# Ir

symbol irydu, pierwiastka chemicznego

skrótowiec

(1.1) = z ang. infrared → podczerwień

- Ir – iryd
- Ir – iloczyn rozpuszczalności
- IR – kategoria pociągów
- IR – podczerwień
- IR – produkty lecznicze posiadające pozwolenie na import równoległy
- IR (ang. Internet Registry)
- IR – kod przypisany Iranowi według standardu ISO 3166-1 alfa-2

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ir-Sensor

[czytaj: ir sensor lub ajer sensor] urządzenie elektroniczne, stosowane we współczesnej technice, które odbiera promienie podczerwone i wysyłane za pomocą tych promieni sygnały; czujnik promieni podczerwonych

#### Źródła:

SJP.pl

# Ira

[czytaj: ira] skrót od: Irish Republican Army; Irlandzka Armia Republikańska - nielegalna armia militarna dążąca do oderwania Irlandii Północnej od Wielkiej Brytanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zgrubienie od Irena

- IRA (ang. Irish Republican Army, IRA) – Irlandzka Armia Republikańska (1921–1969)
- CIRA (ang. Continuity Irish Republican Army) – radykalny, terrorystyczny odłam IRA
- OIRA (ang. Official Irish Republican Army) – umiarkowany odłam IRA powstały w 1969 roku
- RIRA (ang. Real Irish Republican Army) – radykalny, terrorystyczny odłam IRA
- PIRA (ang. Provisional Irish Republican Army) – większościowy odłam IRA powstały w 1969 roku
- Ustawa o reorganizacji Indian (ang. Indian Reorganization Act, IRA) w USA
- Międzynarodowe Stowarzyszenie Czytelnicze (ang. International Reading Association, IRA)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Iracki

→ Irak; irakijski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Irak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Iraimbilanja

[czytaj: irajmbilandza] zdawkowa moneta Madagaskaru

Iraimbilanja (dosł. jęz. malg. waga jednego żelaza) – moneta zdawkowa używana na Madagaskarze jako równowartość 1/5 ariary i 1 nieużywanego już franka malgaskiego. Oprócz mauretańskiego khoumu to jedyny przypadek na świecie, gdy waluta nie dzieli się w monetach zdawkowych na części dziesiętne lub setne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irak

państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie; Republika Iraku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji ze stolicą w Bagdadzie;

Irak, Republika Iraku (arab. ‏العراق‎, trl. Al-'Irāq, trb. Al-Irak; ‏جمهورية العراق‎, trb. Dżumhurijjat al-Irak, kurd. ‏كۆماری عێراق‎, trl. Komarî 'Êraq, trb. Komari Erak; asyr. ‏ܩܘܛܢܝܘܬܐ ܕܥܝܪܐܩ‎) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irakijczyk

obywatel Iraku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Iraku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irakijka

obywatelka Iraku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Iraku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irakijski

→ Irak; iracki

#### Źródła:

SJP.pl

# Iraklion

miasto w Grecji; Heraklion

Heraklion, także Iraklion (gr. Ηράκλειο, Iraklio), d. Kandia – największe miasto i stolica administracyjna Krety oraz jednostki regionalnej Heraklion. Piąte co do wielkości miasto w Grecji, liczące 140 730 mieszkańców, według spisu z 2011 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Iran

1. państwo w Azji ze stolicą w Teheranie; Islamska Republika Iranu;
2. pasmo górskie na wyspie Borneo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Azji;

(1.2) geogr. hiszpańska miejscowość w Katalonii, w prowincji Lleida;

Iran (pers. ‏ايران‎ trl. Irān, pełna nazwa Islamska Republika Iranu, pers. ‏جمهوری اسلامی ايران‎ Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān), w Europie dawniej znany jako Persja – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące między Morzem Kaspijskim na północy a Zatoką Perską i Zatoką Omańską na południu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irań.

skrót od: irański

#### Źródła:

SJP.pl

# Irańczyk

obywatel Iranu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Iranu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Iranista

1. specjalista w dziedzinie iranistyki (znawca języków irańskich, kultury, literatury, historii Iranu)
2. uniwersytecki student iranistyki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) badacz języków irańskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Iranistka

→ iranista

Patrz:iranista

#### Źródła:

SJP.pl

# Iranistyczny

→ iranistyka

Patrz:iranistyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Iranistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. nauka zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego (Afganistan, Iran oraz Tadżykistan);

Iranistyka – jedna z dziedzin orientalistyki, zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego, do którego zalicza się współczesne państwa: Afganistan, Iran oraz Tadżykistan. Obok badań skupionych przede wszystkim na Iranie i jego języku – perskim, badacze opracowują kultury i języki pozostałych ludów irańskich, np. Beludżów, Kurdów, Osetyjczyków czy Tadżyków. Z tego powodu iranistyka dzieli się wewnętrznie na powiązane ze sobą poddyscypliny, np. afganologię, której przedmiot badań ogranicza się do Afganistanu, kurdologię – Kurdystanu, tadżykologię – Tadżykistanu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Iranka

gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Iranu

Iranka (Irania gutturalis) – gatunek małego ptaka z rodziny muchołówkowatych (Muscicapidae), jedyny z rodzaju Irania. Zamieszkuje zachodnią i środkową Azję. Nie wyróżnia się podgatunków. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Iranolog

specjalista w zakresie iranologii (studiów nad językiem, kulturą i literaturą irańską); iranista

#### Źródła:

SJP.pl

# Irański

związany z Iranem

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Iran

(1.2) jęz. odnoszący się do podrodziny języków indoeuropejskich, którymi posługuje się około 75 mln osób zamieszkujących Bliski i Środkowy Wschód oraz Azję Środkową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irańsko-Polski

dotyczący Iranu i Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Irańskość

→ irański

Patrz:irański

#### Źródła:

SJP.pl

# Iraser

laser pracujący w zakresie częstotliwości odpowiadających promieniowaniu podczerwonemu

#### Źródła:

SJP.pl

# Iratamente

określenie wykonawcze: gniewnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Irawadi

1. najdłuższa rzeka w Birmie;
2. nizina w Birmie

Irawadi (birm. ဧရာဝတီမြစ်, wym. [ʔèjàwədì mjɪʔ], ang. Irrawaddy) – rzeka na terenie Chin i Mjanmy (najdłuższa rzeka tego kraju) o dł. 2150 km i powierzchni dorzecza wynoszącej 430 tys. km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irbicki

→ Irbit (miasto w Rosji), np. jarmark irbicki

#### Źródła:

SJP.pl

# Irbid

miasto w północnej Jordanii

Irbid (arab. مدينة إربد) – miasto w północnej Jordanii, w pobliżu granicy z Syrią, ośrodek administracyjny muhafazy Irbid, położone ok. 29 km na południowy wschód od Jeziora Galilejskiego. W 2020 roku liczyło 557 tys. mieszkańców. Trzecie co do wielkości miasto kraju. W mieście rozwinął się przemysł spożywczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irbil

miasto w północnym Iraku; Arbil

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północnym Iraku;

Irbil, Arbil (akad. Arbail; arab. ‏اربيل‎; kurd. Hewlêr; asyr. ܐܪܒܝܠ – Arab’ilu; tur. Erbil) – miasto w północnym Iraku, na zachodnim pogórzu Gór Kurdystańskich, ośrodek muhafazy Irbil i stolica Kurdyjskiego Okręgu Autonomicznego, zamieszkiwane przez prawie milion osób (głównie sunnickich Kurdów i chrześcijańskich Asyryjczyków).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irbilski

→ Irbil

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Irbilem, dotyczący Irbilu

Patrz:Irbil

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irbis

duży drapieżnik z rodziny kotów, występuje w wysokich górach Azji; pantera śnieżna

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Panthera uncia|Schreber|ref=tak., ssak z rodziny kotowatych, występujący w Azji Środkowej;

Irbis śnieżny, irbis, pantera śnieżna, śnieżny leopard, uncja (Panthera uncia) – gatunek ssaka z podrodziny panter (Pantherinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae), występujący na terenach Azji Środkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irbit

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, uchodzi do Nicy w dorzeczu rzeki Tury;

Irbit (ros. Ирбит) – miasto w azjatyckiej części Rosji, w obwodzie swierdłowskim, przy ujściu rzeki Iribt do Nicy (dorzecze Obu). 47 300 mieszkańców (2003).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irc

[czytaj: irc albo i-er-ce] usługa internetowa pozwalająca na prowadzenie rozmów na czatach (skrót od: ang. Internet Relay Chat)

rzeczownik, rodzaj nijaki, męskorzeczowy lub męskozwierzęcy

(1.1) inform. protokół internetowy umożliwiający rozmowę z innymi użytkownikami połączonymi z wybranym bezpośrednio lub grupowo na kanałach;

(1.2) środ. inform. kanał na serwerze opartym na protokole IRC (1.1)

przymiotnik relacyjny

(2.1) inform. dotyczący protokołu IRC (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irc-Ować

kontaktować się za pomocą IRC-a; ircować

#### Źródła:

SJP.pl

# Irc-Owy

→ IRC; ircowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ircha

miękka skóra, rodzaj dwustronnego zamszu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj zamszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irchopodobny

mający niektóre właściwości irchy, przypominający irchę

#### Źródła:

SJP.pl

# Irchowy

związany z irchą

#### Źródła:

SJP.pl

# Ircia

zdrobnienie od: Irena (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Irena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ircować

kontaktować się za pomocą IRC-a; IRC-ować

#### Źródła:

SJP.pl

# Ircownik

osoba korzystająca z IRC-a

#### Źródła:

SJP.pl

# Ircowy

dotyczący IRC-a, usługi sieciowej umożliwiającej jednoczesną, symultaniczną rozmowę z wieloma osobami na raz; IRC-owy

#### Źródła:

SJP.pl

# Irda

system bezprzewodowej transmisji danych z wykorzystaniem promieniowania podczerwonego; IRDA, IrDA

Infrared Data Association (IrDA) – powstała w 1993 r. grupa, skupiająca około 50 producentów sprzętu komputerowego. Celem powstania było stworzenie i kontrolowanie międzynarodowych standardów transmisji danych w zakresie podczerwieni. Grupa ta opracowała firmowy system bezprzewodowej transmisji danych cyfrowych z wykorzystaniem promieniowania podczerwonego. Jego elementy przeznaczone są przede wszystkim do tworzenia sieci tymczasowych, w których znajdują się komputery przenośne (laptopy, palmtopy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ireczek

zdrobnienie od: Ireneusz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Ireneusz

- Ireczek – wieś w Bułgarii
- Ireczek – szczyt górski w Bułgarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ireczkowie

zdrobnienie od: Ireneusz (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ireczkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ireczka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Iredyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Irek

zdrobnienie od: Ireneusz (imię męskie); Iruś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Ireneusz

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Irka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irena

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

## Imiona

- Irena – imię żeńskie

## Lokalizacje

- Irena – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaklików
- Irena – dawna osada miejska, obecnie starówka Dęblina
- Irena – dzielnica Szydłowca
- gmina Irena – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku
- gromada Irena – dawna gromada (1954-60) w powiecie kraśnickim (woj. lubelskie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irene

- Irene – planetoida o numerze katalogowym 14
- Irene – anglojęzyczna forma imienia Irena
- Irene – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Clay

#### Źródła:

Wikipedia

# Ireneusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Ireneusz (gr. eirenaios – „spokojny, pokojowy”) – imię męskie pochodzenia greckiego. W Polsce pojawiło się w XIX wieku.

Żeński odpowiednik: Irena. Zdrobnienia: Ireczek, Irek, Iruś.

W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 58259 mężczyzn o imieniu Ireneusz nadanym jako imię pierwsze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ireneuszostwo

Ireneusz z małżonką; Ireneuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ireneuszowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Ireneusza

#### Źródła:

Wiktionary

# Ireneuszowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ireneuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ireneusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Ireniczny

związany z irenizmem, kierunkiem w chrześcijaństwie dążącym do zniesienia różnic między wyznaniami

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z irenizmem, dotyczący irenizmu

przymiotnik jakościowy

(2.1) promujący pokój, dążący do zaprzestania walki i zawarcia pokoju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ireniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ireny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Irenista

zwolennik irenizmu, kierunku w chrześcijaństwie dążącego do zniesienia różnic między wyznaniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Irenistka

→ irenista

Patrz:irenista

#### Źródła:

SJP.pl

# Irenistyczny

→ irenizm

Patrz:irenizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Irenizm

kierunek w teologii chrześcijańskiej, dążący do zniesienia różnic między wyznaniami

Irenizm (gr. εἰρήνη eirene, „pokój”) – w teologii chrześcijańskiej kierunek dążący do zniwelowania różnic między wyznaniami i przywrócenia jedności drogą wzajemnych ustępstw doktrynalnych; także postawa otwartości i życzliwości w rozwiązywaniu spornych zagadnień; przeciwny konserwatyzmowi społecznemu i wyznaniowemu. Zapoczątkował go Erazm z Rotterdamu. W Polsce głoszony w XVI w. przez Andrzeja Frycza Modrzewskiego i Jana Łaskiego. Obecnie rozróżnia się pojęcia irenizmu i ekumenizmu, które bywają mylone. Według Jana Pawła II ekumenizm nie może być ustępstwem z żadnej prawdy, lecz wspólnym jeszcze głębszym jej szukaniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irenka

zdrobnienie od: Irena (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., zdrobnienie od Irena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irenologia

nauka zajmująca się badaniami nad pokojem

#### Źródła:

SJP.pl

# Irezyna

krzaczasta roślina doniczkowa o dekoracyjnych liściach, uprawiana jako jednoroczna; osiąga wysokość do 30 cm

Iresyna (Iresine P. Browne 1756) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych (Amaranthaceae Juss.). Znane są 34 gatunki. Rośliny te rosną w tropikach Ameryki Południowej i Środkowej. Są bardzo popularne w uprawach ogrodowych w ciepłym i wilgotnym klimacie, np. w Holandii czy wschodnich stanach USA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irga

1. roślina (krzew, rzadziej drzewko) z rodziny różowatych;
2. odmiana ziemniaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cotoneaster|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny różowatych;

Irga (Cotoneaster Medik.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. W zależności od klasyfikacji wyróżnia się tu ok. 80–90 gatunków szeroko ujmowanych lub ok. 260 gatunków wąsko ujmowanych. W większości rosną one w Himalajach i zachodnich Chinach, ale zasięg rodzaju obejmuje niemal całą Eurazję (bez Japonii i części południowo-wschodniej) oraz północną Afrykę. W Polsce dziko rosną trzy gatunki rodzime: irga czarna C. niger, kutnerowata C. tomentosus i zwyczajna C. integerrimus. Irga rozkrzewiona C. divaricatus i irga błyszcząca C. lucidus zostały introdukowane i są już zadomowione w Polsce, a bardzo liczne inne gatunki są uprawiane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irgapiryna

lek, który nie powinien być zażywany przez chorych z nadwrażliwością na aspirynę, zawierający fenylobutazon i piramidon

#### Źródła:

SJP.pl

# Iriański

przymiotnik od: Irian Zachodni (dawna prowincja Indonezji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Iridium

#### Źródła:

Wikipedia

# Irina

imię żeńskie

## Imiona

- Irena – imię żeńskie

## Lokalizacje

- Irena – wieś w woj. podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Zaklików
- Irena – dawna osada miejska, obecnie starówka Dęblina
- Irena – dzielnica Szydłowca
- gmina Irena – dawna gmina wiejska istniejąca do 1954 roku
- gromada Irena – dawna gromada (1954-60) w powiecie kraśnickim (woj. lubelskie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Iris

diafragma iris - rodzaj maski zaciemniającej część kadru filmowego; diafragma irysowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów do ludzi;

(1.2) astr. planetoida o numerze katalogowym 7;

## Astronomia

- Iris – planetoida o numerze katalogowym 7
- IRIS – skrótowiec z ang. Interface Region Imaging Spectrograph (amerykański satelita do obserwacji Słońca)

## Biologia

### Anatomia

- iris – łacińska nazwa tęczówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irka

zdrobnienie od: Irena (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) poufała forma imienia Irena

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. lp. od: Irek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irkowie

Irek z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Irkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Irka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Irkuck

miasto na Syberii w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, na Syberii, położone nad rzeką Irkut;

Irkuck (ros. Иркутск, Irkutsk) – miasto w Rosji, stolica obwodu irkuckiego.

Główny ośrodek gospodarczy, kulturalny (muzea) i naukowy (uniwersytet zał. 1918) Syberii Wschodniej z rozwiniętym przemysłem maszynowym (jedne z największych w Rosji zakłady lotnicze „Irkut”), aluminiowym, materiałów budowlanych, drzewnym, skórzanym i spożywczym. W mieście znajduje się elektrownia wodna o mocy 660 MW.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irkucki

przymiotnik od miasta Irkuck

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Irkuckiem (miastem w Rosji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irkut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, lewy dopływ Angary;

Irkut – rzeka w Rosji, lewy dopływ Angary.

Długość 488 km, powierzchnia dorzecza 15 tys. km². Swoje źródła ma w Sajanie Wschodnim. U ujścia Irkutu do Angary leży Irkuck.

Dopływy:

- Barun-Chandagaj

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Irl

[czytaj: i-er-el lub aj-er-el] irl; środowiskowo:
1. mający miejsce w prawdziwym świecie;
2. w prawdziwym świecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Irl.

skrót od: irlandzki

Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge, wym. [ˈɡeːlʲɟə]) – język z grupy goidelskiej języków celtyckich, język narodowy Irlandczyków. Język urzędowy Republiki Irlandii (obok angielskiego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irla

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Irlandczyk

1. obywatel Irlandii;
2. obywatel Irlandii Północnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba narodowości irlandzkiej, obywatel Irlandii; także. mieszkaniec Irlandii Północnej

Irlandczycy (ang. Irish people, irl. Muintir na hÉireann, na hÉireannaigh, na Gaeil) – naród pochodzenia celtyckiego zamieszkujący Irlandię.

W przeszłości ich językiem ojczystym był język irlandzki, ale współcześnie jest to zazwyczaj język angielski (tylko dla niespełna 1% Irlandczyków językiem ojczystym jest język irlandzki). Dominującym wyznaniem wśród Irlandczyków jest katolicyzm, schrystianizowani w V wieku naszej ery. Zasadniczą rolę w etnogenezie odegrali Celtowie, którzy w IV-III wieku p.n.e. opanowali wyspę Irlandię. We wczesnym średniowieczu Irlandia określana była w łacińskich źródłach jako "Szkocja" lub Hibernia, a jej mieszkańcy byli nazywani Szkotami (Scotti). Dzisiejsza Szkocja nazywana była wtedy Kaledonią lub Albanią, a zamieszkiwali ją Piktowie. Szkoci z Irlandii stopniowo jednak zasiedlali obszar Kaledonii, dokonując tam także ekspansji politycznej i religijnej. W konsekwencji zaczęto ten region nazywać Scotia minor (Szkocja mniejsza), a w końcu po prostu Szkocja. Z tego też powodu, wczesnośredniowieczni Irlandczycy są nazywani przez współczesnych historyków w niektórych krajach (np. w Polsce czy w Niemczech) Iroszkotami. Wytworzyli oni odrębną formę chrześcijaństwa określaną jako kościół iroszkocki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irlandia

1. wyspa na Oceanie Atlantyckim;
2. państwo w Europie ze stolicą w Dublinie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie;

(1.2) geogr. wyspa między Oceanem Atlantyckim i Morzem Irlandzkim;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irlandka

1. obywatelka Irlandii;
2. obywatelka Irlandii Północnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości irlandzkiej, obywatelka Irlandii; także. mieszkanka Irlandii Północnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irlandzki

przymiotnik od: Irlandia, Irlandia Północna

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Irlandii lub Irlandczyków

(1.2) odnoszący się do wyspy Irlandia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język celtycki używany przez Irlandczyków;

Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge, wym. [ˈɡeːlʲɟə]) – język z grupy goidelskiej języków celtyckich, język narodowy Irlandczyków. Język urzędowy Republiki Irlandii (obok angielskiego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irlandzkojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem irlandzkim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem irlandzkim

(1.3) spisany, stworzony w języku irlandzkim

#### Źródła:

Wiktionary

# Irlandzkość

→ irlandzki

Patrz:irlandzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Irma

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Irma (imię)
- MS "Irma" – statek wodny
- Irma (Włochy) – miejscowość i gmina we Włoszech
- Irmo (Tolkien) – Valar
- Irma – piosenkarka z Kamerunu tworząca we Francji
- Irma – huragan aktywny od 30.08.2017

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irmina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Irmina – imię żeńskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od zdrobnienia grupy imion rozpoczynających się na irm – od irmen, co oznacza „czczony, szanowany”.

W styczniu 2025 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 5003 kobiety o imieniu Irmina nadanym jako imię pierwsze. Dla porównania, najczęściej nadane jako imię pierwsze – Anna, nosi 1 068 330 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irmininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Irminy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Irminka

zdrobnienie od: Irmina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Irokeski

przymiotnik od: Irokez

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Irokezami, dotyczący Irokezów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irokez

fryzura charakteryzująca się pasem dłuższych włosów, biegnących od górnej części czoła aż po kark, czasem krócej, popularna m.in. wśród punków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włosy ułożone w stojący grzebień, kojarzone z subkulturą punk

- Irokez – członek grupy Indiańskiej
- Irokez – rodzaj fryzury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irokezi

plemię indiańskie

Irokezi (nazwa własna: Haudenosaunee) – liga plemion (Mohawków, Oneidów, Onondagów, Kajugów i Seneków, od września 1722 także Tuskarorów, a nieco później również 6 plemion kanadyjskich Wyandotów) Indian Ameryki Północnej zamieszkujących tereny na wschód od Wielkich Jezior i na południe od Rzeki św. Wawrzyńca, czyli północną część stanów Nowy Jork, Pensylwanii i Maine, niemal cały stan Vermont oraz południowe obszary kanadyjskich prowincji Quebec i Ontario.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irokezka

Indianka Ameryki Północnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Iron

bezbarwna ciecz o zapachu fiołków, występująca w korzeniach fiołków oraz kosaćców i wykorzystywana jako dodatek do olejków zapachowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wzór chemiczny|C14H22O., bezbarwny, oleisty, pachnący fiołkami związek organiczny z grupy ketonów, stosowany jako składnik perfum

- Iron – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Pikardia, w departamencie Aisne

Gminy w USA:

- Iron (ang. Iron Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Iron
- Iron (ang. Iron Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie St. Francois

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Iron.

skrót od: ironiczny, ironicznie (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ironia

1. ukryta złośliwość, pogarda lub kpina wyrażona przy pomocy pozornej aprobaty;
2. ironia losu - nagły, niekorzystny obrót wypadków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zawoalowana drwina, szyderstwo lub złośliwość ukryte pod pozorną aprobatą;

Ironia (grec. εἰρωνεία eironeía, dosłownie „przestawienie, pozorowanie“) – sposób wypowiadania się, oparty na zamierzonej niezgodności, najczęściej przeciwieństwie, dwóch poziomów wypowiedzi: dosłownego i ukrytego, np. w zdaniu Jaka piękna pogoda wypowiedzianym w trakcie ulewy. W klasycznej retoryce ironia stanowi jeden z tropów, jest zaliczana także do podstawowych kategorii w estetyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ironicznie

przysłówek sposobu

(1.1) używając ironii; pozornie szczerze/prawdziwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Ironiczniej

stopień wyższy od przysłówka: ironicznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ironiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest ironiczne; cecha tych, którzy są ironiczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Ironiczny

żartobliwy z nutką złośliwości

przymiotnik

(1.1) zawierający ukryte szyderstwo, drwiący pod pozorem czegoś innego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ironista

osoba drwiąca, ironizująca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto często zachowuje się ironicznie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ironistka

→ ironista

Patrz:ironista

#### Źródła:

SJP.pl

# Ironizować

wypowiadać się z ironią, sarkazmem

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) mówić o czymś w sposób ironiczny / z ironią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ironizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wypowiadanie się o czymś z ironią, z przekąsem

#### Źródła:

Wiktionary

# Irpień

Irpiń;
1. miasto na Ukrainie;
2. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Ukrainie w obwodzie kijowskim, położone nad rzeką Irpienią (2.1) ;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński, nazwa własna

(2.1) geogr. rzeka w Ukrainie, prawy dopływ Dniepru;

Irpień (ukr. Ірпінь, Irpiń) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie buczańskim; leży w aglomeracji kijowskiej; liczy 63 tys. mieszkańców (2024).

Irpień leży na lewym brzegu Irpienia i prawym brzegu Buczy, na północny zachód od Kijowa i na południe od Buczy, na północ od której znajduje się port lotniczy Kijów-Hostomel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irpiń

Irpień;
1. miasto na Ukrainie;
2. rzeka na Ukrainie, prawy dopływ Dniepru

Irpień (ukr. Ірпінь, Irpiń) – miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie buczańskim; leży w aglomeracji kijowskiej; liczy 63 tys. mieszkańców (2024).

Irpień leży na lewym brzegu Irpienia i prawym brzegu Buczy, na północny zachód od Kijowa i na południe od Buczy, na północ od której znajduje się port lotniczy Kijów-Hostomel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irq

skrót od: Interrupt Request, w informatyce: kanał przesyłania informacji między urządzeniami komputera a jego procesorem

#### Źródła:

SJP.pl

# Irracjonalista

osoba myśląca irracjonalnie, nie tłumacząca i nie postrzegająca w realny sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Irracjonalistka

→ irracjonalista

Patrz:irracjonalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Irracjonalistyczny

→ irracjonalizm

Patrz:irracjonalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Irracjonalizm

1. kierowanie się czymś pozarozumowym, wiarą, intuicją, odruchem itp.;
2. w filozofii: założenie o niemożności rozumowego poznania rzeczywistości

Irracjonalizm (łac. irrationalis – nierozumowy) – pogląd filozoficzny głoszący, że rzeczywistości nie da się poznać w racjonalny sposób, przypisujący najwyższą wartość pozarozumowym środkom poznawczym.

Irracjonalizm był postawą typową dla romantyzmu i modernizmu. Henri Bergson uważał, że człowiek ma do dyspozycji dwie władze poznawcze: intelekt i intuicję, stawiając wyżej intuicję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irracjonalnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób irracjonalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Irracjonalność

→ irracjonalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest irracjonalne

Patrz:irracjonalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irracjonalny

nieracjonalny, nieuzasadniony

przymiotnik

(1.1) sprzeczny z rozumem, rozsądkiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irradiacja

- irradiacja (fizyka)
- irradiacja (medycyna)
- irradiacja (przetwórstwo żywności) − potoczne określenie radiacyjnego utrwalania żywności

#### Źródła:

Wikipedia

# Irraser

laser generujący podczerwień

#### Źródła:

SJP.pl

# Irrealis

w gramatyce: jeden z okresów warunkowych, mający zastosowanie w sytuacji, gdy mówiący chce zaznaczyć, że warunek przez niego wyrażony jest niezgodny z rzeczywistością, a tym samym i następnik się nie spełnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Irrealizm

1. brak poczucia rzeczywistości; odrzeczywistnienie;
2. w filozofii: koncepcja, według której nierzeczywistość istnieje równie realnie jak rzeczywistość;
3. w literaturze: odnoszenie się do świata baśniowego, snów, magii

#### Źródła:

SJP.pl

# Irrealny

nierzeczywisty; nierealny

#### Źródła:

SJP.pl

# Irredenta

1. dążenie niepodległościowe;
2. ruch polityczny we Włoszech

Irredenta, irredentyzm (wł. irredenta „niewyzwolona”) – ruch polityczny i społeczny, dążący do połączenia w jeden organizm państwowy ziem zamieszkiwanych przez podobne grupy etniczne. Przenośnie pojęcie to oznacza ruch niepodległościowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irredentysta

członek, zwolennik irredenty

#### Źródła:

SJP.pl

# Irredentystka

→ irredentysta

Patrz:irredentysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Irredentystyczny

dążący do wyzwolenia narodowego; niepodległościowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Irredentyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. irredenta.

Irredenta, irredentyzm (wł. irredenta „niewyzwolona”) – ruch polityczny i społeczny, dążący do połączenia w jeden organizm państwowy ziem zamieszkiwanych przez podobne grupy etniczne. Przenośnie pojęcie to oznacza ruch niepodległościowy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Irrelewantny

nieistotny, nieposiadający uzasadnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Irszany

pokryty irchą (miękką skórą, rodzajem dwustronnego zamszu), oprawiony irchą (np. gąbka irszana), zrobiony z irchy lub w jakiś inny sposób związany z taką skórą; irchowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Irszawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy, położone u południowych stoków Karpat, nad rzeczką Irszawką;

Irszawa (ukr. Іршава, ros. i rus. Иршава, węg. Ilosva, czes. i słow. Iršava, jid. אָרשעווע /Orszewe/) - miasto powiatowe w obwodzie zakarpackim Ukrainy.

Leży na południowych stokach Karpat, nad rzeczką Irszawką, dopływem Borżawy.

Lokalny ośrodek przemysłowy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Irtyski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Irtyszem, dotyczący Irtysza

#### Źródła:

Wiktionary

# Irtysz

rzeka w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, północno-wschodnim Kazachstanie i zachodnich Chinach, lewy dopływ Obu;

Irtysz (ros. Иртыш; kaz. Ертіс, Jertys; chiń. 额尔齐斯河 É’ěrqísī Hé) – rzeka w azjatyckiej części Rosji, w północno-wschodnim Kazachstanie i w zachodnich Chinach. Lewy dopływ Obu.

Długość – 4248 km, powierzchnia zlewni – 1643 tys. km², średni przepływ u ujścia – 2830 m³/s. Żeglowna na odcinku ponad 3600 km. Obfita w ryby. Wykorzystywana do nawadniania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Iruś

zdrobnienie od: Ireneusz (imię męskie); Irek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Ireneusz

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Irusia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irving

- David Irving – brytyjski pisarz i publicysta, autor szeregu książek o tematyce historycznej, jeden z czołowych negacjonistów.
- John Irving – amerykański pisarz i scenarzysta filmowy
- Washington Irving – amerykański pisarz i historyk

#### Źródła:

Wikipedia

# Irwingia

okrytonasienna roślina tropikalna posiadająca jadalne owoce i tłuszcze stosowane przy produkcji czekolad i oleju roślinnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Irwingianin

członek protestanckiej grupy wyznaniowej założonej w 1825 roku przez Edwarda Irvinga

#### Źródła:

SJP.pl

# Iryd

pierwiastek chemiczny o symbolu Ir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. pierwiastek chemiczny o symbolu Ir i liczbie atomowej 77

Iryd (Ir, łac. iridium) – pierwiastek chemiczny, metal przejściowy. Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa iris oznaczającego tęczę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Iryda

1. w mitologii greckiej: posłanka bogów (głównie Zeusa i Hery) do ludzi, uosobienie tęczy; Iris;
2. marka samolotów

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. zob. Iris.

(1.2) imię|polski|ż.;

- Iryda – imię żeńskie
- Iryda (Iris) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie tęczy, boska posłanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irydektomia

okulistyczny zabieg operacyjny stosowany w leczeniu jaskry, polegający na wycięciu tęczówki oka przy jego podstawie

Irydektomia – okulistyczny zabieg operacyjny polegający na udrożnieniu kąta przesączania poprzez przypodstawne wycięcie tęczówki oka, stosowany w leczeniu jaskry o zamkniętym kącie przesączania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irydiany

taki jak w "Irydionie"

#### Źródła:

SJP.pl

# Irydiologia

dział medycyny alternatywnej zajmujący się oceną stanu zdrowia człowieka za pomocą analizy tęczówki oka; irydologia, irydodiagnostyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Irydion

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.;

- Irydion – imię męskie
- Irydion – dramat Zygmunta Krasińskiego
- Irydion – polska grupa muzyki tożsamościowej i rocka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irydodiagnostyka

dział medycyny alternatywnej zajmujący się oceną stanu zdrowia człowieka za pomocą analizy tęczówki oka; irydiologia, irydologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Irydolog

specjalista w zakresie irydologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Irydologia

dział medycyny alternatywnej zajmujący się oceną stanu zdrowia człowieka za pomocą analizy tęczówki oka; irydiologia, irydodiagnostyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irydologiczny

→ irydologia

Patrz:irydologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Irydotomia

irydotomia laserowa - okulistyczny zabieg operacyjny, polegający na przecięciu tęczówki, stosowany przy jaskrze z wąskim, zamykającym się kątem przesączania

#### Źródła:

SJP.pl

# Irydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) chem. reakcja chemiczna wprowadzenia atomu irydu do cząsteczki związku chemicznego

#### Źródła:

Wiktionary

# Irydowy

→ iryd

przymiotnik

(1.1) przym. od iryd

Patrz:iryd

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irydyna

organiczny związek chemiczny o trujących właściwościach

Irydyna – organiczny związek chemiczny z grupy izoflawonów należących do grupy flawonoidów. Jest 7-glikozydem irygeniny. Może być wyizolowana z kilku gatunków kosaćców, w tym z kosaćca bródkowego i kosaćca różnobarwnego (Iris versicolor). Związek ten jest toksyczny, stąd też te rośliny są trujące dla ludzi i zwierząt. Związku nie należy mylnie zaliczać do grupy irydoidów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irygacja

1. sztuczne nawadnianie pól
2. zabieg leczniczy lub higieniczny polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (pochwy, odbytnicy) ciepłą wodą lub roztworem leku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg przeprowadzany w celach leczniczych lub higienicznych polegający na przepłukiwaniu jamy ciała (np. pochwy, odbytnicy, nosa) roztworem leku lub ciepłą wodą;

(1.2) roln. sztuczne nawadnianie pól;

- irygacja – sztuczne nawadnianie w rolnictwie
- irygacja – przepłukiwanie jelit

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irygacyjny

związany z irygacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Irygator

przyrząd medyczny do przepłukiwania jam ciała

Irygator – urządzenie do przepłukiwania jamy ustnej, jelit, pochwy lub innych jam ciała przy użyciu wody lub roztworu leku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irygować

1. sztucznie nawadniać uprawy rolne;
2. przepłukiwać jamę ciała w celach leczniczych lub higienicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Iryjczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. mieszkaniec Irlandii pochodzenia celtyckiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Iryjka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Irlandii pochodzenia celtyckiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Iryjski

rzadko: związany z Irlandią; irlandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Iryjczykami, dotyczący Iryjczyków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z grupy goidelskiej języków celtyckich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irys

1. bylina o wąskich liściach i barwnych kwiatach kosaciec;
2. rodzaj cukierka;
3. odmiana ziemniaka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. pot. kosaciec, roślina kwiatowa;

(1.2) bot. kwiat irysa (1.1)

(1.3) spoż. mleczny cukierek o kwadratowym kształcie

(1.4) poligr. druk tęczowy

- irys (kosaciec) – rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych
- Irys (Iris, Iryda) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie tęczy, posłanka bogów, pokojówka Hery
- Irys – południowokoreański serial sensacyjny
- Irys – obraz van Gogha
- Mgławica Irys – mgławica refleksyjna w gwiazdozbiorze Cefeusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Irysek

zdrobnienie od: irys

#### Źródła:

SJP.pl

# Irysowy

związany z irysem

#### Źródła:

SJP.pl

# Irytacja

stan rozdrażnienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stan rozdrażnienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irytować

denerwować, drażnić, gniewać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) drażnić, denerwować kogoś

czasownik zwrotny niedokonany irytować się

(2.1) denerwować się, wpadać w irytację

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|irytować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Irytujący

nieznośny, wprowadzający w gniew, drażniący

przymiotnik

(1.1) psych. taki, który irytuje; wywołujący rozdrażnienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Iryzacja

mienienie się barwami tęczy cienkich warstw różnych substancji (np. oleju na wodzie) powstające w wyniku interferencji światła białego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw;

Iryzacja, tęczowanie, biol. ubarwienie strukturalne (gr. Iris „tęcza”) – zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw w wyniku interferencji światła białego odbitego od przezroczystych lub półprzezroczystych ciał składających się z wielu warstw substancji o różnych własnościach optycznych. Występuje m.in. na powierzchni minerałów, macicy perłowej, plamach cieczy (np. benzyny), bańkach mydlanych, a czasem w atmosferze – na chmurach. Bywa też wywoływane sztucznie i wykorzystywane przy produkcji ozdobnych iryzowanych wyrobów szklanych i ceramicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Iryzować

mienić się barwami tęczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Iryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|iryzować.

Iryzacja, tęczowanie, biol. ubarwienie strukturalne (gr. Iris „tęcza”) – zjawisko optyczne polegające na powstawaniu tęczowych barw w wyniku interferencji światła białego odbitego od przezroczystych lub półprzezroczystych ciał składających się z wielu warstw substancji o różnych własnościach optycznych. Występuje m.in. na powierzchni minerałów, macicy perłowej, plamach cieczy (np. benzyny), bańkach mydlanych, a czasem w atmosferze – na chmurach. Bywa też wywoływane sztucznie i wykorzystywane przy produkcji ozdobnych iryzowanych wyrobów szklanych i ceramicznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Iryzyna

fruktan występujący w irysach

#### Źródła:

SJP.pl

# Irządzanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Irządz

#### Źródła:

Wiktionary

# Irządzanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Irządz

#### Źródła:

Wiktionary

# Irządze

1. wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim;
2. wieś w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Irządze – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Jemielno
- Irządze – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Irządze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Irządzki

→ Irządze

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Irządz

Patrz:Irządze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Irzyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Irzykowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Irzykowski – polski urzędnik
- Karol Irzykowski – polski krytyk literacki i filmowy, poeta, prozaik, dramaturg, teoretyk filmu, tłumacz, szachista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia