# Ti

symbol tytanu, pierwiastka chemicznego

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja naśladująca wysoki dźwięk

(1.2) onomatopeja naśladująca krótki dźwięk w kodzie Morse'a

Belgia:

- Tî – walońska nazwa miejscowości Thieu
- Tî-l'-Bôdwin – walońska nazwa miejscowości Thy-le-Bauduin
- Tî-l'-Tchestea – walońska nazwa miejscowości Thy-le-Château

Inne:

- Ti – tytan

Zobacz też:

- TI

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiacetamid

amid kwasu tiooctowego, białe ciało stałe rozpuszczalne w wodzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiagły

poddany chłop, zobowiązany do wykonywania robocizny na rzecz swojego pana (na ziemiach Litwy i Białorusi)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiahuanaco

1. miasto w Boliwii;
2. ruiny prekolumbijskiego miasta w Boliwii, leżące nieopodal współczesnego miasta o tej samej nazwie

Tiahuanaco (w języku keczua) lub Tiwanaku (w języku ajmara) – największy ośrodek kultury andyjskiej z okresu regionalnego, wpisany na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Położony jest w pobliżu jeziora Titicaca w departamencie La Paz w Boliwii na wysokości 3800 m n.p.m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiamat

Tiamat – w mitologii babilońskiej bogini-matka, personifikacja słonych wód oceanu, należała do pierwszego pokolenia bóstw. Apsu – partner Tiamat – kojarzony był natomiast z wodami słodkimi.

Tiamat była matką młodszej generacji bogów. Została zabita przez Marduka, który z jej przepołowionego ciała utworzył Ziemię i sklepienie nieba. Z jej głowy i piersi zostały stworzone góry, natomiast z jej oczu wypłynęły Tygrys i Eufrat.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tiamina

związek organiczny, witamina B1

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. egzogenny związek organiczny niezbędny m.in. w prawidłowym metabolizmie komórkowym zaliczany do witamin z grupy B;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tian'Anmen

- Brama Niebiańskiego Spokoju (Tiān’ānmén)
- Plac Niebiańskiego Spokoju (Tiān’ānmén Guǎngchǎng)

#### Źródła:

Wikipedia

# Tian'anmen

monumentalna brama i główny plac w Pekinie; Tiananmen, Brama Niebiańskiego Spokoju

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiananmen

monumentalna brama i główny plac w Pekinie; Tian'anmen, Brama Niebiańskiego Spokoju

- Brama Niebiańskiego Spokoju (Tiān’ānmén)
- Plac Niebiańskiego Spokoju (Tiān’ānmén Guǎngchǎng)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tianjin

[czytaj: TJENdzin] miasto w Chinach; Tiencin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiara

1. nakrycie głowy papieża, używane do 1965 roku;
2. przenośnie: godność papieża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. hist. pontyfikalna korona papieska;

(1.2) rel. przen. urząd papieski, godność

(1.3) hist. stożkowe nakrycie głowy perskich władców i kapłanów

Tiara (łac. triregnum) – papieska korona złożona z trzech diademów, wysadzana kamieniami szlachetnymi i perłami, ozdobiona na szczycie małym krzyżem.

W tej formie używana od przełomu XIII i XIV wieku do 1965 roku; wtedy papież Paweł VI przekazał tiarę na cele charytatywne. Tiara widnieje nadal w godle Watykanu. Benedykt XVI jako pierwszy papież wycofał ją jednak z herbu papieskiego (zastąpił ją mitrą i paliuszem).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiarella

roślina uprawna z rodziny skalnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiazol

związek heterocykliczny, bezbarwna ciecz o przykrym zapachu

Tiazol – pięcioczłonowy heterocykliczny związek chemiczny zawierający atom siarki i azotu w pozycjach 1 i 3. Ma budowę płaską i charakter aromatyczny. Dzięki obecności atomu azotu wykazuje właściwości zasadowe (pKa = 2,5), jednak znacznie słabsze niż pirydyna (pKa = 5,2).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiazolowy

→ tiazol

Patrz:tiazol

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiazyd

dowolny diuretyk o budowie sulfonamidowej, będący pochodną lub analogiem benzotiadiazyny, najczęściej stosowany w leczeniu nadciśnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Tibia

starorzymski dęty instrument muzyczny zbliżony do klarnetu i oboju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. staroż. starorzymski flet

Tibia – gra komputerowa z gatunku MMORPG, stworzona przez czterech niemieckich studentów informatyki (Stephan Börzsönyi, Guido Lübke, Ulrich Schlott i Stephan Vogler), dystrybuowana przez niemiecką firmę CipSoft. Pierwsza wersja Tibii została wydana 7 stycznia 1997.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tibor

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tichy

Tichy – czeskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku nosiły je w Polsce 33 osoby

osoby o tym nazwisku:

- Jan Tichy
- Karol Tichy
- Rafał Tichy

postacie fikcyjne:

- Ijon Tichy – postać literacka

#### Źródła:

Wikipedia

# Ticker

[czytaj: tiker] pasek z najistotniejszymi informacjami, zwykle u dołu ekranu telewizora

Ticker (inaczej scroll lub crawl) – pasek informacyjny, na którym widoczne są najważniejsze informacje. Jest zwykle umieszczany w dolnej części ekranu telewizora i wyświetlany przez cały czas trwania programu telewizyjnego. Pierwszy raz ten sposób przekazywania informacji zastosowała amerykańska stacja Fox News Channel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tico

[czytaj: tiko] samochód typu Daewoo Tico

Alex Chandre de Oliveira (ur. 21 grudnia 1977 w Kurytybie, zm. 14 czerwca 2014 tamże) – brazylijski piłkarz występujący na pozycji napastnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tie-Break

[czytaj: taj-brejk albo taj-brek]
1. skrócona, końcowa część meczu służąca wyłonieniu zwycięzcy (np. w siatkówce piąty set grany do 15 punktów);
2. w tenisie ziemnym: specjalny gem rozgrywany przy stanie 6:6 w secie, służący wyłonieniu zwycięzcy seta

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiefdruck

[czytaj: tifdruk] wklęsłodruk, rotograwiura;
1. technika drukowania za pomocą formy z wgłębieniami wypełnionymi farbą;
2. odbitka wykonana tą techniką

#### Źródła:

SJP.pl

# Tien-Szan

góry w Azji

Tienszan, Tien-szan (chiń. 天山; pinyin Tiān Shān; dosł. „niebiańskie góry”) – łańcuch górski w Azji Centralnej, na pograniczu Kazachstanu, Uzbekistanu, Kirgistanu i Chin. Długość łańcucha wynosi około 2500 km, najwyższym szczytem jest Szczyt Zwycięstwa (także Pik Pobiedy; 7439 m n.p.m.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tien-Szański

→ Tien-szan; tienszański

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiencin

miasto w Chinach; Tianjin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Chinach znajdujące się pomiędzy Pekinem a zatoką Pohaj;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tienszański

→ Tien-szan; tien-szański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tienszanem, dotyczący Tienszanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tiento

organowy utwór polifoniczny, popularny w XVI-wiecznej Hiszpanii

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiergarten

[czytaj: tirgartn] dzielnica Berlina

Niemcy:

- Tiergarten – dzielnica Berlina
- Tiergarten – dzielnica Oberkirch
- Berlin Tiergarten – stacja kolejowa w Berlinie
- Tiergarten – dawny okręg administracyjny (Bezirk) w Berlinie

Inne:

- Großer Tiergarten – park w Berlinie
- Lainzer Tiergarten – obszar chroniony w Wiedniu

Zobacz też:

- Berlin-Tiergarten
- Thiergarten

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tierieszka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w południowej Rosji przeduralskiej, prawy dopływ Wołgi;

Tierieszka (ros. Терешка; t. Большая Терешка, Bolszaja Tierieszka) – rzeka w południowej Rosji przeduralskiej (obwody uljanowski i saratowski), prawy dopływ Wołgi w zlewisku Morza Kaspijskiego. Długość – 213 km, powierzchnia zlewni – 9710 km², średni przepływ 46 km przed ujściem – 17,5 m³/s. Reżim śnieżny. Pokrywa lodowa od przełomu listopada i grudnia do przełomu marca i kwietnia. Głębokość 0,5 do 1,5 m, szerokość u ujścia 80–100 m. Duża zawartość mułu w wodzie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiff

ang. Tag(ged) Image File Format, format zapisu plików graficznych wykorzystujący wiele metod kompresji

Osoby:

- Milan Tiff – amerykański lekkoatleta

Inne:

- Tiff – format plików

Zobacz też:

- Tief
- Tif

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiffany

Firma

- Tiffany & Co. – amerykańska firma jubilerska

Osoby

- Charles Lewis Tiffany (1812–1902) – jubiler amerykański, założyciel firmy Tiffany, ojciec Louisa C. Tiffany'ego
- Louis Comfort Tiffany (1848–1933) – artysta amerykański (witraże i dzieła ze szkła oraz wyroby jubilerskie w stylu secesji).
- Taryn Terrell, pseud. Tiffany (ur. 1985) – amerykańska zapaśniczka, pracująca w World Wrestling Entertainment
- Tiffany Darwish, znana jako Tiffany (ur. 1971) – amerykańska piosenkarka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tiffin

w Indiach: lekki posiłek spożywany w południe

Miejscowości w USA:

- Tiffin – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Johnson
- Tiffin – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Seneca

Gminy w USA:

- Tiffin (ang. Tiffin Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Adams
- Tiffin (ang. Tiffin Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Defiance

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tifo

pasjonowanie się piłką nożną (rzadziej innym sportem), fanatyczne kibicowanie jakiemuś klubowi piłkarskiemu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tifoso

[czytaj: tifozo] kibic piłkarski, zwłaszcza w odniesieniu do zagorzałych fanów włoskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Tig

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. metoda spawania elektrodą wolframową w osłonie gazów obojętnych;

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiger

imię męskie

M.in. anglojęzyczny i niemieckojęzyczny odpowiednik wyrażenia „tygrys azjatycki”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tigmonastia

Haptonastia – ruch nastyczny organów roślinnych (także zwierzęcych) wywołany działaniem specyficznego bodźca mechanicznego. Od sejsmonastii (tigmonastii) odróżnia się tym, że wywoływana jest przez konkretny bodziec mechaniczny, a nie dowolny dotyk (np. nie przez dotykanie pałeczką lub upadkiem kropli deszczu) oraz jest wynikiem wzrostu (pod wpływem auksyn), a nie zmian turgoru. Niektóre źródła nie odróżniają tych typów nastii. Jak inne nastie, nie zależy od kierunku działania bodźca, co ją odróżnia od tigmotropizmu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tigmotaksja

reakcja ruchowa wolno poruszających się organizmów na bodziec kierunkowy - dotyk, polegająca na ich ścisłym przywieraniu do podłoża, występująca u zwierząt żyjących w norach, jaskiniach lub na dnie morskim; stereotaksja

Tigmotaksja, stereotaksja – rodzaj taksji polegający na ruchu pojedynczych komórek lub całych organizmów w odpowiedzi na bodźce dotykowe. Odgrywa ona znaczącą rolę adaptacyjną w warunkach słabego oświetlenia. Przykłady:

- orientacja przestrzenna zwierząt żyjących pod ziemią,
- przywieranie do podłoża organizmów żyjących w wodach płynących (unikanie porwania przez prąd wody),
- skłonność szczurów do poruszania się przy ścianach pomieszczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tigmotropizm

jeden z tropizmów; wygięcie wzrostowe niektórych organów roślinnych (np. wąsów czepnych) oraz osiadłych organizmów zwierzęcych (np. ukwiału), powstające w wyniku bodźca dotykowego; haptotropizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tigra

samochód typu Opel Tigra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód typu Opel Tigra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tigrinia

język urzędowy Erytrei

#### Źródła:

SJP.pl

# Tigroid

#### Źródła:

Wikipedia

# Tijuana

[czytaj: tiCHŁAna] miasto w Meksyku

Tijuana – miasto w północno-zachodnim Meksyku, w stanie Kalifornia Dolna, leżące przy granicy z USA, w pobliżu San Diego, i w pobliżu wybrzeża Pacyfiku, które od centrum miasta dzieli odległość około 10 km.

Miasto w 2010 roku liczyło ponad 1,3 mln mieszkańców. Tijuana jest siedzibą władz gminy o tej samej nazwie. Jest to położone najdalej na północ duże miasto meksykańskie oraz najdalej na zachód miasto Ameryki Łacińskiej. Z racji takiego położenia Tijuana bywa nazywana „narożnikiem Ameryki Łacińskiej” lub „bramą Meksyku”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tijuański

→ Tijuana [czytaj: tichłański]

#### Źródła:

SJP.pl

# Tik

mimowolny, powtarzający się ruch mięśni, najczęściej mimicznych mięśni twarzy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. powtarzający się mimowolny skurcz jednego lub kilku mięśni (najczęściej twarzy)

wykrzynik

(2.1) zob. tik-tak.

Tik – krótkotrwały, stereotypowy, mimowolny ruch określonej części ciała (np. mruganie powieką, marszczenie czoła, zaciskanie pięści). Powstaje najczęściej na tle psychicznym, zwykle u dzieci. Może przejść w tzw. tik utrwalony. Zwykle nie wymaga leczenia. Terapia uciążliwych tików opiera się na stosowaniu neuroleptyków. Niekiedy jest objawem uszkodzenia układu pozapiramidowego. Liczne, nasilone tiki pojawiają się w zespole Tourette’a.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tik-Tak

wyraz określający odgłos powstający przy tykaniu zegara

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja naśladująca odgłos tykania mechanicznego zegara

- Tik-Tak – polski program telewizyjny dla dzieci
- Tik-Tak – powieść Deana Koontza
- Tik Tak – brytyjska dobranocka z 2019 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tik-Tok

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja naśladująca odgłos tykania mechanicznego zegara

#### Źródła:

Wiktionary

# Tika

czerwona kropka malowana na czole wyznawców hinduizmu; tilaka

Tilaka (lub pundraka) – w hinduizmie jest to znak na ciele, głównie na czole, przeważnie z glinki lub papki sandałowej, pozwalający odróżnić tradycję, do której należy właściciel tilaki. Glina niezbędna do wykonania tilaki wydobywana jest ze świętej rzeki lub jeziora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiki-Taka

środowiskowo: styl gry w piłce nożnej charakteryzujący się utrzymywaniem piłki krótkimi podaniami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. w piłce nożnej: styl gry polegający na stosowaniu bardzo licznych, szybkich, krótkich i dokładnych podań

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tikowy

przymiotnik od: tik, np. zaburzenia tikowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Tikrit

miasto w Iraku

Tikrit, rzadziej Takrit (arab. تكريت, trl. Takrīt / Takrīt, trb. Takrit / Tikrit) – miasto (151 tys. mieszkańców) nad Tygrysem w północnym Iraku; stolica prowincji Salah ad-Din.

W późnej starożytności Tikrit był siedzibą mafriana, czyli przywódcy monofizyckiego kościoła jakobickiego w przynależącej do imperium Sasanidów Mezopotamii; ten fragment Międzyrzecza był bowiem jakobicki, podczas gdy pozostała część podlegała Kościołowi Wschodu i wyznawała chrześcijaństwo w wersji nestoriańskiej. Mafrian rezydował w Tikricie do 1156 roku, kiedy przeniósł się do Mosulu, gdzie mafrianat zanikł po 1860 r. Istniały także inne, lecz mniej znane i ważne, mafrianaty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiksotropia

zjawisko zmniejszenia się lepkości płynu na skutek działania siły mechanicznej (np. mieszania) i utrzymywania tejże lepkości przez określony czas (przez swoistą "pamięć molekularną" płynu)

Tiksotropia (pamięć cieczy) – właściwość niektórych rodzajów płynów, w których występuje zależność lepkości od czasu działania sił ścinających, które na ten płyn działały. Na przykład niektóre płyny tiksotropowe mogą stać się przez pewien czas mniej lepkie, gdy podda się je intensywnemu mieszaniu. Płyny takie po pewnym czasie (spoczynku) od momentu mieszania ponownie „zastygają”, tzn. zwiększają swoją lepkość do normalnej wartości. Możliwe jest jednak także odwrotne zjawisko, tzn. płynem tiksotropowym jest także taka substancja, która czasowo zwiększa swoją lepkość na skutek mieszania. Tiksotropia jest więc procesem odwracalnym; do zniszczenia struktury tiksotropowej płynu wymagane jest dostarczenie energii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiktak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. mały cukierek, drażetka marki Tic Tac

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiktok

aplikacja do nagrywania i publikowania krótkich filmów wideo

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiktoker

użytkownik TikToka - aplikacji do nagrywania filmików (często pod utwór muzyczny) i ich udostępniania; tiktokowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) twórca treści w serwisie TikTok

TikTok (w Chinach jako Douyin) – serwis internetowy, którego główna funkcja polega na możliwości publikowania krótkich materiałów wideo. Stworzona przez chińskie przedsiębiorstwo ByteDance 20 września 2016. Dostępny w kilkudziesięciu wersjach językowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiktokerka

użytkowniczka TikToka - aplikacji do nagrywania filmików (często pod utwór muzyczny) i ich udostępniania

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiktokowiec

użytkownik TikToka - aplikacji do nagrywania filmików (często pod utwór muzyczny) i ich udostępniania; tiktoker

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiktokowy

→ TikTok

Patrz:TikTok

#### Źródła:

SJP.pl

# Tila

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Otylia

Tila – wieś w Estonii, w prowincji Tartu, w gminie Tartu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tilaka

czerwona kropka malowana na czole wyznawców hinduizmu; tika

Tilaka (lub pundraka) – w hinduizmie jest to znak na ciele, głównie na czole, przeważnie z glinki lub papki sandałowej, pozwalający odróżnić tradycję, do której należy właściciel tilaki. Glina niezbędna do wykonania tilaki wydobywana jest ze świętej rzeki lub jeziora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tilapia

rodzaj słodkowodnych ryb okoniokształtnych z rodziny pielęgnicowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. wędk. ryba słodkowodna o pierwotnym zasięgu występowania obejmującym Afrykę i Lewant;

(1.2) kulin. spoż. mięso z tilapii (1.1)

Tilapia – rodzaj słodkowodnych ryb okoniokształtnych z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae), ustanowiony przez Andrew Smitha w 1840 roku. Nazwa rodzaju pochodzi z języka Buszmenów i oznacza rybę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tilbury

[czytaj: TILberi] lekki, dwukołowy, otwarty lub kryty powóz spacerowy, używany w Anglii w XIX i XX wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. lekki powóz dwukołowy, zwykle jednokonny używany w Anglii, popularny również we Włoszech i w Portugalii

Tilbury – miasto portowe w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie Essex, w dystrykcie (unitary authority) Thurrock. W 2001 roku miasto liczyło 11 462 mieszkańców.

W tym mieście ma swą siedzibę klub piłkarski – Tilbury FC.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tilda

tylda (częściej); rzadko:
1. wężyk w kształcie poziomego S oznaczający miękkość lub nosowość spółgłoski;
2. znak w postaci wężyka oznaczający, że wyraz jest napisany w formie skrótowej lub że jakaś jego część jest celowo opuszczona

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Matylda

Tilda – emulator terminali napisany w GTK+. Tilda została zaprojektowana na wzór konsoli z gry Quake, która wysuwa się z góry ekranu, a po wciśnięciu wcześniej zdefiniowanego klawisza (domyślnie tyldy), również się tam chowa.

Uruchamianie emulatora Tilda jest szybsze niż uruchamianie nowego terminala, ponieważ program jest już załadowany do pamięci, więc użytkownicy, którzy często uruchamiają terminal do krótkich zadań bardzo cenią sobie to udogodnienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tilia

długowieczne drzewo strefy umiarkowanej półkuli północnej; lipa

Lipa (Tilia) – rodzaj drzew należący do podrodziny lipowych z rodziny ślazowatych. Obejmuje 31 gatunków. Rośliny te występują w umiarkowanej strefie półkuli północnej. W Ameryce Północnej (wschodnie Stany Zjednoczone i Meksyk) rośnie jeden gatunek (lipa amerykańska T. americana); w Europie i zachodniej Azji – trzy (lipa drobnolistna T. cordata, szerokolistna T. platyphyllos i srebrzysta T. tomentosa), z czego dwa pierwsze rosną w stanie dzikim w Polsce; pozostałe gatunki rosną w Azji Wschodniej, gdzie jest centrum zróżnicowania rodzaju (15 gatunków jest endemitami Chin).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tilit

warstwa stwardniałej gliny, w której znajdują się głazy o wyraźnie zachowanych na powierzchni rysach lodowcowych; tillit

#### Źródła:

SJP.pl

# Tillit

warstwa stwardniałej gliny, w której znajdują się głazy o wyraźnie zachowanych na powierzchni rysach lodowcowych; tilit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. osad moreny polodowcowej w postaci skonsolidowanej gliny

Tillit (ang. tillite) – zlityfikowane lub czasami słabo zmetamorfizowane osady moreny polodowcowej w postaci skonsolidowanej gliny, powstałe zwykle przed czwartorzędem.

Znaczenie stratygraficzne, jako poziomy przewodnie, mają tillity powstałe w okresach silnych zlodowaceń w neoproterozoiku (zlodowacenia okresu kriogenu i ediakaru) i paleoproterozoiku (zlodowacenie hurońskie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tim

1. zdrobnienie od: Timothy (obce imię męskie);
2. obce imię męskie

Tim, TIM

- Tim – miejscowość w Danii
- Tim – miejscowość w Rosji
- Tim – imię męskie, również zdrobnienie od Timothy
- Tim – australijski film
- Tim – album The Replacements
- Tim – album Avicii
- Gruppo TIM – włoski dostawca usług telekomunikacyjnych
  - Telecom Italia Mobile, TIM – włoski operator telefonii komórkowej
  - TIM San Marino – sanmaryńska firma telekomunikacyjna
  - TIM Brasil – brazylijska firma telekomunikacyjna

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Timag

materiał ceramiczny, którego podstawowym składnikiem jest tytanian magnezu; stosowany jako dielektryk w kondensatorach radiowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Timajos

Timajos z Tauromenion (gr. Τιμαῖος druga połowa IV w. p.n.e. - pierwsza połowa III w.p.n.e.) – historyk grecki z Sycylii. Syn Andromachosa, założyciela Tauromenionu (dzisiejszej Taorminy). Od 312 p.n.e. przebywał w Atenach jako metojk, prawdopodobnie na skutek zajęcia jego rodzinnego miasta przez Agatoklesa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Timberlake

Miejscowości w USA:

- Timberlake – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Lake
- Timberlake – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie Campbell

Ludzie:

- Gary Timberlake – gracz baseball;
- Justin Timberlake – piosenkarz;

#### Źródła:

Wikipedia

# Timbr

barwa dźwięku charakterystyczna dla głosu ludzkiego lub instrumentów muzycznych; timbre; tembr

#### Źródła:

SJP.pl

# Timbre

[czytaj: tębr] barwa dźwięku charakterystyczna dla głosu ludzkiego lub instrumentów muzycznych; tembr; timbr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. jakość brzmienia dźwięku lub głosu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Timbuktu

miasto w Mali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Mali, nad rzeką Niger;

Timbuktu (songhaj: Tumbutu, fr. Tombouctou) – miasto w Mali, nad rzeką Niger, założone prawdopodobnie na przełomie XI i XII wieku, zamieszkiwane przez 32 460 osób (2022). Jest stolicą regionu Timbuktu, jednego z siedmiu regionów administracyjnych Mali.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Time

[czytaj: tajm] tygodnik amerykański

- time – słowo oznaczające w języku angielskim czas.
- Time – amerykański tygodnik społeczno-polityczny istniejący od 1923 roku
- Time (biblioteka standardowa)
- time – komenda w systemach uniksowych
- Titan Mare Explorer (TiME) – anulowana misja kosmiczna polegająca na wysłaniu lądownika na powierzchnię jeziora Ligeia Mare na Tytanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Time-Out

[czytaj: tajmAłt] w sporcie: oficjalnie zarządzona przerwa w grze, np. na życzenie trenera jednej z drużyn; time out

#### Źródła:

SJP.pl

# Time-Sharing

[czytaj: tajm szering] nabycie przez konsumenta prawa do korzystania z budynku lub lokalu w oznaczonym czasie oraz zobowiązanie się do zapłaty ryczałtowego wynagrodzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Timenko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Timer

[czytaj: tajmer] urządzenie do pomiaru czasu; czasomierz, stoper

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do odmierzania upływu czasu

Minutnik – urządzenie do odliczania czasu, sygnalizujące – zazwyczaj akustycznie, np. dzwonkiem – upływ nastawionej wcześniej liczby minut. Wykorzystywane m.in. w gospodarstwie domowym, np. w kuchni, gdzie ułatwia dopilnowanie prawidłowego czasu gotowania potraw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Times

[czytaj: tajms]
1. krój czcionki; Times New Roman;
2. brytyjski dziennik; The Times

- The Times – dziennik brytyjski
- Times – krój pisma

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Timeshare

[czytaj: tajmszer] system nabywania po niskiej cenie apartamentu lub domu wakacyjnego, w którym nabywca może z niego korzystać przez wiele lat, lecz wyłącznie przez określony, powtarzający się okres w roku

Timeshare (potocznie własność wakacyjna; ang. time – czas, share – dzielić) – system posiadania nieruchomości, w którym klient nabywa w pełni umeblowany i wyposażony apartament lub dom wakacyjny za ułamek kosztu posiadania tradycyjnego apartamentu czy domku letniskowego na zawsze lub na określoną liczbę lat, lecz w tym czasie może korzystać z apartamentu tylko jakiś okres w ciągu roku, zwykle 1, 2 lub 3 tygodnie oraz możliwość korzystania z sieci wymiany wakacyjnej. Można jednak swój tydzień wymienić z kimś innym, za pośrednictwem jednej z firm wymiany wakacyjnej. W niektórych krajach timeshare jest zabroniony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Timgad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto w Afryce Północnej, na terenie dzisiejszej Algierii;

Timgad (Timkad, arab. تيمقاد = Tīmqād, łac. Thamugadi) – starożytne miasto w Afryce Północnej, na terenie dzisiejszej Algierii. Zachowany do dziś kompleks ruin został w 1982 roku wpisany na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Timing

[czytaj: tajming] wybór najlepszego momentu na rozpoczęcie działania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wybór precyzyjnego momentu do rozpoczęcia i wykonania jakiegoś działania z maksymalnym efektem

(1.2) muz. precyzyjne trzymanie się tempa utworu, zwłaszcza w wokalistyce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Timiszoara

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. Timișoara, miasto w zachodniej Rumunii

Timișoara (daw. pol. Temeszwar, węg. Temesvár, niem. Temeswar, Temeschwar lub Temeschburg) – miasto w zachodniej Rumunii, ośrodek administracyjny okręgu Temesz, przemysł maszynowy, chemiczny, skórzany, włókienniczy, spożywczy. Ważny węzeł komunikacyjny, uniwersytet. Największe miasto i nieoficjalna stolica Banatu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Timo

Timo – wieś w Estonii, w prowincji Põlva, w gminie Veriora.

#### Źródła:

Wikipedia

# Timok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodniej Serbii i północno-wschodniej Bułgarii, prawy dopływ Dunaju;

Timok (łac. Timacus, serb. i bułg. Тимок) – rzeka we wschodniej Serbii i północno-zachodniej Bułgarii, prawy dopływ Dunaju. Długość – 203 km (ostatnie 15 km stanowi granicę serbsko-bułgarską), powierzchnia zlewni – 4630 km², średni przepływ u ujścia – 24 m³/s.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Timokracja

forma rządów polegająca na sprawowaniu władzy przez wojsko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. forma rządów, w której władzę sprawuje grupa najbogatszych ludzi;

Timokracja (gr. τιμοκρατία, od τιμή 'honor, wartość, cześć, szacunek' i κράτος siła, władza) – typ ustroju politycznego. Słowo timokracja posiada różne znaczenia, wywodzące się ze znaczeń greckiego źródłosłowu. Dlatego też w literaturze nie ma zgody, co do interpretacji tego pojęcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Timokratyczny

→ timokracja

przymiotnik

(1.1) przym. od timokracja

Patrz:timokracja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Timor

1. półotwarte morze stanowiące część Oceanu Indyjskiego;
2. wyspa między morzami Sawu i Timor leżąca w archipelagu Małych Wysp Sundajskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w południowo-wschodniej Azji;

Timor (port. Ilha de Timor, tetum Illa Timór, indonez. Pulau Timor) – wyspa w archipelagu Małych Wysp Sundajskich, w południowo-wschodniej Azji. Część zachodnia wyspy, zwana Timorem Zachodnim, należy do Indonezji, natomiast część wschodnia stanowi niepodległe państwo – Timor Wschodni. Na zachód od Timoru leżą wyspy Sumba i Flores, na północny zachód Celebes, a w kierunku południowym znajduje się Australia.

- Powierzchnia: 30 777 km² (największa wyspa Małych Wysp Sundajskich)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Timorczyk

mieszkaniec Timoru (wyspy w archipelagu Małych Wysp Sundajskich)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Timoru Wschodniego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Timorka

mieszkanka Timoru (wyspy w archipelagu Małych Wysp Sundajskich)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Timoru Wschodniego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Timoroso

określenie wykonawcze: bojaźliwie, lękliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Timorski

→ Timor

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Timorem, dotyczący Timoru

Patrz:Timor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Timoszenko

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Grigorij Timoszenko – radziecki funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
- Siemion Timoszenko – radziecki reżyser filmowy oraz scenarzysta
- Siemion Timoszenko – radziecki dowódca wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Timpani

instrument perkusyjny; kotły

#### Źródła:

SJP.pl

# Timpton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu;

Timpton – rzeka w Rosji, w Jakucji; prawy dopływ Ałdanu. Długość 644 km; powierzchnia dorzecza 44 400 km²; średni roczny przepływ przy ujściu 560 m³/s.

Źródła w Pasmie Stanowym; płynie w kierunku północnym przez Góry Ałdańskie; spławna w dolnym biegu.

Zamarza od października do maja (w tym przez kilka miesięcy do dna); zasilanie deszczowo-śniegowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Timur

władca środkowoazjatycki; Tamerlan, Timur Lenk, Timur Chromy

Timur Chromy znany również jako Tamerlan i Timur Lenk (od Tīmūr-e Lang – Timur Kulawy) (ur. 9 kwietnia 1336 w Chodża Ilgar koło Keszu, zm. 18 lutego 1405 w Otrarze) – wódz mongolskiego plemienia Barłasów, założyciel dynastii Timurydów, panujący w latach 1370–1405, zdobywca większości Azji Środkowej, Iranu, Iraku i Zakaukazia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Timurowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Timura lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Tina

obce imię żeńskie

- Tina – imię żeńskie
- Tina – film biograficzny o Tinie Turner
- Tina – wieś w USA, w stanie Missouri, w hrabstwie Carroll
- Tina – miejscowość w Czadzie
- Tina – tygodnik
- TINA – akronim frazy „There is no alternative” (z ang. „nie ma alternatywy”)
- Tina – rzeka, dopływ jeziora Drużno i rzeki Elbląg
- Tina – singiel Muńka z albumu Muniek
- Tina – miasto w Tunezji
- Tina – słowacka piosenkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tinderek

potocznie: Tinder - portal randkowy; Tinderek

#### Źródła:

SJP.pl

# Tinderyzacja

spłycenie relacji międzyludzkich

#### Źródła:

SJP.pl

# Tindyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tindami, dotyczący Tindów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tindyjski

#### Źródła:

Wiktionary

# Tingel

przestarzale: podrzędna kawiarnia lub restauracja, miejsce występów piosenkarzy, tancerzy itp.; tingel-tangel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. podrzędna kawiarnia lub restauracja, w której odbywały się występy artystów lub kabaretów wątpliwej reputacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tingel-Tangel

przestarzale: podrzędna kawiarnia lub restauracja, miejsce występów piosenkarzy, tancerzy itp.; tingel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. podrzędna kawiarnia lub restauracja, w której odbywały się występy artystów lub kabaretów wątpliwej reputacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tingeltangel

przestarzałe: podrzędna kawiarnia lub restauracja, miejsce występów piosenkarzy, tancerzy itp.; tingel-tangel, tingel

#### Źródła:

SJP.pl

# Tinglowy

→ tingel

Patrz:tingel

#### Źródła:

SJP.pl

# Tinkal

minerał zbudowany głównie z uwodnionego boranu sodu; tynkal, boraks rodzimy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tinker

rasa kuców z Wielkiej Brytanii i Irlandii

Tinker (ang. Gypsy horse) – rasa koni lekko pociągowych, hodowanych selektywnie przez Cyganów z Wielkiej Brytanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tinktura

tynktura;
1. lecznicza nalewka przyrządzana na substancjach roślinnych lub zwierzęcych;
2. alkoholowy roztwór preparatów lekarskich;
3. barwa używana przy pokrywaniu pól i godeł w herbach

#### Źródła:

SJP.pl

# Tinol

cienka rurka, używana do lutowania

Tinol – popularna nazwa drutu lutowniczego do lutowania miękkiego. Jest to rurka wykonana z lutu wypełniona topnikiem. Najczęściej spotykaną formą tinolu jest drut z kilkoma kanałami w środku wypełnionymi topnikiem. Czasami tinolem nazywa się także drut z lutu bez topnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tinta

1. nadruk farbą jednego koloru, która nie pokrywa w 100% zadrukowywanej powierzchni, potocznie raster
2. dobór barw na obrazie; tonacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. jednolite tło nałożone jasną farbą;

(1.2) druk. rozrzedzona rastrem wersja zastosowanego koloru

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. atrament

Tinta – jednolite tło jasnego koloru.

W plastyce, a szczególnie w technikach malarskich, jest to tło nałożone jasną farbą.

W DTP termin ten nie odnosi się do jasności, lecz do ilości farby. Jest to jednolite tło, nałożone jedną lub kilkoma farbami dowolnego koloru, w ilości poniżej 100% każda. W poligrafii efektem tinty jest niepełne krycie, czyli raster, nazywany przez drukarzy gwarowo „siatką”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tintinnando

określenie wykonawcze: barwnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tintometr

Kolorymetr (tintometr) – przyrząd optyczny służący do wykonywania pomiaru barwy badanego roztworu, tzw. pomiarów kolorymetrycznych.

Rodzaje kolorymetrów:

- kolorymetr wizualny (trójbarwny) – pomiaru takiego dokonuje się przez zrównanie barw 2 części pola widzenia, z których jedna ma barwę badaną, druga zaś – uzyskaną przez nałożenie trzech barw podstawowych na białym tle przy odpowiednich natężeniach. Składowe wiązki świetlnej o tych barwach są wydzielane ze światła porównawczego za pomocą odpowiednich filtrów lub pryzmatu. Zmianę natężenia uzyskuje się stosując kliny fotometryczne lub przesłony.

- kolorymetr obiektywny – działanie to polega na pomiarze prądów fotoelektrycznych odbiornika światła (w tym przypadku fotodetektora) przesłoniętego kolejno jednym z trzech filtrów. Są one tak dobrane aby krzywa czułości widmowej była zbliżona do jednej z krzywych składowych trójchromatycznych widmowych dla danego układu kolorymetrycznego. Stosowane są m.in. do kontroli barw: źródeł światła, barwników, filtrów barwnych, czy również ekranów kineskopów kolorowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tintoretto

Jacopo Tintoretto (właściwie Jacopo Robusti vel Jacopo Comin, ur. 29 września 1518 w Wenecji, zm. 31 maja 1594 tamże) – włoski malarz i rysownik okresu manieryzmu, jeden z głównych przedstawicieli szkoły weneckiej XVI wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tioalkohol

związek organiczny, analogiczny do alkoholu, w którym tlen zastąpiony jest siarką; merkaptan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tioalkohole

związek organiczny, analogiczny do alkoholu, w którym tlen zastąpiony jest siarką; merkaptan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tioarsenian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek chemiczny, sól lub ester nieznanego w stanie wolnym kwasu tioarsenowego;

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiocyjanin

sól kwasu rodanowodorowego, bezbarwna, krystaliczna substancja, stosowana do produkcji barwników, środków ochrony roślin oraz w fotografii

#### Źródła:

SJP.pl

# Tioeter

siarkoorganiczny związek chemiczny, siarkowy analog eteru; siarkoeter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. związek siarkoorganiczny, siarkowy analog eteru, posiadający atom siarki połączony z dwoma atomami węgla;

Tioetery (sulfidy) – grupa siarkoorganicznych związków chemicznych, siarkowych analogów eterów o wzorze ogólnym R−S−R (R ≠ H).

Mają ostry i nieprzyjemny zapach. Są reaktywniejsze niż odpowiadające im etery.

Otrzymywanie sulfidów:

  2RBr + Na2S → R−S−R + 2NaBr
  R1Br + R2SNa → R1−S−R2 + NaBr

Są podatne na utlenianie do sulfotlenków i sulfonów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiofen

organiczny związek chemiczny otrzymywany ze smoły węglowej lub syntetycznie, używany w syntezie organicznej, m.in. do produkcji leków i polimerów; tiofuran

Tiofen, tiofuran – organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych. Zawiera jeden heteroatom – siarkę. Jest to bezbarwna, ruchliwa ciecz, nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w etanolu i eterze dietylowym. Pod względem właściwości fizycznych zbliżony jest do benzenu. Występuje w smole pogazowej we frakcji benzenowej. Jest stosowany w syntezie organicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiofenol

chemiczny związek organiczny, fenol siarkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiofosgen

pochodna kwasu węglowego, powstała przez podstawienie grup hydroksylowych atomami chloru oraz atomu tlenu atomem siarki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiofuran

organiczny związek chemiczny otrzymywany ze smoły węglowej lub syntetycznie, używany w syntezie organicznej, m.in. do produkcji leków i polimerów; tiofen

Tiofen, tiofuran – organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych. Zawiera jeden heteroatom – siarkę. Jest to bezbarwna, ruchliwa ciecz, nierozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w etanolu i eterze dietylowym. Pod względem właściwości fizycznych zbliżony jest do benzenu. Występuje w smole pogazowej we frakcji benzenowej. Jest stosowany w syntezie organicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiokarbamid

Tiomocznik (tiokarbamid, amid kwasu tiokarbaminowego) – organiczny związek chemiczny, będący siarkowym analogiem mocznika (zawiera atom siarki zamiast atomu tlenu).

#### Źródła:

Wikipedia

# Tiokol

syrop wykrztuśny; thiocol

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiokole

syrop wykrztuśny; thiocol

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiokwas

organiczny związek chemiczny stosowany przy produkcji półproduktów farmaceutycznych i odczynników analitycznych, siarkowy analog kwasu karboksylowego, w którym jeden lub dwa atomy tlenu zastąpione zostały atomami siarki

Tiokwasy (ze starogreckiego: θεῖον (theion) - siarka) – grupa organicznych związków chemicznych, będących siarkowymi analogami kwasów karboksylowych, w których 1 lub 2 atomy tlenu zostały zastąpione atomami siarki.

Nazwa tiokwasy może odnosić się też do nieorganicznych kwasów, w których atomy tlenu zostały zastąpione atomami siarki. Przykładem takiego nieorganicznego tiokwasu może być kwas tiocynowy (IV) - H2SnS3.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiokwasy

organiczny związek chemiczny stosowany przy produkcji półproduktów farmaceutycznych i odczynników analitycznych, siarkowy analog kwasu karboksylowego, w którym jeden lub dwa atomy tlenu zastąpione zostały atomami siarki

Tiokwasy (ze starogreckiego: θεῖον (theion) - siarka) – grupa organicznych związków chemicznych, będących siarkowymi analogami kwasów karboksylowych, w których 1 lub 2 atomy tlenu zostały zastąpione atomami siarki.

Nazwa tiokwasy może odnosić się też do nieorganicznych kwasów, w których atomy tlenu zostały zastąpione atomami siarki. Przykładem takiego nieorganicznego tiokwasu może być kwas tiocynowy (IV) - H2SnS3.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiol

ogólna nazwa każdego związku organicznego będącego odpowiednikiem alkoholu, zawierającego w cząsteczce atom siarki, atom wodoru, a także grupę alkilową (tioalkohol, dawniej merkaptan) lub arylową (tiofenol)

Tiole, tioalkohole (ze starogreckiego: θεῖον (theion) = siarka; dawniej merkaptany; z łac. mercurium captans = wiążący rtęć) – grupa organicznych związków chemicznych, odpowiedników alkoholi, w których atom tlenu grupy hydroksylowej został zastąpiony atomem siarki. Do tioli należą między innymi:

- cysteina
- koenzym A
- β-merkaptoetanol (HO−CH2CH2−SH) oraz ditiotreitol, stosowane jako reduktory mostków dwusiarczkowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiolowy

przymiotnik od: tiol (związek organiczny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiomerkurymetria

metoda chemicznej analizy miareczkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiomocznik

krystaliczna, biała substancja, będąca pochodną mocznika

Tiomocznik (tiokarbamid, amid kwasu tiokarbaminowego) – organiczny związek chemiczny, będący siarkowym analogiem mocznika (zawiera atom siarki zamiast atomu tlenu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tion

nietrwały związek chemiczny, pochodna ketonu; tioketon

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiooctowy

kwas tiooctowy - kwas organiczny będący siarkowym odpowiednikiem kwasu octowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Tioplasty

Tioplasty, tiokole, kauczuki polisiarczkowe, kuczuki wielosiarczkowe - to syntetyczne kauczuki, otrzymywane w wyniku polikondensacji dichloropochodnych węglowodorów i estrów z wielosiarczkiem sodu.

Po zwulkanizowaniu są odporne na działanie czynników atmosferycznych, olejów, benzyn, rozpuszczalników. Ich wadą jest duża ścieralność oraz przykry zapach. Stosowane m.in. do wyrobu powłok, kabli, klejów oraz modyfikacji żywic epoksydowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tiosiarczan

sól nieznanego w stanie wolnym kwasu tiosiarkowego

Tiosiarczany – grupa związków chemicznych, soli lub estrów nietrwałego kwasu tiosiarkowego (jednego z tlenowych kwasów siarki). Sole zawierają anion S
2O2−
3 i przykładem częściej spotykanego związku z tej grupy jest tiosiarczan sodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiosiarczanowy

przymiotnik od: tiosiarczan

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiosiarczany

sól nieznanego w stanie wolnym kwasu tiosiarkowego

Tiosiarczany – grupa związków chemicznych, soli lub estrów nietrwałego kwasu tiosiarkowego (jednego z tlenowych kwasów siarki). Sole zawierają anion S
2O2−
3 i przykładem częściej spotykanego związku z tej grupy jest tiosiarczan sodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiosiarkowy

kwas tiosiarkowy - nieorganiczny związek chemiczny, kwas tlenowy siarki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tioskow

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiosól

sól powstała podczas reakcji pierwiastka metalicznego ze sztucznie spreparowanym kwasem uzyskiwanym z kwasu tlenowego, w którym atomy tlenu zostały zastąpione atomami siarki; siarkosól

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiosza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim, prawy dopływ Oki;

Tiosza (ros. Тёша) – rzeka w Rosji, w obwodzie niżnonowogrodzkim. Prawy dopływ Oki. Długość – 311 km. Zlewnia – 7800 km².

Źródła i górny bieg rzeki na Wyżynie Nadwołżańskiej. Płynie ze wschodu na zachód i wpada do Oki poniżej miasta Murom.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tip

1. potocznie: porada, wskazówka;
2. potocznie: napiwek;
3. w grach bilardowych: końcówka kija pocierana kredą;
4. środowiskowo: kawałek tekturki pełniący funkcję filtra w ręcznie skręcanych papierosach; tipo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. napiwek

(1.2) pot. wskazówka, porada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tip-Top

potocznie:
1. doskonały, świetny, bez zarzutu;
2. bardzo dobrze, doskonale

#### Źródła:

SJP.pl

# Tipasa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Algierii nad Morzem Śródziemnym, stolica prowincji Tipasa (1.2);

(1.2) geogr. adm. prowincja wchodząca w skład Algierii, leży w północnej części kraju, nad Morzem Śródziemnym

- Tipasa (obecnie Adżim) – fenickie miasto w dzisiejszej Tunezji
- Tipasa – miasto fenickie, później rzymskie na terenie dzisiejszej Algierii

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tipi

stożkowaty namiot indiański z żerdzi pokrytych skórami, matami lub nieprzemakalnym płótnem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) etn. stożkowaty namiot złożony z żerdzi pokrytej skórami zwierząt, budowany kiedyś przez Indian Ameryki Północnej;

Tipi – rodzaj namiotu Indian Ameryki Północnej, głównie północnej części obszaru Wielkich Równin. Nazwa pochodzi z języka siou i oznacza „miejsce gdzie się żyje”. Używane były do mieszkania przez koczownicze plemiona, utrzymujące się z polowania na bizony (m.in. Dakotowie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tipo

środowiskowo: kawałek tekturki pełniący funkcję filtra w ręcznie skręcanych papierosach; tip

#### Źródła:

SJP.pl

# Tipować

potocznie: dawać napiwek

czasownik niedokonany

(1.1) pot. zostawiać napiwek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tips

sztuczny paznokieć przyklejany do prawdziwego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kosmet. sztuczny paznokieć, płytka przyklejona do prawdziwego paznokcia;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tipserka

kobieta trudniąca się przyklejaniem tipsów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tipsiara

pogardliwie: prymitywna kobieta z tipsami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pogard. kobieta lub dziewczyna nosząca tipsy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tir

duży samochód ciężarowy; TIR

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) log. konwencja o międzynarodowym transporcie drogowym;

(1.2) samochód poruszający się w ruchu międzynarodowym w ramach konwencji TIR (1.1)

(1.3) pot. każda duża ciężarówka

Osoby:

- Hossein Tir – irański narciarz
- Muhammad Abu Tir – palestyński minister
- Ziyad Abu Tair – palestyński komendant

Inne:

- tir – nazwa spotykana w języku potocznym w odniesieniu do dużego samochodu ciężarowego do przewozu towarów na trasach międzynarodowych
- tir – kod ISO 639-3 języka tigrinia

Zobacz też:

- Tear
- Tier
- TIR

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tir.

skrót

(1.1) = praw. tiret

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiramisu

1. włoski deser składający się z warstwy biszkoptu nasączonej mocną kawą espresso oraz amarettem, jajek, cukru i śmietany, przekładany kremem i posypany czekoladą;
2. smakujący jak tiramisu - deser

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. deser złożony z warstw biszkoptu nasączonych espresso i, niekiedy, alkoholem, przełożony kremem z mascarpone, jaj i cukru;

przymiotnik relacyjny

(2.1) kulin. mający smak lub zapach tiramisu (1.1)

Tiramisu (wł. tiramisù [tiramiˈsu] – od tira mi sù 'popraw mi humor', dosł. 'podnieś mnie') – deser złożony z warstwy biszkoptu nasączonej bardzo mocną kawą espresso, na którą nakłada się warstwę kremu z sera mascarpone, żółtek jaj kurzych i cukru, a całość posypuje się warstwą grubo zmielonych płatków gorzkiej czekolady. W Polsce popularna jest odmiana z biszkoptami nasączonymi dodatkowo likierem amaretto (we Włoszech wino marsala), do której obok żółtek używa się także białek jaj.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tirana

stolica Albanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Albanii;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tirańczyk

mieszkaniec Tirany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Tirany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tiranka

mieszkanka Tirany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tirany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tirański

dotyczący Tirany

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Tirana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tiret

[czytaj: tirE] rodzaj łącznika, używany przy łączeniu wyrazów złożonych, nazw podwójnych itp. lub przy przenoszeniu części wyrazów do następnego wiersza; dywiz

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. jednostka redakcyjna tekstu prawnego, oznaczana krótką poziomą kreską przypominającą półpauzę;

Tiret (z fr. łącznik, kreska, od tirer: 'ciągnąć, kreślić'; w jęz. pol. wyraz nieodmienny: tego tiret, kilka tiret; czyt. tiret albo [tiˈʀeː]) – według zasad techniki prawodawczej nazwa jednostki redakcyjnej tekstu prawnego, oznaczanej krótką poziomą kreską przypominającą półpauzę (nieprawidłowo czasem nazywanej również myślnikiem). Zgodnie z ZTP tiret jest elementem wyliczenia, wchodzi w skład litery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tirli

wyraz mający naśladować dźwięk instrumentów smyczkowych

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca wysokie dźwięki wydawane przez instrument lub ptaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tirlili

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca wysokie dźwięki wydawane przez instrument lub ptaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiro

Tiro – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Ohio, w hrabstwie Crawford.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tiroński

wywodzący się od Tirona (wyzwoleńca i sekretarza Cycerona)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tirówa

zgrubienie od: tirówka; słowo używane często w tonie pogardliwym w stosunku do tirówki lub jako obelga w stosunku do kobiety

#### Źródła:

SJP.pl

# Tirowiec

zawodowy kierowca tira

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. kierowca tira

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tirówka

prostytutka zdobywająca klientów w okolicach szos, oferująca swoje usługi kierowcom, głównie tirów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. prostytutka, której klientami są kierowcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tirowy

→ tir

Patrz:tir

#### Źródła:

SJP.pl

# Tirsa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. bibl. miasto w Samarii, stanowisko archeologiczne;

(1.2) imię|polski|ż.

Tirsa – miasto w północnej Palestynie, wymieniane w Biblii. Identyfikowane ze stanowiskiem archeologicznym Tell el-Farah (północnym), 11 km na północny wschód od Nablusu.

Według Biblii zdobyte przez Jozuego (Joz 12,24). Stolica królestwa Izraela (królestwa północnego) w czasach panowania Baszy i Eliego, król Omri przeniósł stolicę do Samarii (1 Krl 16,23-24). Pieśń nad pieśniami wspomina ją jako miasto bardzo piękne (werset 6,4).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiryns

Tyryns (gr. Τίρυνθα, Tíryntha trl., Tirinta trb.) – cytadela z czasów kultury mykeńskiej położona na Peloponezie.

W miejscu tym już w III tysiącleciu p.n.e. znajdowała się osada. Achajowie zbudowali tam swą twierdzę w XIV–XIII wieku p.n.e. Tyryns został zdobyty przez Dorów około 1100 p.n.e., około 470 p.n.e. cytadela została zniszczona przez Argejczyków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tischner

- Józef Tischner (1931–2000) – polski ksiądz katolicki i filozof, profesor
- Marian Tischner (ur. 1936) – polski lekarz weterynarii, profesor
- Kazimierz Tischner (ur. 1946) – polski zootechnik, działacz społeczny i oświatowy
- Tischner – album muzyczny Voo Voo i kapeli Trebunie-Tutki
- Tischnerówka – izba pamięci ks. Józefa Tischnera w Łopusznej

#### Źródła:

Wikipedia

# Tissot

[czytaj: tiSO] marka zegarków i firma

Firma

- Tissot – szwajcarska firma znana z produkcji zegarków

Ludzie

- James Tissot (1836-1902) – francuski malarz
- Nicolas Auguste Tissot (1824-1897) – francuski kartograf
- Noël de Tissot (1914-1944) – francuski hitlerowiec, kolaborant z Vichy, członek SS
- Samuel Auguste Tissot (1728-1797) – szwajcarski lekarz, popularyzator wiedzy medycznej
- Stéphane Tissot (ur. 1979) – francuski narciarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiszercik

zdrobnienie od: tiszert

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiszert

potocznie: koszulka z krótkim rękawkiem; T-shirt

#### Źródła:

SJP.pl

# Tisztuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obrus

#### Źródła:

Wiktionary

# Tit

wykrzyknik naśladujący dźwięk klaksonu; titit

Tit (arab. ﺗﻴﺖ) to miasto i gmina w dystrykcie Aoulef, w prowincji Adrar, w południowo-środkowej Algierii. Według spisu z 2008 roku liczba ludności wynosi 4 417 w porównaniu z 3 160 w 1998 r., z roczną stopą wzrostu 3,5%.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Titan

- Titan – superkomputer
- Titan – rodzina amerykańskich rakiet balistycznych
- Titan – dzielnica Bukaresztu położona w trzecim sektorze
- Titan – stacja metra w Bukareszcie
- Titan Airways – brytyjskie linie lotnicze
- Titan d'Acadie-Bathurst – drużyna hokejowa
- Titan – Nowa Ziemia – amerykański film fantastyczno-naukowy
- Titan 2.0 – silnik gier
- Nissan Titan – samochód osobowy produkowany od 2003 roku
- Leyland Titan – autobus produkowany w latach 1927-1969 i 1977-1984
- USS „Titan” – nazwa okrętów US Navy
- OceanGate Titan– eksperymentalny statek zanurzalny, który 18 czerwca 2023 roku implodował w trakcie ekspedycji do wraku RMS Titanic.

#### Źródła:

Wikipedia

# Titanic

brytyjski transatlantyk, zatopiony w 1912 roku po zderzeniu z górą lodową

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Titi

podrodzina i rodzaj małp szerokonosych

Titi (Callicebinae) – podrodzina ssaków naczelnych z rodziny sakowatych (Pitheciidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Titicaca

[czytaj: titikaka] jezioro w Peru i Boliwii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro w Ameryce Południowej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Titit

wykrzyknik naśladujący dźwięk klaksonu; tit

#### Źródła:

SJP.pl

# Titkow

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tito

- Josip Broz Tito – polityk
- Tito – hiszpański piłkarz
- Tito – miejscowość we Włoszech

#### Źródła:

Wikipedia

# Titograd

dawniej: Podgorica (stolica Czarnogóry)

Podgorica (czarnog. cyr. Подгорица, dawniej Titograd, Ribnica) – największe miasto i stolica Czarnogóry, leżąca na wysokości 44 m n.p.m. Według danych ze spisu ludności z 2023 miasto liczyło 180 186 mieszkańców. Dobre położenie geograficzne między rzekami Ribnicą i Moračą uczyniło miasto atrakcyjnym miejscem do zasiedlenia. Miasto znajduje się blisko ośrodków narciarskich w Górach Dynarskich oraz wybrzeża Morza Adriatyckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Titogradczyk

mieszkaniec Titogradu (Podgoricy); podgoriczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Titogradka

mieszkanka Titogradu (Podgoricy); podgoriczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Titogradzki

→ Titograd

Patrz:Titograd

#### Źródła:

SJP.pl

# Titoista

zwolennik narodowej odmiany komunizmu, wprowadzonej w Jugosławii przez Josipa Broza-Tito

#### Źródła:

SJP.pl

# Titoistka

→ titoista

Patrz:titoista

#### Źródła:

SJP.pl

# Titoizm

narodowa odmiana komunizmu, wprowadzona w Jugosławii przez Josipa Broza-Tito

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Titonos

przenośnie: stary, wyniszczony, sterany człowiek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przen. człowiek sterany, udręczony chorobami i cierpieniami bardzo sędziwej starości

Titonos – postać z mitologii greckiej. Był synem króla trojańskiego, Laomedona i Strymo. Jego bratem był Priam. Jego potomkami byli Memnon i Emation. Titonos panował w prowincji Persji z ramienia asyryjskiego króla Teutamosa, zwierzchnika Priama.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Titonus

przestrojnik titonus - motyl dzienny z rodziny rusałkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Titr

wielkość charakteryzująca grubość włókien i przędzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Titracja

w chemii: analiza miareczkowa (objętościowa); miareczkowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Titracyjny

→ titracja (chemiczna analiza objętościowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Titrant

roztwór mianowany używany w analizie chemicznej do miareczkowania

Titrant – w miareczkowaniu jest to roztwór dodawany z biurety w postaci kropel do roztworu substancji analizowanej (analit). Titrant jest roztworem mianowanym związku chemicznego zdolnego do reakcji charakterystycznej analizowanego indywiduum chemicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Titrator

urządzenie do miareczkowania (chemicznej analizy objętościowej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tituszka

osoba opłacona przez ukraińskie władze do udziału w bójkach i prowokacjach z działaczami opozycyjnymi na placu Niepodległości w Kijowie w 2013 i 2014 roku

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. polit. chuligan zmanipulowany lub opłacany przez reżim rządzący do zwalczania protestów opozycyjnych; bandyta na usługach władzy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tiu

1. dźwięk wydawany przez niektóre ptaki;
2. okrzyk zwołujący kury (zwykle powtarzany wielokrotnie)

Rumunia:

- Țiu – wieś

Osoby:

- Mihai Țiu – rumuński florecista

Inne:

- Tiu – nordycki bóg

Zobacz też:

- TIU

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiubietiejka

ludowe nakrycie głowy w krajach Wschodu

Tiubietiejka (inaczej krymka, turkm. tübätäj, rus. тюбетейка) – mała, okrągła czapka z tkanymi wzorami noszona przez wiele ludów Azji Środkowej (a także przez Tatarów krymskich).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiul

lekka tkanina ażurowa, nadająca się na firanki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. tkana z trzech nitek, bardzo lekka, przejrzysta tkanina – bawełniana, jedwabna lub nylonowa;

wykrzyknik

(2.1) onomatopeja naśladująca głos ptaka

Tiul – lekka, ażurowa tkanina tkana splotem gazejskim z włókien bawełnianych, jedwabnych lub syntetycznych.

Jest tkaniną najczęściej jednobarwną, gładką rzadziej wzorzystą.Strukturę tkaniny tworzą sześcioboczne, regularne oczka, które są utworzone przez trzy skrzyżowane i okręcane nitki wątku między nitkami osnowy (osnowa podstawowa i oplatająca oraz wątek utrwalający).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiulik

zdrobnienie od: tiul

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiulka

mała ryba z rodziny śledziowatych; kilka

Kilka zwyczajna, tiulka (Clupeonella cultriventris) – gatunek dwuśrodowiskowej, ławicowej ryby z rodziny śledziowatych (Clupeidae). Długość do 15 cm. Wzdłuż brzucha ostry kil z łusek. Ma duże znaczenie gospodarcze. Żywi się planktonem. Ikra pelagiczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiulowy

wykonany z tiulu

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wykonany z tiulu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tiumeń

miasto w Federacji Rosyjskiej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto obwodowe w syberyjskiej części Rosji, położone nad rzeką Turą;

Tiumeń (ros. Tюмeнь; сиб.татар. Цимке-тора) – miasto obwodowe w Rosji, port nad Turą (dorzecze Obu). Ośrodek przemysłu stoczniowego, maszynowego, metalowego, elektrotechnicznego, drzewnego, chemicznego, włókienniczego i skórzano-obuwniczego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiumeński

przymiotnik od: Tiumień

przymiotnik

(1.1) związany z Tiumenią, dotyczący Tiumeni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tiung

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluju;

Tiung (ros. Тюнг) – rzeka w Rosji, w Jakucji; lewy dopływ Wiluja. Długość 1092 km; powierzchnia dorzecza 49 800 km²; średni roczny przepływ u ujścia 180 m³/s.

Źródła na Wyżynie Środkowosyberyjskiej; płynie w kierunku południowo-wschodnim, a następnie południowym po Nizinie Środkowojakuckiej, silnie meandrując. Uchodzi do Wiluja na wysokości Wilujska. Spławna na prawie całej długości, żeglowna od 273 km od ujścia.

Zamarza od października do maja; zasilanie śniegowo-deszczowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiur

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca wysokie dźwięki wydawane przez instrument lub ptaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiuram

nazwa zwyczajowa fungicydu z grupy pochodnych tiokarbamylu, składnik zapraw nasiennych stosowanych w ochronie zbóż, warzyw i roślin ozdobnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiurbe

rodzaj bogato zdobionego grobowca, występującego w krajach muzułmańskich; kubba

#### Źródła:

SJP.pl

# Tiurli

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca wysokie dźwięki wydawane przez instrument lub ptaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiurlili

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca wysokie dźwięki wydawane przez instrument lub ptaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiurma

1. więzienie, areszt;
2. wieża służąca za więzienie; turma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. więzienie, zazwyczaj carskie lub sowieckie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tiurniura

elastyczna poduszka z końskiego włosia

Turniura, tiurniura, cul de Paris (fr. tournure) – stosowany głównie w drugiej połowie XIX wieku element sukni, podkreślający tył bioder i nadający kobiecej sylwetce kształt litery S.

Kopulasty kształt spódnicy zaczął zmieniać się w połowie lat 60. XIX wieku – krynolina stała się mniejsza, jednocześnie wydłużając się z tyłu i tworząc tren. Ostatecznie znikła całkowicie na przełomie lat 60. i 70., zastąpiona przez turniurę; tył spódnicy zaczęły zdobić upinane draperie: spiętrzone fałdy podkreślane wstążkami. Kształt tyłowi sukni nadawał specjalny stelaż, wywodzący się początkowo ze stelaża krynolinowego. Stopniowo stelaż ten skracał się, aż pod koniec lat 70. ustąpił różnego rodzaju specjalnym konstrukcjom i poduszkom umieszczanym na pośladkach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tiurrli

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca wysokie dźwięki wydawane przez instrument lub ptaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tiurrlili

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca wysokie dźwięki wydawane przez instrument lub ptaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tivoli

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rzym;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości w USA, Australii, Irlandii i na Grenadzie

Grenada:

- Tivoli – miasto

Stany Zjednoczone:

- Tivoli – wieś w stanie Nowy Jork
- Tivoli – jednostka osadnicza w stanie Teksas

Włochy:

- Tivoli – miejscowość i gmina w regionie Lacjum, w prowincji Rzym
  - Tivoli – stacja kolejowa w Tivoli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tiwik

potocznie: telewizor; pudło, telepudło, telewizornia

#### Źródła:

SJP.pl