# Śr.-D.-Niem.

skrót od: średnio-dolno-niemiecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Śr.-G.-Niem.

1. skrót od: średnio-górno-niemiecki;
2. skrót od: środkowo-górno-niemiecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Śr.-W.-Niem.

skrót od: średnio-wysoko-niemiecki; śr.-wys.-niem.

#### Źródła:

SJP.pl

# Śr.-Wys.-Niem.

skrót od: średnio-wysoko-niemiecki; śr.-w.-niem.

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrebny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. srebrny

#### Źródła:

Wiktionary

# Śred.

śr.; skrót od:
1. średni, średnio;
2. średnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Średn.

średniow., średw.; skrót od:
1. średniowiecze;
2. średniowieczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Średni

1. średniej wielkości;
2. znajdujący się pomiędzy małym a dużym, pośredniej wielkości pod względem miary;
3. przeciętny

przymiotnik

(1.1) przeciętny, taki sobie

(1.2) będący pośrodku między czymś małym a dużym (np. pod względem masy, siły, natężenia); nie najmniejszy i nie największy

(1.3) mat. stanowiący wynik dzielenia sumy składników przez ich liczbę lub będący oszacowaniem tej wielkości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Średnia

1. średniej wielkości;
2. znajdujący się pomiędzy małym a dużym, pośredniej wielkości pod względem miary;
3. przeciętny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. pot. średnia arytmetyczna, wynik dzielenia sumy danych składników przez ich liczbę;

(1.2) mat. funkcja wieloargumentowa, niemalejąca ze względu na każdy swój argument, o wartościach nie mniejszych od minimum argumentów i nie większych od maksimum argumentów;

forma przymiotnika.

(2.1) ż. M., W. lp. od: średni

Średnia – w najogólniejszej wersji dowolna funkcja \mu (a_{1},\dots ,a_{n}) spełniająca, dla dowolnych a_{1},\dots ,a_{n}, warunek

  \min(a_{1},\dots ,a_{n})\leqslant \mu (a_{1},\dots ,a_{n})\leqslant \max(a_{1},\dots ,a_{n})

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Średniaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od średniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniaczka

→ średniak

Patrz:średniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniak

1. osoba przeciętna i niczym się niewyróżniająca; przeciętniak, szaraczek, szarak;
2. dziecko w przedszkolu w średniej grupie wiekowej;
3. przestarzale: rolnik posiadający średniej wielkości gospodarstwo rolne

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przedszkolak z drugiej grupy wiekowej; starszy od malucha, a młodszy od starszaka

(1.2) ktoś przeciętny w pewnej dyscyplinie

(1.3) techn. rodzaj pilnika

(1.4) hist. socjol. średniozamożny chłop

- Średniak (Góry Bialskie) – szczyt o wysokości 995 m n.p.m., w południowo-zachodniej Polsce w Górach Bialskich
- Średniak (Góry Kamienne) – wzniesienie w Sudetach Środkowych, w Górach Kamiennych (782 m n.p.m.)
- Średniak (Lasocki Grzbiet) – szczyt w Karkonoszach, w obrębie Grzbietu Lasockiego (843 m n.p.m.)
- Średniak (Gorce) – szczyt w Gorcach
- Średniak (Masyw Śnieżnika) – szczyt w masywie Śnieżnika
- Średniak (Karkonosze) – szczyt w Karkonoszach
- Średniak (Góry Sowie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Średniaki

1. osoba przeciętna i niczym się niewyróżniająca; przeciętniak, szaraczek, szarak;
2. dziecko w przedszkolu w średniej grupie wiekowej;
3. przestarzale: rolnik posiadający średniej wielkości gospodarstwo rolne

- Średniaki – grupa przedszkolna
- Średniaki - zęby sieczne zwierząt domowych (patrz wzór zębowy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Średnian

nazwa 14-punktowego stopnia pisma w poligrafii (1 punkt typograficzny to około 3/8 mm); mitel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. druk. w systemie miar typograficznych Didota stopień czcionki odpowiadający czternastu punktom (5,2626 mm)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Średniawka

potocznie: coś przeciętnego, niewyróżniającego się żadnymi szczególnymi cechami

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniawy

1. niezbyt dobry pod jakimś względem;
2. mniej więcej średniego wzrostu

#### Źródła:

SJP.pl

# Średnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. odcinek prowadzący od jednej do drugiej krawędzi okręgu, koła lub przekroju cylindra i przechodzący przez jego środek;

(1.2) geom. długość średnicy (1.1)

(1.3) geom. ogólnie: odległość między najdalszymi punktami figury

Średnica okręgu lub sfery – dowolny odcinek o końcach należących do tej figury i przechodzący przez jej środek symetrii.

Niekiedy tę definicję rozszerza się na stożkowe i kwadryki mające środek symetrii (np. elipsy, elipsoidy, a nawet hiperbole i hiperboloidy).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Średnicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Średnicomierz

1. przyrząd do wyznaczania zmian średnicy w otworze wiertniczym; kawernomierz
2. przyrząd do pomiaru średnicy drzew; fita; klupa

Średnicomierz (klupa) - przyrząd do pomiaru średnic drewna okrągłego, powszechnie używany przez leśników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Średnicówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. przyrząd pomiarowy służący do mierzenia wymiarów wewnętrznych, przede wszystkim średnic otworów;

(1.2) trasa szybkiego ruchu wiodąca przez środek miasta, zwykle będąca systemem tuneli i wiaduktów w celu zapewnienia szybkiego przejazdu przez zatłoczone centrum

Średnicówka – przyrząd pomiarowy do mierzenia wymiarów wewnętrznych, przede wszystkim średnic otworów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Średnik

";" - znak przestankowy pełniący funkcję pośrednią między funkcją kropki a przecinka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. znak przestankowy (;) oddzielający dwie wypowiedzi, posiadajcy funkcję pośrednią między kropką a przecinkiem;

Średnik – rozdzielający znak interpunkcyjny. Zarówno graficznie, jak i funkcjonalnie stanowi połączenie przecinka i kropki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Średnio

przysłówek

(1.1) przeciętnie, zazwyczaj

(1.2) tak sobie; ani dobrze, ani źle

#### Źródła:

Wiktionary

# Średnio-Dolno-Niemiecki

język średnio-dolno-niemiecki - język zachodniogermański powstały z języka starosaksońskiego po XII wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Średnio-Górno-Niemiecki

język średnio-górno-niemiecki - historyczna forma języka niemieckiego; język średnio-wysoko-niemiecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Średnio-Wysoko-Niemiecki

język średnio-wysoko-niemiecki - historyczna forma języka niemieckiego; język średnio-górno-niemiecki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. historyczna forma języka niemieckiego (język średnio-wysoko-niemiecki);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Średnioangielski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. język średnioangielski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniodobowy

przymiotnik

(1.1) wynoszący tyle, ile średnia z poszczególnych dób

(1.2) będący średnią z danej doby

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniodystansowiec

zawodnik biegający na średnim dystansie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. biegacz na średnich dystansach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Średnioformatowy

umożliwiający wykonywanie zdjęć, wydruków średniego formatu

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniogłowość

wielkość głowy pośrednia między brachycefalią a dolichocefalią; mezocefalia; mezokefalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniogłowy

mający głowę średniej wielkości

#### Źródła:

SJP.pl

# Średnioholenderski

związany z latami 1150-1500 w Holandii

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniokalibrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) o broni, amunicji: mający średni kaliber

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniokwartalny

przymiotnik

(1.1) wynoszący tyle, ile średnia z poszczególnych kwartałów

(1.2) będący średnią z danego kwartału

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniomiesięczny

przymiotnik

(1.1) wynoszący tyle, ile średnia z poszczególnych miesięcy

(1.2) będący średnią z danego miesiąca

#### Źródła:

Wiktionary

# Średnioniemiecki

język średnioniemiecki - język z dialektów wysokoniemieckich, będących w użyciu w południowej części Niemiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Średnioodporny

mający średnią odporność na coś; średnio odporny

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniopolski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. historyczna forma języka polskiego używana między XVI a XVIII wiekiem;

przymiotnik relacyjny

(2.1) jęz. dotyczący języka średniopolskiego (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniopłat

jednopłat, którego płat nośny umieszczony jest na wysokości osi podłużnej kadłuba

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot jednopłatowy o skrzydłach umieszczonych na wysokości osi podłużnej kadłuba;

Średniopłat – samolot jednopłatowy o płacie umocowanym na wysokości osi podłużnej kadłuba. Układ ten jest korzystniejszy pod względem interferencji skrzydeł i kadłuba od układu dolnopłata, ale charakteryzuje się gorszymi właściwościami nośnymi. Powszechnie spotykany w samolotach myśliwskich, np.:

- Grumman F4F Wildcat
- F-16 Fighting Falcon
- F/A-18 Hornet
- MiG-21
- MiG-29
- Su-27

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Średnioroczny

przymiotnik

(1.1) wynoszący tyle, ile średnia z poszczególnych lat

(1.2) będący średnią z danego roku

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniorolny

chłop średniorolny

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest średnie; cecha tych, którzy są średni

#### Źródła:

Wiktionary

# Średnioszlachecki

odnoszący się do średniej szlachty, właściwy średniej szlachcie, należący lub złożony ze średniej szlachty

#### Źródła:

SJP.pl

# Średnioterminowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest średnioterminowe; cecha tych, którzy są średnioterminowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniotygodniowy

przymiotnik

(1.1) wynoszący tyle, ile średnia z poszczególnych tygodni

(1.2) będący średnią z danego tygodnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniow.

średw., średn.; skrót od:
1. średniowiecze;
2. średniowieczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Średnioważony

uwzględniający średnią ważoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniowiecze

epoka w historii Europy trwająca od V do XV wieku; średniowiecze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) epoka w historii i kulturze europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a czasami nowożytnymi;

(1.2) pot. zacofanie

Średniowiecze – epoka w historii Europy trwająca od V do XV wieku, która rozpoczęła się wraz z upadkiem cesarstwa zachodniorzymskiego (476 r.) i trwała do epoki renesansu i wielkich odkryć geograficznych (1492 r.). Jest środkowym okresem w tradycyjnym podziale historii Europy na starożytność, średniowiecze i nowożytność. Dzieli się na wczesne, pełne (dojrzałe) i późne średniowiecze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Średniowiecznik

badacz średniowiecza

Mediewistyka – dyscyplina historyczna zajmująca się różnymi zagadnieniami epoki średniowiecza (m.in. społeczno-gospodarczymi, wojskowo-politycznymi). Współcześnie sięga także do rezultatów badań archeologii i etnografii.

Pojęcie wywodzi się od łacińskich wyrazów medius, medii (pol. pośredni) oraz aevum, aevi (czyt. ewum, ewi; pol. wiek jako okres), które w połączeniu medii aevi znaczą tyle co wieki pośrednie – średniowiecze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Średniowieczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest średniowieczne; cecha tych, którzy są średniowieczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Średniowiecznołaciński

dotyczący łaciny średniowiecznej, np. nazwa średniowiecznołacińska

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniowieczny

odnoszący się do średniowiecza; właściwy tej epoce; pochodzący ze średniowiecza

przymiotnik relacyjny

(1.1) pochodzący ze średniowiecza, związany ze średniowieczem, dotyczący średniowiecza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Średniowieczyzna

spuścizna średniowiecza

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniowiekowy

dawniej: średniowieczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniówka

1. cezura, stały przedział między dwoma wyrazami dzielący wers na dwa człony;
2. nadbudówka w środkowej części statku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. punkt podziału, przerwa intonacyjna, która dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe człony;

(1.2) żegl. nadbudówka w środkowej części statku

Średniówka – punkt podziału, który dzieli wers na dwa w przybliżeniu równe tzw. hemistychy, czyli części wersu wydzielone przez każdą cezurę. Zwykle występuje w wersach dłuższych niż ośmiosylabowe.

Miejsce średniówki w wersie zależne jest od granicy wyrazów i zestrojów akcentowych. Z reguły średniówka nie występuje w miejscach podziału zdaniowego, ponieważ byłoby to związane z silnym sygnałem intonacyjnym i tym samym spowodowałoby osłabienie klauzuli. Średniówka występuje w wierszach sylabicznych, sylabotonicznych i tonicznych. Dla poezji polskiej charakterystyczna jest średniówka po piątej sylabie w jedenastozgłoskowcu i po siódmej sylabie w trzynastozgłoskowcu. Jednakże dopuszczalne jest odstąpienie od tej zasady. Jeżeli ma to znaczący wpływ na korzyść utworu średniówka może być nieregularna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Średniowłóknisty

złożony ze średniej długości włókien

#### Źródła:

SJP.pl

# Średniozaawansowany

mający średni stopień zaawansowania; średnio zaawansowany

przymiotnik

(1.1) umiarkowanie zaawansowany, mający średni stopień zaawansowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Średniozamożny

książkowo: odznaczający się średnią zamożnością, niezbyt bogaty; średnio zamożny

przymiotnik relacyjny

(1.1) niezbyt bogaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Średniozmineralizowany

nasycony składnikami mineralnymi od 500 do 1500 mg/l

przymiotnik relacyjny

(1.1) charakteryzujący się umiarkowaną, średnią mineralizacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Średw.

średniow., średn.; skrót od:
1. średniowiecze;
2. średniowieczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Średzinka

gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Średziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Średzki

→ Środa Śląska, → Środa Wielkopolska

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Środy Śląskiej lub Wielkopolskiej

Patrz:Środa Śląska, → Środa Wielkopolska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śrem

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. miasto pod Poznaniem;

Śrem (niem. Schrimm) – miasto w woj. wielkopolskim, siedziba powiatu śremskiego i gminy miejsko-wiejskiej Śrem, jedno z najstarszych miast w Polsce. Położone w kolanie Warty w Kotlinie Śremskiej. Śrem jest lokalnym ośrodkiem usługowo-przemysłowym, a także węzłem drogowym przy szosie Poznań-Rawicz, z miasta prowadzą drogi do Wrześni, Leszna, Głuchowa i Czempinia.W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śremianin

mieszkaniec Śremu

#### Źródła:

SJP.pl

# Śremianka

mieszkanka Śremu

#### Źródła:

SJP.pl

# Śremski

→ Śrem

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Śremu, związany ze Śremem

Patrz:Śrem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śreżoga

lekka mgła w dzień upalny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. przypominające suchą mgłę rozgrzane powietrze złudnie migoczące w upalny dzień

(1.2) przest. bot. zgorzel mrozowa, zważenie się liści lub kwiatów na skutek zimna

Śreżoga – promienie słoneczne przeświecające przez warstwę mgły, także dymu, zapylonego powietrza itp.

H. Sienkiewicz – W pustyni i w puszczy – rozdział VIII:

Słowo śreżoga bywa też rozumiane jako ruch konwekcyjny rozedrganego w upalny dzień powietrza, powodujący wrażenie mgły (np. nad rozgrzanym asfaltem).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śrinagar

miasto w Indiach

Śrinagar (hindi श्रीनगर, trb.: Śrinagar, trl.: Śrīnagar; urdu: سرینگر; kaszmirski: سِرېنَگَر; ang. Srinagar) – miasto w Indiach, położone nad jeziorem Dal. Letnia stolica terytorium związkowego Dżammu i Kaszmir. W 2011 Śrinagar zamieszkiwało 1,2 miliona mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śrk

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = rel. Światowa Rada Kościołów;

#### Źródła:

Wiktionary

# Śród

przestarzale, książkowo: wśród, pośród, wpośród;
1. przyimek komunikujący, że ktoś lub coś jest otoczone jakimiś osobami, przedmiotami (np. Wśród drzew stał on.); pomiędzy;
2. spójnik komunikujący, że ktoś lub coś, o czym mowa, należy do określonego zbioru (np. Wśród tłumu była Ewa.); pomiędzy;
3. spójnik komunikujący, że to, o czym mowa, dotyczy danej grupy czy całości (np. Wśród nas cieszy się zaufaniem.);
4. przyimek komunikujący o zjawiskach towarzyszących danemu zdarzeniu; podczas

przyimek

(1.1) przest. wśród

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: środa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środ.

skrót od: środowisko, środowiskowy, środowiskowo (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Środa

trzeci dzień tygodnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) trzeci dzień tygodnia;

Środa (skrót śr.) – dzień tygodnia między wtorkiem a czwartkiem.

Według normy ISO-8601 jest trzecim dniem tygodnia.

W tradycji biblijnej – chrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, środa jest dniem czwartym. Tradycja ta wpłynęła na nazewnictwo w wielu językach:

- nazwy w językach słowiańskich wywodzą się od słowa środek, gdyż przy założeniu, że niedziela jest dniem pierwszym, środa wypada dokładnie w środku tygodnia: środa, cz. středa, ros. среда (srieda), serb.-chorw. srijeda, stanowi ona także środek tygodnia roboczego (nie licząc weekendu);
- analogicznie niem. Mittwoch < Mitte ‛środek’ + Woche ‛tydzień’;
- natomiast port. quarta-feira ‛czwarty targ’ i gr. τετάρτη ‛czwarta’ pochodzą od liczby cztery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródatlantycki

znajdujący się pośród wód Oceanu Atlantyckiego

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. znajdujący się pośrodku Atlantyku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródbagienny

znajdujący się w środku bagna

przymiotnik

(1.1) rzad. otoczony bagnami, znajdujący się w środku bagna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródborów

dzielnica Otwocka

Śródborów – część miasta Otwocka, położona w jego południowej części.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródborowski

→ Śródborów

Patrz:Śródborów

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródbrzusze

część powłoki brzucha składająca się z dwóch okolic bocznych brzucha i z okolicy pępkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródbrzuszny

→ śródbrzusze

Patrz:śródbrzusze

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródbłonek

cienki, płaski nabłonek wyściełający przedsionki i komory serca, naczynia krwionośne i limfatyczne

Śródbłonek (łac. endothelium) – wysoce wyspecjalizowana wyściółka naczyń krwionośnych i limfatycznych, utworzona z jednej warstwy płaskich komórek o niewielkim jądrze. W naczyniach krwionośnych komórki śródbłonka (endoteliocyty) są z sobą dość ściśle połączone przy pomocy obwódek zamykających, spoczywają na kolagenowej błonie podstawnej, tworząc wraz z nią błonę wewnętrzną, będącą wewnętrzną warstwą tych naczyń (stanowią barierę między krwią i mięśniami gładkimi). Śródbłonki naczyń chłonnych leżą na nieciągłej błonie podstawnej i mają znacznie luźniejszą strukturę (są przepuszczalne nawet dla dużych cząsteczek chemicznych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródbłoniak

nowotwór złośliwy błon surowiczych, zwykle opłucnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródbłonkowy

→ śródbłonek

Patrz:śródbłonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródchłonka

płyn wypełniający błędnik błoniasty ucha wewnętrznego; endolimfa

Śródchłonka, endolimfa (łac. endolympha) – płyn wypełniający struktury błędnika błoniastego. Jego ruch odpowiada za pobudzanie receptorów słuchu i układu równowagi. Charakteryzuje się, w odróżnieniu od przychłonki, wysokim stężeniem jonów potasu (K+) oraz niskim stężeniem jonów sodu (Na+).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródchłonkowy

→ śródchłonka

Patrz:śródchłonka

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródciałko

organ komórkowy znajdujący się w pobliżu jądra komórek zwierząt i roślin; centrosom

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródczaszkowo

→ śródczaszkowy

Patrz:śródczaszkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródczaszkowy

znajdujący się wewnątrz czaszki

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. znajdujący się wewnątrz czaszki, dziejący się, odbywający się w obrębie czaszki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Środeczek

zdrobnienie od: środek

#### Źródła:

SJP.pl

# Środeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: środa

#### Źródła:

Wiktionary

# Środek

1. centrum, punkt centralny;
2. wewnętrzna część czegoś;
3. coś co ułatwia działanie, umożliwia osiągnięcie czegoś; sposób; narzędzie;
4. specyfik; preparat; substancja chemiczna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce jednakowo oddalone od krawędzi

(1.2) wnętrze

(1.3) coś, co ułatwia działanie

(1.4) dobro ekonomiczne

- środek

1. «miejsce jednakowo oddalone od brzegów powierzchni lub przedmiotu»

2. «moment dzielący na dwie równe części jakiś okres, wydarzenie lub zjawisko»

3. «wewnętrzna część czegoś»

4. «coś, co umożliwia lub ułatwia zrobienie czegoś»

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródfałdzie

obalone skrzydło antykliny i przylegające do niego skrzydło synkliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródgałkowy

znajdujący się w gałce ocznej; śródoczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródgórski

położony wśród gór, otoczony górami

przymiotnik

(1.1) geogr. położony wśród gór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródgwiezdny

znajdujący się wśród gwiazd, między gwiazdami

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródgłos

w językoznawstwie: środkowa część wyrazu, zawierająca się pomiędzy głoską lub sylabą początkową i końcową

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. środkowa pozycja wyrazu lub sylaby

Fazy artykulacyjne wyrazu – zwane także fazami wypowiedzi, są to części składowe (fazy) wyrazu składające się z jednej lub kilku głosek. Występowanie faz klasyfikuje się jako zjawisko fonetyczne dokonujące się wewnątrz wyrazu lub na pograniczu dwóch wyrazów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródgłosowy

w językoznawstwie: dotyczący środkowej części wyrazu

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródjądrze

struktura w okolicy tylnego brzegu jądra samców ssaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródjelicie

fałd otrzewnej, na którym jest zawieszone jelito

#### Źródła:

SJP.pl

# Środk.

skrót od: środkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródka

nazwisko

## Lokalizacje

- Śródka – część Poznania
- Śródka – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Gietrzwałd
- Śródka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. międzychodzkim, w gminie Chrzypsko Wielkie
- Śródka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kleszczewo
- Śródka – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Pniewy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródkarcze

środkowa część karku

#### Źródła:

SJP.pl

# Środki

1. centrum, punkt centralny;
2. wewnętrzna część czegoś;
3. coś co ułatwia działanie, umożliwia osiągnięcie czegoś; sposób; narzędzie;
4. specyfik; preparat; substancja chemiczna

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) urz. ogół posiadanych zasobów materialnych i finansowych

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: środek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkiem

1. centrum, punkt centralny;
2. wewnętrzna część czegoś;
3. coś co ułatwia działanie, umożliwia osiągnięcie czegoś; sposób; narzędzie;
4. specyfik; preparat; substancja chemiczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródkolcowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Centracanthidae|Rafinesque|ref=tak., rodzina ryb morskich z rzędu okoniokształtnych;

Śródkolcowate (Centracanthidae) – rodzina morskich ryb z rzędu okoniokształtnych.

Przykładowe gatunki: Pysoń wygrzbiecony (Spicara maena) i Pysoń smukły (Spicara smaris)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródkoście

Śródkoście (łac. diploë) – warstwa istoty gąbczastej w kościach płaskich czaszki, znajdująca się między blaszką zewnętrzną a blaszką wewnętrzną (szklistą) istoty zbitej. Jest wypełnione szpikiem kostnym i silnie unaczynione przez żyły śródkościa biegnące w szerokich i licznie rozgałęzionych kanałach śródkościa. Wiele kości płaskich w najcieńszych miejscach nie zawiera śródkościa, składając się jedynie z istoty zbitej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Śródkostna

chrzęstniak śródkostny - rodzaj nowotworu

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródkostny

chrzęstniak śródkostny - rodzaj nowotworu

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowa

1. odcinek łaczący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku;
2. zawodniczka grająca na środku ataku, pomocy lub obrony

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geom. odcinek łączący wierzchołek trójkąta ze środkiem przeciwległego boku;

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. lp. od środkowy

- Środkowa trójkąta
- Linia środkowa w trójkącie i trapezie
- środkowa – pozycja na boisku w siatkówce (kobiet)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Środkować

ustawiać na jednej osi; osiować; centrować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) ustawiać dwie części maszyn w taki sposób, aby określone punkty tych części pokrywały się ze sobą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowiec

1. wiertło o krótkiej części roboczej, dostosowane do wiercenia w poprzek włókna płytkich otworów o dużej średnicy
2. w górnictwie: stojak w środku odrzwi w szerokim wyrobisku korytarzowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowo-Wschodnio-Europejski

dotyczący Europy Środkowo-Wschodniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowoafrykańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Republiki Środkowoafrykańskiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowoafrykanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Republiki Środkowoafrykańskiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowoafrykański

1. leżący, znajdujący się w Afryce Środkowej
2. przymiotnik od: Republika Środkowoafrykańska

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do środkowej części Afryki

(1.2) odnoszący się do Republiki Środkowoafrykańskiej, państwa w Afryce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowoamerykański

leżący, znajdujący się w Ameryce Środkowej

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ameryką Środkową, dotyczący Ameryki Środkowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowoazjatycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Azją Środkową, dotyczący Azji Środkowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowochilijski

dotyczący środkowych obszarów Chile, pochodzący z środkowych obszarów Chile, charakterystyczny dla środkowych obszarów Chile itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z środkową częścią Chile, jej dotyczący, tam się mieszczący lub odbywający się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowoczeski

1. położony w środkowej części Czech;
2. kraj środkowoczeski - jeden z regionów administracyjnych w Czechach

przymiotnik

(1.1) związany z środkową częścią Czech; tam położony lub tam odbywający się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowodunajski

związany ze środkowym Dunajem, z terenami położonymi nad środkowym Dunajem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze środkowym biegiem Dunaju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowoeuropejczyk

mieszkaniec Europy Środkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowoeuropejka

mieszkanka Europy Środkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowoeuropejski

dotyczący Europy środkowej, pochodzący z Europy środkowej, charakterystyczny dla Europy środkowej itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Europy Środkowej, związany z Europą Środkową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowoeuropejskość

→ środkowoeuropejski

Patrz:środkowoeuropejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowojakucki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z środkową częścią Jakucji

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowomałopolski

dotyczący Małopolski środkowej, pochodzący z Małopolski środkowej, charakterystyczny dla Małopolski środkowej itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowomorawski

dialekt środkowomorawski - jeden z czterech tradycyjnie wyróżnianych dialektów języka czeskiego; dialekt hanacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowoniemiecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze środkową częścią Niemiec

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowoobski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z środkowym biegiem Obu

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowopolski

dotyczący Polski środkowej, pochodzący z Polski środkowej, charakterystyczny dla Polski środkowej itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze środkową Polską, dotyczący środkowej Polski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowoprzepustowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) elektr. przepuszczający wszystkie składowe częstotliwości sygnału z określonego zakresu i tłumiący te spoza niego

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkoworosyjki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z środkową częścią Rosji

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkoworosyjski

dotyczący Rosji środkowej, pochodzący z Rosji środkowej, charakterystyczny dla Rosji środkowej itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowoschodni

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany ze Środkowym Wschodem, leżący na Środkowym Wschodzie

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowosyberyjski

dotyczący Syberii środkowej, pochodzący z Syberii środkowej, charakterystyczny dla Syberii środkowej itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z środkową częścią Syberii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Środkowosłowacki

przymiotnik

(1.1) związany z środkową częścią Słowacji; tam położony lub tam odbywający się

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowowielkopolski

dotyczący Wielkopolski środkowej, pochodzący z Wielkopolski środkowej, charakterystyczny dla Wielkopolski środkowej itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Środkowowołżański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z środkowym biegiem Wołgi

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowowschodni

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Środkowym Wschodem, dotyczący Środkowego Wschodu

(1.2) położony między środkiem a wschodem albo obejmujący zarówno części środka jak i wschodu

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowowłoski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z środkową częścią Włoch, jej dotyczący lub tam się mieszczący

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowozaporowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) elektr. tłumiący wszystkie składowe częstotliwości sygnału z określonego zakresu i przepuszczający te spoza niego

#### Źródła:

Wiktionary

# Środkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się w środku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. zawodnik, który gra na środku boiska, w linii ataku lub pomocy

- środkowy – pozycja w siatkówce;
- środkowy – pozycja w koszykówce;
- środkowy – jedna z pozycji w rugby

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródlądowanie

lądowanie samolotu przed lotniskiem docelowym w celu uzupełnienia paliwa i zabrania nowych pasażerów; międzylądowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródlądowy

1. znajdujący się w środku lądu, otoczony zewsząd lądem;
2. odbywający się na wodach otoczonych lądem

przymiotnik

(1.1) znajdujący się w środku lądu

(1.2) bez dostępu do morza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródlądzie

1. środek, centrum lądu;
2. obszar wodny znajdujący się na lądzie, np. staw, jezioro

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródlecie

środek lata

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródlekcyjny

1. odbywający się w połowie godziny lekcyjnej;
2. odbywający się między lekcjami; międzylekcyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) eduk. odbywający się, przypadający w połowie godziny lekcyjnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródleśny

znajdujący się w środku lasu, wśród lasów

przymiotnik

(1.1) taki, który przebiega wśród lasów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródmiąższowy

1. będący wśród miąższu innej tkanki; interstycjalny;
2. śródmiąższowe zapalenie płuc - choroba pęcherzyków płucnych; śródmiąższowe włóknienie płuc

przymiotnik

(1.1) biol. dotyczący śródmiąższu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródmiejski

1. znajdujący się, wybudowany w centrum miasta;
2. zamieszkały, przebywający w centrum miasta

przymiotnik

(1.1) znajdujący się w śródmieściu

(1.2) mieszkający w śródmieściu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródmieście

centralna część miasta

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) adm. geogr. toponim, nazwa dzielnicy, zwykle położonych centralnie, w szeregu polskich miast

Śródmieście – centralna część miasta, skupiająca funkcje m.in. administracyjne, handlowe, usługowe i turystyczne, charakteryzująca się zwartą zabudową architektury.

Stanowi strefę miasta o najwyższej aktywności gospodarczej, kulturalnej i najczęstszych kontaktów społecznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródmięśniowy

1. znajdujący się wewnątrz mięśnia;
2. znajdujący się między mięśniami

przymiotnik

(1.1) anat. znajdujący się wewnątrz mięśnia lub między mięśniami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródmorski

leżący, odbywający się między morzami

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródmorze

środek morza

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródmóżdże

środkowa część mózgu kręgowców; śródmózgowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródmózgowie

środkowa część mózgu kręgowców; śródmóżdże

Śródmózgowie (łac. mesencephalon) – środkowa część mózgowia u kręgowców, w której znajduje się wodociąg mózgu (zwany też wodociągiem Sylwiusza) łączący III i IV komorę mózgu. Śródmózgowie łączy się z móżdżkiem i rdzeniem przedłużonym oraz z międzymózgowiem. U ssaków część grzbietowa śródmózgowia utworzona jest przez blaszkę czworaczą, w której wyróżnia się wzgórki górne i dolne lub pokrywę wzrokową zróżnicowaną na ciałka bliźniacze (corpora bigemina), czyli płaty wzrokowe (lobi optici) u pozostałych kręgowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródmózgowy

związany ze środkową częścią mózgu kręgowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródnabłonkowy

rak śródnabłonkowy - nowotwór ograniczony do tkanki nabłonkowej danego narządu

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródnaczyniowy

dotyczący wnętrza naczyń krwionośnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródnercze

parzysty narząd wydalniczy czynny u dorosłych bezowodniowców oraz w okresie zarodkowym u gadów, ptaków i ssaków; pranercze, pranerka, ciało Wolffa

#### Źródła:

SJP.pl

# Środnik

środkowy element kształtownika, zawarty między stopkami, bądź dwuteowego dźwigara blachowego

Środnik – konstrukcyjna, środkowa część walcowanej belki metalowej (dwuteownika, teownika, ceownika, zetownika) lub blachownicy, łącząca ze sobą oba jej pasy (górny i dolny).

W dźwigarze dwuteowym połączenie to powstaje w procesie jego wytwarzania w hucie stali przez walcowanie. W dźwigarze blachownicowym blachę środnika łączy się z blachami pasów przez spawanie lub nitowanie. Dzięki takiemu (dwuteowemu) kształtowi przekroju poprzecznego środnik pracuje głównie na ścinanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródnocny

występujący w środku nocy

przymiotnik

(1.1) książk. dziejący się, występujący w środku nocy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródoceaniczny

leżący, odbywający się pośród wód oceanu lub między oceanami

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródoczny

znajdujący się w gałce ocznej; śródgałkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. znajdujący się wewnątrz gałki ocznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródokręcie

środkowa część statku na pokładzie i wewnątrz kadłuba

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. środkowa część statku;

Śródokręcie – środkowa część kadłuba jednostki pływającej znajdująca się pomiędzy częścią dziobową oraz rufową. Jest to rejon w okolicy połowy długości jednostki. Stanowi największy przedział kadłuba. Może być podzielony na szereg pomieszczeń o różnym przeznaczeniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródoperacyjnie

→ śródoperacyjny

przysłówek

(1.1) med. w trakcie operacji

Patrz:śródoperacyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródoperacyjny

występujący, odbywający się w czasie trwania operacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. odbywający, dziejący się w trakcie operacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródosiowce

przedstawiciel kladu ssaków kopytnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródosiowiec

przedstawiciel kladu ssaków kopytnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Środowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekol. ogół elementów nieożywionych i ożywionych, składających się na otoczenie

(1.2) miejsce wychowywania w grupie; ludzie z niej

(1.3) grupa ludzi zajmująca się tym samym zawodem, np. aktorzy

(1.4) harc. rodzaj pośredniej struktury w organizacjach harcerskich, nieformalna konfederacja drużyn i gromad posiadających wspólny numerfakt.

Środowisko – ogół elementów nieożywionych i ożywionych, zarówno naturalnych, jak i powstałych w wyniku działalności człowieka, występujących na określonym obszarze oraz ich wzajemne powiązania, oddziaływania i zależności. Jest to pojęcie podrzędne w stosunku do przyrody, obejmującej również elementy ożywione.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Środowiskotwórczy

wpływający na ukształtowanie środowiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Środowiskowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co środowiskowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Środowiskowy

przymiotnik

(1.1) związany ze środowiskiem

(1.2) jęz. (wyraz) używany tylko w określonych środowiskach

#### Źródła:

Wiktionary

# Środowy

związany ze środą

przymiotnik

(1.1) właściwy środzie; dziejący się w środę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródpiersie

przestrzeń wewnątrz klatki piersiowej, w której znajdują się takie narządy, jak serce, aorta, tchawica i przełyk

- śródpiersie (łac. mesosternum) – dolna część śródtułowia sześcionogów
- śródpiersie (łac. mediastinum) – jama klatki piersiowej człowieka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródpiersiowy

→ śródpiersie

Patrz:śródpiersie

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródpiętro

w górnictwie: część piętra o dużej wysokości w pionie, w której wybiera się złoże osobnymi środkami do urabiania, ale korzysta ze środków transportowych piętra

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródplecze

płytka grzbietowa śródtułowia u owadów

Śródplecze (łac. mesonotum, mesotergum) – grzbietowa płytka (tergit) tułowia sześcionogów, położona na śródtułowiu. U owadów uskrzydlonych wchodzi w skład alinotum, czyli grzbietowej części skrzydłotułowia.

U skrytoszczękich, owadów bezskrzydłych i larw śródplecze jest stosunkowo niewielkie i zbudowane podobnie jak inne tergity. U form uskrzydlonych ulega silnym modyfikacjom, dzięki czemu służy za punkt przyczepu mięśni skrzydłowych oraz samo bierze udział w mechanizmie ruchu skrzydeł. W takim przypadku błoniaste połączenie między śródpleczem a zapleczem ulega redukcji. Jeżeli przednie skrzydła są wykorzystywane w locie to akrotergit i antekosta zaplecza zlewają się z tyłem śródplecza, tworząc zatarczę śródplecza (mesopostnotum).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródplon

#### Źródła:

Wikipedia

# Śródplonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. dotyczący śródplonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródpolny

przymiotnik

(1.1) taki, który znajduje się wśród pól

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródpłacie

środkowa część płata nośnego samolotu przylegająca do kadłuba; centropłat

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródręcze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. część ręki człowieka między palcami i nadgarstkiem

Śródręcze (łac. metacarpus) – przestrzeń topograficzna ręki, granicząca proksymalnie z nadgarstkiem, dystalnie z palcami ręki. Szkielet śródręcza człowieka składa się z 5 kości długich.

U zwierząt domowych ich liczba jest zmienna. U psów występuje ich 5, u świń 4, natomiast u przeżuwaczy jedna – powstała ze zrośnięcia się kości III i IV. Koń ma jedną dobrze wykształconą kość śródręcza (III) oraz dwie zredukowane kości rysikowe – II i IV.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródręczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z śródręczem, dotyczący śródręcza

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródręczowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. anat. związany z śródręczem, dotyczący śródręcza

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródreglowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. znajdujący się wśród regli, pomiędzy reglami

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródroczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze środkiem roku

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródrzeczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się pośród wód rzeki lub pomiędzy dwoma rzekami

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródścienny

mięśniak śródścienny - mięśniak macicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródsierdzie

najgrubsza warstwa ściany serca

Śródsierdzie – środkowa warstwa ściany serca kręgowców. Znajduje się pomiędzy nasierdziem a wsierdziem.

Składają się na nie:

- szkielet serca (miejsce przyczepu mięśnia sercowego, oddziela przedsionki od komór),
- mięsień sercowy (śródsierdzie właściwe),
- układ bodźcotwórczo-przewodzący.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródskalny

rzadko: znajdujący się wśród skał, między skałami; międzyskalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. znajdujący się wśród skał, pomiędzy skałami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródskórnia

wewnętrzna warstwa kory pierwotnej

Endoderma, śródskórnia – tkanka pochodzenia miękiszowego, najbardziej wewnętrzna warstwa kory pierwotnej, otaczająca walec osiowy. W łodydze występuje najczęściej jako tzw. pochwa skrobiowa, natomiast w korzeniu pełni funkcję ochronną dla walca osiowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródstopie

środkowa część stopy między stępem a palcami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. środkowa część stopy, znajdująca się między stępem a palcami

Śródstopie łac. metatarsus) – metapodium kończyny tylnej kręgowców. Każda kość śródstopia ma długi trzon i dwa powiększone końce. Podstawa kości śródstopia łączy się za pomocą stawów z kośćmi stępu. Zakończenia kości śródstopia łączą się za pomocą stawów z odpowiadającymi im palcami stopy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródstopny

→ śródstopie; śródstopowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z śródstopiem, dotyczący śródstopia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródstopowy

→ śródstopie; śródstopny

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródszaniec

dawne umocnienie obronne budowane wewnątrz większego zespołu obronnego, stanowiące ostatni punkt oporu

Śródszaniec – część dzieła fortyfikacyjnego budowana wewnątrz większego zespołu umocnień. Był ostatnim punktem oporu albo miejscem służącym do przygotowania przeciwnatarcia po przełamaniu linii obrony. W twierdzach rolę śródszańca mogła spełniać cytadela lub fort, a w zamkach stołp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródszpan

skrótowa zapowiedź dalszej części programu telewizyjnego, puszczana najczęściej na półmetku audycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródszpikowo

→ śródszpikowy

Patrz:śródszpikowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródtekstowy

występujący w obrębie tekstu, wśród zdań tworzących tekst; wewnątrztekstowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się w tekście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródtkankowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. anat. znajdujący się między komórkami tkanki, dziejący się w przestrzeni międzytkankowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródtytuł

tytuł jednej części większej całości

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródwieczerz

(r. żeński) dawniej, dziś gwarowo: początek zmierzchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródwięzadłowy

znajdujący się wewnątrz więzadła

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródwodny

przymiotnik relacyjny

(1.1) położony pośród wód

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródwyrazowy

przymiotnik

(1.1) jęz. zachodzący wewnątrz wyrazu, znajdujący się w wyrazie

#### Źródła:

Wiktionary

# Środzianin

1. mieszkaniec Środy Śląskiej (miasta w Polsce);
2. mieszkaniec Środy Wielkopolskiej (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Środzianka

1. mieszkanka Środy Śląskiej (miasta w Polsce);
2. mieszkanka Środy Wielkopolskiej (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródziemie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) liter. fikcyjny kontynent w mitologii stworzonej przez J.R.R. Tolkiena;

(1.2) liter. mitologia stworzona przez J.R.R. Tolkiena

Śródziemie (ang. Middle-earth) – kontynent, na którym toczy się akcja większości legendarium J.R.R. Tolkiena. Określenie to używane jest zarówno na określenie całej Ziemi (Ardy) opisanej m.in. w Hobbicie, Władcy Pierścieni i Silmarillionie, jak i w węższym sensie, jako nazwa głównego kontynentu Ardy (zwanego również Endorem).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Śródziemnie

→ śródziemny

Patrz:śródziemny

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródziemnomorski

[czytaj: śród-ziemnomorski]
1. znajdujący się nad Morzem Śródziemnym;
2. charakterystyczny dla obszarów nad Morzem Śródziemnym;
3. dziejący się nad Morzem Śródziemnym lub na nim;
4. typ śródziemnomorski - typ antropologiczny białej rasy, występujący w południowej Europie

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Morzem Śródziemnym lub jego basenem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródziemnomorskość

→ śródziemnomorski [czytaj: śród-ziemnomorskość]

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest śródziemnomorskie; cecha tych, którzy są śródziemnomorski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródziemnomorze

region obejmujący obszary leżące nad Morzem Śródziemnym należące do Europy, Azji i Afryki; strefa śródziemnomorska

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. region obejmujący obszar leżące nad Morzem Śródziemnym w Europie, Azji i Afryce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śródziemny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się wewnątrz lądu

#### Źródła:

Wiktionary

# Śródżylny

wprowadzany bezpośrednio do żyły; dożylny, intrawenalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Śródłożne

o cechach śródłożnych (rząd roślin)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śródłożny

o cechach śródłożnych (rząd roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrotowany

przymiotnik

(1.1) gw-pl|środkowowielkopolska. razowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrotowy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|środkowowielkopolska. razowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrp

skrót od: Światowa Rada Pokoju

#### Źródła:

SJP.pl

# Śruba

1. element połączeń rozłącznych wykonany w postaci pręta z naniesionym gwintem
2. element napędowy statku w postaci powierzchni wirujących wokół wspólnej osi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. pręt metalowy, zakończony łbem z jednej strony, a z drugiej gwintem, umożliwiającym zakręcanie lub odkręcanie;

(1.2) żegl. urządzenie napędowe statku wodnego;

(1.3) sport. w piłce ręcznej: strzał wykonany z obrotu

(1.4) sport. w skokach do wody: skok z obrotem wzdłuż pionowej osi ciała

- śruba (maszyna prosta)
- śruba (złącze)
- śruba mikrometryczna
- śruba ustawcza – służy do poziomowania instrumentu geodezyjnego
- śruba pociągowa
- śruba rzymska
- śruba lodowa we wspinaczce lodowej
- śruba okrętowa
- śruba nastawna
- śruba Archimedesa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śrubeczka

zdrobnienie od: śrubka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: śrubka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śrubiarnia

dział fabryki produkujący różnego rodzaju śruby

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrubka

zdrobnienie od: śruba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od śruba

(1.2) mała śruba

Śrubka – drugi singel polskiej piosenkarki Sanah z jej piątego albumu studyjnego, zatytułowanego Kaprysy. Singel został wydany 25 kwietnia 2024.

Nagranie otrzymało w Polsce status platynowego singla, przekraczając liczbę 50 tysięcy sprzedanych kopii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śrubokręcik

zdrobnienie od: śrubokręt

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrubokręt

ręczne narzędzie do wkręcania i wykręcania śrub lub wkrętów; wkrętak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. proste narzędzie do wkręcania lub wykręcania śrub i wkrętów

Wkrętak (śrubokręt) – jedno z podstawowych narzędzi ręcznych. Wkrętak składa się z rękojeści i grotu. W najprostszym wykonaniu jest to pręt (najczęściej stalowy, ale bywają wkrętaki z innych metali, np. z mosiądzu oraz z tworzyw sztucznych), na jednym końcu ścięty lub spłaszczony tak, że powstała w ten sposób wąska krawędź umożliwia wsunięcie jej w wycięcie w łbie wkręta, co następnie, poprzez obrót wkrętaka wokół osi, umożliwia obrócenie wraz z nim samego wkrętu. Przeciwległy koniec pręta (grotu) zazwyczaj umocowany jest w uchwycie (rękojeści), zazwyczaj z tworzywa sztucznego, ułatwiającym obracanie wkrętaka, choć czasem stosuje się rozwiązanie polegające na wygięciu przeciwległego końca w sposób umożliwiający obrót narzędziem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śrubokrętowy

→ śrubokręt

Patrz:śrubokręt

#### Źródła:

SJP.pl

# Śruborogi

o zwierzęciu: taki, który ma rogi w kształcie śrub

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrubować

1. przykręcać śrubą;
2. kręcić;
3. zawyżać cenę

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrubowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|śrubować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrubowaty

przypominający kształtem śrubę, podobny do śruby

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrubowce

1. drobnoustrój mający kształt luźno skręconej spirali; spirylla, spiryllum;
2. statek wodny, którego napędem jest śruba okrętowa; statek śrubowy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) mikrobiol. nazwa systematyczna|Spirillum|Ehrenberg|ref=tak., rodzaj bakterii;

forma rzeczownika.

(2.1) plural|śrubowiec.

Śrubowce (łac. Spirillum) – rodzaj Gram-ujemnych bakterii z rzędu Nitrosomonadales. Nazwa bierze się od spiralnej, skręconej morfologii ich komórek. Zazwyczaj występują w stojących wodach słodkich. Zdolne do aktywnego pływania za pomocą występujących na obu biegunach komórki wiązek lub pojedynczych wici charakteryzujących się dużą długością fali i około jednym skrętem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śrubowiec

1. drobnoustrój mający kształt luźno skręconej spirali; spirylla, spiryllum;
2. statek wodny, którego napędem jest śruba okrętowa; statek śrubowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikrobiol. bakteria o spiralnej morfologii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) żegl. statek z napędem śrubowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śrubowy

→ śruba

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. łączony lub regulowany za pomocą śruby

(1.2) mot. poruszany śrubą

(1.3) przypominający lub naśladujący ruch śruby

Patrz:śruba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śrubstag

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) białystok. imadło

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrubsztak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. techn. imadło, narzędzie do unieruchamiania obrabianych przedmiotów

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrubunek

połączenie rurowe za pomocą dwuzłączki

Śrubunek – rodzaj kształtki rurowej gwintowanej, którą wykorzystuje się do instalowania łatworozłącznych połączeń rur w instalacjach hydraulicznych (wodnych, gazowych, sprężonego powietrza, centralnego ogrzewania i innych) łączonych na gwinty. Na rynku występuje wiele rodzajów śrubunków, które nazywa się także dwuzłączkami (przy czym nazwa ta jest dwuznaczna, gdyż odnosi się ona też do tzw. nypli), a dawniej także funkcjonowała nazwa holender.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śrucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od śrut

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrucina

1. kulka śrutu;
2. frakcja mlewa składająca się z największych cząstek

#### Źródła:

SJP.pl

# Śruciny

1. kulka śrutu;
2. frakcja mlewa składająca się z największych cząstek

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrupać

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. chrupać, głośno gryźć

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|śrupać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrut

kulki ołowiane o niewielkiej średnicy stanowiące pocisk do myśliwskiej broni gładkolufowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ołowiane kulki jako pocisk

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. śruta

Śrut metalowy (l. poj. śrucina) – wyrób hutniczy w postaci niewielkich rozmiarów cząstek metalu, zwykle nieprzekraczających wielkości kilku milimetrów, w kształcie zbliżonych do kulistego. W postaci śrutu dostarcza się stopy odlewnicze. Śrut może być wykorzystany także jako gotowy materiał, np. na balast lub jako śrut strzelniczy w strzelbach (w których strzela się wieloma śrucinami naraz) i wiatrówkach (w których często strzela się jedynie jedną śruciną jednocześnie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śruta

rozdrobnione na śrutowniku ziarno zbóż i roślin strączkowych, używane na paszę treściwą dla zwierząt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. spoż. pasza zwierzęca ze ziaren zbóż;

Śruta – produkt otrzymany poprzez jednorazowe rozdrobnienie nasion roślin uprawnych poprzez ich rozkruszenie przeprowadzone w specjalnym urządzeniu – śrutowniku. Najczęściej produkuje się śrutę zbożową, ale może być także z innych nasion, np. roślin motylkowych (strączkowych), lub oleistych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Śrutarz

robotnik, który oczyszcza i wygładza powierzchnie metalowe przy użyciu ziaren metalu - śrutu

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrutować

1. rozdrabniać ziarna lub nasiona na śrutę;
2. usuwać na tokarce zewnętrzne wady powierzchni wyrobów metalowych ciągnionych lub walcowanych;
3. oczyszczać powierzchnię przedmiotów metalowych strumieniem śrutu; kuleczkować

czasownik przechodni niedokonany (dk. ześrutować)

(1.1) roln. przygotowywać śrutę

(1.2) techn. wygładzać powierzchnię przedmiotu wykonanego z metalu przy pomocy śrutownicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śrutowiec

zawodnik biorący udział w strzelaniu śrutowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrutówka

strzelba myśliwska, z której strzela się śrutem

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrutownia

pomieszczenie, w którym śrutuje się ziarno i makuchy

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrutownica

maszyna do tworzenia śrutu np do pistoletów na śrut

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrutownik

maszyna do przygotowywania paszy dla zwierząt hodowlanych

Śrutownik – maszyna do rozdrabniania zboża.

Śrutowniki służą do śrutowania ziarna zbóż. Efektem finalnym jest śruta, mająca zastosowanie w piwowarstwie do wyrobu piwa lub jako pasza dla zwierząt hodowlanych. W przemyśle piwowarskim śrutowniki zwane są również młynem, natomiast w rolnictwie – rozdrabniaczem pasz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Śrutowy

→ śrut, → śruta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze śrutem, dotyczący śrutu

(1.2) wykorzystujący śrut, przeznaczony na śrut

Patrz:śrut, → śruta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śrutwa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Śruty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odzież robocza, łachmany

#### Źródła:

Wiktionary

# Śryz

zlodowaciałe kryształki tworzące się w wodzie rzek; śryż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. hydrol. cząsteczki lodu wymieszane z wodą, tworzące gąbczastą masę, powstające w zbiornikach wodnych po opadnięciu temperatury poniżej 0°C;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Śryżowy

→ śryż

Patrz:śryż

#### Źródła:

SJP.pl

# Śrzebro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. chem. srebro

(1.2) stpol. numizm. prawdop. srebrna moneta

(1.3) stpol. numizm. prawdop. moneta bez domieszki metali nieszlachetnych, czyste

(1.4) stpol. prawdop. wyrób ze srebra

#### Źródła:

Wiktionary

# Śrzon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. szron

#### Źródła:

Wiktionary