# Cu

symbol miedzi, pierwiastka chemicznego

- Cu – symbol chemiczny miedzi
- Cu – symbol meteorologiczny cumulusa
- CU – wrzodziejące zapalenie jelita grubego
- CU – układ sterowania (control unit) w typowym mikroprocesorze
- CU – w slangu internetowym „do zobaczenia” (ang. see you zapisane fonetycznie)
- cu – w ISO 639-1 kod języka staro-cerkiewno-słowiańskiego
- CU – kod przypisany Kubie według standardu ISO 3166-1 alfa-2
  - .cu – kubańska domena internetowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cubiculum

[czytaj: kubikulum] kubikulum;
1. grób w katakumbach wczesnochrześcijańskich;
2. pomieszczenie w dawnym domu rzymskim

Cubiculum (łac. pokój do spoczynku, spania, od cubare – leżeć) – pojęcie używane w architekturze starożytnej dla określenia:

- pomieszczenia w domu rzymskim przeznaczonego na sypialnię, zwykle usytuowanego przy atrium lub w perystylu;
- dużego pomieszczenia komory grobowej w katakumbach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cuch

1. rzadko: przykry, odrażający zapach; smród, odór;
2. powonienie, węch psa; wiatr

#### Źródła:

SJP.pl

# Cucha

wierzchnie okrycie męskie noszone w Polsce przez górali; czucha; czuha; gunia; guńka

Czuha, węg. szűr, cuha, gunia (inaczej: czuhania, czucha, czuchunia, cucha, guńka) – męska kurta z wełnianego, samodziałowego sukna, ozdobiona haftem i obszyciami, noszona przez węgierskich, rumuńskich, morawskich, polskich górali, Łemków, Bojków i Hucułów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cuchna

cuchna nawozowa - gatunek muchówki z rodziny kłośnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cuchnąć

wydzielać ostry, nieprzyjemny zapach

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) brzydko pachnieć, śmierdzieć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cuchnący

→ cuchnąć

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od cuchnąć

przymiotnik

(2.1) o bardzo brzydkim zapachu

Patrz:cuchnąć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cuchnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cuchnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cucić

doprowadzać do przytomności; trzeźwić

czasownik

(1.1) med. fiz. doprowadzać do częściowego lub pełnego stanu świadomości

(1.2) psych. praw. doprowadzać do częściowego lub pełnego stanu poczytalności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cuckold

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. gra erotyczna polegająca na przyzwoleniu mężczyzny na zdradę – partnerka lub partner otrzymuje całkowitą swobodę seksualną, a on sam czerpie satysfakcję z jego lub jej niewierności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) seks. mężczyzna przyzwalający na zdradę

#### Źródła:

Wiktionary

# Cud

1. niezwykłe, niecodzienne zjawisko;
2. osoba lub rzecz bardzo piękna, niesamowita;
3. szczęśliwy zbieg okoliczności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. niezwykły akt działania siły nadprzyrodzonej;

(1.2) przen. rzecz niezwykła, niespodziewana, mało prawdopodobna

- Cud – religijne określenie zjawiska lub zdarzenia, którego nie da się racjonalnie wyjaśnić przez odwołanie do przyczyn naturalnych, a które będąc niepojętym i niewyjaśnionym przez znane człowiekowi prawa natury, uważane bywa za wyraz ingerencji Boga lub sił nadprzyrodzonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cud-Dieta

ironicznie: dieta, której stosowanie powoduje bardzo szybkie chudnięcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cud-Dziewczyna

ideał dziewczyny, dziewczyna posiadająca najlepsze cechy; cud-dziewica

#### Źródła:

SJP.pl

# Cud-Dziewica

ideał dziewczyny, dziewczyna posiadająca najlepsze cechy; cud-dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Cud-Kobieta

ideał kobiety; kobieta posiadająca cechy najlepsze

#### Źródła:

SJP.pl

# Cuda-Niewidy

potocznie: coś niezwykłego, niesamowitego, rzadko spotykanego; cuda niewidy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cuda-Wianki

z ironią o rzeczach niezwykłych, nadzwyczajnych ale nierealnych lub nieosiągalnych; cuda na kiju

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) iron. rzeczy niezwykłe, nadzwyczajne, ale nierealne lub nieosiągalne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudacki

właściwy cudakowi; dziwaczny, cudaczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudackość

potocznie: ogół cech czegoś, co zwraca na siebie uwagę swoją osobliwością; cudaczność, dziwaczność, pokraczność, osobliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudactwo

coś dziwnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudaczek

zdrobnienie od: cudak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od cudak

Beaufortia kweichowensis – gatunek ryby z rodziny przylgowatych (Balitoridae). W języku polskim określany jako cudaczek.

Gatunek opisał naukowo w 1931 roku Ping-Wen Fang. Początkowo autor nadał gatunkowi nazwę Gastromyzon leveretti kweichowensis, przypuszczając, że opisywany przez niego takson to podgatunek pokrewnego gatunku Gastromyzon leveretti (obecnie Beaufortia leveretti). Nazwa naukowa Beaufortia honoruje ichtiologa Lievena Ferdinanda Beauforta, który pomógł kreatorowi rodzaju podczas jego pracy w Zoölogisch Museum w Amsterdamie.

Patrz:cudak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudaczka

zdrobnienie od: cudak

Patrz:cudak

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudacznieć

stawać się cudacznym - dziwnym, śmiesznym, ekscentrycznym; dziwaczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudaczniej

stopień wyższy od przysłówka: cudacznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudaczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cudaczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudacznik

egzotyczna roślina kwiatowa z rodziny trudziczkowatych; cudacznik indyjski

Cudacznik (Quisqualis) – rodzaj roślin z rodziny trudziczkowatych (Combretaceae). Obejmuje 17 gatunków występujących w tropikalnej Afryce i Azji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cudaczność

potocznie: ogół cech czegoś, co zwraca na siebie uwagę swoją osobliwością; pokraczność, dziwaczność, cudackość, osobliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cudaczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudaczny

śmieszny, dziwaczny

przymiotnik

(1.1) nietypowy i śmieszny jednocześnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudaczyć

potocznie: zachowywać się jak cudak, robić różne dziwactwa; grymasić, dziwaczyć, wydziwiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudak

dziwak, ekscentryk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek postępujący lub wyglądający dziwacznie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudem

w użyciu przysłówka: w sposób niepojęty (np. Cudem uniknął śmierci.); cudownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudeńko

coś wspaniałego, pięknego, nadzwyczajnego; cudo

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudków

Cudków – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Dąbrowa Zielona.

Wieś duchowna Sutków, własność opactwa cystersów w Jędrzejowie położona była w końcu XVI wieku w powiecie radomszczańskim województwa sieradzkiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cudniej

stopień wyższy od przysłówka: cudnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cudny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudniki

Cudniki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Krośniewice. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Jankowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cudność

→ cudny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cudne; cecha tych, którzy są cudni

Patrz:cudny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudnów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica rejonu na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim na północy kraju, położone na skalistych brzegach rzeki Teterew;

Cudnów – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Jedlnia-Letnisko. Ma status sołectwa.

W latach 1945–1975 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego, następnie w latach 1975–1998 do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Boboli w Słupicy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudnowski

przymiotnik od: Cudnów (wieś w Polsce lub miasto na Ukrainie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudny

niezwykle piękny, wzbudzający zachwyt, wspaniały, nadzwyczajny, cudowny

przymiotnik jakościowy

(1.1) nadzwyczaj piękny, godny podziwu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudo

coś wspaniałego, pięknego, nadzwyczajnego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. osoba, rzecz lub zjawisko niezwykle piękne lub nadzwyczajne

(1.2) daw. rzecz dziwna, dziwaczna, straszydło, dziwoląg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudokaczka

gatunek ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych

Cudokaczka (Callonetta leucophrys) – gatunek średniej wielkości ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Zamieszkuje Amerykę Południową – od Boliwii po południową Brazylię, Urugwaj i północną Argentynę. Jest gatunkiem niemigrującym, choć po sezonie lęgowym rozprasza się na niewielkie odległości, pojawiając się na niższych wysokościach i zbliżając do wybrzeży. Od XX w. jest licznie hodowana w niewoli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cudotwór

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. potwór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rzad. twór cudowny, niezwykły

#### Źródła:

Wiktionary

# Cudotwórca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zdolna do czynienia cudów, wywoływania niewytłumaczalnych zjawisk

(1.2) przen. osoba, której działania okazują się bardzo skuteczne

- Cudotwórca – film ze Steve'em Martinem z 1992 roku;
- Cudotwórca – film z Eddiem Murphym z 1998 roku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudotwórczy

czyniący cuda

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudotwórczyni

kobieta posiadająca dar czynienia cudów

- Cudotwórczyni − trzyaktowa sztuka autorstwa Williama Gibsona, wystawiona po raz pierwszy w 1957 roku;
- Cudotwórczyni − amerykański film dramatyczny z 2000 roku w reżyserii Nadii Tass;
- Cudotwórczyni − amerykański film dramatyczny z 1979 roku w reżyserii Paula Aarona;
- Cudotwórczyni − amerykański film dramatyczny z 1962 roku w reżyserii Arthura Penna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cudotworny

dawniej: cudotwórczy - czyniący cuda

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudotwórstwo

Taumaturgia (gr. θαῦμα thaûma – cud i ἔργον érgon – czyn, działanie, moc) – zdolność czynienia cudów, cudotwórstwo. Osoba posiadająca te zdolności nazywana jest taumaturgiem.

W religii chrześcijańskiej moc taumaturgiczną posiadali niektórzy święci, np. święty Bernard z Clairvaux. W ikonografii takie zdolności oznacza gwiazda nad głową świętego, np. na obrazie Francisca Goi Święty Bernard z Clairvaux.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cudować

potocznie: robić coś wymyślnego bez potrzeby

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. robić coś wymyślnego bez specjalnej potrzeby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cudować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cudownie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób cudowny, w sposób nadprzyrodzony, cudem

(1.2) w sposób godny podziwu, zachwycająco, niezwykle

#### Źródła:

Wiktionary

# Cudowniej

stopień wyższy od przysłówka: cudownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: cudowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudowność

→ cudowny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co cudowne, wspaniałe, niezwykłe, piękne itp.

(1.2) cecha rzeczy cudownej, związanej z cudem, powstałej na skutek cudu

Patrz:cudowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudowny

1. słynący z cudów, powstały wskutek cudu;
2. bardzo piękny, niezwykły; nadzwyczajny, wspaniały

przymiotnik

(1.1) fantastyczny, bardzo piękny, zachwycający, godny podziwu

(1.2) związany z cudem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudowronka

rodzaj ptaka z rzędu wróblowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudowronki

rodzaj ptaka z rzędu wróblowych

Cudowronki, cudowronkowate, ptaki rajskie (Paradisaeidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Występują na Molukach, Nowej Gwinei i w północno-wschodniej Australii. Zamieszkują lasy tropikalne, nieliczne żyją na otwartej przestrzeni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cudowronkowate

o cechach cudowronkowaty (rodzina ptaków)

Cudowronki, cudowronkowate, ptaki rajskie (Paradisaeidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Występują na Molukach, Nowej Gwinei i w północno-wschodniej Australii. Zamieszkują lasy tropikalne, nieliczne żyją na otwartej przestrzeni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cudowronkowaty

o cechach cudowronkowaty (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudze

coś należące do kogoś innego (fraz. harować na cudzym)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cudzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cudzes

żartobliwie: papieros wzięty od kogoś; cudzy papieros

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. żart. papieros wzięty od innej osoby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzić

czasownik

(1.1) stpol. czyścić

#### Źródła:

Wiktionary

# Cudzich

cudzich brunatny - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudzokrain

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. cudzoziemiec

#### Źródła:

Wiktionary

# Cudzoziemczeć

tracić cechy narodowe, wynaradawiać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudzoziemczyzna

dawniej, dziś uznawane za niepoprawne: wszystko to, co obce, cudzoziemskie; cudzoziemszczyzna

Cudzoziemszczyzna (właśc. Cudzoziemczyzna. Komedia we trzech aktach, wierszem) - trzyaktowa komedia Aleksandra Fredry napisana w 1822. Prapremiera odbyła się w teatrze lwowskim 29 lutego 1824.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cudzoziemiec

obywatel innego państwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pochodząca z innego kraju

Cudzoziemiec, obcokrajowiec (łac. peregrinus – osoba pochodząca z innego kraju, ang. foreigner, fr. étranger, niem. Ausländer, ros. иностранец) – osoba nieposiadająca obywatelstwa państwa, w którym przebywa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudzoziemka

→ cudzoziemiec

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, dziewczyna z innego kraju

Cudzoziemka – powieść Marii Kuncewiczowej. Pierwodruk ukazał się w odcinkach w 1935 w „Kurierze Porannym”, oddzielnie wydana w Warszawie w 1936. Przetłumaczona na 14 języków, uważana za jedno z najwybitniejszych osiągnięć literackich psychologizmu okresu międzywojennego. Wielokrotnie wznawiana. W konstrukcji powieści autorka złamała wszelki porządek chronologiczny. Skomponowana jest ze wspomnień, dygresji, retrospekcji głównej bohaterki.

Patrz:cudzoziemiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudzoziemski

pochodzący z obcego państwa, właściwy obcym krajom lub cudzoziemcom

przymiotnik

(1.1) pochodzący z obcego kraju, właściwy obcemu krajowi lub cudzoziemcom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzoziemskość

→ cudzoziemski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest cudzoziemskie; cecha tych, którzy są cudzoziemscy

Patrz:cudzoziemski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzoziemszczyzna

wszystko to, co obce, cudzoziemskie; cudzoziemczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół spraw, rzeczy cudzoziemskich

Cudzoziemszczyzna (właśc. Cudzoziemczyzna. Komedia we trzech aktach, wierszem) - trzyaktowa komedia Aleksandra Fredry napisana w 1822. Prapremiera odbyła się w teatrze lwowskim 29 lutego 1824.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudzożywność

żywienie się gotowymi związkami organicznymi pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego przez organizmy niezdolne do przeprowadzania fotosyntezy i chemosyntezy; heterotrofizm, heterotrofia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. odżywianie się organizmu związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

Heterotrofizm, cudzożywność (gr. héteros – inny. różny + gr. trophikós – odżywczy) – jeden z dwóch podstawowych (obok autotrofizmu) sposobów odżywiania się organizmów. Heterotrofy (organizmy cudzożywne) odżywiają się związkami organicznymi.

Ten sposób odżywiania dotyczy:

- większości bakterii,
- grzybów,
- śluzowców,
- niektórych roślin,
- zwierząt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudzożywny

o organizmach zwierzęcych lub roślinnych: odżywiający się gotowymi związkami organicznymi pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego; heterotroficzny

przymiotnik

(1.1) biol. odżywiający się związkami organicznymi wytwarzanymi przez inne organizmy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzołóstwo

stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. stosunek płciowy z cudzą żoną lub mężem;

Cudzołóstwo lub zdrada małżeńska (łac. adulterium) – termin występujący w różnych kulturach, religiach i systemach prawnych, oznaczający akt współżycia płciowego osób, z których przynajmniej jedna jest związana małżeństwem z inną osobą. Niektórzy autorzy mylą niekiedy cudzołóstwo z nierządem, rozumianym jako akt współżycia płciowego osób, z których żadna nie jest związana małżeństwem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudzołóżca

ten, kto cudzołoży

#### Źródła:

SJP.pl

# Cudzołożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. dopuszczanie się cudzołóstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Cudzołożnica

kobieta zdradzająca męża z innym mężczyzną

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta dopuszczająca się cudzołóstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzołożnik

zdradzający żonę z inna kobietą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna dopuszczający się cudzołóstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzołożny

uprawiający cudzołóstwo, dopuszczający się zdrady małżeńskiej

przymiotnik

(1.1) przest. związany z cudzołóstwem, pozamałżeński; mający stosunki płciowe z cudzą żoną/mężem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzołożyć

uprawiać seks z osobą będącą w związku małżeńskim lub samemu będąc w takim związku

czasownik

(1.1) dopuszczać się lub dopuścić się zdrady małżeńskiej; zdradzać lub zdradzić męża, żonę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzy

1. należący do kogoś innego;
2. dawniej: obcy, cudzoziemski

przymiotnik relacyjny

(1.1) należący do kogoś innego

(1.2) cudzoziemski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cudzysłów

znak interpunkcyjny służący najczęściej do oznaczania cytatów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) każdy z pary znaków interpunkcyjnych służących do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych;

(1.2) parzysty znak graficzny służący do oznaczania w tekstach początku i końca cytatu oraz znaczeń niedosłownych; para cudzysłowów (1.1)

Cudzysłów – znak interpunkcyjny, zwykle podwójny (cudzysłowa), służący m.in. do wyodrębniania cytatów, pseudonimów, ironii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cudzysłowowy

przymiotnik od: cudzysłów

#### Źródła:

SJP.pl

# Cufal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szczęśliwy zbieg okoliczności, traf, fart

#### Źródła:

Wiktionary

# Cug

1. dawniej: zaprzęg koni ustawionych parami;
2. dawniej: para koni cugowych;
3. potocznie: strumień powietrza w wentylatorze itp.;
4. potocznie: ciąg powietrza, przeciąg, przewiew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. ciąg (alkoholowy, narkotyczny)

(1.2) reg. pot. ciąg, przepływ powietrza w wentylatorze, piecu

(1.3) przest. zaprzęg kilku koni

(1.4) przest. para koni cugowych

(1.5) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. pociąg

(1.6) daw. gwara. więz. ucieczka

Cug zaprzęg składający się z sześciu (a niekiedy czterech) koni wyjazdowych, rasowych albo podrasowanych, dobranych w pary albo czwórki typem, wzrostem, maścią, itd.; dawniej wojskowy pluton; szereg (wojska); z niemieckiego Zug 'ciąg; orszak; zaprzęg; pluton; przeciąg'.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cugant

koń używany tylko do czterokonnych lub sześciokonnych zaprzęgów powozu, w cugu; koń cugowy; cugowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. koń zaprzęgowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cugiel

(zwykle w liczbie mnogiej) długi pasek rzemienny lub gruby sznur mocowany po obu stronach uzdy, stanowiący część uprzęży używanej do kierowania koniem w zaprzęgu; lejc, wodza

#### Źródła:

SJP.pl

# Cugle

(zwykle w liczbie mnogiej) długi pasek rzemienny lub gruby sznur mocowany po obu stronach uzdy, stanowiący część uprzęży używanej do kierowania koniem w zaprzęgu; lejc, wodza

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) jeźdz. rzemienne pasy służące do kierowania koniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cugowiec

koń używany tylko do czterokonnych lub sześciokonnych zaprzęgów powozu, w cugu; koń cugowy; cugant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. zootechn. koń do zaprzęgu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cugowski

nazwisko

- Krzysztof Cugowski – polski wokalista rockowy
- Piotr Cugowski – polski wokalista rockowy
- Wojciech Cugowski – polski gitarzysta rockowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cugowy

przymiotnik od: cug, np. stajnia cugowa

przymiotnik

(1.1) zootechn. nadający się do zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zootechn. koń zaprzęgowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukier

produkt spożywczy wytwarzany z trzciny cukrowej lub buraków cukrowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek organiczny zbudowany z atomów węgla, wodoru i tlenu;

(1.2) spoż. krystaliczna substancja, najczęściej o białej barwie, otrzymywana z trzciny cukrowej lub z buraków cukrowych, przeznaczona do słodzenia produktów spożywczych;

Cukier – potoczna nazwa sacharozy, występującej pod nazwami handlowymi m.in. cukier spożywczy, cukier konsumpcyjny. Sacharoza to słodki dwucukier otrzymywany w procesie rafinacji w cukrowni, przede wszystkim z trzciny cukrowej, a w klimacie umiarkowanym z buraka cukrowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukierdoza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) warmia. cukiernica

#### Źródła:

Wiktionary

# Cukiereczek

zdrobnienie od: cukierek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pieszcz. cukierek

(1.2) przen. o kimś ładnym

Cukiereczek – amerykańska komedia kryminalna z 1999 roku, w reżyserii Darrena Steina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukierek

przysmak z cukru

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) spoż. drobny wyrób o słodkim smaku, pakowany zwykle w papierki, sporządzany z cukru i dodatków smakowych;

(1.2) rzad. zdrobn. od: cukier

Cukierek (właściwie cukier kandyzowany) – wyrób cukierniczy wykonany ze stężonego roztworu cukru w wodzie, do którego dodawane są aromaty i barwniki.

Słowa „cukierek” zaczęto używać w XVIII wieku, wówczas to w polszczyźnie zaczęły się rozpowszechniać derywaty od wyrazów oznaczających surowce jadalne, w tym przypadku podstawą był „cukier”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukierenka

zdrobnienie od: cukiernia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od cukiernia (lokal, gdzie się kupuje, spożywa wyroby cukiernicze, gdzie można się napić kawy, herbaty itp.; rzad. wytwórnia ciastek)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukierki

przysmak z cukru

Cukierek (właściwie cukier kandyzowany) – wyrób cukierniczy wykonany ze stężonego roztworu cukru w wodzie, do którego dodawane są aromaty i barwniki.

Słowa „cukierek” zaczęto używać w XVIII wieku, wówczas to w polszczyźnie zaczęły się rozpowszechniać derywaty od wyrazów oznaczających surowce jadalne, w tym przypadku podstawą był „cukier”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cukierkoholiczka

kobieta uwielbiająca jeść słodycze

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukierkoholik

osoba, która bardzo lubi jeść słodycze

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukierkowatość

→ cukierkowaty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest cukierkowate; cecha tych, którzy są cukierkowaci

Patrz:cukierkowaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukierkowaty

słodki, ckliwy, mdły

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukierkownia

pomieszczenie, w którym wyrabiane są cukierki

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukierkowo

przysłówek

(1.1) ładnie

(1.2) słodko

#### Źródła:

Wiktionary

# Cukierkowość

→ cukierkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest cukierkowe; cecha tych, którzy są cukierkowi

Patrz:cukierkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukierkowy

1. przymiotnik od: cukierek;
2. sentymentalny, czułostkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cukierkiem, dotyczący cukierka

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. czułostkowy i sentymentalny

(2.2) przen. przesłodzony w odbiorze, o banalnej urodzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukiernia

1. wytwórnia ciast i ciastek;
2. lokal z wyrobami cukierniczymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. hand. miejsce, gdzie kupuje się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

(1.2) cuk. miejsce, gdzie wyrabia się wyroby cukiernicze (ciastka, torty itp.)

Cukiernia – zakład gastronomiczny z obsługą kelnerską lub sklep oferujący w szerokim asortymencie wyroby ciastkarskie i desery, a także koktajle owocowe, napoje gorące i potrawy śniadaniowe.

Cukiernia może być połączona z piekarnią lub lodziarnią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukierniany

→ cukiernia

przymiotnik

(1.1) związany z lokalem, gdzie się kupuje, spożywa wyroby cukiernicze, gdzie można się napić kawy, herbaty itp. lub rzad. wytwórnią ciastek

Patrz:cukiernia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukiernica

naczynie do cukru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie, w którym podaje się cukier;

Cukiernica – naczynie służące do przechowywania i podawania cukru. Najczęściej wchodzi w skład serwisu stołowego. Przeciętna cukiernica ma pojemność pomiędzy 100 a 250 ml.

Na początku robiono je głównie ze srebra. Od końca XVIII wieku wykonywane zazwyczaj z ceramiki, porcelany czy fajansu. W XX wieku najczęściej używano szkła i metalu i tworzywa sztucznego. Ozdobne cukiernice wykonane są z metali szlachetnych i ozdobione drogimi kamieniami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukiernictwo

1. zawód cukiernika;
2. dział przemysłu spożywczego zajmujący się wyrobem słodyczy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dział przemysłu, który zajmuje się wyrobem słodyczy

Cukiernictwo – dział wytwórczości obejmujący wyrób produktów cukierniczych trwałych, pieczywa cukierniczego trwałego, oraz produktów cukierniczych nietrwałych. Przemysł cukierniczy produkuje trwałe wyroby, czyli takie, które nie ulegają istotnym zmianom chemicznym i fizycznym w okresie, co najmniej 1 miesiąca od daty wyprodukowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukierniczka

1. mała cukiernica;
2. kobieta zajmująca się zawodowo wyrobem słodyczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: cukiernica

(1.2) zaw. cuk. kobieta cukiernik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukierniczy

dotyczący cukiernika lub cukiernictwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z cukiernictwem, dotyczący cukiernictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukiernik

specjalista cukierniczy, zajmujący się wyrobem ciast i słodyczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. rzemieślnik zajmujący się wytwarzaniem ciast i słodyczy

Cukiernik (ciastkarz) – osoba, która wykonuje czynności związane z wypiekiem ciast i ciastek.

Absolwenci z przygotowaniem w tym zawodzie są najczęściej zatrudniani w zakładach cukierniczych lub podejmują własną działalność gospodarczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukierski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukinia

mała dynia, tykwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. odmiana dyni zwyczajnej o podłużnych, zwykle obłych i ciemnozielonych owocach;

(1.2) spoż. jarzyna z owoców cukinii (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukiniowy

→ cukinia

przymiotnik

(1.1) związany z cukinią, dotyczący cukinii

Patrz:cukinia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukrodajny

dostarczający cukru, bogaty w cukier

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukroholiczka

kobieta odczuwająca nieodpartą potrzebę spożywania produktów zawierających cukier

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukroholik

osoba odczuwająca nieodpartą potrzebę spożywania produktów zawierających cukier

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukroholizm

uzależnienie od spożywania produktów zawierających cukier

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrol

rodzaj alkoholu wielowodorotlenowego; alkohol cukrowy

Alkohole cukrowe (alditole, cukrole) – alkohole wielowodorotlenowe (poliole), będące pochodnymi monosacharydów – aldoz lub ketoz, których grupa karbonylowa (>C=O) jest zredukowana do hydroksylowej (>CH−OH). Zawierają po jednej grupie hydroksylowej przy każdym atomie węgla. Ogólny ich wzór to C
nH
n+2(OH)
n lub C
nH
2n+2O
n.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cukrometr

przyrząd do oznaczania zawartości cukru w roztworach; cukromierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukromierz

miernik stężenia cukru w cieczach; sacharymetr

Cukromierz – rodzaj areometru. Służy on do mierzenia stężenia cukru w cieczy. Jest to najczęściej szklana lub plastikowa rurka z obciążeniem u dołu. Wewnątrz znajduje się wykalibrowana skala, określająca stężenie cukru. Przyjmuje się, że dana wartość cukru podana na cukromierzu jest równa 100 gramom wody. Pomiar cukromierza jest najdokładniejszy w temperaturze 20 °C. Jednak na wartość wskazań cukromierza wpływa też zawartość innych składników płynu. Są to tzw. niecukry. Ich obecność może podwyższać lub obniżać (np. alkohol) gęstość roztworu. W moszczu do wina mieści się 4% tych substancji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cukromocz

chorobowe występowanie glukozy w moczu; glikozuria

Cukromocz – obecność cukru w moczu.

W zależności od rodzaju cukru w moczu można rozróżnić:

- glukozuria – przy obecności glukozy
- melituria – obecność innego niż glukoza cukru w moczu:
  - galaktozuria – przy obecności galaktozy
  - fruktozuria – przy obecności fruktozy
  - laktozuria – przy obecności laktozy
  - pentozuria – przy obecności cukrów z grupy pentoz takich jak: ryboza, rybuloza, ksyloza, ksyluloza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cukrować

1. potocznie: słodzić (komuś);
2. depilować pastą cukrową

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cukrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cukrowiec

1. wysoka trawa z rodziny wiechlinowatych służąca do produkcji cukru; trzcina cukrowa;
2. zwykle w liczbie mnogiej: związek chemiczny składający się z węgla, wodoru i tlenu; węglowodan, cukier, sacharyd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roślina służąca do produkcji cukru

Cukrowiec (Saccharum L.) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych (Poaceae). Obejmuje ok. 37 (35–40) gatunków. W wąskim ujęciu do rodzaju zaliczanych jest 5 lub 6 gatunków, w tym dwa mieszańce. Rośliny te występują na różnych kontynentach w strefie tropikalnej i w ciepłym klimacie umiarkowanym, z centrum zróżnicowania w południowej Azji. W Europie rosną trzy gatunki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukrówka

1. roztwór cukru i drożdży używany do robienia alkoholu w procesie fermentacji; nastaw;
2. gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;
3. letnia odmiana słodkiej gruszki; owoc tej odmiany;
4. odmiana wczesnej kapusty;
5. gołąbek cukrówka - gatunek grzybów z rodziny gołąbkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Streptopelia roseogrisea|Sundevall|ref=tak., gatunek ptaka z rodziny gołębiowatych;

(1.2) ornit. ptak z gatunku cukrówek (1.1)

(1.3) pot. spoż. cebula o delikatnym, słodkawym smaku

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ornit. sierpówka, synogarlica

(1.5) gw-pl|Bukowina, Zaolzie. med. cukrzyca

- Cukrówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska
- cukrówki – potoczne określenie niektórych ptaków hodowlanych z rodziny gołębiowatych z rodzaju Streptopelia
- Streptopelia roseogrisea (ang. African Collared Dove)
- gołąbek cukrówka (Russula aeruginea) – grzyb z rodziny gołąbkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukrownia

wytwórnia cukru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fabryka cukru

Cukrownia – zakład przemysłowy produkujący cukier (sacharozę) z buraków cukrowych lub trzciny cukrowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukrownica

gatunek rośliny z rodziny werbenowatych; lippia trójlistna

Lippia słodka, cukrownica (Lippia dulcis Trevir.) – gatunek rośliny z rodzaju lippia z rodziny werbenowatych. Występuje w Meksyku, na Karaibach (Kuba, Hispaniola i Puerto Rico), w Ameryce Środkowej, Kolumbii i Wenezueli. Roślina wykorzystywana spożywczo jako naturalny słodzik, a w medycynie tradycyjnej do leczenia kaszlu i zapalenia oskrzeli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cukrownictwo

dział przemysłu zajmujący się produkcją cukru

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrowniczy

przymiotnik

(1.1) dotyczący cukrowni, cukrownika lub cukrownictwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Cukrownik

specjalista w dziedzinie cukrownictwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrowość

→ cukrowy

Patrz:cukrowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrowski

nazwisko

- Andrzej Szczęsny Cukrowski (1936–2007) – polski chemik, dr hab.
- Gesine Cukrowski (ur. 1968) – niemiecka aktorka filmowa i telewizyjna.
- Mieczysław Cukrowski (1925–2015) – polski oficer, major Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cukrowy

przymiotnik od: cukier (słodka, biała substancja służąca do słodzenia)

przymiotnik

(1.1) dotyczący cukru, związany z cukrem

(1.2) zrobiony z cukru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukroza

węglowodan złożony z fruktozy i glukozy (disacharyd), sacharoza

Sacharoza (sanskr. शर्करा śarkarā, dosł. „ziarno piasku”, skąd stgr. σάκχαρον sákcharon „cukier”), C
12H
22O
11 – organiczny związek chemiczny, węglowodan z grupy disacharydów zbudowany z reszt D-fruktozy i D-glukozy. Ma słodki smak. W języku potocznym jest utożsamiana z cukrem. Główny składnik cukru spożywczego. Jest formą transportową cukrów w organizmach roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cukry

1. dawniej: słodycze;
2. grupa związków organicznych zbudowanych z atomów węgla, wodoru i tlenu; węglowodany, sacharydy, cukrowce

Węglowodany, sacharydy – w ścisłym znaczeniu są to organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla oraz wodoru i tlenu, w takiej proporcji, że na każdy atom węgla przypadają dwa atomy wodoru i jeden tlenu, o ogólnym wzorze sumarycznym: Cn(H2O)n. W szerszym znaczeniu zalicza się do nich ich pochodne otrzymywane w wyniku redukcji lub utleniania ich grup hydroksylowych lub karbonylowych, a także wymianę jednej lub więcej grup hydroksylowych na atom wodoru lub inne grupy organiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cukrzan

związek cukru z tlenkiem metalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrzany

przymiotnik

(1.1) związany z cukrem

#### Źródła:

Wiktionary

# Cukrzeć

gęstnieć wskutek krystalizacji cukru; scukrzać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrzyć

1. dodawać cukru (np. do herbaty);
2. potocznie: cukrzyć komuś - prawić komplementy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrzyca

przewlekła choroba, w której niedobór insuliny powoduje nieprawidłową przemianę węglowodanową; moczówka cukrowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba metaboliczna objawiająca się podwyższonym poziomem cukru we krwi;

Cukrzyca – grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią (podwyższonym poziomem glukozy we krwi) wynikającą z defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta wysp trzustkowych. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.Ze względu na przyczynę i przebieg choroby, można wyróżnić: cukrzycę typu 1, typu 2, cukrzycę ciężarnych i inne, rzadziej występujące typy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukrzycowy

przymiotnik od: cukrzyca

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z cukrzycą; wywołany cukrzycą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cukrzyczka

kobieta cierpiąca na cukrzycę - przewlekłą chorobę trzustki

#### Źródła:

SJP.pl

# Cukrzyk

człowiek cierpiący na cukrzycę - przewlekłą chorobę trzustki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. osoba cierpiąca na cukrzycę

(1.2) pot. diabetolog

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Coereba flaveola|ref=tak., mały ptak tropikalny z rodziny cukrzyków;

Cukrzyk (Coereba flaveola) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae). Występuje w tropikach Ameryki Południowej i Środkowej. Jest osiadły. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cukrzyki

człowiek cierpiący na cukrzycę - przewlekłą chorobę trzustki

Cukrzyki (Coerebinae) – podrodzina ptaków z rodziny tanagrowatych (Thraupidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cuks

potocznie: cukierek

#### Źródła:

SJP.pl

# Cuksy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. cukierki

#### Źródła:

Wiktionary

# Culbertson

[czytaj: KALbertson] nazwisko

Culbertson – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nebraska, w hrabstwie Hitchcock.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cullotte

[czytaj: kiLOT] męskie spodnie jedwabne, zapinane pod kolanem, noszone w XVIII wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Cultivar

[czytaj: kultivar] odmiana rośliny uprawnej posiadająca szczególne cechy użytkowe lub estetyczne; kultywar

#### Źródła:

SJP.pl

# Cuma

lina służąca do umocowania statku do przystani, nabrzeża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mors. żegl. gruba lina do mocowania statków do innych jednostek pływających lub do nabrzeża;

Lina cumownicza, cuma – lina służąca do cumowania, czyli mocowania jednostki pływającej do nabrzeża, boi, dalby lub innej jednostki oraz do holowania i tym podobnych czynności (np. obracanie jednostki na dalbie). Mocuje się ją na lądzie (nabrzeże, pomost) do polera lub pierścienia cumowniczego, a na jednostce do polera lub (na mniejszych jednostkach) do knagi. Liny podawane na brzeg mogą mieć koniec wolny lub zakończony uchem plecionym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cumberland

[czytaj: KAMberlend] zimny sos do mięsa, przyrządzony z galaretki porzeczkowej z dodatkiem chrzanu; kumberland

## Geografia

### Wielka Brytania

- Cumberland – historyczne hrabstwo w Anglii
- Cumberland – jednostka administracyjna typu unitary authority w Anglii

### Kanada

- Cumberland – hrabstwo w prowincji Nowa Szkocja
- Cumberland – jednostka samorządowa (municipal county) w prowincji Nowa Szkocja
- Cumberland (ang. Cumberland Sound) – zatoka Oceanu Atlantyckiego

### Stany Zjednoczone

- Cumberland – wyżyna w Stanach Zjednoczonych, leżąca na obszarze stanów Kentucky, Tennessee, Alabama oraz Georgia
- Cumberland (ang. Cumberland River) – rzeka w Stanach Zjednoczonych
- Cumberland – wyspa u wybrzeży Georgii w hrabstwie Camden

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cumberlandzki

→ Cumberland [czytaj: kamberlendzki]

#### Źródła:

SJP.pl

# Cumbia

[czytaj: kumbia] rytmiczna muzyka z Kolumbii; również taniec do tej muzyki

Cumbia – kolumbijski taniec ludowy, w rytmie 4/4, a także muzyka latynoamerykańska z charakterystycznym rytmem. Typowa cumbia jest elementem folkloru niektórych krajów Ameryki Południowej, jej zmieniona (lekko przyspieszona) wersja – cumbia villera – jest muzyką dyskotekową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cumel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. smoczek

#### Źródła:

Wiktionary

# Cumelek

regionalnie: smoczek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) kraków. smoczek

(1.2) kraków. rzad. cukierek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cumino

Cumino – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Dzierzążnia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Cumka

zdrobnienie od: cuma

#### Źródła:

SJP.pl

# Cummings

- Cummings – obszar niemunicypalny w hrabstwie Mendocino, w Kalifornii (Stany Zjednoczone)

Osoby o tym nazwisku:

- Constance Cummings – amerykańska aktorka filmowa i telewizyjna
- E.E. Cummings – amerykański poeta, dramaturg i malarz
- Jim Cummings – amerykański aktor głosowy
- Lumsden Cummings – kanadyjski as myśliwski
- Robert Cummings – amerykański aktor filmowy i telewizyjny
- Quinn Cummings – amerykańska aktorka dziecięca

#### Źródła:

Wikipedia

# Cumować

1. umocowywać statek do nabrzeża lub innego statku za pomocą cum;
2. być umocowanym cumami

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) żegl. mocować statek do nabrzeża

(1.2) daw. uczn. pić alkohol, upijać się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) żegl. być przymocowanym do nabrzeża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cumowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cumować.

Cumowanie – unieruchomienie jednostki pływającej (statku wodnego) przy nabrzeżu, kei, pomoście, burcie innej jednostki, boi, pławie, dalbie, beczce cumowniczej itp.

Termin cumowanie odnosi się także do unieruchamiania przy odpowiednich platformach i wieżach statków powietrznych lżejszych od powietrza (balony, sterowce), oraz do statków kosmicznych łączących się z sobą w przestrzeni kosmicznej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Cumowisko

miejsce, gdzie cumują statki

#### Źródła:

SJP.pl

# Cumownica

pal na brzegu, do którego mocuje się cumy

#### Źródła:

SJP.pl

# Cumowniczy

w żeglarstwie: dotyczący cumy lub cumowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Cumownik

pracownik zajmujący się cumowaniem statków

#### Źródła:

SJP.pl

# Cumowy

przymiotnik od: cuma

#### Źródła:

SJP.pl

# Cumper

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara. zob. cymper.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cumulonimbus

[czytaj: kumulonimbus] chmura kłębiasta burzowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. wypiętrzona, kłębiasta chmura deszczowa niosąca burzę;

Cumulonimbus (Cb, Charlie bravo), chmura kłębiasta deszczowa – gęsta chmura rozbudowana pionowo na wysokość kilku lub kilkunastu kilometrów, niekiedy w kształcie wieży, o górnej powierzchni gładkiej, zakończonej kopulasto lub kalafiorowato (Cumulonimbus calvus, Cb cal) (calvus z łac. „łysy”), bądź w postaci bardziej rozbudowanej w piętrze wysokim (Cumulonimbus capillatus, Cb cap), przypominająca olbrzymie kowadło lub grzyb (incus – Cb cap inc). Podstawa chmur tego rodzaju znajduje się na wysokości 2–3 km, natomiast górny ich pułap w strefie międzyzwrotnikowej może przekraczać 20 km. Złożone w dolnej części z kropel wody, a w górnej z kryształków lodu (chmura mieszana) – są to chmury najbardziej rozbudowane w kierunku pionowym, dlatego zjawiska fizyczne w nich występujące są bardzo gwałtowne. Chmury tego rodzaju mogą być źródłem gwałtownych opadów deszczu, śniegu lub gradu, którym często towarzyszą wyładowania elektryczne (burze).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cumulus

[czytaj: kumulus] biała chmura kłębiasta, typowa dla ciepłej pory roku; kumulus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. oddzielna, biała, gruba chmura kłębiasta, złożona głównie z kropel wody;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cumulusowy

[czytaj: kumulusowy] przymiotnik od: cumulus, np. szlak cumulusowy

przymiotnik

(1.1) przym. od cumulus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cunnilingus

[czytaj: kunnilingus] seks oralny polegający na pobudzaniu ustami kobiecych narządów płciowych; mineta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. stymulacja kobiecych narządów płciowych językiem i ustami;

Cunnilingus (łac. cunnilinctio) – metoda seksu oralnego polegająca na stymulowaniu (pieszczeniu) narządów płciowych partnerki, zwłaszcza jej łechtaczki, za pomocą ust oraz języka. Cunnilingus występuje zarówno w kontaktach heteroseksualnych, jak i u kobiet bi- oraz homoseksualnych. Dla znacznej części kobiet oralne pieszczoty łechtaczki są najprostszym sposobem osiągnięcia orgazmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cuore

[czytaj: kłore] samochód typu Daihatsu Cuore

#### Źródła:

SJP.pl

# Cup

1. wyraz naśladujący miarowe uderzenia
2. wyraz oznaczający przycupnięcie, ukrycie się, przyczajenie się

#### Źródła:

SJP.pl

# Cupać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. iść powoli za kimś ażeby go pochwycić, dybać na kogoś

(1.2) przest. iść ukradkiem w czyjeś ślady, śledzić kogoś

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. kucać

#### Źródła:

Wiktionary

# Cupal

[czytaj: kupal] bimetal utworzony z warstw aluminium i jednej lub dwóch warstw miedzi nawalcowanych na gorąco; kupal

#### Źródła:

SJP.pl

# Cupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|cupać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Cupiał

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Cupnąć

potocznie: przysiąść, kucnąć; przypaść do ziemi, przyczaić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Cuprex

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. farm. nazwa handlowa środka owadobójczego stanowiący roztwór związku miedzi w płynnych związkach organicznych stosowanego dawniej jako preparat przeciw pasożytom

#### Źródła:

Wiktionary

# Cuprum

[czytaj: kuprum] z łaciny: miedź (pierwiastek chemiczny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Cura

Holandia:

- Cura Cabai – miejscowość (plaats) w regionie Savaneta, w kraju autonomicznym Aruba

Osoby:

- José Cura – argentyński tenor

Inne:

- Cura – album Keys N Krates

Zobacz też:

- Kura
- Manga del Cura

#### Źródła:

Wikipedia

# Curacao

[czytaj: kjurasao] likier pomarańczowy ze skórek gorzkich pomarańczy; curaçao

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. suszona skórka gorzkiej pomarańczy, przyprawa stosowana do produkcji niektórych piw i likierów

(1.2) likier ze skórek curaçao (1.1);

- Curacao – amerykańska sieć sklepów
- Curacao – austriacki zespół muzyczny

Zobacz też:

- Curaçao

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Cure'Owski

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla okresu działania i twórczości grupy The Cure

#### Źródła:

Wiktionary

# Curia

[czytaj: kuria] zespół kolegialnych urzędów duchownych; kuria

Curia lub kuria – w starożytnym Rzymie najstarsza jednostka podziału obywateli oparta na związkach rodowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Curie

kiur; stara, obecnie pozaukładowa jednostka miary radioaktywności

Znane osoby noszące nazwisko Curie:

- Maria Skłodowska-Curie
- Piotr (Pierre) Curie
- Irène Joliot-Curie
- Ève Curie
- Frédéric Joliot-Curie

Okręty:

- Curie – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej
- Curie – francuski okręt podwodny z okresu II wojny światowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Curie-Skłodowska

[czytaj: küRI-skłoDOWska albo kiRI-skłoDOWska] Maria Curie-Skłodowska (lepiej: Skłodowska-Curie, 1867-1934) - chemik i fizyk, laureatka Nagrody Nobla w roku 1903 i w roku 1911

Curie-Skłodowska (ang. Madame Curie) – amerykański film biograficzny z 1943 r. w reżyserii Mervyna LeRoya. Film jest opowieścią o życiu Marii Skłodowskiej-Curie, słynnej uczonej polsko-francuskiej. Scenariusz powstał na podstawie książki Ewy Curie, córki dwukrotnej noblistki.

W Polsce film był dystrybuowany przez Przedsiębiorstwo Państwowe Film Polski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Curieterapia

[czytaj: küriterapia] metoda leczenia, głównie schorzeń nowotworowych

Brachyterapia, terapia kontaktowa, curieterapia – radioterapeutyczna technika leczenia polegająca na bezpośrednim napromienianiu zmian chorobowych, przez umieszczenie źródła promieniowania w guzie lub jego sąsiedztwie. Podstawowym zastosowaniem brachyterapii jest leczenie zmian nowotworowych, ale jest ona wykorzystywana także w terapii innych schorzeń (tocznia, bliznowca).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Curig

przysłówek miejsca

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. z powrotem

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wstecz, do tyłu

#### Źródła:

Wiktionary

# Curiosum

[czytaj: kuriozum] osoba, rzecz lub zjawisko zdumiewające swoją niezwykłością lub dziwacznością; kuriozum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzecz lub zjawisko wyjątkowo osobliwe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Curl

[czytaj: kerl] rasa kotów o uszach w kształcie półksiężyca, wywiniętych na zewnątrz

cURL – program komputerowy oraz sieciowa biblioteka programistyczna (libcurl), napisane w języku C, działające po stronie klienta, z interfejsami dla ponad 30 innych języków. Umożliwia wysyłanie zapytań HTTP, w tym pobieranie z serwerów stron i plików, a także wysyłanie treści formularzy. Ułatwia tworzenie aplikacji korzystających z protokołu HTTP. Biblioteka cURL posiada ogromne możliwości, jej podstawowym zastosowaniem jest tworzenie sprzęgów w złożonych systemach opartych na technologiach Webowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Curler

[czytaj: karler lub kerler] osoba uprawiająca curling (sport zimowy na lodzie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Curlerka

→ curler [czytaj: karlerka lub kerlerka]

Curling (wym. angielska: /ˈkɜːlɪŋ/) – zespołowy sport precyzyjny, podobny do pétanque czy bocce. Jest on rozgrywany na prostokątnej tafli lodu. W rywalizacji biorą udział dwie drużyny liczące po 4 zawodników. Do gry używa się kamieni, które są wypuszczane na lodzie w kierunku celu zwanego domem. Liczba przyznanych punktów zależy od liczby kamieni znajdujących się najbliżej środka domu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Curling

[czytaj: karling lub kerling] sport zimowy rozgrywany na lodzie, w którym drużyny starają się ulokować specjalne kamienie jak najbliżej środka wyrysowanej na podłożu tarczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportowa, w której zawodnicy pchają specjalnymi, spłaszczonymi kamieniami po lodzie;

Curling (wym. angielska: /ˈkɜːlɪŋ/) – zespołowy sport precyzyjny, podobny do pétanque czy bocce. Jest on rozgrywany na prostokątnej tafli lodu. W rywalizacji biorą udział dwie drużyny liczące po 4 zawodników. Do gry używa się kamieni, które są wypuszczane na lodzie w kierunku celu zwanego domem. Liczba przyznanych punktów zależy od liczby kamieni znajdujących się najbliżej środka domu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Curlingowy

[czytaj: karlingowy albo kerlingowy] przymiotnik od: curling, np. klub curlingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Curriculum

[czytaj: kurikulum] program nauczania; sylabus

#### Źródła:

SJP.pl

# Curry

[czytaj: kari lub kary] kari;
1. przyprawa będąca mieszanką m.in. pieprzu, kolendry, kurkumy, imbiru, chili i gorczycy;
2. potrawa z dodatkiem tej przyprawy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. mieszanka przypraw charakterystyczna dla kuchni indyjskiej;

(1.2) kulin. klasa potraw kuchni indyjskiej, rodzaj ragoût z warzyw, ryb lub mięsa w pikantnym sosie

Curry (wym. kary) a. kari – nazwa sposobu przyrządzenia potraw w kuchni indyjskiej. Curry to warzywa, ser, ryby, mięso lub inne składniki dania głównego w sosie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Currywurst

rzeczownik

(1.1) kulin. kiełbasa lub parówka z sosem pomidorowym i curry

Currywurst – jedno z typowych niemieckich dań zaliczanych do tzw. fast foodów. Jest to zwykle podawana na gorąco grillowana, pieczona lub rzadziej gotowana kiełbasa wieprzowa posypana dużą ilością przyprawy curry i polana specjalnym sosem, którego bazą jest koncentrat pomidorowy. W „najtańszym” wydaniu Currywurst podawane jest ze zwykłym ketchupem. Danie to jest zwykle spożywane z bułką lub frytkami. Currywurst często jedzone są na stojąco, z praktycznych względów podaje się je pokrojone wraz z jednorazowym plastikowym bądź drewnianym widelcem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Curtis

[czytaj: KARtis] nazwisko

Miejscowości i gminy w USA

- Curtis (ang. Curtis Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Alcona
- Curtis – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Frontier

Osoby

- Ian Curtis – brytyjski wokalista (Joy Division)
- Jamie Lee Curtis – amerykańska aktorka
- Kelly Curtis – amerykańska aktorka
- Moses Ashley Curtis – amerykański botanik
- Tony Curtis – amerykański aktor filmowy
- William Curtis – botanik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Curuś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Curving

[czytaj: karwing] jazda ciętymi skrętami na desce alpejskiej; karwing

#### Źródła:

SJP.pl

# Curvy

[czytaj: kerwi] o kobiecie: krągła i seksowna

#### Źródła:

SJP.pl

# Curyło

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Julia Curyło − polska malarka
- Mikołaj Curyło − polski żużlowiec
- Małgorzata Curyło − polska lekkoatletka
- Marian Curyło − polski polityk, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Curzon

[czytaj: ker-zon lub ker-zn] nazwisko angielskie, np. George Nathaniel Curzon (1859 - 1925), polityk brytyjski, autor projektu linii demarkacyjnej po wojnie bolszewickiej w 1920 roku, zwanej linią Curzona

Curzon – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Kraj Loary, w departamencie Wandea.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 405 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 69 osób/km² (wśród 1504 gmin Kraju Loary Curzon plasuje się na 905. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1158.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cuscuta

[czytaj: kuskuta] rodzaj wialni używanej do oczyszczania drobnych nasion roślin motylkowych; kuskuta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Customizacja

[czytaj: kastomizacja] dostosowanie czegoś (np. urządzenia, aplikacji) do własnych potrzeb

#### Źródła:

SJP.pl

# Customizer

[czytaj: kastomizer] specjalista zajmujący się dopasowywaniem produktu do indywidualnego zamówienia klienta

#### Źródła:

SJP.pl

# Customizerka

[czytaj: kastomizerka] specjalistka zajmująca się dopasowywaniem produktu do indywidualnego zamówienia klienta

#### Źródła:

SJP.pl

# Customowy

[czytaj: kastomowy] środowiskowo: dopasowany do potrzeb nabywcy, robiony na zamówienie

przymiotnik

(1.1) neol. slang. hand. wykonany pod klienta, zgodnie z jego upodobaniami, życzeniami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cuszima

grupa wysp japońskich w Cieśninie Koreańskiej, miejsce bitwy morskiej w czasie wojny rosyjsko-japońskiej w 1905 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Cuszimski

przymiotnik od: Cuszima (grupa wysp japońskich)

przymiotnik

(1.1) dotyczący grupy wysp Cuszima, związany z nią

(1.2) dotyczący miasta Cuszima, związany z nim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Cutscena

[czytaj: katscena] środowiskowo: przerywnik filmowy w grach wideo; cutscenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Cutscenka

[czytaj: katscenka] środowiskowo: przerywnik filmowy w grach wideo; cutscena

#### Źródła:

SJP.pl

# Cuvier

- Georges Cuvier – francuski zoolog
- Frédéric Cuvier – francuski zoolog
- Cuvier – miasto we Francji

#### Źródła:

Wikipedia

# Cuwaks

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. więz. więzień skazany po raz pierwszy lub nowoprzybyły

#### Źródła:

Wiktionary

# Cuzco

[czytaj: kusko] miasto w Peru, dawniej stolica państwa Inków

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Peru;

Cuzco lub Cusco (kecz. Qosqo lub Qusqu) – miasto położone w południowej części Peru na wysokości 3326 m n.p.m.

Obecnie stolica regionu Cuzco, liczba mieszkańców w 1990 r. wynosiła 275 tys. Miasto zostało założone przez pierwszego władcę Inków Manco Capaca w XII wieku. W 1533 r. zdobyte przez oddziały Francisco Pizarro. Podczas powstania Manco Inki w 1536 r. miasto zostało spalone. Hiszpanie w tym samym miejscu zbudowali swoje miasto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia