# Ny

nazwa jednej z liter alfabetu greckiego; ni

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ni, nazwa trzynastej litery alfabetu greckiego, ν;

- NY – amerykański skrót oznaczający „New York”, stan w USA lub miasto Nowy Jork
- ny albo ni – litera alfabetu greckiego
- dwuznak ny
- (73450) 2002 NY19 – tymczasowe oznaczenie planetoidy odkrytej w 2002
- (73464) 2002 NY54 – tymczasowe oznaczenie planetoidy odkrytej w 2002

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nycz

nazwisko

Osoby:

- Bronisław Lubicz-Nycz – polski aktor, nauczyciel, żołnierz podziemia
- Danuta Nycz – polska saneczkarka, srebrna medalistka Mistrzostw Świata w Saneczkarstwie w 1962
- Kazimierz Nycz – biskup rzymskokatolicki, kardynał
- Kazimierz Nycz – polski polityk, samorządowiec, prezydent Przemyśla, poseł na Sejm
- Leszek Lubicz-Nycz – polski szermierz, oficer, olimpijczyk
- Michał Nycz – polski historyk skarbowości
- Ryszard Nycz – polski teoretyk i historyk literatury
- Wacław Nycz – polski pilot w lotnictwie sportowy i cywilnym
- Władysław Nycz – polski żołnierz, harcerz, działacz kombatancki
- Władysław Jan Nycz – pilot wojskowy, kapitan lotnictwa Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Nyczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Nyga

gwarowo: komar

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. komar

Osoby o nazwisku Nyga:

- Jerzy Nyga (1931–2017) – polski duchowny rzymskokatolicki
- Roman Nyga (1938–2021) – polski artysta malarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nygus

1. potocznie o leniu, człowieku unikającym pracy;
2. tytuł władców krain etiopskich od czasów państwa Aksum

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba bardzo leniwa, unikająca pracy

(1.2) gwara. więz. cwel

Nygus, negus (amh. ነጋሲ, nəgus „król”; gyyz ንጉሥ, nəguś) – historyczny i polityczny tytuł władców krain Etiopii w okresie monarchii. Jeden z najstarszych feudalnych tytułów etiopskich, bowiem był w użyciu już w V–I wieku p.n.e. od czasów państwa Aksum, został następnie przejęty przez chrześcijańskich władców Etiopii i był używany do czasów współczesnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nyguska

→ nygus

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. ostatnia w środku dnia msza święta

Patrz:nygus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Nygusować

potocznie: spędzać bezczynnie czas; leniuchować, próżnować, wałkonić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Nyk

nazwisko

Nyk — chłodny wiatr typu bora, występujący na Alasce. Wieje z kierunku wschodniego i południowo-wschodniego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Nykiel

nazwisko

Nykiel – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Wierzbinek, na prawym brzegu Noteci. Częścią integralną wsi jest miejscowość Pogorzała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego. W roku 2011 liczyła (jako miejscowość statystyczna wraz ze wsiami Ciepłowo i Teodorowo) 266 mieszkańców, w tym 131 kobiet i 135 mężczyzn. Przez miejscowość przebiega nitka rurociągu „Przyjaźń”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Nyks

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini i uosobienie nocy;

Nyks (stgr. Νύξ Nýx – noc, łac. Nox – noc) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie nocy (ciemności nocnej).

Należała do bogów pierwotnych (Protogenoi). Uchodziła za córkę Chaosu. Z Erebem, który był jej bratem, miała córki: Hemerę i Nemezis oraz synów: Eter i Charona, natomiast z Tartarem (niektóre źródła podają, iż para boskich braci nie miała ojca) – Tanatosa (Śmierć) i Hypnosa (Sen), a z Uranosem – Lyssę (Szał). Bez udziału pierwiastka męskiego zrodziła szereg bóstw, uosobień, abstrakcji, demonów: Apate (Zdrada, Oszustwo), Filotes (Czułość, Przyjaźń), Geras (Starość), Momos (Szyderstwo, Sarkazm), Morosa (Los, Zgon), kery, Eris (Niezgoda), Mojry. Niekiedy uważano ją za matkę Erynii i Hesperyd.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Nyktalopia

upośledzenie widzenia o zmroku spowodowane nieprawidłową czynnością pręcików w siatkówce oka; ślepota zmierzchowa, potocznie: kurza ślepota

Ślepota zmierzchowa (nyktalopia, łac. nyctalopia; stgr. νύξ nyks, dop. νυκτóς nyktos ‘noc’; ἀλαός, alaos ‘niewidomy’), pot. kurza ślepota – wada wzroku, polegająca na zaburzeniu widzenia w warunkach słabego oświetlenia. Jest jednym z początkowych objawów retinopatii barwnikowej. Powstaje wskutek upośledzenia czynności pręcików w siatkówce oka. Osoby dotknięte ślepotą zmierzchową nie widzą przy słabym oświetleniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Nyktofobia

lęk przed ciemnością

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. psych. chorobliwy strach przed ciemnością;

Nyktofobia (pochodzi od gr. nyktós – noc i phóbos – strach) – jedna z odmian fobii. Jest nią niczym nieuzasadniony, patologiczny lęk przed ciemnością. Piśmiennictwo odnotowało kilka przypadków tej fobii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nykturia

wzmożone wydalanie moczu w nocy wskutek niewydolności serca lub nerek; nokturia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Nyktynastia

#### Źródła:

Wikipedia

# Nylon

1. wytrzymałe, elastyczne włókno syntetyczne, wyprodukowane przez amerykańskich i angielskich naukowców (NY - New York, Lon - London);
2. materiał z tego włókna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. tkanina syntetyczna o dużej wytrzymałości, stosowana głównie do wyrobu spadochronów i pończoch;

(1.2) nylony → pot. para pończoch wykonana z nylonu (1.1)

Nylon – handlowa nazwa poliamidów stworzonych przez przedsiębiorstwo DuPont obecnie produkowanych przez przedsiębiorstwo Invista, która jest częścią koncernu chemicznego Koch Industries. Są to syntetyczne polimery zawierające grupę amidową służące m.in. do wytwarzania włókien syntetycznych o bardzo dużej wytrzymałości na rozciąganie i łatwo dającego się barwić. Stosowany jest przede wszystkim do produkcji dzianin, tkanin, lin i żyłek a także, ze względu na doskonałe właściwości mechaniczne, do panewek łożysk, kół zębatych itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nylonowy

wykonany z nylonu

przymiotnik

(1.1) zrobiony, wyprodukowany z nylonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Nylony

pończochy nylonowe

Nylony – wytrzymałe i wodoodporne tkaniny wytwarzane z nylonu. W handlu przy nazwie tkaniny występują dodatkowe oznaczenia opisujące liczbę włókien na 1 cal2. Większa liczba włókien przekłada się na większą wytrzymałość tkaniny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Nyman

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Nynać

potocznie: spać; lulać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Nynie

dawniej: teraz, obecnie; ninie

#### Źródła:

SJP.pl

# Nynorsk

jeden z dwóch (obok bokmal) oficjalnych standardów zapisu języka norweskiego, wywodzący się z landsmal; język nowonorweski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. jeden z dwóch oficjalnych języków używanych w Norwegii; dosł. „nowonorweski”;

Nynorsk („nowonorweski”) – jeden z dwóch oficjalnych standardów piśmienniczych języka norweskiego. Drugim standardem jest znacznie bardziej popularny bokmål.

Nynorsk wywodzi się ze standardu zwanego landsmålem („język krajowy”), który został opracowany przez Ivara Aasena na bazie gwar ludowych zachodniej części Norwegii (głównie Vestlandet, środkowej części Østlandet, Trøndelag i południowej części Nordland), jako według niego najbardziej reprezentatywnych dla „prawdziwego” (pozbawionego wpływów duńskich) języka norweskiego. Efektem badań tychże gwar były wydane przez Aasena książki opisujące „język kraju”: Det norske Folkesprogs Grammatik (1848), Ordbog over det norske Folkesprog (1850) oraz Prøver af Landsmålet i Norge (1853).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nyny

czasownik niedokonany

(1.1) pot. żart. spać

rzeczownik

(2.1) gw-pl|Poznań. żart. spanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Nypel

środowiskowo:
1. rodzaj złączki hydraulicznej z gwintem zewnętrznym;
2. specjalna nakrętka łącząca obręcz ze szprychą roweru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rurka gwintowana zewnętrznie z dwóch stron, używana jako złączka w połączeniach rurowych;

(1.2) techn. tulejka mosiężna z przewężeniem z jednej strony i gwintowanym wewnętrznie kołnierzem z drugiej, łącząca obręcz koła roweru ze szprychą;

Nypel – złączka w postaci krótkiej rurki gwintowanej zewnętrznie, służąca do połączeń rurowych w instalacjach hydraulicznych i gazowych, a także innych prac montażowych

Nypel jest elementem w kształcie rurki mającej na obu końcach gwinty zewnętrzne (rurowe Withwortha), a w środkowej części sześciokątny pierścień w kształcie płaskiej nakrętki, ułatwiający przekręcenie kluczem. Stosuje się go w celu połączenia dwu elementów rurowych mających gwint wewnętrzny (np. dwóch kolan, kolana i trójnika, kolana i mufy, kolana i zwężki itp.). Najczęściej wykonywany jest ze stali, rzadziej z mosiądzu czy żeliwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nyplowy

→ nypel

Patrz:nypel

#### Źródła:

SJP.pl

# Nyra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. skąpiec

#### Źródła:

Wiktionary

# Nyrol

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poznań. skąpiec

#### Źródła:

Wiktionary

# Nysa

samochód marki Nysa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. rzeka w Polsce (każda z trzech)

(1.3) marka samochodu;

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) hist. starożytne miasto w Izraelu

Nysa (daw. Nisa, Nissa, łac. Nissa, niem. Neisse, cz. Nisa) – miasto w Polsce położone w województwie opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Nysa. Historycznie leży na Dolnym Śląsku, na pograniczu Przedgórza Sudeckiego i Niziny Śląskiej, w południowo-zachodniej części Doliny Nysy Kłodzkiej. Przepływa przez nie rzeka Nysa Kłodzka. W pobliżu Nysy znajdują się sztuczne zbiorniki wodne: Jezioro Nyskie (zwane także Jeziorem Głębinowskim), nieco dalej Jezioro Otmuchowskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nysanin

mieszkaniec Nysy (miasta w Polsce); nysianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Nysanka

mieszkanka Nysy (miasta w Polsce); nysianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Nyse

ang. New York Stock Exchange (Nowojorska Giełda Papierów Wartościowych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Nysianin

mieszkaniec Nysy (miasta w Polsce); nysanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Nysianka

mieszkanka Nysy (miasta w Polsce); nysanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Nyska

związany z Nysą, miastem w województwie opolskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Agnieszka

Nysa – marka polskich samochodów dostawczych produkowanych w Nysie w latach 1959–1994.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nyski

związany z Nysą, miastem w województwie opolskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Nysą, dotyczący Nysy

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|nyska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Nyssa

drzewo liściaste (5 gatunków) o drobnych, zielonkawobiałych kwiatach i owocu - wydłużonym pestkowcu, uprawiane jako ozdobne (np. nyssa błotna), a niektóre gatunki dla jadalnych owoców lub użytkowego drewna

- Nyssa – starożytna nazwa Nevşehir w Kapadocji (Turcja)
- Nyssa – starożytne miasto w Karii na terenie współczesnej Turcji
- Nyssa – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Malheur
- Nyssa – naukowa nazwa roślin z rodzaju błotnia z rodziny dereniowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Nystagmus

mimowolne, poziome drganie gałek ocznych

Oczopląs (łac. nystagmus) – mimowolne, rytmiczne oscylacje gałek ocznych, wynikające z braku równowagi w napięciu mięśni ocznych. Może być następstwem uszkodzenia obwodowej lub ośrodkowej części przedsionka lub być przejawem tzw. oczopląsu ocznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Nystatyna

antybiotyk o działaniu mykostatycznym i grzybobójczym, stosowany w leczeniu grzybic i drożdżyc; mykostatyna; fungicydyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. farm. lek o działaniu przeciwgrzybiczym,

Nystatyna – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, antybiotyk polienowy o działaniu przeciwgrzybiczym, wyodrębniony z hodowli promieniowców Streptomyces noursei. Nystatyna działa przez wiązanie się z błonami komórkowymi, zwiększa się przepuszczalność między innymi dla K+, co prowadzi do zaburzeń metabolicznych w komórkach grzybów i ich śmierci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nyszka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Agnieszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Nywka

wypryśnięcie na skutek uderzenia kamienia w pewnym miejscu na płaszczyźnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Nyża

dawniej, dziś regionalnie: nisza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. wnęka, nisza

(1.2) geol. sport. w alpinistyce: większe zagłębienie w terenie skalistym;

Nyża – we wspinaczce słowo to oznacza zagłębienie w skalistym terenie, mające co najmniej takie rozmiary, by mógł w nim zmieścić się człowiek, przynajmniej w pozycji zgiętej. Dawniej używano słowa nisza, obecnie wyszło już ono z użycia. Większe od nyży jest schronisko. Granica między nimi jest umowna, i czasami trudno określić, czy zagłębienie jest nyżą, czy schroniskiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Nyżowy

przymiotnik od: nyża

#### Źródła:

SJP.pl