowadzać zmiany, poprawki, ulepszać;
2. modyfikować się - zmieniać się, przekształcać się częściowo

Patrz:modyfikować

#### Źródła:

SJP.pl

# Modylen

teksturowy materiał syntetyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Modylion

w architekturze starożytnej: wspornik podtrzymujący gzyms wieńczący

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. archit. rodzaj wspornika pod gzymsem w kształcie leżącej konsoli ozdobionej liściem akantu występujący w architekturze antycznej;

Modylion (fr. modillon, wł. modiglione) – rodzaj ozdobnego wspornika, kroksztynu, w kształcie poziomej wolutowej konsoli lub esownicy ozdobionej liściem akantu oraz ornamentem łuskowym. Modyliony są charakterystyczne dla sztuki antycznej, zwykle podtrzymywały gzyms wieńczący.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modylon

puszysta przędza do wyrobu dzianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Modysta

1. osoba zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modniarz;
2. osoba znająca się na modzie i tworząca czyjś wizerunek; stylista;
3. przedstawiciel jednego ze średniowiecznych nurtów filozofii języka

#### Źródła:

SJP.pl

# Modystka

1. kobieta zajmująca się projektowaniem i tworzeniem damskich nakryć głowy; modniarka, kapeluszniczka;
2. kobieta znająca się na modzie i tworząca czyjś wizerunek; stylistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. kobieta zajmująca się wyrabianiem damskich kapeluszy;

Modystka, modniarka (z fr. modiste) – kobieta zajmująca się zawodowo wyrobem i sprzedażą damskich kapeluszy (przeważnie filcowych), oraz ręcznie wyrabianych dodatków takich jak: woalki (np. do ślubu, na pogrzeb), ozdoby i dodatki do sukienek pierwszej komunii świętej (np. białe wianuszki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modzel

odcisk, zgrubienie na skórze

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. odcisk

Modzel (łac. tyloma, callus) – ograniczone zgrubienie warstwy rogowej naskórka spowodowane przez powtarzalny ucisk, dlatego pojawiający się najczęściej w obrębie strony podeszwowej stopy i strony dłoniowej ręki.

Modzele są nieostro odgraniczone od zdrowej skóry i mają żółtawy odcień. W przypadku ich pęknięcia, wskutek nagromadzenia się wielu warstw, może pojawić się ból. Do ich rozwoju przyczyniają się płaskostopie, zbyt ciasne obuwie, ale także nieleczone reumatoidalne zapalenie stawów czy zaburzenia struktury kostnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modzelewski

nazwisko

- Jarosław Modzelewski (ur. 1955) – malarz, profesor ASP w Warszawie
- Jerzy Modzelewski (1905-1986) – biskup
- Karol Modzelewski (1937-2019) – mediewista, polityk
- Kazimierz Modzelewski (1934-2011) – poseł na Sejm
- Stanisław Modzelewski (1929-1969) – morderca
- Stefan Modzelewski (1889-1947) – malarz
- Waldemar Modzelewski (ur. 1967) – poseł na Sejm
- Witold Modzelewski (ur. 1956) – prawnik
- Władysław Modzelewski – polski polityk, prezydent Radomia
- Zenon Modzelewski (1933-1996) – pallotyn
- Zygmunt Modzelewski (1900-1954) – minister spraw zagranicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Modzelowatość

1. znaczne zgrubienie wysuszonego naskórka występujące głównie na stopach; zrogowacenie;
2. zgrubienie błon śluzowych, np. przełyku, żołądka, krtani, świadczące o stanie przedrakowym dotkniętych tym organów

#### Źródła:

SJP.pl

# Modzelowaty

przypominający kształtem modzel (odcisk na skórze); nagniotkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Modzić

intensywnie myśleć nad czymś, szukać rozwiązania, robić plany

#### Źródła:

SJP.pl

# Modła

1. modlitwa;
2. wzorzec do naśladowania; model; sposób

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wzór, wzorzec, model czegoś, norma działania, metoda postępowania

(1.2) daw. modlitwa, prośba

(1.3) daw. bałwan, bożyszcze

W Polsce

- Modła – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. bolesławieckim, w gminie Gromadka
- Modła – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Jerzmanowa
- Modła – przysiółek wsi Pierzaki w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Żytno
- Modła – część wsi Stojanów w woj. Łódzkim, w pow. Sieradzkim, w gminie Goszczanów
- Modła – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Słupia
- Modła – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Ciechanów
- Modła – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wiśniewo
- Modła – osada w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
- Modła – przysiółek w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Opatówek
- Modła – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Rzgów
- Modła – gromada
- Modła – przystanek kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Modły

podniośle: modlitwy, błagania

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) książk. modlitwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moellon

[czytaj: mwalĄ, w odmianie: moellonu - czytaj: mwaLOnu itd.] uboczny produkt utleniania tranu, służący m.in. do natłuszczania skór; degras

#### Źródła:

SJP.pl

# Mofeta

chłodny wyziew gazów wulkanicznych, złożony głównie z dwutlenku węgla, występujący na terenach wulkanicznych i powulkanicznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. chłodny (poniżej 100°C), wyziew wulkaniczny składający się głównie z dwutlenku węgla i azotu;

(1.2) geol. otwór, przez który wydobywa się mofeta (1.1)

Mofeta – rodzaj ekshalacji wulkanicznych, chłodny wyziew (o temperaturze poniżej 100 °C), zawierający głównie dwutlenek węgla, bez większej obfitości pary wodnej. Także otwór, z którego wydobywają się te ekshalacje.

W Polsce zjawisko można zaobserwować w okolicach Szczawnika, Tylicza i Złockiego (Beskid Sądecki). Największą w Polsce i najbardziej wydajną jest mofeta w Jastrzębiku, uznana za pomnik przyrody nieożywionej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mofetowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mofetą, dotyczący mofety

#### Źródła:

Wiktionary

# Mofussil

jednostka administracyjna w Indiach; mufassal, mufassil

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogadiszanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mogadiszu

#### Źródła:

Wiktionary

# Mogadiszanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mogadiszu

#### Źródła:

Wiktionary

# Mogadiszański

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Mogadiszu

#### Źródła:

Wiktionary

# Mogadiszu

stolica Somalii

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Somalii;

Mogadiszu (somal. Muqdisho; arab. ‏مقديشيو‎) – stolica i największe miasto w Somalii, nad Oceanem Indyjskim, także port morski i centrum handlowe. W 2017 roku miasto liczyło 2 590 000 ludności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mogadiszuanin

mieszkaniec Mogadiszu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mogadiszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mogadiszuanka

mieszkanka Mogadiszu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mogadiszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mogadiszuański

przymiotnik od: Mogadiszu

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Mogadiszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mogielica

1. szczyt w Beskidach Zachodnich;
2. nazwa dwóch potoków w Polsce

Mogielica – najwyższy szczyt Beskidu Wyspowego (1170,2 m). Wierzchołkowa część masywu Mogielicy jest nazywana przez miejscową ludność Kopą, ze względu na charakterystyczny kształt. W starszej literaturze można spotkać błędną nazwę „Mogielnica”. Z punktów widokowych, na szczycie i na polanach, rozpościerają się szerokie widoki na Beskid Wyspowy, Beskid Sądecki, Pieniny, Gorce, Tatry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mogielnica

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce;
3. wieś na Ukrainie;
4. szczyt w Beskidzie Wyspowym

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mogielnicki

przymiotnik od: Mogielnica

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Mogielnicki – polski tekściarz
- Andrzej Mogielnicki – polski farmaceuta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mogielniczanin

mieszkaniec Mogielnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogielniczanka

mieszkanka Mogielnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogilanianin

mieszkaniec wsi: Mogilany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogilanianka

mieszkanka wsi: Mogilany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogilański

przymiotnik od: Mogilany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogilany

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Białorusi

Mogilany – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Mogilany. Jest siedzibą gminy Mogilany.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mogilany. W latach 1975–1998 w województwie krakowskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mogileński

przymiotnik od: Mogilno

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogilica

- Mogilica – wieś w Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Dolice
- Mogilica – wieś na Białorusi, w obwodzie brzeskim, w rejonie iwacewickim
- Mogilica – rzeka w woj. zachodniopomorskim, dopływ Parsęty

#### Źródła:

Wikipedia

# Mogilnianin

mieszkaniec Mogilna

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogilnianka

mieszkanka Mogilna

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogilnica

1. wieś w Polsce;
2. rzeka, dopływ Wieprza

W Polsce

- Mogilnica – wieś w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Siedliszcze
- Mogilnica – gromada
- Mogilnica – rzeka, dopływ Wieprza
- Mogilnica – rzeka, górny bieg Kanału Prutu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mogilnice

wieś w Polsce

Mogilnice – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mogilnicki

→ Mogilnica, → Mogilnice

Mogilnicki II – herb szlachecki, nadany w zaborze austriackim.

Patrz:Mogilnica, → Mogilnice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mogilnik

dawniej cmentarz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) składowisko na odpady najniebezpieczniejszych substancji

(1.2) daw. gwara. cmentarz

(1.3) przest. mogiła, grób

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. gwara. ptak drapieżny z gatunku orlik krzykliwy, nazwa systematyczna|Clanga pomarina|ref=tak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mogilno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa dwóch wsi w Polsce;
3. jezioro w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Mogilno – miasto w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, siedziba powiatu mogileńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Mogilno. Siedziba dekanatu w archidiecezji gnieźnieńskiej. Ośrodek przemysłowy, centrum handlowo-usługowe dla okolicy o wysokiej kulturze rolnej. Ośrodek szkolnictwa i kultury. Według danych GUS z 31 grudnia 2023 roku Mogilno liczyło 10 972 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mogilny

→ mogiła

Patrz:mogiła

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogilski

przymiotnik od: Mogiła (dzielnica Krakowa)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mogiłą, dotyczący Mogiły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mogiła

miejsce w ziemi, w którym jest chowany zmarły; grób

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce pochówku zmarłego w ziemi, opatrzone najczęściej jedynie krzyżem lub innym symbolem wiary

(1.2) pot. przen. fatalna sytuacja, sytuacja bez wyjścia

mogiła – miejsce, w którym jest chowany zmarły

W Polsce

- Mogiła – część miasta Kraków
- Mogiła – część wsi Honiatyczki w woj. lubelskim, w pow. hrubieszowskim, w gminie Werbkowice
- Mogiła – część wsi Rokitno w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ulhówek
- Mogiła – część wsi Karwodrza w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
- Mogiła – część wsi Tapin w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Rokietnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mogiłka

mała mogiła

- Mogiłka – osada w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski
- Mogiłka – osada leśna w Polsce, w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Odolanów
- Mogiłka – potok, lewy dopływ Skawinki
- Mogiłka – baśń braci Grimm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mogiłki

regionalnie: cmentarz

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) białystok. cmentarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mogiłowy

→ mogiła

Patrz:mogiła

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogolski

→ mogoł

Patrz:mogoł

#### Źródła:

SJP.pl

# Mogot

kopiasty, stromościenny pagórek zbudowany ze skał węglanowych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pagór zbudowany ze skał wapiennych o stromych ścianach i kopulastym zwieńczeniu, ostaniec krasowy;

Mogot (hum, hom) – ostaniec krasowy, w postaci izolowanego, zazwyczaj kopułowatego lub stożkowego wzgórza o bardzo stromych, skalistych zboczach, zbudowanego ze skał krasowiejących, które oparły się procesom denudacji. Mają wysokości względne do kilkuset metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mogoł

tytuł władcy w Indiach w XVI wieku; osoba z tym tytułem

#### Źródła:

SJP.pl

# Moguncja

miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech nad Renem;

Moguncja (niem. Mainz; fr. Mayence, łac. Moguntiacum/Mogontiacum) – miasto na prawach powiatu nad Renem w Niemczech, obecna stolica kraju związkowego Nadrenia-Palatynat, dawna stolica Arcybiskupstwa Moguncji w czasach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W starożytności Moguncja była twierdzą dominującą na zachodnim brzegu Renu, jako część północnych kresów Cesarstwa Rzymskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moguncjanin

mieszkaniec Moguncji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Moguncji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moguncjanka

mieszkanka Moguncji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Moguncji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moguncki

przymiotnik od: Moguncja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Moguncją, dotyczący Moguncji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mohacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mohaczem, dotyczący Mohacza

#### Źródła:

Wiktionary

# Mohacz

miasto na Węgrzech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowych Węgrzech, nad Dunajem;

Mohacz (węg. Mohács, chor., serb. i bun. – Mohač lub Мохач, niem. Mohatsch, tur. Mohaç) – miasto w południowej części Węgier, nad Dunajem, położone 185 km na południe od Budapesztu. Mohacz należy do komitatu Baranya i stanowi ośrodek administracyjny wchodzącego w jego skład powiatu Mohacz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mohair

wełna kóz angorskich; moher

#### Źródła:

SJP.pl

# Mohairowy

[czytaj: moherowy] moherowy;
1. zrobiony z moheru (wełny);
2. pogardliwie: dotyczący konserwatywnego nurtu polskiego katolicyzmu, reprezentowanego m.in. przez Radio Maryja

#### Źródła:

SJP.pl

# Mohamed

obce imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. hist. Mahomet (prorok)

(1.2) imię|polski|m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mohammed

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mohar

roślina pastewna, proso węgierskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Moharowy

przymiotnik od: mohar

#### Źródła:

SJP.pl

# Mohel

w judaizmie mężczyzna dokonujący obrzędowego zabiegu obrzezania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. żydowski rytualny rzezak;

Mohel, mojel (heb. מוהל, obrzezujący) – w judaizmie mężczyzna dokonujący rytualnego obrzezania chłopców.

Mohelami mogą być często lekarze. Dawniej funkcję tę pełnili szojcheci. Mohelowie powinni wykonywać swoje obowiązki bezpłatnie, gdyż obrzezanie jest micwą. W czasie obrzezania mohelowi asystuje sandak.

W Biblii znany jest przypadek dokonywania obrzezania przez kobietę – Seforę, żonę Mojżesza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moher

mohair;
1. wełna kóz angorskich
2. lekka tkanina z tej wełny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wełna z kóz angorskich;

(1.2) pot. pogard. obraź. zob. moherowy beret.

(1.3) slang. pot. zarost na klatce piersiowej

Moher (ang. mohair) – wełna z kóz angorskich. Pochodzenie nazwy jest sporne. Np. Władysław Kopaliński podaje etymologię z arabskiego muchajjar (‏مخيّر‎, dosł. doborowy, wyborny). The Collaborative International Dictionary of English sugeruje też pochodzenie z fr. moire – przypominający marmur.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moherować

1. tworzyć wyroby z moheru;
2. środowiskowo:
a) nawiązywać do treści i stylu wypowiedzi prezentowanych w rozgłośni Radio Maryja i stacji telewizyjnej TV Trwam;
b) moherować się - upodabniać się w poglądach i stylu wypowiedzi do słuchaczy Radia Maryja i widzów TV Trwam

#### Źródła:

SJP.pl

# Moherowy

mohairowy;
1. zrobiony z moheru (wełny);
2. pogardliwie: dotyczący konserwatywnego nurtu polskiego katolicyzmu, reprezentowanego m.in. przez Radio Maryja

przymiotnik

(1.1) wykonany z moheru; związany z moherem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mohikanie

plemię Indian Ameryki Północnej z grupy Algonkinów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mohikanin

1. członek jednego z wymarłych już plemion Indian Ameryki Północnej;
2. przenośnie: ostatni Mohikanin -
a) ostatni przedstawiciel jakiejś grupy, rodu itp.;
b) kontynuator ginących tradycji; epigon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mohikanka

członkini jednego z wymarłych już plemion Indian Ameryki Północnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Mohikański

dotyczący Mohikanów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mohikanami, dotyczący Mohikanów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mohorycz

1. dawniej: podarek pieniężny lub poczęstunek przy sprzedaży albo kupnie; litkup; borysz
2. dawny zwyczaj picia wódki u rodziny panny podczas pierwszej wizyty kawalera starającego się o jej rękę

#### Źródła:

SJP.pl

# Mohr

Nazwisko Mohr może odnosić się do następujących osób:

- Christian Otto Mohr (1835–1918) niemiecki inżynier
- Georg Mohr (Jørgen Mohr) (1640–1697) – duński matematyk
- Georg Mohr (ur. 1965) – słoweński szachista
- Jay Mohr (ur. 1970) – amerykański aktor komediowy
- Karl Friedrich Mohr (1806–1879) – niemiecki farmaceuta i chemik
- Rafał Mohr (ur. 1975) – polski aktor filmowy i teatralny

#### Źródła:

Wikipedia

# Mohylański

dotyczący Piotra Mohyły, związany z Piotrem Mohyłą

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Piotra Mohyły, związany z Piotrem Mohyłą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mohylew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Białorusi, siedziba administracyjna rejonu mohylewskiego;

Mohylew (biał. Магілёў, Mahiloŭ; ros. Могилёв, Mogilow; jid. מאָלעוו, Molew) – miasto we wschodniej części Białorusi, nad Dnieprem, blisko granicy z Rosją, siedziba administracyjna obwodu mohylewskiego i rejonu mohylewskiego. Liczący ok. 357 tys. mieszkańców (2020) Mohylew jest czwartym pod względem liczby ludności miastem białoruskim.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mohylewski

przymiotnik od: Mohylew (miasto na Białorusi)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Mohylewa, związany z Mohylewem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mohylewszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region wokół Mohylewa

#### Źródła:

Wiktionary

# Mohylów

miasto na Ukrainie

- Mohylów Podolski − miasto na Ukrainie
- Dynamo Mohylów Podolski − ukraiński klub piłkarski
- Powiat mohylowski − rosyjska struktura administracyjna
- Rejon mohylowski − ukraińska struktura administracyjna

Zobacz też:

- Mohylew − miasto na Białorusi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mohylowski

przymiotnik od: Mohylów Podolski (miasto na Ukrainie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mohyła

- Mohyła (herb) rum. Movilă, pol. mogiła – herb, m.in. hospodarów wołoskich Mohyłów, inny niż polski Mogiła (herb szlachecki)
- Piotr Mohyła – biskup, prawosławny metropolita kijowski, święty.
- Jeremi Mohyła – książę, hospodar wołoski,
- Szymon Mohyła – hospodar wołoski
- konstantyn Mohyła – hospodar wołoski
- Raina Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Michała Wiśniowieckiego, matka m.in. Jeremiego Wiśniowieckiego
- Maria Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Stefana Potockiego
- Anna Mohylanka – księżniczka wołoska, żona Stanisława Rewery Potockiego
- Kamiana Mohyła – stanowisko archeologiczne nad rzeką Mołoczna w obwodzie zaporoskim na Ukrainie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moi

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

#### Źródła:

SJP.pl

# Moiściewy

poufały okrzyk wyrażający zdziwienie, podziw

#### Źródła:

SJP.pl

# Moja

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

zaimek dzierżawczy

(1.1) M. lp. ż. od: mój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mojak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojave

[czytaj: mohawi]
1. pustynia w Stanach Zjednoczonych;
2. plemię północnoamerykańskich Indian

- Mojave – pustynia (Kalifornia i Nevada, Arizona, Utah, Stany Zjednoczone)
- Mojave – jednostka osadnicza (Kalifornia, Stany Zjednoczone)
- Mojave – okresowa rzeka w górach San Bernardino (hrab. San Bernardino, Kalifornia, Stany Zjednoczone)
- Mojave – plemię północnoamerykańskich Indian w Stanach Zjednoczonych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moje

zaimek dzierżawczy będący odpowiednikiem zaimka osobowego "ja"

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojęcice

Mojęcice (niem. Mondschütz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wołowskim, w gminie Wołów.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Mojęcice. W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mojęcice, po jej zniesieniu w gromadzie Wołów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mojero

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Kraju Krasnodarskim, prawy dopływ Kotuja

#### Źródła:

Wiktionary

# Mojiczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mniszek lekarski

#### Źródła:

Wiktionary

# Mojito

[czytaj: mohito] kubański koktajl alkoholowy na bazie białego rumu z dodatkiem mięty i limonki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. kubański alkoholowy drink przygotowany na bazie białego rumu z dodatkiem limonki i mięty;

Mojito (wym. /moˈxito/) – koktajl alkoholowy, pochodzenia kubańskiego na bazie białego rumu o orzeźwiającym słodko-kwaśno-miętowym smaku. Podstawowymi składnikami są:

- 40 ml białego rumu
- 20 ml syropu cukrowego lub cukier biały / brązowy cukier trzcinowy
- 2 ćwiartki limonki
- 6 liści mięty
- 40 ml wody gazowanej
- kruszony lód

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mojka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. złodziejska: żyletka używana przez kieszonkowców do rozcinania kieszeni lub ubrań swoich ofiar

(1.2) gwara. przestępcza: nóż

Mojka (ros. Мойка) – skanalizowana rzeka o długości 5 km i szerokości 40 m, będąca odnogą Fontanki, przepływająca przez centrum Petersburga. Początkowo znana była pod iżorską nazwą Mja oznaczającą muł, błoto.

Wypływa z rzeki Fontanka, nieopodal Ogrodu Letniego; przepływa obok Pola Marsowego, przecina Newski Prospekt i Kanał Kriukowa, aby ostatecznie zakończyć swój bieg wpadając do Newy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mojkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. złodziejska: kieszonkowiec, który za pomocą żyletki rozcina kieszenie swoich ofiar

#### Źródła:

Wiktionary

# Mojmir

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Mojmir – imię męskie
- Mojmir I (czes. i słow. Mojmír I) – władca Państwa Wielkomorawskiego od 820 do 846
- Mojmir II (czes. i słow. Mojmír II) – władca Państwa Wielkomorawskiego od 894 prawdopodobnie do 906
- Mojmir (Mojmír) – planetoida o numerze katalogowym 53285
- „Mojmir” (Wojciech Czerwiński) – polski nauczyciel, działacz społeczny i kulturalny, związany ze Śląskiem, żołnierz AK
- Hermann Mojmir – polski lekarz i działacz społeczny, twórca słownika języka wilamowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mojmira

imię żeńskie

Mojmira – żeński odpowiednik imienia Mojmir. Znaczenie imienia: "mój pokój", "mój skarb". W tej formie imię nienotowane w źródłach staropolskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mojmirostwo

Mojmir z małżonką; Mojmirowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojmirowie

Mojmir z małżonką; Mojmirostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojmirowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojmira lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojmirzyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojmiry lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojnowo

Mojnowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin.Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mojr

potocznie, żartobliwie: strach; zwykle w zwrocie "mieć mojra" - bać się; mieć stracha, mieć boja

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojra

przenośnie: przeznaczenie, los, fatum

Mojry (gr. Μοῖραι Moirai) – w mitologii greckiej boginie losu, w wierzeniach Rzymian utożsamiane z Parkami.

W różnych literackich przekazach wywodzono odmienne ich pochodzenie. U Homera jest jedna Mojra, natomiast według Theogonii Hezjoda były one trzema córkami Zeusa i Temidy, noszącymi imiona: Kloto („Prządka” nici żywota), Lachesis („Udzielająca”, która tej nici strzeże) i Atropos („Nieodwracalna”, która ją przecina). Według innych źródeł były one córkami Nocy i Erebu lub Kronosa, albo Gai i Okeanosa. Symbolizowały starogreckie pojęcia filozoficzno-mitologiczne dotyczące losu ludzkiego i porządku świata. Ich siostrami były Hory i Charyty. Były boginiami życia i śmierci oraz znały przyszłość ludzi i bogów. Jako jedyne nie podlegały też władzy bogów olimpijskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mojsa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojsak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojsiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojsiki

Mojsiki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Sokoły.

Wieś była własnością starosty guzowskiego i nowomiejskiego Stanisława Opalińskiego, leżała w województwie podlaskim w 1673 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Waniewie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mojski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojsław

imię męskie

Mojsław – imię męskie pochodzenia słowiańskiego, złożone z członów Moj- ("mój") i -sław ("sława"). Imię to zostało zanotowane tylko w ruskiej kronice Nestora; mogło ono stanowić odmianę imion Masław i Miecisław.

Mojsław imieniny obchodzi 1 stycznia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mojsławice

Mojsławice (ukr. Мойславичі) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Uchanie. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 844.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mojsławice, po jej zniesieniu w gromadzie Teratyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mojsławostwo

Mojsław z małżonką; Mojsławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojsławowie

Mojsław z małżonką; Mojsławostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojsławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojsława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojż.

skrót

(1.1) = bibl. Księga Mojżeszowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Mojzesowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mojżesz

biblijny wódz i prawodawca narodu izraelskiego (XIII w. p.n.e.), prorok który wyprowadził Żydów z Egiptu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rel. bibl. starotestamentowy prorok, wódz narodu izraelskiego;

(1.2) imię|polski|m.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mojżeszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Mojżesz

#### Źródła:

Wiktionary

# Mojżeszów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lm. od: Mojżesz

Mojżeszów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Żeleźnicy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mojżeszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Mojżesza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Mojżesza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mok

skrót od: Miejski Ośrodek Kultury

#### Źródła:

SJP.pl

# Moka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włoski ekspres do kawy

(1.2) środ. przestępcze kawa

Miejscowości

- Moka (Finlandia) – wieś w Finlandii
- Moka (Japonia) – miasto w Japonii
- Moka – dystrykt Mauritius
- Moka – miasto na Mauritiusie
- Moka – wieś w Estonii, prowincji Rapla, w gminie Märjamaa

Inne

- moka – ekspres do kawy
- Moka – rasa uniwersum Star Trek

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mokait

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. Windalia Radiolarite, odmiana jaspisu o czekoladowej, czerwonej, żółtej lub kremowej barwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mokasyn

1. but z dwóch płatów jeleniej skóry, bez obcasu, noszony przez Indian z Ameryki Północnej;
2. płytki pantofel skórzany na niskim obcasie, wzorowany na obuwiu indiańskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obuw. tradycyjny, skórzany indiański but o miękkiej cholewie;

(1.2) obuw. krótki but wzorowany na indiańskim mokasynie (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Agkistrodon|ref=tak., rodzaj węży z podrodziny grzechotnikowatych

(2.2) zool. wąż z rodzaju mokasyn (2.1)

- mokasyn błotny – gatunek węża z podrodziny grzechotnikowatych
- mokasyny – rodzaj obuwia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mokasyny

1. but z dwóch płatów jeleniej skóry, bez obcasu, noszony przez Indian z Ameryki Północnej;
2. płytki pantofel skórzany na niskim obcasie, wzorowany na obuwiu indiańskim

Mokasyny – rodzaj obuwia. Słowo mokasyn pochodzi od algonkiańskiego słowa oznaczającego "but" lub "obuwie", a zapisywanego rozmaicie, np.: Mockasin lub Mawhcasum, Mocussinass, Mockussinchass. Zakłada się, że właśnie noszone przez, zamieszkujących rozległe tereny Ameryki Północnej, plemiona rdzennych Indian buty dały początek współczesnym mokasynom, które to dalej przyczyniły się do powstania i dynamicznego. Może oznaczać:

- współcześnie produkowany typ obuwia
- tradycyjne obuwie Indian

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mokiet

wzorzysta tkanina pluszowa używana na pokrycie mebli lub jako dywan

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokietowy

przymiotnik: od mokiet (tkanina pluszowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokij

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokka

mocca;
1. gatunek kawy arabskiej;
2. napój z tej kawy

Mokka – miasto w Jemenie, port nad Morzem Czerwonym, który do XIX wieku obsługiwał Sanę; później stracił znaczenie, a jego funkcje przejęły Al-Hudajda i Aden. Od nazwy miasta kawa mokka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moknąć

stawać się mokrym, zwykle od deszczu

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) stawać się mokrym, zazwyczaj od deszczu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokobody

wieś w Polsce

Mokobody – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Mokobody.

Na terenie wsi utworzono dwa sołectwa Mokobody I i Mokobody II.

Wieś leży nad rzeką Liwiec. Siedziba gminy Mokobody, oraz rzymskokatolickiej parafii św. Jadwigi. Dawniej miasto prywatne, posiadało prawo chełmińskie, w 1496 roku położone było w ziemi drohickiej województwa podlaskiego, prawa miejskie utraciło w 1870 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mokobodzki

przymiotnik od: Mokobody (wieś w województwie mazowieckim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokosz

mokosz cierniowiak - motyl z rodziny miernikowcowatych

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitsłow. bogini słowiańska, interpretowana jako bogini płodności, wód i ziemi, słowiańska Bogini Matka;

Mokosz – bogini słowiańska. Według rekonstrukcji etymologicznej, Mokosz była boginią ziemi, wód i płodności, a później, według większości badaczy, była odzwierciedlana w bylinach i zamowach jako Matka Ziemia Wilgotna. Innej rekonstrukcji dokonano na podstawie etnografii: pod koniec XIX wieku na Rosyjskiej Północy odnotowano takie nazwy kikimory jak Mokusza lub Mokosza. Zbieżność tę tłumaczy fakt, że kikimora jest zdemonizowaną wersją bogini, a poprzez zbliżenie między nimi badacze przedstawili Mokosz jako boginię miłości i narodzin, mającą związek z nocą, księżycem, przędzeniem, hodowlą owiec i gospodarką kobiet. Przędzenie było zajęciem różnych europejskich bogiń losu, co doprowadziło do scharakteryzowania Mokoszy jako bóstwa kontrolującego los. Ta rekonstrukcja nie zgadza się z danymi dotyczącymi jej etymologii, z których wynika, że funkcja przędzenia nie mogła być główną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mokoszy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mitsłow. związany z Mokoszą, pochodzący od Mokoszy

#### Źródła:

Wiktionary

# Mokotów

dzielnica Warszawy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Warszawy;

(1.2) geogr. część wsi Ulów, w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Klwów

Mokotów – dawna wieś, obecnie dzielnica Warszawy. Jedna z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy, największa pod względem liczby ludności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mokotowianin

mieszkaniec Mokotowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mokotowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokotowianka

mieszkanka Mokotowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mokotowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokotowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. Mokotów

#### Źródła:

Wiktionary

# Mokotowski

dotyczący Mokotowa

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Mokotowa, związany z Mokotowem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokówko

Mokówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mokowo

Mokowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mokra

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży

W Polsce

- Mokra – część miasta Wrocław
- Mokra – wieś w woj. lubuskim, w pow. żarskim, w gminie Lubsko
- Mokra – wieś w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Skierniewice
- Mokra – osada leśna w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Skierniewice
- Mokra – część wsi Mstów w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Mokra – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Biała
- Mokra – część wsi Jankowice w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Chłopice
- Mokra – przysiółek wsi Widna Góra w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Pawłosiów
- Mokra – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Roźwienica
- Mokra – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Miedźno
- Mokra – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Stąporków
- Mokra – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Kazimierz Biskupi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mokradełko

zdrobnienie od: mokradło

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokradlany

przymiotnik od: mokradło

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokradlica

mokradlica miedzianka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokradła

podmokły teren; grzęzawisko, bagno, moczary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hydrol. grząskie i podmokłe tereny

forma rzeczownika.

(2.1) lm. od: mokradło

- mokradło – teren podmokły, siedlisko hydrogeniczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mokradło

podmokły teren; grzęzawisko, bagno, moczary

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obszar o grząskiej ziemi, częściowo zalany wodą;

Mokradło (teren podmokły, bagno, błoto, moczary, trzęsawisko, bajoro, grzęzawisko, topiel, topielisko) – obszar łączący cechy siedliska lądowego i wodnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mokradłosz

mech bagienny z rzędu rokietowców, w Polsce prawnie chroniony; mokradłosz żmijowaty, bagiennik żmijowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokradłoszka

rodzaj mchów z rodziny rokietkowatych

Mokradłoszka (Calliergonella Loeske) – rodzaj mchu należący do rodziny rokietkowatych (Hypnaceae). Gatunkiem typowym jest mokradłoszka zaostrzona Calliergonella cuspidata (Hedw.) Loeske.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mokradłowy

1. → mokradło;
2. fiołek mokradłowy - roślina zielna z rodziny fiołkowatych;
3. podbródnik mokradłowy - północnoamerykański gatunek nietoperza z rodziny straszaków;
4. myszoryjek mokradłowy - gatunek ssaka z rodziny ryjówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokrawica

Mokrawica – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.Mokrawica liczy ok. 73 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mokrawy

nieco mokry; wilgotny, wilgotnawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokre

potocznie: mokry, wilgotny teren, grunt

Miejscowości i ich części w Polsce

- Mokre – część miasta Mikołów
- Mokre – część miasta Toruń
- Mokre – część miasta Trzebiatów
- Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Grudziądz
- Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą
- Mokre – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Dąbrowa
- Mokre – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Rossosz
- Mokre – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Zamość
- Mokre – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Siemkowice
- Mokre – część wsi Dąbrówka w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Mokre – część wsi Juliopol w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Młodzieszyn
- Mokre – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Radzymin
- Mokre – wieś w woj. opolskim, w pow. głubczyckim, w gminie Głubczyce
- Mokre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Żyraków
- Mokre – część wsi Miękisz Nowy w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Laszki
- Mokre – wieś w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Zagórz
- Mokre – część wsi Cygany w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Nowa Dęba
- Mokre – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Bielsk Podlaski
- Mokre – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Czersk
- Mokre – zniesiona nazwa osady w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Główczyce
- Mokre – część wsi Mnin w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka
- Mokre – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Szydłów
- Mokre – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Grodziec
- Mokre – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Maszewo
- Mokre – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Sianów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mokro

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży

przysłówek

(1.1) będąc przesiąkniętym czy pokrytym wodą lub inną cieczą

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) odczucie wilgotności

- Mokro – wieś w Czarnogórze, w gminie Šavnik
- Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie hercegowińsko-neretwiańskim, w gminie Konjic
- Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, w kantonie zachodniohercegowińskim, w mieście Široki Brijeg
- Mokro – wieś w Bośni i Hercegowinie, w Republice Serbskiej, w mieście Sarajewo Wschodnie, w gminie Pale

Zobacz też

- Mokre

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mokrosiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokrski

przymiotnik od: Mokrsko, Mokrsko Dolne, Mokrsko Górne, Mokrsko Rządowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokrsko

przymiotnik od: Mokrsko, Mokrsko Dolne, Mokrsko Górne, Mokrsko Rządowe

Mokrsko – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie wieluńskim, w gminie Mokrsko. Miejscowość położona jest przy szosie z Byczyny do Wielunia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Mokrsko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mokrusieńki

zdrobnienie od: mokry; mokrzuteńki, mokrzusieńki, mokruteńki, mokrzutki, mokruśki

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokruśki

zdrobnienie od: mokry; mokrutki, mokrzutki

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokruteńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokrzuteńki, mokrzusieńki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mokry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokrutki

zdrobnienie od: mokry; mokrzutki, mokruśki

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mokry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokry

1. pokryty po wierzchu, przesiąknięty lub ociekający wodą albo inną cieczą (np. mokra bielizna);
2. charakteryzujący się dużą ilością opadów atmosferycznych (np. mokry dzień);
3. pokryty potem; spocony;
4. jeszcze niestwardniały, niezaschły (np. mokry tynk); świeży

przymiotnik

(1.1) pokryty lub nasiąknięty wodą, albo inną cieczą

(1.2) obfity w deszcze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokrzec

## W Polsce

- Mokrzec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Potworów
- Mokrzec – część wsi Kamianki-Czabaje, w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
- Mokrzec – wieś w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Pilzno
- Mokrzec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Wielichowo
- Mokrzec – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód
- Mokrzec – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Międzychód

#### Źródła:

Wikipedia

# Mokrzej

stopień wyższy od przysłówka: mokro; bardziej mokro

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mokry; bardziej mokry

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokrzeszów

Mokrzeszów (niem. Kunzendorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, w gminie Świdnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mokrzusieńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokrzuteńki, mokruteńki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mokry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokrzuteńki

zdrobnienie od: mokrutki; mokruteńki, mokrzusieńki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: mokry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokrzutki

zdrobnienie od: mokry; mokrutki, mokruśki

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: mokry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mokrzyca

roślina z rodziny goździkowatych

- mokrzyca – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych

W Polsce

- Mokrzyca – część miasta Stargard
- Mokrzyca – część miasta Ustka
- Mokrzyca – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
- Mokrzyca – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gm. Chociwel
- Mokrzyca – część wsi Żarowo w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mokrzycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mokrzycznik

pospolita roślina z rodziny goździkowatych, rosnąca na suchych łąkach, na zboczach i brzegach dróg

Mokrzycznik (Holosteum L.) – rodzaj roślin z rodziny goździkowatych. Obejmuje cztery gatunki. Rodzaj występuje w Europie (tu tylko jeden gatunek i bez północnej części kontynentu), w północno-zachodniej Afryce oraz w Etiopii, a także w południowo-zachodniej Azji po Pakistan, zachodnie Chiny i Kazachstan. Do flory Polski należy jeden gatunek – mokrzycznik baldaszkowy H. umbellatum. Gatunek ten rośnie też introdukowany w Ameryce Północnej i Południowej oraz w Południowej Afryce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mokrzyn

Mokrzyn (kaszub. Mòkrzëno; niem. Petersdorf) – wieś kaszubska w Polsce na pograniczu Pojezierzy Kaszubskiego i Bytowskiego położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Bytów, przy drodze krajowej nr 20 Stargard - Szczecinek - Gdynia. Na północ od Mokrzyna znajdują się otoczone lasami jeziora wytopiskowe Cechyńskie Małe (rezerwat przyrody) i Cechyńskie Wielkie. Obecna urzędowa nazwa miejscowości to nazwa utworzona przez Komisję Ustalania Nazw Miejscowości i Obiektów Fizjograficznych po II wojnie światowej w ramach polonizowania nazw na terenach przyłączonych do Polski.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moksa

moxa;
1.
a) odmiana termopunktury, chińska metoda leczenia polegająca na ogrzewaniu odpowiednich punktów ciała, zwykle za pomocą specjalnego cygara;
b) pojedynczy zabieg leczniczy z wykorzystaniem tej metody;
2. roślina, z której przygotowuje się cygara, kulki itp. do zabiegów o tej samej nazwie

Termopunktura – technika leczenia przy pomocy przyżegań, stosowana w medycynie dalekowschodniej.

Termopunktura, podobnie jak akupunktura, oparta jest na oddziaływaniu na odpowiednie punkty na ciele. Miejsca te nie są jednak, jak w akupunkturze, nakłuwane, lecz przypalane patyczkiem owiniętym watą nasączoną substancją leczniczą. Do praktyk tych używane są również papierosy, wypełnione m.in. suszonymi liśćmi bylicy pospolitej. Termopunktura tradycyjnie stosowana była w przypadkach cięższych, gdy akupunktura nie dawała rezultatów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moksoterapia

chińska metoda leczenia polegająca na ogrzewaniu odpowiednich punktów ciała, zwykle za pomocą specjalnego cygara; moksa, moxa

#### Źródła:

SJP.pl

# Moksza

w filozofii indyjskiej: zbawienie wykluczające ponowne narodziny

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, prawy dopływ Oki;

- Moksza – pojęcie z zakresu filozofii indyjskiej (wyzwolenie)
- Moksza – rzeka w Rosji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mol

1. jednostka ilości materii, podstawowa jednostka międzynarodowego układu jednostek miar;
2. liczba gramów substancji równa jej masie cząsteczkowej; gramodrobina; gramocząsteczka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. motyl z rodziny molowatych niszczący ubrania;

Mol (skrót od molekuła) – podstawowa w układzie SI jednostka liczności materii o symbolu (oznaczeniu) mol.

Jeden mol zawiera dokładnie 6{,}02214076\cdot 10^{23} obiektów elementarnych. Liczba ta jest nazywana liczbą Avogadra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. mól

- Mola Koelreuter, 1766 – rodzaj morskich ryb z rodziny samogłowowatych (Molidae)
- mola – inna nazwa samogłowa (Mola mola)
- mola – część narządów gębowych stawonogów
- mola – tkanina wytwarzana przez Indian Kuna w Panamie
- Mola – indonezyjska platforma strumieniowa

Osoby o nazwisku Mola:

- Emilio Mola
- Pier Francesco Mola
- Mola – Sebastião Paiva Gomes

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Molak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adolf Molak − polski pedagog, socjolog, historyk oświaty
- Beata Molak − polska piosenkarka solowa i sesyjna
- Marek Molak − polski wokalista i aktor dubbingowy
- Wiesław Molak − polski dziennikarz radiowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molalność

molalność roztworu - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu; molarność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. stężenie molalne

Stężenie molalne (molalność) – jeden ze sposobów wyrażenia stężenia substancji w mieszaninie (roztworze), zdefiniowany jako stosunek liczby moli substancji rozpuszczonej do masy rozpuszczalnika:

    m_{A}={\frac {n_{A}}{m_{rozp}}}

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molalny

stężenie molalne - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg rozpuszczalnika

przymiotnik

(1.1) chem. odnoszący się do stężenia molalnego, określający stężenie molalne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molarność

molarność roztworu - liczba moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu; molalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. stężenie molowe

Stężenie molowe (molowość, molarność) – jeden ze sposobów wyrażenia stężenia substancji w mieszaninie (roztworze), zdefiniowany jako stosunek liczby moli substancji do objętości całej mieszaniny:

  c_{B}={\frac {n_{B}}{V}}={\frac {m_{B}}{M_{B}V}}
  gdzie: cB – stężenie molowe składnika B; nB – liczba moli składnika B; V – objętość mieszaniny (roztworu); mB – masa składnika B; MB – masa molowa składnika B

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molarny

o roztworze: mierzony liczbą moli substancji rozpuszczonej w 1 kg roztworu

przymiotnik

(1.1) chem. związany z molem

(1.2) chem. dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molasa

morski lub lądowy osad o wielkiej miąższości

Molasa – ogólna nazwa kompleksu skał osadowych wypełniających zapadliska powstające na przedpolu świeżo wypiętrzonego górotworu fałdowego w schyłkowym stadium orogenezy, zwykle o grubości wielu kilometrów.

Głównym składnikiem molas są skały okruchowe pochodzące z niszczenia gór, zwykle zlepieńce i piaskowce. należą do nich np. mioceńskie i plioceńskie utwory osadowe na przedpolu Alp - w Szwajcarii i południowej Bawarii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mole

rodzaj sosu

- mole – Tineidae, rodzina niewielkich owadów z rzędu motyli
- mole spożywcze – Plodia interpunctella, motyle nocne (ćmy) z rodziny omacnicowatych
- Mole – rzeka w Anglii, w hrabstwach Surrey i West Sussex
- Mole – rzeka w Anglii, w hrabstwie Devon
- mole – meksykańska potrawa; rodzaj sosu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molęda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Molek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Molekularny

dotyczący molekuł, cząsteczek; cząsteczkowy, drobinowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący cząsteczki, najmniejszych części czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molekuła

grupa dwóch lub więcej atomów związanych chemicznie; cząsteczka; drobina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z więcej niż jednego atomu, które są ze sobą trwale połączone wiązaniami chemicznymi;

Cząsteczka, molekuła – neutralna elektrycznie grupa dwóch lub więcej atomów utrzymywanych razem kowalencyjnym wiązaniem chemicznym.

Cząsteczki różnią się od innych cząstek chemicznych (np. jonów) brakiem ładunku elektrycznego – jednak w fizyce kwantowej, chemii organicznej i biochemii pojęcie cząsteczka jest zwyczajowo używane do określania jonów wieloatomowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molenda

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Molenda – polski wojskowy
- Danuta Molenda – polska historyk i archeolog
- Jan Molenda – polski historyk
- Jarosław Molenda – polski pisarz, publicysta i podróżnik
- Jolanta Molenda – polska siatkarka
- Julian Molenda – polski inżynier budowlany i polityk
- Karol Molenda – polski wojskowy, generał dywizji
- Leszek Molenda – polski siatkarz, olimpijczyk
- Marian Molenda – polski rzeźbiarz
- Piotr Molenda – polski tenisista stołowy, olimpijczyk
- Szymon Molenda – polski poeta, krytyk literacki, publicysta, regionalista
- Tadeusz Molenda (1911–1975) – polski leśnik, profesor WSR w Poznaniu
- Tadeusz Molenda (1921–1944) – polski żołnierz, powstaniec warszawski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molendowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Molenna

dom modlitwy bezpopowców

Molenna – dom modlitwy bezpopowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moleskin

gruba, mocna tkanina bawełniana

rzeczownik

(1.1) włók. tkanina bawełniana imitująca skórę;

Etymologia: ang. mole – kret, skin – skóra.

- moleskin – odzież
- moleskin – tkanina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moleskinowy

→ moleskin

Patrz:moleskin

#### Źródła:

SJP.pl

# Molesmes

- Molesme – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Côte-d’Or.
- Molesmes – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia, w departamencie Yonne.

#### Źródła:

Wikipedia

# Molestacja

przestarzałe:
1. nudzenie kogoś prośbami, naprzykrzanie się; molestowanie;
2. narzekanie, ubolewanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. naprzykrzanie się, nudzenie prośbami

(1.2) przest. narzekanie, ubolewanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molestant

osoba molestująca kogoś seksualnie; molestator

#### Źródła:

SJP.pl

# Molestantka

kobieta molestująca kogoś seksualnie; molestatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Molestator

osoba molestująca kogoś seksualnie; molestant

#### Źródła:

SJP.pl

# Molestatorka

kobieta molestująca kogoś seksualnie; molestantka

#### Źródła:

SJP.pl

# Molestować

1. nawiązywać z kimś kontakt o charakterze seksualnym wbrew jego woli;
2. natrętnie o coś prosić, uporczywie domagać się czegoś; naprzykrzać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) naprzykrzać się, natrętnie prosić

(1.2) nakłaniać kogoś do kontaktów seksualnych wbrew woli tej osoby przy wykorzystywaniu własnej przewagi, wyższości

(1.3) praw. w polskim prawie pracy: prezentować zachowanie nieakceptowane i o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności lub poniżenie albo upokorzenie pracownika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|molestować.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Molestowice

Molestowice (niem. Mullwitz)– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Niemodlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moleta

1. narzędzie do rozcierania farb malarskich
2. stalowy walec do wytłaczania ornamentów na metalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Moletka

mała moleta

#### Źródła:

SJP.pl

# Moletować

wytłaczać moletą ozdobne wzory na przedmiotach metalowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Moletownik

osoba zajmująca się zdobieniem przedmiotów metodą moletowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Molex

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. inform. standard elektrycznego złącza zasilającego 5 V i 12 V stosowanego w urządzeniach komputerowych i technice motoryzacyjnej;

Molex – potoczna nazwa typu złącza rastrowego, rozpowszechnionego w wielu urządzeniach, wywodząca się od nazwy producenta Molex. Znajduje zastosowanie m.in. w komputerach oraz samochodowych instalacjach elektrycznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Molibden

pierwiastek chemiczny o symbolu Mo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mo i liczbie atomowej 42;

Molibden (Mo, łac. molybdenum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych. Nazwa pochodzi od greckiego μόλυβδος molybdos ‘ołów’, dosłownie oznaczając „podobny do ołowiu”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molibdenian

sól kwasu molibdenowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Molibdeniany

sól kwasu molibdenowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Molibdenit

rzadki minerał z gromady siarczków; błyszcz molibdenu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z gromady siarczków, którego głównym składnikiem jest disiarczek molibdenu;

Molibdenit (błyszcz molibdenu) – minerał z gromady siarczków. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od greckiego słowa „molybdos” = grafit, z którym był często mylony, obecnie nawiązuje do składu chemicznego tego minerału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molibdenowy

→ molibden

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z molibdenem, dotyczący molibdenu, zrobiony z molibdenu

Patrz:molibden

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molienizja

drobna ryba żyworodna z rodziny piękniczkowatych, hodowana jako ryba akwariowa; molinezja (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Molier

francuski komediopisarz (1622-1673); Molière

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) spolszczona wersja przydomka XVII-wiecznego francuskiego komediopisarza Jeana Baptiste'a Poquelina;

Molière (pisownia spolszczona: Molier), właśc. Jean Baptiste Poquelin (ur. 15 stycznia 1622 w Paryżu, zm. 17 lutego 1673 tamże) – francuski komediopisarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molierowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moliera lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Moliera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molierysta

znawca, miłośnik dzieł Moliera

#### Źródła:

SJP.pl

# Molierystka

→ molierysta

Patrz:molierysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Molik

motyl z rodziny omacnic, groźny szkodnik mąki i kasz; mlik; mklik

Osoby o tym nazwisku:

- Alicia Molik – australijska tenisistka
- Bartosz Molik – polski fizjoterapeuta
- Patrycja Molik – polska tenisistka stołowa
- Zygmunt Molik – polski aktor teatralny i filmowy, teoretyk teatru, pedagog i aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molinezja

drobna ryba żyworodna z rodziny piękniczkowatych, hodowana jako ryba akwariowa; molienizja (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa kilku gatunków małych ryb z rodzaju Poecilia; popularna ryba akwariowa;

Molinezja – nazwa kilku gatunków ryb z rodzaju Poecilia, do którego należą też między innymi gupiki:

- podrodzaj Mollienesia
  - molinezja meksykańska (Poecilia formosa)
  - molinezja ostrousta (Poecilia sphenops)
    - molinezja "Black Molly" – odmiana hodowlana, krzyżówka z molinezją ostroustą (Poecilia sphenops)
  - molinezja szerokokropkowana (Poecilia latipunctata)
  - molinezja szerokopłetwa (Poecilia latipinna)
  - molinezja żaglopłetwa (Poecilia velifera)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molinizm

Molinizm – poglądy głoszone przez hiszpańskiego jezuitę, Luisa de Molinę (1535–1600) o wzajemnej relacji między wolną wolą a łaską.

Molina zajął się tym tematem w nawiązaniu do problemów wyostrzonych przez reformację, zwłaszcza kalwińskiej teorii predestynacji.

#### Źródła:

Wikipedia

# Molino

miękkie, cienkie płótno bawełniane; używane na sukienki i pościel

Molino – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Floryda, w hrabstwie Escambia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Molise

[czytaj: moLIze] region we Włoszech

Molise [moˈli.ze] – region administracyjny we Włoszech, leżący w centralnej części Półwyspu Apenińskiego, o powierzchni 4 438 km² i 322 tys. mieszkańców ze stolicą w Campobasso (52 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 75 os./km². Graniczy z następującymi regionami: Abruzja, Lacjum, Kampania i Apulia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moliza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. kraina historyczna w środkowych Włoszech, stanowiła od średniowiecza okręg administracyjny

(1.2) geogr. rzad. Molise, region administracyjny we Włoszech

#### Źródła:

Wiktionary

# Molizański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Molizą, dotyczący Molizy

#### Źródła:

Wiktionary

# Molka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Moll

w muzyce: skala diatoniczna oparta na małej tercji; minor

- skala molowa – siedmiostopniowa skala muzyczna

Osoby o tym nazwisku:

- Jacek Moll – polski lekarz
- Jadwiga Moll – polska lekarka
- Kurt Moll – niemiecki śpiewak operowy
- Otto Moll – niemiecki zbrodniarz wojenny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mollikut

mikroorganizm, rodzaj małej bakterii bez ścianki komórkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Mollikuty

typ mikroorganizmów, bakterii z miękką błoną zamiast ścianki komórkowej; mykoplazma

#### Źródła:

SJP.pl

# Mollisole

gleby o głębokim poziomie próchnicy, dużej zasobności, dobre w uprawie, np. czarnoziemy, czarne ziemie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mollowość

cecha czegoś opartego na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem; minorowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Mollowy

w tonacji moll; minorowy

przymiotnik

(1.1) muz. w skali muzycznej opartej na gamie z małą tercją między pierwszym a trzecim stopniem

(1.2) książk. wynikający z przygnębienia i niechęci do działania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molly

Molly – polsko-brytyjski serial dla młodzieży z 1994 nakręcony przez Nicka Laughlanda.

Serial emitowały kanały Telewizji Polskiej: TVP1 i TVP2. Serial emitowany jest w godzinach porannych w TVP Polonia.

Zdjęcia do serialu powstały w Gdańsku

#### Źródła:

Wikipedia

# Molnar

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Brižitka Molnar – serbska siatkarka
- Cornelia Molnar – chorwacka tenisistka stołowa
- Lajos Molnar – węgierski judoka
- Miklos Molnar – duński piłkarz

Zobacz też:

- Molnár

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molo

1. sztuczne nabrzeże w porcie;
2. pomost spacerowy, przy którym można też cumować łodzie; pirs

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pomost spacerowy wychodzący w morze;

Molo – budowla hydrotechniczna - pomost albo nasyp ziemny obramowany nabrzeżami, wysunięty w morze (a także rzekę lub inny zbiornik wodny) prostopadle albo ukośnie do brzegu, przystosowany do obsługi statków oraz ruchu pojazdów albo ruchu pieszego lub do obsługi jednostek sportowych i statków pasażerskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molobójczy

zabijający mole

#### Źródła:

SJP.pl

# Moloch

1. rodzaj australijskiej jaszczurki;
2. przenośnie:
a) istota zachłanna;
b) coś olbrzymiego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) rel. chtoniczne bóstwo semickie, któremu składano ofiary z ludzi, czczone głównie przez Kananejczyków i Fenicjan;

Moloch, Molech – chtoniczne bóstwo fenickie i kananejskie. Nazwa wywodzi się od hebr. ‏מלך‎ „Melech” – król, bóg (gr. Molóch). Identyfikowany z Adramelechem. Molochowi miano składać ofiary z dzieci. Wzmianka o nim pojawia się w Biblii (2 Krl 23,10). Czczony jakoby pod postacią byka. Średniowieczna demonologia uznaje Molocha za jednego z demonów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molochowaty

molochowy; potocznie:
1. olbrzymi, ogromny;
2. potężny, złowieszczy i przerażający;
3. przypominający Molocha - mitologicznego boga

#### Źródła:

SJP.pl

# Molochowy

molochowaty; potocznie:
1. olbrzymi, ogromny;
2. potężny, złowieszczy i przerażający;
3. przypominający Molocha - mitologicznego boga

#### Źródła:

SJP.pl

# Moloodporny

odporny na działanie moli

#### Źródła:

SJP.pl

# Molos

1. duży pies obronny i myśliwski, hodowany w starożytnej Grecji;
2. stopa metryczna złożona z trzech długich lub akcentowanych sylab; molossus, trymakr

- molos – bardzo duży pies bojowy, obronny lub myśliwski
- molos (Molossus) – rodzaj ssaków
- molosek europejski, molos europejski (Tadarida teniotis) – nietoperz z rodziny molosowatych (Molossidae)
- Moloss – członek greckiego plemienia Molossów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molosek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Tadarida|Rafinesque|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny molosowatych;

(1.2) pot. zool. nietoperz z rodzaju molosków (1.1)

Molosek (Tadarida) – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Molosowate

1. o psach: silnie umięśniony, o ciężkiej, zwartej budowie, zwykle o krótkim pysku;
2. o cechach molosowatych (rodzina nietoperzy)

Molosowate, molosy (Molossidae) – rodzina ssaków z podrzędu mroczkokształtnych (Verspetillioniformes) w obrębie rzędu nietoperzy (Chiroptera) charakteryzujących się ogonem wystającym z błony lotnej i przeciwstawnym pierwszym palcem stopy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molosowaty

1. o psach: silnie umięśniony, o ciężkiej, zwartej budowie, zwykle o krótkim pysku;
2. o cechach molosowatych (rodzina nietoperzy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Molossus

stopa metryczna złożona z trzech długich lub akcentowanych sylab; molos, trymakr

Molos (Molossus) – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molowate

kosmopolityczna rodzina owadów z rzędu motyli, niewielkich rozmiarów ciała, których larwy żyją w domkach zbudowanych z wydzieliny gruczołów przędnych i cząstek pokarmowych; należą do niej między innymi: mól kożusznik, mól pospolity, mól ziarniak

Molowate (Tineidae) – rodzina niewielkich owadów z rzędu motyli. Liczy ok. 3000 gatunków.

Rodzina rozprzestrzeniona we wszystkich strefach klimatycznych. Osobniki dorosłe posiadają smukłe, gęsto owłosione ciało o barwie od białawej, poprzez żółtą po szarobrunatną. Rozpiętość skrzydeł wynosi 12–25 mm. Larwy żyją w rurkowatych osłonkach, które składają się z resztek pożywienia i wydzieliny gruczołów przędnych. Żywią się m.in. wyrobami włókienniczymi, grzybami i nasionami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molowaty

o cechach molowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Molowce

jedna z największych grup motyli; motyle mniejsze

Molowce zwane też motylami mniejszymi (Microlepidoptera) – jedna z największych grup motyli, obejmująca kilka rodzin.

W samej Europie Środkowej występuje około 3000 gatunków. Jest to grupa bardzo niejednorodna, złożona z wielu różnych bezpośrednio niespokrewnionych rodzin. Należy tu wiele bardzo małych gatunków, które jednak ze względu na swą specjalizację pokarmową i zdolność do szybkiego rozmnażania się mają istotne znaczenie gospodarcze. Wśród molowców znajdują się też formy przejściowe między motylami a chruścikami, ich najbliższymi krewniakami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molowiec

przedstawiciel jednej z największych grup motyli nazywanej też motylami mniejszymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Molowość

w chemii: wielkość określająca zawartość danego składnika w roztworze; stężenie molowe, molarność, molalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. stężenie molowe

Stężenie molowe (molowość, molarność) – jeden ze sposobów wyrażenia stężenia substancji w mieszaninie (roztworze), zdefiniowany jako stosunek liczby moli substancji do objętości całej mieszaniny:

  c_{B}={\frac {n_{B}}{V}}={\frac {m_{B}}{M_{B}V}}
  gdzie: cB – stężenie molowe składnika B; nB – liczba moli składnika B; V – objętość mieszaniny (roztworu); mB – masa składnika B; MB – masa molowa składnika B

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Molowy

1. przymiotnik od: mol, np. masa molowa;
2. przymiotnik od: moll, np. skala molowa;
3. przymiotnik od: mól, np. molowe skrzydełka;
4. przymiotnik od: molo, np. molowe wybrzeże

przymiotnik

(1.1) chem. związany z molem, jednostką ilości materii

(1.2) chem. dotyczący stężenia molowego, określający stężenie molowe

(1.3) muz. dotyczący skali diatonicznej, gamy lub tonacji opartej na małej tercji

(1.4) odnoszący się do molo

(1.5) ent. dotyczący owada mola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bogusław Molski – polski botanik
- Eugeniusz Molski – polski plastyk, ceramik i podróżnik
- Józef Molski – polski urzędnik
- Marcin Molski – polski wojskowy, poeta satyryczny
- Rafał Molski – polski matematyk i filozof matematyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molto

określenie wykonawcze: bardzo; występuje razem z innymi określeniami tempa i charakteru utworu, np. molto vivace, allegro molto

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Molton

bawełniana lub lniana tkanina podobna do flaneli

- Molton – rodzaj bawełnianej tkaniny, która jest dwustronnie drapana. Tkaninę molton wyrabia się o splocie skośnym bądź płóciennym. Tkanina ta jest podobna do flaneli.
- Molton – (flanda) bielizna stołowa, płat tkaniny kładziony pod obrus, bezpośrednio na blacie stołu. Chroni blat, zapobiega przesuwaniu się obrusa, tłumi odgłosy przestawiania naczyń.
- North Molton – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Devon
- South Molton – miasto w Anglii, w hrabstwie Devon

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moltonowy

wykonany z moltonu - tkaniny (np. nakładka moltonowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Molucki

przymiotnik od: Moluki (grupa wysp w Indonezji); molukański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Molukami, dotyczący Moluków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molukańczyk

mieszkaniec Moluków (grupy wysp indonezyjskich)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Moluków;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molukanka

mieszkanka Moluków (wysp w Indonezji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Moluków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Molukański

→ Moluki (grupa wysp w Indonezji); molucki

#### Źródła:

SJP.pl

# Moluki

grupa wysp w Archipelagu Malajskim należąca do Indonezji

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji;

(1.2) geogr. prowincja w Indonezji obejmująca południową część archipelagu Moluki (1.1);

Moluki (Wyspy Korzenne, indonez. Kepulauan Maluku) − grupa wysp we wschodniej części Archipelagu Malajskiego, wchodząca w skład Indonezji. Otoczone są wodami mórz Banda, Seram, Moluckiego, Halmahera i Arafura. Największymi wyspami są Halmahera, Seram (Ceram) i Buru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moluskocyd

Moluskocydy, środki mięczakobójcze, środki ślimakobójcze, limacydy (łac. molluscus – miękki, caedo – zabijam) – to substancje syntetyczne lub naturalne stosowane do zwalczania mięczaków, ślimaków, używane głównie do ochrony roślin uprawnych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Molwa

ryba z rodziny dorszowatych

Molwa pospolita, molwa (Molva molva) – gatunek dużej, morskiej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jest poławiana gospodarczo na niedużą skalę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moly

ziele mityczne zastosowane przez Odyseusza jako odtrutka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mom

skrótowiec

(1.1) = spoż. mięso oddzielane mechanicznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Moma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Indygirki;

- Moma – rzeka w Jakucji
- MoMA – Museum of Modern Art w Nowym Jorku
- Moma – bóstwo

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mombasa

drugie co do wielkości miasto w Kenii

Mombasa – drugie co do wielkości miasto w Kenii. Położone w południowo-wschodniej części kraju, na wybrzeżu Oceanu Indyjskiego; jest centrum turystycznym. W Mombasie znajduje się największy port Kenii – Kilindini, obsługujący także sąsiednie państwa bez dostępu do morza, a w pobliżu znajduje się ważny port lotniczy Mombasa-Moi. Liczba mieszkańców w 2019 roku przekroczyła 1,2 mln.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mombaski

→ Mombasa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mombasą, dotyczący Mombasy

Patrz:Mombasa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mombasyjczyk

mieszkaniec Mombasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mombasyjka

mieszkanka Mombasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Momencik

chwilka, drobna cząstka czasu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od moment

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moment

chwila, krótki odcinek czasu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótki odcinek czasu

(1.2) fiz. pierwszy człon nazw wielkości stosowanych w fizyce;

(1.3) stat. pierwszy człon nazw parametrów stosowanych w statystyce; ;

- moment w fizyce
  - moment bezwładności
  - moment elektromagnetyczny
  - moment pędu
  - moment siły
  - moment skręcający
  - moment zginający
- moment w geologii
- moment – średniowieczna jednostka czasu
- moment zwykły (w statystyce)
- moment centralny (w statystyce)

- Moment – studyjny album szwedzkiego zespołu melodic deathmetalowego Dark Tranquillity
- Moment – singel belgijskiej piosenkarki Blanche

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Momentalnie

przysłówek

(1.1) w sposób momentalny, szybko, błyskawicznie, nagle

#### Źródła:

Wiktionary

# Momentalny

przymiotnik

(1.1) nagły, błyskawiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Momentami

co pewien czas, od czasu do czasu

przysłówek

(1.1) od czasu do czasu, co pewien czas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Momentometr

urządzenie służące do pomiaru momentu obrotowego np. silników, maszyn roboczych itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Momentowy

→ moment

Patrz:moment

#### Źródła:

SJP.pl

# Momentum

Momentum (ang. pęd, impet, rozmach)

- Momentum – wielkość fizyczna
- Momentum – wskaźnik analizy technicznej
- Ruch Momentum (węg. Momentum Mozgalom) – węgierska liberalna partia polityczna
- Momentum – album Neala Morse’a
- Momentum – album węgierskiej grupy Pokolgép
- Momentum – singiel Dona Diablo
- Momentum – film z 2015
- Momentum – w zarządzaniu narastająca energia i zapał umożliwiające wykonanie zadania, siła przebicia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Momenty

potocznie: sceny erotyczne w filmie lub w powieści

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żart. sceny erotyczne w filmie lub w powieści

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: moment

- Momenty – album Mariki z 2012 roku
- Momenty – album Grzegorza Hyżego z 2017 roku
- Momenty – singel Wersow
- Momenty – singel Kamila Bednarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Momo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) kulin. rodzaj tybetańskiego pierożka mięsnego;

Geografia

- Momo – departament w Kamerunie
- Momo – miejscowość we Włoszech
- Momo – miejscowość w Gabonie

Muzyka

- Momo – polski zespół muzyczny
- MoMo – debiutancki album studyjny zespołu Momo z 2013 roku

Inne

- Momo – rzeźba japońska o której głośno było w 2018 z powodu profilu na komunikatorze WhatsApp, który rzekomo należał do lalki Momo i zmuszał nieletnich do złych czynów.
- Momo – powieść niemieckiego pisarza Michaela Endego
- Momo – lemur, postać serialu Awatar: Legenda Aanga
- momo – pierożki tybetańskie
- Momo – firma

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Momos

w mitologii greckiej i rzymskiej: bóg i uosobienie sarkazmu, żartów; Momus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg drwin i ironii, uosobienie sarkazmu, żartów i kpin;

Momos (gr. Μῶμος Mō̂mos, łac. Momus, Querella) – w mitologii greckiej i rzymskiej bóstwo drwin i ironii oraz uosobienie sarkazmu, żartów i kpin, a także niezasłużonej krytyki.

Według teogonii Hezjoda był synem Nyks. Początkowo doradca bogów olimpijskich, lecz z powodu przesadnych drwin i ciągłego ich krytykowania (ośmielił się drwić nawet z Zeusa) ostatecznie wygnany z Olimpu i strącony na ziemię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Momot

nazwisko

Biberstein (Bibersztein, Bibersztajn, Bibersztyn, Bieberstein, Momot, Wiberszten) – polski herb szlachecki pochodzenia niemieckiego, związany z zawołaniami Bibersztyn i Momot. Posługiwano się nim głównie w ziemiach: krakowskiej i sandomierskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Momski

przymiotnik

(1.1) związany z Momą (rzeką na Dalekim Wschodzie Rosji)

#### Źródła:

Wiktionary

# Momus

złośliwy, niesprawiedliwy krytyk; zoil

- Momos – bóg żartów w mitologiach greckiej i rzymskiej
- Momus – artysta brytyjski
- Momus – kabaret warszawski z 1909 roku założony przez Arnolda Szyfmana
- Momus – kawiarnia w operze Cyganeria (La Bohème) Giacomo Puccini

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mon

koczkodan z rodziny makakowatych

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub rzad. nijaki

(1.1) = wojsk. adm. ministerstwo obrony narodowej;

Dania:

- Møn – wyspa

Mjanma:

- Mon – stan

Szwajcaria:

- Mon – miejscowość w gminie Albula/Alvra, w kantonie Gryzonia, w regionie Albula

Inne:

- Mon Mothma – fikcyjna postać z Gwiezdnych Wojen
- mon-khmer – grupa językowa
- Mon – japoński herb rodowy
- Mon Plaisir
- Mon Repos

Zobacz też:

- MON

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mon-Owski

→ MON (Ministerstwo Obrony Narodowej); monowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mona

koczkodan z rodziny makakowatych

- Mona – amerykańska rockowa grupa muzyczna
    Mona – debiutancki album zespołu Mona
- Mona Lisa – obraz Leonarda da Vinci
- Mona – szanta
- Mona – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Juab w USA
- Mona (ang. Mona Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Ford w USA
- mona (Cercopithecus mona) – małpa z rodziny makakowatych
- Mona – jedna z wysp Portoryko
- Mona – cieśnina między wyspami Portoryko a Haiti
- Mona – statek ratowniczy bazujący w Broughty Ferry w Szkocji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monachijczyk

mieszkaniec Monachium

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Monachium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monachijka

mieszkanka Monachium

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Monachium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monachijski

związany z Monachium (miasto w Niemczech)

przymiotnik

(1.1) związany z Monachium, dotyczący Monachium, pochodzący z Monachium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monachium

miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Niemczech, stolica Bawarii;

Monachium (niem. München, [ˈmʏnçən]; baw. Minga) – miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, stolica kraju związkowego Bawaria, siedziba rejencji Górna Bawaria, regionu Monachium, powiatu Landkreis München (do którego jednak miasto nie należy) oraz Stowarzyszenia Krajowego (Landesverband) Technisches Hilfswerk, trzecie pod względem liczby ludności miasto Niemiec, zamieszkiwane pod koniec 2019 roku przez niemal 1,5 mln osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monachomachia

wojna mnichów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wojna, walka mnichów

Monachomachia, czyli Wojna mnichów (z gr. monachos – mnich, machia – walka) – poemat heroikomiczny o wojnie mnichów autorstwa Ignacego Krasickiego. Wydany po raz pierwszy anonimowo w roku 1778 w Lipsku, wywołał oburzenie hierarchii kościelnej i uznanie u twórców epoki oświecenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monaco

[czytaj: monako] państwo-miasto w Europie; Monako, Księstwo Monako

- Monako (fr. Monaco) – państwo w Europie
- Monaco – brytyjski zespół muzyczny
- Monaco – krój pisma
- Dodge Monaco – samochód osobowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monacyt

minerał, fosforan ceru, lantanu i innych lantanowców z domieszką toru

Monacyt – minerał, mieszana sól kwasu fosforowego, ceru i kilku lantanowców. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. monazeis = jedyny lub monaxo = być samotnym; nawiązując do rzadkości występowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monada

indywidualna, prosta substancja, elementarny składnik rzeczywistości

- monada – w filozofii
- monada – w algebrze
- monada – w teorii kategorii
- monada – w programowaniu funkcyjnym
- monada – w biologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monadnok

odosobnione wzgórze powstałe przez zniszczenie otaczających mas skalnych, ostałe dzięki większej odporności skał; twardzielec

Twardzielec, twardziel (monadnok, inselberg) – forma ukształtowania powierzchni Ziemi – odosobnione wzgórze, zbudowane ze skał twardszych (tzn. odporniejszych na procesy niszczące powierzchnię Ziemi) niż skały je otaczające.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monadologia

teoria filozoficzna stworzona przez Leibniza, według której rzeczywistość jest ciągłym zbiorem monad; monadyzm

Monadologia – książka niemieckiego polihistora Gottfrieda Wilhelma Leibniza przedstawiająca podstawy jego systemu ontologicznego. Napisana w 1714 roku i wydana w 1720 roku.

Leibniz przedstawiał w niej tezę, że cała rzeczywistość składa się z nieprzeliczonych cząstek, monad, które są szczelne i niezależne od siebie, a rozwijają się tylko w miarę swych z góry określonych możliwości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monadyczny

→ monada

Patrz:monada

#### Źródła:

SJP.pl

# Monadyzm

teoria filozoficzna stworzona przez Leibniza, według której rzeczywistość jest ciągłym zbiorem monad; monadologia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. zob. monadologia.

Monada (gr. μονάδα z μονάς, μονάδος „jednostka” od μόνος „jedyny”) – w pewnych systemach filozoficznych jest substancją prostą, podstawową jednostką. Monady – byty duchowe; nie mają charakteru czasowego (nie mogą powstawać w sposób naturalny drogą złożenia ani rozkładać się, ale mogą być w jednej chwili w całości unicestwione lub stworzone) ani przestrzennego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monakijczyk

mieszkaniec Monako

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Monako

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monakijka

mieszkanka Monako

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Monako

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monakijski

związany z Monako

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Monako

(1.2) odnoszący się do miasta Monako

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monako

1. Księstwo Monako; państwo-miasto w Europie;
2. dzielnica państwa-miasta Monako

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. małe państwo na południu Europy, nad Morzem Śródziemnym;

(1.2) geogr. stolica Monako (1.1)

Monako (fr. i wł. Monaco, moneg. Mùnegu), oficjalnie Księstwo Monako (fr. Principauté de Monaco, wł. Principato di Monaco, moneg. Prinçipatu de Mùnegu) – miasto-państwo położone w Europie Południowej nad Morzem Śródziemnym w obrębie Riwiery Francuskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monar

polskie stowarzyszenie zajmujące się osobami uzależnionymi od narkotyków, bezdomnymi i chorymi na AIDS

Monar – zintegrowany system przeciwdziałania narkomanii, bezdomności i zagrożeniom społecznym oraz niesienia szeroko rozumianej pomocy osobom pozostającym w trudnej sytuacji życiowej – samotnym, chorym na AIDS, skrzywdzonym przez los. Monar to apolityczna organizacja pozarządowa, stowarzyszenie, zarejestrowane w 1981 r. i działające na terenie całej Polski. Udziela pomocy rocznie ponad 20 tysiącom osób w 135 placówkach różnego typu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monarch

trujący motyl z rodziny danaidowatych; danaid wędrowny

Danaus plexippus, monarszka księżna – wędrowny motyl z rodziny Nymphalidae nazywany danaidem wędrownym, monarchem lub monarchą. Występuje na obszarze od Kanady po Argentynę, a także na Hawajach, w Indonezji, Australii i Europie. Długość od głowy do końca odwłoka: do 3 cm. Rozpiętość skrzydeł: maksymalnie 10 cm. Długość życia: 3–4 tygodnie, u pokolenia zimującego: 7–8 miesięcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monarcha

osoba sprawująca władzę w państwie o ustroju monarchii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. osoba, która rządzi krajem o ustroju nierepublikańskim;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ent. pot. nazwa systematyczna|Danaus plexippus|ref=tak., motyl z gatunku

Monarcha – osoba będąca głową państwa w państwie o ustroju monarchicznym. Sprawowanie urzędu monarchy, nazywane oficjalnie panowaniem, trwa, co do zasady do śmierci monarchy. Możliwe jest jednak zrzeczenie się władzy przez monarchę poprzez akt abdykacji. Monarcha może być również pozbawiony władzy poprzez detronizację. Urząd monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (monarchia dziedziczna, po zakończeniu panowania tron przekazywany jest następcy tronu), rzadziej pochodzi z wyboru (monarchia elekcyjna, np. Państwo Kościelne, Rzeczpospolita w XVI–XVIII w.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monarchia

forma rządów, w której monarcha (król, cesarz, sułtan), stoi na czele kraju jako reprezentant władzy suwerennej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. ustrój, w którym krajem rządzi jedna osoba nazywana monarchą;

(1.2) polit. państwo o ustroju monarchii (1.1)

Monarchia (łac. monarchia, ze stgr. μοναρχία, monarchía „jedynowładztwo”, od μόναρχος „jedyny władca”, od μόνος monos „jeden” i ἀρχός archós „początek”) – forma rządów, w której głową państwa jest jedna osoba, nazywana monarchą, niewybierana w sposób republikański. Zazwyczaj:

- monarcha sprawuje władzę dożywotnio (z wyjątkiem Andory, Malezji, Samoa oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich);
- jego funkcja jest często dziedziczna (z wyjątkiem monarchii elekcyjnych);
- jego stanowisko jest nieusuwalne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monarchiczny

związany z monarchią - ustrojem państwowym, w którym władza sprawowana jest przez monarchę pełniącego swoją funkcję dożywotnio; monarchistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. dotyczący monarchii, związany z monarchią (formą rządu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monarchini

kobieta rządząca monarchią

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. forma żeńska od: monarcha

(1.2) książk. żona monarchy

Królowa (królowa panująca) (analogicznie cesarzowa, wielka księżna) – kobieta będąca samodzielną monarchinią – głową państwa i której przysługuje związana z tym władza polityczna. Identyczny tytuł, jak w powyższej sytuacji, przysługuje również małżonce panującego monarchy. W polskiej terminologii nie ma bowiem wyraźnego rozróżnienia pomiędzy tymi dwiema odmiennymi funkcjami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monarchista

zwolennik monarchii, osoba o poglądach monarchistycznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik monarchizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monarchistka

→ monarchista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka monarchizmu

Patrz:monarchista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monarchistyczny

1. związany z monarchizmem - ustrojem państwowym, w którym władza sprawowana jest przez monarchę pełniącego swoją funkcję dożywotnio; monarchiczny;
2. związany z opowiadaniem się za monarchią jako formą rządów

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z monarchizmem lub monarchistami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monarchizm

1. ustrój monarchistyczny; monarchia
2. popieranie monarchii jako ustroju państwa, wyznawanie poglądów monarchistycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. pogląd, według którego władza państwowa powinna należeć do monarchy – dziedzicznego lub ustanowionego – jako głowy państwa;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monarchofaszysta

osoba wyznająca ideologię rządów w Bułgarii sprzed 9 września 1944 roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Monarchofaszystowski

związany z systemem rządów w Bułgarii sprzed 9 września 1944 roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Monarchomacha

we Francji, Hiszpanii i Holandii w XVI-XVII wieku: pisarz występujący przeciw absolutyzmowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Monarchomachowie

we Francji, Hiszpanii i Holandii w XVI-XVII wieku: pisarz występujący przeciw absolutyzmowi

Monarchomachowie (tyranobójcy) – zwolennicy doktryny politycznej, obecnej w myśli politycznej XVI wieku, wzywający do oporu – albo nawet tyranobójstwa – władcy (szczególnie absolutnego), który wskutek swego postępowania, a w szczególności łamania prawa boskiego i prawa natury uważany był za osobę, która utraciła status prawowitego monarchy i stała się tyranem. W myśleniu ówczesnych nie wolno było obalić prawowicie panującego monarchy, ale można było pozbawić tronu tyrana. Tyran sam siebie pozbawiał bowiem prawa do zasiadania na tronie. Dlatego też należało tak postrzegać władcę, aby znaleźć uzasadnienie dla pozbycia się go. Myśl ta reprezentowana była zarówno przez kalwińskich protestantów w ogarniętej walkami religijnymi Francji, jak i katolickich radykałów, wpisujących tę ideę w działania kontrreformacyjne, zmierzające do usuwania heretyckich władców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monarda

roślina z rodziny wargowych; pysznogłówka

Pysznogłówka (Monarda L.) – rodzaj roślin należących do rodziny jasnotowatych. Obejmuje w zależności od źródła od ok. 12, 16 do 22 gatunków. Wszystkie te rośliny rosną dziko w Ameryce Północnej na obszarze od Kanady po Meksyk. Zasiedlają lasy, prerie i suche pola. Szereg gatunków został rozprzestrzeniony jako uprawne, także spotykane w uprawie w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monarka

przedstawiciel rodziny ptaków z podrzędu śpiewających

#### Źródła:

SJP.pl

# Monarowiec

członek lub pacjent ośrodka dla narkomanów prowadzonego przez Monar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek Monaru

(1.2) pensjonariusz ośrodka dla narkomanów prowadzonego przez stowarzyszenie Monar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monarowski

przymiotnik od: Monar

#### Źródła:

SJP.pl

# Monarszy

→ monarcha

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający związek z monarchą

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do monarchy, będący własnością monarchy

przymiotnik jakościowy

(3.1) właściwy monarsze, godny monarchy

Patrz:monarcha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monarszyk

monarszyk hiacyntowy - gatunek ptaka z rodziny monarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Monaster

klasztor w Kościele prawosławnym lub greckokatolickim; monastyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Münster, miasto w Niemczech;

Monaster albo monastyr (ze staroruskiego od gr. μοναστήριον monasterion) – tradycyjna nazwa klasztoru w Kościołach wschodnich.

Pierwotnie monaster oznaczał zespół oddzielnych pomieszczeń mieszkalnych mnichów objętych klauzurą, w późniejszym okresie termin ten nabrał znaczenia odpowiadającemu klasztorowi w chrześcijaństwie zachodnim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monasterski

1. związany z monasterem (monastyrem), wywodzący się z monasteru (monastyru), np. śpiew monasterski, nabożeństwo monasterskie;
2. przymiotnik od: Monaster (Münster; miasto w zachodnich Niemczech); münsterski

przymiotnik

(1.1) związany z Monasterem (Münsterem), dotyczący Monasteru (Münsteru)

(1.2) rel. związany z monasterem (monastyrem), dotyczący monasteru (monastyru)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monastycyzm

ruch zakonny mający na celu służbę Bogu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. w chrześcijaństwie: forma życia zakonnego cenobickiego lub anachoreckiego, której celem jest większa zażyłość z Bogiem, gorliwość w praktykach religijnych, modlitwie i ascezie;

(1.2) rel. w buddyzmie: życie ascetyczne we wspólnocie mnisiej;

Monastycyzm (z łac. monasticus, od gr. monastērion – cela pustelnika, z monachos – samotny) – forma życia religijnego, której podstawą jest życie zgodne z regułą zakonną, we wspólnocie zakonnej (klasztor); w chrześcijaństwie, a także m.in. w religiach pogańskich (westalki), w judaizmie (qumrańczycy), w buddyzmie (sangha) i in.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monastycznie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla monastycyzmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Monastyczny

1. dotyczący zakonu albo zakonników; klasztorny;
2. odnoszący się do życia wspólnotowego lub pustelniczego

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monastycyzmem lub monasterem, dotyczący monastycyzmu lub monasteru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monastyr

klasztor w Kościele prawosławnym lub greckokatolickim; monaster

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. przest. klasztor we wschodnim chrześcijaństwie;

Niemcy:

- Monastyr – tradycyjna polska nazwa niemieckiego miasta Münster, wywodząca się z łaciny,

Białoruś:

- Monastyr – wieś w rejonie tołoczyńskim w obwodzie witebskim
- Monastyr – wieś w rejonie brasławskim w obwodzie witebskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monastyrka

wódka śliwowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Monastyrski

→ monastyr; monasterski

Monastyrski (ukr. Монастирський, ros. Монастырский) – nazwisko

- Andriej Wiktorowicz Monastyrski (* 1949) – rosyjski artysta i autor
- Boris Sawieljewicz Monastyrski (1903–1977) – radziecki operator filmowy
- Denys Anatolijowycz Monastyrski (1980–2023) – ukraiński polityk
- Moisiej Solomonowicz Monastyrski (1879–1919) – polityk, rewolucjonista
- Piotr Lwowicz Monastyrski (1915–2013) – radziecki i rosyjski reżyser teatralny, aktor, pedagog, publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monchikit

magmowa skała żyłowa z grupy lamprofirów

#### Źródła:

SJP.pl

# Monciak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) pot. reg. ulica Bohaterów Monte Cassino w Sopocie;

Ulica Bohaterów Monte Cassino (tzw. Monciak, w okresie Wolnego Miasta Gdańska Seestraße, 1945–1956 ul. Konstantego Rokossowskiego) – reprezentacyjna ulica w Sopocie, prowadząca od al. Niepodległości do pl. Zdrojowego. Jest strefą pieszą, w całości wyłączoną z ruchu samochodowego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mondamina

delikatna mąka kukurydziana

#### Źródła:

SJP.pl

# Mondel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. gw-pl|Śląsk Cieszyński. 16 snopów

#### Źródła:

Wiktionary

# Mondeo

samochód typu Ford Mondeo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. samochód osobowy typu Ford Mondeo;

Ford Mondeo – samochód osobowy klasy średniej, a następnie klasy wyższej produkowany pod amerykańską marką Ford od 1992 roku. Od 2022 roku produkowana jest szósta generacja modelu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mondializm

proces zwiększania się współzależności i podobieństw między różnymi krajami całego świata, wynikający z postępu technicznego w zakresie transportu towarów, przepływu ludzi i kapitału, wymiany informacji; globalizacja, globalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Mondry

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Moneciarstwo

rzadkie: bicie monet

#### Źródła:

SJP.pl

# Monel

stop niklu z miedzią z dodatkiem manganu, krzemu i żelaza używany do wyrabiania aparatury laboratoryjnej

Monel – srebrzystobiały stop miedzi i niklu z domieszką żelaza i manganu, charakteryzujący się dużą odpornością na korozję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monellina

proteina otrzymywana z jagody afrykańskiej, o smaku 30 tysięcy razy słodszym od cukru stołowego (cząsteczkowo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monelowy

wykonany z monelu (srebrzystobiałego metalu będącego stopem niklu i miedzi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Monepigraficzny

w numizmatyce: moneta monepigraficzna - moneta bez wizerunku, mająca tylko napisy

#### Źródła:

SJP.pl

# Monera

starogrecki statek wodny z jednym rzędem wioseł; wiosłowiec jednorzędowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mar. galera o jednym rzędzie wioseł, początkowo tylko wiosłowa, później także wiosłowo-żaglowa;

Monera (gr. monḗrēs – samotny, pojedynczy; łac. ūnĭrĕmă) – ogólne określenie wczesnogreckich statków i okrętów wyposażonych w jeden rząd wioseł.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monergol

paliwo rakietowe

Monergol – paliwo rakietowe będące ciekłą mieszaniną utleniacza i paliwa właściwego lub związkiem chemicznym zawierającym w każdej cząsteczce elementy paliwa i utleniacza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monero

rzeczownik

(1.1) kryptowaluta o symbolu XMR stawiająca nacisk na anonimowość transakcji

Monero – kryptowaluta typu open-source stworzona w kwietniu 2014 r., Która koncentruje się na prywatności i decentralizacji. Monero używa zaciemnionej księgi publicznej, co oznacza, że każdy może wysyłać transakcje, ale żaden zewnętrzny obserwator nie może poznać źródła, kwoty lub miejsca przeznaczenia. Monero używa mechanizmu Proof of Work do wydawania nowych monet i zachęcania górników do zabezpieczenia sieci i sprawdzania poprawności transakcji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Monessa

specjalnie impregnowana tkanina papierowa, używana na damskie suknie do jednorazowego lub parokrotnego użycia

Święta Monessa (zm. 456) – święta chrześcijańska, żyła w V wieku.

Według tradycji Monessa była córką irlandzkiego wodza. Została nawrócona przez świętego Patryka. Zmarła zaraz po tym, jak udzielił jej chrztu.Jej wspomnienie obchodzone jest 4 września.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monet

metalowy pieniądz

Oscar Claude Monet (wym. [klod mɔnɛ]; ur. 14 listopada 1840 w Paryżu, zm. 5 grudnia 1926 w Giverny) – francuski malarz, jeden z twórców i czołowych przedstawicieli impresjonizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monet.

skrót od: monetarny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Moneta

metalowy pieniądz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metalowy krążek lub wielobok, o określonym wymiarze, wadze i wzorze plastycznym, służący jako środek płatniczy;

Moneta – przeważnie metalowy znak pieniężny o określonej formie, opatrzony znakiem emitenta gwarantującego umowną wartość monety. Pierwotnie zbliżona była ona do rynkowej wartości kruszcu zawartego w monecie.

Pierwsze monety powstały w VII w. p.n.e. w Lidii (dzis. Turcja), wykonane z elektrum (naturalnie występującego w niektórych rzekach Azji Mniejszej), i miały kształt owalny. Rozpowszechnione zostały w basenie Morza Śródziemnego przez Fenicjan oraz Greków. Metalowy pieniądz wykształcił się też niezależnie na wschodzie – w Chinach i Indiach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monetarny

dotyczący spraw związanych z pieniędzmi; pieniężny

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. dotyczący pieniędzy, ich emisji, obiegu, pokrycia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monetarysta

1. zwolennik teorii ekonomicznej uznającej centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu;
2. ekspert w zakresie polityki finansowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Monetarystka

1. zwolenniczka teorii ekonomicznej uznającej centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu;
2. ekspertka w zakresie polityki finansowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Monetarystyczny

→ monetaryzm

Patrz:monetaryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Monetaryzacja

1. przekształcenie czegoś w coś przynoszącego dochód; monetyzacja;
2. zwiększenie podaży pieniądza w obiegu;
3. stosunek ilości gotówki w danym kraju do PKB; monetyzacja;
4. podporządkowanie czegoś chęci zysku

#### Źródła:

SJP.pl

# Monetaryzm

teoria ekonomiczna uznająca centralną rolę polityki pieniężnej w gospodarce i konieczność kontrolowania podaży pieniądza w obiegu

Monetaryzm – szkoła myśli ekonomicznej zajmująca się badaniem wpływu polityki pieniężnej państwa na dochód narodowy. W obrębie tego działu ekonomii istnieje szereg rozbieżności teoretycznych i ideologicznych. Monetarystą nazywa się w tym sensie każdego ekonomistę zajmującego się tą dziedziną, niezależnie od jego poglądów w tej sprawie. Monetaryzm podkreśla długookresową neutralność pieniądza, brak krótkookresowej neutralności pieniądza, różnicę pomiędzy realnymi i nominalnymi stopami procentowymi oraz znaczenie podaży pieniądza przy analizie polityki makroekonomicznej. Głównymi przedstawicielami tego nurtu w ekonomii są Milton Friedman, Anna Schwartz, Karl Brunner, Allan Meltzer, David Laidler, Michael Parkin i Alan Walters.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monetaryzować

przekształcać w coś przynoszącego dochód; monetyzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Monetka

1. zdrobnienie od: moneta;
2. drobny ślimak z rodziny porcelanek, o jajowatej muszli ze szczelinowym otworem, używanej dawniej jako środek płatniczy; kauri;
3. rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych

Oudemansiella Speg. (monetka) – rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monetnica

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

Rhodocollybia Singer (monetnica) – rodzaj grzybów należący do rodziny Omphalotaceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monetnik

1. pojemnik na monety;
2. kieszonkowa torebka na bilon; portmonetka;
3. urządzenie przyjmujące monety

#### Źródła:

SJP.pl

# Monetomat

automat do wymiany monet na banknoty lub wpłacania monet na konto bankowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Monetowy

→ moneta, np. system monetowy, automat monetowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monetą, dotyczący monety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monetyzacja

1. przekształcenie czegoś w coś przynoszącego dochód; monetaryzacja;
2. zamiana zasobów majątkowych na pieniądze;
3. stosunek ilości gotówki w danym kraju do PKB; monetaryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czerpanie korzyści finansowych ze świadczenia usług lub udostępniania zasobów

Monetyzacja (ang. monetization) – oznacza zamianę aktywów rzeczowych lub finansowych na prawny środek płatniczy. Zazwyczaj odnosi się do wybijania monet lub drukowania banknotów przez banki centralne. Potocznie – przekształcanie czegoś w pieniądz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monetyzacyjny

→ monetyzacja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monetyzacją, dotyczący monetyzacji

Patrz:monetyzacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monetyzować

1. przekształcać w coś przynoszącego dochód; monetaryzować;
2. zamieniać zasoby majątkowe na pieniądze

czasownik przechodni niedokonany (dk. zmonetyzować)

(1.1) ekon. zamieniać aktywa rzeczowe lub finansowe na środki płatnicze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mong.

skrót od: mongolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mongo

zdawkowa moneta mongolska (100 mongów = 1 tugrik)

- Mongo – miasto w Czadzie
- mongo – zdawkowa jednostka monetarna w Mongolii
- Mongo – grupa etniczna w Demokratycznej Republice Konga

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mongoidalny

o człowieku: mający cechy typowe dla rasy żółtej; mongoloidalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mongolia

państwo w Azji ze stolicą w Ułan Bator

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji Środkowej;

Mongolia (mong. Монгол улс, trb.: Mongol uls; pismo mongolskie: ᠮᠤᠩᠭᠤᠯ ᠤᠯᠤᠰ, trb.: Monggol Ulus) – państwo śródlądowe w środkowowschodniej Azji. Od północy graniczy z Rosją, a od wschodu, zachodu i południa z Chinami. Stolicą i największym miastem jest Ułan Bator, gdzie zamieszkuje ok. 47% populacji całego kraju. Mongolia jest republiką parlamentarną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mongolista

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) specjalista w dziedzinie mongolistyki

#### Źródła:

Wiktionary

# Mongolistka

specjalistka w dziedzinie mongolistyki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w dziedzinie mongolistyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mongolistyczny

związany z mongolistyką, dotyczący mongolistyki (np. literatura mongolistyczna, biblioteka mongolistyczna)

przymiotnik

(1.1) dotyczący mongolistyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mongolistyka

nauka badająca kulturę, historię i język Mongolii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku i kulturze mongolskiej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mongolizm

zespół Downa (wrodzony niedorozwój umysłowy, połączony z charakterystycznymi zmianami fizycznymi); trisomia 21

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. med. zespół Downa

(1.2) daw. zob. mongolszczyzna.

Zespół Downa (ang. Down syndrome), trisomia 21, dawniej nazywany mongolizmem – zespół wad wrodzonych spowodowany obecnością dodatkowego materiału genetycznego chromosomu 21. Eponim pochodzi od nazwiska Johna Langdona Downa. Występowanie trisomii chromosomu 21 opisane zostało po raz pierwszy w 1959 r. przez francuskiego genetyka Jerome'a Lejeune'a.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mongolizować

nadawać cechy mongolskie, czynić mongolskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Mongoloid

1. przedstawiciel żółtej odmiany człowieka, mający żółtawą, śniadą skórę, szeroką twarz, czarne oczy oraz czarne i proste włosy;
2. potocznie: osoba dotknięta mongolizmem

#### Źródła:

SJP.pl

# Mongoloidalny

o cechach mongoloida, charakterystyczny dla mongoloida (np. rysy mongoloidalne)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mongoloidka

→ mongoloid

Patrz:mongoloid

#### Źródła:

SJP.pl

# Mongolski

związany z Mongolią

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Mongolii lub Mongołów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Mongolii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mongolskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem mongolskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem mongolskim

(1.3) spisany, stworzony w języku mongolskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Mongolskość

zespół cech charakterystycznych dla Mongolii

#### Źródła:

SJP.pl

# Mongolszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co mongolskie

(1.2) przest. rzad. Mongołowie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mongoz

małpiatka z rodziny lemurów

#### Źródła:

SJP.pl

# Mongoł

obraźliwie:
1. mężczyzna dotknięty mongolizmem;
2. mężczyzna mało inteligentny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mongolii, członek nacji mongolskiej

Mongołowie (mong. Mongolčuud ᠮᠣᠩᠭᠣᠯᠴᠤᠳ, w cyrylicy Монголчууд) – środkowoazjatycka grupa etnograficzna zamieszkująca głównie tereny Wyżyny Mongolskiej, ich ojczyzna jest obecnie podzielona między Mongolię oraz kontrolowaną przez Chińską Republikę Ludową Mongolię Wewnętrzną. Posługują się językiem mongolskim i jego licznymi dialektami, tradycyjnie prowadzą koczowniczy tryb życia związany z hodowlą zwierząt (głównie Chałchasi oraz Ojraci), jednak coraz większa część populacji zaczyna przechodzić na tryb osiadły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mongołka

obraźliwie:
1. kobieta z zespołem Downa;
2. kobieta mało inteligentna; debilka, idiotka, kretynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości mongolskiej, obywatelka Mongolii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mongołowatość

wrodzony niedorozwój umysłowy, połączony z charakterystycznymi zmianami fizycznymi; mongolizm, zespół Downa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. mongolizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mongołowaty

potocznie: mało inteligentny; głupi, infantylny

#### Źródła:

SJP.pl

# Monia

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie); Moniczka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moniak

1. potocznie: moneta o niskim nominale; drobniak, groszak;
2. dawniej: guzik metalowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. moneta o niskim nominale

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monica

[czytaj: monika] obce imię żeńskie

Monica, właśc. Monica Denise Arnold (ur. 24 października 1980 w Atlancie) – amerykańska wokalistka R&B i pop, autorka tekstów i aktorka. Wydała pięć albumów studyjnych i jedną kompilację. Jej najbardziej znany przebój to „The Boy is Mine” w duecie z wokalistką Brandy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moniczka

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie); Monia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moniczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moniki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Monidło

wyretuszowane, podkolorowane zdjęcie, zwykle ślubne

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. depr. barwiona i retuszowana fotografia okolicznościowa lub portret (zazwyczaj ślubny) wykonany na podstawie zdjęcia przez miernego artystę;

Monidło – rodzaj portretowego wizerunku realistycznego, najczęściej malowanego na podstawie zdjęcia ślubnego. Charakterystyczną cechą tego zazwyczaj czarno-białego obrazu były podkolorowania ust (na czerwono) oraz oczu (lazurowoniebieskich); inne detale retuszowano. Portretowanym postaciom często dodawano okazalsze stroje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moniecki

przymiotnik od: Mońki; mońkowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Monijka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupy etnicznej zamieszkującej birmański stan Szan oraz wzdłuż południowego odcinka granicy birmańsko-tajlandzkiej;

#### Źródła:

Wiktionary

# Monika

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Monika – imię żeńskie o znaczeniu i pochodzeniu trudnym do objaśnienia. Według niektórych badaczy imię pochodzi od greckiego słowa „monos” oznaczającego jeden, sam, pojedynczy, jedynak i jedynaczka. Z tego samego rdzenia pochodzą takie słowa jak: monogamia, monoteizm, monaster (klasztor). Inne źródło podaje, że imię to wywodzi się od greckiego „monaché”, co znaczy samotna, odosobniona; we Włoszech zakonnica zwana jest monaca, a w niektórych dialektach wręcz monica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moników

Moników – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moniliaza

grzybica wywoływana przez grzyby chorobotwórcze, powodująca zmiany w skórze, na błonach śluzowych, paznokciach oraz w narządach wewnętrznych; drożdżyca

Kandydoza, drożdżyca, kandydiaza, kandydioza, dawniej bielnica lub moniliaza (łac. candidiasis, candidosis) – grzybicza, oportunistyczna infekcja skóry, błon śluzowych, paznokci lub rzadziej infekcja uogólniona. Choroba ta najczęściej jest wywoływana przez grzyby chorobotwórcze z rodzaju Candida (zwłaszcza Candida albicans), zwane potocznie drożdżakami. Rozpoznaje się ją głównie poprzez badania mikroskopowe i hodowlane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monilinia

Monilinia Honey (paciornica) – rodzaj grzybów z rodziny twardnicowatych (Sclerotiniaceae).

#### Źródła:

Wikipedia

# Monilioza

Monilioza – grupa chorób roślinnych wywołanych przez pasożytnicze grzyby z rodzaju Monilinia:

- brunatna zgnilizna drzew pestkowych – choroba wywołana przez Monilinia laxa i Monilinia fructigena
- brunatna zgnilizna drzew ziarnkowych – choroba wywołana przez Monilinia fructigena

#### Źródła:

Wikipedia

# Moniputer

prototyp niewielkiego komputera, w którym monitor został zintegrowany z jednostką centralną komputera

#### Źródła:

SJP.pl

# Monisia

zdrobnienie od: Monika (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. imię|polski|ż. Monika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monisiny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Monisi lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Monista

zwolennik monizmu, osoba przeświadczona o jednorodności natury

#### Źródła:

SJP.pl

# Monistka

→ monista

Patrz:monista

#### Źródła:

SJP.pl

# Monistyczny

dotyczący monizmu, związany z monizmem

#### Źródła:

SJP.pl

# Monit

urzędowe (zwłaszcza pisemne) ponaglenie do wykonania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urz. przypomnienie, że należy wypełnić jakiś zaległy obowiązek

Monit – dwutygodnik Federacji Młodzieży Walczącej Region Gdańsk. Pierwszy numer ukazał się w grudniu 1984. Monit był pierwszym w Gdańsku i trzecim w Polsce (po warszawskich Buncie i Serwisie Informacyjnym CZI FMW), pismem Federacji Młodzieży Walczącej, drugim wydawanym w sposób cykliczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monitor

1. urządzenie wyposażone w ekran, służące do wyświetlania informacji;
2. czasopismo urzędowe lub program informacyjny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. uproszczony telewizor odbierający sygnał z urządzeń technicznych lub komputera

(1.2) czasopismo mające w tytule słowo monitor

(1.3) żegl. mały okręt artyleryjski uzbrojony w działa dużego kalibru;

(1.4) muz. zob. odsłuch.

## Komputery

- monitor komputera
- monitor ekranowy
- monitor CRT
- monitor LCD
- monitor (program)
- monitor (programowanie współbieżne)
- Monitor – program komputerowy zawarty w pamięci stałej komputera Meritum I
- Monitor – program komputerowy zawarty w pamięci stałej komputera Cobra 1

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monitorek

monitor niewielkich rozmiarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Monitoring

1. stała obserwacja i kontrola jakichś procesów lub zjawisk;
2. stały nadzór nad jakimś obiektem chronionym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stała obserwacja ochranianego obiektu

(1.2) stałe nadzorowanie i kontrolowanie poczynań, procesów

(1.3) system telewizyjny, dzięki któremu prowadzony jest monitoring (1.2)

Monitoring – oznacza regularne jakościowe i ilościowe pomiary lub obserwacje zjawiska czy obecności np. substancji, przeprowadzane przez z góry określony czas.

Programy monitoringu są często stosowane w celu gromadzenia informacji na temat stanu ilościowego oraz jakościowego atmosfery i hydrosfery lub rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w czasie i przestrzeni. Zgromadzone dane ułatwiają wybór właściwych działań w przypadku szkodliwego wpływu tego stanu na życie i mienie człowieka czy stan środowiska. Pozwalają także na podjęcie akcji naprawczych lub usuwania skutków w już istniejącej sytuacji np. zagrożenia powodziowego czy ekologicznego.Celem monitoringu jest obserwacja zmiany stanu obserwowanego czynnika (zmienności), poprzez porównanie wielkości aktualnej do poprzednio obserwowanych (w odróżnieniu od kontroli, której celem jest stwierdzenie wielkości mierzonego czynnika – pomiar punktowy, jednorazowy) oraz umożliwienie działań doskonalących (zapobiegawczych), w przypadku gdy wielkość/wartość czynnika przekracza określone (dopuszczalne) wartości (minimum i/lub maksimum).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monitoringowy

przymiotnik od: monitoring (np. system monitoringowy, raport monitoringowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Monitorium

dawniej: napomnienie, zwłaszcza pisemne; monit

#### Źródła:

SJP.pl

# Monitorować

nadzorować w ciągły sposób jakiś proces, zjawisko lub miejsce

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) obserwować obiekt w celu jego nadzoru, zwłaszcza przy użyciu systemu przeznaczonych do tego urządzeń

(1.2) systematycznie kontrolować stan czegoś lub przebieg jakichś procesów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monitorowy

przymiotnik od: monitor

#### Źródła:

SJP.pl

# Monitorujący

nadzorować w ciągły sposób jakiś proces, zjawisko lub miejsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Monitorzysta

potocznie: osoba obsługująca monitor; monitorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Monitować

słownie lub pisemnie przypominać o czymś niezałatwionym; ponaglać; wysyłać monit

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) urz. słownie lub pisemnie przypominać o czymś niezałatwionym, wysyłać monit, ponaglać

(1.2) daw. karcić kogoś za niewłaściwe postępowanie/zachowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monitum

ostrzeżenie skierowane przez watykańską Kongregację nauki wiary do księdza lub zakonnika, który postępuje niezgodnie z katolicką doktryną lub moralnością

#### Źródła:

SJP.pl

# Moniuszko

Stanisław Moniuszko (1819-72), kompozytor polski

- Stanisław Moniuszko (1819–1872) – polski kompozytor i dyrygent
- Stanisław Moniuszko (harcmistrz) (1905–1993) – współtwórca powojennego harcerstwa w Białymstoku
- Justyna Moniuszko (1985–2010) – stewardesa, inżynier lotnictwa
- Moniuszko – nazwisko polskie i ukraińskie
- Moniuszko – samolot Ił-62 o numerach bocznych SP-LBE
- Moniuszko – statek uzbrojony Polskiej Żeglugi Państwowej, zatopiony ok. 1920 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moniuszkowiec

potocznie: badacz, znawca muzyki Moniuszki

#### Źródła:

SJP.pl

# Moniuszkowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Moniuszki lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Monizm

koncepcja filozoficzna, według której natura wszelakiego bytu jest jednorodna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd głoszący jednorodność materii i rzeczywistości;

Monizm (gr. mónos „jedyny”) – filozoficzny pogląd według wąskiej definicji uznający naturę wszelkiego bytu za jednorodną: materialną (materializm, monizm materialistyczny), duchową (spirytyzm, monizm spirytystyczny) lub materialno-duchową (np. panteizm, choć nie tylko). Taki monizm jest poglądem przeciwstawnym do dualizmu i pluralizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monk

- Monk – stacja metra w Montrealu

Osoby

- Thelonious Monk (1917–1982) – amerykański pianista jazzowy, kompozytor
- Meredith Monk (ur. 1942) – amerykańska kompozytorka, artystka, reżyserka
- Sophie Monk (ur. 1979) – australijska aktorka i piosenkarka

#### Źródła:

Wikipedia

# Mońka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mońki

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Mońki – miasto w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mońki. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa białostockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Monkonozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu stegozaurów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mońkowianin

mieszkaniec Moniek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mońkowianka

mieszkanka Moniek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mońkowski

przymiotnik od: Mońki; moniecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Monnet

hipotetyczna europejska jednostka monetarna, pierwowzór euro

Osoby o tym nazwisku:

- Carole Monnet – francuska tenisistka
- Charles Monnet – francuski malarz, rysownik i ilustrator
- Jean Monnet – francuski polityk i ekonomista,

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mono

dotyczący jednokanałowego przekazywania dźwięku; monofoniczny

przymiotnik

(1.1) monofoniczny

przysłówek

(2.1) monofonicznie

forma rzeczownika.

(3.1) W. lp. od mona

Geografia

- Mono – miejscowość w Kanadzie, w prowincji Ontario, w hrabstwie Dufferin
- Mono – departament w Beninie
- Mono – port lotniczy na wyspie Mono
- Mono – wyspa wchodząca w skład Wysp Salomona
- Mono – rzeka w Togo
- Mono Lake – słone jezioro w Kalifornii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mono-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych mający znaczenie: jeden, pojedynczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Mono-Poste

[czytaj: monoPOST] jednomiejscowy samochód wyścigowy; monoposto

#### Źródła:

SJP.pl

# Monobaktamy

Monobaktamy, antybiotyki monobaktamowe (ATC J 01 DF) – grupa antybiotyków β-laktamowych z pojedynczym pierścieniem. Mają działanie bakteriobójcze.

Mechanizm ich działania polega na blokowaniu aktywności transpeptydaz PBP biorących udział w ostatnim etapie syntezy peptydoglikanu ściany komórki bakteryjnej.

Przedstawicielami monobaktamów są m.in. aztreonam (ATC J01 DF01; jedyny dostępny jako lek w Polsce – stan na rok 2013), karumonam (ATC J01 DF02) i tigemonam.

#### Źródła:

Wikipedia

# Monobank

bank powstały przez połączenie banku centralnego i banków komercyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoblok

konstrukcja integrująca silnik i skrzynię biegów w jednej obudowie, stosowana w samochodach popularnych

PSA X – silnik o wewnętrznym spalaniu, wykorzystywany do napędu samochodów firm Citroën, Peugeot, Talbot i Renault. Stosowany do napędu samochodów klasy A, B, C/D.Silnik został skonstruowany w 1972 roku i po raz pierwszy zastosowany w samochodzie Peugeot 104. Popularnie nazywany "monoblok", "leżak".

Konstrukcja zastąpiona w 1988 roku przez linię silników TU

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monoblokowy

→ monoblok

Patrz:monoblok

#### Źródła:

SJP.pl

# Monobob

jednoosobowe sanie wyścigowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Monobrandowy

dotyczący jednego brandu (marki)

#### Źródła:

SJP.pl

# Monobrew

zrośnięte brwi

#### Źródła:

SJP.pl

# Monocentryczny

→ monocentryzm

Patrz:monocentryzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Monocentryzm

1. teoria zakładająca istnienie ośrodka, punktu centralnego dla zachodzenia określonych zjawisk;
2. pogląd przyjmujący jeden ograniczony obszar jako praojczyznę człowieka, skąd odbyła się ekspansja na inne kontynenty

#### Źródła:

SJP.pl

# Monochord

przyrząd i instrument muzyczny wyposażony w jedną strunę, używany w starożytności i w średniowieczu, głównie do pomiaru interwałów

Monochord (z greki: monos – jeden, chordé – struna) – w starożytnej Grecji instrument muzyczny i jednocześnie przyrząd mierniczy służący do określania stosunków długości struny do wysokości dźwięku. Jego wynalezienie przypisuje się Pitagorasowi ok. połowy VI w. p.n.e.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monochrom

obraz, fotogram lub grafika jednobarwna lub w różnych odcieniach jednego koloru

#### Źródła:

SJP.pl

# Monochromacja

genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromia, monochromatyzm

Monochromatyzm, także: monochromacja (ang. monochromacy) – całkowita niezdolność do rozpoznawania barw - całkowitym zniesieniem widzenia barw.Monochromatyzm występuje w trzech formach:

- Monochromacja czopków, gdzie działa jedynie pojedynczy system czopków – nie ma możliwości rozróżniania barw, ale wizja jest w miarę normalna.
- Achromatopsja lub monochromacja stożków - siatkówka oka nie zawiera żadnych czopków (lub zawiera ich bardzo mało), w wyniku czego poza niezdolnością do rozpoznawania barw występuje również trudności w widzeniu przy normalnym świetle. Achromatopsja, normalnie występująca rzadko, jest bardzo powszechna na wyspie Pingelap, części stanu Pohnpei (Mikronezja), gdzie nazywana jest maskun: posiada ją około 1/12 tamtejszej populacji (wyspę zniszczył sztorm w XVIII wieku i jeden z kilku ocalałych mężczyzn był nosicielem genu achromatopsji) aktualnie liczebność populacji wynosi kilka tysięcy, z czego około 30% nosi ten gen.
- Agnozja barw albo „achromatopsja centralna”, gdzie osoba nie dostrzega kolorów, nawet jeśli oczy są zdolne do ich rozpoznawania. Niektórzy nie zaliczają tej wady do prawdziwych zaburzeń widzenia barw, gdyż dotyczy ona zaburzeń percepcji, a nie zaburzeń wizji. Jest formą agnozji wizualnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monochromat

obraz, fotogram lub grafika jednobarwna lub w różnych odcieniach jednego koloru; monochrom

#### Źródła:

SJP.pl

# Monochromator

urządzenie optyczne służące do separacji jednej barwy z szerszego widma świetlnego

Monochromator – przyrząd optyczny rozszczepiający światło w celu otrzymania jedynie niewielkiego fragmentu z jego widma. Monochromatory mogą służyć do określania współczynnika pochłaniania światła przez filtry oraz do badań, w których używane jest światło monochromatyczne - np. w fotoluminescencji.

Elementami rozszczepiającymi światło w monochromatorze są pryzmaty lub siatki dyfrakcyjne. Monochromator jest częścią spektrofotometru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monochromatyczność

1. jednobarwność, jednolitość koloru; jednokolorowość;
2. w malarstwie: jednolitość użytych przy malowaniu barw, zróżnicowanych jedynie odcieniami; jednokolorowość;
3. w fizyce: określona, jednolita długość fali świetlnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co monochromatyczne

Monochromatyczność (łac. mono – jeden, chroma – kolor) – promieniowanie elektromagnetyczne o ściśle określonej częstotliwości (długości fali). Idealnie monochromatyczna jest fala o niezmieniającej się częstotliwości i stałej amplitudzie, dlatego tak idealnej monochromatycznej fali nie można uzyskać w praktyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monochromatyczny

1. jednobarwny, jednokolorowy;
2. w sztuce: stosujący jeden kolor w różnych odcieniach;
3. światło monochromatyczne - światło o jednej długości fali

przymiotnik

(1.1) szt. jednej barwy (choć mogący być w różnych jej odcieniach)

(1.2) fiz. mający jednakową długość fal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monochromatyk

stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromia

#### Źródła:

SJP.pl

# Monochromatyka

stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromia

#### Źródła:

SJP.pl

# Monochromatyzm

monochromia;
1. genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromacja;
2. stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyka

- monochromatyzm (okulistyka) – całkowita niezdolność do rozpoznawania barw.
- monochromatyzm (sztuka) – użycie w obrazie tylko jednej barwy o różnych odcieniach.
- monochromatyzm (grafika) – przedstawienie elementu graficznego w odcieniach jednej barwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monochromia

1. genetyczna niezdolność do rozpoznawania barw; monochromacja, monochromatyzm;
2. stosowanie w tworzeniu jakiegoś dzieła jednej barwy w różnych odcieniach; monochromatyzm, monochromatyka;
3. jednobarwne malowidło naścienne; monochrom

#### Źródła:

SJP.pl

# Monocukier

węglowodan zawierający 3-7 atomów węgla; cukier prosty, jednocukier, monosacharyd

#### Źródła:

SJP.pl

# Monocukry

węglowodan zawierający 3-7 atomów węgla; cukier prosty, jednocukier, monosacharyd

#### Źródła:

SJP.pl

# Monocykl

rower o jednym kole, bez kierownicy, używany w cyrku do jazdy figurowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rower z jednym kołem

Rower jednokołowy, monocykl (mono- + gr. κύκλος „koło”) – pojazd jednokołowy napędzany siłą ludzkich mięśni. Jest podobny do roweru, jednak nie posiada wielu charakterystycznych dla niego części (np. kierownicy) i w ocenie Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji nie jest dopuszczony do ruchu drogowego w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monocykliczny

w chemii: zawierający tylko jeden pierścień

#### Źródła:

SJP.pl

# Monocyt

rodzaj dużego leukocytu, ciała obronnego krwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monocytoza

nadmierne stężenie monocytów we krwi

Monocytoza – zwiększenie liczby monocytów w rozmazie krwi powyżej 800/μl.

Niektóre z przyczyn monocytozy:

- zakażenia bakteryjne i wirusowe
- zakażenia pierwotniakami
- nowotwory: choroba Hodgkina i niektóre białaczki, takie jak przewlekła białaczka mielomonocytowa (CMML) i monocytarna, ziarnica złośliwa
- choroby autoimmunologiczne i naczyń: toczeń rumieniowaty układowy, reumatoidalne zapalenie stawów i choroby zapalne jelit.
- choroby układowe tkanki łącznej (kolagenozy)
- wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- choroby spichrzeniowe
- po splenektomii
- inne przyczyny: sarkoidoza i choroba magazynowania lipidów
- przyczyny związane z krwią i układem odpornościowym: przewlekła neutropenia i zaburzenia mieloproliferacyjne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monodia

śpiew solowy jednogłosowy (głównie w chorałach gregoriańskich)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liter. solowa melorecytacja w antycznym dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym

(1.2) muz. gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i takimż akompaniamentem

Monodia (gr. μονωδία – solowy śpiew) to:

1. solowa melorecytacja w dramacie greckim, w szczególności monolog o charakterze lamentacyjnym,
2. gatunek muzyczny wyróżniający się jednolitą linią melodyczną i akompaniamentem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monodieta

dieta jednostajna, nieurozmaicona, oparta ciągle na tych samych składnikach

#### Źródła:

SJP.pl

# Monodram

utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden aktor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. dramat, w którym występuje tylko jeden aktor;

Monodram (gr. mónos – jedyny; dráma – działanie) – utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden bohater.

Monolog bohatera może być skierowany do publiczności teatralnej lub do wyimaginowanego odbiorcy - nieobecnego na scenie. Monolog jest mocno zdialogizowany, bohater cytuje cudze wypowiedzi, imituje rozmowę odpowiadając na przytoczone bądź domniemane pytania postaci, o których mówi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monodramat

utwór dramatyczny, w którym występuje tylko jeden aktor; monodram

Monodramat - gatunek dramatu, w którym głos przyznawano jednej postaci. Jeśli w tekście pojawiali się inni bohaterowie, mogli zabrać głos, lecz ogromna większość tekstu przypadała protagoniście. Monodramat zwykle kończył się śmiercią monologującego bohatera. Rozkwit monodramatu przypada na epokę romantyzmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monodramatyczny

→ monodram, → monodramat

Patrz:monodram, → monodramat

#### Źródła:

SJP.pl

# Monodramista

aktor występujący w monodramach

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoeksportowy

eksportujący tylko jeden rodzaj towarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoestralny

o samicy zwierzęcia: taka, która ma ruję tylko raz w roku; jednorujowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Monofag

w zoologii: zwierzę odżywiające się tylko jednym rodzajem pokarmu, np. gąsienica jedwabnika morwowego, mrówkojad; zwierzę jednożerne, zwierzę monofagiczne

Monofagizm (gr. mónos – jedyny, phageín – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala (Phascolarctos cinereus) je wyłącznie liście eukaliptusów (Eucalyptus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monofagiczny

w zoologii: mający związek z monofagiem lub monofagizmem, odżywiający się tylko jednym rodzajem pokarmu; jednożerny

#### Źródła:

SJP.pl

# Monofagizm

w zoologii: żywienie się zwierząt tylko jednym rodzajem pokarmu; jednożerność

Monofagizm (gr. mónos – jedyny, phageín – jeść), jednożerność – najwyższa forma specjalizacji pokarmowej organizmów, polegająca na spożywaniu jako pokarmu – we wszystkich lub przynajmniej w jednym stadium rozwoju – organizmów jednego tylko gatunku lub kilku gatunków spokrewnionych. Np. koala (Phascolarctos cinereus) je wyłącznie liście eukaliptusów (Eucalyptus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monofazowy

charakteryzujący się jedną fazą, mający jedną fazę

#### Źródła:

SJP.pl

# Monofiletyczny

pochodzący od wspólnego przodka

przymiotnik

(1.1) właściwy monofiletyzmowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monofiletyzm

Takson monofiletyczny – takson, który obejmuje wszystkich potomków ostatniego wspólnego przodka, znanego lub hipotetycznego. Przykładem są ssaki.

Za kryterium monofiletyzmu przyjmuje się posiadanie przez wszystkich członków grupy (np. wszystkie gatunki) przynajmniej jednej cechy apomorficznej odziedziczonej po ich wspólnym przodku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Monofilia

potrzeba bycia samotnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Monofizycki

odnoszący się do monofizyty, właściwy monofizytom

#### Źródła:

SJP.pl

# Monofizyta

wyznawca tylko boskiej natury Chrystusa

#### Źródła:

SJP.pl

# Monofizytka

→ monofizyta

Patrz:monofizyta

#### Źródła:

SJP.pl

# Monofizytyzm

doktryna z V wieku mówiąca o jednej, boskiej naturze Chrystusa; eutychianizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. pogląd głoszący, że w Chrystusie była tylko jedna boska natura, zaś ludzka została wchłonięta przez boską tuż po wcieleniu;

Monofizytyzm, eutychianizm – doktryna teologiczna, według której Chrystus ma jedną złączoną naturę bosko-ludzką i nie istnieje w dwóch naturach, tj. boskiej i ludzkiej. Natura boska Chrystusa wchłonęła jego naturę ludzką. Doktryna została ogłoszona przez archimandrytę konstantynopolitańskiego Eutychesa i poparta przez duchownych aleksandryjskich w pierwszej połowie V wieku. Eutyches, głosząc swoje poglądy na naturę Chrystusa, dążył do obalenia nestorianizmu, który został potępiony na soborze efeskim w 431 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monofobia

lęk przed samotnością

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy lęk przed samotnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monofonia

- monofonia – faktura w muzyce
- monofonia – system zapisu i odtwarzania nagrań dźwiękowych

#### Źródła:

Wikipedia

# Monofoniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest monofoniczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Monofoto

1. rodzaj fotoskładu, technika składania tekstu metodą naświetlania błon światłoczułych;
2. maszyna do takiego składu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoftong

w językoznawstwie: pojedyncza samogłoska (w odróżnieniu od dyftongu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. prosty dźwięk samogłoskowy

Monoftong (gr. mono „jeden” i phthóngos „dźwięk”) – prosta samogłoska bez zmiany jakości (np. „u”, „a”) w przeciwieństwie do dyftongów (np. niemieckie „au”, „ei”) i tryftongów.

Między monoftongami mogą istnieć różnice ilościowe (krótkie i długie samogłoski) i jakościowe (stopień otwarcia, zaokrąglenie warg). Dwuwymiarowego przedstawienia dostarcza trójkąt samogłosek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monoftongizacja

proces przekształcania się dyftongu w monoftong

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. proces przekształcania się dyftongu w monoftong;

Monoftongizacja (od stgr. μονόφθογγος monophthongos „jednobrzmiący”) – proces fonetyczny polegający na przekształcaniu się dyftongów w pojedyncze samogłoski (monoftongi). Monoftongizacja zaszła między innymi w łacinie i języku prasłowiańskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monofunkcyjny

mający jedną funkcję; jednofunkcyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Monogamia

1. małżeństwo jednego mężczyzny z jedną kobietą; monoginia, jednożeństwo;
2. w biologii: współżycie jednego samca z tylko jedną samicą w określonym czasie lub podczas całego życia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. życie w związku małżeńskim z tylko jednym partnerem

(1.2) zool. współżycie jednego samca z jedną samicą

Monogamia (stgr. μονογαμία, od μόνος: monos – jeden i γάμος: gamos – małżeństwo) – najbardziej rozpowszechniony typ związku małżeńskiego, w którym jedna osoba związana jest trwale z jednym partnerem. Monogamiczność związku oznacza ich wyłączną relację małżeńską na wszystkich płaszczyznach: społecznej, prawnej, duchowej, emocjonalnej, jak i biologicznej, seksualnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monogamiczny

1. mający charakter monogamii, czyli małżeństwa między jednym mężczyzną i jedną kobietą;
2. w zoologii: polegający na współżyciu jednego samca z tylko jedną samicą

przymiotnik

(1.1) socjol. biol. związany z monogamią, mający charakter monogamii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monogamista

mężczyzna posiadający tylko jedną partnerkę (żonę)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna żyjący w monogamii

(1.2) samiec współżyjący z jedną partnerką

Monogamia (stgr. μονογαμία, od μόνος: monos – jeden i γάμος: gamos – małżeństwo) – najbardziej rozpowszechniony typ związku małżeńskiego, w którym jedna osoba związana jest trwale z jednym partnerem. Monogamiczność związku oznacza ich wyłączną relację małżeńską na wszystkich płaszczyznach: społecznej, prawnej, duchowej, emocjonalnej, jak i biologicznej, seksualnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monogamistka

kobieta posiadająca tylko jednego partnera (męża)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta żyjąca w monogamii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monogastryczny

przymiotnik

(1.1) anat. (o zwierzęciu) posiadający jednokomorowy żołądek

#### Źródła:

Wiktionary

# Monogatari

rodzaj tradycyjnej japońskiej prozy narracyjnej

Monogatari (jap. 物語 mono-gatari; opowiadanie [o rzeczach, sprawach]) – forma literacka w tradycyjnej literaturze japońskiej, opowieść, forma narracyjna wykształcona w okresie Heian. Termin obecnie szerszy, obejmujący znaczeniowo gatunki epickie (powieść, opowiadanie, czy nowelę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monogenetyczny

→ monogeneza

Patrz:monogeneza

#### Źródła:

SJP.pl

# Monogenistka

→ monogenista

Patrz:monogenista

#### Źródła:

SJP.pl

# Monogenowy

kontrolowany przez jeden gen

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoginia

1. małżeństwo jednego mężczyzny z jedną kobietą; monogamia, jednożeństwo;
2. w botanice: występowania u roślin w kwiecie tylko jednego słupka i znamienia, z możliwością wykształcenia się wielu owoców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monograf

autor monografii; monografista

#### Źródła:

SJP.pl

# Monografia

praca naukowa w pełni wyczerpująca jakieś zagadnienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. nauk. rozprawa naukowa o jednym zagadnieniu – epoce, życiu, twórczości jednej osoby itp., której celem jest wyczerpujące i wielostronne przedstawienie omawianego tematu;

(1.2) farm. opis leków i surowców farmaceutycznych w farmakopeach

Monografia – praca naukowa omawiająca jakieś zagadnienie w sposób wyczerpujący. Zebranie i omówienie wszystkich dostępnych informacji dotyczących bezpośrednio danego zagadnienia.

Zazwyczaj wydawana jest w postaci publikacji wydanej w całości (np. książka), ale monografią może być również artykuł, jeżeli spełni określone kryteria, np. właściwy aparat naukowy i metoda naukowa, prawidłowe udokumentowanie, wyczerpanie tematu. Monografie dotyczące nauk humanistycznych na ogół są dużo większe od prac z nauk ścisłych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monografią, dotyczący monografii; będący monografią

#### Źródła:

Wiktionary

# Monografijka

zdrobnienie od: monografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Monografistka

→ monografista

Patrz:monografista

#### Źródła:

SJP.pl

# Monografka

→ monograf

Patrz:monograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Monogram

znak graficzny powstały z ozdobnego powiązania liter, używany jako podpis lub znak własności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdobny znak graficzny z połączonych kilku liter;

Monogram (stgr. μονός – „pojedynczy”, stgr. γράμμα – „znak, litera”) – litera lub kilka liter powiązanych kompozycyjnie, stosowanych jako podpis lub znak własności.

Monogramy mogły być haftowane np. na pościeli i ubraniach, rysowane, ryte, nanoszone na sprzętach, drukowane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monogramistka

→ monogramista

Patrz:monogramista

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) olej z kwiatów lub pąków gardenii tahitańskiej macerowanych w oleju kokosowym;

Olej monoi-tiare – olej przygotowywany z kwiatów bądź pąków gardenii tahitańskiej (Gardenia taitensis) macerowanych w oleju kokosowym. W temperaturze poniżej 22 °C olej zastyga, ma białawy kolor i przyjemny zapach. Zawiera duże ilości kwasu laurynowego, kwasu mirystynowego oraz kwasy: palmitynowy, olejowy i kaprylowy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Monoid

w matematyce: półgrupa, której działanie ma element neutralny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. półgrupa, której działanie ma element neutralny;

Monoid (z gr. μονοειδές od μόνος monos „jedyny” i εἶδος eîdos „wygląd, postać, kształt”) – półgrupa, której działanie ma element neutralny. Formalnie monoid to algebra (S,e,*), sygnatury (0,2), gdzie S jest niepustym zbiorem, natomiast

  *\colon S\times S\to S

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monoidalny

→ monoid

Patrz:monoid

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoideizm

stan świadomości, w którym umysł człowieka pochłonięty jest jedną ideą wyznaczającą zachowanie i cel działania; monoideowość, obsesja, obsesyjność

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoideowość

stan świadomości, w którym umysł człowieka pochłonięty jest jedną ideą wyznaczającą zachowanie i cel działania; monoideizm, obsesja, obsesyjność

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokarpiczny

o roślinach: kwitnący i owocujący jeden raz w ciągu ontogenezy

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokina

organiczny czynnik regulacyjny wytwarzany przez makrofagi, powodujący uaktywnienie procesów odpornościowych organizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokini

damski jednoczęściowy strój kąpielowy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bardzo mocno wycięty jednoczęściowy strój kąpielowy przypominający bikini, zazwyczaj połączony tylko na brzuchu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monokl

soczewka na jedno oko, wkładana do oczodołu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) soczewka zakładana na jedno oko, popularna w XIX wieku

(1.2) fot. obiektyw jednosoczewkowy

Monokl – przyrząd optyczny służący do korekty wad wzroku lub uzyskania określonego wyglądu, rodzaj ozdoby. Jest to rodzaj okularów na jedno oko, utrzymywanych na miejscu i we właściwej pozycji dzięki ciasnemu osadzeniu w okolicy oczodołów, tak, że górna krawędź monokla oparta jest o łuk brwiowy od jego wewnętrznej strony, zaś dolna podtrzymywana jest przez fałdek skóry oczodołu. Monokl często bywał przymocowany na łańcuszku do kieszeni kamizelki fraka, tzw. wizytki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monoklina

zespół warstw skalnych nachylonych w jednym kierunku na dużej przestrzeni

Monoklina (od gr. mónos „jedyny”, klínō „pochylam”) – rozległy obszar, zbudowany z warstw skalnych nachylonych w jednym kierunku i pod mniej więcej jednakowym kątem (zazwyczaj niedużym).

W Polsce obszar o budowie monokliny występuje w postaci szerokiego pasa ciągnącego się od okolic Zielonej Góry po Kraków (tzw. monoklina przedsudecka na zachodzie oraz monoklina śląsko-krakowska na wschodzie).

Monokliny budują czasem asymetryczne progi nazywane kuestami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monoklonalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biochem. zwłaszcza o białku lub przeciwciele: genetycznie zmodyfikowany z pojedynczego klonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Monoklonius

rodzaj dinozaura z rodziny ceratopsów

Monoklonius (Monoclonius) – rodzaj dinozaura z rodziny ceratopsów (Ceratopsidae).

Żył w okresie późnej kredy (ok. 78–74 mln lat temu) na terenach Ameryki Północnej. Długość ciała do 6 m. Jego szczątki znaleziono w USA (stan Montana) w formacji Judith River.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monokok

część bolidu chroniąca kierowcę; skorupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokratyczny

w prawie: jednoosobowy, np. organ monokratyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokrotofos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. skrajnie toksyczny fosforoorganiczny insektycyd o wzorze sumarycznym C7H14NO5P

#### Źródła:

Wiktionary

# Monokrystalizacja

technika wytwarzania sztucznych monokryształów

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokryształ

ciało stałe o uporządkowanej strukturze wewnętrznej, zbudowane z pojedynczego kryształu

Monokryształ – materiał będący w całości jednym kryształem (na przykład cukru, soli, półprzewodnika). Monokryształ może zawierać w całej swej objętości niewielką liczbę defektów tejże struktury, a jego zewnętrzna forma nie musi odzwierciedlać struktury krystalicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monokseniczny

pasożyt monokseniczny - organizm pasożytujący na osobnikach należących do jednego gatunku; pasożyt jednodomowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokular

niewielki przyrząd optyczny stosowany do przybliżenia obrazu dla jednego oka

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokularowy

→ monokular

Patrz:monokular

#### Źródła:

SJP.pl

# Monokultura

1. system uprawy ziemi polegający na wieloletnim uprawianiu na tym samym obszarze roślin jednego gatunku;
2. roślina uprawiana w takim systemie;
3. obszar takiej uprawy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system wieloletniego uprawiania tego samego gatunku roślin na określonym gruncie;

(1.2) bot. roślina uprawiana w systemie monokultury (1.1)

Monokultura – system rolniczy lub leśny, polegający na wieloletnim uprawianiu na tym samym obszarze roślin jednego gatunku, bądź o podobnych wymaganiach glebowych, np. bawełny, trzciny cukrowej, świerku. Powoduje to szybkie wyjałowienie gleb nawet bardzo żyznych oraz zmianę ich struktury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monolatria

oddawanie wyłącznej czci jednemu bóstwu lokalnemu bez negacji bóstw czczonych przez inne ludy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. czczenie jednego, lokalnego bóstwa bez negowania istnienia także obcych bóstw;

Monolatria (z gr. monos – „jedyny” + latreía – „służba bogu”) – oddawanie czci boskiej wyłącznie jednemu bóstwu bez zaprzeczania istnieniu bóstw czczonych przez innych. Jest to pośredni etap rozwoju religii między politeizmem a monoteizmem. Monolatria występowała w kulturach Wschodu od starożytności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monolatryczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monolatrią; taki, którego cechuje monolatria

#### Źródła:

Wiktionary

# Monolit

1. jednolity blok kamienny;
2. element architektoniczny wykonany z tego bloku;
3. coś stanowiącego jednolitą, zwartą i spójną całość

Monolit – geologiczny lub technologiczny twór (np. góra lub obelisk) składający się z pojedynczego bloku skalnego. Formacje takie zazwyczaj ujawniane są na skutek erozji. Najczęściej stworzone są z niezwykle twardej skały metamorficznej.

Nazwa pochodzi od gr. μονόλιθος (monolithos) pochodzącego od słów μόνος („jeden” lub „samotny”) oraz λίθος („głaz, kamień”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monolitowość

monolityczność;
1. cecha czegoś, co zostało wykonane z monolitu lub wygląda jak monolit;
2. przenośnie: cecha czegoś, co tworzy zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolitość, jedność, jednia;
3. przenośnie: cecha kogoś, kto odznacza się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monolitowy

monolityczny;
1. wykonany z monolitu lub wyglądający jak monolit;
2. przenośnie: tworzący zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolity;
3. przenośnie: odznaczający się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monolityczność

monolitowość;
1. cecha czegoś, co zostało wykonane z monolitu lub wygląda jak monolit;
2. przenośnie: cecha czegoś, co tworzy zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolitość, jedność, jednia;
3. przenośnie: cecha kogoś, kto odznacza się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monolityczny

monolitowy;
1. wykonany z monolitu lub wyglądający jak monolit;
2. przenośnie: tworzący zharmonizowaną, zwartą i spójną całość; jednolity;
3. przenośnie: odznaczający się stałością charakteru i żelazną konsekwencją w postępowaniu

przymiotnik

(1.1) zrobiony z jednej części, stanowiący jedną całość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monolofozaur

rodzaj niewielkiego, późnojurajskiego dinozaura z podrzędu teropodów

Monolofozaur (Monolophosaurus) to niewielki późnojurajski teropod, którego nazwa oznacza „jaszczur z jednym grzebieniem”. Żył on ok. 170 mln lat temu w Chinach. Mógł osiągać 5,71 m długości, 1,8 m wysokości i 700 kg wagi. Posiadał niewielki grzebień na czaszce (stąd nazwa). Osady w których został pochowany zdradzają obecność wody, co może świadczyć, że monolofozaur żył na brzegu jeziora lub oceanu. Jego klasyfikacja jest niepewna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monolog

dłuższa wypowiedź jednej osoby

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dłuższa wypowiedź jednej osoby, szczególnie na scenie lub w utworze dramatycznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monologiczny

→ monolog; monologowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Monologistka

→ monologista

Patrz:monologista

#### Źródła:

SJP.pl

# Monologizować

monologować;
1. wygłaszać monolog;
2. mówić przez długi czas, nie dopuszczając innych do głosu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monologować

monologizować;
1. wygłaszać monolog;
2. mówić przez długi czas, nie dopuszczając innych do głosu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monomach

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Monomachia

walka dwóch osób ze sobą w układzie jeden na jeden

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoman

osoba dotknięta monomanią (chorobliwym skupieniu na jednej idei), ogarnięta przez monoideę; maniak, pasjonat, obsesjonat

#### Źródła:

SJP.pl

# Monomania

w psychologii: chorobliwe zawładnięcie umysłu przez jedną ideę, myśl, której podporządkowuje się swoje zachowanie; mania, obsesja, pasja, monoideizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. chorobliwe opanowanie umysłu przez jedną myśl

Monomania (gr. monos – jeden i mania – mania, szał) – chorobliwe opanowanie umysłu przez jedną myśl lub ideę, obsesyjne chorobliwe zainteresowanie tylko jedną sprawą, przedmiotem lub ideą. Emocjonalna monomania jest wtedy, gdy pacjent jest opanowany tylko jednym uczuciem lub kilkoma z nim związanymi. Intelektualna monomania jest wtedy, gdy ktoś opanowany jest wyłącznie jedną ideą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monomanka

kobieta dotknięta monomanią (chorobliwym skupieniu na jednej idei), ogarnięta przez monoideę; maniaczka, pasjonatka, obsesjonatka

#### Źródła:

SJP.pl

# Monomer

związek chemiczny, którego cząsteczki mogą łączyć się w polimery

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. cząsteczka składowa polimeru;

Monomery – cząsteczki tego samego lub kilku różnych związków chemicznych o stosunkowo niedużej masie cząsteczkowej, z których w wyniku reakcji polimeryzacji, mogą powstawać różnej długości polimery. Fragmenty monomerów w strukturze polimeru noszą nazwę merów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monomeryczny

→ monomer

Patrz:monomer

#### Źródła:

SJP.pl

# Monometalizm

system pieniężny, w którym środkiem płatniczym jest jeden kruszec (złoto lub srebro)

Monometalizm – system monetarny, w którym jeden metal (złoto lub srebro) jest prawnym środkiem obiegowym, pośrednikiem wymiany i miernikiem wartości. Występuje on (metal szlachetny) zarówno jako towar, jak i pieniądz. Konieczne jest jednak spełnienie warunku: cena danego dobra jako towaru musi się równać jego cenie jako środka obiegowego. Monometalizm złoty był najbardziej rozpowszechniony w Europie, srebrny - w krajach Wschodu. Przeciwieństwem monometalizmu jest bimetalizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monomim

rodzaj monodramu, w którym treść przedstawia mim, pantomima odgrywana przez jednego aktora

#### Źródła:

SJP.pl

# Monomit

w mitologii: rodzaj struktury narracyjnej

Monomit – w mitologii oznacza podróż lub zadanie podejmowane przez mitycznego bohatera, który przechodzi przez szereg etapów, do których należą: Odejście z domu, Przygoda w nieznanym świecie i Powrót z nowym zrozumieniem. Życie bohatera często rozpoczyna się poprzez cudowne poczęcie i narodziny, często z dziewicy, po czym nowy bohater prawie natychmiast staje w obliczu zagrożenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monomityczny

1. → monomit;
2. monomityczny system strzępkowy - struktura grzybni, w której owocnik zbudowany jest wyłącznie ze strzępek generatywnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Monomorfizm

Monomorfizm – w teorii kategorii morfizm f\colon X\to Y mający lewostronną własność skracania w tym sensie, że dla wszystkich morfizmów g_{1},g_{2}\colon Z\to X zachodzi:

  f\circ g_{1}=f\circ g_{2}\Rightarrow g_{1}=g_{2}.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mononukleoza

ostra choroba zakaźna przenoszona drogą kropelkową, występująca głównie wśród dzieci i młodzieży, spowodowana przez wirus Epstein-Barr (EBV), objawiająca się bólem gardła, obrzękiem węzłów chłonnych, śledziony i wysoką gorączką; choroba pocałunków; gorączka gruczołowa; angina monocytowa; choroba Pfeiffera

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monopartia

jedyna lub dominująca partia polityczna w państwie totalitarnym, sprawująca pełnię władzy

System jednopartyjny (monopartyjny) – system partyjny charakteryzujący się tym, że w danym państwie władzę sprawują członkowie jedynej legalnej partii politycznej, a działalność opozycji jest zakazana.

Carl Friedrich, Zbigniew Brzeziński i Hannah Arendt za punkt odniesienia do systemu jednopartyjnego przyjmowali totalitarne reżimy w III Rzeszy i w państwach komunistycznych. Państwem z systemem jednopartyjnym były także Włochy Benita Mussoliniego, aczkolwiek według Arendt faszystowskie Włochy były państwem wykazującym cechy autorytarne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monopartyjność

system rządów, w którym jedna partia sprawuje władzę; jednopartyjność

System jednopartyjny (monopartyjny) – system partyjny charakteryzujący się tym, że w danym państwie władzę sprawują członkowie jedynej legalnej partii politycznej, a działalność opozycji jest zakazana.

Carl Friedrich, Zbigniew Brzeziński i Hannah Arendt za punkt odniesienia do systemu jednopartyjnego przyjmowali totalitarne reżimy w III Rzeszy i w państwach komunistycznych. Państwem z systemem jednopartyjnym były także Włochy Benita Mussoliniego, aczkolwiek według Arendt faszystowskie Włochy były państwem wykazującym cechy autorytarne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monoplan

dawniej: samolot z jednym płatem nośnym, z jedną parą skrzydeł; jednopłat

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoplegia

porażenie ograniczone do jednej części ciała lub obszaru unerwionego przez jeden nerw

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoploid

organizm o pojedynczym zespole chromosomów w jądrach komórek, np. jednokomórkowy glon; haplont, haploid

Monoploid – organizm, w którego komórkach somatycznych występuje jeden zespół chromosomów niehomologicznych, nazywany podstawowym zespołem chromosomów. Liczbę chromosomów zespołu podstawowego określa się liczbą podstawową (x). U monoploidów jest ona równa liczbie haploidalnej (n), ale u innych haploidów n jest wielokrotnością x.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monopod

forma statywu na jednej rurce, dla aparatu fotograficznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. rodzaj statywu składający się z jednej nogi, stabilizujący całkowicie aparat fotograficzny tylko w osi pionowej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mit. fantastyczna postać ze starożytnych mitów mająca jedną nogę

Monopod (gr.>łac. mono – pojedynczy, pod – stopa, noga) – najprostszy rodzaj statywu fotograficznego, składający się tylko z jednej nogi.

Monopod stabilizuje całkowicie aparat fotograficzny tylko w jednej, pionowej płaszczyźnie. Mimo to jest jednak przyrządem wygodnym, gdyż znacznie ułatwia fotografującemu ręczne stabilizowanie aparatu w pozostałych płaszczyznach. Podstawową wadą monopodu jest konieczność podtrzymywania aparatu przez cały czas fotografowania, gdyż nawet dobre zablokowanie dolnej części nogi monopodu (np. pomiędzy kamieniami) nie zapewnia sztywności całości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monopodia

jednostopowa miara wierszowa; jednostopowiec

Monopodia – wers będący jedną stopą metryczną. W wierszu polskim monopodie nie występują z reguły samodzielnie, ale w przeplocie z dłuższymi wersami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monopodialny

rozgałęzienie monopodialne - typ rozgałęzienia występującego u drzew szpilkowych oraz niektórych drzew liściastych

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopodowy

→ monopod

Patrz:monopod

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopol

1. wyłączne prawo przedsiębiorstwa do produkcji lub handlu w jakiejś dziedzinie; przedsiębiorstwo posiadające taką wyłączność;
2. czyjeś wyłączne prawo do czegoś;
3. klasyczna gra planszowa polegająca na handlu nieruchomościami;
4. potocznie: sklep z napojami alkoholowymi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. wyłączne prawo do produkcji i/lub handlu czymś; także. przedsiębiorstwo, które ma takie prawo;

(1.2) czyjeś wyłączne prawo do czegoś

(1.3) pot. spoż. wódka, szczególnie kupiona w sklepie (w odróżnieniu od samogonu)

(1.4) pot. hand. sklep z napojami alkoholowymi

Monopol (z gr. monos – jeden i poleo – sprzedaję) – rynek, na którym produkuje i sprzedaje produkt tylko jedno przedsiębiorstwo (monopolista). Posiada ono pozycję monopolistyczną, czyli dla innych przedsiębiorstw istnieją bariery wejścia na ten rynek uniemożliwiające podjęcie konkurencji. Realizuje ono politykę monopolistyczną prowadzącą do zdobycia i utrzymania pozycji monopolistycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monopolik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od monopol

#### Źródła:

Wiktionary

# Monopolista

przedsiębiorstwo zajmujące dominującą pozycję na rynku

Monopol (z gr. monos – jeden i poleo – sprzedaję) – rynek, na którym produkuje i sprzedaje produkt tylko jedno przedsiębiorstwo (monopolista). Posiada ono pozycję monopolistyczną, czyli dla innych przedsiębiorstw istnieją bariery wejścia na ten rynek uniemożliwiające podjęcie konkurencji. Realizuje ono politykę monopolistyczną prowadzącą do zdobycia i utrzymania pozycji monopolistycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monopolistka

producentka mająca na coś monopol, prawo wyłączności

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopolistyczny

związany z dominującą pozycją jakiegoś podmiotu na rynku albo z tymże podmiotem

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopolizacja

1. wprowadzanie monopolu, wyłącznego prawa do produkcji lub dystrybucji czegoś;
2. zdominowanie rynku przez jeden podmiot

Monopolizacja - proces powstawania monopoli w wysoko rozwiniętej gospodarce kapitalistycznej, będący efektem koncentracji kapitału i produkcji.

Głównymi skutkami monopolizacji są: z jednej strony - zwiększenie, usprawnienie i unowocześnienie produkcji, z drugiej zaś - ograniczenie wolnorynkowej konkurencji; przejawiającej się m.in. dyktowaniem cen przez monopolistów; ograniczeniu negatywnych rezultatów koncentracji w gospodarce służą prawa i instytucje antymonopolowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monopolizacyjny

→ monopolizacja

Patrz:monopolizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopolizm

monopolizacja;
1. wprowadzanie monopolu, wyłącznego prawa do produkcji lub dystrybucji czegoś;
2. zdominowanie rynku przez jeden podmiot

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopolizować

1. wprowadzać wyłączność na produkcję lub dystrybucję czegoś;
2. mieć na coś wyłączność lub dominować w jakiejś dziedzinie, np. w jakiejś branży gospodarki;
3. wpływać na coś w decydujący sposób dzięki posiadaniu dominującej pozycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopolka

potocznie: wódka, zwłaszcza kupowana w sklepie (w odróżnieniu od samogonu pędzonego nielegalnie); monopolowa, monopolówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Warszawa. wódka, zwłaszcza pochodząca ze sklepu (monopolowego)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monopolowa

przymiotnik od: monopol

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopolówka

potocznie: wódka, zwłaszcza kupowana w sklepie (w odróżnieniu od samogonu pędzonego nielegalnie); monopolowa, monopolka

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopolowy

przymiotnik od: monopol

przymiotnik

(1.1) związany z monopolem, dotyczący monopolu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sklep z alkoholem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monopoly

ekonomiczna gra planszowa

Monopoly – gra planszowa polegająca na handlu nieruchomościami, opatentowana w 1935 roku. Zestawy do gry produkowane są przez amerykańskie przedsiębiorstwo Hasbro (pierwotnie przez Parker Brothers). Na przestrzeni lat sprzedanych zostało blisko 300 milionów jej egzemplarzy, co czyni ją jedną z najlepiej sprzedających się gier planszowych w historii – ustępuje pod tym względem jedynie szachom, warcabom i tryktrakowi. Opublikowanych zostało ponad 300 edycji gry w 47 językach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monoposto

jednomiejscowy samochód wyścigowy; mono-poste

#### Źródła:

SJP.pl

# Monopson

forma rynku charakteryzująca się występowaniem tylko jednego podmiotu po stronie popytu

Monopson – forma rynku, na którym istnieje tylko jeden odbiorca (monopsonista) oraz wielu dostawców pewnego towaru lub usługi.

Monopsonistami są bardzo często przedsiębiorstwa państwowe. Posiadają siłę rynkową umożliwiającą ustalanie cen.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monopter

Monopter, monopteros (gr. monópteros) – typ świątyni greckiej lub rzymskiej zbudowany na ogół na planie koła, otoczony kolumnadą, przykryty dachem. Wewnątrz nie budowano celli. Ten typ budowli rozpowszechnił się szczególnie w rzymskiej architekturze sakralnej. Świątynie tego typu należą do najrzadziej spotykanych (w Grecji). W architekturze nowożytnej stosowany zwłaszcza przy projektowaniu budowli ogrodowych (pawilonów, kiosków itp.).

#### Źródła:

Wikipedia

# Monopteros

w architekturze antycznej: budowla na planie koła otoczona kolumnadą wspierającą dach

Monopter, monopteros (gr. monópteros) – typ świątyni greckiej lub rzymskiej zbudowany na ogół na planie koła, otoczony kolumnadą, przykryty dachem. Wewnątrz nie budowano celli. Ten typ budowli rozpowszechnił się szczególnie w rzymskiej architekturze sakralnej. Świątynie tego typu należą do najrzadziej spotykanych (w Grecji). W architekturze nowożytnej stosowany zwłaszcza przy projektowaniu budowli ogrodowych (pawilonów, kiosków itp.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monopłetwa

płetwa pływacka mocowana jednocześnie na obie stopy

Monopłetwa – rodzaj płetwy pływackiej. W odróżnieniu od płetw tradycyjnych, ma jedną płaszczyznę mocowaną do obu stóp jednocześnie. Ma lepszą sprawność niż dwie płetwy, gdyż unika się zawirowań (turbulencji) wody w przestrzeni między płetwami. Ze względu na połączenie stóp, nie pozwala na wykonywanie ruchów nożycowych (kraulowych) nogami, pozwalając pływać jedynie „delfinem”. Pływak lub płetwonurek mający założoną monopłetwę nie może też chodzić. Z powyższych względów, a także dlatego, że opanowanie techniki „delfina” wymaga większej wprawy niż pływanie kraulem, monopłetwy są używane głównie przez osoby pływające wyczynowo. Stosuje się je we freedivingu i finswimmingu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monorema

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. mar. zob. monera.

#### Źródła:

Wiktionary

# Monorym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. wiersz lub fragment dzieła literackiego, w którym występuje ten sam rym

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Monorymowy

taki, w którym występuje jeden rym

#### Źródła:

SJP.pl

# Monosacharyd

związek organiczny będący bezbarwną, krystaliczną substancją tworzoną przez rośliny w procesie fotosyntezy; cukier prosty; monoza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. związek organiczny, bezbarwna, krystaliczna substancja tworzona przez rośliny w procesie fotosyntezy;

Monosacharydy, cukry proste – węglowodany nieulegające hydrolizie na mniejsze podjednostki pod wpływem rozcieńczonych kwasów. Cząsteczka zawiera umownie co najmniej 3 atomy węgla. W rodzinie tych związków wyróżnia się tzw. monosacharydy macierzyste, czyli polihydroksyaldehydy o wzorze ogólnym H–[CHOH] n–CHO (aldozy) lub polihydroksyketony o wzorze H–[CHOH]m–CO–[CHOH]n–H (ketozy). Spełniają one zasadniczy wzór sumaryczny węglowodanów Cn(H2O)n.Ogólny termin „monosacharydy” należy traktować jako przeciwstawny do oligo- i polisacharydów, to znaczy jako określający pojedynczą jednostkę bez wiązań glikozydowych z innymi takimi samymi lub podobnymi jednostkami. Obejmuje on nie tylko aldozy i ketozy, lecz także pochodne tych związków, które nie spełniają powyższych wzorów stechiometrycznych, jak na przykład:

- deoksycukry powstające przez zastąpienie jednej lub więcej grup hydroksylowych atomem wodoru. Są one najprostszymi pochodnymi monosacharydów macierzystych.
- aminocukry powstające przez zastąpienie grupy hydroksylowej (w biochemii zwykle atomu C2) grupą aminową –NH2.
- estry powstające przez zastąpienie atomu wodoru grupy hydroksylowej resztą kwasu, przy czym w zasadzie każda grupa hydroksylowa może brać udział w tworzeniu wiązania estrowego. W przyrodzie najczęściej występują estry z kwasem ortofosforowym, który zazwyczaj łączy się tylko z grupami hydroksylowymi pierwszego lub ostatniego atomu węgla cząsteczki monosacharydu macierzystego. Obok fosforanów monosacharydów znaczenie biologiczne mają również estry z kwasem siarkowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monosacharydowy

→ monosacharyd

Patrz:monosacharyd

#### Źródła:

SJP.pl

# Monosacharydy

związek organiczny będący bezbarwną, krystaliczną substancją tworzoną przez rośliny w procesie fotosyntezy; cukier prosty; monoza

Monosacharydy, cukry proste – węglowodany nieulegające hydrolizie na mniejsze podjednostki pod wpływem rozcieńczonych kwasów. Cząsteczka zawiera umownie co najmniej 3 atomy węgla. W rodzinie tych związków wyróżnia się tzw. monosacharydy macierzyste, czyli polihydroksyaldehydy o wzorze ogólnym H–[CHOH] n–CHO (aldozy) lub polihydroksyketony o wzorze H–[CHOH]m–CO–[CHOH]n–H (ketozy). Spełniają one zasadniczy wzór sumaryczny węglowodanów Cn(H2O)n.Ogólny termin „monosacharydy” należy traktować jako przeciwstawny do oligo- i polisacharydów, to znaczy jako określający pojedynczą jednostkę bez wiązań glikozydowych z innymi takimi samymi lub podobnymi jednostkami. Obejmuje on nie tylko aldozy i ketozy, lecz także pochodne tych związków, które nie spełniają powyższych wzorów stechiometrycznych, jak na przykład:

- deoksycukry powstające przez zastąpienie jednej lub więcej grup hydroksylowych atomem wodoru. Są one najprostszymi pochodnymi monosacharydów macierzystych.
- aminocukry powstające przez zastąpienie grupy hydroksylowej (w biochemii zwykle atomu C2) grupą aminową –NH2.
- estry powstające przez zastąpienie atomu wodoru grupy hydroksylowej resztą kwasu, przy czym w zasadzie każda grupa hydroksylowa może brać udział w tworzeniu wiązania estrowego. W przyrodzie najczęściej występują estry z kwasem ortofosforowym, który zazwyczaj łączy się tylko z grupami hydroksylowymi pierwszego lub ostatniego atomu węgla cząsteczki monosacharydu macierzystego. Obok fosforanów monosacharydów znaczenie biologiczne mają również estry z kwasem siarkowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monosemia

posiadanie przez wyraz lub połączenie wyrazów wyłącznie jednego znaczenia; jednoznaczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoski

pojedyncza deska narciarska, podobna do snowboardowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Monosomia

mutacja genetyczna, w której następuje utrata jednego z chromosomów, co powoduje występowanie jednego chromosomu bez pary, wada śmiertelna

Monosomia – utrata jednego chromosomu z pary homologicznej, która wtedy zawiera tylko jeden chromosom zamiast dwóch. Rodzaj aneuploidalnej mutacji chromosomowej. Wszystkie tego typu mutacje wśród autosomów są śmiertelne. Natomiast mutacja chromosomów płci, czyli obecność tylko jednego chromosomu X, objawia się jako zespół Turnera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monospace

rzeczownik

(1.1) typogr. odmiana kroju, w którym pola wszystkich znaków mają jednakową szerokość

#### Źródła:

Wiktionary

# Monospermia

Monospermia – powszechne zjawisko (w przeciwieństwie do polispermii) polegające na wniknięciu tylko 1 plemnika do komórki jajowej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Monostabilność

→ monostabilny

Patrz:monostabilny

#### Źródła:

SJP.pl

# Monostych

myśl, sentencja wyrażona w jednym wersie; jednowiersz

#### Źródła:

SJP.pl

# Monosylaba

wyraz składający się tylko z jednej sylaby, zgłoski

#### Źródła:

SJP.pl

# Monosylabik

wyraz złożony z jednej sylaby; jednozgłoskowiec, jednosylabowiec, wyraz jednozgłoskowy (jednosylabowy, monosylabowy, monosylabiczny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotechnika

ograniczenie rozwoju technicznego do jednej dziedziny lub jednej wybranej technologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoteista

wierzący w jednego boga; zwolennik monoteizmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. rel. wyznawca jednego, jedynego boga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monoteistka

kobieta wierząca w jednego boga; zwolenniczka monoteizmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. rel. wyznawczyni jednego, jedynego boga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monoteistyczny

→ monoteizm

przymiotnik

(1.1) związany z monoteizmem, właściwy monoteizmowi i / lub monoteistom

Patrz:monoteizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monoteizm

wyznawanie istnienia tylko jednego boga; jedynobóstwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wiara w jednego boga;

Monoteizm, jedynobóstwo (monoteizm z stgr. μόνος monos – „jedyny” + θεός theos – „bóg”) – wiara w istnienie tylko jednego Boga i w przeciwieństwie do henoteizmu wykluczająca istnienie jakichkolwiek innych istot boskich. Przeciwieństwem monoteizmu jest politeizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monoteleta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teol. hist. zwolennik monoteletyzmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Monoteletyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teol. pogląd teologiczny, według którego Chrystus w obu naturach kierował się jedną wolą;

Monoteletyzm (od stgr. μόνος monos „jedyny” i θέλω thelo „chcę, mam wolę”) – pogląd w teologii chrześcijańskiej z VII w., według którego Chrystus, zarówno w swojej naturze boskiej, jak i ludzkiej, kierował się jedną wolą.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Monotemat

jeden jedyny temat

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotematowość

ograniczenie treści, np. utworu literackiego lub dzieła naukowego, do jednego, zasadniczego tematu; monotematyczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotematowy

→ monotemat

Patrz:monotemat

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotematyczność

nieustanne dotyczenie jednego zagadnienia; jednotematowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotematyczny

1. związany z jednym tematem;
2. pejoratywnie: mówiący ciągle o tym samym

przymiotnik

(1.1) dotyczący jednego tematu

(1.2) mówiący ciągle na jeden temat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monoterapia

terapia z zastosowaniem wyłącznie jednego leku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. terapia tylko jednym lekiem

Monoterapia – określenie, które może być stosowane do różnych form oddziaływań leczniczych i terapeutycznych, ale najczęściej oznacza stosowanie pojedynczego leku. Monoterapia pozwala ograniczyć skutki uboczne leczenia, a także umożliwia precyzyjne określenie oddziaływania danego leku na organizm. Przeciwieństwo politerapii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monoterpenoid

związek z grupy związków chemicznych, do której należą m.in. cytral, linalool

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoterpenoidy

związek z grupy związków chemicznych, do której należą m.in. cytral, linalool

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoterpeny

Monoterpeny – grupa organicznych związków chemicznych, podgrupa terpenów, posiadające silne własności zapachowe.

Związki te są w temperaturze pokojowej cieczami lub ciałami stałymi o intensywnym zapachu. Dobrze rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych i tłuszczach. Są nierozpuszczalne w wodzie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Monotlenek

związek chemiczny pierwiastka chemicznego z jedną cząsteczką tlenu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotonia

niezmienność, brak urozmaicenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jednostajny, powtarzalny stan bez urozmaicenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monotoniczność

w matematyce: zgodność porządku w zbiorze argumentów jakiejś funkcji i w zbiorze jej wartości, np. monotoniczność funkcji, ciągu, miary

Funkcja monotoniczna – funkcja, która zachowuje określony rodzaj porządku zbiorów. Pojęcie powstałe pierwotnie na gruncie analizy zostało uogólnione na gruncie teorii porządku.

Wyróżnia się odmiany funkcji monotonicznych jak niemalejące, nierosnące, rosnące i malejące. W szczególności pojęcie stosuje się do niektórych ciągów, które są funkcjami na podzbiorach zbioru liczb naturalnych. Przez to wyróżnia się ciągi niemalejące, nierosnące, rosnące i malejące.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monotoniczny

1. w fizyce: oparty na jednym tonie, dźwięku;
2. w matematyce: mający zgodny porządek w zbiorze argumentów funkcji i w zbiorze jej wartości;
3. w matematyce: ciąg monotoniczny - ciąg rosnący lub malejący, nierosnący lub niemalejący;
4. w matematyce: funkcja monotoniczna - funkcja rosnąca lub malejąca, nierosnąca lub niemalejąca

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotonizować

rzadko: czynić coś monotonnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotonnie

przysłówek

(1.1) w sposób monotonny

#### Źródła:

Wiktionary

# Monotonniej

stopień wyższy od przysłówka: monotonnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotonniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: monotonny

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotonność

niezmienność, brak urozmaicenia; monotonia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest monotonne; cecha tych, którzy są monotonni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monotonny

nudny, jednostajny, bezbarwny

przymiotnik

(1.1) ciągle taki sam, bez urozmaicenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monotron

mikrofalowa lampa generacyjna

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotropia

szczególny przypadek alotropii lub polimorfizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotropizm

Monotropizm to strategia poznawcza uważana za główną cechę leżącą u podstaw autyzmu. Umysł monotropowy to taki, który w dowolnym momencie skupia swoją uwagę na niewielkiej liczbie zainteresowań, mając tendencję do pomijania rzeczy poza tym tunelem uwagi. Teoria monotropizmu została opracowana przez Dinah Murray, Wenn Lawson i Mike Lesser w latach 90. i opublikowana w czasopiśmie Autism w 2005 roku. Dalsze prace Wenna Lawsona nad teorią stanowiły podstawę jego doktoratu, Single Attention and Associated Cognition in Autism oraz książki The Passionate Mind (Lawson, 2011).

#### Źródła:

Wikipedia

# Monotyp

maszyna drukarska służąca do odlewania i składania czcionek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. syst. takson obejmujący tylko jeden przyporządkowany takson niższy;

(1.2) druk. poligraficzna maszyna odlewnicza umożliwiająca skład tekstu i odlewanie czcionek;

(1.3) żegl. jacht tej samej klasy;

- monotyp (biologia)
- monotyp (zecerstwo)
- monotyp (żeglarstwo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monotypia

1. technika odbijania, polegająca na odciśnięciu na papierowym podłożu świeżo namalowanego obrazu (np. na szklanej płycie);
2. odbitka wykonana tą techniką

Monotypia (gr. monos – jeden, typos – odbicie) – artystyczna technika graficzna, należąca do druku płaskiego, wyróżniająca się tym, że pozwala na uzyskanie tylko jednej odbitki. Wynalezienie monotypii przypisuje się włoskiemu malarzowi Giovanni Benedetto Castiglione, zw. Il Grechetto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monotypistka

→ monotypista

Patrz:monotypista

#### Źródła:

SJP.pl

# Monotypowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co monotypowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Monotypowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. syst. związany z monotypem, dotyczący monotypu

(1.2) druk. związany z monotypem, dotyczący monotypu

#### Źródła:

Wiktionary

# Monowski

przymiotnik od: MON (Ministerstwo Obrony Narodowej); MON-owski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z MON-em, dotyczący MON-u

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monowtrysk

pojedynczy wtrysk w układzie paliwowym samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Monoza

monosacharyd, cukier prosty

#### Źródła:

SJP.pl

# Monozygotyczny

identyczne genetycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Monroe

[czytaj: monROŁ] nazwisko, m.in. James Monroe (1758-1831) - polityk amerykański

## Osoby

- Bill Monroe, muzyk
- Earl Monroe, koszykarz
- James Monroe, Prezydent Stanów Zjednoczonych
- Marilyn Monroe, amerykańska aktorka
- Robert Monroe, biznesmen, pisarz, założyciel Monroe Instytut

## Telewizja

- Monroe – brytyjski serial telewizyjny z Jamesem Nesbittem w roli tytułowej

## Miejsca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monrovia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Liberii;

Monrovia (dawne spolszczenie: Monrowia) – największe miasto i stolica Liberii. Położone u ujścia rzeki St. Paul do Oceanu Atlantyckiego (Wybrzeże Pieprzowe). Okręg stołeczny liczy sobie ponad milion mieszkańców, czyli 29% populacji całej Liberii, według spisu ludności z 2008 roku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Monrowia

stolica Liberii

Monrovia (dawne spolszczenie: Monrowia) – największe miasto i stolica Liberii. Położone u ujścia rzeki St. Paul do Oceanu Atlantyckiego (Wybrzeże Pieprzowe). Okręg stołeczny liczy sobie ponad milion mieszkańców, czyli 29% populacji całej Liberii, według spisu ludności z 2008 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monrowijczyk

mieszkaniec Monrowii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Monrovii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monrowijka

mieszkanka Monrowii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Monrovii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monrowijski

→ Monrowia (stolica Liberii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Monrovia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mons.

skrót od: monsignore, monsinior; Msgr.

#### Źródła:

SJP.pl

# Monsalwat

zamek świętego Graala w legendach o Parsifalu i Lohengrinie; Monsalvat

#### Źródła:

SJP.pl

# Monseigneur

[czytaj: mąseNIOR] francuski zwrot odpowiadający polskiemu: Wasza Wysokość, Wasza Świątobliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Monsieur

[czytaj: meSJE] we Francji: zwrot grzecznościowy stosowany w odniesieniu do mężczyzn; pan

#### Źródła:

SJP.pl

# Monsignor

[czytaj: mons-iNIOR] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsignore, monsinior

#### Źródła:

SJP.pl

# Monsignore

[czytaj: mons-iniore] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsinior, monsignor

rzeczownik

(1.1) tytuł kapelanów, szambelanów i prałatów papieskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monsinior

[czytaj: mons-iNIOR] we Włoszech: tytuł dostojnika kościelnego; monsignore, monsignor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) monsignore

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Monami, dotyczący Monów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język moński

#### Źródła:

Wiktionary

# Monstera

tropikalne pnącze z rodziny obrazkowatych; popularna roślina ozdobna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Monstera|Adans.|ref=tak., pnącze z rodziny obrazkowatych o dużych, skórzastych liściach z głębokimi wcięciami;

Monstera (Monstera Adans.) – rodzaj pnączy z rodziny obrazkowatych, obejmujący 37 gatunków pochodzących z Ameryki Środkowej i Południowej, od Meksyku do Boliwii i Brazylii. Monstera Adansona została introdukowana do Portoryko, a monstera dziurawa na Seszelach i Wyspach Towarzystwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monsterek

potocznie: napój energetyzujący marki Monster Energy

#### Źródła:

SJP.pl

# Monstrancja

naczynie liturgiczne wykonane ze złota lub srebra służące do wystawiania hostii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. naczynie liturgiczne do wystawiania konsekrowanej hostii; ; Gloger.

Monstrancja (z łac. monstrare − pokazywać) − naczynie liturgiczne służące w liturgii katolickiej do umieszczania w nim konsekrowanej hostii, celem wystawiania na ołtarz podczas nabożeństw, adoracji, błogosławieństwa Najświętszym Sakramentem oraz w czasie procesji teoforycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monstre

[czytaj mąstr] rzadko:
1. olbrzymi, ogromny, gigantyczny; monstrualny;
2. uroczysty, okazały, wystawny

#### Źródła:

SJP.pl

# Monstrualny

1. olbrzymi, wielki, dużych rozmiarów;
2. straszliwy, potworny, odrażający

przymiotnik

(1.1) wyjątkowo brzydki

(1.2) wyjątkowo dużych rozmiarów lub natężenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monstrum

ktoś lub coś brzydkiego; szkarada; straszydło; maszkara; poczwara

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) potwór

- monstrum – inaczej potwór
- grupa monstrum – w matematyce jedna z grup sporadycznych
- Monstrum – polski zespół muzyczny
- Monstrum – film z 2014 roku w reżyserii Bretta Simmonsa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monsun

zmienny wiatr wiejący głównie na obszarach podzwrotnikowych latem od oceanu, w zimie od lądu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. meteorol. wiatr (system wiatrów) sezonowo zmienny pomiędzy oceanem, a lądem, często będący przyczyną występowania pory suchej i deszczowej;

Monsun – układ wiatrów, które zmieniają swój kierunek na przeciwny w zależności od pory roku. Są to wiatry sezonowe między oceanem a lądem.

Rozróżnia się:

- monsun letni (morski) z pogodą deszczową, związaną z niskim ciśnieniem nad lądem i wysokim nad morzem,
- monsun zimowy (lądowy) z pogodą suchą, spowodowaną wysokim ciśnieniem nad lądem i niskim nad morzem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monsunowy

1. mający charakter monsunu;
2. klimat monsunowy - gorący klimat strefy podzwrotnikowej, w którym latem pojawiają się monsuny

przymiotnik

(1.1) związany z monsunem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mont-Joie

rzeczownik

(1.1) alternatywna pisownia dla: montjoie

wykrzyknik

(2.1) alternatywna pisownia dla: montjoie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mont-Saint-Michel

[czytaj: mą sę miSZEL] skalista wysepka u północno-zachodnich wybrzeży Francji

- Mont Saint-Michel – wyspa we Francji, w zatoce Mont-Saint-Michel
- Mont-Saint-Michel (baie du Mont-Saint-Michel) – zatoka kanału La Manche
- Le Mont-Saint-Michel – gmina we Francji, obejmująca m.in. tę wyspę
- Mont-Saint-Michel (abbaye du Mont-Saint-Michel) – opactwo na tejże wyspie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montaigne

[czytaj: mąTEŃ lub monTEŃ] nazwisko francuskie, m.in. Michel Eyquem de Montaigne (1533-1592) - pisarz francuski, sceptyk i moralista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montale

Montale – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Pistoia.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwały 10 133 osoby, 316,7 os./km².

W pobliżu miejscowości położona jest stacja kolejowa Montale-Agliana.

#### Źródła:

Wikipedia

# Montana

stan w USA

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. stan w USA ze stolicą w Helena;

(1.2) geogr. miasto w Bułgarii

(1.3) geogr. adm. obwód administracyjny w Bułgarii

Montana (wymowa:/mɒnˈtænə/) – stan w zachodniej części Stanów Zjednoczonych, przy granicy z Kanadą. W 2012 roku osiągnął 1 milion mieszkańców i jest jednym z najsłabiej zaludnionych. W Montanie jest ponad dwukrotnie więcej krów niż ludzi (dane z 2019). Z powierzchnią nieco większą od powierzchni Polski, jest czwartym co do wielkości stanem USA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Montańczyk

mieszkaniec Montany (stanu w USA)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Montany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montand

[czytaj: mąTON] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Montania

kraina w Peru

Montania (hiszp.: La Montaña) – pagórkowata kraina we wschodnim Peru, u wschodnich podnóży Andów Północnych; zachodnia część Niziny Amazonki. Obejmuje szereg niskich gór i pagórków, zbudowanych ze skał kredowych i paleogenicznych, których wysokość nie przekracza 1500 m n.p.m. Roczna suma opadów wynosi ponad 3000 mm. Region porośnięty gęstym wilgotnym lasem równikowym (selvas). Obszar wydobycia ropy naftowej i gazu ziemnego oraz eksploatacja lasów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montanista

zwolennik montanizmu (charyzmatycznego ruchu religijnego powstałego w II w. we Frygii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Montanistka

→ montanista

Patrz:montanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Montanizm

ruch religijny z II w.; głosił rychłe przyjście Chrystusa; krytykowany przez Kościół przez skrajne rozumienie pobożności

Montaniści – chrześcijański ruch religijny powstały ok. 150 we Frygii.

Nazwa ta pochodzi z IV wieku, od imienia Montana (Montanusa) – najwybitniejszego propagatora i organizatora. Początkowo mówiono o herezji Frygijczyków, a ich inna spotykana nazwa to kata-frygowie (od Dolnej Frygii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montanka

mieszkanka Montany (stanu w USA)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Montany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montanoceratops

późnokredowy dinozaur z infrarzędu ceratopsów

Montanoceratops (Montanoceratops) – rodzaj późnokredowego dinozaura z rodziny leptoceratopsów, którego szczątki znaleziono w skałach kampańskich i mastrychckich sześciu różnych formacji w Ameryce Północnej. Osiągał 3 m długości. Szyję okrywała kostna kryza, nie wykształcał kopyt charakterystycznych dla bardziej zaawansowanych ceratopsów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montański

przymiotnik od: Montana, miasto w USA

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Montaną, dotyczący Montany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montauban

[czytaj: mątoBĄ] miasto we Francji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montaż

1. składanie urządzeń z gotowych części;
2. zakładanie, instalowanie urządzeń technicznych;
3. łączenie oddzielnych części filmu, audycji itp. w jedną harmonijną całość;
4. film, słuchowisko lub przedstawienie teatralne składające się z fragmentów większych utworów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) masz. techn. czynność, procedura składania, łączenia poszczególnych elementów w całość;

(1.2) bud. techn. czynność, procedura zamocowania danego elementu konstrukcyjnego lub urządzenia i ewentualne podłączenie go do źródła zasilania, jeżeli takowe jest konieczne

(1.3) film. zob. montaż filmowy.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Montażowiec

specjalista w dziedzinie montażu różnorodnych urządzeń, maszyn itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Montażownia

dział fabryki, w którym odbywa się montaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Montażownica

urządzenie do montowania opon samochodowych na felgi

Montażownica jest to jedno z urządzeń wchodzących w skład wyposażenia warsztatów samochodowych oraz wulkanizacji. Służy do ściągania i nakładania (montowania) opon samochodowych na felgi. Wyróżniamy montażownice półautomatyczne i automatyczne.

Montażownice mogą być wyposażone w szereg dodatkowych elementów, na przykład:

- przystawka Leverless (eliminuje konieczność użycia łyżki montażowej)[1],
- przystawka do opon typu Run-Flat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montażowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący montażu

#### Źródła:

Wiktionary

# Montażysta

specjalista od montażu filmów, montaży scenicznych, radiowych itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dokonująca montażu filmów

Montaż filmowy – techniczna operacja filmowa polegająca na połączeniu co najmniej dwóch kadrów (a dokładniej dwóch oddzielnych ujęć), przy którym ostatni kadr ujęcia poprzedzającego zostaje sklejony z pierwszym kadrem kolejnego ujęcia. Montaż stanowi istotny kreatywny wkład w finalne dzieło filmowe i jest bezpośrednio związany ze zdjęciami i reżyserią. Montaż filmowy jest uznawany za sztukę i umiejętność odrębną od produkcji filmowej, pomimo że artyzm montażu pozostaje dla wielu niewidoczny.

- Tradycyjnie, montażem filmowym zajmuje się specjalista zwany montażystą. Obecnie, wiele osób hobbystycznie montuje filmy na prywatny użytek, w związku z popularnością wideo jako formy wyrazu w Internecie. Jest to możliwe dzięki szeroko dostępnym, darmowym i płatnym, programom do montowania.
- Montaż prowadzony jest zwykle w okresie postprodukcji filmu, gdy zostaną już nagrane zdjęcia, dialogi, postsynchrony, dźwięki efektów, dubbing.
- Oscary za najlepszy montaż – przyznawane są od 1934 roku.
- Montaż organizuje sekwencje scen w czasie, wpływa na tempo filmu, jego nastrój i dynamikę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Montażystka

specjalistka od montażu filmów, montaży scenicznych, radiowych itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta dokonująca montażu filmów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montbeliard

rasa bydła mlecznego z Jury na pograniczu Francji i Szwajcarii; montbeliarde

#### Źródła:

SJP.pl

# Montbeliarde

[czytaj: mąbeliard] rasa bydła mlecznego z Jury na pograniczu Francji i Szwajcarii; montbeliard

#### Źródła:

SJP.pl

# Montbrecja

roślina ozdobna z rodziny kosaćcowatych; krokosmia, cynobrówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Montecchi

[czytaj: monteki] nazwisko rodowe bohaterów sztuki W. Szekspira; Monteki

#### Źródła:

SJP.pl

# Montejus

aparat ciśnieniowy do okresowego przetłaczania cieczy; przetłaczarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Monteki

nazwisko rodowe bohaterów sztuki W. Szekspira; Montecchi

#### Źródła:

SJP.pl

# Montelupi

Montelupi (Wilczogórski) – polski herb szlachecki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Monter

wykwalifikowany robotnik pracujący przy montażu i naprawie maszyn, instalacji itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik zajmujący się montowaniem i naprawą maszyn i instalacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monterey

[czytaj: monterej] miasto w Stanach Zjednoczonych

Miejscowości w USA:

- Monterey – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie Monterey
- Monterey – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Pulaski
- Monterey – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Owen
- Monterey – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Concordia
- Monterey – miejscowość w stanie Massachusetts, w hrabstwie Berkshire
- Monterey – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Putnam
- Monterey – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Highland

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monterka

Monterka (tyt. oryg. Montatorja) – albański film krótkometrażowy z roku 1970 w reżyserii Muharrema Fejzo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Monterrey

[czytaj: monterREJ] miasto w Meksyku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monterski

przymiotnik

(1.1) dotyczący montera

#### Źródła:

Wiktionary

# Monteseracki

→ Montserrat; montserracki

#### Źródła:

SJP.pl

# Monteskiusz

Charles Louis de Secondat (1689-1755) - francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz; Montesquieu

Monteskiusz (fr. Montesquieu), właśc. Charles Louis de Secondat, baron de La Brède et de Montesquieu (ur. 18 stycznia 1689 w La Brède, zm. 10 lutego 1755 w Paryżu) – francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz doby Oświecenia, członek Akademii Francuskiej od 1728 r. (fotel 2), członek zagraniczny Akademii Stanisława w Nancy od 1751 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monteskiuszowski

taki jak u Monteskiusza, zgodny z jego koncepcjami, wywodzący się z nich

#### Źródła:

SJP.pl

# Montesquieu

[czytaj: mątesKJU] Charles Louis de Secondat (1689-1755) - francuski filozof, prawnik, wolnomularz i pisarz; Monteskiusz

- Montesquieu (Lot i Garonna) – francuska gmina w regionie Akwitania
- Montesquieu (Hérault) – francuska gmina w regionie Langwedocja-Roussillon
- Montesquieu (Tarn i Garonna) – francuska gmina w regionie Midi-Pireneje
- Monteskiusz (Charles Louis de Secondat baron de la Brede et de Montesquieu), osiemnastowieczny francuski filozof.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montessori

nazwisko włoskie, np. Maria Montessori (1870 - 1952), włoska lekarka i pedagog, twórczyni systemu wychowania dzieci

- Metoda Montessori
- Maria Montessori

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monteverdi

Claudio Giovanni Crettinnieo Antonio Monteverdi (ur. 15 maja 1567 w Cremonie, zm. 29 listopada 1643 w Wenecji) – włoski kompozytor, wiolista (grał na violi da braccio), śpiewak i ksiądz katolicki. Jeden z pierwszych twórców oper.

#### Źródła:

Wikipedia

# Montevideo

1. stolica Urugwaju;
2. miasto w USA

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Urugwaju;

Montevideo – największe miasto, stolica oraz główny port Urugwaju. Według spisu z 2011 roku liczy 1 319 108 mieszkańców i posiada powierzchnię 201 km². Jest najbardziej wysuniętą na południe stolicą obu Ameryk. Montevideo znajduje się na południowym wybrzeżu kraju, na północno-wschodnim brzegu La Platy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Montewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Montezuma

1. władca imperium azteckiego;
2. nazwa kilku miast w USA;
3. miasto i gmina w Brazylii

Władcy Azteków:

- Montezuma I – władca Azteków w latach 1440 – 1468
- Montezuma II – władca Azteków w latach 1502 – 1520

Miejscowości w USA:

- Montezuma – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Summit
- Montezuma – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Macon
- Montezuma – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Parke
- Montezuma – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Poweshiek
- Montezuma – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga
- Montezuma – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Gray
- Montezuma – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Mercer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montforiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z katolickim kultem świętego Ludwika Grignion de Montfort, dotyczący tego kultu

#### Źródła:

Wiktionary

# Montgolfier

Osoby:

- Bracia Montgolfier – francuscy wynalazcy

Astronomia:

- (5864) Montgolfier – planetoida

Technika:

- „Montgolfier” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

#### Źródła:

Wikipedia

# Montgomery

[czytaj: montGOmery] miasto w Stanach Zjednoczonych

## Osoby

- Anthony Montgomery – amerykański aktor
- Bernard Law Montgomery – marszałek brytyjski
- Flora Montgomery – irlandzka aktorka filmowa
- Gabriel de Montgomery – francuski szlachcic
- Janet Montgomery − brytyjska aktorka filmowa i telewizyjna
- Jeremy Montgomery – amerykański koszykarz
- Jim Montgomery – amerykański pływak
- John Montgomery – polityk i prawnik amerykański
- John Warwick Montgomery – prawnik i publicysta pochodzenia amerykańskiego
- Jon Montgomery – kanadyjski skeletonista
- Katarzyna Montgomery – polska dziennikarka
- Lucy Maud Montgomery – pisarka kanadyjska
- Matt Montgomery – amerykański muzyk rockowy
- Nick Montgomery – szkocki piłkarz
- Percy Montgomery – rugbysta południowoafrykański
- Poppy Montgomery – australijska aktorka filmowa
- Richard Montgomery – generał armii kontynentalnej w czasie wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych
- Robert Montgomery − amerykański aktor
- Tim Montgomery – amerykański lekkoatleta – sprinter
- Wes Montgomery – amerykański gitarzysta, kompozytor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montherlant

Montherlant – miejscowość i dawna gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Oise. W 2008 roku liczba ludności wynosiła 124 mieszkańców.

1 stycznia 2015 roku połączono dwie wcześniejsze gminy: Montherlant oraz Saint-Crépin-Ibouvillers. Siedzibą gminy została miejscowość Saint-Crépin-Ibouvillers, a nowa gmina przyjęła jej nazwę.

#### Źródła:

Wikipedia

# Montjoie

rzeczownik

(1.1) stos kamieni, pomnik poświęcony jakiemuś zdarzeniu

wykrzyknik

(2.1) hist. okrzyk wojenny Francuzów z czasów średniowiecza

Montjoie (z fr. „Góra chwały”) – na wpół legendarny, bojowy proporzec Karola Wielkiego. Jest to również okrzyk bojowy cesarza, później królów Francji, a właściwie skrócona wersja pełnego zawołania – Montjoie Saint Denis (fr. – „Góra chwały św. Dionizego”).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Montmartre

[czytaj: mąMARTR] dzielnica w północnej części Paryża, niegdyś cyganerii artystycznej, dziś głównie rozrywkowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wzgórze w Paryżu;

(1.2) geogr. tradycyjna dzielnica Paryża na wzgórzu Montmartre (1.1)

(1.3) geogr. wieś w Kanadzie w prowincji Saskatchewan

Montmartre – historyczna dzielnica (quartier) Paryża, położona na wzgórzu o tej samej nazwie, znajdująca się w XVIII dzielnicy miasta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Montmorency

[czytaj: mąmorąS-I] miasto we Francji

Montmorency – miasto i gmina we Francji, w regionie Île-de-France, stolica kantonu w departamencie Dolina Oise. Montmorency znajduje się około 13 km na północ od obwodnicy Paryża i 21 km od portu lotniczego Paryż-Charles de Gaulle. Montmorency liczy około 21 381 mieszkańców (dane z 2007 roku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montmorillonit

minerał ilasty, wodny krzemian glinu; montmorylonit

Montmorylonit, montmorillonit – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych (grupa smektytów). Nazwa pochodzi od miejscowości Montmorillon we Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montmorylonit

minerał ilasty, wodny krzemian glinu; montmorillonit

Montmorylonit, montmorillonit – szeroko rozpowszechniony minerał z gromady krzemianów, zaliczany do minerałów ilastych (grupa smektytów). Nazwa pochodzi od miejscowości Montmorillon we Francji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montować

1. składać coś z gotowych części;
2. zakładać, instalować urządzenie;
3. łączyć oddzielne części filmu lub audycji w całość;
4. przenośnie: przygotowywać, organizować, inicjować coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) budować coś z części

(1.2) instalować, zakładać, umocowywać

(1.3) łączyć części filmu, audycji w całość

(1.4) przen. organizować, urządzać

(1.5) przest. ekwipować, zaopatrywać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|montować.

Montowanie – w systemach operacyjnych z rodziny Unix przyporządkowanie konkretnej partycji z systemem plików położenia w drzewie katalogów – zazwyczaj jest to katalog /mnt (lub /media) i w nim podkatalogi konkretnych urządzeń – co umożliwia korzystanie z systemu plików systemowi operacyjnemu i użytkownikowi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Montówka

mąka lub bułka montowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Montownia

dział fabryki, w którym montuje się urządzenia, maszyny itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fabryka lub jej część, w której odbywa się proces montażu produktów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montowo

Montowo (niem. Montaw) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Grodziczno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

Montowo zamieszkuje 463 osoby (140 rodzin), z czego 48,2% stanowią kobiety, a 51,8% mężczyźni.

#### Źródła:

Wikipedia

# Montowy

dawniej:
1. mąka montowa - mąka pszenna najlepszego gatunku;
2. bułka montowa - bułka wypieczona z mąki montowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Montparnasse

[czytaj: mąparNAS] dzielnica Paryża

Montparnasse -– południowo-zachodnia dzielnica (quartier) Paryża, położona głównie na terenie XIV dzielnicy tego miasta. Rejon ten rozpoczyna się od granic ogrodu Luksemburskiego i rozciąga się w kierunku południowo-zachodnim, aż do granic administracyjnych ścisłego Paryża.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montpellier

[czytaj: mąpelJE] miasto we Francji

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto na południu Francji, w regionie Oksytania;

Montpellier (wymowa, oksyt. Montpelhièr) – miasto w południowej Francji, w regionie Oksytania, stolica departamentu Hérault. Jest siódmym co do wielkości miastem w kraju, w granicach administracyjnych gminy liczy 302 454 mieszkańców, natomiast okręg Montpellier liczy łącznie 723 978 mieszkańców. Położone jest nad rzeką Lez, kilka kilometrów od Morza Śródziemnego, jest trzecim co do wielkości francuskim miastem na wybrzeżu, po Marsylii i Nicei. Leży 50 km na południowy zachód od Nîmes, z którym jest połączony koleją dużych prędkości TGV oraz autostradą A9.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Montpellierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Montpellier, dotyczący Montpellier

#### Źródła:

Wiktionary

# Montrachet

[czytaj: mątrasze] białe wino burgundzkie

#### Źródła:

SJP.pl

# Montreal

miasto w Kanadzie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec;

Montreal (fr. Montréal [mɔ̃ʁeˈal]) – miasto w Kanadzie, nad Rzeką Świętego Wawrzyńca w prowincji Quebec. W latach 1844–1849 Montreal był stolicą Prowincji Kanady.

Jest to drugie co do wielkości miasto Kanady, największy port morski wschodniej części kraju oraz główny ośrodek gospodarczy i kulturalny francuskojęzycznej części Kanady. Powstał jako niewielka osada francuska na cześć królewską nazwany Mont Royal – „Wzgórze królewskie” – stąd obecna nazwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Montrealczyk

mieszkaniec Montrealu (miasta w Kanadzie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Montrealu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montrealka

mieszkanka Montrealu (miasta w Kanadzie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Montrealu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montrealski

przymiotnik od: Montreal (miasto w Kanadzie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Montrealem, dotyczący Montrealu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montreux

[czytaj: mątRÖ albo mątRE] miasto w zachodniej Szwajcarii

Montreux (hist. Muchtern) – miasto i gmina uzdrowiskowa (commune) w zachodniej Szwajcarii, w kantonie Vaud, w okręgu (district) Riviera-Pays-d’Enhaut. Leży na wschodnim brzegu Jeziora Genewskiego.

Latem 1936 r. w Montreux odbywała się konferencja międzynarodowa dotycząca swobody żeglugi w cieśninach czarnomorskich (Bosfor i Dardanele). 20 lipca 1936 r. podpisana tu została tzw. Konwencja z Montreux, której postanowienia obowiązują do czasów obecnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Montserracki

→ Montserrat [czytaj: monseracki]; monteseracki

#### Źródła:

SJP.pl

# Montserrat

[czytaj: monseRAT]
1. terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej;
2. grupa górska w Górach Katalońskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. masyw górski w Katalonii;

(1.2) klasztor benedyktynów w masywie górskim Montserrat (1.1) w Katalonii;

(1.3) geogr. wyspa w Ameryce Środkowej, w archipelagu Małych Antyli;

Montserrat – terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Ameryce Środkowej, na wyspie Montserrat w archipelagu Małych Antyli, w basenie Morza Karaibskiego. Na skutek wybuchu wulkanu Soufrière Hills w latach 1995–1997 blisko 2/3 ludności musiało być ewakuowane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Montserratczyk

[czytaj: montseratczyk] mieszkaniec Montserratu (terytorium zależnego Wielkiej Brytanii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Montserratu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Montserratka

[czytaj: montseratka] mieszkanka Montserratu, terytorium zależnego Wielkiej Brytanii

#### Źródła:

SJP.pl

# Monumencik

zdrobnienie od: monument

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od monument

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monument

1. posąg, rzeźba, obelisk wystawiony na pamiątkę jakiegoś wydarzenia lub ku czci zasłużonego człowieka;
2. coś ogromnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. posąg, obelisk lub rzeźba o dużych rozmiarach upamiętniające jakieś wydarzenie lub wzniesione ku czci kogoś zasłużonego

(1.2) książk. przen. pozostałość po czymś, co ma dużą wartość, zasługuje na pamięci

- Monument – posąg, rzeźba, obelisk, pomnik, zwykle dużych rozmiarów, imponujący, wspaniały, wystawiony ku czci osoby (osób) albo na pamiątkę jakiegoś wydarzenia.

Miejscowości w USA:

- Monument – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie El Paso
- Monument – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Grant
- Monument – jednostka osadnicza w stanie Nowy Meksyk, w hrabstwie Lea
- Monument – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monumentalizacja

nadawanie czemuś cech monumentalnych, posągowych

Monumentalizacja (łac. monumentalis - pomnikowy) - w literaturze i sztuce zabieg wyolbrzymienia cech opisywanych przedmiotów i postaci, mający na celu ukazanie ich szczególnego znaczenia w określonym kontekście.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monumentalizm

1. styl w sztuce, którego dążeniem jest tworzenie dzieł monumentalnych;
2. wielkość i monumentalność dzieła sztuki

#### Źródła:

SJP.pl

# Monumentalnie

przysłówek

(1.1) w sposób monumentalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Monumentalniej

stopień wyższy od przysłówka: monumentalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Monumentalny

ogromny, bardzo dużych rozmiarów

przymiotnik

(1.1) kult. stanowiący wielką wartość dla kultury

(1.2) znacznych rozmiarów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Monumentowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z monumentem, dotyczący monumentu

#### Źródła:

Wiktionary

# Monza

[czytaj: monca] miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w północnych Włoszech, w Lombardii;

Monza – miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Monza i Brianza, położone nad rzeką Lambro.

Monza położona jest 12 km na północ od Mediolanu. Dziś produkuje się tu m.in. tkaniny i dywany. Wśród zabytków katedra gotycka z XIV wieku. W skarbcu katedry przechowywana jest korona Teodolindy w formie opaski ozdobionej 180 kamieniami szlachetnymi w pięciu rzędach. Korona datowana na 627 rok jest najstarszą zachowaną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Monzonit

magmowa skała głębinowa

Monzonit – obojętna skała magmowa typu głębinowego o strukturze drobnokrystalicznej lub średniokrystalicznej i barwie szarej lub ciemnoszarej. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF monzonit zajmuje pole 8.

Dawne nazwy: gabro ortoklazowe, gabro syenitowe, gabrosyenit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Monzonitowy

→ monzonit

Patrz:monzonit

#### Źródła:

SJP.pl

# Moodboard

[czytaj: MUDbord] zbiór inspiracji dotyczących danego przedsięwzięcia lub pomysłu, złożony ze zdjęć, cytatów, materiałów, przedmiotów itp.; mood board

#### Źródła:

SJP.pl

# Moog

wielodźwiękowy syntezator muzyczny z grupy elektrofonów elektronicznych; syntezator Mooga

Syntezator Mooga – określenie wspólne wszystkich analogowych syntezatorów zaprojektowanych przez Roberta Mooga lub wykonanych przez amerykańską firmę Moog Music, często używane też w przypadkach klonów oryginalnych instrumentów Mooga.

Syntezatory Mooga uznawane są za jedne z pierwszych popularnych i szeroko stosowanych instrumentów elektronicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moon

1. dawna jednostka monetarna Korei;
2. dawna jednostka monetarna Japonii

- Muhu – estońska wyspa, dawniej Moon
- Sun Myung Moon
- Kościół Zjednoczeniowy Moona
- Moon – polski zespół blackmetalowy
- Moon-sur-Elle – miejscowość we Francji
- Alfabet Moona
- Moon – film z gatunku Science fiction wyprodukowany w roku 2009
- MOON – album Gackta
- moon – dawna jednostka monetarna Korei i Japonii [1]
- „Moon” – singel islandzkiej piosenkarki Björk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moonies

[czytaj: mu:nis] członkowie Kościoła Zjednoczenia (znanego jako sekta Moona)

#### Źródła:

SJP.pl

# Moonista

[czytaj: munista] członek Kościoła Zjednoczenia (znanego jako sekta Moona)

#### Źródła:

SJP.pl

# Moonistka

[czytaj: munistka] członkini Kościoła Zjednoczenia (znanego jako sekta Moona)

#### Źródła:

SJP.pl

# Moonletka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. księżyc planetoidaanetoidy;

#### Źródła:

Wiktionary

# Moonwalk

[czytaj: munłok] figura taneczna, która zdobyła popularność w latach 80. za sprawą Michaela Jacksona

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moor

## Lokalizacje

### Niemcy

- Moor – dzielnica Lenzen (Elbe)
- Groß-Moor – dzielnica gminy Seevetal, w powiecie Harburg, w powiecie Dolna Saksonia
- Gut Moor – dzielnica Hamburga
- Klein-Moor – dzielnica gminy Seevetal, w powiecie Harburg, w powiecie Dolna Saksonia

#### Źródła:

Wikipedia

# Moore

nazwisko

## Lokalizacje

### Stany Zjednoczone

- Moore – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Butte
- Moore – miejscowość w stanie Montana, w hrabstwie Fergus
- Moore – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Cleveland
- Moore – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Frio

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moorea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa wulkaniczna wchodząca w skład Polinezji Francuskiej;

Moorea – wyspa wulkaniczna w archipelagu Wysp Towarzystwa, wchodząca w skład Polinezji Francuskiej, położona 17 km na północny zachód od Tahiti. Wyspa ma powierzchnię 134 km² z ponad 16 tysiącami stałych mieszkańców (2007). Jest częścią gminy Moorea-Maiao, należącej do regionu Wysp Na Wietrze.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mop

potocznie: ścierka na kijku, służąca do czyszczenia podłóg

skrótowiec, rzeczownik

(1.1) = Międzynarodowa Organizacja Pracy;

(1.2) = miejsce obsługi podróżnych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mopa

potocznie: ścierka na kijku, służąca do czyszczenia podłóg; mop

#### Źródła:

SJP.pl

# Mopan

mospan;
1. dawniej: forma grzecznościowa odnosząca się do mężczyzn, równoważna dzisiejszemu "pan";
2. dawniej: ironiczne określenie szlachcica

#### Źródła:

SJP.pl

# Mopanek

dawniej, zdrobnienie od: mopan

#### Źródła:

SJP.pl

# Moped

mechaniczny pojazd jednośladowy, podobny do motoroweru

o konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h; w niektórych krajach dopuszczona jest większa prędkość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mopek

gatunek nietoperza

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Barbastella|Gray|ref=tak., rodzaj ssaków z podrodziny mroczków;

(1.2) pot. zool. nietoperz z rodzaju mopków (1.1)

(1.3) zdrobn. od: mops

(1.4) mały mops

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: mopka

Mopek (Barbastella) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moplik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mot. motorower

#### Źródła:

Wiktionary

# Mopować

czyścić podłogę mopem

#### Źródła:

SJP.pl

# Mopownia

pomieszczenie na sprzęt i środki do utrzymywania czystości

#### Źródła:

SJP.pl

# Mopr

skrót od:
1. Międzynarodowa Organizacja Pomocy Rewolucjonistom;
2. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mopr-Owski

→ MOPR; moprowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Moprowski

→ MOPR; MOPR-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mops

rasa małych psów z charakterystycznie skróconą częścią twarzową głowy

skrótowiec

(1.1) = Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

- Mops (rasa psa)
- Mops – rodzaj ssaków latających z podrodziny molosów w obrębie rodziny molosowatych
- MOPS – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mopsi

związany z mopsem, charakterystyczny dla mopsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Mopsiątko

szczenię mopsa; mopsię

#### Źródła:

SJP.pl

# Mopsica

samica mopsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) suka mopsa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mopsię

szczenię mopsa; mopsiątko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mopsik

zdrobnienie od: mops

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: mops

Mopsik (Promops) – rodzaj ssaków z podrodziny molosów (Molossinae) w obrębie rodziny molosowatych (Molossidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mopsowaty

przypominający mopsa, podobny do mopsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Mora

1. tkanina jedwabna lub wełniana o falisto mieniącym się deseniu;
2. w metryce antycznej: czas wymawiania sylaby krótkiej;
3. falisty układ włosów powstający u niektórych zwierząt tuż po ich urodzeniu;
4. rodzaj rozproszenia obrazu;
5. włoska gra hazardowa polegająca na odgadywaniu ilości jednocześnie pokazywanych palców dłoni przez dwóch graczy;
6. w starożytnej Sparcie: oddział piechoty lub kawalerii liczący od 500 do 1000 żołnierzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. niepożądany efekt w postaci regularnych punktów lub wzorów, wskutek krzyżowania się co najmniej dwu siatek rastrowych;

(1.2) specjalna odmiana jedwabiu o dekoracyjnym, mieniącym się splocie;

(1.3) falisty układ włosów na skórze młodych zwierząt; w futrzarstwie również podobny wzór uzyskiwany sztucznie

(1.4) jedna z gier towarzyskich pochodząca z Włoch;

(1.5) jęz. jednostka iloczasu określająca „wagę” sylaby lub samogłoski;

(1.6) poznań. daw. zmora, duch

(1.7) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ćma

(1.8) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. mara nocna

forma rzeczownika.

(2.1) M. lm. od moro

- Mora – rzeka w Polsce i Czechach, na Przedgórzu Paczkowskim.
- Mora – herb szlachecki
- mora – zagadnienie fonologii
- mora – jednostka w armii spartańskiej
- mora – rodzaj tkaniny
- mora – gra towarzyska
- mora (Mora moro) – gatunek ryby morskiej
- Mora – rodzaj roślin z podrodziny brezylkowych
- mora (łac.) – zwłoka, pojęcie prawa cywilnego
- mora – wzór kamuflażu stosowanego w umundurowaniu
- prążki mory czyli prążki moiré
- Marzanna – postać kryjąca się pod zwyczajem o tej samej nazwie, może być także nazywana Morą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moraczewski

nazwisko

- Jędrzej Moraczewski
- Jędrzej Moraczewski (historyk)
- Maciej Moraczewski - architekt
- Wасłаw Moraczewski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morąg

dawniej:
1. pręga, smuga, pasmo na jaśniejszym tle;
2. zwierzę o sierści moręgowatej, pręgowanej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w warmińsko-mazurskim;

Morąg – miasto w północnej Polsce, w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Morąg.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 12 757 mieszkańców.

Morąg leży na terenie krainy historycznej Prusy Górne w obszarze dawnych Prus Książęcych oraz na terenie dawnego pruskiego terytorium plemiennego Pogezania. Niekiedy, zwłaszcza w okresie PRL, bywał zaliczany do szeroko rozumianego Powiśla. Dawniej siedziba powiatu morąskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morągowaty

o zwierzęciu, o jego sierści: mający ciemniejsze pasy na jaśniejszym tle; pręgowany; moręgowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Moraków

Moraków – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty.

Wieś dóbr prestymonialnych kapituły kolegiaty łęczyckiej Morakowo, położona była w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Morakówko

Morakówko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

Zobacz też: Morakowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Morakowo

Morakowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wągrowieckim, w gminie Gołańcz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Morale

duch bojowy, wola walki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) czyjaś gotowość do wypełniania obowiązków, znoszenia trudów i niebezpieczeństw, także poczucie odpowiedzialności i wiara w sukces, często w odniesieniu do służby wojskowej: duch bojowy i wola walki

(1.2) czyjaś ogólna postawa moralna

forma rzeczownika.

(2.1) Ms. i W. lp. od morał

Morale − postawa charakteryzująca się zmotywowaniem do wypełniania obowiązków i zadań, nawet wobec pojawiających się trudności i niebezpieczeństw. Także wola walki, odporność psychiczna na niedogodności, poczucie odpowiedzialności za podjęte zadanie i wiara w jego sukces. Termin stosowany przede wszystkim w instytucjach wojskowych, lecz także w biznesie i sporcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morales

- Morales – miasto w Gwatemali, w departamencie Izabal
- Morales – miasto w Kolumbii, w departamencie Bolívar
- Morales – miasto w Kolumbii, w departamencie Cauca

#### Źródła:

Wikipedia

# Moralia

utwory literackie o charakterze filozoficzno-pouczającym

Moralia – krótkie utwory o charakterze filozoficznym i pouczającym.

Do autorów tego typu dzieł można zaliczyć między innymi Plutarcha, Erazma z Rotterdamu i Wacława Potockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moralik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od morał

#### Źródła:

Wiktionary

# Moralista

1. człowiek głoszący surowe zasady moralne i wzywający do ich przestrzegania;
2. twórca zajmujący się zagadnieniami moralności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek wskazujący innym, jak mają postępować, głoszący surowe zasady moralne

(1.2) filozof lub pisarz zajmujący się zagadnieniami moralności

Moralność – zbiór zasad (norm), które określają, co jest dobre, a co złe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moralistka

→ moralista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pouczająca innych o zasadach moralności

Patrz:moralista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralistyczność

→ moralistyczny

Patrz:moralistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralistyczny

1. związany z tym, co jest właściwe, a co niewłaściwe pod względem moralnym;
2. pouczający w sposób przesadny o tym, co jest właściwe pod względem moralnym; moralizatorski, moralizujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralistyka

1. propagowanie, często natrętne, zasad moralnych; moralizatorstwo;
2. w filozofii: koncentracja na zagadnieniach moralnych, zagadnieniach wartościujących dobro i zło

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krzewienie zasad moralnych

(1.2) filoz. obszar refleksji filozoficznej dotyczącej moralności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralitet

gatunek literacki o charakterze moralistyczno-dydaktycznym, posługujący się alegorią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. średniowieczny dramat moralizatorski;

(1.2) liter. film. dzieło o przesłaniu moralizującym

Moralitet – gatunek dramatyczny o tematyce religijnej, ukształtowany w XIV wieku na północy Europy. Moralitety ukazywały dzieje jednostkowego bohatera, wybierającego pomiędzy złem a dobrem, potępieniem a zbawieniem.

Bohater moralitetu pozbawiony był wszelkich cech jednostkowych, narodowych itp. i stanowił uosobienie całej ludzkości. Ważnym elementem utworu była psychomachia, w której o duszę bohatera walczyły personifikacje cnót i występków (np. Dobro, Zło, Zawiść, Wiara, Pycha itp.); zależnie od wyniku tej walki i dokonanych przez bohatera wyborów, uzyskiwał on albo Boskie miłosierdzie i zbawienie, albo zostawał skazany na piekielne męki. Przesłanie miało być uniwersalne, moralitety unikały więc wszelkich konkretów, zarówno w określeniu miejsca akcji, jak i konstrukcji bohatera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moralitetowy

→ moralitet

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z moralitetem, dotyczący moralitetu, występujący w moralitecie

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla moralitetu

Patrz:moralitet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralizacja

1. utwór literacki lub fragment tekstu o charakterze moralizującym;
2. dawniej: prawienie morałów; moralizowanie, moralizatorstwo, pouczanie, upominanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) utwór o charakterze moralizującym

(1.2) daw. moralizowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralizator

ten, kto moralizuje

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba mająca tendencję do moralizowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralizatorka

kobieta, która moralizuje

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca tendencję do moralizowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralizatorski

pouczający w sposób przesadny o tym, co jest właściwe pod względem moralnym; moralistyczny, moralizujący

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z moralizatorstwem, dotyczący moralizatorstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralizatorstwo

prawienie morałów; pouczanie, upominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prawienie morałów

(1.2) skłonność do moralizowania

Moralizatorstwo − odmiana moralistyki, uważana za skrajną, cechująca się tym, że zazwyczaj wywołuje skutki przeciwne od zamierzonych. W savoir-vivre tym pejoratywnym słowem określa się potocznie także natrętne, dokuczliwe upominanie kogoś lub czyjąś skłonność do prawienia morałów. Pojęcie to występuje również w nauce o literaturze, jako cecha dydaktycznych utworów literackich np. w okresie średniowiecza, oświecenia lub baroku lub pewnych gatunków, np. bajek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moralizm

pogląd uznający wartości moralne za najwyższe, a dobro moralne za główną lub jedyną wytyczną ludzkiego postępowania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uważanie moralności jako najważniejszego dyktatu w życiu

(1.2) filoz. doktryna filozoficzna uznająca moralizm (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralizować

prawić morały; pouczać, upominać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) poddawać procesowi umoralnienia, prawić morały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moralizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pouczanie o normach moralnych, strofowanie w sprawach moralności

#### Źródła:

Wiktionary

# Moralizujący

prawić morały; pouczać, upominać

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralka

emblemat z motywem patriotycznym, będący dopełnieniem odzieży i akcesoriów militarnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralniak

potocznie: poczucie winy po zrobieniu czegoś niewłaściwego; kac moralny

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób zgodny z moralnością

#### Źródła:

Wiktionary

# Moralniej

stopień wyższy od przysłówka: moralnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: moralny

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralno-Społeczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący moralności osadzonej w kontekście społecznym, dotyczący socjologii moralności

#### Źródła:

Wiktionary

# Moralnoreligijny

dotyczący moralności religijnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralność

zespół powszechnie uznanych warunków, poglądów na wartości, na dobro i zło, przekonań, które wartościują określone działania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór zasad postępowania zgodnych z tym, co jest dobre, prawidłowe, nieszkodliwe;

Moralność – zbiór zasad (norm), które określają, co jest dobre, a co złe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moralnościowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z moralnością, dotyczący moralności

#### Źródła:

Wiktionary

# Moralnoteologiczny

teologiczny w perspektywie moralnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Moralny

1. dotyczący moralności;
2. postępujący w sposób uznawany za dobry i właściwy, zgodny z moralnością

przymiotnik

(1.1) dotyczący moralności, opisujący moralność

(1.2) postępujący w sposób uczciwy, szlachetny, zgodny z moralnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morański

nazwisko

- Mieczysław Morański (ur. 1960) – polski aktor
- Andrzej Morański (1948-1997) – szopkarz krakowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morąski

przymiotnik od: Morąg

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Morąga, związany z Morągiem, pochodzący z Morąga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moratorium

odroczenie terminu płatności zobowiązań

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. czasowe wstrzymanie określonych działań ze względu na szczególne okoliczności

Moratorium (łac. moratorius, zwlekający) – zawieszenie, tymczasowe wstrzymanie. Pojęcie stosowane najczęściej w znaczeniu prawniczym: zawieszenie obowiązku świadczeń płatności, np. odsetek kredytu, zmiana formy zapłaty lub terminu. Uzgodnione prawnie na czas określony z powodu wyjątkowych okoliczności.

W erystyce: zawieszenie dyskusji w sytuacji, gdy żadna ze stron sporu nie jest w stanie przekonać do swoich poglądów drugiej strony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moratoryjny

przymiotnik od: moratorium

#### Źródła:

SJP.pl

# Moravia

[czytaj: morawja] nazwisko, m.in. Alberto Moravia (właściwie: Alberto Pincherle; 1907-1990) - pisarz włoski

- Alberto Moravia – pisarz włoski

Miejscowości w USA:

- Moravia – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Appanoose;
- Moravia – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga;
- Moravia – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga;

Gminy w USA:

- Moravia (ang. Moravia Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Cayuga;

Kantony w Kostaryce:

- Moravia – kanton w kostarykańskiej prowincji San José;

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morawa

1. wieś w Polsce;
2. miasto w Australii;
3. lewy dopływ Dunaju

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w środkowej Europie, lewy dopływ Dunaju

- Morawa – miasto w Australii, w stanie Australia Zachodnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morawiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Morawianin

mieszkaniec Moraw (krainy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morawianka

mieszkanka Moraw (krainy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morawiański

→ Morawa (lewy dopływ Dunaju)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morawica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. rzeka w Polsce;
4. rzeka w Czechach

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodnich Czechach, prawy dopływ Opawy

Morawica – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, siedziba gminy Morawica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Morawica uzyskała prawa miejskie z dniem 1 stycznia 2017.

Znajduje tu się kopalnia wapienia Morawica.Znajduje sie tu Świętokrzyskie Centrum Psychiatrii w Morawicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morawicki

przymiotnik od: Morawica

#### Źródła:

SJP.pl

# Morawiczanin

mieszkaniec Morawicy (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morawiczanka

mieszkanka Morawicy (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morawiec

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. członek historycznej grupy etnicznej zamieszkującej okolice Owsiszcza i Kietrza na Śląsku;

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Morawiec – polska poetka i działaczka społeczna
- Arkadiusz Morawiec – polski literaturoznawca
- Beata Morawiec – polska sędzia
- Jakub Morawiec – polski historyk
- Jan Morawiec – polski polityk, żołnierz podziemia
- Krzysztof Morawiec – polski koszykarz
- Piotr Morawiec – polski muzyk
- Waldemar Morawiec – fikcyjna postać filmów Władysława Pasikowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morawiecki

nazwisko

- Antoni Morawiecki (1903–1971) – polski geolog
- Jarosław Morawiecki (ur. 1964) – polski hokeista
- Jędrzej Morawiecki (ur. 1977) – polski pisarz, publicysta i reporter; doktor filologii słowiańskiej oraz socjologii
- Kornel Morawiecki (1941–2019) – polski polityk, opozycjonista w PRL, poseł VIII kadencji
- Mateusz Morawiecki (ur. 1968) – polski polityk i bankowiec, premier w latach 2017–2023
- Medard Morawiecki (1846–1937) – powstaniec styczniowy
- Wojciech Morawiecki (1922–2019) – polski profesor prawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morawka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na ziemi kłodzkiej, dopływ Białej Lądeckiej;

(1.2) geogr. adm. osiedle w południowej części Stronia Śląskiego;

(1.3) metonimia szpital psychiatryczny działający w części osiedla Morawka (1.2)

- Morawka – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek
- Morawka – rzeka w dorzeczu Odry, w gminie Stronie Śląskie, lewy dopływ Białej Lądeckiej
- Morawka – rzeka, lewy dopływ Węgierki
- Morawka – rzeka, lewy dopływ Czarnej Nidy
- Morawka – osiedle, część Stronia Śląskiego
- Morávka – wieś gminna w Czechach, w kraju morawsko-śląskim
- Morávka – rzeka w Czechach, w kraju morawsko-śląskim, prawy dopływ Ostrawicy
- Zbiornik wodny Morávka – zbiornik zaporowy w Czechach, w kraju morawsko-śląskim na rzece o tej samej nazwie
- Morawka – wieś w Bułgarii, w obwodzie Tyrgowiszte

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Morawski

→ Morawy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Morawami, dotyczący Moraw, pochodzący z Moraw

(1.2) związany z rzeką Morawa, dotyczący rzeki Morawa

- Morawski, Morawska (nazwisko)
- Morawski (herb szlachecki)

Patrz:Morawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morawsko

→ Morawy

Miejscowości w Polsce:

- Morawsko – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Jarosław
- Morawsko – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka

Patrz:Morawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morawy

kraina historyczna we wschodnich Czechach

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna w Czechach, w dorzeczu Morawy i górnej Odry;

forma rzeczownika.

(2.1) plural|Morawa.

Morawy (cz. Morava, łac. Moravia, niem. Mähren) – kraina historyczna we wschodniej części Czech o powierzchni 22 348,87 km², jedna z trzech krain wchodzących w skład tego państwa (obok Czech i Śląska Czeskiego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morążanin

mieszkaniec miasta Morąg

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Morąga

(1.2) osoba pochodząca z Morąga, urodzona w Morągu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morążanka

mieszkanka miasta Morąg

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Morąga

(1.2) kobieta pochodząca z Morąga, urodzona w Morągu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morał

wniosek o charakterze pouczającym, który można wyciągnąć z jakiegoś wydarzenia lub sytuacji, formułowany i umieszczany w literaturze dydaktycznej (np. bajkach, przypowieściach) zazwyczaj na końcu utworu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwięzły, pouczający wniosek podsumowujący

Morał – uwaga, nauka umoralniająca; puenta końcowa o charakterze pouczającym, objaśniająca symbolikę zdarzeń przedstawionych w utworze literackim, zwykle w bajce. Ma postać zwięzłego, abstrakcyjnego sądu, zakazu lub nakazu. Morał wysłowiony mieści się zwykle na końcu utworu (gr. epimythion); czasami stanowi także formułę początkową wypowiedzi (gr. promythion).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morałowy

→ morał

Patrz:morał

#### Źródła:

SJP.pl

# Morały

wniosek o charakterze pouczającym, który można wyciągnąć z jakiegoś wydarzenia lub sytuacji, formułowany i umieszczany w literaturze dydaktycznej (np. bajkach, przypowieściach) zazwyczaj na końcu utworu

#### Źródła:

SJP.pl

# Morbidezza

[czytaj: morbideca, morbidecca lub morbidettsa] w plastyce: zmysłowa subtelność w kolorach ciała

#### Źródła:

SJP.pl

# Morbido

określenie wykonawcze: delikatnie, łagodnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Morbital

środek do przeprowadzania eutanazji zwierząt

Pentobarbital – organiczny związek chemiczny z grupy barbituranów, stosowany jako lek nasenny i uspokajający (ATC N05CA). Jest objęty Konwencją o substancjach psychotropowych z 1971 roku (wykaz III). W Polsce jest zaliczona do substancji psychotropowych grupy III-P.

Związek ten używany jest w niektórych stanach USA do wykonywania wyroków kary śmierci. Jest substancją czynną preparatu Morbital stosowanego do eutanazji psów i kotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morcinek

nazwisko

Morcinek (do 1993 r. Marcinek, dodatkowa nazwa w j. niem. Morczinek) – przysiółek wsi Stare Budkowice, położony w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Murów.

Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Stare Budkowice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morciniec

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Morcinowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mord

przestępstwo, które polega na odebraniu człowiekowi życia; morderstwo, zabójstwo

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub męskorzeczowy

(1.1) = Małopolski Ośrodek Ruchu Drogowego

Zabójstwo – przestępstwo umyślne uśmiercenia człowieka.

Przepisy różnych państw wyróżniają odmiany zabójstwa; część jest znana jako morderstwo. W uzusie językowym zabójstwo, morderstwo i mord funkcjonują podobnie – słowniki definiują je niemal identycznie i nazywają synonimami. Znaczenie tych słów bywa szersze – niektóre definicje nie wspominają, że sprawca:

- różni się od ofiary, co włącza do zabójstw także samobójstwo;
- jest człowiekiem; inne zwierzęta bywają wprost nazywane zabójcami lub mordercami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morda

1. przednia część zwierzęcej głowy; pysk, paszcza;
2. wulgarne: twarz, usta ludzkie; gęba, kufa, papa, paszcza, pysk, ryj, ryło

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. przednia część głowy zwierzęcia

(1.2) pot. grub. twarz lub usta człowieka

wykrzyknik

(2.1) grub. zamknij się!, stul pysk!

Morda – wieś w Anglii, w hrabstwie Shropshire. Leży 26 km na północny zachód od miasta Shrewsbury i 249 km na północny zachód od Londynu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mordak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordant

barwnik zaprawowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordasewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordasty

potocznie: mający dużą, pełną twarz; mordziasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordaty

mający dużą, okrągłą, pełną twarz; mordziasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordawski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordechaj

żydowskie imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

Mordechaj (hebr. מרדכי) – imię męskie pochodzenia żydowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mordecki

→ Mordy (miasto w Polsce); mordzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordeczka

zdrobnienie od: mordka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: mordka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mordęga

coś bardzo męczącego, wyczerpującego; udręka, męczarnia, utrudzenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. coś bardzo męczącego i wyczerpującego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mordeńka

pieszczotliwie: morda; mordunia, morduchna, mordusia, mordeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordent

ozdobnik muzyczny, szybka wymiana nuty z sąsiednią górną lub dolną nutą

Mordent (wł. mordente 'kąsający, ostry') – rodzaj ozdobnika polegającego na wykonaniu w krótkich wartościach rytmicznych przejścia melodii z nuty głównej na nutę odległą o interwał sekundy wielkiej lub małej i powrocie na nutę główną, wykonywaną jako długa wartość rytmiczna. Rozróżnia się mordent górny (dźwięk zdobiący sąsiaduje z nutą główną od góry), oznaczany znakiem nieprzekreślonym, i dolny (analogicznie od dołu), oznaczany przekreślonym znakiem. Mordent górny może być zagrany od nuty zdobiącej – wtenczas wykonuje się nutę zdobiącą, nutę główną i ponownie nutę zdobiącą jako krótkie wartości rytmiczne, a następnie nutę główną jako długą wartość rytmiczną. Mordent rozpoczyna nuta akcentowana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morderca

przestępca dokonujący morderstwa, zabójstwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba, która popełniła morderstwo

Zabójstwo – przestępstwo umyślne uśmiercenia człowieka.

Przepisy różnych państw wyróżniają odmiany zabójstwa; część jest znana jako morderstwo. W uzusie językowym zabójstwo, morderstwo i mord funkcjonują podobnie – słowniki definiują je niemal identycznie i nazywają synonimami. Znaczenie tych słów bywa szersze – niektóre definicje nie wspominają, że sprawca:

- różni się od ofiary, co włącza do zabójstw także samobójstwo;
- jest człowiekiem; inne zwierzęta bywają wprost nazywane zabójcami lub mordercami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morderczo

przysłówek

(1.1) w sposób morderczy, pozbawiający życia

#### Źródła:

Wiktionary

# Morderczy

1. związany z morderstwem lub mordercą; zbrodniczy;
2. skrajnie męczący, pozbawiający sił; wyczerpujący, wycieńczający

przymiotnik

(1.1) dotyczący mordercy lub mordu

(1.2) pozbawiający sił, wyniszczający organizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morderczyni

kobieta, która dokonała mordu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. forma żeńska od morderca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morderstwo

przestępstwo, które polega na odebraniu człowiekowi życia; mord, zabójstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przestępstwo polegające na celowym odebraniu komuś życia

Zabójstwo – przestępstwo umyślne uśmiercenia człowieka.

Przepisy różnych państw wyróżniają odmiany zabójstwa; część jest znana jako morderstwo. W uzusie językowym zabójstwo, morderstwo i mord funkcjonują podobnie – słowniki definiują je niemal identycznie i nazywają synonimami. Znaczenie tych słów bywa szersze – niektóre definicje nie wspominają, że sprawca:

- różni się od ofiary, co włącza do zabójstw także samobójstwo;
- jest człowiekiem; inne zwierzęta bywają wprost nazywane zabójcami lub mordercami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mordewind

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żegl. kurs względem wiatru, w którym nie może poruszać się jednostka o napędzie żaglowym;

Kąt martwy – w żeglarstwie jest to taki kąt kursowy względem wiatru, w którym nie może poruszać się jednostka o napędzie żaglowym, ponieważ wiatr nie wytwarza odpowiedniej siły nośnej na żaglu. Na rysunku zaznaczony kolorem czerwonym.

"Szerokość" kąta martwego nie jest stała, a zależy ona od siły wiejącego wiatru, typu łodzi oraz użytego ożaglowania. Np. żaglowce rejowe mają o wiele szerszy kąt martwy niż żaglowce z ożaglowaniem łacińskim (trójkątnym)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mordka

1. pysk małego zwierzęcia; pyszczek;
2. o twarzy lub ustach dziecka; buzia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: morda

(1.2) pysk małego zwierzęcia

(1.3) pieszcz. twarz, buzia dziecka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mordkowy

→ mordka

Patrz:mordka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordo

1. przednia część zwierzęcej głowy; pysk, paszcza;
2. wulgarne: twarz, usta ludzkie; gęba, kufa, papa, paszcza, pysk, ryj, ryło

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordobicie

pospolicie: bójka, bicie po twarzy; gębobicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. bijatyka, bójka, zwłaszcza z uderzaniem się po twarzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mordochwyt

żartobliwie:
1. fotografia przedstawiająca twarz;
2. fotograf robiący zdjęcia ludziom

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordokleja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pot. ciągliwy miękki cukierek, krówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Mordoklejek

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, ciągutka, mordoklejek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordoklejka

potocznie: cukierek o miękkiej, ciągliwej konsystencji; ciągutek, ciągutka, mordoklejek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. pot. krówka (cukierek)

(1.2) gwara. żołnierska: ser topiony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mordoplastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. sport. żart. boks

#### Źródła:

Wiktionary

# Mordopranie

rzadko, wulgarnie: bójka, bicie po twarzy; mordobicie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordor

Mordor; przenośnie:
1. męczarnia, mordęga;
2. tyrania;
3. niebezpieczne miejsce

Mordor (sin. Czarny Kraj, qya. Kraj Cienia) – w legendarium Tolkiena kraina w Śródziemiu, siedziba złego Saurona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mordować

1. popełniać morderstwo;
2. powodować zmęczenie, męczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamordować)

(1.1) pozbawiać życia, zwłaszcza w okrutny sposób

czasownik zwrotny niedokonany mordować się

(2.1) zabijać siebie nawzajem

(2.2) pot. męczyć się, robić coś z wysiłkiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mordowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okrutne zabijanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mordowia

republika w europejskiej części Federacji Rosyjskiej

Mordowia, Republika Mordowii (ros. Республика Мордовия, mordw. Мордовия Республикась), dawniej: Mordwa – republika położona w europejskiej części Federacji Rosyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mordownia

1. potocznie: obskurna restauracja; speluna;
2. potocznie: coś uciążliwego, sprawiającego wiele trudności; męka, mordęga;
3. miejsce, gdzie masowo morduje się ludzi lub zwierzęta;
4. mordowanie kogoś; rzeź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. posp. podrzędna knajpa słynąca z awantur

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mordownik

ludowa nazwa tojadu

#### Źródła:

SJP.pl

# Morduchna

pieszczotliwie: morda; mordunia, mordusia, mordeńka, mordeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordula

zdrobnienie od: morda

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordunia

pieszczotliwie: morda; mordusia, morduchna, mordeńka, mordeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordusia

pieszczotliwie: morda; mordunia, morduchna, mordeńka, mordeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordwa

autonomiczna republika w Rosji

Mordowia, Republika Mordowii (ros. Республика Мордовия, mordw. Мордовия Республикась), dawniej: Mordwa – republika położona w europejskiej części Federacji Rosyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mordwin

członek ludu ugrofińskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordwini

członek ludu ugrofińskiego

Mordwini (Mordwa) – ludność mówiąca językami ugrofińskimi z grupy języków wołżańskich; zamieszkuje (w rozrzuconych skupiskach) głównie Federację Rosyjską: Republikę Mordwińską oraz Republikę Tatarstanu i obwody: samarski, penzeński, orenburski, niżnonowogrodzki oraz Syberię; także w Azji Środkowej w Armenii i w USA. W 2003 było około 1 054 000 Mordwinów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mordwinka

członkini ludu ugrofińskiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini narodu Mordwinów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mordwiński

dotyczący Mordwinów (ludu ugrofińskiego), właściwy Mordwinom

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mordwinami, dotyczący Mordwinów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język mordwiński;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mordy

1. przednia część zwierzęcej głowy; pysk, paszcza;
2. wulgarne: twarz, usta ludzkie; gęba, kufa, papa, paszcza, pysk, ryj, ryło

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Mordy – miasto w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, położone 19 km na północny wschód od Siedlec, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mordy.

Miasto prywatne, później miasto królewskie posiadało prawo magdeburskie w 1486 roku, położone było w ziemi drohickiej województwa podlaskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mordzianin

mieszkaniec Mord (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordzianka

mieszkanka Mord (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordziasty

potocznie: mający dużą, pełną twarz; mordasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Mordzki

→ Mordy (miasto w Polsce); mordecki

#### Źródła:

SJP.pl

# More

- More – włoski zespół muzyczny
- Music from the Film More – album zespołu Pink Floyd
- More – piosenka Perry Como
- More – album muzyczny B.B. Kinga
- More – program w systemie Unix i jemu podobnych
- More – film z 1969
- More – film z 1998
- More – singel Ushera
- More – piosenka z Mondo Cane
- more — program komputerowy w systemie Unix i systemach jemu podobnych oraz środowisku Windows

#### Źródła:

Wikipedia

# Morea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. Peloponez

- Morea (Moraea) – rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych
- Morea – dawna, historyczna nazwa Peloponezu (patrz: Księstwo Morei)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Moreau

[czytaj: moRO] nazwisko

Miasta w USA:

- Moreau – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga

Gminy w USA:

- Moreau (ang. Moreau Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Cole
- Moreau (ang. Moreau Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Moniteau
- Moreau (ang. Moreau Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Morgan
- Moreau (ang. Moreau Town) – gmina w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Saratoga
- Moreau (ang. Moreau Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Perkins

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moręgowany

suseł moręgowany - gatunek gryzonia z rodziny wiewiórkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Moręgowaty

o zwierzętach, o sierści zwierząt: mający ciemniejsze pasy na jaśniejszym tle

przymiotnik

(1.1) o zwierzęciu: mający umaszczenie o ciemnych pasach na jaśniejszym tle

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morek

wiatr wiejący od strony morza

#### Źródła:

SJP.pl

# Morela

1. drzewo lub krzew z rodziny różowatych o jadalnych owocach
2. owoc tego drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. rodzaj drzew z rodziny różowatych;

(1.2) spoż. owoce tego drzewa

Morela (Armeniaca Scop. ≡ Prunus subgen. Prunus sect. Armeniaca) – rodzaj, podrodzaj lub sekcja (w zależności od ujęcia klasyfikacyjnego) roślin z rodziny różowatych. Ze względu na zagnieżdżenie w obrębie rodzaju śliwa Prunus zwykle wyróżniany w randze sekcji, co oznacza, że gatunki zaliczane są do rodzaju śliwa (Prunus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morelka

zdrobnienie od: morela

#### Źródła:

SJP.pl

# Morelówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na owocach moreli

#### Źródła:

Wiktionary

# Morelowy

przymiotnik od: morela

przymiotnik

(1.1) dotyczący moreli (drzew i owoców)

(1.2) przyrządzony z moreli, z dodatkiem moreli

(1.3) mający kolor owocu moreli, różowy z odcieniem żółtawym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morena

1. wzgórze lub wzgórza zbudowane z materiału wytopionego z lodowca, lub przesuniętego pod jego naciskiem (m. boczna, denna, czołowa);
2. materiał skalny niesiony przez lodowiec (m. środkowa)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. materiał skalny transportowany i osadzany przez lodowiec;

Morena – materiał skalny transportowany lub osadzony przez lodowiec lub lądolód.

Morena:
1. Wszelki materiał skalny składający się z przemieszanych frakcji różnej wielkości (bloki skalne, głazy, żwiry, piaski, pyły), gliny, transportowanych i osadzanych przez lodowiec, pochodzących głównie z niszczenia jego podłoża, ze zboczy wznoszących się ponad powierzchnię lodowca, jak również przynoszonych przez lawiny i wiatr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morendo

określenie wykonawcze, oznaczające stopniowe zwalnianie tempa i ściszanie

przymiotnik

(1.1) muz. określenie nakazujące wykonawcy zwalnianie tempa przy równoczesnym przyciszaniu dźwięku

Tempo (agogika) – jeden z elementów dzieła muzycznego, oznaczający, jak szybko utwór ma być wykonany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morenowaty

przypominający morenę, podobny do moreny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mores

karność, rygor, subordynacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. przestrzeganie przepisów obowiązujących w pewnej grupie bez sprzeciwu

Mores – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sardynia, w prowincji Sassari.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2067 osób, 21,8 os./km². Graniczy z Ardara, Bonnanaro, Bonorva, Ittireddu, Ozieri, Siligo i Torralba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moresca

[czytaj: moreska] jeden z najstarszych tańców ludowych w Europie, często związany z fechtunkiem i kostiumami z atrybutami mauretańskimi; morisca

#### Źródła:

SJP.pl

# Moreska

mauretański taniec kostiumowy

- maureska (lub moreska) – ornament
- moreska – rodzaj tańca

Zobacz też: sztuka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morf

najmniejszy, niepodzielny segment znaczący formy wyrazowej (np. w każdej z form: kot-ek-/, kot-k-a, kot-k-u występują kolejno: morf leksykalny (rdzeń), morf słowotwórczy i morf fleksyjny)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morfa

jednostka systematyczna niższa od gatunku

Morfa – u organizmów żywych jest to jednostka systematyczna wykazująca odchylenia od zasadniczego typu

- morfa (grzyby)
- morfa (zwierzęta)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morfalaksja

Morfalaksja – regeneracja całego organizmu z pozostałych przy życiu, drobnych odcinków ciała, które przekształcają się w stadium młodociane, by następnie odtworzyć cały organizm. Spotykana np. u dżdżownic i niektórych pierwotniaków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Morfem

najmniejsza, niepodzielna znaczeniowo część wyrazu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. najmniejsza znacząca cząstka wyrazu;

Morfem – najmniejsza grupa fonemów, która niesie ze sobą określone znaczenie i której nie można podzielić na mniejsze jednostki znaczeniowe. Jest elementarną jednostką morfologii, jednym z uniwersaliów językowych.

Morfemy mają często kilka postaci fonetycznych (wariantów) – tzw. allomorfów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morfemiczny

→ morfemika

Patrz:morfemika

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfemika

dział nauki o języku zajmujący się budową i odmianą wyrazów; morfologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfemowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) gram. związany z morfemem, dotyczący morfemu

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfeusz

1. przenośnie: sen, marzenie senne;
2. rojnik morfeusz - motyl dzienny z rodziny powszelatkowatych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. bóg i uosobienie marzeń sennych o ludzkich kształtach;

Morfeusz (gr. Μορφεύς, Morpheus, od morphe – kształt, postać, forma; łac. Morpheus) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie marzeń sennych. Jego ojcem był Hypnos Bóg snów, a stryjem Tanatos, braćmi zaś Ikelos oraz Fantasos. Postać Morfeusza pojawia się w "Metamorfozach" Owidiusza, gdzie odgrywa kluczową rolę w historii Alkione (córka Eola) i Ceiksa. . Miał zdolność przybierania wyglądu dowolnej ludzkiej formy i naśladowania typowych dla niej gestów i słów. Wyobrażano go sobie jako uskrzydloną postać o wielkich i szybkich skrzydłach, dzięki którym mógł się bezszelestnie przemieszczać na duże odległości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morfeuszowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Morfeusza

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfid

tropikalny motyl dzienny o dużych, niebieskich, opalizujących skrzydłach

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfidowate

rodzina motyli; Morphidae

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfidowaty

o cechach morfidowatych (rodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfidy

tropikalny motyl dzienny o dużych, niebieskich, opalizujących skrzydłach

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfina

główny alkaloid wchodzący w skład opium, wykazujący m.in. działanie narkotyczne (odurzające), przeciwbólowe, przeciwkaszlowe, przeciwbiegunkowe oraz depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chem. farm. narkotyk (alkaloid opium) stosowany w medycynie jako silny środek przeciwbólowy, otrzymywany z maku;

Morfina (łac. Morphinum) – organiczny związek chemiczny z grupy alkaloidów. Wchodzi w skład opium i jest jego najistotniejszym składnikiem psychoaktywnym. Została wyodrębniona w roku 1804 przez Friedricha Sertürnera. W stanie czystym jest białą substancją stałą, o gorzkim smaku, słabo rozpuszczalną w wodzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morfing

w grafice komputerowej: płynne przechodzenie jednego obrazu w inny; morphing

Morfing (ang. morphing) – technika przekształcania obrazu polegająca na płynnej zmianie jednego obrazu w inny, stosowana w filmie i animacji komputerowej.

W filmie od dawna znany był efekt przenikania obrazów – pierwsza scena stopniowo zanikała, druga stawała się coraz bardziej wyraźna. Odbywało się to jednak bez przekształcania zawartości łączonych scen. Takie rozwiązanie nie pozwalało na bardziej złożone przekształcenia i zawsze pozostawiało wrażenie sztuczności. W odróżnieniu od przenikania morfing polega na takim odkształcaniu łączonych obrazów, aby przez cały czas przejścia obraz pozostawał wyraźny, a zmiana kształtów odbywała się w sposób płynny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morfinista

osoba nałogowo używająca morfiny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uzależniona od morfiny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morfinistka

→ morfinista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba płci żeńskiej uzależniona od morfiny

Patrz:morfinista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morfinizm

nałóg używania morfiny, jedna z form narkomanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uzależnienie polegające na nałogowym używaniu morfiny;

Morfinizm – uzależnienie od zażywania morfiny – alkaloidu opium, który jest otrzymywany z makówki i łodyg maku.

Morfinizm rozwija się głównie u osób otrzymujących morfinę jako środek przeciwbólowy. Zarówno na Bliskim, jak i na Dalekim Wschodzie morfina była używana w charakterze używki, co prowadziło do uzależnienia i narkomanii.Wyczerpujący opis ujemnych skutków morfinizmu po raz pierwszy został opublikowany przez jej odkrywcę Friedricha Wilhelm Sertürnera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morfinoman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. zob. morfinista.

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfinomania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. morfinizm.

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfinomanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zob. morfinistka.

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfinowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący morfiny

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfizacja

figura retoryczna, przenośnia polegająca na nadaniu postaci rzeczom, które jej nie mają (np. siłom przyrody, zjawiskom psychicznym, pojęciom abstrakcyjnym); upostaciowanie, upostaciowienie

Morfizacja (z gr. μορφή morphé ‘kształt, postać’), upostaciowienie – figura retoryczna, rodzaj przenośni. Polega na nadaniu materialnej postaci czemuś, co jej nie posiada, np. stanom psychicznym, pojęciom abstrakcyjnym, siłom przyrody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morfizm

1. w matematyce: typ funkcji związany z określoną kategorią matematyczną;
2. dawniej: kształt, foremność, symetryczność

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morfo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z kształtem, budową, postacią

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfochronologia

Morfochronologia – dział geomorfologii, który zajmuje się datowaniem wieku form rzeźby terenu na powierzchni Ziemi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Morfogen

substancja działająca na komórki płodu w sposób decydujący o przyszłych kształtach

Morfogen – substancja, która wpływa na przyszły los komórki oraz wywiera na niej różny skutek w zależności od swego stężenia. Stworzono tzw. model morfogenu, który zakłada, że informacja pozycyjna powstaje wzdłuż danej osi organizmu na skutek syntezy morfogenu przez jego źródło, którym może być np. inna komórka, które znajduje się na jednym z krańców osi. Dyfuzja morfogenu z tego miejsca prowadzi do wytworzenia się gradientu morfogenu – w zależności od odległości od źródła jego stężenie jest inne co ma także odmienny wpływ na komórki docelowe, które różnicują się w odmienny sposób. By wyzwolić określony wzór ekspresji stężenie morfogenu musi przekroczyć pewne stężenie progowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morfogenetyczny

→ morfogeneza

Patrz:morfogeneza

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfogeneza

- morfogeneza – geografia
- morfogeneza – biologia
- morfogeneza roślin

#### Źródła:

Wikipedia

# Morfolog

specjalista w zakresie morfologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfologia

1. dział biologii, nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;
2. dział geologii zajmujący się ukształtowaniem powierzchni Ziemi; także: rzeźba powierzchni, terenu;
3. dział gramatyki zajmujący się budową i odmianą wyrazów;
4. w medycynie: badanie składu krwi; także: wynik takiego badania;
5. w różnych ujęciach specjalistycznych: forma, budowa, struktura czegoś (np. morfologia kryształu)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. nauka o budowie organizmów zwierzęcych i roślinnych;

(1.2) jęz. dział gramatyki dotyczący budowy wyrazów;

(1.3) med. badanie składu krwi, w celu ustalenia liczby erytrocytów, leukocytów i zawartości hemoglobiny;

(1.4) med. pot. wyniki takich badań

Morfologia (gr. μορφή morphḗ „kształt”, λόγος lógos „nauka”) – „nauka o formach”; „morfologiczny” – związany z „morfologią”; dotyczący postaci i budowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morfologicznie

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący morfologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfologiczny

1. dotyczący morfologii organizmów zwierzęcych i roślinnych (np. cechy morfologiczne ssaków);
2. dotyczący morfologii Ziemi (np. profil morfologiczny terenu);
3. dotyczący morfologii wyrazów (np. węzeł morfologiczny);
4. dotyczący morfologii krwi (np. obraz morfologiczny krwi)

przymiotnik

(1.1) biol. jęz. geol. dotyczący morfologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morfologizować

w językoznawstwie: wiązać pewne cechy fonetyczne z formami gramatycznymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka zajmująca się metodami pomiarów i opisem obiektów na ich podstawie;

Morfometria (gr. μορφή, morphé = kształt i μετρική, metron = miara) zajmuje się metodami pomiarów i opisem obiektów na podstawie tych pomiarów. Pojęcie to jest używane we wszystkich tych dyscyplinach naukowych, w których morfologia jako nauka o kształcie i formie odgrywa znaczącą rolę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Morfometryczny

przymiotnik

(1.1) związany z morfometrią, dotyczący lub służący do pomiarów i opisu obiektów na ich podstawie

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfonolog

specjalista w dziedzinie morfonologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfonologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany z morfonologią, dotyczący morfonologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Morfosemantyczny

dotyczący morfologii, składni i semantyki danego języka

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfosemantyk

specjalista w dziedzinie morfologii, składni i semantyki danego języka

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfotropia

#### Źródła:

Wikipedia

# Morfotyczny

mający jakiś kształt, jakąś postać; upostaciowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Morfoza

w biologii: zmiana budowy i funkcji narządu pod wpływem środowiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Morga

mórg;
1. miara powierzchni gruntu, wynosząca obecnie 5600 metrów kwadratowych;
2. grunt o takiej powierzchni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. dawna jednostka powierzchni gruntu, wynosząca około 56 arów;

(1.2) rzad. budynek, w którym wystawia się nierozpoznane zwłoki w celu ich zidentyfikowania

Morga, mórg, jutrzyna – historyczna jednostka powierzchni, używana w rolnictwie. Początkowo oznaczała obszar, jaki jeden człowiek mógł zaorać lub skosić jednym zaprzęgiem w ciągu dnia roboczego (dokładnie: od rana do południa), a jej wielkość wynosiła – zależnie od jakości gleby, zaprzęgu i narzędzi w Europie 0,33–1,07 hektara.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morgan

jedna z najstarszych i najpopularniejszych ras koni wierzchowych w Ameryce Płn.

- Morgan – jednostka mapowa (genetyka)
- Morgan – rasa koni
- Morgan Motor Company – brytyjski producent samochodów
- Morgan – amerykański film fabularny w reżyserii Michaela Akersa
- Morgan – singel polskiego piosenkarza i rapera White'a 2115 z albumu studyjnego Rockstar: Do zachodu słońca

Ludzie

- Alexander Morgan (ur. 1994) – australijski kolarz
- Augustus De Morgan (1806–1871) – angielski matematyk
- Bob Morgan (ur. 1967) – brytyjski skoczek do wody
- Charles Langbridge Morgan (1894–1958) – angielski pisarz i krytyk
- Colin Morgan (ur. 1986) – irlandzki aktor
- Darren Morgan (ur. 1966) − walijski snookerzysta
- Evelyn De Morgan (1855–1919) – angielska malarka
- Henry Morgan (1635–1688) – walijski bukanier
- Jacques de Morgan (1857–1924) – francuski inżynier górnictwa, archeolog
- Jason Morgan (ur. 1976) – kanadyjski hokeista
- John Pierpont Morgan (1837–1913) – amerykański finansista
- Lewis Henry Morgan (1818–1881) – amerykański antropolog
- Morgan, Generał Morgan – Mohammed Said Hersi (ur. 1949), somalijski polityk
- Richard Morgan (ur. 1965) – brytyjski pisarz
- Thomas Hunt Morgan (1866–1945) – amerykański genetyk

Miejscowości w Australii

- Morgan – miasto w stanie Australia Południowa

Miejscowości w USA

- Morgan – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Calhoun
- Morgan – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Redwood
- Morgan – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Bosque
- Morgan – miasto w stanie Utah, w hrabstwie Morgan
- Morgan – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
- Morgan – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Oconto

Gminy w USA

- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Cleburne
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Franklin
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lawrence
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Sharp
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Coles
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Harrison
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Owen
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Indiana, w hrabstwie Porter
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Crawford
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Decatur
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Franklin
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Harrison
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Woodbury
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Thomas
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Redwood
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Mercer
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Rowan
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Rutherford
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Traill
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Ashtabula
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Butler
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Gallia
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Knox
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Morgan
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Scioto
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Greene
- Morgan (ang. Morgan Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Jones
- Morgan (ang. Morgan Town) – gmina w stanie Vermont, w hrabstwie Orleans
- Morgan (ang. Morgan Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Oconto

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morganatyczny

o związku małżeńskim: zawarty przez osobę z panującego domu z osobą niższego stanu

przymiotnik

(1.1) o małżeństwie: zawarty przez panującego z kobietą nie z rodu królewskiego

(1.2) o żonie, dziecku z małżeństwa (1.1): nie dziedziczący praw do tytułu i do tronu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morganit

minerał, różowa odmiana berylu; kamień szlachetny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, odmiana berylu;

Morganit – minerał, krzemian berylu i glinu, zazwyczaj przezroczysta i różowa w odcieniach odmiana berylu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morganizm

kierunek w genetyce formalnej zapoczątkowany przez T.H. Morgana, biologa amerykańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morgała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Morgenstern

[czytaj: morgensztern] broń obuchowo-kłująca, maczuga o głowicy nabitej żelaznymi kolcami w kształcie gwiazdy; morgensztern

- morgenstern (morgensztern, gwiazda poranna, gwiazda zaranna) – broń obuchowa, rodzaj wekiery
- Morgenstern – niemiecka grupa muzyczna grająca rock średniowieczny
- Morgenstern – planetoida o numerze katalogowym 9764

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morgensztern

broń obuchowo-kłująca, maczuga o głowicy nabitej żelaznymi kolcami w kształcie gwiazdy; morgenstern

Morgensztern, kropacz (potocznie „gwiazda poranna”, „gwiazda zaranna”, „jutrzenka”, z niem. Morgenstern) – rodzaj używanej w XIV-XVII wieku broni obuchowej (obuchowo-kłującej), rodzaj wekiery, okutej maczugi o głowicy nabitej żelaznymi kolcami w kształcie gwiazdy (stąd nazwa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morgi

morga;
1. miara powierzchni gruntu, wynosząca obecnie 5600 metrów kwadratowych;
2. grunt o takiej powierzchni

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 54, w tym 9 podstawowych

- Morgi – część miasta Dąbrowa Białostocka
- Morgi – część miasta Józefów
- Morgi – część miasta Mszana Dolna
- Morgi – część miasta Mysłowice
- Morgi – część miasta Rabka-Zdrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morgowy

potocznie: mający powierzchnię jednej morgi

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający wielkość jednej morgi

(1.2) przen. dużych rozmiarów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moria

w psychiatrii: obsesyjna skłonność do nieprzyzwoitych żartów, często połączona z euforią; wiłość, nastrój moriatyczny, wesołkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) bibl. geogr. dawna nazwa Wzgórza Świątynnego w Jerozolimie, występującego w Starym Testamencie jako miejsce ofiary Abrahama

(1.2) geogr. wieś i obóz dla uchodźców w Grecji, na wyspie Lesbos, na północ od Mityleny

(1.3) liter. fikcyjne podziemne miasto w powieści Johna Ronalda Reuela Tolkiena;

(1.4) mitgr. nimfa z mitologii greckiej, jedna z Najad

- Moria – starotestamentalne wzgórze ofiary Abrahama
- Moria – stworzone przez J.R.R. Tolkiena fikcyjne miasto krasnoludzkie w Śródziemiu
- moria – rodzaj zaburzenia psychicznego
- Moria – rodzaj ślimaków z rodziny Amnicolidae

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morin

nazwisko

Morín (także Cueva de Morín, Cueva de Villanueva, Cueva del Rey) – jaskinia znajdująca się w Hiszpanii w prowincji Kantabria, na terenie gminy Villaescusa, około 6 km na południe od zatoki Bahía de Santander.

Jaskinię odkryto w 1910 roku. Od tej pory przeprowadzono w niej kilka kampanii archeologicznych. Odkryto wiele narzędzi kamiennych wykonanych m.in. w technologii mustierskiej. Zamieszkujący jaskinię ludzie reprezentowali szereg kultur, począwszy od najstarszej mustierskiej (typowej dla neandertalczyka), poprzez typowe dla człowieka rozumnego kulturę oryniacką, grawecką aż do azylskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moringa

moringa olejodajna - drzewo tropikalne z liśćmi na napar; drzewo chrzanowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. drapieżna ryba o wężowatym pokroju, występująca w wodach ciepłych i gorących

(1.2) bot. tropikalne drzewo z rodziny moringowatych

- rośliny:
  - moringa – rodzaj roślin z rzędu moringowatych (w tym m.in. moringa olejodajna – drzewo chrzanowe)
- ryby:
  - moringa siatkowana
  - moringa cętkowana
  - moringa szara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morion

1. minerał, czarna odmiana kwarcu;
2. rodzaj hełmu otwartego

- morion – typ hełmu używany XVI i XVII wieku
- morion – odmiana kwarcu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moris

Osoby o nazwisku Moris:

- Anthony Moris − luksemburski piłkarz
- Jean-Pierre Moris − luksemburski pływak, olimpijczyk

Osoby o imieniu Moris:

- Moris Carrozzieri − włoski piłkarz
- Moris Farhi − brytyjski pisarz
- Moris Maurin (właśc. Maurice Maurin) − zakonnik
- Moris Simaszko − pisarz kazachski
- Moris Winczewski − żydowski poeta, prozaik i publicysta

#### Źródła:

Wikipedia

# Morisca

[czytaj: moriska] jeden z najstarszych tańców ludowych w Europie, często związany z fechtunkiem i kostiumami z atrybutami mauretańskimi; moresca

#### Źródła:

SJP.pl

# Morka

wiatr wiejący od strony morza

#### Źródła:

SJP.pl

# Morkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Morkwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kresy. marchew

#### Źródła:

Wiktionary

# Morlesz

ryba morska z rzędu okoniokształtnych

Morlesz, bogar, morlesz bogar (Pagellus bogaraveo) – gatunek ryby z rodziny prażmowatych (Sparidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mormi

rodzaj ssaka z podrodziny kotów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Catopuma|Severtzov|ref=tak., rodzaj ssaka z podrodziny kotów;

(1.2) zool. kot z rodzaju mormi (1.1)

Mormi (Catopuma) – rodzaj ssaków z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mormon

członek wspólnoty religijnej w Stanach Zjednoczonych, łączącej elementy chrześcijaństwa, judaizmu i islamu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba, który wyznaje mormonizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mormoni

członek wspólnoty religijnej w Stanach Zjednoczonych, łączącej elementy chrześcijaństwa, judaizmu i islamu

Mormonizm – nurt Kościołów powstałych w wyniku działalności Josepha Smitha, uznawanego przez wiernych za proroka. Większość mormonów skupia Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (ang. The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints – w krajach anglojęzycznych przyjął się skrót LDS). LDS liczy około 17,5 mln wiernych w ponad 190 krajach świata (2024). Jest to też jedyny odłam mormonizmu obecny w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mormonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wywodzące się z chrześcijaństwa wyznanie powstałe w XIX wieku w Stanach Zjednoczonych, opierające się na nauczaniu Josepha Smitha, który miał przetłumaczyć na angielski świętą księgę spisaną przez starożytnego amerykańskiego proroka Mormona;

Mormonizm – nurt Kościołów powstałych w wyniku działalności Josepha Smitha, uznawanego przez wiernych za proroka. Większość mormonów skupia Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich (ang. The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints – w krajach anglojęzycznych przyjął się skrót LDS). LDS liczy około 17,5 mln wiernych w ponad 190 krajach świata (2024). Jest to też jedyny odłam mormonizmu obecny w Polsce.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mormonka

członkini wspólnoty religijnej w Stanach Zjednoczonych, łączącej elementy chrześcijaństwa, judaizmu i islamu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta, która wyznaje mormonizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mormoński

odnoszący się do wspólnoty religijnej mormonów

#### Źródła:

SJP.pl

# Mormorando

śpiew z zamkniętymi ustami, stosowany zwykle w utworach chóralnych; mruczando; murmurando

#### Źródła:

SJP.pl

# Mormyszka

sztuczna przynęta do połowów pod lodem

Mormyszka - sztuczna przynęta do połowów pod lodem, naśladująca pierwotnie kiełża, obecnie w wielu fantazyjnych kształtach.

Mormyszka wykonana jest z ołowiu lub cięższego wolframu z wtopionym na stałe haczykiem i przelotowym otworem służącym do mocowania mormyszki do żyłki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morna

styl muzyczny z Wysp Zielonego Przylądka, zwany też oceanicznym bluesem

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mornay

[czytaj: morNE] sos beszamelowy przyprawiony tartym serem (zwykle grujerem lub parmezanem)

Mornay – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Burgundia-Franche-Comté, w departamencie Saona i Loara.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 159 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 8 osób/km² (wśród 2044 gmin Burgundii Mornay plasuje się na 752. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 445.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mornel

ptak z rodziny siewek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Charadrius morinellus|ref=tak., gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rzędu siewkowców;

Mornel (Eudromias morinellus) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny sieweczkowatych (Charadriidae), zamieszkujący wyspowo pasma górskie od północnej części Wysp Brytyjskich przez Półwysep Skandynawski, Ural, góry Syberii po Półwysep Czukocki. Na południu osiąga północno-wschodni Kazachstan, północno-zachodnie Chiny i Mongolię. Zimuje w Afryce Północnej, na Bliskim Wschodzie oraz w Iranie. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mornina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. słabeusz

#### Źródła:

Wiktionary

# Moro

deseń kamuflażowy złożony najczęściej z plam w odcieniach zieleni i brązu; potocznie: ubranie o tym deseniu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) drobny, maskujący wzór na tkaninie w kolorze khaki

(1.2) tkanina o wzorze moro (1.1);

(1.3) wojskowy mundur polowy z tkaniny moro (1.2)

- moro – wzór kamuflażu stosowanego w umundurowaniu
  - moro – pot. umundurowanie w kamuflażu moro
- odruch Moro – odruch występujący u noworodków
- Moro – grupa etniczna na Filipinach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morochów

Morochów (j. łemkowski Морохів, w latach 1977–1981 Mroczków) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Zagórz. Leży w odległości pół kilometra od rzeki Osławy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moroczyn

Moroczyn – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Hrubieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Hrubieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 311 mieszkańców i była siedemnastą co do wielkości miejscowością gminy Hrubieszów.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Szpikołosach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moroni

stolica Komorów

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Komorów;

- Moroni – stolica Komorów
- Moroni – miasto w USA, w stanie Utah, w hrabstwie Sanpete
- Moroni – według historii Mormonów objawił się Józefowi Smithowi udostępniając mu Księgę Mormona
- Moroni – w wierzeniach mormonów jedno z nefickich miast.
- Moroni – imię męskie występujące w wyznaniach należących do ruchu świętych w dniach ostatnich (mormonów)
- Giovanni Battista Moroni – włoski malarz epoki renesansu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moroniarz

środowiskowo: osoba cywilna lubiąca nosić odzież przypominającą polowy mundur wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Moronijczyk

mieszkaniec Moroni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Moroni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moronijka

mieszkanka Moroni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Moroni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moronijski

→ Moroni (stolica Komor)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Moroni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moroszka

gatunek maliny o dużych, jadalnych owocach, w Polsce rzadka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rubus chamaemorus|L.|ref=tak., gatunek maliny o pędach bez kolców i jadalnych żółtych owocach, występujący na torfowiskach i bagnach;

(1.2) kulin. owoc moroszki (1.1)

Malina moroszka (Rubus chamaemorus L.) – gatunek rośliny zielnej z rodziny różowatych (Rosaceae). Obecnie spotyka się ją również pod nazwą „malina nordycka”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morować

nadawać tkaninie falisty deseń (na wzór tkaniny: mory)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morowiec

1. potocznie: człowiek morowy; spryciarz, zuch;
2. dawniej, gwarowo: człowiek zapowietrzony; zapowietrzeniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Morówka

rzadko:
1. dżuma; zaraza morowa;
2. krosta, wysypka na ciele wywołana dżumą

#### Źródła:

SJP.pl

# Morowo

przysłówek

(1.1) daw. świetnie, wspaniale, fajnie

Morowo (niem. Mohrow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, w gminie Siemyśl.

Według danych z 31 grudnia 2013 r. Morowo miało 99 mieszkańców.

Wieś położona jest przy drodze powiatowej Byszewo - Świecie Kołobrzeskie - Starnin. Leży ok. 20 km na południe od Kołobrzegu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Morowszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: morowy; bardziej morowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Morowy

1. zrobiony z mory (jedwabnej tkaniny); podobny z wyglądu do mory;
2. dotknięty morem (zarazą); niosący mór, śmierć;
3. potocznie: dzielny, wspaniały, wielki

przymiotnik

(1.1) daw. niosący mór, powodujący mór, zarazę

(1.2) pot. o osobie: dzielny, godzien uznania

(1.3) pot. o przedmiocie lub czynności: udany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moroz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jakub Moroz – polski dziennikarz i teatrolog
- Mykoła Moroz – ukraiński siatkarz
- Ołeksandr Moroz – ukraiński polityk
- Ołeksandr Moroz – ukraiński szachista
- Wiktor Moroz – ukraiński piłkarz i trener

Inne:

- (16036) Moroz – planetoida z pasa głównego asteroid

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morozaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; kamarazaur

#### Źródła:

SJP.pl

# Morozowski

nazwisko

Andrzej Morozowski (ur. 13 czerwca 1957 w Warszawie) – polski dziennikarz radiowy i telewizyjny, zawodowo związany m.in. z TVN24 i Radiem Zet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morphing

[czytaj: morfing] w grafice komputerowej: płynne przechodzenie jednego obrazu w inny; morfing

Morfing (ang. morphing) – technika przekształcania obrazu polegająca na płynnej zmianie jednego obrazu w inny, stosowana w filmie i animacji komputerowej.

W filmie od dawna znany był efekt przenikania obrazów – pierwsza scena stopniowo zanikała, druga stawała się coraz bardziej wyraźna. Odbywało się to jednak bez przekształcania zawartości łączonych scen. Takie rozwiązanie nie pozwalało na bardziej złożone przekształcenia i zawsze pozostawiało wrażenie sztuczności. W odróżnieniu od przenikania morfing polega na takim odkształcaniu łączonych obrazów, aby przez cały czas przejścia obraz pozostawał wyraźny, a zmiana kształtów odbywała się w sposób płynny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morris

[czytaj: moris] samochód marki Morris

- Morris Motor Company – brytyjski producent samochodów
- Morris – Maurice de Bevere, autor komiksów
- Morris – ludowy taniec angielski
- Morris – rumuński zespół tworzący muzykę dance
- Morris – piosenkarz, producent muzyczny oraz DJ pochodzący z Rumunii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morrison

nazwisko, np. Jim Morrison (właściwie James Douglas Morrison, 1943-1971), amerykański muzyk rockowy, wokalista zespołu The Doors

Amerykanie:

- Jim Morrison – muzyk z zespołu The Doors
- Toni Morrison – pisarka amerykańska
- Tommy Morrison – bokser amerykański
- James Morrison – amerykański piosenkarz
- Jennifer Morrison – amerykańska modelka
- Frank Morrison – polityk amerykański
- John Wayne, właściwie Marion Robert Morrison

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mors

1. ssak z rzędu płetwonogich zamieszkujący morza arktyczne; koń morski;
2. potocznie:
a) osoba praktykująca kąpiele w lodowatej wodzie;
b) alfabet Morse'a;
c) aparat telegraficzny Morse'a

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Odobenus rosmarus|ref=tak., gatunek ssaka morskiego;

(1.2) pot. alfabet Morse'a

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. osoba, która kąpie się w bardzo zimnej wodzie

(2.2) środ. żegl. osoba posiadająca stopień jachtowego sternika morskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) techn. półprodukt gorzelniczy z soku z owoców;

Mors (Odobenus) – rodzaj drapieżnych ssaków z podrodziny Odobeninae w obrębie rodziny morsowatych (Odobenidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mors.

skrót od: morski (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morse

[czytaj: mors] nazwisko, m.in.
1. Harold Morse (1892-1977), matematyk amerykański;
2. Samuel Morse (1791-1872), wynalazca amerykański

Stany Zjednoczone:

- Morse – jednostka osadnicza w stanie Luizjana, w parafii Acadia
- Morse – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Hansford
- Morse – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland
- Morse (ang. Morse Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Itasca
- Morse (ang. Morse Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie St. Louis
- Morse (ang. Morse Town) – gmina w stanie Wisconsin, w hrabstwie Ashland

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morsica

rzadko: samica morsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Morski

przymiotnik od : morze

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z morzem, dotyczący morza

(1.2) związany z Morskiem, dotyczący Morska

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor niebieskozielony, taki jak kolor morza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morsko

przymiotnik od : morze

Miejscowości w Polsce

- Morsko – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie
- Morsko – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Koszyce
- Morsko – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Włodowice

Miejscowości w Słowenii

- Morsko – wieś w gminie Kanal ob Soči

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morskość

→ morski

Patrz:morski

#### Źródła:

SJP.pl

# Morsować

potocznie: kąpać się zimą na otwartej przestrzeni

#### Źródła:

SJP.pl

# Morsowate

o cechach morsowatych (rodzina ssaków)

Morsowate (Odobenidae) – rodzina dużych, drapieżnych ssaków morskich, zaliczanych wraz z uchatkami i fokami do nadrodziny Phocoidea w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morsowaty

o cechach morsowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morsowy

związany z morsem, charakterystyczny dla morsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Morstin

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Morświn

ssak z rodziny delfinów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Phocoena|Cuvier|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny morświnowatych;

(1.2) daw. zool. nazwa systematyczna|Phocoena phocoena|Linnaeus|ref=tak., morświn zwyczajny;

Morświn (Phocoena) – rodzaj wodnych ssaków z rodziny morświnowatych (Phocoenidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morświnarium

miejsce ekspozycji i badań morświnów

#### Źródła:

SJP.pl

# Morświnek

1. rodzaj wodnych ssaków z rodziny morświnowatych;
2. morświnek bezpłetwy - gatunek morświna; morświn bezpłetwy, morświn bezpióry, morświn azjatycki

Morświnek (Neophocaena) – rodzaj wodnych ssaków z rodziny morświnowatych (Phocoenidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morświnowate

rodzina ssaków morskich z kladu zębowców

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Phocoenidae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków morskich z kladu zębowców;

Morświnowate (Phocoenidae) – rodzina ssaków morskich z parvordo zębowców (Odontoceti) w obrębie infrarządu waleni (Cetacea). Są blisko spokrewnione z delfinowatymi (Delphinidae), od których się jednak odróżniają szeregiem anatomicznych szczegółów, w tym charakterystycznym kształtem głowy i zębów. Istnieje siedem gatunków, zamieszkujących we wszystkich oceanach, najczęściej blisko wybrzeży. Najbardziej znany wśród nich jest morświn zwyczajny z północnej hemisfery, żyjący także w Bałtyku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morświnowaty

o cechach morświnowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morszczuk

morska ryba dorszokształtna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Merluccius merluccius|ref=tak., drapieżna ryba morska, poławiana dla smacznego mięsa;

Morszczuk zwyczajny, morszczuk, morszczuk europejski, morszczuk wielkooki (Merluccius merluccius) – gatunek morskiej ryby dorszokształtnej z rodziny morszczukowatych (Merlucciidae). Jest poławiana gospodarczo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morszczyn

glon morski; kelp; fukus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Fucus|L.|ref=tak., rodzaj wodnych glonów należących do brunatnic;

(1.2) bot. glon z rodzaju morszczyn (1.1)

Morszczyn (Fucus) – rodzaj wodnych glonów należących do brunatnic.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morszczynowate

rodzina glonów z gromady brunatnic

#### Źródła:

SJP.pl

# Morszczynowaty

o cechach morszczynowatych (rodzina glonów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morszczynowy

→ morszczyn

Patrz:morszczyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Morszczyzna

1. skamieniałe wodorosty w utworach okresu permskiego;
2. przestarzałe: rośliny morskie;
3. dawniej: płody morza, wszystko to, co daje morze; owoce morza;
4. dawniej: przypływ i odpływ morza;
5. dawniej: obszar położony nad morzem; pomorze;
6. dawniej: wiatr wiejący od strony morza, połączony z drobnym deszczem; bryza, morka

#### Źródła:

SJP.pl

# Morsznica

morsznica osowata - gatunek owada z rodziny bzygowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Morsztyn

nazwisko

- Andrzej Morsztyn (zm. 1648) – podczaszy sandomierski
- Andrzej Michał Morsztyn (zm. 1752) – kasztelan biecki i sądecki
- Franciszek Morsztyn (zm. przed 10 września 1726 roku) – kasztelan radomski
- Hieronim Morsztyn (ok. 1581-ok. 1623) – poeta
- Jakub Władysław Morsztyn (zm. 1729) – wojewoda sandomierski
- Jan Andrzej Morsztyn (1621-1693) – poeta i polityk
- Jan Tomasz Morsztyn (zm. 1748) – kasztelan wiślicki, starosta skotnicki, starosta sieradzki
- Joachim Morsztyn (zm. po 1801) – starosta skotnicki, poseł na sejm koronacyjny 1764
- Krzysztof Morsztyn (zm. 1642) – starosta filipowski, działacz reformacyjny ariański
- Tobiasz Morsztyn (ok. 1624 – 1664) – burgrabia krakowski, łowczy wielki koronny, dyplomata, brat Jana Andrzeja Morsztyna
- Stanisław Morsztyn (ok. 1650-1725) – żołnierz, polityk i poeta
- Stefan Aleksander Morsztyn (zm. pomiędzy 1738 a 1740) – dyplomata, konsyliarz województwa krakowskiego, starosta duninowski
- Zbigniew Morsztyn (ok. 1625-1689) – poeta, żołnierz, działacz ariański

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mortadela

rodzaj kiełbasy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. kulin. rodzaj kiełbasy, produkowanej z mięsa mielonego i słoniny, doprawiana pieprzem czy innymi dodatkami

Mortadela (wł. mortadella) – rodzaj włoskiej nietrwałej, wędzonej i parzonej kiełbasy o dużej średnicy, ze zmielonego mięsa mieszanego. Jest wyrobem typowym dla regionu Lombardii i Emilii-Romanii, zwłaszcza dla Bolonii.

Wytwarzana z bardzo drobno zmielonej (przy zastosowaniu tzw. sitka pasztetowego) wieprzowiny i cielęciny z kawałeczkami słoniny (20 %) i z dodatkiem przypraw, m.in. nasionami gorczycy, formowana jest w odcinki o dużej średnicy (10–12 cm).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morten

Marcin – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od wyrażenia Martinus oznaczającego „należący do boga Marsa”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mortira

moździerz lub działo o krótkiej lufie, ładowne od przodu, strzelające po bardzo stromym torze

#### Źródła:

SJP.pl

# Mortka

nazwisko

Mortka (ros. Мортка) – osiedle typu miejskiego w azjatyckiej części Rosji, we wchodzącym w skład tego państwa Chanty-Mansyjskim Okręgu Autonomicznym - Jugrze, położonym na zachodniej Syberii.

Osada liczy 3.713 mieszkańców (1 stycznia 2005 r.), głównie Rosjan i innych europejskich osadników. Niewielki udział w populacji miasta mają też rdzenni mieszkańcy Okręgu - Chantowie i Mansowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mortkowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Morton

nazwisko

Osoby:

- Dudley Morton – amerykański dowódca okrętów podwodnych
- Kate Morton – amerykańska pisarka
- Elvin Morton Jellinek – amerykański biostatystyk i fizjolog

Miejscowości we Francji:

- Morton – miejscowość i gmina w regionie Poitou-Charentes, w departamencie Vienne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mortus

nędza, niedostatek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. bieda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mortusiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. biedak

#### Źródła:

Wiktionary

# Mortusowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Warszawa. biedny

#### Źródła:

Wiktionary

# Mortyfikować

czasownik niedokonany

(1.1) daw. umartwiać, dręczyć

czasownik zwrotny niedokonany mortyfikować się

(2.1) daw. umartwiać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Mortyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|mortyfikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Morula

wczesne, poprzedzające blastulę, stadium rozwojowe zarodka człowieka i wielu zwierząt

Morula (łac. 'morwa') – stadium rozwoju zarodka następujące po bruzdkowaniu całkowitym a przed rozpoczęciem blastulacji. Poprzedza stadium blastuli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morus

potocznie:
1. osoba brudna; brudas, smoluch;
2. dobry kolega; kumpel;
3. pogardliwie: Murzyn; czarnuch, bambo, bambus, asfalt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kompan, sympatyczny człowiek

(1.2) daw. ktoś ubrudzony, umorusany

- Morus – imię męskie
- Morus – naukowa nazwa rodzaju roślin z rodziny morwowatych, nazwa zwyczajowa – morwa
- Morus – naukowa nazwa rodzaju ptaków z rodziny głuptaków (Sulidae)
- Tomasz Morus – angielski święty, myśliciel, pisarz i polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morusek

przestarzałe: umorusane, ubrudzone dziecko; brudasek

#### Źródła:

SJP.pl

# Morwa

drzewo z rodziny morwowatych występujące w 12 gatunkach (w Polsce - morwa biała), uprawiane jako ozdobne lub dla cennego drewna; także owoc tego drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Morus|L.|ref=Morus (Moraceae)., rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju morwa (1.1)

(1.3) spoż. jadalny owoc morwy (1.2)

Morwa (Morus L.) – rodzaj dużych krzewów lub niewielkich drzew liściastych z rodziny morwowatych (Moraceae). Obejmuje 13–19 gatunków. Centrum zróżnicowania rodzaju jest w Azji Wschodniej – w Chinach rośnie 10 gatunków rodzimych, z czego 5 jest endemitami tego kraju. Poza tym morwy rosną w południowej Azji (od Iranu po Indonezję), w Afryce w strefie międzyzwrotnikowej (w tropikach ograniczając się do obszarów górskich), we wschodniej i południowej części Ameryki Północnej oraz w zachodniej Ameryce Południowej (od Wenezueli po północno-zachodnią Argentynę. Jako rośliny introdukowane i zdziczałe rosną na różnych obszarach, zwłaszcza szeroko rozprzestrzeniona jest morwa biała Morus alba, uprawiana i dziczejąca także w Polsce (błędnie wymieniane były także morwa czarna M. nigra i morwa czerwona M. rubra – mylone często z odmianami morwy białej o ciemno zabarwionych owocach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morwin

roślina z rodziny marzannowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Morwowate

rodzina drzew i krzewów z rzędu różowców; mlekowate

Morwowate (Moraceae Link) – rodzina roślin z rzędu różowców (Rosales). Obejmuje 37 rodzajów z 1137 gatunkami. Są one spotykane na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Antarktydy, ale brak ich w północnej części Ameryki Północnej i Eurazji, na obszarach pustynnych i w Nowej Zelandii. Większość gatunków rośnie w strefie międzyzwrotnikowej, nieliczne w strefach umiarkowanych. Zaliczane tu rośliny zawierają zwykle sok mleczny. Są wiatropylne lub owadopylne (figowiec).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morwowaty

o cechach morwowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morwowy

→ morwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z morwą, dotyczący morwy

przymiotnik jakościowy

(2.1) fioletowy z odcieniem czerwieni, o kolorze owoców morwy

Patrz:morwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moryc

zdrobnienie od: Maurycy

Moryca (dawn. Moryc) – niewielka część miasta Piotrków Trybunalski w województwie łódzkim. Leży na samym południu miasta, przy jego granicy ze wsią Longinówka, u południowego krańca pasa startowego piotrkowskiego lotniska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moryń

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Moryń (niem. Mohrin) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Moryń. Położone nad jeziorem Morzycko.

31 grudnia 2021 r. miasto miało 1610 mieszkańców.

Nad jeziorem Morzycko zostało wyznaczone kąpielisko śródlądowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moryna

barwnik naturalny występujący w drewnie paru gatunków drzew rosnących w Ameryce Środk.

Moryna – organiczny związek chemiczny będący pochodną flawonu. Jest barwnikiem ekstrahowanym z żółtego drzewa brazylijskiego. Krystalizuje z 1 lub 2 cząsteczkami wody. Temperatura topnienia wynosi 290 °C. Stosowana jest w farbiarstwie oraz jako odczynnik w analizie chemicznej do wykrywania oraz fluorymetrycznego lub kolorymetrycznego oznaczania Al, B, Be, Ca, Cd, Ga, In, Mo, Pb, Sb, Sc, Sr, Ta, Th, U, W, Zn i Zr oraz pośrednio F−
.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morynianin

mieszkaniec Morynia (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morynianka

mieszkanka Morynia (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Moryński

przymiotnik od: Moryń

#### Źródła:

SJP.pl

# Morysk

muzułmanin z Półwyspu Iberyjskiego, który po upadku emiratu Grenady (1492 r.) przyjął pod przymusem chrześcijaństwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Moryska

dawny taniec podobny do morris dance

#### Źródła:

SJP.pl

# Morze

1. wyodrębniona część oceanu, zwykle przylegająca do kontynentu, oddzielona od otwartych wód oceanicznych łańcuchami wysp, półwyspami lub podwodnymi progami, utrudniającymi wymianę wód głębinowych;
2. pot.: duża ilość czegoś, mnóstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. hydrol. duży zbiornik słonej wody mający połączenie z oceanem;

(1.2) przen. ogromna ilość czegoś

Morze – naturalny zbiornik wodny, część oceanu, mniej lub bardziej wyraźnie oddzielona od pozostałych jego części brzegami kontynentu, wyspami lub wzniesieniem dna. Ze względu na utrudnioną wymianę wód morza charakteryzują się indywidualnymi cechami, zbiór tych cech nazywa się ustrojem hydrologicznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|morzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Morzeszczyn

wieś na Pomorzu

Morzeszczyn (niem. Morroschin) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Morzeszczyn. Miejscowość leży na magistrali węglowej Śląsk – Porty i przy drodze wojewódzkiej nr 234. Do czasu zawieszenia w 1989 ruchu kolejowego do Gniewu stacja kolejowa Morzeszczyn posiadała status węzła kolejowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morzeszczyński

przymiotnik od: Morzeszczyn (wieś na Pomorzu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Morzewiec

Morzewiec – (niem. Marthashausen, 1942-1945 Martashausen) wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Koronowo.

We wsi znajdowała się stacja kolejowa Morzewiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Według danych Urzędu Gminy Koronowo (XII 2015 r.) miejscowość liczyła 168 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Morzyć

przestarzale: uśmiercać, doprowadzać do umoru

czasownik niedokonany

(1.1) przest. doprowadzać kogoś do powolnej śmierci, zamęczać, zadręczać

czasownik zwrotny niedokonany morzyć się

(2.1) przest. martwić się czymś, dręczyć się czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morzycko

jezioro w Polsce

Morzycko (niem. Mohriner See) – jezioro na Pojezierzu Myśliborskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Moryń, w granicach administracyjnych miasta Moryń, w otulinie Cedyńskiego Parku Krajobrazowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morzyczanie

średniowieczne plemię słowiańskie

Moryczanie, Morzyczanie, Moraczanie – średniowieczne plemię słowiańskie należące do wieleckiej grupy językowej zamieszkujące środkowy bieg rzeki Łaby koło Magdeburga. Sąsiadowali z innymi plemionami słowiańskimi: Ziemczycy, Lesicy, Lipianie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morzyczanin

członek średniowiecznego plemienia słowiańskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Morzyczyn

W Polsce

- Morzyczyn – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Morzyczyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka
- Morzyczyn – gromada

Zobacz też

- Morzyczyn Włościański
- Morzyczyn-Włóki

#### Źródła:

Wikipedia

# Morzyk

rodzaj ptaków z rodziny alk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju nazwa systematyczna|Synthliboramphus|ref=tak.

(1.2) ornit. niewielki ptak morski z rodziny alk, z rodzaju nazwa systematyczna|Brachyramphus|ref=tak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Morzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Morzypławiec

morzypławiec gruszkonośny - wielki glon morski z gromady brunatnic; wielkomorszcz gruszkonośny

#### Źródła:

SJP.pl

# Morzypło

rodzaj brunatnicy, występującej głównie w Morzu Sargassowym; gronorost; sargas; sargasso; sargaso

#### Źródła:

SJP.pl

# Morzysko

u zwierząt, najczęściej u bydła i koni: napad bólów wywołany schorzeniem narządów jamy brzusznej, głównie przewodu pokarmowego; kolka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dawne koryto morza, miejsce, gdzie było morze

(1.2) przest. głód, czczość, nudności w żołądku

(1.3) wet. grupa różnych schorzeń pokarmowych u koni o zbliżonej etiologii i patogenezie;

Schorzenia morzyskowe (schorzenia kolkowe, morzysko) – grupa około 30 różnych, choć zbliżonych etiologicznie i patogenetycznie jednostek chorobowych występujących u koni. Wszystkie są następstwem zaburzeń w przewodzie pokarmowym. Towarzyszy im ból, ujawniający się niepokojem zwierzęcia. Morzysko może mieć różne nasilenie – od bólu niezbyt silnego i szybko przemijającego, aż po ból ostry, kończący się śmiercią konia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Morzyskowy

→ morzysko

Patrz:morzysko

#### Źródła:

SJP.pl

# Morzyszcze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dawne koryto morza, miejsce, gdzie było morze

#### Źródła:

Wiktionary

# Morzyszów

Morzyszów (niem. Morischau, Neisstal) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko.

#### Źródła:

Wikipedia

# Morzysław

imię męskie

- Morzysław – imię męskie
- Morzysław – dzielnica Konina
- Morzysław – jezioro

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Morzysławostwo

Morzysław z małżonką; Morzysławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Morzysławowie

Morzysław z małżonką; Morzysławostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Morzysławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Morzysława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Mos

skrót: Międzyszkolny Ośrodek Sportowy

Mos – gmina w Hiszpanii, w prowincji Pontevedra, w Galicji, o powierzchni 53,21 km². W 2011 roku gmina liczyła 15 267 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mosad

izraelska agencja wywiadowcza; Instytut Wywiadu i Zadań Specjalnych; Mossad

Mosad, właśc. Instytut do spraw Wywiadu i Zadań Specjalnych (hebr. המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, Ha-Mosad le-Modi’in u-le-Tafkidim Mejuchadim) – izraelska agencja wywiadowcza odpowiedzialna m.in. za gromadzenie politycznych, technicznych, gospodarczych danych wywiadowczych poza granicami kraju, formalnie utworzona 1 kwietnia 1951 jako Instytut Koordynacji. Obecną nazwę nadano w 1963.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mosak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosakowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mość

część składowa dawnych tytułów grzecznościowych (skrót słowa: miłość)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) …używany dawniej do tworzenia tytułów grzecznościowych

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: mościć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mości

część składowa różnych tytułów grzecznościowych, np. mości pan, mości książę

#### Źródła:

SJP.pl

# Mościa

część składowa dawnych tytułów grzecznościowych (skrót słowa: miłość), dziś wyłącznie w staropolskim przysłowiu: pieprzno i szafranno moja mościa panno... (się u nas jada)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mościć

1. wyścielać, słać
2. usadowić się wygodnie na czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Mościce

Mościce – dzielnica przemysłowa Tarnowa, położona w zachodniej części miasta. Osiedle nr 8, stanowiące jednostkę pomocniczą Gminy Miasta Tarnowa.

Mościce rozpoczęto budować pod koniec lat 20. XX wieku wokół Państwowej Fabryki Związków Azotowych, na terenach wsi Świerczków i Dąbrówka Infułacka. Nazwa wywodzi się od nazwiska prezydenta Ignacego Mościckiego, inicjatora budowy fabryki. Mościce zaprojektowano w zgodzie z ideą miasta-ogrodu brytyjskiego urbanisty Ebenzera Howarda. Duża ilość terenów zielonych miała minimalizować negatywne skutki oddziaływania zakładów chemicznych na środowisko. Dlatego Mościce nazywane są dzielnicą-ogrodem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mościcki

nazwisko

Polskie nazwisko noszone m.in. przez osoby:

- Aleksander Mościcki (1898-1980), polski duchowny katolicki
- Bolesław Mościcki (1877-1918) pułkownik Wojska Polskiego
- Bolesław Mościcki (1899-1976) major Wojska Polskiego
- Czesław Mościcki (1922-1990), dyrektor szkoły
- Henryk Stanisław Mościcki (1881-1952), polski historyk
- Henryk Józef Mościcki (1911-1960), polski historyk
- Ignacy Mościcki (1867-1946), Prezydent RP, polski polityk i chemik
- Witold Jan Mościcki (1857-1937) – ziemianin, najstarszy brat prezydenta RP Ignacego Mościckiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mościejewo

Mościejewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, w gminie Kwilcz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mościk

zdrobnienie od: most; mostek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mościński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mościompan

dawniej: mości pan

#### Źródła:

SJP.pl

# Mościsko

zgrubienie od: most

W Polsce

- Mościsko – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. dzierżoniowskim, w gminie Dzierżoniów
- Mościsko – osada w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
- Mościsko – część wsi Garnek w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice
- Mościsko – gromada

Zobacz też

- Mościska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mościwy

dawniej: zwrot grzecznościowy wyrażający szacunek; miłościwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosh

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. agresywne pogo

Mosh – typ zachowania, rodzaj tańca na występach zespołów grających muzykę hardcore, heavymetalową, punkrockową czy podobną, zazwyczaj „ciężką”. Moshujący agresywnie wymachują kończynami, zazwyczaj przed sceną lub w specjalnie wyznaczonej części widowni. Jest to bardziej agresywny rodzaj tańca pogo. Polega on na agresywnym, szybkim i dynamicznym wyrzucaniu łokci i pięści oraz rzucaniu się całym ciałem na innych moshujących uczestników koncertu. Z reguły nie jest mile widziane używanie nóg, co można wywnioskować ze sloganu "no karate in the pit".

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Moshing

[czytaj: moszing] agresywniejszy rodzaj tańca pogo na występach zespołów heavymetalowych, punkrockowych, hardcore'owych itp., w którym uczestnicy dynamicznie wymachują łokciami i pięściami, uderzając się nawzajem

Mosh – typ zachowania, rodzaj tańca na występach zespołów grających muzykę hardcore, heavymetalową, punkrockową czy podobną, zazwyczaj „ciężką”. Moshujący agresywnie wymachują kończynami, zazwyczaj przed sceną lub w specjalnie wyznaczonej części widowni. Jest to bardziej agresywny rodzaj tańca pogo. Polega on na agresywnym, szybkim i dynamicznym wyrzucaniu łokci i pięści oraz rzucaniu się całym ciałem na innych moshujących uczestników koncertu. Z reguły nie jest mile widziane używanie nóg, co można wywnioskować ze sloganu "no karate in the pit".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mosiądz

pomarańczowożółty stop miedzi i cynku, często z dodatkiem innych metali, odporny na korozję

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stop miedzi z cynkiem;

(1.2) wyroby z mosiądzu (1.1)

(1.3) łódź. monety

Mosiądz – stop miedzi i cynku, zawierający 10–45% cynku. Może zawierać dodatki innych metali, takich jak ołów, glin, cyna, mangan, żelazo, chrom oraz krzem. Topi się w temp. poniżej 1000 °C (zależnie od gatunku). Powyżej temperatury 907 °C główny składnik stopowy mosiądzu tj. cynk zaczyna parować powodując tworzenie się zgaru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mosiądzowy

rzadko: wykonany z mosiądzu; mosiężny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosiek

pogardliwie: Żyd; pejsowaty, parch, gudłaj, Żydzisko, Mosiek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa, Kraków. Żyd

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosielski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Jan Mosiewicz – polski szlachcic, urzędnik staropolski
- Magdalena Mosiewicz – polska działaczka ekologiczna, reżyserka, polityk
- Monika Mosiewicz – polska poetka
- Nikołaj Mosiewicz-Bojarow – radziecki działacz partyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mosiężnictwo

1. zawód mosiężnika;
2. wyroby z mosiądzu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosiężnik

dawniej: rzemieślnik wytwarzający drobne przedmioty z mosiądzu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący przedmioty z mosiądzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosiężnożółty

żółty o odcieniu mosiężnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosiężny

wykonany z mosiądzu, stopu miedzi i cynku

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z mosiądzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosin

skonstruowany pod koniec XIX wieku przez Siergieja Mosina rosyjski karabin powtarzalny

Karabin Mosin, także: karabin Mosina (ros. винтовка Мосина) – rosyjski karabin powtarzalny skonstruowany przez Siergieja Mosina w 1890. Od 1891 podstawowy karabin Armii Imperium Rosyjskiego, a następnie Armii Czerwonej i Radzieckiej. W Rosji używany do lat 50. XX w., kiedy to został zastąpiony przez karabinki automatyczne AK. Konstrukcja Mosina stała się podstawą do opracowania całej serii karabinów i karabinków produkowanych i używanych w wielu państwach na świecie, co wiązało się również z powstawaniem wersji regionalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mosina

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w powiecie poznańskim;

Mosina (niem. Moschin) – miasto w środkowej części województwa wielkopolskiego, w powiecie poznańskim, położone 22 km na południe od Poznania, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Mosina.

Miasto królewskie należące do starostwa mosińskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mosinianin

mieszkaniec Mosiny (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Mosiny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosinianka

mieszkanka Mosiny (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Mosiny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosiński

przymiotnik od: Mosina

przymiotnik relacyjny

(1.1) przym. od Mosina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosiołek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosir

[czytaj: mos-ir] skrót od: Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

skrótowiec

(1.1) = Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moskal

1. pogardliwie: Rosjanin; Moskal, kacap, Rusek (rusek), Ruski (ruski);
2. rodzaj placka owsianego, regionalna potrawa kuchni podhalańskiej; moskol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. Rosjanin

(1.2) pogard. o Rosjaninie

- Moskal – historyczny (do II wojny światowej) etnonim Rosjanina w języku polskim, współcześnie uznawany za archaiczny, pejoratywny, lub pogardliwy
- Moskal − polskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moskalewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskalik

mały śledź przyrządzany zwykle w occie

- moskalik – dowcipny wierszyk
- kowal bezskrzydły
- moskalik – mały śledź marynowany lub solony

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moskalofil

1. zwolennik polityki prowadzonej przez Rosję;
2. zwolennik dawnego ruchu społeczno-politycznego wśród ludności ukraińskiej na terenie Galicji, dążącego do sojuszu z carską Rosją

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskalofilizm

rusofilstwo, rusofilizm, moskalofilstwo;
1. sympatia do Rosjan i wszystkiego, co rosyjskie;
2. przychylność dla dawnego ruchu społeczno-politycznego wśród ludności ukraińskiej na terenie Galicji, dążącego do sojuszu z carską Rosją

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskalofilski

→ moskalofil

Patrz:moskalofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskalofilstwo

rusofilizm, rusofilstwo, moskalofilizm;
1. sympatia do Rosjan i wszystkiego, co rosyjskie;
2. przychylność dla dawnego ruchu społeczno-politycznego wśród ludności ukraińskiej na terenie Galicji, dążącego do sojuszu z carską Rosją

Moskalofilstwo, także moskalofilizm, rusofilstwo galicyjskie (karpackie) lub moskwofilstwo – początkowo językowo-literacki, a później społeczno-polityczny prąd istniejący od początku XIX wieku do lat 40. XX wieku wśród Rusinów karpackich zamieszkujących Galicję, Bukowinę i Zakarpacie. Głosił wspólnotę narodowo-kulturową, następnie również państwową i polityczną z narodem rosyjskim. Ruch ten rywalizował z ukraińskim ruchem narodowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moskarzew

dawniej: Moskorzew (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskarzewski

→ Moskarzew

Patrz:Moskarzew

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskała

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Moskała – polski oficer
- Edward Moskała – polski działacz turystyczny
- Jan Moskała – polski urzędnik
- Tomasz Moskała – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moskiewka

dawniej: Rosjanka

Polanki, Osiedle Powstańców, Kościuszki III (do 6 lutego 1920 Moskowska lub Moskiewka) – nieoficjalne osiedle miasta Szydłowca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moskiewski

przymiotnik od: Moskwa (stolica Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z miastem Moskwa, dotyczący miasta Moskwy

(1.2) geogr. związany z rzeką Moskwa, dotyczący rzeki Moskwy

(1.3) przen. rosyjski, tzn. związany z władzą w Moskwie

- Daniel Moskiewski (ros. Даниил Александрович) (ur. 1263, zm. 4 marca 1303 w Moskwie) z dynastii Rurykowiczów, pierwszy książę moskiewski, panował w latach 1283-1303.
- Jerzy Moskiewski (ros. Юрий Данилович) (zm. 21 listopada 1325)– książę moskiewski (1303- 1325) i wielki książę włodzimierski (1318-1322). Syn Daniela Moskiewskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moskiewszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. pejor. wszystko to, co w Polsce posiada rosyjską proweniencję, w opozycji do polskości

#### Źródła:

Wiktionary

# Moskit

1. muchówka żywiąca się krwią (m.in. człowieka), przenosząca choroby, występująca głównie w strefie międzyzwrotnikowej;
2. zwykle w lm, pot. różne gatunki komarów i muszek występujące w krajach podzwrotnikowych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. niewielki owad tropikalny przenoszący wiele chorób;

- moskit – owad z rzędu muchówek
- 3M80 Moskit – pocisk odrzutowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moskitiera

rodzaj baldachimu zawieszanego nad łóżkiem w celu ochrony przed ukąszeniami moskitów i innych owadów latających

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zasłona z gęstej siatki chroniąca przed przedostawaniem się owadów (np. do pomieszczeń);

Moskitiera (hiszp. mosquito – komar) – zasłona z gęstej siatki, zakładana na otwory okienne i drzwiowe lub zawieszana nad łóżkiem. Stanowi osłonę przed komarami, muchami oraz innymi owadami. Może być wykonywana z bawełny, polietylenu, poliestru, oraz nylonu.

Mimo że początki regularnego używania moskitier datuje się na połowę XVIII wieku, były one wykorzystywane od czasów prehistorycznych. Kleopatra, królowa Egiptu, również spała pod tego typu zasłoną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moskitnik

gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych

Moskitnik, koliber rubinowy (Chrysolampis mosquitus) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae), zamieszkujący Amerykę Południową i kilka wysp u jej północnych wybrzeży. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moskity

podrodzina małych owadów z rzędu muchówek, żeńskie osobniki żywią się krwią kręgowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moskol

rodzaj placka owsianego, regionalna potrawa kuchni podhalańskiej; moskal

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskorzew

wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim

Moskorzew (daw. Moskarzew) – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Moskorzew.

W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Moskorzew. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moskorzewski

→ Moskorzew

Patrz:Moskorzew

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskorzyn

2 miejscowości w Polsce:

- Moskorzyn – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Polkowice
- Moskorzyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Dolice

#### Źródła:

Wikipedia

# Moskow

pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 118 (symbol Mc)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. drugi wiek pensylwanu (młodszy karbon), trwający od 311,7 ± 1,1 do 306,5 ± 1,0 mln lat temu;

(1.2) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Mc i liczbie atomowej 115;

- moskow – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 115
- moskow – drugi wiek/piętro pensylwanu w geologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moskwa

stolica Rosji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Rosji;

(1.2) pot. polit. władze Rosji

(1.3) geogr. rzeka w europejskiej części Rosji, lewy dopływ Oki;

(1.4) geogr. wieś w Polsce, w województwie łódzkim, w gminie Nowosolna;

Moskwa (ros. Москва, wym. [mɐ'skva]) – stolica Rosji i największe miasto tego państwa, położone w Centralnym Okręgu Federalnym.

Liczy 12 655 050 mieszkańców (stan na 2021 rok), przy czym cała aglomeracja liczy 17,2 mln mieszkańców (2020). Jeden z najważniejszych ośrodków politycznych, gospodarczych, kulturowych, religijnych, finansowych, edukacyjnych, komunikacyjnych oraz turystycznych Rosji i świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moskwianin

mieszkaniec Moskwy; moskwiczanin (potocznie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Moskwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moskwianka

mieszkanka Moskwy; moskwiczanka (potocznie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Moskwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moskwicin

dawniej:
1. mieszkaniec Moskwy;
2. mieszkaniec Rosji; Moskal

#### Źródła:

SJP.pl

# Moskwicz

samochód marki Moskwicz

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. radziecki koncern samochodowy;

Moskwicz (ros. Москвич) – radzieckie, następnie rosyjskie zakłady samochodowe, mieszczące się w Moskwie, istniejące pod różnymi nazwami w latach 1930–2010, oraz marka samochodów osobowych wytwarzanych przez nie od 1946 roku. Nazwę OAO Moskwicz zakłady nosiły od 1994 roku, a poprzednio istniały pod skrótami: KIM, MZMA i AZLK. Markę Moskwicz nosiły także analogiczne samochody produkowane przez zakłady Iżmasz w Iżewsku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moskwiczanin

potocznie: moskwianin (mieszkaniec Moskwy)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mieszkaniec Moskwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moskwiczanka

potocznie: moskwianka (mieszkanka Moskwy)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mieszkanka Moskwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moskwin

Moskwin – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Wyszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 681

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Topczewie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mospan

mopan;
1. dawniej: forma grzecznościowa odnosząca się do mężczyzn, równoważna dzisiejszemu "pan";
2. dawniej: ironiczne określenie szlachcica

#### Źródła:

SJP.pl

# Mospanek

zdrobnienie od: mospan

#### Źródła:

SJP.pl

# Mospani

staropolski tytuł grzecznościowy; waszmośćpani

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosquito

#### Źródła:

Wikipedia

# Moss

nazwisko

Moss – norweskie miasto i gmina leżąca w okręgu Østfold.

Moss jest 414. norweską gminą pod względem powierzchni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mossad

izraelska agencja wywiadowcza; Instytut Wywiadu i Zadań Specjalnych; Mosad

Mosad, właśc. Instytut do spraw Wywiadu i Zadań Specjalnych (hebr. המוסד למודיעין ולתפקידים מיוחדים, Ha-Mosad le-Modi’in u-le-Tafkidim Mejuchadim) – izraelska agencja wywiadowcza odpowiedzialna m.in. za gromadzenie politycznych, technicznych, gospodarczych danych wywiadowczych poza granicami kraju, formalnie utworzona 1 kwietnia 1951 jako Instytut Koordynacji. Obecną nazwę nadano w 1963.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mossakowski

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Mossakowski:

- Eugeniusz Mossakowski
- Marek Mossakowski
- Mirosław Mossakowski
- Paweł Mossakowski
- Sebastian Mossakowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mossi

[czytaj: mos-i] język urzędowy Burkina Faso

Mossi – lud afrykański zamieszkujący głównie Burkina Faso (stanowi tam 46,4% mieszkańców), ponadto duże grupy na Wybrzeżu Kości Słoniowej, w Ghanie i Nigrze. Ogółem liczy ponad 11 mln osób.

Tradycyjne zajęcia: rolnictwo (uprawa zbóż i hodowla bydła), rozwinięte rzemiosło (kowalstwo, odlewnictwo, garncarstwo) i sztuka ludowa – rzeźby antropo- i zoomorficzne, popularnym motywem ich sztuki jest maska antylopy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mosso

określenie wykonawcze: z ożywieniem, ruchliwie

Mosso – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemont, w prowincji Biella.

Według danych na styczeń 2009 gminę zamieszkiwały 1683 osoby przy gęstości zaludnienia 92,5 os./1 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Most

1. budowla łącząca brzegi rzeki lub innej przeszkody wodnej, umożliwiająca jej przebycie;
2. rodzaj protezy stomatologicznej; mostek;
3. główny element konstrukcji nośnej suwnicy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. konstrukcja tworząca drogę ponad wodą;

(1.2) anat. część mózgu zawarta między rdzeniem przedłużonym a śródmózgowiem;

(1.3) przen. coś co łączy

Most – rodzaj przeprawy w postaci budowli inżynierskiej, której konstrukcja pozwala na pokonanie przeszkody wodnej lub lądowej skonstruowana w taki sposób, że pod nią pozostaje wolna przestrzeń (w odróżnieniu od nasypu). Przęsłem mostu nazywa się element konstrukcyjny łączący dwie podpory lub przestrzeń między nimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mostar

miasto w Bośni i Hercegowinie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Hercegowinie, stolica regionu:

Mostar – miasto w Bośni i Hercegowinie, w Federacji Bośni i Hercegowiny, stolica kantonu hercegowińsko-neretwiańskiego, siedziba miasta Mostar. Jest położony nad Neretwą. Stanowi jeden z największych ośrodków miejskich w kraju. W 2013 roku liczyło 60 195 mieszkańców, z czego większość stanowili Chorwaci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mostarski

przymiotnik od: Mostar (miasto w Bośni i Hercegowinie)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Mostaru, związany z Mostarem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosteczek

zdrobnienie od: mostek

#### Źródła:

SJP.pl

# Mostek

1. mały most;
2. płaska kość z przodu klatki piersiowej;
3. nadbudówka na statku przeznaczona dla kapitana i oficerów statku;
4. ruchome schodki, pomost lub kładka służące m. in. do wchodzenia na statek;
5. część strunowego instrumentu muzycznego, na której opierają się struny;
6. ćwiczenie gimnastyczne polegające na tym, by odchylić się w tył i dotknąć rękami ziemi;
7. przednia część tuszy zwierzęcej zawierająca mięso łącznie z kośćmi żebrowymi;
8. stała proteza umocowana na sąsiednich zębach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: most

(1.2) mały most lub większa kładka

(1.3) anat. środkowa kość przedniej ściany klatki piersiowej;

(1.4) stomat. rodzaj protezy zębowej

(1.5) żegl. wzniesiona część pokładu;

(1.6) sport. ćwiczenie gimnastyczne polegające na wygięciu ciała do tyłu tak, aby oprzeć się rękami o podłoże

(1.7) sport. technika obrony w zapasach, polegająca na wygięciu ciała jak w mostku (1.6)

(1.8) muz. ta część instrumentu strunowego, o którą opierają się struny;

(1.9) spoż. przednia mięsno-kostna część tuszy zwierzęcej z okolic mostka (1.3)

(1.10) techn. część roweru łącząca ramę i widelec z kierownicą;

(1.11) elektron. równoległe połączeniem co najmniej dwóch dzielników napięcia;

(1.12) chem. połączenie dwóch fragmentów związku chemicznego za pomocą wiązania, atomu lub prostego łańcucha atomów;

Mostek zdrobnienie od most

Anatomia i medycyna

- mostek (anatomia)
- mostek człowieka
- mostek (wołowina)
- mostek (wieprzowina)

Kultura i sztuka

- mostek (muzyka)
- mostek gimnastyczny – ćwiczenie gimnastyczne polegające na skłonie do tyłu (wygięciu do tyłu), aż do dotknięcia rękoma lub głową do podłogi - także technika obronna w zapasach (mostek zapaśniczy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mosterdziej

dawny, poufały tytuł grzecznościowy, często tylko wtręt wyrazowy, skrót wyrażenia "miłościwy dobrodziej"; moszterdziej

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosterdzieju

dawniej: potoczny, poufały zwrot grzecznościowy, używany zwykle jako wtręt wyrazowy; panie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mostki

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości;

w Polsce

- Mostki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Włocławek
- Mostki – wieś w woj. lubuskim, w pow. świebodzińskim, w gminie Lubrza
- Mostki – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zduńska Wola
- Mostki – część wsi Tarnawa w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Mostki – część wsi Zbydniów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Mostki – część wsi Koniuszowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Korzenna
- Mostki – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Stary Sącz
- Mostki – część wsi Rychwałd w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna
- Mostki – część wsi Łękawica w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszów
- Mostki – część wsi Raciborsko w woj. małopolskim, w pow. wielicki, w gminie Wieliczka
- Mostki – część wsi Bartodzieje w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Tczów
- Mostki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Zwoleń
- Mostki – kolonia w woj. opolskim, w pow. oleskim, w gminie Rudniki
- Mostki – przysiółek wsi Żędowice w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Zawadzkie
- Mostki – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jarocin
- Mostki – przysiółek wsi Łączki Kucharskie w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Ropczyce
- Mostki – część wsi Dylągówka w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Hyżne
- Mostki – przysiółek wsi Tarnopol w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Narewka
- Mostki – część wsi Brodnica Górna w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Kartuzy
- Mostki – przysiółek wsi Chorzenice w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice
- Mostki – osada leśna w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Kłomnice
- Mostki – przysiółek wsi Nakło w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
- Mostki – część wsi Mikołajewice w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Irządze
- Mostki – część wsi Przyłogi w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Smyków
- Mostki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. skarżyskim, w gminie Suchedniów
- Mostki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Staszów
- Mostki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow.konińskim, w gminie Sompolno
- Mostki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra
- Mostki – osada w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Gołańcz

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mostkowo

W Polsce

- Mostkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
- Mostkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Barlinek
- Mostkowo – gromada w powiecie morąskim
- Mostkowo – gromada w powiecie myśliborskim, w latach 1954–1956
- Mostkowo – gromada w powiecie myśliborskim, w latach 1962–1971
- Mostkowo – dawny przystanek kolejowy

#### Źródła:

Wikipedia

# Mostkowo-Obojczykowy

staw mostkowo-obojczykowy - staw łączący ze sobą mostek i obojczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Mostkowy

→ mostek

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z mostkiem, dotyczący mostka

Patrz:mostek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mostne

dawniej: opłata pobierana za przejście lub przejazd przez most; mostowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Mostno

Mostno (do 1945 r. niem. Kerstenbrügge) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Dębno.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do woj. gorzowskiego.

Według danych z 2012 r. miejscowość liczyła 199 mieszkańców. Wieś wchodziła w skład pruskiej domeny królewskiej Dębno od 1771 r., kiedy założono tutaj smolarnię i osadzono kolonistów. Od 1945 r. leży w granicach Polski.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mostostal

polskie przedsiębiorstwo

Mostostal – nazwa powstałego na bazie utworzonego w 1945 w Krakowie prywatnego «Przedsiębiorstwa Budowy Mostów i Konstrukcji Stalowych „Mostostal”», branżowego organu zarządzania w PRL – w pierwszym okresie «Centralnego Zarządu Konstrukcji Stalowych „Mostostal”» (1951–1958), a następnie przekształconego w «Zjednoczenie Konstrukcji Stalowych i Urządzeń Przemysłowych „Mostostal”», z siedzibą w Warszawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mostowe

opłata pobierana za przejście lub przejazd przez most

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. finans. opłata pobierana za przejazd lub przejście przez most;

forma przymiotnika.

(2.1) M., B., W. n. lp. i M., B., W. nmos. lm. od: mostowy

Mostowe – myto pobierane do skarbu władcy za przejazd przez most, związane ze średniowiecznym przymusem drożnym. Było jednym z regaliów. W Polsce zniesione ostatecznie w 1538, co związane było ze zniesieniem przymusu przejazdów przez mosty i zezwoleniem na powszechne korzystanie z brodów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mostowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mostowice

Mostowice (niem. Langenbrück) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka.

W przeszłości do wsi należał przysiółek Trójka (niem. Dreihäuser). Obecnie nazwa niestandaryzowana, przysiółek wyludniony w granicach wsi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mostowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mostowiec

suwnica mostowa lub bramowa, służąca do prac przeładunkowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mostowik

nazwisko

Mostowik (ros. Мостовик) – osiedle w Rosji, w obwodzie moskiewskim, w rejonie siergijewo-posadzkim. W 2010 liczyło 1995 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mostówka

wieś w Polsce

W Polsce

- Mostówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Wołomin
- Mostówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Zabrodzie
- Mostówka – stacja kolejowa

Zobacz też: Mostowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mostownica

- mostownica – belka drewniana, do której montuje się szyny toru w mostach bez podsypki
- mostownica – mostowa suwnica o dużej rozpiętości
- Mostownica – polana reglowa znajdująca się na głównym grzbiecie Mostownicy
- Mostownica – szczyt w Gorcach

#### Źródła:

Wikipedia

# Mostownictwo

dział inżynierii zajmujący się budową mostów

#### Źródła:

SJP.pl

# Mostowniczy

dawniej: człowiek nadzorujący most

- mostowniczy – urząd ziemski Wielkiego Księstwa Litewskiego zajmujący się konserwacją i utrzymaniem mostów na powierzonym sobie terenie
- mostowniczy – zawód związany z kolejowymi robotami mostowymi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mostowo

- Mostowo – wieś w Bułgarii
- Mostowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szreńsk
- Mostowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
- Mostowo – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Manowo
- Mostowo (gmina) – dawna gmina wiejska w województwie warszawskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Mostowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Stanisław Mostowski – polski matematyk
- Ignacy Mostowski – polski specjalista w dziedzinie ogrzewnictwa
- Janusz Mostowski – polski rolnik, działacz społeczny, poseł na Sejm
- Józef Mostowski – polski szlachcic, poseł na Sejm
- Henryk Mostowski – polski prawnik, sędzia, oficer i urzędnik samorządowy
- Marcin Mostowski – polski filozof i logik
- Paweł Michał Mostowski – polski urzędnik staropolski i oficer
- Tadeusz Antoni Mostowski – polski literat, publicysta, polityk, wydawca, krytyk literacki i urzędnik państwowy
- Tadeusz Mostowski – polski matematyk
- Zygmunt Mostowski – polski dziennikarz, literat, urzędnik konsularny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mostowy

przymiotnik od: most

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mostem, dotyczący mostu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosul

miasto w Iraku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iraku, nad Tygrysem;

Mosul (arab. الموصل, Al-Mawṣil; kurd. مووسڵ, Musll) – miasto w północnym Iraku, stolica muhafazy Niniwa.

Mosul leży nad Tygrysem, około 350 km na północny zachód od Bagdadu; jest największym miastem w kraju pod względem powierzchni po Bagdadzie i Basrze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mosulczyk

mieszkaniec Mosulu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosulka

mieszkanka Mosulu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mosulski

przymiotnik od: Mosul

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mosulem, dotyczący Mosulu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mosuo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) etn. jedna z grup etnicznych w Chinach, zamieszkująca w prowincjach Junnan i Syczuan, niedaleko Tybetu;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Moszaw

spółdzielnia rolnicza utworzona przez masowo emigrujących do Palestyny syjonistów na początku XX wieku

Moszaw (hebr. ‏מושב‎; „wioska, osada”) – spółdzielnia rolnicza, jaką tworzyli syjoniści napływający masowo do Palestyny podczas alii na początku XX wieku. W moszawach, podobnie jak w kibucach, kładzie się nacisk na pracę zespołową.

W 1986 w Izraelu istniało 448 moszawów, w tym 405 moszaw owdim i 43 moszaw szitufi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moszcz

1. surowy sok wytłaczany z owoców lub warzyw, używany do produkcji soków pitnych, galaretek i win;
2. młode wino gronowe i owocowe o niskiej zawartości alkoholu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. półprodukt ze świeżo wyciśniętego soku z owoców lub warzyw

(1.2) spoż. młode wino o niewielkiej zawartości alkoholu

Moszcz (niem. Most, od łac. mustum) – świeżo wyciśnięty sok owocowy lub warzywny wykorzystywany jako półprodukt (główny lub dodatkowy) w procesie wyrobu napoju docelowego: soku, napoju, wina itp.. Pozostałość po wytłoczeniu nazywa się wytłokami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moszczanecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Moszczanki, związany z Moszczanką

#### Źródła:

Wiktionary

# Moszczanica

Moszczanica – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie lubaczowskim, w gminie Stary Dzików.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie przemyskim.

Przez miejscowość przepływa Wirowa, niewielka rzeka dorzecza Wisły, dopływ Tanwi.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Starym Dzikowie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie ryckim, w gminie Ryki;

(1.2) geogr. wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

(1.3) geogr. wieś w Polsce w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Raszków;

(1.4) geogr. rzeka w województwie łódzkim, prawy dopływ Wolbórki;

(1.5) geogr. rzeka w województwie małopolskim, dopływ Ropy;

(1.6) geogr. dawna nazwa rzeki Moszczenicy;

Wsie

- Moszczanka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
- Moszczanka – wieś w woj. opolskim, w pow. prudnickim, w gminie Prudnik
- Moszczanka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Raszków

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Moszczenica

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Jastrzębia-Zdroju;
3. prawy dopływ Bzury;
4. lewy dopływ Wieprzy

Miejscowości i ich części w Polsce

- Moszczenica – część miasta Jastrzębie-Zdrój
- Moszczenica – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Moszczenica
- Moszczenica – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Zgierz
- Moszczenica – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
- Moszczenica – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Moszczenica
- Moszczenica – część wsi Siemiechów w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
- Moszczenica – wieś w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Chojnice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moszczenicki

→ Moszczenica

Patrz:Moszczenica

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszczeniczanin

mieszkaniec Moszczenicy (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszczeniczanka

mieszkanka Moszczenicy (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszczeński

nazwisko

Osoby o nazwisku Moszczeński

- Adam Moszczeński (1731-1823), generał wojsk koronnych, szambelan królewski, poseł
- Andrzej Moszczeński (1707-1783), urzędnik ziemski
- Franciszek Michał Moszczeński (-1751), kasztelan, poseł
- Ignacy Moszczeński, generał-adiutant królewski, urzędnik ziemski XVIII wieku
- Józef Moszczeński, urzędnik królewski XVIII wieku
- Józef Moszczeński (1894-1957), podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
- Leon Moszczeński (1899-1940), oficer marynarki wojennej Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej,
- Stanisław Moszczeński (1734-1790), językoznawca
- Stefan Moszczeński (1871-1946), ekonomista rolny, działacz społeczny
- Tadeusz Moszczeński (1891-1944), podpułkownik aptekarz Wojska Polskiego
- Zygmunt Moszczeński (1893-1974), podpułkownik Wojska Polskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moszczowy

→ moszcz

Patrz:moszcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszczyński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Damian Moszczyński – polski piłkarz ręczny
- Daniel Moszczyński – polski piosenkarz, muzyk sesyjny, kompozytor, tekściarz oraz producent muzyczny
- Marek Moszczyński – polski polityk, przedsiębiorca, poseł na Sejm
- Paulin Moszczyński – polski lekarz, hematolog, naukowiec
- Wiesław Moszczyński – polski chemik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moszea

świątynia muzułmańska, meczet

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszenica

moszenica wierzbówka - gatunek stonki

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszenka

1. zdrobnienie od: moszna;
2. rodzaj roślin z rodziny bobowatych; moszenki

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszenki

1. zdrobnienie od: moszna;
2. rodzaj roślin z rodziny bobowatych; moszenki

- moszenki (roślina), truszczelina (Colutea) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych.
- Moszenki (województwo lubelskie) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jastków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moszizaur

rodzaj dużego, roślinożernego dinozaura z infrarzędu zauropodów; mamenchizaur

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszkowicz

nazwisko

Moszkowicz:

- Daniel Moszkowicz
- Jerzy Moszkowicz – reżyser
- Ludwig Moszkowicz
- Michał Moszkowicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moszkowski

nazwisko

- Aleksander Moszkowski
- Anatolij Moszkowski
- Maurycy Moszkowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moszna

worek skórno-mięśniowy będący uwypukleniem przedniej ściany jamy brzusznej, mieszczący jądra u mężczyzn i innych ssaków płci męskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie lubelskim, w gminie Jastków;

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie opolskim, w gminie Strzeleczki;

(1.3) geogr. szczyt w Polsce, w Górach Sowich, w pobliżu wsi Walim;

Staropolskie moszna ‘worek’, od psł. *mošьna

- moszna – worek skórno-mięśniowy, w którym znajdują się jądra

W Polsce

- Moszna – szczyt w Górach Sowich
- Moszna – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Jastków
- Moszna – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Strzeleczki
- Moszna – gromada
- Moszna – przystanek kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mosznica

Mosznica – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Działdowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

W czasach krzyżackich wieś pojawia się w dokumentach w roku 1321, podlegała pod komturię w Dąbrównie, były to dobra rycerskie o powierzchni 30 włók.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mośznil

skrótowiec

(1.1) = adm. Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa;

#### Źródła:

Wiktionary

# Mosznowy

przymiotnik od: moszna

przymiotnik

(1.1) przym. od moszna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moszowice

Moszowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie głogowskim, w gminie Kotla.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moszterdziej

dawny, poufały tytuł grzecznościowy, często tylko wtręt wyrazowy, skrót wyrażenia "miłościwy dobrodziej"; mosterdziej

#### Źródła:

SJP.pl

# Moszyce

Moszyce – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Moszyński

nazwisko, m.in. Kazimierz Moszyński (1887-1959) - polski uczony, etnograf, etnolog, slawista

- Antoni Moszyński (1800–1893) – pisarz
- August Fryderyk Moszyński (1731–1786) – wolnomularz
- Fryderyk Józef Moszyński (1738–1817) – generał major
- Jan Kanty Moszyński (zm. 1737) – podskarbi
- Jan Adam Moszyński (ur. 1965) – brydżysta
- Janusz Moszyński (ur. 1956) – polityk
- Jerzy Moszyński (1847–1924) – publicysta
- Joachim Moszyński (1758–1821) – prezydent Warszawy
- Józef Moszyński (1860–1914) – architekt
- Julian Moszyński (1827–1877) – budowniczy
- Kazimierz Moszyński (1873–) – prawnik, urzędnik II RP, burmistrz Złoczowa, poseł na Sejm RP II i III kadencji
- Kazimierz Moszyński (1881–1966) – prawnik, urzędnik II RP, wojewoda tarnopolski
- Kazimierz Moszyński (1887–1959) – etnograf, etnolog, slawista
- Konstanty Moszyński (1670–1738) – biskup
- Krzysztof Moszyński (1932–2020) – matematyk
- Leszek Moszyński (1928–2006) – slawista
- Maciej z Bnina Moszyński (1420–1493) – wojewoda
- Marek Moszyński (1938–2022) – fizyk
- Marek Jerzy Moszyński (1937–2010) – rzeźbiarz
- Piotr Stanisław Moszyński (1800–1879) – filantrop
- Piotr z Bnina Moszyński (1430–1494) – starosta, biskup
- Robert Moszyński (ur. 1964) – profesor nauk chemicznych
- Tadeusz Moszyński (1878–1940) – prawnik, adwokat, sędzia, notariusz, senator III kadencji Senatu II RP, ofiara zbrodni katyńskiej
- Tadeusz Moszyński (1948–2006) – geograf, polityk, poseł na Sejm III RP II kadencji
- Wacław Moszyński – polski specjalista w dziedzinie norm maszynowych, podstawy budowy maszyn i trybologii
- Wiktor Moszyński – major
- Witold Moszyński (ur. 1831) – adwokat

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. ćma

- Mota – wieś w Słowenii, w gminie Ljutomer
- Mota – miasto w Etiopii, w regionie Amhara
- Mota (Sugarloaf) – wyspa należąca do Vanuatu
- Mota Lava – czwarta co do wielkości wyspa z grupy wysp Banksa na Vanuatu po Gaua, Vanua Lava i Ureparapara
- Amozoc de Mota – miasto w Meksyku, w stanie Puebla
- Cândido Mota – miasto i gmina w Brazylii, w stanie São Paulo
- Mota-Engil – prowadzi działalność gospodarczą z zakresu budownictwa i zarządzania infrastrukturą w sektorach

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Motać

1. plątać;
2. zwijać, nawijać (np. nici, przędzę na motek);
3. kręcić, snuć intrygi;
4. potocznie: zdobywać coś z trudem, np. "Motam książkę z fizyki."

#### Źródła:

SJP.pl

# Motacz

1. osoba trudniąca się nawijaniem nici na motowidła;
2. rodzaj pająka z rodziny motaczowatych;
3. dawniej: matacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Motaczowate

o cechach motaczowatych (rodzina pająków)

Motaczowate (Anyphaenidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu Araneomorphae. Grupa kosmopolityczna, obejmująca ponad 500 opisanych gatunków. Odznacza się złożonym układem tchawkowym i blaszkowatymi szczecinkami przypazurkowymi. Samce szybko wibrują odwłokiem w ramach zalotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motaczowaty

o cechach motaczowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Motak

przyrząd do nawijania przędzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Motalnia

część fabryki włókienniczej, gdzie mota się nici w motki

#### Źródła:

SJP.pl

# Motanina

potocznie: coś splątanego, tworzącego kłąb

#### Źródła:

SJP.pl

# Motanka

pradawna słowiańska lalka będąca formą talizmanu

#### Źródła:

SJP.pl

# Motarzewo

Motarzewo (niem. Wallbruch) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek nad rzeką Dobrzycą. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 74 mieszkańców. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Machliny, jedna z najmniejszych wsi gminy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Motarzyn

Motarzyn (przed 1945 r. niem. Muttrin, dawn. Motarzyno) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 wieś należała do woj. koszalińskiego. Według danych UM na dzień 31 grudnia 2014 roku wieś miała 93 stałych mieszkańców.

W skład sołectwa wchodzi wieś Doble oraz osady Zastawa i Żukówek.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mote

jedno- albo dwuwersowy utwór literacki uprawiany w piętnastowiecznej literaturze hiszpańskiej, zawierający zwięźle sformułowaną myśl dotyczącą konkretnego tematu

Mote (keczua: mut'i) - ogólne określenie południowoamerykańskich potraw, sporządzanych z gotowanych ziaren zbóż. W Peru oznacza zazwyczaj potrawy z kukurydzy, zwłaszcza odmiany o szczególnie dużych ziarnach, zwanej mote gigante del Cusco.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moteczek

mały zwój nici, mały kłębek wełny

#### Źródła:

SJP.pl

# Motek

1. pewna liczba kolisto namotanych pasm nici, przędzy itp. zwiniętych luźno w podłużny pęczek
2. szpulka z namotanymi nićmi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pewna liczba kolisto namotanych pasm nici, przędzy zwiniętych luźno w podłużny pęczek

(1.2) szpulka z namotanymi nićmi

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. techn. młotek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motel

miejsce noclegu dla przejezdnych, najczęściej blisko autostrady lub drogi szybkiego ruchu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hotel znajdujący się w pobliżu szosy, zazwyczaj składający się z małych oddzielnych domków i obsługujący przejezdnych podróżnych;

Motel – przedsiębiorstwo świadczące podstawowe usługi hotelarskie przy uczęszczanym szlaku komunikacyjnym, którego oferta jest skierowana przede wszystkim do zmotoryzowanych podróżnych. Motele są najczęściej usytuowane na obrzeżach miast, oraz wzdłuż dalekich tras, a także w innych szczególnych miejscach, takich jak np. przejścia graniczne, czy skrzyżowania ważnych dróg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motela

ryba morska z rodziny dorszowatych

Motela (Enchelyopus cimbrius) – gatunek morskiej dorszokształtnej ryby z rodziny dorszowatych (Gadidae). Jedyny przedstawiciel rodzaju Enchelyopus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motelik

zdrobnienie od: motel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od motel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motet

1. w muzyce: kompozycja wokalno-polifoniczna, osnuta na wierszu wyjętym z psalmów lub na przypowieści biblijnej
2. w nauce o literaturze: siedmiowersowy wiersz w średniowiecznej poezji francuskiej

Motet (fr. le mot „słowo”) – gatunek muzyczny, wokalny a cappella lub wokalno-instrumentalny, trwale obecny w muzyce od XIII w. Największą rolę odegrał w okresach średniowiecza i renesansu, gdy był głównym polem rozwoju polifonii. W wiekach późniejszych wchłaniał techniki wykształcone w innych formach lub był używany jako archaizm. Stał się też źródłem wielu form – takich jak renesansowy ricercar i późniejsza fuga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motia

dawniej:
1. spółka w grze lub w zysku;
2. współzawodnictwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. współuczestnictwo, wspólnictwo, spółka

(1.2) daw. współuczestniczka, partnerka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motiant

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. wspólnik, towarzysz, partner

#### Źródła:

Wiktionary

# Motobazar

potocznie: targi motocyklowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Motocross

[czytaj: motokros] wyścig motocyklowy odbywający się w trudnym, urozmaiconym terenie; motokros

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. mot. forma wyścigów motocyklowych na trasie z utrudnieniami;

(1.2) sport. mot. wyścig motocyklowy na trasie z utrudnieniami

Motocross (oznaczany też skrótami MotoX, MX i cross, kross) – forma wyścigów motocyklowych rozgrywana na specjalnych torach do tego przystosowanych. Tory motocrossowe usypane są zazwyczaj z piasku, gliny lub ziemi. W wyścigu motocrossowym przeważnie bierze udział 40 zawodników. Wyścig w mistrzostwach świata trwa 30 minut + 2 okrążenia. Długość wyścigu zależy od rangi zawodów. Zawodnicy ścigają się na specjalnie przeznaczonych do tych wyścigów motocyklach z silnikami o pojemnościach od 50 cm³ do 525 cm³.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motocrossowiec

[czytaj: motokrosowiec] zawodnik biorący udział w motocrossie - wyścigu motocyklowym odbywającym się w trudnym, urozmaiconym terenie; motokrosowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Motocrossowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. mot. odnoszący się do motocrossu, związany z motocrossem

#### Źródła:

Wiktionary

# Motocykl

pojazd o dwóch kołach napędzany silnikiem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. niemający nadwozia pojazd silnikowy, najczęściej dwukołowy, przeznaczony dla jednej, dwóch lub rzadko dla trzech osób;

Motocykl – jedno- lub dwuśladowy mechaniczny pojazd drogowy o masie własnej do 400 kg.

Według Prawa o ruchu drogowym jest to pojazd samochodowy zaopatrzony w silnik spalinowy, dwukołowy lub z bocznym wózkiem – wielośladowy. Określenie to obejmuje również pojazd trójkołowy o symetrycznym rozmieszczeniu kół.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motocyklista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kierująca motocyklem

Motocyklista – osoba kierująca motocyklem, czyli pojazdem silnikowym jednośladowym lub dwuśladowym (z wózkiem bocznym) lub trójśladowym (trajka), który spełnia określone kryteria techniczne, posiadająca odpowiednie uprawnienia (prawo jazdy kategorii A lub jej podkategorii), poruszająca się po drogach publicznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Motocyklistka

→ motocyklista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta kierująca motocyklem

Patrz:motocyklista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motocyklizm

sport motocyklowy; jeżdżenie motocyklem

#### Źródła:

SJP.pl

# Motocyklowy

przymiotnik

(1.1) od: motocykl

#### Źródła:

Wiktionary

# Motodrom

tor przeznaczony do zawodów kartingowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tor przeznaczony specjalnie dla wyścigów gokartowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motofanklub

klub miłośników samochodów, motocykli, sportów motorowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Motogaleria

ekspozycja samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Motogodzina

godzina pracy silnika

Motogodzina (w skrócie mth lub mtg), maszynogodzina – jednostka miary czasu pracy maszyny, obliczanej jako różnica między czasem jej zakończenia a rozpoczęcia, odpowiadająca jednej godzinie.

Przykład: Dla wykonania określonej pracy remontowej drogi użyto następujących maszyn:

- młota pneumatycznego pracującego w godzinach 7:00-9:00

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motokros

wyścig motocyklowy odbywający się w trudnym, urozmaiconym terenie; motocross

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. mot. forma wyścigów motocyklowych na trasie z utrudnieniami;

(1.2) sport. mot. wyścig motocyklowy na trasie z utrudnieniami

Motocross (oznaczany też skrótami MotoX, MX i cross, kross) – forma wyścigów motocyklowych rozgrywana na specjalnych torach do tego przystosowanych. Tory motocrossowe usypane są zazwyczaj z piasku, gliny lub ziemi. W wyścigu motocrossowym przeważnie bierze udział 40 zawodników. Wyścig w mistrzostwach świata trwa 30 minut + 2 okrążenia. Długość wyścigu zależy od rangi zawodów. Zawodnicy ścigają się na specjalnie przeznaczonych do tych wyścigów motocyklach z silnikami o pojemnościach od 50 cm³ do 525 cm³.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motokrosowiec

zawodnik biorący udział w motocrossie; motocrossowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Motolotnia

lotnia wyposażona w niewielki silnik ze śmigłem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ultralekki statek powietrzny;

Motolotnia – ultralekki statek powietrzny. Składa się ze skrzydła o konstrukcji analogicznej jak skrzydło lotni, ale o większej powierzchni i podwieszonego doń trójkołowego lub pływakowego wózka. Wózek ma jedno lub dwa miejsca siedzące oraz silnik ze śmigłem pchającym. Sterowanie motolotnią odbywa się poprzez przemieszczanie środka ciężkości za pomocą sterownicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motolotniarka

→ motolotniarz

Patrz:motolotniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Motolotniarstwo

Lotniarstwo – sport i forma rekreacji polegająca na lataniu z użyciem lotni. Jest to bardzo popularna forma lotnictwa amatorskiego, niewymagająca specjalnej infrastruktury (lotnisk) ani dużych nakładów finansowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Motolotniarz

osoba latająca na motolotni

#### Źródła:

SJP.pl

# Motomaniaczka

→ motomaniak

Patrz:motomaniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Motomaniak

potocznie: miłośnik motoryzacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Motomuzeum

ekspozycja samochodów zabytkowych; muzeum motoryzacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Motoneuron

jeden z neuronów mięśni oddechowych

U kręgowców motoneurony (zwane także neuronami motorycznymi lub ruchowymi) to neurony eferentne, które wychodzą swoimi wypustkami z rdzenia kręgowego lub pnia mózgu i tworzą synapsy z włóknami mięśniowymi (motoneurony alfa) służące do wywoływania skurczu, a także synapsy z wrzecionami mięśniowymi (motoneurony gamma) służące do regulacji czułości proprioceptywnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motoparalotnia

paralotnia wyposażona w silnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Motopark

wydzielony obszar do nauki jazdy pojazdami silnikowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Motopielgrzymka

pielgrzymka na motocyklu

#### Źródła:

SJP.pl

# Motopiryna

dawniej: kwas acetylosalicylowy, popularny lek przeciwgośćcowy, przeciwbólowy i napotny, stosowany przy zaziębieniach, bólach stawów i mięśni, nerwobólach itp.; polopiryna, aspiryna

#### Źródła:

SJP.pl

# Motopompa

pompa wodna stosowana do gaszenia pożarów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. pompa napędzana silnikiem spalinowym

Motopompa – pompa wirowa tworząca z napędzającym ją silnikiem spalinowym zespół dostosowany do przenoszenia bądź do umieszczania na stałe na przyczepie pożarniczej lub samochodzie pożarniczym.

Motopompy o mniejszych wydajnościach (np. M-400) mają zwykle silniki jednocylindrowe chłodzone powietrzem, większe (np. M-800) silniki wielocylindrowe chłodzone cieczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motor

1. silnik do przetwarzania energii elektrycznej w energię mechaniczną
2. potocznie o motocyklu
3. potocznie: coś, co pobudza do działania

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) środ. mot. właściciel motocykla dwusuwowego

(1.2) pot. motocykl

- motocykl – pot. motocykl, jednośladowy pojazd samochodowy
- motor – pot. silnik, rodzaj maszyny zamieniającej energię na pracę mechaniczną
- „Motor” – polskie czasopismo motoryzacyjne
- „The Motor” – brytyjskie czasopismo motoryzacyjne
- Motor Lublin – polski klub sportowy z sekcją piłkarską i żużlową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motoreduktor

Motoreduktor – maszyna napędowa, będąca normalnie nierozłącznym, zintegrowanym połączeniem napędu elektrycznego z przekładnią mechaniczną, a czasami także z urządzeniami dodatkowymi, takimi jak sprzęgło jednokierunkowe, hamulec, itp. Dzięki zwartej budowie, motoreduktor zajmuje kilka (a czasami nawet kilkanaście) razy mniej miejsca niż „rozproszony” układ napędowy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Motorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: motor

(1.2) niewielki silnik

(1.3) mot. mały motocykl

#### Źródła:

Wiktionary

# Motorikszarz

osoba przewożąca pasażerów motorikszą

#### Źródła:

SJP.pl

# Motornicza

kobieta kierująca tramwajem; motorowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motorniczy

maszynista tramwaju; tramwajarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się zawodowo prowadzeniem tramwaju;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motorola

produkt marki Motorola

Motorola (wymowa: ˌmoʊtəˈroʊlə) – byłe amerykańskie przedsiębiorstwo elektroniczne z siedzibą w Schaumburgu koło Chicago (USA), założone w 1928 roku. 4 stycznia 2011 podzieliło się na dwa przedsiębiorstwa: Motorola Mobility i Motorola Solutions.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motorowa

kobieta kierująca tramwajem; motornicza

#### Źródła:

SJP.pl

# Motoróweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: motorówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Motorower

pojazd jednośladowy napędzany silnikiem małej mocy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. pojazd jednośladowy lub dwuśladowy, posiadający dwa lub cztery koła jezdne, wyposażony w silnik spalinowy o pojemności do 50 cm³ i czasem również pedały;

o konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 45 km/h; w niektórych krajach dopuszczona jest większa prędkość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motorowerzysta

osoba kierująca motorowerem

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorowerzystka

→ motorowerzysta

Patrz:motorowerzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorowiec

zawodnik uprawiający sport motorowy

Statek motorowy lub motorowiec (MS lub M/S z ang. motor ship, MV lub M/V z ang. motor vessel) – statek napędzany silnikiem spalinowym.

Pierwszym typowym motorowcem pełnomorskim była MS „Selandia” z 1912.

Pierwszą dłuższą serią motorowców budowanych w Polsce były dziesięciotysięczniki.

Silnik spalinowy wyparł maszyny i turbiny parowe. Aktualnie jest napędem dominującym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motorówka

łódź poruszana za pomocą motoru; łódź motorowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. mała jednostka pływająca napędzana silnikiem (motorem);

Łódź motorowa (potocznie motorówka) – mała jednostka pływająca napędzana silnikiem spalinowym, przeznaczona do uprawiania żeglugi po wodach śródlądowych i morskich wodach przybrzeżnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motorówkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z motorówką, dotyczący motorówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Motorownia

pomieszczenie na wagony motorowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorowodniacki

→ motorowodniactwo

Patrz:motorowodniactwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorowodniaczka

kobieta pływająca sportowo lub amatorsko na łodziach motorowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorowodniak

osoba pływająca sportowo lub amatorsko na łodziach motorowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. ktoś zajmujący się sportami motorowodnymi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motorowodny

mający związek z pływaniem na łodziach i jachtach motorowych (np. sklep motorowodny, sport motorowodny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorowozownia

pomieszczenie dla lokomotyw spalinowych; motowozownia, lokomotywownia, parowozownia, elektrowozownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorowy

1. poruszany za pomocą silnika;
2. dotyczący motoru, pojazdów mechanicznych lub ruchu drogowego

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z motorem, dotyczący motoru (silnika)

(1.2) związany z motorem, dotyczący motoru (pojazdu)

(1.3) zaopatrzony w silnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) poznań. kraków. motorniczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motoryczność

ogół funkcji ruchowych właściwych istocie żywej

Motoryczność człowieka – całokształt zachowań, możliwości i potrzeb ruchowych człowieka.

Główne cele związane z motorycznością:

- dążenie do zwiększenia skuteczności ruchów człowieka;
- podniesienie efektywności nauczania ruchu;
- zastosowanie ruchu jako środka stymulacji rozwoju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motoryczny

dotyczący motoryki - ruchu, ośrodków ruchowych kierujących skurczami i rozkurczami mięśni ruchowych (np. mięśnie motoryczne, afazja motoryczna - zaburzenia w mówieniu przy zdolności rozumienia); ruchowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Motoryka

1. sprawność fizyczna, ruchowa
2. w muzyce: równomierne rozłożenie identycznych zwykle jednostek rytmicznych na dłuższych odcinkach, jako cecha kompozycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorynka

niski pojazd jednośladowy z silnikiem o małej mocy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. mały motocykl przeznaczony głównie dla młodzieży, mający silnik o pojemności do 50 cm3;

Motorynka – zminiaturyzowany motorower, przeznaczony dla młodzieży, do kierowania którym wymagane jest prawo jazdy kategorii AM.

Spotyka się także zminiaturyzowane motocykle – mini bike, które nazywane są również motorynkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motorynkarz

osoba kierująca motorynką

#### Źródła:

SJP.pl

# Motoryzacja

1. całość zagadnień dotyczących przemysłu samochodowego, komunikacji samochodowej i transportu;
2. zastępowanie siły ludzkiej i zwierzęcej pracą urządzeń mechanicznych;
3. potocznie: wszelkie zagadnienia związane z mechanicznymi pojazdami drogowymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół zagadnień związanych z pojazdami mechanicznymi

(1.2) zastępowanie siły ludzkiej i zwierzęcej siłą mechaniczną

(1.3) wprowadzanie pojazdów mechanicznych

(1.4) daw. żądza ciągłej działalności

Motoryzacja – całokształt zagadnień związanych z zastosowaniem samochodów, motocykli i ciągników (poruszające się dzięki własnemu napędowi; m.in. silnikami spalinowymi, elektrycznymi, wodorowymi, gazowymi etc. ).

Eksploatacja tych pojazdów wymaga odpowiedniej infrastruktury (sieci dróg, stacji benzynowych, warsztatów naprawczych, miejsc parkingowych oraz garażowych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motoryzacyjny

związany z motoryzacją

przymiotnik

(1.1) dotyczący motoryzacji, samochodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motoryzować

1. wyposażać w pojazdy, sprzęt napędzany silnikiem spalinowym; mechanizować
2. motoryzować się - być motoryzowanym

#### Źródła:

SJP.pl

# Motorzysta

osoba obsługująca silnik na małych jachtach

Motorzysta – podstawowa (nieoficerska) funkcja w dziale maszynowym na statku handlowym (okręcie). W marynarce handlowej wyróżnia się dwa stanowiska motorzysty:

- młodszy motorzysta
- motorzysta wachtowy.

Funkcja motorzysty wachtowego jest zaliczana do stanowisk pomocniczych niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motorzystka

→ motorzysta

Patrz:motorzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Motosacrum

[czytaj: motosakrum] uroczystość poświęcenia motocykli

#### Źródła:

SJP.pl

# Motosanie

sanie z napędem motorowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Motoszybowiec

#### Źródła:

Wikipedia

# Motowąz

1. rodzaj sieci rybackiej do połowu ryb dennych;
2. dawniej, dziś gwarowo: sznurek lub gruba nitka do przewiązywania pasemek na motowidle

#### Źródła:

SJP.pl

# Motowiązanie

owinięcie splotu liny wąskim bandażem z płótna żaglowego i nicią żaglową w celu zabezpieczenia przed wilgocią i brudem oraz ochrony rąk

Motowiązanie, klajdunek (z niem. Kleidung – ubranie) – sposób zabezpieczenia splotu liny poprzez owinięcie bandażem z płótna żaglowego i bardzo ciasne obwiązanie nicią żaglową lub juzingiem, zazwyczaj z użyciem narzędzia zwanego owijakiem lub łyżką do motowiązania.

Motowiązanie na linach stalowych zabezpiecza sploty przed brudem i wilgocią, a jednocześnie chroni dłonie przed poranieniem sterczącymi końcówkami pokrętek stalówki (liny stalowej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motowidło

1. przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici, przędzy
2. część robocza maszyn żniwnych służąca do naginania ścinanych roślin na przyrząd tnący i układania ich na przenośniku

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) włók. przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici lub przędzy;

Motowidło – przyrząd służący do odmierzania i zwijania w motki nici lub przędzy.

Składa się z centralnego pręta, z poprzeczkami na każdym z jego końców, obróconymi względem siebie o kąt 90 stopni. Centralny pręt jest zwykle rzeźbiony, aby ułatwić chwytność i operowanie narzędziem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motowóz

potocznie: pojazd trakcyjny wyposażony w silnik spalinowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Motowozownia

pomieszczenie przeznaczone dla lokomotyw spalinowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Motto

1. cytat umieszczony przed tekstem utworu lub jego fragmentu, wprowadzający w zamysł autora, tematykę lub idee związane z dziełem;
2. krótka myśl, dewiza życiowa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) liter. cytat poprzedzający treść utworu;

(1.2) idea, którą się ktoś kieruje, wyrażona cytatem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mottramit

minerał powstający na skutek utleniania złóż ołowiowo-cynkowo-miedziowych

Mottramit – minerał z gromady wanadianów, należy do wanadianów wyspowych. Jest to minerał stref utleniania kruszców Pb, Zn i Cu. Nazwa pochodzi od angielskiej miejscowości Mottram. Po raz pierwszy opisany w 1876 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motwica

Motwica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Sosnówka. Leży na Równinie Kodeńskiej, przez wieś przepływa rzeczka Żylawa, prawy dopływ Zielawy.

W czerwcu 1929 roku pożar zniszczył 40 domów, 30 stodół i 40 chlewów. Podczas gaszenia pożaru kilka osób zostało poparzonych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Motyczka

mała motyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyczkować

potocznie: spulchniać ziemię, obsypywać rośliny, usuwać chwasty itp. za pomocą motyki; motykować, motyczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyczno

Motyczno – wieś sołecka w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie włoszczowskim, w gminie Włoszczowa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Motyczyć

potocznie: spulchniać ziemię, obsypywać rośliny, usuwać chwasty itp. za pomocą motyki; motykować, motyczkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyka

ręczne narzędzie rolnicze lub ogrodnicze w postaci kawałka metalowej płytki osadzonej na długiej rączce, służące do spulchniania ziemi, obsypywania roślin, usuwania chwastów itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. roln. proste narzędzie rolnicze służące m.in. do spulchniania ziemi;

Motyka (kopaczka) – narzędzie ręczne służące do spulchniania gleby, kopczykowania roślin, zwalczania chwastów; wykorzystywana głównie w ogrodnictwie i rolnictwie.

Motyka zbudowana jest z płaskiego ostrza, najczęściej żelaznego, osadzonego na długim, drewnianym trzonku, prawie prostopadle do tego trzonka. Ostrze to może mieć różny kształt i wielkość.

Jest to jedno z najstarszych narzędzi – motyka z kamiennym ostrzem znana była już w neolicie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motykować

potocznie: spulchniać ziemię, obsypywać rośliny, usuwać chwasty itp. za pomocą motyki; motyczkować, motyczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyl

1. owad o dużych, barwnych skrzydłach, żywiący się nektarem kwiatów albo sokiem roślin;
2. przedmiot przypominający kształtem tego owada, np. kokarda

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. dorosły owad z rzędu motyli, nazwa systematyczna|Lepidoptera|ref=tak.;

(1.2) przen. przedmiot przypominający kształtem motyla (1.1)

(1.3) sport. styl pływacki: delfin

(1.4) przest. przen. człowiek niestały, lekkomyślny, wietrznik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) żegl. trójkątny żagiel: spinaker

Motyle, inaczej łuskoskrzydłe (Lepidoptera – z stgr. λεπίς lepis, dopełniacz λεπίδος lepidos – „łuska” i πτερόν pteron – „skrzydło”) – rząd owadów uskrzydlonych, blisko spokrewniony z chruścikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motylarnia

pomieszczenie, w którym żyją motyle

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyle

1. owad o dużych, barwnych skrzydłach, żywiący się nektarem kwiatów albo sokiem roślin;
2. przedmiot przypominający kształtem tego owada, np. kokarda

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Lepidoptera|ref=tak., rząd owadów należących do stawonogów;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: motyl

Motyle, inaczej łuskoskrzydłe (Lepidoptera – z stgr. λεπίς lepis, dopełniacz λεπίδος lepidos – „łuska” i πτερόν pteron – „skrzydło”) – rząd owadów uskrzydlonych, blisko spokrewniony z chruścikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motylek

1. zdrobnienie od: motyl;
2. środowiskowo: zwolenniczka ruchu pro-ana; motyl

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. pieszcz. ent. mały motyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. sport. jeden z czterech podstawowych stylów pływackich;

(2.2) pot. techn. nakrętka skrzydełkowa

(2.3) pot. nóż motylkowy

- motylek – rodzaj roślin
- motylek – popularne określenie stylu pływackiego
- motylek (ang. wingnut) – nakrętka skrzydełkowa
- Motylek lub Papillon – amerykański film z 1973 roku
- Motylek – francuski film z 2002 roku
- motylek – składany nóż

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motylewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyli

przymiotnik od: motyl (w znaczeniu: owad), np. motyle skrzydła, motyla noga

przymiotnik

(1.1) dotyczący, odnoszący się do motyla

(1.2) charakterystyczny dla motyla, mający cechy jak u motyla

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: motyl

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motylica

1. pasożyt żyjący w wątrobie owiec, kóz i bydła, niekiedy człowieka; motylica wątrobowa;
2. choroba pasożytnicza owiec, kóz i bydła, niekiedy człowieka, wywoływana przez motylicę wątrobową, objawiająca się m.in. marskością wątroby; fascjoloza, choroba motylicza

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyliczka

1. pasożyt występujący u przeżuwaczy, np. u krów;
2. choroba spowodowana rozwojem tego pasożyta w przewodach żółciowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyliczy

choroba motylicza - choroba pasożytnicza owiec, kóz i bydła, niekiedy człowieka, wywoływana przez motylicę wątrobową, objawiająca się m.in. marskością wątroby; motylica, fascjoloza

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylik

rodzaj ptaków z rodziny astryldowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylina

hormon tkankowy stymulujący skurcze mięśni gładkich jelita

Motylina – hormon tkankowy produkowany przez wyspecjalizowane komórki jelita cienkiego. Stymuluje skurcze mięśni gładkich jelita, bierze udział w regulacji motoryki przewodu pokarmowego przede wszystkim w okresie międzytrawiennym.

Forma aktywna biologicznie motyliny (zbudowana z 22 aminokwasów: Phe-Val-Pro-Ile-Phe-Thr-Tyr-Gly-Glu-Leu-Gln-Arg-Met-Gln-Glu-Lys-Glu-Arg-Asn-Lys-Gly-Gln) powstaje z nieaktywnej cząstki prohormonu i jest kodowana przez gen MLT. Ma częściowo podobną strukturę do innego hormonu peptydowego greliny i wspólne z nim pochodzenie. Syntetyzowana jest przez komórki M(Mo) z układu APUD w dwunastnicy i w mniejszym stopniu w jelicie czczym i krętym (biodrowym). Aktywność biologiczna motyliny związana jest z N-końcowym fragmentem jej cząsteczki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motyliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylki

potocznie:
1. potocznie: obwisająca skóra ramion; skrzydełka, pelikany;
2. damskie majtki o szerokich, kloszowych nogawkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylkiem

1. zdrobnienie od: motyl;
2. środowiskowo: zwolenniczka ruchu pro-ana; motyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylkować

czasownik

(1.1) przest. być lekkoduchem, żyć lekkomyślnie, płocho

#### Źródła:

Wiktionary

# Motylkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|motylkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Motylkowate

rodzina z klasy dwuliściennych licząca około 18 tys. gatunków roślin zielnych i drzewiastych; charakteryzują się pierzastozłożonymi liśćmi, kwiatami grzbiecistymi i owocem strąkiem, występują na obu półkulach; bobowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fabaceae|Lindl.|ref=tak., rodzina roślin należąca do rzędu bobowców;

Bobowate, motylkowate (Fabaceae Lindl., Papilionaceae Giseke) – rodzina roślin należąca do rzędu bobowców (Fabales Bromhead). Obejmuje 766 rodzajów i ok. 19,6 tys. gatunków. Obejmuje w tropikach często rośliny drzewiaste, w klimacie umiarkowanym – głównie rośliny zielne. Występują w rozmaitych siedliskach, z wyjątkiem wodnych. Symbioza z bakteriami brodawkowymi wielu przedstawicieli umożliwia wykorzystanie azotu atmosferycznego. Mimo wielkiego zróżnicowania taksonomicznego cechują się zbliżoną budową kwiatów (zwanych motylkowymi), jednym typem owocu – strąkiem, liśćmi złożonymi wspartymi przylistkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motylkowaty

1. przypominający kształtem motyla;
2. o cechach motylkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylkowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący motylka, owada o barwnych skrzydłach, związany z nim

(1.2) dotyczący przedmiotu przypominającego motylka (owada) np. kokardki, krawata, płomienia gazowego

(1.3) taki, który ma jedno lub dwa ramiona służące do przekręcania

(1.4) dotyczący motylka (stylu pływackiego)

(1.5) dotyczący klapka z dwoma skrzyżowanymi paskami na palcach

(1.6) przen. zwiewny, lekki

(1.7) przen. lekkomyślny

#### Źródła:

Wiktionary

# Motylnik

kwiatowa roślina ozdobna, gatunek storczyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylowce

rodzina motyli dziennych obejmująca około 570 gatunków

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylowiec

1. ryba pochodząca z wód Afryki Środkowej, osiągająca około 10-14 cm długości;
2. przedstawiciel jednej z rodzin motyli dziennych

Motylowiec, ryba motyl (Pantodon buchholzi) – gatunek słodkowodnej ryby kostnojęzykokształtnej, jedyny przedstawiciel rodzaju Pantodon i rodziny motylowcowatych (Pantodontidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Motyloznawca

specjalista w zakresie nauki, wiedzy o motylach

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyloznawstwo

nauka, wiedza o motylach

#### Źródła:

SJP.pl

# Motylski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Motyw

1. bodziec do działania, pobudka, powód;
2. powtarzający się element kompozycyjny w dziełach sztuki lub część melodii powtarzana w utworze muzycznym;
3. wątek, postać lub idea w tradycji kulturalnej powtarzające się w utworach literackich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. bodziec skłaniający do działania

(1.2) szt. powtarzający się element kompozycyjny w dziełach sztuki

(1.3) muz. najmniejszy element formy w utworze muzycznym, struktura powstająca w wyniku współdziałania elementów muzycznych;

(1.4) liter. najmniejsza elementarna jednostka świata przedstawionego dzieła literackiego: zdarzenie, przedmiot, cecha, sytuacja lub przeżycie;

(1.5) inform. wygląd programu komputerowego itp.;

- motyw (psychologia)
- motyw (literatura)
- motyw (muzyka) – struktura
- motyw muzyczny – utwór
- motyw (sztuka)
- motyw (prawo)
- Motyw – zespół muzyczny
- motyw (biologia)
- motyw (historia)
- motyw (informatyka) – inaczej kompozycja lub skórka
- Motyw – film
- Motyw – kanadyjski serial telewizyjny
- Motyw – polski serial telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motywacja

1. zbiór czynników skłaniających do działania
2. uzasadnienie poprzez ukazanie zbioru motywów, zwłaszcza postępowania bohaterów literackich i określonego rozwoju akcji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

(1.2) praw. uzasadnienie czyichś działań lub decyzji

Motywacja (z łac. motivus „ruchomy” od motus „ruch”) – stan gotowości do podjęcia określonego działania, wzbudzony potrzebą zespół procesów psychicznych i fizjologicznych, określający podłoże zachowań i ich zmian. Wewnętrzny stan człowieka, mający wymiar atrybutowy. Motywacja wynika z interakcji zarówno świadomych, jak i nieświadomych czynników. Opanowanie motywacji pozwalającej na trwałe i przemyślane działanie ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia wysokiego poziomu umiejętności, np. w sztuce, medycynie, sporcie, nauce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motywacyjny

związany z motywacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Motywator

osoba skłaniająca lub zachęcająca do jakiegoś działania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto motywuje lub inspiruje innych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motywatorka

→ motywator

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta motywator

Patrz:motywator

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motywik

zdrobnienie od: motyw

#### Źródła:

SJP.pl

# Motywować

1. zachęcać, skłaniać do czegoś; namawiać, nakłaniać, przekonywać;
2. uzasadniać swoje postępowanie, popierać coś dowodami, argumentami; argumentować, tłumaczyć

czasownik niedokonany

(1.1) zachęcać do działania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Motława

rzeka w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w województwie pomorskim, dopływ Martwej Wisły;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Motławski

→ Motława (rzeka w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Motłoch

pogardliwie:
1. tłum ludzi zachowujących się niekulturalnie, wywołujących burdy, bijatyki; hołota, swołocz, tłuszcza;
2. ludzie przeciętni, nienależący do elity; plebs, tłum, masy, pospólstwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pogard. tłum chuliganów, hołota

(1.2) pogard. gmin, lud

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moulage

[czytaj: muLAŻ] model z gipsu, wosku itp., zachowujący kształt i budowę powierzchni przedmiotu; mulaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Moulinet

w szermierce: uderzenie kolistym lub półkolistym ruchem ostrza, z ominięciem broni przeciwnika

- Moulinet (Lot i Garonna) – francuska gmina w regionie Akwitania
- Moulinet (Alpy Nadmorskie) – francuska gmina w regionie Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże
- Moulinet – rodzaj cienkiej, jedwabnej przędzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mountainboard

[czytaj: małtynbord]
1. rodzaj deskorolki wyposażonej w koła z oponami;
2. jazda na deskorolce z kółkami;
3. nośnik reklamy zewnętrznej na trasach narciarskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mountbatten

- Mountbatten – brytyjskie nazwisko arystokratyczne, m.in.:
- Louis Mountbatten (hrabia Mountbatten of Burma) (1900-1979) – brytyjski polityk i wojskowy
- Mountbatten - stacja metra w Singapurze

Zobacz też:

- Battenbergowie

#### Źródła:

Wikipedia

# Mourinho

Osoby o tym nazwisku:

- Félix Mourinho (1938–2017) – portugalski trener i piłkarz
- José Mourinho (ur. 1963) – portugalski trener i piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Mousaka

[czytaj: musaka] potrawa popularna w kuchni greckiej, rodzaj pieczonego mięsa z warzywami, z serem i z sosem beszamelowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Mousepad

[czytaj: małspad] specjalna podkładka o chropowatej powierzchni, po której porusza się mysz komputerową; pad

#### Źródła:

SJP.pl

# Movieoke

[czytaj: muwi-oke] odgrywanie scen filmowych, wzorowane na karaoke

#### Źródła:

SJP.pl

# Mowa

1. język (np. mowa polska);
2. mówienie; zdolność mówienia;
3. sposób wymawiania wyrazów; wymowa;
4. dłuższa wypowiedź okolicznościowa; przemówienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przemówienie, wypowiedź;

(1.2) język, zbiór słów i reguł gramatycznych

(1.3) zdolność mówienia;

(1.4) przen. znaczenie, sens gestów, znaków, sygnałów

- mowa – inaczej język
- mowa w językoznawstwie i technice dźwiękowej
- mowa w retoryce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mowa-Trawa

potocznie: słowa bez pokrycia, wypowiedź bez treści i znaczenia

Mowa-Trawa – debiutancki album zespołu Superpuder wydany w 2007.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mowca

dawniej, dziś regionalnie: mówca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek wygłaszający mowę, dający przemówienie; ten, który zabiera głos podczas kongresu, zebrania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Moweina

czerwonofioletowy barwnik zasadowy; pierwszy barwnik syntetyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. czerwonofioletowy barwnik z grupy barwników azynowych stosowany dawniej do barwienia jedwabiu i bawełny; pierwszy barwnik uzyskany syntetycznie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mowgli

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. imię|polski|m., bohater serii powieści Rudyarda Kiplinga pt. „Księga dżungli”;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mownica

dawniej: mównica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pulpit dla mówcy

(1.2) podest dla mówcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest mowne; cecha tych, którzy są mowni

#### Źródła:

Wiktionary

# Mowny

przestarzale:
1. rozmowny, wygadany, gadatliwy;
2. związany z mówieniem, z mową, służący do mówienia, np. narządy mowne

#### Źródła:

SJP.pl

# Mowotwórczy

wpływający na tworzenie mowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Mowoznawca

dawniej: językoznawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Mowoznawstwo

dawniej: językoznawstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Moxa

moksa;
1.
a) odmiana termopunktury, chińska metoda leczenia polegająca na ogrzewaniu odpowiednich punktów ciała, zwykle za pomocą specjalnego cygara;
b) pojedynczy zabieg leczniczy z wykorzystaniem tej metody;
2. roślina, z której przygotowuje się cygara, kulki itp. do zabiegów o tej samej nazwie

Niemcy:

- Moxa – gmina w kraju związkowym Turyngia, w powiecie Saale-Orla

Inne:

- Moxa – angielska nazwa suszonych ziół stosowanych w termopunkturze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moyamoya

zespół moyamoya, choroba moyamoya - postępujący zanik tętnic kręgowych, szyjnych i wewnątrzczaszkowych, który doprowadza do niedokrwienia ośrodkowego układu nerwowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Moyseowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Moza

rzeka płynąca przez terytorium Francji, Belgii i Holandii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Europie;

(1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Grand Est;

Moza (fr. Meuse, niderl. Maas, niem. Maas) – rzeka płynąca przez terytorium Francji, Belgii i Holandii. Bierze źródła z Mont Faucilles w północno-wschodniej Francji, dalej płynie przez Lotaryngię. W Namur zasila ją Sambra. Następnie Moza skręca na wschód i płynie przez Ardeny, gdzie meandruje. Koło Liège skręca na północ. Stanowi granicę belgijsko-holenderską w Limburgii. W Holandii płynie na północ, a następnie na zachód. Tworzy wspólną deltę z odnogą Renu – Waal – i uchodzi do Morza Północnego w pobliżu Rotterdamu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mozaicysta

artysta specjalizujący się w mozaikach

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozaicystka

→ mozaicysta

Patrz:mozaicysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozaika

[czytaj: mozajka]
1. obraz wykonany z różnorodnych elementów, np. kolorowych szkieł, małych kolorowych kamyków itp.; także technika wykonywania takich obrazów
2. układ różnorodnych elementów tworzących pewną całość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z małych, wielobarwnych kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki o różnej fakturze i kształcie;

(1.2) bot. objaw chorobowy u roślin w postaci jasnych plamaam na tle zdrowej zieleni liścia;

(1.3) biol. zob. chimera.

Mozaika – dekoracja w postaci ornamentu lub obrazu, wykonana z drobnych, o różnej kolorystyce (dwu- lub wielobarwne), fakturze i kształcie kamyczków, kawałków szkła lub ceramiki. Elementy są przyklejone do podłoża przez ułożenie na niezwiązanej zaprawie, wapiennej, cementowej lub żywicy pochodzenia roślinnego (mastyks z drzewa pistacji kleistej). Stosowana jest do zdobienia posadzek, ścian, kopuł, sklepień, apsyd w budownictwie sakralnym i świeckim, mebli (zwłaszcza blatów stołów, sepetów, biurek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mozaikarz

twórca mozaik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) twórca mozaik, artysta lub rzemieślnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozaikowatość

1. budowa przypominająca mozaikę;
2. choroba roślin wywołana przez wirusy, objawiająca się występowaniem jasnozielonych lub żółtawych plam na liściach

W

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mozaikowaty

przypominający mozaikę, podobny do mozaiki

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozaikowość

→ mozaika

Patrz:mozaika

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozaikowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący mozaiki, związany z mozaiką

#### Źródła:

Wiktionary

# Mozaista

wyznawca judaizmu; żyd

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozaistka

wyznawczyni judaizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozaistyczny

→ mozaizm

Patrz:mozaizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozaizm

monoteistyczna religia Żydów; judaizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. judaizm

Mozaizm – określenie judaizmu, używane głównie w zachodnim chrześcijaństwie, nazwa wywiedziona od Mojżesza. Wśród współczesnych odłamów judaizmu większość (te, które uznają Talmud) nie używa tej nazwy i podkreśla, że Mojżesz to tylko jeden, jakkolwiek bardzo ważny z tych, przez których przemawia Pan. Wydaje się, że tylko karaimi i falasze określają się jako mozaiści.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mozambicki

przymiotnik od: Mozambik

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do państwa Mozambik, związany z Mozambikiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozambijczyk

obywatel Mozambiku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mozambiku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozambijka

obywatelka Mozambiku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Mozambiku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozambijski

1. → Mozambik; mozambicki;
2. afrokulczyk (kulczyk) mozambijski - gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych; afrokulczyk (kulczyk) mozambicki

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozambik

1. państwo w Afryce ze stolicą w Maputo; Republika Mozambiku;
2. miasto w Mozambiku (państwie)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Afryce;

(1.2) geogr. wyspa koralowa na Kanale Mozambickim;

(1.3) geogr. miasto na wyspie Mozambik (1.2)

Mozambik (port. Moçambique), Republika Mozambiku (port. República de Moçambique) – państwo położone w południowo-wschodniej Afryce. Graniczy z Południową Afryką, Eswatini, Zimbabwe, Zambią, Malawi i Tanzanią.

Kolonia portugalska w latach 1498–1975.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mozański

→ Moza (rzeka we Francji, Belgii i Holandii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mozą, dotyczący Mozy (rzeki)

(1.2) związany z Mozą, dotyczący Mozy (departamentu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozarab

hiszpański chrześcijanin, który przyjął arabską kulturę i język (ale nie religię) w okresie arabskiego panowania na Półwyspie Iberyjskim

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. chrześcijanin żyjący na Półwyspie Iberyjskim pod dominacją Arabów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozarabski

dotyczący Mozarabów (mieszkańców Hiszpanii, którzy za panowania Maurów pozostali katolikami, ale przyjęli kulturę i język arabski)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z mozarabami, dotyczący mozarabów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozart

Wolfgang Amadeusz (albo Amadeus) Mozart (1756-91), kompozytor austriacki

- Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791) – austriacki kompozytor i wirtuoz gry na instrumentach klawiszowych

Jego rodzina:

- Anna Maria Mozart (1720-1778) – matka Wolfganga Amadeusa
- Carl Thomas Mozart (1784-1858) – starszy syn Wolfganga Amadeusa
- Constanze Mozart (1762-1842) – austriacka śpiewaczka, żona Wolfganga Amadeusa
- Franz Xaver Wolfgang Mozart (1791-1844) – austriacki kompozytor i pianista, młodszy syn Wolfganga Amadeusa
- Leopold Mozart (1719-1787) – niemiecki skrzypek i kompozytor, ojciec Wolfganga Amadeusa
- Maria Anna Mozart, zwana Nannerl (1751-1829) – siostra Wolfganga Amadeusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mozartowski

[czytaj: mocartowski] taki jak u Mozarta, charakterystyczny dla Mozarta, jego muzyki

przymiotnik

(1.1) muz. dotyczący życia i muzyki Wolfganga Mozarta, charakterystyczny, typowy dla Mozarta lub jego muzyki, taki jak u Mozarta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozazaur

wielka kopalna jaszczurka morska z rzędu łuskonośnych, mięsożerna, blisko spokrewniona z waranami, żyjąca w drugiej połowie okresu kredowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Mosasaurus|ref=tak., rodzaj zauropsydów żyjących w późnej kredzie;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju mozazaur (1.1)

Mozazaur (Mosasaurus) – rodzaj wymarłych jaszczurek morskich z rodziny mozazaurów (Mosasauridae); jego nazwa oznacza „jaszczur znad Mozy” (łac. Mosa „Moza”; gr. σαυρος sauros „jaszczurka”). Była to jedna z największych jaszczurek w dziejach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Możdżanów

Możdżanów – wieś w gminie Sośnie, w powiecie ostrowskim, w województwie wielkopolskim. Liczy około 142 mieszkańców. Położony w Parku Krajobrazowym Dolina Baryczy w rejonie Stawów Możdżanowskich. Niedaleko wsi rośnie jeden z największych dębów Wielkopolski – trzystuletni Dąb Jan o obwodzie 867 cm i wysokości 28 m. Pień dębu posiada u podstawy sporą dziuplę, zabezpieczoną betonową plombą.

#### Źródła:

Wikipedia

# Możdżanowo

Możdżanowo (kaszb. Mòżdżónowò, niem. Mützenow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Ustka.

Administracyjnie Możdżanowo jest sołectwem.

Stare osiedle. W drugiej połowie XVIII w. działała tu duża kopalnia bursztynu żydowskiego kupca Lieppmanna, wydobywająca surowiec z szybów o głębokości do 23 m. Dziś znajduje się tu jedno z większych w Polsce złóż bursztynu (o zasobności 20-30 t), aktualnie nieeksploatowane.

#### Źródła:

Wikipedia

# Możdżeń

wyrostek kości czołowej u zwierząt pustorogich, będący podstawą pochwy rogowej

Możdżeń – parzysty wyrostek kości czołowej czaszki krętorogich, z którego wyrasta róg.

Możdżeń jest zbudowany z kości, w dolnej części łączy się z kością czołową. W miarę jak rośnie ku górze, powoduje uwypuklenie skóry, osiągając długość kilkunastu centymetrów. Pokrywa go skóra porośnięta włosami, które z czasem zanikają. Nad możdżeniem wyrasta róg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Możdżer

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Moździerz

1. metalowe, kamienne, ceramiczne lub drewniane naczynie w kształcie odwróconego dzwonu, o wklęsłym, półkolistym dnie służące do rozdrabniania różnych materiałów za pomocą specjalnego tłuczka, pobijaka, stępy;
2. rodzaj broni do prowadzenia ognia o stromej paraboli lotu, pozwalającej razić cele ukryte za naturalnymi lub sztucznymi przeszkodami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. lekka broń artyleryjska ładowana od lufy, umożliwia częsty ostrzał pociskami małego kalibru;

(1.2) kulin. narzędzie kuchenne lub laboratoryjne w postaci ciężkiego naczynia i tłuczka, służące do rozdrabniania czegoś na proszek;

(1.3) daw. gw-pl|Warszawa. twarz

Moździerz (daw. miotacz, miotacz min) – rodzaj działa strzelającego stromotorowo. Termin współcześnie utożsamiany najczęściej z lekkimi działami bez oporopowrotników, o krótkich lufach z gładkim przewodem, ładowanymi odprzodowo. Nie jest to jednak regułą, a pojęcie to (zwłaszcza historycznie) odnosi się do szeregu zróżnicowanych konstrukcji, w tym i do ciężkich dział oblężniczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Moździerzowiec

żołnierz obsługujący moździerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Moździerzyk

zdrobnienie od: moździerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Moździerzysta

żołnierz obsługujący moździerz; moździerzowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Możdżyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Może

partykuła nadająca całej wypowiedzi lub jej części odcień przypuszczenia

partykuła

(1.1) …nadająca wypowiedzi charakter przypuszczenia

(1.2) …stosowana w celu wyrażenia propozycji, rady, prośby

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lp. ter. od: móc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Możebniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: możebny

#### Źródła:

SJP.pl

# Możebność

przestarzale: możliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Możebny

dawniej: możliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Możejki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Możejko

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Możejko – polski piłkarz
- Beata Możejko – polska historyk
- Bronisław Możejko – polski zoolog
- Helena Możejko – polska pielęgniarka i polityk
- Paweł Możejko – polski fizyk
- Piotr Grella-Możejko – polski kompozytor, literaturoznawca, tłumacz, grafik i publicysta
- Stanisław Możejko – polski samorządowiec
- Tomasz Możejko – polski nauczyciel i samorządowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mozela

rzeka w Europie, lewy dopływ Renu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka płynąca przez Francję, Niemcy i Luksemburg, lewy dopływ Renu;

(1.2) geogr. adm. francuski departament położony w regionie Grand Est;

Mozela (fr. Moselle, niem. Mosel, luks. Musel) – rzeka płynąca przez Francję, Luksemburg i Niemcy, lewy dopływ Renu (drugi pod względem długości, po Mozie).

Długość Mozeli wynosi 544 km (313 km we Francji i 231 km w Niemczech), a powierzchnia dorzecza 28 153,28 km². Jej źródła znajdują się w południowych Wogezach we Francji, w okolicach przełęczy Col de Bussang. Następnie Mozela płynie przez Lotaryngię, wzdłuż granicy z Luksemburgiem i przez Niemcy, uchodząc do Renu w Koblencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mozelski

→ Mozela (rzeka w Europie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Mozelą, dotyczący Mozeli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozga

trawa występująca w dwóch gatunkach: mozga trzcinowata (ostrzyca) i mozga kanaryjska (kanar)

Mozga (Phalaris L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny wiechlinowatych. Liczy ok. 20 gatunków, z których w Polsce występuje jeden gatunek rodzimy (mozga trzcinowata Phalaris arundinacea) i kilka przejściowo dziczejących (efemerofitów): mozga przewęzista P. angusta, mozga błękitnawa P. coerulescens, drobna P. minor, kanaryjska P. canariensis, krótkokłosa P. brachystachys, osobliwa P. paradoxa i ucięta P. truncata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mozilla

organizacja wydająca m.in. popularną przeglądarkę Mozilla Firefox; dawniej nazwa przeglądarki internetowej

Mozilla – przeglądarka internetowa.

Pierwotnie była to nazwa kodowa silnika dla przeglądarki Netscape Navigator. Słowo „Mozilla” powstało z połączenia słów Mosaic (nazwy jednej z pierwszych przeglądarek internetowych) i killer (zabójca).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Możliwe

to, co jest możliwe, co da się zrobić

#### Źródła:

SJP.pl

# Możliwie

przysłówek

(1.1) w miarę możliwości; tak jak tylko się da; jak to tylko możliwe

(1.2) pot. dość dobrze; nie najgorzej

#### Źródła:

Wiktionary

# Możliwiej

stopień wyższy od przysłówka: możliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Możliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan, w którym coś jest możliwe (da się zrealizować)

(1.2) często w lm. umiejętność, predyspozycja, sprzyjające warunki do dokonania czegoś

Logika modalna – teoria logiczna, która bada pojęcia możliwości, konieczności i ich wariantów. Niekiedy termin „logika modalna” rozumie się szerzej, włączając w jego obręb logiki epistemiczne, logiki temporalne, logiki deontyczne i logiki programów – niniejszy artykuł omawia jedynie logiki modalne w sensie wąskim (logiki modalne aletyczne) na przykładzie systemu S5.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Możliwości

potencjał;
1. zdolności, predyspozycje psychiczne i fizyczne człowieka;
2. zdolność do działania i osiągania jakichś efektów

#### Źródła:

SJP.pl

# Możliwościowy

→ możliwość

Patrz:możliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Możliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: możliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Możliwy

1. dający się wykonać, zrealizować, urzeczywistnić;
2. będący w zakresie czyichś możliwości; dostępny;
3. taki, który może się zdarzyć, zaistnieć;
4. potocznie: znośny, niezły, dość dobry

przymiotnik

(1.1) taki, który da się zrealizować lub urzeczywistnić

(1.2) pot. akceptowalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Można

modalny czasownik niewłaściwy określający dopuszczalność (np.: Czy można wejść?) albo wykonalność (np.: Ten zegar można naprawić.) czegoś, występujący w zdaniu w połączeniu z bezokolicznikiem; wolno

czasownik niewłaściwy

(1.1) jest możliwe do wykonania

(1.2) jest dozwolone; pozwala się na coś

forma przymiotnika.

(2.1) ż. M. i W. lp. od: możny

Można – utwór muzyczny z 2024 roku, wykonywany przez polskich piosenkarzy Nosowską i Błażeja Króla, pochodzący z ich wspólnego albumu studyjnego Kasia i Błażej. 3 lipca 2024 został wydany przez wydawnictwo Kayax jako pierwszy promujący go singel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Możnaż

przestarzałe: czasownik modalny "można" wzmocniony partykułą wzmacniającą "-ż", używany w funkcji pytajnej lub wzmocnionej

#### Źródła:

SJP.pl

# Możnie

dawniej: mocno, silnie, potężnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Możniej

dawny stopień wyższy od przysłówka: możnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Możniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: możny; bardziej możny

#### Źródła:

SJP.pl

# Możność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) możliwość

(1.2) stpol. moc

Potencja (gr. dýnamis, δύναμις; łac. potentia − zdolność, możność) - w filozofii Arystotelesa, obok pojęcia aktu (łac. actus), składnik każdego bytu. Każdy byt składa się z możności i aktu. Możność jest elementem biernym, aktualizowanym (konkretyzowanym) przez akt. Analiza potencji i aktu zawarta jest w Księdze Θ Metafizyki

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Możnowładca

człowiek o dużych wpływach, pochodzący z możnego rodu; magnat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. osoba z możnego rodu mająca wpływa na politykę państwa

Możnowładztwo – górna warstwa społeczna w feudalnym społeczeństwie średniowiecznym (najwyższa warstwa średniowiecznego rycerstwa zajmująca uprzywilejowaną pozycję w państwie). Obejmowała ona posiadaczy największych majątków ziemskich. Możnowładcy posiadali dostęp (często monopol) do najwyższych urzędów państwowych i kościelnych.

- W czasach panowania Bolesława Krzywoustego czołowymi możnowładcami byli m.in. palatyn Skarbimir z rodu Awdańców, kanclerz i biskup Michał Awdaniec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Możnowładczy

→ możnowładca

Patrz:możnowładca

#### Źródła:

SJP.pl

# Możnowładczyni

→ możnowładca

Patrz:możnowładca

#### Źródła:

SJP.pl

# Możnowładza

wpływy polityczne, rządy możnowładców w społeczeństwie feudalnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. władza możnych – wielkich panów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Możnowładztwo

ogół możnowładców, rody magnackie; magnateria

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) górna warstwa społeczna w feudalnym społeczeństwie średniowiecznym

Możnowładztwo – górna warstwa społeczna w feudalnym społeczeństwie średniowiecznym (najwyższa warstwa średniowiecznego rycerstwa zajmująca uprzywilejowaną pozycję w państwie). Obejmowała ona posiadaczy największych majątków ziemskich. Możnowładcy posiadali dostęp (często monopol) do najwyższych urzędów państwowych i kościelnych.

- W czasach panowania Bolesława Krzywoustego czołowymi możnowładcami byli m.in. palatyn Skarbimir z rodu Awdańców, kanclerz i biskup Michał Awdaniec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Możny

dawniej:
1. mający wielki majątek i duże wpływy; bogaty, potężny;
2. możliwy, dostępny

przymiotnik

(1.1) o dużej mocy i wpływie

(1.2) należący do elity władzy

(1.3) przest. mający znaczny majątek

(1.4) daw. obfity

(1.5) daw. możliwy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba wpływowa, u władzy

(2.2) przest. osoba bardzo bogata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozol

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. odcisk

Osoby o tym nazwisku:

- Jadwiga Niedzielko-Mozol – polska pediatra i chirurg dziecięcy
- Stanisław Mozol – polski robotnik, poseł na Sejm

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mozolić

mozolić się - robić coś z trudem i wysiłkiem; znoić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozolnie

przysłówek

(1.1) długo, z wysiłkiem i cierpliwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Mozolniej

stopień wyższy od przysłówka: mozolnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozolniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: mozolny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozolność

→ mozolny

Patrz:mozolny

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozolny

wymagający wiele wysiłku, pochłaniający siły i czas; pracochłonny, wyczerpujący, żmudny

przymiotnik

(1.1) wymagający sporego wysiłku i dużo cierpliwości, pochłaniający wiele czasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mozów

Mozów (niem. Mosau) – wieś w Polsce, położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Sulechów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Według danych na 31 grudnia 2017 miejscowość zamieszkuje 339 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mozół

ciężka lub wymagająca cierpliwości praca; trud, znój, mordęga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praca wymagająca ogromnego wysiłku i dużego nakładu cierpliwości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Możylinek

Możylinek (Moehringia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny goździkowatych. Obejmuje ok. 25–29 gatunków występujących w strefie umiarkowanej chłodnej Ameryki Północnej, Azji i Europy. W Polsce rosną dziko dwa gatunki – pospolity możylinek trójnerwowy (M. trinervia) oraz możylinek mchowaty (M. muscosa).

#### Źródła:

Wikipedia

# Mozyrski

→ Mozyrz (miasto na Białorusi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Mozyrz

miasto na Białorusi

Mozyrz (biał. Мазыр, Mazyr) – miasto na Białorusi w obwodzie homelskim, siedziba rejonu mozyrskiego. Historycznie na Polesiu. W mieście znajduje port rzeczny nad Prypecią, rafineria ropy naftowej, zakładu przemysłu drzewnego i elektrotechnicznego. W 2014 liczyło 112 tys. mieszkańców.

W mieście jest stacja kolejowa Mozyrz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mozzarella

[czytaj: moccarella] miękki, biały ser z mleka krowiego, bardzo popularny w kuchni włoskiej, używany do bardzo wielu potraw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. spoż. biały, miękki, wilgotny ser o łagodnym smaku, dawniej wytwarzany z mleka bawolic, dziś – z mleka krowiego;

Mozzarella – włoski ser podpuszczkowy pochodzący z Kampanii.

Ser ten wytwarzany jest ze świeżego mleka bawolic – samic wołu domowego (Bubalus bubalis), względnie z mleka krowiego bądź z ich mieszanki. Sprzedawany w postaci niewielkich gomółek o obłym kształcie, zanurzonych w serwatce. Produkt znany ze swej ciągliwości po roztopieniu. Stanowi składnik wielu dań tradycyjnej kuchni włoskiej, m.in. lazanii, sałatki caprese i większości rodzajów pizzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mozzetta

pelerynka noszona przez wyższe duchowieństwo jako oznaka posiadanej jurysdykcji; mucet

Mucet (wł. mozzetta) – narzuta sięgająca łokci, będąca częścią stroju duchownych katolickich. Jest to okrycie sutanny, okrywające ramiona do łokci, z guzikami na piersi. Kolor mucetu wskazuje na hierarchiczną rangę ją noszącego.

Biskupi noszą mucet w kolorze fioletowym, kardynałowie purpurowy. Papież ma prawo używania trzech wersji mucetu – dwóch karmazynowych: letniej, uszytej z jedwabiu i zimowej (która jest lamowana gronostajem) oraz białej. Jan Paweł II zakładał jedynie jedwabny mucet karmazynowy. Papież Benedykt XVI zakładał zarówno mucet karmazynowy jedwabny jak i laminowany gronostajem a w okresie wielkanocnym w kolorze białym, zwany także mucetem paschalnym. Papież Franciszek zrezygnował z używania mucetu. Leon XIV powrócił do noszenia tradycjnego stroju chórowego z mucetem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mołdawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północno-wschodniej Rumunii, prawy dopływ Seretu;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mołdawia

państwo w Europie ze stolicą w Kiszyniowie; Republika Mołdawii, Mołdowa (forma o charakterze urzędowym)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie Wschodniej ze stolicą w Kiszyniowie;

(1.2) geogr. hist. region historyczny na pograniczu Republiki Mołdawii (1.1), Rumunii i Ukrainy;

Mołdawia, Republika Mołdawii (rum. Moldova, Republica Moldova; ros. Молдавия, Респу́блика Молдо́ва) – państwo europejskie położone na terenach historycznej Besarabii oraz częściowo na lewym brzegu Dniestru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mołdawianeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: Mołdawianka

#### Źródła:

Wiktionary

# Mołdawianin

obywatel Mołdawii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Mołdawii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mołdawianka

obywatelka Mołdawii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Mołdawii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mołdawica

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Rumunii, na Bukowinie;

Mołdawica (rum. Moldovița, dawniej pol. Mołdawica Ruska, rum. Rușii Moldovița, niem. Russ Moldawitza) – wieś w Rumunii, w okręgu Suczawa, w gminie Mołdawica. W 2011 roku liczyła 2215 mieszkańców. Jest położona w dolinie Mołdawicy, powyżej Vatra Moldoviței, na południowej Bukowinie (Rumunia).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mołdawin

Mołdawin (niem. Maldewin ) – wieś w północno-zachodniej Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe. Mołdawin jest siedzibą sołectwa do którego należy osada Mołdawinek.

W latach 1818–1945 miejscowość administracyjnie należała do Landkreis Regenwalde (Powiat Resko) z siedzibą do roku 1860 w Resku, a następnie w Łobzie, a w latach 1975–1998 administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Mołdawin, po jej zniesieniu w gromadzie Łosośnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mołdawski

związany z Mołdawią

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Mołdawii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Mołdawii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mołdawsko-Polski

dotyczący Mołdawii i Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Mołdawskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem mołdawskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem mołdawskim

(1.3) spisany, stworzony w języku mołdawskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Mołdowa

(forma o charakterze urzędowym) państwo w Europie ze stolicą w Kiszyniowie; Mołdawia, Republika Mołdawii

Mołdawia, Republika Mołdawii (rum. Moldova, Republica Moldova; ros. Молдавия, Респу́блика Молдо́ва) – państwo europejskie położone na terenach historycznej Besarabii oraz częściowo na lewym brzegu Dniestru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mołek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mołnia

1. seria radzieckich rakiet nośnych;
2. rosyjska marka zegarków

- Mołnia – rodzina rosyjskich dronów uderzeniowych
- Mołnia – rosyjskie okręty projektu 1241
- Mołnia – marka radzieckich zegarków kieszonkowych
- Mołnia 1-02 – drugi cywilny operacyjny radziecki satelita telekomunikacyjny
- Mołnia 1-3 – radziecki satelita telekomunikacyjny typu Mołnia 1
- Mołnia 1-4 – radziecki satelita telekomunikacyjny
- Mołnia 8K78 – radziecka trzyczłonowa rakieta nośna
- Mołnia 8K78M – podgrupa radzieckich rakiet nośnych
- Mołnia 8K78-0 – zerowy stopnień radzieckich rakiet nośnych Mołnia 8K78
- Mołnia 8K78-1 – główny stopnień radzieckich rakiet nośnych Mołnia 8K78
- Mołnia 8K78-2 – środkowy, drugi człon radzieckich rakiet nośnych Mołnia 8K78
- Mołnia 8K78-3 – ostatni, trzeci człon radzieckich rakiet nośnych Mołnia 8K78

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Mołodyca

przestarzale, gwarowo: młoda mężatka, zwłaszcza Ukrainka lub Białorusinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mołoga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim;

Mołoga (ros. Молога) – lewy dopływ Wołgi mający swe źródła na Wzgórzach Wałdaj w obwodzie twerskim, na terenie Rosji.

U ujścia rzeki znajdowało się miasto Mołoga.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mołojec

przestarzałe:
1. młody Kozak;
2. żołnierz kozacki;
3. ktoś odważny, dzielny, zaradny; zuch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) młody Kozak

(1.2) żołnierz kozacki

(1.3) daw. mężczyzna odważny, krzepki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Mołojecki

odnoszący się do mołojca, właściwy mołojcom

#### Źródła:

SJP.pl

# Mołoniewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Mołotow

nazwisko, np. Wiaczesław Michajłowicz Mołotow (1890-1986), rosyjski polityk komunistyczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. koktajl Mołotowa

- Wiaczesław Mołotow – radziecki polityk
- Mołotow – nazwa miasta Perm w latach 1940-1957
- Mołotow – radziecki krążownik projektu 26
- Mołotow – album polskiego rapera Borixona
- Molotov – meksykańska grupa muzyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Mołstowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Mołstowa – rzeka w północno-zachodniej Polsce, płynąca po Pobrzeżu Południowobałtyckim, w województwie zachodniopomorskim, o długości według różnych źródeł od 48,9 km do 57 km i powierzchni dorzecza od 371,5 km² do 377 km²; prawobrzeżny dopływ Regi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Mołstowo

2 miejscowości w Polsce:

- Mołstowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Brojce
- Mołstowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko

#### Źródła:

Wikipedia

# Mołtowo

Mołtowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w powiecie kołobrzeskim, gminie Gościno, położona na pograniczu Równiny Białogardzkiej i Równiny Gryfickiej.

Według danych z 30 czerwca 2014 wieś miała 147 stałych mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Mołła

mułła;
1. tytuł nadawany duchownemu muzułmańskiemu, znaczący tyle co: mistrz, uczony;
2. muzułmański sędzia, doktor prawa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. w szyizmie: honorowy tytuł teologa lub prawnika muzułmańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary