# Pi

1. nazwa litery greckiej
2. liczba wyrażająca stosunek długości obwodu koła do długości jego średnicy; ludolfina
3. odgłos pisklęcia
4. wykrzyknik oznaczający zaskoczenie, podziw

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju nijakiego

(1.1) = polit. Państwo Islamskie

π (czyt. pi), ludolfina, stała Archimedesa – stosunek obwodu koła (czyli długości okręgu) do długości jego średnicy; stosunek ten jest niezależny od wielkości koła, bowiem wszystkie koła są do siebie podobne. Liczba π nazywana jest czasami stałą Archimedesa w uznaniu zasług Archimedesa z Syrakuz, który jako pierwszy badał własności i znaczenie w matematyce tej liczby; określenie ludolfina pochodzi od Ludolpha van Ceulena, który zyskał sławę, przedstawiając tę liczbę z dokładnością do 35 miejsc po przecinku. Grecy nie używali symbolu π – wprowadził go dopiero William Jones, a spopularyzował Leonhard Euler.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pia

moneta birmańska, 1/100 kiata

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

- Pia – imię żeńskie
- Pia – miejscowość we Francji
- Pia – zdawkowa jednostka monetarna w Mjanmie
- PIA – skrócona nazwa Pakistan International Airlines
- Pia – stolica historycznej diecezji w Cesarstwie rzymskim w prowincji Afryka Prokonsularna, sufragania metropolii Kartagina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piać

1. wydawać dźwięki charakterystyczne dla koguta;
2. żartobliwie: głosić pochwały; chwalić, sławić, opiewać;
3. potocznie:
a) zachwycać się czymś, bardzo się cieszyć;
b) mówić cienkim, ostrym głosem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapiać)

(1.1) ornit. o kogucie wydawać charakterystyczny koguci głos

(1.2) przen. mówić cienkim, ostrym głosem

(1.3) przen. żart. bardzo się cieszyć, zachwycać się czymś

(1.4) daw. (obecnie żart. także. iron.) o ludziach i dowolnych ptakach: śpiewać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piacencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Piacenzą, dotyczący Piacenzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Piacentyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Piacenzą, dotyczący Piacenzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Piacenza

[czytaj: pjaczenca] miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w północnej części kraju, w regionie Emilia-Romania;

Piacenza (wym. [pja'ʧɛnʦa]) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania (Emilia-Romagna), w prowincji Piacenza.

Według danych na rok 2023 gminę Piacenza zamieszkiwało 102 548 osób, 869 os./km². Powierzchnia gminy wynosi 118 km². Miasto znajduje się przy głównym szlaku kolejowym ze stacją Piacenza i autostradzie z Mediolanu na południe Włoch.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piacevole

[czytaj: piaCZEwole] określenie wykonawcze: z wdziękiem, z upodobaniem, miło, przyjemnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piach

piasek, ziarenka skalne, najczęściej koloru bladożółtego oraz grunt, teren pokryty takimi ziarenkami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zgrub. piasek

Piasek – skała osadowa, luźna, złożona z niezwiązanych spoiwem ziaren mineralnych, przede wszystkim kwarcu. Wielkość ziaren waha się zależnie od przyjętej klasyfikacji od 0,05 lub 0,063 do 2 mm, gęstość ziaren piasku kwarcowego wynosi około 2,62 g/cm³.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piącha

potocznie o pięści, najczęściej dużej lub powstałej po bardzo mocnym zaciśnięciu dłoni

#### Źródła:

SJP.pl

# Piachy

piasek, ziarenka skalne, najczęściej koloru bladożółtego oraz grunt, teren pokryty takimi ziarenkami

## Integralne części wsi w Polsce

Wg TERYT jest ich 20

- Piachy – część wsi Bieńkówka w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Chełmno
- Piachy – część wsi Mniszki w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Łęczyca
- Piachy – część wsi Ogonowice w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
- Piachy – część wsi Skotniki w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Aleksandrów
- Piachy – część wsi Dzierżawy w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Wartkowice
- Piachy – część wsi Młoszowa w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Trzebinia
- Piachy – część wsi Psary w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
- Piachy – część wsi Stara Wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Sienno
- Piachy – część wsi Pakosław w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Iłża
- Piachy – część wsi Maliszów w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Kowala
- Piachy – część wsi Czajkowa w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Tuszów Narodowy
- Piachy – część wsi Wierzchowiny w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne
- Piachy – część wsi Gwoździec w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów
- Piachy – część wsi Żuków w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Solec-Zdrój
- Piachy – część wsi Falęcin Stary w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
- Piachy – przysiółek wsi Imielnica w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
- Piachy – przysiółek wsi Jasieniec w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Słupia
- Piachy – część wsi Chwalibogowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Opatowiec
- Piachy – część wsi Cedzyna w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Górno
- Piachy – przysióøek wsi Dąbrówka w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Krasocin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piączyn

Piączyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Staroźreby.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Piączyn, po jej likwidacji w gromadzie Góra. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piaf

nazwisko

- Édith Piaf – pieśniarka francuska
- (3772) Piaf – planetoida z grupy pasa głównego asteroid
- piaff – chód konia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaff

specjalny chód konia będący elementem konkursów ujeżdżenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeźdz. rodzaj chodu, w którym koń kłusuje w miejscu, w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny;

Piaff – chód konia stosowany w wyższych konkursach ujeżdżeniowych klasy Grand Prix, a także w jeździectwie klasycznym. Koń wykonujący piaff kłusuje w miejscu w dużym zebraniu, wysoko unosząc przednie kończyny. W piaffie, inaczej niż w pozostałych odmianach kłusa, nie ma momentu "zawieszenia". Pierwsza para nóg (po skosie) dotyka ziemi, zanim druga para zacznie się unosić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piaget

nazwisko

Jean Piaget (ur. 9 sierpnia 1896 w Neuchâtel, zm. 16 września 1980 w Genewie) – szwajcarski psycholog, biolog i epistemolog.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piai

przylądek w Azji

#### Źródła:

SJP.pl

# Piana

lekka, pęcherzykowata masa powstająca na powierzchni niektórych płynów, np. piwa, bądź na skutek mieszania, ubijania, nagrzewania, fermentacji itp. różnych substancji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Niemczech na Pomorzu Przednim;

(1.2) geogr. cieśnina, położona w Niemczech, oddzielająca wyspę Uznam od stałego lądu;

- piana – pojęcie fizyczne
- Piana – miejscowość we Francji
- Piana (niem. Peene) – rzeka w Niemczech
- Piana (niem. Peenestrom) – cieśnina w Niemczech
- Piana - jacht żaglowy typu J-80
- piana gaśnicza – środek gaśniczy

Zobacz też

- Pjana – rzeka w Rosji
- Pianka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pianamente

określenie wykonawcze: miękko, przyjemnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piangendo

określenie wykonawcze: płaczliwie, zawodząco, żałośnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piać.

(1.2) głos wydawany przez koguta

#### Źródła:

Wiktionary

# Pianinko

zdrobnienie od: pianino

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianino

instrument klawiszowy, który jest odmianą fortepianu z pionowo ułożonymi strunami i tak samo ułożonym mechanizmem młoteczkowym

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. klawiszowy instrument muzyczny ze strunami w środku ustawionymi pionowo;

Pianino – strunowy młoteczkowy (klawiszowy) instrument muzyczny ze strunami ustawionymi pionowo. Ma wiele cech wspólnych z fortepianem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pianinowy

→ pianino

Patrz:pianino

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianissimo

określenie wykonawcze: bardzo cicho

przymiotnik

(1.1) muz. bardzo cichy, bardzo delikatny

przysłówek

(2.1) muz. bardzo cicho, bardzo delikatnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pianista

osoba grająca na pianinie lub fortepianie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która gra na pianinie lub fortepianie

Pianista – muzyk grający na fortepianie. Pianiści wykonują szeroki repertuar w różnych stylach, w tym muzykę poważną, jazz, blues oraz różnego rodzaju style muzyki rozrywkowej, w tym muzykę rockową. Umiejętność gry na fortepianie sprzyja opanowaniu gry na innych instrumentach klawiszowych, takich jak syntezator, klawesyn, czelesta, czy organy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pianistka

kobieta grająca na pianinie lub fortepianie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na pianinie, fortepianie

- artystka grająca na fortepianie
- Pianistka – powieść austriackiej pisarki Elfriede Jelinek
- Pianistka – film fabularny w reż. Michaela Haneke

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pianistyczny

powiązany ze sztuką gry na pianinie lub dotyczący osób, które umieją grać na pianinie

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z pianistyką, dotyczący pianistyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pianistyka

ogół osób potrafiących grać na pianinie lub sztuka gry na tym instrumencie, najczęściej dla publiczności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. sztuka gry na fortepianie

(1.2) muz. utwory na fortepian także. ich tworzenie i wykonywanie

(1.3) muz. ogół muzyków grający na fortepianie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pianka

1. nieprzezroczysta, lekka masa oraz słodka potrawa deserowa o konsystencji piany, przygotowana z ubitej śmietany, jaj, cukru oraz różnych dodatków;
2. potoczna nazwa skafandra nurkowego zrobionego z neoprenu;
3. minerał o białym zabarwieniu, uznawany za uwodniony krzemian magnezu i otrzymywany w wyniku przeobrażania serpentynu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: piana

(1.2) niewielka piana, np. na kawie, piwie lub mleku

(1.3) kulin. słodki, spieniony deser, np. z produktów mlecznych i jajek

(1.4) kulin. marshmallow

(1.5) kosmet. spieniony kosmetyk

(1.6) pęcherzyki powietrza gęsto zatopione w przezroczystym materiale

(1.7) sport. pot. kombinezon izolujący ciało przed zimnem i wodą;

(1.8) spienione tworzywo sztuczne

(1.9) miner. zob. pianka morska.

geografia

- Pianka – struga, dopływ Nereśli

sport

- pianka – ubiór ochraniający przed utratą ciepła w czasie uprawiania sportów wodnych;

sztuka kulinarna

- pianka (deser piankowy, pianka deserowa) – słodki, spieniony deser, w handlu dostępny również w formie sproszkowanego, żelującego koncentratu;
- marshmallow – rodzaj słodyczy w formie pianek wytwarzanych z cukru (syropu kukurydzianego), żelatyny i wody
- ptasie mleczko – produkt cukierniczy w postaci mlecznych pianek o łagodnym smaku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piankować

uszczelniać pianką montażową

#### Źródła:

SJP.pl

# Piankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piankować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Piankowaty

przypominający pianę, mający konsystencję podobną do piany (np. piankowata masa) lub w jakiś inny sposób związany z czymś charakterystycznym dla piany

przymiotnik

(1.1) przypominający piankę, wyglądający jak pianka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piankowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piankowy

wyglądający jak pianka, przygotowany w postaci pianki (np. krem piankowy), zrobiony z pianki (minerału, uwodnionego krzemianu magnezu), wykorzystujący taki minerał (np. fajka piankowa) lub w jakiś inny sposób związany z pianką

#### Źródła:

SJP.pl

# Piano

1. dawniej: pianino;
2. fragment utworu muzycznego

przysłówek

(1.1) muz. określenie wykonawcze: cicho, delikatnie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) muz. fragment utworu muzycznego wykonany cicho

forma czasownika.

(3.1) forma bezosobowa czasu przeszłego od: piać

forma rzeczownika.

(4.1) W. lp. od: piana

Piano (kors. Pianu) – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Korsyka, w departamencie Haute-Corse.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 54 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 16 osób/km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pianobeton

konstrukcyjny i termoizolacyjny materiał otrzymywany z mieszanki cementu, gipsu, magnezji, wapna, wody oraz emulsji pianotwórczej, najczęściej zmieszanej dodatkowo z piaskiem lub drobnym żwirem

Beton komórkowy (ABK) – materiał budowlany, rodzaj lekkiego betonu otrzymywanego poprzez wprowadzenie gazu, zwykle powietrza pod odpowiednim ciśnieniem do plastycznej mieszanki cementowej, w wyniku czego powstają w nim jednorodne pory, zwane komórkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pianobetonowy

odnoszący się pianobetonu (konstrukcyjnego i termoizolacyjnego materiału otrzymywanego z mieszanki cementu, gipsu, magnezji, wapna, wody oraz emulsji pianotwórczej, najczęściej zmieszanej dodatkowo z piaskiem lub drobnym żwirem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianoforte

muzyczne określenie wykonawcze, nakazujące zagranie jakiegoś fragmentu utworu na przemian piano (cicho, łagodnie) i forte (głośno, mocno)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianogazosilikat

beton komórkowy stosowany do wyrobu płyt i bloków ściennych; pianogazosylikat

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianogazosylikat

beton komórkowy stosowany do wyrobu płyt i bloków ściennych; pianogazosilikat

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianogips

rodzaj pianobetonu (konstrukcyjnego i termoizolacyjnego materiału otrzymywanego z mieszanki cementu, gipsu, magnezji, wapna, wody oraz emulsji pianotwórczej, najczęściej zmieszanej dodatkowo z piaskiem lub drobnym żwirem), najczęściej wykorzystywanego w tapicerstwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianograf

przyrząd umocowany przy fortepianie notujący na papierze zapis nutowy granej muzyki; melograf

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianoguma

stosowany w tapicerstwie rodzaj gumy otrzymywanej z naturalnego lub syntetycznego kauczuku

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianola

pianino mechaniczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pianino z wbudowanym mechanizmem sterującym wydawaniem dźwięków na podstawie zakodowanego zapisu;

Pianola (wł. piano – cicho) – mechaniczny instrument muzyczny z końca XIX wieku. Odtwarzał utwory nagrane na perforowanej taśmie papierowej z wycięciami odpowiadającymi wysokości i czasowi trwania dźwięków, która przesuwała się nad cylindrem z otworami, połączonymi rurkami z mechanizmem fortepianu. Wpadający strumień powietrza wprawiał młoteczek w ruch (młoteczek uderzał w strunę). Był on utrzymywany przy konkretnej strunie do czasu, gdy wycięcie się skończyło i taśma przesuwając się zakryła otwór, czyli przerwała strumień powietrza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pianolka

niewielka pianola (rodzaj mechanicznego pianina z napędem nożnym lub elektrycznym, odtwarzającego utwory zapisane na specjalnej taśmie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianomagnezyt

pianobeton magnezowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianoplastik

rodzaj piankowego tworzywa o chropowatej powierzchni, wykorzystywanego w budownictwie i zdobnictwie; pianoplastyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianoplastyk

rodzaj piankowego tworzywa o chropowatej powierzchni, wykorzystywanego w budownictwie i zdobnictwie; pianoplastik

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianosilikat

[czytaj: pianos-ilikat] odmiana pianobetonu z dodatkiem wapna, najczęściej stosowana jako materiał termoizolacyjny w budownictwie; pianosylikat

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianosylikat

odmiana pianobetonu z dodatkiem wapna, najczęściej stosowana jako materiał termoizolacyjny w budownictwie; pianosilikat

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianoszkło

szkło o strukturze porowatej, stosowane jako izolacja cieplna i akustyczna; szkło piankowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianotwórczy

taki, który ułatwia lub stabilizuje pienienie się czegoś, wytwarza pianę (np. substancja pianotwórcza), przyspiesza dyspersję gazów w cieczach

#### Źródła:

SJP.pl

# Pianowo

Pianowo (dawniej Pijanowo) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Kościan.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pianowy

1. zawierający pianę, wykorzystujący pianę (np. gaśnica pianowa) lub w inny sposób związany z pianą albo czymś podobnym do piany;
2. przymiotnik od: piano (sposób wykonania utworu muzycznego lub fragment wykonany tym sposobem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piar

[czytaj: pi-AR] public relations, pijar;
1. zachowania, poglądy szerokich kręgów społecznych wobec działalności danej organizacji, firmy itp.;
2. osoby, działania itp., mające na celu wzbudzenie wśród klientów, pracowników zainteresowania firmą

#### Źródła:

SJP.pl

# Piardnąć

rzadko, potocznie: wypuścić gazy trawienne; pierdnąć, pruknąć, pryknąć, puścić bąka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piarg

kamieniste usypisko w żlebie lub u podnóża stoku górskiego, powstałe na skutek gromadzenia się materiałów zwietrzelinowych, często mające postać stożka; także żwir, głazy, kamienie tworzące usypisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. osypisko skalne;

Piarg – rodzaj rumowiska skalnego. Jest to nagromadzenie ostrokrawędzistych okruchów skalnych, które odpadły od stromego zbocza górskiego, głównie w wyniku procesów wietrzenia fizycznego. Najczęściej piargi występują u podnóża stoku, ale spotyka się je także w mniej stromych odcinkach żlebów nawet w górnych częściach ściany. Piargi często występują w postaci stożka piargowego u wylotów żlebu. Słowo piarg pochodzi z gwary podhalańskiej. W taternictwie używa się określenia ruchomy piarg, oznaczającego taki piarg, który podczas chodzenia po nim obsuwa się pod stopami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piargowy

przymiotnik od: piarg

#### Źródła:

SJP.pl

# Piarowiec

[czytaj: pi-arowiec] człowiek związany z public relations, pośredniczący w kontaktach, np. polityka - media, podejmujący działania mające na celu wpływanie na opinię odbiorców; PR-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Piarówka

[czytaj: pi-arówka] potocznie: kobieta zajmująca się public relations, podejmująca działania mające na celu wpływanie na opinię odbiorców

#### Źródła:

SJP.pl

# Piarowski

→ PR (public relations) [czytaj: pi-arowski]; PR-owski, piarowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Piarowy

→ PR (public relations) [czytaj: pi-arowy]; PR-owski, piarowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Piarżysko

teren pokryty piargami

#### Źródła:

SJP.pl

# Piarżyskowy

→ piarżysko, np. pręgowiec piarżyskowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Piarżysty

pełen piargów, zasypany piargami

#### Źródła:

SJP.pl

# Piasa

[czytaj: PJAsa] skrót od: Polish Institute of Arts and Sciences of America - Polski Instytut Nauk i Sztuk w Ameryce

Piasa - legendarne stworzenie, przedstawione w malowidle naskalnym przez Indian, na klifie przy brzegach Missisipi. Pierwotne miejsce malunku leżało w hrabstwie Jersey w stanie Illinois, niedaleko obecnego Elsah. Oryginalne malowidło już nie istnieje, jednakże bazując na XIX-wiecznych rycinach i litografiach zrekonstruowano je w Alton w stanie Illinois, na południowy zachód od pierwotnego położenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piasawa

twarde, łykowate włókno otrzymywane z pochew liściowych (rzadziej z samych liści) wielu gatunków palm, używane do wyrobu sznurów, mat, wyrobów powroźniczych szczotek, mioteł, pędzli itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaścik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piasecki

przymiotnik od: Piaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piaskami, dotyczący Piasków

Piasecki (żeńska forma Piasecka; liczba mnoga: Piaseccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 19247 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piaseczek

zdrobnienie od: piasek

#### Źródła:

SJP.pl

# Piasecznianin

mieszkaniec Piaseczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Piasecznianka

mieszkanka Piaseczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Piasecznica

1. urządzenie do sypania piasku pod koła pojazdu szynowego, mające na celu zapobiec ślizganiu się;
2. choroba bakteryjna koni i wielbłądów, rzadziej bydła i świń; botriomykoza, botriokokoza;
3. dawny zbiorniczek na piasek do zasypywania świeżo napisanego atramentem tekstu; piaseczniczka;
4. pompa wodna lub powietrzna do oczyszczania przedmiotów za pomocą silnego strumienia piasku;
5. gatunek wieloszczeta; piaskówka, nalepian, piasecznik, arenikola

## Rzeki

- Piasecznica – rzeka, dopływ Czarnej, w dorzeczu Pilicy
- Piasecznica – rzeka, dopływ Omulwi
- Piasecznica – wzniesienie na Równinie Gryfickiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaseczniczka

dawny zbiorniczek na piasek do zasypywania świeżo napisanego atramentem tekstu; piasecznica

#### Źródła:

SJP.pl

# Piasecznik

1. urządzenie wykorzystywane w papierniach, oczyszczające masę celulozową i wyroby papiernicze z zanieczyszczeń w postaci drobnych okruchów skalnych;
2. gatunek wieloszczeta; piaskówka, piasecznica, nalepian, arenikola

W Polsce

- Piasecznik – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Choszczno
- Piasecznik – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Cedynia

- Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo
- Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie Choszczeńskim, w gminie Choszczno
- Piasecznik Mały – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
- Piasecznik Duży – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo
- Piasecznik Duży – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie Choszczeńskim, w gminie Choszczno
- Piasecznik Wielki – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Czaplinek
- Piasecznik Wielki – jezioro w woj. wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, w gminie Krzyż Wielkopolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaseczno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce (województwo lubelskie);
3. wieś w Polsce (województwo pomorskie)

Piaseczno – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, siedziba powiatu piaseczyńskiego i gminy miejsko-wiejskiej Piaseczno, w sąsiedztwie warszawskiej dzielnicy Ursynów, w odległości około 17 km na południe od centrum Warszawy. Lokalizacja ta wpływa korzystnie na szybki rozwój budownictwa, uruchomienie siedzib wielu zagranicznych przedsiębiorstw (w 2010 r. uznane za najbardziej atrakcyjne miasto dla biznesu według magazynu Forbes), szybki przyrost liczby mieszkańców, itd. Miasto wchodzi w skład aglomeracji warszawskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaseczny

nazwisko

Piaseczny:

- Andrzej Piaseczny
  - Andrzej Piaseczny (album)
- Krzysztof Jerzy Piaseczny

- Babiec Piaseczny
- Osiek Piaseczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaseczusets

żartobliwie: Piaseczno (miasto w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaseczyński

przymiotnik od: Piaseczno

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Piaseczna, związany z Piasecznem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piasek

1. szarawożółte ziarenka skalne pokrywające plaże, pustynie, wydmy itp.
2. (zwykle w lm: piaski) teren, ziemia piaszczysta
3. miałka, sypka substancja, przypominająca piasek występujący w naturze; np.: piasek cukrowy, piasek stalowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) luźna skała osadowa złożona z ziaren i okruchów skalnych o rozmiarze od 0,0625 do 2 mm, głównie kwarcu;

(1.2) przen. teren pokryty piaskiem (1.1)

(1.3) przen. substancja podobna do piasku (1.1)

Piasek – skała osadowa, luźna, złożona z niezwiązanych spoiwem ziaren mineralnych, przede wszystkim kwarcu. Wielkość ziaren waha się zależnie od przyjętej klasyfikacji od 0,05 lub 0,063 do 2 mm, gęstość ziaren piasku kwarcowego wynosi około 2,62 g/cm³.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piasina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w azjatyckiej części Rosji, uchodzi do Morza Karskiego;

Piasina (ros. Пясина) – rzeka w Kraju Krasnojarskim w Rosji. Jej długość wynosi 818 km, powierzchnia zlewni 182 tys. km². Wypływa z jeziora Piasino. Uchodzi do Zatoki Piasińskiej - części Morza Karskiego.

Jest trzecią największą rzeką w Kraju Krasnojarskim (po Jeniseju i Chatandze) oraz 18. w Rosji.

Rzeka jest żeglowna na odcinku 700 km od ujścia do wsi Kresty, przy ujściu Dudypty. Jednak okres w którym żegluga jest możliwa wynosi jedynie dwa miesiące rocznie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Piasiński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piasiną, dotyczący Piasiny

#### Źródła:

Wiktionary

# Piaskareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: piaskarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Piaskarka

samochód ciężarowy wyposażony w automatyczne urządzenie do rozsypywania piasku na drogach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód techniczny wyposażony w urządzenie do rozsypywania piasku i soli na jezdniach

(1.2) żegl. barka służąca do wydobywania piasku z dna zbiornika wodnego

(1.3) techn. urządzenie do piaskowania

(1.4) zool. zob. piaskarka hiszpańska.

(1.5) zool. zob. piaskarka algierska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piaskarkosolarka

samochód ciężarowy wyposażony w automatyczne urządzenie do rozsypywania piasku i soli na drogach; piaskosolarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskarnia

wyodrębniony teren, w którym wydobywa się, oczyszcza, a czasami także przetwarza piasek; piaskownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odkrywkowa kopalnia piasku

Piaskownia, piaskarnia, kopalnia piasku – miejsce odkrywkowego wydobycia i przetwórstwa piasku lub pospółki.

Po zakończeniu eksploatacji wyrobiska piaskowni mogą zostać zalane wodą, powstają wtedy sztuczne akweny, zwane na Śląsku i w Małopolsce bagrami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piaskarski

przystosowany do prac przy udziale piasku, przygotowany do wydobywania lub przeróbki piasku (np. zakład piaskarski) lub w jakikolwiek inny sposób związany z eksploatacją piasku

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskarz

1. robotnik wydobywający piasek z dna rzeki
2. robotnik zatrudniony w zbiorniku i na moście piaskowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik zatrudniony przy wydobywaniu piasku

(1.2) robotnik zatrudniony przy piaskowaniu, oczyszczaniu przedmiotów piaskiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piaski

1. szarawożółte ziarenka skalne pokrywające plaże, pustynie, wydmy itp.
2. (zwykle w lm: piaski) teren, ziemia piaszczysta
3. miałka, sypka substancja, przypominająca piasek występujący w naturze; np.: piasek cukrowy, piasek stalowy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ziemie piaszczyste, zazwyczaj rozległe

forma rzeczownika.

(2.1) plural|piasek.

Miejscowości i ich części w Polsce

- Piaski – miasto w powiecie świdnickim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piaskobeton

beton z dodatkiem piasku zamiast kruszywa

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskogrzeb

piaskogrzeb przylądkowy - gatunek afrykańskiego gryzonia

Piaskogrzeb (Georychus) – rodzaj ssaka z rodziny kretoszczurowatych (Bathyergidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaskolubny

1. gatunek piaskolubny - gatunek przystosowany do życia w środowisku piaszczystym;
2. tukotuko piaskolubny - gatunek gryzonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskosolarka

samochód ciężarowy wyposażony w automatyczne urządzenie do rozsypywania piasku i soli na drogach; piaskarkosolarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskować

1. oczyszczać powierzchnię przedmiotów lub nadawać im chropowatość poprzez ścieranie strumieniem piasku wyrzucanego pod dużym ciśnieniem;
2. pokrywać coś warstwą piasku

czasownik

(1.1) techn. oczyszczać powierzchnię czegoś strumieniem drobnego piasku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piaskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piaskować.

- piaskowanie trawnika – zabieg pielęgnacyjny powierzchni trawiastej
- piaskowanie (stomatologia) – czyszczenie powierzchni zębów
- piaskowanie (technologia) – czyszczenie powierzchni materiałów

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Piaskowaty

1. przypominający barwą lub budową piasek;
2. zawierający pewną ilość piasku

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskowcowy

zawierający piaskowiec (pospolitą w przyrodzie skałę osadową), wykonany z piaskowca (np. płyta piaskowcowa) lub w jakiś inny sposób związany z piaskowcem

przymiotnik relacyjny

(1.1) zbudowany z piaskowca, zawierający piaskowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piaskowianin

mieszkaniec Piasków (miasta w Polsce); piaszczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskowianka

mieszkanka Piasków (miasta w Polsce); piaszczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskowice

W Polsce

- Piaskowice – dawna wieś, obecnie w granicach Zgierza
- Piaskowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
- Piaskowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zgierskim, w gminie Parzęczew

- Piaskowice – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1868-1953

#### Źródła:

Wikipedia

# Piaskowiec

1. pospolita w przyrodzie skała osadowa złożona z ziaren kwarcu, skaleni, czasami także innych minerałów połączonych ze sobą spoiwem, najczęściej krzemionkowym;
2. jadalny grzyb z rodziny borowikowatych;
3. roślina z rodziny goździkowatych o niewielkich białych kwiatach;
4. ptak z rzędu mewek siewek, zasiedlający azjatyckie i północnoamerykańskie tundry

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. zwięzła skała osadowa powstała przez scementowanie ziaren piasku spoiwem;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Arenaria|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny goździkowatych;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. nazwa systematyczna|Calidris alba|ref=tak., ptak wędrowny;

(2.2) mikol. rodzaj grzybów z rodziny nazwa systematyczna|Gyroporaceae|ref=tak.;

Piaskowiec – drobnoziarnista skała osadowa. Występuje jako jedna z najczęstszych skał tego typu. Tworzy zwykle warstwy wodonośne. W warstwach piaskowców występują złoża ropy oraz gazu ziemnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piaskówka

1. gatunek wieloszczeta; nalepian, piasecznica, piasecznik, arenikola;
2. gatunek gryzonia z rodziny chomikowatych

- piaskówka (gryzoń) – rodzaj ssaków z rodziny myszowatych,
- piaskówka (pierścienice) – wieloszczet z rodziny Arenicolidae,
- Piaskówka – dzielnica i osiedle Tarnowa,
- Piaskówka – strumień na terenie Wrocławia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaskownia

wyodrębniony teren, w którym wydobywa się, oczyszcza, a czasami także przetwarza piasek; piaskarnia

Piaskownia, piaskarnia, kopalnia piasku – miejsce odkrywkowego wydobycia i przetwórstwa piasku lub pospółki.

Po zakończeniu eksploatacji wyrobiska piaskowni mogą zostać zalane wodą, powstają wtedy sztuczne akweny, zwane na Śląsku i w Małopolsce bagrami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaskownica

1. niewielki teren pokryty piaskiem, przeznaczony do zabaw dla dzieci;
2. bylina z rodziny traw, o zielonkawych liściach pokrytych meszkiem, najczęściej spotykana na wydmach;
3. rodzaj pompy wykorzystującej powietrze lub wodę do pompowania niewielkich okruchów skalnych i wyrzucania ich na zewnątrz pod dużym ciśnieniem; piasecznica, piaszczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wydzielone miejsce pokryte lub wypełnione piaskiem, przeznaczone do zabaw dla dzieci;

(1.2) bot. nazwa systematyczna|Ammophila|Host|ref=Ammophila (Poaceae)., roślina z rodziny wiechlinowatych;

(1.3) inform. środowisko testowe w programowaniu komputerowym;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piaskownik

1. poszerzenie kanału ściekowego, zatrzymujące przepływ różnego rodzaju zawiesin, takich jak piasek czy popiół;
2. górniczy wagon transportujący piasek

Piaskownik – urządzenie służące do oddzielania żwiru, kamyków i piasku ze ścieków. Najczęściej stosowane jest w pierwszej fazie oczyszczania ścieków (oczyszczanie mechaniczne), zazwyczaj po systemie krat. Podstawowymi typami są:

- piaskownik typu SES
- piaskownik poziomy
- piaskownik cyrkulacyjny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaskowoszary

pokryty kolorem piasku o szarym zabarwieniu, w szarym kolorze ze znamionami żółcieni

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskowożółty

pokryty żółcienią o odcieniu charakterystycznym dla piasku, przypominający kolorem piasek

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaskowski

nazwisko

Piaskowski:

- Jędrzej Piaskowski (ur. 1988), polski reżyser teatralny
- Czesław Piaskowski (1903-1994), polski scenograf, dekorator i aktor
- Mikołaj Piaskowski (1726-1803), podkomorzy krzemieniecki, poseł, targowiczanin, właściciel zamku w Janowcu nad Wisłą
- Stanisław Piaskowski (1901-1963), polski działacz państwowy
- Stanisław Mariusz Piaskowski (1909-2003), polski inżynier, grafik i wydawca
- Stanisława Orzechowska-Piaskowska (zm. 2003)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaskowy

1. szarobeżowy, w kolorze piasku;
2. zawierający piasek (np. gleba piaskowa, zegar piaskowy), zrobiony, wykonany z piasku (np. babka piaskowa) lub w jakikolwiek inny sposób związany z piaskiem

przymiotnik

(1.1) zbudowany, stworzony z piasku

(1.2) związany z piaskiem, dotyczący piasku

(1.3) mający kolor piasku

Piaskowy – część wsi Chmielów w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Bodzechów.

W latach 1975–1998 Piaskowy administracyjnie należało do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piaskołaz

jadalny małż morski; małgiew

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaśnica

piaśnica czarnoruda - gatunek błonkówki z rodziny nękowatych

Piaśnica (kaszb. Piôsznica, niem. Piasnitz) – rzeka w Polsce północnej (Pobrzeże) na Kaszubach, przepływa przez obszar dwóch powiatów województwa pomorskiego: wejherowskiego i puckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaśnicki

→ Piaśnica

Patrz:Piaśnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Piast

kandydat do tronu polskiego albo król polski z pochodzenia Polak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię legendarnego założyciela dynastii piastowskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) hist. monarcha wywodzący się z dynastii piastowskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(3.1) polit. hist. polskie ugrupowanie polityczne o charakterze ludowym działające w latach 1914–1931;

(3.2) polit. współczesne polskie ugrupowanie polityczne o charakterze chadeckim i ludowym założone w roku 2006;

Piast Chościskowic (łac. Past Ckosisconis, Pazt filius Chosisconisu), także Piast Kołodziej, Piast Oracz – legendarny protoplasta dynastii Piastów; ojciec Siemowita, mąż Rzepichy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piasta

część koła lub tarczy (np. sprzęgła) stykająca się z wałem lub osią

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. część koła, w którą mocuje się oś;

Piasta – część koła napędowego, przekładniowego lub innego elementu montowanego na wale lub osi i bezpośrednio go lub ją obejmująca. W piaście instaluje się łożyska (kulkowe lub maszynowe), jeśli połączenie jest ruchowe, lub staje się ona częścią połączenia (wpustowego, wielowypustowego, klinowego, wciskowego).

Najczęściej spotyka się piasty kół (w tym rowerowych) i piasty tłoków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piąsteczka

zdrobnienie od: piąstka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: piąstka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piąstka

niewielka pięść, najczęściej dziecka lub w przenośni o bardzo małej, drobnej twarzy, buzi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pięść

(1.2) mała pięść dziecka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piąstkować

wybijać (wybić), odbijać (odbić) piłkę pięścią lub pięściami

#### Źródła:

SJP.pl

# Piastoszyn

Piastoszyn (niem. Petztin) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Kęsowo, przy trasie kolejowej Tuchola – Chojnice (Linia kolejowa nr 208).

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 546 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Kęsowo.

We wsi jest przystanek kolejowy Piastoszyn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piastów

kandydat do tronu polskiego albo król polski z pochodzenia Polak

Piastów – miasto w Polsce położone w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim. Miasto należy do aglomeracji warszawskiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 22 932 mieszkańców, będąc 22. najludniejszym miastem w województwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piastować

czasownik nieprzechodni

(1.1) podn. opiekować się dzieckiem, troszczyć się o nie

(1.2) podn. chronić, dbać o coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Piastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piastować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Piastowianin

mieszkaniec Piastowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Piastowianka

mieszkanka Piastowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Piastowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Piastowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
- Piastowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Mieścisko

#### Źródła:

Wikipedia

# Piastowiec

członek Polskiego Stronnictwa Ludowego "Piast"

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. hist. członek lub sympatyk Polskiego Stronnictwa Ludowego „Piast”

(1.2) potomek Piasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piastowo

W Polsce

- Piastowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. żnińskim, w gminie Gąsawa
- Piastowo – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
- Piastowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Krzynowłoga Mała
- Piastowo – wieś w woj. podkarpackim, w pow. lubaczowskim, w gminie Lubaczów
- Piastowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
- Piastowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie
- Piastowo – część wsi Zygmuntowo w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Skulsk

#### Źródła:

Wikipedia

# Piastowski

1. przymiotnik od: Piast (założyciel lub członek dynastii polskiej); piastowy (książkowo)
2. przymiotnik od: Piastów (miasto w Polsce)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piastem lub dynastią Piastów, dotyczący Piasta lub dynastii Piastów

(1.2) związany z Piastowem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piastowy

1. (książkowo) przymiotnik od: Piast (założyciel lub członek dynastii polskiej); piastowski
2. przymiotnik od: piasta

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Piasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piastr

drobna moneta będąca w obiegu w Egipcie, Libanie, Sudanie i Syrii

Piastr, piaster, piastra (wł. piastra „cienka metalowa blaszka” od gr. émplastron „tynk”) – moneta używana w kilku krajach Bliskiego Wschodu, współcześnie tamtejsza jednostka monetarna, spotykana tam także pod nazwami gurusz, kurusz, kirsz. Piastrami nazywano też hiszpańskie dolary. Była to także nazwa waluty Indochin Francuskich i grubych monet bitych na Dalekim Wschodzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piastun

1. dawniej: mężczyzna opiekujący się dziećmi
2. urzędnik dworski wychowujący synów królewskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. książk. opiekun

(1.2) hist. wczesnopiastowski wysoki urzędnik dworski wychowujący synów królewskich lub książęcych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) łow. niedźwiadek będący pod opieką matki

(2.2) łow. wilk samiec opiekujący się szczeniętami w czasie, gdy rodzice idą na żer

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piastunka

dawniej: kobieta opiekująca się dziećmi; niańka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kobieta opiekująca się dziećmi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piasutno

Piasutno (dawniej Piassutten, w latach 1938–1945 Seenwalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piaszczak

nowotwór łagodny (rodzaj oponiaka) rozwijający się w oponach mózgowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaszczanin

mieszkaniec Piasków (miasta w Polsce); piaskowianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaszczanka

mieszkanka Piasków (miasta w Polsce); piaskowianka

Piaszczanka (biał. Пясчанка; ros. Песчанка) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Druja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaszczarka

rodzaj pompy wykorzystującej powietrze lub wodę do pompowania niewielkich okruchów skalnych i wyrzucania ich na zewnątrz pod dużym ciśnieniem; piasecznica, piaskownica

Piaszczarka – urządzenie służące do oczyszczania przedmiotów strumieniem piasku.

Wykorzystywana przy odnawianiu elewacji, czyszczeniu belek, matowieniu szkła, grawerowaniu marmuru i elementów dekoracyjnych w betonie lub drewnie. Efekt piaskowania jest podobny do szlifowania, jednak czyszczona powierzchnia jest zazwyczaj o wiele gładsza i nie ma problemów z czyszczeniem trudno dostępnych rogów lub zakrzywień.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piaszczyce

Piaszczyce – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Gomunice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piaszczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaszczysko

bardzo płaski, rozległy stożek napływowy powstały w wyniku działalności wód polodowcowych, zbudowany ze żwirów i piasków; zandr; sandr

#### Źródła:

SJP.pl

# Piaszczysty

stworzony z piasku, zawierający piasek, pokryty piaskiem

przymiotnik

(1.1) usypany z piasku, pełen piasku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piaszno

2 miejscowości:

- Piaszno – wieś w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
- Piaszno – gajówka w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Banie

4 jeziora w Polsce:

- Piaszno – jezioro na Pojezierzu Bytowskim, położone w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Tuchomie
- Piaszno – jezioro na Równinie Charzykowskiej, położone w woj. pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Lipnica
- Piaszno – jezioro na Równinie Nowogardzkiej, położone w woj. zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Stara Dąbrowa
- Piaszno – jezioro na Wzniesieniach Gubińskich, położone w woj. lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Bobrowice

#### Źródła:

Wikipedia

# Piat

brytyjski granatnik, który w latach 1943-1945 stanowił podstawowe uzbrojenie przeciwpancerne alianckich oddziałów piechoty; Projector Infantry Anti-Tank

#### Źródła:

SJP.pl

# Piąta

godzina piąta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 5 nad ranem lub po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: piąty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piątaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piątak

#### Źródła:

Wiktionary

# Piątak

1. potocznie o monecie mającej wartość pięciu jednostek monetarnych, najczęściej w odniesieniu do pięciozłotówki; piątal;
2. tropikalna, często hodowana w mieszkaniach roślina z rodziny marzannowatych, o charakterystycznych kwiatach zebranych w pęczki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pięć złotych lub inna moneta o nominale pięć

(1.2) rodzaj miodu pitnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. uczeń piątej klasy

Piątak – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Suchowola.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Administracyjnie wsie Piątak i Tablewo tworzą sołectwo Piątak-Tablewo.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Przemienienia Pańskiego w Hołodolinie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piątal

potocznie o monecie mającej wartość pięciu jednostek monetarnych, najczęściej w odniesieniu do pięciozłotówki; piątak

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątczanin

mieszkaniec Piątka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątczanka

mieszkanka Piątka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątecki

→ Piątek (miasto w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piąteczek

zdrobnienie od: piątka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. od: piątek

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: piąteczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piąteczka

zdrobnienie od: piątka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: piątka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piątek

piąty dzień tygodnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

Piątek (skrót pt. lub piąt.) – dzień tygodnia między czwartkiem a sobotą.

Według normy ISO-8601 jest piątym dniem tygodnia.

W tradycji biblijnej – chrześcijańskiej i żydowskiej, gdzie za pierwszy dzień tygodnia uznawana jest niedziela, piątek jest dniem szóstym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piąterko

pięterko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piatigorsk

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Przedkaukaziu;

Piatigorsk (ros. Пятигорск) – miasto w południowej Rosji, w Kraju Stawropolskim, na Kaukazie Północnym. Stolica Północnokaukaskiego Okręgu Federalnego. Położone na zboczu góry Maszuk, nad rzeką Podkumok (dopływ Kumy), na wysokości ok. 600 metrów nad poziomem morza.

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, spożywczy, lekki oraz chemiczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piatigorski

przymiotnik od: Piatigorsk (miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piatigorskiem, dotyczący Piatigorska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piątka

1. cyfra oznaczająca liczbę pięć;
2. pięć osób;
3. coś co jest przeznaczone dla pięciu osób;
4. karta do gry lub cokolwiek oznaczone cyfrą pięć;
5. pięć oczek na kostce domina, pięć punktów na kostce do gry, pięć poprawnych skreśleń w totolotka;
6. ocena bardzo dobra, wysoka ocena szkolna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa cyfry 5

(1.2) ocena w polskich szkołach, niegdyś najwyższa, obecnie druga po najwyższej

(1.3) to, co ma numer 5, jest oznaczone liczbą 5, np. dom, autobus, bieg (w skrzyni biegów)

(1.4) coś, czego jest 5, całość składająca się z 5 elementów, jednostek itp.

(1.5) środ. kolej. lokomotywa serii EP05

(1.6) slang. pot. gest przybijania piątki

- piątka – gest wykonywany przez dwie osoby
- "piątka" – w ZSRR i jego byłych krajach, potoczna nazwa samochodu "Łada 2105"
- Poznańska Piątka
- Wielka piątka
- Wielka piątka Afryki
- Piątka – wieś w rejonie cudnowskim obwodu żytomierskiego
- Piątka – piąty album Roberta Chojnackiego, wydany w 2016
- Piątka – karta do gry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piątkarz

potocznie: uczeń o bardzo dobrych ocenach; piątkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątkiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksy Piątkiewicz – polski specjalista w dziedzinie budowy i konstrukcji maszyn
- Bronisław Piątkiewicz – polski geodeta
- Leopold Piątkiewicz – polski oficer
- Stanisław Piątkiewicz – polski rzeźbiarz
- Stanisław Jan Piątkiewicz – polski rzeźbiarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piątkomania

potocznie: fascynacja Krzysztofem Piątkiem, polskim piłkarzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątkowice

Piątkowice (niem. Rothhaus)– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Łambinowice.

W latach 1954–1961 wieś była siedzibą gromady Piątkowice, po jej zniesieniu w gromadzie Jasienica Dolna.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piątkowicz

potocznie: uczeń o bardzo dobrych ocenach; piątkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątkowiczka

→ piątkowicz

Patrz:piątkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątkowiec

Piątkowiec – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie mieleckim, w gminie Wadowice Górne.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 984.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piątkowisko

wieś sołecka w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim

Piątkowisko – wieś sołecka w Polsce, w województwie łódzkim, w powiecie pabianickim, w gminie Pabianice.

Prywatna wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie szadkowskim województwa sieradzkiego, własność krakowskiej kapituły katedralnej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa łódzkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piątkowo

W Polsce

- Piątkowo – część miasta Poznań
- Piątkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Lisewo
- Piątkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie
- Piątkowo – osada leśna wsi Wiele w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Karsin

- Piątkowo – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1934-1954

#### Źródła:

Wikipedia

# Piątkowski

nazwisko

osoby o nazwisku Piątkowski:

- Adam Antoni Piątkowski (1930–2002), naukowiec, elektronik
- Andrzej Piątkowski (1934–2010), polski szermierz szablista, trzykrotny medalista
- Edmund Piątkowski (1936–2016), polski lekkoatleta dyskobol, mistrz Europy i rekordzista świata
- Felicjan Zygmunt Piątkowski (1908–2004), polski kartograf i poligraf
- Grzegorz Piątkowski (ur. 1959), polski scenograf filmowy
- Henryk Piątkowski (ujednoznacznienie)
- Jan Piątkowski (1935-2016), polski polityk, prawnik, były minister sprawiedliwości, poseł na Sejm I i
- Jarosław Piątkowski (ur. 1982), polski piłkarz, grający na pozycji prawego pomocnika w Stali Stalowa Wola
- Jerzy Piątkowski (ujednoznacznienie)
- Kamil Piątkowski (ur. 2000), polski piłkarz, grający na pozycji obrońcy w Rakowie Częstochowa
- Leokadia Piątkowska (1833–1944), polska rolniczka zamordowana w czasie okupacji niemieckiej przez Niemców za pomoc okazaną Żydom. Zawołana po Imieniu.
- Lucjan Piątkowski (1929–2001), polski działacz partyjny i dyplomata
- Mateusz Piątkowski (ur. 1982), polski piłkarz, grający na pozycji napastnika
- Mieczysław Piątkowski (1881–1939), polski wojskowy
- Stanisław Piątkowski (1914–1988), polski lekarz, ortopeda, traumatolog
- Tobiasz Piątkowski (ur. 1979), polski scenarzysta komiksowy. Absolwent Wydziału Architektury Politechniki
- Tomasz Piątkowski (ur. 1974), polski aktor
- Wacław Piątkowski (1920–2013), polski działacz partyjny, menedżer, ambasador w RFN
- Wiesław Piątkowski (ur. 1932), polski ekonomista i historyk
- Wiktor Jan Piątkowski (1841–1909), prawnik, publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piątkowy

1. charakterystyczny dla piątku, związany z piątym dniem tygodnia (np. nabożeństwa piątkowe);
2. bazujący na pięciu częściach (np. matematyczny układ piątkowy), charakterystyczny dla piątki, powiązany z tą liczbą;
3. zdolny do uzyskania piątki, oceny bardzo dobrej (np. uczeń piątkowy)

przymiotnik

(1.1) właściwy piątkowi; dziejący się w piątek

(1.2) dotyczący piątki (jako liczby)

(1.3) dotyczący piątki (jako oceny w szkole)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piątnica

1. gmina wiejska w Polsce;
2. część Legnicy

- Piątnica – gmina wiejska w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim
- Piątnica – część Legnicy
- Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Piątnicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piątnicki

przymiotnik od: Piątnica, Piątnica Poduchowna, Piątnica Włościańska

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątoklasista

uczeń piątej klasy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń piątej klasy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piątoklasistka

uczennica piątej klasy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. uczennica piątej klasy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piątoligowiec

zawodnik grający w piątej lidze

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątoligowy

należący do piątej ligi, rozgrywany przez tę ligę

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątro

piętro

#### Źródła:

SJP.pl

# Piątunio

pieszczotliwie: piątek; piąteczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Piąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 5

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 5

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po czwartym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) piąta: godzina piąta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piawa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w północno-wschodnich Włoszech;

Piawa (wł. Piave, łac. Plavis) – rzeka w północno-wschodnich Włoszech. Jej długość to 220 km.

Źródło w Alpach przy granicy z Austrią, płynie w kierunku południowo-wschodnim i kończy swój bieg w Zatoce Weneckiej Morza Adriatyckiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Piazza

[czytaj: piacca] plac, rynek, targ

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pic

oszustwo; blaga

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) spożywać płyny

(1.2) o obuwiu lub ubraniu: uwierać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) pić (1.1) alkohol, również nałogowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pica

dawniej:
1. dzienna racja żywności dla żołnierza;
2. bezpłatny dowóz żywności dla wojska;
3. wulgarnie: srom; picza, pinda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zaburzenie psychiczne polegające na spożywaniu substancji niejadalnych;

(1.2) przest. pasza (pożywienie przeznaczone dla zwierząt gospodarskich)

(1.3) przest. prowiant dla wojska (żywność, zapasy żywności)

(1.4) wulg. gwara. zob. picza.

Pica (wym. /ˈpʲika/, z łac. pica „sroka”) – zaburzenie psychiczne polegające na spożywaniu substancji niejadalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Picadillo

[czytaj: pikadijo albo pikadilio] potrawa hiszpańska z mielonego mięsa i warzyw

Picadillo – danie charakterystyczne dla kuchni meksykańskiej, kubańskiej i hiszpańskiej. Znane ponadto w całej Ameryce Łacińskiej i na Filipinach (w tym ostatnim kraju nazywane giniling).

Przyrządzane jest z mielonego mięsa (wołowiny), warzyw i owoców: pomidorów, papryki, cebuli, ziemniaków i bananów, z dodatkiem przypraw: czosnku, pieprzu, majeranku, goździków, cynamonu, tymianku i rodzynek. Przed podaniem danie można posypać płatkami migdałów. Podaje się je z tortillami, ryżem lub pieczywem. Może być nadzieniem naleśników lub tacos. Dobór przypraw i składników jest bardzo różny i zależy od regionu przyrządzania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Picanto

samochód typu Kia Picanto

#### Źródła:

SJP.pl

# Picaresca

[czytaj: pikareska] romans awanturniczy, należący do literatury ludowo-mieszczańskiej, w którym przedstawienie losów przedsiębiorczego i przebiegłego włóczęgi-oszusta służy ukazaniu satyrycznego obrazu epoki; pikareska, powieść łotrzykowska

Powieść łotrzykowska, powieść pikarejska, szelmowska (hiszp. novela picaresca) – romans awanturniczy przedstawiający losy przebiegłego i pomysłowego włóczęgi-oszusta, ukazujący zarazem satyryczny obraz epoki.

Za pierwowzór powieści łotrzykowskiej uważa się anonimową hiszpańską powieść pt. Łazik z Tormesu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Picaro

[czytaj: pikaro] postać łotra, włóczęgi, pojawiająca się w picarescach (hiszpańskich romansach awanturniczych, należących do literatury ludowo-mieszczańskiej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Picasso

[czytaj: pikasso] nazwisko, m.in. Pablo Picasso (właściwie Picasso Ruiz Blasco; 1881-1973) - hiszpański malarz, grafik i rzeźbiarz

Pablo Ruiz Picasso (ur. 25 października 1881 w Maladze, zm. 8 kwietnia 1973 w Mougins) – hiszpański malarz, rzeźbiarz, rysownik, grafik, ceramik oraz poeta, uznawany za jednego z najwybitniejszych artystów XX wieku. Wraz z Georges'em Braquem twórca nurtu malarstwa zwanego kubizmem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Picassowski

[czytaj: pikassowski] charakterystyczny dla sztuki Picassa, taki, jak w obrazach Picassa (np. styl picassowski), często w odniesieniu do nieregularności, nietypowości w kształcie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Piccard

[czytaj: piKAR, w odmianie: Piccarda - czytaj: piKARda itd.] nazwisko, m.in. Auguste Piccard (1884-1962) - szwajcarski badacz stratosfery i głębin morskich

- Auguste Piccard – szwajcarski fizyk, wynalazca batyskafu
  - Auguste Piccard (PX-8) – podwodny statek pasażerski
- Jacques Piccard – oceanograf i inżynier, syn Auguste’a
- Bertrand Piccard – psychiatra i podróżnik, syn Jacques’a
- Franck Piccard – francuski narciarz alpejski
- Leïla Piccard – narciarka alpejska, siostra Francka
- Ted Piccard – narciarz dowolny, brat Francka i Leïli

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piccoli

[czytaj: pikolo]
1. rodzaj niewielkiego fletu poprzecznego, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków; pikolo, pikulina;
2. szampan bezalkoholowy marki Piccolo

#### Źródła:

SJP.pl

# Piccolo

[czytaj: pikolo]
1. rodzaj niewielkiego fletu poprzecznego, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków; pikolo, pikulina;
2. szampan bezalkoholowy marki Piccolo

Piccolo – z (wł.) – mały, może oznaczać również

- piccolo – mały flet
- Piccolo – postać z Dragon Ball

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Picer

potocznie: kłamca, oszust

#### Źródła:

SJP.pl

# Picerski

→ picer

Patrz:picer

#### Źródła:

SJP.pl

# Pichcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pichcić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pichcić

potocznie: przygotowywać potrawy, gotować; kucharzyć, kuchcić, pitrasić, kucharzować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. przygotowywać potrawy

czasownik zwrotny pichcić się

(2.1) gw-pl|Kresy. guzdrać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Picheta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pichorowice

Pichorowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin.

W latach 1954–1959 wieś była siedzibą gromady Pichorowice, po jej zniesieniu w gromadzie Ujazd Górny.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa legnickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pichtowy

olejek pichtowy - leczniczy olejek eteryczny otrzymywany z młodych pędów sosny syberyjskiej lub jodły

#### Źródła:

SJP.pl

# Picie

to, co nadaje się do picia, ogólnie o jakimś napoju, płynie, najczęściej pozwalającym na ugaszenie pragnienia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spożywanie płynów

(1.2) pot. nadużywanie alkoholu

(1.3) pot. napój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piciorys

środowiskowo: okres w życiu, kiedy ktoś nadużywa alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pick-Up

samochód półciężarowy z platformą bagażową w miejscu tylnych siedzeń; pickup, pikap

#### Źródła:

SJP.pl

# Picker

[czytaj: piker] rodzaj specjalistycznej wędki do połowu z gruntu, z koszyczkiem zanętowym lub sprężyną

Feeder – metoda stosowana w wędkarstwie. Polega na zastosowaniu koszyczka zanętowego i drgającej szczytówki. Zamiast drgającej szczytówki można zastosować specjalne bombki, które zawiesza się na żyłkę pomiędzy przelotkami wędziska. Po pociągnięciu przynęty przez rybę bombka unosi się lub opada. Można też stosować elektroniczny sygnalizator brań. Żyłkę wkłada się w specjalne miejsce, podczas brania sygnalizator wydaje dźwięk oraz świeci, niektóre posiadają kilkadziesiąt różnych tonów, a inne pamięć ostatniego brania. Sygnalizatorów tych używa się jednak zasadniczo przy połowie większych ryb karpiowatych, np. karpi. Dobrym sposobem na zapobiegnięciu splątywania się zestawu jest zastosowanie tzw. rurki antysplątaniowej. Wędkowanie feederowe wymaga odpowiedniego przygotowania i sprzętu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pickleball

[czytaj: pikelbol] dyscyplina sportowa wywodząca się z gier rakietowych, łącząca elementy tenisa, ping ponga i badmintona

#### Źródła:

SJP.pl

# Pickleballowy

→ pickleball [czytaj: pikylbolowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Pickup

samochód półciężarowy z platformą bagażową w miejscu tylnych siedzeń; pick-up, pikap

Pick-up (ang. tu: zabrać, podwieźć), pikap – typ nadwozia dostawczego lub terenowego samochodu osobowego, charakteryzujący się skrzynią ładunkową znajdującą się zaraz za kabiną pasażerską.

Kabina może być:

- pojedyncza (tzw. single cab lub standard cab), dwudrzwiowa, dwu- lub trzyosobowa;
- powiększona (tzw. extra cab, king cab lub super cab), czasem z półdrzwiami uchylanymi „pod wiatr”, z ławeczką dla jednej lub dwóch dodatkowych osób;
- podwójna (tzw. double cab lub crew cab), czterodrzwiowa, pięcio- lub sześcioosobowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pickwick

[czytaj: pikłik] bohater powieści Karola Dickensa

#### Źródła:

SJP.pl

# Picnic

[czytaj: piknik] samochód typu Toyota Picnic

#### Źródła:

SJP.pl

# Picówa

w gwarze uczniowskiej: zimno, mróz

#### Źródła:

SJP.pl

# Picować

potocznie:
1. kłamać, mówić nieprawdę; bujać, blagować, bajerować;
2. starannie czyścić; pucować

#### Źródła:

SJP.pl

# Picowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. upiększanie, mycie, ozdabianie

(1.2) pot. kłamanie, wypowiadanie się niezgodnie z prawdą

(1.3) hist. wojsk. zaopatrywanie wojska w żywność i paszę drogą rekwizycji

#### Źródła:

Wiktionary

# Pictorial

[czytaj: piktorial] fotografia lub seria fotografii, na których model lub modelka są nadzy lub prawie nadzy; piktorial

#### Źródła:

SJP.pl

# Picu-Picu

lekceważąco: zwrot wyrażający niedowierzanie w to, o czym jest mowa, zwykle w wyrażeniu: picu-picu, mój dziedzicu; picu, picu

#### Źródła:

SJP.pl

# Picunda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Abchazji, położone nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp;

Picunda (abch. Пиҵунда, gruz.: ბიჭვინთა, Biczwinta, ros. Пицунда) – miasto w Abchazji w rejonie Gagra. Położone jest nad Morzem Czarnym, przy ujściu rzeki Bzyp, na wyraźnie wychodzącym w morze cyplu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Picuś

potocznie, lekceważąco:
1. osoba zmyślająca, opowiadająca niestworzone, ubarwione historie;
2. osoba, która przesadnie dba o swój wygląd; picuś-glancuś, modniś, strojniś;
3. dawniej: mężczyzna zadający się z kobietami lekkich obyczajów; dziwkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Picuś-Glancuś

potocznie, żartobliwie lub ironicznie o osobie, która przesadnie dba o swój wygląd

#### Źródła:

SJP.pl

# Picz

picz, pinda; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety

#### Źródła:

SJP.pl

# Picza

picz, pinda; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety

#### Źródła:

SJP.pl

# Piczka

wulgarnie o żeńskim narządzie płciowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. żeński narząd rozrodczy

(1.2) wulg. pogard. kobieta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pide

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. wypiek z ciasta drożdżowego, zwykle o łódkowatym kształcie z różnymi dodatkami, np. mięsnymi i warzywnymi; tradycyjne danie kuchni tureckiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Pidgin

[czytaj: pidżin] język międzynarodowy o uproszczonej morfologii i składni, używany jako język handlowy; pidżin, pidżyn

Pidgin (dawniej Gaim) – wieloplatformowy komunikator internetowy, obsługujący szereg protokołów transmisyjnych. Pidgin jest wolnym oprogramowaniem, dostępnym na warunkach GNU GPL.

Pidgin został stworzony przez Marka Spencera dla systemów uniksowych, jednak obecnie jest dostępny także dla systemów Windows, MacOS, SkyOS i Qt Extended (dla urządzeń PDA).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pidurutalagala

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. najwyższy szczyt Cejlonu;

Pidurutalagala (inaczej Mount Pedro) – najwyższy szczyt Sri Lanki o wysokości bezwzględnej 2524 m n.p.m., położony około 90 km na wschód od stolicy kraju – Sri Dźajawardanapura Kotte, tuż za miastem Nuwara Eliya. Współrzędne geograficzne góry: 7° 00' N; 80° 47' E. Najbliższy szczyt o większej wysokości znajduje się 539 km na północny zachód od Pidurutalagali i jest to Anai Mudi w Ghatach Zachodnich.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pidżak

przestarzale: kurtka, marynarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pidżama

strój przeznaczony do spania lub odpoczynku, składający się z luźnych spodni i bluzy albo spodenek i koszulki; piżama; pyjama (rzadko)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. piżama.

Piżama (pidżama) – ubiór nocny, nakładany do snu, składający się z dwóch części: bluzy (często rozpinanej) i spodni. Piżama ma zwykle luźny, swobodny krój. Piżamy są na ogół wykonywane z bawełny, często z bawełnianego trykotu lub flaneli. Materiałem na bardziej eleganckie piżamy bywa też satyna, także jedwabna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pidżamka

zdrobnienie od: pidżama; piżamka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pidżamowy

związany w jakiś sposób z pidżamą (np. komplet pidżamowy, zestaw pidżamowy), odnoszący się do pidżamy; piżamowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pidżin

język międzynarodowy o uproszczonej morfologii i składni, używany jako język handlowy; pidgin; pidżyn

Języki pidżynowe (pidgin, pidżyn) – języki pomocnicze o uproszczonej budowie strukturalnej, a także o ograniczonym słownictwie, powstałe na bazie dwóch (lub więcej) języków. Nazwa „pidżyn”, według jednej z propozycji, pochodzi od chińskiej wymowy angielskiego słowa business („biznes”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pidżinowy

związany z pidżinem (pidginem, pidżynem, językiem międzynarodowym o uproszczonej morfologii i składni, używanym jako język handlowy); pidżynowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pidżyn

język międzynarodowy o uproszczonej morfologii i składni, używany jako język handlowy; pidgin; pidżin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zob. język pidżynowy.

Języki pidżynowe (pidgin, pidżyn) – języki pomocnicze o uproszczonej budowie strukturalnej, a także o ograniczonym słownictwie, powstałe na bazie dwóch (lub więcej) języków. Nazwa „pidżyn”, według jednej z propozycji, pochodzi od chińskiej wymowy angielskiego słowa business („biznes”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pidżynowy

związany z pidżinem (pidginem, pidżinem, językiem międzynarodowym o uproszczonej morfologii i składni, używanym jako język handlowy); pidżinowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pie

[czytaj: paj] amerykańskie okrągłe ciasto z nadzieniem owocowym albo mięsnym

Anglia:

- Christmas Pie – osada

Osoby:

- Louis-Édouard Pie – katolicki biskup

Inne:

- Apple pie
- American Pie
- Country Pie
- Pie – duch w religii voodoo
- Pie-IX
- Pork Pie

Zobacz też:

- PIE
- Pié
- Pye

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pie.

skrót w funkcji przymiotnika

(1.1) = jęz. praindoeuropejski

#### Źródła:

Wiktionary

# Piebaldyzm

rzadkie zaburzenie rozwojowe związane z dysfunkcją melanocytów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zaburzenie rozwojowe związane z nieprawidłowym funkcjonowaniem melanocytów;

Piebaldyzm (ang. piebaldism) – rzadkie zaburzenie rozwojowe, związane z dysfunkcją melanocytów. Typowymi objawami są biały kosmyk włosów nad czołem i plamy o małej zawartości barwnika – melaniny - na skórze czoła, brwi, podbródka, klatki piersiowej, brzucha lub kończyn. Granice plam są hiperpigmentowane (mocno zabarwione). Niekiedy stwierdza się różnobarwność tęczówki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piec

1. poddawać produkt żywnościowy działaniu ognia (wysokiej temperatury w piekarniku);
2. parzyć, palić, doskwierać;
3. wywoływać piekący ból; palić

liczebnik główny (porządkowy: piąty • zbiorowy: pięcioro)

(1.1) mat. liczba 5

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) mat. cyfra 5

(2.2) pot. jedna z ocen w czterostopniowej i sześciostopniowej szkolnej skali ocen, ocena bardzo dobra

forma rzeczownika.

(3.1) rzad. D. lm. od: pięcie (się)

## Urządzenia

- piec – urządzenie wykorzystujące ciepło w sposób bezpośredni, w odróżnieniu od kotła, w którym podgrzewany jest czynnik pośredni, np.: woda instalacyjna;
    zobacz też: zduństwo
  - piece domowe:
    - piec kaflowy – rodzaj pieca grzewczego w mieszkaniach
    - piecokuchnia (piec kuchenny), np. westfalka
    - piec kurny
    - piec chlebowy
    - tandoor
    - piec rakietowy
    - zobacz też: przypiecek, piekarnik

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięćdziesiąt

[czytaj: pieńdziesiąt] liczebnik oznaczający liczbę 50

liczebnik główny

(1.1) 50

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesiątak

banknot o wartości pięćdziesięciu złotych lub rzadziej o innej jednostce płatniczej, której wartość oznaczona jest liczbą 50

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesiątka

1. grupa pięćdziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 50;
3. pięćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 50

(1.2) grupa 50 osób lub rzeczy

(1.3) osiągnięcie wieku 50 lat

(1.4) coś, co oznaczone jest liczbą 50

(1.5) pot. prędkość pięćdziesięciu kilometrów na godzinę

(1.6) pot. banknot o nominale pięćdziesięciu (złotych, euro, dolarów itd.); kwota tej wysokości

(1.7) pot. kobieta w wieku 50 lat

(1.8) pot. coś o objętości 50 ml

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesiątkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą pięćdziesiąt, dotyczący liczby pięćdziesiąt

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesiątnica

dzień w kalendarzu żydowskim, mający upamiętnić zstąpienie Boga na górę Synaj po pięćdziesięciu dniach od wyjścia Izraelitów z Egiptu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. bibl. w judaizmie: święto obchodzone 6 dnia miesiąca siwan, upamiętniające nadanie Tory

(1.2) kult. rel. w chrześcijaństwie: święto obchodzone pięćdziesiąt dni po Wielkanocy, w którym wspomina się zstąpienie Ducha Świętego na Maryję i Apostołów

- Szawuot – żydowskie Święto Tygodni
- Zesłanie Ducha Świętego – święto chrześcijańskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięćdziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 50

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od pięćdziesiąt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciocentówka

moneta o nominale pięćdziesięciu centów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale pięćdziesięciu centów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciocentowy

przymiotnik

(1.1) liczący pięćdziesiąt centów, mający wartość pięćdziesięciu centów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięcioczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięcioczterolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięcioczterolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięcioczteroletni

1. trwający pięćdziesiąt cztery lata; przypadający za pięćdziesiąt cztery lata;
2. będący w wieku pięćdziesięciu czterech lat, mający pięćdziesiąt cztery lata

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt cztery lata

(1.2) trwający pięćdziesiąt cztery lata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciodwuipółletni

1. trwający pięćdziesiąt dwa lata i pół roku; przypadający za pięćdziesiąt dwa lata i pół roku;
2. będący w wieku pięćdziesięciu dwóch lat i pół roku, mający pięćdziesiąt dwa lata i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciodwulatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt dwa lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciodwulatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciodwuletni

mający pięćdziesiąt dwa lata, trwający pięćdziesiąt dwa lata itp.

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt dwa lata

(1.2) trwający pięćdziesiąt dwa lata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciodziewięciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt dziewięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciodziewięciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciodziewięcioletni

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt dziewięć lat

(1.2) trwający pięćdziesiąt dziewięć lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciofuntowy

1. mający wartość pięćdziesięciu funtów;
2. ważący pięćdziesiąt funtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciogodzinny

trwający pięćdziesiąt godzin

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciogroszówka

moneta o nominale pięćdziesięciu groszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta, której wartość wynosi pięćdziesiąt groszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciogroszowy

mający wartość pięćdziesięciu groszy

przymiotnik

(1.1) mający wartość pięćdziesięciu groszy, kosztujący pięćdziesiąt groszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciojednolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt jeden lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciojednolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciojednoletni

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt jeden lat

(1.2) trwający pięćdziesiąt jeden lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciokilkoletni

mający pięćdziesiąt kilka lat, trwający pięćdziesiąt kilka lat itp.; pięćdziesięciokilkuletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciokilkuletni

mający pięćdziesiąt kilka lat, trwający pięćdziesiąt kilka lat itp.; pięćdziesięciokilkoletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający pięćdziesiąt kilka lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciokilogramowy

1. ważący 50 kilogramów;
2. przeznaczony na 50 kilogramów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciokoronowy

przymiotnik

(1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 50 koron

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciokrotność

→ pięćdziesięciokrotny

Patrz:pięćdziesięciokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciokrotny

powtarzający się pięćdziesiąt razy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciolatek

mężczyzna mający pięćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku 50-59 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 50-59 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciolatka

kobieta mająca pięćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciolatki

mężczyzna mający pięćdziesiąt lat

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciolecie

1. okres pięćdziesięciu lat;
2. pięćdziesiąta rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres pięćdziesięciu lat

(1.2) pięćdziesiąta rocznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięcioletni

mający pięćdziesiąt lat

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt lat

(1.2) trwający pięćdziesiąt lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający pięćdziesiąt minut

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięcioośmiolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięcioośmiolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięcioośmioletni

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt osiem lat

(1.2) trwający pięćdziesiąt osiem lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięcioosobowy

1. składający się z pięćdziesięciu osób;
2. przeznaczony dla pięćdziesięciu osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięcioparoletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający pięćdziesiąt kilka lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. moneta o nominale pięćdziesięciu pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciopensowy

przymiotnik

(1.1) liczący pięćdziesiąt pensów, mający wartość pięćdziesięciu pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciopięciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt pięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciopięciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciopięciolecie

1. okres pięćdziesięciu pięciu lat;
2. pięćdziesiąta piąta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciopięcioletni

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt pięć lat

(1.2) trwający pięćdziesiąt pięć lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 50, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 50

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciosiedmioipółletni

mający pięćdziesiąt siedem lat i pół roku, trwający pięćdziesiąt siedem lat i pół roku itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciosiedmiolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt siedem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciosiedmiolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciosiedmioletni

1. trwający pięćdziesiąt siedem lat; przypadający za pięćdziesiąt siedem lat;
2. będący w wieku pięćdziesięciu siedmiu lat, mający pięćdziesiąt siedem lat

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt siedem lat

(1.2) trwający pięćdziesiąt siedem lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciostopniowy

1. mający pięćdziesiąt stopni (w jakiejś skali);
2. mający pięćdziesiąt stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćdziesięciosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciosześciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt sześć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciosześciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciosześcioletni

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt sześć lat

(1.2) trwający pięćdziesiąt sześć lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający pięćdziesiąt trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięćdziesięciotrzylatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca pięćdziesiąt trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięćdziesięciotrzylatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćdziesięciotrzyletni

mający pięćdziesiąt trzy lata, trwający pięćdziesiąt trzy lata itp.

przymiotnik

(1.1) mający pięćdziesiąt trzy lata

(1.2) trwający pięćdziesiąt trzy lata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciozłotówka

banknot o nominale pięćdziesięciu złotych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta lub banknot którego wartość wynosi pięćdziesiąt złotych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćdziesięciozłotowy

mający wartość pięćdziesięciu złotych

przymiotnik

(1.1) mający wartość pięćdziesięciu złotych

(1.2) wynoszący pięćdziesiąt złotych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piech

nazwisko

- Aleksander Piech, brązownik
- Aleksander Piech, biathlonista
- Arkadiusz Piech, polski piłkarz
- Edward Piech, polski kolarz przełajowy
- Joanna Piech-Kalarus, polska artystka plastyk
- Kazimierz Piech, botanik, profesor anatomii i cytologii roślin, żołnierz
- Krzysztof Piech, polski ekonomista
- Marian Piech, profesor nauk rolniczych
- Rafał Piech, polski samorządowiec, prezydent Siemianowic Śląskich.
- Tadeusz Piech, polski bankowiec
- Tadeusz Piech, polski fizyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piechaczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechanin

Piechanin (pol. hist. Piechinino) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Czempiń.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piechcin

Piechcin (niem. Hansdorf bei Pakosch) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Barcin, na północno-wschodnim skraju Pojezierza Gnieźnieńskiego, 44 km od Bydgoszczy, 16 km od Inowrocławia, 9 km od Barcina i 4 km od Pakości (droga wojewódzka nr 251), w obrębie regionu historyczno-etnograficznego zwanego Pałukami. Wieś jest siedzibą sołectwa Piechcin, w którego skład wchodzi również Aleksandrowo. Przez Piechcin przebiega trasa linii kolejowej (Inowrocław-Pakość-Barcin-Żnin), była na niej stacja, a obecnie bocznica Piechcin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piechniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechniczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechnik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechociarka

→ piechociarz

Patrz:piechociarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechociarski

→ piechociarz; piechotny, pieszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechociarz

potocznie: żołnierz piechoty; piechociniec, piechociński, piechotny, piechur

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechocice

Piechocice (niem. Piechotzütz, 1936–1945 Pechwalde) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Korfantów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piechociniec

środowiskowo: żołnierz piechoty; piechociarz, piechociński, piechotny, piechur

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechociński

środowiskowo: żołnierz piechoty; piechociarz, piechociniec, piechotny, piechur

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Piechociński – polski aktor teatralny i filmowy
- Janusz Piechociński – polski polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piechocki

nazwisko

Osoby o nazwisku Piechocki:

- Pih (właśc. Adam Piechocki) − polski raper
- Edmund Piechocki − polski ekonomista, działacz społeczny
- Jan Piechocki − polski działacz kultury, nauczyciel, publicysta, dziennikarz i polityk
- Janusz Piechocki – polski inżynier elektryk, nauczyciel akademicki oraz prorektor
- Kacper Piechocki − polski siatkarz
- Stanisław Piechocki − polski prawnik, publicysta, pisarz
- Stefan Piechocki − polski adwokat, polityk, minister sprawiedliwości, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piechota

oddział wojskowy składający się z piechurów, których zadaniem jest podjęcie walki w najbliższej styczności z wrogiem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. rodzaj wojsk walczących pieszo i w bliskim kontakcie z nieprzyjacielem;

(1.2) tylko w formach piechotą, na piechotę, tożsamymi z przysłówkiem pieszo

(1.3) daw. gwara. więz. drób

Piechota (daw. infanteria) – rodzaj wojsk prowadzący walkę pieszo (dawniej również przemieszczający się pieszo). Podstawowy składnik sił zbrojnych od starożytności po współczesność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piechotek

piechotek leśny, piechotek błotny - gatunki owada z rodziny świerszczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechotka

piechotek leśny, piechotek błotny - gatunki owada z rodziny świerszczowatych

- Kazimierz Piechotka (1919–2010) – polski architekt, żołnierz ZWZ i AK, uczestnik powstania warszawskiego.
- Maria Piechotka (1920–2020) – polska architekt, łączniczka w czasie powstania warszawskiego, posłanka na Sejm PRL III kadencji w latach 1961–1965.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piechotny

dawniej: pieszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechowiak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andżelika Piechowiak – polska aktorka
- Grzegorz Piechowiak – polski polityk
- Marek Piechowiak – polski filozof
- Patrycja Piechowiak – polska sztangistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piechowice

miasto w Polsce

Piechowice (niem. Petersdorf) – miasto w Polsce, na Śląsku, w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim.

W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Piechowice. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piechowicki

przymiotnik od: Piechowice

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piechowicami, dotyczący Piechowic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piechowicz

nazwisko

Piechowicz:

- Adam Piechowicz (* 1963, Warszawa), polski polityk
- Marek Piechowicz (* 1988, Sosnowiec), polski koszykarz, skrzydłowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piechowiczanin

mieszkaniec Piechowic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechowiczanka

mieszkanka Piechowic (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechowski

nazwisko

- Piechowski – kaszubski herb szlachecki

Osoby o nazwisku Piechowski:

- Adam Piechowski
- Alina Piechowska
- Bolesław Piechowski
- (Jan) Jerzy Piechowski
- Kazimierz Piechowski (1919-2017)
- Michał Stanisław Piechowski
- Władysława Piechowska, née Buttowt-Andrzeykowicz (1900-1987)
- Mieczysław Piechowski
- Wojciech Piechowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piechta

dziś tylko w wyrażeniach: piechtą, na piechtę, piechty - poruszając się jedynie na własnych nogach; na piechotę, piechotą, pieszo

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechur

piechotny, pieszy;
1. potocznie: osoba idąca na własnych nogach; turysta, podróżnik, wędrownik, wędrowiec;
2. żołnierz piechoty; piechociarz, piechociński, piechociniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba chodząca pieszo

(1.2) wojsk. żołnierz piechoty

Piechota (daw. infanteria) – rodzaj wojsk prowadzący walkę pieszo (dawniej również przemieszczający się pieszo). Podstawowy składnik sił zbrojnych od starożytności po współczesność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piechura

piechotny, pieszy;
1. potocznie: osoba idąca na własnych nogach; turysta, podróżnik, wędrownik, wędrowiec;
2. żołnierz piechoty; piechociarz, piechociński, piechociniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechurka

→ piechur

Patrz:piechur

#### Źródła:

SJP.pl

# Piechurski

→ piechur

Patrz:piechur

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioaktówka

potocznie o utworze pięcioaktowym (złożonym z pięciu aktów) przeznaczonym do odegrania na scenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioaktowy

o utworze scenicznym: mający pięć aktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioarkuszowy

składający się z pięciu arkuszy, wydrukowany na pięciu arkuszach itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioarowy

mający powierzchnię pięciu arów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioatomowy

złożony z pięciu atomów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciobarwny

mający pięć barw; pięciokolorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciobiegowy

1. o mechanizmie napędowym: mający pięć biegów;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o pięciu biegach

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciobiegunowy

mający pięć biegunów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciobitowy

1. zawierający pięć bitów;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości pięciu bitów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioboczność

→ pięcioboczny

Patrz:pięcioboczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioboczny

dotyczący pięcioboku, mający pięć boków, ograniczony pięcioma płaszczyznami itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioboista

sportowiec trenujący pięciobój (dyscyplinę sportową złożoną z pięciu konkurencji, obecnie obejmującą jazdę konną z przeszkodami, szermierkę na szpady, strzelanie z pistoletu, bieg przełajowy oraz pływanie kraulem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioboistka

kobieta trenująca pięciobój (dyscyplinę sportową złożoną z pięciu konkurencji, obecnie obejmującą jazdę konną z przeszkodami, szermierkę na szpady, strzelanie z pistoletu, bieg przełajowy oraz pływanie kraulem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciobój

dyscyplina sportowa złożona z pięciu konkurencji; pentatlon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. dyscyplina sportowa, która składa się z pięciu części;

- pięciobój antyczny – zawody w starożytnej Grecji: bieg, zapasy, skok w dal, rzut oszczepem oraz rzut dyskiem,
- pięciobój nowoczesny – współczesna dyscyplina olimpijska: jazda konna, szermierka, pływanie, strzelanie z pistoletu oraz bieg przełajowy,
- pięciobój lekkoatletyczny – dawna konkurencja lekkoatletyczna.
- pięciobój wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięciobojowy

→ pięciobój

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pięciobojem, dotyczący pięcioboju

Patrz:pięciobój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciobok

figura płaska ograniczona pięcioma odcinkami o wspólnych wierzchołkach, a w przypadku pięcioboku foremnego także o równych długościach

Pięciokąt (pięciobok) – wielokąt o pięciu bokach. Każdy pięciokąt ma pięć przekątnych. Szczególnym przypadkiem pięciokąta jest pięciokąt foremny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pięciobramkowy

charakteryzujący się strzeleniem pięciu bramek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciocalowy

mający długość pięciu cali

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciocentówka

moneta o nominale pięciu centów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale pięciu centów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciocentowy

przymiotnik

(1.1) liczący pięć centów, mający wartość pięciu centów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciocentymetrowy

mający długość pięciu centymetrów, wynoszący pięć centymetrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioćwierciówka

dawniej: deska o grubości pięciu ćwierci cala

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciocyfrowy

składający się z pięciu cyfr

przymiotnik

(1.1) składający się z pięciu cyfr, mający pięć cyfr

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciocylindrowy

przymiotnik

(1.1) techn. mający pięć cylindrów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięcioczęściowy

składający się z pięciu części

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioczłonowy

złożony z pięciu członów (np. pociąg pięcioczłonowy, tiazol pięcioczłonowy), mający pięć części razem tworzących całość

przymiotnik

(1.1) liczący pięć członów, składający się z pięciu członów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciodaniowy

składający się z pięciu dań

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciodniówka

potocznie o czymś, co odbywa się wciągu pięciu dni, obejmuje pięć dni następujących po sobie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciodniowy

mający pięć dni, trwający pięć itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający pięć dni

(1.2) będący w wieku pięciu dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciodolarówka

moneta lub banknot o nominale pięciu dolarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciodolarowy

mający wartość pięciu dolarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciodrożny

mający pięć dróg

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciodrzwiowy

mający pięcioro drzwi

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający pięcioro drzwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciodzielność

→ pięciodzielny

Patrz:pięciodzielny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciodzielny

złożony z pięciu części, dzielący się na pięć części

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciodźwięk

akord składający się z pięciu różnych dźwięków

Pięciodźwięk – akord złożony z pięciu dźwięków. Bazuje na trójdźwięku z dodanymi kolejnymi dwiema tercjami. Odległością między pierwszym a piątym dźwiękiem jest interwał nony, dlatego nazywany jest też akordem nonowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pięcioelementowy

zawierający pięć elementów, dzielący się na pięć elementów, złożony z pięciu członów, części tworzących razem całość

przymiotnik

(1.1) składający się z pięciu elementów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioetapowo

przysłówek

(1.1) w pięciu etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięcioetapowy

składający się z pięciu etapów

przymiotnik

(1.1) składający się z pięciu etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioeurowy

mający wartość 5 euro

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciofazowo

przysłówek

(1.1) w pięciu fazach, etapach

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciofazowy

1. składający się z pięciu faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich pięciu prądów przemiennych

przymiotnik

(1.1) składający się z pięciu faz, etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciofrankowy

mający wartość pięciu franków

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciofunkcyjny

mający pięć funkcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciofuntówka

moneta o nominale pięciu funtów, warta pięć funtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciofuntowy

1. mający wartość pięciu funtów;
2. ważący pięć funtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciogodzinny

trwający pięć godzin

przymiotnik

(1.1) trwający pięć godzin

(1.2) będący w wieku pięciu godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciogramowy

1. ważący 5 gramów;
2. przeznaczony na 5 gramów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciogroszówka

moneta o wartości pięciu groszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta, której wartość wynosi pięć groszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciogroszowy

mający wartość pięciu groszy

przymiotnik

(1.1) mający wartość pięciu groszy, kosztujący pięć groszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciogłosowy

składający się z pięciu głosów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciogłowy

mający pięć głów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciohektarowy

a) będący wielkości pięciu hektarów;
b) posiadający pięć hektarów ziemi (np. rolnik pięciohektarowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioigłowy

wykorzystujący pięć igieł

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioipółgodzinny

trwający pięć i pół godziny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioipółletni

mający pięć lat i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioipółmilionowy

liczący pięć i pół miliona czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioizbowy

składający się z pięciu izb

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciojajeczny

mający w składzie pięć jajek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciojęzyczny

1. posługujący się pięcioma językami;
2. napisany w pięciu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się pięcioma językami

przymiotnik

(1.1) posługujący się pięcioma językami

(1.2) napisany w pięciu językach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pięciokąt

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciokanałowy

mający pięć kanałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokaratowy

ważący pięć karatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokartkowy

mający pięć kartek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokąt

figura płaska ograniczona pięcioma odcinkami o wspólnych wierzchołkach, a w przypadku pięcioboku foremnego także o równych długościach; pięciobok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt mający pięć boków;

Pięciokąt (pięciobok) – wielokąt o pięciu bokach. Każdy pięciokąt ma pięć przekątnych. Szczególnym przypadkiem pięciokąta jest pięciokąt foremny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięciokątność

→ pięciokątny

Patrz:pięciokątny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokątny

mający pięć kątów; pentagonalny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma pięć kątów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciokieszeniowy

mający pięć kieszeni

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokilogramowy

1. ważący 5 kilogramów;
2. przeznaczony na 5 kilogramów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokilometrowy

mający długość pięciu kilometrów, wynoszący pięć kilometrów

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość (długość) pięciu kilometrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciokilowy

potocznie: pięciokilogramowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioklapowy

o liściach, owocach, torebkach nasiennych: podzielony na pięć części

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioklasista

ktoś, kto ukończył pięć klas

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioklasistka

→ pięcioklasista

Patrz:pięcioklasista

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioklasówka

potocznie: szkoła mająca pięć klas

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioklasowy

obejmujący pięć klas, mający pięć klas

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokolorowy

mający pięć kolorów; pięciobarwny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokolumnowy

mający pięć kolumn

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z pięciu kolumn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciokomórkowy

składający się z pięciu komórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokomorowy

mający pięć komór

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokomponentowy

złożony z pięciu komponentów, elementów, składników

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokondygnacyjny

mający pięć kondygnacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma pięć kondygnacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w pięć koni;
2. o silniku: mający moc pięciu koni mechanicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokoronówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) moneta o nominale 5 koron

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciokoronowy

przymiotnik

(1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 5 koron

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciokołowy

mający pięć kół

przymiotnik

(1.1) taki, który ma pięć kół

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciokreślny

oktawa pięciokreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z piątką arabską w górnym indeksie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokroć

pięć razy; pięćkroć, pięciokrotnie

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. pięć razy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciokropka

szubarga pięciokropka - gatunek stonki

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokrotnie

przysłówek

(1.1) pięć razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciokrotność

powtarzalność dotycząca pięciu następujących zaraz po sobie zdarzeń, fragmentów lub cykli

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciokrotny

powtarzający się pięć razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się pięć razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś pięć razy

(1.3) pięć razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioksiąg

cykl pięciu utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie; pentalogia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. zbiór pięciu świętych ksiąg judaizmu składających się na Torę

- Tora (Pięcioksiąg Mojżeszowy) – święta księga judaizmu, pięć pierwszych ksiąg Starego Testamentu
- Pięcioksiąg samarytański – samarytańska wersja Tory
- Pięcioksiąg konfucjański – zestaw klasycznych ksiąg chińskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięciolatek

zwierzę mające pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca pięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od pięciolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca pięć lat
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolecie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca pięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca pięć lat

(1.3) pięcioletni okres objęty planem gospodarczym;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od pięciolatek

Pięciolatka, pięcioletni plan rozwoju gospodarki narodowej (ros. пятилетка, пятилетний план развития народного хозяйства) – nazwa planów gospodarczych ZSRR począwszy od roku 1928.

Pierwsza pięciolatka (1928–1932) miała na celu zlikwidowanie własności prywatnej (kładąc kres polityce NEP-u) oraz rozwój przemysłu ciężkiego i rolniczego. O ile – według władz radzieckich – powiódł się plan rozwoju przemysłu ciężkiego, to skutkiem kolektywizacji była klęska głodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięciolatki

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca pięć lat
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciolecie

1. okres pięciu lat;
2. okres objęty planowaniem gospodarczym, obejmujący (przynajmniej teoretycznie) pięć lat; pięciolatka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres pięciu lat

(1.2) piąta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioletni

1. trwający pięć lat; przypadający za pięć lat;
2. będący w wieku pięciu lat, mający pięć lat

przymiotnik

(1.1) mający pięć lat

(1.2) trwający pięć lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciolinia

układ pięciu równoległych linii stanowiący podstawę zapisu nutowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. element graficzny składający się z pięciu równoległych linii, który służy do zapisu muzyki;

Pięciolinia – podstawowy element pisma nutowego dla zapisu dźwięków we współczesnej notacji muzycznej. Składa się z pięciu poziomych, równoległych linii oraz pól pomiędzy tymi liniami.

Pięciolinia umożliwia wygodne, całkowicie graficzne przedstawianie wysokości dźwięków (zarówno pojedynczo, jak i w akordach) z uwzględnieniem czasu ich trwania. Wysokość dźwięku określa się poprzez umieszczenie nuty na odpowiedniej linii lub polu. Odległość pomiędzy linią i najbliższym jej polem odpowiada jednemu stopniowi w szeregu diatonicznym. Dźwięki w skali chromatycznej, czyli podwyższone lub obniżone, osiąga się poprzez dostawienie do nuty dodatkowego znaku chromatycznego. W razie konieczności dopisuje się do pięciolinii kolejne linie – linie dodane. W ten sposób np. dodanie trzech linii (z dołu i z góry) pozwala na zapisanie trzech oktaw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięciolinijkowy

złożony z pięciu linijek; pięciowersowy, pięciowierszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciolirowy

mający wartość pięciu lirów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciolistkowy

złożony z pięciu listków

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający pięć listków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciolistny

mający pięć liści

przymiotnik

(1.1) posiadający pięć liści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioliterowy

złożony z pięciu liter

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z pięciu liter

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciolitrowy

a) mający pojemność pięciu litrów;
b) zawierający pięć litrów czegoś

przymiotnik

(1.1) mający pojemność pięciu litrów, zawierający pięć litrów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciolufowy

mający pięć luf

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający pięć luf

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciomandatowy

pięciomandatowy okręg wyborczy - okręg, w którym do objęcia jest pięć mandatów poselskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciomasztowiec

statek pięciomasztowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek mający pięć masztów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciomasztowy

mający pięć masztów

przymiotnik

(1.1) o żaglowcu: mający pięć masztów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciometrowy

mający długość pięciu metrów, wynoszący pięć metrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciomiarowy

dzielący się na pięć jednostek rytmicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciomiejscowy

mający pięć miejsc

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciomiesięczny

mający pięć miesięcy, trwający pięć miesięcy itp.

przymiotnik

(1.1) trwający pięć miesięcy

(1.2) będący w wieku pięciu miesięcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciomilimetrowy

mający długość pięciu milimetrów (połowy centymetra), wynoszący pięć milimetrów (pół centymetra); półcentymetrowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciomilionowy

liczący pięć milionów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciomilowy

mający długość pięciu mil, wynoszący pięć mil

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciominutówka

potocznie o przerwie trwającej pięć minut lub potrawie, najczęściej w proszku, przyrządzanej w około pięć minut

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. eduk. przerwa pięciominutowa

(1.2) pot. kulin. potrawa przygotowywana w pięć minut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciominutowy

trwający pięć minut

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający pięć minut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciomorgowy

a) będący wielkości pięciu mórg (morgów);
b) posiadający pięć mórg (morgów) ziemi, np. rolnik pięciomorgowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciomorowy

obejmujący pięć mor (okresów potrzebnych do wymówienia sylaby krótkiej, będących podstawowym elementem w metryce antycznej), trwający pięć mor (np. stopa pięciomorowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcionawowy

o kościele: mający pięć naw

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcionitkowy

mający pięć nitek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcionogi

mający pięć nóg; pięcionożny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcionożny

mający pięć nóg; pięcionogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioodcinkowy

składający się z pięciu odcinków

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciooktawowy

mający rozpiętość pięciu oktaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioosiowy

mający pięć osi

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioosobowy

złożony z pięciu osób; mogący pomieścić pięć osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla pięciu osób, mogący pomieścić pięć osób

(1.2) złożony z pięciu osób, wykonywany przez pięć osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioostrzowy

mający pięć ostrzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciootworowy

mający pięć otworów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopak

pięć, najczęściej identycznych produktów, przedmiotów sprzedawanych jako całość w jednym opakowaniu, zestawie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. zestaw złożony z pięciu elementów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciopalcówka

ćwiczenie na fortepian, pianino, organy lub inny instrument klawiszowy, prowadzone przy użyciu wszystkich pięciu palców u obu dłoni

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopalcowy

1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający pięć palców;
2. wykonywany pięcioma palcami

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopalczasty

zwykle o zwierzęciu (jego odnóżach, kończynach) lub przedmiocie: mający pięć palców

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wyposażony w pięć palców

(1.2) taki, który ma miejsce na pięć palców

(1.3) taki, który przypomina kształtem dłoń z pięcioma palcami lub ma pięć wyrostków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciopalnikowy

mający pięć palników

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopanelówka

czapka z daszkiem uszyta z pięciu kawałków tkaniny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopartyjny

składający się z pięciu partii

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopasmowy

składający się z pięciu pasm

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma pięć pasm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. moneta o nominale pięciu pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciopensowy

przymiotnik

(1.1) liczący pięć pensów, mający wartość pięciu pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciopienny

o drzewie: rozgałęziony w pięć pni

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopiętrowy

mający pięć pięter

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i pięciu wyższych kondygnacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciopiór

piórolotek pięciopiór - gatunek motyla z rodziny piórolotkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioplamek

kraśnik pięcioplamek - gatunek motyla z rodziny kraśnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopokojowy

złożony z pięciu pokojów

przymiotnik

(1.1) z pięcioma pokojami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciopokoleniowy

przymiotnik

(1.1) składający się z pięciu pokoleń

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciopokładowy

mający pięć pokładów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopolowy

mający pięć pól

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopoziomowy

mający pięć poziomów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopołaciowy

mający pięć połaci dachowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopręcikowy

1. o kwiecie: mający pięć pręcików;
2. o roślinie: mający kwiaty o pięciu pręcikach

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający pięć pręcików

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioprocentowy

stanowiący pięć procent czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopromienny

o czymś mającym kształt gwiazdy: mający pięć promieni; pięcioramienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopromilowy

mający pięć promili

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioprzęsłowy

mający pięć przęseł

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioprzymiotnikowy

(o wyborach, prawie wyborczym) charakteryzujący się pięcioma zasadami: tajnością, bezpośredniością, równością, powszechnością i proporcjonalnością

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopunktowy

składający się z pięciu punktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciopłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na pięciu płaszczyznach

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciopłatkowy

mający pięć płatków

przymiotnik

(1.1) o kwiecie: mający pięć płatków, składający się z pięciu płatków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciopłytowy

składający się z pięciu płyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioraczek

dziewczynka wśród pięcioraczków

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) jedno z pięciu dzieci urodzonych podczas jednego porodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioraczka

dziewczynka wśród pięcioraczków

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioraczki

pięcioro dzieci urodzonych podczas jednego porodu

Pięcioraczki (ang. Quintuplets) – amerykański serial komediowy nadawany przez stację FOX od 16 czerwca 2004 roku do 12 stycznia 2005 roku. W Polsce nadawany jest na kanale Comedy Central Polska od 10 lipca 2010 roku, a dzień później od 11 lipca 2010 roku w Comedy Central Family.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pięcioraki

występujący w pięciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący pięciu typów, rodzajów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciorako

przysłówek

(1.1) przysł. od przymiotnika → pięcioraki

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięcioramienny

mający pięć ramion, odnóg itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający pięć ramion, odnóg, promieni itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciordzeniowy

mający pięć rdzeni, np. pięciordzeniowy procesor

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciornik

zielna roślina z rodziny różowatych, w Polsce chwast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Potentilla|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny różowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju pięciornik (1.1)

Pięciornik (Potentilla L.) – rodzaj roślin należących do rodziny różowatych. W zależności od ujęcia systematycznego zaliczanych jest tu od 10 do ponad 1350 gatunków, przy czym najczęściej ok. 450. Rośliny te są szeroko rozprzestrzenione na świecie z wyjątkiem strefy tropikalnej, gdzie występują tylko na obszarach górskich. Liczne gatunki uprawiane są jako rośliny ozdobne, niektóre wykorzystywane są także jako rośliny lecznicze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 5, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 5

Pięcioro (ang. Five) – amerykański film fantastycznonaukowy z 1951 roku w reżyserii Archa Obolera. Jeden z wczesnych reprezentantów nurtu kina postapokaliptycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięciorodzinny

składający się z pięciu rodzin

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciorublówka

moneta o wartości pięciu rubli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. moneta wartości pięciu rubli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciorublowy

mający wartość pięciu rubli

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciorundowy

trwający pięć rund

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciorzędny

1. najmniej ważny na tle innych;
2. mający bardzo małą jakość lub wartość na tle innych; czwartorzędny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciorzędowy

mający pięć rzędów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciorzemienny

składający się z pięciu rzemieni

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosalowy

mający pięć sal

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciościan

graniastosłup bez jednej podstawy lub nietypowa bryła przestrzenna o pięciu ścianach, z których dwie przybierają postać trapezów, jedna kwadratu, a pozostałe trójkątów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o pięciu ścianach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciościenny

mający pięć ścian

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciościeżkowy

mający pięć ścieżek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosekcyjny

mający pięć sekcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosekundowy

trwający pięć sekund

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosesyjny

składający się z pięciu sesji

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosetówka

spotkanie siatkarskie składające się z pięciu setów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosetowy

składający się z pięciu setów; trwający pięć setów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosezonowy

o serialu: mający pięć sezonów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosilnikowy

mający pięć silników

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wyposażony w pięć silników

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioskibowy

związany z pięcioma skibami, np. pług pięcioskibowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioskrzydły

mający pięć skrzydeł

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosmakowy

mający pięć smaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostopniowo

przysłówek

(1.1) w pięciu etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciostopniowość

→ pięciostopniowy

Patrz:pięciostopniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostopniowy

1. mający pięć stopni (w jakiejś skali);
2. mający pięć stopni, etapów

przymiotnik

(1.1) składający się z pięciu stopni, schodków

(1.2) składający się z pięciu stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciostopowiec

wiersz pięciostopowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostopowy

1. wiersz pięciostopowy - wiersz składający się z pięciu stóp; pięciostopowiec;
2. rzadko: mający długość pięciu stóp

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostrefowy

związany z pięcioma strefami

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostrofowy

składający się z pięciu strof; pięciozwrotkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostronny

mający pięć stron

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostrunny

mający pięć strun; pięciostrunowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostrunowy

mający pięć strun; pięciostrunny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciostrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie pięć nabojów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioświecowy

mający pięć świec

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciosylabowy

złożony z pięciu sylab (zgłosek); pięciozgłoskowy

przymiotnik

(1.1) liczący pięć sylab, składający się z pięciu sylab

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięcioszpaltowy

drukowany w formacie pięciu szpalt

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciotaktowy

składający się z pięciu taktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciotlenek

trwały związek chemiczny, którego pojedynczą cząsteczkę tworzą atomy jakiegoś pierwiastka połączone z pięcioma atomami tlenu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciotomowy

składający się z pięciu tomów, zawarty w pięciu tomach

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z pięciu tomów, zawarty w pięciu tomach, wydany w pięciu tomach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciotonowy

1. złożony z pięciu tonów muzycznych;
2.
a) ważący pięć ton;
b) mieszczący pięć ton czegoś;
c) mogący unieść pięć ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciotorowy

mający pięć torów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciotygodniowy

trwający pięć tygodni

przymiotnik

(1.1) trwający pięć tygodni

(1.2) będący w wieku pięciu tygodni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciotysięcznik

1. statek o nośności pięciu tysięcy ton;
2. szczyt górski o wysokości ponad pięciu tysięcy metrów nad poziomem morza

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciotysięczny

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) będący ostatnim elementem zbioru wielkości pięciu tysięcy

(1.2) będący jedną z pięciu tysięcy części, na które można coś podzielić

(1.3) złożony z pięciu tysięcy jednostek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciowapniowy

o cząsteczce: mający pięć atomów wapnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowarstwowy

składający się z pięciu warstw

przymiotnik

(1.1) liczący pięć warstw, składający się z pięciu warstw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciowartościowy

o pierwiastku: zawierający atomy tworzące pięć wiązań chemicznych z innymi atomami

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowatowy

mający moc pięciu watów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowęglowy

mający mięć atomów węgla w cząsteczce

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowersowy

składający się z pięciu wersów; pięciowierszowy, pięciolinijkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowieczny

rzadko: pięciowiekowy (mający pięć wieków, trwający pięć wieków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowiekowy

mający pięć wieków, trwający pięć wieków; pięciowieczny (rzadko)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowiersz

utwór lub fragment utworu składający się z pięciu jednostek wierszowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowierszowy

składający się z pięciu wierszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowodny

w chemii: zawierający 5 cząsteczek wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowymiarowy

mający pięć wymiarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciowyrazowy

składający się z pięciu wyrazów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciożaglowy

składający się z pięciu żagli

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciozakresowy

obejmujący pięć zakresów, działający w pięciu zakresach

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciozaworowy

składający się z pięciu zaworów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciozdaniowy

składający się z pięciu zdań

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciozębny

mający pięć zębów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciozębowy

mający pięć zębów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z pięciu zgłosek

Pięciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z pięciu sylab.

Występuje najczęściej jako samodzielny wers, niekiedy jednowyrazowy, w wierszach izosylabicznych, przeplatanych lub różnowersowych. Bywa również osobnym członem w sylabikach dwudzielnych.

    Na naszym niebie
    Miesiączek biały
    Ze stróży nocnej
    Schodził ospały.
            Teofil Lenartowicz, Włośnianki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pięciozgłoskowy

złożony z pięciu zgłosek (sylab); pięciosylabowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięcioznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pięcioznaczne; cecha tych, którzy są pięcioznaczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięciozwrotkowy

mający pięć zwrotek; pięciostrofowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciożyłowy

o kablu: mający pięć żył

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciozłotówka

moneta o nominale pięciu złotych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. moneta o wartości pięciu złotych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciozłotowy

mający wartość pięciu złotych

przymiotnik

(1.1) mający wartość pięciu złotych

(1.2) wynoszący pięć złotych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięciołóżkowy

mający pięć łóżek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięciusetzłotowy

mający wartość pięciuset złotych; pięćsetzłotowy

przymiotnik

(1.1) mający wartość pięciuset złotych

(1.2) wynoszący pięćset złotych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piecki

gmina wiejska

W Polsce

- Piecki – część miasta Gdańsk
- Piecki – część miasta Zawiercie
- Piecki – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Nowa Wieś Wielka
- Piecki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Piecki – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Filipów
- Piecki – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Osiek
- Piecki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
- Piecki – część wsi Ostaszewo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieckowo

Pieckowo (dawniej: niem. Pötschendorf) – wieś mazurska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Reszel.

Pieckowo położone jest przy drodze wojewódzkiej nr 594, 3 km od Świętej Lipki, po 10 km od Reszla i Kętrzyna. Do Olsztyna jest 75 km, do Warszawy 240 km.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieckowski

→ Piecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pieckami, dotyczący Piecek

Patrz:Piecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćkroć

pięć razy; pięciokroć, pięciokrotnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piecokuchnia

urządzenie łączące funkcje pieca i kuchenki

#### Źródła:

SJP.pl

# Piecowice

Piecowice (niem. Dörndorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Długołęka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piecownia

pomieszczenie, najczęściej będące częścią huty lub fabryki, w którym znajduje się piec wykorzystywany do przeprowadzania procesów produkcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Piecowy

tyczący się pieca

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćset

[czytaj: piencet] liczebnik oznaczający liczbę 500

liczebnik główny

(1.1) liczba 500

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćsetka

1. grupa pięciuset osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 500

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 500 (pięćset)

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 500

(1.3) całość składająca się z pięciuset części, elementów lub jednostek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćsetkoronowy

przymiotnik

(1.1) mający wartość/liczący/wynoszący 500 koron

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćsetlecie

1. okres pięciuset lat;
2. pięćsetna rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres pięciuset lat

(1.2) pięćsetna rocznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćsetletni

mający pięćset lat, trwający pięćset lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający pięćset lat

(1.2) trwający pięćset lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćsetmarkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający wartość pięciuset marek

(1.2) wynoszący pięćset marek

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięćsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 500

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od pięćset

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięćsetosobowy

1. składający się z pięciuset osób;
2. przeznaczony dla pięciuset osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćsettysięcznik

statek o nośności pięciuset tysięcy ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćsetzłotówka

banknot o nominale pięciuset złotych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięćsetzłotowy

mający wartość pięciuset złotych; pięciusetzłotowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający wartość pięciuset złotych

(1.2) wynoszący pięćset złotych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piecuch

potocznie o osobie lubiącej wygodę, próżniaczy tryb życia, lenistwo, błogość; leniuch, wygodniś

Piecuch – jezioro na północny zachód od Mrągowa (gmina Mrągowo, powiat mrągowski, województwo warmińsko-mazurskie) o powierzchni 8 ha; długości 400 m i szerokości 230 m.

Maksymalna głębokość to 3,9 m. Linia brzegowa rozwinięta. Wysokie brzegi otoczone polami, łąkami i lasem. Łączy się z Średnim Jeziorem i jeziorem Juno. Potocznie nazwane jest Jeziorem Czerwonym.

Jego brzegi są strome i wysokie. W swoich zasobach flory wodnej ma głównie liny i szczupaki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piecuchować

potocznie:
1. pędzić życie piecucha, spędzać czas na leniuchowaniu; próżnować, leniuchować; próżniaczyć;
2. chronić się przed zimnem, przebywać w dobrze ogrzanym pomieszczeniu; wygrzewać się, grzać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Piecuszek

1. niewielki europejski ptak z rodziny pokrzewek, o zielonkawym upierzeniu, w Polsce objęty całkowitą ochroną gatunkową;
2. zdrobniale o piecuchu (leniuchu, osobie lubiącej wygodę, lenistwo)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pieszcz. piecuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Phylloscopus trochilus|ref=tak., oliwkowozielony, mały ptak eurazjatycki o melancholijnym śpiewie;

Piecuszek (Phylloscopus trochilus) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny świstunek (Phylloscopidae), wcześniej zaliczany do pokrzewek (Sylviidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piecyk

niewielki piec, najczęściej w odniesieniu do domowego pieca kuchennego przeznaczonego do gotowania i pieczenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piec

(1.2) mały piec

(1.3) część pieca kuchennego służąca do pieczenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piecza

ochrona kogoś lub czegoś, wstawiennictwo, troskliwość, dbanie, dbałość o kogoś albo o coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. obejmowanie opieką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczara

1. wydrążenie w skale z wylotem na zewnątrz; jaskinia, grota;
2. rodzaj kilkuosobowego grobu;
3. ekspresywnie: pieczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naturalne zagłębienie w skale;

Pieczara – podobnie jak grota niefachowe określenie jaskini. Nazwa ta wzięta z języka starosłowiańskiego notowana jest w Polsce od drugiej połowy XVI w. i uważana za rutenizm. W języku starosłowiańskim słowo pektь- oznaczało ‘piec’, ‘ognisko domowe’. Po II wojnie światowej, w ramach porządkowania nazewnictwa postanowiono stosować jedynie słowo jaskinia, zaś słowo pieczara uznano za synonim jaskini.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczareczka

rodzaj grzybów z rodziny pieczarkowatych

Leucoagaricus Locq. ex Singer (pieczareczka) – rodzaj grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieczarka

jadalny grzyb z rodziny bedłkowatych, o białym lub brązowym kapeluszu, rosnący dziko na polach i łąkach lub uprawiany (w pieczarkarniach)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. rodzaj grzybów jadalnych, nazwa systematyczna|Agaricus|L.|ref=tak.;

(1.2) kulin. jadalny owocnik pieczarki (1.1), surowiec kulinarny

(1.3) zdrobn. od: pieczara

Agaricus L. (pieczarka) – rodzaj grzybów należący do rodziny pieczarkowatych (Agaricaceae). Uprawiany i sprzedawany w sklepach jest jeden z jej gatunków – pieczarka dwuzarodnikowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczarkarka

kobieta trudniąca się pieczarkarstwem (hodowlą pieczarek w pieczarkarniach, pomieszczeniach przeznaczonych do tej hodowli, utrzymujących stałą temperaturę i wilgotność)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczarkarnia

pomieszczenie, w którym hoduje się pieczarki, utrzymujące stałą temperaturę i wilgotność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce w którym uprawia się pieczarki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczarkarski

związany z hodowlą pieczarek (np. przemysł pieczarkarski) lub ludźmi zajmującymi się tą hodowlą

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczarkarstwo

hodowla pieczarek w pieczarkarniach (pomieszczeniach przeznaczonych do tej hodowli, utrzymujących stałą temperaturę i wilgotność)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczarkarz

osoba trudniąca się pieczarkarstwem (hodowlą pieczarek w pieczarkarniach, pomieszczeniach przeznaczonych do tej hodowli, utrzymujących stałą temperaturę i wilgotność)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hodowca pieczarek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczarkopodobne

podklasa grzybów z klasy pieczarniaków; pojedynczopodstawkowe

Agaricomycetidae Parmasto – podklasa grzybów należąca do klasy pieczarniaków (Agaricomycetes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieczarkowa

wykorzystywany do uprawy pieczarek (np. nawóz pieczarkowy), zrobiony z pieczarek (np. sos pieczarkowy) lub w jakiś inny sposób związany z tym gatunkiem grzyba

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczarkowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców

Pieczarkowate (Agaricaceae Chevall.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców. W dawnych źródłach określana jako bedłkowate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieczarkowaty

o cechach pieczarkowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczarkowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. mikol. nazwa systematyczna|Agaricales||ref=tak., rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków;

Agaricales Underw. – rząd podstawczaków w klasie pieczarniaków (Agaricomycetes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczarkowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy pieczarniaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczarkowy

wykorzystywany do uprawy pieczarek (np. nawóz pieczarkowy), zrobiony z pieczarek (np. sos pieczarkowy) lub w jakiś inny sposób związany z tym gatunkiem grzyba

przymiotnik

(1.1) wykonany z pieczarek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczarniaki

klasa grzybów należąca do typu podstawczaków

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. mikol. nazwa systematyczna|Agaricomycetes|Doweld|ref=tak., klasa grzybów należąca do gromady podstawczaków;

Pieczarniaki (Agaricomycetes Doweld) – klasa grzybów należąca do gromady podstawczaków (Basidiomycota), której typem nomenklatorycznym jest pieczarka (Agaricus). Takson ten zastąpił zdefiniowany poprzednio Homobasidiomycetes (podstawczaki pojedynczopodstawkowe), przy czym zawarto w nim dodatkowe rzędy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczarowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pieczarą, dotyczący pieczary

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieczątka

niewielkie, proste narzędzie ze znakiem wyrytym w gumie lub kauczuku, używane do odbijania tuszem oraz sam znak wykonany za pomocą tego narzędzia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. pieczęć

Pieczątka ma za zadanie pozostawienie trwałego odcisku na papierze lub innym podłożu, w odróżnieniu od pieczęci nie wymaga używania dodatkowego nośnika odbitki (laku itp.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczątkarz

dawniej: rzemieślnik wyrabiający pieczęcie; grawer, pieczętarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczątkowiec

karbońskie drzewo zarodnikowe osiągające do 20 metrów wysokości, o liściach o długości ok. 1 metra; sigilaria, sygilaria, pieczęciowiec, drzewo pieczęciowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczątkowy

→ pieczątka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pieczątką, dotyczący pieczątki

Patrz:pieczątka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczęć

proste narzędzie ze znakiem wyrytym w gumie lub kauczuku, używane do odbijania na wosku, laku lub tuszem na papierze oraz sam znak wykonany za pomocą tego narzędzia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znak rozpoznawczy osoby prawnej lub fizycznej, wyciskany za pomocą stempla (tłoka); nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi, stanowi świadectwo wiarygodności

(1.2) środek zabezpieczający nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu

Pieczęć – znak własnościowy i rozpoznawczy osoby fizycznej lub prawnej, wyciskany za pomocą stempla (tłoku pieczętnego). Stanowi świadectwo wiarygodności – nadaje moc prawną pismu lub dokumentowi. Również jest środkiem zabezpieczającym nienaruszalność zamkniętego pisma lub przedmiotu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczęciowiec

karbońskie drzewo zarodnikowe osiągające do 20 metrów wysokości, o liściach o długości ok. 1 metra; sigilaria, sygilaria, pieczątkowiec, drzewo pieczęciowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczęciowy

podobny do pieczęci, związany w jakiś sposób z pieczęcią (np. lak pieczęciowy, pismo pieczęciowe)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pieczęcią, dotyczący pieczęci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczeń

upieczone lub ugotowane, uduszone mięso w jednym kawałku, najczęściej podawane razem z sosem powstałym przy przyrządzaniu tego mięsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa z upieczonego mięsa (z wyjątkiem ryb)

(1.2) przen. interes

Pieczeń – potrawa w formie mięsa (z wyjątkiem ryb) upieczonego (ewentualnie uduszonego) w jednym kawałku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczeniarka

→ pieczeniarz; darmozjadka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczeniarski

charakterystyczny dla pieczeniarza (darmozjada, człowieka mającego skłonności do żywienia się cudzym kosztem, lubiącego wygodnie żyć z cudzej pracy), odnoszący się do pieczeniarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczeniarstwo

ironicznie o zespole cech charakterystycznych dla pieczeniarza (darmozjada, człowieka mającego skłonności do żywienia się cudzym kosztem, lubiącego wygodnie żyć z cudzej pracy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczeniarz

dawniej: człowiek prowadzący wygodne życie na cudzy koszt; garnkoskrob, darmozjad, pasożyt

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek żyjący na cudzy koszt

Pieczeniarz – człowiek mający skłonności do żywienia się cudzym kosztem, lubiący dobrze zjeść na cudzy koszt; darmozjad. W Polsce szlacheckiej – ubogi krewny przesiadujący na „łaskawym chlebie” u zamożnej rodziny szlacheckiej, odwdzięczający się usługami domowymi. Pojęcie kojarzone także ze starokawalerstwem, uważane za krzywdzące; jego zmierzch na terenach Polski wiązał się z II wojną światową i następującymi po niej przemianami społecznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczenie

upieczone lub ugotowane, uduszone mięso w jednym kawałku, najczęściej podawane razem z sosem powstałym przy przyrządzaniu tego mięsa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piec.

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: pieczeń

Pieczenie – proces obróbki termicznej polegający na ogrzewaniu potrawy w piecu lub piekarniku w środowisku nagrzanego powietrza. Temperatura pieczenia zawiera się w granicach od 160 do 250 °C. W zależności od typu potrawy pieczenie trwać może od kilkunastu minut, aż do 3-4 godzin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieczeniowy

będący pieczenią lub przypominający pieczeń (np. mięso pieczeniowe), zrobiony z pieczeni, podawany razem z pieczenią (np. sos pieczeniowy) lub w jakiś inny sposób związany z pieczenią

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczętarski

→ pieczętarz

Patrz:pieczętarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczętarz

dawniej:
1. urzędnik dysponujący pieczęcią państwową, książęcą itp.;
2. świadek asystujący przy sporządzaniu dokumentu, kładący na nim swój podpis;
3. rzemieślnik wyrabiający pieczęcie; grawer, pieczątkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczętować

opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć, zamykając, potwierdzając lub oznaczając coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. przypieczętować)

(1.1) opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć

(1.2) przen. ostatecznie coś potwierdzać, przesądzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapieczętować)

(2.1) opatrywać coś pieczęcią, wykonywać pieczęć na zamknięciu w celu zabezpieczenia

czasownik zwrotny pieczętować się

(3.1) używać jakiegoś znaku jako swojego symbolu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opatrywanie czegoś odciskiem pieczęci

(1.2) zabezpieczanie czegoś przed otwarciem lub naruszeniem poprzez umieszczanie pieczęci

(1.3) przesądzanie o czymś w sposób definitywny

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieczka

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Pieczka – polski geolog, poseł na Sejm I kadencji
- Franciszek Pieczka – polski aktor teatralny i filmowy
- Jan Pieczka – polski piłkarz
- Marian Pieczka – polski gimnastyk sportowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pięczkowo

Pięczkowo (niem. Pienschkowo) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Krzykosy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieczonka

1. potrawa z ziemniaków, wędliny, cebuli i kapusty, przygotowywana nad ogniskiem w dużym garze; duszonka, prażonka;
2. rzadkie zdrobnienie od: pieczeń;
3. gwarowo: wątroba

2 miejscowości w Polsce:

- Pieczonka – osada w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Supraśl
- Pieczonka – przysiółek w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Chociwel

Pozostałe:

- pieczonka – danie kuchni śląskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieczony

1. poddawać produkt żywnościowy działaniu ognia (wysokiej temperatury w piekarniku);
2. parzyć, palić, doskwierać;
3. wywoływać piekący ból; palić

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od piec

przymiotnik relacyjny

(2.1) kulin. przyrządzony / przyrządzany w procesie pieczenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczołowicie

przysłówek

(1.1) z pieczołowitością; z troską

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieczołowiciej

stopień wyższy od przysłówka: pieczołowicie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczołowitość

staranność, dokładność, zazwyczaj w odniesieniu do opieki na kimś lub nad czymś, dbałości, troskliwości

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczołowitszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: pieczołowity; bardziej pieczołowity

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczołowity

staranny, dokładny, zazwyczaj w odniesieniu do opieki na kimś lub nad czymś, dbałości, troskliwości (np. pieczołowici rodzice)

przymiotnik

(1.1) świadczący o wysokiej dbałości, staranny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczykolan

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczyn

Pieczyn – kolonia krajeńska w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie złotowskim, w gminie Złotów. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Górzna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa pilskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieczyng

członek koczowniczego plemienia azjatyckiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczyngowie

dawny związek plemion tureckich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieczyński

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Pieczyński:

- Adam Pieczyński – dziennikarz
- Andrzej Pieczyński – aktor
- Dariusz Pieczyński – futsalista
- Krzysztof Pieczyński – aktor
- Łukasz Pieczyński – futsalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieczyrak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieczyste

ugotowane, uduszone lub upieczone, niekiedy także usmażone mięso przygotowane do podania i spożycia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. pieczone mięso

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczywko

zdrobnienie od: pieczywo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. pieczywo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieczywo

ogół wypieczonych w wysokiej temperaturze produktów spożywczych przygotowywanych z ciasta z dodatkiem zakwasu i drożdży

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. ogólnie o produktach spożywczych wypiekanych na bazie mąki

Pieczywo – wyroby wypiekane z mąki, wody i soli w połączeniu z różnymi dodatkami. Stanowi jeden z podstawowych składników codziennej diety człowieka. Inne surowce wchodzące w skład pieczywa to mleko, środki spulchniające (zakwas, drożdże, proszek do pieczenia), cukier oraz dodatki zależne od rodzaju pieczywa, np. substancje zapachowo-smakowe, przyprawy ziołowe, mak, sezam, dynia, słonecznik, soja i suszone śliwki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piedestał

monumentalny blok stanowiący podstawę pomnika lub popiersia, najczęściej z wyrytymi informacjami odnoszącymi się do przedstawionej postaci albo wydarzenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podstawa, na której umieszczono pomnik, posąg, popiersie, kolumnę;

Piedestał (z wł. piedistallo przez fr. piédestal), dawniej podstopie – podwyższenie pomnika, wykorzystywane na płaskorzeźby i napisy okolicznościowe; może stanowić organiczną całość artystyczną z monumentem, jak na przykład w przypadku pomnika Piotra I w Petersburgu; również podstawa kolumny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piędź

dawna jednostka długości równa około ośmiu calom

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. metrol. dawna miara długości równa odległości od końca kciuka do końca palca środkowego lub małego rozpostartej dłoni dorosłego mężczyzny (ok. 8 cali);

Piędź – dawna miara długości, określana jako odległość między końcami kciuka i palca środkowego (lub małego) rozwartej dłoni.

W dawnej Polsce jej wartość, zróżnicowana lokalnie, wynosiła w zależności od regionu:

  1 piędź = 1/3 łokcia ≈ 19,8 cm lub
  1 piędź = 3/4 stopy ≈ 22,3 cm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piędziesiona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od pięćdziesiątka

#### Źródła:

Wiktionary

# Piędzik

gatunek motyla, którego larwy żerują na drzewach liściastych (zwłaszcza na grabie, buku, dębie, klonie), pojawia się w okresie jesiennym

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. motyl z gatunku piędzik przedzimek, nazwa systematyczna|Operophtera brumata|ref=tak.

(1.2) ent. motyl z gatunku piędzik siewierak, nazwa systematyczna|Operophtera fagata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piędziówka

gatunek owada, szkodnik lasów; miernica

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieg

plamka na skórze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mała plamka na skórze człowieka występująca najczęściej u osób o jasnej karnacji (blondynów i rudych);

Piegi (łac. ephelides) – małe ciemne plamy na skórze. Ich występowanie związane jest z genetycznie uwarunkowanym szybszym tempem syntezy melaniny przez melanocyty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piegaty

piegowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Piegowata

pokryty licznymi piegami (np. twarz piegowata), często także ogólniej: pokryty drobnymi kropkami; piegaty (gwarowo)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piegowaty

pokryty licznymi piegami (np. twarz piegowata), często także ogólniej: pokryty drobnymi kropkami; piegaty (gwarowo)

przymiotnik

(1.1) pokryty piegami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś piegowaty (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piegus

potocznie lub żartobliwie o osobie piegowatej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek, który ma piegi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piegusek

pieszczotliwie o piegusie, osobie piegowatej, pokrytej licznymi piegami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: piegus

(1.2) pieszczotliwie o piegusie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieguska

potocznie lub żartobliwie o kobiecie piegowatej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dziewczyna lub kobieta, która ma piegi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piegża

ptak z rodziny pokrzewkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Sylvia curruca|ref=tak., niewielki ptak eurazjatycki wijący gniazda wewnątrz ciernistych krzewów lub żywopłotów;

Piegża, piegża zwyczajna, gajówka piegża, pokrzewka piegża (Curruca curruca) – gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny pokrzewek (Sylviidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piekący

1. poddawać produkt żywnościowy działaniu ognia (wysokiej temperatury w piekarniku);
2. parzyć, palić, doskwierać;
3. wywoływać piekący ból; palić

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekacz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekara

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekarczyk

dawniej o pomocniku piekarza lub bardzo młodym, niedoświadczonym piekarzu

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Piekarczyk − polski satyryk i kabareciarz
- Marek Piekarczyk − polski wokalista i autor tekstów
- Natalia Piekarczyk − polska siatkarka
- Paweł Piekarczyk − polski artysta wykonujący poezję śpiewaną
- Piotr Piekarczyk − polski piłkarz i trener

Inne:

- Pomnik Piekarczyka w Elblągu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piekarek

kobieta trudniąca się zawodowo wypiekiem pieczywa oraz jego późniejszą dystrybucją

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekarenka

zdrobnienie od: piekarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekarka

kobieta trudniąca się zawodowo wypiekiem pieczywa oraz jego późniejszą dystrybucją

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piekarnia

szereg pomieszczeń będących miejscem wypieku pieczywa oraz jego późniejszej sprzedaży

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce pracy piekarza; zakład produkujący chleb oraz inne wyroby z mąki

(1.2) sklep, w którym sprzedaje się wyroby piekarnicze

Piekarnia – zakład rzemieślniczy lub przemysłowy produkujący pieczywo.

Główne działy:

- ciastownia
- obrabialnia
- piecownia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piekarnianin

mieszkaniec Piekar Śląskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekarnianka

mieszkanka Piekar Śląskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekarniany

związany z piekarnią (np. budynek piekarniany) lub z piekarnictwem, zawodem piekarza (np. drożdże piekarniane)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekarnictwo

dział przemysłu spożywczego obejmujący wyrób masy piekarniczej oraz wypiek i późniejszą dystrybucję pieczywa; piekarstwo

Piekarstwo – działalność polegająca na wytwarzaniu pieczywa, głównie chleba.

Działalność piekarską można prowadzić w domu, w zakładach rzemieślniczych lub w zakładach przemysłowych. Jeżeli działalność ta prowadzona jest w specjalnie do tego przeznaczonych pomieszczeniach, wówczas nazywa się je piekarnią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piekarniczy

powiązany z piekarnictwem lub zawodem piekarza (np. wyrób piekarniczy, piec piekarniczy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący piekarnictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piekarnik

wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kulin. wbudowane w trzon kuchenny lub wolno stojące domowe urządzenie do pieczenia, głównie ciast i potraw mięsnych;

Piekarnik – urządzenie kuchenne służące do pieczenia lub podpiekania potraw. Obecnie produkowane są także mini piekarniki, które posiadają ograniczoną funkcjonalność, ale nadają się do małych kuchni w formie piekarników do zabudowy lub jako piekarniki przenośne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piekarski

1. powiązany w jakiś sposób z Piekarami Śląskimi (miastem w województwie śląskim) lub Piekarami (jedną z kilku polskich wsi);
2. powiązany z piekarstwem lub zawodem piekarza (np. wyrób piekarski)

przymiotnik

(1.1) związany z piekarzem, dotyczący piekarza

(1.2) należący do piekarza

(1.3) odnoszący się do Piekar, związany z Piekarami

Osoby o tym nazwisku:

- Bolesław Piekarski (1911-1971) – dyrygent
- Bronisław Piekarski (1901-1960) – inżynier
- Edward Piekarski (1858-1934) – lingwista, sybirak
- Florian Piekarski (1868-1919) – malarz
- Frank Piekarski (1879-1951) – futbolista
- Grzegorz Piekarski (ur. 1978) – hokeista
- Henryk Piekarski (ur. 1962) – żużlowiec
- Jan Wojciech Piekarski (ur. 1941) – dyplomata
- Kazimierz Piekarski (1893-1944) – bibliotekarz
- Konrad Piekarski (ur. 1885) – pułkownik
- Krzysztof Piotr Piekarski (zm. 1672) – wojewoda
- Maciej Piekarski (1932-1999) – historyk sztuki
- Marcin Piekarski (saneczkarz) (ur. 1983) – saneczkarz
- Marcin Piekarski (żużlowiec) (ur. 1989) – żużlowiec
- Mariusz Piekarski (ur. 1975) – piłkarz
- Michał Piekarski (1597-1620) – szlachcic, usiłował dokonać zamachu na króla Zygmunta III Wazę
- Michał Piekarski (ur. 1953) – grafik
- Piotr Piekarski (ur. 1964) – biegacz
- Przemysław Piekarski (ur. 1952) – filolog
- Wacław Piekarski (1917-2005) – doktor nauk technicznych
- Wacław Piekarski (1893-1979) – generał
- Witold Piekarski (1857-1909) – działacz socjalistyczny
- Wojciech Piekarski (żołnierz) (1919-1998) – oficer
- Wojciech Piekarski (????) – krakowski budowniczy, XVI w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piekarstwo

dział przemysłu spożywczego obejmujący wyrób masy piekarniczej oraz wypiek i późniejszą dystrybucję pieczywa; piekarnictwo

Piekarstwo – działalność polegająca na wytwarzaniu pieczywa, głównie chleba.

Działalność piekarską można prowadzić w domu, w zakładach rzemieślniczych lub w zakładach przemysłowych. Jeżeli działalność ta prowadzona jest w specjalnie do tego przeznaczonych pomieszczeniach, wówczas nazywa się je piekarnią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piekary

nazwa kilkunastu wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim nazwa kilkunastu polskich wsi i części miast;

(1.2) geogr. synonim dla Piekar Śląskich;

## W Polsce

- Piekary – część miasta Gniezno
- Piekary – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Stare Miasto
- Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Jelcz-Laskowice
- Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Udanin
- Piekary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Oborniki Śląskie
- Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Piątek
- Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Strzelce Wielkie
- Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce
- Piekary – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Wola Krzysztoporska
- Piekary – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Liszki
- Piekary – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Piekary – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów
- Piekary – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Obrazów
- Piekary – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Gniezno
- Piekary – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Stęszew
- Piekary – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra
- Piekary – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piekarz

osoba trudniąca się zawodowo wypiekiem pieczywa oraz jego późniejszą dystrybucją

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który pracuje w piekarni i wypieka chleb, bułki itp.

Piekarz – osoba zajmująca się zawodowo piekarstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piekarzanin

mieszkaniec Piekar Śląskich (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Piekar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piekarzanka

mieszkanka Piekar Śląskich (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Piekar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piekarzowa

→ piekarz (dawniej); piekarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) córka piekarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Piekarzowy

→ piekarz (dawniej); piekarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekałkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekielnica

1. potocznie: kłótliwa, złośliwa, niesympatyczna kobieta; złośnica, szantrapa, kłótnica, awanturnica, sekutnica;
2. ryba z rodziny karpiowatych, żyjąca w wodach stojących i rzekach zachodniej Europy; szweja

Piekielnica, szweja, bystrzanka (Alburnoides bipunctatus) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piekielniej

stopień wyższy od przysłówka: piekielnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekielnik

potocznie lub żartobliwie o osobie zadziornej, złej, skorej do złości, złośliwości, kłótni

- Piekielnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec
- Piekielnik – dawna gromada
- Piekielnik – potok, dopływ Czarnej Orawy
- Piekielnik – potok, dopływ Czarnego Dunajca
- Piekielnik – strumień, prawy dopływ rzeki Kamienna
- Piekielnik (skała) – skała w Karkonoszach
- Piekielnik (wzgórze) – wzgórze we Wzgórzach Bukowych pod Szczecinem

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piekielność

→ piekielny

Patrz:piekielny

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekielny

1. taki, jak w piekle (np. duch piekielny), związany w jakiś sposób z piekłem (np. ogień piekielny);
2. przynoszący, zwiastujący zło lub bardzo intensywny, silny, najczęściej w odniesieniu do czegoś przykrego (np. ból piekielny)

przymiotnik

(1.1) dotyczący piekła, związany z piekłem, taki, jak w piekle

(1.2) przen. nieznośny, bardzo zły, denerwujący, cholerny

(1.3) przen. o dużej intensywności, cholerny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piekiełko

przenośne zdrobnienie od: piekło, najczęściej w domyśle o drobnych przewinieniach, często żartobliwych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: piekło

(1.2) reg. zob. łubianka.

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Piekiełko – część miasta Chodecz
- Piekiełko – część miasta Grybów
- Piekiełko – część miasta Mława
- Piekiełko – część miasta Rypin
- Piekiełko – część miasta Warszawa
- Piekiełko – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Golub-Dobrzyń
- Piekiełko – część wsi Dylów A w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Pajęczno
- Piekiełko – część wsi Prusinowice w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Szadek
- Piekiełko – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Tymbark
- Piekiełko – część wsi Siołkowa w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Grybów
- Piekiełko – część wsi Grywałd w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem
- Piekiełko – część wsi Krościenko nad Dunajcem w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Krościenko nad Dunajcem
- Piekiełko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Grójec
- Piekiełko – część wsi Brusy-Wybudowanie w woj. pomorskim, w pow. chojnickim, w gminie Brusy
- Piekiełko – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sierakowice
- Piekiełko – część wsi Donimierz w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Szemud
- Piekiełko – osada w woj. pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Wejherowo
- Piekiełko – część wsi Szkucin w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Ruda Maleniecka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieklić

pieklić się: powodować zło, budzić strach lub denerwować się, kłócić się, awanturować, robić piekło

#### Źródła:

SJP.pl

# Piękne

odznaczający się pięknem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknić

pięknić się -
1. być gdzieś i wyglądać pięknie;
2. stawać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upiękniać się, upiększać się, wypiększać się, wypiękniać się, piększyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Piękniczka

piękniczka błękitnooka - gatunek ryby z rodziny piękniczkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piękniczkowate

rodzina małych ryb z rzędu karpieńcokształtnych

Piękniczkowate, pecylki (Poeciliidae) – rodzina małych rybkarpieńcokształtnych (Cyprinodontiformes). Wiele gatunków z tej rodziny, zwłaszcza ozdobne odmiany hodowlane żyworódek, to ryby popularne w akwarystyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piękniczkowaty

o cechach piękniczkowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknie

przysłówek

(1.1) w piękny sposób, posiadając dużo piękna

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięknieć

czasownik

(1.1) stawać się piękniejszym, piękniejszą

#### Źródła:

Wiktionary

# Piękniej

stopień wyższy od przysłówka: pięknie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piękniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: piękny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pięknieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Piękniś

lekceważąco: mężczyzna przesadnie dbający o swój wygląd; laluś, strojniś, goguś, fircyk

Patrz:piękniś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknisia

→ piękniś

Patrz:piękniś

#### Źródła:

SJP.pl

# Piękniuchny

zdrobnienie od: piękny; piękniutki, piękniusi

#### Źródła:

SJP.pl

# Piękniusi

zdrobnienie od: piękny; piękniutki, piękniuchny

#### Źródła:

SJP.pl

# Piękniutki

zdrobnienie od: piękny; piękniuchny, piękniusi

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: piękny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piękno

1. zespół cech, który sprawia, że coś się podoba;
2. wysoka wartość moralna

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbiór pozytywnych cech (harmonia, proporcja) należących do obiektu, pojęcia; coś, co podoba się, wzbudza zachwyt;

Piękno – pozytywna właściwość estetyczna bytu wynikająca z zachowania proporcji, harmonii barw, dźwięków, stosowności, umiaru i użyteczności, odbierana przez zmysły. Istnieje piękno idealne, duchowe, moralne, naturalne, cielesne, obiektywne i subiektywne. Pojęcie to jest silnie związane z teorią estetyki, prawdy i dobra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięknobrzmiący

rzadko: mający piękne brzmienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknoduch

osoba oderwana od rzeczywistości, przypisująca zbyt dużą wartość doznaniom estetycznym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba nadmiernie skupiona na wzruszeniach estetycznych i przez to oderwana od rzeczywistości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięknoduchostwo

ogół cech właściwych pięknoduchowi, osobie oderwanej od rzeczywistości, przypisującej zbyt dużą wartość doznaniom estetycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknoduchowski

→ pięknoduch

Patrz:pięknoduch

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknolicy

przestarzałe: mający piękne lica; urodziwy

przymiotnik

(1.1) poet. mający piękne lico, tj. piękną twarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięknonogi

mający piękne nogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknooki

mający piękne oczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknopióry

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma piękne pióra

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięknoróg

rodzaj grzyba z klasy podstawczaków

Calocera (Fr.) Fr. (pięknoróg) – rodzaj grzybów z rodziny łzawnikowatych (Dacrymycetaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piękność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co piękne

(1.2) piękna kobieta

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięknota

ślicznota, piękność; potocznie:
1. śliczna, piękna kobieta; ślicznotka, pięknotka;
2. coś ślicznego, pięknego

#### Źródła:

SJP.pl

# Pięknotka

- pięknotka – rodzaj krzewów z rodziny jasnotowatych
- pięknotka – rodzaj roślin zielnych z rodziny astrowatych

#### Źródła:

Wikipedia

# Pięknowłosy

mający piękne włosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Piękny

odznaczający się pięknem

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, którego cechuje piękno: bardzo ładny, wzbudzający zachwyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piękocin

Piękocin (niem. Pinkotschine) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piękoś

nazwisko polskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekoszów

miasto w Polsce

Piekoszów – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Piekoszów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piekoszowianin

mieszkaniec Piekoszowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekoszowianka

mieszkanka Piekoszowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekoszowski

przymiotnik od: Piekoszów

#### Źródła:

SJP.pl

# Piększyć

piększyć się - rzadko: stawać się pięknym lub jeszcze piękniejszym; upiękniać się, upiększać się, wypiększać się, wypiękniać się, pięknić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekut

nazwisko

Piekut – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Chynów.

Wieś założona na nowo wykarczowanym terenie w roku 1576. Właścicielem wsi był WawrzyniecŁoski. Dziesięcinę z 3 łanów płacono parafii w Chynowie, w której obrębie się znajdowała.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piekutowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piekło

1. według niektórych religii: miejsce gdzie pośmiertnie trafia dusza grzesznika; siedziba potępionych;
2. potocznie o kłótni, awanturze lub ogólnie o czymś złym albo pogrążonym w nieładzie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. teol. filoz. miejsce przebywania dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na ziemi;

(1.2) przen. miejsce, w którym trudno wytrzymać (z powodu ciężkich warunków), bardzo nieprzyjemna sytuacja, wydarzenie przysparzające wielu cierpień

(1.3) stpol. smoła

forma czasownika.

(2.1) 3. os. n. przesz. oznajm. od: piec

Piekło – w eschatologiach religii uznających życie pozagrobowe – miejsce przebywania lub stan dusz zmarłych potępionych za grzechy lub winy wobec bogów popełnione na Ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piela

nazwisko

Pielnica – potok w Beskidzie Niskim, na Pogórzu Bukowskim i na terenie Dołów Jasielsko-Sanockich, prawobrzeżny dopływ Wisłoka. Długość ok. 27 km.

Źródła na wysokości ok. 710–730 m n.p.m. na północno-wschodnich stokach Pasma Bukowicy, w rejonie szczytów Zrubań (też: Skibce) i Pańskie Łuki. Spływa początkowo w kierunku północno-wschodnim, po czym po opuszczenia wzgórz Pogórza Bukowskiego, przed wsią Nowosielce, skręca ku północnemu zachodowi i poniżej Beska, na wysokości ok. 277 m n.p.m., uchodzi do Wisłoka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pielachowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielaszkowice

Pielaszkowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie średzkim, w gminie Udanin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pielaszów

Pielaszów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, w gminie Wilczyce

#### Źródła:

Wikipedia

# Pielęgnacja

pielęgnowanie, ogół zabiegów pomagających w leczeniu chorych lub mających na celu osiągnięcie wzrostu i rozwoju roślin lub zwierząt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pielęgnowanie kogoś lub czegoś, dbanie o coś lub kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielęgnacyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób pielęgnacyjny, dotyczący pielęgnacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Pielęgnacyjny

związany z pielęgnacją

przymiotnik

(1.1) służący pielęgnacji, pielęgnowaniu, dbaniu o zdrowie i zdrowy wygląd

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielęgniara

zgrubienie od: pielęgniarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielęgniareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pielęgniarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pielęgniarka

pracownica służby zdrowia uprawniona do pomocy w pielęgnowaniu chorych i wykonywania podstawowych zabiegów leczniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta sprawująca podstawową opiekę medyczną nad pacjentami;

Pielęgniarka (r. m. pielęgniarz) – samodzielny, medyczny zawód z grupy specjalistów do spraw zdrowia. Na całym świecie uprawiany jest w większości przez kobiety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pielęgniarski

odnoszący się do zawodu pielęgniarza lub pielęgniarki (np. praktyka pielęgniarska), związany z pielęgniarstwem (np. szkoła pielęgniarska)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pielęgniarstwem, pielęgniarzem lub pielęgniarką, dotyczący pielęgniarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielęgniarstwo

ogół działań mających na celu opiekę nad chorymi, zawód pielęgniarza lub pielęgniarki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) profesja polegająca na opiekowaniu się chorymi

Pielęgniarstwo – termin określający różnego rodzaju zadania i działania zawodowe pielęgniarek i pielęgniarzy oraz naukę, wiedzę, technikę i sztukę z tymi czynnościami związane.

Wyraz „pielęgniarstwo” funkcjonuje w takich znaczeniach jak m.in.:

- czynności mające na celu pielęgnację chorych i opiekę nad nimi, wykonywanych przez pielęgniarki;
- zawód zapoczątkowany przez Florence Nightingale w XIX wieku;
- działalność związana z kształceniem, doskonaleniem zawodowym pielęgniarek oraz systemem organizacyjnym tych czynności;
- składowa część pojęcia ochrona zdrowia z jej problematyką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pielęgniarz

pracownik służby zdrowia uprawniony do pomocy w pielęgnowaniu chorych i wykonywania podstawowych zabiegów leczniczych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik służby zdrowia uprawniony do pielęgnowania chorych i do wykonywania prostszych zabiegów leczniczych

Pielęgniarka (r. m. pielęgniarz) – samodzielny, medyczny zawód z grupy specjalistów do spraw zdrowia. Na całym świecie uprawiany jest w większości przez kobiety.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pielęgnica

gatunek drapieżnej ryby akwariowej, żyjącej na wolności w Afryce i Ameryce Południowej

Pielęgnica – zwyczajowa nazwa wielu gatunków ryb m.in. z rodzajów Amatitlania, Astronotus, Cichlasoma, Heros, Rocio, należących do rodziny pielęgnicowatych, m.in.:

- pielęgnica brabancka Bricharda
- pielęgnica brabancka Duboisa
- pielęgnica brabancka Moora
- pielęgnica chanchito, pielęgnica czanczito
- pielęgnica czerwona
- pielęgnica czerwonobrzucha
- pielęgnica cytrynowa
- pielęgnica indyjska
- pielęgnica managuańska
- pielęgnica Meeka
- pielęgnica miodowa
- pielęgnica niebieskołuska, pielęgnica plamista
- pielęgnica nikaraguańska
- pielęgnica pawiooka
- pielęgnica perłowa
- pielęgnica pięcioplama
- pielęgnica plamooka, pielęgnica oczkowana, pielęgnica zielona
- pielęgnica Salvini, pielęgnica diamentowa
- pielęgnica sewerum
- pielęgnica skośnopręga
- pielęgnica zebra

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pielęgnicowate

rodzina ryb z gromady ryb kostnych, obejmująca gatunki charakteryzujące się spłaszczonym ciałem i wrodzonym instynktem opieki nad potomstwem

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Cichlidae|Bonaparte|ref=tak., klad w randze rodziny słodkowodnych ryb okoniokształtnych;

Pielęgnicowate (Cichlidae) – klad w randze rodziny ryb okoniokształtnych (Perciformes) obejmujący ponad 1600 gatunków opisanych naukowo oraz kilkaset odkrytych, oczekujących na formalny opis, co czyni ją jedną z najliczniejszych w gatunki rodzin kręgowców. Jest jedyną słodkowodną rodziną wargaczowców (Labroidei).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pielęgnicowaty

o cechach pielęgnicowatych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się spłaszczonym ciałem i wrodzonym instynktem opieki nad potomstwem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielęgniczka

część nazwy systematycznej kilku gatunków małych ryb akwariowych z rodziny pielęgnicowatych

Pielęgniczka – nazwa (obiegowa i handlowa, stosowana m.in. przez miłośników akwarystyki) gatunków małych ryb z rodziny pielęgnicowatych, pochodzących z Ameryki Południowej i Afryki, z wyjątkiem jezior Wielkiego Rowu Afrykańskiego. Najbardziej rozpowszechnione wśród akwarystów są pielęgniczki z rodzaju Apistogramma, Mikrogeophagus oraz Pelvicachromis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pielęgnować

pomagać w leczeniu chorych lub prowadzić zabiegi pielęgnacyjne mające na celu osiągnięcie wzrostu i rozwoju roślin lub zwierząt

czasownik

(1.1) dbać o coś, zajmować się czymś z dużą dbałością i troską

(1.2) dbać o chorych, pomagać w leczeniu chorych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielęgnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pielęgnować.

Pielęgnowanie – zespół czynności wchodzących w proces pielęgnowania chorych lub postępowania w zakresie ochrony zdrowia ludności. Specjalną rolą osoby pielęgnującej jest pomagać człowiekowi choremu lub zdrowemu w czynnościach mających na celu zapewnienie pełnego zdrowia lub powrotu do niego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pielić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pielesz

oczyszczać ziemię z chwastów; pielić

Pielesz – polski herb szlachecki, nadawany głównie na ziemi litewskiej, podlaskiej i białoruskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pielesze

znajome, dobrze znane okolice, najczęściej w odniesieniu do własnego domu, mieszkania

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieleszki

Pieleszki – część wsi Zalesie w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Chodecz.

W latach 1975–1998 Pieleszki administracyjnie należały do województwa włocławskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pielgrzan

niewielkie drzewo z rodziny bananowatych, pochodzące z Madagaskaru, a dziś uprawiane w wielu krajach tropikalnych jako roślina ozdobna; drzewo podróżnych

Pielgrzan (Ravenala Adans.) – rodzaj roślin z rodziny strelicjowatych. Obejmuje 6 gatunków występujących na Madagaskarze. Jeden z nich, pielgrzan madagaskarski, został introdukowany do Bangladeszu, Meksyku, na Komory i Mauritius.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od zwyczajowej nazwy tych roślin w języku malgaskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pielgrzym

osoba uczestnicząca w pielgrzymkach, podróżująca do miejsc świętych; pątnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba, która odbywa wędrówkę do miejsca kultu

- pielgrzym (pątnik) – człowiek odbywający wędrówkę do miejsca kultu, uczestnik pielgrzymki
- pielgrzym – podróżujący przedstawiciel Badaczy Pisma Świętego, obecnie nadzorca obwodu Świadków Jehowy
- Pielgrzym – poemat Zofii Reutt-Witkowskiej, opublikowany w 1925
- Pielgrzym – czternasty sonet z cyklu sonetów krymskich autorstwa Adama Mickiewicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pielgrzymi

odnoszący się do pielgrzyma, związany w jakiś sposób z pielgrzymem (np. kij pielgrzymi, szlak pielgrzymi)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do pielgrzyma, związany z pielgrzymem

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) M. i W. lm. od: pielgrzym

Pielgrzymi (ang. Pilgrim Fathers: 'ojcowie pielgrzymi') – pasażerowie statku Mayflower, którzy 21 listopada 1620 roku przybyli do Nowej Anglii i osiedlili się, zakładając pierwszą angielską kolonię na terenie stanu Massachusetts i jedną z pierwszych na terenie obecnych Stanów Zjednoczonych, w miejscu dzisiejszego Plymouth. Z ogólnej liczby 102 osób, niecałych 40 należało do religijnych radykałów, purytan, jednak to oni nadali współczesny wizerunek całej grupie. Nazwa „pielgrzymi” pojawiła się dopiero w XIX w., wcześniej tę grupę ludzi określano jako „Old Comers” ('starzy przybysze'). Posiadanie wśród przodków osadnika z Mayflower jest dzisiaj uważane w Stanach Zjednoczonych za powód do chluby, przy czym spośród 35 milionów potomków, bo na tyle szacuje się tę liczbę, w Stanach Zjednoczonych mieszka ich obecnie ok. 10 mln.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pielgrzymio

przysłówek

(1.1) rzad. tak jak pielgrzymi, pielgrzymując

#### Źródła:

Wiktionary

# Pielgrzymka

1. wędrówka do miejsc świętych lub ogół osób uczestniczących w takiej wędrówce;
2. żartobliwie o sporej grupie osób regularnie przychodzących w jakieś miejsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wędrówka do świętego miejsca

(1.2) grupa wspólnie odbywająca pielgrzymkę (1.1)

Pielgrzymka – podróż podjęta z pobudek religijnych do miejsc świętych. Motywem podjęcia trudu pielgrzymowania może być chęć zadośćuczynienia za popełnione występki lub też chęć wyrażenia prośby, np. o zdrowie, o pomyślność. Pątnicy pielgrzymują również, ażeby wyrazić wdzięczność, np. za urodzenie dziecka, odzyskanie sprawności fizycznej. Pielgrzymowanie wiąże się też ze składaniem wotum w sanktuarium, do którego się wędrowało, jak to ma np. miejsce w katolicyzmie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pielgrzymkowczasy

wczasy połączone ze zwiedzaniem miejsc świętych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielgrzymkowy

→ pielgrzymka

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do pielgrzymki, związany z pielgrzymką

Patrz:pielgrzymka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielgrzymować

uczestniczyć w wędrówce do miejsc świętych jako pielgrzym, podróżować do miejsc kultu

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rel. wędrować do miejsca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

(1.2) przen. żart. nawiedzać często jakieś miejsce z zamiłowaniem, w pożądanym celu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielgrzymowanie

uczestniczyć w wędrówce do miejsc świętych jako pielgrzym, podróżować do miejsc kultu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pielgrzymować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielgrzymowice

3 miejscowości w Polsce:

- Pielgrzymowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Michałowice
- Pielgrzymowice – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Wilków
- Pielgrzymowice – wieś w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Pawłowice

#### Źródła:

Wikipedia

# Pielgrzymowicz

człowiek wędrujący do miejsc kultu; pątnik; pielgrzym

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielgrzymowo

W Polsce

- Pielgrzymowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Płoskinia
- Pielgrzymowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo

- Pielgrzymowo – dawna gromada w powiecie nidzickim

#### Źródła:

Wikipedia

# Pielgrzymstwo

ogół zagadnień, czynności związanych z pielgrzymowaniem, podróżowaniem do miejsc kultu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. podróżowanie do miejsc kultu

(1.2) daw. odbywanie podróży

(1.3) wszyscy pielgrzymi, ich ogół

(1.4) przen. uchodźstwo, emigracja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielić

oczyszczać ziemię z chwastów; pleć

czasownik przechodni niedokonany (dk. wypielić)

(1.1) ogrod. usuwać ręcznie chwasty z uprawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pielice

2 miejscowości w Polsce:

- Pielice – wieś w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie
- Pielice – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański

1 jezioro w Polsce:

- Pielice – jezioro w woj. lubuskim, w pow. strzelecko-drezdeneckim, w gminie Strzelce Krajeńskie

#### Źródła:

Wikipedia

# Pielichowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielik

środek chwastobójczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielmień

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. pierożek nadziewany surowym, mielonym mięsem wołowo-wieprzowym, podawany ze stopionym masłem lub śmietaną; tradycyjna potrawa kuchni ukraińskiej i rosyjskiej;

#### Źródła:

Wiktionary

# Pielmieni

pierożki nadziewane mięsem lub rybą, gotowane w rosole; pielmienie

Pielmieni (także pilimeni, pielmenie, pielmienie, ros. пельме́ни [pʲiʎˈmʲɛni]) – rodzaj pierogów z dość luźnym farszem mięsnym. Potrawa kuchni rosyjskiej, wywodząca się z kuchni udmurckiej. Udmurcka nazwa pielniań złożona jest ze słów piel "ucho" i niań "chleb". Zadomowiona w kuchni polskiej, zwłaszcza na terenach dawnego zaboru rosyjskiego. Wyglądem, nazwą i pochodzeniem zbliżone do uszek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pielmienie

pierożki nadziewane mięsem lub rybą, gotowane w rosole; pielmieni

Pielmieni (także pilimeni, pielmenie, pielmienie, ros. пельме́ни [pʲiʎˈmʲɛni]) – rodzaj pierogów z dość luźnym farszem mięsnym. Potrawa kuchni rosyjskiej, wywodząca się z kuchni udmurckiej. Udmurcka nazwa pielniań złożona jest ze słów piel "ucho" i niań "chleb". Zadomowiona w kuchni polskiej, zwłaszcza na terenach dawnego zaboru rosyjskiego. Wyglądem, nazwą i pochodzeniem zbliżone do uszek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pielnik

ręczne narzędzie do opielania i spulchniania gleby; planet

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielografia

badanie radiologiczne mające na celu uwidocznienie miedniczki nerkowej poprzez wprowadzenie do niej środka kontrastującego

Pielografia – badanie radiologiczne mające na celu uwidocznienie i następową ocenę miedniczki nerkowej.Do miedniczki nerkowej wprowadza się cewnik i następnie podaje się przez niego środek cieniujący (tzw. kontrast) po czym wykonuje się zdjęcie RTG. Następnie można wprowadzić tenże cewnik do moczowodu i ponownie podaje się kontrast – badanie nosi nazwę ureteropielografii i pozwala ocenić oprócz miedniczki i kielichów nerkowych, także moczowody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pielucha

niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hig. niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania, najczęściej niemowląt

Pieluszka, pielucha – kawałek chłonnego materiału, absorbujący mocz noworodka, niemowlęcia i małego dziecka, a także osób chorych, które samodzielnie nie kontrolują potrzeb fizjologicznych. Obecnie w Polsce najczęściej stosowane są pieluszki jednorazowe potocznie nazywane, od marki jednego z producentów, pampersami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieluchomajtki

rodzaj jednorazowej bielizny, najczęściej dla dorosłych z problemami nietrzymania moczu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieluchować

potocznie: zakładać pieluchę

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieluchowy

przeznaczony na pieluchy, pieluszki (np. tkanina pieluchowa) lub w jakiś inny sposób związany z pieluchami (np. okres pieluchowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pielusia

pieszczotliwie: pielucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieluszczany

przymiotnik

(1.1) daw. dotyczący pieluszki

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieluszeczka

zdrobnienie od: pielucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: pielucha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieluszka

niegdyś niewielki kawałek płótna lub podobnego materiału, dziś specjalny rodzaj jednorazowej bielizny służącej do przewijania niemowląt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hig. kawałek płótna do przewijania niemowląt

(1.2) pot. hig. jednorazowy artykuł higieniczny łączący funkcję pieluszki (1.1) z majtkami

Pieluszka, pielucha – kawałek chłonnego materiału, absorbujący mocz noworodka, niemowlęcia i małego dziecka, a także osób chorych, które samodzielnie nie kontrolują potrzeb fizjologicznych. Obecnie w Polsce najczęściej stosowane są pieluszki jednorazowe potocznie nazywane, od marki jednego z producentów, pampersami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieluszkowy

przeznaczony na pieluszki, pieluchy (np. tkanina pieluszkowa) lub w jakiś inny sposób związany z pieluszkami (np. okres pieluszkowy)

przymiotnik

(1.1) rzad. związany z pieluszką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piemoncki

przymiotnik od: Piemont

przymiotnik

(1.1) związany z Piemontem, dotyczący Piemontu, wywodzący się z Piemontu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język piemoncki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piemonckojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem piemonckim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem piemonckim

(1.3) spisany, stworzony w języku piemonckim

#### Źródła:

Wiktionary

# Piemont

kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, przy granicy z Francją i Szwajcarią

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech, ze stolicą w Turynie;

Piemont (wł. Piemonte) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-zachodnich Włoszech. Od zachodu graniczy z Francją, od północy ze Szwajcarią i regionem Dolina Aosty, od wschodu z Lombardią i Emilią-Romanią, a od południa z Ligurią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piemontczyk

mieszkaniec Piemontu (krainy historycznej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Piemontu lub osoba płci męskiej pochodząca z Piemontu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piemontese

[czytaj: piemonteze] włoska rasa bydła domowego pochodząca z Piemontu

#### Źródła:

SJP.pl

# Piemontka

mieszkanka Piemontu (krainy historycznej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Piemontu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piemontyt

rzadki minerał z grupy krzemianów, bogata w żelazo, mangan oraz glin odmiana epidotu, najczęściej spotykana w Piemoncie i w Valle d'Aosta we Włoszech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z grupy krzemianów o czerwonej lub brunatnej barwie;

Piemontyt (epidot manganowo-żelazowy) – minerał z grupy krzemianów, bogata w żelazo i mangan odmiana epidotu. Nazwa pochodzi od Piemontu we Włoszech, gdzie został odkryty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piemontytowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z piemontytem, dotyczący piemontytu

#### Źródła:

Wiktionary

# Pień

1. łodyga drzewa;
2. część drzewa pozostająca w ziemi po ścince;
3. ul w pniu drzewa; barć;
4. w geologii: batolit małych rozmiarów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrewniała łodyga drzewa, nadziemna część drzewa bez gałęzi

(1.2) pszcz. (zasiedlona) rodzina pszczela (np. ul wraz ze znajdującymi się w nim pszczołami lub dzikie gniazdo)

forma rzeczownika|rodzaj=nijaki.

(2.1) D. lm. od: zob. pienie.

forma rzeczownika|rodzaj=niemęskoosobowy, liczba mnoga.

(3.1) D. lm. od: pienia

forma czasownika.

(4.1) 2. os. lp. rozk. od: pienić

Pień drzewa – gruba, zdrewniała łodyga drzew. Powstaje wskutek corocznego przyrastania na wysokość i na grubość. U drzewiastych form nagozalążkowych i dwuliściennych pień zakończony jest koroną. U nielicznych, drzewiastych jednoliściennych pień kończy się pąkiem wierzchołkowym. Na skutek skrócenia międzywęźli na szczycie pnia powstaje gęsty pióropusz liści.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieńczykówek

Pieńczykówek – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród.

W 1929 r. wieś należała do gminy Bełda. Majątek ziemski posiadał tu Teofil Karwowski (111 mórg), J. Pieńczykowski (120), Kazimierz Pieńczykowski (118), Leopold Zawadzki (118).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Grajewie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieńczykowo

Pieńczykowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Rajgród.

W 1929 r. wieś należała do gminy Bełda. Majątek ziemski posiadała tu Helena Majewski (55 mórg), Jakub Niedźwiecki (84), Józef Niedźwecki (56), Julia Niedźwiecka (124).

#### Źródła:

Wikipedia

# Pienia

1. pieśń, piosenka, utwór muzyczny z podkładem instrumentalnym, przeznaczony do śpiewania;
2. w przenośni o pochwałach, zachwytach

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniać

pieniać się: pieniaczyć się, procesować się, prawować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniąch

zgrubienie od: pieniądz

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniacki

taki, jak u pieniacza (np. pieniackie zachowanie, usposobienie), odnoszący się do pieniacza, pieniactwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniactwo

zamiłowanie do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy, w medycynie określane jako kwerulencja i uważane za chorobliwą skłonność

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniacz

osoba z zamiłowaniem do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy lub mająca chorobliwą skłonność do dochodzenia rzeczywistych lub urojonych krzywd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba często procesująca się z błahych powodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieniaczka

kobieta z zamiłowaniem do wytaczania spraw sądowych, najczęściej o błahe sprawy lub mająca chorobliwą skłonność do dochodzenia rzeczywistych lub urojonych krzywd

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniaczyć

pieniaczyć się: procesować się, najczęściej o sprawy błahe, nieistotne, prawić się; pieniać się (rzadziej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniądz

1. powszechnie akceptowany środek płatniczy;
2. plastikowy pieniądz - karta płatnicza;
3. pusty pieniądz - pieniądz bez pokrycia w towarze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bank. umowny środek płatniczy, obecnie w postaci monet i banknotów;

Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody społecznej za środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluta, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Jest prawnie określonym środkiem płatniczym, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieniądze

1. powszechnie akceptowany środek płatniczy;
2. plastikowy pieniądz - karta płatnicza;
3. pusty pieniądz - pieniądz bez pokrycia w towarze

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) plural|pieniądz.

Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody społecznej za środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluta, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Jest prawnie określonym środkiem płatniczym, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieniądzory

potocznie, żartobliwie o pieniądzach

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniak

nazwisko

- Czesław Pieniak (1918-1965), oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej, cichociemny
- Franciszek Pieniak (zm. 1939/1941), nauczyciel, ofiara zbrodni w Palmirach
- Franciszek Pieniak (1903-1968), oficer Wojska Polskiego i Armii Krajowej
- Stanisław Pieniak (1945-), reżyser, scenarzysta i montażysta filmów dokumentalnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieniawa

źródło, z którego wypływa mieszanina wodno-gazowa; źródło gazujące

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniążek

1. gatunek grzyba (pieniążek palący);
2. potocznie o drobnej monecie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: pieniądz

(1.2) mała moneta

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) biol. syst. nazwa systematyczna|Collybia|Fr.|ref=tak., rodzaj grzybów należący do rodziny gąskowatych;

(2.2) biol. grzyb z rodzaju pieniążek (2.1)

Collybia (Fr.) Staude (pieniążek) – rodzaj grzybów należący do rzędu pieczarkowców (Agaricales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieniążkowice

Pieniążkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Czarny Dunajec.

Wieś królewska dawniej zwana Maciejowskie, położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sądeckim województwa krakowskiego, należała do tenuty nowotarskiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieniążkowiec

drobny szkarłupień z gromady jeżowców, zamieszkujący muliste dna subtropikalnych i tropikalnych mórz

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniążkówka

rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych

Xerula Maire (pieniążkówka) – rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych (Physalacriaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieniążkowo

Pieniążkowo (niem. Pienonskowo) – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew przy drodze krajowej nr 91.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieniążnica

rodzaj grzybów z rodziny twardzioszkowatych

Megacollybia Kotl. & Pouzar (pieniążnica) – rodzaj grzybów z rodziny twardzioszkowatych (Marasmiaceae). W Polsce występuje jeden gatunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieniążniczka

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

Baeospora Singer (pieniążniczka) – rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców (Agaricales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pienić

1. pokrywać coś pianą;
2. pienić się:
a) wytwarzać pianę, pokrywać się pianą; burzyć się;
b) przenośnie o człowieku: denerwować się, złościć się;
c) o czymś bezładnym: kłębić się

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wytwarzać pianę na czymś

czasownik zwrotny niedokonany pienić się

(2.1) wytwarzać pianę na sobie

(2.2) przen. pot. objawiać gniew, złość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pienie

1. pieśń, piosenka, utwór muzyczny z podkładem instrumentalnym, przeznaczony do śpiewania;
2. w przenośni o pochwałach, zachwytach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podniosły śpiew, wzniosła pieśń

(1.2) przen. przest. wiersz, poezja

(1.3) daw. śpiewanie, śpiew

(1.4) daw. pianie koguta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieniek

1. niewielki pień;
2. pozostały w szczęce dolny fragment zęba, będący pozostałością po wykruszeniu się lub złamaniu korony

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: pień

(1.2) mały pień

(1.3) leśn. widoczna część pnia (bez korzeni), która pozostaje w ziemi po ścięciu drzewa

(1.4) odcięta górna część karcza lub nasada pnia, na której rąbie się drewno albo mięso

(1.5) gwara. ul

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pienić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieniężeński

przymiotnik od: Pieniężno

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pieniężnem, dotyczący Pieniężna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieniężnianin

mieszkaniec Pieniężna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pieniężna

(1.2) osoba pochodząca z Pieniężna, urodzona w Pieniężnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieniężnianka

mieszkanka Pieniężna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pieniężna

(1.2) kobieta pochodząca z Pieniężna, urodzona w Pieniężnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieniężnica

Pieniężnica (kaszub. Pieniãżnica, niem.: Penkuhl) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Rzeczenica. Wieś jest siedzibą sołectwa Pieniężnica, w którego skład wchodzi również miejscowość Knieja.

Niedaleko wsi znajduje się byłe lotnisko wojskowe.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieniężnik

gatunek niewielkiej rośliny polnej o jaskrawych pomarańczowych kwiatach i grubych liściach w kształcie kół

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. człowiek trudniący się wymianą pieniędzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieniężno

miasto w Polsce

Pieniężno (dawniej Melzak, niem. Mehlsack) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieniężno.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Pieniężno liczyło 2420 mieszkańców.

Pieniężno leży zarówno na historycznej Warmii biskupiej, jak i na obszarze dawnego pruskiego terytorium Warmii plemiennej. Położone jest w pasie Wzniesień Górowskich, nad rzeką Wałszą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieniężno-Kredytowy

dotyczący kredytu pieniężnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniężny

wypłacany lub płacony w pieniądzach (np. kara pieniężna, darowizna pieniężna), wyrażony w pieniądzach (np. odszkodowanie pieniężne) lub w jakiś inny sposób związany z pieniędzmi (np. sprawy pieniężne)

przymiotnik relacyjny

(1.1) wypłacany lub płacony w pieniądzach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pienik

owad, którego larwa otoczona grudką piany, wysysa soki z różnych krzewów i ziół

Pienikowate (Aphrophoridae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu cykadokształtnych, licząca ponad 900 opisanych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pienikowate

rodzina pluskwiaków obejmująca ponad 900 gatunków

Pienikowate (Aphrophoridae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu cykadokształtnych, licząca ponad 900 opisanych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pienikowaty

o cechach pienikowatych (rodzina pluskwiaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieniński

związany z Pieninami

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pieninami, dotyczący Pienin, pochodzący z Pienin

Pieniński Potok (Pieniński), Pieński Potok – potok w Pieninach, będący lewobrzeżnym dopływem Dunajca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieniny

pas skałkowy ciągnący się na północnym obrzeżu Centralnych Karpat Zachodnich, w Polsce i na Słowacji

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. góry w Polsce i Słowacji;

Pieniny (514.12) – pasmo górskie w łańcuchu Karpat, położone w południowej Polsce i północnej Słowacji. Region turystyczny.

Pieniny cechuje skomplikowana budowa geologiczna – charakterystyczne są skalice, będące najwyższą częścią długiego, porozdzielanego pasa formacji wapiennych (Pieniński Pas Skałkowy), który w tym miejscu wychodzi na powierzchnię. Pasmo przecina dolina Dunajca, tworząc tzw. Przełom Pieniński. Najwyższy szczyt stanowią Wysokie Skałki (1050 m n.p.m.) w Małych Pieninach, choć symbolem Pienin stały się Trzy Korony (982 m n.p.m.) w Pieninach Właściwych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieniściej

stopień wyższy od przysłówka: pieniście

#### Źródła:

SJP.pl

# Pienistość

cecha czegoś pokrytego pianą lub pełnego piany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pieniste

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pienisty

pokryty warstwą piany, pełen piany lub łatwo pieniący się

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieńka

1. niewielki pień;
2. pozostały w szczęce dolny fragment zęba, będący pozostałością po wykruszeniu się lub złamaniu korony

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub gwara. ornit. pliszka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: pieniek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieńkowisko

teren, na którym znajdują się pieńki ściętych drzew

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieńkowski

nazwisko

Pieńkowski, Pieńkowska:

- Alina Pienkowska, działaczka opozycyjna w latach PRL
- Hanna Pieńkowska, polski historyk sztuki i konserwator zabytków
- Jolanta Pieńkowska, polska dziennikarka
- Karolina Pieńkowska, polska judoczka
- Małgorzata Pieńkowska, polska aktorka
- Grzegorz Pieńkowski, polski, geolog, profesor, konsul generalny RP w Sydney (1991–1996)
- Ignacy Pieńkowski (1877, w Dołubowie (Dołubniowie) na Podlasiu - 1948 w Krakowie), polski malarz
- Jan Pieńkowski, polsko-brytyjski ilustrator i autor książek i komiksów dla dzieci
- Kazimierz Pieńkowski, rektor Politechniki Białostockiej 1988-1993
- Oleg Pieńkowski (ros.: Олег Пеньковский; 1919–1963), wysoki oficer radzieckiego wywiadu wojskowego GRU
- Piotr Pieńkowski, redaktor czasopisma Świata Gier Komputerowych
- Romuald Pieńkowski (1906–1955), architekt i urbanista
- Ryszard Pieńkowski (ur. 19 maja 1948[1]) – założyciel grupy INFOR,
- Stanisław Pieńkowski
- Stanisław Pieńkowski (1872, w Siedlcach - 1944, w Częstochowie), krytyk literacki i teatralny, publicysta
- Stanisław Maria Pieńkowski (1900, w Warszawie - 1989), żołnierz
- Stefan Pieńkowski (1883–1953), polski fizyk, rektor Uniwersytetu Warszawskiego
- Stefan Pieńkowski (1885–1940), polski neurolog i psychiatra, major Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Wacław Pieńkowski, powstaniec warszawski
- Waldemar Pieńkowski (ur. 1958), polski inżynier, przewodniczący Rady Miasta Ełk (2006-2010), dwukrotny zwycięzca Wielkiego Finału Jednego z dziesięciu (2013, 2018)
- Wincenty a Paulo Pieńkowski (1786–1863), biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny lubelski
- Władysław Pieńkowski (1846, w Piotrkowie Trybunalskim – 1919, w Łodzi)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pienny

mający pień, wyrastający z pnia (np. róża pienna, krzewy pienne), odnoszący się w jakiś sposób do zdrewniałego pnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieńsk

miasto w Polsce

Pieńsk (tuż po wojnie Pęczek, do 1945 niem. Penzig, gł. Peńsk) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w woj. dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, położone nad Nysą Łużycką, przy granicy z Niemcami. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieńsk. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. jeleniogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieński

przymiotnik od: Pieńsk

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pieńskiem, dotyczący Pieńska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieńszczanin

mieszkaniec Pieńska (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieńszczanka

mieszkanka Pieńska (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieprz

niski krzew z rodziny pieprzowatych uprawiany w krajach tropikalnych i subtropikalnych oraz owoc takiego krzewu, najczęściej suszony, stosowany jako przyprawa stołowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. roślina zielna lub krzew z rodziny pieprzowatych;

(1.2) kulin. spoż. przyprawa otrzymywana z nasion pieprzu (1.1)

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: pieprzyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieprzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieprznąć

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś

czasownik

(1.1) pot. uderzyć, walnąć

(1.2) wulg. pot. rzucić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieprznica

dawniej: pieprzówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieprzniczka

1. niewielkie naczynie do przechowywania pieprzu; pieprznik;
2. krótka broń palna wyposażona w zespół czterech do sześciu luf, używana w latach 20. i 30. XX wieku; rewolwer wiązkowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. małe naczynie stołowe lub pojemnik do przechowywania pieprzu

(1.2) wojsk. zob. rewolwer wiązkowy.

(1.3) mikol. grzyb z rodzaju nazwa systematyczna|Cantharellula|ref=tak., z rodziny gąskowatych;

- pieprzniczka – naczynie stołowe i kuchenne
- pieprzniczka – rodzaj grzybów
- pieprzniczka – potoczne określenie kalkulatora „Curta”
- pieprzniczka – potoczne określenie rewolweru wiązkowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieprznięcie

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieprznąć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieprzniej

stopień wyższy od przysłówków: pieprzno, pieprznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieprzniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieprzny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieprznięty

wulgarnie: uderzyć raz kogoś lub coś, cisnąć, rzucić coś, rąbnąć czymś o coś lub o kogoś

przymiotnik

(1.1) pot. posp. chory psychicznie, nienormalny, szalony, zwariowany, niespełna rozumu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieprznik

1. rodzaj grzybów z klasy podstawczaków;
2. potocznie:
a) bałagan, nieład, nieporządek, rozgardiasz; syf, bajzel;
b) chaos, zamieszanie;
3. niewielkie naczynie do przechowywania pieprzu; pieprzniczka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Cantharellus|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny kolczakowatych;

- Pieprznik (grzyb) – rodzaj grzybów
- Pieprznik (roślina) – rodzaj roślin z rodziny kapustowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieprznikowate

rodzina grzybów z rzędu pieprznikowców

Pieprznikowate (Cantharellaceae J. Schröt.) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieprznikowców (Cantharellales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieprznikowaty

o cechach pieprznikowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieprznikowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków

Pieprznikowce (Cantharellales Gäum.) – rząd grzybów z klasy pieczarniaków (Agaricomycetes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieprzność

cecha czegoś mocno zaprawionego pieprzem, mającego w sobie dużo pieprzu lub pikantnego, nieprzyzwoitego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pieprzne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieprzny

1. mocno zaprawiony pieprzem, posypany dużą ilością pieprzu (np. pieprzna zupa);
2. pikantny, nieprzyzwoity (np. pieprzne żarty, pieprzne zachowanie)

przymiotnik

(1.1) kulin. mocno przyprawiony pieprzem, mający w sobie dużo pieprzu; ostry, pikantny

(1.2) nieprzyzwoity, rubaszny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieprzojad

ptak z rodziny tukanów

Tukany (Ramphastinae) – podrodzina ptaków z rodziny tukanowatych (Ramphastidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieprzony

1. posypywać pieprzem, dodawać pieprzu do potraw w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. wulgarne:
a) gadać brednie, bzdury;
b) mieć stosunek płciowy;
c) pieprzyć się - mieć stosunek płciowy

przymiotnik

(1.1) pot. wzbudzający gniew, niechęć, pogardę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieprzowate

rodzina roślin z klasy dwuliściennych, uprawianych w krajach tropikalnych i subtropikalnych

Pieprzowate (Piperaceae C. Agardh) – rodzina roślin z rzędu pieprzowców. Należy do niej tylko 5 rodzajów, ale obejmujących około 3615 gatunków, z czego ok. 2000 należy do rodzaju pieprz Piper, a 1600 do rodzaju peperomia Peperomia. Występują one na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej, rzadziej w strefie umiarkowanej (najdalej od równika rośliny te spotykane są w Japonii, Himalajach, na południowych krańcach Afryki i na Nowej Zelandii). W Europie brak przedstawicieli tej rodziny. Rośliny te zasiedlają najczęściej wilgotne lasy równikowe rosnąc w nich często zarówno na dnie lasu, jak i jako epifity na pniach i w koronach drzew. Część przedstawicieli występuje także na siedliskach suchych, w których mają pokrój gruboszowaty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieprzowaty

o cechach pieprzowatych (rodziny roślin z klasy dwuliściennych, uprawianych w krajach tropikalnych i subtropikalnych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieprzowcowy

produkowany na bazie owoców pieprzowca (np. nalewka pieprzowcowa), powiązany w jakiś sposób z tymi owocami lub samą rośliną (np. oleożywica pieprzowcowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieprzowiec

roczna roślina z rodziny psiankowatych o czerwonych owocach i lancetowatych lub jajowatych liściach, najczęściej hodowana jako doniczkowa roślina ozdobna; pieprz turecki, pieprz hiszpański

Papryka, pieprzowiec (Capsicum L.) – rodzaj roślin z rodziny psiankowatych. Obejmuje 37 gatunków. Rośliny te pochodzą z Ameryki Środkowej i Południowej z terenów między północnym Meksykiem i północną Argentyną. Współcześnie są szeroko rozprzestrzenione w uprawie na całym świecie, a jako zdziczałe spotykane są w strefie międzyzwrotnikowej i w ciepłym klimacie umiarkowanym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieprzówka

1. roślina zielna lub krzewinka z rodziny pieprzowatych, o niewielkich, najczęściej lekko zaokrąglonych liściach i kremowych, niepachnących kwiatach, naturalnie rosnąca w krajach tropikalnych i subtropikalnych, często hodowana w domach jako ozdobna roślina doniczkowa; peperomia;
2. pobudzająca apetyt czysta wódka z dodatkiem zmielonego czarnego pieprzu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Peperomia||ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pieprzowatych, charakteryzujący się mięsistymi liśćmi;

(1.2) bot. roślina z rodzaju pieprzówka (1.1)

(1.3) spoż. nalewka pieprzowa

- Pieprzówka – rodzaj wódki
- Pieprzówka (łac. Peperomia) – rodzaj roślin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieprzowy

związany w jakiś sposób z pieprzem (np. krzew pieprzowy, plantacje pieprzowe), odnoszący się do tej rośliny lub jej owoców

przymiotnik

(1.1) dotyczący pieprzu

(1.2) przyrządzony z dodatkiem pieprzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieprzyć

1. posypywać pieprzem, dodawać pieprzu do potraw w celu uzyskania pożądanego smaku;
2. wulgarne:
a) gadać brednie, bzdury;
b) mieć stosunek płciowy;
c) pieprzyć się - mieć stosunek płciowy

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) dodawać pieprzu do jedzenia

(1.2) posp. pogard. mówić bzdury, kłamać

(1.3) posp. pogardzać kimś lub czymś, lekceważyć kogoś

(1.4) wulg. pot. uprawiać seks

czasownik zwrotny niedokonany pieprzyć się (dk. brak)

(2.1) posp. przestawać pracować w sposób prawidłowy

(2.2) posp. robić coś przesadnie długo, mozolnie, drobiazgowo

(2.3) posp. o myślach, wspomnieniach itp.: mylić się

(2.4) wulg. uprawiać seks

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieprzyca

zakaźna choroba pasożytnicza jedwabników morwowych i dębowych; plamica; pebryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa rodzaju roślin z rodziny kapustowatych (Lepidium);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieprzyk

1. zdrobnienie od: pieprz;
2. niewielka, brązowa plamka powstała na skórze wskutek nadmiaru lub niedoboru jednego ze składników tkankowych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kosmet. mała, brązowa plama na skórze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) szczegół w wypowiedzi lub sytuacji nadający jej sensacyjności

Znamię (łac. naevus) – zmiana na skórze, będąca skutkiem niedoboru lub nadmiaru jednego ze składników tkankowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieprzykowaty

podobny do pieprzyka, charakterystyczny dla pieprzyka lub pokryty licznymi pieprzykami (np. pieprzykowata dziewczyna)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. adwokat, rzecznik

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierce

- Franklin Pierce – 14. prezydent USA
- Hawkeye Pierce – lekarz wojskowy służący w Korei, bohater filmu MASH i serialu pod tym samym tytułem
- Paul Pierce – koszykarz amerykański

Miejscowości w USA:

- Pierce – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Weld
- Pierce – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Clearwater
- Pierce – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Pierce
- Pierce – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Kewaunee

#### Źródła:

Wikipedia

# Piercer

[czytaj: pirser] osoba zajmująca się przekłuwaniem różnych części ciała

#### Źródła:

SJP.pl

# Piercerka

[czytaj: pirserka] kobieta zajmująca się przekłuwaniem różnych części ciała

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierchała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piercing

[czytaj: pirs-ing] umieszczanie kolczyków i tatuaży na różnych częściach ciała

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ozdabianie ciała kolczykami;

Piercing [wym. pir-sing] (ang. pierce [pɪəs], starofr. percier, łac. pertundere, pertusus – „przebijać”, „przekłuwać”) – forma modyfikacji ciała polegająca na nakłuwaniu lub przecinaniu części ciała człowieka w celu stworzenia otworu, w którym można nosić biżuterię (zazwyczaj kolczyk) lub implant.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. adwokat, rzecznik

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierd

potocznie: gazy wypuszczone z organizmu; bąk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii o charakterze zapachowo-dźwiękowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdasić

potocznie: mówić głupstwa albo nieprawdę; pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. popierdasić)

(1.1) pot. wulg. mówić od rzeczy

(1.2) pot. wulg. kłamać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdaszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. mówienie od rzeczy

(1.2) pot. wulg. mówienie kłamstw

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdel

wulgarnie: więzienie; ciupa, kić, mamer, paka, pudło

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. więzienie

(1.2) przest. grub. śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

(1.3) uczn. grub. ubikacja

(1.4) uczn. grub. szkoła

(1.5) uczn. grub. posterunek MO

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdnąć

potocznie: wypuścić gazy trawienne; pruknąć, pryknąć, puścić bąka

czasownik

(1.1) dokonany od|pierdzieć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdnięcie

potocznie: wypuścić gazy trawienne; pruknąć, pryknąć, puścić bąka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. wulg. odgłos wydawany podczas wypuszczania gazów trawiennych

Gazy jelitowe – mieszanina gazów, głównie azotu, tlenu, dwutlenku węgla, metanu, siarkowodoru i organicznych związków siarki obecna w układzie trawiennym na skutek połykania powietrza oraz procesów fermentacyjnych prowadzonych przez jelitową florę bakteryjną. Największe ilości gazów jelitowych gromadzą się w okrężnicy. Większość gazów jelitowych jest absorbowana do krwiobiegu. Pozostałe wydalane są przez odbyt (czynność ta nosi nazwę w języku łacińskim flatus). W zespole rozrostu bakteryjnego, zespole jelita drażliwego i podobnych schorzeniach gazy jelitowe mogą być częściej produkowane i mieć bardziej drażniący zapach niż u osoby zdrowej (→ wzdęcie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierdolec

wulgarne: mania, obsesja

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wulg. zafascynowanie, bzik, obsesja

(1.2) wulg. zdenerwowanie, gniew, szał

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) wulg. pogardliwie o mężczyźnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wulg. bzdury

(1.2) wulg. zmyślanie, mówienie bzdur

(1.3) wulg. uprawianie seksu

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdolet

potocznie: coś mało ważnego, błahostka, drobiazg, głupstwo; pierdoła, duperela

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierdolić

pierdzielić; wulgarnie:
1. odbywać stosunek płciowy;
2. mówić coś głupiego, nieprawdziwego;
3. robić coś źle, niedołężnie;
4. psuć, niszczyć;
5. traktować z pogardą lub lekceważeniem;
6. mylić, mieszać, plątać;
7. pierdolić się:
a) odmawiać posłuszeństwa, psuć się;
b) mylić się, mieszać się, plątać się;
c) robić coś powoli, postępować zbyt delikatnie;
d) uprawiać seks ze sobą nawzajem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wulg. lekceważyć

(1.2) wulg. zmyślać, mówić coś głupiego

(1.3) poznań. dużo gadać, pleść głupstwa

(1.4) wulg. czasownik ekspresyjny, wyrażający np. niedowierzanie, zaskoczenie

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wulg. mylić

(2.2) wulg. uprawiać z kimś seks (jako strona aktywna)

(2.3) wulg. zmyślać, mówić coś głupiego

(2.4) wulg. lekceważyć

(2.5) wulg. psuć

czasownik zwrotny niedokonany pierdolić się (dk. brak)

(3.1) wulg. mylić się (w zn. być mylonym)

(3.2) wulg. mylić się

(3.3) wulg. psuć się

(3.4) wulg. uprawiać seks ze sobą nawzajem

(3.5) wulg. zajmować się mozolnie, robić coś powoli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdolina

(zwykle w liczbie mnogiej) pierdoła; wulgarnie:
1. brednia, niedorzeczność, bzdura; banialuka;
2. błahostka, drobnostka, drobiazg

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierdolnąć

jebnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. pierdolnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. powiedzieć coś głupiego

(1.2) wulg. uderzyć

(1.3) wulg. umieścić

(1.4) wulg. zrobić, wykonać

(1.5) wulg. zjeść, wypić

(1.6) wulg. rzucić

(1.7) wulg. runąć, przewrócić się, spaść

(1.8) wulg. wybuchnąć

(1.9) wulg. zepsuć się, ulec awarii

(1.10) wulg. definitywnie się skończyć

(1.11) wulg. porazić prądem

czasownik zwrotny dokonany pierdolnąć się

(2.1) wulg. uderzyć się

(2.2) wulg. pomylić się

(2.3) wulg. położyć się, usiąść; spocząć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdolnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdolnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdolnięty

jebnąć; wulgaryzm o bardzo wielu znaczeniach, m.in.:
1. uderzyć w coś lub kogoś;
2. powiedzieć coś śmiesznego, nie na temat;
3. pierdolnąć się:
a) położyć się;
b) pomylić się

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: pierdolnąć

przymiotnik

(2.1) wulg. chory psychicznie, nienormalny, szalony, zwariowany, niespełna rozumu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdolnik

wulgarnie:
1. mały przedmiot lub jego część; wihajster, dynks, dinks;
2. bałagan, rozgardiasz; burdel, bajzel;
3. szkoła, bursa, internat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wulg. brak porządku

(1.2) pot. wulg. mały przedmiot, dynks

(1.3) pot. wulg. internat

Pierdolnik – skała we wsi Podzamcze w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec. Jest to pojedyncza skała znajdująca się na szczycie Góry Janowskiego, po północno-wschodniej stronie hotelu, w lesie naprzeciwko Małej Cimy.Zbudowana jest z wapieni i opada połogimi i pionowymi ścianami o wysokości 12–13 m. Wspinacze skalni zaliczają ją do grupy Cim na Podzamczu i wspinają się na jej południowo-wschodniej, połogiej i pionowej ścianie. Poprowadzili na niej 3 drogi wspinaczkowe o trudności VI.1+ do VI.3+ w skali Kurtyki. Na wszystkich są zamontowane stałe punkty asekuracyjne: ringi (r) i stanowiska zjazdowe (st).

1. Podarunek dla Paszczura; 3r + st, VI.3, 13 m
2. Ogór; 4r + st, VI.2+, 13 m
3. J-23; 4r + st, VI.1+, 12 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierdololo

wulgarnie: gadanie bez sensu, od rzeczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierdolony

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od pierdolić

przymiotnik relacyjny

(2.1) wulg. zły, wzbudzający gniew, zdenerwowanie lub pogardę

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdoła

ktoś nieporadny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) wulg. człowiek mówiący bzdury, niedorzeczności

(1.2) pogard. człowiek niedołężny, niezdarny, ślamazarny, zwykle stary

(1.3) przest. posp. ktoś, kto często pierdzi

(1.4) przest. wulg. lichy robotnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) śmierdzący, gazowy efekt przemiany materii

(2.2) wulg. plotka; zob. pierdoły.

(2.3) wulg. rzecz mało znacząca, bzdura, głupstwo; zob. pierdoły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdółeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pierdółka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdołek

potocznie: głupstwo, bzdura, błaha sprawa; pierdółka, pierdołka, pierdółek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierdołka

potocznie: głupstwo, bzdura, błaha sprawa; pierdółka, pierdołek, pierdółek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. przest. w lm. gadanina, banialuki, głupstwa

(1.2) przest. kujawy. ulęgałka, polna gruszka

(1.3) przest. zob. pierdolenie., pierdolenie się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdółkowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierdółkowate; cecha tych, którzy są pierdółkowaci

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdołowaty

potocznie: niezaradny, niedołężny; gapowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierdoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. posp. rzeczy mało ważne, głupstwa, dyrdymałki, bzdury; zob. pierdoła.

(1.2) pot. posp. plotkaotki, wieści; zob. pierdoła.

(1.3) pot. posp. pogaduchy, plotkowanie

forma rzeczownika.

(2.1) M. i B. lm. od: pierdoła

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdu-Merdu

wykrzyknik

(1.1) wulg. onomatopeja wartościująca negatywnie rozmowę

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdu-Pierdu

pierdu, pierdu; potocznie:
1. bezwartościowa wypowiedź; trele-morele;
2. coś mało ważnego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bezsensowna wypowiedź

(1.2) pot. coś mało istotnego

(1.3) pot. zob. gadu-gadu.

wykrzyknik

(2.1) pot. wykrzyknienie, które może wyrażać lekceważenie dla czyjejś wypowiedzi, niedowierzanie, irytację

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierduśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. plotkarka; osoba gadatliwa, gaduła

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdut

potocznie: wykrzyknik naśladujący bardzo silne i głośne uderzenie; jebut

wykrzyknik

(1.1) wulg. onomatopeja dosadnie imitująca uderzenie, upadek lub wybuch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. pot. plotkaotki

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdykać

wulgarnie:
1. mocno uderzać w coś;
2. lekceważyć; chromolić;
3. mówić głupoty; chromolić, pieprzyć, chrzanić

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierdyknąć

wulgarnie:
1. uderzyć; walnąć, strzelić;
2. cisnąć, rzucić;
3. wybuchnąć;
4. powiedzieć coś głupiego; palnąć;
5. stanąć przed odpowiedzialnością, odpowiedzieć za coś;
6. wykonać jakąś czynność, np. pierdyknąć browara;
7. pierdyknąć w kalendarz - umrzeć; fiknąć, wykitować, wykorkować;
8. pierdyknąć się:
a) uderzyć się; rąbnąć się, walnąć się;
b) pomylić się; kopnąć się, machnąć się, majdnąć się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. powiedzieć coś niemądrego

(1.2) wulg. ponieść konsekwencje swojego postępowania

(1.3) wulg. uderzyć

(1.4) wulg. wybuchnąć

(1.5) wulg. runąć, przewrócić się, spaść

(1.6) wulg. porazić prądem elektrycznym

(1.7) wulg. ukraść

(1.8) wulg. umrzeć

(1.9) wulg. zepsuć się, ulec awarii

(1.10) wulg. definitywnie się skończyć

(1.11) wulg. zrobić, wykonać

(1.12) wulg. kupić, nabyć

czasownik zwrotny dokonany pierdyknąć się

(2.1) wulg. uderzyć się

(2.2) wulg. pomylić się

(2.3) wulg. położyć się, usiąść; spocząć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdyknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdyknąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdyliard

potocznie: ogromna liczba czegoś lub kogoś; pierdylion, zylion, miliard, milion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. bardzo dużo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdylion

potocznie: ogromna liczba czegoś lub kogoś; pierdyliard, zylion, miliard, milion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. grub. bardzo dużo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdzieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdzieć

wulgarnie: wydalać gazy trawienne; prukać, prykać, bździć, smrodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pierdnąć)

(1.1) wulg. wypuszczać gazy trawienne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdziel

wulgarne, lekceważące określenie na mężczyznę, najczęściej starego lub niezgrabnego, nieudolnego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. pogard. stary mężczyzna

(1.2) wulg. ktoś, kto często pierdzi

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: pierdzielić

Piszczałka podwójnostroikowa, pierdziel, rożek wierzbowy, trąbka wierzbowa – polski ludowy instrument dęty wykonany z płata kory wierzbowej, rzadziej lipowej lub olszowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierdzielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierdzielić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierdzielić

1. wulgarnie: mówić głupstwa albo nieprawdę;
2. pierdzielić się - mylić się, plątać

czasownik przechodni

(1.1) pot. wulg. mówić bzdury, kłamać

(1.2) pot. wulg. nie liczyć się z czymś lub kimś, nie przejmować się

czasownik zwrotny pierdzielić się

(2.1) pot. wulg. mieszać się, mylić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierdzielnąć

pieprznąć; potocznie:
1. rzucić coś z wielką siłą;
2. uderzyć czymś w coś;
3. przewrócić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierdziu

żartobliwe przekleństwo (zwykle w wyrażeniu "ja pierdziu")

#### Źródła:

SJP.pl

# Piere-Wtere

związek frazeologiczny

(1.1) gwara. rzad. natychmiast, zaraz

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieredwiżnik

przedstawiciel demokratycznego prądu realistycznego w dziewiętnastowiecznym malarstwie rosyjskim; pieriedwiżnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieredyszka

pieriedyszka;
1. potocznie: chwila odpoczynku, wytchnienia
2. złagodzenie na krótki czas terroru stalinowskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierekaczewnik

regionalnie: potrawa w postaci zapiekanego ciasta z nadzieniem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. tradycyjny wypiek świąteczny w kuchni tatarskiej i podlaskiej w formie cienkiego ciasta makaronowego zawijanego ze słodkim lub wytrawnym farszem w kształt ślimaka;

Pierekaczewnik (biał. перакачаўнік, pierakaczaunik, od ros. pieriekatywat’ – przewałkowywać) – potrawa w formie zapiekanego ciasta z nadzieniem, znana w kuchni tatarskiej, białoruskiej, tureckiej i litewskiej, m.in. wśród mniejszości tatarskiej zamieszkującej Podlasie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierepała

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: kłopot, przeszkoda utrudniająca realizację jakichś planów; pierepałka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierepałka

(zwykle w liczbie mnogiej) potocznie: kłopot, przeszkoda utrudniająca realizację jakichś planów; pierepała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. problem, kłopot, częściej w lm. pierepałki – życiowe perypetie, trudne przejścia życiowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierestrojka

gruntowna przebudowa życia polityczno-gospodarczego w Związku Radzieckim, stanowiąca wraz z głasnostią program przebudowy polityki wewnętrznej i zagranicznej; pieriestrojka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zob. pieriestrojka.

Pieriestrojka (ros. перестройка, „przebudowa”) – określenie procesu przekształceń systemu komunistycznego ZSRR w okresie 1985–1991.

Obejmowała ona zmiany strukturalno-funkcjonalne w systemie społecznym, ekonomicznym i politycznym ZSRR, których ostatecznymi konsekwencjami były wzbogacenie świadomości społecznej w ZSRR, utrata przez ZSRR dominacji w Europie Środkowej i Wschodniej, rozpad ZSRR i powstanie Federacji Rosyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierestrojkowy

odnoszący się do pierestrojki (gruntownej przebudowy życia polityczno-gospodarczego w Związku Radzieckim, stanowiącej wraz z głasnostią program przebudowy polityki wewnętrznej i zagranicznej), związany z nią; pieriestrojkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieriedwiżnik

przedstawiciel demokratycznego prądu realistycznego w dziewiętnastowiecznym malarstwie rosyjskim; pieredwiżnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieriedyszka

pieredyszka;
1. potocznie: chwila odpoczynku, wytchnienia
2. złagodzenie na krótki czas terroru stalinowskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieriestrojka

przebudowa życia politycznego i gospodarczego w Związku Radzieckim, zainicjowana przez Michaiła Gorbaczowa; pierestrojka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. publ. hist. nieoficjalna nazwa reform w ZSRR w II połowie lat 1980;

Pieriestrojka (ros. перестройка, „przebudowa”) – określenie procesu przekształceń systemu komunistycznego ZSRR w okresie 1985–1991.

Obejmowała ona zmiany strukturalno-funkcjonalne w systemie społecznym, ekonomicznym i politycznym ZSRR, których ostatecznymi konsekwencjami były wzbogacenie świadomości społecznej w ZSRR, utrata przez ZSRR dominacji w Europie Środkowej i Wschodniej, rozpad ZSRR i powstanie Federacji Rosyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieriestrojkowy

odnoszący się do pieriestrojki (gruntownej przebudowy życia polityczno-gospodarczego w Związku Radzieckim, stanowiącej wraz z głasnostią program przebudowy polityki wewnętrznej i zagranicznej), związany z nią; pierestrojkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieris

oślina z rodziny wrzosowatych, uprawiana w ogrodach

Pieris (Pieris D. Don) – rodzaj roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Obejmuje 9 gatunków zimozielonych krzewów i małych drzew. Występują we wschodniej Azji, południowo-wschodniej części USA oraz w zachodniej części Kuby. Zasiedlają widne lasy i tereny skaliste. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne, zwłaszcza w odmianach ozdobnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierkunowo

Pierkunowo (niem. Pierkunowen, 1935–1945 Perkunen) – osada w Polsce położona na Mazurach, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Giżycko. Wieś leży na wschodnim brzegu jeziora Kisajno.

We wsi bezstylowy dwór i zabudowania folwarczne z końca XIX w.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierluigi

[czytaj: pierluidżi] włoskie imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierm

miasto w Rosji nad rzeką Kamą, u stóp gór Ural; Perm

#### Źródła:

SJP.pl

# Piernacik

niewielki piernat (rodzaj niepikowanego materaca wypełnionego pierzem lub pościel, narzuta)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piernat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piernacz

rodzaj buzdyganu lub buławy; oznaka władzy starszyzny kozackiej w XVII w.

Piernacz (rus. broń pierzasta) – rodzaj niewielkiej buławy lub buzdyganu wykonanego ze srebra lub żelaza i zakończonego piórami.

Dawniej stanowił symbol władzy u starszyzny kozackiej na Zaporożu. Spełniał także funkcję listu żelaznego (glejtu) zapewniającego posiadaczowi swobodny przejazd (łac. salvus conductus) i nietykalność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piernat

rodzaj materaca wypełnionego pierzem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niepikowany materac wypełniony pierzem;

Piernat – w przeszłości rodzaj cienkiego, niepikowanego materaca wypełnionego pierzem, umieszczanego na twardszym, ale sprężystym materacu właściwym wypchanym trawą morską lub końskim włosiem i kładzionym bezpośrednio na drewniane łóżko.

Oznaka zamożności: "W 1834 roku w rękach Louise pozostała zapewne już tylko część z tych rzeczy, mianowicie: siedem piernatów, tj. materaców wypchanych pierzem i nieprzeszywanych, osiem poduszek dużych, siedem poduszek małych, dziewięć podgłówków i sześć pierzyn, co w sumie stanowiło niekompletne wyposażenie siedmiu łóżek. Do tego inwentarz wymienia pościel dla służby obejmującą: piernat, dwie poduszki, jeden podgłówek i pierzynę".

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piernaty

rodzaj materaca wypełnionego pierzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Piernia

1. piernia jednokwiatowa - niskie, wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane w klimacie równikowym, głównie w Brazylii i Indonezji; goździkowiec jednokwiatowy, eugenia jednokwiatowa, pitanga;
2. piernia brazylijska - gatunek rośliny z rodziny mirtowatych; goździkowiec brazylijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Piernicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierniczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fż. od: pierniczarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierniczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. amator pierników

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierniczeć

potocznie: tetryczeć, dziadzieć, starzeć się, zwłaszcza umysłowo, także o rzeczach: psuć się, niszczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierniczek

mały piernik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piernik

(1.2) kulin. ciastko z ciasta piernikowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierniczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pierniczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierniczka

mały piernik

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierniczkowy

→ pierniczek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierniczkiem, dotyczący pierniczka, wykonany z pierniczka

Patrz:pierniczek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierniczyć

1. wulgarnie: gadać brednie, bzdury, mówić coś od rzeczy;
2. pierniczyć się: wulgarnie: obchodzić się z kimś lub z czymś bardzo delikatnie, robić coś bardzo dokładnie

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) eufem. pejor. mówić, opowiadać bzdury

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spierniczyć)

(2.1) eufem. psuć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierniczysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od piernik (ciasto)

(1.2) zgrub. od piernik (stary pierdoła)

#### Źródła:

Wiktionary

# Piernik

ciasto z dodatkiem miodu i przypraw korzennych, które nadają mu charakterystyczny zapach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. twarde ciemnobrązowe ciasto robione z mieszaniny mąki pszennej i żytniej, mleka, jajek, skarmelizowanego cukru, miodu, silnie przyprawione cynamonem, imbirem;

(1.2) bot. zob. pieprzowiec.

(1.3) przen. teatr. przest. niewiele warta rola, bez efektu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. pot. pogard. o starym mężczyźnie

Piernik – ciasto o słodko-pikantnym smaku, o długiej trwałości, zrobione z mąki pszennej lub żytniej, miodu, karmelizowanego cukru, tłuszczu, jajek, wody (lub mleka), środka spulchniającego, mocno przyprawione przyprawami korzennymi. Nazwa piernik wywodzi się od staropolskiego słowa „pierny”, czyli „pieprzny”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piernikalia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żart. jubileusz starszej osoby obchodzony uroczyście

#### Źródła:

Wiktionary

# Piernikarczyk

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. czeladnik piernikarza

(1.2) przest. syn piernikarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piernikarka

→ piernikarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fż. od: piernikarz

(1.2) przest. żona piernikarza

Piernikarka – dawny przysiółek, obecnie niezamieszkana część Sławkowa.

Część znajdujących się w miejscowości budynków wykorzystywana jest jako działki letniskowe.

Miejscowość położona jest w lesie niedaleko Białej Przemszy na granicy z Sosnowcem. Znajduje się 1,5 km na wschód od Starych Maczków i 1 km na południowy zachód od Burków.

Patrz:piernikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piernikarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. fabryka pierników

(1.2) przest. reg. żart. tyłek, pośladek

#### Źródła:

Wiktionary

# Piernikarski

powiązany w jakiś sposób z piernikarstwem lub piernikarzem (np. piec piernikarski, masa piernikarska), związany z piernikarstwem

przymiotnik

(1.1) przest. od piernikarz lub piernikarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piernikarstwo

specjalizacja piekarnicza obejmująca wyrób pierników oraz ich późniejszą dystrybucję, sprzedaż

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. wyrób pierników, zajęcie piernikarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piernikarz

specjalista z zakresu piernikarstwa, zajmujący się wyrobem pierników oraz ich późniejszą dystrybucją, sprzedażą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba zajmująca się wyrobem pierników

(1.2) przest. stary pierdoła, niezdara, safanduła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piernikarzowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żona piernikarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Piernikarzówna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. córka piernikarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Piernikarzowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piernikarzem, dotyczący piernikarza

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierniki

ciasto z dodatkiem miodu i przypraw korzennych, które nadają mu charakterystyczny zapach

#### Źródła:

SJP.pl

# Piernikowy

charakterystyczny dla piernika (np. smak piernikowy), będący częścią piernika, składający się na piernik (np. ciasto piernikowe) lub w jakiś inny sposób związany z piernikiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) kulin. spoż. dotyczący piernika, związany z piernikiem, zrobiony z piernika, zawierający piernik

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający kolor żółtobrązowy, taki jak kolor piernika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierny

dawniej: pieprzny

przymiotnik

(1.1) przest. ostry, mocno przyprawiony pieprzem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierocice

Pierocice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierog

ciasto z farszem z mięsa, kapusty lub grzybów, upieczone lub usmażone, podawane na ciepło z różnymi dodatkami; pieróg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. kawałek rozwałkowanego cienko ciasta nadzianego farszem mięsnym, serowym, warzywnym lub owocowym; gotowany, czasem też smażony na głębokim tłuszczu lub opiekany po ugotowaniu;

(1.2) kulin. pieczone danie kuchni ukraińskiej – ciasto w formie placekacka z farszem słodkim (jabłka albo biały ser) lub słonym (mięso, ziemniaki albo kapusta);

(1.3) odzież. hist. duży kapelusz w kształcie pieroga (1.1), noszony przez żołnierzy napoleońskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierogarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierogarnia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się pierogi; pierożkarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwórnia pierogów

(1.2) hand. sklep lub restauracja serwująca przede wszystkim pierogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierogomat

automat do sprzedaży pierogów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierogować

żartobliwie: przygotowywać lub jeść pierogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierogownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierogowy

charakterystyczny dla pieroga, będący częścią pieroga, składający się na pieroga (np. ciasto pierogowe) lub w jakiś inny sposób związany z pierogiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierogami, dotyczący pierogów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieron

pierun; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie. meteorol. piorun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwat, morus

wykrzyknik

(3.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. posp. jako przekleństwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierończyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieronek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieronem

regionalnie: szybko, natychmiast; pierunem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierónobici

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. burza z piorunami

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. przen. awantura

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierónować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. kląć

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierónowacie

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ekspr. bardzo

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieroński

przymiotnik od: pierun; pieruński

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. ekspr. nieznośny, okropny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieróńszczok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. drań

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. chwat, morus

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierónym

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Zaolzie. bardzo szybko

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierożarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie ręczne lub urządzenie do robienia pierogów

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierożek

1. niewielki pieróg, pierog;
2. miękka czapka wojskowa lub harcerska, najczęściej bez daszka, składana podłużnie; furażerka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pieróg

(1.2) pot. czapka bez daszka wykonana z miękkiego materiału, składana podłużnie

Furażerka (pierożek) – rodzaj miękkiej, sukiennej czapki bez daszka, o podłużnym kształcie, stosowanej najczęściej w wojsku. Niekiedy – w wersji zimowej – ocieplana, lub futrzana. W wojsku stosowano ją, gdy nie obowiązywało wkładanie kapelusza, czako, czapki lub hełmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierożkarnia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się pierożki; pierogarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierożki

1. niewielki pieróg, pierog;
2. miękka czapka wojskowa lub harcerska, najczęściej bez daszka, składana podłużnie; furażerka

Pierożki – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

W latach 1954–1957 wieś była siedzibą gromady Pierożki, po jej zniesieniu w gromadzie Szudziałowo. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wincentego Ferreriusza i św. Bartłomieja Apostoła w Szudziałowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierre

[czytaj: pjer] francuskie imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. Piotr

Pierre (wymowa: /ˈpɪər/) – miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Dakota Południowa (od 1889), położona w środkowej części stanu, nad wschodnim brzegiem rzeki Missouri. Według spisu w 2020 roku liczy 14,1 tys. mieszkańców i jest 9. co do wielkości miastem Dakoty Południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierrot

postać komiczna dawnej pantomimy francuskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teatr. smutna i romantyczna postać z commedia dell’arte, w białym stroju i pobieloną twarzą;

(1.2) ktoś przebrany za pierrota (1.1) na kostiumowej zabawie

Pierrot (fr., dosł. „Piotruś”) – jedna z postaci włoskiej commedii dell’arte m.in. obok Arlekina i Scapino, którą rozsławiła pantomima francuska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierś

1. przednia, górna część tułowia u ludzi i niektórych zwierząt; klatka piersiowa;
2. część ubrania okrywająca przednią, górną część tułowia człowieka;
3. jeden z dwóch gruczołów mlecznych w przedniej, górnej części tułowia kobiety;
4. mięso z przedniej części tułowia ptaków;
5. siedlisko uczuć człowieka; serce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. parzysty gruczoł mlekowy człowieka;

(1.2) anat. przednia, górna część tułowia u człowieka lub innego zwierzęcia

(1.3) kulin. spoż. mięso z przedniej części tułowia drobiu

Pierś może oznaczać:

- gruczoł mlekowy u ssaków
  - gruczoł mlekowy człowieka
- przednią, górną część tułowia ludzi i niektórych innych zwierząt
- mięso z przedniej części tułowia drobiu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piersa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierściec

Pierściec (cz. Prstec, niem. Perstetz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Skoczów. Wieś leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie znajduje się w regionie Dolina Górnej Wisły, będącej częścią Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnia sołectwa wynosi 709 ha, a liczba ludności 2034 ze, co daje gęstość zaludnienia równą 286,8 os./km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierścień

1. obrączka, najczęściej ze szlachetnego metalu, często przyozdabiana szlachetnymi kamieniami, pełniąca funkcję ozdoby lub oznaki godności;
2. coś w kształcie okręgu, głównie część jakiejś maszyny, słój na pniach drzew lub zespół oddzielnych przedmiotów tworzących krąg;
3. zamknięty układ atomowy węgla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. ozdoba nakładana na palec, masywna obrączka zazwyczaj z oczkiem;

(1.2) krąg naokoło czegoś

(1.3) zool. u niektórych zwierząt powtarzalna część ciała;

(1.4) astr. pierścień (1.2) składający się z cząsteczek pyłu i innych małych cząstek krążących dookoła planetaanety w obszarze o kształcie dysku;

(1.5) inform. jedna z topologii sieci lokalnych;

(1.6) mat. rodzaj struktury algebraicznej;

(1.7) bot. słój w przekroju pnia drzewa świadczący o przyroście rocznym

(1.8) techn. część urządzenia o kształcie koła z otworem

- pierścień – rodzaj biżuterii,
- pierścień – termin w mechanice,
- pierścień – element rozgrywki w grach z serii Sonic the Hedgehog,
- Pierścień – u grzybów kapeluszowych część osłony całkowitej znajdująca się na trzonie
- pierścień ciała – metamer;
- Pierścień − polski herb szlachecki z nobilitacji
- Pierścień – jezioro w miejscowości Tłokowo, w gminie Jeziorany
- Pierścień – powtórzenie na końcu strofy, akapitu lub całego utworu pierwszego wersu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierścieniak

rodzaj grzybów z rodziny pierścieniakowatych

Stropharia (Fr.) Quél.) (pierścieniak) – rodzaj grzybów z rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierścieniakowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców

Pierścieniakowate (Strophariaceae Singer & A.H. Sm.) – rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierścienica

bezkręgowe zwierzę zaliczane do typu o tej samej nazwie, charakteryzujące się robakowatym ciałem złożonym z licznych pierścieni

Pierścienica – szczyt w Górach Świętokrzyskich, w Paśmie Posłowickim, o wysokości 367 m n.p.m. Rozpościera się stąd szeroka panorama na miasto Kielce.

Przez górę przechodzi niebieski szlak turystyczny z Chęcin do Łagowa. Dolna stacja wyciągu narciarskiego jest punktem początkowym żółtego szlaku spacerowego wokół Kielc. Górna stacja wyciągu narciarskiego jest punktem początkowym czarnego szlaku turystycznego prowadzącego na ulicę Szczepaniaka w Kielcach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierścienice

bezkręgowe zwierzę zaliczane do typu o tej samej nazwie, charakteryzujące się robakowatym ciałem złożonym z licznych pierścieni

Pierścienice (Annelida) – typ zwierząt bezkręgowych o wydłużonym ciele złożonym z szeregu pierścieni. Są jednym z głównych typów zwierząt pierwoustych. Zaliczane do lofotrochorowców (Lophotrochozoa). Żyją w wodach morskich i śródlądowych oraz w glebie i ściółce – na całym świecie. Występują wśród nich formy wolno żyjące, pasożytnicze i komensalne. Jedne są saprofagami, inne filtratorami, a jeszcze inne drapieżnikami. Odgrywają ważną rolę w użyźnianiu gleb i osadów dennych, a gatunki lądowe w procesach mineralizacji substancji organicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierścieniopłat

samolot pionowego startu i lądowania, którego skrzydło ma kształt pierścienia; koleopter; coleopter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot pionowego startu i lądowania, w którym skrzydła zastępuje pierścień nośny znajdujący się wokół kadłuba

Pierścieniopłat – statek powietrzny, który zamiast klasycznych skrzydeł, ma płat nośny ukształtowany w formie pierścienia otaczającego kadłub.

Pierścieniopłat może mieć napęd śmigłowy, pochodzący z dwóch przeciwbieżnych śmigieł napędzanych silnikiem turbośmigłowym, lub napęd odrzutowy pochodzący z silnika turboodrzutowego oraz strumieniowego (pierścieniowy płat nośny pierścieniopłata pełni wtedy także funkcję obudowy silnika strumieniowego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierścieniowaty

1. o kształcie zbliżonym do pierścienia (np. chrząstka pierścieniowata), przypominający pierścień;
2. zwykle o gąsienicach, dżdżownicach: mający ciało zbudowane z segmentów charakterystycznych dla pierścienic

przymiotnik

(1.1) kształtem przypominający pierścień

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierścieniówka

barczatka pierścieniówka: owad z rzędu motyli o beżowych lub szarawych skrzydłach, którego gąsienice wylęgają się z jaj zebranych w złoża w kształcie okręgów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierścieniowy

w kształcie pierścienia, tworzący obwód zamknięty (np. otwór pierścieniowy, uszczelka pierścieniowa) lub zaopatrzony w pierścienie (np. wał pierścieniowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierścieniem, dotyczący pierścienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierścienny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z pierścieniem, dotyczący pierścienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierściński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierścioneczek

niewielki pierścionek, głównie w odniesieniu do obrączki ze szlachetnego metalu, przyozdabianej drogimi kamieniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierścionek

1. niewielki pierścień, głównie w odniesieniu do obrączki ze szlachetnego metalu, często przyozdabianej drogimi kamieniami;
2. pojedynczy lok, pukiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj ozdoby na palec, wykonanej zazwyczaj z metalu szlachetnego z oczkiem

- pierścień (biżuteria)
- Pierścionek – amerykański film z 1996 roku
- pierścionek zaręczynowy

Osoby o tym nazwisku:

- Katarzyna Pierścionek – polska aktorka
- Zdzisław Pierścionek – polski ekonomista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierścionkowy

związany pierścionkami, głównie w odniesieniu do ozdób ze szlachetnego metalu (np. biżuteria pierścionkowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piersi

1. przednia, górna część tułowia u ludzi i niektórych zwierząt; klatka piersiowa;
2. część ubrania okrywająca przednią, górną część tułowia człowieka;
3. jeden z dwóch gruczołów mlecznych w przedniej, górnej części tułowia kobiety;
4. mięso z przedniej części tułowia ptaków;
5. siedlisko uczuć człowieka; serce

- Piersi (anatomia)
- Piersi (zespół muzyczny)
- Piersi – debiutancka płyta zespołu Piersi wydana w 1992 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piersiasty

szeroki w klatce piersiowej, postawny, mocno zbudowany (np. piersiasty bokser) lub mający duże, wydatne piersi (np. piersiasta kobieta); piersisty

przymiotnik

(1.1) pot. o kobiecie mająca duże, obfite piersi

(1.2) pot. o mężczyźnie mający szeroką klatkę piersiową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piersiątko

niewielka pierś, najczęściej w odniesieniu do piersi niemowlęcia, dziecka lub młodego zwierzęcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Piersiczka

zdrobniale o piersi, często także o mięsie z przedniej części tułowia drobiu

#### Źródła:

SJP.pl

# Piersiopławka

1. jedyny przedstawiciel rodziny diugoni, morski ssak zaliczany do syren, żyjący w wodach Oceanu Indyjskiego i Spokojnego; diugoń;
2. dawniej: syrena, rusałka, połączenie dziewczęcia z rybą

#### Źródła:

SJP.pl

# Piersiopłetwe

o cechach piersiopłetwych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się silnie rozwiniętymi płetwami piersiowymi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piersiopłetwy

o cechach piersiopłetwych (ryb z gromady ryb kostnych, charakteryzujących się silnie rozwiniętymi płetwami piersiowymi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piersióweczka

zdrobnienie od: piersiówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od piersiówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piersiówka

potocznie o niewielkiej, płaskiej, zwykle metalowej lub szklanej buteleczce z alkoholem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki, płaski, najczęściej metalowy pojemnik na alkohol, noszony w wewnętrznej kieszeni

(1.2) pot. płaska butelka alkoholu

- piersiówka – rodzaj naczynia na płyny
- Piersiówka – skała w Dolinie Kobylańskiej na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piersiowy

położony na wysokości piersi (np. klatka piersiowa, kręgi piersiowe) lub w jakiś inny sposób związany z piersiami

przymiotnik

(1.1) dotyczący piersi, związany z piersią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piersisty

szeroki w klatce piersiowej, postawny, mocno zbudowany (np. piersisty bokser) lub mający duże, wydatne piersi (np. piersista kobieta); piersiasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierśnica

średnica drzewa mierzona na wysokości 1,3 metra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. leśn. średnica pnia drzewa mierzona na wysokości piersi, czyli 1,30 m;

(1.2) ekol. obwód pnia drzewa mierzony na wysokości piersi, czyli 1,30 m

Pierśnica – miara stosowana w opisie drzew uzyskiwana w wyniku pomiaru drzewa na wysokości 1,3 metra nad poziomem gruntu (czyli na wysokości klatki piersiowej przeciętnego dorosłego człowieka – stąd nazwa).

W naukach leśnych i dendrometrii pomiar dotyczy średnicy pnia i dostarcza jednego z głównych parametrów (obok wysokości pnia) służących do określania miąższości drzewa. W praktyce leśnej pierśnica służy również do określania wyrażonego w m³ zapasu masy drzew na jednostce powierzchni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piersno

2 miejscowości w Polsce:

- Piersno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
- Piersno – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Trzebnica

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierszczewo

Pierszczewo (kaszub. Pierszczewò) – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, powiecie kartuskim, gminie Stężyca, na Kaszubach, na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, nad Jeziorem Patulskim.

Pierszczewo 31 grudnia 2014 r. miało 137 stałych mieszkańców, z których 91 osób mieszkało w głównej części wsi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierszyce

Pierszyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Żabno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierun

pieron; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierunem

pieron; regionalnie:
1. przekleństwo;
2. wyzwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieruński

przymiotnik od: pierun; pieroński

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieruszyce

Pieruszyce – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Czermin.

W Pieruszycach urodził się ppłk Zygmunt Ertel (1890–1940) oraz zmarł Jan Brzeskot (1873–1937).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierw

przestarzałe: najpierw, wpierw, najwcześniej lub uprzednio, przedtem, wcześniej; pierwej

przysłówek

(1.1) książk. najpierw, wpierw, wcześniej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pszcz. pierwszy rój w roku

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwej

przestarzale: najpierw, wpierw, najwcześniej lub uprzednio, przedtem, wcześniej; pierw

przysłówek

(1.1) książk. najpierw, wpierw, wcześniej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwiastek

1. liczba, która podniesiona do potęgi liczby stopnia pierwiastka, da liczbę podpierwiastkową
2. substancja chemiczna, której nie można rozłożyć na prostsze substancje
3. element, składnik czegoś
4. językoznawstwo: rdzeń; morfem główny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. substancja składająca się z atomów o tej samej liczbie protonów w jądrze (liczbie atomowej); pierwiastek chemiczny;

(1.2) mat. liczba, która po podniesieniu do danej potęgi, jest równa liczbie pierwiastkowanej;

(1.3) mat. miejsce zerowe funkcji;

(1.4) mat. liczba, która spełnia dane równanie

(1.5) istotny składnik jakiejś całości; czynnik, cząstka

(1.6) jęz. rdzeń

W matematyce:

- pierwiastek – operacja matematyczna,
- pierwiastek – element a, dla którego dwumian x-a dzieli (bez reszty) dany wielomian zmiennej x (zob. też pierwiastek z jedynki),
- pierwiastek, miejsce zerowe a. zero – argument, dla którego funkcja przyjmuje wartość zerową,
- pierwiastek a. rozwiązanie – wartość bądź ciąg wartości, które spełniają dane równanie, tzn. podstawione w miejsce niewiadomych dają zdanie logicznie prawdziwe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierwiastka

kobieta lub samica pierwszy raz rodząca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

(1.2) wet. samica ssaka, która pierwszy raz rodzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwiastkować

obliczać pierwiastek danej liczby

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwiastkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mat. wyznaczanie pierwiastka jakiejś liczby;

Pierwiastkowanie – operacja odwrotna względem potęgowania, zdefiniowana m.in. dla liczb rzeczywistych i zespolonych. Przy tym dla liczb rzeczywistych wprowadza się dwa pojęcia: pierwiastka arytmetycznego i pierwiastka algebraicznego.

Pierwiastki pojawiają się np. w definicji średniej geometrycznej, w pierwiastkowym kryterium Cauchy’ego na zbieżność szeregu liczbowego albo w definicji odległości Minkowskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierwiastkowość

1. zespół cech charakterystycznych dla pierwiastka (substancji chemicznej, której nie można rozłożyć na prostsze substancje);
2. dodatniość liczby

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwiastkowy

związany w jakiś sposób z pierwiastkiem (np. równanie pierwiastkowe, nierówność pierwiastkowa), odnoszący się do pierwiastka lub działań na nim

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierwiastkiem, dotyczący pierwiastka

(1.2) związany z pierwiastką, dotyczący pierwiastki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwiastnik

liczba, którą można otrzymać poprzez działania dodawania, odejmowania, mnożenia, dzielenia i pierwiastkowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierwiastnikowy

→ pierwiastnik

Patrz:pierwiastnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwiosnek

1. roślina z rodziny pierwiosnkowatych; pierwiosnka, prymula, prymulka;
2. owadożerny ptak z rodziny pokrzewek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Primula|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju pierwiosnek (1.1)

(1.3) pot. kwiat pierwiosnka (1.2)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. zob. pierwiosnek zwyczajny.

- pierwiosnek zwyczajny (Phylloscopus collybita) – ptak z rodziny Phylloscopidae (wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych)
- pierwiosnek (Primula) – rodzaj rośliny z rodziny pierwiosnkowatych
- "Pierwiosnek" – XIX-wieczne czasopismo kobiece
- Pierwiosnek – wiersz napisany w 1820 roku przez Adama Mickiewicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierwiośnie

dawniej o przedwiośniu (porze roku stanowiącej okres przejściowy między zimą a wiosną, przypadającej na kwiecień i początki maja)

Pierwiośnie, wczesna wiosna – fenologiczna pora roku, charakteryzująca się tym, że kwiaty drzew, krzewów oraz roślin zielnych rozwijają się równomiernie z rozwojem pierwszych liści. W tym okresie rozpoczyna się listnienie drzew później zakwitających. W polskiej szerokości geograficznej i klimacie porą fenologiczną poprzedzającą pierwiośnie jest przedwiośnie, zaś porą fenologiczną następującą po pierwiośniu jest wiosna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierwiosnka

roślina o barwnych kwiatach, kwitnąca zwykle wiosną; pierwiosnek, prymula, prymulka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. pot. pierwiosnek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierwiosnkowate

o cechach pierwiosnkowatych (roślin zielnych z rzędu pierwiosnkowców, charakteryzujących się promienistymi kwiatami typowymi dla pierwiosnków)

Pierwiosnkowate (Primulaceae Vent.) – rodzina roślin z rzędu wrzosowców i w takim ujęciu (system APG III z 2009, APG IV, APweb) szeroko ujmowana systematycznie (58 rodzajów z ponad 2,5 tysiącem gatunków). Dawniej zwykle była wąsko ujmowana i wówczas zaliczano do niej tylko 20 rodzajów z ok. 800 gatunkami (system Takhtajana z 1997, system Cronquista z 1981). Opis wąsko wydzielanej rodziny dotyczy w obecnym ujęciu głównie podrodziny pierwiosnkowych Primuloideae. Należą tu rośliny występujące w tropikach i na szerokościach podzwrotnikowych reprezentowane tam głównie przez drzewa i krzewy oraz w strefie umiarkowanej i arktycznej, gdzie rosną przede wszystkim przedstawiciele będący roślinami zielnymi. Charakterystyczną cechą przedstawicieli jest jednokomorowa zalążnia utworzona z kilku zrośniętych owocolistków ze środkowym lub dolnym łożyskiem. Podobne są zwykle też kwiaty pięciokrotne o zrosłopłatkowej koronie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierwiosnkowaty

o cechach pierwiosnkowatych (roślin zielnych z rzędu pierwiosnkowców, charakteryzujących się promienistymi kwiatami typowymi dla pierwiosnków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwiosnkowiec

roślina zielna, drzewo lub krzew, przedstawiciel rzędu pierwiosnkowców z gromady okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwiosnkowy

charakterystyczny, typowy dla pierwiosnków (np. zapach pierwiosnkowy), związany z jakiś sposób z pierwiosnkami (np. miód pierwiosnkowy, łąka pierwiosnkowa)

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla pierwiosnka, związany z pierwiosnkiem (rośliną)

(1.2) charakterystyczny dla pierwiosnka, związany z pierwiosnkiem (ptakiem)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczający pierwszeństwo, początek, pierwotność

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwobyt

pierwotne istnienie, bytowanie czegoś lub kogoś gdzieś, zaczątki, początki czegoś; pierwocina

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwocina

1. pierwotne istnienie, bytowanie czegoś lub kogoś gdzieś, zaczątki, początki czegoś; pierwobyt;
2. debiutancki utwór jakiegoś artysty, najczęściej pisarza lub muzyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element który powstał jako pierwszy, zalążek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwodruk

1. pierwszy wydruk jakiegoś tekstu, utworu literackiego, zwykle w odniesieniu do wydań klasyków;
2. odbitka składu zecerskiego, używana w drukarniach jako alternatywa dla maszynopisu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierwogębe

klad zwierząt bezkręgowych, u których pragęba powstająca w czasie rozwoju zarodkowego przekształca się w otwór gębowy; pierwouste, pragębowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierwogonek

niewielki stawonóg pozbawiony czułków i oczu, zamieszkujący górne warstwy gleb na obszarach klimatów wilgotnych i umiarkowanych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwokształt

rzadko: kształt pierwotny, pierwotna postać czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwokup

określone ustawą lub rzadziej umową pierwszeństwo w nabyciu określonej rzeczy w razie chęci zbycia jej przez osobę zobowiązaną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. przysługujące komuś prawo pierwszeństwa kupna

Prawo pierwokupu – prawo określonej osoby do zakupu danej rzeczy w pierwszej kolejności na wypadek, gdyby jej właściciel miał zamiar ją sprzedać.

Prawo pierwokupu upoważnia daną osobę do kupna określonej rzeczy jedynie wtedy, kiedy jej właściciel będzie sprzedawał tę rzecz. Nie obowiązuje ono w przypadku innych form odstępowania (np. przy darowiźnie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierwomrówka

błonkówka, bliska krewna mrówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwopis

pierwsza wersja jakiegoś utworu literackiego, najczęściej w postaci rękopisu, rzadziej wydruku, stanowiąca wzór kopii dla tego utworu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pierwszy tekst jakiegoś utworu, pisma, lub dokumentu, zazwyczaj pisany ręcznie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwoptak

kopalne zwierzę z okresu jury, uważane za najstarszego przedstawiciela ptaków, łączące w sobie cechy charakterystyczne dla ptaków i gadów; praptak, archeopteryks

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierworódka

kobieta lub samica u zwierząt, która urodziła po raz pierwszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kobieta, która po raz pierwszy rodzi dziecko

(1.2) wet. samica ssaka, która pierwszy raz rodzi

Pierworódka – w ginekologii kobieta, która pierwszy raz urodziła. Starą pierworódką jest kobieta, która swoje pierwsze dziecko urodzi po 40 roku życia.

Pierwiastka – kobieta, która pierwszy raz jest w ciąży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierworodna

urodzony jako pierwszy wśród całego rodzeństwa, najstarszy z rodzeństwa (np. syn pierworodny) lub wrodzony, przyrodzony, przypisany od urodzenia (np. grzech pierworodny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierworodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierworodne; cecha tych, którzy są pierworodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierworodny

urodzony jako pierwszy wśród całego rodzeństwa, najstarszy z rodzeństwa (np. syn pierworodny) lub wrodzony, przyrodzony, przypisany od urodzenia (np. grzech pierworodny)

przymiotnik

(1.1) urodzony jako pierwszy z potomstwa

(1.2) daw. przyrodzony, wrodzony

(1.3) daw. pierwotny, pierwszy, początkowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) syn pierworodny (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierworodztwo

bycie pierworodnym lub pierworodną (najstarszym dzieckiem rodziców), przywileje związane z bycia takim dzieckiem; pierworództwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bycie pierworodnym synem

(1.2) hist. praw. zespół praw i przywilejów pierworodnego potomka męskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierworys

szablon, pierwotny, oryginalny szkic, zarys czegoś, najczęściej projektu lub planu technicznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pierwszy szkic projektu, planu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwospy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. pierwsze godziny snu po zaśnięciu; także nocna pora pomiędzy wieczorem a północą

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwoszcza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zob. protoplazma.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. oraz M., B. i W. od pierwoszcze

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwoszczowocnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikol. zarodnia niektórych śluzowców powstająca przez skupienie się ich plazmodium i wykształcenie się wokół niego perydium, wewnątrz którego wytwarzane są zarodniki;

Pierwoszczowocnia (łac. plasmodiocarpium) – rodzaj zarodni u śluzowców (Myxomycota). Powstaje z plazmodium (śluźni), które nie ulegając większym zewnętrznym zmianom skupia się i otacza grubszą ścianą, wewnątrz której wytwarzane są zarodniki. Jest to najbardziej pierwotny sposób tworzenia zarodni przez śluzowce. Pozostałe rodzaje zarodni tworzonych przez śluzowce to: zrosłozarodnia, zarodnia wolna i pseudozrosłozarodnia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierwoszów

Pierwoszów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Wisznia Mała.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierwotek

prosty glon z typu zielenic, często spotykany w miejscach wilgotnych jako ciemnozielony nalot, głównie na kamieniach, płotach lub ścianach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) bot. należący do gromady zielenic jednokomórkowy glon tworzący zielony nalot na skałach, murach oraz korze drzew;

Pierwotek (Pleurococcus, Protococcus, Desmococcus) – rodzaj zielenic, o spornej pozycji systematycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierwotniaczy

charakterystyczny, typowy dla pierwotniaków, związany w jakiś sposób z pierwotniakami (np. pasożyt pierwotniaczy, zakażenie pierwotniacze)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwotniak

jednokomórkowy organizm eukariotyczny, z reguły mikroskopijnej wielkości, cudzożywny, poruszający się za pomocą wici, nibynóżek albo rzęsek, zamieszkujący wody i miejsca wilgotne

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mikroskopijnej wielkości zwierzę jednokomórkowe

Pierwotniaki (Protozoa) – takson o różnej randze – w zależności od systemu klasyfikacyjnego – obejmujący drobne organizmy, przeważnie heterotroficzne. Początkowo (do XX w.) zaliczane do królestwa zwierząt, w randze typu lub podkrólestwa. W nowszych systemach klasyfikacji włączane są do królestwa Protista jako sztuczny takson (dział) określany też jako protisty zwierzęce. Takson Protozoa jest ponownie wyróżniany w systemach dzielących Protista na organizmy generalnie fotosyntetyzujące – Chromista i niefotosyntetyzujące – Protozoa. Kryterium to jednak nie jest ścisłe, gdyż w niektórych liniach ewolucyjnych zdolność do fotosyntezy umożliwiona przez wtórną endosymbiozę została nabyta jedynie przez niektórych przedstawicieli, a w innych zanikła. Protozoa są uznawane za takson parafiletyczny, a pozostałe eukarionty są jego taksonami potomnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierwotniaki

jednokomórkowy organizm eukariotyczny, z reguły mikroskopijnej wielkości, cudzożywny, poruszający się za pomocą wici, nibynóżek albo rzęsek, zamieszkujący wody i miejsca wilgotne

Pierwotniaki (Protozoa) – takson o różnej randze – w zależności od systemu klasyfikacyjnego – obejmujący drobne organizmy, przeważnie heterotroficzne. Początkowo (do XX w.) zaliczane do królestwa zwierząt, w randze typu lub podkrólestwa. W nowszych systemach klasyfikacji włączane są do królestwa Protista jako sztuczny takson (dział) określany też jako protisty zwierzęce. Takson Protozoa jest ponownie wyróżniany w systemach dzielących Protista na organizmy generalnie fotosyntetyzujące – Chromista i niefotosyntetyzujące – Protozoa. Kryterium to jednak nie jest ścisłe, gdyż w niektórych liniach ewolucyjnych zdolność do fotosyntezy umożliwiona przez wtórną endosymbiozę została nabyta jedynie przez niektórych przedstawicieli, a w innych zanikła. Protozoa są uznawane za takson parafiletyczny, a pozostałe eukarionty są jego taksonami potomnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierwotniakobójczy

niszczący pierwotniaki

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwotniakowy

→ pierwotniak

Patrz:pierwotniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwotnie

przysłówek

(1.1) zgodnie z początkiem, odwołując się do najwcześniejszych chwil od powstania

(1.2) w sposób nietknięty cywilizacją

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwotniej

stopień wyższy od przysłówka: pierwotnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pierwotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwotność

bycie pierwszym w jakimś ujęciu, cecha czegoś, co zapoczątkowało coś, stało się podstawą istnienia czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pierwotne; cecha tych, którzy są pierwotni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwotny

prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu (np. kultura pierwotna, człowiek pierwotny) lub taki, który pozostał w niezmienionej postaci (np. las pierwotny)

przymiotnik

(1.1) prehistoryczny, taki, który istniał bardzo dawno temu

(1.2) taki, który pozostał w niezmienionej postaci

(1.3) ten, który funkcjonuje jako pierwszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwouste

o cechach pierwoustych (klad zwierząt)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierwousty

o cechach pierwoustych (klad zwierząt)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwowij

relikt polodowcowy, przedstawiciel podgromady o tej samej nazwie, charakteryzujący się brakiem oczu, licznymi odnóżami i dwoma czułkami pełniącymi rolę receptorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwowije

relikt polodowcowy, przedstawiciel podgromady o tej samej nazwie, charakteryzujący się brakiem oczu, licznymi odnóżami i dwoma czułkami pełniącymi rolę receptorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwowzór

pierwotny wzór, model czegoś, będący planem według którego tworzy się kopie; prototyp

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) początkowy stan czegoś

(1.2) prototyp

(1.3) plan, model, na wzór którego tworzy się kopie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwsza

godzina pierwsza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 1 po południu lub w nocy

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: pierwszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszaczek

zdrobnienie od: pierwszak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od pierwszak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszaczka

uczennica pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszoklasistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszak

uczeń pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszoklasista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. eduk. uczeń pierwszej klasy podstawówki

(1.2) pot. student pierwszego roku lub semestru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwsze

pierwsze danie posiłku

Jezioro Recze (Pierwsze, Rakowe) – jezioro na Pojezierzu Łagowskim, w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin, na północny zachód od Jeziora Ostrowicko. Powierzchnia jeziora to 19,7 ha. Jezioro znajduje się na terenie wędrzyńskiego poligonu wojskowego i jest w dyspozycji MON.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierwszeństwo

prawo bycia pierwszym, robienie czegoś przed innymi; przewaga

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) prawo do czegoś przed innymi; prawo bycia pierwszym, zrobienia czegoś na początku; przewaga, wyższość nad czymś lub nad kimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych określający pierwszeństwo w znaczeniu, wartości lub kolejności tego, do czego się odnosi człon drugi

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwszoklasista

uczeń pierwszej klasy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń klasy pierwszej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszoklasistka

uczennica pierwszej klasy szkoły podstawowej, ponadpodstawowej lub rzadziej liceum; pierwszaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczennica klasy pierwszej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszokomunijny

dotyczący pierwszej komunii świętej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszokomunista

potocznie: chłopak przystępujący do pierwszej komunii

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszokomunistka

dziewczynka przygotowująca się do przyjęcia Pierwszej Komunii Świętej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszoligowiec

1. zawodnik grający w pierwszej lidze
2. pot. o kimś, kto zajmuje wysoką pozycję, stanowisko, cieszy się prestiżem, "gra w pierwszej lidze"

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. klub lub zawodnik pierwszoligowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszoligowy

1. należący do pierwszej ligi, typowy dla pierwszej ligi, rozgrywany przez zespoły z pierwszej ligi;
2. osiągający najlepsze wyniki w swojej dziedzinie

przymiotnik

(1.1) sport. należący do pierwszej ligi, grający, występujący w pierwszej lidze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszomajowy

odnoszący się do dnia pierwszego maja, mający miejsce tego dnia (np. pochód pierwszomajowy, obchody pierwszomajowe)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z dniem 1 maja, dotyczący dnia 1 maja

(1.2) związany ze świętem Pierwszego Maja, dotyczący święta Pierwszego Maja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszoobiegowy

związany z pierwszym obiegiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszoosobowy

mówiący w pierwszej osobie, najczęściej w liczbie pojedynczej, opowiadający przebieg wydarzeń jako ich świadek lub uczestnik (np. narrator pierwszoosobowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszopiątkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący pierwszego piątku miesiąca, dziejący się w pierwszy piątek miesiąca

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwszoplanowość

największe znaczenie czegoś lub kogoś, bycie najważniejszym, najbardziej istotnym lub rzadziej pierwszoplanowym w ujęciu obrazu, rysunku albo fotografii

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszoplanowy

znajdujący się na pierwszym planie obrazu, rysunku, fotografii (np. pierwszoplanowe położenie przedmiotu) lub najistotniejszy, najważniejszy, mający największe znaczenie dla kogoś lub czegoś (np. postać pierwszoplanowa)

przymiotnik

(1.1) będący na pierwszym planie

(1.2) mający główną rolę w dziele

(1.3) o priorytetowym znaczeniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszorazowy

przeprowadzany po raz pierwszy, najczęściej nieodwracalnie, ostatecznie (np. zakup pierwszorazowy, wpis pierwszorazowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszoroczna

będący pierwszym w roku (np. pierwszoroczna niedziela, jagody pierwszoroczne) lub związany z pierwszym rokiem studiów, rzadziej z pierwszą klasą szkoły podstawowej, gimnazjalnej lub licealnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszoroczniaczka

studentka pierwszego roku bądź uczennica pierwszej klasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszoroczniak

student pierwszego roku bądź uczeń pierwszej klasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszoroczny

będący pierwszym w roku (np. pierwszoroczna niedziela, jagody pierwszoroczne) lub związany z pierwszym rokiem studiów, rzadziej z pierwszą klasą szkoły podstawowej, gimnazjalnej lub licealnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszorzęd

najstarszy okres w dziejach Ziemi, wydzielany w dawniejszych klasyfikacjach

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszorzędnie

przysłówek

(1.1) w sposób pierwszorzędny

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwszorzędność

→ pierwszorzędny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pierwszorzędne

Patrz:pierwszorzędny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszorzędny

1. bardzo dobry, najwyższej jakości; wspaniały, wyśmienity, doskonały;
2. najważniejszy pod jakimś względem

przymiotnik

(1.1) najlepszej jakości

(1.2) najważniejszy, najbardziej znaczący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszorzędowy

1. najważniejszy w kolejności lub hierarchii;
2. dotyczący pierwszego rzędu;
3. dotyczący pierwszorzędu - najstarszego okresu w dziejach Ziemi, wydzielanego w dawniejszych klasyfikacjach

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszorzutowy

należący do pierwszego rzutu, odnoszący się do pierwszego rzutu, np. oddziały pierwszorzutowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszość

cecha liczb pierwszych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierwszowojenny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pierwszą wojną światową, dotyczący pierwszej wojny światowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwszowrześniowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z 1 września, dotyczący 1 września (zwykle w związku z rozpoczęciem roku szkolnego lub rocznicą wybuchu II wojny światowej)

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwszy

1. liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 1;
2. stojący na początku;
3. taki, przed którym nie było innych podobnych;
4. odgrywający w czymś najważniejszą rolę;
5. przewyższający innych pod jakimś względem, najlepszy

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od liczby 1

przymiotnik

(2.1) najważniejszy

(2.2) mat. niemający nietrywialnych dzielników

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) pot. żegl. pierwszy oficer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(4.1) początkowy dzień miesiąca

rzeczownik, rodzaj żeński

(5.1) pierwsza: godzina pierwsza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwszykroć

przysłówek liczebnikowy

(1.1) daw. po raz pierwszy, pierwszy raz

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierwszyzna

dawniej:
1. coś, co się zdarza po raz pierwszy;
2. rzecz nowa;
3. pierwszeństwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś, czego ktoś nigdy przedtem nie robił lub co go jeszcze nie spotkało

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierwyj

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. najpierw

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierydy

Pierydy (gr. Πιερίδες Pierídes, łac. Pierides) – w mitologii greckiej córki króla Pierosa, które nazywały się: Kolymbas, Iynx, Kenchris, Kissa, Chloris, Akalantis, Nessa, Pipo, Drakontis. Współzawodniczyły z muzami w śpiewie, lecz przegrawszy, zostały zamienione do końca życia w sroki lub rozmaite ptaki. Legenda ta znana jest dopiero z czasów hellenistycznych. W tradycji wcześniejszej Pierydy to nazwa muz jako pochodzących z Pierii, pasma górskiego na północ od Olimpu (Hezjod, Teogonia 53); byłoby to miejsce ich narodzin bądź współżycia ich rodziców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierz

1. czyścić tkaniny za pomocą wody i/lub środków chemicznych;
2. potocznie: bić kogoś

Miejscowości w USA:

- Pierz – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Morrison

Gminy w USA:

- Pierz (ang. Pierz Township) – gmina w stanie Minnesota, w hrabstwie Morrison

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierzak

mrzonka pierzak - gatunek ćmy z rodziny miernikowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzany

przymiotnik

(1.1) wypełniony pierzem

(1.2) obrosły pierzem, opierzony

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierzarka

pracowniczka przemysłu pierzarskiego (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzarski

odnoszący się do pierzarstwa (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii) lub pierzarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzarstwo

dział przemysłu obejmujący pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzarz

pracownik przemysłu pierzarskiego (działu przemysłu obejmującego pozyskiwanie i późniejszą obróbkę pierza, a niekiedy także ich wykorzystanie podczas produkcji poduszek, pierzyn i galanterii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzasto-Kłębiasty

rzadko: chmura pierzasto-kłębiasta - chmura złożona z kryształków lodu, nie powodująca opadów; chmura kłębiasto-pierzasta, cirrocumulus

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzastodzielny

głównie o liściach: taki, u którego rozcięcie blaszki liściowej jest takie samo, jak u dębu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzastosieczny

głównie o liściach: taki, u którego rozcięcie blaszki liściowej jest głębokie, a spód jasnozielony

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzastowąsowate

rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych

Pierzastowąsowate (Mochokidae) – rodzina słodkowodnych ryb sumokształtnych (Siluriformes), obejmująca ponad 200 gatunków zamieszkujących wody tropikalnej i subtropikalnej strefy Afryki. Synodontis znany jest w zapisie kopalnym od oligocenu. Wiele gatunków tych ryb trzymanych jest w akwariach ze względu na ciekawy wygląd i interesujące zachowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierzastozłożony

przymiotnik jakościowy

(1.1) bot. o strukturze przypominającej ptasie pióro

#### Źródła:

Wiktionary

# Pierzasty

1. opierzony, porośnięty piórami lub zrobiony z ptasich piór (np. pierzaste boa);
2. z wyglądu podobny do pióra, puchu (np. pierzaste chmury, obłoki), a o liściach: składający się z kilku blaszek liściowych osadzonych na osi tak, jak promienie ptasiego pióra

przymiotnik

(1.1) porośnięty pierzem

(1.2) zrobiony z piór

(1.3) przypominający ptasie pióra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierzchać

1. pośpiesznie uciekać, szczególnie w popłochu, panice;
2. o skórze, cerze: stawać się szorstkim wskutek działania wiatru, rzadziej mrozu lub środków chemicznych; pierzchnąć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. uciekać w popłochu, pośpiesznie

(1.2) przen. znikać, rozwiewać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierzchalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchała

1. pośpiesznie uciekać, szczególnie w popłochu, panice;
2. o skórze, cerze: stawać się szorstkim wskutek działania wiatru, rzadziej mrozu lub środków chemicznych; pierzchnąć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Pierzchała (Pyrzchala, Kolumna, Roch, Roch II, Pirch, Pirzchała, Trzaski) – polski herb szlachecki, jeden z 47 herbów adoptowanych przez bojarów litewskich w unii horodelskiej w 1413 roku. Herb został też wymieniony w najstarszym zachowanym do dziś polskim herbarzu, napisanym przez historyka Jana Długosza, Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae z lat 1464–1480.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierzchliwiej

stopień wyższy od przysłówka: pierzchliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchliwość

płochliwość, podatność na lęk, lękliwość, trwożliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchliwy

płochliwy, skory do paniki, ucieczki w popłochu, podatny na lęk, lękliwy, trwożliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchnąć

uciec, zniknąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchnianka

wieś w Polsce

Pierzchnianka – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Pierzchnica.

W okresie Królestwa Kongresowego Pierśniczka i Pierzchnianka, wieś i folwark, powiat kielecki, gmina Szczecno, parafia Pierzchnica, posiada pokłady kamienia litograficznego, ciemnożółtego. W 1827 r. było 20 domów i 160 mieszkańców. Według dokumentów powiatu wiślickiego z 1579 r. wieś Pierśniczka w parafii Pierśnica, własność Melchiora Piersniczkiego, miała 9 osad, 3½ łana, 2 zagrody z rolą, 1 biedny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierzchnica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

Pierzchnica – miasto w Polsce położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Pierzchnica. Miejscowość jest od 1973 siedzibą gminy Pierzchnica; do 1954 roku była siedzibą gminy Drugnia.

Prawa miejskie w latach 1359–1869 oraz ponownie od 1 stycznia 2019.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pierzchnicki

→ Pierzchnica

Patrz:Pierzchnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchniczanin

mieszkaniec Pierzchnicy (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchniczanka

mieszkanka Pierzchnicy (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchno

W Polsce

- Pierzchno – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka
- Pierzchno – osada leśna w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka
- Pierzchno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
- Pierzchno – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Wielkopolska
- Pierzchno – przystanek kolejowy w Pierzchnie, w gminie Kórnik, w woj. wielkopolskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierzchotek

gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzchowice

Pierzchowice – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Mikołajki Pomorskie.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierzchły

taki, który pierzchnął (uciekł, zniknął)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierze

pióra i pokrywający je w dolnej części puch, szczególnie ptaków domowych, wykorzystywane po odpowiednim przygotowaniu do wypychania poduszek, pierzyn i produkcji ozdób

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. w ogólności, pióra i puch pokrywające ptaka

(1.2) pióra ptaków domowych, zwykle gęsi, służące do napychania poduszek, pierzyn itp.

(1.3) przen. żart. włosy słabe, rzadkie

(1.4) daw. gwara. więz. włosy

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od prać

Pióro (łac. penna) – twory nabłonkowe pokrywające ciała części zwierząt, zwłaszcza ptaków. Podobnie jak łuski u gadów, pióra zachodzą na siebie dachówkowato.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierzeja

frontowa ściana zabudowy ulicy lub placu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. archit. połać ulicy, strona ulicy

(1.2) daw. zwykle w l. mnogiej skrzydło drzwi

Pierzeja – ciąg frontowych elewacji budynków ustawionych w szeregu po jednej stronie ulicy lub placu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierzga

grudka pyłku kwiatowego zlepiona miodem, stanowiąca pokarm dla młodych pszczół i starszych larw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pszcz. pszczeli pokarm będący sfermentowanym i zakonserwowanym w komórkach plasterastra pyłkiem kwiatowym;

Pierzga – substancja wytwarzana przez pszczoły z pyłku kwiatowego zmieszanego z miodem lub nektarem i zakonserwowanego w komórkach plastra w następstwie fermentacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pierzowisko

teren o warunkach sprzyjających lęgowi danego gatunku ptaka, szczególnie kaczek i innych ptaków wodnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzowy

→ pierze

Patrz:pierze

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzwin

Pierzwin – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie zielonogórskim, w gminie Nowogród Bobrzański.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pierzyć

pierzyć się: o ptakach: zmieniać upierzenie, tracić stare pióra i pokrywać się nowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzyna

przykrycie składające się z wsypy wypełnionej pierzem, powleczonej poszwą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gruba kołdra wykonana z pierza

(1.2) książk. warstwa okrywająca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierzyneczka

zdrobnienie od: pierzynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: pierzyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierzynka

zdrobnienie od: pierzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pierzyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pierzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzysko

część strzały, w której znajdują się lotki

#### Źródła:

SJP.pl

# Pierzyszowate

rodzina owadów z rzędu chruścików

#### Źródła:

SJP.pl

# Pies

1. zwierzę domowe występujące w wielu rasach, tresowane dla różnych celów;
2. wyzwisko;
3. samiec lisa i borsuka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Canis familiaris|ref=tak., zwierzę domowe;

(1.2) samiec psa (1.1)

(1.3) środ. łow. samiec lisa lub borsuka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) slang. obraź. policjant, żandarm lub milicjant

(2.2) daw. gwara. więz. ajent policyjny

(2.3) pejor. ktoś podły, oszukańczy (epitet wobec mężczyzny)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piesak

niewielki ssak drapieżny z rodziny psów, zamieszkujący tereny północnej tundry, hodowany dla futra i mięsa; piesiec, lis polarny

Lis polarny, piesiec, piesak (Vulpes lagopus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych, występujący na obszarach na północ od północnego kręgu polarnego.

Lisy te można spotkać zarówno nad morzem, w dolinach, jak i wysoko na grzbietach górskich. Są to zwierzęta terytorialne. Najczęściej występuje w ubarwieniu letnim brązowo-szarym, a zimą śnieżnobiałym lub stalowoniebieskim, choć spotyka się też lisy czarne przez cały rok. Żywi się ptakami (szczególnie ich pisklętami), małymi ssakami (np. lemingami), jajami, rybami i padliną. Przez zimę do wiosny często podążają za niedźwiedziami polarnymi, podobnie jak szakale za lwami, licząc na pozostałości z ich zdobyczy. Nory lęgowe kopie w ziemi, na zboczach, pomiędzy kamieniami. Ciąża trwa 49-57 dni. W maju lub czerwcu samica rodzi 2-8, maksymalnie 12 szczeniąt, ważących 40-80 g. Śmiertelność młodych jest duża i dochodzi do 50%, praktycznie lisica odchowuje 3-4 szczenięta. Szczenięta zaczynają widzieć po 14 dniach, matka natomiast żywi je mlekiem przez 8-10 tygodni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pięść

zaciśnięta dłoń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaciśnięta dłoń

(1.2) przen. brutalna przemoc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięściaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pięściak

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięściak

proste kamienne narzędzie wykorzystywane do rozbijania i kruszenia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archeol. paleolityczne narzędzie przeważnie z krzemienia lub twardej skały mające kształt migdałowaty, sercowaty lub owalny;

Pięściak, tłuk pięściowy, zwany w dawnej archeologii toporem bądź tłukiem pięściowym – narzędzie wykonane techniką rdzeniowania z naturalnych fragmentów krzemieni i innych skał twardych (rzadziej z grubych odłupków) przy zastosowaniu obustronnej obróbki na większej części lub na całym obwodzie. W ten sposób powstawały narzędzia o migdałowatym, sercowatym czy owalnym kształcie, o dopasowanej do dłoni podstawie. Pierwsze pięściaki abwilskie charakteryzowały się przypadkową formą i brakiem wyraźnej krawędzi tnącej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięściarka

→ pięściarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta, która uprawia pięściarstwo

Boks, pięściarstwo – sport walki, w którym dwóch zawodników walczy ze sobą jedynie przy użyciu pięści, pierwotnie bez rękawic, a od początku XX w. już w rękawicach.

Patrz:pięściarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięściarski

dotyczący pięściarza, pięściarstwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z pięściarstwem lub pięściarzami, dotyczący pięściarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięściarstwo

sportowa walka na pięści; boks

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. boks

Boks, pięściarstwo – sport walki, w którym dwóch zawodników walczy ze sobą jedynie przy użyciu pięści, pierwotnie bez rękawic, a od początku XX w. już w rękawicach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięściarz

sportowiec uprawiający pięściarstwo; bokser

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik, który uprawia pięściarstwo (boks), zwłaszcza w kontekście historycznym

Boks, pięściarstwo – sport walki, w którym dwóch zawodników walczy ze sobą jedynie przy użyciu pięści, pierwotnie bez rękawic, a od początku XX w. już w rękawicach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieścić

1. pieścić (się): głaskać, tulić, całować kogoś, najczęściej dla okazania czułości;
2. pieścić się: dbać o siebie lub o coś, o kogoś przesadnie, oszczędzać coś lub kogoś, cackać się z czymś lub z kimś

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) tulić, głaskać okazując czułość

czasownik zwrotny niedokonany pieścić się

(2.1) pieścić (1.1) siebie nawzajem

(2.2) przesadnie dbać o siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieścidełko

rzecz, rzadziej zwierzę lub człowiek piękny, wypieszczony, bardzo zadbany, doprowadzony do idealnego stanu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) cudeńko, rzecz wymuskana, wypieszczona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pięściopiryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. iron. cios z pięści jako metoda „wychowawcza” lub „lecznicza”

#### Źródła:

Wiktionary

# Pięściowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pięścią, dotyczący pięści

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieściwiej

przestarzały stopień wyższy od przysłówka: pieściwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieściwość

→ pieściwy

Patrz:pieściwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieściwszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieściwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieściwy

dawniej: miły, skłonny do rozczulania się (np. pieściwa gospodyni), a także pełen wrażliwości lub lubiący być pieszczonym (np. pieściwy zwierzak)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieseczek

zdrobnienie od: piesek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piesek

1. zdrobnienie od: pies;
2. mały pies;
3. dawniej: przyrząd do ściągania wysokich butów; chłopiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od pies

(1.2) mały pies

(1.3) zabawka wyobrażająca psa

(1.4) pot. pogard. o kimś, kto donosi na innych, jest na czyichś usługach

(1.5) zool. zob. piesek preriowy.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. przen. przyrząd do zdejmowania butów

(2.2) sport. prosty styl pływacki, przypominający sposób pływania psów i innych czworonogów;

Piesek – prosty styl pływacki. Charakteryzuje się on tym, że pływak leży na klatce piersiowej i porusza rękoma i nogami w górę i w dół, tak jak pływają psy i inne zwierzęta. Jest to w zasadzie kłus w wodzie.

Jest pierwszym stylem używanym przez starożytnych ludzi. Uważa się, że powstał w wyniku obserwacji pływających zwierząt. Prehistoryczne malowidła jaskiniowe w Egipcie przedstawiają postaci, które wydają się płynąć pieskiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieseniek

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, psinka, piesio, psiuniek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieseł

potocznie:
1. pies rasy shiba inu z internetowych memów;
2. pies

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) żart. slang. pies

Pieseł (ang. Doge) – mem internetowy, który zyskał popularność w 2013. Przedstawia psa rasy Shiba, otoczonego kolorowymi tekstami, oryginalnie pisanymi angielszczyzną, przy użyciu fontu Comic Sans, wśród których często występuje słowo wow. Teksty mają przedstawiać wewnętrzne monologi psa. Polska nazwa mema została stworzona przez Randalla Kieślowskiego na jego profilu w portalu Facebook, którego popularność przewyższyła anglojęzyczną wersję profilu z memem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piesełek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. pieseł

#### Źródła:

Wiktionary

# Piesiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piesiec

ssak z rodziny psów występujący w Arktyce, hodowany jako zwierzę futerkowe; lis polarny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Vulpes lagopus|ref=tak., gatunek lisa występujący w tundrze;

Lis polarny, piesiec, piesak (Vulpes lagopus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych, występujący na obszarach na północ od północnego kręgu polarnego.

Lisy te można spotkać zarówno nad morzem, w dolinach, jak i wysoko na grzbietach górskich. Są to zwierzęta terytorialne. Najczęściej występuje w ubarwieniu letnim brązowo-szarym, a zimą śnieżnobiałym lub stalowoniebieskim, choć spotyka się też lisy czarne przez cały rok. Żywi się ptakami (szczególnie ich pisklętami), małymi ssakami (np. lemingami), jajami, rybami i padliną. Przez zimę do wiosny często podążają za niedźwiedziami polarnymi, podobnie jak szakale za lwami, licząc na pozostałości z ich zdobyczy. Nory lęgowe kopie w ziemi, na zboczach, pomiędzy kamieniami. Ciąża trwa 49-57 dni. W maju lub czerwcu samica rodzi 2-8, maksymalnie 12 szczeniąt, ważących 40-80 g. Śmiertelność młodych jest duża i dochodzi do 50%, praktycznie lisica odchowuje 3-4 szczenięta. Szczenięta zaczynają widzieć po 14 dniach, matka natomiast żywi je mlekiem przez 8-10 tygodni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piesienica

Piesienica – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Zblewo nad Piesienicą w pobliżu trasy linii kolejowej Tczew-Chojnice-Piła (stacja kolejowa Piesienice).

Piesienica należy do rzymskokatolickiej parafii św. Elżbiety w Pinczynie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piesiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piesik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piesio

pieszczotliwie: pies; psiutek, psiunia, psiak, psiaczek, psina, psinka, psiuniek, pieseniek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pieszcz. pies

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieski

potocznie: marny, nędzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. psi

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. godny pożałowania

forma rzeczownika.

(3.1) plural|piesek.

Miejscowości w Polsce

- Pieski – wieś w woj. lubuskim, w pow. międzyrzeckim, w gminie Międzyrzecz
- Pieski – wieś w woj. pomorskim, w pow. lęborskim, w gminie Cewice

Rosja

- Pieski – miejscowość w obwodzie moskiewskim
- Pieski – wieś w osiedlu wiejskim Pieriewołoczskoje rejonu rudniańskiego w obwodzie smoleńskim
- Pieski – osiedle w obwodzie riazańskim, w rejonie spaskim
- Pieski – wieś w sielsowiecie naumowskim rejonu konyszowskiego w obwodzie kurskim
- Pieski – wieś w obwodzie woroneskim, w rejonie poworińskim
- Pieski – stacja kolejowa w miejscowości Pieski, w rejonie kołomieńskim, w obwodzie moskiewskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieskiem

1. zdrobnienie od: pies;
2. mały pies;
3. dawniej: przyrząd do ściągania wysokich butów; chłopiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Piesko

przysłówek

(1.1) na sposób pieski

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieskować

czasownik

(1.1) przen. zabiegać o względy kobiety niczym piesek o uwagę właściciela

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieskować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieskowy

→ piesek

Patrz:piesek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieśń

1. krótki utwór wokalny, często do tekstu poetyckiego, wykonywany zespołowo lub solowo, zwykle za akompaniamentem;
2. rozpowszechniony w starożytnej Grecji wiersz liryczny przeznaczony do recytacji lub śpiewu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. forma muzyczna utworu wokalnego, instrumentalnego lub wokalno-instrumentalnego;

(1.2) liter. gatunek literacki poezji lirycznej, o genezie związanej z obrzędami i muzyką (pieśni ludowe, pieśni średniowieczne), od której stopniowo się uwolnił, stając się samodzielną formą wyrazu;

- pieśń (forma muzyczna)
- pieśń (gatunek literacki)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieśniarka

1. wykonawczyni pieśni, piosenek, najczęściej regionalnych, typowych dla danego regionu;
2. kompozytorka pieśni i śpiewanych utworów lirycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wokalistka wykonująca pieśni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieśniarski

odnoszący się do pieśniarstwa lub pieśniarza, pieśniarski (np. koncert pieśniarski, recital pieśniarski)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieśniarstwo

zbiór pieśni charakteryzujących dany region, ogół wykonań muzycznych typowych dla tego regionu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieśniarz

1. wykonawca pieśni, piosenek, najczęściej regionalnych, typowych dla danego regionu;
2. kompozytor pieśni i śpiewanych utworów lirycznych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. wykonawca pieśni, a także piosenek

(1.2) książk. kompozytor pieśni

Pieśniarz, pieśniarka – wykonawca, wykonawczyni pieśni, piosenek. Również autor, autorka melodii i słów pieśni lub śpiewanych utworów lirycznych. Również poeta, poetka tworzący pieśni (utwory poezji lirycznej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieśniowy

mający cechy typowe dla pieśni (np. pieśniowy charakter poezji) lub odnoszący się do pieśni, związany z nią (np. recital pieśniowy, repertuar pieśniowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pieśnią, dotyczący pieśni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piesno

- Piesno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica
- Piesno – osada leśna w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Łobżenica]

#### Źródła:

Wikipedia

# Pięstnik

w technice: jednoręczny młot do podbijania narzędzi kamieniarskich; młot babkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Piestrak

rodzaj grzybów z rodziny truflowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. mikol. nazwa systematyczna|Choiromyces|Vittad.|ref=nie., rodzaj grzybów należący do rodziny truflowatych;

(1.2) mikol. grzyb z rodzaju piestrak (1.1)

Choiromyces Vittad. (piestrak) – rodzaj grzybów należący do rodziny truflowatych (Tuberaceae). W Polsce występuje 1 gatunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piestróweczkowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców

Piestróweczkowate (Hydnangiaceae Gäum. & C.W. Dodge) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piestrówka

rodzaj grzybów z rodziny piestrówkowatych

Rhizopogon Fr. (piestrówka) – rodzaj grzybów z rodziny piestrówkowatych (Rhizopogonaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piestrówkowate

rodzina grzybów z rzędu borowikowców

Piestrówkowate (Rhizopogonaceae Gäum. & C.W. Dodge) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie borowikowców (Boletales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piestruszka

rodzaj niewielkiego gryzonia z rodziny chomikowatych

Piestruszka (Lagurus) – rodzaj ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piestrzec

Piestrzec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Solec-Zdrój.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piestrzenica

grzyb z rodziny piestrzycowatych, o dużym, charakterystycznie pofałdowanym, brązowym kapeluszu i białawym trzonie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Gyromitra|Fr.|ref=tak., rodzaj grzyba o ciemnobrązowym, pofałdowanym kapeluszu obejmujący wiele trujących gatunków;

Gyromitra Fr. (piestrzenica) – rodzaj grzybów z rodziny krążkownicowatych (Discinaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piestrzeniewicz

nazwisko

Sławomir Piestrzeniewicz (ur. 21 marca 1955 w Łodzi), znany jako Arsène Lupin (pseudonim artystyczny) - jeden z czołowych polskich iluzjonistów.

Absolwent XXI Liceum Ogólnokształcącego im. Bolesława Prusa w Łodzi oraz Akademii Medycznej w Łodzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piestrzyca

rodzaj grzybów z rodziny piestrzycowatych

Helvella L. (piestrzyca) – rodzaj grzybów z rodziny piestrzycowatych (Helvellaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piestrzycowate

o cechach piestrzycowatych (grzybów z klasy workowców, charakteryzujących się białawym trzonem i dużym, pofałdowanym kapeluszem, głównie w kolorze brązowym lub kawowym)

Piestrzycowate (Helvellaceae Fr.) – rodzina grzybów z rzędu kustrzebkowców (Pezizales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piestrzycowaty

o cechach piestrzycowatych (grzybów z klasy workowców, charakteryzujących się białawym trzonem i dużym, pofałdowanym kapeluszem, głównie w kolorze brązowym lub kawowym)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piestrzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piesza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która porusza się na własnych nogach

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: pieszy

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczański

→ Pieszczany; piszczański

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczany

miasto w zachodniej Słowacji; Piszczany

Pieszczany (słow. Piešťany, węg. Pöstyén, niem. Pistyan/Pistian, na przełomie XIX i XX w. również [Bad] Püschtin) – uzdrowisko na Słowacji, ok. 86 km na północ od Bratysławy i 40 km na południe od Trenczyna, przy autostradzie D1, u podnóża pasma górskiego Považský Inovec nad Wagiem. Ośrodek administracyjny powiatu Pieszczany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pieścić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieszczoch

ktoś lubiący pieszczoty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś lubiący pieszczoty lub rozpieszczony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieszczocha

pieszczotliwie o samicy jakiegoś zwierzęcia lub dziewczynie bardzo kochanej, przymilnej, lubiącej pieszczoty

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczoszek

zdrobniale, czule o pieszczochu (osobie lub zwierzęciu lubiącym pieszczoty)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczoszka

zdrobniale, czule o pieszczosze (dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, lubiącej pieszczoty)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczot.

skrót od: pieszczotliwy, pieszczotliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczota

czułe głaskanie, przytulanie, całowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czułe dotykanie, głaskanie, całowanie kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieszczotka

pieszczotliwie, czule o dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, bardzo kochanej, przymilnej, czułej, lubiącej być pieszczoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczotki

pieszczotliwie, czule o dziewczynce, kobiecie lub samicy jakiegoś zwierzęcia, bardzo kochanej, przymilnej, czułej, lubiącej być pieszczoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczotliwie

przysłówek

(1.1) w sposób pieszczotliwy, z czułością

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieszczotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: pieszczotliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczotliwość

przymilność, czułość, serdeczność, także miłość lub potrzeba pieszczot, szczególnie w odniesieniu do zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczotliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: pieszczotliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszczotliwy

przymilny, pełen czułości, serdeczności, także miłości, oddania lub lubiący być pieszczonym, rozpieszczanym

przymiotnik

(1.1) książk. pełen czułości, serdeczności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieszczoty

czułe głaskanie, przytulanie, całowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszek

pieszek czarnogłowy - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszko

nazwisko

Mistrz Pieszko, magister Pesco, Peschel (ok. 1320–1371) — średniowieczny budowniczy epoki gotyku działający we Wrocławiu.

Realizował zlecenia biskupa Przecława z Pogorzeli. Był projektantem kaplicy Mariackiej w katedrze wrocławskiej w latach 1354–1368 (wedle innych źródeł 1345–1369), gdzie na wspornikach mogą widnieć wizerunki jego i żony. Brał udział w budowie chóru katedralnego, kościoła NMP na Piasku (St. Maria in Arena) (od 1365) i katedry św. Marii Magdaleny (do 1362).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieszków

pieszek czarnogłowy - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Pieszków – przysiółek wsi Dobroszów w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Chojnów
- Pieszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Lubin
- Pieszków – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pieszkowa

wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszkowice

Pieszkowice (niem. Petersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Polkowice.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieszkowo

wieś w Polsce

Pieszkowo (niem. Petershagen) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie.

Wieś położona w pobliżu doliny Elmy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piesznia

rzadko: rodzaj żelaznego dłuta o półokrągłym kształcie, służącego do żłobienia w drzewie; żłobak

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. leśn. rodzaj dłuta lub siekiery wykorzystywanej głównie do drążenia barci;

Piesznia – narzędzie przypominające dzidę z ostrzem kątowym na szczycie. Służyło do drążenia (dziania) barci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieszo

przysłówek

(1.1) idąc, biegnąc, nie zaś pojazdem

#### Źródła:

Wiktionary

# Pieszojezdnia

pas bez wydzielonych chodników, przeznaczony dla pieszych i pojazdów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieszy

piechotny;
1. idący na własnych nogach, np. pieszy turysta;
2. odbywany na własnych, np. piesza wycieczka;
3. złożony z osób idących na własnych, np. pieszy orszak;
4. przeznaczony dla ludzi idących na własnych nogach, np. ciąg pieszy;
5. należący do piechoty (formacji wojskowej), np. żołnierz pieszy

przymiotnik

(1.1) poruszający się jedynie na własnych nogach

(1.2) odbywający się przy udziale osób pieszych (1.1)

(1.3) przeznaczony dla pieszych (2.1)

(1.4) przest. odnoszący się do piechoty wojskowej, należący do takiej piechoty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba, która porusza się na własnych nogach

Pieszy – osoba znajdująca się poza pojazdem na drodze i niewykonująca na niej robót lub czynności przewidzianych odrębnymi przepisami. Za pieszego uważa się również osobę prowadzącą, ciągnącą lub pchającą rower, motorower, motocykl, hulajnogę elektryczną, urządzenie transportu osobistego, urządzenie wspomagające ruch, wózek dziecięcy, podręczny lub inwalidzki, osobę poruszającą się w wózku inwalidzkim, a także osobę w wieku do 10 lat kierującą rowerem pod opieką osoby dorosłej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieszyce

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, na Górnym Śląsku;

Pieszyce (niem. Peterswaldau) – miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie dzierżoniowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Pieszyce.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto liczyło 6827 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieszycki

→ Pieszyce

przymiotnik

(1.1) przym. od Pieszyce

Patrz:Pieszyce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieszyczanin

mieszkaniec Pieszyc (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pieszyc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pieszyczanka

mieszkanka Pieszyc (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pieszyc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) inform. ezoteryczny język programowania oparty na kolorowych polach przypominających abstrakcyjną grafikę;

Piet – ezoteryczny język programowania opracowany przez Davida Morgan-Mara. Nazwa języka pochodzi od holenderskiego malarza Pieta Mondriana. Pierwotnie zaplanowana nazwa Mondrian okazała się już zajęta.

Programy tworzone w Piet to bitmapy, które wyglądem przypominają abstrakcyjne obrazy. Kompilacji towarzyszy kursor, który porusza się po obrazie „przeskakując” z jednego obszaru o jednolitej barwie na kolejne. Procedury są wykonywane wówczas, gdy kursor opuszcza dany obszar.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pieta

obraz lub rzeźba przedstawiająca boleściwą Marię z martwym Chrystusem na kolanach; Pieta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. tylna część stopy

(1.2) część skarpety, pończochy, buta w okolicach pięty (1.1)

(1.3) żegl. dolny koniec masztu;

Pietà [pjeˈta] (wł. pietà – „miłosierdzie”, „litość”; łac. pietas – „miłość zgodna z powołaniem”) – w sztukach plastycznych przedstawienie opłakującej Matki Bożej trzymającej na kolanach ciało Jezusa Chrystusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piętak

dawniej:
1. moneta wartości pięciu groszy lub pięciu kopiejek;
2. żelazny drążek używany do podważania ciężkich przedmiotów

Piętak – część wsi Rogienice Wielkie w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, w gminie Mały Płock.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piętaszek

Przypadki Robinsona Crusoe – powieść podróżniczo-przygodowa Daniela Defoe z 1719 roku.

Opowieść o Robinsonie składa się z dwóch części: pierwsza – The Life and Strange Surprizing Adventures of Robinson Crusoe opowiada o losach marynarza Robinsona Crusoe, który trafia na bezludną wyspę. Druga – znacznie mniej znana – The Further Adventures of Robinson Crusoe opowiada o dalszych podróżach Robinsona.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pieter

żartobliwie lub potocznie o strachu, bojaźni, także panice, odczuwaniu lęków, fobii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. Piotr

Osoby:

- Jarzinho Pieter – piłkarz z Curaçao

Inne:

- Pieter – niderlandzkie imię męskie

Zobacz też:

- Sint-Pieter

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pięterko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od piętro; nadbudowa, zwykle o mniejszej powierzchni niż kondygnacja poniżej

(1.2) przen. miejsce intymnych spotkań

#### Źródła:

Wiktionary

# Piętka

1. zdrobnienie od: pięta;
2. kromka chleba odcięta pierwsza z brzegu bochenka; przylepka;
3. tylna część narty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pięta

(1.2) spoż. kromka chleba odkrojona z początku lub końca bochenka chleba

- piętka – sposób ukształtowania konturu elementu architektonicznego
- Piętka – polskie nazwisko
- piętka – część pługa
- piętka – część kopyta koniowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pietkiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Pietkiewicz (ujednoznacznienie)
- Barbara Pietkiewicz – polska dziennikarka prasowa, reportażystka
- Barbara Trzeciak-Pietkiewicz (ur. 1945) – polska dziennikarka radiowa i telewizyjna, producentka
- Beata Pietkiewicz (ur. 1981) – litewska polityczka i działaczka samorządowa, posłanka do parlamentu Litwy
- Bogusława Pietkiewicz (1944–2012) – polska skoczkini do wody, tłumaczka
- Edward Pietkiewicz (1909–1998) – polski dyplomata i pisarz
- Grzegorz Pietkiewicz (ur. 1962) – polski artysta plastyk
- Grzegorz Pietkiewicz (ur. 1988) – polski siatkarz
- Jadwiga Pietkiewicz (ur. 1950) – polska koszykarka
- Janusz Pietkiewicz (ur. 1946) – polski impresario, animator kultury, działacz samorządowy
- Jerzy Pietkiewicz (ujednoznacznienie)
- Juzefs Petkēvičs (Józef Pietkiewicz) – łotewski szachista polskiego pochodzenia
- Kazimierz Pietkiewicz (ujednoznacznienie)
- Konstanty Pietkiewicz (1908–1980) – polski inżynier i dyrektor kolejowy
- Krzysztof Pietkiewicz (ur. 1950) – polski historyk, lituanista
- Maciej Stanisławowicz Pietkiewicz (XVI w.) – szlachcic Rzeczypospolitej
- Małgorzata Jedynak-Pietkiewicz (1945–2013) – polska dziennikarka kulturalna
- Mirosław Pietkiewicz (1933–2020) – polski organista
- Monika Richardson z domu Pietkiewicz (ur. 1972) – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna
- Rajmund Pietkiewicz (1920–2013) – polski malarz, grafik, wykładowca
- Rajmund Pietkiewicz (ur. 1970) – polski duchowny katolicki
- Stanisław Pietkiewicz (1894–1986) – polski geograf i kartograf
- Zenon Pietkiewicz (1862–1932) – polski dziennikarz
- Zenon Pietkiewicz (1938–2018) – polski żołnierz
- Zygmunt Pietkiewicz (ur. 1942) – łotewski działacz polityczny i przedsiębiorca polskiego pochodzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietkowo

Pietkowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Poświętne. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1522 roku, kiedy to powstała parafia rzymskokatolicka.

W latach 1954-1959 wieś była siedzibą gromady Pietkowo, po jej zniesieniu w gromadzie Poświętne. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piętnar

ciesielskie łączenie konstrukcji drewnianej; bantyna, rososzka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnaście

[czytaj: pietnaście] liczebnik oznaczający liczbę 15

liczebnik główny

(1.1) liczba 15

15 (piętnaście) – liczba naturalna następująca po 14 i poprzedzająca 16. Warunek podzielności zapisanej w systemie dziesiętnym liczby przez 15 to, aby była podzielna zarówno przez 3, jak i przez 5.

Piętnaście sztuk to inaczej mendel, a 15 minut nazywane jest tradycyjnie kwadransem. Liczba piętnaście jest najmniejszą liczbą złożoną mającą w rozkładzie na czynniki pierwsze dwie różne liczby nieparzyste.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piętnaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 15, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 15

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnasta

godzina piętnasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 15, godzina trzecia po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: piętnasty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 15

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastka

1. grupa piętnastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 15;
3. piętnaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 15

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 15

(1.3) całość składająca się z piętnastu części, elementów lub jednostek

(1.4) pot. piętnastoletnia dziewczyna

- piętnastka – nazwa liczby 15
- Piętnastka – układanka logiczna
- Piętnastka – gra bilardowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piętnastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą piętnaście, dotyczący liczby piętnaście

#### Źródła:

Wiktionary

# Piętnastoboczny

mający 15 boków

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastocentymetrowy

mający długość piętnastu centymetrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastoczęściowy

składający się z piętnastu części

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastodniowy

mający piętnaście dni, trwający piętnaście dni itp.

przymiotnik

(1.1) trwający piętnaście dni

(1.2) będący w wieku piętnastu dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastogodzinny

trwający piętnaście godzin

przymiotnik

(1.1) trwający piętnaście godzin

(1.2) będący w wieku piętnastu godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastokąt

figura płaska mająca 15 kątów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. figura geometryczna, która ma piętnaście boków i piętnaście wierzchołków

Wielokąt, wielobok – różnie definiowany typ figury geometrycznej:

- w sensie najszerszym jest to dowolna zamknięta linia łamana;
- czasem wymaga się dodatkowo, by była to łamana płaska;
- dodatkowym założeniem może być, że jest to łamana zwyczajna;
- wielokątem nazywa się też obszar płaszczyzny ograniczony łamaną zwyczajną; w tym wypadku jest to spójny zbiór stanowiący sumę skończonej liczby trójkątów zdefiniowanych jako sympleksy danej przestrzeni dwuwymiarowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piętnastokilometrowy

mający długość piętnastu kilometrów, wynoszący piętnaście kilometrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastokrotnie

przysłówek

(1.1) piętnaście razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Piętnastokrotność

→ piętnastokrotny

Patrz:piętnastokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastokrotny

powtarzający się piętnaście razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się piętnaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś piętnaście razy

(1.3) piętnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastolatek

chłopiec piętnastoletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak w wieku piętnastu lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca piętnaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od piętnastolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastolatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca piętnaście lat;
2. okres obejmujący piętnaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna mająca piętnaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca piętnaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od piętnastolatek

Piętnastolatka (tytuł oryg. Quinceañera) – amerykański dramat filmowy z 2006 roku, napisany oraz wyreżyserowany przez Richarda Glatzera i Washa Westmorelanda. Projekt miał swoją premierę podczas Sundance Film Festival styczniem 2006, następnie prezentowany był podczas ogólnoświatowych festiwali, w tym na prestiżowym Berlinale. Został wyróżniony wieloma nagrodami i nominacjami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piętnastolatki

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca piętnaście lat;
2. okres obejmujący piętnaście lat

Piętnastolatki (ang. Hillside, znany również jako Fifteen, 1991–1993) – kanadyjsko-amerykański serial młodzieżowy stworzony przez Johna T. Binkleya.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piętnastolecie

1. okres piętnastu lat;
2. piętnasta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastoletni

1. trwający piętnaście lat; przypadający za piętnaście lat;
2. będący w wieku piętnastu lat, mający piętnaście lat

przymiotnik

(1.1) mający piętnaście lat

(1.2) trwający piętnaście lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z piętnastu liter

#### Źródła:

Wiktionary

# Piętnastomiesięczny

mający piętnaście miesięcy, trwający piętnaście miesięcy itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastominutowy

trwający piętnaście minut

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający piętnaście minut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastoosobowy

1. składający się z piętnastu osób;
2. przeznaczony dla piętnastu osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla piętnastu osób, mogący pomieścić piętnaście osób

(1.2) złożony z piętnastu osób, wykonywany przez piętnaście osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i piętnastu kondygnacji położonych nad nim

#### Źródła:

Wiktionary

# Piętnastoprocentowy

stanowiący piętnaście procent czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastościan

wielościan o 15 ścianach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o piętnastu ścianach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnastostopniowy

1. mający piętnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający piętnaście stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z piętnastu tomów, zawarty w piętnastu tomach, wydany w piętnastu tomach

#### Źródła:

Wiktionary

# Piętnastotonowy

ważący piętnaście ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający piętnaście tygodni

(1.2) będący w wieku piętnastu tygodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Piętnastotysięcznik

statek o nośności piętnastu tysięcy ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętnastowieczny

dotyczący piętnastego wieku, pochodzący z piętnastego wieku, żyjący w piętnastym wieku, dziejący się w piętnastym wieku itp.

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w piętnastym wieku; taki, który pochodzi z piętnastego wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 15

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 15

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po czternastym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) piętnasta: godzina piętnasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętno

1. znak, znamię, ślad po uderzeniu, blizna;
2. cecha charakterystyczna

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) trwały znak rozpoznawczy właściciela wyciśnięty lub wypalony na skórze bydlęcia albo niewolnika; dawniej również na twarzy lub plecyecach przestępcy

(1.2) przen. cecha charakterystyczna, trwały ślad po czymś, znak rozpoznawczy

- piętno – ślad albo odbite czy wypalone znamię; piętno na ramieniu nosiła Milady, zbrodniarka, bohaterka powieści Trzej muszkieterowie Aleksandra Dumasa; naznaczony nim był również Jean Valjean, bohater Nędzników Victora Hugo
- Piętno (zootechnika) – znak wypalany na skórze zwierząt w celu ich rozpoznawania

- Piętno – polski film z 1983 roku
- Piętno – brytyjski film z 1997 roku
- Piętno – amerykański film z 2003 roku

Nazwy w Polsce

- Piętno – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie tureckim, w gminie Tuliszków
- Piętno – dawna gmina wiejska
- Piętno − dawny kolejowy wąskotorowy przystanek osobowy w Piętnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piętnować

1. potępiać;
2. oznaczyć piętnem

czasownik przechodni niedokonany (dk. napiętnować)

(1.1) surowo osądzać

(1.2) rzad. odciskać piętno

czasownik zwrotny niedokonany piętnować się (dk. napiętnować się)

(2.1) surowo osądzać jeden drugiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętnówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Hadeninae|Guénée|ref=tak., podrodzina motyli w obrębie rodziny sówkowatych;

Piętnówki (Hadeninae) – podrodzina motyli w obrębie rodziny sówkowatych (Noctuidae). Jest bardzo liczna: wyróżnia się kilka tysięcy gatunków i 382 rodzaje. Do piętnówek należy wiele szkodników upraw, z czego w Polsce szczególnie szkodliwe są gatunki z rodzaju Mamestra (m.in. piętnówka kapustnica, piętnówka brukiewka).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pietoso

określenie wykonawcze: współczująco

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętowy

→ pięta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piętą

Patrz:pięta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pietrać

potocznie: pietrać się - odczuwać strach, bać się, a także panikować, odczuwać lęk przed kimś lub przed czymś; mieć pietra

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrain

[czytaj: pitrejn] rasa świni domowej wyhodowana w Belgii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietras

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrasiak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adolf Pietrasiak – polski wojskowy
- Dariusz Pietrasiak – polski piłkarz
- Iwona Pietrasiak – polska biskupka Kościoła Katolickiego Mariawitów
- Małgorzata Pietrasiak – polska naukowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrasiewicz

nazwisko

Pietrasiewicz – polski herb szlachecki, odmiana herbu Leliwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrasik

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ariel Pietrasik – polski piłkarz ręczny
- Bartłomiej Pietrasik – polski piłkarz
- Damian Pietrasik – polski niepełnosprawny pływak
- Eugeniusz Pietrasik – polski działacz sportowy
- Zdzisław Pietrasik – polski krytyk filmowy i teatralny, dziennikarz, publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrasz

potocznie: pietrać się - odczuwać strach, bać się, a także panikować, odczuwać lęk przed kimś lub przed czymś; mieć pietra

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietraszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietraszek

nazwisko

- Pietraszek – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Pietraszek

- Alfreda i Bolesław Pietraszek – Polacy uhonorowani medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata,
- Adrian Pietraszek – dziennikarz i socjolog,
- Anna Teresa Pietraszek – polska reżyser, dokumentalista, operatorka,
- Andrzej Pietraszek – chirurg, taternik i alpinista,
- Jan Kryspin Pietraszek – bohater PSB
- Leszek Pietraszek – funkcjonariusz służb specjalnych, wicemarszałek województwa śląskiego,
- Marcin Pietraszek – dziennikarz i pisarz,
- Mieczysław Pietraszek – inżynier mechanik, oficer WP, bohater PSB,
- Romuald Pietraszek – prawnik, kapitan żeglugi wielkiej, urzędnik państwowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietraszewcy

Koło Pietraszewskiego – dyskusyjna grupa literacka młodych intelektualistów rosyjskich, założona przez Michała Wasylewicza Pietraszewskiego w latach 1845–1849.

Poglądy członków Koła Pietraszewskiego określano jako zapadniczelstwo (ros. zapad „zachód”). Zajmowano się w niej zachodnią filozofią (szczególnie Heglem) oraz literaturą, co zostało oficjalnie zakazane przez Mikołaja I.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pietraszewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietraszewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Ignacy Pietraszewski – polski orientalista
- Jerzy Pietraszewski – polski oficer wywiadu
- Michał Pietraszewski – polski działacz społeczny
- Teofil Pietraszewski – polski wojskowy, rosyjski szpieg

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietraszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietraszko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrasznik

roślina zielna, zawiera trujący alkaloid - koniinę; szczwół

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietraszyn

Pietraszyn (dodatkowa nazwa w j. niem. Klein Peterwitz, cz. Petřatin) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzanowice. Liczy około 350 mieszkańców. Historycznie leży na Górnym Śląsku, w tzw. polskich Morawach, czyli na obszarze dawnej diecezji ołomunieckiej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pietrek

1. nazwisko;
2. dawna forma imienia Piotr

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrelcina

miasto i gmina we Włoszech

Pietrelcina – miasto i gmina we Włoszech, w pobliżu Neapolu, w regionie Kampania, w prowincji Benewent. Miejsce urodzenia św. o. Pio.

Według danych na I 2009 gminę zamieszkiwało 3069 osób przy gęstości zaludnienia 106,6 os./1 km².

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Pietrelcina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętro

1. kondygnacja budynku nad parterem lub nad inną kondygnacją;
2. strefa znajdująca się na określonej wysokości nad poziomem morza, w której panuje pewien typ roślinności;
3. zespół warstw skalnych powstałych w czasie wieku geologicznego;
4. część złoża przygotowana do jednoczesnego wybierania;
5. w drzewostanie leśnym: jednakowa wysokość koron pewnej grupy drzew lub krzewów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. bud. nadziemna kondygnacja budynku bezpośrednio nad parterem albo jeszcze wyżej

(1.2) geol. jednostka chronostratygraficzna dziejów Ziemi, część oddziału;

(1.3) bot. zob. piętro roślinne.

(1.4) górn. część złoża przygotowana do jednoczesnego wybierania (przy pionowym podziale poziomu kopalni)

(1.5) leśn. korony grupy drzew znajdujące się na tej samej wysokości

- Piętro, czyli wyższa kondygnacja budynku
- Piętra roślinności w botanice
- Piętro – jednostka chronostratygraficzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pietrodworec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Peterhof (nazwa obowiązująca w latach 1944–1997, obecnie egzonim wariantowy);

#### Źródła:

Wiktionary

# Pietroń

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietropawłowsk

miasto w Kazachstanie; Petropawłowsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Kazachstanie, położone nad Iszymem;

(1.2) geogr. zob. Pietropawłowsk Kamczacki.

- Pietropawłowsk – miasto w Kazachstanie
- Pietropawłowsk Kamczacki – miasto w Rosji
- Pietropawłowsk – wieś w Rosji, w Jakucji, w ułusie ust-majskim
- „Pietropawłowsk” – okręt floty Imperium Rosyjskiego w latach 1897–1904
- „Pietropawłowsk” – pancernik typu Gangut floty Imperium Rosyjskiego, a następnie ZSRR w latach 1914–1953
- „Pietropawłowsk” – krążownik ciężki typu Admiral Hipper służący w marynarce wojennej ZSRR w latach 1940–1956 (od 1944 jako „Tallin”)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pietropawłowski

przymiotnik od: Pietropawłowsk

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pietropawłowskiem, dotyczący Pietropawłowska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pietroszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrowice

wieś w Polsce

Pietrowice (dawniej Pietrowice Głubczyckie, cz. Petrovice, dawniej Petříkovy, niem. Peterwitz, dawniej Petrowitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce, w południowo-wschodniej części Gór Opawskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrowicki

przymiotnik od: Pietrowice, Pietrowice Małe, Pietrowice Wielkie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętrowiec

potocznie: budynek piętrowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. budynek piętrowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piętrówka

piętrówka kapustnica - motyl z rodziny sówek, szkodnik kalafiorów i kapusty

#### Źródła:

SJP.pl

# Piętrowość

Piętrowość – istotna właściwość środowiska przyrodniczego terenów górskich, polegająca na zmienności jego cech wraz ze wzrostem wysokości bezwzględnej. Zmienność ta dotyczy całego środowiska, jak i poszczególnych jego elementów (np. klimatu, opadów, gleb, roślinności itp.).

#### Źródła:

Wikipedia

# Pietrowski

nazwisko

Osoby o nazwisku Pietrowski

- Artur Pietrowski (1924-2006) – rosyjski psycholog
- Boris Pietrowski (1908-2004) – radziecki chirurg
- Fiodor Pietrowski (1907-1959) – generał radzieckich służb specjalnych
- Karol Pietrowski (2. poł. XVIII w.) – polski kompozytor
- Konstantin Pietrowski (1875-?) – rosyjski działacz narodowy w II Rzeczypospolitej
- Marcin Pietrowski (ur. 1988) – polski piłkarz
- Piotr Pietrowski (1899-1941) – radziecki wojskowy
- Stiepan Pietrowski (1897-po 1966) – pułkownik Armii Czerwonej, generał brygady LWP

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piętrowy

odnoszący się do piętra, składający się z dwóch lub więcej pięter (kondygnacji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) o domu: taki, który ma dwie kondygnacje: parter i jedno piętro

(1.2) taki, który ma wiele pięter, kondygnacji, spiętrzonych warstw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pietrozawodsk

stolica Karelii; Petrozawodzk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na północnym zachodzie Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii;

Pietrozawodsk, Petrozawodzk (ros. Петрозаводск, karel. Petroskoi lub Zavod, fiń. Petroskoi, w latach wojny kontynuacyjnej 1941–1944 – Äänislinna, jeszcze w XVI w. znane jak Onegaborg) – miasto w europejskiej części Federacji Rosyjskiej, stolica Republiki Karelii. Port nad jeziorem Onega. Ludność: 281,0 tys. mieszkańców (2020).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pietrozawodski

→ Pietrozawodsk; petrozawodzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrucha

1. pietruszka o pokaźnych rozmiarach;
2. żartobliwie o kobiecie lub mężczyźnie, który pietruszkuje (nie ma powodzenia na zabawie, balu, nie tańczy z partnerem, partnerką)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zgrub. pietruszka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pietruczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietruniek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od Piotr

#### Źródła:

Wiktionary

# Piętrus

potocznie: wagon kolejowy lub autobus mający miejsca dla pasażerów umieszczone na dwóch poziomach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. piętrowy pojazd – autobus lub pociąg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pietrusiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrusiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Stefan Pietrusiewicz − polski inżynier i polityk
- Wiesław Pietrusiewicz − polski lekarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrusiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Dionizy Pietrusiński (1930–2020) – polski rzymskokatolicki duchowny
- Jan Pietrusiński (1864–1886) – polski tkacz, działacz ruchu robotniczego
- Józef Pietrusiński (1912–1976) – polski działacz polityczny, poseł na Sejm
- Ludwik Pietrusiński (1803–1865) – polski prawnik, pisarz i publicysta
- Stefan Pietrusiński (1929–1953) – polski działacz konspiracji
- Zygmunt Pietrusiński (1924–?) – polski działacz partyjny i dyplomata

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietruski

nazwisko

- Mieczysław Pietruski (1848-1905) – kontradmirał
- Oktaw Pietruski (1820-1894) – prawnik, polityk
- Ryszard Pietruski (1922-1996) – aktor teatralny i filmowy
- Stanisław Pietruski (1893-1971) – lotnik wojskowy
- Stanisław Konstanty Pietruski (1811-1874) – zoolog, botanik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietruszczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa z pietruszki

(1.2) daw. gw-pl|Piotrkowskie. kulin. rosół

#### Źródła:

Wiktionary

# Pietruszczany

przymiotnik

(1.1) daw. dotyczący pietruszki, zawierający pietruszkę

#### Źródła:

Wiktionary

# Pietruszeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pietruszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pietruszewski

nazwisko

Osoby o nazwisku Pietruszewski

- Aleksandr Pietruszewski – rosyjski historyk
- Aleksandr Pietruszewski – radziecki generał
- Dmitrij Pietruszewski – rosyjski historyk
- Fiodor Pietruszewski – rosyjski fizyk
- Mateusz Kazimierz Pietruszewski – sędzia grodzki
- Michaił Pietruszewski – rosyjski generał

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietruszka

dwuletnia roślina zielna z rodziny baldaszkowatych, zawierająca liczne witaminy i olejek eteryczny o charakterystycznym zapachu oraz właściwościach leczniczych, stosowana najczęściej jako dodatek do potraw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roln. kulin. jadalne warzywo o białym korzeniu i zielonej naci;

(1.2) pot. kulin. nać pietruszki (1.1)

(1.3) pot. kulin. korzeń pietruszki (1.1)

- Pietruszka – balet
- pietruszka – warzywo korzeniowe i liściowe – pietruszka zwyczajna
- pietruszka – rodzaj roślin selerowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pietruszkować

żartobliwie: nie mieć powodzenia na zabawie, balu, nie być proszonym lub proszoną do tańca

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietruszkowy

zrobiony z pietruszki lub z dodatkiem pietruszki (np. krem pietruszkowy, ser pietruszkowy), związany w jakiś sposób z tą rośliną (np. pole pietruszkowe)

przymiotnik

(1.1) dotyczący pietruszki (roślin i jadalnych korzeni)

(1.2) przyrządzony, zrobiony z pietruszki, z dodatkiem pietruszki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pietruszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietruziel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pietruszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pietryga

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietryka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrzak

nazwisko

Pietrzak – nazwisko polskie.

Nazwa osobowa Pietrzak, podobnie jak Pietrzyk, wytworzyła się z imienia Piotr, w okresie gdy brzmiało ono jeszcze Pietr, zanim nie ustabilizowało się w formie dzisiejszej Piotr po dokonaniu się tzw. przegłosu polskiego.Odmiana Pietrzyk jest bardzo stara, została zapisana już w XII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrzejowice

Pietrzejowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.

Wieś duchowna, własność opactwa benedyktynów na Św. Krzyżu położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecieproszowskim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pietrzkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrzkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrzycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietrzyk

nazwisko

Pietrzyk – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sierpeckim województwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrzykowice

- Pietrzykowice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Długołęka
- Pietrzykowice – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Pietrzykowice – wieś w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Łodygowice
- Pietrzykowice – dawna gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Pietrzykowo

W Polsce:

- Pietrzykowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Koczała
- Pietrzykowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Szczecinek
- Pietrzykowo – dawna gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Pietrzykowski

nazwisko

Pietrzykowski (Pietrzykowska):

- Bogusław Pietrzykowski
- Irena Pietrzykowska
- Jan Pietrzykowski
- Józef Pietrzykowski
- Józef Pietrzykowski (artysta)
- Feliks Pietrzykowski
- Krzysztof Pietrzykowski
- Michał Pietrzykowski
- Mieczysław Pietrzykowski
- Sławomir Pietrzykowski
- Tadeusz Pietrzykowski
- Tomasz Pietrzykowski
- Zbigniew Pietrzykowski
- Zdzisław Pietrzykowski
- Zofia Rejman-Pietrzykowska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pietrzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietuch

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) białystok. kogut

#### Źródła:

Wiktionary

# Pietysta

osoba, którą charakteryzuje pietyzm (cześć, szczególne poszanowanie kogoś lub czegoś)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietystka

→ pietysta

Patrz:pietysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietystyczny

odnoszący się do pietyzmu (szczególnego poszanowania kogoś lub czegoś), związany z pietyzmem (np. periodyk pietystyczny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pietyzm

szczególne poszanowanie kogoś lub czegoś; cześć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. cześć, poszanowanie; szacunek z troską o coś

(1.2) rel. nurt religijny w luteranizmie w XVII i XVIII w.;

Pietyzm (niem. Pietismus) – nurt religijny w luteranizmie z XVII i XVIII wieku kładący nacisk na intensywną modlitwę, studiowanie Biblii, udział w pobożnych zgromadzeniach religijnych, rygorystyczną moralność oraz działalność charytatywną. Szczególnie rozwinął się w Wirtembergii i Prusach w XVII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piewca

1. przestarzałe: ten, kto opisuje, przedstawia, sławi coś lub kogoś;
2. dawniej: poeta, śpiewak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. artysta sławiący w swej twórczości

(1.2) książk. osoba przekonana do czegoś i zwykle to wyrażająca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piewczyni

dawniej o kobiecie, która opisuje, przedstawia, sławi coś albo kogoś lub o poetce, śpiewaczce, wykonawczyni pieśni

#### Źródła:

SJP.pl

# Piewik

przedstawiciel rodziny owadów, których samce wydają donośne dźwięki za pomocą odwłokowego narządu dźwiękowego; cykada

#### Źródła:

SJP.pl

# Piewikowate

o cechach piewikowatych (rodzina pluskwiaków)

Piewikowate, cykadowate, cykady (Cicadidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu cykadokształtnych. Obejmuje około 2900 gatunków, głównie tropikalnych i subtropikalnych. Larwy mają przednie odnóża grzebne i żyją pod ziemią, żywiąc się sokami wysysanymi z korzeni. Ich rozwój trwa od 2 do 17 lat. Dorosłe samce wydają głośne dźwięki celem przywabienia samic.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piewikowaty

o cechach piewikowatych (rodzina pluskwiaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pieza

jednostka ciśnienia jednego stena na powierzchnię jednego metra kwadratowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. fiz. jednostka ciśnienia równa jednemu stenowi na powierzchnię jednego metra kwadratowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piezoelektryczność

1. zjawisko fizyczne polegające na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku pod wpływem rozciągania lub ściskania kryształu
2. mechaniczna deformacja kryształu pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego

Piezoelektryk, materiał piezoelektryczny (z gr. πιέζω [piézō] – naciskać, popychać) – kryształ wykazujący zjawisko piezoelektryczne, polegające na pojawieniu się na jego powierzchni ładunków elektrycznych pod wpływem naprężeń mechanicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piezoelektryczny

związany z piezoelektrycznością (zjawiskiem fizycznym polegającym na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piezoelektryk

kryształ, w którym występuje zjawisko piezoelektryczności (zjawisko fizyczne polegające na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku pod wpływem rozciągania lub ściskania kryształu)

Piezoelektryk, materiał piezoelektryczny (z gr. πιέζω [piézō] – naciskać, popychać) – kryształ wykazujący zjawisko piezoelektryczne, polegające na pojawieniu się na jego powierzchni ładunków elektrycznych pod wpływem naprężeń mechanicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piezoelektryka

kryształ, w którym występuje zjawisko piezoelektryczności (zjawisko fizyczne polegające na powstawaniu na przeciwległych ścianach niektórych kryształów ładunków elektrycznych przeciwnego znaku pod wpływem rozciągania lub ściskania kryształu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piezoelement

element układu scalonego, podatny na zjawisko piezoelektryczności (mechanicznej deformacji pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piezokwarc

określenie kryształu kwarcu stosowane m.in. w optoelektronice, związane z jego własnościami piezoelektrycznymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Piezometr

przyrząd pomiarowy badający stopień ściśliwości jakiejś cieczy lub gazu oraz istniejące wówczas ciśnienie

Piezometr, właśc. hydrogeologiczny otwór obserwacyjny – urządzenie służące do pomiaru wysokości ciśnienia piezometrycznego w określonym punkcie warstwy wodonośnej. Oprócz tego, nowoczesne piezometry są zdolne do:

- wykonywania pomiarów poziomu (głębokość, zasięg i przepuszczalność) i rozkładu ciśnienia wód gruntowych,
- określania składu chemicznego i temperatury wody,
- określania kierunku wody i prędkości filtracji,

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piezometryczny

→ piezometr

Patrz:piezometr

#### Źródła:

SJP.pl

# Piezoprzewodność

zdolność przewodnika przewodzenia prądu elektrycznego pod wpływem rozciągnięcia lub ściśnięcia tego przewodnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Piezotronika

dziedzina elektroniki obejmująca badanie i wykorzystanie zjawiska piezoelektryczności (mechanicznej deformacji kryształu pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pif

wykrzyknienie naśladujące odgłos wystrzału lub odgłos przypominający wystrzał; często w wyrażeniu: pif, paf

#### Źródła:

SJP.pl

# Pif-Paf

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca podwójny wystrzał

#### Źródła:

Wiktionary

# Pifferaro

we Włoszech: wędrowny muzykant grający na piffero

#### Źródła:

SJP.pl

# Piffero

włoski instrument muzyczny; rodzaj fujarki pasterskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pig

skrótowiec

(1.1) = Państwowy Instytut Geologiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Pigalak

potocznie o terenie miejskim, najczęściej w okolicach domów publicznych, na którym gromadzą się prostytutki

- pigalak – teren w mieście gdzie można spotkać osoby trudniące się prostytucją
- Pigalak – amerykański film

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pigalakowy

odnoszący się do pigalaka (terenu miejskiego, na którym gromadzą się prostytutki), związany w jakiś sposób z pigalakiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigalle

plac Pigalle - plac w Paryżu u podnóża wzgórza Montmartre

Pigalle – zwyczajowa nazwa dzielnicy w Paryżu wokół placu Pigalle, na granicy pomiędzy administracyjną dzielnicą (arrondissement) IX i XVIII. Patronem placu jest osiemnastowieczny rzeźbiarz francuski, Jean-Baptiste Pigalle (1714–1785).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piggybacking

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) forma kooperacji eksportowej, polegająca na współpracy z innym lokalnym bądź zagranicznym podmiotem w celu wykorzystania jego kanałów dystrybucji;

Piggybacking – forma kooperacji eksportowej, polegająca na współpracy z innym lokalnym bądź zagranicznym podmiotem w celu wykorzystania jego kanałów dystrybucji.

Partnerem w piggybackingu jest często większy i bardziej umiędzynarodowiony podmiot, którego asortyment nie konkuruje (a często jest komplementarny) z firmą, z którą dokonuje współpracy. Eksporter podczas piggybackingu zachowuje niezależność w zakresie kształtowania elementów takich jak marka, cena, reklama itp.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigmalion

przenośnie: mężczyzna zakochany, umiejący uwznioślić ukochaną kobietę

W mitologii greckiej:

- Pigmalion – król Cypru, którego rzeźbę ożywiła Afrodyta
- Pigmalion – syn Belosa, władca Tyru

W kulturze:

- Pigmalion – dramat Jeana-Jacques’a Rousseau
- Pigmalion – dramat George’a Bernarda Shawa
- Pigmalion – niemiecki film z 1935, adaptacja dramatu Shawa
- Pigmalion – holenderski film z 1937, adaptacja dramatu Shawa
- Pigmalion – brytyjski film z 1938, filmowa adaptacja dramatu Shawa
- Pigmalion – brytyjski film z 1983
- Pigmalion – jednoaktowa opera napisana przez Jeana-Philippe’a Rameau

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pigmalionizm

seksualne podniecanie się wywołane oglądaniem zdjęć pornograficznych i obrazów lub rzeźb przedstawiających akty

Kompleks Pigmaliona – kompleks ten ma w seksuologii dwa znaczenia:

1. Odmiana fetyszyzmu połączona z oglądactwem polegająca na uzyskiwaniu podniecenia seksualnego w wyniku oglądania lub dotykania rzeźb, może prowadzić do orgazmu (agalmatofilia).
2. Wykreowanie lub potrzeba wykreowania obiektu seksualnego dla siebie (np. mężczyzna „wychowuje” sobie partnerkę, ucząc ją sztuki miłosnej, wpływając na jej upodobania w tym zakresie). Taka partnerka zaspokaja erotyczne i estetyczne potrzeby jej twórcy. Do konfliktu, a nawet rozpadu związku może dojść, kiedy „dzieło” chce zyskać niezależność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pigmalionowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pigmaliona lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigmej

obraźliwie, często także żartobliwie o osobie niskiego wzrostu, rzadziej o kimś małodusznym, niezdolnym do szlachetnych odruchów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek ludu afrykańskiego;

Pigmeje (stgr. πυγμαῖος pygmaĩos „mały jak pięść” od πυγμή pygmḗ „pięść; boks”) – ludy negroidalne, zamieszkujące lasy tropikalne Afryki Środkowej, charakteryzuje je niski wzrost, wahający się od 140 do 150 cm. Częściowo prowadzą koczowniczy tryb życia, zajmując się łowiectwem i zbieractwem. Zamieszkują różne regiony w Afryce równikowej. Ich populacja liczy około 100 tys. osób. Nie posługują się wspólnym językiem, nie mają świadomości wspólnej historii. Stanowią małe, odrębne społeczności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigmejczyk

członek negroidalnego ludu Afryki Środkowej, charakteryzującego się m.in. niskim wzrostem; Pigmej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek ludu afrykańskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pigmeje

obraźliwie, często także żartobliwie o osobie niskiego wzrostu, rzadziej o kimś małodusznym, niezdolnym do szlachetnych odruchów

Pigmeje (stgr. πυγμαῖος pygmaĩos „mały jak pięść” od πυγμή pygmḗ „pięść; boks”) – ludy negroidalne, zamieszkujące lasy tropikalne Afryki Środkowej, charakteryzuje je niski wzrost, wahający się od 140 do 150 cm. Częściowo prowadzą koczowniczy tryb życia, zajmując się łowiectwem i zbieractwem. Zamieszkują różne regiony w Afryce równikowej. Ich populacja liczy około 100 tys. osób. Nie posługują się wspólnym językiem, nie mają świadomości wspólnej historii. Stanowią małe, odrębne społeczności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pigmejka

1. malutka małpa z rodziny pazurkowców, zamieszkująca tropikalne lasy Ameryki Południowej;
2. obraźliwie, niekiedy żartobliwie o kobiecie niskiego wzrostu, rzadziej małodusznej, niezdolnej do szlachetnych odruchów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini ludu afrykańskiego

Pigmejka (Cebuella) – rodzaj ssaków naczelnych z rodziny pazurkowcowatych (Callitrichidae), najmniejsza z małpokształtnych. Osiąga 12–16 cm długości ciała (bez ogona), 17–23 cm długości ogona i masę ciała 85–140 g. Zamieszkuje lasy Amazonii, wiodąc nadrzewny tryb życia w grupach rodzinnych, w których rozmnaża się pojedyncza samica, wydająca na świat zwykle bliźnięta. Żywi się gumami roślinnymi i niewielkimi zwierzętami, głównie owadami. Obejmuje dwa gatunki, oba narażone na wyginięcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigmejski

dotyczący Pigmejów, charakterystyczny dla Pigmejów

przymiotnik

(1.1) związany z Pigmejami, dotyczący Pigmejów, ich kultury, sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pigmencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pigment

#### Źródła:

Wiktionary

# Pigment

1. naturalna substancja barwiąca, produkowana przez żywe komórki niektórych zwierząt i roślin;
2. nierozpuszczalna w wodzie i olejach substancja używana w przemyśle farbiarskim do barwienia farb

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. substancja barwiąca wytwarzana przez komórki i tkanki organizmów żywych, która nadaje im kolor

(1.2) techn. sproszkowana, kryjąca substancja barwiąca, nierozpuszczalna w wodzie i olejach, używana do sporządzania farb

Substancje barwiące – substancje nadające barwę innej substancji pozbawionej barwy (przezroczystej, białej lub szarej) lub też zmieniające barwę substancji posiadającej już jakąś barwę. Można je podzielić na pigmenty, laki i barwniki. Pigmenty są nierozpuszczalnymi kryształami wymagającymi procesu dyspersji w celu ich użycia do barwienia substancji. Barwniki są substancjami rozpuszczalnymi, są łatwe w użyciu, jednak ich odporności są mniejsze od pigmentów. Barwniki są przezroczyste, pigmenty zaś różne – część jest kryjąca, część przezroczysta.

- Pigment (łac. pigmentum) – kryjąca substancja barwiąca. Drobno zmielona substancja stała, nierozpuszczalna i najczęściej nieprzezroczysta, zabarwiająca sobą powierzchnię pokrywanej substancji. Zazwyczaj są to rozdrobnione minerały. W farbach dla oszczędności stosuje się pigmenty razem z wypełniaczami. Ziarna wypełniacza są wielokrotnie większe od ziaren pigmentów, które wypełniacz pokrywają, tworząc w ten sposób większą powierzchnię kryjącą. Pigmenty można podzielić na pigmenty absorpcyjne (m.in. biel barowa, błękit pruski, cynober, czerń frankfurcka, glejta ołowiana, minia ołowiowa, ultramaryna, zieleń szwajnfurcka), pigmenty metaliczne, pigmenty perłowe. W farbie mogą występować pigmenty z różnych grup jednocześnie, np. jeśli w farbie metalicznej znajdą się dodatkowo pigmenty absorpcyjne, wówczas dzięki takiej farbie można uzyskać barwę z połyskiem metalicznym. Farbę z pigmentami metalicznymi można też wzbogacić pigmentami perłowymi, otrzymując dodatkowo efekty właściwe pigmentom perłowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigmentacja

ubarwienie poszczególnych części roślin oraz powierzchni ciała zwierząt i ludzi, charakteryzujące dany gatunek i uwarunkowane występowaniem określonych pigmentów w ich komórkach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. ubarwienie roślin, człowieka i zwierząt uwarunkowane pigmentami w ich komórkach

Pigmentacja – występowanie pigmentu w ciele organizmu, może być stałe lub zależne od różnych warunków zewnętrznych (np. opalenizna, zmiana pH). Pełni ona rozmaite funkcje, jak np.: ochrona przed promieniowaniem ultrafioletowym, komunikacja (ubarwienie ostrzegawcze), kamuflaż, wychwytywanie promieniowania czynnego fotosyntetycznie. Liczne substancje występujące w ciele organizmów mogą być zabarwione, mimo że nie wiąże się to z ich podstawową funkcją (np. karotenoidy w ciałach i wydzielinach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigmentacyjny

związany z pigmentacją

przymiotnik

(1.1) związany z pigmentacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pigmentować

potocznie: dodawać pigmentu włosom lub ustom

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigmentowany

o farbach: połączony z pigmentem, taki, którego kolor został uzyskany poprzez zmieszanie danych pigmentów w odpowiednich proporcjach (np. emulsja pigmentowana)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigmentowy

utworzony z cieczy zmieszanej z pigmentem (np. tusz pigmentowy, pasta pigmentowa) lub w jakiś inny sposób związany z pigmentem (np. drukarka pigmentowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigmoid

rzadko: człowiek o wzroście niższym niż przewiduje norma fizjologiczna, ale wyższy od karła

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigmoidalny

rzadko: taki, który wyróżnia się wzrostem niższym niż przewiduje norma fizjologiczna, ale wyższym od karła

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigoń

- Andrzej Pigoń (1922–2005) – cytolog
- Krzysztof Pigoń (1925–2001) – fizykochemik
- Stanisław Pigoń (1885–1968) – historyk literatury
- Zenon Pigoń (ur. 1940) – polityk

#### Źródła:

Wikipedia

# Pigtail

[czytaj: pigtejl] krótki odcinek światłowodu jednostronnie zakończonego wtykiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigulara

ironicznie lub żartobliwie o aptekarce; pigularka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigularz

ironicznie lub żartobliwie o aptekarzu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. iron. albo żart. zob. aptekarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piguła

1. kula śniegowa; śnieżka;
2. potocznie:
a) duża pigułka;
b) pielęgniarka;
3. gorzka piguła - doznana przykrość; gorzka pigułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigułeczka

zdrobnienie od: pigułka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: pigułka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pigułka

1. sproszkowany lek zmieszany z masą spoistą, uformowany w małą, twardą kulkę
2. kulka ulepiona z miękkiej masy, np. z ciasta, ze śniegu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. mała porcja lekarstwa w zwartej postaci i zwykle o obłym kształcie

(1.2) farm. pot. tabletka antykoncepcyjna, doustny środek antykoncepcyjny

Pigułka (łac. pilulae) – recepturowa stała dozowana postać leku, do podawania doustnego, w kształcie małej kulki o średnicy 3–5 mm i masie 0,1–0,3 g. Oprócz substancji czynnej zawiera ona składniki podłoża leku dobrane tak, aby powstała plastyczna masa, z której formuje się kulkę.

W języku potocznym słowem „pigułka” nazywa się często tabletkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigułki

1. sproszkowany lek zmieszany z masą spoistą, uformowany w małą, twardą kulkę
2. kulka ulepiona z miękkiej masy, np. z ciasta, ze śniegu

Pigułka (łac. pilulae) – recepturowa stała dozowana postać leku, do podawania doustnego, w kształcie małej kulki o średnicy 3–5 mm i masie 0,1–0,3 g. Oprócz substancji czynnej zawiera ona składniki podłoża leku dobrane tak, aby powstała plastyczna masa, z której formuje się kulkę.

W języku potocznym słowem „pigułka” nazywa się często tabletkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pigułkowy

→ pigułka

Patrz:pigułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pigwa

krzew lub drzewko z rodziny różowatych; cydonia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cydonia|ref=tak., krzew lub drzewko o dużych, białych lub różowych kwiatach i aromatycznych owocach;

(1.2) kulin. owoc pigwy (1.1) używany na przetwory

(1.3) uczn. pielęgniarka

Pigwa pospolita (Cydonia oblonga Mill.) – gatunek rośliny wieloletniej z rodziny różowatych (Rosaceae). Jest jedynym przedstawicielem rodzaju pigwa. Pochodzi z południowo-zachodniej Azji: Zakaukazia, Iranu, Turkiestanu, południowo-wschodniej Arabii, Azji Mniejszej. Rozprzestrzeniona została także na innych obszarach, zwłaszcza w południowej Europie. W naturze rośnie w lasach i zaroślach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigwica

tropikalne drzewo z rodziny sączyńcowatych, o jadalnych owocach i cennym, wytrzymałym drewnie cenionym w przemyśle meblarskim; sapodilla, sączyniec

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Manilkara|ref=tak., rodzaj drzew z rodziny sączyńcowatych (nazwa systematyczna|Sapotaceae|ref=tak.)

(1.2) dendr. drzewo z rodzaju pigwic (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pigwowiec

krzew z rodziny różowatych, o skórzastych liściach, barwnych kwiatach i aromatycznych, zielonych lub kremowych owocach

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bot. rodzaj krzewu o skórzastych liściach i aromatycznych owocach

Pigwowiec (Chaenomeles Lindl.) – rodzaj roślin z rodziny różowatych. Obejmuje cztery gatunki. Wszystkie występują we wschodniej Azji – w Chinach, na Półwyspie Koreańskim i w Japonii. Jako introdukowane obecne są w Azji Środkowej, znacznej części Europy, w Ameryce Północnej i Nowej Zelandii. W naturze rosną w lasach, na terenach skalistych, często przy strumieniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigwówka

nalewka z pigwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. nalewka na owocach pigwy lub pigwowca

Pigwówka – słodka nalewka z owoców pigwy lub pigwowca, o 40-45 procentowej zawartości alkoholu. Sporządzana w procesie maceracji, czyli przez zalanie składników alkoholem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pigwowy

→ pigwa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pigwą; zrobiony z pigwy

Patrz:pigwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pigłowice

Pigłowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Zaniemyśl.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pih

[czytaj: pih] Państwowa Inspekcja Handlowa

Pih właściwie Adam Piechocki (ur. 9 września 1977 w Białymstoku) – polski raper. Były członek zespołów JedenSiedem i Skazani na Sukcezz. Od 2000 roku prowadzi solową działalność artystyczną.

Współpracował ponadto m.in. z takimi wykonawcami i zespołami jak: Chada, Trzeci Wymiar, Sokół, Pro8l3m, Magiera, WSRH, Ero, Drużyna Mistrzów, Teka, Ten Typ Mes, Peja, Pezet, Bonson, Pawbeats oraz Paktofonika. W ramach występów gościnnych wziął udział w nagraniach ponad 80 albumów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pih-Owiec

pracownik PIH-u (Państwowej Inspekcji Handlowej); pihowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Pih-Owski

→ PIH; pihowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Pihm

[czytaj: pihm] skrót od: Państwowy Instytut Hydrologiczno-Meteorologiczny (używana w latach 1945-1972 nazwa Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pihowiec

pracownik PIH-u (Państwowej Inspekcji Handlowej); PIH-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Pihowski

dotyczący PIH-u; PIH-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Pii

odgłos piszczenia, piszczącego sygnału

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) dźwięk. onomatopeja imitująca słaby głos zwierzęcia, człowieka lub urządzenia elektronicznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijać

mieć w zwyczaju picie jakiegoś napoju, np. ziół, kawy, alkoholu, co jakiś czas

czasownik

(1.1) pić coś regularnie, stale lub od czasu do czasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijacki

prowadzony, organizowany przy zbyt dużej ilości alkoholu (np. pijackie spotkanie, pijacka impreza) lub charakterystyczny dla pijaka, związany z pijakiem (np. pijacki charakter, pijackie zachowanie)

przymiotnik

(1.1) właściwy pijakowi, charakterystyczny dla pijaka

(1.2) złożony z pijaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijacko

przysłówek

(1.1) w sposób charakterystyczny dla pijaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pijactwo

pijaństwo;
1. alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, nałóg częstego upijania się;
2. pijatyka, pijacka uczta; libacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijaczek

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. zdrobn. od: pijak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijaczka

alkoholiczka, kobieta nadużywająca alkoholu, rzadziej żartobliwie o kobiecie dużo pijącej, spożywającej duże ilości wody lub innych cieczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. kobieta notorycznie nadużywająca alkoholu

(1.2) pot. pejor. kobieta będąca pod wpływem alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijaczyna

ekspresywnie: mężczyzna nadużywający alkoholu; bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczysko, pijak, pijanica, pijus

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijaczysko

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijak, pijanica, pijus

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijak

ktoś nałogowo pijący alkohol; alkoholik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba nadużywająca alkoholu

(1.2) pot. osoba będąca pod wpływem alkoholu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulin. przesączone alkoholem ciasto z makiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijalnia

lokal, w którym kupuje się i pije różne napoje, zazwyczaj charakterystyczne dla danego miejsca i przy większym wyborze, niż w tradycyjnych barach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalne miejsce lub budynek, w którym coś się pija

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijalność

1. atrakcyjność smakowa napoju;
2. zdatność do picia

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijalny

nadający się do picia, przygotowany lub podany w sposób nieszkodzący zdrowiu (np. pijalna woda); pitny (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijana

mieć w zwyczaju picie jakiegoś napoju, np. ziół, kawy, alkoholu, co jakiś czas

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijanica

1. potocznie: kobieta nadużywająca alkoholu; także o mężczyźnie (z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym);
2. gatunek borówki; łochynia, borówka bagienna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pogard. pijak

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pot. pogard. pijaczka

(2.2) bot. pot. roślina z gatunku nazwa systematyczna|Vaccinium uliginosum|L.|ref=tak., borówka bagienna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pijać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pijanista

potocznie: człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlaj, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica, pijanista, pijus

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijaniusieńki

zdrobnienie od: pijany; pijaniuteńki, pijaniutki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: pijany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijaniuteńki

zdrobnienie od: pijany; pijaniusieńki, pijaniutki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: pijany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijaniutki

zdrobnienie od: pijany; pijaniusieńki, pijaniuteńki

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: pijany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijanów

Pijanów – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Słupia Konecka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Do 1954 roku istniała gmina Pijanów.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Tekli w Mninie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pijanowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Henryk Pijanowski – polski aktor, reżyser teatralny, lalkarz oraz lektor filmowy
- Lech Pijanowski – polski krytyk filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta
- Wacław Pijanowski – polski inżynier i oficer
- Wojciech Pijanowski – polski prezenter telewizyjny, producent, szaradzista, autor teleturniejów i łamigłówek, gracz i działacz golfowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pijaństwo

pijactwo;
1. alkoholizm, uzależnienie od alkoholu, nałóg częstego upijania się;
2. pijatyka, pijacka uczta; libacja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nałogowe nadużywanie alkoholu

(1.2) nietrzeźwość, stan upojenia alkoholowego

(1.3) libacja alkoholowa

- Alkoholizm
- Libacja alkoholowa
- Pijaństwo – satyra Ignacego Krasickiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pijany

mieć w zwyczaju picie jakiegoś napoju, np. ziół, kawy, alkoholu, co jakiś czas

przymiotnik

(1.1) pod wpływem alkoholu

(1.2) przen. książk. w stanie euforii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba nietrzeźwa

forma czasownika.

(3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: pijać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijar

1. członek rzymskiego zakonu założonego przez św. Józefa Kalasantego;
2. środowiskowo: pracownik zajmujący się public relations

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu pijarskiego;

(1.2) środ. pracownik zajmujący się PR (public relations)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. public relations

- pijarzy – jeden z zakonów
- Public relations (skrót PR, czytany z angielska piː ɑː(r) albo mniej dokładnie pi:ar lub potocznie w Polsce "pijar") – pojęcie z dziedziny psychologii społecznej i marketingu
  - szczególny przypadek PR – czarny PR (potocznie "czarny pijar")

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pijarka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, powstałego przy zakonie pijarów: Instytut Córek Maryi Sióstr Szkół Pobożnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z Instytutu Córek Maryi Sióstr Szkół Pobożnych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijarki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego, powstałego przy zakonie pijarów: Instytut Córek Maryi Sióstr Szkół Pobożnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijarówa

pogardliwie: kobieta zawodowo dbająca o dobry wizerunek i akceptację danej osoby, firmy lub organizacji; PR-ówka, pijarówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijarowiec

człowiek związany z public relations, pośredniczący w kontaktach, np. polityka - media, podejmujący działania mające na celu wpływanie na opinię odbiorców; PR-owiec, piarowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijarówka

kobieta zawodowo dbająca o dobry wizerunek i akceptację danej osoby, firmy lub organizacji; PR-ówka, pijarówa

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijarowski

nazwisko

przymiotnik

(1.1) pot. zobacz. PR-owski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijarski

odnoszący się do pijarów (członków rzymskiego zakonu założonego przez św. Józefa Kalasantego), związany w jakiś sposób z pijarami

przymiotnik

(1.1) dotyczący zakonu pijarów albo członka tego zakonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijarzy

1. członek rzymskiego zakonu założonego przez św. Józefa Kalasantego;
2. środowiskowo: pracownik zajmujący się public relations

Zakon pijarów – potoczna nazwa Zakonu Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych (Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum), czyli Zakonu Szkół Pobożnych – zakonu ustanowionego przez papieża Grzegorza XV 18 listopada 1621 r. (regułę zatwierdzono rok później). Korzenie swe wywodzi jednak od roku 1597, kiedy to św. Józef Kalasancjusz otworzył pierwszą bezpłatną i powszechną szkołę podstawową w Europie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pijatyka

pijacka uczta; biba, libacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczta skoncentrowana wokół picia alkoholu w dużych ilościach

- Alkoholizm
- Libacja alkoholowa
- Pijaństwo – satyra Ignacego Krasickiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pijawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. gwara. tęcza

(1.2) przest. popijawa

(1.3) zgrub. od: pijawka

#### Źródła:

Wiktionary

# Pijawczak

podobny do pijawek pasożyt raków rzecznych, zaliczany do typu pierścienic, zamieszkujący wody Północnej i Środkowej Europy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijaweczka

zdrobnienie od: pijawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: pijawka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pijawka

1. przedstawiciel podgromady zwierząt wodnych z typu pierścienic, żywiący się krwią zwierzęcą i ludzką;
2. osoba bogacąca się pracą innych ludzi;
3. szybko rozwijający się pęd, wyrastający pionowo z konarów starych drzew; wilk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. drobne zwierzę wodne z typu pierścienic;

(1.2) przen. ktoś, kto czerpie korzyści z innych

(1.3) daw. przen. lichwiarz

(1.4) leśn. boczny pęd wyrastający poniżej korony

(1.5) łow. mały zawzięty pies do polowań na dziki i niedźwiedzie

- pijawki – podgromada zwierząt z typu pierścienic
- Pijawka – film

3 cieki w Polsce:

- Pijawka – potok, dopływ Różowego
- Pijawka – rzeka, dopływ Smortawy
- Pijawka – rzeka, dopływ Warty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pijawki

1. przedstawiciel podgromady zwierząt wodnych z typu pierścienic, żywiący się krwią zwierzęcą i ludzką;
2. osoba bogacąca się pracą innych ludzi;
3. szybko rozwijający się pęd, wyrastający pionowo z konarów starych drzew; wilk

Pijawki, pijawki właściwe (Hirudinea) – podgromada zwierząt z typu pierścienic (Annelida) obejmująca ponad 500 – w większości eurytopowych – gatunków zaopatrzonych w jedną lub dwie przyssawki. Prowadzą pasożytniczy lub drapieżny tryb życia. Są blisko spokrewnione ze skąposzczetami, mają z nimi wiele cech wspólnych i włączane są z nimi do siodełkowców (Clitellata). Większość pijawek to zwierzęta wodne lub amfibiotyczne, gatunki lądowe należą do rzadkości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pijawkowate

rodzina słodkowodnych pierścienic

Pijawkowate (Hirudinidae) – rodzina słodkowodnych i amfibiotycznych pierścienic zaliczanych do pijawek szczękowych (Hirudiniformes). Obejmuje gatunki krwiopijne, występujące na wszystkich kontynentach, poza Antarktydą. Pijawkowate mają dobrze rozwinięte szczęki i pięć par oczu ułożonych w półkole na spodniej części ciała. Segmenty ciała podzielone są na pięć podpierścieni. Gatunki z tej rodziny żywią się krwią kręgowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pijawkowy

→ pijawka

Patrz:pijawka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pijawnik

gatunek ptaka będącego jedynym przedstawicielem rodziny pijawników z rzędu siewkowych; stróż krokodyli, żwirowiec nilowy

Pijawnik, stróż krokodyli, żwirowiec nilowy (Pluvianus aegyptius) – gatunek ptaka będącego jedynym przedstawicielem rodziny pijawników (Pluvianidae) z rzędu siewkowych (Charadriiformes). Występuje w Afryce Subsaharyjskiej, aż po centralną część kontynentu. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pijus

człowiek nadużywający alkoholu; alkoholik, bibosz, moczygęba, moczymorda, ochlajtus, ochlaptus, ochlapus, opijus, opilca, opilec, opój, pijaczek, pijaczyna, pijaczysko, pijak, pijanica

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. pijak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pik

1. jeden z czterech kolorów w kartach;
2. karta w takim kolorze;
3. rodzaj gry karcianej;
4. ostry szczyt górski;
5. najwyższy róg żagla gaflowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. kolor w kartach oznaczony czarnym listkiem w kształcie serca; karta tego koloru;

(1.2) w liczbie mnogiej piki: rodzaj gry karcianej;

(1.3) szczyt (w nazwach niektórych rosyjskich gór)

(1.4) gwałtowny i krótkotrwały wzrost wartości sygnału

przymiotnik

(2.1) należący do pików (1.1)

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: pika

Pik (fr. pique – grot, pika) – jeden z czterech kolorów w kartach typu francuskiego, oznaczony czarnym pojedynczym listkiem .

Odpowiednikiem pików w talii niemieckiej są wina, w talii szwajcarskiej – tarcze, a w talii włosko-hiszpańskiej miecze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pika

1. broń z długiego drzewca i małego ostrego grotu, używana dawniej przez piechotę europejską;
2. gęsta, prążkowana tkanina jedwabna lub bawełniana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. broń drzewcowa piechoty, używana przede wszystkim przeciwko kawalerii;

(1.2) włók. rodzaj gęstej tkaniny bawełnianej lub jedwabnej

(1.3) daw. uczn. stud. gw-pl|Lublin. ocena niedostateczna

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: pikać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikać

potocznie:
1. wydawać krótki, słaby, urywany głos; piszczeć;
2. o sercu: bić, uderzać;
3. kłuć lekko kogoś lub coś;
4. potocznie w mediach: zagłuszać wypowiedź piszczącym dźwiękiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikada

przesieka w lesie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikador

konny uczestnik korridy uzbrojony w pikę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. konny uczestnik korridy, który kłuje byka piką osłabiając w ten sposób mięśnie jego karku, czym powoduje obniżenie pozycji rogów do poziomu mulety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pikać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pikanteria

1. dwuznaczny, często nieprzyzwoity charakter jakiejś wypowiedzi lub zajścia;
2. element jakiejś sprawy lub wypowiedzi, który nadaje jej cechy sensacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikantniej

stopień wyższy od przysłówka: pikantnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikantniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pikantny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikantność

1. ostrość w smaku;
2. zespół cech charakterystycznych dla sensacji, najczęściej w połączeniu z nieprzyzwoitością lub złośliwością

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikantny

1. odznaczający się ostrym, silnie piekącym smakiem (np. pikantna papryka);
2. nadający jakiejś sprawie lub wypowiedzi charakter sensacji, a także: typowy dla sensacji, o cechach sensacji

przymiotnik

(1.1) ostry w smaku, mający dużo drażniących język przypraw

(1.2) dowcipny z odcieniem nieprzyzwoitości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikap

samochód półciężarowy z platformą bagażową w miejscu tylnych siedzeń; pickup, pick-up

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. mały samochód dostawczy, wersja samochodu osobowego z platformaatformą bagażową zamiast tylnych siedzeń

Pick-up (ang. tu: zabrać, podwieźć), pikap – typ nadwozia dostawczego lub terenowego samochodu osobowego, charakteryzujący się skrzynią ładunkową znajdującą się zaraz za kabiną pasażerską.

Kabina może być:

- pojedyncza (tzw. single cab lub standard cab), dwudrzwiowa, dwu- lub trzyosobowa;
- powiększona (tzw. extra cab, king cab lub super cab), czasem z półdrzwiami uchylanymi „pod wiatr”, z ławeczką dla jednej lub dwóch dodatkowych osób;
- podwójna (tzw. double cab lub crew cab), czterodrzwiowa, pięcio- lub sześcioosobowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikardia

kraina historyczna we Francji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina historyczna we Francji, położona w północnej części kraju nad kanałem La Manche;

(1.2) geogr. hist. adm. były region administracyjny we Francji; zniesiony w 2016 roku;

Pikardia (fr. Picardie) – kraina historyczna i dawny region administracyjny (1960–2015) we Francji, położone w północnej części kraju, nad kanałem La Manche. Ważny region rolniczy. Od 1 stycznia 2016 jest częścią nowo powstałego regionu Hauts-de-France.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikardyjczyk

mieszkaniec Pikardii (krainy we Francji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pikardii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikardyjka

mieszkanka Pikardii (krainy we Francji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pikardii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikardyjski

1. przymiotnik od: Pikardia;
2. owczarek pikardyjski i spaniel pikardyjski - rasy psów

przymiotnik

(1.1) dotyczący Pikardii lub Pikardyjczyków

(1.2) pochodzący z Pikardii lub wytworzony na tamtejszy sposób

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. etnolekt romański, blisko powiązany z francuskim, używany w Pikardii i części Belgii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikardyjskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem pikardyjskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem pikardyjskim

(1.3) spisany, stworzony w języku pikardyjskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Pikardzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Pikardią lub Pikardyjczykami

#### Źródła:

Wiktionary

# Pikarejski

powieść, opowieść pikarejska, romans pikarejski: romans awanturniczy, którego głównym bohaterem jest bezdomny włóczęga przedstawiony w satyrycznym obrazie epoki; powieść łotrzykowska (romans łotrzykowski); powieść szelmowska (romans szelmowski)

przymiotnik relacyjny

(1.1) liter. związany z powieścią pikarejską (powieścią łotrzykowską, powieścią szelmowską), dotyczący tego rodzaju powieści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikareska

powieść łotrzykowska; picaresca; romans awanturniczy, należący do literatury ludowo-mieszczańskiej, w którym przedstawienie losów przedsiębiorczego i przebiegłego włóczęgi-oszusta służy ukazaniu satyrycznego obrazu epoki

Powieść łotrzykowska, powieść pikarejska, szelmowska (hiszp. novela picaresca) – romans awanturniczy przedstawiający losy przebiegłego i pomysłowego włóczęgi-oszusta, ukazujący zarazem satyryczny obraz epoki.

Za pierwowzór powieści łotrzykowskiej uważa się anonimową hiszpańską powieść pt. Łazik z Tormesu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikas

potocznie: obraz, wzór dekoracyjny kojarzący się z obrazami Pabla Picassa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. abstrakcyjne malarstwo bądź rzeźba; element zdobniczy niezbyt zrozumiały dla laika

(1.2) pot. coś brzydkiego

(1.3) pot. coś niezrozumiałego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikawa

potocznie: serce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. więz. serce

(1.2) gwałtowne pikanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikawka

zdrobnienie od: pikawa (serce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikelhauba

skórzany hełm okuty blachą i zakończony ostrym grotem, noszony dawniej przez wojsko pruskie i niemieckie; pikielhauba

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikfał

lina, która wraz z gardafałem służy do stawiania i zrzucania żagla gaflowego

Pikfał – element olinowania ruchomego występujący przy ożaglowaniu gaflowym. Fał ten mocowany jest do piku gafla zazwyczaj przez wodzik (prowadnicę). Przy żaglu występuje w parze z gardafałem. Podczas stawiania ożaglowania w pierwszej kolejności wybierany jest pikfał, aby unieść pik gafla, a następnie oba pikfał i gardafał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piki

1. broń z długiego drzewca i małego ostrego grotu, używana dawniej przez piechotę europejską;
2. gęsta, prążkowana tkanina jedwabna lub bawełniana

Piki – gra karciana dla czterech osób. Gra się pełną talią kart, atutem jest zawsze pik. Osoby siedzące naprzeciw siebie grają razem w parze.

Gra składa się z deklaracji i rozgrywki.

Każdy gracz otrzymuje 13 kart i deklaruje, ile weźmie lew (od zera do trzynastu). Może też zadeklarować zero w ciemno. Wtedy, gdy nie weźmie ani jednej lewy dostaje dwa razy tyle, ile mógłby dostać grając zero w normalny sposób. Jeśli grając zero w normalny sposób weźmie choć jedną lewę, nie dostaje już punktów za zero.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikieciara

1. potocznie: uczestniczka pikiety;
2. środowiskowo: prostytutka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikieciarz

potocznie: ten, kto pikietuje

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikiel

kąpiel garbarska stosowana do piklowania skór

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikielhauba

skórzany hełm okuty blachą i zakończony ostrym grotem, noszony dawniej przez wojsko pruskie i niemieckie; pikelhauba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. hist. rodzaj hełmu wojskowego lub policyjnego, zazwyczaj wykonanego ze skóry i zakończonego grotem, stosowanego m.in. w wojsku Cesarstwa Niemieckiego;

Pikielhauba (niem. Pickelhaube) – rodzaj hełmu zwieńczonego charakterystycznym szpikulcem, z dzwonem wykonywanym najczęściej ze skóry lub stali.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikieta

1. zorganizowana grupa protestacyjna lub sam protest prowadzony przez tę grupę;
2. dawniej o warcie, służbie wartowniczej;
3. dawna francuska gra karciana opracowana i rozpowszechniona przez Charles'a Picquet'a, niegdyś znana pod nazwą ronflé

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) aktywna forma demonstracji lub protestu w sprawie społecznej lub politycznej przed siedzibą jakiejś instytucji lub w innym publicznym miejscu

(1.2) przest. grupa robotników obnosząca plakaty przed strajkującym zakładem i blokująca wejście łamistrajków

(1.3) jedna ze starych gier karcianych dla dwóch osób, pochodząca z Francji;

(1.4) przest. określenie jednostki piechoty, kawalerii albo wysuniętego posterunku wojskowego

(1.5) geod. bud. punkt pomiaru wysokościowego lub sytuacyjnego

(1.6) środ. gejowskie miejsce spotkań osób poszukujących anonimowego seksu;

(1.7) sport. w krokiecie kołek, od którego rozpoczynana jest gra

- pikieta – gra karciana
- pikieta – forma demonstracji
- pikieta – w slangu gejowskim miejsce spotkań osób poszukujących anonimowego seksu
- pikieta – określenie jednostki piechoty lub wysuniętych posterunków
- pikieta – punkt pomierzony w ramach wykonywania pomiarów geodezyjnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikietaż

przebyta odległość mierzona w kilometrach; kilometraż, kilometracja

Pikietaż (kilometraż, kilometracja) – określenie miejsca na drodze lub linii kolejowej poprzez podanie odległości od jej początku. Odległość tę na ogół podaje się z dokładnością do 1 metra w formacie (km) xx+yyy lub xx,yyy (km), gdzie:

- xx – całkowita liczba kilometrów od początku drogi lub linii kolejowej;
- yyy – całkowita liczba metrów liczona od ostatniego pełnego kilometra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikietażowy

→ pikietaż

Patrz:pikietaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikietować

1. zbierać się w grupę protestacyjną lub protestować, najczęściej przed gmachem jakiegoś urzędu;
2. potocznie: pilnować, strzec czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikietowy

→ pikieta

Patrz:pikieta

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikinier

w armiach XVI-XVIII w.: żołnierz piechoty wyposażony w pikę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz walczący przy użyciu piki (czasem kosy);

Pikinierzy – formacja wojskowa powstała w XIV–XV w. Była pierwszą nowoczesną piechotą tamtej epoki. Ich charakterystyczną bronią była długa pika (początkowo długości 2,5, a później nawet 5,5 metra).

Uzbrojenie ochronne w postaci pancerzy, półpancerzy i hełmów posiadał jedynie pierwszy szereg i zewnętrzne szeregi boczne. Broń pikinierów stanowiły długie piki, kusze i broń palna, co w połączeniu ze schodkowym ustawieniem kolumn (batalii), składających się każda z kilku szeregów pikinierów (przeważnie tak zwane trzy batalie), dawało ich formacjom dużą manewrowość i przynosiło łatwe zwycięstwa nad rycerstwem feudalnym. Natarcie prowadzono, kierując w przeciwnika trzymane na wysokości głowy piki czterech pierwszych szeregów batalii, następne szeregi trzymały piki w pionie i w miarę wbijania się w szeregi wroga opuszczały je w jego kierunku. O szeregi pikinierów rozbijały się szarże konne, a ich szyki w obronie były bardzo trudne do przełamania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikinierski

→ pikinier

Patrz:pikinier

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikle

ugotowane kawałki zamarynowanych w occie warzyw

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. marynowane warzywa w ostrej zalewie octowej

Pikle – mieszanka ogórków, marchwi, dyni, cebuli i zielonych pomidorów w ostrej marynacie warzywnej.

Po wstępnym krojeniu warzywa zostają posolone i są przechowywane w emaliowanej misce bądź kamiennym garnku. Po odcedzeniu płynu, nagromadzonego w wyniku procesów chemicznych zainicjowanych przez sól, warzywa zostają umieszczone w słoikach i zalane marynatą w wysokiej temperaturze, sporządzoną na bazie wody, cukru, gorczycy i octu. Słoiki zostają następnie hermetycznie zamknięte i poddane procesowi pasteryzacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikling

śledź lekko solony i wędzony w gorącym dymie

Pikling – handlowa nazwa wędzonego śledzia. Pikling jest to śledź wędzony w całości – z wnętrznościami (w tym również z mleczem lub ikrą). Pikling pochodzi z kuchni niemieckiej, a przyrządza i spożywa się go również w Polsce, na Wyspach Brytyjskich, w Holandii oraz w Norwegii. Wędzone na gorąco w dymie o temperaturze powyżej 40 stopni Celsjusza, nie wymagają gotowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikloram

organiczny związek chemiczny używany jako bardzo skuteczny fitotoksyczny bojowy środek trujący

Pikloram – organiczny związek chemiczny, jeden z najskuteczniejszych fitotoksycznych bojowych środków trujących.

Tordon jest białym proszkiem, rozpuszcza się w wodzie, nierozpuszczalny w olejach. Jako pochodna kwasu pikolinowego należy do grupy herbicydów opartych na strukturze pirydyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piklować

obmywać surową skórę podczas kąpieli garbarskiej w celu zakonserwowania jej przed właściwym garbowaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Piklowy

→ pikle

Patrz:pikle

#### Źródła:

SJP.pl

# Piknąć

potocznie: zapiszczeć, wydać krótki, słaby głos, najczęściej urywany lub uderzyć, ukłuć, podrażnić coś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pikać)

(1.1) dokonany od|pikać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikniczek

zdrobnienie od: piknik

#### Źródła:

SJP.pl

# Piknięcie

potocznie: zapiszczeć, wydać krótki, słaby głos, najczęściej urywany lub uderzyć, ukłuć, podrażnić coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Piknik

zabawa towarzyska na wolnym powietrzu poza miastem; wycieczka; majówka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj wypoczynku na łonie natury z jedzeniem zabranym ze sobą;

(1.2) kib. lekcew. kibic, który przychodzi na mecze, ale nie angażuje się w ruch kibicowski

Piknik – forma wypoczynku, polegająca na spożywaniu posiłku na świeżym powietrzu, na wcześniej rozłożonym kocu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piknikować

jeść, bawić się podczas pikniku (zabawy towarzyskiej na wolnym powietrzu poza miastem), uczestniczyć w pikniku

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rzad. robić piknik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piknikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) robienie pikniku

#### Źródła:

Wiktionary

# Piknikowicz

piknikowiec;
1. uczestnik pikniku;
2. środowiskowo: sympatyk piłki nożnej, który na widowni tylko obserwuje grę i nie angażuje się w doping i sprawy klubowe; piknik

#### Źródła:

SJP.pl

# Piknikowiec

piknikowicz;
1. uczestnik pikniku;
2. środowiskowo: sympatyk piłki nożnej, który na widowni tylko obserwuje grę i nie angażuje się w doping i sprawy klubowe; piknik

#### Źródła:

SJP.pl

# Piknikowy

przeznaczony na piknik, pomocny w przygotowaniu, zorganizowaniu pikniku (np. plecak piknikowy, kosz piknikowy) lub związany w jakiś inny sposób z piknikiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piknikiem, dotyczący pikniku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piknometr

gęstościomierz do oznaczania gęstości cieczy i ciał stałych

Piknometr (od gr. πυκνός „gęsty” i μέτρον „miara”) – naczynie szklane, które pozwala na dokładny pomiar masy cieczy przy ściśle określonej objętości. Metoda piknometryczna jest jednym z najprostszych sposobów wyznaczania gęstości cieczy (metod densymetrycznych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piknometryczny

→ piknometr

Patrz:piknometr

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikofarad

bilionowa część farada (jednostki pojemności elektrycznej równej przyrostowi wartości potencjału o jednego wolta, po dostarczeniu ładunku jednego kulomba)

Farad (F) – jednostka pojemności elektrycznej w układzie SI (jednostka pochodna układu SI).

Przewodnik elektryczny ma pojemność elektryczną jednego farada, gdy zwiększa potencjał o 1 wolt po dostarczeniu ładunku 1 kulomba. W uproszczeniu pojemność jednego farada oznacza, że w przewodniku o potencjale jednego wolta można „umieścić” ładunek o wartości jednego kulomba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikogram

jednostka masy równa jednej bilionowej grama

Kilogram, oznaczenie kg – jednostka masy, w Międzynarodowym Układzie Jednostek Miar (SI) jest jednostką podstawową.

W Międzynarodowym Układzie Miar jest to jedyna jednostka podstawowa posiadająca przedrostek (kilo).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikolaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od pikolak

#### Źródła:

Wiktionary

# Pikolak

dawniej o chłopcu usługującym w miejscach publicznych, najczęściej w hotelach, kawiarniach i restauracjach; pikolo; piccolo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. chłopak usługujący w restauracji, hotelu, itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikolina

pochodna pirydyny używana m.in. jako rozpuszczalnik i do skażania denaturatu

Pikoliny (metylopirydyny) – trzy izomeryczne organiczne związki chemiczne z grupy heterocyklicznych amin o wzorze CH
3−C
5H
4N. Są to monometylowe pochodne pirydyny, różniące się pozycją podstawnika metylowego (α, β lub γ).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikolitr

jednostka objętości równa jednej bilionowej litra

Litr, oznaczenie l (mała litera) – pozaukładowa jednostka objętości. W przeliczeniu na jednostki SI 1 l = 1/1000 m³ = 1 dm³.

W USA, Kanadzie, Australii do oznaczania tej jednostki stosuje się oficjalnie wielką literę L, w pozostałych krajach świata, w tym w Polsce, normą jest stosowanie małej litery l, choć stosowanie wielkiej litery jest również dopuszczalne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikolo

dawniej o chłopcu usługującemu w miejscach publicznych, najczęściej w hotelach, kawiarniach lub restauracjach; piccolo, pikolak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. chłopak usługujący w restauracji, hotelu, itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) muz. rodzaj fletu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikometr

jednostka długości równa jednej bilionowej metra (skrót: pm)

Pikometr (symbol: pm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden pikometr równa się 10−12 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1 E-12 m oznaczający 0,000 000 000 001 × 1 m (jedna bilionowa część metra).

Jest równy jednej milionowej mikrometra (mikrona) i był nazywany mikromikronem lub bikronem (nazwa od jednej bilionowej części metra).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikornawirus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mikrobiol. nazwa systematyczna|Picornaviridae|ref=tak., wirus z rodziny małych wirusów o ikosaedralnej symetrii kapsydu z jednoniciowym RNA o dodatniej polarności;

Pikornawirusy (łac. Picornaviridae, z gr. pico – bardzo mały (wirus RNA)) – rodzina wirusów charakteryzujących się następującymi cechami:

- Symetria: ikosaedralna
- Otoczka lipidowa: brak
- Kwas nukleinowy: ssRNA(+), ok. 7,5 tys. par zasad
- Replikacja: cytoplazma
- Peptydy i białka: najpierw powstaje pojedyncza poliproteina, która jest z kolei rozcinana na białka kapsydu i poszczególne enzymy niezbędne do rozwoju wirusa
- Wielkość: 27–30 nm średnicy
- Gospodarz: kręgowce
- Cechy dodatkowe: jedna z najliczniejszych rodzin wirusów, wykazujących jedne z najmniejszych rozmiarów oraz powodujących bardzo szeroki zakres chorób, obejmujących wiele narządów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikosatelita

#### Źródła:

Wikipedia

# Pikosekunda

jednostka czasu równa 10^(-12) sekundy (skrót: ps)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miar. jednostka czasu równa jednej bilionowej części sekundy;

Pikosekunda (ps) – jednostka czasu w układzie SI równa jednej bilionowej sekundy:

    1 ps = 10−12 s.

Jednostka stosowana w niektórych dziedzinach technicznych, zwłaszcza w telekomunikacji, a także w niektórych dziedzinach nauki, np. w fizyce cząstek.

- 1 ps to czas połowicznego rozpadu kwarka b
- ok. 3,3 ps to czas, w którym światło pokonuje drogę 1 mm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikot

pętelki robione szydełkiem na brzegu chusteczki, kołnierzyka; pikotek; pikotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikotek

pętelki robione szydełkiem na brzegu chusteczki, kołnierzyka.; pikot; pikotka

Pikotek, pikot, pikotka – pętelka z nici wykonana w celu użytkowym lub zdobniczym wzdłuż krawędzi koronki lub wstążki, robótki szydełkowej, tkaniny dzianej lub we frywolitce. Pętle różnią się rozmiarem i formą (drobne oczka, ząbki, pętelki) w zależności od ich funkcji i zamysłu artystycznego.

„Picot”, wymawiane jako /piko/, jest zdrobnieniem pochodzącym od francuskiego czasownika piquer, „kłuć”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikotka

pętelki robione szydełkiem na brzegu chusteczki, kołnierzyka.; pikot; pikotek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikotyt

minerał z grupy spineli

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikować

1. przeszywać ściegiem kilka warstw materiału;
2. robić przestrzeń dla gęsto rosnących roślin, rozsadzając je;
3. wykonywać manewr lotniczy w postaci pionowego lotu w dół

czasownik niedokonany

(1.1) lecieć ostro w dół

(1.2) kraw. przeszywać ściegiem warstwę tkanin

(1.3) ogrod. sadzić ukorzenione rośliny w dołkach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wzór utworzony przez zszywanie dwóch tkanin;

- Pikowanie (manewr lotniczy)
- Pikowanie tkanin – technika szycia, np. kołder;
- Pikowanie roślin – sposób sadzenia rozsady.
- Pikowanie włosów – (częściej piórkowanie) technika strzyżenia włosów przez fryzjera.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikówka

kilka warstw materiału zszytych ściegiem podczas pikowania, pełniących rolę ozdób, najczęściej na kołnierzu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikownik

krótki, ostry kołek z metalu lub drewna do tworzenia otworów, w które sadzi się rośliny; pikulec

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikowy

1. przymiotnik od: pik
2. przymiotnik od: pika

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikraminowy

kwas pikraminowy: zredukowany za pomocą podsiarczynu sodowego kwas pikrynowy, niegdyś wykorzystywany jako dodatek do kosmetyków, dziś wycofany z takiego zastosowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikrat

sól powstała z połączenia kwasu pikrynowego z innym związkiem chemicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikromeryt

minerał o charakterystycznym gorzkim smaku, uwodniony siarczan potasu i magnezu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikrotoksyna

silnie trujący organiczny związek chemiczny, dobrze rozpuszczalny w wodzie i alkoholach, wyodrębniany z nasion niektórych roślin azjatyckich

Pikrotoksyna – organiczny związek chemiczny występujący w nasionach azjatyckich pnączy Anamirta cocculus, wykazujący silne działanie toksyczne.

Tworzy bezbarwne kryształy w formie igieł o temperaturze topnienia 203,5 °C, dobrze rozpuszczalne w etanolu i gorącej wodzie. Działanie toksyczne objawia się uczuciem palenia w jamie ustnej, rozszerzeniem źrenic, ślinotokiem, wymiotami, pragnieniem, zawrotami głowy, uczuciem lęku, osłabieniem i śpiączką. LD50 dla szczurów wynosi 33,3 μg/kg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikrynian

sól kwasu pikrynowego, powstała podczas reakcji tego kwasu z niektórymi metalami i zasadami

Pikryniany – sole kwasu pikrynowego (trinitrofenolu). Są w większości żółtymi substancjami krystalicznymi. Tworzą się w wyniku reakcji trinitrofenolu z odpowiednimi metalami lub zasadami. Mają właściwości wybuchowe, z reguły silniejsze od kwasu pikrynowego, stąd niektóre z nich są stosowane jako materiały wybuchowe (zwykle inicjujące).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikryniany

sól kwasu pikrynowego, powstała podczas reakcji tego kwasu z niektórymi metalami i zasadami

Pikryniany – sole kwasu pikrynowego (trinitrofenolu). Są w większości żółtymi substancjami krystalicznymi. Tworzą się w wyniku reakcji trinitrofenolu z odpowiednimi metalami lub zasadami. Mają właściwości wybuchowe, z reguły silniejsze od kwasu pikrynowego, stąd niektóre z nich są stosowane jako materiały wybuchowe (zwykle inicjujące).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikrynowy

kwas pikrynowy: związek nitrowy w postaci zielonkawych lub białawych kryształków, wybuchowy i silnie trujący, niegdyś stosowany w pociskach artyleryjskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikryt

żyłowa skała magmowa

Pikryt, porfiryt pikrytowy – ciemna skała magmowa: wylewna lub hipabisalna. Drobno- lub średnioziarnista o strukturze porfirowej. W składzie najliczniejszy jest oliwin i augit tytanowy, może zawierać też w znaczniejszych ilościach takie minerały jak hornblenda i plagioklaz. Zawiera mało krzemionki, poniżej 45%.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piksa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piksel

najmniejszy element obrazu bitmapowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. najmniejszy jednolity element obrazu wyświetlanego na ekranie, drukowanego lub uzyskiwanego za pomocą urządzeń przetwarzania obrazu (aparat cyfrowy, skaner);

Piksel (ang. pixel) – najmniejszy jednolity (przedstawiający konkretny kolor) element obrazu prezentowanego na urządzeniach cyfrowych lub w formie drukowanej cyfrowo. Nazwa piksel jest zbitką angielskich słów pictures oraz element.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikselizacja

zniekształcenie obrazu cyfrowego bądź obrazu wideo tak, że widoczne są duże piksele zamiast obrazu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) celowe zamazanie obrazu kwadratami pikseli

(1.2) wada techniczna obrazu, na którym widoczne są niepożądane piksele;

Pikselizacja (pot. pikseloza) – zjawisko deformacji obrazu polegające na jego wyświetlaniu w sposób widoczny, ukazując poszczególne wiązki pikseli, które nie są widoczne, gdy obraz jest widziany w pomniejszeniu, z większej odległości lub gdy zastosowano mniejszy stopień kompresji. W znacznym stopniu zjawisko pikselizacji można zminimalizować dzięki technikom redukcji artefaktów, m.in. antyaliasingowi oraz ditheringowi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikselizować

zniekształcać obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; pikselować

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikselować

zniekształcać obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; pikselizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikselowy

→ piksel

Patrz:piksel

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikseloza

występowanie widocznych pikseli na obrazie cyfrowym lub video

Pikselizacja (pot. pikseloza) – zjawisko deformacji obrazu polegające na jego wyświetlaniu w sposób widoczny, ukazując poszczególne wiązki pikseli, które nie są widoczne, gdy obraz jest widziany w pomniejszeniu, z większej odległości lub gdy zastosowano mniejszy stopień kompresji. W znacznym stopniu zjawisko pikselizacji można zminimalizować dzięki technikom redukcji artefaktów, m.in. antyaliasingowi oraz ditheringowi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piktawia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. daw. Poitou (historyczna prowincja francuska)

#### Źródła:

Wiktionary

# Piktografia

grupa ściśle określonych znaków wykorzystywanych jako zamienniki liter przy zapisywaniu słów, treści

#### Źródła:

SJP.pl

# Piktograficzny

związany z piktografią (grupą ściśle określonych znaków wykorzystywanych jako zamienniki liter przy zapisywaniu słów, treści), odnoszący się do piktografii

#### Źródła:

SJP.pl

# Piktogram

1. wyraz przedstawiony za pomocą obrazka;
2. symbol jednoznacznie rozumiany przez ludzi wszystkich narodowości;
3. charakterystyczna forma w postaci kilku łączących się figur, powstałych po zgnieceniu łanów zboża na polach uprawnych, według niektórych wskutek ingerencji istot pozaziemskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojęcie przedstawione obrazem;

Piktogram (łac. pictus — „narysowany” i stgr. γράμμα grámma — „pismo”) – przedstawienie pojęcia (opisywanego wyrazem bądź równoważnikiem zdania) za pomocą obrazka w oderwaniu od zapisu. Piktogramami są np. hieroglify, znaki drogowe i ostrzegawcze, oznaczenia przeciwpożarowe. Formą piktogramu jest również ideogram.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piktorial

fotografia lub seria fotografii, na których model lub modelka są nadzy lub prawie nadzy; pictorial

#### Źródła:

SJP.pl

# Piktorialistyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piktorializmem, dotyczący piktorializmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Piktorializm

nurt w fotografii, rzadziej w grafice, którego głównym założeniem jest nadanie dziełu cech typowych obrazom, dziełom sztuki malarskiej

Piktorializm – nurt w fotografii artystycznej rozwijający się w Europie i Stanach Zjednoczonych od końca XIX wieku do około 1914 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piktorialny

charakterystyczny dla piktorializmu (nurtu w fotografii, rzadziej w grafice, którego głównym założeniem jest nadanie dziełu cech typowych obrazom, dziełom sztuki malarskiej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikturalizm

określenie czystych wartości kolorystycznych i fakturowych w malarstwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piktyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piktami, dotyczący Piktów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język piktyjski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Pikul

nazwisko

Pikul

- Andrzej Pikul (ur. 1954) – pianista, pedagog i profesor
- Antoni Pikul (ur. 1954) – polski polityk
- Jan Pikul – polski duchowny katolicki i autor sterowników
- Jan Pikul (profesor) (ur. 1949) – polski technolog żywności i nauczyciel akademicki
- Jerzy Marian Pikul (1946–2016) – polski poeta i prozaik
- Piotr Pikul (ur. 1924) – polski rolnik i poseł na Sejm
- Walentin Pikul (1928–1990) – rosyjski pisarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikula

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikulec

krótki, ostry kołek z metalu lub drewna do tworzenia otworów, w które sadzi się rośliny; pikownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikulina

rodzaj niewielkiego fletu poprzecznego, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków; piccolo, pikolo

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikulinista

osoba grająca na pikulinie (pikolu, piccolu - niewielkim flecie poprzecznym, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikulinistka

kobieta grająca na pikulinie (pikolu, piccolu - niewielkim flecie poprzecznym, o bardzo szerokim zakresie wysokich dźwięków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pikus

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. błahostka, drobiazg, coś mało istotnego

- Pikus – postać z mitologii rzymskiej
- Pikus – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow.e iławskim, w gminie Iława
- Pikus – przystanek kolejowy
- Stefan Pikus – profesor doktor habilitowany, filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pikutkowo

Pikutkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Brześć Kujawski.

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 292 mieszkańców. Jest ósmą co do wielkości miejscowością gminy Brześć Kujawski.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pikuty

gra z wykorzystaniem noża, w której zadaniem osoby uczestniczącej jest wbić nóż w ziemię po wykonaniu jednej z kilku określonych sztuczek

Pikuty – gra zręcznościowa z wykorzystaniem noża, polegająca na jego wbijaniu w ziemię po wykonaniu określonej sztuczki. Dawniej bardzo popularna gra podwórkowa zwana również „grą w noża”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pikuła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pil.

skrót

(1.1) = lotn. wojsk. pilot

#### Źródła:

Wiktionary

# Pila

krótki wyrostek widoczny w preparatach elektromikroskopowych na komórkach licznych bakterii; fimbria

- pila (biologia)
- oszczepy pochodzenia etruskiego (lp pilum)
- Pila – wieś w Chorwacji, w żupanii krapińsko-zagorskiej, w gminie Stubičke Toplice
- Pila – miejscowość na Cyprze
- Pila – wieś i gmina w Czechach, w powiecie Karlowe Wary, w kraju karlowarskim
- Pila – miejscowość i gmina we Włoszech
- Pila (firma) – produkująca żarówki
- Pila Röding, 1798 syn. Ampullaria Lamarck, 1799 – rodzaj ślimaków z rodziny Ampullariidae

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilak

niewielki rekin

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilanin

mieszkaniec Piły

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilanka

mieszkanka Piły

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilar

nazwisko

Pilar − miasto w Argentynie wchodzące w skład zespołu miejskiego Buenos Aires. Według spisu z roku 2001 miasto liczyło 232 463 mieszkańców. Jedna z siedzib Uniwersytetu Austral.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilarek

obrabiarka do piłowania drewna; piła

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilarka

obrabiarka do piłowania drewna; piła

Piła – samodzielne narzędzie lub część urządzenia w formie ząbkowanego ostrza służące do przerzynania materiałów takich jak drewno, kamień, metal i innych ciał stałych. Ostrze to wprawiane jest w ruch w zależności od rodzaju piły, np. za pomocą mięśni lub energii elektrycznej, parowej czy wodnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilarski

→ pilarz

Pilarski, Pilarska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ponad 8,5 tys. osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Bohdan Pilarski (ur. 24 września 1931 w Brzozowcu) – polski polityk, muzykolog, rolnik, poseł na Sejm X i I kadencji.
- Czesława Pilarska (ur. 2 grudnia 1966) – polska szachistka i ekonomistka.
- Józef Pilarski (ur. 28 lutego 1893 w Łodzi, zm. 9 lipca 1972 w Łodzi) – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser teatralny.
- Marcin Pilarski (ur. 15 września 1982) – polski judoka
- Tomasz Pilarski, ps. "Janson", "Jan Rylski", "Kompardt" i inne (ur. 6 lipca 1902 w Leśnicy, zm. 3 lutego 1977 w Warszawie) – jeden z głównych animatorów anarchizmu w Polsce w okresie przedwojennym.
- Wojciech Pilarski (ur. 15 kwietnia 1921 w Łodzi, zm. 20 czerwca 1988 w Łodzi) – aktor teatralny i filmowy.

Patrz:pilarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilarz

robotnik, którego głównym narzędziem pracy jest piła lub pilarka (elektryczna obrabiarka, najczęściej drewna)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) drwal, który posługuje się piłą

Pilarz – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1701 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilarzowate

o cechach pilarzowatych (rodziny błonkówek obejmującej kilka tysięcy gatunków, z których większość to groźne szkodniki roślin uprawnych)

Pilarzowate (Tenthredinidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i podrzędu rośliniarek, obejmująca ponad 5 tysięcy opisanych gatunków. Takson kosmopolityczny, najliczniejszy w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Gąsienicowate larwy są fitofagami. Wiele gatunków to szkodniki roślin uprawnych oraz drzew leśnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilarzowaty

o cechach pilarzowatych (rodziny błonkówek obejmującej kilka tysięcy gatunków, z których większość to groźne szkodniki roślin uprawnych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilarzowe

o cechach pilarzowych (nadrodzina błonkówek)

Pilarzowe (Tenthredinoidea) – nadrodzina błonkówek z podrzędu rośliniarek.

Przedstawiciele tej grupy wyróżniają się od innych rośliniarek zwężonym pośrodku przedpleczem, brakiem szwu sutura transscutalis na śródpleczu oraz obecnością dwóch ostróg na wierzchołkowej części goleni przedniej pary odnóży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilarzowy

o cechach pilarzowych (nadrodzina błonkówek)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilaster

płaski filar przyścienny z bazą i głowicą, pełniący w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną; pilastr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. filar ustawiony przy ścianie lub częściowo w nią wtopiony, nieznacznie występujący przed lico ściany;

Pilaster – element architektoniczny w formie płaskiego filara, nieznacznie występującego przed lico ściany. Pełni on funkcje zarówno konstrukcyjną, jak i dekoracyjną (rozczłonkowuje ścianę). Może stanowić część obramienia otworów okiennych, drzwiowych lub bramnych. W starożytności pilastry występowały dużo rzadziej niż półkolumny i używane były głównie w architekturze rzymskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilastr

płaski filar przyścienny z bazą i głowicą, pełniący w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną; pilaster

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilastrować

stawiać pilastry

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilastrowanie

szereg pilastrów (płaskich filarów przyściennych z bazą i głowicą, pełniących w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilastrowy

związany z pilastrami (płaskimi filarami przyściennymi z bazą i głowicą, pełniącymi w architekturze funkcję dekoracyjną i konstrukcyjną), charakterystyczny dla takich filarów (np. głowica pilastrowa, trzon pilastrowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilasty

o sposobach dachówkowego pokrycia dachów: utworzony poprzez częściowe nałożenie na siebie dachówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilaszków

W Polsce:

- Pilaszków – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
- Pilaszków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Ożarów Mazowiecki

- Pilaszków – dawna gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Pilates

system ćwiczeń ruchowych z początku XX wieku, połączenie baletu, jogi i gimnastyki izometrycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. system ćwiczeń mający na celu rozciągnięcie i uelastycznienie wszystkich mięśni ciała;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilaw

potrawa popularna na Bliskim Wschodzie, ryż z kawałkami baraniny i ostrymi przyprawami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. potrawa z ryżu, ostrych przypraw i mięsa, najczęściej baraniego, pochodząca z Bliskiego Wschodu;

Pilaw (tur. pilav, pers. پلو, polou, hindi पुलाव, pulaw, ros. плов, plow) – tradycyjna potrawa wschodnia, sporządzana z ryżu lub bulguru z dodatkiem warzyw, kawałków mięsa (baraniny, drobiu lub ryb) oraz dużej ilości ostrych przypraw. Dzięki specjalnej technice gotowania (również nazywanej pilawem) ziarenka ryżu pozostają osobno.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilawa

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. nazwa kilku wsi na Ukrainie

W Polsce

- Pilawa – miasto w woj. mazowieckim, pow. garwolińskim, gminie Pilawa
- Pilawa – wieś w woj. mazowieckim, pow. piaseczyńskim, gminie Piaseczno
- Pilawa – osada leśna w woj. mazowieckim, pow. piaseczyńskim, gminie Piaseczno
- Pilawa – dawna gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilawianin

mieszkaniec Pilawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilawianka

mieszkanka Pilawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilawski

przymiotnik od: Pilawa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pilawą, dotyczący Pilawy

Osoby o tym nazwisku:

- Mariusz Pilawski – polski aktor teatralny i filmowy, reżyser, poeta i felietonista
- Stanisław Pilawski – polski zoolog, wykładowca akademicki
- Zbigniew Pilawski – polski lekarz, działacz harcerski, żołnierz podziemia i wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilch

gryzoń nadrzewny; popielica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zool. popielica

Zoologia

- pilch – inna nazwa popielicy Glis glis

Osoby noszące nazwisko Pilch

- Adam Pilch (1965–2010) – polski duchowny luterański
- Adolf Pilch ps. „Góra”, „Dolina” (1914–2000) – jeden z dowódców oddziałów Armii Krajowej
- Andrzej Pilch (1912–1981) – polski działacz patriotyczny
- Andrzej Pilch (1926–2011) – historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Edward Pilch (1916–1941) – polski pilot okresu II wojny światowej
- Grzegorz Pilch (ur. 1976) – polski piłkarz
- Jan Pilch (1956–2022) – polski perkusista, profesor sztuk muzycznych
- Jerzy Pilch (1952–2020) – polski pisarz
- Józef Pilch (ur. 1957) – działacz Prawa i Sprawiedliwości, wojewoda małopolski (2015–2017)
- Magdalena Pilch (ur. 1972) – polska flecistka
- Piotr Pilch (ur. 1965) – samorządowiec, działacz Prawa i Sprawiedliwości, wicemarszałek sejmiku województwa podkarpackiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilchowate

o cechach pilchowatych (popielicowatych - gryzoni z grupy pośredniej między myszowatymi a wiewiórkowatymi, obejmującej kilkadziesiąt gatunków o puszystym ogonie i cennym futrze); popielicowaty

Popielicowate, pilchowate (Gliridae) – rodzina ssaków z podrzędu wiewiórkokształtnych (Sciuromorpha) w rzędzie gryzoni (Rodentia). Obejmuje blisko 30 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilchowaty

o cechach pilchowatych (popielicowatych - gryzoni z grupy pośredniej między myszowatymi a wiewiórkowatymi, obejmującej kilkadziesiąt gatunków o puszystym ogonie i cennym futrze); popielicowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilchowice

nazwa dwóch wsi w Polsce

W Polsce:

- Pilchowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Wleń
- Pilchowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Pilchowice

- Pilchowice – dawna gromada w powiecie gliwickim
- Pilchowice – dawna gromada w powiecie lwóweckim
- Pilchowice – nieczynna wąskotorowa stacja kolejowa w Pilchowicach, w woj. śląskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilchowicki

przymiotnik od: Pilchowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilchowo

- Pilchowo – część Szczecina
- Pilchowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, pow. polickim, gm. Police

#### Źródła:

Wikipedia

# Pilcomayo

rzeka w Boliwii

Pilcomayo – rzeka wychodząca ze źródła w środkowych Andach, przepływająca przez Boliwię, Paragwaj i Argentynę.

Mierzy 2500 km długości, a uchodzi w Paragwaju. W dolnym biegu stanowi granicę między Paragwajem a Argentyną. Znajduje się tu argentyński Park Narodowy Río Pilcomayo.

Rzeka Pilcomayo jest wykorzystywana w celach energetycznych i do nawadniania pól uprawnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilczycki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pile

krótki wyrostek widoczny w preparatach elektromikroskopowych na komórkach licznych bakterii; fimbria

- Pile (jezioro)
- Pile - dawna nazwa (do 1998) wsi Piława
- Pilus – rodzaj fimbrii, pustego w środku „włoska” komórkowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilea

roślina z rodziny pokrzywowatych, uprawiana jako doniczkowa

- Pilea – miasto w Grecji
- pilea – roślina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilecki

nazwisko

Osoby:

- Jan Pilecki (ok. 1405–1476) – kasztelan krakowski, wojewoda krakowski
- Jan Pilecki (zm. 1527) – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy staropolski
- Jan Pilecki – polski szlachcic, urzędnik i wojskowy staropolski
- Jan Pilecki – polski lekarz, dziennikarz i działacz społeczny
- Jan Pilecki – polski szlachcic, urzędnik staropolski
- Giedymin Pilecki – duchowny rzymskokatolicki, kapelan
- Gustaw Pilecki – polski malarz
- Marian Pilecki – polski oficer
- Oktawian Pilecki – polski lekarz, generał
- Stan Pilecki – australijski rugbysta
- Stanisław Pilecki Otta – polski szlachcic, urzędnik staropolski
- Szczepan Pilecki – polski działacz i nauczyciel w Wolnym Mieście Gdańsku
- Szymon Pilecki – polski inżynier, badacz samolotów, oficer
- Witold Pilecki – polski wojskowy, rotmistrz kawalerii, żołnierz podziemia
- Zdzisław Pilecki – działacz PRON, poseł na Sejm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilers

element pełniący rolę podpory poziomo ułożonych części, najczęściej kadłuba statków i innych jednostek pływających

Pilers (podpora pokładowa) – element konstrukcyjny spełniający rolę filaru, stosowany na pływających jednostkach wodnych do punktowego podpierania poziomych elementów szkieletu kadłuba, którym mogło grozić zbyt duże ugięcie pod obciążeniem, oraz do podpierania innych elementów o dużym nacisku na małą powierzchnię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pileus

czapka noszona przez wyzwolonych niewolników w starożytnym Rzymie; czapka frygijska, symbol wolności

- Czapka frygijska (łac. pileus) – nakrycie głowy
- Pileus – forma chmury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pili

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. orzech z drzewa kanarecznika, Canarium L.

forma czasownika.

(2.1) 3. os. ter. od: pilić

(2.2) 3. os. przesz. od: pić

#### Źródła:

Wiktionary

# Pilić

potocznie: naglić, popędzać

czasownik niedokonany

(1.1) przynaglać kogoś do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilica

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. rzeka w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce, lewy dopływ Wisły;

(1.2) geogr. miasto w województwie śląskim;

Pilica – rzeka w południowej i centralnej Polsce, najdłuższy lewy dopływ Wisły. Długość rzeki wynosi 319 km, a powierzchnia dorzecza 8341 km². Płynie przez Wyżynę Krakowsko-Częstochowską, Niziny Środkowopolskie oraz Nizinę Środkowomazowiecką i wpada do Wisły w okolicach wsi Ostrówek, w regionie geograficznym zwanym Doliną Środkowej Wisły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilichówko

Pilichówko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bulkowo.

W latach 1954-1960 wieś była siedzibą gromady Pilichówko, po jej zniesieniu w gromadzie Daniszewo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pilichowo

W Polsce

- Pilichowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
- Pilichowo – część wsi Arciszewo w woj. kujawsko-pomorskim w pow. włocławskim, w gminie Boniewo
- Pilichowo – nazwa niestandaryzowana, osada wsi Pilichowo w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo
- Pilichowo – wieś w woj. mazowieckim w pow. płockim, w gminie Bulkowo
- Pilichowo – wieś w woj. pomorskim w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty

#### Źródła:

Wikipedia

# Pilichowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilicki

przymiotnik od: Pilica

przymiotnik

(1.1) od Pilica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piliczanin

mieszkaniec miasta: Pilica

#### Źródła:

SJP.pl

# Piliczanka

mieszkanka Pilicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilidium

wolno pływająca larwa wstężnic o ciele pokrytym rzęskami, w kształcie podobnym do dzwonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilik

ptak z rzędu pilików; trogon

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piling

peeling;
1. zabieg kosmetyczny wykonywany w celu usunięcia martwego naskórka;
2. kosmetyk używany do takiego zabiegu; ścierak

Pilling − proces tworzenia się skupisk splątanych włókienek (kuleczek) na powierzchni wyrobów włókienniczych pod wpływem tarcia, podczas ich użytkowania. Szczególnie występuje w tekstyliach z nitek zawierających wraz z włóknami naturalnymi również włókno chemiczne.

Zjawisko to zwane jest także potocznie mechaceniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilingować

usuwać zrogowaciałe części naskórka i oczyszczać skórę; peelingować

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilingowy

→ piling; peelingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilipczuk

nazwisko

- Marcin Pilipczuk
- Michał Pilipczuk
- Swiatłana Cichanouska z domu Pilipczuk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilipiuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilitowo

Pilitowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego. Położona 1 km od trasy nr 7 Warszawa - Gdańsk i około 3 km od Płońska w kierunku Warszawy.

Przemysł:

- Cegielnia "NOWINA" - nieczynna
- Zakład Przetwórstwa Mięsnego- obecnie nieczynny

#### Źródła:

Wikipedia

# Pilker

rodzaj przynęty wędkarskiej w postaci niewielkiej sztucznej rybki z kotwiczką lub haczykiem, wykorzystywanej podczas połowów metodą spinningową

Pilker – przynęta stosowana głównie w wędkarstwie morskim.Przypomina kształtem małe rybki. Obecnie w wielu kształtach i barwach. Pilker uzbrojony jest zazwyczaj w jedną, lub dwie kotwice, często zakończone kolorowymi nitkami, lub sztuczną muchą. Gramatura w przedziale od 40 g do 1 kg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilling

[czytaj: piling] proces kosmacenia się tkanin

Pilling − proces tworzenia się skupisk splątanych włókienek (kuleczek) na powierzchni wyrobów włókienniczych pod wpływem tarcia, podczas ich użytkowania. Szczególnie występuje w tekstyliach z nitek zawierających wraz z włóknami naturalnymi również włókno chemiczne.

Zjawisko to zwane jest także potocznie mechaceniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilniczek

niewielki pilnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki pilnik (narzędzie służące do obróbki twardych materiałów)

(1.2) przyrząd do pielęgnacji paznokci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilnicznik

pilnicznik fiołkowy - gatunek chrząszcza z rodziny sprężykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilnie

przysłówek sposobu

(1.1) ze starannością, z gorliwością

(1.2) z wielką uwagą

(1.3) będąc przymuszony upływającym terminem

#### Źródła:

Wiktionary

# Pilniej

stopień wyższy od przysłówków: pilno, pilnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: pilny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilnik

rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rodzaj narzędzia z hartowanej stali w kształcie płaskiej sztabki o chropowatej powierzchni, używany do ścierania, gładzenia lub obrabiana, najczęściej kawałków drewna;

Pilnik – narzędzie służące do piłowania, czyli skrawania z obrabianej powierzchni cienkiej warstwy o grubości od 0,01 do 1 mm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilnikarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący pilniki

#### Źródła:

Wiktionary

# Pilność

wyróżniająca się pracowitość, staranność, gorliwość w wykonywaniu jakiejś czynności, przykładanie się do wykonywania czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia pilnym; przykładanie się do czegoś; staranność w wykonywaniu czego

(1.2) konieczność pośpiechu

(1.3) daw. czujna opieka nad kim lub nad czym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilnować

1. strzec czegoś lub kogoś, czuwać nad czymś lub nad kimś, najczęściej chroniąc przed niebezpieczeństwem;
2. nie odstępować od czegoś, przestrzegać czegoś;
3. pilnować się: czuwać nad sobą, uważać na swoje własne poczynania

czasownik niedokonany

(1.1) sprawować nadzór; strzec czegoś lub kogoś

(1.2) postępować, trzymając się określonych reguł

czasownik zwrotny pilnować się

(2.1) uważać na siebie, na swoje postępowanie

(2.2) pilnować (1.1) wzajemnie jeden drugiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pilnować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pilny

1. gorliwie i rzetelnie coś wykonujący; pracowity
2. wymagający pośpiechu, szybkiego działania; niezwłoczny, konieczny

przymiotnik

(1.1) gorliwie i rzetelnie coś wykonujący

(1.2) wymagający pośpiechu, szybkiego działania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilobezoar

bezoar z sierści powstający w przewodzie pokarmowym kota

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilocik

1. zdrobnienie od: pilot;
2. część spadochronu wyciągająca czaszę spadochronu z pokrowca podczas skoku

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilocki

→ pilot (osoba)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilokarpina

alkaloid pochodzący z liści krzewu potoślinu, pobudzając układ przywspółczulny należy do najsilniej działających leków ślinopędnych i napotnych, stosowany w leczeniu jaskry

Pilokarpina (łac. Pilocarpinum) – organiczny związek chemiczny, alkaloid imidazolowy występujący w liściach południowoamerykańskich roślin – Pilocarpus jaborandi i Pilocarpus microphyllus – wraz z jej stereoizomerem – izopilokarpiną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilokarpus

wiecznie zielony krzew lub niewielkie drzewko z lasów tropikalnych Ameryki Południowej, którego liście są źródłem pilokarpiny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilon

podpora pośrednia mostu wiszącego, na której opierają się pasma nośne; pylon

Osoby o tym nazwisku:

- Daniel Pilon – kanadyjski aktor filmowy i telewizyjny
- Debby Stam-Pilon – holenderska siatkarka
- Dominique Pilon – francuski brydżysta
- Germain Pilon – francuski rzeźbiarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piloreczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żona pilorza

#### Źródła:

Wiktionary

# Pilorekcja

stroszenie się włosów u zwierząt, głównie pod wpływem chłodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. właściciel tartaku

#### Źródła:

Wiktionary

# Pilot

1. osoba oprowadzająca wycieczki;
2. osoba kierująca pojazdem latającym;
3. osoba towarzysząca kierowcy rajdowemu w czasie wyścigu;
4. osoba wskazująca trasę wyścigu kolarskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lotn. osoba kierująca pojazdem latającym – statkiem kosmicznym, śmigłowcem lub samolotem

(1.2) turyst. osoba odpowiedzialna za przebieg wycieczki;

(1.3) mar. osoba, która pokazuje i nadzoruje drogę w porcie wodnym lub akwenie przybrzeżnym;

(1.4) sport. osoba podająca kierowcy na bieżąco: drogę (kierunek i kąt skrętu) oraz optymalną prędkość przejazdu przez dany odcinek trasy rajdu;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) pot. telew. odcinek serialu telewizyjnego wprowadzony na próbę;

(2.2) techn. urządzenie do sterowania na odległość sprzętem elektronicznym lub maszyną;

(2.3) pot. zool. nazwa systematyczna|Globicephala macrorhyncus|ref=tak., zob. grindwal krótkopłetwy. (gatunek walenia)

(2.4) techn. niewielka tuleja (pilot ruchomy) nakładana na narzędzie skrawające lub cylindryczny odcinek narzędzia (pilot stały);

W najszerszym znaczeniu tego słowa, osoba lub przedmiot wprowadzająca, wskazująca, sterująca, kierująca.

- pilot statku powietrznego – prowadzi taką jednostkę np. samolot, szybowiec, śmigłowiec
- pilot drogowy – pilotaż pojazdów nienormatywnych
- pilot zdalnego sterowania – urządzenie elektroniczne
- pilot wycieczek – zawód w branży turystycznej
- pilot automatyczny – urządzenie nawigacyjne
- pilot morski, pilot portowy – osoba doradzająca kapitanowi statku podczas nawigacji i manewrów w porcie
- pilotówka – jednostka pływająca do transportu pilota morskiego
- pilot rajdowy – osoba podająca kierowcy na bieżąco: drogę (kierunek i kąt skrętu) oraz optymalną prędkość przejazdu przez dany odcinek trasy rajdu
- pilot serialu – odcinek serialu telewizyjnego poprzedzający pierwszą serię
- pilot spadochronu – część spadochronu (pilocik)
- Pilot – marka przyborów do pisania
- pilot – projekt pilotażowy mający na celu zgromadzenie know-how dla realizacji przyszłych projektów
- pilot – bobsleista kierujący ruchem bobsleja
- pilot – stała lub ruchoma tuleja ułatwiająca utrzymanie narzędzia skrawającego w osi obrabianego otworu
- pilotka – czapka dla pilota samolotu bezkabinowego
- Pilot – rosyjski statek przystosowany do łamania lodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilota

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. pilot

#### Źródła:

Wiktionary

# Pilotaż

1. umiejętność odpowiedniego pokierowania kierowcy samochodu, sternika statku, wycieczki itp.
2. umiejętność prowadzenia statków powietrznych
3. próbne, sprawdzające działania, zwykle w związku z przeprowadzeniem czegoś, wdrażaniem czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prowadzenie samolotu lub innego statku powietrznego

(1.2) przeprowadzanie statków przez niebezpieczne i trudne do nawigacji miejsca

(1.3) działania próbne, których celem jest sprawdzenie czegoś, często jakiegoś przedsięwzięcia w dziedzinie polityki lub gospodarki

- Pilotaż (lotnictwo) – prowadzenie i manewrowanie statków powietrznych w płaszczyźnie poziomej i pionowej
- Pilotaż (zarządzanie) – realizacja projektu wstępnego mającego na celu zgromadzenie know-how dla realizacji przyszłych projektów
- Pilotaż (turystyka) – prowadzenie imprezy turystycznej przez pilota wycieczki
- Pilotaż (ruch drogowy) – zabezpieczenie przejazdu pojazdów najczęściej ponadnormatywnych (gabarytowych) drogami publicznymi.
- Pilotaż w żegludze – usługa pomocy w manewrowaniu statkiem wykonywana przez pilotów morskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilotażowy

powiązany z pilotażem (np. umiejętności pilotażowe, grupa pilotażowa) lub wykorzystywany do nauki pilotażu (np. podręcznik pilotażowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilotka

1. kobieta oprowadzająca wycieczki;
2. kobieta kierująca pojazdem latającym;
3. czapka zapinana pod brodą, wykonana zwykle ze skóry, noszona dawniej przez lotników, kierowców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lotn. kobieta prowadząca statek powietrzny

(1.2) turyst. kobieta opiekująca się turystami podczas wycieczki, dbająca o ich zakwaterowanie, program itp.

(1.3) pot. czapka z nausznikami zapinana pod brodą, chroniąca przed wiatrem i mrozem, noszona zwykle przez lotników, motocyklistów lub dzieci i młodzież jako zimowe nakrycie głowy

Hauba lotnicza (niem. Haube), pilotka – rodzaj czapki skórzanej przeznaczonej dla pilotów samolotów, dopasowana ściśle do głowy lotnika. Stała się szczególnie popularna na początku XX wieku, w momencie kiedy zaczęto używać na większą skalę samolotów z otwartym kokpitem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilotki

1. kobieta oprowadzająca wycieczki;
2. kobieta kierująca pojazdem latającym;
3. czapka zapinana pod brodą, wykonana zwykle ze skóry, noszona dawniej przez lotników, kierowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilotować

1. kierować statkiem powietrznym
2. opiekować się zwiedzającymi
3. towarzyszyć kierowcy, wskazując drogę
4. jechać przed pojazdem, pojazdami (np. z niebezpiecznymi materiałami), kolarzami itp., aby zapewnić bezpieczny przejazd

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) prowadzić statek powietrzny

(1.2) żegl. przeprowadzać statek wodny przez obszar trudny do żeglugi

(1.3) turyst. opiekować się turystami

(1.4) mot. jechać na przodzie potencjalnie niebezpiecznych pojazdów, ostrzegając i zabezpieczając innych użytkowników drogi

(1.5) sport. jechać na czele kolumny wyścigu

(1.6) wytyczać drogę rozwoju; tyczyć kierunek działań

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pilotować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pilotówka

1. niewielka specjalistyczna jednostka pływająca, najczęściej używana jako holownik;
2. rodzaj kurtki od wewnątrz pokrytej polarem, a od zewnątrz nieprzemakalnym materiałem

Pilotówka – specjalistyczna jednostka pływająca służąca do transportu pilota morskiego i przedstawicieli innych organów portowych na lub ze statku podczas ich przemieszczania się na redzie portu morskiego w związku z wykonywanymi czynnościami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilotowy

kierowany pilotem, zmieniany za pomocą pilota (np. pilotowy system monitoringu) lub w jakiś inny sposób związany z pilotem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pils

typ piwa dolnej fermentacji; pilzner, pilsner

Pilzner (pilsener, pils, pilsen, pilsner) – typ piwa fermentacji dolnej. Nazwę swoją piwo to zawdzięcza miejscowości Pilzno (Plzeň) w Czechach, gdzie w 1842 roku opracowano jego oryginalną recepturę. Po raz pierwszy w obrocie handlowym znalazło się to piwo pod marką Pilsner Urquell.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilsik

zdrobnienie od: pils

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilski

dotyczący Piły (miasto w Polsce)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Piły, związany z Piłą, pochodzący z Piły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilskie

dotyczący Piły (miasto w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilsko

dotyczący Piły (miasto w Polsce)

Pilsko (słow. Pilsko) – szczyt w Grupie Pilska w Beskidzie Żywiecko-Orawskim. Często nazwą Pilsko obejmuje się nie tylko jego główną kulminację (1557 m), w całości leżącą po stronie słowackiej, ale również cały masyw. Według słowackiej regionalizacji są to Beskidy Orawskie (Oravské Beskydy).

Jest drugim po Babiej Górze co do wysokości szczytem w Beskidzie Żywiecko-Orawskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilśń

1. rodzaj filcu
2. pilśń mineralna - spilśniona wełna mineralna z lepiszczem bitumicznym, żywicznym itp., służąca jako materiał izolacyjny, chroniący przed zimnem
3. pilśń papierowa - rozwłókniona masa drzewna, odpowiednio spreparowana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włók. zwarty materiał uzyskiwana z włókien wełny lub sierści zwierząt

(1.2) techn. silnie zwarty materiał drewnopochodny

- płyta pilśniowa – wyrób z drewna
- filc – wyrób włókienniczy
- pilśń nerwowa – neuropil (fragment układu nerwowego)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilsner

typ piwa dolnej fermentacji; pilzner, pils

Pilzner (pilsener, pils, pilsen, pilsner) – typ piwa fermentacji dolnej. Nazwę swoją piwo to zawdzięcza miejscowości Pilzno (Plzeň) w Czechach, gdzie w 1842 roku opracowano jego oryginalną recepturę. Po raz pierwszy w obrocie handlowym znalazło się to piwo pod marką Pilsner Urquell.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilsnerek

zdrobnienie od: pilsner

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilśniak

potocznie: kapelusz pilśniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilśniarka

maszyna wykończająca tkaniny wełniane w ten sposób, aby poszczególne włókna wątku i osnowy sczepiły się i splątały; folusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilśniarz

rzemieślnik zajmujący się folowaniem (zagęszczaniem) tkanin; folarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilśnić

wykańczać tkaniny wełniane w ten sposób, aby poszczególne włókna wątku i osnowy sczepiły się i splątały, w wyniku czego wzrasta wytrzymałość, gęstość i niekiedy także miękkość tej tkaniny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilśniowaty

imitujący pilśń, przypominający z wyglądu pilśń (np. nalot pilśniowaty, pilśniowata skórka owocnika), mający cechy pilśni

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilśniowy

zrobiony z pilśni, zbliżony do niej wyglądem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pilsowy

→ pils

Patrz:pils

#### Źródła:

SJP.pl

# Piltyń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Łotwie, w okręgu windawskim;

Piltyń (łot. Piltene, niem. Pilten) – miasto na Łotwie, w novadsie Windawa, 1776 mieszkańców (2004), położone na wschód od rzeki Windawy.

Piltyń to jedno z najmniejszych ale i najstarszych miast Łotwy. Gród w tym miejscu wzmiankowany był już w 1295 roku, prawa miejskie otrzymało w roku 1557. Dawniej był siedzibą jednego z biskupstw Kurlandii (biskupstwo kurlandzkie). Do czasów współczesnych zachowały się ruiny zamku inflanckiej gałęzi zakonu krzyżackiego z przełomu XIII i XIV wieku zbudowany przez biskupa Burcharda oraz kościół luterański z 1719 roku z zabytkowymi organami wykonanymi przez J. Kreicberga w 1722 roku. W mieście znajduje się również muzeum historyczne.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilum

oszczep służący do walki na odległość, używany dawniej przez starożytnych legionistów rzymskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) (w starożytności) oszczep używany przez rzymskich legionistów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pilzneński

przymiotnik od: Pilzno; pilźnieński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Pilzna, związany z Pilznem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilzner

typ piwa dolnej fermentacji; pils, pilsner

Pilzner (pilsener, pils, pilsen, pilsner) – typ piwa fermentacji dolnej. Nazwę swoją piwo to zawdzięcza miejscowości Pilzno (Plzeň) w Czechach, gdzie w 1842 roku opracowano jego oryginalną recepturę. Po raz pierwszy w obrocie handlowym znalazło się to piwo pod marką Pilsner Urquell.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pilźnianin

mieszkaniec Pilzna (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pilzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilźnianka

mieszkanka Pilzna (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pilzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilźnieński

przymiotnik od: Pilzno; pilzneński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Pilzna, związany z Pilznem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pilzno

1. miasto w Polsce;
2. miasto w Czechach

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach;

(1.2) geogr. miasto w Polsce, w powiecie dębickim;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pimelea

wiecznie zielony krzew z rodziny wawrzynowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piment

ziele angielskie, pieprz angielski

#### Źródła:

SJP.pl

# Pimenta

drzewko pimentowe: niskie drzewo z rodziny mirtowatych, o brunatnoszarych, wonnych jagodach wykorzystywanych do produkcji perfum i kremów; drzewko pimentowe

Roślina

- korzennik (Pimenta)

Miejscowości

- Pimenta (Minas Gerais), miasto i gmina w Brazylii
- Pimenta Bueno, miasto i gmina w Brazylii

Nazwisko

- Adhemar Pimenta
- Simon Pimenta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pimentowy

drzewko pimentowe: niskie drzewo z rodziny mirtowatych, o brunatnoszarych, wonnych jagodach wykorzystywanych do produkcji perfum i kremów; pimenta

#### Źródła:

SJP.pl

# Pimowie

plemię Indian Ameryki Północnej z rodziny uto-azteckiej; Pima

Pima, Pimowie (nazwa własna Akimel O'odham lub Aa'-tam, co znaczy „ludzie rzeki”, słowem Pima (pol. „nie wiem”) określali ich sąsiedzi nierozumiejący ich języka) – plemię Indian Ameryki Północnej z rodziny uto-azteckiej, zamieszkujące obszary nad rzekami Gila River i Salt w stanie Arizona oraz północnej części stanu Sonora w Meksyku. Potomkowie starożytnej kultury Hohokam, sprzymierzeni z plemieniem Tohono O’odham (Papagów, zwanych też „Ludem Fasoli”). Ponad sto pięćdziesiąt lat temu połączyli się z resztkami plemienia Maricopa, którzy zostali ze swych terenów wyparci przez własnych pobratymców z plemienia Mohave. Chociaż Pimowie i Maricopa mówili zupełnie innymi językami, oba plemiona od tamtej chwili żyją razem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pimpinella

Biedrzeniec (Pimpinella L.) – rodzaj roślin dwuletnich lub bylin z rodziny selerowatych (Apiaceae). Należy tu ok. 150 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje niemal w całości wszystkie kontynenty Starego Świata: Europę, Afrykę i Azję, a gatunki introdukowane z tego rodzaju występują także na obu kontynentach amerykańskich. W Europie rośnie 16 gatunków, z czego dwa lub trzy (w zależności od ujęcia systematycznego) rosną jako rodzime w Polsce: biedrzeniec mniejszy P. saxifraga, biedrzeniec czarny P. nigra ≡ P. saxifraga subsp. nigra i biedrzeniec wielki P. major.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pimpunia

pieszczotliwie o ukochanej; pimpusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Pimpuś

imię dla zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Pimpusia

pieszczotliwie o ukochanym

#### Źródła:

SJP.pl

# Pin

nóżka układu scalonego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótki kod dostępu do usługi elektronicznej lub urządzenia;

(1.2) elektron. nóżka układu scalonego;

(1.3) elektron. szpilkowy bolec wtyczki łączącej urządzenia elektroniczne

Pin (z ang. szpilka, trzpień), zwany również nóżką – wyprowadzenie elementu elektronicznego (np. układu scalonego) służące do wykonywania połączeń elektrycznych pomiędzy danym elementem a innymi elementami obwodu drukowanego. Połączenie to może być zarówno mechaniczne (np. gniazdo procesora w przypadku obudów PGA), jak i lutowane (w przypadku obudów BGA). Natomiast piny układów scalonych widocznych np. na rysunku po prawej stronie mogą być zarówno wsunięte w odpowiednią podstawkę, jak i przylutowane bezpośrednio do płytki obwodu drukowanego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinakiel

mała, smukła wieżyczka, element dekoracyjny architektury gotyckiej; fiala

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. mała wieżyczka umieszczona na filarze przypory, często dekorowana elementami roślinnymi (np. w zwieńczeniu – kwiatonem), figurami i innymi ozdobnikami;

Pinakiel (inaczej fiala, sterczyna) – pionowy element dekoracyjny w postaci smukłej kamiennej wieżyczki, zakończonej od góry iglicą, której krawędzie udekorowane są żabkami i która zwieńczona jest kwiatonem. W postaci bardziej ozdobnej miał kształt ażurowej kapliczki z maswerkami. Jest charakterystyczny dla architektury gotyckiej i neogotyckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinakocyt

zewnętrzna komórka gąbek

Pinakocyty – płaskie komórki, z których zbudowana jest pinakoderma. Pinakocyty mają zdolność kurczenia się. U niektórych gąbek (np. Oscarellidae) są zaopatrzone w wić. Jako że nie mają błony podstawnej ani połączeń międzykomórkowych nie są zaliczane do tkanki nabłonkowej.

Zewnętrzne pinakocyty nazywane są egzopinakocytami, a wewnętrzne – tworzące wyściółkę kanałów wodnych lub jamy atrialnej – endopinakocytami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinakoid

forma krystalograficzna składająca się z dwu równych równoległych ścian; dwuścian

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinakoteka

galeria obrazów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) galeria, zbiór obrazów i dzieł sztuki

Pinakoteka (łac. pinacotheca, pinacothece, z gr. pinakotheke) – galeria obrazów.

W starożytności za najstarszą i najsławniejszą pinakotekę uważano Pinakotekę ateńską. Mieściła się ona w północno-zachodnim skrzydle Propylejów na Akropolu w Atenach. W okresie hellenistycznym funkcję pinakoteki spełniały przede wszystkim świątynie, zwłaszcza Asklepiejon na Kos ozdobiony m.in. obrazami Apellesa (m.in. Afrodyta Anadyomene) czy świątynia Ateny w Syrakuzach, w której znajdował się zbiór portretów tyranów sycylijskich. Dwie pinakoteki na Samos (z których jedna znajdowała się w Herajonie) wymienia Strabon. W III wieku p.n.e. pierwsze pinakoteki prywatne, zawierające bezcenne oryginały i kopie dzieł starych mistrzów, gromadzili władcy (Attalos II w Pergamonie, Ptolemeusz III w Aleksandrii) oraz wybitni mężowie stanu (Aratos z Sykionu), przeznaczając na ten cel ogromne sumy i korzystając z pomocy ekspertów. W Rzymie od II wieku p.n.e. wywiezione z Grecji dzieła sztuki stały się podstawą pinakotek publicznych, umieszczanych w portykach (np. w Portyku Oktawii) oraz prywatnych w domach wysokich urzędników (np. Werresa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinakozaur

rodzaj dinozaura z rodziny ankylozaurów; syrmozaur

Pinakozaur (Pinacosaurus) – rodzaj tyreofora z rodziny ankylozaurów (Ankylosauridae) żyjącego w późnej kredzie na terenie dzisiejszej Azji. Gatunek typowy rodzaju, Pinacosaurus grangeri, został opisany w 1933 roku przez amerykańskiego paleontologa Charlesa Whitneya Gilmore'a w oparciu o czaszkę, osteodermy i przednie kręgi szyjne (AMNH 6523). Jest to pierwszy nowy takson ankylozaura opisany z terenów Azji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinang

drzewo z rodziny palm uprawiane w Malezji, której owoce są źródłem arekoliny (silnie trującego alkaloidu); penang, żuwipalma, palma betelowa, areka

- Penang – stan w Malezji
- Penang – wyspa w Cieśninie Malakka
- Penang – port lotniczy na wyspie Penang
- Pinang – orzechy palmy arekowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinardier

statek-cysterna do przewozu wina

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinasa

niewielka szybka jednostka pływająca z trzema lub dwoma masztami rejowymi, rzadziej gaflowymi, używana w piętnastowiecznej Europie, obecnie rozpowszechniona w Holandii jako statek rybacki; pinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. mar. XVII-wieczny okręt żaglowy, często obecny w składzie flot wojennych;

Pinasa, pinas, pinka – żaglowiec szeroko rozpowszechniony we flotach europejskich w XVI-XVIII wieku. Zazwyczaj były to jednostki trochę mniejsze od fluit (z których się rozwinęły) oraz zdecydowanie mniejsze od galeonów. Wykorzystywane były do przewozu towarów lub jako okręty wojenne, pomimo tego, że nie były zbyt pojemne. Ich zaletą była zwrotność, szybkość oraz dość małe zanurzenie, co predysponowało je na płytkie i małe akweny morskie. Z tego względu zabierano je też na dalsze wyprawy jako jednostki towarzyszące większym okrętom. Stosowano je wtedy do pościgów, łączności oraz patrolowania akwenów przybrzeżnych i komunikacji z lądem (w ostatnim etapie za pomocą łodzi).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinball

[czytaj: pinbol]
1. gra, w której gracz stara się za pomocą ruchomych elementów utrzymać kulkę jak najdłużej na nachylonej w jego kierunku planszy;
2. automat do gry w pinballa; flipper, fliper

Flipper (nazywany też pinballem lub bilardem elektrycznym) – automat do gry, w którym gracz za pomocą ruchomych łapek (z ang. flipper) odbija kulkę poruszającą się po nachylonej w jego kierunku planszy. Na samej planszy umieszczone są elementy, za których trafianie gracz zdobywa punkty. Gra kończy się, gdy metalowa kulka wpadnie określoną liczbę razy do otworu na dole planszy. Pierwszym flipperem był Triple Action, wyprodukowany w 1948 roku przez Steve'a Kordeka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinballista

[czytaj: pinbolista] osoba grająca w pinball

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinballowy

→ pinball [czytaj: pinbolowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Pince-Nez

[czytaj: pęsNE] okulary osadzone na nosie za pomocą sprężynki, bez uchwytów za uszy; cwikier, binokle

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinceta

rodzaj szczypiec o sprężystych ramionach; pęseta

Pinceta (pęseta, szczypczyki) – narzędzie o sprężystych ramionach używane do chwytania przedmiotów, których mały rozmiar utrudnia lub uniemożliwia manipulację za pomocą rąk. Wywodzi się prawdopodobnie od cęgów, szczypiec lub nożyc – jak kleszcze do uchwycenia i trzymania gorących przedmiotów, używanych od zarania dziejów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pincetka

pęsetka, niewielka pinceta

#### Źródła:

SJP.pl

# Pincetowy

→ pinceta; pęsetowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinchas

- Pinchas – Arcykapłan syn Helego
- Pinchas – Arcykapłan syn Eleazara

#### Źródła:

Wikipedia

# Pinczer

niewielki pies pochodzący z Niemiec, hodowany jako stróżujący lub do towarzystwa, charakteryzujący się krótką gładką sierścią i żywym temperamentem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. przedstawiciel grupy ras europejskich psów kontynentalnych o proporcjonalnej, kwadratowej sylwetce, małych wymaganiach, obdarzonych inteligencją, czujnością oraz odpornością na choroby;

Pinczery (z niem. Pinscher) – grupa ras psa wywodzących się z niemieckich psów stróżujących i obronnych. Są cenione ze względu na małe wymagania, dużą aktywność i inteligencję. Współcześnie są użytkowane również jako psy służbowe oraz psy towarzyszące. W klasyfikacji FCI zaliczane są do grupy II – Pinczery i sznaucery, molosy, szwajcarskie psy górskie i do bydła, pozostałe rasy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinczerek

mały pinczer (pies pochodzący z Niemiec, hodowany jako stróżujący lub do towarzystwa, charakteryzujący się krótką gładką sierścią i żywym temperamentem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pińczów

miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim

Pińczów – miasto w Polsce, w województwie świętokrzyskim, siedziba powiatu pińczowskiego i gminy miejsko-wiejskiej Pińczów.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1428 roku, położone było w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wiślickim w województwie sandomierskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pińczowianin

mieszkaniec Pińczowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pińczowa

(1.2) osoba pochodząca z Pińczowa, urodzona w Pińczowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pińczowianka

mieszkanka Pińczowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pińczowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pińczowski

przymiotnik od: Pińczów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pińczowem, dotyczący Pińczowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pińczyce

Pińczyce – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Koziegłowy.

Słynie przede wszystkim z pięknego zabytkowego kościółka z XVIII w. i pałacu, w którym obecnie znajduje się plebania. Wokół kościoła i plebanii znajduje się również mur i dwie baszty. W Pińczycach mieści się także Szkoła Podstawowa oraz Biblioteka. Pińczyce położone są na Garbie Woźnickim, wokół nich rosną lasy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pinczyn

Pinczyn – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Zblewo.

Pinczyn leży przy linii kolejowej nr 203 Tczew – Kostrzyn. Na łące (teren prywatny) obok toru kolejowego leży głaz narzutowy – pomnik przyrody przyniesiony niegdyś przez lodowiec, zwany Kamieniem diabelskim (obwód 14 m, wysokość 2,20 m). Miejscowość ma charakter ulicówki. Przez wieś przepływa rzeka Piesienica. Pinczyn, wraz z sąsiednimi Zblewem i Bytonią tworzy zwarty obszar osadniczy o charakterze małomiasteczkowym.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pinda

picz, picza; wulgarnie:
1. srom;
2. wyzwisko stosowane do kobiety

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. pogard. kobieta, zwłaszcza źle prowadząca się

(1.2) wulg. zewnętrzne narządy płciowe kobiety

Znaczenia dla indyjskiego słowa pinda (sanskryt: piṇḍa):

- Pinda – hinduistyczna rytualna ofiara dla przodków
- Pinda – ciała subtelne z nauczania hathajogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pindar

starogrecki twórca liryki chóralnej

Pindar, stgr. Πίνδαρος (ur. między 522 a 518 p.n.e. w Kynoskefalaj pod Tebami, zm. m. 443 a 438 p.n.e. w Argos) – grecki twórca liryki chóralnej (oda), wykonywanej przez chór przy akompaniamencie instrumentów dętych (aulos) lub strunowych (kitara).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pindarowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pindara lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Pindaryczność

zespół cech charakterystycznych dla dzieł Pindara (greckiego twórcy liryki chóralnej, obecnie zaliczanej do ód wykonywanych przy akompaniamencie pojedynczego instrumentu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pindaryczny

charakterystyczny dla dzieł Pindara (greckiego twórcy liryki chóralnej, obecnie zaliczanej do ód wykonywanych przy akompaniamencie pojedynczego instrumentu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pindel

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pindelski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Stefan Pindelski – polski operator filmowy
- Piotr Pindelski – polski inżynier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pindol

potocznie: penis; kuśka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) grub. penis

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: pindolić

Pindolol (ATC C07AA03) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, pochodna indolu. Stosowany jako lek β-adrenolityczny (betabloker). Należy do nieselektywnych blokerów receptorów beta-adrenergicznych, charakteryzuje się częściową wewnętrzną aktywnością sympatykomimetyczną (najsilniejszą wśród leków β-adrenolitycznych) oraz działaniem błonowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pindolek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. pindol

#### Źródła:

Wiktionary

# Pindrzyć

pospolicie: pindrzyć się - stroić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Pindzia

1. zdrobnienie od: pinda;
2. wyzwisko używane głównie w stosunku do kobiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinealocyt

pojedyncza komórka, głównie szyszynki, tworząca wraz z innymi takimi komórkami wypustki połączone ze sobą charakterystyczną siecią

Pinealocyty – komórki występujące w szyszynce, odpowiedzialne za produkcję i uwalnianie melatoniny. Są one stosunkowo duże, z pleomorficznymi jądrami komórkowymi zawierającymi kilka jąderek. Mają rozwinięte struktury odpowiedzialne za syntezę i wydzielanie białek oraz typowe dla neuronów prążki synaptyczne. Obecność tych struktur nie została dotychczas całkowicie wyjaśniona – czy mają one sens czynnościowy, czy też są jedynie pozostałością wspólnego pochodzenia komórek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinega

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na północy europejskiej części Rosji, prawy dopływ Dwiny;

Pinega (ros. Пинега, Piniega) – rzeka na północy europejskiej części Rosji (w obwodzie archangielskim), prawy dopływ Dwiny o długości 779 km i powierzchni dorzecza 42 600 km².

Pinega powstaje na Nizinie Dwińskiej z połączenia dwóch rzek: Białej i Czarnej, a do Dwiny uchodzi w miejscowości Ust'-Piniega.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinen

związek organiczny, dwupierścieniowy, nienasycony węglowodór terpenowy

α-Pinen – organiczny związek chemiczny z grupy cyklicznych monoterpenów. Główny składnik terpentyny otrzymywanej z żywicy sosnowej. Stosowany jest w kosmetyce jako składnik perfum oraz jako surowiec do otrzymywania innych środków zapachowych, np. α-terpineolu, limonenu lub bergaptolu.

Główne reakcje z udziałem α-pinenu:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pineska

mały metalowy przedmiocik z okrągłą, płaską główką i szpikulcem, używany do przypinania czegoś do tektury, drewna itp; pinezka; pluskiewka

Pinezka, pineska (pluskiewka) – krótki gwoździk lub szpilka (z ostrzem długości nieprzekraczającej 6, rzadziej 10 milimetrów) z dużą główką, metalową lub z tworzywa sztucznego, często płaską, umożliwiającą wciśnięcie pinezki w miękkie podłoże (np. z tektury, korka lub miękkiego drewna) bez użycia młotka, samymi palcami i – co często ważniejsze – również wyciągnięcie jej bez użycia żadnych narzędzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pineskowy

→ pineska; pinezkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pineta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. las sosnowy w Italii

#### Źródła:

Wiktionary

# Pineżański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pinegą, dotyczący Pinegi

#### Źródła:

Wiktionary

# Pinezka

mały metalowy przedmiocik z okrągłą, płaską główką i szpikulcem, używany do przypinania czegoś do tektury, drewna itp; pineska; pluskiewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krótka szpilka z płaską lub kulistą główką;

Pinezka, pineska (pluskiewka) – krótki gwoździk lub szpilka (z ostrzem długości nieprzekraczającej 6, rzadziej 10 milimetrów) z dużą główką, metalową lub z tworzywa sztucznego, często płaską, umożliwiającą wciśnięcie pinezki w miękkie podłoże (np. z tektury, korka lub miękkiego drewna) bez użycia młotka, samymi palcami i – co często ważniejsze – również wyciągnięcie jej bez użycia żadnych narzędzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinezkowy

→ pinezka; pineskowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ping

w informatyce:
1. program do diagnozowania połączeń sieciowych;
2. pakiet wysłany w celu zbadania, czy docelowy serwer odpowiada

Ping – polecenie używane w sieciach komputerowych TCP/IP (jak Internet) i służące do diagnozowania połączeń sieciowych. Pozwala na sprawdzenie, czy istnieje połączenie pomiędzy hostami testującym i testowanym. Umożliwia on zmierzenie liczby zgubionych pakietów oraz opóźnień w ich transmisji, zwanych lagami.

Mike Muuss (1958–2000) wymyślił i napisał pierwszą implementację pingu w grudniu 1983 pod 4.2aBSD Unix. Razem z koniecznymi zmianami w jądrze systemu pojawiła się ona w 4.xBSD Unix.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ping-Pong

ping pong;
1. gra sportowa przypominająca tenis, rozgrywana na stole przy użyciu rakietek służących do przebijania piłeczki nad siatką na pole przeciwnika; tenis stołowy;
2. piłeczka do tej gry

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) sport. zob. tenis stołowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ping-Pongowy

→ ping-pong; pingpongowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pingiel

potocznie: ping-pong

#### Źródła:

SJP.pl

# Pingle

potocznie: okulary; binokle, bryle, cyngle, patrzałki, szkła

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żart. okulary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pingpong

sport. dyscyplina sportowa rozgrywana przy pomocy rakietek i piłeczki na stole przedzielonym siatką; ping-pong; tenis stołowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pingpongista

osoba grająca w ping-ponga (tenisa stołowego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pingpongistka

kobieta grająca w ping-ponga (tenisa stołowego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pingpongowy

→ ping-pong; ping-pongowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z ping-pongiem, dotyczący ping-ponga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pingwin

1. ptak o krótkich nogach i skrzydłach oraz czarno-białym upierzeniu, nielatający, lecz świetnie pływający, żyjący w wielkich koloniach, głównie na Antarktydzie; bezlotek;
2. w gwarze młodzieżowej: zakonnica; batman

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nielotny, czarno-biały ptak zamieszkujący zimne morza półkuli południowej;

(1.2) żart. pejor. zakonnica

Pingwiny, bezlotki – rząd (Sphenisciformes) oraz rodzina (Spheniscidae) ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pingwinarium

pomieszczenie w ogrodzie zoologicznym, w którym żyją pingwiny

Pingwinarium (ang. penguinarium) – część ogrodu zoologicznego, rzadziej odrębny obiekt zajmujący się hodowlą, badaniem oraz eksponowaniem pingwinów. Jednym z najbardziej znanych placówek tego typu na świecie pingiwnarium jest australijskie Kangaroo Island Penguine Centre.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pingwinek

1. mały pingwin;
2. gatunek pingwina z Australii, Tasmanii i Nowej Zelandii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: pingwin

(1.2) mały pingwin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pingwini

charakterystyczny dla pingwina (np. pingwini ogon, pingwini dziób), związany w jakiś sposób z tym ptakiem

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do pingwina

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z pingwinem, dotyczący pingwina

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla pingwina, mający cechy pingwina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pingwiniątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pingwinie pisklę

#### Źródła:

Wiktionary

# Pingwinowy

→ pingwin

Patrz:pingwin

#### Źródła:

SJP.pl

# Pingwiny

1. ptak o krótkich nogach i skrzydłach oraz czarno-białym upierzeniu, nielatający, lecz świetnie pływający, żyjący w wielkich koloniach, głównie na Antarktydzie; bezlotek;
2. w gwarze młodzieżowej: zakonnica; batman

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Sphenisciformes|Sharpe|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

(1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Spheniscidae|Bonaparte|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu pingwinów (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: pingwin

Pingwiny, bezlotki – rząd (Sphenisciformes) oraz rodzina (Spheniscidae) ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pini

nazwisko, m.in. Tadeusz Pini (1872-1937) - historyk literatury polskiej

Osoby:

- Józef Pini
- Raúl Pini
- Rodolfo Pini
- Ryan Pini
- Pini Szomer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinia

drzewo iglaste z rodziny sosnowatych, rośnie w krajach śródziemnomorskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dendr. nazwa systematyczna|Pinus pinea|L.|ref=tak., drzewo z rodziny sosnowatych, charakterystyczne dla krajów śródziemnomorskich;

Sosna pinia (Pinus pinea L.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Pinia występuje na północnym wybrzeżu Morza Śródziemnego, od Hiszpanii po Cypr oraz na południowym wybrzeżu Morza Czarnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piniata

1. ludowy zwyczaj krajów latynoskich, polegający na strąceniu kijem przedmiotu wypełnionego słodyczami;
2. kula lub zabawka wypełniona słodyczami, którą dzieci okładają kijem, aby dostać się do jej zawartości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. kula lub zabawka wypełniona słodyczami wykonywana tradycyjnie w krajach latynoskich w okresie Bożego Narodzenia i zawieszana pod sufitem, którą dzieci okładają kijem, aby dostać się do jej zawartości;

Piniata (hiszp. piñata) – ludowy zwyczaj w krajach latynoskich osadzony w tradycji bożonarodzeniowej. Zabawa polega na strąceniu specjalnie przygotowanej kuli wypełnionej przeważnie słodyczami, których uczestnicy starają się zebrać jak najwięcej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinino

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Pinino – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Aleksandrów Kujawski
- Pinino – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Rogowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Piniola

(zwykle w liczbie mnogiej) orzeszek pinii

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinióndz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pieniądz

#### Źródła:

Wiktionary

# Pinior

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piniowy

charakterystyczny dla pinii (drzewa iglastego z rodziny sosnowatych, rosnącego w krajach śródziemnomorskich) lub zrobiony z pinii (np. olejek piniowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z pinii

(1.2) wykonany z drewna lub innej części pinii

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do pinii, będący częścią pinii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piniynżyty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bogaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Pink

potocznie: jednorazowy sygnał wysyłany jako znak umowny przez dzwoniącego przy łączeniu się przez telefon komórkowy; dzwonek; strzałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinka

niewielka szybka jednostka pływająca z trzema lub dwoma masztami rejowymi, rzadziej gaflowymi, używana w piętnastowiecznej Europie, obecnie rozpowszechniona w Holandii jako statek rybacki; pinasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zięba

- Pinasa, pinka – typ dawnego okrętu żaglowego
- Pinka – rzeka w Austrii i na Węgrzech
- Pinka – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim
- Pinka – drobne larwy much

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinkas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinkawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zięba

#### Źródła:

Wiktionary

# Pinkiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. tobół

#### Źródła:

Wiktionary

# Pinkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinner

[czytaj: piner] środowiskowo: użytkownik Pinteresta - serwisu społecznościowego umożliwiającego kolekcjonowanie i wyszukiwanie materiałów wizualnych

Pinner – obszar w dzielnicy Borough of Harrow w północno-zachodnim Londynie, 12,2 mili na północny zachód od Charing Cross. Pinner pierwotnie był osadą, o której pierwsza wzmianka pochodzi z roku 1231. Obszar był w hrabstwie Middlesex do 1965 roku, kiedy to został wchłonięty przez Government Act Londyn 1963 w skład Greater London.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinnit

minerał, produkt przeobrażenia kordierytu, składający się głównie z muskowitu i biotytu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinnoit

bardzo rzadki minerał zbudowany głównie z boru i magnezu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinobanksyna

propolis (rodzaj gęstej mazi nazywanej kitem pszczelim) wytwarzany z pyłu kwiatów kwitnących topól

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinochet

[czytaj: pinoczet] nazwisko, m.in. Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (1915-2006) - polityk chilijski, generał

Augusto Pinochet, właśc. Augusto José Ramón Pinochet Ugarte (ur. 25 listopada 1915 w Valparaíso, zm. 10 grudnia 2006 w Santiago) – chilijski dyktator i generał, przywódca junty wojskowej w Chile od 1973. W latach 1973–1990 pełnił urząd prezydenta. Doszedł do władzy w wyniku wojskowego puczu, odsuwając od władzy Salvadora Allende i zawieszając konstytucję. Po przegranym plebiscycie w 1988, nie kandydował w wynikających z tego plebiscytu wyborach, przekazał w 1990 pokojowo władzę zwycięzcy wolnych wyborów prezydenckich z 1989.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinocytoza

zjawisko wchłaniania substancji chemicznych przez komórkę i trawienia ich; sposób odżywiania się organizmów jednokomórkowych lub wielokomórkowych; rodzaj endocytozy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinokio

postać stworzona przez Carlo Collodiego; drewniana marionetka stająca się po wielu perypetiach chłopcem; postać występująca nie tylko w powieści Włocha, ale i w wielu innych gatunkach, m.in. balecie, komiksie, filmie rysunkowym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. bohater powieści Carla Collodiego;

Pinokio (wł. Pinocchio) – postać fikcyjna stworzona przez Carla Collodiego, autora powieści Pinokio (Le avventure di Pinocchio), która ukazywała się w odcinkach w latach 1881–1883. Pinokio jest też bohaterem licznych teatralnych i filmowych ekranizacji oraz ich sequeli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinola

uprawna odmiana pora, charakteryzująca się brakiem cebuli oraz długimi liśćmi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. uprawna odmiana pora, charakteryzująca się brakiem cebuli oraz długimi liśćmi

(1.2) masz. wysuwana tuleja w obrabiarkach

Osoby o tym nazwisku:

- Javier Pinola – argentyński piłkarz
- Sanna Pinola – fiński kierowca wyścigowy

Inne:

- USS Pinola – różne okręty US Navy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinot

gatunek winogron czerwonych i białych, używanych do produkcji win; winorośl burgundzka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinsa

danie kuchni włoskiej, podpłomyk na cieście przygotowanym z mieszanki mąk w różnych proporcjach i bez dodatku oliwy

Pinsa – danie kuchni włoskiej z regionu Lacjum, które stanowi podpłomyk na cieście przygotowanym z mieszanki mąk w różnych proporcjach i bez (lub z niewielkim) dodatku oliwy. Pinsa może być również podawana z sosem pomidorowym i dodatkami. Nazywana jest niskokaloryczną kuzynką pizzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pińsk

miasto i port na Białorusi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto i port rzeczny na Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci

Pińsk (biał. Пінск, Pinsk, ros. Пинск, Pinsk) – miasto i port rzeczny w południowej części Białorusi, na Polesiu, nad rzeką Piną, u jej ujścia do Prypeci, w odległości 29 km od kanału Dniepr – Bug. Miasto leży w obwodzie brzeskim, do 1939 w województwie poleskim (1921 stolica), węzeł drogowy; stolica diecezji pińskiej (1925), seminarium duchowne (1925, 2001); 126 300 mieszkańców (2020).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piński

związany z Pińskiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pińskiem, dotyczący Pińska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pińsko

związany z Pińskiem

- Pińsko – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin
- Pińsko – osada w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pińszczanin

mieszkaniec Pińska

#### Źródła:

SJP.pl

# Pińszczanka

mieszkanka Pińska

#### Źródła:

SJP.pl

# Pint

[czytaj: pajnt] pinta, półkwarta;
1. angielska miara cieczy i ciał sypkich równa w przybliżeniu 0,568 litra;
2. pint mokry - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,473 litra (jedna ósma galona);
3. pint suchy - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,551 litra

Pinta, półkwarta (ang. pint) – zróżnicowana jednostka objętości lub pojemności stosowana głównie w Wielkiej Brytanii (ang. imperial pint), Irlandii oraz Stanach Zjednoczonych. W USA stosowane są dwie różne jednostki o nazwie pinta - jedna do odmierzania płynów (ang. U.S. liquid pint), a druga do sypkich ciał stałych (ang. U.S. dry pint).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinta

1. starofrancuska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,9 litra;
2. angielska miara cieczy i ciał sypkich równa w przybliżeniu 0,568 litra; pint, półkwarta;
3. pinta mokra - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,473 litra (jedna ósma galona); pint mokry, półkwarta;
4. pinta sucha - amerykańska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,551 litra; pint suchy, półkwarta;
5. choroba zakaźna skóry zaliczana do krętkowic niewenerycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba wywołana przez Treponema carateum;

(1.2) starofrancuska miara cieczy równa w przybliżeniu 0,9 l

- pinta – choroba zakaźna wywoływana przez krętka Treponema carateum
- Pinta – jeden ze statków z wyprawy Krzysztofa Kolumba
- Pinta – wyspa w archipelagu Galapagos
- Pinta – program do obróbki grafiki komputerowej
- półkwarta (pint) – jednostka objętości lub pojemności stosowana głównie w USA, Wielkiej Brytanii i Irlandii.
- Browar Pinta – polski browar kontraktowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinter

[czytaj: pajnter] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinterest

serwis społecznościowy umożliwiający kolekcjonowanie i wyszukiwanie materiałów wizualnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinto

odmiana fasoli o różowawych nasionach w bordowe plamki, popularna w południowej Europie

Pinto – rasa koni pochodząca z USA i od 1963 uznawana za oddzielną rasę. Od 1956 hodowane pod okiem Pinto Horse Association of America (PtHA) pod kątem ubarwienia, harmonijnej budowy i chodów.

Wysokość w kłębie: 130-170 cm. W Niemczech, Austrii i Szwajcarii przeważają konie mniejsze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinturicchio

[czytaj: pintuRIKjo] nazwisko

Pinturicchio, właśc. Bernardino di Betto (ur. ok. 1454 w Perugii, zm. 11 grudnia 1513 w Sienie) – malarz włoski.

Należał do umbryjskiej szkoły malarstwa, był uczniem Perugina. Na rok 1473 datuje się dwa płótna Uzdrowienie paralityka i Uwolnienie więźnia. Razem ze swoim nauczycielem znalazł się w gronie artystów, dekorujących Kaplicę Sykstyńską. Przypisuje mu się freski Podróż Mojżesza oraz Chrzest Chrystusa, które dla niego naszkicował Perugino. W 1486 wykonał freski z dziejami św. Bernardyna w kaplicy Bufalini w kościele Santa Maria Aracoeli w Rzymie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinus

światłolubne drzewo lub krzew z rodziny sosnowatych, obejmujące około 80 gatunków; sosna

Sosna (Pinus L. 1753) – rodzaj roślin z rodziny sosnowatych (Pinaceae Lindl.) obejmujący niemal 115 gatunków drzew i krzewów. Występują przeważnie w strefie klimatu umiarkowanego półkuli północnej, choć niektóre gatunki rosną również w strefach cieplejszych (tu jednak zwykle w górach). W Ameryce Środkowej najdalej na południe sięgają do Gwatemali, Salwadoru i Nikaragui, zaś w Azji do Archipelagu Malajskiego. Jedyne naturalne stanowisko na półkuli południowej znajduje się na Sumatrze (P. merkusii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinx

skrót od: pinxit; pinx.

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinx.

skrót od: pinxit; pinx

#### Źródła:

SJP.pl

# Pinxit

= namalował - napis umieszczany dawniej na obrazach przed nazwiskiem malarza

Pinxit, pinx. (łac. namalował) – formułka (wyrażenie lub skrót) używana przez malarzy w sygnaturach lub umieszczana przez rytowników na rycinie przy nazwisku malarza, według którego obrazu ją wykonano.

Pinxit, które zaczęto używać w renesansie, wraz z rozpowszechnianiem się zwyczaju sygnowania obrazów przez malarzy, stało się szeroko stosowane w baroku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinyin

[czytaj: pinjin] transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego, opierająca się przede wszystkim na rozróżnieniu tonów przypisanych danym sylabom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. system latynizacji języka chińskiego

Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua, hanyu pinyin: pǔtōnghuà) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.

Hanyu pinyin został opracowany przez Komitet Reformy Języka z Zhou Youguangiem na czele w 1956 i zatwierdzony przez rząd chiński w 1958 roku. Jego celem było upowszechnienie wymowy putonghua i pomoc w nauce znaków chińskiego pisma. Do szerszego użytku wprowadzony został dopiero w 1979 r., po otwarciu Chin na świat. Miał zastąpić starsze metody transkrypcji:

- oparty na grafice chińskiej, a nie łacińskiej, alfabet bopomofo (w zasadzie system nauczania poprawnej wymowy, stąd inna nazwa zhuyin zimu), który stworzono w Chinach na początku XIX wieku,
- system Gwoyeu Romatzyh z 1909 – skomplikowany, gdyż zapisuje się w nim tony bez użycia znaków diakrytycznych, a poprzez modyfikację wyglądu sylaby podstawowej,
- transkrypcje zagraniczne, np. najpopularniejszą brytyjską transkrypcję Wade’a i Gilesa z 1859 (wersja zmodyfikowana z 1912 r.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pinzgauer

austriacka rasa bydła mięsno-mlecznego, wyhodowana w krainie Pinzgau

Pinzgauer – austriacki wojskowy wielozadaniowy terenowy samochód ciężarowy opracowany w drugiej połowie lat 60. XX wieku przez przedsiębiorstwo Steyr-Daimler-Puch jako następca pojazdu Haflinger.

Produkcja seryjna samochodów Pinzgauer rozpoczęła się w 1971 roku. Dwa lata później pierwsze pojazdy trafiły do armii austriackiej. Samochody produkowane były w wersjach z napędem 4x4 (oznaczenie 710) i 6x6 (712), z nadwoziem zamkniętym (K), pokrytym brezentem (M) lub otwartym (T). Powstała też ograniczona liczba pojazdów innych wersji m.in. ambulans z tylną częścią nadwozia w postaci zdejmowanego kontenera (AMB-S). W 1985 roku zaprezentowane zostały zmodernizowane wersje pojazdu – 716 (4x4) oraz 718 (6x6).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pinzgauery

austriacka rasa bydła mięsno-mlecznego, wyhodowana w krainie Pinzgau

#### Źródła:

SJP.pl

# Pio

[czytaj: pijo] Pio z Pietrelciny (1887-1968) - prezbiter i włoski kapucyn, stygmatyk i święty Kościoła katolickiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(2.1) geogr. wyspa w archipelagu Wysp Salomona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piodermia

zgorzelinowe zapalenie skóry objawiające się rozległymi, szybko postępującymi owrzodzeniami, najczęściej lokalizującymi się na kończynach dolnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piokać

czasownik niedokonany

(1.1) wydawać indyczy głos

#### Źródła:

Wiktionary

# Pioktanina

barwnik anilinowy o działaniu przeciwbakteryjnym; fiolet gencjany

Gencjana, fiolet gencjanowy, fiolet goryczki, pioktanina (łac. Violetum Gentianae, Pyoctaninum coeruleum FP III) – 0,5–2% wodny lub spirytusowy roztwór fioletu gencjanowego, czyli farmakopealnego surowca farmaceutycznego (FP III) mieszaniny fioletu krystalicznego i fioletu metylowego. Według charakterystyki produktu leczniczego składnikiem czynnym jest chlorek metylorozanilinowy (fiolet krystaliczny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piombino

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. nadmorska miejscowość i gmina we Włoszech; położona w Toskanii, naprzeciw wyspy Elby;

Piombino – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Toskania, w prowincji Livorno.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 33 917 osób, 262,9 os./km².

W pobliżu Piombino leżą ruiny etruskiego miasta Populonia. Od XVI do XIX w. Piombino było ośrodkiem niezależnego księstwa.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pion

1. kierunek zgodny z siłą ciężkości na powierzchni Ziemi;
2. przyrząd do wyznaczania kierunku pionowego;
3. oddzielny dział; resort;
4. część sieci przewodów elektrycznych, gazowych itp. biegnących pionowo w budynku wielokondygnacyjnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kierunek równoległy do kierunku działania siły grawitacji ciała niebieskiego, względem którego jest on określany;

(1.2) techn. ciężarek na sznurku, służący do wyznaczania pionu (1.1);

(1.3) techn. fragment sieci przewodów instalacji elektrycznej, wodociągowej, kanalizacyjnej, gazowej itp. przebiegający pionowo przez kondygnacje budynku

(1.4) fiz. najlżejszy z mezonów;

(1.5) dział instytucji

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) szach. jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: piona

- pion (cząstka)
- pion (kierunek)
- pion (organizacja) – w organizacji (np. gospodarczej) wyodrębniona jej część tworząca zamkniętą całość
- pion (przyrząd)
- pion (szachy) – najsłabsza bierka w szachach
- „Pion” – czasopismo literackie
- „Pion” – radziecki film dramatyczny z 1966 roku
- Pion – armata samobieżna kalibru 203 mm
- Pion wodny – pionowe rury w instalacjach wodnych
- Pion dziobowy i pion rufowy – linie teoretyczne kadłuba statku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piona

bierka szachowa, pionek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posp. slang. gest przywitania, pożegnania lub gratulacji przez zdecydowane zetknięcie powierzchni dłoni dwóch osób

(1.2) uczn. pot. ocena bardzo dobra

(1.3) ornit. nazwa systematyczna|Pionus|ref=tak., ptak z rodziny papugowatych

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: pion (tylko w znaczeniu „jedna z bierek w szachach, warcabach i innych grach”)

wykrzyknik

(3.1) posp. slang. „przybij pionę (1.1)”

(3.2) posp. slang. cześć, na razie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pionczanin

mieszkaniec Pionek (miasta w Polsce); pionkowianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionczanka

mieszkanka Pionek (miasta w Polsce); pionkowianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionecki

przymiotnik od: Pionki

#### Źródła:

SJP.pl

# Pioneer

[czytaj: pjońer]
1. fundusz inwestycyjny;
2. japońska firma elektroniczna

- Pioneer Pekao TFI - w Polsce – polskie towarzystwo funduszy inwestycyjnych zarządzające funduszami inwestycyjnymi
- Program Pioneer – seria amerykańskich próbników kosmicznych
- Pioneer Corporation – japońska korporacja
- „Pioneer” – singiel węgierskiego piosenkarza Freddiego z 2016 roku
- Pioneer – naziemna stacja Mass Rapid Transit (MRT) w Singapurze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pionek

1. najsłabsza bierka w szachach; pion;
2. drobny przedmiot używany w grach planszowych;
3. potocznie: osoba mało znacząca, niemająca wpływu na przebieg wydarzeń; płotka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) szach. najsłabsza bierka;

(1.2) przedmiot przemieszczany na planszaanszy w niektórych grach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) przen. ktoś nieważny, wykorzystywany przez innego człowieka i nieświadomie wypełniający jego wolę

- pion albo pionek – najsłabsza i zarazem najmniejsza bierka w szachach.
- Pionek (ang. Pawn Sacrifice) – film biograficzny w reżyserii Edwarda Zwicka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pionier

1. krzewiciel kultury, postępu, osoba wyznaczająca nowe drogi w jakieś dziedzinie;
2. członek masowej dziecięcej organizacji komunistycznej, działającej niegdyś na terenach Związku Radzieckiego;
3. dawniej o inżynierze wojskowym, żołnierzu wojsk inżynieryjnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto pierwszy coś odkrywa, poznaje

(1.2) osadnik, który zagospodarowuje nowe tereny

(1.3) członek komunistycznej dziecięco-młodzieżowej organizacji pionierskiej

(1.4) daw. wojsk. żołnierz wojsk inżynieryjnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) bot. roln. odmiana kalafiora

- pionier – pierwszy w danej dziedzinie, także pierwszy osadnik
- pionier – żołnierz wojsk inżynieryjnych (saper)
  - pionier – saper niemiecki z czasów II wojny światowej
- pionier – członek komunistycznej organizacji dziecięcej (w ZSRR Wszechzwiązkowej Organizacji Pionierskiej imienia W.I. Lenina)
- Pionier – dziecięca organizacja komunistyczna w II Rzeczypospolitej
- Pionier – pierwszy polski powojenny odbiornik radiowy
- Pionier – ogólnopolska sieć optyczna, do jej stworzenia powołano konsorcjum Pionier.
- Pionier – wyspa w archipelagu Ziemia Północna na Morzu Arktycznym
- „Pionier” – dziennik dolnośląski wydawany przez kilkanaście miesięcy (od początku sierpnia 1945 do II połowy roku 1946). W wyniku plebiscytu wśród czytelników przemianowany na „Słowo Polskie”
- pionier – pełnoczasowy głosiciel dobrej nowiny Świadków Jehowy
- Pionier – prototyp polskiego samochodu małolitrażowego
- pionier – osoba, która wcześnie osiedliła się na Ziemiach Odzyskanych.
- Pionier – pociąg pancerny Wojska Polskiego w II Rzeczypospolitej
- Pioniere w Rosji, w Tatarstanie, w rejonie aksubajewskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pionierek

1. potocznie o szerokim, wygodnym bucie sportowym z cholewką i gumową, rowkowaną podeszwą; pionierka;
2. żartobliwie, potocznie o produkcie japońskiej firmy Pioneer

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionierka

1. krzewicielka kultury, postępu, kobieta wyznaczająca nowe drogi w jakieś dziedzinie;
2. członkini masowej dziecięcej organizacji komunistycznej, działającej niegdyś na terenach Związku Radzieckiego;
3. potocznie o szerokim, wygodnym bucie sportowym z cholewką i gumową, rowkowaną podeszwą; pionierek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która przybywa zamieszkać na niezaludnionym terenie

(1.2) kobieta, która jest prekursorem w jakiejś dziedzinie, odkrywa coś nowego

(1.3) członkini organizacji pionierskiej

(1.4) harc. zajęcia oraz umiejętności związane z urządzaniem obozu harcerskiego i budową sprzętów z drewna;

(1.5) harc. jeden z żeńskich stopni harcerskich;

(1.6) rodzaj turystycznego buta sięgającego za kostkę;

- Pionierka – stopień harcerski
- Pionierka – but turystyczny
- Pionierka – technika harcerska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pionierki

1. krzewicielka kultury, postępu, kobieta wyznaczająca nowe drogi w jakieś dziedzinie;
2. członkini masowej dziecięcej organizacji komunistycznej, działającej niegdyś na terenach Związku Radzieckiego;
3. potocznie o szerokim, wygodnym bucie sportowym z cholewką i gumową, rowkowaną podeszwą; pionierek

Pionierki – obuwie skórzane, za kostkę, przeznaczone do turystyki. Zwykle na głęboko żłobionej podeszwie typu wibram. Popularne wśród turystów i harcerzy do końca lat 90. Wyparte przez obuwie z membranami tzw. trekingowe (np. Gore-Tex). Pionierki były charakterystycznym obuwiem noszonym przez m.in. Zbigniewa Cybulskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pionierski

charakterystyczny dla pionierstwa, pioniera lub pionierki (np. pionierskie osadnictwo), związany w jakiś sposób z pionierstwem (np. działalność pionierska)

przymiotnik

(1.1) pierwszy w jakiejś dziedzinie i torujący drogę następnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pionierskość

innowacyjność, ślad, znak krzewienia kultury, postępu, torowania nowych dróg w jakiejś dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionierstwo

nowatorstwo, innowacja, praca, działalność pioniera albo pionierki, torowanie nowych dróg w jakiejś dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionizacja

jedna z podstawowych cech człowieka jako gatunku, którą jest przybranie w toku ewolucji pozycji pionowej, niespotykanej u innych ssaków i związanej z dwunożnością

Pionizacja – proces polegający na uzyskaniu wyprostowanej postawy ciała, związany z zamianą funkcji podporowych kończyn górnych na funkcje manipulacyjne. Dziecko w naturalny sposób dąży do uzyskania postawy pionowej kształtując poszczególne partie mięśni. Pionizacja następuje gdy miednica jest stabilna, a rozwinięte mięśnie ustawiają kość krzyżową pomiędzy kośćmi biodrowymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pionizacyjny

→ pionizacja

Patrz:pionizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionizator

przyrząd do rehabilitacji osób niepełnosprawnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionizować

w medycynie: powodować przybranie pozycji pionowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionki

1. najsłabsza bierka w szachach; pion;
2. drobny przedmiot używany w grach planszowych;
3. potocznie: osoba mało znacząca, niemająca wpływu na przebieg wydarzeń; płotka

Pionki (do 1932 Zagożdżon i Pionki) – miasto w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim. Siedziba wiejskiej gminy Pionki. Pionki są położone nad rzeką Zagożdżonką, na Nizinie Środkowomazowieckiej, w dawnej ziemi radomskiej historycznej Małopolski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pionkowianin

mieszkaniec Pionek (miasta w Polsce); pionczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionkowianka

mieszkanka Pionek (miasta w Polsce); pionczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionkowski

przymiotnik od: Pionki (miasto)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pionkami, dotyczący Pionek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pionkowy

→ pionek (bierka w szachach lub warcabach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionować

ustalać, określać położenie czegoś za pomocą pionu, wyznaczać kąt prosty między podstawą a elementami mającymi tworzyć pion

#### Źródła:

SJP.pl

# Pionowo

przysłówek sposobu

(1.1) w kierunku pionowym; poruszając się w górę lub dół, prostopadle do podstawy

(1.2) w grach planszowych: związany z pionem (bierką)

#### Źródła:

Wiktionary

# Pionowość

prostopadłość do podstawy usytuowanej poziomo, poruszanie się lub działanie w kierunku prostopadłym do niej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co pionowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pionowy

tworzący z podstawą kąt prosty, prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo lub poruszający się, działający prosto w dół lub w górę

przymiotnik relacyjny

(1.1) prostopadły do podstawy usytuowanej poziomo

(1.2) poruszający się prosto w dół lub w górę

(1.3) związany z pionem w grach planszowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pionowzlot

zdolność niektórych samolotów wojskowych do pionowego startu i lądowania lub wykonania tych manewrów na pasie startowym o niewielkich wymiarach; pionowznos

VTOL (ang. vertical take-off and landing), pionowzlot – zdolność samolotu do pionowego startu i pionowego lądowania.

Oznaczenie to odnosi się do bardzo niewielu typów samolotów. Statki powietrzne takie jak śmigłowce, autożyra, balony nie należą do tej kategorii.Część samolotów VTOL może także startować i lądować w sposób konwencjonalny (CTOL) lub skrócony (STOL), dlatego też w rzeczywistości należą one do klasy V/STOL. Oznaczenia te czasami stosowane są w praktyce w sposób zamienny, gdyż jedyne praktycznie eksploatowane samoloty o możliwości pionowego startu i lądowania są w rzeczywistości maszynami V/STOL. Inne z kolei działają wyłącznie w trybie VTOL ze względu na brak podwozia umożliwiającego ruch poziomy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piontek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piątek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pióra

1. wytwór naskórka ptaków w kształcie cienkiej rurki z promieniście ułożonymi włoskami;
2. przedmiot, narzędzie podobne do ptasiego pióra;
3. przyrząd do pisania;
4. występ, np. w desce podłogowej, pozwalający na łączenie jej z innymi;
5. twórczość literacka;
6. styl charakterystyczny dla danego autora;
7. pisarz, autor, literat

Pióro (łac. penna) – twory nabłonkowe pokrywające ciała części zwierząt, zwłaszcza ptaków. Podobnie jak łuski u gadów, pióra zachodzą na siebie dachówkowato.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piórecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pióreczko

zdrobnienie od: piórko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórek

1. niewielkie pióro, często także drobny przedmiot lub jego część przypominająca ptasie pióro;
2. młody listek lub nowe pędy wschodzącej rośliny;
3. mała, najczęściej trójkątna płytka wykonana ze sztucznego tworzywa, służąca do szarpania strun podczas gry na instrumentach strunowych; plektron

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórka

1. niewielkie pióro, często także drobny przedmiot lub jego część przypominająca ptasie pióro;
2. młody listek lub nowe pędy wschodzącej rośliny;
3. mała, najczęściej trójkątna płytka wykonana ze sztucznego tworzywa, służąca do szarpania strun podczas gry na instrumentach strunowych; plektron

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórko

1. niewielkie pióro, często także drobny przedmiot lub jego część przypominająca ptasie pióro;
2. młody listek lub nowe pędy wschodzącej rośliny;
3. mała, najczęściej trójkątna płytka wykonana ze sztucznego tworzywa, służąca do szarpania strun podczas gry na instrumentach strunowych; plektron

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: pióro

(1.2) małe pióro

(1.3) stalówka używana w tworzeniu szkiców i rysunków

- Piórko – potoczna nazwa na kostkę do gry na gitarze
- Piórko – przyrząd do rysowania tuszem
- Piórko – źródło krasowe w Jerzmanowicach w powiecie krakowskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piórkować

1. dobijać postrzelonego w polowaniu ptaka;
2. używać piórka (plektronu, małej, najczęściej trójkątnej płytki wykonanej ze sztucznego tworzywa) podczas gry na strunowych instrumentach szarpanych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórkowanie

1. dobijać postrzelonego w polowaniu ptaka;
2. używać piórka (plektronu, małej, najczęściej trójkątnej płytki wykonanej ze sztucznego tworzywa) podczas gry na strunowych instrumentach szarpanych

Piórkowanie (pikowanie) – technika strzyżenia włosów polegająca na przerzedzaniu ich w części środkowej i na końcach w celu nadania fryzurze lekko postrzępionego wyglądu.

Piórkowanie nie zmniejsza objętości fryzury i gęstości owłosienia, w odróżnieniu od innej techniki strzyżenia - degażowania (efilowania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piórkowaty

podobny do ptasiego pióra lub jego części, charakterystyczny dla ułożenia niteczek puchu na takim piórze; pierzasty, strzępiasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórkowcowate

rodzina mszaków z rzędu meszkowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórkowiec

potocznie o zawodniku sportowym o masie mieszczącej się w przedziale wagi piórkowej (wagi określonej dla boksu, zapasów, dżudo oraz podnoszenia ciężarów, której wyznacznikiem jest wartość równa sześćdziesięciu kilogramom)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórkowo

2 miejscowości w Polsce:

- Piórkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
- Piórkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. braniewskim, w gminie Płoskinia

#### Źródła:

Wikipedia

# Piórkowski

nazwisko

Piórkowski – polskie nazwisko. Znani ludzie noszący to nazwisko:

- Adrian Piórkowski – polski piłkarz ręczny, zawodnik Juranda Ciechanów
- Zbigniew Piórkowski – polski pięściarz, olimpijczyk, reprezentant Polski i trener

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piórkowy

o cechach piórka ptasiego, głównie w odniesieniu do masy czegoś lub kogoś (np. waga piórkowa, zawodnik piórkowy), podobny do piórka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórkuję

1. dobijać postrzelonego w polowaniu ptaka;
2. używać piórka (plektronu, małej, najczęściej trójkątnej płytki wykonanej ze sztucznego tworzywa) podczas gry na strunowych instrumentach szarpanych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórniczek

zdrobnienie od: piórnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórnik

rodzaj pojemnika, najczęściej podłużnego, służącego do przechowywania gumek, piór oraz innych przyborów piśmienniczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwykle podłużne etui z przyborami szkolnymi;

(1.2) reg. zwyczaj wspólnego darcia pierza przez dziewczęta i kobiety

(1.3) środ. więz. grzebień

(1.4) slang. głupiec

(1.5) gw-pl|Mazury, Warmia. wsypa na pierzynę

(1.6) środ. trumna

Piórnik – pudełko lub etui przeznaczone do przechowywania materiałów piśmienniczych oraz innych małych przedmiotów przydatnych podczas zajęć. Piórniki zwykle zrobione są z materiału, plastiku, skóry lub metalu. Dawniej piórniki wykonywano z drewna. Większość posiada zamek błyskawiczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piórnikowe

świadczenie pieniężne pracodawcy na rzecz pracownika, którego dziecko uczęszcza do szkoły; kredkowe, ołówkowe

Patrz:piórnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórnikowy

→ piórnik

Patrz:piórnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Pióro

1. wytwór naskórka ptaków w kształcie cienkiej rurki z promieniście ułożonymi włoskami;
2. przedmiot, narzędzie podobne do ptasiego pióra;
3. przyrząd do pisania;
4. występ, np. w desce podłogowej, pozwalający na łączenie jej z innymi;
5. twórczość literacka;
6. styl charakterystyczny dla danego autora;
7. pisarz, autor, literat

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. wytwór naskórka ptaków, pokrywający ich ciało, składający się z elastycznej osi i dwu chorągiewek;

(1.2) przyrząd do pisania

(1.3) liter. autorstwo dzieła literackiego

(1.4) spłaszczony, rozszerzony koniec wiosła

(1.5) pióra slang. długie włosy, szczególnie u mężczyzny

(1.6) gwara. muz. gitara

(1.7) łow. ptactwo łowne

(1.8) techn. męska część połączenia ciesielskiego typu „pióro i wpust”

Pióro (łac. penna) – twory nabłonkowe pokrywające ciała części zwierząt, zwłaszcza ptaków. Podobnie jak łuski u gadów, pióra zachodzą na siebie dachówkowato.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piórolotek

rodzaj motyla z rodziny piórolotkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórolotki

rodzaj motyla z rodziny piórolotkowatych

Piórolotkowate, piórolotki (Pterophoridae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata. Obejmuje ponad 1300 opisanych gatunków. Kosmopolityczna. Imagines mają małe głowy, smukłe odwłoki, cienkie i długie odnóża oraz (z wyjątkiem Agdistinae) skrzydła podzielone wcięciami na 2–3 piórka. Aktywne są wieczorem i nocą, niekiedy też o świcie. Gąsienice żerują wewnątrz lub na zewnątrz różnych części roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piórolotkowate

rodzina motyli

Piórolotkowate, piórolotki (Pterophoridae) – rodzina motyli z podrzędu Glossata. Obejmuje ponad 1300 opisanych gatunków. Kosmopolityczna. Imagines mają małe głowy, smukłe odwłoki, cienkie i długie odnóża oraz (z wyjątkiem Agdistinae) skrzydła podzielone wcięciami na 2–3 piórka. Aktywne są wieczorem i nocą, niekiedy też o świcie. Gąsienice żerują wewnątrz lub na zewnątrz różnych części roślin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piórolotkowaty

o cechach piórolotkowatych (rodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pióronóg

pióronóg zwykły - gatunek ważki

#### Źródła:

SJP.pl

# Pióropusz

kita z piór lub ich imitacji, niegdyś noszona jako ozdoba lub znak charakterystyczny pozwalający rozróżnić członków niektórych zakonów rycerskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nakrycie głowy z piór noszone przez indiańskiego wojownika

Pióropusz – nakrycie głowy, używane przez wybitnych wojowników indiańskich Ameryki Północnej regionu Wielkich Równin. Pióropusz miał znaczenie religijne (szamanizm), był uważany za magiczny talizman ochronny (za takowy uważał swój warbonnet znany wojownik Rzymski Nos). Pióra reprezentowały znaczące dokonania osoby, która nosiła pióropusz. Każde z plemion posiadało własne, wyróżniające się nakrycie głowy. Indianie z zalesionych, wschodnich obszarów dzisiejszych Stanów Zjednoczonych, nosili pióropusze mniejsze, a obok orlich używali piór jastrzębich, indyczych, czaplich i żurawich. Po zetknięciu się z białymi przybyszami Irokezi chętnie zakładali czapki i kapelusze, ale ozdabiali je pozatykanymi gdzie się dało małymi piórami i jednym orlim pośrodku. Takie nakrycia głowy nosiły nazwę gustoweh (prawdziwy kapelusz).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pióropusznik

roślina z rodziny paprotkowatych, rosnąca w lasach półkuli północnej, występująca w trzech gatunkach, z których jeden, pióropusznik strusi, został w Polsce objęty ochroną gatunkową

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pióropuszowy

składający się na pióropusz, ozdobiony pióropuszem (np. kapelusz, hełm pióropuszowy) lub w jakiś inny sposób związany z taką ozdobą

#### Źródła:

SJP.pl

# Pióroskrzelce

gromada zwierząt morskich z typu przedstrunowców

Pióroskrzelne, pióroskrzelce (Pterobranchia) – monofiletyczna gromada niewielkich półstrunowców obejmująca okołu 30 rodzajów.

Gromada Pterobranchia została utworzona przez Raya Lankestera w 1877. Zawierała wtedy jeden rodzaj: Rhabdopleura.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pióroskrzelec

przedstawiciel gromady bezkręgowców morskich z typu przedstrunowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Pióroskrzelne

o cechach pióroskrzelnych (bezkręgowców z gromady przedstrunowców, kolonijnie zamieszkujących głębiny mórz strefy umiarkowanej i chłodnej)

Pióroskrzelne, pióroskrzelce (Pterobranchia) – monofiletyczna gromada niewielkich półstrunowców obejmująca okołu 30 rodzajów.

Gromada Pterobranchia została utworzona przez Raya Lankestera w 1877. Zawierała wtedy jeden rodzaj: Rhabdopleura.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pióroskrzelny

o cechach pióroskrzelnych (bezkręgowców z gromady przedstrunowców, kolonijnie zamieszkujących głębiny mórz strefy umiarkowanej i chłodnej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piórówka

jamochłon morski

Pennatula – rodzaj półosiadłych koralowców z rzędu piórówek, w języku polskim określany zwyczajową nazwą piórówka albo pióro morskie. Piórówki tworzą piórokształtne kolonie o szkielecie rogowym, złożonym z niespojonych ze sobą spikul. Nasadowa część tworzonej przez najstarszy polip głównej osi kolonii (zwanej pniem) tkwi w miękkim dnie morskim lub jest przymocowana do twardych obiektów. Drobne, czerwone polipy rozmieszczone są szeregami na bocznych odgałęzieniach (promieniach) kolonii. Polipy dzielą się na odżywiające kolonię autozooidy i regulujące przepływ wody przez kolonię małe, pozbawione ramion syfonozooidy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piórowy

przypominający pióro, zrobiony z piór lub pokryty piórami (np. skrzydła piórowe) albo w jakiś inny sposób związany z piórami

#### Źródła:

SJP.pl

# Piorun

gwałtowne wyładowanie elektryczne pomiędzy dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią, możliwe do zaobserwowania podczas burzy jako znacznej wielkości iskra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) meteorol. wyładowanie elektryczne między dwiema chmurami lub między chmurą a ziemią;

Piorun – w meteorologii bardzo silne wyładowanie elektrostatyczne w atmosferze powstające naturalnie, zwykle towarzyszące burzom. Piorunowi często towarzyszy grom dźwiękowy (grzmot) oraz zjawisko świetlne zwane błyskawicą. Może ono przybierać rozmaite kształty i rozciągłości, tworzyć linie proste lub rozgałęziać się do góry lub w dół. Występują błyskawice, które widoczne są jedynie jako rozjaśnienie powierzchni chmury, inne znów w ciągu ułamka sekundy przypominają swym kształtem świecący sznur pereł.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piorunem

potocznie: bardzo szybko, błyskawicznie (np. trasa przejechana piorunem), galopem, pędem

przysłówek

(1.1) pot. bardzo szybko

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: piorun

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piorunian

sól kwasu piorunowego (izomeru kwasu cyjanowego), często podlegająca procesowi krystalizacji, trująca i silnie wybuchowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól kwasu piorunowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pioruniany

sól kwasu piorunowego (izomeru kwasu cyjanowego), często podlegająca procesowi krystalizacji, trująca i silnie wybuchowa

Pioruniany – grupa związków chemicznych będących solami kwasu piorunowego, zawierających pseudohalogenkowy jon piorunianowy CNO−
. Z uwagi na właściwości wybuchowe i dużą wrażliwość na bodźce zewnętrzne niektóre pioruniany stosowane są jako inicjujące materiały wybuchowe (np. piorunian rtęci(II), piorunian srebra) m.in. w zapalnikach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piorunkowice

Piorunkowice (niem. Schweinsdorf, łac. Perunchovitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na terenie Wysoczyzny Bialskiej, będącej częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią rzeka Ścinawa Niemodlińska.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piorunochron

element instalacyjny budowli, chroniący ją przed bezpośrednim uderzeniem pioruna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie instalowane na budynkach lub obok nich, aby chronić je przed bezpośrednim uderzeniem pioruna ;

Instalacja odgromowa (z ang. LPS – Lightning Protection System, pop. piorunochron) – instalacja chroniąca obiekty przed porażeniami wynikłymi z wyładowań piorunowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piorunochronny

ochraniający przed uderzeniem pioruna lub skutkami takiego uderzenia (np. uziemienie piorunochronne, instalacja urządzeń piorunochronnych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piorunochronowy

odnoszący się do piorunochronów, instalacji piorunochronnych, związany z nimi (np. instalacje piorunochronowe, drąg piorunochronowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piorunować

1. sprzeciwiać się komuś lub czemuś, surowo napominać, strofować, także: gniewnie, groźnie spoglądać na coś lub na kogoś;
2. potocznie: robić wrażenie na kimś, zachwycać

czasownik niedokonany (dk. spiorunować)

(1.1) gwałtownie krytykować kogoś lub coś

(1.2) gniewnie spoglądać

(1.3) przeklinać

(1.4) daw. strzelać, miotać piorunami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piorunówek

Piorunówek – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łaskim, w gminie Wodzierady.

Miejscowość położona jest na Wysoczyźnie Łaskiej.Przez wieś przebiega droga asfaltowa, powiatowa nr 03706E. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piorunowiec

kwarcowy pręt powstały z piasku lub skały, stopionych od uderzenia pioruna; fulguryt

- Piorunowiec – wzniesienie w Gorcach
- piorunowiec, fulguryt – rodzaj minerału

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piorunowy

będący źródłem piorunów (np. chmura piorunowa, burza piorunowa) lub podobny do pioruna, najczęściej w szybkości lub gwałtowności

#### Źródła:

SJP.pl

# Piorunowładny

władający piorunami, głównie w odniesieniu do Posejdona (greckiego boga mórz i oceanów) lub jego odpowiedników w innych religiach politeistycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pioruński

szybki jak piorun

#### Źródła:

SJP.pl

# Piorunujący

1. działający jak piorun, szybki, bardzo gwałtowny, błyskawiczny, natychmiastowy (np. piorunujący przebieg choroby);
2. groźny, gniewny (np. piorunujące spojrzenie) lub robiący wrażenie na kimś, zadziwiający

#### Źródła:

SJP.pl

# Pioseneczka

zdrobnienie od: piosenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: piosenka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piosenka

krótki, prosty utwór muzyczny z tekstem do śpiewania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wokalny utwór muzyczny, zwykle o rozrywkowym charakterze;

Piosenka – krótki utwór słowno-muzyczny solowy, wykonywany z akompaniamentem instrumentu, zespołu instrumentalnego lub orkiestry; podstawowa forma muzyczna stosowana w muzyce popularnej. Spośród rozmaitych typów piosenki (m.in. piosenek kupletowej i bluesowej) najczęściej pojawiającym się jest piosenka zwrotkowa, zbudowana z występujących naprzemiennie zwrotek i refrenu. Według niektórych muzykologów, piosenkę można nazwać uproszczoną formą pieśni, przy czym dokładne rozróżnienie tych form nie jest ścisłe, a w wielu językach są one nazywane tym samym słowem, co najwyżej z precyzującym określeniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piosenkarka

1. kobieta zawodowo zajmująca się śpiewaniem
2. autorka piosenek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) artystka, która śpiewa piosenki

Piosenkarz, piosenkarka – zawód polegający na wykorzystaniu głosu do śpiewu, z reguły przy akompaniamencie grupy muzycznej. Utwory wydawane są następnie na płytach (albumach) lub wykonywane na koncertach. Piosenkarze zajmują się muzyką rozrywkową, w odróżnieniu od śpiewaków, którzy związani są z muzyką klasyczną. Do popularyzacji współczesnych piosenek i ich wykonawców przyczynia się działalność radia i telewizji.

Śpiew bez akompaniamentu instrumentalnego nazywa się a cappella.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piosenkarski

odnoszący się do piosenkarstwa, piosenkarza lub piosenkarki, związany z piosenkarstwem (np. recital piosenkarski, twórczość piosenkarska)

przymiotnik

(1.1) dotyczący piosenkarzy i/lub piosenkarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piosenkarstwo

1. gatunek sztuki estradowej, której prezentacja skupia się głównie na śpiewaniu piosenek;
2. zbiór pieśni typowych dla danego regionu, terenu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. wykonywanie piosenek na estradzie

(1.2) muz. ogół piosenek np. danego kraju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piosenkarz

wykonawca piosenek, pieśni, najczęściej będący także ich kompozytorem, autorem; pieśniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się zawodowo śpiewaniem;

Piosenkarz, piosenkarka – zawód polegający na wykorzystaniu głosu do śpiewu, z reguły przy akompaniamencie grupy muzycznej. Utwory wydawane są następnie na płytach (albumach) lub wykonywane na koncertach. Piosenkarze zajmują się muzyką rozrywkową, w odróżnieniu od śpiewaków, którzy związani są z muzyką klasyczną. Do popularyzacji współczesnych piosenek i ich wykonawców przyczynia się działalność radia i telewizji.

Śpiew bez akompaniamentu instrumentalnego nazywa się a cappella.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piosenkopisarski

→ piosenkopisarz, → piosenkopisarstwo

Patrz:piosenkopisarz, → piosenkopisarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Piosenkopisarstwo

pisanie piosenek

#### Źródła:

SJP.pl

# Piosenkopisarz

twórca tekstów piosenek

#### Źródła:

SJP.pl

# Piosenkować

potocznie: śpiewać wspólnie piosenki

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) przest. śpiewać piosenki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piosenkowy

→ piosenka

Patrz:piosenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piosik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piosneczka

przestarzałe zdrobnienie od: piosenka; pioseneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: piosnka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piosnka

przestrzale, dziś tylko w poezji, liryce: piosenka, pieśń, głównie ludowa, typowa dla danego regionu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poet. piosenka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pioter

pogardliwie: chłopiec będący synem rodziców postrzeganych jako niewychowanych, prymitywnych; Pioter, Brajan, brajan, Brajanek, brajanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pioterczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pioterek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotr

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Piotra

- Piotr – imię (tam lista osób o imieniu Piotr)
- Piotr apostoł

Duchowni

- Piotr – patriarcha Konstantynopola 654-666
- Piotr (zm. 1191) – dwunastowieczny kardynał
- Piotr (zm. 1139) – kardynał prezbiter S. Marcello w latach 1120–1139
- Piotr (?-1326) – metropolita moskiewski
- Piotr – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego
- Piotr – duchowny Etiopskiego Kościoła Ortodoksyjnego, od 2017 biskup Szirie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Piotr

Piotra – żeński odpowiednik imienia Piotr, chrześcijańskiego imienia męskiego pochodzenia grecko-łacińskiego, wywiedzionego od przydomku Szymona apostoła nadanego mu przez Jezusa Chrystusa (aram. Kefas). Imię Piotr (Πέτρος) jest czasami tłumaczone jako „Skała”, co w języku polskim oznacza z reguły wielki kamienny masyw. Polska forma Piotr z „o” zamiast „e” jest regularną zmianą spowodowaną przez przegłos lechicki (por. też np. kościół z łac. castel.)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotrak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotraszewo

Piotraszewo (dawniej niem. Peterswalde) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Dobre Miasto.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piotreczek

zdrobnienie od: Piotr (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrek

zdrobnienie od: Piotr (imię męskie); Piotruś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m. zdrobn. od: Piotr

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piotrkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrkosice

Piotrkosice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w gminie Milicz.

W latach 1954-1961 wieś była siedzibą gromady Piotrkosice, po jej zniesieniu była w gromadzie Sułów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piotrków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. zob. Piotrków Kujawski.

(1.2) geogr. zob. Piotrków Trybunalski.

(1.3) geogr. zob. Piotrków Pierwszy.

(1.4) geogr. zob. Piotrków Drugi.

(1.5) geogr. zob. Piotrków Borowski.

(1.6) geogr. zob. Piotrków-Kolonia.

W Polsce:

- Piotrków – część miasta Niemcza
- Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w województwie łódzkim
- Piotrków Kujawski – miasto w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Piotrków Pierwszy – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna
- Piotrków Drugi – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna
- Piotrków Borowski – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Borów
- Piotrków-Kolonia – wieś w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Jabłonna

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotrkówek

W Polsce

- Piotrkówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Krzczonów
- Piotrkówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
- Piotrkówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Słubice
- Piotrkówek – dzielnica Niemczy
- Piotrkówek – dawna gromada

Zobacz też

- Piotrkowo
- Piotrkówek Duży
- Piotrkówek Mały

#### Źródła:

Wikipedia

# Piotrkowianin

1. mieszkaniec Piotrkowa Trybunalskiego;
2. mieszkaniec Piotrkowa Kujawskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrkowianka

1. mieszkanka Piotrkowa Trybunalskiego;
2. mieszkanka Piotrkowa Kujawskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrkowice

nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkunastu wsi lub ich części w Polsce;

Miejscowości w Polsce

- Piotrkowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
- Piotrkowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
- Piotrkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tuchów
- Piotrkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Żabia Wola
- Piotrkowice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Kozienice
- Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Wodzisław
- Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Bejsce
- Piotrkowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik
- Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Ślesin
- Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
- Piotrkowice – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Czempiń
- Piotrkowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Damasławek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotrkowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Piotrkowic, związany z Piotrkowicami

#### Źródła:

Wiktionary

# Piotrkowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrkowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Piotrkowic

(1.2) osoba pochodząca z Piotrkowic, urodzona w Piotrkowicach

#### Źródła:

Wiktionary

# Piotrkowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Piotrkowic

(1.2) kobieta pochodząca z Piotrkowic, urodzona w Piotrkowicach

#### Źródła:

Wiktionary

# Piotrkowo

W Polsce:

- Piotrkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Ciechocin
- Piotrkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
- Piotrkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny
- Piotrkowo – pierwotna nazwa Piotrkowa Kujawskiego, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski

#### Źródła:

Wikipedia

# Piotrkowski

1. przymiotnik od: Piotrków Kujawski;
2. przymiotnik od: Piotrków Trybunalski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piotrkowem, dotyczący Piotrkowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piotrkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piotrka lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Piotrka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piotrogród

dawna nazwa Petersburga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Petersburg

Petersburg, Sankt Petersburg (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg); dawniej: Piotrogród (ros. Петроград, Pietrograd), Leningrad (ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 5 384 342.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotrogrodzki

przymiotnik od: Piotrogród (dawna nazwa Sankt Petersburga)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Piotrogrodem, dotyczący Piotrogrodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piotrostwo

Piotr z żoną; Piotrowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrosz

drapieżny gatunek ryby występujący przy europejskich wybrzeżach Oceanu Atlantyckiego; paszczak, zeus

Piotrosz, paszczak (Zeus faber) – gatunek ryby z rodziny piotroszowatych (Zeidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piotroszowate

o cechach piotroszowatych (tropikalnych ryb morskich z gromady promieniopłetwych)

Piotroszowate (Zeidae) – nieliczna w gatunki rodzina morskich ryb piotroszokształtnych (Zeiformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piotroszowaty

o cechach piotroszowatych (tropikalnych ryb morskich z gromady promieniopłetwych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Piotra

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Piotrowo

(2.2) D. lp. od: Piotrów

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Piotrowy

Piotrowa (niem. Petersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Niemodlin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotrowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrowice

nazwa wielu wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. historyczna dzielnica Katowic;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu wsi lub ich części w Polsce;

Miejscowości i ich części w Polsce

Inne

- Piotrowice – gmina w województwie katowickim
- Piotrowice – gmina w województwie lubelskim
- Piotrowice – gmina w województwie wrocławskim
- Piotrowice – gromada w powiecie bychawskim
- Piotrowice – gromada w powiecie jaworskim
- Piotrowice – gromada w powiecie oświęcimskim
- Piotrowice – gromada w powiecie puławskim
- Piotrowice – przystanek kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotrowicz

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) daw. syn Piotra

- Jan (Piotrowicz) z Oświęcimia – filozof, prawnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego.
- Kazimierz Piotrowicz – kandydat w wyborach prezydenckich 1995.
- Ludwik Piotrowicz – historyk starożytności, autor prac z zakresu archeologii, papirologii oraz historii Słowiańszczyzny.
- Marek Piotrowicz – polski piłkarz, trener piłkarski
- Paweł Piotrowicz – polski poeta, dziennikarz, animator kultury.
- Robert Piotrowicz – artysta dźwiękowy, kompozytor, improwizator.
- Stanisław Piotrowicz (zm. 1894) – polski ksiądz katolicki
- Stanisław Piotrowicz (ur. 1940) – polski działacz partyjny, prezydent Poznania
- Stanisław Piotrowicz (ur. 1952) – polski prokurator i polityk
- Wiesław Piotrowicz – polski rugbysta, międzynarodowy sędzia sportowy.
- Wiktor Piotrowicz – urzędnik, historyk, publicysta i krytyk literacki
- Zbigniew Piotrowicz – polski psycholog i podróżnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotrowiczanin

mieszkaniec Piotrowic (miasta w województwie dolnośląskim lub dzielnicy Katowic)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrowiczanka

mieszkanka Piotrowic (miasta w województwie dolnośląskim lub dzielnicy Katowic)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrowie

wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrowin

bohater średniowiecznej opowieści o cudach św. Stanisława ze Szczepanowa; Piotr Strzemieńczyk z Janiszewa

Piotrowin – bohater hagiograficznej legendy z XI wieku, zapisanej w Żywocie św. Stanisława Wincentego z Kielczy. Biskup krakowski św. Stanisław ze Szczepanowa zakupił od Piotra Strzemieńczyka z Janiszewa, zwanego Piotrowinem, dobra ziemskie na rzecz biskupstwa. Po śmierci Piotrowina jego spadkobiercy upomnieli się o ziemię. Postawiony przed sądem Stanisław wyjaśnił w jaki sposób wszedł w posiadanie ziemi, lecz nie dano mu wiary. Wówczas biskup Stanisław poprosił o 3 dni przerwy, które poświęcił na post i modlitwę. Wszedł następnie do kościoła w Piotrawinie, odprawił mszę, po której kazał otworzyć grób i wskrzesił Piotrowina, by ten poświadczył prawdę w procesie. Po zakończonej rozprawie odprowadził Piotrowina z powrotem do grobu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piotrówka

wieś w Polsce

Miejscowości w Polsce

- Piotrówka – część miasta Radom
- Piotrówka – część wsi Świnice Warckie w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Świnice Warckie
- Piotrówka – część wsi Wysoka w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
- Piotrówka – część wsi Grabowiec w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Rzeczniów
- Piotrówka – część wsi Teodorowo w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń
- Piotrówka – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Jemielnica
- Piotrówka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jedlicze
- Piotrówka – część wsi Pietrusza Wola w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Wojaszówka
- Piotrówka – przysiółek wsi Rzegocin w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Nowy Korczyn
- Piotrówka – część wsi Łoniów-Kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów
- Piotrówka – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Mrągowo
- Piotrówka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Trzcinica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piotrowo

wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim

W Polsce

- Piotrowo – część miasta Poznań, w delegaturze Poznań-Nowe Miasto
- Piotrowo – część miasta Tczew
- Piotrowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Piotrowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Chodecz
- Piotrowo – część wsi Dąbrowice w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Dąbrowice
- Piotrowo – część wsi Osiny w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Kiernozia
- Piotrowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Czerwin
- Piotrowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Słupno
- Piotrowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Somonino
- Piotrowo – osada w woj. pomorskim, w pow. nowodworskim, w gminie Nowy Dwór Gdański
- Piotrowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. lidzbarskim, w gminie Lubomino
- Piotrowo – kolonia w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Golina
- Piotrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Ryczywół
- Piotrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. słupeckim, w gminie Lądek
- Piotrowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Obrzycko
- Piotrowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Brodnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piotrowski

→ Piotrowo, → Piotrów

Piotrowski (forma żeńska: Piotrowska; liczba mnoga: Piotrowscy) – nazwisko należące do grupy 20 najpopularniejszych nazwisk używanych w Polsce. Według bazy PESEL 17.01.2015 r. nosiło je 39 857 Polek i 38 770 Polaków.

Nazwisko pochodne od nazw miejscowych Piotrów lub Piotrowice, utworzone przy użyciu formantu „-ski”.

- Piotrowski – herb książęcy

Patrz:Piotrowo, → Piotrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piotrowszczyzna

wieś w Polsce

Piotrowszczyzna to nazwa miejscowości w Polsce, na Białorusi i na Litwie.

Miejscowość na Białorusi

- Piotrowszczyzna – wieś w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim
- Piotrowszczyzna – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław
- Piotrowszczyzna – dawny zaścianek w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.
- Piotrowszczyzna – dawny folwark w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeckim, w sielsowiecie Gródek
- Piotrowszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Urzecze
- Piotrowszczyzna – wieś w obwodzie witebskim, w rejonie postawskim, w sielsowiecie Komaje
- Piotrowszczyzna – dawny zaścianek w obwodzie witebskim, w rejonie dokszyckim, w sielsowiecie Tumiłowicze
- Piotrowszczyzna – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Ziabki
- Piotrowszczyzna – chutor w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany
- Piotrowszczyzna – dawny majątek w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Urzecze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piotrowy

taki jak u Piotra, charakterystyczny dla Piotra

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Piotra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piotrumiliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piotrumiły lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotrumiła

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piotruś

gra karciana; Piotruś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od Piotr

Piotruś (Płazyna, 727 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Niskim w paśmie Beskidu Dukielskiego, górujący nad przełomem Jasiołki. Na stokach Piotrusia odkryto jaskinie, bije tu także źródełko związane legendą ze św. Janem z Dukli.

Piesze szlaki turystyczne:

- Dukla – Cergowa (716 m n.p.m.) – Zawadka Rymanowska – Piotruś (728 m n.p.m.) – Stasiane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piotrusiowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piotrusia lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Piotrusia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piotrzkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piołun

1. wieloletnia roślina z rodziny astrowatych o drobnych, żółtawych kwiatach i intensywnym zapachu, ceniona w lecznictwie, używana jako przyprawa i do wyrobu nalewek
2. napar lub wywar z tej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. bylica piołun

(1.2) kulin. przyprawa z ziela bylicy piołun

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piołunka

wieś w Polsce

Piołunka – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie jędrzejowskim, w gminie Sędziszów.

Piołunka jest położona na terenie nizinnym, większość obszaru obejmują pola uprawne. Wieś graniczy z Zielonkami, Krzcięcicami i Mierzynem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piołunówka

nalewka spirytusowa na piołunie i innych ziołach; absynt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. gorzka wódka ziołowa na piołunie;

Piołunówka − bardzo gorzka wódka ziołowa sporządzona poprzez zalanie alkoholem ziela piołunu.

Piołunówkę można spożywać bez dodatkowego dojrzewania. Stosowana w bardzo małych ilościach ma lecznicze działanie na problemy z układem pokarmowym. Może być używana u osób ze zmniejszonym apetytem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piołunowo

składający się z piołunu (wieloletniej rośliny z rodziny astrowatych), zrobiony z piołunu (np. nalewka piołunowa) lub w jakiś inny sposób związany z piołunem

Piołunowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie radziejowskim, w gminie Radziejów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piołunowy

składający się z piołunu (wieloletniej rośliny z rodziny astrowatych), zrobiony z piołunu (np. nalewka piołunowa) lub w jakiś inny sposób związany z piołunem

przymiotnik relacyjny

(1.1) sporządzony z piołunu

(1.2) związany z piołunem, dotyczący piołunu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pip

funkcja w telewizorze, umożliwiająca podgląd innych programów telewizyjnych lub obrazów ze źródeł zewnętrznych, np. z magnetowidu, podczas oglądania innego programu, bez przełączenia kanału; PIP

skrótowiec

(1.1) = adm. Państwowa Inspekcja Pracy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pipa

1. czterostrunowy chiński instrument muzyczny szarpany; mandolina chińska;
2. potocznie: pompka do beczki z piwem;
3. wulgarnie:
a) żeński organ płciowy;
b) wyzwisko kierowane przede wszystkim do kobiet;
c) osoba niezaradna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. chiński instrument szarpany;

(1.2) posp. narząd płciowy kobiety

(1.3) posp. pogard. pogardliwie o kobiecie

(1.6) daw. beczka do wina, oliwy lub araku

(1.7) daw. fajka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pipcia

pieszczotliwie o kobiecym narządzie płciowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipczeć

regionalnie: pikać, trąbić

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipek

1. potrawa z gęsich żołądków z dodatkiem cebuli i czosnku, podawana na ciepło wraz z sosem powstałym podczas przyrządzania;
2. potocznie: osoba niezaradna

#### Źródła:

SJP.pl

# Piperazyna

związek organiczny o budowie cząsteczkowej zbliżonej do budowy piperydyny, uzyskiwany sztucznie, wykorzystywany w farmakologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. heterocykliczny związek organiczny o wzorze sumarycznym C4H10N2;

Piperazyna – organiczny związek heterocykliczny z dwoma heteroatomami azotu w pozycjach 1,4. Szkielet piperazyny występuje w wielu związkach aktywnych biologicznie, między innymi w cząsteczce sildenafilu oraz w szeregu związków psychoaktywnych. Nazwa piperazyny wynika z jej strukturalnego podobieństwa do piperydyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piperonal

związek organiczny występujący w olejkach eterycznych; heliotropina

Piperonal – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów występujący w olejkach eterycznych. Stosowany jest w przemyśle perfumeryjnym jako składnik kompozycji zapachowych, do aromatyzowania likierów oraz jako prekursor MDA i MDMA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piperydyna

związek chemiczny z grupy amin, stosowany jako rozpuszczalnik w analizie chemicznej

Piperydyna – heterocykliczny, organiczny związek chemiczny, cykliczna amina drugorzędowa. Zawiera nasycony pierścień sześcioczłonowy z jednym heteroatomem – azotem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piperyna

alkaloid występujący w pieprzu

Piperyna – organiczny związek chemiczny, alkaloid występujący we wierzchniej warstwie owoców czarnego pieprzu (Piperis nigri), pochodna piperydyny. Jest bezbarwną lub kremowożółtą, krystaliczną substancją rozpuszczalną w benzynie, chloroformie, etanolu, eterze dietylowym oraz w pirydynie. Ma ostro-gorzki smak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pipeta

rurka szklana o zwężonym wylocie z gumową nasadką, używana w laboratoriach i w lecznictwie; pipetka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lab. chem. wąsko zakończona rurka, zwykle szklana, służąca do przenoszenia lub odmierzania niewielkiej ilości cieczy;

Pipeta – sprzęt laboratoryjny – rurka szklana lub wykonana z tworzywa sztucznego, służąca do przenoszenia i odmierzania cieczy.

W laboratoriach spotykane są trzy rodzaje pipet:

Pipeta Pasteura (A na rysunku) to najprostszy rodzaj pipety. Jest to rurka szklana, o pojemności zazwyczaj ok. 1 ml, która posiada dolny odcinek wąski i górny odcinek szerszy. Ma ona charakter sprzętu jednorazowego użytku. Przy jej pomocy pobiera się i przenosi niewielkie ilości cieczy przy pomocy ssawki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pipetka

rurka szklana o zwężonym wylocie z gumową nasadką, używana w laboratoriach i w lecznictwie; pipeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipetowy

→ pipeta, np. gruszka pipetowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipidówa

potocznie o niewielkiej miejscowości (żartobliwie często w połączeniu: pipidówa wielka); pipidówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. iron. lub pogard. mała, prowincjonalna miejscowość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pipidówek

potocznie: mała miejscowość oddalona od dużych skupisk ludzi; pipidówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipidówka

potocznie: mała miejscowość oddalona od dużych skupisk ludzi; pipidówek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. iron. lub pogard. mała, prowincjonalna miejscowość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pipil

rodzaj ptaków z rodziny pasówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipka

1. dawniej fajka
2. szklana rurka służąca do pomocy w paleniu papierosów bezustnikowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pipa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pippi

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

- Pippi Pończoszanka − postać fikcyjna z cyklu powieści Astrid Lindgren

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pips

Państwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pips-Owski

→ PIPS; pipsowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipsowski

dotyczący PIPS-u; PIPS-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipszoł

peep show, peep-show, peepshow;
1. striptiz lub taniec erotyczny wykonywany w odgrodzonym od widza pomieszczeniu, który można oglądać przez okienko;
2. miejsce, w którym odbywa się taki striptiz lub taniec erotyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pipsztyk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. slang. przycisk, guzik (część mechanizmu)

(1.2) pot. slang. wihajster, dynks (dinks)

(1.3) pot. slang. dzyndzel

#### Źródła:

Wiktionary

# Piptoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. buty typu peep toe

#### Źródła:

Wiktionary

# Piracetam

lek nootropowy

Piracetam – organiczny związek chemiczny, pochodna 2-pirolidonu, stosowany jako lek nootropowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piracić

potocznie: nielegalnie kopiować lub ściągać z internetu np. film, grę, utwór muzyczny

czasownik przechodni niedokonany (dk. spiracić)

(1.1) pot. niezgodnie z prawem kopiować, odtwarzać, lub rozpowszechniać pewne dzieło, utwór, program komputerowy lub inną własność intelektualną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piracki

1. charakterystyczny dla pirata (np. napad piracki), należący do pirata lub z nim związany (np. statek piracki, wyprawa piracka);
2. odnoszący się do piractwa (czerpania zysków z nielegalnego kopiowania i rozpowszechniania cudzej twórczości)

przymiotnik

(1.1) dotyczący piractwa lub piratów

(1.2) przen. naruszający prawa autorskie

(1.3) przen. taki, który nie przestrzega przepisów drogowych i stwarza zagrożenie dla innych użytkowników dróg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pirackość

→ piracki

Patrz:piracki

#### Źródła:

SJP.pl

# Piractwo

1. bezprawne akty przemocy dokonywane przez piratów;
2. łamanie przepisów drogowych przy jednoczesnym stwarzaniu zagrożenia dla zdrowia lub życia innych;
3. czerpanie zysków z nielegalnego kopiowania i rozpowszechniania cudzej twórczości

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. wszelki bezprawny akt gwałtu, zatrzymania lub grabieży popełniony dla celów osobistych przez załogę lub pasażerów prywatnego statku lub samolotu na pełnym morzu lub w miejscu niepodlegającym jurysdykcji żadnego państwa wymierzony przeciwko innemu statkowi morskiemu lub powietrznemu albo przeciwko osobom lub mieniu na pokładzie takiego statku

(1.5) przen. naruszanie praw autorskich poprzez nielegalne kopiowanie, odtwarzanie, rozpowszechnianie utworów, dzieł, programów komputerowych itp.

- piractwo (rozbój morski) w świetle prawa międzynarodowego
- piractwo drogowe
- piractwo medialne (w tym komputerowe)
  - piractwo radiowe
  - piractwo telewizyjne - na angielskiej Wikipedii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piraja

niewielka drapieżna ryba słodkowodna z podrzędu kąsaczy; pirania, karibe

#### Źródła:

SJP.pl

# Piramida

1. monumentalna budowla w kształcie ostrosłupa o kwadratowej podstawie, budowana w starożytnym Egipcie jako grobowiec dla faraona, także: bryła geometryczna o takim kształcie;
2. rodzaj grupowego ćwiczenia akrobatycznego, w którym akrobaci tworzą coś w rodzaju pionowo stojącego trójkąta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. budowla w kształcie ostrosłupa, grobowiec faraona;

(1.2) archit. podbudowa świątyni w prekolumbijskiej architekturze południowoamerykańskiej

(1.3) geom. ostrosłup o podstawie kwadratu i trójkątach równoramiennych tworzących jego boki;

(1.4) pot. przedmiot lub sterta czegoś przypominająca kształtem, wyglądem piramidę (1.1)

(1.5) sport. ćwiczenie akrobatyczne, w którym kilku, kilkunastu ćwiczących tworzy figurę w kształcie stożka

Piramida – budowla w kształcie ostrosłupa prawidłowego o podstawie czworokątnej lub do niego podobnym, służąca najczęściej jako grobowiec albo podbudowa dla świątyni. Najbardziej znane kompleksy piramid znajdują się w Egipcie i prekolumbijskiej Ameryce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piramidalność

podobieństwo do piramidy, zespół cech, dzięki którym coś przypomina wyglądem piramidę, rzadziej: kolosalność lub niezwykłość czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest piramidalne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piramidalny

podobny do piramidy, o kształcie zbliżonym do ostrosłupa z kwadratową podstawą (np. piramidalny gmach, biurowiec), rzadziej: kolosalny, niezwykły (np. piramidalna głupota)

przymiotnik

(1.1) podobny do piramidy, mający kształt ostrosłupa

(1.2) olbrzymi, kolosalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piramidion

kamień stanowiący zakończenie piramidy lub obelisku

Piramidion – kamień wieńczący szczyt piramidy lub obelisku.

W starożytnym Egipcie piramidion symbolizował prawzgórze benben, na którym, zgodnie z heliopolitańskim systemem kosmogoniczno-religijnym, objawił się pierwszy bóg – stwórca Atum-Ra. Kamień benben miał formę ostrosłupa, więc na jego cześć wznoszono piramidy o takim właśnie kształcie, będące jego powiększeniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piramidka

niewielka piramida, głównie w odniesieniu do czegoś, co wyglądem przypomina piramidę lub kilku rzeczy ułożonych na kształt piramidy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. piramida

(1.2) mała piramida

(1.3) sport. odmiana bilarda, w której bile ustawia się w trójkąt

Piramidka (ang. pyramis) – część owocu mniszka (Taraxacum) znajdująca się pomiędzy dzióbkiem a samą niełupką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piramidon

środek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy

Aminofenazon, amidopiryna – organiczny związek chemiczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny z grupy pochodnych pirazolonów o budowie chemicznej zbliżonej do metamizolu, wprowadzony do lecznictwa w 1896. Po raz pierwszy zsyntetyzowany przez Friedricha Stolza w 1893. Ostatnia polska monografia surowca farmaceutycznego znajduje się w Farmakopei Polskiej IV.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piramidowy

rzadko: w kształcie piramidy, głównie o konturach tworzących rzut boczny takiej bryły (np. piramidowy układ nerwowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piramidy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. spodnie o rozszerzających się nogawkach, a w pasie i biodrach wąskie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: piramida

- Piramidy – powieść Terry'ego Pratchetta
- Piramidy – blokowisko skalne w rezerwacie przyrody Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach
- Piramidy – zespół muzyczny, którego liderem jest Piotr Kajetan Matczuk

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Piramowicz

nazwisko

- Grzegorz Piramowicz (1735–1801) – jezuita, pisarz, pedagog, działacz oświatowy
- Zofia Piramowicz (1880–1958) – malarka i ilustratorka
- Antoni Konrad Piramowicz (1817–1896) – prowincjał reformatów, pisarz, działacz religijny
- Piotr Piramowicz – brat Grzegorza, sekretarz na dworze Izabeli Branickiej w Białymstoku (1772–1786); według starszej literatury tożsamy z przeorem dominikanów w Żółkwi od 1788 r., doktorem teologii, zm. 3 czerwca 1807 r.; być może jeden z nich lub obaj są tożsami z rotmistrzem Piotrem Piramowiczem nobilitowanym w 1768 roku z zachowaniem skartabellatu
- Barbara Weronika Piramowiczówna (ur. ok. 1744, zm. 1827) – siostra Grzegorza, siódma ksieni benedyktynek ormiańskich we Lwowie w latach 1796–1827

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piran

heterocykliczny związek chemiczny

- Piran – miasto w Słowenii
- Piran – organiczny związek chemiczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirandellizm

ideologia Luigiego Pirandella (włoskiego dramaturga i powieściopisarza, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirandello

## Osoby o nazwisku Pirandello

- Fausto Pirandello (ur. 1899, zm. 1975) – włoski malarz, syn Luigiego
- Giuseppe Pirandello (ur. 1900, zm. 1928) – włoski piłkarz
- Luigi Pirandello (ur. 1867, zm. 1936) – włoski dramaturg, pisarz, noblista (1934)
- Stefano Pirandello (ur. 1895, zm. 1972) – włoski dramaturg (komediopisarz) i poeta

#### Źródła:

Wikipedia

# Piranga

rodzaj ptaków z rodziny kardynałów

Piranga – rodzaj ptaków z rodziny kardynałów (Cardinalidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirania

niewielka drapieżna ryba słodkowodna z podrzędu kąsaczy; piraja, karibe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba drapieżna występująca głównie w dorzeczu Amazonki;

(1.2) przen. osoba zachowująca się w stosunku do innych agresywnie

Pirania (Pygocentrus piraya) – gatunek słodkowodnej, drapieżnej ryby kąsaczokształtnej, jeden z największych przedstawicieli rodziny piraniowatych (Serrasalmidae). Jest gatunkiem typowym rodzaju Pygocentrus. Wraz z piranią Natterera zaliczana jest do gatunków bardzo agresywnych i niebezpiecznych, również dla ludzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piraniowate

o cechach piraniowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piraniowaty

o cechach piraniowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piranometr

przyrząd opatentowany przez Andersa Angströma, wykorzystywany do mierzenia stopnia natężenia promieniowania słonecznego; pyranometr, solarymetr

Pyranometr – instrument do pomiaru hemisferycznego (przychodzącego z półkuli) promieniowania całkowitego, rozproszonego i odbitego, najczęściej całego widma światła słonecznego, chociaż możliwe jest ograniczenie zakresu widma poprzez używanie kolorowych kopuł lub filtrów. Nazwa pyranometr pochodzi od greckiego pyr, co oznacza płomień i ano, co oznacza niebo. Pyranometr mierzy irradiancję, czyli strumień przychodzącej energii słonecznej (w watach na metr kwadratowy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piranoza

pierścieniowa odmiana cukrów prostych, mających co najmniej pięć atomów węgla

#### Źródła:

SJP.pl

# Piranozowy

→ piranoza

Patrz:piranoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirantron

syntetyczny barwnik kadziowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirapitinga

gatunek ryby z rodziny piraniowatych

Pirapitinga (Piaractus brachypomus) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny piraniowatych (Serrasalmidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirargiryt

siarczek srebra i antymonu (siarkoantymonin), czarny lub ciemnoczerwony minerał o diamentowym lub metalicznym połysku, stosowany jako surowiec do otrzymywania srebra

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirargyryt

minerał, siarczek srebra i antymonu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady siarkosoli, antymonowa siarkosól srebra;

Pirargyryt (pirargityt, pyrargyryt) – minerał z gromady siarkosoli. Podobnie jak proustyt, jest kruszcem srebra. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Nazwa pochodzi od gr. pyr = ogień i argyros = srebro; nawiązuje do barwy minerału i jego składu chemicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirat

1. osoba napadająca i rabujące inne statki na morzu; korsarz;
2. osoba czerpiąca zyski z nieautoryzowanej sprzedaży cudzej własności intelektualnej;
3. pirat drogowy - kierowca łamiący przepisy drogowe;
4. pirat powietrzny - terrorysta porywający samolot;
5. dawniej, przenośnie: rozbójnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. rozbójnik napadający na statki morskie lub powietrzne;

(1.2) pot. przestępca nielegalnie rozpowszechniający cudzą własność intelektualną

(1.3) pot. zob. pirat drogowy.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. nielegalnie skopiowany program komputerowy lub plik

Pirat (łac. pirata z gr. πειρατής peiratēs) – przestępca prowadzący rozbój na morzu lub nabrzeżu, przy wykorzystaniu statku lub łodzi. Najczęściej celem ataków piratów padają inne statki.

Pirat często mylony jest z korsarzem, który prowadził legalne działania wojenne w imieniu władcy na podstawie listu kaperskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piratka

→ pirat

Patrz:pirat

#### Źródła:

SJP.pl

# Piratnik

korsarz piratnik - gatunek pająka z rodziny pogońcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piratować

potocznie:
1. podrabiać produkty objęte prawem autorskim;
2. podszywać się pod jakąś znaną markę;
3. brawurowo prowadzić samochód, motocykl

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirazol

pięcioczłonowy związek heterocykliczny, którego pochodne są cennymi lekami (np. piramidon)

Pirazol (1,2-diazol) – organiczny, pięcioczłonowy aromatyczny heterocykliczny związek chemiczny o wzorze sumarycznym C3H4N2.

Pirazol i jego pochodne stosowane są do wytwarzania leków, barwników i pestycydów. Ma właściwości słabo zasadowe.

Izomerem pirazolu jest imidazol (1,3-diazol).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirazolon

syntetyczny środek przeciwbólowy, przeciwgorączkowy i przeciwzapalny; antypiryna

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirazyna

heterocykliczny organiczny związek chemiczny stosowany głównie w medycynie

Pirazyna, 1,4-diazyna – heteroaromatyczny organiczny związek chemiczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirazynamid

organiczny związek chemiczny, pochodna nikotynamidu o działaniu przeciwgruźliczym

Pirazynamid, pyrazynamid (łac. pyrazinamidum) – organiczny związek chemiczny, pochodna nikotynamidu o działaniu przeciwgruźliczym. Jeden z pięciu podstawowych leków w leczeniu gruźlicy, stosowany w pierwszej, najintensywniejszej fazie leczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirdoły

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) reg. sieradz. zob. pierdoły.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pireks

gatunek twardego szkła o małym współczynniku rozszerzalności termicznej, odpornego na działanie chemikaliów; pyrex, pyreks

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirelli

produkt firmy Pirelli

Pirelli – włoskie przedsiębiorstwo specjalizujące się w produkcji opon pneumatycznych. Założył je Giovanni Battista Pirelli w 1872 roku.Opony Pirelli niemal od zawsze kojarzone są ze sportem. Pierwszym sukcesem był rajd Pekin-Paryż w 1907 r. Zwycięzcy wyścigu używali właśnie opon tego przedsiębiorstwa, co przyniosło mu międzynarodową sławę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piren

bezbarwna substancja krystaliczna, węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych

Piren – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny zbudowany z czterech sprzężonych pierścieni benzenowych.

Piren jest w temperaturze pokojowej bezbarwną substancją krystaliczną. Po raz pierwszy został wyodrębniony przez Carla Gräbego, ze smoły pogazowej, będącej produktem ubocznym suchej destylacji węgla kamiennego (w niegdysiejszym procesie produkcji gazu miejskiego). Otrzymuje się go przez wyodrębnianie z sadzy, powstałej w czasie niezupełnego spalania węgla kamiennego lub substancji organicznych. Piren jest słabo toksyczny, ale bardzo mocno rakotwórczy. Atakuje nerki i wątrobę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pireneje

łańcuch górski w północno-wschodniej części Półwyspu Iberyjskiego

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. łańcuch górski w południowo-zachodniej Europie;

Pireneje (hiszp. Pirineos, kat. Pirineus; franc. Pyrénées; gask. Pirenèus; arag. Perineus; bask. Pirinioak) – łańcuch górski w Europie, trzeci pod względem wysokości po Alpach i Górach Betyckich. Położony jest pomiędzy Francją (północna część) a Hiszpanią (południowa część). W niewielkiej środkowej części znajduje Andora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirenejski

przymiotnik od: Pireneje

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pirenejami, dotyczący Pirenejów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pirenoid

ciałko występujące w chloroplastach niektórych glonów i mszaków, ośrodek tworzenia się skrobi

Pirenoid (gr. pyrén ‘pestka’ + eídos ‘postać’) – sferyczna, białkowa struktura o rozmiarach 1,5–2 μm, zbudowana głównie z karboksylazy/oksygenazy rybulozo-1,5-bisfosforanu (RuBisCO), występująca w chloroplastach glonów oraz glewików (Anthoceros). Wokół pirenoidów u Euglena często odkładają się pierścieniowate ziarna paramylonu, polisacharydu podobnego w swej budowie do skrobi. W chloroplaście może być 1 lub kilka pirenoidów. Pirenoid posiada zdolność silnego załamywania światła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piretron

organiczny związek chemiczny wyodrębniany z kwiatostanu piretrum (złocienia dalmatyńskiego, rośliny zielnej z rodziny astrowatych), wykorzystywany jako środek owadobójczy i lek na świerzb

#### Źródła:

SJP.pl

# Piretrum

roślina zielna z rodziny astrowatych; maruna szarolistna, zębownik, złocień dalmatyński, bertram

#### Źródła:

SJP.pl

# Pireus

miasto portowe w Grecji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Grecji;

Pireus (gr. Πειραιάς, Pireas; starogrecki / katharewusa Πειραιεύς, Peiraieús, Pireẹfs) – miasto portowe w Grecji, w administracji zdecentralizowanej Attyka, w regionie Attyka, w jednostce regionalnej Pireus, w południowo-zachodniej części aglomeracji ateńskiej. Siedziba i jedyna miejscowość gminy Pireus. W 2011 roku liczyło 163 688 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pireuski

→ Pireus (miasto w Grecji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pireusem, dotyczący Pireusu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pirheliometr

przyrząd wykorzystywany do mierzenia stopnia natężenia promieniowania słonecznego padającego na Ziemię; pyrheliometr

Pyrheliometr (pirheliometr) – instrument meteorologiczny służący do pomiarów ilości energii słonecznej padającej na daną jednostkę powierzchni. Energia promieniowania otrzymywana od Słońca jest przekształcana na energię cieplną i mierzona jest metodami kalorymetrycznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piro-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z ogniem lub wysoką temperaturą

#### Źródła:

Wiktionary

# Piroceram

ognioodporne i wytrzymałe tworzywo otrzymywane poprzez wprowadzenie do szkła specjalnych dodatków powodujących krystalizację mieszanki; pyroceram

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirochlor

minerał utleniony w wyniku reakcji z sodem, wapniem, tytanem, tantalem lub niobem, o barwie czerwonej lub brunatnej

Pirochlor – minerał o dużej zawartości niobu. Ruda pirochloru zawiera zazwyczaj co najmniej 0,05% radioaktywnych uranu i toru. Nazwa pochodzi od greckiego słowa πΰρ (pyr) – ogień, i χλωρός (chloros) – zielony, ponieważ minerał ten przy spalaniu często staje się zielony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirodynamika

nauka łącząca w sobie zagadnienia z dziedziny pirotechniki i pirostatyki, badająca zmiany energetyczne zachodzące podczas procesu spalania

#### Źródła:

SJP.pl

# Piroelektryczność

powstawanie ładunków elektrycznych na powierzchni niektórych kryształów dielektrycznych podczas ich równomiernego ogrzewania lub ochładzania

#### Źródła:

SJP.pl

# Piroelektryczny

taki, którego cechuje zjawisko piroelektryczności (powstawanie ładunków elektrycznych na powierzchni niektórych kryształów dielektrycznych podczas ich równomiernego ogrzewania lub ochładzania)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piroelektryk

kryształ, w którym zachodzi zjawisko piroelektryczności (powstawanie na powierzchni ładunków elektrycznych podczas równomiernego ogrzewania lub ochładzania)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirofag

artysta cyrkowy rzekomo łykający ogień; połykacz ognia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) artysta cyrkowy rzekomo połykający ogień

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pirofanit

krzemian magnezu, czarny minerał o metalicznym połysku, stosowany jako najważniejsza ruda manganu, głównie do produkcji żelazomanganu; braunit

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirofilit

minerał, zasadowy krzemian glinu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirofit

gatunek rośliny, który w wyniku ewolucji zdążył się przystosować do warunków panujących na terenach suchych, będących miejscem częstych pożarów; pyrofit

Pirofit, pyrofit (gr. pyr - ogień + -fit) – roślina przystosowana (fizjologicznie i anatomicznie) do oddziaływania ognia.

Wyróżnia się pirofity pasywne i aktywne. Do pierwszej grupy należą drzewa i krzewy odporne na działanie ognia. Przystosowanie u tych roślin polega zwykle na wykształcaniu grubej i słabo palącej się kory np. silnie uwilgotnionej. Martwica korkowa (korowina) składająca się z warstw korka jest doskonałym termoizolatorem, ponieważ komórki w niej są martwe i wypełnione powietrzem. Szczególnym przystosowaniem do przetrwania pożaru jest wykształcanie przez niektóre krzewy utworów zwanych lignotuber. Pirofitami aktywnymi są zwykle krzewy i rośliny zielne. Dla nich ogień jest czynnikiem stymulującym wzrost, kiełkowanie lub rozmnażanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirofityczny

→ pirofit; pyrofityczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirofobia

chorobliwy lęk przed ogniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirofor

substancja, która po zetknięciu z powietrzem zapala się lub ulega gwałtownym reakcjom o podobnym do spalania przebiegu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirofory

substancja, która po zetknięciu z powietrzem zapala się lub ulega gwałtownym reakcjom o podobnym do spalania przebiegu

Piroforyczność (ze stgr. πυροφόρος od πῦρ „ogień” i φορός „niosący”) – właściwość pierwiastków i związków chemicznych, powodująca samozapłon w kontakcie z tlenem z powietrza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piroforyczny

zapalający się samoczynnie po zetknięciu z powietrzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirofyllit

minerał, krzemian glinu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) minerał z gromady krzemianów;

Pirofyllit (pyrofyllit) – dihydroksyfylokrzemian glinu – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy minerałów blaszkowych (fyllokrzemianów). Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich.

Jego nazwa pochodzi od greckich słów pyr- ogień i phyllon- liść, wiążących się z jego zachowaniem podczas ogrzewania (traci wodę, tworząc blaszkowatą masę).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piróg

kapelusz składany płasko, noszony niegdyś przez wyższych oficerów francuskich, a także: rodzaj cylindra popularnego w dziewiętnastowiecznej Europie; szapoklak

- piróg – szapoklak (nie mylić z cylindrem), składany płasko dwurożny kapelusz, używany przez wyższych oficerów francuskich na początku XIX wieku
- piróg (pieróg) – potrawa, nadziewany placek z ciasta drożdżowego
- piróg (pieróg) – potrawa z cienko rozwałkowanej porcji ciasta z farszem; zob. pierogi, sekcja Etymologia wyrazu
- Piróg – wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Stromiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piroga

łódź indiańska wykonana z pnia drzewa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka, płaskodenna łódź, wydrążona z pnia, poruszana zwykle jednym wiosłem – pagajem;

Piroga to niewielka, płaskodenna łódź, wydrążona z pnia, napędzana wiosłem o jednym piórze (pagajem). Jej budowa umożliwia pływanie po bardzo płytkiej wodzie i łatwe wyciąganie łodzi na brzeg. Nie jest przeznaczona do pływania na otwartych wodach.

Piroga napędzana niewielkim silnikiem spalinowym to tzw. peke-peke.

Nazwa pochodzi od hiszpańskiego słowa piragua [piˈɾaɣwa].

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirogallol

fenol trihydroksylowy, trujący chemiczny związek organiczny w postaci białych płatków lub igiełek, stosowany jako wywoływacz fotograficzny; pirogalol

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirogalol

fenol trihydroksylowy, trujący chemiczny związek organiczny w postaci białych płatków lub igiełek, stosowany jako wywoływacz fotograficzny; pirogallol

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirogen

farm. substancja gorączkotwórcza powodująca podwyższenie temperatury organizmu ciała ludzkiego powyżej 37 stopni Celsjusza

Pirogen – substancja wywołująca gorączkę. Substancje pirogenne oddziałują na ośrodek termoregulacyjny, który znajduje się w podwzgórzu i przestawiają biologiczny wzorzec temperatury ciała tzw. set point na wyższy poziom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirogeneza

proces tworzenia się niektórych skał magmowych, przebiegający pod wpływem niskich temperatur, w których gorąca magma ulega szybkiemu schłodzeniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirogeniczny

o skałach, minerałach: powstały w wyniku pirogenezy (procesu przebiegającego pod wpływem niskich temperatur, w których gorąca magma ulega szybkiemu schłodzeniu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirogenizacja

proces rozkładu termicznego substancji przy wysokiej temperaturze i bez kontaktu z tlenem

Piroliza (gr. pyr dopełniacz pyros, ogień, i lysis, rozpad), sucha destylacja, destylacja rozkładowa – proces degradacji zachodzący pod wpływem wysokiej temperatury i prowadzony bez tlenu i innych celowo dodawanych reagentów. Podobnym procesem jest przebiegające w niższej temperaturze wytlewanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirogenny

podwyższający temperaturę ciała do co najmniej stanu podgorączkowego (np. pirogenny ośrodek mózgowy, lek pirogenny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirogowy

charakterystyczny dla pirogi (łodzi indiańskiej wykonanej z pnia drzewa), odnoszący się do pirogi, związany z nią

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirograf

urządzenie do wypalania wzorów lub rysunków na skórze lub w drewnie (pirografia)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirografia

technika zdobnicza skóry i drzewa, polegająca na wypalaniu gorącym metalowym rylcem różnego rodzaju wzorów, rysunków

Pirografia – technika druku wypukłego. Matrycę przygotowuje się wypalając rysunek na drewnie przy użyciu pirografu – narzędzia z metalową końcówką rozgrzewaną za pomocą prądu. Pirografy pojawiły się w połowie XX wieku.

Pirografia jest także techniką zdobniczą polegającą na wypalaniu wzorów na drewnie, skórze lub innym materiale przy pomocy rozgrzanego rylca lub pirografu. Technikę pirografii wykorzystuje w swojej twórczości polska artystka Zuzanna Dolega.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirograficzny

→ pirografia

Patrz:pirografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirogronian

organiczny związek chemiczny umożliwiający utrzymanie wysokiego stężenia glikogenu w mięśniach

Kwas pirogronowy (kwas 2-oksopropanowy) – organiczny związek chemiczny z grupy α-ketokwasów. Jest produktem przejściowym fermentacji alkoholowej węglowodanów. W organizmach powstaje zwykle jako produkt glikolizy w ciągu reakcji zachodzących w cytozolu. W warunkach beztlenowych (lub gdy w komórce nie ma mitochondriów, np. erytrocytach, bakteriach) przekształcenie jednej cząsteczki glukozy do 2 cząsteczek pirogronianu dostarcza 2 cząsteczek ATP i 2 cząsteczek NADH. Pirogronian redukowany jest do mleczanu dzięki enzymowi dehydrogenazie mleczanowej (LDH, ang. lactate dehydrogenase), dzięki czemu następuje odtworzenie NAD+:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirogronianowy

→ pirogronian

Patrz:pirogronian

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirogronowy

kwas pirogronowy: organiczny związek chemiczny powstający w żywych organizmach jako produkt metabolizmu cukrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirokatechina

związek organiczny, fenol dihydroksylowy; pirokatechol

Pirokatechina, o-dihydroksybenzen – organiczny związek chemiczny z grupy polifenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji orto. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, dając roztwory o odczynie kwaśnym. Ma własności redukujące.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirokatechol

związek organiczny, fenol dihydroksylowy; pirokatechina

Pirokatechina, o-dihydroksybenzen – organiczny związek chemiczny z grupy polifenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji orto. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, dając roztwory o odczynie kwaśnym. Ma własności redukujące.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirokinetyczka

kobieta mająca paranormalne zdolności panowania nad ogniem przy użyciu siły woli

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirokinetyk

osoba mająca paranormalne zdolności panowania nad ogniem przy użyciu siły woli

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirokineza

paranormalne zdolności panowania nad ogniem przy użyciu siły woli

Pirokineza (z gr. pûr – ogień, błyskawica oraz kínesis – ruch) – rzekoma umiejętność wzniecania ognia siłą woli, zaliczana do kategorii zjawisk paranormalnych. W niektórych przypadkach mówi się o pełnej kontroli nad płomieniami (np. temperatura, ukierunkowanie, moc itp.) lub nieświadomym użyciu zdolności (m.in. tzw. „ludzkie pochodnie”), a także umiejętności podnoszenia temperatury w danym pomieszczeniu lub skupieniu ciepła na przedmiocie. Podobnie jak w przypadku innych zjawisk paranormalnych, nie istnieją rzetelne naukowe dowody potwierdzające istnienie tego zjawiska, a wiara w jego istnienie opiera się tylko na relacjach świadków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piroklastyczny

powstały z odłamków skał, pyłów i piasków wyrzuconych na powierzchnię ziemi w trakcie wybuchu wulkanicznego (np. materiały piroklastyczne)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piroksen

minerał skałotwórczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. skała z grupy minerałów skałotwórczych, występujących w barwach od białej do żółtawej, zielonej lub czarnej, zawierających krzemiany wapnia, sodu, litu, magnezu, żelaza i/lub glinu;

Pirokseny – grupa bardzo rozpowszechnionych minerałów skałotwórczych o strukturze wewnętrznej odpowiadającej krzemianom łańcuchowym i ogólnym wzorze:

  AB[Si2O6]
  gdzie:
    A to najczęściej wapń, sód, lit;
    B to najczęściej magnez, żelazo, glin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piroksenit

brunatnoczarna, rdzawa lub zielonkawa magmowa skała głębinowa, na którą składają się w większej części pirokseny

Piroksenit – skała magmowa głębinowa pochodzenia ultrazasadowego, brunatnoczarna, ziarnista, zbudowana prawie wyłącznie z piroksenów jednoskośnych lub rombowych. Często w niewielkich ilościach zawiera także hornblendę, biotyt, chromit i magnetyt.

Występuje w USA, Irlandii, na Grenlandii, Zimbabwe. Na terenie Polski piroksenity występują na małych obszarach Sudetów w Górach Bialskich, Rudawach Janowickich, w okolicy Sobótki, gdzie występują razem ze skałami z klasy gabra i bazaltu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirokseny

minerał skałotwórczy

Pirokseny – grupa bardzo rozpowszechnionych minerałów skałotwórczych o strukturze wewnętrznej odpowiadającej krzemianom łańcuchowym i ogólnym wzorze:

  AB[Si2O6]
  gdzie:
    A to najczęściej wapń, sód, lit;
    B to najczęściej magnez, żelazo, glin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piroksylina

bawełna strzelnicza

Nitroceluloza – mieszanina estrów celulozy i kwasu azotowego. Do każdej reszty glukozowej dołączone są grupy –NO2 (od jednej do trzech, w zależności od stopnia estryfikacji), pochodzące od kwasu azotowego. Fragmenty zawierające w pełni zestryfikowane reszty cukrowe opisuje wzór [C6H7O2(ONO2)3]n (triazotan celulozy). Maksymalna zawartość azotu w nitrocelulozie wynosi teoretycznie 14,14% (w praktyce zwykle mniej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirol

związek chemiczny z grupy związków heterocyklicznych, stosowany do produkcji leków; pyrol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny o wzorze C4H5N;

Pirol – organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych. Zbudowany jest z pięcioczłonowego pierścienia zawierającego jeden atom azotu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirolatria

kult ognia w religiach pierwotnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirolidon

w chemii: cykliczny organiczny związek chemiczny z grupy laktamów

2-Pirolidon (butyrolaktam) – cykliczny organiczny związek chemiczny z grupy laktamów. Jest to laktam kwasu γ-aminobutanowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirolidyna

heterocykliczny związek chemiczny na bazie cyklopentanu, zawierający heteroatom azotu

Pirolidyna – organiczny, nasycony związek heterocykliczny. Strukturalnie oparta jest na pierścieniu cyklopentanu i zawiera jeden heteroatom – azot. Jest aminą drugorzędową o zasadowości porównywalnej z trietyloaminą. Bezbarwna ciecz o ostrym zapachu zbliżonym do amoniaku. Pochodnymi pirolidyny są m.in. aminokwasy prolina i hydroksyprolina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirolidynowy

→ pirolidyna

Patrz:pirolidyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirolit

hipotetyczny materiał, z którego zbudowany jest górny płaszcz Ziemi

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirolityczny

związany z pirolizą (procesem rozpadu cząsteczki związku chemicznego pod wpływem odpowiednio wysokiej temperatury), odnoszący się do pirolizy

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z pirolizą, dotyczący pirolizy, polegający na pirolizie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piroliza

proces rozpadu cząsteczki związku chemicznego pod wpływem odpowiednio wysokiej temperatury

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. proces rozkładu termicznego substancji prowadzony poprzez poddawanie ich działaniu wysokiej temperatury, ale bez kontaktu z tlenem i innymi czynnikami utleniającymi;

Piroliza (gr. pyr dopełniacz pyros, ogień, i lysis, rozpad), sucha destylacja, destylacja rozkładowa – proces degradacji zachodzący pod wpływem wysokiej temperatury i prowadzony bez tlenu i innych celowo dodawanych reagentów. Podobnym procesem jest przebiegające w niższej temperaturze wytlewanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirolowy

utworzony przez pirol (związek chemiczny z grupy związków heterocyklicznych), wytworzony pod wpływem obecności pirolu (np. kationowy pierścień pirolowy) lub w jakiś inny sposób związany z pirolem

#### Źródła:

SJP.pl

# Piroluzyt

twardy, stalowoszary minerał, dwutlenek manganu, odmiana braunsztynu

Piroluzyt – minerał z gromady tlenków. Należy do minerałów pospolitych i często spotykanych.

Nazwa pochodzi od gr. pyr = ogień i liosis = rozproszenie, rozkład (oysis = myć).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piroman

osoba cierpiąca na piromanię (chorobliwą skłonność do zabawy ogniem)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) psych. ktoś dotknięty piromanią

Piromania (z gr. πῦρ „ogień” i μανία „szaleństwo”) – chorobliwa żądza podpalania lub do zabaw z ogniem, która występuje przy niektórych zaburzeniach psychicznych takich jak np. padaczka czy psychopatia. Jest to zaburzenie występujące rzadko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piromancja

wróżenie z ognia; pyromancja

Piromancja (starogreckie ἐμπυρία, wróżenie z ognia) – sztuka wróżenia za pomocą ognia lub płomieni.

Słowo piromancja jest adaptacją greckiego słowa pyromanteia, pochodzącego od pyr (πῦρ, ogień) i manteia (μαντεία, wróżenie przy użyciu [czegoś]). Pierwsze znane użycie tego słowa miało miejsce w XIV wieku, a następnie rozwinęło się ono w późnołacińskie słowo piromantia i starofrancuskie słowo piromance.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piromania

chorobliwa skłonność do bawienia się ogniem, do podpalania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. chorobliwa żądza podpalania lub bawienia się ogniem;

Piromania (z gr. πῦρ „ogień” i μανία „szaleństwo”) – chorobliwa żądza podpalania lub do zabaw z ogniem, która występuje przy niektórych zaburzeniach psychicznych takich jak np. padaczka czy psychopatia. Jest to zaburzenie występujące rzadko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piromanka

kobieta cierpiąca na piromanię (chorobliwą skłonność do zabawy ogniem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piromański

→ piroman

przymiotnik

(1.1) psych. związany z piromanią lub piromanem

Patrz:piroman

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piromelitowy

kwas piromelitowy, bezwodnik piromelitowy: związek chemiczny, który w połączeniu z diaminą tworzy poliimid (rodzaj syntetycznego tworzywa o bardzo dużej odporności na działanie wysokich temperatur i silnie żrących związków chemicznych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirometalurgia

dział metalurgii zajmujący się otrzymywaniem metali z rud poprzez przerabianie tych rud w wysokich temperaturach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział metalurgii zajmujący się przerobem rud metali i metali wtórnych w wysokich temperaturach;

Pirometalurgia – dział metalurgii zajmujący się przerobem rud metali i metali wtórnych w wysokich temperaturach (powyżej temperatury topienia otrzymywanego metalu).

Pirometalurgia obejmuje procesy spiekania, świeżenia (inaczej konwertorowania), redukcji i inne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirometr

przyrząd do bezdotykowego pomiaru bardzo wysokich temperatur, np. w piecach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. przyrząd do bezdotykowego pomiaru temperatury;

Pirometr – przyrząd pomiarowy służący do bezdotykowego pomiaru temperatury. Działa w oparciu o analizę promieniowania cieplnego emitowanego przez badane ciała.

Wszystkie ciała o temperaturze wyższej od temperatury zera bezwzględnego emitują promieniowanie cieplne o podobnej charakterystyce zwanej promieniowaniem ciała doskonale czarnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirometria

dział zajmujący się fotometrycznymi pomiarami wysokich temperatur

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirometryczny

związany z procesem mierzenia wysokich temperatur (np. urządzenia pirometryczne, wskaźnik pirometryczny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piromorfit

minerał, chlorofosforan ołowiu, najczęściej o zielonym lub pomarańczowym zabarwieniu

Piromorfit (pyromorfit) – minerał z gromady fosforanów. Należy do grupy minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. pyr = ogień i morphe = postać, forma, kształt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pironizm

sceptycyzm starożytny; pirronizm; pyrronizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirop

minerał z grupy granatów, kamień półszlachetny; granat czeski

Pirop – minerał z gromady krzemianów, należący do granatów szeregu piralspitu.

Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa pyr = ,,ogień" lub piropos = „podobny do ognia”, co jest aluzją do czerwonej barwy minerału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piropiktura

#### Źródła:

Wikipedia

# Piropissyt

odmiana węgla brunatnego o szczególnie dużej zawartości substancji bitumicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piroplazma

pierwotniak wywołujący piroplazmozę (babesiozę, babeszjozę, śmiertelną chorobę psów i kotów, powodującą rozpad krwinek czerwonych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piroplazmoza

przenoszona przez kleszcze śmiertelna choroba psów i kotów, powodująca rozpad krwinek czerwonych; babesioza, babeszjoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Piroplazmozy

przenoszona przez kleszcze śmiertelna choroba psów i kotów, powodująca rozpad krwinek czerwonych; babesioza, babeszjoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirosfera

jedna z warstw ukrytych pod skorupą Ziemi, utworzona przez ognistą płynną masę składającą się w znaczącej części z niklu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirosiarczan

rozpuszczalny w wodzie związek chemiczny w postaci białego proszku, wykorzystywany w przemyśle spożywczym jako jeden ze środków konserwujących

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirosiarkowy

kwas pirosiarkowy: bezbarwny kwas, którego pojedyncza cząsteczka składa się z dwóch atomów siarki, dwóch atomów wodoru oraz siedmiu atomów tlenu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirostatyka

nauka łącząca w sobie zagadnienia z dziedziny pirotechniki i balistyki, zajmująca się badaniem praw spalania się prochu w warunkach stałej objętości

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirostilpnit

czerwony minerał o połysku diamentowym, którego skład i własności chemiczne są analogiczne do pirargirytu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z grupy siarczków, o czerwonej lub czerwonobrunatnej barwie i diamentowym połysku;

Pirostilpnit – rzadki minerał z grupy siarczków. Jego nazwa w języku greckim oznacza lśniący ogniście. Dawniej znany był pod nazwą pirochrotyt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirotechniczka

→ pirotechnik

Patrz:pirotechnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirotechniczny

związany z pirotechniką, pirotechnikiem (np. pokaz pirotechniczny, efekty pirotechniczne)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pirotechniką, dotyczący pirotechniki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pirotechnik

specjalista w dziedzinie pirotechniki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w dziedzinie pirotechniki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pirotechnika

dział techniki obejmujący wytwarzanie wyrobów wywołujących efekty świetlne i akustyczne (np. sztucznych ogni); także sztuka wywoływania takich efektów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział chemii i techniki zajmujący się sporządzaniem wyrobów służących do wywoływania efektów świetlnych i akustycznych;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: pirotechnik

Pirotechnika – dział chemii i techniki zajmujący się konstrukcją urządzeń z wykorzystaniem materiałów, które po wzbudzeniu, samodzielnie lub w połączeniu z innymi, poprzez proces reakcji spalania, wywołują efekty optyczne, cieplne, akustyczne, zapalające lub dymne. Dzieje się to dzięki niedetonacyjnych samowystarczalnych reakcjach egzotermicznych. Jedną z ważnych cech substancji pirotechnicznych jest to, że nie polegają na tlenie ze źródeł zewnętrznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piroteria

Piroteria – rząd wymarłych łożyskowców z nadrzędu Meridiungulata.

Uważa się niekiedy, że pochodzą od ksenungulatów (Xenungulata) – monotypowego rzędu obejmującego rodzaj Carodnia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pirotyn

minerał, siarczek żelaza; piryt magnetyczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rodzaj minerału;

Pirotyn (piryt magnetyczny) – minerał z gromady siarczków. Jest minerałem rzadkim. Nazwa pochodzi od gr. pyrrhos = ognisty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirożel

bojowy środek zapalający składający się z mieszaniny sproszkowanego magnezu z asfaltem

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirożki

fraza rzeczownikowa, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. danie kuchni rosyjskiej, pieczone lub smażone ciasto drożdżowe, z nadzieniem słonym lub słodkim

#### Źródła:

Wiktionary

# Pirozol

układ koloidowy zawierający rozdrobniony metal, trwały tylko w wysokiej temperaturze; pyrozol

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirożyński

nazwisko

- Marian Pirożyński (1899-1964) – redemptorysta, publicysta, historyk Kościoła
- Jan Kazimierz Pirożyński (1903-1978) – polski inżynier rolnictwa
- Jan Pirożyński (1936-2004) – polski bibliolog, historyk książki, literatury i kultury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirronizm

sceptycyzm starożytny; pironizm; pyrronizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirrus

Pirrus (319-272 p.n.e.), król Epiru; Pyrrus

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirrusowy

odnoszący się do Pirrusa (Pyrrusa, króla Epiru), dziś głównie w powiedzeniu: pirrusowe zwycięstwo - zwycięstwo odniesione przy dużych stratach; pyrrusowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirrychej

antyczna stopa wierszowa złożona z dwóch krótkich sylab; pirychej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirs

1. pomost do cumowania statków i przeładunku towarów, wchodzący w głąb basenu portowego;
2. pas suchego terenu między sąsiednimi basenami portu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. sztuczny półwysep portowy wyposażony w urządzenia do cumowania;

- pirs – portowa budowla hydrotechniczna
- Pirs – jeden z modułów Międzynarodowej Stacji Kosmicznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piruecik

1. zdrobnienie od: piruet;
2. figura akrobacji lotniczej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od piruet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piruet

1. obrót dookoła własnej osi wykonany stojąc na palcach jednej nogi, a w łyżwiarstwie figurowym - na czubie łyżwy
2. obrót konia na tylnych nogach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) choreogr. sport. szybki obrót

Piruet (z franc. Pirouette) – obrót wokół własnej osi, wykonywany przez tancerzy. Piruet może być wykonywany z różnych pozycji - w tańcu zazwyczaj pozycją wyjściową jest pierwsza pozycja klasyczna. Pierwszą wykonawczynią piruetu była Niemka, Anna Hainel, tancerka klasyczna z epoki oświecenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piruetka

skomplikowana akrobacja lotnicza, polegająca na wykonaniu w locie pionowym w górę pełnej beczki i wyprowadzeniu samolotu do lotu poziomego na tym samym pułapie, co początkowy kurs

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirwina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. pierwsze plony

#### Źródła:

Wiktionary

# Pirychej

antyczna stopa wierszowa złożona z dwóch krótkich sylab; pirrychej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirydoksal

witamina B6, pochodna pirydyny syntetyzowana przez rośliny i bakterie; adermina; pirydoksyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirydoksamina

pochodna pirydoksyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirydoksyna

witamina B6, pochodna pirydyny syntetyzowana przez rośliny i bakterie; adermina; pirydoksal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. jedna z form witaminy B6;

Pirydoksyna (adermina) – organiczny związek chemiczny, pochodna pirydyny, jedna z form witaminy B6. W organizmie ulega przemianie do fosforanu pirydoksalu, aktywnej formy witaminy B6, wchodzącego w skład grup prostetycznych wielu enzymów niezbędnych w syntezie aminokwasów (np. tryptofanu), neuroprzekaźników (katecholamin, serotoniny, norepinefryny), sfingolipidów, kwasu 5-aminolewulinowego oraz metabolizmie białek (np. hemoglobiny), węglowodanów i tłuszczów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirydyna

związek heterocykliczny; azyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. bezbarwny, organiczny, heterocykliczny związek chemiczny o nieprzyjemnym zapachu;

Pirydyna – organiczny, heterocykliczny związek chemiczny z grupy azyn o aromatycznym, sześcioczłonowym pierścieniu.

Jest to bezbarwna ciecz, o charakterystycznym zapachu, mieszająca się z wodą w każdym stosunku. Jest silnie higroskopijna. Z wodą tworzy monohydrat, różniący się właściwościami od czystej pirydyny. Ma właściwości słabo zasadowe, z mocnymi kwasami tworzy krystaliczne sole pirydyniowe. W reakcji pirydyny z halogenoalkanami powstają czwartorzędowe sole amoniowe. Produktem całkowitego uwodornienia pirydyny jest piperydyna. Pirydyna jest otrzymywana ze smoły pogazowej lub na drodze syntetycznej z acetylenu i kwasu cyjanowodorowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirydynowy

zawierający pirydynę (azynę, jeden ze związków heterocyklicznych) lub w jakiś inny sposób związany z tym związkiem; azynowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pirymidyna

heterocykliczny związek organiczny, którego pojedyncza cząsteczka zawiera cztery atomy węgla, cztery atomy wodoru i dwa atomy azotu

Pirymidyna, 1,3-diazyna, C
4H
4N
2 – organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych, strukturalnie zbliżony do pirydyny.

Trzy podstawowe części kwasów nukleinowych (DNA i RNA) – cytozyna, tymina i uracyl są pochodnymi pirymidyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pirymidynowy

związany w jakiś sposób z pirymidyną (heterocyklicznym związkiem organicznym, którego pojedyncza cząsteczka zawiera cztery atomy węgla, cztery atomy wodoru i dwa atomy azotu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piryt

minerał należący do grupy siarczków o wzorze chemicznym FeS2 (disiarczek żelaza (II)).

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał, polimorficzna odmiana siarczku żelaza;

Piryt (Iskrzyk) – minerał żelaza z gromady siarczków, disiarczek żelaza(II), FeS
2. Nazwa pochodzi od gr. pyr = „ogień” / pyrites lithos = „kamień, który wywołuje ogień”, gdyż po uderzeniu w minerał powstają iskry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pirytowy

o cechach pirytu, wykonany z pirytu, zawierający piryt (np. złoża pirytowe, kryształ pirytowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pirytem, zawierający piryt, wykonany z pirytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pirzgnąć

potocznie: rzucić, walnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Pis

[czytaj: pis] skrót od: Prawo i Sprawiedliwość - partia polityczna

skrótowiec

(1.1) = Państwowa Inspekcja Sanitarna;

- Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska partia polityczna
- Pis – miejscowość we Francji
- Państwowa Inspekcja Sanitarna, potocznie określana jako sanepid
- kod IATA dla portu lotniczego w Biard
- Platform Invocation Services (Microsoft) – usługa pozwalająca wywoływanie procedur z bibliotek DLL lub komponentów COM
- Polski Instytut Spalania
- Przedsiębiorstwo Inżynierii Sanitarnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pis-Bus

potocznie: autobus, którym poruszają się politycy PiS-u w czasie kampanii wyborczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Pis-Ówa

pisówa, PiS-ówka, pisówka; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Pis-Owiec

pisowiec;
1. członek PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości, partii politycznej);
2. pogardliwie: zwolennik PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości, partii politycznej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pis-Ówka

pisówka, PiS-ówa, pisówa; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Pis-Owski

→ PiS (Prawo i Sprawiedliwość); pisowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z PiS-em (Prawem i Sprawiedliwością), dotyczący PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

(1.2) polit. związany z polityką, rządami PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości), charakterystyczny dla rządów PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pis.

skrót od: pisownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisa

rzeka w Polsce, przepływająca przez Pisz

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w obwodzie królewieckim, dopływ Węgorapy;

(1.2) geogr. nazwa kilku cieków wodnych w Polsce;

Cieki w Polsce:

- Pisa – rzeka, dopływ Narwi, na Mazurach i północnym Mazowszu
- Pisa – rzeka, dopływ Łyny, na Warmii i Prusach Dolnych
- Pisa – rzeka, średni bieg rzeki Wadąg, na Warmii (od jez. Pisz do jez. Wadąg)
- Pisa – potok, dopływ Białej Głuchołaskiej
- Pisa – struga, dopływ Rypienicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisać

1. tworzyć tekst na jakiejś powierzchni używając do tego stosownego narzędzia;
2. donosić, przekazywać coś na piśmie lub w druku, komunikować o czymś w taki sposób;
3. pisać się: podpisywać się pod czymś, często także: zgadzać się na coś, potwierdzać chęć uczestniczenia w czymś

czasownik przechodni niedokonany (dk. napisać)

(1.1) umieszczać tekst na jakimś materiale lub medium

(1.2) tworzyć utwór literacki; przekazywać jakieś informacje za pomocą pisma

(1.3) przest. malować, rysować (szczególnie prawosławne ikony)

(1.4) tworzyć, określać regułę pisowni; stosować taką regułę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisaczek

zdrobnienie od: pisak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od pisak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisadło

potocznie: przyrząd do pisania; pisak

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. to, co służy do pisania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisak

przyrząd do pisania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie do pisania, którym pisze się, używając wymiennych wkładów z atramentem lub żelem

(1.2) techn. część pisząca mechanizmu

(1.3) pot. każdy przyrząd, którym można pisać

Pisak (cienkopis, flamaster, mazak, marker) – jest to rodzaj długopisu, wewnątrz którego znajduje się porowaty rdzeń nasączony tuszem. Końcówka pisząca jest również porowata, dzięki czemu tusz powoli przepływa na powierzchnię papieru czy innego materiału. Dostępna jest ich szeroka gama kolorów i rodzajów tuszu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisakowy

przymiotnik od: pisak

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pisakiem, dotyczący pisaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisane

1. tworzyć tekst na jakiejś powierzchni używając do tego stosownego narzędzia;
2. donosić, przekazywać coś na piśmie lub w druku, komunikować o czymś w taki sposób;
3. pisać się: podpisywać się pod czymś, często także: zgadzać się na coś, potwierdzać chęć uczestniczenia w czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisaneczka

zdrobnienie od: pisanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: pisanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisanica

wieś i osada w Polsce

W Polsce

- Pisanica – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
- Pisanica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo

- Pisanica – dawna gmina wiejska
- Pisanica – dawna gromada

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pisać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pisanina

lekceważąco o jakimś błahym, marnym lub nudnym tekście, najczęściej niepotrzebnym, niewnoszącym żadnych nowych spojrzeń na daną sprawę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekcew. przydługie, nudnawe pisanie

(1.2) lekcew. nędzny, marny utwór pisany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisanit

minerał, siarczan miedzi zawierający w swojej pojedynczej cząsteczce siedem cząsteczek wody; melanteryt miedziowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisanka

wielkanocne jajko barwione, malowane lub ozdabiane innymi technikami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. folk. tradycyjnie pomalowane jajko w okresie świąt Wielkiejnocy;

(1.2) typogr. łaciński krój wzorowany na kaligraficznym piśmie odręcznym, przeważnie pochylony w prawo

Pisanka – ogólna, zwyczajowa nazwa jaja (zwykle kurzego, ale także gęsiego czy kaczego) zdobionego różnymi technikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisankarka

kobieta zajmująca się pisankarstwem (tworzeniem i barwieniem pisanek, najczęściej przy użyciu technik charakterystycznych dla danego regionu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisankarski

odnoszący się do pisankarstwa (ogółu technik tworzenia i barwienia pisanek, najczęściej odrębnych dla danego regionu), związany z pisankarstwem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisankarstwo

ogół specjalnych technik tworzenia i barwienia pisanek, najczęściej odrębnych dla danego regionu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisankarz

twórca pisanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisanko

pismo artystyczne zbliżone formą do pisma kaligraficznego, stosowane do dużych napisów

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisankowy

→ pisanka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pisankami, dotyczący pisanek

Patrz:pisanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pisą, dotyczący Pisy

#### Źródła:

Wiktionary

# Pisarczyk

1. lekceważąco: marny pisarz; pismak, pisarzyna, skrobipiórek, gryzipiórek;
2. dawniej: pomocnik pisarza w biurze, urzędzie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lekcew. słaby, marny lub podrzędny pisarz

(1.2) daw. pomocnik pisarza urzędowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisarek

kobieta zajmująca się pisaniem utworów literackich; literatka, autorka

Osoby o tym nazwisku:

- Abraham Pisarek (1901, Przedbórz – 1983, Berlin Zachodni) – fotograf
- Izabella Pisarek (ur. 1964) – polska ekonomistka, profesor nauk rolniczych
- Karolina Pisarek (ur. 1997) – polska modelka
- Krystyna Pisarkowa (1932–2010) – profesor językoznawstwa, badaczka języka polskiego
- Maciej Pisarek (ur. 1966, Kraków) – polski reżyser i scenarzysta filmowy
- Magdalena Willems-Pisarek (ur. 1972, Warszawa) – malarka
- Marian Pisarek (1912, Łosie – 1942, Francja)
- Regina Pisarek (1939, Warszawa – 1998, Nadarzyn) – polska piosenkarka
- Walery Pisarek (1931–2017) – polski językoznawca i prasoznawca
- Zdzisław Pisarek (ur. 1953, Tokary) – polski polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pisarka

kobieta zajmująca się pisaniem utworów literackich; literatka, autorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. forma żeńska od: pisarz

Pisarz – osoba tworząca dzieła literackie, przynależna do języka, w którym pisze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisarkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisarowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisarski

odnoszący się do pisarstwa lub pisarza, pisarki (np. talent pisarski, wyobraźnia pisarska), związany w jakiś sposób z tą dziedziną sztuki (np. znak pisarski, przyrząd pisarski)

przymiotnik

(1.1) związany z pisaniem, dotyczący pisania

(1.2) związany z tworzeniem dzieł literackich, dotyczący tworzenia dzieł literackich

Osoby o tym nazwisku:

- Bohdan Pisarski – polski myrmekolog i entomolog
- Józef Pisarski – polski bokser
- Roman Pisarski – polski pisarz
- Ryszard Pisarski – polski piosenkarz
- Ryszard Pisarski – polski zootechnik, specjalizujący się w żywieniu zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisarstwo

twórczość pisarska, literacka, tworzenie utworów pisanych, najczęściej masowo w celu znalezienia dochodów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zajęcie pisarza, działalność pisarska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisarz

1. osoba zajmująca się pisaniem utworów literackich; literat;
2. dawniej: urzędnik pełniący funkcję sekretarza, zajmujący się sprawami administracyjnymi, finansowymi itp.;
3. osoba przepisująca księgi, dokumenty; skryba, kopista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. osoba, która tworzy utwory literackie, zwłaszcza prozą;

(1.2) wojsk. podoficer funkcyjny do spraw administracyjnych, sekretarz dowódcy kompanii

(1.3) daw. urzędnik pełniący funkcję sekretarza w urzędzie miejskim, kancelarii królewskiej itp.;

(1.4) hist. warstwa społeczna starożytnego Egiptu osób wykształconych, posługujących się pismem;

Pisarz – osoba tworząca dzieła literackie, przynależna do języka, w którym pisze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisarzowa

→ pisarz (dawniej); pisarski

Pisarzowa – wieś w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Limanowa położona u podnóży Pasma Łososińskiego, w górnym odcinku potoku Smolnik (dopływu Dunajca), przy drodze powiatowej nr 1551K relacji Limanowa – Chełmiec. Miejscowość zamieszkana jest przez grupę entograficzną lachów limanowskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pisarzowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce;

W Polsce:

- Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kamiennogórskim, w gminie Kamienna Góra
- Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubańskim, w gminie Lubań
- Pisarzowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Miękinia
- Pisarzowice – wieś w woj. opolskim, w pow. brzeskim, w gminie Lubsza
- Pisarzowice – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Strzeleczki
- Pisarzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. bielskim, w gminie Wilamowice
- Pisarzowice – wieś w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
- Pisarzowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrzeszowskim, w gminie Kobyla Góra

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisarzówna

dawniej: córka pisarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisarzowy

→ pisarz (dawniej); pisarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisarzyna

(r. męski) lekceważąco: marny pisarz; pismak, skryba, skrobipiórek, gryzipiórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisces

Pisces jest łacińską nazwą dla:

- Ryb – zwierząt.
- Ryb – gwiazdozbioru nieba północnego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pischinger

[czytaj: piszinger] torcik z wafli przekładanych słodką masą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. torcik waflowy, zwykle z masą czekoladową;

Pischinger, także spolszczony jako piszinger, piszyngier lub piszynger – torcik z wafli przekładanych masą czekoladowo-orzechową, oblany polewą czekoladową. Termin ten znany jest prawie wyłącznie na terenach dawnej Galicji i może odnosić się też do andrutów przełożonych masą kajmakową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piscina

[czytaj: pisc-ina] piscyna;
1. basen z zimną wodą stanowiący element starorzymskich term;
2. kamienna misa z wodą, służąca do ablucji kapłańskich i mycia naczyń liturgicznych, a w epoce wczesnochrześcijańskiej także jako baptysterium, w którym chrzczono przez zanurzenie w wodzie

- Piscina (miasto) – miasto we Włoszech
- Piscina (architektura) – zbiornik wodny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pisco

[czytaj: pisko] aromatyczny winiak uznawany za trunek narodowy w Peru i Chile, spożywany zwykle z dodatkiem soku owocowego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rodzaj alkoholu z Ameryki Południowej, brandy ze sfermentowanych i destylowanych winogron;

- Pisco (miasto) – miasto w Peru
- Pisco (alkohol) – alkohol typu brandy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piscyna

piscina;
1. basen z zimną wodą stanowiący element starorzymskich term;
2. kamienna misa z wodą, służąca do ablucji kapłańskich i mycia naczyń liturgicznych, a w epoce wczesnochrześcijańskiej także jako baptysterium, w którym chrzczono przez zanurzenie w wodzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisdzielec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. członek lub zwolennik PiS-u

#### Źródła:

Wiktionary

# Pisemko

zdrobniale o piśmie (najczęściej w znaczeniu tekstu stanowiącego dokument lub większą całość, gazetę lub czasopismo)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisemnie

przysłówek

(1.1) na piśmie, za pomocą pisma

#### Źródła:

Wiktionary

# Pisemny

utrwalony na piśmie (np. praca pisemna, zgoda pisemna), wyrażony za pomocą pisma lub w jakiś inny sposób związany z pismem; piśmienny

przymiotnik

(1.1) odbywający się na piśmie, wyrażony na piśmie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisf

skrótowiec głoskowy w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = Polski Instytut Sztuki Filmowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Pisflacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. ekon. inflacja spowodowana rządami PiS

#### Źródła:

Wiktionary

# Pisia

rubasznie: żeński narząd płciowy; pipa, pipka, piczka

Pisia – rzeka w Polsce, w województwie mazowieckim na Równinie Łowicko-Błońskiej, prawy dopływ Bzury (uchodzi w Sochaczewie). Długość rzeki wynosi 58,5 km, a powierzchnia zlewni 501,4 km².

Pisia powstaje z połączenia dwóch rzek: większej Pisi Gągoliny (dawniej zwanej Radziejówką) i mniejszej Pisi Tucznej. Obie mają źródła na Wysoczyźnie Rawskiej na południowy wschód od miasta Mszczonów i łączą się na południe od wsi Kaski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pisiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisil

skrótowiec

(1.1) = Polska Izba Spedycji i Logistyki

#### Źródła:

Wiktionary

# Pisior

żartobliwie o męskim członku; siusior, kuśka, pitol, ptaszek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. grub. penis

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(2.1) pejor. obraź. członek lub zwolennik PiS-u

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisiorek

zdrobnienie od: pisior

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. penis

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisiorski

pogardliwie: pisowski (związany z PiS-em)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisiorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pejor. ogół wyborców i polityków Prawa i Sprawiedliwości

#### Źródła:

Wiktionary

# Pisk

ostry, przenikliwy dźwięk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cienki, przenikliwy dźwięk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kreska

(1.2) gw-pl|Mazowsze. pisanka

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lp. ter. od: piskać

#### Źródła:

Wiktionary

# Piskać

wydawać piski

#### Źródła:

SJP.pl

# Piski

przymiotnik od: Pisz

przymiotnik

(1.1) od Pisz

(1.2) od Pisa

forma rzeczownika.

(2.1) M. B. lm. od pisk

Piski (dopełniacz: Pisków, przymiotnik: piskowski) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisklaczek

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklak, pisklątko, pisklę

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisklak

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklątko, pisklę

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. ptak wykluty z jaja

Pisklak (ang. Piper) – 6-minutowy krótkometrażowy film animowany produkcji wytwórni Pixar. Wyreżyserował go Alan Barillaro, który również napisał scenariusz. Swoją premierę miał 16 czerwca 2016, w kinach przed filmem Gdzie jest Dory?, w Polsce 17 czerwca. Film zdobył Oskara w 2017 roku, w kategorii najlepszy krótkometrażowy film animowany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisklątko

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklak, pisklę

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisklę

młode ptaka, szczególnie gęsi lub kury, znane jako jeden z pozareligijnych symboli świąt Wielkiejnocy; pisklaczek, pisklak, pisklątko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. niedawno wyklute młode ptaka;

(1.2) przen. pieszczotliwie o dziecku

Pisklę – świeżo wykluty z jaja ptak (termin stosowany również dla młodych dinozaurów nieptasich), u większości gatunków wymagający opieki rodzicielskiej.

Według cech piskląt różnych gatunków ptaków, ptaki dzielimy na gniazdowniki i zagniazdowniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisklęcy

należący do pisklęcia (np. pisklęce skrzydełka, pisklęcy dzióbek), taki jak u pisklęcia (np. pisklęcy puszek) lub w jakiś inny sposób związany z pisklęciem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pisklęciem, dotyczący pisklęcia

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do pisklęcia

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla pisklęcia, posiadający cechy przypisywane pisklętom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piskliwiej

stopień wyższy od przysłówka: piskliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskliwość

cecha głosu lub dźwięku przenikliwego, bardzo wysokiego, cienkiego lub jakiegoś przedmiotu wydającego dźwięki określone w ten sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: piskliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskliwy

przenikliwy, bardzo wysoki, cienki, zbliżony do pisku (np. piskliwy głos) lub będący źródłem dźwięków tak określonych (np. piskliwe skrzypce, piskliwy flet)

przymiotnik

(1.1) o głosie, dźwięku itp.: wysoki, cienki, przenikliwy

(1.2) wydający piskliwy (1.1) dźwięk, głos itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisknięcie

pisk, pojedynczy dźwięk o bardzo wysokiej częstotliwości, przenikliwy, cienki, ostry

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskorczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskorczyn

Piskorczyn – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie rypińskim, w gminie Brzuze. W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. W latach 1867–1975 miejscowość administracyjnie należała do powiatu rypińskiego. Jest to przedostatnia pod względem liczby ludności miejscowość w gminie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskorek

rodzaj ryb z rodziny piskorzowatych; cierniooczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskornica

Piskornica dawniej też Piskorszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Gózd. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Józefa Oblubieńca Najświętszej Maryi Panny w Kuczkach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskorów

Piskorów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie puławskim, w gminie Puławy.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskorowice

Piskorowice – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie leżajskim, w gminie Leżajsk.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

Wieś królewska Piskorowice, położona była w 1589 roku w starostwie niegrodowym krzeszowskim w ziemi przemyskiej województwa ruskiego. Wieś Piskorowice jest położona nad rzeką San.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskorowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskorski

nazwisko

Piskorski (forma żeńska: Piskorska; liczba mnoga: Piskorscy) – polskie nazwisko. Najprawdopodobniej pochodzi od nazwy ryby – piskorz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piskorz

słodkowodna ryba pochodząca z Eurazji i Afryki, mająca wydłużone ciało i małe łuski

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Misgurnus fossilis|ref=tak., gatunek słodkowodnej ryby z rodziny piskorzowatych (Cobitidae);

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) stpol. nic

Piskorz (Misgurnus fossilis) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny piskorzowatych (Cobitidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piskorzec

Piskorzec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Iłów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskorzeniec

Piskorzeniec – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Przedbórz.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

W pobliżu znajduje się rezerwat przyrody o pow. 409 ha (Rezerwat przyrody Piskorzeniec).

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Pilczycy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskorzewo

Piskorzewo (niem. Königsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskorzowate

o cechach piskorzowatych (ryb słodkowodnych z podrzędu karpiowców, charakteryzujących się walcowatym, nagim lub miejscowo pokrytym niewielkimi łuskami ciałem)

Piskorzowate, kozowate, kózkowate (Cobitidae) – rodzina słodkowodnych ryb karpiokształtnych (Cypriniformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piskorzowaty

o cechach piskorzowatych (ryb słodkowodnych z podrzędu karpiowców, charakteryzujących się walcowatym, nagim lub miejscowo pokrytym niewielkimi łuskami ciałem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskorzówek

Piskorzówek (niem. Klein Peiskerau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Domaniów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskorzowy

zrobiony z piskorza (słodkowodnej ryby z rodziny piskorzowatych), przyrządzony z dodatkiem kawałków piskorza (np. sałatka piskorzowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piskrzyn

Piskrzyn – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Baćkowice.

W Piskrzynie znajduje się kamieniołom dolomitu eksploatowany przez Kopalnie Dolomitu S.A. w Sandomierzu. Miejscowe zasoby oceniono na 16 997 tys. ton, z czego dotychczas wydobyto 384 tys. Od 2015 roku trwa proces przenoszenia kopalni do Janczyc.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piskwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. beksa

#### Źródła:

Wiktionary

# Pism

1. zespół znaków graficznych w postaci liter składających się na dany alfabet, a także: to, co zostało napisane, wyrażone takimi znakami;
2. czasopismo, gazeta lub jakikolwiek inny podobny tekst napisany ręcznie lub maszynowo

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. = Polski Instytut Spraw Międzynarodowych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisma

1. zespół znaków graficznych w postaci liter składających się na dany alfabet, a także: to, co zostało napisane, wyrażone takimi znakami;
2. czasopismo, gazeta lub jakikolwiek inny podobny tekst napisany ręcznie lub maszynowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pismaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od pismak

Opegrapha Ach. (pismaczek) – rodzaj grzybów z rodziny Opegraphaceae. Zaliczany jest do grupy porostów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pismaczka

→ pismak; gryzipiórka

#### Źródła:

SJP.pl

# Pismak

1. lekceważąco: autor tekstów o małej wartości literackiej; pisarzyna, skryba, skrobipiórek, gryzipiórek;
2. pogardliwie o dziennikarzu, publicyście, zwłaszcza marnym, nieudolnym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. dziennikarz, publicysta, literat, zwłaszcza marny, nieudolny

- Pismak – powieść Władysława Terleckiego
- Pismak – powieść Marka Harnego, nagrodzona Nagrodą Wielkiego Kalibru
- Pismak – film polski w reżyserii Wojciecha Jerzego Hasa z 1984 r., adaptacja powieści Terleckiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pismaniye

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. słodki deser zrobiony z cukru, mąki pszennej, masła i aromatu

Pişmaniye, pishmaniye – deser kuchni tureckiej; rodzaj waty cukrowej zrobionej z mąki pszennej i cukru, z aromatem wanilii. Serwowany z niesłodzoną herbatą miętową.

Perskim odpowiednikiem tego deseru jest pashmak.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Piśmica

piśmica okółkóweczka - gatunek motyla z rodziny zwójkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piśmidełko

zdrobnienie od: piśmidło

#### Źródła:

SJP.pl

# Piśmidło

pogardliwie o kiepskiej gazecie, marnym, bezwartościowym czasopiśmie, rzadziej utworze literackim

#### Źródła:

SJP.pl

# Piśmiennictwo

utwory pisane

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogół pisanych utworów literackich

(1.2) przest. pisarstwo, tworzenie literatury

Piśmiennictwo – ogół wypowiedzi językowych utrwalonych w piśmie, pełniących określone funkcje w różnych dziedzinach życia społecznego; obejmuje m.in. literaturę piękną, publicystykę, dzieła naukowe i popularnonaukowe, dokumenty życia zbiorowego.

Piśmiennictwo w publikacjach naukowych to umieszczane na końcu pracy zestawienie bibliograficzne cytowanych publikacji. Czasami zapisywane jako „literatura” lub „bibliografia”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piśmienniczy

odnoszący się do piśmiennictwa, pisarstwa (np. praca piśmiennicza, twórczość piśmiennicza), związany w jakiś sposób z piśmiennictwem

przymiotnik

(1.1) dotyczący piśmiennictwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piśmienność

nabyta umiejętność pisania, a także: talent pisarski, zdolność do tworzenia wartościowych utworów literackich

Alfabetyzm – określenie odnoszące się do podstawowych zasobów wiedzy i umiejętności niezbędnych do uczestnictwa w życiu społecznym danej zbiorowości ludzkiej.

Wymagany zestaw tych zasobów zależy od czynników historycznych i społeczno-kulturowych. Dotyczy kompetencji zdobywanych przez całe życie jednostki i uznawanych w danej epoce za podstawowe, stanowiące wymóg społeczny i poddawane kontroli społecznej. Dotyczy zarówno cech zdobywanych w edukacji nieformalnej, jak i drogą formalnego systemu nauczania. Alfabetyzm odnosi się nie tylko do umiejętności czytania i pisania, ale też do podstawowej wiedzy matematycznej, geograficznej, biologicznej, fizycznej, technicznej, o społeczeństwie oraz umiejętności jak posługiwanie się komputerem i internetem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piśmienny

1. o człowieku: potrafiący pisać;
2. utrwalony na piśmie (np. praca piśmienna, zgoda piśmienna), wyrażony za pomocą pisma lub w jakiś inny sposób związany z pismem; pisemny

przymiotnik

(1.1) potrafiący czytać i pisać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pismo

1. zespół znaków graficznych w postaci liter składających się na dany alfabet, a także: to, co zostało napisane, wyrażone takimi znakami;
2. czasopismo, gazeta lub jakikolwiek inny podobny tekst napisany ręcznie lub maszynowo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skr. Pismo Święte, Biblia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pismowstręt

żartobliwie o bardzo silnej niechęci do pisania, zazwyczaj przy użyciu pióra, długopisu lub podobnego tradycyjnego przedmiotu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pismowy

→ pismo

Patrz:pismo

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisnąć

1. odezwać się piskliwym głosem, wydać ostry, cienki, przenikliwy dźwięk, wydać pisk;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydać pojedynczy ton, dźwięk

#### Źródła:

SJP.pl

# Piśnięcie

1. odezwać się piskliwym głosem, wydać ostry, cienki, przenikliwy dźwięk, wydać pisk;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydać pojedynczy ton, dźwięk

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisogłówka

pisogłówka różanecznikowa - gatunek pluskwiaka z rodziny skoczkowatych

Pisogłówka (Graphocephala) – rodzaj pluskwiaków z rodziny bezrąbkowatych i podrodziny Cicadellinae.

Pisogłówki są najjaskrawiej ubarwionymi przedstawicielami podrodziny w całym państwie holarktycznym.

Naturalny zasięg tych pluskwiaków obejmuje Amerykę Północną, od Kanady na północy po Panamę na południu. Jeden z gatunków, pisogłówka różanecznikowa, zawleczony został do Europy, w tym także do Polski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pisonia

roślina doniczkowa o grubych liściach, których soki zawierają kolchicynę (jedną z najbardziej rozpowszechnionych w przyrodzie trucizn) i związki pochodne

Pisonia, chwytwa (Pisonia) – rodzaj roślin z rodziny nocnicowatych. Obejmuje około 40 gatunków, przy czym w niektórych ujęciach zaliczane są tu także rośliny z rodzaju Ceodes, co zwiększa liczbę gatunków do ok. 75. Są one szeroko rozprzestrzenione w strefie tropikalnej i subtropikalnej. Najbardziej zróżnicowane są na Antylach i w Ameryce Centralnej (na północy sięgają po południową Florydę), mniej liczne w południowo-wschodniej Azji i Oceanii, poza tym rosną w Indiach (trzy gatunki), w Chinach (trzy gatunki) i w Afryce (jeden gatunek). Zasiedlają różne siedliska, często w rejonie wybrzeży lub na skrajach lasów, nierzadko tworząc trudne do przybycia, gęste zarośla, porastają także nawet niewielkie i izolowane wyspy z koloniami ptaków, które roznoszą ich nasiona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pisówa

PiS-ówa, PiS-ówka, pisówka; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisowiec

PiS-owiec;
1. członek PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości, partii politycznej);
2. pogardliwie: zwolennik PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości, partii politycznej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. członek PiS-u

(1.2) polit. zwolennik PiS-u

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisówka

PiS-ówka, PiS-ówa, pisówa; pogardliwie:
1. zwolenniczka partii Prawo i Sprawiedliwość;
2. członkini partii Prawo i Sprawiedliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisownia

sposób pisania wyrazów; grafia, ortografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sposób pisania, zapisu wyrazów według ustalonych zasad

(1.2) zasady dotyczące poprawnego pisania wyrazów

Ortografia (z gr. ορθο-, ortho- „poprawny”, γραφος, grafos „piszący”), inaczej pisownia (dawniej prawopis) – zbiór przepisów regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu lub innych symboli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisowniany

określający poprawną pisownię (np. zasady pisowniane), odnoszący się do pisowni, związany w jakiś sposób z pisownią (np. spory pisowniane); pisowniowy (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisowniowy

określający poprawną pisownię (np. zasady pisowniowe), odnoszący się do pisowni, związany w jakiś sposób z pisownią (np. spory pisowniowe); pisowniany (rzadziej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisowski

przymiotnik od: PiS (Prawo i Sprawiedliwość); PiS-owski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z PiS-em (Prawem i Sprawiedliwością), dotyczący PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

(1.2) polit. związany z polityką, rządami PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości), charakterystyczny dla rządów PiS-u (Prawa i Sprawiedliwości)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisowskość

→ pisowski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest pisowskie; cecha tych, którzy są pisowscy

Patrz:pisowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pissarro

[czytaj: pisaRO] nazwisko, m.in. Camille Pissarro (1830-1903) - malarz francuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Pissing

[czytaj: pis-ink] oddawanie moczu na ciało partnera lub partnerki; chiński deszczyk, złoty deszcz

Urofilia – parafilia, w której kontakt z moczem partnera jest źródłem podniecenia seksualnego. Fetyszem może być oddawanie moczu na partnera, wąchanie go, dotykanie, oblewanie się nim, wydalenie do narządów płciowych czy odbytnicy. Najczęściej połączona z dominacją jednego partnera nad drugim. Urofilia ma rysy masochistyczne.

Potocznym określeniem na urofilię jest pissing (albo piss) – z języka angielskiego (piss – sikać).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pistacja

1. drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych występujące w rejonie śródziemnomorskim, w Azji, południowej części Ameryki Pn. i Ameryce Środkowej, o smacznych, oleistych nasionach
2. nasiono owocu tego drzewa (krzewu); orzeszek pistacjowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. owoc drzewa pistacjowego

(1.2) dendr. nazwa systematyczna|Pistacia|L.|ref=tak., drzewo z rodziny nanerczowatych;

(1.3) barwa jasnozielona przypominająca kolor pistacji (1.1)

Pistacja (Pistacia L.) – rodzaj roślin z rodziny nanerczowatych. Obejmuje 11–12 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej na obszarach o ciepłym lub umiarkowanym klimacie – w basenie Morza Śródziemnego (trzy gatunki rosną w południowej Europie), we wschodniej Afryce, w południowej i środkowej Azji i w południowej części Ameryki Północnej (między Teksasem i Hondurasem). Rośliny te rosną w zaroślach i świetlistych lasach, zwykle na terenach suchych i skalistych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pistacje

1. drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych występujące w rejonie śródziemnomorskim, w Azji, południowej części Ameryki Pn. i Ameryce Środkowej, o smacznych, oleistych nasionach
2. nasiono owocu tego drzewa (krzewu); orzeszek pistacjowy

Orzeszki pistacjowe – owoce drzew z rodzaju pistacja. Pod względem botanicznym są to pestkowce. Właściwą, jadalną ich częścią jest pestka. Otacza ją zdrewniała i bardzo twarda łupina. U całkowicie dojrzałych orzeszków pistacjowych łupina ta jest pęknięta i rozwarta tak, że widoczna jest pestka, u niecałkowicie dojrzałych jest pełna. Zewnętrzna warstwa odpada po dojrzeniu owoców lub jest usuwana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pistacjowy

1. związany z pistacją (drzewem lub krzewem);
2. zrobiony z owoców pistacji, mający smak owoców pistacji, zapach owoców pistacji;
3. seledynowy, bladozielony

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do pistacji, zrobiony z pistacji

(1.2) koloru bladozielonego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pistacyt

minerał z grupy krzemianów

Pistacyt (epidot żelazowy) – minerał z grupy krzemianów, odmiana epidotu zasobna w żelazo.

Nazwa pochodzi od gr. pistakia = orzech pistacjowy i nawiązuje do charakterystycznej barwy, przypominającej orzeszki pistacjowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pistakowiec

drzewo lub krzew z rodziny nanerczowatych o smacznych, oleistych nasionach, występujące w śródziemnomorskim rejonie Azji, Ameryki Północnej i Ameryki Środkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pistki

Pistki (niem. Pistken) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pistofon

urządzenie służące do wzorcowania pomiarowych odbiorników dźwięku przy niskich częstotliwościach dźwiękowych

Pistonfon – (często zawyczajowo nazywany "Pistofonem"). Nazwa pochodzi od angielskiego słowa tłok - piston. Urządzenie wytwarzające w sposób mechaniczny za pomocą tłoka ton (najczęściej o częstotliwości 250 Hz) o stałym poziomie dźwięku, a dokładniej ciśnienia akustycznego (najczęściej 124dB). Służy do kalibracji mierników poziomu dźwięku SLM.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pistol

dawna złota moneta hiszpańska

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. dawna moneta hiszpańska;

Pistol – złota moneta hiszpańska o wartości podwójnego escudo wprowadzona do mennictwa przez Filipa II, bita także w niektórych innych krajach europejskich, po raz ostatni w Brunszwiku i Lüneburgu w 1803 r. Na awersie przedstawiony był portret monarszy, na rewersie zaś tarcza herbowa albo inny znak oficjalny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pistoleciarz

potocznie: sportowiec startujący w konkurencji strzelania z pistoletu

#### Źródła:

SJP.pl

# Pistolecik

zdrobnienie od: pistolet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: pistolet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pistolet

1. krótka, ręczna broń palna, przeznaczona do strzelania na bliskie odległości, początkowo działająca na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, później zmodernizowana do broni samopowtarzalnej wykorzystującej krótki odrzut lufy;
2. urządzenie wyrzucające pod ciśnieniem farbę, lakier lub wodę;
3. przysiad na jednej nodze, z drugą wyprostowaną i skierowaną równolegle do podłoża

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczna, krótka broń palna, zasilana z magazynka lub jednostrzałowa;

(1.2) techn. narzędzie w kształcie pistoletu (1.1), np. do malowania, klejenia

(1.3) pot. przen. żart. ktoś szybki i rzutki

Pistolet – krótka, ręczna broń strzelecka (z wyłączeniem rewolwerów) przeznaczona do strzelania na krótkim dystansie (do 50 m). Wyposażona w chwyt umożliwiający prowadzenie ognia jedną ręką, oraz zasilana najczęściej amunicją pistoletową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pistoletowy

przeznaczony do pistoletu (np. nabój pistoletowy, tarcza pistoletowa), związany w jakiś sposób z pistoletem (np. lufa pistoletowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piston

1. klapka zamykająca otwory w dętych instrumentach muzycznych;
2. mosiężna lub miedziana spłonka wykorzystywana w dawnej broni palnej, zawierająca proch wybuchający bezpośrednio po uderzeniu kurka; kapiszon

#### Źródła:

SJP.pl

# Pistonówka

strzelba kapiszonowa

Pistonówka – dawny folwark. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Turkowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pistonowy

podobny do pistonu (kapiszonu, mosiężnej lub miedzianej spłonki wybuchającej bezpośrednio po uderzeniu kurka), wykorzystujący piston (np. obrzyn pistonowy, pistolet pistonowy) lub w jakiś inny sposób związany z pistonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Pistynka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka na zachodniej Ukrainie, lewy dopływ Prutu;

Pistynka (ukr. Пістинька Pistyńka) – rzeka na Ukrainie, na Huculszczyźnie, przepływająca przez rejon kosowski i kołomyjski obwodu iwanofrankiwskiego. Prawy dopływ Prutu w dorzeczu Dunaju.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisuar

miska wykonana z pocelany lub materiałów porcelanopodobnych służąca do oddawania moczu przez mężczyzn, instalowana zwykle w ubikacjach publicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muszla w ubikacji męskiej do oddawania moczu na stojąco

(1.2) męska ubikacja publiczna wyposażona w pisuary (1.1)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pejor. pogard. obraź. członek Prawa i Sprawiedliwości, także zwolennik PiS-u

Pisuar – urządzenie sanitarne pozwalające na wygodne oddawanie moczu przez mężczyzn w pozycji stojącej; na ogół montowane na ścianie, wykonywane zwykle z materiałów ceramicznych, stali nierdzewnej lub tworzywa sztucznego i wyposażone w spłuczkę. Montowany najczęściej w ubikacjach publicznych lub w ubikacjach w ogólnodostępnych budynkach; rzadziej w prywatnych mieszkaniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pisuardesa

żartobliwie o kobiecie sprzątającej ubikację lub w ogóle pracującej w płatnej ubikacji, przyjmującej zapłatę za skorzystanie z ubikacji, wydzielającej papier toaletowy itp.; pisuardessa; babcia klozetowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. żart. kobieta sprzątająca publiczne toalaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisuardessa

żartobliwie o kobiecie sprzątającej ubikację lub w ogóle pracującej w płatnej ubikacji, przyjmującej zapłatę za skorzystanie z ubikacji, wydzielającej papier toaletowy itp.; pisuardesa, babcia klozetowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisuarowy

→ pisuar

Patrz:pisuar

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisula

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisuliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pisywać

1. pisać od czasu do czasu;
2. informować, komunikować coś od czasu do czasu

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) tworzyć od czasu do czasu utwory literackie lub muzyczne

(1.2) listownie komunikować się z kimś

(1.3) wyrażać pisemnie co jakiś czas swoje myśli lub opinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pisz

1. tworzyć tekst na jakiejś powierzchni używając do tego stosownego narzędzia;
2. donosić, przekazywać coś na piśmie lub w druku, komunikować o czymś w taki sposób;
3. pisać się: podpisywać się pod czymś, często także: zgadzać się na coś, potwierdzać chęć uczestniczenia w czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w województwie warmińsko-mazurskim;

(1.2) geogr. jezioro w województwie warmińsko-mazurskim, na terenie Pojezierza Olsztyńskiego;

Pisz (dawniej Jańsbork albo Janbork, niem. Johannisburg, prus. Pīsis) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu piskiego i gminy miejsko-wiejskiej Pisz, w południowo-wschodniej części Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, nad jeziorem Roś i nad wypływającą z niego rzeką Pisą. Miasto otacza Puszcza Piska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piszący

1. tworzyć tekst na jakiejś powierzchni używając do tego stosownego narzędzia;
2. donosić, przekazywać coś na piśmie lub w druku, komunikować o czymś w taki sposób;
3. pisać się: podpisywać się pod czymś, często także: zgadzać się na coś, potwierdzać chęć uczestniczenia w czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszanin

mieszkaniec Pisza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pisza

(1.2) osoba pochodząca z Pisza, urodzona w Piszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piszanka

mieszkanka Pisza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pisza

(1.2) kobieta pochodząca z Pisza, urodzona w Piszu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piszcz

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki

- Agata Piszcz – kajakarka
- Edmund Piszcz – biskup
- Edward Piszcz – dziennikarz
- Rafał Piszcz – kajakarz
- Swiatłana Piszcz – białoruska polityczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piszczac

miasto w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piszczacki

przymiotnik od: Piszczac

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszczaczanin

mieszkaniec Piszczaca (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszczaczanka

mieszkanka Piszczaca (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszczal

1. rodzaj średniowiecznej armaty
2. dawniej:
a) piszczel
b) piszczałka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszczański

→ Piszczany; pieszczański

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszczany

miasto w zachodniej Słowacji; Pieszczany

Piszczany (ukr. Піщани) – wieś na Ukrainie, w rejonie stryjskim obwodu lwowskiego. Wieś liczy 463 mieszkańców.

Do 1946 roku miejscowość nosiła nazwę Tatarsko (ukr. Татарське, Tatarśke).

Znajduje tu się przystanek kolejowy Piszczany, położony na linii Tarnopol – Stryj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piszczatowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszczała

duża piszczałka (głównie w znaczeniu jednej z wielu części składowych instrumentów muzycznych, przede wszystkim z grupy aerofonów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszczałeczka

zdrobnienie od: piszczałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: piszczałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piszczałka

1. ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, przypominający niewielki flet z bocznymi otworami;
2. jedna z wielu składowych części instrumentów muzycznych, głównie z grupy aerofonów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. część składowa wielu instrumentów muzycznych

(1.2) muz. ludowy dęty instrument muzyczny w postaci długiej, wąskiej rurki z otworami z boku

(1.3) ornit. niewielki instrument służący do wabienia ptaków

(1.4) pot. ryba rodzaju nazwa systematyczna|Fistularia|ref=tak.

Muzyka

- piszczałka – ludowy instrument muzyczny z grupy aerofonów wargowych, będący najczęściej drewnianą rurką zaopatrzoną w otwór wargowy i 3-7 otworów bocznych (inaczej fujara, fujarka, fulara).
- piszczałka – część aerofonu, w której wskutek wibracji słupa powietrza powstaje dźwięk (zob. też piszczałka organowa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piszczałkowy

składający się z piszczałek (np. piszczałkowy mechanizm organowy), oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z piszczałek, oparty na zasadzie działania piszczałek lub w jakiś inny sposób związany z piszczałkami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piszczeć

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) powodować przenikliwy dźwięk, odgłos

(1.2) (o istotach żywych) wydawać przenikliwy głos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piszczek

średniowieczny muzyk grający na instrumentach dętych, najczęściej wędrujący po miastach i zarabiający koncertami na dworach

- Piszczek – część miasta Tuchola
- Piszczek – część miasta Opole Lubelskie

- Piszczek – polskie nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Filip Piszczek – polski piłkarz
- Józef Piszczek – polski profesor nauk rolniczych
- Łukasz Piszczek – polski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piszczel

1. jedna z najdłuższych kości szkieletu, będąca jedną z dwu kości goleniowych, łącząca się u góry z kością udową, a u dołu z napiętkiem;
2. cienka, stalowa rurka z ustnikiem, stosowana w hutach szkła do wydmuchiwania wyrobów szklanych; cybuch, piszczel (rodzaj żeński)

rzeczownik, rodzaj żeński, rzadziej męskorzeczowy

(1.1) anat. podstawowa kość goleni;

(1.2) techn. narzędzie używane w hutnictwie szkła służące do ręcznego formowania wyrobów;

- piszczel – jedna z kości długich szkieletu nogi
- piszczel – narzędzie hutnicze do wydmuchiwania szkła
- piszczel (piszczał) – ręczna broń palna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piszczelowy

kość piszczelowa: jedna z najdłuższych kości szkieletu, będąca jedną z dwu kości goleniowych, łącząca się u góry z kością udową, a u dołu z napiętkiem; piszczel

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piszczelą, dotyczący piszczeli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piszczenia

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszczenie

1. odzywać się piskliwym głosem, wydawać ostre, cienkie, przenikliwe dźwięki, wydawać piski;
2. o instrumentach muzycznych, głównie piszczałkowych: wydawać tony, dźwięki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piszczeć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piszczka

potocznie o przedmiocie do świstania, gwizdania, a także: gumowa zabawka dla zwierząt domowych, wypełniona powietrzem, piszcząca po przydepnięciu

Bieszcza (Piszczka, Kukówka) – struga w Polsce, prawy dopływ Liswarty o długości ok. 15 km. Płynie na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej, w województwie śląskim.

Struga ma źródła w gminie Panki, a uchodzi do Liswarty w okolicach Krzepic.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piszczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piszewo

Piszewo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

W Piszewie urodził się Ferdinand Schulz, wielokrotny mistrz świata w szybownictwie.

We wsi neogotycki kościół św. Walentego z 1907.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piszinger

torcik z wafli przekładanych słodką masą, np. kakaową; pischinger

Pischinger, także spolszczony jako piszinger, piszyngier lub piszynger – torcik z wafli przekładanych masą czekoladowo-orzechową, oblany polewą czekoladową. Termin ten znany jest prawie wyłącznie na terenach dawnej Galicji i może odnosić się też do andrutów przełożonych masą kajmakową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piszkowice

Piszkowice (niem. Pischkowitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Kłodzko, w północnej części Kotliny Kłodzkiej.

W przeszłości do wsi należały przysiółki

- Grochy (niem. Thorhäuser)
- Szczodrków (niem. Böhmischwinkel)

Obecnie nazwy niestandaryzowane.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piszpan

potocznie, żartobliwie o urzędniku, zwłaszcza niższego szczebla, zajmującym się głównie tworzeniem dokumentów i innych pism

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) żart. kancelista

(1.2) gw-pl|Warszawa. pogard. inteligent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pit

okrągły placek jęczmienny lub pszenny; pitta, chleb syryjski

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. urz. podatek od dochodu osobistego;

(1.2) pot. formularz służący do składania zeznania podatkowego

(1.3) = turyst. Polska Izba Turystyki;

(1.4) = nauk. Państwowy Instytut Telekomunikacyjny;

Pit (pol. wgłębienie) – wgłębienie w nośnikach optycznych, takich jak CD, DVD, HD DVD, Blu-ray czy HVD.

Wiązka lasera padająca na nośnik jest albo rozpraszana (absorbowana) we wgłębieniu (pit) albo odbijana od powierzchni (ang. land). Przy użyciu odpowiednich algorytmów stopień odbicia lub rozproszenia tej wiązki konwertowany jest na ciąg jedynek i zer, a ten z kolei pozwala na odtworzenie danych, które wcześniej zostały tam zapisane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pit-Omat

automat do składania deklaracji podatkowych; skarbomat, pitomat

#### Źródła:

SJP.pl

# Pit-Pi-Lit

wykrzyknik

(1.1) dźwięk. rzad. …imitujący odgłos niektórych ptaków

#### Źródła:

Wiktionary

# Pit-Stop

pit stop;
1. w wyścigach samochodowych:
a) kilkusekundowa przerwa na zatankowanie pojazdu i wymianę opon;
b) stanowisko obsługi technicznej;
2. żartobliwie: postój w trakcie podróży

#### Źródła:

SJP.pl

# Pita

okrągły placek jęczmienny lub pszenny; pitta, chleb syryjski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. okrągły placek chlebowy z mąki pszennej lub jęczmiennej powszechny na Bliskim Wschodzie;

(1.2) eufem. białystok. cipka

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny, rodzaj żeński, od: pić

Pita (arab. كماج lub خبز عربي, cyrylica пита, gr. πίτα, hebr. פִּתָּה lub פיתה, tur. pide) – okrągłe, pszenne, płaskie placki, popularne w krajach Bliskiego Wschodu. Słowo „pita” wywodzi się z języka greckiego i znaczy „płaski placek”, które z kolei pochodzi od starogreckiego słowa pektos, czyli „solidny” Jak wskazują szacunki, płaski chleb przypominający pitę pieczono już 12 tysięcy lat temu. Pita pochodzi prawdopodobnie ze starożytnej Syrii. W krajach arabskich nazywana jest też libańskim, syryjskim lub arabskim chlebem. Jej podstawowe składniki to mąka, woda oraz drożdże, dzięki którym podczas pieczenia pęcznieje, tworząc naturalną kieszonkę na farsz. Obecnie mianem „pita” określa się też naleśnikowate ciasto używane do podawania kebabów typu fast food. Pitę produkuje się metodą przemysłową. Wyspecjalizowana piekarnia może wytworzyć 200 tys. sztuk pit na dobę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitagoras

(572 - 497 p.n.e.) grecki filozof i matematyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) filoz. mat. grecki matematyk i filozof;

Pitagoras (gr. Πυθαγόρας, Pythagóras; ur. ok. 572 p.n.e. na Samos lub w Sydonie, zm. ok. 497 p.n.e. w Metaponcie) – grecki matematyk, filozof, mistyk kojarzony ze słynnym twierdzeniem matematycznym nazwanym jego imieniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitagorasowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Pitagorasa lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitagoreizm

wywodzący się od Pitagorasa i rozwijany przez jego uczniów kierunek filozoficzno-religijny i naukowy, łączący kult matematyki z mistycyzmem, widzący w matematyce drogę do poznania wszechświata i oczyszczenia duszy, głoszący wiarę w wędrówkę dusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna filozoficzna rozwinięta przez Pitagorasa;

Pitagorejczycy – wyznawcy doktryny rozwiniętej przez Pitagorasa i jego następców w szkole religijno-filozoficznej, którą założył w Krotonie w Wielkiej Grecji, w południowych Włoszech. Część z poglądów może być jedynie przypisywana Pitagorasowi, natomiast szereg innych osób związanych ze szkołą opublikowało własne dzieła lub przeszło do historii z powodu swych osiągnięć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitagorejczyk

przedstawiciel pitagoreizmu; także członek Związku Pitagorejskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) filoz. kultywator pitagoreizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitagorejka

→ pitagorejczyk

Patrz:pitagorejczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitagorejski

związany z Pitagorasem, pitagoreizmem lub pitagorejczykami

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z pitagoreizmem – nauką, poglądami głoszonymi przez Pitagorasa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitaja

egzotyczny owoc wielu gatunków kaktusa o słodkim smaku; smoczy owoc, truskawkowa gruszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. jadalny owoc kaktusów z rodzajów Hylocereus i Stenocereus, o różowej, czerwonej lub żółtej skórce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitala

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitanga

niskie, wiecznie zielone drzewo lub krzew z rodziny mirtowatych, uprawiane w klimacie równikowym, głównie w Brazylii i Indonezji; goździkowiec jednokwiatowy, eugenia jednokwiatowa, piernia jednokwiatowa

Goździkowiec jednokwiatowy, piernia jednokwiatowa, eugenia jednokwiatowa, pitanga (Eugenia uniflora) – gatunek drzewa z rodziny mirtowatych. Pochodzi z Ameryki Południowej, ale został rozprzestrzeniony także w Afryce, Australii, Ameryce Północnej i na Karaibach. Uprawiany jest na Antylach oraz w azjatyckich krajach o klimacie tropikalnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pitaval

rodzaj kroniki kryminalnej; pitawal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. pitawal.

Pitawal, daw. pitaval – ogólna nazwa wydanej drukiem publikacji, zawierającej publicystycznie opracowany zbiór sprawozdań z głośnych rozpraw sądowych w sprawach kryminalnych, rzadziej innych (np. cywilnych).

Nazwa pochodzi od nazwiska pierwszego autora takiego zbioru – francuskiego adwokata F.G. de Pitavala, żyjącego w latach 1673–1743, który w 1734 wydał swój zbiór spraw kryminalnych zatytułowany Causes célèbres et intéressantes (Cause célèbre fr. słynna sprawa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitawal

rodzaj kroniki kryminalnej; pitaval

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. publikacja zawierająca publicystycznie opracowany zbiór sprawozdań z głośnych rozpraw sądowych w sprawach kryminalnych, rzadziej innych;

Pitawal, daw. pitaval – ogólna nazwa wydanej drukiem publikacji, zawierającej publicystycznie opracowany zbiór sprawozdań z głośnych rozpraw sądowych w sprawach kryminalnych, rzadziej innych (np. cywilnych).

Nazwa pochodzi od nazwiska pierwszego autora takiego zbioru – francuskiego adwokata F.G. de Pitavala, żyjącego w latach 1673–1743, który w 1734 wydał swój zbiór spraw kryminalnych zatytułowany Causes célèbres et intéressantes (Cause célèbre fr. słynna sprawa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitbul

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbull; pitbulterier; pitbullterier

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

(1.2) kynol. pies rasy pitbul (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitbull

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbul; pitbulterier; pitbullterier

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

(1.2) kynol. pies rasy pitbull (1.1)

- amerykański pitbulterier – rasa psów
- Pitbull – seria polskich filmów, np:
  - Pitbull – polski serial sensacyjny
  - PitBull – polski film sensacyjny, 2005
  - Pitbull – polski film sensacyjny, 2021
- Pitbull – amerykański raper

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitbullterier

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbull; pitbul; pitbulterier

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

(1.2) kynol. pies rasy pitbullterier (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitbulterier

bardzo agresywna odmiana bulteriera; pitbull; pitbul; pitbullterier

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów powstała ze skrzyżowania buldoga i kilku ras terierów

(1.2) kynol. pies rasy pitbulterier (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitcairn

[czytaj: pitkern] terytorium zależne Wielkiej Brytanii w Polinezji

Pitcairn (Wyspy Pitcairn, Henderson, Ducie i Oeno; ang. Pitcairn Islands; Pitcairn, Henderson, Ducie, and Oeno Islands; pitkern Pitkern Ailen) – grupa czterech wysp leżących na Oceanie Spokojnym w Polinezji między Australią a Ameryką Południową, na wyspy składają się Pitcairn (4,53 km²), Henderson (37,3 km²), Ducie (0,7 km²), Oeno (0,65 km²), (trzy ostatnie są niezamieszkane) o łącznej powierzchni 47 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pitch

[czytaj: picz] krótka prezentacja nowego pomysłu na biznes, produkt itp. skierowana do potencjalnego sponsora

- pitch (krykiet) – murawa w krykiecie
- pitch (muzyka) – zachowanie płynności dźwięku i stałej głośności wraz z dynamiką
- sales pitch – prezentacja mająca na celu sprzedaż produktu lub usługi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pitek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitekantrop

istota podobna do człowieka, znana z wykopalisk; homo erectus; pitekantropus

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. antrop. nazwa systematyczna|Homo erectus|Dubois|ref=tak., hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;

Homo erectus (człowiek wyprostowany) synonim pitekantrop (Pithecanthropus erectus) – kopalny gatunek człowieka z epoki plejstocenu, stanowiący jeden z pośrednich szczebli ewolucyjnych między australopitekami a współczesnym człowiekiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitekantropoidalny

podobny do pitekantropa (gatunku człowieka z okresu środkowego plejstocenu), właściwy pitekantropowi (np. postawa pitekantropoidalna, czaszka pitekantropoidalna)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitekantropus

istota podobna do człowieka, znana z wykopalisk; homo erectus; pitekantrop

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. antrop. nazwa systematyczna|Pithecanthropus erectus|Dubois., hominid z epoki środkowego plejstocenu, potrafiący posługiwać się ogniem;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piter

dawniej: woreczek na pieniądze, sakiewka, pugilares

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. sakiewka na pieniądze

Piter (oryg. Питер) – powieść postapokaliptyczna napisana przez rosyjskiego pisarza Szymuna Wroczka, wydana w 2010 roku. Książka należy do serii Uniwersum Metro 2033.

Książka ta nie jest kontynuacją oryginalnych prac Dmitrija Głuchowskiego; opowiada o tym, co stało się po Katastrofie w innej części Rosji, zachowując przy tym oryginalne pomysły pierwowzoru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitera

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Julia Pitera – polska polityk, działaczka samorządowa i filolog polska
- Nick Pitera – amerykański autor piosenek i wokalista
- Paweł Pitera – polski reżyser filmów fabularnych i dokumentalnych, scenarzysta i tłumacz
- Zbigniew Pitera – polski krytyk filmowy, historyk kina, dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piterek

potocznie: saszetka na dokumenty i gotówkę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. portmonetka

(1.2) pot. męska saszetka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piterka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. portfelik, mały portfel

#### Źródła:

Wiktionary

# Pitia

osoba mówiąca niejasno, dwuznacznie, zagadkowo; pytia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) staroż. wróżebna kapłanka w świątyni delfickiej

(1.2) przen. ktoś mówiący niejasno, zagadkowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitiatyzm

określenie histerii jako zaburzenia psychicznego dającego się rzekomo wyleczyć perswazją

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitiuzy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. grupa hiszpańskich wysp ulokowanych w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego, na południowo-zachodnim krańcu Balearów;

Pitiuzy (hiszp. Islas Pitiusas, Las Pitiusas kat. Illes Pitiüses) – grupa hiszpańskich wysp ulokowanych w zachodniej części basenu Morza Śródziemnego, na południowo-zachodnim krańcu archipelagu Baleary. Pod względem administracyjnym należą do prowincji Baleary. Powierzchnia ok. 760 km². Największe wyspy: Ibiza i Formentera.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pitka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitkarnyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pitcairn, dotyczący Pitcairn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język pitkarnyjski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Pitnik

urządzenie do udostępniania wody pitnej, zwykle z misą i kranikiem; poidełko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do picia dostępne publicznie zwykle w postaci kranika z miską, z którego tryska woda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitność

cecha czegoś nadającego się do picia

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitny

nadający się do picia, przygotowany lub podany w sposób nieszkodzący zdrowiu (np. pitna woda); pijalny (rzadziej)

przymiotnik

(1.1) nieszkodliwy i zdatny do picia

(1.2) będący w stanie płynnym, do wypicia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitol

potocznie:
1. grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; rzępolić, dyndolić, dryndolić, brząkać;
2. potocznie: mówić głupoty, niedorzeczności;
3. kłamać, łgać, zmyślać

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pejor. bezwartościowa, czcza gadanina

(1.2) pot. pejor. nieumiejętna gra na instrumencie

#### Źródła:

Wiktionary

# Pitolić

potocznie:
1. grać nieumiejętnie na jakimś instrumencie; rzępolić, dyndolić, dryndolić, brząkać;
2. potocznie: mówić głupoty, niedorzeczności;
3. kłamać, łgać, zmyślać

czasownik niedokonany

(1.1) pot. nieudolnie grać na jakimś instrumencie

(1.2) pot. opowiadać bzdury

(1.3) pot. kłamać

(1.4) reg-pl|Kresy. źle wykonywać swoją pracę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitom

okrągły placek jęczmienny lub pszenny; pitta, chleb syryjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitomat

automat do składania deklaracji podatkowych; skarbomat, PIT-omat

#### Źródła:

SJP.pl

# Pitos

gliniana, wkopana w ziemię duża beczka, pełniąca w starożytności rolę piwniczki

Pitos (gr. πίθος píthos ‘wielkie naczynie gliniane’, ‘kadź’ l. mn. πίθοι pithoi) – w starożytności wyrób garncarski o kształcie zbliżonym do beczki lub jajowatym, o wysokości dochodzącej niekiedy do 2 metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pitrasić

potocznie:
1. gotować, przyrządzać jakieś potrawy szybko, byle jak;
2. żartobliwie: gotować, przyrządzać jakieś potrawy z przyjemnością, upodobaniem; kuchcić, kucharzyć, kucharzować, pichcić

czasownik przechodni

(1.1) pot. przygotowywać potrawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitraszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pitrasić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pitta

pita; okrągły placek jęczmienny lub pszenny; chleb syryjski

Pitta – rodzaj ptaków z rodziny kurtaczków (Pittidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pittakos

#### Źródła:

Wikipedia

# Pitting

1. korozja punktowa;
2. zmęczenie powierzchniowe;
3. powstawanie wgłębień w trakcie nakładania powłoki galwanicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Pittsburczyk

[czytaj: pitsberczyk] mieszkaniec Pittsburgha

#### Źródła:

SJP.pl

# Pittsburgh

[czytaj: pitsberg] miasto w USA

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. duże miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, stolica hrabstwa Allegheny;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku małych miejscowości w Kanadzie i USA

Pittsburgh – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Pensylwania, ośrodek administracyjny hrabstwa Allegheny, położone nad zbiegiem rzek Allegheny i Monongahela, dających w tym miejscu początek rzece Ohio. W 2020 roku miasto liczyło 302 971 mieszkańców, a obszar metropolitalny – 2 370 930.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pittsburka

[czytaj: pitsberka] mieszkanka Pittsburgha

#### Źródła:

SJP.pl

# Pittsburski

przymiotnik od: Pittsburgh

przymiotnik

(1.1) związany z Pittsburghiem, dotyczący Pittsburgha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pitu-Pitu

pitolenie; potocznie:
1. mówienie głupstw;
2. kłamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pogard. wypowiedź lub jej forma, do której odnosimy się z dystansem, lekceważeniem, lub którą potępiamy

wykrzyknik

(2.1) pot. komentarz wyrażający dystans, lekceważenie bądź negację czyjeś wypowiedzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pituicyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. komórka glejowa tylnego płata przysadki

#### Źródła:

Wiktionary

# Pitura

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pituła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Pityjski

charakterystyczny dla Pytii (kapłanki w świątyni Apollina w Delfach), a w przenośni także: niejasny, dwuznaczny, zagadkowy; pytyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Piu

rzadko: wykrzyknienie wyrażające zdziwienie, podziw, uznanie itp.; fiu

#### Źródła:

SJP.pl

# Piukać

o niektórych ptakach: wydawać głos "piu"; kwilić, świegotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Piure

purée;
1. potrawa z utartych albo ugniecionych ziemniaków, innych warzyw lub owoców;
2. utarty, ugnieciony (np. ziemniaki piure - utarte ziemniaki)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pius

imię przyjmowane przez papieży

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Pius – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „pobożny”, „cnotliwy”. Jako przydomek imię to po raz pierwszy pojawiło się u cesarza rzymskiego Antonina Piusa (pan. 138–161). Imię to przyjęło dwunastu papieży.

Pius obchodzi imieniny: 30 kwietnia, 5 maja, 11 lipca, 21 sierpnia, 3 września i 23 września.

Osoby noszące imię Pius

- Papieże: Pius I, Pius II, Pius III, Pius IV, Pius V, Pius VI, Pius VII, Pius VIII, Pius IX, Pius X, Pius XI, Pius XII
- Pius Paschke – niemiecki skoczek narciarski
- Pius Schwert – amerykański polityk, członek Izby Reprezentantów
- Pius Weloński – polski rzeźbiarz
- Pio z Pietrelciny – włoski duchowny, stygmatyk i święty Kościoła katolickiego
- Franciszek Pius Radziwiłł – członek Tymczasowej Rady Stanu oraz dyrektor komisji wojskowej w gabinecie Jana Kantego Steczkowskiego
- Józef Pius Dziekoński – polski architekt i konserwator zabytków
- Ludwik Pius Bartosik (†1941) – polski kapłan zakonny, błogosławiony kościoła katolickiego, jeden ze 108 błogosławionych męczenników
- August Pius Dzieduszycki – szambelan austriacki (1875), działacz społeczny
- Maurycy Pius Rudzki, polski geofizyk i astronom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piuska

okrągła czapeczka noszona przez duchownych katolickich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płaska, okrągła czapka, wykonana z tkaniny; pierwotnie służyła do przykrycia tonsury;

Piuska (zucchetto, kalotka) – mała czapeczka zakładana przez duchownych katolickich pod biret lub kapelusz, natomiast przez wyższych dostojników (biskupów, kardynałów, papieży) noszona stale jako samodzielne nakrycie głowy. Zasadniczo występująca w kolorach:

- czarnym dla niższych duchownych;
- amarantowym (fioletowym) dla biskupów i arcybiskupów;
- szkarłatnym (czerwonym) dla kardynałów;
- białym dla papieży, w tym emerytowanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piusowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Piusa lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Piusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pivařka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) piwoszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Piw

napój z niewielką zawartością alkoholu, otrzymany ze słodu jęczmiennego, chmielu, drożdży i wody, a także: jedna butelka, porcja tego napoju

#### Źródła:

SJP.pl

# Piw-Owiec

pracownik PIW-u (Państwowego Instytutu Wydawniczego); piwowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Piw-Owski

→ PIW (Państwowy Instytut Wydawniczy); piwowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Piweczko

zdrobnienie od: piwko; piweńko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. piwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwek

1. zdrobnienie od: piwo;
2. żartobliwie, potocznie o czymś bardzo prostym, nieskomplikowanym, łatwym do zrozumienia lub wykonania

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Piwek – polski architekt, historyk architektury i konserwator zabytków
- Elżbieta Piwek – polska aktorka teatralna i filmowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piweńko

zdrobnienie od: piwko; piweczko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwerko

potocznie: piwo; piwko, browar

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. piwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwetozaur

rodzaj dinozaura z infrarzędu tetanurów

Piwetozaur (Piveteausaurus divesensis) – dinozaur z grupy tetanurów (Tetanurae) o bliżej niesprecyzowanej pozycji systematycznej.

Żył w okresie jury (ok. 164-160 mln lat temu) na terenach Europy. Długość ciała ok. 11 m, wysokość ok. 4 m, masa ok. 2 t. Jego szczątki znaleziono we Francji (w departamencie Calvados).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piwiarenka

zdrobnienie od: piwiarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwiarnia

rodzaj lokalu publicznego, w którym prowadzona jest sprzedaż piwa, głównie beczkowego, a czasami także innych produktów spożywczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gastr. lokal, w którym sprzedaje się i konsumuje piwo

Piwiarnia – lokal gastronomiczny przeznaczony głównie do spożywania piwa.

Oprócz funkcji gastronomicznej piwiarnie pełnią funkcję społeczną, integrując bywalców. Lokale te służą swobodnym pogawędkom i zabawie. Często w piwiarniach istnieje możliwość gry w karty, kości, darty, czy piłkarzyki. W piwiarniach często można usłyszeć lekką muzykę (piosenka biesiadna).

Do piw nalewanych z beczek, jak również podawanych w butelkach, serwuje się zwykle ciepłe i zimne przekąski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwiarniany

charakterystyczny dla piwiarni, związany w jakiś sposób z piwiarnią (np. piwiarniany bywalec), odnoszący się do takiego lokalu (np. piwiarniana atmosfera, piwiarniany klimat)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piwiarnią, dotyczący piwiarnii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwkarz

potocznie o amatorze piwa, zwłaszcza spożywanego w niezbyt kulturalnych warunkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwko

1. zdrobnienie od: piwo;
2. żartobliwie, potocznie o czymś bardzo prostym, nieskomplikowanym, łatwym do zrozumienia lub wykonania

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. piwo

Piwko – singel Kazika promujący album Silny Kazik pod wezwaniem. Singel został wydany w 2009 roku przez S.P. Records.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwkować

potocznie: pić piwo; piwoszyć

czasownik

(1.1) pić piwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) picie piwa, odczasownikowy od|piwkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Piwkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwne

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. napiwek

forma przymiotnika.

(2.1) M., B. i W. n. lp. oraz M., B. i W. nmos. lm. od: piwny

#### Źródła:

Wiktionary

# Piwnica

1. podziemne pomieszczenie, najczęściej będące pierwszym nad fundamentami jakiegoś budynku, wykorzystywane zwykle jako przechowalnia zapasów, żywności;
2. sklepione podziemne pomieszczenie służące jako pub, winiarnia, kawiarnia lub podobny lokal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) podziemne piętro budynku

(1.2) pomieszczenie przeznaczone do przechowywania wina, piwa i innych trunków

(1.3) budynek gospodarczy przeznaczony do przechowywania zapasów jedzenia na zimę, a latem w niskiej temperaturze, często pokryty ziemią

Piwnica – najniższa, całkowicie lub częściowo podziemna kondygnacja budynku. Jej funkcja zależy od typu budynku. Nazwa pochodzi od piwa, które w warunkach piwnicznych było przechowywane – było zimne i nie psuło się zbyt szybko.

Współcześnie w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych w piwnicy znajdują się komórki, w których lokatorzy przechowują mniej potrzebne na co dzień przedmioty, czasem przetwory spożywcze własnego wyrobu. Dawniej częściej wykorzystywana była do przechowywania żywności, ponieważ była pomieszczeniem nieogrzewanym, zatem o stabilnej, stosunkowo niskiej temperaturze. W głębokich piwnicach pod dworami można było nawet do lata przechowywać lód, który stopniowo topniejąc dodatkowo obniżał temperaturę. Warunki temperaturowe panujące w piwnicy wykorzystywane były również do przechowywania win.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwnicki

nazwisko

- Piwnicki − polski herb szlachecki

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Piwnicki – polski grafik, grafficiarz
- Michał Piwnicki – katolicki duchowny
- Witold Piwnicki – polski malarz
- Zygmunt Piwnicki – polski wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piwniczanin

1. mieszkaniec Piwnicznej-Zdroju; piwnicznianin (rzadko);
2. członek Piwnicy pod Baranami;
3. dawniej, rzadko: bywalec piwnicy (w znaczeniu lokalu kawiarniano-rozrywkowego mieszczącego się w podziemiach budynku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwniczanka

1. mieszkanka Piwnicznej-Zdroju; piwnicznianka (rzadko);
2. członkini "Piwnicy pod Baranami";
3. woda mineralna marki Piwniczanka;
4. dawniej, rzadko: bywalczyni piwnicy (w znaczeniu lokalu kawiarniano-rozrywkowego mieszczącego się w podziemiach budynku)

Piwniczanka – naturalna woda mineralna wydobywana w Piwnicznej-Zdroju z odwiertów P-1 i P-2. Rozprowadzana przez Zakład Butelkowania Naturalnej Wody Mineralnej Piwniczanka, którego właścicielem jest Spółdzielnia Pracy Piwniczanka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piwniczański

przymiotnik od: Piwniczna-Zdrój (do 1998 roku: Piwniczna; miejscowość wypoczynkowa nad Popradem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwniczka

niewielkie pomieszczenie wykorzystywane jako piwnica (podziemna część domu lub lokal, którego część mieści się pod ziemią)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: piwnica

(1.2) niewielka piwnica

Piwniczka – jaskinia w Miętusich Turniach w Dolinie Miętusiej w Tatrach Zachodnich. Wejście do niej znajduje się w północno-zachodnim zboczu Małej Świstówki, powyżej Jaskini Miętusiej Wyżniej, na wysokości 1440 metrów n.p.m. Długość jaskini wynosi 9 metrów, a jej deniwelacja 7 metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwniczna

odnoszący się do piwnicy; umieszczony w piwnicy; charakterystyczny dla piwnicy

Piwniczna-Zdrój (do 6 lutego 1998 Piwniczna) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piwniczna-Zdrój.

Miasto królewskie starostwa sądeckiego w powiecie sądeckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 5385 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piwniczna-Zdrój

miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim

Piwniczna-Zdrój (do 6 lutego 1998 Piwniczna) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie nowosądeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Piwniczna-Zdrój.

Miasto królewskie starostwa sądeckiego w powiecie sądeckim województwa krakowskiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa nowosądeckiego. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 5385 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piwnicznianin

rzadko: mieszkaniec Piwnicznej-Zdroju; piwniczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwnicznianka

rzadko: mieszkanka Piwnicznej-Zdroju; piwniczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwniczny

odnoszący się do piwnicy; umieszczony w piwnicy; charakterystyczny dla piwnicy

przymiotnik

(1.1) dotyczący piwnicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwniczy

kanafarz, człowiek opiekujący się piwnicą

Piwniczny – w średniowiecznej Polsce urzędnik dworski sprawujący pieczę nad piwnicami, w których przechowywano wino oraz piwo. Za panowania Henryka Walezego i Stefana Batorego nastąpił podział na dwa oddzielne stanowiska:

- Piwnicznego zajmującego się winem; osoba na tym stanowisku miała pod swoją pieczą zastawę i naczynia do podawania wina
- Piwnicznego zajmującego się piwem; zajmował się również zaopatrywaniem dwór królewski w pieczywo, świece i inne artykuły codziennego użytku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piwnik

Piwnik:

- Barbara Piwnik
- Jan Piwnik
- Józef Piwnik

#### Źródła:

Wikipedia

# Piwnobrązowy

brązowy o odcieniu piwnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwnooki

mający oczy koloru piwnego

przymiotnik

(1.1) książk. mający piwne oczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwny

dotyczący piwa, związany z piwem, o kolorze piwa

przymiotnik

(1.1) zrobiony z piwa lub z dodatkiem piwa

(1.2) spoż. używany do produkcji piwa

(1.3) o kolorze oczu: brązowy z żółtym odcieniem, w kolorze piwa

(1.4) związany z piwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwo

napój z niewielką zawartością alkoholu, otrzymany ze słodu jęczmiennego, chmielu, drożdży i wody, a także: jedna butelka, porcja tego napoju

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. kulin. niskoalkoholowy napój orzeźwiający;

(1.2) hand. butelka, puszka lub kufel piwa (1.1)

Piwo – napój alkoholowy otrzymywany w wyniku fermentacji alkoholowej brzeczki piwnej. Brzeczka stanowi wodny wyciąg ze słodu browarnego z dodatkiem chmielu i ewentualnie innych surowców. W szerokim znaczeniu, zwłaszcza historycznym, piwem określa się napój fermentowany oparty na zbożowym surowcu. Piwo to najstarszy i najczęściej spożywany napój alkoholowy oraz trzeci pod względem popularności po wodzie i herbacie napój na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwomat

automat do sprzedaży piwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwonia

krzew z rodziny jaskrowatych o dużych, białych, różowych lub czerwonych kwiatach; peonia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Paeonia|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych;

(1.2) bot. ogrod. roślina z rodzaju piwonii (1.1)

(1.3) kwiat piwonii (1.2)

(1.4) gw-pl|Warszawa. piwo

Rośliny:

- piwonia – rodzaj roślin z rodziny piwoniowatych

Rzeki w Polsce:

- Piwonia – rzeka, dopływ Prosny
- Piwonia – rzeka, dopływ Tyśmienicy

Zobacz też:

- 2S7 Pion (tłum. Piwonia) – radziecka armata samobieżna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwonin

Piwonin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory. Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 739.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wszystkich Świętych w Sobieniach-Jeziorach.

Wieś szlachecka Piwonino położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie czerskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Piwoniowate

o cechach piwoniowatych (rodzina roślin)

Piwonia (Paeonia L.) – jedyny rodzaj należący do rodziny piwoniowatych (Paeoniaceae). Obejmuje 32–35 gatunków. Pochodzą głównie z obszarów Europy i Azji o umiarkowanym klimacie. Centrum zróżnicowania stanowią Chiny, gdzie rośnie 15 gatunków, z czego 10 to endemity. Do flory Europy południowej i wschodniej należy 7 gatunków, jedynie dwa gatunki pochodzą z zachodniego wybrzeża Ameryki Północnej. Rośliny te występują głównie w miejscach skalistych, na słonecznych zboczach wśród muraw i w zbiorowiskach wysokich bylin, gatunki krzaczaste rosną w formacjach zaroślowych i w widnych, świetlistych lasach w Himalajach i w zachodnich oraz środkowych Chinach, często na skałach wapiennych. Kwiaty zapylane są zwykle przez żywiące się pyłkiem chrząszcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piwoniowaty

o cechach piwoniowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwoniowiec

gatunek rośliny z rzędu o tej samej nazwie, obecnie zaliczany do rodziny piwoniowatych (wcześniej jaskrowatych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwoniowy

→ piwonia

Patrz:piwonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwónka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. bot. ogrod. piwonia

#### Źródła:

Wiktionary

# Piwoński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwosz

człowiek lubiący piwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) miłośnik i znawca piwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwoszka

kobieta lubiąca pić piwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miłośniczka i znawczyni piwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwoszyć

potocznie: pić piwo; piwkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwot

w koszykówce: dozwolony przepisami obrót zawodnika trzymającego w ręku piłkę

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) część ramy rowerowej, do której montuje się hamulce

(1.2) w koszykówce: dozwolony przepisami obrót zawodnika trzymającego w ręku piłkę, podczas którego jedna stopa ciągle dotyka boiska

(1.3) mat. element dzielący ciąg na dwie części, np. przy sortowaniu przez podział

Piwot (lub obrót) – w koszykówce jest legalnym ruchem zawodnika trzymającego żywą piłkę.

Piwot (obrót) polega na wykonaniu ruchu (lub ruchów) jedną ze stóp, bez odrywania drugiej stopy (stopa nogi obrotu pozostaje na jednym punkcie na boisku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwotalny

przymiotnik

(1.1) rzad. obrotowy, osiowy

(1.2) przen. polit. pejor. nie mający samodzielnej władzy, ale za to wchodzący w koalicje z prawie każdą opcją polityczną;

#### Źródła:

Wiktionary

# Piwotować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) środ. inform. w arkuszu kalkulacyjnym: przedstawiać, zestawiać dane w formie tabeli przestawnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Piwowar

osoba pracująca w piwowarstwie (browarnictwie, przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek); browarnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się warzeniem piwa

Piwowar (staropol. mielcarz) – rzemieślnik zajmujący się warzeniem piwa; szerzej osoba pracująca w przemyśle piwowarskim (browarnictwie – przemyśle spożywczym zajmującym się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek).

Piwowar to specjalizacja zawodowa sięgająca swoją tradycją czasów średniowiecza, kiedy następuje rozwój miast, rzemiosła piwnego, a co za tym idzie ustawodawstwa prawnego regulującego prawa i obowiązki piwowara. Wraz z rozwojem rzemiosła piwowarskiego powstają w Anglii i Belgii cechy piwowarów, ograniczające dostęp do fachu, regulujące praktyki czeladnicze oraz ustalające zasady otrzymania tytułu mistrza piwowarskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwowarczyk

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. uczeń piwowarski

(1.2) daw. syn piwowara

(1.3) daw. lekcew. bądź pogard. kiepski piwowar

Piwowarczyk – polskie nazwisko, na początku lat 90. XX wieku Polskę zamieszkiwały 8193 osoby o tym nazwisku.Osoby noszące to nazwisko:

- Andrzej Piwowarczyk (ujednoznacznienie)
- Antoni Piwowarczyk – pseudonim polskiego polityka Władysława Wolskiego
- Antoni Piwowarczyk – polski żołnierz
- Damian Piwowarczyk – polski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Dariusz Piwowarczyk – polski historyk
- Hubert Piwowarczyk – polski siatkarz
- Jan Piwowarczyk – polski duchowny katolicki
- Jan Piwowarczyk – polski harcerz
- Kazimierz Piwowarczyk – polski działacz partyjny i państwowy
- Marek Piwowarczyk – polski filozof
- Wojciech Piwowarczyk – polski ksiądz, Sługa Boży
- Zdzisław Piwowarczyk – polski architekt i urbanista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwowarek

→ piwowar

Patrz:piwowar

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwowarka

→ piwowar

Patrz:piwowar

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwowarnia

zakład przetwórstwa spożywczego zajmujący się produkcją piwa; browar

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. wytwórnia piwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piwowarski

wykorzystywany w procesie warzenia piwa (np. drożdże piwowarskie), związany w jakiś sposób z piwowarstwem lub piwowarem (np. cech piwowarski); browarniany, browarniczy, browarny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piwowarstwem, dotyczący piwowarstwa

- Arnulf (Arnold) Piwowarski (580–640) – święty Kościoła katolickiego
- Edward Piwowarski (1910–1974) – polski rzeźbiarz
- Grzegorz Piotrowski (ur. 1971) – polski kolarz
- Jerzy Piwowarski (ur. 1959) – artysta fotografik
- Juliusz Piwowarski (ur. 1954) – publicysta, pedagog, politolog
- Kordian Piwowarski (ur. 1978) – polski reżyser i scenarzysta
- Marek Piwowarski (ur. 1965) – honorowy konsul Rzeczypospolitej
- Radosław Piwowarski (ur. 1948) – polski reżyser i scenarzysta oraz aktor filmowy
- Rafał Piwowarski (ur. 1947) – polski pedagog, profesor nauk humanistycznych
- Władysław Piwowarski (1929 – 2001) – polski ksiądz katolicki, nauczyciel akademicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwowarsko-Słodowniczy

zajmujący się wyrobem piwa ze słodu, głównie jęczmiennego (np. przemysł piwowarsko-słodowniczy), związany w jakiś sposób z takim sposobem warzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwowarstwo

wyrób piwa, przemysł spożywczy zajmujący się warzeniem piwa i jego dystrybucją na rynek; browarnictwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sztuka warzenia piwa;

Piwowarstwo albo browarnictwo – sztuka warzenia piwa (w tym piwowarstwo domowe) oraz produkcja piwa w browarach na skalę przemysłową (zob. przemysł piwowarski).

Stwarza zapotrzebowanie na produkty rolne: jęczmień browarny oraz chmiel.Produktami ubocznymi są: młóto, chmieliny, osady brzeczkowe, używane na paszę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piwowiec

pracownik PIW-u (Państwowego Instytutu Wydawniczego); PIW-owiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwowoński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwowski

przymiotnik od: PIW (Państwowy Instytut Wydawniczy); PIW-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwoznawca

specjalista w zakresie wiedzy o produkcji i rodzajach piwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Piwsko

zgrubienie od: piwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od: piwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pixie

[czytaj: piks-i] postać serialu animowanego "Pixie, Dixie i Pan Jinks"

Pixie (również Pixy, Pixi, w Kornwalii – pigsie) – w brytyjskim folklorze małe postaci obdarzone magiczną mocą zamieszkałe głównie na południu Anglii, w Devonie i Kornwalii, co sugeruje ich celtyckie pochodzenie i nazwę. W opisach z epoki wiktoriańskiej zwykle pojawiają się ze spiczastymi uszami, w zielonym stroju i spiczastym kapeluszu. W niektórych opisach oczy mają zwrócone ku górze. We współczesnym użyciu wyraz pixie jest bliskoznaczny z pojęciem wróżki, jednak w folklorze rasy te były ze sobą skłócone. Najbliższym polskim odpowiednikiem oryginalnego znaczenia będzie krasnoludek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piyrszy

liczebnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pierwszy

#### Źródła:

Wiktionary

# Piyła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła

#### Źródła:

Wiktionary

# Piza

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we Włoszech, w Toskanii, stolica prowincji Piza (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w środkowej części kraju w regionie Toskania;

Piza (wł. Pisa) – miasto we Włoszech, w Toskanii, 85 379 mieszkańców, nad rzeką Arno, oddalone o 13 km od wybrzeża Morza Tyrreńskiego.

Piza jest także jedną z prowincji Toskanii o powierzchni 2448 km², zamieszkaną przez 384 957 osób, podzieloną na 39 gmin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piżama

strój przeznaczony do spania lub odpoczynku, składający się z luźnych spodni i bluzy albo spodenek i koszulki; pidżama; pyjama (rzadko)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) strój, który zakłada się, idąc spać;

Piżama (pidżama) – ubiór nocny, nakładany do snu, składający się z dwóch części: bluzy (często rozpinanej) i spodni. Piżama ma zwykle luźny, swobodny krój. Piżamy są na ogół wykonywane z bawełny, często z bawełnianego trykotu lub flaneli. Materiałem na bardziej eleganckie piżamy bywa też satyna, także jedwabna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piżamka

zdrobnienie od: piżama; pidżamka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: piżama

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piżamowy

związany w jakiś sposób z piżamą (np. komplet piżamowy, zestaw piżamowy), odnoszący się do piżamy; pidżamowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizańczyk

mieszkaniec Pizy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Pizy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizang

gatunek banana uprawiany powszechnie w krajach tropikalnych; banan zwyczajny, banan właściwy, banan zaostrzony, figa rajska, błogosława

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pizanka

mieszkanka Pizy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Pizy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizanozaur

rodzaj drobnego ornitopoda z rodziny lesotozaurów

Pizanozaur (Pisanosaurus) – rodzaj archozaura z grupy Dinosauriformes żyjącego w okresie triasu (ok. 227-220 mln lat temu) na terenach dzisiejszej Ameryki Południowej. Jego szczątki znaleziono w Argentynie (w prowincji La Rioja).

Jego dokładna pozycja w obrębie Dinosauriformes jest niepewna; mógł to być jeden z najwcześniejszych dinozaurów ptasiomiednicznych (Ornithischia) lub przedstawiciel rodziny Silesauridae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pizański

przymiotnik od: Piza (miasto w środkowych Włoszech)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pizą, dotyczący Pizy, pochodzący z Pizy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizarro

[czytaj: pisarro] nazwisko, np. Francisco Pizarro (1478-1541), konkwistador hiszpański

Hiszpańscy konkwistadorzy:

- Francisco Pizarro
- Gonzalo Pizarro – przyrodni brat Francisco
- Hernando Pizarro – brat Francisco
- Juan Pizarro − przyrodni brat Francisco
- Pedro Pizarro − kuzyn Francisco

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pizda

wulgarnie:
1. żeński organ płciowy;
2. wyzwisko używane głównie w stosunku do kobiet;
3. nieudacznik;
4. siniak (ślad na ciele)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wulg. anat. pochwa lub srom; żeński narząd płciowy

(1.2) wulg. med. siniak, często podbite oko, ślad po pobiciu

(1.3) wulg. pejor. niezdara, ciamajda

(1.4) wulg. seks. męski odbyt (jako obiekt seksualny)

(1.5) wulg. usta

(1.6) wulg. obraź. pejor. o kobiecie

(1.7) wulg. eduk. ocena niedostateczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizdeczka

zdrobnienie od: pizda

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizdnąć

pizgnąć, piznąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizdnięty

pizgnąć, piznąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizdogrzeb

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) wulg. ginekolog

#### Źródła:

Wiktionary

# Pizdowaty

wulgarnie:
1. ślamazarny, niezdarny, nieudolny; ciapowaty, ofermowaty, ciamajdowaty;
2. kiepski, marny, złej jakości; chujowy;
3. skłonny do płaczu; mazgajowaty;
4. słaby, zniewieściały, bez charakteru; mimozowaty, mięczakowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) wulg. niezaradny

(1.2) wulg. zniewieściały

(1.3) wulg. kiepski, marny, do niczego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizduś

pogardliwie:
1. mężczyzna zniewieściały, posiadający kobiece cechy;
2. mężczyzna niezaradny, nieudolny; ofiara, oferma;
3. mężczyzna tchórzliwy, bojący się wszystkiego; cykor

#### Źródła:

SJP.pl

# Piżdżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piździć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Piździć

wulgarnie:
1. silnie wiać; pizgać;
2. śmierdzieć, cuchnąć;
3. o zimnej pogodzie: dokuczać, doskwierać; pizgać

czasownik przechodni

(1.1) wulg. padać (o deszczu, śniegu)

(1.2) wulg. śmierdzieć

(1.3) wulg. być lub wiać (zwykle o cieple lub zimnie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piździelec

wulgarnie: wyzwisko kierowane do mężczyzn; chuj, pizda

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. mężczyzna bardzo źle oceniany przez mówiącego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizgać

wulgarnie:
1. silnie wiać; piździć;
2. bić, uderzać;
3. rzucać czymś;
4. o zimnej pogodzie: dokuczać, doskwierać; piździć

czasownik

(1.1) pot. rzucać

(1.2) bić

(1.3) wulg. jebać, pierdolić

(1.4) pot. wiać, być zimno (o pogodzie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|pizgać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Pizgnąć

pizdnąć, piznąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Piżjan

sieja piżjan - gatunek ryby z rodziny łososiowatych

Sieja piżjan (Coregonus pidschian) – gatunek ryby siejowatej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżma

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodach niżnonowogrodzkim i kirowskim Rosji, prawy dopływ Wiatki

(1.2) geogr. hydron. rzeka w Republice Komi, w Rosji, lewy dopływ Peczory

#### Źródła:

Wiktionary

# Piżmaczek

roślina z rodziny piżmaczkowatych, o kwiatach pachnących piżmem, rosnący w cienistych lasach całej Polski

Piżmaczek (Adoxa L.) – rodzaj roślin należący do rodziny piżmaczkowatych. Obejmuje w zależności od ujęcia trzy lub pięć gatunków. Występują one w strefie umiarkowanej i chłodnej półkuli północnej, przy czym dwa gatunki to endemity chińskie. Do flory Polski należy jeden gatunek – piżmaczek wiosenny (Adoxa moschatellina), będący zarazem gatunkiem typowym rodzaju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmaczkowate

rodzina roślin z gromady okrytonasiennych, obejmująca jedynie kilka gatunków piżmaczka (niewielkiej rośliny o kwiatach pachnących piżmem, rosnącej w cienistych lasach całej Polski)

Piżmaczkowate (Adoxaceae Trautv.) – rodzina roślin należąca do rzędu szczeciowców (Dipsacales Dumort.). Należy do niej 5 rodzajów z ok. 200 gatunkami. Przedstawiciele występują przede wszystkim w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, rzadziej w górach strefy międzyzwrotnikowej. W systemach XX-wiecznych (np. w systemie Cronquista z 1981 i Reveala z 1993) do rodziny tej zaliczano tylko rośliny zielne, krzewy grupując w rodzinie przewiertniowatych (Caprifoliaceae), ew. kalinowatych (Viburnaceae) i bzowatych Sambucaceae. Od przełomu XX i XXI wieku (systemy APG) piżmaczkowate wyodrębniane są jako grupa monofiletyczna, wyodrębnienie bzu zmieniłoby rodzinę piżmaczkowatych w takson parafiletyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmaczkowaty

o cechach piżmaczkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piżmak

ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, szczur piżmowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gryzoń półkuli północnej wytwarzający piżmo;

Piżmak (Ondatra) – rodzaj ssaka z podrodziny karczowników (Arvicolinae) w obrębie rodziny chomikowatych (Cricetidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piżmaki

ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, szczur piżmowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Piżmian

włóknodajna i ozdobna roślina z rodziny ślazowatych

Piżmian (Abelmoschus) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych (Malvaceae). Obejmuje 15 gatunków występujących w tropikach Afryki i Azji. Niektóre gatunki, np. piżmian jadalny (A. esculentus) i piżmian właściwy (A. moschatus) uprawiane są jako rośliny ozdobne i jadalne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmo

mazista wydzielina gruczołów piżmowca (substancja otrzymywana również syntetycznie), służąca do utrwalania zapachu perfum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zootechn. wydzielina z gruczołów okołoodbytniczych piżmowca syberyjskiego;

(1.2) przest. przyprawa z wydzielin gruczołów zwierzęcych wydzielających silny zapach

(1.3) stpol. bot. bodziszek cuchnący

(1.4) stpol. kosmet. maść zapachowa

Piżmo – wydzielina z gruczołów zapachowych piżmowca syberyjskiego (Moschus moschiferus, daw. „jeleń piżmowy”), stosowana jako substancja zapachowa i utrwalacz zapachu perfum. Substancję o podobnych właściwościach można pozyskać od innych zwierząt. Naturalne piżma są obecnie zastępowane przez syntetyczne wonne związki chemiczne, tzw. piżma sztuczne (syntetyczne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piżmoszczur

ziemno-wodny gryzoń z rodziny nornikowatych; piżmak, szczur piżmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmowce

azjatycki ssak z jeleniowatych; na brzuchu samce mają gruczoł wydzielający piżmo

Piżmowcowate, piżmowce (Moschidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Atriodactyla).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmowcowate

o cechach piżmowcowatych (rodzina ssaków)

Piżmowcowate, piżmowce (Moschidae) – rodzina ssaków z podrzędu przeżuwaczy (Ruminantia) w obrębie rzędu parzystokopytnych (Atriodactyla).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmowcowaty

o cechach piżmowcowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piżmowiec

azjatycki ssak z jeleniowatych; na brzuchu samce mają gruczoł wydzielający piżmo

Piżmowiec (Moschus) – rodzaj ssaków z rodziny piżmowcowatych (Moschidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmówka

1. gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; kaczka piżmowa;
2. wonnica piżmówka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

Piżmówka, piżmówka amerykańska, kaczka piżmowa (Cairina moschata) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący tereny od wybrzeży Meksyku, poprzez Amerykę Środkową po Ekwador nad Pacyfikiem oraz wybrzeża Urugwaju i północnej Argentyny nad Atlantykiem. Udomowiony przez Indian Ameryki Południowej, trafił do Europy w XVI wieku przywieziony przez Hiszpanów i Portugalczyków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmówki

1. gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych; kaczka piżmowa;
2. wonnica piżmówka - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

Cairinini – plemię ptaków z podrodziny kaczek (Anatinae) w obrębie rodziny kaczkowatych (Anatidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piżmowół

potężnie zbudowany ssak z krętorogich występujący w arktycznych rejonach Ameryki Północnej; piżmowiec wschodni, wół piżmowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ovibos moschatus|ref=tak., gatunek ssaka kopytnego występujący na dalekiej północy, w tundrach Ameryki Północnej i Azji;

Piżmowół arktyczny, wół piżmowy (Ovibos moschatus) – gatunek ssaka łożyskowego z rzędu parzystokopytnych, jedyny przedstawiciel rodzaju piżmowół (Ovibos) Blainville, 1816.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piżmowy

wyprodukowany z dodatkiem piżma, pachnący piżmem (np. olejek piżmowy), związany w jakiś sposób z piżmem (np. zapach piżmowy)

przymiotnik

(1.1) związany z piżmem, dotyczący piżma

(1.2) wydzielający piżmo

(1.3) o zapachu piżma

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piznąć

pizdnąć, pizgnąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. uderzyć

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. wybić (na zegarze)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piźnięty

pizdnąć, pizgnąć; wulgarnie:
1. uderzyć, walnąć, trzasnąć;
2. mocno rzucić;
3. wybuchnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Piźnióny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. głupkowaty, szalony

#### Źródła:

Wiktionary

# Piźniynty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. głupkowaty, szalony

#### Źródła:

Wiktionary

# Piznóć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Pizolit

kuliste skupienie mineralne spotykane w osadach gorących źródeł oraz wśród osadowych rud żelaza

Pizolit – skała osadowa składająca się ze scementowanych pizoidów. Najczęściej jest skałą węglanową.

W jaskiniach pizolity uważane są za jeden z rodzajów twardych nacieków jaskiniowych. Są to niewielkie, złożone z kalcytu lub aragonitu kuliste konkrecje o średnicy do 6 cm. Powstają w jeziorkach, w których woda jest nieruchoma (nie wpadają do niej np. krople wody ze stropu). Gdy w roztworze węglanu wapnia w takim jeziorku znajdzie się jakiś ośrodek krystalizacji (np. drobny okruch wapienia), wówczas wokół niego zaczynają się tworzyć pizolity lub perły jaskiniowe. Obydwie formy mają taki sam skład chemiczny i koncentryczna budowę, różnią się tylko powierzchnią. Perły jaskiniowe mają gładką i błyszczącą powierzchnię, pizolity chropowatą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pizolityczny

tyczący się pizolitu (kulistego skupienia mineralnego spotykanego w osadach gorących źródeł oraz wśród osadowych rud żelaza)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizon

- Gajusz Kalpurniusz Pizon
- Gnejusz Kalpurniusz Pizon

#### Źródła:

Wikipedia

# Pizydia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. starożytna kraina w południowo-zachodniej części Azji Mniejszej, obecnie na terenie Turcji

Pizydia (gr. Πισιδία, łac. Pisidia) – historyczna kraina w południowo-zachodniej Azji Mniejszej. Na wschodzie graniczyła z Cylicją i Izaurią, na południu z Pamfilią, na zachodzie z Licją i Karią, na północy z Frygią. Była uważana czasami za część Frygii lub Pamfilii, trudno obecnie wskazać jej dokładne granice.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Pizydyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Pizydią, dotyczący Pizydii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język pizydyjski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Pizystrat

Pizystrat (gr. Πεισίστρατος) – tyran Aten w latach 561-527 p.n.e. Dynastia Pizystratydów (on oraz jego synowie, Hipparchos i Hippiasz) panowała w Atenach do 510 p.n.e.

Był jednym z tyranów ateńskich od 561/560 r. p.n.e. Swoją pozycję zawdzięczał konfliktom między rodzinami arystokratycznymi. Obok Pizystrata po ustąpieniu Solona w trakcie walk dominującą pozycję na scenie politycznej osiągnęli także Likurg, wspieranego przez – „mieszkańców równiny” (pediakoi) oraz Megakles z rodu Alkmeonidów, który miał poparcie „mieszkańców wybrzeża” (paralioi). Pizystrat stał na czele „mieszkańców gór” (diakrioi). Był popierany przez ubogich mieszkańców Aten oraz biednych rolników. Dojść do władzy pomogły mu zyski z jego kopalni złota. Odegrał w historii tej polis ważną rolę. Przejął władzę po Solonie, albowiem ten nie wprowadził równowagi wewnętrznej w państwie. Kluczowe było jednak upozorowanie przez Pizystrata zamachu na jego osobę. Rzekomo raniony, zaapelował o przyznanie mu gwardii przybocznej, tzw. noszących maczugi (κορυνηφόροι), „ile że przedtem już odznaczył się jako wódz w czasie wyprawy przeciwMegarejczykom, zdobył Nizaję i innych wielkich czynów dokonał.”. Z takim wsparciem zdobycie władzy było ułatwione.

#### Źródła:

Wikipedia

# Pizz.

skrót od: pizzicato (określenie wykonawcze: szarpiąc struny palcem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizza

[czytaj: picca] placek drożdżowy z dodatkami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. płaski placek z ciasta drożdżowego z dodatkami, danie o włoskim rodowodzie;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pizzer

[czytaj: piccer] pracownik pizzerii robiący pizzę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) piekarz, który wykonuje pizze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizzeria

[czytaj: picceria] restauracja, w której głównym daniem jest pizza; pizzernia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gastr. restauracja, w której pizza jest głównym daniem;

Pizzeria – lokal gastronomiczny specjalizujący się w przyrządzaniu i serwowaniu pizzy.

Wiele pizzerii, oprócz sprzedaży pizzy w lokalu, prowadzi sprzedaż przez telefon oraz strony internetowe – pizze dostarczane są przez dostarczycieli bezpośrednio do mieszkań lub biur klientów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Pizzerina

[czytaj: piccerina] placek drożdżowy przygotowywany tak samo, jak spód od pizzy, zawijany i podawany na ciepło z grzybami, mięsem lub innymi dodatkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizzerka

[czytaj: piccerka] pracownica pizzerii robiąca pizzę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. płaska bułka z dodatkami na wierzchu, przypominająca małą pizzę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizzernia

[czytaj: piccernia] rzadko: restauracja, w której głównym daniem jest pizza; pizzeria (częściej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. pizzeria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Pizzicato

[czytaj: picc-ikato] określenie wykonawcze dla instrumentów strunowych, głównie smyczkowych: szarpiąc struny palcem

Pizzicato (wym. [pittsiˈkaːto], tłum. szarpany, zrywany) – technika artykulacyjna, polegająca na wprowadzeniu w ruch struny instrumentu smyczkowego poprzez szarpanie palcem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Pizzomat

[czytaj: piccomat] automat do sprzedaży pizzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizzonosz

[czytaj: picconosz] żartobliwie: dostawca pizzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Pizzowy

→ pizza [czytaj: piccowy]

przymiotnik relacyjny

(1.1) spoż. związany z pizzą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piła

1. narzędzie do przecinania; pilarka;
2. potocznie: człowiek natarczywy, nudny, pedantyczny;
3. ryba podobna do rekina
4. środowiskowo o wymagającym nauczycielu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. miasto powiatowe w województwie wielkopolskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w Polsce

- piła – narzędzie
- piła – instrument

Nazwy w kulturze

- Piła – seria filmów o psychopatycznym zabójcy Johnie Krammerze
- Piła – krótkometrażowy film, pierwowzór poniższego filmu
- Piła – film z 2004 r.
- Piła – ścieżka dźwiękowa filmu Piła (2004)
- Piła – gra wideo wyreżyserowana przez Jamesa Wana, Leigh Whannella i Davida Cohena
- Saw: Rebirth (polski tytuł: Piła: Odrodzenie) – komiks napisany przez R. Erica Lieba i Krisa Oprisko. Rysunki Renato Guedes z 2005 roku.
- Saw: The Ride (polski tytuł: Piła: Przejażdżka) – kolejka górska otwarta 14 marca 2009 w Thorpe Park w Wielkiej Brytanii.
- Saw Das Spiel (ang. Saw The Game) – gra on-line wydana w języku niemieckim 1 lipca 2007.
- dawna nazwa rzeki Mrożycy
- ryba piła
- "Młyn na Pile" na Mrożycy w Głownie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piłaciński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłakno

jezioro w Polsce

Piłakno – jezioro w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Sorkwity, leżące na terenie Pojezierza Mrągowskiego w dorzeczu Krutyni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piłat

Poncjusz Piłat; Piłat z Pontu; prefekt rzymskiej Judei 26-36 r. (37 r.?)

Poncjusz Piłat (łac. Pontius Pilatus, gr. Πόντιος Πιλᾶτος) – od 26 do 36/37 n.e. rzymski prefekt Judei, będącej wówczas częścią prowincji Syria. Zgodnie z chrześcijańskimi Ewangeliami oraz tzw. świadectwem Flawiusza prowadził proces Jezusa Chrystusa i zatwierdził jego wyrok śmierci. Szczegóły jego życia przed okresem pełnienia funkcji w Judei nie są znane, a po okresie namiestnictwa są obiektem szeregu legend.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piłatyk

kij do podbijania piłki w grze w palanta, kwadranta; palant, podbijak

#### Źródła:

SJP.pl

# Piława

1. nazwa dwóch wsi w Polsce;
2. dopływ Gwdy;
3. dopływ Bystrzycy

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Bałtyjsk (nazwa oficjalna do 1946 roku, obecnie egzonim wariantowy)

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 4, w tym 2 podstawowe

- Piława – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Mietków
- Piława – część wsi Wola Mała w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
- Piława – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Borne Sulinowo
- Piława – część wsi Kłębowiec w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Wałcz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piławce

wieś na Ukrainie

Pilawa (dawny polski egzonim: Piławce; ukr. Пилява, Pylawa) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie chmielnickim, w hromadzie Stara Sieniawa, nad rzeką Ikwą. W 2001 roku liczyła 672 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piławianin

mieszkaniec Piławy Górnej (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piławianka

mieszkanka Piławy Górnej (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piławiecki

związany w jakiś sposób z Piławcami (ukraińską miejscowością nad rzeką Piławą, w obwodzie chmielnickim), odnoszący się do Piławców

#### Źródła:

SJP.pl

# Piławski

przymiotnik od: Piława Górna

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z Piławą (inna nazwa: Bałtyjsk)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłeczka

zdrobnienie od: piłka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn., spieszczenie od: piłka

(1.2) zdrobn., spieszczenie od: piła

(1.3) pot. mała piłka (okrągła) do gry lub zabawy

(1.4) pot. pieszcz. ciężarna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłeczkowy

→ piłeczka

Patrz:piłeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłecznica

rodzaj błonkówki z rodziny pilarzowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłka

1. napełniona powietrzem kula odbijająca się sprężyście, najczęściej wykonana z gumy lub skóry, wykorzystywana do zabawy lub gier sportowych;
2. niewielka piła ręczna;
3. gra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kulisty lub owalny przedmiot, wykonany ze skóry lub gumy, często wypełniony powietrzem, wykorzystywany w sporcie lub do zabawy

(1.2) pot. zabawa lub gra sportowa z użyciem piłki (1.1)

(1.3) rzut piłką (1.1); piłka (1.1) lecąca w powietrzu podczas gry

(1.4) techn. piła ręczna o małych rozmiarach

(1.5) pot. głowa

(1.6) pot. brzuch ciężarnej

Piłka – kulisty przedmiot, najczęściej używany w sportach i grach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piłkarka

→ piłkarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zawodniczka grająca w piłkę nożną

(1.2) zawodniczka grająca w piłkę ręczną

(1.3) zawodniczka grająca w piłkę siatkową

Patrz:piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłkarski

→ piłkarstwo, → piłkarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z piłkarstwem, dotyczący piłkarstwa

Patrz:piłkarstwo, → piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłkarstwo

ogół czynności, spraw związanych z czynną grą w piłkę, szczególnie w piłkę nożną, zespół rzeczy odnoszących się do tej dziedziny sportu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sport. gra w piłkę nożną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłkarz

osoba grająca w piłkę, zwykle w piłkę nożną

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec grający w piłkę nożną

(1.2) sport. sportowiec grający w piłkę ręczną

(1.3) sport. sportowiec grający w piłkę siatkową

Piłkarz (w odniesieniu do kobiet stosuje się formę piłkarka) – osoba uprawiająca grę w piłkę, przede wszystkim w piłkę nożną. Określenie stosowane mniej precyzyjnie w przypadku sportowca uprawiającego:

- futsal (piłkarz halowy, futsalista)
- piłkę nożną plażową (piłkarz plażowy)
- piłkę ręczną (piłkarz ręczny, szczypiornista)
- piłkę wodną (piłkarz wodny, waterpolista).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piłkarzyk

1. figurka piłkarza;
2. obraźliwie: piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłkarzyki

trambambula;
1. gra zręcznościowa rozgrywana przy użyciu figurek piłkarzy przymocowanych do rurek poruszanych rękoma, na stole przypominającym miniaturowe boisko do piłki nożnej, polegająca na zdobyciu ustalonej liczby bramek;
2. stół do tej gry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gra zręcznościowa przypominająca futbol, rozgrywana w specjalnej skrzynce z figurkami piłkarzy na ruchomych prętach;

forma rzeczownika|rodzaj=męski.

(2.1) lm. od: piłkarzyk

Piłkarzyki, futbol stołowy, piłka stołowa, trambambula (ang. Table football, niem. Tischfußball) – gra 2- lub 4-osobowa, imitująca prawdziwy mecz piłki nożnej.

Jest bardzo popularna w barach, szkołach. Występuje w wersji rekreacyjnej, jak i automatowej (przed rozpoczęciem gry trzeba włożyć monetę). Realizowana może być również jako sport.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piłkarzykowy

→ piłkarzyki (trambambula)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłkarzyna

lekceważąco: marny, lichy piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłkochwyt

ogrodzenie wokół boiska zapobiegające wypadaniu piłki poza plac gry

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. wysoka konstrukcja z zawieszaną na niej siatką, umieszczana z tyłu bramki na boisku do piłki nożnej lub ręcznej, która służy do zatrzymywania lecących piłek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłkoholik

osoba bardzo interesująca się piłką nożną, poświęcająca jej zbyt wiele czasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłkoholizm

przesadne interesowanie się piłką nożną, poświęcanie tej tematyce zbyt dużej ilości czasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłkorożny

1. krokwiowiec piłkorożny - gatunek chrząszcza z rodziny kołatkowatych;
2. pniakowiec piłkorożny - gatunek chrząszcza z rodziny zalęszczycowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłkować

rzadko: wycinać niewielką piłą ręczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłkowanie

rzadko: wycinać niewielką piłą ręczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłkowany

o liściach: o brzegach ograniczonych niewielkimi ostro zakończonymi ząbkami oddzielonymi od siebie wcięciami

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający krawędź z ostro zakończonymi, pochylonymi, drobnymi wcięciami i klapkami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłkowaty

przypominający piłkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłodziób

ptak z rodziny o tej samie nazwie, zamieszkujący lasy Południowej Ameryki, odznaczający się jaskrawym upierzeniem i dużym ząbkowanym dziobem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny piłodziobów występujący w Ameryce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłodziobe

o cechach piłodziobych (północnoamerykańskich ptaków leśnych z rzędu kraskowatych, o dużym dziobie z charakterystycznymi niewielkimi ząbkami)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłodzioby

o cechach piłodziobych (północnoamerykańskich ptaków leśnych z rzędu kraskowatych, o dużym dziobie z charakterystycznymi niewielkimi ząbkami)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Momotidae|G.R. Gray|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu kraskowych

Piłodzioby (Momotidae) – rodzina ptaków z rzędu kraskowych (Coraciiformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piłogon

gatunek atlantyckiej ryby poławianej do konsumpcji i dla skór

Piłogon (Galeus melastomus) – gatunek morskiej ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny Pentanchidae. Poławiana jako ryba konsumpcyjna i dla skór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piłokształtny

przymiotnik

(1.1) taki, który kształtem przypomina zęby piły

#### Źródła:

Wiktionary

# Piłonos

gatunek średniej wielkości rekina

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłować

1. przecinać piłą
2. obrabiać coś pilnikiem
3. środowiskowo: być wymagającym nauczycielem
4. potocznie: chrapać

czasownik

(1.1) rżnąć, przecinać coś piłą lub piłką

(1.2) ścierać lub wygładzać coś pilnikiem

(1.3) przen. chrapać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|piłować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Piłowate

rodzina ryb morskich z rzędu płaszczek, o kształcie ciała podobnym do ciała rekina i przypominającym piłę pysku uzbrojonym w boczne zęby

Piłowate (Pristidae) – rodzina ryb chrzęstnoszkieletowych z rzędu Rhinopristiformes.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Piłowaty

1. przypominający piłę, ząbkowany tak, jak piła (np. piłowaty szew);
2. nudnawy, nieciekawy (np. piłowate przedstawienie, piłowata recenzja);
3. o cechach piłowatych (ryb morskich z rzędu płaszczek, o kształcie ciała podobnym do ciała rekina i przypominającym piłę pysku uzbrojonym w boczne zęby)

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłowy

dotyczący piły

#### Źródła:

SJP.pl

# Piłozębny

przymiotnik

(1.1) elektr. o przebiegu: piłokształtny

#### Źródła:

Wiktionary

# Piłsudczyk

żołnierz służący pod dowództwem Józefa Piłsudskiego (polskiego działacza niepodległościowego, twórcy i przywódcy Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. żołnierz Legionów Piłsudskiego; później zwolennik Józefa Piłsudskiego i jego polityki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Piłsudczykowski

związany z Józefem Piłsudskim, jego działalnością i poglądami

przymiotnik

(1.1) polit. związany ze zwolennikami Piłsudskiego i jego polityki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłsudczyzna

ogół poglądów Józefa Piłsudskiego (polskiego działacza niepodległościowego, twórcy i przywódcy Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej) i historia, miejsca z nim związane

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) publ. pejor. lub iron. polityka prowadzona przez Józefa Piłsudskiego i jego obóz

(1.2) publ. pejor. lub iron. polityczne zaplecze Józefa Piłsudskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Piłsudski

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

## Osoby

- Adam Piłsudski – polityk, brat Józefa Piłsudskiego
- Bronisław Piłsudski – etnograf, brat Józefa Piłsudskiego
- Edmund Piłsudski – rotmistrz husarów, kuzyn Józefa Piłsudskiego
- Franciszek Piłsudski – starosta wieszwiański, piwniczy Wielkiego Księstwa Litewskiego
- Ignacy Juliusz Piłsudski – szambelan Stanisława Augusta Poniatowskiego
- Jan Chrystofor Piłsudski – starosta czerakowski i wiśniański, członek konfederacji targowickiej
- Jan Piłsudski – prawnik, społecznik, działacz państwowy
- Józef Piłsudski – Naczelnik Państwa, pierwszy Marszałek Polski
- Józef Wincenty Piłsudski – ojciec Józefa Piłsudskiego
- Kazimierz Ludwik Piłsudski – prapradziad Józefa Piłsudskiego
- Kazimierz Piłsudski – urzędnik, działacz szachowy
- Kazimierz Piłsudski – rotmistrz żmudzki
- Piotr Paweł Piłsudski – dziad Józefa Piłsudskiego
- Rowmund Piłsudski – pisarz polityczny
- Zygmunt Piłsudski – rosyjski generał-policmajster

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia