# Żaba

płaz bezogonowy wodny lub lądowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. pot. pospolity płaz bezogonowy z wielu różnych rodzin, głównie z żabowatych;

(1.2) slang. mot. nożny podnośnik do samochodu

(1.3) techn. pot. klucz do rur z regulowaną szerokością rozstawu szczęki

(1.4) sport. pot. klasyczny styl pływacki

(1.5) środ. kolej. izolator sekcyjny sieci trakcyjnej

Płazy bezogonowe (Anura), potocznie żaby lub ropuchy – najliczniejszy i najbardziej rozpowszechniony rząd płazów, obejmujący w świecie ponad 7000 gatunków i cztery podrzędy, do których zalicza się ponad 50 rodzin, w tym również żyjące w Polsce: żabowate, ropuchowate, kumakowate, rzekotkowate i grzebiuszkowate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabcia

żabunia, żabusia, żabka, żabeczka, żabeńka;
1. pieszczotliwie o żabie;
2. pieszczotliwie o osobie (zwykle kobiecie) darzonej miłością

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: żaba

(1.2) pieszcz. zwrot skierowany do dziewczyny lub kobiety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabeczka

żabunia, żabusia, żabka, żabcia, żabeńka;
1. pieszczotliwie o żabie;
2. pieszczotliwie o osobie (zwykle kobiecie) darzonej miłością

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabeńka

żabunia, żabusia, żabka, żabeczka, żabcia;
1. pieszczotliwie o żabie;
2. pieszczotliwie o osobie (zwykle kobiecie) darzonej miłością

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: żaba

(1.2) pieszcz. zwrot skierowany do dziewczyny lub kobiety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabi

→ żaba; żabowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący żaby, odnoszący się do żaby

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) taki, który należy do żaby

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla żaby, mający cechy żaby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabianczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żabianki

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabianczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żabianki

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabianecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żabianki

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabianka

dzielnica Gdańska

Miejscowości w Polsce

- Żabianka – część wsi Leokadiów, w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Puławy
- Żabianka – wieś w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ułęż
- Żabianka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
- Żabianka – część miasta Gdańsk, w woj. pomorskim, w powiecie miasto Gdańsk, w gminie miasto Gdańsk

Inne

- Żabianka – jezioro w gminie Kruklanki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabice

3 miejscowości w Polsce:

- Żabice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Chocianów
- Żabice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. polkowickim, w gminie Grębocice
- Żabice – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Górzyca

#### Źródła:

Wikipedia

# Żabicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabiczynianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żabiczyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabiczynianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żabiczyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabiczyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żabiczyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabie

płaz bezogonowy wodny lub lądowy

- Żabie – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Golczewo
- Jezioro Żabie – 6 jezior w Polsce
- Żabie (obecnie Wierchowina) – miejscowość na Ukrainie (obwód iwanofrankowski, rejon wierchowiński)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabiec

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zabiegać)

(1.1) dokonany od|zabiegać.

Żabiec – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Pacanów.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie wiślickim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabieńcowate

rodzina roślin zielnych, wodnych lub błotnych, o drobnych kwiatach, rosnących w strefie umiarkowanej półkuli północnej

Żabieńcowate (Alismataceae Vent.) – rodzina roślin wodnych lub błotnych należąca do jednoliściennych. Obejmuje 16–18 rodzajów z ok. 115 gatunkami. Rozległy zasięg obejmuje obszary pod wpływem klimatu umiarkowanego oraz strefę międzyzwrotnikową, poza terenami pustynnymi. Najwięcej gatunków występuje na kontynentach amerykańskich. Rośliny siedlisk wodnych i bagiennych. Tkanki roślin zawierają sok mleczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabieńcowaty

o cechach żabieńcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabieńcowce

przedstawiciel rzędu roślin z klasy jednoliściennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabieńcowiec

przedstawiciel rzędu roślin z klasy jednoliściennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabieńczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żabieńca

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabieńczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żabieńca

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabienica

rodzaj z rodziny żabieńcowatych, obejmuje około 70 gatunków; roślina wodna lub błotna o długich liściach, wiele gatunków chętnie hodowanych w akwariach; w Polsce na wyspie Wolin spotykana żabienica jaskrowata

Żabienica (Baldellia Parl.) – rodzaj roślin z rodziny żabieńcowatych (Alismataceae). Obejmuje dwa lub trzy gatunki. Są to rośliny wodne występujące na wyspach Makaronezji, w Europie (bez wschodniej części kontynentu), w północno-zachodniej Afryce oraz w Azji Mniejszej. W Polsce występuje jeden gatunek – żabienica jaskrowata B. ranunculoides.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabieniec

rodzaj z rodziny żabieńcowatych; kilka (6-11) gatunków roślin wodnych i błotnych z Eurazji i Ameryki Północnej; w Polsce występuje m.in. żabieniec babka wodna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Alisma|L.|ref=tak., gatunek rośliny rosnącej w środowisku wilgotnym;

(1.2) lud. knieć błotna

- żabieniec (Alisma) – rodzaj roślin należących do rodziny żabieńcowatych.

W Polsce

- Żabieniec – część miasta Łódź
- Żabieniec – część miasta Nieszawa
- Żabieniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Bądkowo
- Żabieniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Lipno
- Żabieniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Topólka
- Żabieniec – część wsi Bielanki w woj. łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny
- Żabieniec – część wsi Dąbrowa Widawska w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Widawa
- Żabieniec – część wsi Niemysłów w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Żabieniec – część wsi Rożniatów w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Żabieniec – część wsi Rychłocice w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Konopnica
- Żabieniec – część wsi Chorzyna w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Osjaków
- Żabieniec – część wsi Wichernik w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin
- Żabieniec – część wsi Kozłów w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Kozłów
- Żabieniec – część wsi Dziemięrzyce w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Racławice
- Żabieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Piaseczno
- Żabieniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Parysów
- Żabieniec – osada w woj. mazowieckim, w pow. pruszkowskim, w gminie Nadarzyn
- Żabieniec – część wsi Ławeczko Stare w woj. mazowieckim, w pow. zwoleńskim, w gminie Przyłęk
- Żabieniec – część wsi Lipiny w woj. podkarpackim, w pow. dębickim, w gminie Pilzno
- Żabieniec – przysiółek wsi Przełaj Czepiecki w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowski, w gminie Sędziszów
- Żabieniec – przysiółek wsi Bolmin w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chęciny
- Żabieniec – część wsi Malmurzyn w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
- Żabieniec – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabieniecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żabieńca

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabienko

Żabienko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Mogilno.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żabieński

→ Żabno

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żabna

Patrz:Żabno

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabierek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabikowo

1. część Lubonia;
2. wieś w Polsce

Żabikowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska, przy trasie drogi krajowej nr 11.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabikowski

przymiotnik od: Żabikowo, Żabikowo Prywatne, Żabikowo Państwowe, Żabików

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabin

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

miejscowości w Polsce:

- Żabin – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. górowskim, w gminie Niechlów
- Żabin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Goworowo
- Żabin – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Banie Mazurskie
- Żabin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Wierzchowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabinek

Żabinek (niem. Klein Sabin) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Wierzchowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego. W roku 2007 wieś liczyła 290 mieszkańców.

Osada wchodząca w skład sołectwa:

- Radomyśl

#### Źródła:

Wikipedia

# Żabinianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żabina

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabinianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żabina

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabiniec

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Żabiniec – część miasta Kędzierzyn-Koźle
- Żabiniec – część wsi Długołęka w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, gminie Strzelce
- Żabiniec – część wsi Bydlin w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Klucze
- Żabiniec – część wsi Poręba Dzierżna w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Żabiniec – część wsi Teresin w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Żabiniec – część wsi Łętkowice w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Radziemice
- Żabiniec – część wsi Suchoraba w woj. małopolskim, w pow. Wielickim, w gminie Niepołomice
- Żabiniec – przysiółek wsi Nowe Zawady w woj.mazowieckim, w pow. Radomskim, w gminie Jedlińsk
- Żabiniec – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork
- Żabiniec – wieś w woj. opolskim, w pow. namysłowskim, w gminie Pokój
- Żabiniec – przysiółek wsi Hucina w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Niwiska
- Żabiniec – część wsi Otałęż w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Czermin
- Żabiniec – część wsi Kosówka w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne
- Żabiniec – część wsi Zaczernie w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowski, w gminie Trzebownisko
- Żabiniec – część wsi Sadłowina, w woj. podlaskim, w pow. Suwalskim, w gminie Bakałarzewo
- Żabiniec – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo
- Żabiniec – część wsi Gąbino w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Ustka
- Żabiniec – część wsi Chybie w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Chybie
- Żabiniec – część wsi Suszec w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Suszec
- Żabiniec – część wsi Imielno w woj.świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Imielno
- Żabiniec – osada wsi Chwaścice w woj.świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Jędrzejów
- Żabiniec – przysiółek wsi Lipnica w woj.świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Małogoszcz
- Żabiniec – część wsi Miławczyce w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Czarnocin
- Żabiniec – część wsi Kamyszów w woj.świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Kazimierza Wielka
- Żabiniec – część wsi Krzczonów w woj.świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Opatowiec
- Żabiniec – część wsi Zaskale w woj.świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Strawczyn
- Żabiniec – przysiółek wsi Karolów w woj.świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Michałów
- Żabiniec – część wsi Węchadłów w woj.świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Michałów
- Żabiniec – przysiółek wsi Biskupice w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Złota
- Żabiniec – przysiółek wsi Stanowiska w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Kluczewsko
- Żabiniec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Białogard

#### Źródła:

Wikipedia

# Żabinko

Żabinko – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Mosina.

Wieś królewska Żabienko należąca do starostwa mosińskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie kościańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żabiński

przymiotnik od: Żabin

przymiotnik

(1.1) dotyczący Żabina

- Albin Żabiński (1883-1959) – prawnik, ekonomista
- Andrzej Żabiński (1938-1988) – polityk, socjolog
- Dariusz Żabiński (ur. 1953) – fotografik
- Jan Żabiński (1897-1974) – zoolog
- Józef Żabiński – poseł do Sejmu Krajowego Galicji
- Józef Żabiński (1860-1928) – szachista
- Krzysztof Żabiński (ur. 1953) – polityk
- Leszek Żabiński (1947-2019) – ekonomista, rektor UE w Katowicach
- Makary Żabiński (1539-1623) – mnich, święty
- Rafał Żabiński (ur. 1960) – aktor
- Stanisław Żabiński (ur. 1954) – lekkoatleta
- Władysław Żabiński (ur. 1942) – polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabio

przysłówek

(1.1) na sposób żab, po żabiemu

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabioroski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żabiego Rogu

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabiorożanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żabiego Rogu

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabiorożanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żabiego Rogu

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabiowolanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żabiej Woli

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabiowolanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żabiej Woli

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabiowolski

przymiotnik od: Żabia Wola

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żabiej Woli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabirośl

słodkowodny krasnorost (glon); skrzeczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabiru

ptak z rodziny bocianowatych; trzy gatunki: żabiru argentyński z Ameryki Południowej i Środkowej, żabiru afrykański z Afryki, żabiru czerwononogi z Australii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Jabiru|Hellmayr|ref=tak., monotypowy rodzaj ptaków z rodziny bocianów

(1.2) ornit. zob. żabiru amerykański., gatunek z rodzaju żabiru (1.1);

(1.3) ornit. zob. żabiru czerwononogi., gatunek z rodzaju nazwa systematyczna|Ephippiorhynchus|Bonaparte|ref=tak.;

(1.4) ornit. zob. żabiru afrykański., gatunek z rodzaju nazwa systematyczna|Ephippiorhynchus|Bonaparte|ref=tak.;

(1.5) ornit. ptak z gatunku żabiru (1.2)

(1.6) ornit. ptak z gatunku żabiru (1.3)

(1.7) ornit. ptak z gatunku żabiru (1.4)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabiściek

żabiściek pływający - roślina wodna z rodziny żabiściekowatych, o białych, wonnych kwiatach i niewielkich liściach pływających na powierzchni wody, występująca w wodach stojących i wolno płynących Eurazji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Hydrocharis|L.|ref=tak., roślina zielna pływająca na powierzchni wody;

Żabiściek (Hydrocharis L.) – rodzaj roślin z rodziny żabiściekowatych (Hydrocharitaceae). Gatunkiem typowym i zarazem jedynym przedstawicielem rodzaju we florze Polski jest żabiściek pływający Hydrocharis morsus-ranae. W sumie do rodzaju należą trzy gatunki spotykane na wszystkich kontynentach z wyjątkiem Ameryki Południowej i Antarktydy. W niektórych ujęciach włączane są tu także oba gatunki z rodzaju Limnobium.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabiściekowate

rodzina roślin wodnych występujących głównie w strefie umiarkowanej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabiściekowaty

o cechach żabiściekowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabiściekowce

przedstawiciel rodziny roślin wodnych z grupy jednoliściennych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabiściekowiec

przedstawiciel rodziny roślin wodnych z grupy jednoliściennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabka

1. styl pływacki
2. mała żaba
3. karafułka; część smyczka
4. skok szpagatowy w łyżwiarstwie figurowym;
5. krab; motyw dekoracyjny w kształcie zwiniętego liścia;
6. torbiel ślinianki;
7. zapalenie stawu kopytowego u konia
8. klucz do odkręcania śrub (klucz francuski)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. młoda lub mała żaba

(1.2) pieszcz. zwrot skierowany do dziewczyny lub kobiety

(1.3) sport. obunożny podskok z przysiadu;

(1.4) pot. sport. styl pływacki, polegający na wykonywaniu równoczesnych ruchów ramionami i nogami, w taki sposób, jak czynią to żaby;

(1.5) muz. element smyczka do gry na skrzypcach;

(1.6) spinka do przypinania firan lub zasłon na karniszu;

(1.7) spinka do przypinania prania do sznurka

(1.8) zapinka do pończoch – element pasa do pończoch

(1.9) spinka przy szelkach

(1.10) sposób mocowania łyżwy do buta;

(1.11) techn. klucz nastawny z regulowaną skokowo szerokością rozstawu szczęk;

(1.12) blaszka przybijana do obcasa lub szpica buta;

(1.13) geod. podstawa łaty mierniczej;

(1.14) archit. element zdobniczy w architekturze, najczęściej występujący w większej ilości;

(1.15) wet. choroba końskiego kopyta

(1.16) herp. zob. żabka kwiatowa.

(1.17) herp. zob. mantella.

(1.18) techn. środ. ubijarka

żabka – zdrobnienie od żaby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabkarka

kobieta pływająca stylem klasycznym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. pływaczka wyspecjalizowana w pływaniu żabką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabkarz

mężczyzna pływający stylem klasycznym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. pływak wyspecjalizowany w pływaniu żabką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabnianin

mieszkaniec Żabna (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żabna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabnianka

mieszkanka Żabna (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żabna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabnica

ryba denna z rodziny żabnicowatych; nawęd

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Lophius piscatorius|ref=tak., płaska, drapieżna ryba atlantycka;

Miejscowości w Polsce

- Żabnica – wieś w woj. śląskim, w pow. żywieckim, w gminie Węgierska Górka
- Żabnica – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino
- Żabnica – kolonia wsi Marcinków w woj. dolnośląskim, pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka

Cieki wodne

- Żabnica – rzeka, dopływ Brnia
- Żabnica – struga, dopływ Łęgonia
- Żabnica – potok, dopływ Kłodnicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabnicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żabnicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabnicokształtne

rząd ryb obejmujący około 300 gatunków drapieżnych ryb strefy dennej; nogopłetwe

Żabnicokształtne, nogopłetwe (Lophiiformes) – rząd morskich ryb promieniopłetwych (Actinopterygii), charakteryzujących się wielką paszczą i obecnością wiciowatego wabika umieszczonego na głowie ryby. W zapisie kopalnym znane są z morskich osadów dolnego eocenu. Współcześnie występują w wodach oceanicznych strefy tropikalnej, subtropikalnej i umiarkowanej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabnicokształtny

o cechach żabnicokształtnych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabnicowate

rodzina drapieżnych ryb morskich, zamieszkujących dno wód przybrzeżnych; charakterystyczna nieproporcjonalnie duża głowa; do tej rodziny należy m.in. żabnica czyli nawęd

Żabnicowate (Lophiidae) – rodzina morskich ryb żabnicokształtnych (Lophiiformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabnicowaty

mający cechy charakterystyczne dla rodziny drapieżnych ryb morskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabniczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żabnicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żabnicy

Żabniczanka (Żabnica) – potok w Beskidzie Żywieckim, prawy dopływ Soły o długości 12,59 km i powierzchni zlewni 37,03 km².

Spływa w północno-zachodnim kierunku przez miejscowość Żabnica głęboką doliną. Jej orograficznie prawe zbocza tworzy grzbiet Gronia, Abrahamowa, Suchego Gronia i Romanki, lewe – grzbiet Redykalnego Wierchu, Prusowa, Boruczy i Palenicy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabno

miasto w województwie małopolskim

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Żabno – miasto w powiecie tarnowskim (woj. małopolskie) położone na prawym brzegu Dunajca. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żabno.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 4100 mieszkańców, a powierzchnia wynosiła 11,13 km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabocik

zdrobnienie od: żabot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od żabot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabogłów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Raniceps raninus|ref=tak., gatunek ryby morskiej;

Żabogłów (Raniceps raninus) − gatunek morskiej ryby kostnoszkieletowej z rodziny dorszowatych, jedyny gatunek z rodzaju Raniceps.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabojad

pogardliwie o Francuzie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. pejor. lub lekcew. Francuz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabojadka

→ żabojad

Patrz:żabojad

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabojadzki

→ żabojad

Patrz:żabojad

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaboklicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabokliki

1. wieś w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Siedlce;
2. wieś w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Korytnica

2 miejscowości w Polsce:

- Żabokliki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Siedlce
- Żabokliki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica

Zobacz też: Żabokliki-Kolonia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żabol

1. żartobliwie, pieszczotliwie o ukochanym;
2. środowiskowo: kibic Górnika Zabrze

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaboryby

podrząd ryb z rzędu okoniokształtnych; batrachowce

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabot

ozdoba ubrania przypinana pod szyją

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. daw. falbana z cienkiego materiału przypinana do ubrania jako ozdobnik pod szyją;

Żabot (fr. jabot) – rodzaj ozdoby z udrapowanego materiału (muślin, jedwab, czasem z koronką), mocowanej pod szyją na przodzie sukni lub bluzki damskiej bądź na przodzie koszuli męskiej zakrywającej zapięcie na piersiach, widocznej w wycięciu wierzchniego stroju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabotowy

przymiotnik od: żabot

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabotyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabowate

rodzina płazów bezogonowych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) herp. nazwa systematyczna|Ranidae|Batsch|ref=tak., rodzina bezogonowych płazów;

Żabowate, żaby właściwe (Ranidae) – rodzina płazów z rzędu płazów bezogonowych (Anura) zaliczanych do grupy Neobatrachia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabowaty

1. podobny do żaby;
2. o cechach żabowatych (rodzina płazów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Żabów

(1.2) mieszkaniec miejscowości Żabowo

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Żabów

(1.2) mieszkanka miejscowości Żabowo

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabówko

Żabówko – wieś sołecka Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Nowogard.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żabowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący miejscowości Żabów

(1.2) dotyczący miejscowości Żabowo

#### Źródła:

Wiktionary

# Żabowy

→ żaba; żabi

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Zębu, związany z Zębem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żabsko

zgrubienie od: żaba

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabunia

żabcia, żabusia, żabka, żabeczka, żabeńka;
1. pieszczotliwie o żabie;
2. pieszczotliwie o osobie (zwykle kobiecie) darzonej miłością

#### Źródła:

SJP.pl

# Żabusia

żabunia, żabcia, żabka, żabeczka, żabeńka;
1. pieszczotliwie o żabie;
2. pieszczotliwie o osobie (zwykle kobiecie) darzonej miłością

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: żaba

(1.2) pieszcz. zwrot skierowany do dziewczyny lub kobiety

Żabusia – dramat wystawiony po raz pierwszy w 1897 roku, jeden z utworów Gabrieli Zapolskiej. Za temat dramatu autorka obrała krytykę tzw. mieszczańskiej moralności, opartej na pozorach, obłudzie, zakłamaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żabuti

rodzaj żółwia z rodziny żółwi lądowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żachać

żachać się - obruszać się, oburzać się na coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Żachnąć

żachnąć się - oburzyć się na kogoś, na coś; obruszyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Żachwa

osłonica bytująca w Morzu Śródziemnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Żachwy

osłonica bytująca w Morzu Śródziemnym

Żachwy (Ascidiacea) – gromada zwierząt morskich zaliczanych do podtypu osłonic. Opisanych około 3000 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żaczek

zdrobnienie od: żak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od student

(1.2) stpol. chłopiec

Osoby o tym nazwisku:

- Anna Żaczek (ur. 1964) – polska dyskobolka
- Anna Joanna Żaczek (ur. 1976) – polska biotechnolożka
- Arkadiusz Żaczek (ur. 1974) – polski judoka
- Jarosław Żaczek (ur. 1967) – polski polityk
- Krystyna Żaczek (ur. 1935) – posłanka na Sejm PRL
- Piotr Żaczek – polski muzyk
- Tadeusz Żaczek (ur. 1958) – polski artysta fotograf
- Waldemar Żaczek (ur. 1929) – polski grafik i malarz
- Zenobia Żaczek (ur. 1974) – polska działaczka anarchosyndykalistyczna, lokatorska i związkowa

Patrz:żak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żaczka

zdrobnienie od: żak

Patrz:żak

#### Źródła:

SJP.pl

# Żad

wyrób jubilerski, rzeźba lub ozdoba wykonana z jadeitu albo nefrytu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. tylna część tułowia czworonożnego zwierzęcia

(1.2) pot. szerokie i tłuste pośladki człowieka

(1.3) daw. tył, tylna część

Żad – zwyczajowa oraz gemmologiczna wspólna nazwa nefrytu (żad nefrytowy) i jadeitu (żad jadeitowy).

Jest potoczną nazwą dawniej stosowaną w stosunku do dwóch, podobnych do siebie z wyglądu i często mylonych skał. Obecnie do tej grupy zalicza się trzy rodzaje skał:

- jadeit – zbudowany z piroksenów.
- nefryt – zbudowany z amfiboli.
- maw-sit-sit – zbudowany z piroksenów, spineli, amfiboli i chlorytów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żadeit

minerał z grupy piroksenów, krzemian sodu i glinu; jadeit

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaden

1. ani jeden;
2. o niskiej wartości, źle oceniany

zaimek przeczący

(1.1) …informujący o braku kogoś lub czegoś

(1.2) znikomo mały, bez wartości

przymiotnik

(2.1) równy zeru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żadne

1. ani jeden;
2. o niskiej wartości, źle oceniany

#### Źródła:

SJP.pl

# Żadniusieńki

zdrobnienie od: żaden

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: żaden

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żadność

nijakość, bezpłciowość, niewyrazistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pożądanie, żądza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żaducy

przymiotnik jakościowy

(1.1) stpol. upragniony, pożądany

#### Źródła:

Wiktionary

# Żagań

miasto w województwie lubuskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jedna z polskich miejscowości;

Żagań (pol. hist. Żegań, Żegan lub Zegan; niem. Sagan, Sagan in Schlesien lub Sagan am Bober; łuż. Zahań; cz. Zaháň; łac. Saganensis, Saganum, Sagnum, Zagano lub Zager) – miasto, będące jednocześnie gminą miejską i siedzibą gminy wiejskiej Żagań, zlokalizowane w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, na pograniczu Niziny Śląsko-Łużyckiej i Wału Trzebnickiego, nad Bobrem i Czerną Wielką; siedziba powiatu żagańskiego. Usytuowane w odległości 40 km od granicy polsko-niemieckiej i 100 km od granicy polsko-czeskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żaganianin

mieszkaniec Żagania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żagania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żaganianka

mieszkanka Żagania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żagania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żaganiec

Żaganiec (przed 1945 niem. Hermsdorf b. Sagan) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Iłowa nad Czerną i Lubatką w Puszczy Żagańskiej (Bory Dolnośląskie).

Przez wieś biegnie droga wojewódzka nr 296 stanowiąca zachodnią granicę największego w Polsce poligonu wojskowego – OSP Żagań-Świętoszów. Poniżej ujścia Lubatki do Czernej znajduje się wyremontowana i oddana do użytku w 2009 mała elektrownia wodna o mocy zainstalowanej ok. 30 kW.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żagański

→ Żagań

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żagania

Patrz:Żagań

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żagar

gwarowo: szczapa, bierwiono

#### Źródła:

SJP.pl

# Żagary

regionalnie: szczapy, bierwiona

Żagary (w gwarze wileńskiej suche patyki, żerdki, chrust) – polska grupa poetycka, która narodziła się w Wilnie w 1931 roku. Sytuowała się w obrębie tzw. Drugiej Awangardy, była nazywana także „awangardą wileńską”. Początkowo grupa wydawała czasopismo o takiej samej nazwie „Żagary”. Jej członkowie postulowali społeczne zaangażowanie literatury, a ich twórczość charakteryzowała się lewicowym radykalizmem, antyfaszyzmem oraz katastrofizmem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagarysta

członek grupy poetyckiej Żagary

#### Źródła:

SJP.pl

# Żagiel

ukształtowany płat tkaniny lub innego materiału, służący do napędzania jednostek żaglowych siłą wiatru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

Żagiel – rodzaj pędnika wiatrowego stosowanego do napędzania żaglowców, jachtów, bojerów, żaglowozów itd. Jest to odpowiednio ukształtowany płat tkaniny (ew. innego tworzywa) rozpięty na omasztowaniu jednostek żaglowych, stawiany fałami i kierowany szotami lub brasami (najczęściej przy użyciu lin pomocniczych). Zadaniem żagla jest wytworzenie siły aerodynamicznej napędzającej jednostkę. Zespół żagli tworzy ożaglowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żagielek

1. sklepienie w kształcie trójkąta sferycznego, stanowiące przejście od kwadratu podbudowy do podstawy kopuły; wrożnik;
2. u roślin motylkowatych: górny płatek korony;
3. zdrobnienie od: żagiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: żagiel

(1.2) mały żagiel

(1.3) archit. narożny element sklepienia o kształcie trójkąta sferycznego

Architektura

- żagielek, pendentyw – element narożny w postaci sklepienia o kształcie trójkąta sferycznego.

Biologia

- żagielek (łac. velum) – zobacz: welum
- żagielek – element budowy kwiatu motylkowego

Inne

- Żagielek – polska łódź spacerowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żagielkowy

przymiotnik od: żagielek

#### Źródła:

SJP.pl

# Żagiew

1. płonący kawał drewna; głownia;
2. grzyb z rodziny żagwiowatych, pasożytujący na drzewach; huba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płonący kawał drewna

(1.2) przen. coś, co staje się przyczyną, początkiem gwałtownych i dramatycznych wydarzeń

(1.3) biol. zob. huba.

- żagiew (Polyporus) – rodzaj grzybów wielkoowocnikowych z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae);
- żagiew, inaczej żagnica – zwyczajowa nazwa ważek z rodzaju Aeshna
- Żagiew – kolaboracyjna organizacja żydowska w getcie warszawskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żagiewka

mała rybka morska z rodziny żagiewkowatych, jaskrawo ubarwiona, często hodowana w akwariach

Neofavolus Sotome & T. Hatt. (żagiewka) – rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagiewkowate

rodzina niewielkich morskich ryb z rzędu okoniokształtnych; kilka gatunków hodowanych w akwariach

Żagiewkowate (Cirrhitidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych.

Występowanie: ciepłe wody oceaniczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagiewkowaty

o cechach charakterystycznych dla rodziny ryb z podrzędu okoniokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglarz

rzemieślnik szyjący lub naprawiający żagle; żaglownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglasty

przypominający kształtem żagiel; obecnie używane wyłącznie w połączeniu: sklepienie żaglaste

#### Źródła:

SJP.pl

# Żagle

potocznie: pływanie łódką z żaglem

Żagle – ilustrowany magazyn, wydawany w cyklu miesięcznym w latach 1959-2020. Porusza tematy związane z żeglarstwem (regaty żeglarskie, jachting, nawigacja, szkutnictwo i kulturą żeglarską).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żaglica

ryba z rodziny żaglicowatych o charakterystycznej, wysokiej i długiej płetwie grzbietowej

Żaglica, żaglica pacyficzna (Istiophorus platypterus) – gatunek morskiej ryby okoniokształtnej z rodziny żaglicowatych (Istiophoridae), ceniony obiekt połowów sportowych i komercyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żaglicowate

rodzina ryb z rzędu okoniokształtnych; drapieżne ryby morskie z ciepłych mórz i oceanów z charakterystyczną dużą płetwą grzbietową

Żaglicowate (Istiophoridae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych (Perciformes), potocznie nazywanych marlinami – wcześniej nazwa ta stosowana była tylko dla ryb z rodzaju Makaira. Są blisko spokrewnione z włócznikowatymi (Xiphiidae). Mają duże znaczenie gospodarcze, są cenione w wędkarstwie sportowym. Tłuszcz z ich wątroby zawiera dużo witaminy A.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żaglicowaty

o cechach charakterystycznych dla rodziny ryb morskich z rzędu okoniokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglik

rodzaj mchów z rodziny zdrojkowatych

Moczara, żaglik (Dichelyma Myrin) – rodzaj mchu z rodziny zdrojkowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żaglomistrz

specjalista zajmujący się szyciem, trymowaniem i naprawianiem żagli; żaglownik; żaglarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglomistrzostwo

umiejętność szycia i naprawy żagli

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglomistrzowski

związany z umiejętnością szycia, trymowania i naprawiania żagli

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglomistrzyni

→ żaglomistrz

Patrz:żaglomistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglon

gatunek ryby z rzędu skrzelokształtnych

Żaglon (Alepisaurus ferox) – gatunek ryby skrzelokształtnej z rodziny żaglonowatych (Alepisauridae), dla której jest typem nomenklatorycznym. Występuje we wschodnim i zachodnim Pacyfiku na głębokości od 0 do 1830 m. Osiąga do 215 cm długości i 9 kg masy ciała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żaglopłat

#### Źródła:

Wikipedia

# Żaglować

latać szybowcem, wykorzystując wstępujące prądy powietrzne

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglowcowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z żaglowce, dotyczący żaglowca

#### Źródła:

Wiktionary

# Żaglowiec

1. łódka żaglowa;
2. ryba akwariowa o spłaszczonym, podobnym do trójkąta ciele; skalar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. statek z żaglami, napędzany siłą wiatru;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) icht. pot. skalar;

Żaglowiec (statek żaglowy) – statek wodny o napędzie żaglowym. Jednostka pływająca, której jedynym lub podstawowym czynnikiem napędowym jest jeden lub więcej żagli. Na danej jednostce przygotowanej do żeglugi zbiór wszystkich możliwych do zastosowania na niej rodzajów żagli stanowi jej aktualne ożaglowanie, przy czym nie wszystkie rodzaje tych żagli muszą być użyte jednocześnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żaglowiosłowiec

statek morski napędzany zarówno za pomocą żagli, jak i wioseł

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglówka

łódka wyposażona przynajmniej w jeden żagiel; jacht

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. niewielka łódź żaglowa;

(1.2) żaglowa łódka-zabawka

Jacht żaglowy (ang. sailing yacht) często skrótowo oznaczany s/y lub s. y. (od angielskiego nazewnictwa) – jednostka pływająca wykorzystywana do celów sportowo-turystycznych, której głównym lub jedynym napędem są żagle. Podział na żaglówki, jachty czy żaglowce nie jest ostry i jedynie zwyczajowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żaglownia

pomieszczenie w stoczni, w którym przechowuje się i konserwuje żagle

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglownictwo

umiejętność szycia, trymowania i naprawiania żagli

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglownik

rzemieślnik szyjący lub naprawiający żagle; żaglarz; żaglomistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaglowóz

kołowy pojazd napędzany żaglem lub paralotnią napędową, używany w żeglarstwie lądowym

Żaglowóz (ang. land yacht) – jednostka używana w żeglarstwie lądowym, poruszająca się na kołach, napędzana siłą wiatru, której pędnikiem jest żagiel. Konstrukcja żaglowozu podobna jest do ślizgu lodowego, zwanego popularnie bojerem. Żeglarze lądowi zazwyczaj wykorzystują dno wyschniętych słonych jezior lub – dzięki zjawisku pływów – okresowo odsłaniane dno morza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żaglowy

przymiotnik od: żagiel

przymiotnik

(1.1) dotyczący żagla, związany z żaglem lub z żaglami

(1.2) wyposażony w żagle

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żagnica

duża ważka z rodziny żagnicowatych

Aeshna – rodzaj stosunkowo dużych ważek z rodziny żagnicowatych (Aeshnidae). Gatunki z tego rodzaju określane są w języku polskim zwyczajową nazwą żagnica lub żagiew.

Rodzaj został opisany przez Fabriciusa w 1775 jako pierwszy rodzaj rodziny Aeshnidae. Początkowo obejmował 4 gatunki. Przez długi czas w literaturze stosowano nieprawidłową pisownię nazwy naukowej Aeschna. Gatunek typowy został poprawnie określony dopiero w 1934. Jest nim Aeshna grandis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagnicowate

rodzina owadów z podrzędu ważek różnoskrzydłych (największe ważki ze współcześnie żyjących); należą do niej m.in. żagnica i husarz

Żagnicowate (Aeshnidae) – rodzina owadów zaliczanych do ważek różnoskrzydłych (Anisoptera) obejmująca silne i żwawo latające ważki, największe spośród występujących w Europie i Ameryce Północnej. Rozpiętość ich skrzydeł wynosi 70–110 mm. W Polsce reprezentowana jest przez kilkanaście gatunków, w tym 2 (żagnica północna i żagnica zielona) objęte ścisłą ochroną gatunkową, a 1 (żagnica torfowcowa) – ochroną częściową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagnicowaty

o cechach żagnicowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Żagniczka

żagniczka zwyczajna - gatunek ważki

#### Źródła:

SJP.pl

# Żagwiak

rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych

Cerioporus Quél. (żagwiak) – rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagwica

rodzaj grzybów z rzędu pieczarkowców

Grifola Gray (żagwica) – rodzaj grzybów z rodziny Grifolaceae. W Polsce występuje jeden gatunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagwin

roślina ozdobna z rodziny krzyżowych; obrecja

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagwiowate

rodzina grzybów nadrzewnych lub naziemnych z klasy podstawczaków; wieloporowate

Żagwiowate (Polyporaceae Fr. ex Corda) – rodzina grzybów z rzędu żagwiowców (Polyporales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagwiowaty

o cechach żagwiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żagwiowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków

Żagwiowce (Polyporales Gäum.) – rząd grzybów z klasy pieczarniaków (Agaricomycetes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żagwiowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy pieczarniaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Żak

uczeń, student

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. uczeń;

- osoby o nazwisku Żak
- żak – dawna nazwa studenta
- „Żak” – pismo studenckie
- Żak – marka motoroweru
- Żak – studencka rozgłośnia radiowa z Łodzi
- żak – sieć pułapkowa
- Klub ŻAK w Gdańsku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żaka

gatunek papugi

#### Źródła:

SJP.pl

# Żakard

1. urządzenie sterujące nitkami na krośnie do tkania różnych wzorów;
2. maszyna włókiennicza mająca takie urządzenie;
3. materiał z wzorami utkany maszyną wyposażoną w takie urządzenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. tkanina o bardzo rozbudowanych wzorach, jedno- lub wielobarwnych, wykonywane na krosnach wyposażonych w mechanizm Żakarda;

(1.2) techn. włók. środ. mechanizm przesmykowy umożliwiający sterowanie pojedynczymi nitkami osnowy;

- Żakard – rodzaj tkaniny
- Żakard – rodzaj maszyny tkackiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żakardowy

przymiotnik od: żakard

przymiotnik

(1.1) włók. dotyczący żakardu, związany z żakardem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żakare

kajman żakare - gatunek gada z rodziny aligatorowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żakeria

1. bunt niższych warstw społecznych przeciw władzy;
2. żartobliwie: ogół żaków; studenteria

Żakeria (fr. jacquerie) – powstanie ludowe pod wodzą Guillauma Cale mające miejsce w 1358 roku we Francji w czasie wojny stuletniej. Powodem jego wybuchu było wyniszczenie wsi wojną i epidemiami, a także wzrost podatków i danin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żakiecik

zdrobnienie od: żakiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od żakiet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żakiecina

lichej jakości żakiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Żakieria

1. bunt chłopski w systemie feudalnym;
2. chłopstwo zbuntowane przeciwko stosunkom feudalnym

Żakeria (fr. jacquerie) – powstanie ludowe pod wodzą Guillauma Cale mające miejsce w 1358 roku we Francji w czasie wojny stuletniej. Powodem jego wybuchu było wyniszczenie wsi wojną i epidemiami, a także wzrost podatków i danin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żakiet

1. górna część damskiego kostiumu, podobna do męskiej marynarki;
2. rodzaj wizytowej męskiej marynarki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) męskie eleganckie odzienie dzienne;

(1.2) damski strój rodzaju marynarki;

- żakiet – strój damski
- żakiet – elegancki, męski strój dzienny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żakietowy

przymiotnik od: żakiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Żakiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żakinada

święto studenckie; juwenalia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. studenckie juwenalia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żakini

młoda dziewczynka uczestnicząca w zawodach sportowych, przedzielona do najmłodszej grupy wiekowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaklina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Żaklina – spolszczenie francuskiego imienia Jacqueline, zapisane fonetycznie, które jest żeńskim odpowiednikiem imienia Jakub. Jest również inny żeński odpowiednik tego imienia – Jakubina. Niektórzy błędnie uważają to imię za żeński odpowiednik imienia Jacek (mylnie interpretując francuskie imię Jacques).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żaklininy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Żakliny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaklinka

zdrobnienie od: Żaklina (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Żako

gatunek papugi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. gatunek afrykańskiej papugi o szarym upierzeniu i czerwonym ogonie, zdolnej naśladować ludzki głos;

Żako większa, żako, papuga popielata, papuga szara (Psittacus erithacus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae). Klasyfikacja taksonomiczna jest sporna, zależnie od ujęcia, żako uznaje się za jeden gatunek z trzema podgatunkami lub za dwa odrębne gatunki. Zamieszkują środkową Afrykę oraz Wyspy Świętego Tomasza i Książęcą. Zagrożone wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żakostwo

zespół cech właściwych studentom

#### Źródła:

SJP.pl

# Żakowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żakowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Żakowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żakowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Żakowice

- Żakowice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
- Żakowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Krzyżanów
- Żakowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łódzki wschodnim, w gminie Koluszki
- Żakowice – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
- Żakowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce
- Żakowice – dawniej wieś, obecnie dzielnica Radomia
- Żakowice – przystanek kolejowy w Żakowicach, w województwie łódzkim

#### Źródła:

Wikipedia

# Żakowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żakowiec

Żakowiec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Dąbrowice.

Wieś duchowna, własność plebana dąbrowickiego położona była w końcu XVI wieku w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żakowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Żakowo – część wsi Szubin-Wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
- Żakowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Sulęczyno
- Żakowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Lipno

#### Źródła:

Wikipedia

# Żakowski

związany z uczniem, studentem lub żakiem

przymiotnik

(1.1) dotyczący żaków

(1.2) dotyczący Żakowa

Żakowski (forma żeńska: Żakowska; liczba mnoga: Żakowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 2375 osoby, według nowszych, internetowych danych noszą je 2427 osoby. Nazwisko pochodzi od nazwy miejscowej Żakowo lub Żakowice i jest najbardziej rozpowszechnione w centralnej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żal

1. smutek, przygnębienie wywołane jakimś przykrym doświadczeniem, np. porażką, utratą kogoś bliskiego; rozpacz, ubolewanie, żałość, boleść;
2. uczucie niechęci do kogoś lub czegoś wywołane przeżytym rozczarowaniem; pretensja, rozżalenie, resentyment, animozja;
3. uczucie skruchy po zrobieniu czegoś złego;
4. młodzieżowo: oznaka pogardy, lekceważenia kogoś, braku szacunku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą;

(1.2) pretensja, uraza

(1.3) współczucie, politowanie

(1.4) skrucha, wyrzuty sumienia

(1.5) pogarda

(1.6) stpol. zło, krzywda, przykrość

Żal – negatywny stan emocjonalny spowodowany doznaną stratą. Towarzyszy mu często trudność w pogodzeniu się, że tego, co utracone już nie ma i wynikającym z tego brakiem akceptacji rzeczywistości takiej, jaka jest tu i teraz. Występuje również w postaci żalu do kogoś za wyrządzone krzywdy, niemożność pogodzenia się z realną sytuacją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żal.pl

wyrażenie używane najczęściej przez młodzież w celu uwidocznienia swojego zażenowania z powodu określonej sytuacji; żenua

#### Źródła:

SJP.pl

# Żalanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żałego

#### Źródła:

Wiktionary

# Żalanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żałego

Żalanka (ukr. Жалянка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie rówieńskim, w rejonie hoszczańskim. W 2001 roku liczyła 74 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Żale

1. książkowo: skargi, narzekanie, lament;
2. w literaturze staropolskiej: utwór liryczny wyrażający ubolewanie z powodu nieszczęścia i narzekania na los, np. Gorzkie żale

W Polsce

- Żale – część wsi Konstancin w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
- Żale – część wsi Bowętów w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Grabów
- Żale – wieś w woj. podlaskim, w pow. siemiatyckim, w gminie Grodzisk
- Żale – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Czermin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żalęcino

Żalęcino (niem. Sallentin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, położona 8 km na północny zachód od Dolic (siedziby gminy) i 15 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

#### Źródła:

Wikipedia

# Żaleński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żalna

#### Źródła:

Wiktionary

# Żalić

żalić się - wypowiadać pretensje, skargi; narzekać, skarżyć się, użalać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Żalik

zdrobnienie od: żal

#### Źródła:

SJP.pl

# Żalin

- Żalin – część wsi Tonowo, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Janowiec Wielkopolski
- Żalin – wieś w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta
- Żalin – osada leśna w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Ruda-Huta

#### Źródła:

Wikipedia

# Żalinowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żalinowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Żalinowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żalinowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Żalinowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żalinowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Żalm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. rel. bibl. psalm

(1.2) stpol. muz. instrument psalterium

(1.3) stpol. psalmista, śpiewający psalmy

#### Źródła:

Wiktionary

# Żalnianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żalna

#### Źródła:

Wiktionary

# Żalnianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żalna

#### Źródła:

Wiktionary

# Żalnica

w czasach pogańskich urna z prochami zmarłego

#### Źródła:

SJP.pl

# Żalnik

po staropolsku: cmentarz

Żalnik – miejsce pochówku urn z prochami zmarłych; także funkcjonująca nazwa takiej urny (popielnicy).

Określenie żalnik pochodzi od słowa żal i określa miejsce pochówku urn z prochami zmarłych. Dotyczy ono cmentarza dla urn z okresu przedchrześcijańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żalno

Żalno (niem. Sehlen) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Kęsowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (2011) liczyła 945 mieszkańców. Jest największą miejscowością gminy Kęsowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żalny

dawniej: wyrażający żal; żałobny; żałosny

#### Źródła:

SJP.pl

# Żalski

przymiotnik

(1.1) dotyczący Żałego

#### Źródła:

Wiktionary

# Żaluzja

ruchoma przesłona okna lub drzwi, zbudowana zazwyczaj z poziomych drewnianych, plastikowych lub metalowych listewek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osłona przeciwsłoneczna zasłaniająca okno lub drzwi, składająca się z równoległych poziomych lub pionowych listewek, pasów materiału, tworzywa sztucznego lub blachy, regulowanych tak, aby wpuszczać pożądaną ilość światła;

(1.2) metalowa krata zabezpieczająca okno lub drzwi sklepu, zwijana na czas jego otwarcia

Żaluzja – osłona przeciwsłoneczna przesłaniająca wielopłaszczyznowo otwór budowlany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żaluzjowy

przymiotnik od: żaluzja

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaluzyjka

niewielka żaluzja

#### Źródła:

SJP.pl

# Żandarm

1. funkcjonariusz policji wojskowej;
2. w niektórych krajach, np. we Francji, umundurowany funkcjonariusz policji państwowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) funkcjonariusz żandarmerii, policji wojskowej

(1.2) funkcjonariusz żandarmerii, francuskiej formacji policyjnej utrzymującej porządek na terenach wiejskich i małych miasteczkach

(1.3) przen. osoba nadmiernie kontrolująca, trzymająca się kurczowo zasad i narzucająca je innym

(1.4) daw. policjant

- żandarmeria – policja wojskowa
- żandarmeria – w niektórych państwach rodzaj policji działającej na obszarach wiejskich
- żandarmeria – francuska ciężka jazda w XV-XVIII wieku wchodząca w skład gwardii królewskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żandarmeria

1. policja wojskowa;
2. policja w niektórych krajach, np. we Francji;
3. budynek będący siedzibą tejże policji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) policja wojskowa

(1.2) formacja policyjna we Francji;

(1.3) oddziały policji państwowej pełniące funkcję służby porządkowej i policji politycznej w XIX i na początku XX w.

(1.4) ciężkozbrojna rycerska gwardia we Francji w XV–XVII w.

(1.5) funkcjonariusze tych policji

- żandarmeria – policja wojskowa
- żandarmeria – w niektórych państwach rodzaj policji działającej na obszarach wiejskich
- żandarmeria – francuska ciężka jazda w XV-XVIII wieku wchodząca w skład gwardii królewskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żandarmka

→ żandarm

Patrz:żandarm

#### Źródła:

SJP.pl

# Żandarmski

związany z żandarmem - policjantem wojskowym lub policjantem francuskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub zawodem żandarma, dotyczący żandarma lub żandarmerii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żandarowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żanecia

zdrobnienie od: Żaneta (imię żeńskie); Żanetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Żanęcin

Żanęcin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Wiązowna.

Wieś jest sołectwem w gminie Wiązowna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha Biskupa i Męczennika w Wiązownie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żaneciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Żanety lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Żanetka

zdrobnienie od: Żaneta (imię żeńskie); Żanecia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Żaneta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żanetta

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żanna

imię żeńskie

Żanna – imię żeńskie, powstałe najprawdopodobniej pod wpływem rosyjskim, przez fonetyczne zapisanie francuskiej wersji imienia Joanna, czyli Jeanne.

Żanna imieniny obchodzi 4 lutego, 30 maja, 17 sierpnia, 27 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żanniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Żanny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Żanny

przymiotnik

(1.1) poznań. żytni

#### Źródła:

Wiktionary

# Żanr

genre;
1. styl gry, twórczości charakterystyczny dla artysty;
2. gatunek twórczości literackiej, muzycznej lub plastycznej o specyficznych cechach;
3. rzeźba lub malarstwo rodzajowe przedstawiające sceny z życia codziennego

#### Źródła:

SJP.pl

# Żar

1. rozżarzony węgiel, rozżarzone zwęglone drewno; rzadko: jakaś substancja rozpalona do czerwoności;
2. wysoka temperatura otoczenia; gorąco, upał;
3. gwałtowność, żarliwość uczuć; zapał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tlące się, rozgrzane do czerwoności węgle lub drwa

(1.2) bardzo wysoka temperatura

(1.3) gorące powietrze

(1.4) przen. silne emocje, gwałtowne uczucia

Miejscowości

- Żar – miejscowość u stóp Tatr słowackich
- Żar – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Kluki
- Żar – osiedle we Wrocławiu. Część dawnej dzielnicy Fabryczna
- Żar – wieś w Rosji, w obwodzie smoleńskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żar-Ptak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mit. ptak (często paw) ognisty występujący w baśniach rosyjskich; utożsamiany z mitologicznym rarogiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Żaranin

mieszkaniec Żar (miasta w Polsce); żarzanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaranka

mieszkanka Żar (miasta w Polsce); żarzanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Żararaka

wąż z podrodziny grzechotników

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. gad z podrodziny grzechotników

Żararaka pospolita, żararaka (Bothrops jararaca) – gatunek jadowitego węża z rodziny żmijowatych (Viperidae) i podrodziny grzechotników (Crotalinae). Jest jednym z najbardziej niebezpiecznych węży Ameryki Południowej.

Stosunkowo duży wąż – dorastający maksymalnie do 160 cm długości, chociaż przeciętne rozmiary są znacznie mniejsze. Ubarwiony szarawo, zielonawo lub niemal całkowicie czarno. W tylnej części ciała znajduje się nieregularny rysunek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarcie

1. potocznie: jedzenie dla zwierząt;
2. pospolicie: jedzenie, posiłek dla ludzi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|żreć.

(1.2) pokarm dla zwierząt

(1.3) posp. jedzenie dla człowieka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarcik

zdrobnienie od: żart

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: żart

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarczanin

mieszkaniec Żarek (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żarek

(1.2) mieszkaniec Żarek-Letniska

(1.3) mieszkaniec Żarek Wielkich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarczanka

mieszkanka Żarek (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żarek

(1.2) mieszkanka Żarek-Letniska

(1.3) mieszkanka Żarek Wielkich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarczycki

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żarczyc Dużych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarczyczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żarczyc Dużych

#### Źródła:

Wiktionary

# Żarczyczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żarczyc Dużych

#### Źródła:

Wiktionary

# Żarczyn

2 miejscowości w Polsce:

- Żarczyn – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Kcynia
- Żarczyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Widuchowa

#### Źródła:

Wikipedia

# Żarczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żardenicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żardenik

#### Źródła:

Wiktionary

# Żardeniczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żardenik

#### Źródła:

Wiktionary

# Żardeniczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żardenik

#### Źródła:

Wiktionary

# Żardeniki

2 miejscowości w Polsce:

- Żardeniki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Jeziorany
- Żardeniki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Świątki

#### Źródła:

Wikipedia

# Żardiniera

stojąca półka lub rodzaj stoliczka z wgłębieniem na kwiaty doniczkowe; żardyniera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. rodzaj stolika lub stojąca półka z wgłębieniem na kwiaty doniczkowe

Żardiniera (fr. jardinière) – półka lub wydłużony stolik z zagłębionym blatem przeznaczone na rośliny doniczkowe, popularna we Francji od 2. połowy XVIII wieku do połowy XX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żardinierka

mała żardiniera (żardyniera); żardynierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Żardyniera

stojąca półka lub rodzaj stoliczka z wgłębieniem na kwiaty doniczkowe; żardiniera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. zob. żardiniera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żardynierka

mała żardyniera (żardiniera); żardinierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarecki

→ Żarki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żarek

(1.2) dotyczący Żarek-Letniska

(1.3) dotyczący Żarek Wielkich

Patrz:Żarki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarek

1. żarek rubinowy - gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych;
2. czerwończyk żarek - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

- żarek – gatunek ptaka
- Żarek – szczyt w Beskidzie Śląskim, we wsi Cisiec
- Żarek – szczyt w słowackich Tatrach Zachodnich
- Żarek – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Barczewo
- Żarek – zlikwidowana wieś w woj. dolnośląskim, w pow. jaworskim, w gminie Męcinka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żarełko

zdrobnienie od: żarło

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarg.

skrót od: żargon, żargonowy

skrót w funkcji rzeczownika

(1.1) = kult. żargon

skrót w funkcji przymiotnika

(2.1) = żargonowy

skrót w funkcji przysłówka

(3.1) = żargonowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żargon

w językoznawstwie: język jakiejś grupy społecznej (środowiskowej, zawodowej, ale nie terytorialnej), różniący się od języka ogólnego (narodowego) zasobem słów, wyrażeń i wymową; slang, argot, gwara, wiech, język specjalistyczny (środowiskowy, zawodowy)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. kult. zespół jednostek językowych właściwych dla wyodrębnionej grupy społecznej lub zawodowej;

(1.2) jęz. kult. specyficzne nazewnictwo powiązane z pewnym obszarem działalności (np. dyscypliną naukową), trudno zrozumiałe dla osób z zewnątrz, niekiedy przeciwstawiane terminologii oficjalnej;

(1.3) przest. jęz. jidysz

Żargon (od fr. jargon) – środowiskowa odmiana języka właściwa dla danej grupy społecznej lub zawodowej. W wąskim znaczeniu żargon to specyficzne nazewnictwo związane z pewnym obszarem działalności (np. dyscypliną naukową), trudno zrozumiałe dla osób z zewnątrz. W niektórych ujęciach żargon jest przeciwstawiany terminologii oficjalnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żargonizm

wyraz lub wyrażenie typowe dla żargonu, czyli środowiskowej odmiany języka wykształconej przez jakąś grupę społeczną dla podkreślenia własnej odrębności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zaczerpnięte z żargonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żargonowo

przysłówek sposobu

(1.1) jęz. z naleciałościami środowiskowymi w mowie i pisaniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Żargonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. środowiskowe naleciałości w mowie i pisaniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Żargonowy

przymiotnik od: żargon

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący żargonu, związany z żargonem, wyrażony żargonem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarki

1. żarek rubinowy - gatunek małego ptaka z rodziny tyrankowatych;
2. czerwończyk żarek - gatunek motyla z rodziny modraszkowatych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Żarki – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Żarki.

W 1595 roku miasto położone w powiecie lelowskim województwa krakowskiego było własnością Aleksandra Myszkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarklin

rodzaj drzew z rodziny bobowatych; Hymenaea

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarkowo

Żarkowo (kaszb. Żôrkòwò lub też Żarkòwò, niem. Sorkow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Dębnica Kaszubska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żarlinek

gatunek chrząszcza z rodziny kusakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarliwie

przysłówek

(1.1) z wielkim zapałem

#### Źródła:

Wiktionary

# Żarliwiec

człowiek żarliwy, oddający się czemuś z wielkim zapałem; zapaleniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarliwiej

stopień wyższy od przysłówka: żarliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarliwość

ogromny zapał; entuzjazm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest żarliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: żarliwy; bardziej żarliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarliwy

1. odznaczający się gorliwością, zapałem, poświęcający się czemuś z całym przekonaniem, z oddaniem;
2. świadczący o czyimś zapale, gorliwości

przymiotnik

(1.1) cechujący się dużym zapałem, oddaniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarmaszyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. uczn. zapalniczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Żarna

1. dawne prymitywne urządzenie do ręcznego mielenia zboża składające się z dwóch płaskich kamieni mających kształt koła; żarno;
2. przenośnie: następowanie po sobie jakichś zmian

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. etn. urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego; ; Gloger.

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: żarny

Żarna – urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarnecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarnik

1. część promiennika służąca do wysyłania promieniowania cieplnego;
2. element żarówki wykonany z drutu lub włókna węglowego doprowadzany do żarzenia się wskutek przepływu prądu elektrycznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. drucik w żarówce emitujący światło

Żarnik (włókno żarowe) – cienki drut z wolframu (metal o wysokiej temperaturze topnienia) znajdujący się w bańce żarówki.

W wyniku przepływu przezeń prądu elektrycznego żarnik rozgrzewa się, co powoduje emisję światła (żarzy się – stąd jego nazwa). Żarnik jest połączony ze stopką żarówki i gwintem za pośrednictwem grubych drutów, stanowiących jego podparcie i dostarczających do niego prąd. W miarę potrzeby bywa też dodatkowo podparty cienkimi drucikami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarnikowy

przymiotnik od: żarnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarno

dawne prymitywne urządzenie do ręcznego mielenia zboża składające się z dwóch płaskich kamieni mających kształt koła; żarna

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kamień młyński

Żarna – urządzenie do ręcznego mielenia zboża, złożone z dwóch kamieni, jednego nad drugim, z których górny jest ruchomy względem dolnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarnów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

Żarnów – miasto w Polsce położone w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Żarnów oraz rzymskokatolickiej parafii św. Mikołaja w Żarnowie. Przez Żarnów przebiega droga krajowa nr 74 oraz dwie drogi wojewódzkie: nr 726 i nr 746.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żarnowczanin

mieszkaniec Żarnowca (wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żarnówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarnowczanka

mieszkanka Żarnowca (wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żarnówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarnówecki

przymiotnik

(1.1) dotyczący Żarnówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Żarnowianin

mieszkaniec Żarnowa (miasta lub wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Żarnów

(1.2) mieszkaniec miejscowości Żarnowo

(1.3) mieszkaniec miejscowości Żarnowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarnowianka

mieszkanka Żarnowa (miasta lub wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Żarnów

(1.2) mieszkanka miejscowości Żarnowo

(1.3) mieszkanka miejscowości Żarnowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarnowiec

roślina z rodziny bobowatych

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Żarnowiec – część wsi Jerzmanowice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
- Żarnowiec – wieś w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Jedlicze
- Żarnowiec – wieś w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Krokowa
- Żarnowiec – część wsi Brenna w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, w gminie Brenna
- Żarnowiec – wieś w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Żarnowiec
- Żarnowiec – część wsi Szczytniki w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
- Żarnowiec – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Dopiewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żarnowiecki

przymiotnik od: Żarnowiec

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Żarnowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarnówka

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jesr ich 5, w tym 3 podstawowe

- Żarnówka – część wsi Żegocina w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Żegocina
- Żarnówka – wieś w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Maków Podhalański
- Żarnówka – część wsi Nowa Otocznia w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wiśniewo
- Żarnówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Grębków
- Żarnówka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Lubowidz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żarnowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 4

- Żarnowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Grudusk
- Żarnowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Stepnica
- Żarnowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Lipiany
- Żarnowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. szczecineckim, w gminie Grzmiąca

#### Źródła:

Wikipedia

# Żarnowski

przymiotnik od: Żarnów

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący miejscowości Żarnów

(1.2) dotyczący miejscowości Żarnowo

(1.3) dotyczący miejscowości Żarnowa

- Jan Nepomucen Żarnowski – działacz państwowy, prezes NIK
- Janusz Żarnowski – historyk, członek PZPR
- Ludwik Żarnowski – metalurg, profesor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarnowy

przymiotnik od: żarna (np. młyn żarnowy, śrutownik żarnowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarny

dawniej: pełen żaru, gorący, upalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaromierz

dawniej: przyrząd do mierzenia wysokich temperatur; pyrometr, ogniomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaroodporność

odporność na wysokie temperatury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żaroodporny

odporny na działanie wysokich temperatur; ogniotrwały, ognioodporny, przeciwogniowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) odporny na działanie wysokich temperatur; wykonany z materiału odpornego na działanie wysokich temperatur

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarota

dawniej: zażartość, żarliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarów

1. rozżarzony węgiel, rozżarzone zwęglone drewno; rzadko: jakaś substancja rozpalona do czerwoności;
2. wysoka temperatura otoczenia; gorąco, upał;
3. gwałtowność, żarliwość uczuć; zapał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Żarów (niem. Saarau) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie świdnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Żarów.

Do 1954 roku Żarów był wsią i siedzibą gminy Żarów, w tymże roku zniesiono gminę i utworzono gromady Żarów obejmującą wieś i Żarów, nie obejmującą wieś. Następnie pierwszą gromadę przekształcono w miasto.W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. wałbrzyskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarówa

1. zgrubienie od: żarówka;
2. intensywny, jaskrawy kolor a także przedmiot lub ubranie w tym kolorze;
3. wyjątkowy upał, skwar;
4. łysa głowa; pała

#### Źródła:

SJP.pl

# Żaróweczka

zdrobnienie od: żarówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: żarówka

(1.2) pot. mała żarówka, np. do latarki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarowianin

mieszkaniec Żarowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żarowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarowianka

mieszkanka Żarowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żarowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarówiasty

potocznie: jaskrawy, żarzący się

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarówka

hermetycznie zamknięta szklana bańka, kulistego kształtu, w której umieszczony jest drucik rozżarzający się pod wpływem prądu elektrycznego i dający światło

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektr. elektryczne źródło światła, w którym elementem świecącym jest rozżarzony przewód;

(1.2) pot. elektryczne źródło światła, które przypomina żarówkę (1.1), bez względu na element świecący.

(1.3) slang. tuleja z butelki służąca do palenia marihuany

Żarówka, lampa żarowa – elektryczne źródło światła, w którym ciałem świecącym jest silnie rozgrzane przepływem prądu włókno wykonane z trudno topliwego materiału (pierwotnie grafit, obecnie wolfram). Drut wolframowy jest umieszczony w szklanej bańce wypełnionej mieszaniną gazów szlachetnych (np. argon z 10-procentową domieszką azotu) lub próżnią. Włókno osiąga temperaturę 2500–3000 K. Pierwsze lampy żarowe konstruowano w połowie XIX w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarówkowy

przymiotnik od: żarówka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z żarówką, dotyczący żarówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarowo

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Żarowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Przedecz
- Żarowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Stargard

## Zobacz też

- Żarów

#### Źródła:

Wikipedia

# Żarowski

→ Żarów

przymiotnik

(1.1) dotyczący Żarowa

Żarowski – polski herb szlachecki z nobilitacji. Według Szymona Konarskiego być może odmiana herbu Leliwa.

Patrz:Żarów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żarowy

przymiotnik od: żar

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarowytrzymałość

zdolność metali i stopów do przenoszenia obciążeń w wysokiej temperaturze, połączona z odpornością na zmiany temperatury

Żarowytrzymałość - odporność stopu na odkształcenia, zdolność metali i stopów do przenoszenia krótko- lub długotrwałych obciążeń (stałych lub zmiennych) w wysokiej temperaturze, połączona z odpornością na wielokrotne zmiany temperatury i niekiedy z żaroodpornością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żart

figiel, kawał, dowcip

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co zostało powiedziane lub zrobione dla rozrywki, tak, aby kogoś rozśmieszyć

- żart – krótka forma humorystyczna
- Żart – powieść Milana Kundery
- Żart – rosyjski film Andrieja Kudinenki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żart.

skrót od: żartobliwy, żartobliwie (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = żartobliwy, żartobliwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żartem

figiel, kawał, dowcip

#### Źródła:

SJP.pl

# Żartki

dawniej, dziś regionalnie: pełen energii, wigoru; żywy

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. szybki, energiczny, pełen życia i wigoru

(1.2) przest. bystry

(1.3) przest. porywczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żartko

→ żartki

Patrz:żartki

#### Źródła:

SJP.pl

# Żartobliwie

przysłówek

(1.1) humorystycznie, nie na serio, z przymrużeniem oka

#### Źródła:

Wiktionary

# Żartobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: żartobliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żartobliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest żartobliwe; cecha tego, kto jest żartobliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Żartobliwy

wesoły, śmieszny

przymiotnik

(1.1) często żartujący

(1.2) mający znamiona żartu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żartować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zażartować)

(1.1) mówić coś śmiesznego; mówić żart, aby kogoś rozśmieszyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Żartowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mówienie żartów, wypowiadanie się w sposób żartobliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Żartowniś

mężczyzna lubiący dowcipkować, robić żarty, kawały; dowcipniś, kawalarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś lubiący żartować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żartownisia

kobieta lubiąca dowcipkować, robić żarty, kawały; dowcipnisia, kawalarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: żartowniś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarty

potocznie: jedzący ponad miarę, żarłoczny

Żarty (ros. Шутки) – radziecki krótkometrażowy film animowany z 1963 roku w reżyserii Lwa Atamanowa. Przedstawia dwie bajki Władimira Sutiejewa Kogucik i kaczorek (znana pod alternatywnym tytułem Kurczaczek i kaczorek) oraz O trzech kotkach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żary

1. rozżarzony węgiel, rozżarzone zwęglone drewno; rzadko: jakaś substancja rozpalona do czerwoności;
2. wysoka temperatura otoczenia; gorąco, upał;
3. gwałtowność, żarliwość uczuć; zapał

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Żary (łac. Sara, Sarove; niem. Sorau; dolnołuż. Žarow) – miasto, będące jednocześnie gminą miejską i siedzibą gminy wiejskiej Żary, zlokalizowane w zachodniej Polsce, w województwie lubuskim, na południowym skraju Wału Trzebnickiego; siedziba powiatu żarskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żaryn

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarzanin

mieszkaniec Żar (miasta w Polsce); żaranin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Żar (w Krakowskiem, Zamojskiem, Zielonogórskiem)

(1.2) mieszkaniec Żarów (w Piotrkowskiem)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarzanka

mieszkanka Żar (miasta w Polsce); żaranka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Żar (w Krakowskiem, Zamojskiem, Zielonogórskiem)

(1.2) mieszkanka Żarów (w Piotrkowskiem)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarzelnia

1. pomieszczenie do wyżarzania wyrobów metalowych; wyżarzalnia;
2. dawniej: przenośny piecyk; żarzelnik, fajerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarzelnik

dawniej: przenośny piecyk; żarzelnia, fajerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarzeniowy

przymiotnik od: żarzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarzyć

1. rozpalać coś, zwykle metal, do czerwoności;
2. żarzyć się:
a) palić się słabo, bez płomienia; tlić się;
b) odbijać się od tła jaskrawą, czerwoną barwą;
c) zwykle o metalu: rozpalać się do czerwoności

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarzyn

Zarzyń (do 31 grudnia 2016 Żarzyn) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Sulęcin.

Wieś duchowna Żarzyn, własność komandorii joannitów w Łagowie pod koniec XVI wieku leżała w powiecie poznańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Żarłacz

ogólna nazwa każdej ryby należącej do żarłaczy, grupy drapieżnych ryb morskich z rzędu rekinów; także część nazwy ryb należących do tej grupy, m.in. żarłacz ludojad, żarłacz błękitny, żarłacz tygrysi

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarłaczokształtne

rząd drapieżnych ryb morskich z podgromady spodoustych, obejmujący ponad 260 gatunków

Żarłaczokształtne (Carcharhiniformes) – rząd drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych (Chondrichthyes), znacznie zróżnicowanych morfologicznie. Zamieszkują ciepłe wody morskie i oceaniczne. Do żarłaczokształtnych zalicza się ponad 260 gatunków opisanych naukowo. Niektóre gatunki są niebezpieczne dla człowieka. W zapisie kopalnym są znane od późnej jury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żarłaczokształtny

o cechach żarłaczokształtnych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarłaczowate

rodzina drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych

Żarłaczowate (Carcharhinidae) – rodzina dużych, drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych (rekinów) zaliczana do rzędu żarłaczokształtnych (Carcharhiniformes). Niektóre gatunki są niebezpieczne dla człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żarłaczowaty

o cechach żarłaczowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarło

potocznie: pogardliwe określenie pożywienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarłoczka

→ żarłok; łakomczucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarłocznie

przysłówek

(1.1) w sposób żarłoczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Żarłoczniej

stopień wyższy od przysłówka: żarłocznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarłoczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: żarłoczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Żarłoczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co żarłoczne; cecha tych, którzy są żarłoczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Żarłoczny

odznaczający się ogromnym apetytem; objadający się

przymiotnik

(1.1) odznaczający się ogromnym apetytem

(1.2) przen. intensywny, wyrażający pożądanie, pragnienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żarłok

osoba objadająca się, jedząca dużo i łapczywie; obżartuch, obżarciuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. osoba, która je dużo i często łapczywie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żaszkowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Żaszkowem, dotyczący Żaszkowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Żatecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do czeskiego miasta Žatec, związany z Žatcem

#### Źródła:

Wiktionary

# Żałoba

1. uczucie smutku, osamotnienia po śmierci kogoś bliskiego;
2. okres po śmierci kogoś bliskiego;
3. określony zwyczajowo strój noszony jako oznaka żalu po śmierci kogoś bliskiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) smutek, rozpacz po śmierci bliskiej osoby

(1.2) okres po śmierci bliskiej osoby, w którym zwyczajowo nosi się odpowiedni strój oraz nie uczestniczy w zabawach towarzyskich

(1.5) stpol. skarga, zażalenie, oskarżenie

Żałoba – tradycyjne uzewnętrznione odzwierciedlenie stanu wewnętrznego jednostki, państwa, kultury, społeczności w reakcji na śmierć osoby ważnej w danym środowisku (rodzina, kraj, miasteczko, plemię). Żałoba a przeżywanie straty to dwa różne pojęcia, gdyż przeżywanie straty zachodzi wewnątrz. Jest to reakcja całego naszego „ja” na stratę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Żałobnica

1. kobieta uczestnicząca w uroczystościach żałobnych i pogrzebie;
2. papuga australijska z podrodziny kakadu

- żałobnica (Hemipenthes) – rodzaj muchówek z rodziny bujankowatych
- żałobnica – człon rodzajowy polskich nazw gatunkowych ptaków z rodziny kakaduowatych, zwłaszcza z podrodziny żałobnic:
  - żałobnica białosterna (Zanda baudinii)
  - żałobnica brunatna (Calyptorhynchus lathami)
  - żałobnica eukaliptusowa (Zanda latirostris)
  - żałobnica palmowa (Probosciger aterrimus)
  - żałobnica rudosterna (Calyptorhynchus banksii)
  - żałobnica żółtosterna (Zanda funerea)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Żałobniczka

1. uczestniczka pogrzebu, uroczystości żałobnych;
2. słodkowodna ryba akwariowa z rodziny kąsaczowatych; czarna tetra

Żałobniczka zwyczajna, żałobniczka czarna , żałobniczka, czarna tetra (Gymnocorymbus ternetzi) – gatunek słodkowodnej ryby kąsaczokształtnej z rodziny kąsaczowatych (Characidae). Bywa hodowana w akwariach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Żałobniej

stopień wyższy od przysłówka: żałobnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałobnik

1. osoba w żałobie;
2. uczestnik pogrzebu, uroczystości żałobnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik pogrzebu

(1.2) zaw. pracownik zakładu pogrzebowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. ptak z podrodziny żałobników (nazwa systematyczna|Tachyphoninae|Bonaparte|ref=tak.)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żałobność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest żałobne

#### Źródła:

Wiktionary

# Żałobny

związany z żałobą, np. strój

przymiotnik

(1.1) wyrażający żal po śmierci bliskiej osoby

(1.2) związany z uroczystościami pogrzebowymi, z oddawaniem czci zmarłemu

(1.3) będący oznaką żałoby

(1.4) przen. posępny, pełen smutku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żałość

wielki smutek, ogromny żal

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczucie dojmującego smutku, żalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żałościwiej

stopień wyższy od przysłówka: żałościwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałościwszy

stopień wyższy od przymiotnika: żałościwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałościwy

dawniej: żałosny

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałośliwiej

stopień wyższy od przysłówka: żałośliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałośliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: żałośliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałośliwy

1. wyrażający żal;
2. wzbudzający politowanie;
3. wywołujący niechęć, niesmak

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałosne

forma przymiotnika.

(1.1) M., B., W. n. lp.; M., B., W. nmos. lm. od: żałosny

wykrzyknik

(2.1) pot. iron. gdy chcemy zaakcentować błahość lub niedorzeczność czyichś dylematów

(2.2) pot. iron. gdy chcemy zadrwić z czyjejś wypowiedzi (nawet, gdy ta wypowiedź nie wyraża czyichś dylematów)

#### Źródła:

Wiktionary

# Żałośnie

przysłówek

(1.1) w sposób żałosny

#### Źródła:

Wiktionary

# Żałośniej

stopień wyższy od przysłówka: żałośnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: żałosny

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałosność

uczucie politowania, litości lub zażenowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest żałosne; cecha tych, którzy są żałośni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żałosny

1. wyrażający żal;
2. wzbudzający politowanie;
3. wywołujący niechęć, niesmak

przymiotnik jakościowy

(1.1) wzbudzający politowanie lub pogardę

(1.2) wyrażający żal, smutek

(1.3) przykry, budzący niechęć, niesmak, odrazę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żałować

1. odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym;
2. ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad;
3. okazywać komuś współczucie z powodu trudnej sytuacji w jakiej się znalazł;
4. skąpić, niechętnie wydawać na coś lub dawać komuś pieniądze

czasownik niedokonany

(1.1) odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym

(1.2) ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Żałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|żałować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Żaługa

żaługa żółtoskrzydła - gatunek błonkówki z rodziny trzpiennikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Żałujący

1. odczuwać żal, być smutnym, przygnębionym;
2. ubolewać nad popełnionym występkiem, złamaniem zasad;
3. okazywać komuś współczucie z powodu trudnej sytuacji w jakiej się znalazł;
4. skąpić, niechętnie wydawać na coś lub dawać komuś pieniądze

Patrz:żałować

#### Źródła:

SJP.pl