# Sz

1. połączenie literowe oznaczające spółgłoskę "sz";
2. spółgłoska przedniojęzykowo-dziąsłowa, bezdźwięczna, twarda, szczelinowa, ustna

skrótowiec

(1.1) = Siły Zbrojne

Sz (Sz, sz) – dwuznak występujący w językach polskim, kaszubskim oraz węgierskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sz.p.

skrót

(1.1) = Szanowna Pani

(1.2) = Szanowny Pan

(1.3) = Szanowni Państwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Sza

wykrzyknienie oznaczające wezwanie do zamilknięcia lub zachowania ciszy

Ш, Шш (sza) – 26. litera podstawowej cyrylicy, oznaczająca spółgłoskę [ʃ]. Pochodzi od hebrajskiej litery ש. W języku rosyjskim nie ulega palatalizacji pod wpływem samogłoski miękkiej. W języku ukraińskim w pozycji przed І, Ю, Я oznacza głoskę palatalizowaną [ʃʲ] (częściej stosowane: [ɕ]).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaba

Katanga (w latach 1971–1997 Shaba) – prowincja w południowej części Demokratycznej Republiki Konga (w latach 1971–1997 znanej jako Zair) o powierzchni 496 877 km², zamieszkana w 2012 roku przez 5,9 miliona osób. Stolicą i największym miastem jest Lubumbashi (dawniej zwane Elizabethville). Na mocy konstytucji z 2006 roku Katanga ma zostać podzielona na cztery mniejsze prowincje: Górna Katanga, Górne Lomami, Lualaba i Tanganika.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szabacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szabat

#### Źródła:

Wiktionary

# Szabas

1. świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od piątkowego do sobotniego zachodu słońca; szabat, sabat, szabes;
2. w łowiectwie: przerwa w tokach cietrzewi podczas wschodu słońca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. żydowski dzień odpoczynku obchodzony na końcu tygodnia;

(1.2) łow. przerwa w tokach cietrzewi o wschodzie słońca

Szabat (hebr. ‏שַׁבָּת‎ lub יוֹם הַשַׁבָּת, od rdzenia szbt: szin + bet/bejt + taw = „odpoczywać”, „ustać”, „obserwować”, „zaprzestać działalności”), szabas, sabat – w judaizmie siódmy, ostatni dzień tygodnia (hebr. ‏jom ha-szwii‎), będący według kalendarza żydowskiego dniem wypoczynku. Jest dniem świątecznym, stanowiącym pamiątkę cyklu stworzenia świata oraz wyprowadzenia Izraelitów z Egiptu (Wj 20,9–11; Pwt 5,12–15). Trwa od zachodu słońca (hebr. szkijat ha-chama) w piątek, do prawie godziny po zachodzie słońca w sobotni wieczór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szabaśnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. dobudowana część przy piecu kuchennym, służąca do pieczenia lub trzymania w cieple wcześniej przygotowanych potraw

(1.2) poet. świeca szabasowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szabaśnik

lichtarz wieloramienny, w którym pali się świece podczas szabasu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. złodz. kapelusz, cylinder

(1.2) kraków. piekarnik

(1.3) daw. żydowski świecznik używany podczas szabatu

(1.4) daw. dobudowana część przy piecu kuchennym, służąca do pieczenia lub trzymania w cieple wcześniej przygotowanych potraw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabaśny

przestarzałe: dotyczący szabasu, związany z szabasem

przymiotnik

(1.1) rel. przest. związany z szabasem, dotyczący szabasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabasować

obchodzić, świętować szabas; szabatować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) żyd. rel. świętować szabas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obchodzenie szabatu, zachowywanie odpoczynku szabasowego

#### Źródła:

Wiktionary

# Szabasówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żyd. rel. cienka świeczka z łoju zapalana przez ubogich żydów podczas szabasu

(1.2) żyd. kulin. rodzaj wódki pijanej przy wieczerzy szabasowej

(1.3) żyd. żydowskie aksamitne nakrycie głowy obszywane futrem

- Szabasówka (rzeka)
- szabasówka (szkoła)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szabasowy

przymiotnik od: szabas (świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę); szabatowy

przymiotnik

(1.1) rel. związany z szabasem, dotyczący szabasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabat

świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od piątkowego do sobotniego zachodu słońca; szabas, sabat, szabes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. żyd. ostatni (siódmy) dzień każdego tygodnia, obchodzony jako dzień święty;

Szabat (hebr. ‏שַׁבָּת‎ lub יוֹם הַשַׁבָּת, od rdzenia szbt: szin + bet/bejt + taw = „odpoczywać”, „ustać”, „obserwować”, „zaprzestać działalności”), szabas, sabat – w judaizmie siódmy, ostatni dzień tygodnia (hebr. ‏jom ha-szwii‎), będący według kalendarza żydowskiego dniem wypoczynku. Jest dniem świątecznym, stanowiącym pamiątkę cyklu stworzenia świata oraz wyprowadzenia Izraelitów z Egiptu (Wj 20,9–11; Pwt 5,12–15). Trwa od zachodu słońca (hebr. szkijat ha-chama) w piątek, do prawie godziny po zachodzie słońca w sobotni wieczór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szabatować

rzadko: obchodzić szabat; szabasować

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabatowy

przymiotnik od: szabat (świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę); szabasowy

przymiotnik

(1.1) rel. związany z szabatem, dotyczący szabatu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabel

w gwarze wielkopolskiej: fasolka szparagowa

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Poznań. strąk fasoli

(1.2) reg-pl|Poznań. fasolka szparagowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabelek

zdrobnienie od: szabla

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) reg-pl|Poznań. strąk fasoli

(1.2) reg-pl|Poznań. fasolka szparagowa

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: szabelka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabelka

zdrobnienie od: szabla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szabla

(1.2) mała szabla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabelkówka

regionalnie: zupa z szablu (fasoli szparagowej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabelkowość

awanturniczość połączona ze zbytnią pewnością siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabelkowy

1. przypominający kształtem małą szablę;
2. odznaczający się agresywną postawą i zbytnią pewnością siebie;
3. → szabelek

Patrz:szabelek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabelnia

dawny warsztat, w którym produkowano szable

Szabelnia – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Końskie.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Piła.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa kieleckiego.

Od XVII do pierwszej połowy XX wieku wieś wchodziła w skład klucza Koneckiego oraz dóbr Końskie Wielkie.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Pomykowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szabelniczy

→ szabelnik

Patrz:szabelnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabelnik

dawniej:
1. osoba trudniąca się wyrabianiem szabli;
2. osoba uzbrojona w szablę

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabelski

nazwisko

Osoby o nazwisku Szabelski / Szabelska:

- Bolesław Szabelski – kompozytor, organista i pedagog
- Edward Szabelski – duchowny katolicki, kapelan i kapitan Wojska Polskiego
- Krystyna Wiśniewska-Szabelska – harcerka, uczestniczka powstania warszawskiego
- Stanisław Szabelski – duchowny katolicki, tajny szambelan papieski, prałat archidiakonem Katedralnej Kapituły Łódzkiej

Zobacz też:

- Szablewski
- Szablewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szabeltas

dawna, skórzana torba wisząca przy szabli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. niewielka płaska torba skórzana zawieszana przy szabli, typowa dla niektórych rodzajów kawalerii (zwłaszcza dla umundurowania huzarów);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaber

1. potocznie: kradzież rzeczy porzuconych przez właściciela, np. w czasie wojny lub powodzi;
2. przedmioty z takiej kradzieży;
3. kruszywo z drobno tłuczonego kamienia, używane głównie na nawierzchnie dróg i jako dodatek do betonów; tłuczeń, szuter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) grabież mienia porzuconego w wyniku wojny, katastrofy itp.

(1.2) przedmioty pochodzące z szabru (1.1)

(1.3) gwara przestępcza dłuto, żelazo do łamania murów, świder do dziurawienia murów

(1.4) gwara przestępcza złodziej, zwłaszcza okradający mieszkania, włamywacz

Szaber – proceder przestępczy, polegający na grabieży mienia pozostającego bez opieki w wyniku klęsk żywiołowych, przewrotów społecznych lub konfliktów zbrojnych. Zjawisko znane od czasów starożytnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaberek

zdrobnienie od: szaber (rabunek)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabes

świąteczny dzień tygodnia w judaizmie, trwający od piątkowego do sobotniego zachodu słońca; szabas, sabat, szabat

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabla

1. broń sieczna o wygiętej klindze;
2. broń sportowa używana w konkurencji szermierczej;
3. dolny kieł dzika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. jednosieczna broń z wygiętą klingą;

(1.2) sport. broń szermiercza

(1.3) sport. konkurencja z użyciem szabli (1.2)

(1.4) zool. dolny kieł dzika

(1.5) gw-pl|Poznań. zielony strąk fasoli

Szabla – jednoręczna sieczna broń biała, wyróżniająca się długą, jednosieczną i zakrzywioną głownią. Szabla przeznaczona jest głównie do zadawania cięć (w mniejszym stopniu również do pchnięć).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szablak

1. rodzaj ważki z rodziny ważkowatych;
2. gatunek fasoli o długich strąkach, uprawiany w Azji i Afryce; fasola szablasta, kanawalia szablasta

Szablak – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Nowogród.

W okolicach wsi znajduje się użytek ekologiczny - bagno „Narwiańskie Zakole” o powierzchni 2,51 ha.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Nowogrodzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szablastość

łukowate wygięcie jakiejś płaszczyzny; szablistość, szablowatość

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablastozębny

tygrys (kot) szablastozębny - wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablozębny (szablozęby), machajrodon, machajrodont

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablasty

mający kształt szabli, podobny do szabli; szablisty, szablaty, szablowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablaty

1. przypominający kształtem szablę; szablasty, szablisty, szablowaty;
2. dawniej: uzbrojony w szablę; szablisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Alojzy Szablewski – polski inżynier, działacz opozycji w okresie PRL, poseł na Sejm I. kadencji
- Kazimierz Szablewski – polski historyk i dyplomata
- Łukasz Szablewski – polski siatkarz
- Stanisław Szablewski – kapitan Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szablica

duża szabla; szablisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablina

1. ekspresywnie o szabli; szabelka;
2. nędzna, licha szabla

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablisko

duża szabla; szablica

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablista

1. mający kształt szabli, podobny do szabli; szablasty, szablaty, szablowaty;
2. dawniej: uzbrojony w szablę; szablaty;
3. grubosz szablisty - roślina z rodziny gruboszowatych, o mięsistych łodygach i liściach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablistka

→ szablista

Patrz:szablista

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablistość

1. łukowate wygięcie jakiejś płaszczyzny; szablastość, szablowatość;
2. częste używanie szabli podczas walk i awantur

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablisty

1. mający kształt szabli, podobny do szabli; szablasty, szablaty, szablowaty;
2. dawniej: uzbrojony w szablę; szablaty;
3. grubosz szablisty - roślina z rodziny gruboszowatych, o mięsistych łodygach i liściach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablodziób

ptak z siewkowych, zamieszkuje wybrzeża słonych jezior i mórz Europy zachodniej i południowej, północnej Afryki i centralnej Azji; żeruje brodząc w wodzie lub pływając

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Recurvirostra avosetta|ref=tak., ptak przybrzeżny o charakterystycznym czarnym i cienkim dziobie zagiętym w górę;

Szablodziób (zwyczajny) (Recurvirostra avosetta) – gatunek średniej wielkości ptaka brodzącego z rodziny szczudłonogów (Recurvirostridae). Zamieszkuje Eurazję i Afrykę. Nie jest zagrożony wyginięciem. Nie wyróżnia się podgatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szablogrzbiet

Szablogrzbiet (Pseudorca) – rodzaj wodnych ssaków z podrodziny Globicephalinae w obrębie rodziny delfinowatych (Delphinidae).

#### Źródła:

Wikipedia

# Szablon

1. mechaniczne powielanie środków wyrazu; sztampa; maniera;
2. forma służąca do seryjnego wyrabiania przedmiotów;
3. przyjęty wzorzec postępowania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd służący do mechanicznego odtwarzania liter, kształtów lub całych rysunków

(1.2) forma, wzór, według których wyrabia się seryjnie przedmioty

(1.3) przyjęty wzorzec postępowania, często bezmyślnie naśladowany

(1.4) gotowy wzór do wypełniania lub naśladowania

(1.5) szt. technika street artu wykorzystująca do malowania wycięte matryce;

- wzorzec (szablon) – przedmiot będący pierwowzorem wykonania jakiegoś przedmiotu lub obrazu
- szablon – technika malarska typowa dla street artu.
- szablon – w programowaniu to jedno z podejść do programowania uogólnionego.
  - szablon – konstrukcja programistyczna w języku C++
  - szablon – konstrukcja programistyczna w języku D

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Szablonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szablon

#### Źródła:

Wiktionary

# Szablonowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szablonowe; cecha tych, którzy są szablonowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Szablonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szablonem, dotyczący szablonu

(1.2) wykonany z użyciem szablonu, według szablonu

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. będący przejawem schematycznego myślenia, wykonany standardowo, pozbawiony waloru oryginalności

#### Źródła:

Wiktionary

# Szablowatość

łukowate wygięcie jakiejś płaszczyzny; szablistość, szablastość

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablowaty

przypominający kształtem szablę; szablasty, szablaty, szablisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablowość

cecha czegoś powiązanego z szablą

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablowy

1. związany z szablą;
2. przypominający kształtem szablę; szablisty, szablasty, szablowaty;
3. w gwarze wielkopolskiej: związany z szablem (fasolką szparagową); szabelkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablozębny

tygrys (kot) szablozębny - wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozęby), machajrodon, machajrodont

#### Źródła:

SJP.pl

# Szablozęby

tygrys (kot) szablozęby - wymarły ssak z rodziny kotowatych, drapieżnik o potężnych, zakrzywionych górnych kłach; tygrys (kot) szablastozębny (szablozębny), machajrodon, machajrodont

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabota

część kowadła; kłodzisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabraka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - odzież wierzchnia, płaszcz, kurtka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szabrolizm

styl filmowy inspirowany twórczością reżysera filmowego, Claude'a Chabrola; chabrolizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabrować

1. grabić mienie pozostawione bez opieki przez uciekających w czasie działań wojennych, klęski żywiołowej itp.;
2. dawniej: wypełniać szpary w murze szabrem (tłuczniem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) grabienie mienia porzuconego w wyniku wojny, katastrofy, klęski żywiołowej itp.

(1.2) bud. wypełnianie szabrem szpar w murze

#### Źródła:

Wiktionary

# Szabrownictwo

kradzież porzuconego lub niezabezpieczonego mienia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. grabież dobytku pozostawionego bez opieki przez właścicieli najczęściej w czasie wojny lub klęski żywiołowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szabrowniczka

kobieta grabiąca mienie pozostawione przez uciekających w czasie działań wojennych lub klęski żywiołowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabrownik

osoba grabiąca mienie pozostawione przez uciekających w czasie działań wojennych lub klęski żywiołowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zajmująca się szabrem

Szaber – proceder przestępczy, polegający na grabieży mienia pozostającego bez opieki w wyniku klęsk żywiołowych, przewrotów społecznych lub konfliktów zbrojnych. Zjawisko znane od czasów starożytnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szabłoński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szabłowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Szabłowski – polski ekonomista
- Stach Szabłowski – polski historyk i krytyk sztuki, publicysta
- Witold Szabłowski – polski dziennikarz i reportażysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szac

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. narzeczony, luby

#### Źródła:

Wiktionary

# Szach

tytuł władców państw muzułmańskiego Wschodu, a także osoba nosząca ten tytuł; szachinszach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) szach. zagrożenie króla biciem;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) polit. hist. tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

wykrzyknik

(3.1) szach. słowo wypowiadane przez gracza, gdy dał on szacha (1.1) przeciwnikowi

- szach (szachy) – termin szachowy
- szach (władca) – tytuł władcy imperium perskiego – Iranu
- szach (diament) – diament o masie 88,7 kr
- szach (obraz) – dzieło Viberta

Szach – nazwisko

- Jakub Szach
- Ahmad Shah

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szach-Mach

potocznie: szybko, błyskawicznie, natychmiast; rachu-ciachu, rach-ciach, mach-mach, ciach-mach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szach-Mat

w szachach: odzywka informująca, że przeciwnik dostał mata; szach mat

Szach-mat (ang. Endgame, 2011) – kanadyjski serial obyczajowy stworzony przez Avruma Jacobsona. Wyprodukowany przez Thunderbird Films, Front Street Pictures i Shaw Media.

Światowa premiera serialu miała miejsce 14 marca 2011 roku na antenie Showcase. Ostatni odcinek serialu został wyemitowany 13 czerwca 2011 roku. W Polsce premiera serialu odbyła się 20 maja 2013 roku na kanale Fox.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szacharit

w judaizmie: codzienna modlitwa poranna odpowiadająca ofierze w Świątyni Jerozolimskiej, ustanowiona według tradycji przez Abrahama

Szacharit (hebr. שחרית) – w judaizmie codzienne modlitwy poranne odpowiadające porannej ofierze składanej w Świątyni Jerozolimskiej. Według tradycji ustanowił je Abraham (Rdz 19, 27).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szacher

dawniej, zwykle w liczbie mnogiej: oszustwo, zwykle w niezbyt ważnych sprawach; krętactwo, matactwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szacher-Macher

potocznie: szachrajstwo, oszustwo, krętactwo; szacher

rzeczownik męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) pot. podstępne zachowanie pozwalające w sposób nieuczciwy osiągnąć jakieś korzyści

(1.2) pot. zob. oszust.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szacherka

potocznie: szachrajstwo, oszustwo, krętactwo; szacher-macher

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zob. szachrajstwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szachinszach

tytuł władców państw muzułmańskiego Wschodu, a także osoba nosząca ten tytuł; szach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. hist. tytuł monarchy w Persji a następnie w Iranie;

Król królów – tradycyjny tytuł używany przez monarchów aspirujących do władzy uniwersalnej lub zwierzchnictwa nad innymi władcami. Stosowany głównie na Bliskim Wschodzie, a także w dawnej Abisynii. Po raz pierwszy formuła ta pojawiła się w starożytnej Mezopotamii, gdzie jeden z władców dynastii akadyjskiej nosił imię Šar-kali-šarrī, co w języku akadyjskim oznacza król wszystkich królów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szachista

osoba grająca w szachy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba grająca w szachy

- szachista – zawodnik grający w szachy
- Szachista – miesięcznik o tematyce szachowej
- Szachista – powieść Waldemara Łysiaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szachistka

kobieta grająca w szachy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta grająca w szachy

Szachistka (fr. Joueuse) – francusko-niemiecki dramat obyczajowy z 2009 w reżyserii Caroline Bottaro.Jest to adaptacja powieści niemieckiej pisarki Bertiny Henrichs.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szachniewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szachować

1. w grze w szachy: sprawiać, że król przeciwnika jest bezpośrednio atakowany; dawać szacha;
2. grozić komuś, trzymać w niepewności; trzymać w szachu

czasownik przechodni

(1.1) w grze w szachy: dawać szacha (stwarzać zagrożenie zabicia króla przeciwnika)

(1.2) pot. trzymać kogoś w niepewności, groźbą czegoś zmuszać do określonego postępowania, zagrażać czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szach. dawanie szacha

#### Źródła:

Wiktionary

# Szachownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szach. plansza do gry w szachy, składająca się z kwadratowych, dwukolorowych pól umieszczonych w taki sposób, że każdy kwadrat styka się całym bokiem z kwadratem o innym kolorze;

(1.2) deseń ułożony z kwadratów (rzadziej: rombów) na podobieństwo szachownicy (1.1)

(1.3) bot. nazwa systematyczna|Fritillaria|ref=tak., roślina z rodziny liliowatych

(1.4) wojsk. znak lotnictwa wojskowego Rzeczypospolitej Polskiej

(1.5) urb. układ ulic zbudowanych prostopadle

Szachownica – w szachach klasycznych i warcabach kwadratowa 64-polowa plansza, składająca się z 8 poziomych rzędów i 8 pionowych kolumn (rzędy i kolumny nazywane są również liniami). Pola te są przemiennie jasne i ciemne (dla ujednolicenia nazywane kolorem białym i czarnym). Każda linia pól w pionie oznaczona jest w notacji algebraicznej literą (od a do h), natomiast liniom pól w poziomie przyporządkowane są cyfry (od 1 do 8). Dzięki temu każde pole ma swoją współrzędną i może być w łatwy sposób zlokalizowane. Pole a1 jest koloru czarnego i znajduje się zawsze w lewym dolnym rogu szachownicy (dla zawodnika grającego białymi bierkami). Standardowy wymiar szachownicy wynosi ok. 50 × 50 cm.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szachownicowy

→ szachownica

Patrz:szachownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Szachowniczka

zdrobnienie od: szachownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Szachowy

związany z grą w szachy; przeznaczony do gry w szachy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szachami, dotyczący szachów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szachraj

osoba nieuczciwa; oszust, krętacz, matacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek, który dopuszcza się szachrajstw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szachrajka

→ szachraj

Patrz:szachraj

#### Źródła:

SJP.pl

# Szachrajski

→ szachraj

przymiotnik

(1.1) pot. dotyczący szachraja lub szachrajstwa

Patrz:szachraj

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szachrajstwo

potocznie: oszustwo, zwykle w niezbyt ważnych sprawach; krętactwo, matactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zob. oszustwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szachrować

potocznie: prowadzić oszukańcze interesy; mataczyć, oszukiwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Szacht

1. w budownictwie: obudowany lub nieobudowany pionowy kanał, w którym porusza się dźwig; szyb, wieża wyciągowa;
2. w technice: wnętrze wielkiego pieca hutniczego; szyb;
3. w górnictwie: pionowe lub pochyłe wyrobisko, prowadzące z powierzchni do złoża w głąb ziemi, wyposażone w różnego rodzaju urządzenia do opuszczania i wywożenia na powierzchnię górników, wydobywania kopalin, odwadniania złoża, przewietrzania kopalni itp.; szyb;
4. dawniej: cięcie szablą; raz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. pionowy kanał, w którym porusza się dźwig

(1.2) górn. pionowe lub poprowadzone skośnie wyrobisko z urządzeniami do wywożenia na powierzchnię górników lub urobku albo do odwadniania złoża, wietrzenia kopalni

(1.3) met. wnętrze wielkiego pieca hutniczego

(1.4) daw. cięcie szablą

(1.5) daw. uderzenie batem

- szyb (górnictwo)
- szyb (w budynkach)
- szyb naftowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szachta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) górn. przest. szyb

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. górn. kopalnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Szachtla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. pudło

#### Źródła:

Wiktionary

# Szachtowy

w technice: piec, wapiennik szachtowy - wysoki piec z wielkim wnętrzem (szachtem) do wytapiania surowca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szachty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim;

Szachty (ros. Шахты; do 1920 Aleksandrowsk Gruszewski, ros. Александровск-Грушевский) – miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim, we wschodniej części Donieckiego Zagłębia Węglowego. Znajduje się około 26 km od przejścia granicznego z Ukrainą, 36 km od rzeki Don i 68 km od Rostowa nad Donem. W 2020 roku miasto liczyło 230 262 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szachtyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szachtami, dotyczący Szacht

#### Źródła:

Wiktionary

# Szachtyński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szachtami, dotyczący Szacht

#### Źródła:

Wiktionary

# Szachulcowy

przymiotnik

(1.1) wykonany w drewnianej konstrukcji szkieletowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Szachulec

w budownictwie: drewniany element ściany szkieletowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj konstrukcji ściany, w której szkielet drewniany wypełniany jest gliną i innymi materiałami;

Szachulec – typ ściany szkieletowej drewnianej, której wypełnienie stanowi glina wymieszana i zarobiona z sieczką, z trocinami lub wiórami czy też zarzucona na plecionkę z witek z łozy lub łodyg trzciny. Rezultatem jest specyficzny wizerunek otynkowanego zwykle na biało budynku poprzecinanego ciemnymi od dziegciu belkami, ułożonymi w kratownicę z ukośnymi zastrzałami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szachułowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szachy

gra prowadzona na szachownicy przez dwóch przeciwników, z których każdy dysponuje szesnastoma figurami (8 pionów, dwa gońce, dwa konie, dwie wieże, hetman i król); komplet figur do tej gry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) szach. gra dwuosobowa, w której gracze wykonują na przemian ruchy bierkami na czarno-białej planszaanszy;

(1.2) plansza i bierki do szachów (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M. i B. lm. od: szach (w grze)

Szachy – strategiczna gra planszowa rozgrywana przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki. Międzynarodowy Komitet Olimpijski uznaje szachy za dyscyplinę sportu. Szachy należą do gier z doskonałą informacją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szacić

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przyodziewać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaciłówka

wieś w Polsce

Szaciłówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Korycin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Znalezienia i Podwyższenia Krzyża Świętego w Korycinie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaciłowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szacki

nazwisko

Szacki, Szacka (Shatzky, Schatzki, Schatzky, etc.):

- Szack, Ukraina
  - Rejon szacki, rejon obwodu wołyńskiego Ukrainy
  - Szacki Park Narodowy (ukr.: Шацький національний природний парк), park narodowy położony w obwodzie wołyńskim na Ukrainie
  - Bitwa pod Szackiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szacować

1. oceniać coś w przybliżeniu (ilość, wielkość itp.);
2. oceniać czyjś wygląd, postępowanie, zachowanie; taksować;
3. dawniej:
a) szanować, poważać, darzyć szacunkiem;
b) szacować się - szanować się, znać swoją wartość

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) podawać wartość lub wielkość w przybliżeniu

(1.2) daw. przest. szanować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szacowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szacować.

Szacowanie (także: szacunek, wycena) – przybliżone określanie wartości jakiejś wielkości przy posiadaniu niepełnych danych, występowania zakłóceń lub stosowaniu uproszczonego modelu opisującego parametry, cechy lub charakter tej wielkości (lub zjawiska wpływające na jej zachowanie).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szacowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szacowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szacowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szacowne; cecha tych, którzy są szacowni

#### Źródła:

Wiktionary

# Szacowny

1. godzien szacunku; czcigodny, dostojny;
2. posiadający dużą wartość lub znaczenie

przymiotnik

(1.1) powszechnie darzony szacunkiem, szanowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szacujący

1. oceniać coś w przybliżeniu (ilość, wielkość itp.);
2. oceniać czyjś wygląd, postępowanie, zachowanie; taksować;
3. dawniej:
a) szanować, poważać, darzyć szacunkiem;
b) szacować się - szanować się, znać swoją wartość

#### Źródła:

SJP.pl

# Szacun

młodzieżowo: słowo używane w celu okazanie komuś szacunku, respektu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. swoiste uznanie i względy okazywane komuś lub czemuś

wykrzyknik

(2.1) pot. wykrzyknik wyrażający uznanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szacuneczek

zdrobnienie od: szacunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szacunek

1. poważanie, uznanie;
2. wycena pieniężna czegoś; oszacowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cześć, poważanie dla kogoś lub czegoś

(1.2) ekon. zliczenie wartości materialnej czegoś

(1.3) przybliżona wartość, liczebność, wielkość lub ilość czegoś

(1.4) przest. wartość przedmiotu wyrażona w pieniądzach

Szacunek – wyraz ten może mieć wiele znaczeń, w zależności od kontekstu użycia może m.in.: oznaczać:

- szacunek – w sensie poważanie, uszanowanie, poszanowanie, respekt, atencja, estyma, pokłon, uznanie
- szacowanie – szacunek wartości, wycena
- prestiż – znaczenie, autorytet, posłuch
- kult, kult świętych, czczenie
- pudźa – uwielbienie, śmierć, szacunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szacunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szacunkowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Szacunkowy

→ szacunek

Patrz:szacunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szadczanin

mieszkaniec Szadka (miasta w Polsce); szadkowianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szadczanka

mieszkanka Szadka (miasta w Polsce); szadkowianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szadecki

przymiotnik od: Szadek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szadek

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim

(1.2) geogr. nazwa wsi w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim

Szadek – miasto w woj. łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szadek. Położony jest na Wysoczyźnie Łaskiej, nad Pichną (prawy dopływ Warty), w otoczeniu lasów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. sieradzkiego. Ośrodek usługowy regionu rolniczego, drobny przemysł włókienniczy i spożywczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szadkowianin

mieszkaniec Szadka (miasta w Polsce); szadczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szadkowianka

mieszkanka Szadka (miasta w Polsce); szadczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szadkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Mieczysław Szadkowski – polski artysta rzeźbiarz i rysownik, pedagog
- Stanisław Szadkowski – polski działacz robotniczy, komunista, ślusarz
- Zuzanna Szadkowski – amerykańska aktorka polskiego pochodzenia
- Zygmunt Szadkowski – polski polityk emigracyjny, oficer, działacz harcerski i społeczny

Zobacz też:

- Szatkowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szadok

wiecznie zielone drzewo cytrusowe z rodziny rutowatych, uprawiane głównie w Chinach i Indiach dla dużych jadalnych owoców; pompela, pumela, pomarańcza olbrzymia

Szadok – część Katowic, położona w obrębie dzielnicy Załęska Hałda-Brynów część zachodnia. Jej powstanie w połowie XIX wieku wiąże się z uruchomieniem w Kokocińcu kopalni węgla kamiennego „Szadok”, w której z przerwami prowadzono wydobycie do 1853 roku. Obecnie Szadok składa się głównie z ogródków działkowych i domów jednorodzinnych, a przez tę część miasta przebiega kilka linii kolejowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szadrinsk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w azjatyckiej części Rosji, położone w obwodzie kurgańskim nad Isetem

Szadrinsk (ros. Шaдринск) – miasto w Rosji, w obwodzie kurgańskim. Jedno z największych miast obwodu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szadriński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szadrinskiem, dotyczący Szadrinska

#### Źródła:

Wiktionary

# Szadurczyce

Szadurczyce (niem. Schaderwitz, 1936–1945 Schadeberg) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Łambinowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szadź

biały osad powstający z marznących kropelek mgły; sadź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. kryształki lodu powstałe na otoczeniu w wyniku resublimacji pary wodnej;

Szadź (sadź) – osad lodu powstający przy zamarzaniu małych, przechłodzonych kropelek wody (mgły lub chmury) w momencie zetknięcia kropelki z powierzchnią przedmiotu lub powierzchnią wcześniej narosłej szadzi. Składa się ze zlepionych kryształków lodu, narastając niekiedy do stosunkowo znacznych grubości. Osadzająca się na gałęziach drzew może powodować ich łamanie się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szadzić.

Szadzenie – zjawisko fonologiczne polegające na zastąpieniu szeregu spółgłosek zębowych zwarto-szczelinowych [t͡s, d͡z] ⟨c, dz⟩ i spółgłosek zębowych szczelinowych [s, z] ⟨s, z⟩ szeregiem spółgłosek dziąsłowych [t͡ʂ, d͡ʐ, ʂ, ʐ] ⟨cz, sz, ż, dż⟩. Jego powstanie wynikło z przesadnego unikania mazurzenia, które w tym przypadku jest procesem do niego odwrotnym. To cecha typowa dla obszaru granicznego gwar mazurzących z niemazurzącymi, np. Suwalszczyzny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szadzić

wymawiać "sz" zamiast "s", chcąc przesadnie uniknąć mazurzenia

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) jęz. wymawiać „sz” zamiast „s”, przesadnie chcąc uniknąć mazurzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafa

1. mebel mający kształt prostopadłościanu, służący do przechowywania różnych przedmiotów;
2. szafa parowa - przyrząd elektryczne do prasowania i odświeżania ubrań;
3. szafa grająca - urządzenie odtwarzające wybraną melodię po wrzuceniu monety

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mebel używany do przechowywania różnych przedmiotów;

(1.2) techn. duża obudowa jakiegoś urządzenia technicznego, często umożliwiająca wymianę modułów wewnętrznych

Szafa – mebel wolnostojący lub zabudowany we wnęce ściany, zamykany drzwiami, używany do przechowywania różnych przedmiotów, takich jak ubrania, książki czy naczynia. Na przestrzeni lat wygląd szafy unowocześniał się. Najczęstszym wyposażeniem szafy są:

- półki
- drąg do wieszania ubrań na wieszakach
- szuflady
- lustro
- wieszak na paski, krawaty, itp.

Mała szafa to szafka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafareczka

zdrobnienie od: szafarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szafarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafarka

1. dawniej: kobieta zarządzająca gospodarstwem domowym w dużych domach; klucznica; gospodyni;
2. osoba szafująca czymś, rozdająca coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, rzadziej rzecz lub zjawisko, rozdająca coś lub zawiadująca czymś

(1.2) daw. na dworze magnackim lub folwarku szlacheckim: kobieta nadzorująca gospodarstwo domowe i zarządzająca spiżarnią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafarnia

1. spiżarnia;
2. przestarzałe: spichlerz

- ulica Szafarnia w Gdańsku

3 miejscowości w Polsce:

- Szafarnia – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin, miejscowość związana z Fryderykiem Chopinem
- Szafarnia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Lelis
- Szafarnia – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Kurzętnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szafarski

→ szafarz

Patrz:szafarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafarstwo

dawniej:
1. zarządzanie, gospodarowanie czymś;
2. urząd, zajęcie szafarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafarz

1. osoba rozdająca jakieś dobra lub zarządzająca nimi;
2. w dawnej Polsce:
a) zarządca gospodarstwa domowego i spiżarni na dworach magnackich;
b) urzędnik zajmujący się sprawami finansowymi państwa;
c) urzędnik miejski zarządzający skarbem miasta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba odpowiedzialna za spiżarnię na dworze magnackim i w folwarku szlacheckim;

(1.2) daw. urzędnik odpowiedzialny za sprawy finansowe miasta lub państwa w dawnej Polsce

(1.3) osoba decydująca o rozdawnictwie jakichś dóbr

(1.4) rel. osoba uprawniona do udzielania sakramentu;

Osoby o nazwisku Szafarz:

- dr Jolanta Szafarz – polska pracowniczka naukowa w Instytucie Filologii Germańskiej UWr.
- prof. dr hab. Renata Szafarz – polska specjalistka prawa międzynarodowego publicznego w Instytucie Nauk Prawnych PAN
- Sylwester Szafarz – polski urzędnik i dyplomata

a także:

- Szafarz Nadzwyczajny Komunii Świętej
- Szafarz sakramentu
- Szafarz zakonu krzyżackiego
- Szafarz – urzędnik dworski w średniowiecznej Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafeczka

zdrobnienie od: szafka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szafka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafel

okrągłe naczynie, zwykle drewniane, z jednym lub dwoma uchami, używane w murarstwie i w gospodarstwach wiejskich; szaflik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafiarka

potocznie: kobieta prowadząca bloga o modzie; fashionistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. kobieta prezentująca w Internecie swój styl ubierania się, publikując na blogu lub portalach społecznościowych swoje zdjęcia w różnych stylizacjach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafiarski

→ szafiarz

Patrz:szafiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafiarz

potocznie: osoba prowadząca bloga o modzie; fashionista

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafiasto

przysłówek

(1.1) przysł. od szafiasty

#### Źródła:

Wiktionary

# Szafiasty

podobny do szafy, przypominający szafę

przymiotnik

(1.1) rzad. mający kształt szafy, podobny do szafy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafing

potocznie: spotkanie, na którym wymienia się różnymi rzeczami codziennego użytku; swap, swap party, wymianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafingowy

→ szafing

Patrz:szafing

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafir

minerał, niebieska przezroczysta odmiana korundu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. niebieska odmiana korundu;

(1.2) jubil. kamień szlachetny oszlifowany z szafiru (1.1) mineralnego

(1.3) książk. intensywny kolor ciemnoniebieski

Szafir – rzadki minerał z gromady tlenków, odmiana korundu, kamień szlachetny najczęściej o barwie niebieskiej w różnych odcieniach, może przybierać kolor różowy, pomarańczowy, żółty, zielony czy fioletowy lub być całkowicie bezbarwny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafirek

1. ozdobna roślina cebulowa z rodziny liliowatych o niebieskich, zebranych w grona kwiatach, kwitnąca wczesną wiosną;
2. zdrobnienie od: szafir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Muscari|ref=tak. Mill., rodzaj roślin z rodziny szparagowatych;

(1.2) bot. pot. nazwa systematyczna|Muscari botryoides|ref=tak. (L.) Mill., szafirek drobnokwiatowy; ozdobna roślina cebulowa kwitnąca w warunkach naturalnych wczesną wiosną

Szafirek (Muscari Mill.) – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych. Obejmuje 54 gatunki. Występują one w północnej Afryce, Europie (z wyjątkiem północnej części kontynentu) i południowo-zachodniej Azji. Rodzaj we florze Polski nie ma dziko występujących przedstawicieli. Tradycyjnie zaliczany do tego rodzaju szafirek miękkolistny klasyfikowany jest współcześnie do rodzaju Leopoldia jako L. comosa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafirkowaty

liriope szafirkowata - niewielka roślina ozdobna z rodziny szparagowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafirowy

przymiotnik

(1.1) zrobiony z szafiru, dotyczący szafiru

(1.2) koloru intensywnie ciemnoniebieskiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Szafirski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafiry

typy skóry z norki lub nutrii o popielatoniebieskiej maści

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafka

niewielki mebel z półkami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szafa

(1.2) mała szafa

Szafa – mebel wolnostojący lub zabudowany we wnęce ściany, zamykany drzwiami, używany do przechowywania różnych przedmiotów, takich jak ubrania, książki czy naczynia. Na przestrzeni lat wygląd szafy unowocześniał się. Najczęstszym wyposażeniem szafy są:

- półki
- drąg do wieszania ubrań na wieszakach
- szuflady
- lustro
- wieszak na paski, krawaty, itp.

Mała szafa to szafka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafki

niewielki mebel z półkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szafką, dotyczący szafki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaflary

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim;

Szaflary – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, w gminie Szaflary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafliczek

zdrobnienie od: szaflik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaflik

okrągłe naczynie, zwykle drewniane, z jednym lub dwoma uchami, używane w murarstwie i w gospodarstwach wiejskich; szafel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. daw. ceber

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafner

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. konduktor

#### Źródła:

Wiktionary

# Szafocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szafot

#### Źródła:

Wiktionary

# Szafonierka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. szafka głównie na bieliznę

#### Źródła:

Wiktionary

# Szafot

dawniej drewniana konstrukcja, rusztowanie, na którym ścinano skazanych na śmierć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. rodzaj podwyższenia, na którym wykonywano publiczne egzekucje;

Szafot (st. fr. échafaud – rusztowanie) – rodzaj podwyższenia, podium, na którym przez ścięcie mieczem, później toporem, a jeszcze później gilotyną wykonywano publiczne egzekucje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafować

używać czegoś nieoszczędnie; trwonić coś

czasownik

(1.1) używać czegoś nieoszczędnie; trwonić coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szafować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szafowy

przymiotnik od: szafa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafran

1. bulwiasta bylina z rodziny kosaćcowatych; krokus;
2. ciemnopomarańczowy proszek z kwiatów krokusa, stosowany w lecznictwie, farmacji oraz jako przyprawa kuchenna i barwnik;
3. szafran fałszywy - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny astrowatych; krokosz barwierski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. zob. krokus.

(1.2) kulin. przyprawa otrzymywana z wysuszonych pręcików lub słupków krokusów

Szafran, krokus (Crocus L.) – rodzaj roślin z rodziny kosaćcowatych. Należy do niego około 250 gatunków. Występują one w południowej i środkowej Europie, w krajach basenu Morza Śródziemnego oraz w Zachodniej Azji sięgając na wschodzie po zachodnie Chiny. Do flory Polski należy jeden gatunek rodzimy, opisywany tu zwykle jako szafran spiski lub krokus spiski C. scepusiensis, ale w bazach taksonomicznych traktowany jako podgatunek spiski szafranu Heuffela C. heuffelianus subsp. scepusiensis. Poza tym w Polsce rośnie jako gatunek dziczejący i już zadomowiony szafran wiosenny C. vernus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafranek

szafranka czerwona - gatunek ważki różnoskrzydłej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafranica

roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; ostryż, szafraniec, żółcień, kurkuma

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szafraniec

roślina z rodziny imbirowatych, o barwnych kwiatach i mięsistych kłączach; kurkuma, ostryż, żółcień

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafranik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szafran

#### Źródła:

Wiktionary

# Szafranka

szafranka czerwona - gatunek ważki różnoskrzydłej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafranowożółty

żółty o szafranowym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) żółty jak szafran

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafranowozłoty

złoty o szafranowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szafranowy

1. związany z szafranem (przyprawą);
2. mający kolor szafranu (przyprawy); intensywnie żółty

przymiotnik relacyjny

(1.1) farm. kulin. spoż. dotyczący szafranu, pochodzący z szafranu, zawierający domieszkę szafranu, zaprawiony szafranem

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. mający kolor intensywnie żółty, taki jak kolor sproszkowanego słupka kwiatu szafranu uprawnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafrański

nazwisko, m.in. Henryk Szafrański (1905-1992) - działacz PZPR, poseł, polityk

Osoby o nazwisku Szafrański:

- Adam Szafrański – polski prawnik, profesor Uniwersytetu Warszawskiego
- Artur Szafrański − polski panczenista, olimpijczyk
- Czesław Szafrański − polski profesor nauk rolniczych, wykładowca akademicki
- Emil Szafrański − polski zawodnik pétanque
- Henryk Szafrański − polski polityk, działacz PZPR, poseł Sejm, członek Rady Państwa
- Krzysztof Szafrański − polski kolarz szosowy
- Marcin Szafrański − polski narciarz alpejski, olimpijczyk
- Roman Szafrański − polski aktor
- Tomasz Szafrański − polski reżyser i scenarzysta
- Wiesław Szafrański − polski inżynier kolejnictwa
- Włodzimierz Szafrański – polski historyk, archeolog, religioznawca
- Zbigniew Eugeniusz Szafrański − polski egiptolog
- Zbigniew Szafrański – polski działacz kolejowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szafszawan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnym Maroku znane z niebieskich fasad domów;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Maroku w regionie Tanger-Tetuan-Al-Husajma, z ośrodkiem administracyjnym w Szafszawanie (1.1)

Szafszawan (arab. ‏شفشاون‎, fr. Chefchaouen) – miasto w północnym Maroku, ok. 42 tys. mieszkańców (stan z 2014). Miasto przyciąga wielu turystów ze względu na charakterystyczną architekturę – domy o błękitnych fasadach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szafuski

przymiotnik od: Szafuza (miasto i kanton w Szwajcarii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szafuzą, dotyczący Szafuzy, pochodzący z Szafuzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szafuza

miasto w Szwajcarii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Szwajcarii, nad Renem, przy granicy z Niemcami, stolica kantonu Szafuza (1.2);

(1.2) geogr. adm. niemieckojęzyczny kanton w północnej Szwajcarii;

Szafuza (niem. Schaffhausen; gsw. Schafuuse, Schaffuuse, Schafhuuse, Schaffhuuse; fr. Schaffhouse; wł. Sciaffusa; rm. Schaffusa) – miasto i gmina w północnej Szwajcarii nad Renem, położone przy granicy z Niemcami. Stolica kantonu o tej samej nazwie. 1 stycznia 2009 do miasta przyłączono gminę Hemmental.

W mieście swoją siedzibę ma firma informatyczna Acronis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaga

1. skos, ukos;
2. potocznie: iść na szagę - iść na skróty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szagówki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Poznań. kulin. kopytka;

Kopytka (pozn. szagówki) – w kuchni polskiej, rodzaj grubych klusek w kształcie rombów, wyrabianych z ugotowanych ziemniaków, mąki i jaj. Wykorzystuje się mąkę pszenną z niewielkim dodatkiem ziemniaczanej. Ciasto doprawia się do smaku solą.

Ugotowane, wystudzone, po czym zmielone ziemniaki należy wymieszać z pozostałymi składnikami i szybko wyrobić zwartą, elastyczną masę. Czas mieszania ma duże znaczenie, bowiem podczas tego procesu masa ziemniaczana oddaje zgromadzoną w sobie wodę, co powoduje zwiększenie zużycia mąki. Wyrobione ciasto należy podzielić na niewielkie kawałki i uformować z nich wałki o średnicy ok. 3 cm. Następnie, po lekkim spłaszczeniu uformowanych wałków, należy pokroić je formując charakterystyczne romby. Tak przygotowane kopytka należy gotować w dużej ilości wrzącej, osolonej wody, delikatnie mieszając. Po wypłynięciu na powierzchnię wody kopytka są gotowe do wyjęcia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szagryn

skóra cielęca, kozia lub owcza, używana do wyrobu galanterii kaletniczej; jaszczur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skóra cielęca, kozia lub owcza z licem groszkowanym, używana do wyrobu galanterii kaletniczej;

Szagryn, jaszczur (fr. chagrin, z tur. sağrı) – skóra końska, ośla, cielęca, kozia lub owcza, garbowana roślinnie z licem groszkowanym, przypominająca skórę jaszczurki. Szagryn jest chropowaty, miękki i sprężysty. Używany głównie do wyrobu galanterii kaletniczej oraz oprawy trzonów rękojeści i niekiedy pochew broni białej. W Polsce znany od XVII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szagrynowy

przymiotnik

(1.1) zrobiony z szagrynu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szahada

muzułmańskie wyznanie wiary, które każdy wierny musi wypowiedzieć choćby raz w życiu; szahdah, szahadah

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. muzułmańskie wyznanie wiary, jeden z pięciu filarów większości odłamów islamu

(1.2) ligatura szahady (1.1) będąca jednym z symboli islamu

Szahada (arab. شهادة, šahāda) – muzułmańskie wyznanie wiary, będące jednym z pięciu obowiązków każdego muzułmanina (w islamie sunnickim). Szyici także wiążą szahadę ze swoimi filarami wiary.

Składa się ono ze słów w języku arabskim:

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szahadah

muzułmańskie wyznanie wiary, które każdy wierny musi wypowiedzieć choćby raz w życiu; szahada, szahdah

#### Źródła:

SJP.pl

# Szahdah

muzułmańskie wyznanie wiary, które każdy wierny musi wypowiedzieć choćby raz w życiu; szahada, szahadah

#### Źródła:

SJP.pl

# Szahid

1. muzułmanin oddający swoje życie za wiarę, wierzący, że po śmierci trafi za to do raju;
2. pas szahida - pas lub kamizelka zamachowca, w których schowane są materiały wybuchowe z detonatorem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. muzułmański męczennik;

Szahid (arab. ‏شَهيد‎, šahīd, „świadek, męczennik”) − termin wywodzący się z Koranu, oznaczający osobę, która oddaje swoje życie w sprawie wiary, za co ma obiecaną nagrodę wieczną, czyli życie w raju (dżanna).

Muzułmanie wierzą, że Allah nagradza życiem pośmiertnym w raju wiernych męczenników, którzy ponieśli śmierć w walce z „niewiernymi”, kobiety zmarłe podczas porodu (np. Mumtaz Mahal), ofiary pożarów, topielców, ofiary epidemii (np. dżumy). Również tych muzułmanów, którzy zginęli, broniąc swojej własności, określa się mianem „szahidów”. Pojęcie męczeństwa w islamie jest więc szersze od chrześcijańskiego i żydowskiego, które uznają za męczenników wyłącznie ofiary prześladowań religijnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szahida

muzułmanka oddająca swoje życie za wiarę, wierząca, że po śmierci trafi za to do raju; szahidka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szahidka

muzułmanka oddająca swoje życie za wiarę, wierząca, że po śmierci trafi za to do raju; szahida

Szahidka (w Rosji także czarna wdowa) – określenie kobiet-zamachowczyń posługujących się tak zwanym pasem szahida, wyładowanym materiałami wybuchowymi, które uważane są przez islamistów za męczenniczki. Samobójcze zamachy kobiet zdarzały się w konflikcie izraelsko-palestyńskim, w Czeczenii, Rosji, Iraku, Indiach (ofiarą samobójczyni padł w Madrasie indyjski premier Rajiv Gandhi), Sri Lance.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szahidowy

→ szahid

Patrz:szahid

#### Źródła:

SJP.pl

# Szahristan

handlowa część miasta perskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaj

ekspresywnie: szajka, banda, gang

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaja

ekspresywnie: szajka, banda, gang

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajba

1. mała, okrągła płytka z dziurką podkładana pod nakrętkę lub główkę śruby; podkładka;
2. pospolicie: wariactwo, mania na jakimś punkcie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. mania, obłęd, szał, szaleństwo, wariactwo, dziwactwo

(1.2) techn. krążek z otworem, który podkłada się pod główkę śruby lub pod nakrętkę

(1.3) techn. koło pasowe w transmisjach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szajbnięty

potocznie: niespełna rozumu; stuknięty, szurnięty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. wariat

(1.2) pot. zwariowany mężczyzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szajbus

postrzeleniec, świr, czubek; potocznie:
1. osoba chora umysłowo;
2. osoba postrzelona, na której nie można polegać

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. wariat

(1.2) pot. zwariowany mężczyzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szajbuska

→ szajbus

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. wariatka

(1.2) pot. zwariowana kobieta

Patrz:szajbus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szajch

szeik, szejk, szejch;
1. arabski tytuł honorowy, używany w stosunku do osób starszych;
2. tytuł przywódcy arabskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajda

nazwisko

Szajda – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 843 osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szajek

zorganizowana grupa przestępcza; banda

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajer

koń z rasy ciężkich koni pociągowych, wyhodowany w Anglii; szajr

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajgec

pogardliwie: młody Żyd niewykonujący praktyk religijnych lub młody chrześcijanin

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) łobuz, hultaj

(1.2) swawolnik, szubrawiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szajka

zorganizowana grupa przestępcza; banda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zorganizowana grupa przestępcza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szajkowski

nazwisko

osoby noszące nazwisko Szajkowski:

- Andrzej Szajkowski (ur. 1938) – prawnik
- Maciej Szajkowski (ur. 1975) – polski muzyk i dziennikarz radiowy
- Zosa Szajkowski (1911-1978) – francusko-amerykański historyk judaizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szajna

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Szajna
- Józef Szajna
- Marian Szajna
- Waldemar Szajna
- Władysław Szajna – burmistrz Drohobycza, doktor praw

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szajnocha

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajowóz

potocznie: pojazd mechaniczny, którego rama wykonana jest z rur; rurowiec, rurak

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajr

koń z rasy ciężkich koni pociągowych, wyhodowany w Anglii; szajer

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajry

rasa koni zimnokrwistych; najwyższe i najcięższe konie na świecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajs

bubel, rzecz bezwartościowa, towar wybrakowany; szajza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wulg. gówno

(1.2) pot. wulg. coś byle jakiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szajsowaty

potocznie: tandetny, lichy, kiczowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szajspapier

potocznie:
1. papier toaletowy; srajtaśma;
2. papier niskiej jakości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wulg. papier toaletowy

(1.2) pot. wulg. papier niskiej jakości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szajty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drewno na opał

#### Źródła:

Wiktionary

# Szajza

szajs, tandeta, chłam

#### Źródła:

SJP.pl

# Szak

partykuła

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. przecież, wszak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szakal

1. drapieżnik z rodziny psów mniejszy od lisa
2. człowiek żerujący na cudzym nieszczęściu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. kilka gatunków z rodzaju nazwa systematyczna|Canis|ref=tak., drapieżnik podobny do wilka, lecz od niego mniejszy;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. człowiek pasożytujący na nieszczęściu innych

Szakal – nazwa kilku gatunków średniej wielkości drapieżników z plemienia Canini. Szakale są mniejsze od wilków szarych, mają krótkie kończyny i bardziej wysmukły pysk. Żywią się drobnymi zwierzętami, padliną i roślinami. Najpospolitszym gatunkiem jest szakal złocisty, zamieszkujący Azję oraz południowo-wschodnią Europę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szakali

związany z szakalem - drapieżnikiem z rodziny psów

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) od szakal: należący do szakala, określający szakala, używany przy szakala

(1.2) charakterystyczny dla szakala, mający cechy szakala

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szakalogłowy

mający głowę szakala, np. szakalogłowy Anubis

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaket

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żakiet

#### Źródła:

Wiktionary

# Szakiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żakiet

#### Źródła:

Wiktionary

# Szakla

półogniwo w kształcie podkowy służące do łączenia lin i łańcuchów ze sobą lub z innym osprzętem; szekla, szekiel

Szekla (szakla, szekiel, szakiel) – metalowa klamra w kształcie litery "U" lub "Ω", tworząca zamknięty obwód, otwierany i zamykany za pomocą śruby lub sprężynowej zapadki, służąca do łączenia elementów takielunku, np. liny z żaglem oraz szybkiego i czasowego łączenia lin zakończonych okiem, łańcuchów i ich kombinacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szaklować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szako

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zob. czako.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szakszuka

bliskowschodnia potrawa w postaci jajek gotowanych na gęstym sosie z pomidorów, cebuli i innych warzyw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. potrawa bliskowschodnia i północnoafrykańska na bazie papryki, pomidorów i cebuli, w których dusi się jajka, doprawiana zwykle kuminem;

Szakszuka (dosł. „mieszanka”) – danie pochodzące z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, prawdopodobnie z Tunezji albo Jemenu, składające się z pomidorów, papryki i cebuli przyprawionych kuminem, w których gotuje się jajka na patelni i przed podaniem posypuje się świeżą kolendrą.

Szakszuka jest popularnym daniem na Bliskim Wschodzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szakłaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szakłak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szakłak

ciernisty krzew, w zielarstwie stosowany w chorobach wątroby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rhamnus|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodzaju szakłakowatych;

(1.2) drzewo lub krzew z rodzaju szakłak (1.1)

Szakłak (Rhamnus L.) – rodzaj roślin należący do rodziny szakłakowatych. Liczy ok. 125–150 gatunków. Występują głównie na półkuli północnej, osiągając największe zróżnicowanie we wschodniej Azji i Ameryce Północnej, tylko kilka gatunków rośnie w Europie i Afryce, we florze Polski występuje tylko jeden gatunek – szakłak pospolity R. cathartica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szakłakowate

o cechach szakłakowatych (rodzina roślin)

Szakłakowate (Rhamnaceae L.) – rodzina roślin należąca do rzędu różowców. Obejmuje ok. 50–52 rodzaje roślin z ok. 1050 gatunkami. Rodzina jest niemal kosmopolityczna, przy czym największe zróżnicowanie jej przedstawicieli występuje na obszarze międzyzwrotnikowym. Brak jej przedstawicieli tylko na pustyniach i w strefie arktycznej. We florze Polski występują dwa rodzaje tej rodziny – kruszyna (Frangula) i szakłak (Rhamnus).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szakłakowaty

o cechach szakłakowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szal

prostokątne okrycie ramion i głowy lub ochrona szyi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) prostokątny wyrób włókienniczy owijany wokół szyi i ramion

- Adam Szal (1953–), polski biskup rzymskokatolicki
- Andrzej Szal (1942–2015), polski hokeista
- Jakub Szal (1970–1994), polski hokeista
- Jakub Szal (1994–), polski hokeista
- Robert Szal, polski hokeista
- Jan Szal (1899–1942), polski konstruktor i wynalazca lotniczy

Zobacz też

- Szalik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szala

każdy z dwóch symetrycznie umieszczonych elementów wagi (na jednym kładzione są ważone ciężary, na drugim - odważniki) lub pojedynczy element wagi, na którym kładziony jest ważony ciężar

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalanda

statek do wywozu urobku pogłębiarki; błotniarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. duża barka do transportu urobku pogłębiarki

Szalanda – rodzaj statku, służący do przewozu urobku wydobytego przez pogłębiarki.

Cechą charakterystyczną jest to, że szalandy mają możliwość samodzielnego i szybkiego rozładunku przez otwarcie klap w dnie lub burtach. Powoduje to wypadnięcie ładunku (kilkaset a nawet kilka tysięcy ton w ciągu kilku- kilkunastu sekund).Na wodach płytkich stosuje się szalandy bocznoklapowe, a na głębokich - dennoklapowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalapin

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalbierczy

oszukańczy, krętacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalbierka

→ szalbierz; oszustka, krętaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalbierski

przymiotnik

(1.1) książk. dotyczący szalbierza, oszukańczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szalbierstwo

1. sprytne oszukiwanie i wykorzystywanie kogoś; krętactwo, szachrajstwo, matactwo;
2. w prawie: wyłudzenie czegoś bez zamiaru zapłaty należności

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. wykorzystanie czyjejś niewiedzy dla uzyskania korzyści

(1.2) praw. wykroczenie polegające na wyłudzeniu świadczenia lub usługi bez zamiaru uiszczenia należności

Szalbierstwo – w polskim prawie jest to wykroczenie polegające na wyłudzeniu bez zamiaru uiszczenia należności świadczeń lub usług takich jak:

- przejazd bez biletu koleją lub innym środkiem lokomocji po raz trzeci w ciągu roku, pomimo nieuiszczenia nałożonej dwukrotnie kary pieniężnej,
- pożywienie lub napój w zakładzie żywienia zbiorowego,
- jednokrotny przejazd środkiem lokomocji należącym do przedsiębiorstwa, które nie dysponuje karami taryfowymi,
- wstęp na imprezę rozrywkową, artystyczną lub sportową,
- działanie automatu,
- inne podobne świadczenie, o którym sprawca wie, że jest płatne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalbierz

oszust, krętacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś, kto wykorzystuje innych, posługując się oszustwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szalczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaleć

1. nie panować nad sobą, zachowywać się jak szaleniec;
2. spędzać czas na zabawach, hulankach, pijatykach

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. oszaleć)

(1.1) tracić panowanie nad sobą

(1.2) pot. przepadać za kimś lub za czymś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaszaleć)

(2.1) bawić się hałaśliwie

(2.2) o rzeczach: przen. występować w ostrej formie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaleciarka

→ szaleciarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pracownica toalet publicznych

Patrz:szaleciarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaleciarz

pracownik toalety publicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalecik

zdrobnienie od: szalet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalej

1. trująca roślina o białych kwiatach i pierzastych liściach; cykuta;
2. trucizna otrzymywana z soku korzenia tej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Cicuta|ref=tak., roślina o pierzastych liściach, drobnych, białych kwiatach zebranych w baldachy, zawierająca silnie trujące alkaloidy;

(1.2) trucizna otrzymywana z soku korzenia szaleju (1.1)

forma czasownika.

(2.1) rozk. 2 os. lp. zob. szaleć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalejowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szalejowem, dotyczący Szalejowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaleńczo

przysłówek

(1.1) w sposób szalony

(1.2) bardzo, intensywnie, niezwykle

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaleńczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szaleńcze; cecha tych, którzy są szaleńczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaleńczy

przymiotnik

(1.1) frenetyczny, nieokiełznany, wariacki, szalony

#### Źródła:

Wiktionary

# Szalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szaleć.

przysłówek sposobu

(2.1) pot. w bardzo wysokim stopniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaleniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba obłąkana, chora umysłowo

(1.2) przen. osoba, która nie panuje nad swoimi namiętnościami, nie zwraca uwagi na niebezpieczeństwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. techn. koło rozpędowe

(2.2) gwara. bot. szalej jadowity

Szaleniec (niem. Thörichthof) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Stare Pole na obszarze Żuław Elbląskich.

Wieś królewska położona była w II połowie XVI wieku w województwie malborskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaleniej

stopień wyższy od przysłówka: szalenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaleństwo

stan psychiczny człowieka, który nie ma kontroli nad sobą

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postępowanie, zachowanie kategorycznie wykraczające poza przyjęte, przeciętne normy

(1.2) stan umysłu człowieka, który nad sobą nie panuje

(1.3) pot. med. psych. choroba psychiczna

(1.4) zabawa, dobre bawienie się

(1.5) głupota, wariactwo, nieodpowiedzialne/irracjonalne zachowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaleńszy

stopień wyższy od przymiotnika: szalony

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalet

1. klozet publiczny
2. szwajcarski szałas górski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) domek górski, domek alpejski

(1.2) budynek mieszczący publiczną ubikację

Szalet, szalet miejski – rodzaj publicznej ubikacji, spotykany w miastach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaletowa

kobieta odpowiedzialna za utrzymanie porządku w toaletach publicznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta odpowiedzialna za szalet

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: szaletowy

Patrz:szalet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaletowy

→ szalet

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szaletem, dotyczący szaletu

Patrz:szalet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaliczek

zdrobnienie od: szalik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: szalik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szalik

mały szal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pas materiału służący do owijania szyi

Szalik, również szal – część garderoby, pas wyrabiany z różnych materiałów (najczęściej z wełny), w różnych kolorach, owijany wokół szyi najczęściej w celu ocieplenia, estetyki, z powodów religijnych a także jest on noszony przez kibiców sportowych. Najczęściej jest noszony zimą bądź jesienią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalikowiec

kibic, zwykle piłkarski, noszący szalik w barwach klubu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zagorzały kibic, który demonstruje wszędzie, przesadnie sympatię do klubu sportowego, m.in. szalikem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szalikowy

→ szalik

Patrz:szalik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalka

część wagi przeznaczona do umieszczania na niej ważonych przedmiotów lub odważników

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zdrobn. mała szala

(1.2) daw. szklanka, kubek

(1.3) daw. filiżanka

(1.4) daw. naczynie na wapno o pojemności jednego litra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szalki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) daw. szelki

(1.2) zool. (squamulae) u muchówek: łuska błonowa wklęsło-wypukła, wyrastająca nad przeźmiankami

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp., M., B. i W. lm. od: szalka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szalkowy

przym. od szalka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalom

pozdrowienie żydowskie

wykrzyknik

(1.1) pozdrowienie żydowskie

forma rzeczownika.

(2.1) C. lm. od szal

Szalom (hebr. ‏שָׁלוֹם‎ szalom, jid. ‏שלום‎ szolem, „pokój”) – słowo używane przez Żydów jako przywitanie.

Występuje także w złożeniu szalom alejchem (hebr. ‏שָׁלוֹם עֲלֵיכֶם‎ szalom ale(j)chem, jid. ‏שלום־עליכם‎ szolem-alejchem), co oznacza „pokój wam”, a na co odpowiada się najczęściej alejchem szalom (hebr. ‏עֲלֵיכֶם שָׁלוֹם‎ ale(j)chem szalom, jid. ‏עליכם־שלום‎ alejchem-szolem) – „i wam pokój”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalona

1. kobieta szalona, nieopanowana; wariatka;
2. kobieta chora umysłowo; obłąkana

forma przymiotnika.

(1.1) ż. zob. szalony.

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) kobieta szalona

- Szalona (albo Zielona) – rzeka wpadająca do Oławy
- Szalona – powieść Józefa Ignacego Kraszewskiego
- Szalona – album grupy Sixteen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalony

szaleniec;
1. człowiek szalony, nieopanowany; wariat;
2. człowiek chory umysłowo; obłąkany

przymiotnik

(1.1) niezrównoważony, impulsywny, nieobliczalny

(1.2) chory umysłowo

(1.3) charakterystyczny dla osób szalonych (1.1-2)

(1.4) niekontrolowany, intensywny, gwałtowny, niepohamowany

(1.5) szybki (np. pościg, ruch)

(1.6) nieszablonowy, dziwny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba niezrównoważona, impulsywna, nieobliczalna

(2.2) osoba chora umysłowo

(2.3) osoba nieszablonowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szalotka

1. cebulowa roślina warzywna z rodziny amarylkowatych; czosnek askaloński;
2. cebulka tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Allium ascalonicum|L.|ref=tak., gatunek byliny z rodziny czosnkowatych;

(1.2) kulin. jarzyna z cebulek tej rośliny

Czosnek askaloński (Allium ascalonicum L.), nazywany także szalotką lub cebulą szalotką, rzadziej „cebuloczosnkiem” – gatunek rośliny należący do rodziny amarylkowatych, podrodziny czosnkowych. Pochodzi z Bliskiego Wschodu – Izrael, Jordania, Syria. Według części ujęć taksonomicznych właściwą nazwą gatunkową jest Allium hierochuntinum Boss. Fl. orient. 5:244. 1882.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalotkowy

→ szalotka

Patrz:szalotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalować

obijać ściany deskami w celu ich wzmocnienia; oszalowywać

czasownik

(1.1) wykonywać szalunek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szalowanie

szalunek, szalówka, deskówka, deskowanie; w budownictwie:
1. wewnętrzne obicie z desek pokrywające ściany budowli, pomieszczeń, wykopów itp.;
2. prowizoryczna konstrukcja z drewna, tworząca formę dla masy betonowej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szalować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalówka

wewnętrzne obicie z desek pokrywające ściany budowli, pomieszczeń lub wykopów; deskówka, szalowanie

Szalówka – potok, lewostronny dopływ Bieśninki o długości 9,03 km i powierzchni zlewni 7,72 km².

Potok płynie przez gminę Łużną w powiecie gorlickim, w województwie małopolskim. Jego źródła znajdują się na Bieśniku w pobliżu szczytu Zielonej Góry. Następnie potok przepływa przez Bieśnik, Szalową i Łużną, gdzie uchodzi do Bieśninki. Głównym dopływem jest Bieśnik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szalowy

przymiotnik od: szal

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalunek

1. konstrukcja tymczasowa używana przy betonowaniu, tworząca formę dla betonu i usuwana po jego stwardnieniu; deskowanie; szalowanie;
2. warstwa desek pokrywająca strop, dach, ściany wnętrz itp. albo zabezpieczająca wykop; szalowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) warstwa desek stanowiąca pokrycie ściany budynku, wykopu itp., wzmacniająca konstrukcję i uszczelniająca ją

(1.2) prowizoryczna konstrukcja drewniana tworząca formę dla wylewanego betonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalupa

okrętowa łódź ratownicza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. łódź wożona na statku do celów ratunkowych, szkoleniowych i do komunikacji z lądem;

Szalupa – łódź, najczęściej otwarta, wożona na pokładzie statku. Może mieć napęd wiosłowy lub motorowy. Szalup używa się jako łodzi ratunkowych lub łodzi roboczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szalupka

mała szalupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szalupowy

przymiotnik od: szalupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaluś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szama

1. szama białorzytna - gatunek ptaka z rodziny drozdowatych zamieszkujący lasy południowo-wschodniej Azji; sroczek białorzytny;
2. potocznie: jedzenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. jedzenie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. ter. od: szamać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szamać

potocznie: jeść dużo i łapczywie; wsuwać, wtranżalać, pałaszować, wtrajać, opędzlowywać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. jeść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaman

czarownik, umożliwiający porozumienie między ludźmi a duchami w niektórych wierzeniach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wśród niektórych ludów azjatyckich, np. u Eskimosów i Indian, człowiek uważany za pośrednika między duchami, bóstwami, demonami a ludźmi, osoba o nadprzyrodzonej mocy, czarodziej i znachor pierwotnej religii szamanizmu;

Szaman – osoba pełniąca funkcję religijną, polegającą na sformalizowanej i instytucjonalnej więzi ekstatycznej z istotami nadludzkimi (duchami przodków lub demonami).

Dzięki badaniom etnologii oraz religioznawstwa wiadomo, że fenomen szamaństwa, dawniej kojarzony prawie wyłącznie z obszarem środkowej Syberii (Tunguzi, Buriaci), był obecny w wielu innych systemach wierzeń na wszystkich kontynentach. Wielka zasługa w badaniach szamanizmu przypada Mircei Eliademu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szamać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szamanistyczny

→ szamanizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z szamanizmem, dotyczący szamanizmu

Patrz:szamanizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szamanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. wierzenia i praktyki religijne bazujące na animizmie i instytucji szamanów;

Szamanizm – zespół praktyk i wierzeń opierających swe pojmowanie stosunku świata namacalnego do świata duchowego na fundamentalnej roli szamana jako osoby zdolnej do podróży ekstatycznych w zaświaty dla dobra swojej wspólnoty bądź jej poszczególnych członków.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szamanka

wśród Indian i niektórych ludów w Azji: kobieta obdarzona nadprzyrodzoną mocą, kontaktująca się z duchami, posiadająca zdolności leczenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kobieta zajmująca się szamanizmem

- szaman
- Szamanka – polski film psychologiczny z 1995 r. w reżyserii Andrzeja Żuławskiego
- Szamanka – album Justyny Steczkowskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szamański

dotyczący szamana

przymiotnik

(1.1) rel. dotyczący szamana, związany z szamanem i jego działaniami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szamasz

pomocnik w synagodze; szames

Utu (akadyjski Szamasz) – w mitologii mezopotamskiej bóg słońca, syn Nanny i bogini Ningal oraz bliźniaczy brat Inanny. Jego żoną była Szerida (akadyjska Aja). Główne świątynie Utu, zwane E-babbar („Biały Dom”), znajdowały się w Sippar i w Larsie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szambelan

1. jeden z ważniejszych urzędników królewskich;
2. dawniej: starszy służący w bogatych domach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. tytuł dworski, oznaczający urzędnika dworu królewskiego lub książęcego, który zajmował się sprawami gospodarczymi, ceremoniami lub opieką nad prywatnymi komnatami władcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szambelania

urząd, godność szambelana

#### Źródła:

SJP.pl

# Szambelanowa

żona szambelana

#### Źródła:

SJP.pl

# Szambelański

dotyczący szambelana, szambelanii

#### Źródła:

SJP.pl

# Szambiarka

1. rodzaj niewielkiej cysterny, której część ładowna jest przeznaczona na ścieki;
2. kobieta zajmująca się wywozem ścieków z domowych urządzeń kanalizacyjnych i późniejszym ich utylizowaniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pojazd przystosowany do wywozu fekaliów z szamb, wody ze ścieków i innych płynnych nieczystości

Pojazd asenizacyjny – pojazd ciężarowy służący do wywozu nieczystości ciekłych (fekaliów, ścieków) bezpośrednio z szamb bezodpływowych do punktów zlewnych. Pojazdy takie mogą być również wykorzystywane w innych przewozach, w których wymagany jest podciśnieniowy załadunek. Pojazdy asenizacyjne popularnie nazywane są szambowozami, pszczółkami lub szambiarkami. W zależności od wyposażenia mogą być również wykorzystywane do usuwania awarii w sieciach kanalizacyjnych, takich jak np. udrażnianie rur kanalizacyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szambiarz

osoba zajmująca się wywozem ścieków z domowych urządzeń kanalizacyjnych i późniejszym ich utylizowaniem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) technik pracujący przy opróżnianiu szamb

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szambo

1. ścieki z kanalizacyjnych urządzeń domowych;
2. podziemny zbiornik, do którego spływają takie ścieki;
3. potocznie o sytuacji podejrzanej lub moralnie dwuznacznej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. zbiornik, do którego trafiają fekalia

(1.2) techn. pot. szambowóz

(1.3) pot. przen. problematyczna sytuacja, która może przynieść nieprzyjemności

Szambo lub dół chambeau (rzekomo od fr. nazwiska Chambeau) – podziemny zbiornik, zazwyczaj bezodpływowy, wykonany np. z betonu, do którego odprowadzane są ścieki z domowych urządzeń kanalizacyjnych. Szamba mogą być podłączone do systemu kanalizacji miejskiej, gdzie stanowią rodzaj zbiornika retencyjnego zapobiegającego zatykaniu się uzbrojenia podziemnego. W przypadku braku takiego połączenia budowane są pojemniejsze szamba bezodpływowe, z których nieczystości są wywożone przez tabor asenizacyjny bezpośrednio do punktów zlewnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szambonurek

potocznie: pracownik opróżniający szamba

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. pot. osoba bezpośrednio zajmująca się kanalizacją lub wywozem nieczystości z szamba

(1.2) gwara uczniowska: obraź. jedno z wyzwisk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szambowóz

potocznie: wóz do wydobywania i przewożenia nieczystości z szamba

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. pojazd przystosowany do wywozu fekaliów z szamb, wody ze ścieków i innych płynnych nieczystości;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szambowy

charakterystyczny dla szamba (np. fetor, zapach szambowy), związany w jakiś sposób z szambem lub podobnymi odpadkami (np. zbiornik szambowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szambem, odnoszący się do szamba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szamburski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamerować

obszywać coś sznurem, taśmą w celu przyozdobienia

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) obszywać coś galonem, sznurem itp. w celach dekoracyjnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szamerowanie

ozdoba stroju w postaci naszytego sznura, taśmy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szamerować.

(1.2) szamerunek

Szamerunek – ozdobne naszycie z taśm, galonów lub plecionek, stosowane przede wszystkim na przodach męskich lub damskich ubiorów. Składa się z równoległych pasów zakończonych pętlami i guzami, często o charakterze szmuklerskim. Na obszarach Rzeczypospolitej ten typ ozdoby znany był już od XV wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szamerunek

ozdoba liberii lub munduru w postaci galonu, sznura itp.

Szamerunek – ozdobne naszycie z taśm, galonów lub plecionek, stosowane przede wszystkim na przodach męskich lub damskich ubiorów. Składa się z równoległych pasów zakończonych pętlami i guzami, często o charakterze szmuklerskim. Na obszarach Rzeczypospolitej ten typ ozdoby znany był już od XV wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szames

pomocnik w synagodze; szamasz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. żyd. posługacz w synagodze, gminie, sądzie rabinackim bądź w bractwie żydowskim, którego zadaniem było m.in. przygotowywanie synagogi do nabożeństw, pomaganie chazanom, poranne budzenie mężczyzn na modlitwy itp.;

Szames (z jid. ‏שמשׂ‎ szames, a to z hebr. ‏שַׁמָּשׁ‎ szamasz – woźny) – sługa bóżniczy, którego zadaniem było m.in. przygotowywanie synagogi do nabożeństw, pomaganie chazanom, poranne budzenie mężczyzn na modlitwy. Zwany był także szkolnikiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szamet

rodzaj lekkiej tkaniny wełnianej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamil

imię męskie

Szamil (ur. 1797 w aule Gimry, zm. 1871 w Medynie) – przywódca powstania górali kaukaskich przeciwko Rosji w latach 1834–1859.

Stał na czele teokratycznego państwa, Imamatu Kaukaskiego, określanego niekiedy jako imamat Szamila. Przez lata skutecznie uniemożliwiał podbicie północnego Kaukazu, przede wszystkim Dagestanu i Czeczenii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szamir

obce imię męskie

Słowo Szamir (Shamir) może odnosić się do następujących pojęć:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szamisen

trzystrunowy japoński instrument muzyczny; shamisen, samisen

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamka

potocznie:
1. coś do jedzenia, posiłek;
2. jedzenie; szamanie, wtranżalanie, pałaszowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamocin

miasto w Polsce

Szamocin (niem. Samotschin) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szamocin. Miasto leży na pn. skraju Pojezierza Chodzieskiego, nad jez. Siekiera. Ośrodek usługowy, fabryka mebli, ogrodnictwo.

Według danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 4258 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szamocinianin

mieszkaniec Szamocina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamocinianka

mieszkanka Szamocina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamociński

związany z Szamocinem, dotyczący Szamocina

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamocki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Szamocki – polski ziemianin, poseł na Sejm
- Józef Szamocki – rzymskokatolicki duchowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szamorodni

Szamorodni - nazwa tego węgierskiego wina wywodzi się z języka polskiego (ze względu na wielkość spożycia w Rzeczypospolitej) i oznacza "sam się rodzi" lub "samorodny".

Jest to rodzaj tokaju wytwarzanego w rejonie Tokaj-Hegyalja na Węgrzech z całych kiści winogron wrzucanych do kadzi z pominięciem procesu ręcznego oddzielania gron dotkniętych szlachetną pleśnią (aszú) od reszty kiści.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szamot

dodatek przy produkcji ceramicznych wyrobów ogniotrwałych, charakteryzujący się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury; szamota

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogniotrwała glina dodawana do wyrobów ceramicznych;

(1.2) gwara więzienna pysk

Szamot – materiał ceramiczny otrzymywany przez wypalenie gliny lub łupków i zmielenie otrzymanego produktu.

Proces produkcji polega na formowaniu, suszeniu i wypalaniu. Wyroby szamotowe cechują się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury. Po wymieszaniu z plastyczną gliną ogniotrwałą, szamot używany jest do wyrobu ogniotrwałych materiałów, np. okładzin stosowanych w kaflowych piecach domowych, paleniskach, piecach przemysłowych itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szamota

dodatek przy produkcji ceramicznych wyrobów ogniotrwałych, charakteryzujący się dużą odpornością na szybkie zmiany temperatury; szamot

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamotać

1. szarpać się z kimś lub czymś;
2. zmagać się z trudnościami

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamotanina

1. szarpanie się z kimś lub czymś;
2. zmaganie się z trudnościami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szarpanie się, mocowanie się z kimś

(1.2) przen. zmaganie się z czymś, np. podjęciem decyzji lub z trudnościami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szamotówka

1. potocznie: cegła szamotowa - ogniotrwała cegła używana do wykładania pieców pracujących w bardzo wysokiej temperaturze;
2. regionalnie: rodzaj wolnostojącego pieca kuchennego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamotownia

zakład produkujący szamot

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamotowy

→ szamot, → szamota

Patrz:szamot, → szamota

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamotulanin

mieszkaniec Szamotuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamotulanka

mieszkanka Szamotuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamotulski

przymiotnik od: Szamotuły

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szmotułami, dotyczący Szamotuł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szamotuły

miasto w Polsce

Szamotuły (niem. Samter) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szamotuły. Położone nad rzeką Samą, na Pojezierzu Wielkopolskim, ok. 35 km na północny zachód od centrum Poznania.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023, miasto liczyło 18 398 mieszkańców.

Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1383 roku położone było w XVI wieku w województwie poznańskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szamów

Szamów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łęczyckim, w gminie Witonia.

Wieś szlachecka Szamowo położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie łęczyckim województwa łęczyckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szamozaur

rodzaj roślinożernego dinozaura z rodziny ankylozaurów

Szamozaur (Shamosaurus scutatus) – roślinożerny dinozaur z rodziny ankylozaurów (Ankylosauridae).

Żył w okresie wczesnej kredy (ok. 121-99 mln lat temu) na terenach centralnej Azji. Jego szczątki znaleziono w Mongolii.

Szamozaur był najstarszym przedstawicielem rodziny Ankylosauridae

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szamozyt

minerał z grupy chlorytów, glinokrzemian żelaza; chamosyt

Szamozyt lub chamozyt – złożony minerał z gromady krzemianów żelaza i glinu, z grupy chlorytów (żelazowych).

Nazwa minerału pochodzi od szwajcarskiej miejscowości Chamoson, gdzie w 1820 minerał został odkryty i opisany przez Pierre'a Berthiera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szampan

1. znany i ceniony na całym świecie gatunek wina musującego pochodzącego z Szampanii (region we Francji);
2. potocznie: każde wino musujące

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) białe wino musujące, oryginalnie produkowane w Szampanii;

(1.2) butelka, kieliszek szampana (1.1)

Szampan (z fr. champagne, od vin de Champagne) – szczególny rodzaj wina musującego (potocznie – każde wino musujące), powszechnie kojarzony ze świętowaniem i luksusem. Nazwę swą zawdzięcza Szampanii, regionowi w północno-wschodniej Francji, głównemu miejscu jego produkcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szampańczyk

mieszkaniec Szampanii (krainy historycznej we Francji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szampanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szampanek

kieliszek do szampana

#### Źródła:

SJP.pl

# Szampania

kraina historyczna we Francji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. kraina historyczna w północno-wschodniej Francji;

Szampania (fr. Champagne) – historyczna prowincja we Francji, położona w północno-wschodniej części kraju. Wchodzi w skład utworzonego z początkiem 2016 roku regionu administracyjnego o nazwie Grand Est.

Terytorium Szampanii było w przeszłości rozleglejsze i obejmowało dodatkowo ziemie na południe od Aisne i część Sekwany i Marny (Brie). Szampania, wcześniej hrabstwo, weszła w skład domeny królów Francji po śmierci hrabiego Henryka III Grubego (zm. 1274) wskutek zawartego w 1284 małżeństwa jego jedynej córki Joanny z następcą tronu francuskiego, późniejszym królem Francji Filipem IV Pięknym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szampania-Ardeny

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. adm. były francuski region administracyjny w północno-wschodniej części kraju;

Szampania-Ardeny (fr. Champagne-Ardenne) – region administracyjny położony w północno-wschodniej Francji, który z początkiem 2016 roku wszedł w skład nowego, większego regionu Grand Est. Jego nazwa wywodzi się od historycznej krainy Szampanii i gór Ardenów. Graniczył z Belgią oraz (do reformy administracyjnej) regionami: Lotaryngią, Franche-Comté, Burgundią, Île-de-France i Pikardią.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szampanik

zdrobnienie od: szampan; szampanek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szampan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szampanka

kieliszek do szampana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szampanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szampanopodobny

mający niektóre właściwości szampana; przypominający szampan

#### Źródła:

SJP.pl

# Szampański

1. o nastroju, zabawie: wyśmienity;
2. dotyczący szampana;
3. przymiotnik od: Szampania (kraina historyczna we Francji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący szampana, związany z szampanem

(1.2) dotyczący Szampanii, związany z Szampanią

przymiotnik jakościowy

(2.1) pełen wesołości, dobrego humoru, towarzyszący hucznej zabawie

(2.2) z bujnym temperamentem, wdziękiem, błyskotliwością i wesołością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szampinion

przestarzale: grzyb pieczarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szampion

mistrz sportowy; champion; czempion

Jabłoń domowa ‘Szampion’ (cz. 'Šampion') – odmiana uprawna (kultywar) jabłoni domowej (Malus domestica ‘Szampion’), należąca do grupy odmian jesiennych. Odmiana czeska wyselekcjonowana w 1970 roku przez Otto Loudę w miejscowości Střižovice. Jest krzyżówką odmian 'Golden Delicious' i 'Koksa Pomarańczowa'. W Polsce w uprawie od połowy lat 80., wpisana do Rejestru Odmian prowadzonego przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych w 1990 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szampionka

→ szampion; championka, czempionka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szampon

1. płyn do mycia lub farbowania włosów; shampoon;
2. płyn do prania dywanów lub mycia karoserii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płynny środek do mycia włosów lub sierści;

Szampon – zazwyczaj płynny środek do mycia włosów, zawierający ciekłe mydło, substancje pieniące oraz substancje pomocnicze, takie jak związki zapachowe, odżywcze, nawilżające, antystatyczne, natłuszczająco-nabłyszczające, lecznicze i koloryzujące włosy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szamponetka

kosmetyk do tymczasowej zmiany barwy włosów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szamponik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szampon

#### Źródła:

Wiktionary

# Szamponować

czyścić dywan przy użyciu odpowiedniego preparatu i urządzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szampun

mała płaskodenna łódź wiosłowa lub żaglowa, używana we wschodniej Azji; sampan

#### Źródła:

SJP.pl

# Szanajca

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szancer

Jan Marcin Szancer (ur. 12 listopada 1902 w Krakowie, zm. 21 marca 1973 w Warszawie) – polski grafik, ilustrator książek dla dzieci, przyjaciel i współpracownik Jana Brzechwy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szańcowiec

Szańcowiec – towarowy statek morski posiadający pokład, zwany szańcowym, nad ładownią rufową podniesiony o pół wysokości w stosunku do pokładu nad pozostałymi ładowniami (ok. 125 cm). Czasem pokład szańcowy ciągnie się do śródokręcia, np. na „Sołdku” zaczyna się od przedniej ściany nadbudówki na śródokręciu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szańcowy

przymiotnik

(1.1) przym. od szaniec

#### Źródła:

Wiktionary

# Szańczyk

niewielki szaniec, okop

#### Źródła:

SJP.pl

# Szandar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wojsk. żandarm

#### Źródła:

Wiktionary

# Szandor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poziomy element kurtyny spiętrzającej wodę i zamykającej tamę

Osoby o tym nazwisku:

- Isztwan Szandor – ukraiński piłkarz, trener piłkarski
- Fedir Szandor – ukraiński pedagog i polityk
- Andrij Szandor – ukraiński sędzia piłkarski

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szanek

dawna miara objętości ciał sypkich równa 24 lub 48 garncom

#### Źródła:

SJP.pl

# Szanghaj

miasto w Chinach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. największe miasto w Chinach, nad rzeką Jangcy;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szanghajczyk

mieszkaniec Szanghaju

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szanghaju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szanghajka

mieszkanka Szanghaju

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szanghaju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szanghajski

przymiotnik od: Szanghaj (miasto w Chinach)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szanghaju, związany z Szanghajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szango

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rel. afrykański bóg gromu i świętych bębnów

Szango (Shango, Xango) – bóg piorunów i błyskawic u Jorubów z Nigerii i Rep. Beninu; według przekazów tradycji ustnej Szango miał być czwartym władcą Jorubów; nie potrafił poskromić swych generałów; zdesperowani poddani posłali mu wtedy tykwę z papuzimi jajkami za znak, że powinien już "ułożyć się do snu"; opuszczony przez poddanych i małżonki, miał się powiesić na drzewie ojan; także:

- bóg w wierzeniach synkretycznych i praktykach kulturowych czarnej ludności Trynidadu i Grenadyn (religia szango);
- bóstwo burzy pochodzenia afrykańskiego występujące w innych kulturach afroamerykańskich., utożsamiane ze św. Hieronimem w Brazylii, ze św. Janem Chrzcicielem na Haiti (w kulcie voodoo).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaniawski

nazwisko

Szaniawski – polskie nazwisko.

Znane osoby noszące nazwisko Szaniawski:

- Adam Tadeusz Szaniawski (XVIII wiek) – generał major wojsk koronnych.
- Aleksander Szaniawski (1813–1863) – naczelnik wojskowy powiatu bialskiego w powstaniu styczniowym.
- Alfons Szaniawski (1837-1905) – generał armii rosyjskiej, przedsiębiorca, filantrop.
- Franciszek Ksawery Szaniawski (1768-1830) – polski ksiądz, profesor w Warszawskiej Szkole Prawa, wykładowca na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego.
- Hubert Szaniawski (ur. 1938) – paleontolog.
- Jan Szaniawski (1903–1985) – pułkownik, oficer Armii Ludowej i Ludowego Wojska Polskiego, po II wojnie światowej w MO.
- Jan Feliks Szaniawski z Szaniaw herbu Junosza (?-1733) – biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy lwowski w latach 1717–1725, biskup diecezjalny chełmski w latach 1725–1733.
- Jerzy Szaniawski (1886–1970) – polski dramaturg, felietonista i pisarz, członek Polskiej Akademii Literatury.
- Józef Szaniawski
- Klemens Szaniawski (1925-1990) – polski filozof.
- Klemens Junosz Szaniawski (1849-1898) – powieściopisarz, nowelista i felietonista polski.
- Konstanty Felicjan Szaniawski herbu Junosza (1668-1732) – biskup włocławski od 1705, przeniesiony do Krakowa 3 lipca 1720, scholastyk wileński, kanonik warmiński, regent kancelarii większej koronnej, duchowny referendarz wielki litewski w 1703 roku.
- Paweł Szaniawski (ur. 1981) – polski kolarz pochodzący z Nowej Rudy, specjalizuje się w sprintach, uczestnik MŚ Juniorów.
- Stanisław Szaniawski herbu Junosza (ur. 1750, zm. 1822) – krajczy koronny 1780-1786, szambelan królewski.
- Stefan Szaniawski, Junosza-Szaniawski (1882-1943) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego.
- Witold Szaniawski (1917-2003) – polski dowódca wojskowy, podpułkownik Wojska Polskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaniec

ziemne umocnienie polowe tworzone przez wał i rów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. ziemna fortyfikacja polowa składająca się z wału i rowu;

(1.2) przen. coś będącego osłoną lub oparciem dla kogoś lub czegoś

Szaniec – ziemne dzieło fortyfikacyjne lub element fortyfikacji, zawierające wał obronny i fosę, stosowane od rozpowszechnienia się broni palnej do końca XIX w., przeważnie mające charakter fortyfikacji polowej i często wznoszone doraźnie. Szańce były budowane przez wojska na obszarze toczonych bitew jako element umocnień służących do osłony stanowisk artyleryjskich lub na przedpolu obleganych twierdz. Przy ich budowie stosowano zróżnicowane narysy i profile.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka grupa etniczna zamieszkującej głównie mjanmański stan Szan i posługującej się językiem szan;

#### Źródła:

Wiktionary

# Szankier

w medycynie: choroba weneryczna, objawiająca się ropieniami na narządach płciowych; wrzód weneryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szanobliwy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oszczędny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szanon

w informatyce: najmniejsza jednostka informacji; bit

Bit (z ang., kawałek, także skrót od binary digit, czyli cyfra dwójkowa) – najmniejsza ilość informacji potrzebna do określenia, który z dwóch równie prawdopodobnych stanów przyjął układ. Jednostka logiczna.

Jest to również najmniejsza jednostka informacji używana w odniesieniu do sprzętu komputerowego, a oznaczana jest za pomocą „b”. Często mylnie używa się podstawowych przedrostków z układu SI (o mnożniku 1000), podczas gdy powinny być stosowane przedrostki binarne (mnożnik 1024). Należy więc zachować ostrożność przy interpretacji treści.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szanować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) mieć szacunek do kogoś lub czegoś, darzyć kogoś lub coś szacunkiem; odnosić się, zwracać się do kogoś z szacunkiem

(1.2) chronić coś przed zniszczeniem, dbać o coś

czasownik zwrotny niedokonany szanować się (dk. brak)

(2.1) darzyć kogoś wzajemnym szacunkiem

(2.2) żyć w zgodzie z własnym sumieniem, mieć poczucie własnej godności

#### Źródła:

Wiktionary

# Szanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szanować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szanowniej

stopień wyższy od przysłówka: szanownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szanowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szanowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szanowny

1. wzbudzający szacunek, godny szacunku;
2. szanowny pan, szanowne panie, szanowni państwo itp. - zwroty grzecznościowe

przymiotnik

(1.1) podn. wzbudzający szacunek, godny szacunku, poważania, czci

(1.2) przymiotnik dodawany w zwrotach grzecznościowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szansa

sprzyjające warunki, możliwość powodzenia jakiejś inicjatywy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prawdopodobieństwo, możliwość powodzenia w jakiejś sprawie, osiągnięcia sukcesu lub zaistnienia jakichś pożądanych okoliczności

(1.2) daw. szczęśliwy traf, szczęście

- Szansa – alternatywny sposób przedstawienia prawdopodobieństwa
- Szansa – singel polskiego zespołu Virgin
- Szansa – polski film psychologiczny w reżyserii Feliksa Falka z 1979 roku
- Szansa − polski film telewizyjny w reżyserii Edwarda Żebrowskiego z 1970 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szanse

sprzyjające warunki, możliwość powodzenia jakiejś inicjatywy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szansi

prowincja w Chinach; Shanxi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szansonetka

dawna piosenka kabaretowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. piosenka kabaretowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szansonista

dawniej: śpiewak kabaretowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) śpiewak chansonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szansonistka

dawniej: śpiewaczka kabaretowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śpiewaczka chansonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szanta

1. piosenka żeglarska;
2. wieloletnia roślina zielna z rodziny jasnotowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Marrubium|L.|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny jasnotowatych;

(1.2) bot. bylina z rodzaju szant (1.1)

(1.3) muz. żegl. dawna rytmiczna pieśń pracujących żeglarzy lub stylizowana na nią współczesna piosenka żeglarska

- szanta – pieśń żeglarska
- szanta (Marrubium) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szantan

kawiarnia, w której odbywają się występy aktorów, piosenkarzy i tancerzy; kabaret

#### Źródła:

SJP.pl

# Szantawiec

warcabnik szantawiec - motyl z rodziny powszelatkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szantaż

wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wymuszanie czegoś na kimś pod groźbą ujawnienia jakichś kompromitujących lub wstydliwych informacji o tym kimś; także pod groźbą wykonania czynu innego typu (np. przemocy wobec bliskich)

Szantaż (fr. chantage) – przestępstwo przeciwko wolności, polegające na próbie zmuszenia osoby do określonego działania lub zaniechania pod groźbą bezprawną zastosowania przemocy lub ujawnienia pewnych, częściowo lub w pełni prawdziwych informacji, których ujawnienie byłoby w opinii szantażującego dużą dolegliwością dla ofiary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szantażować

stosować wobec kogoś szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji)

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) stosować szantaż wobec kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szantażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szantażować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szantażyk

zdrobnienie od: szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szantaż

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szantażysta

osoba stosująca szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji), szantażująca kogoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto stosuje szantaż, kto szantażuje kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szantażystka

kobieta stosująca szantaż (wywieranie presji, wymuszanie czegoś za pomocą zastraszenia lub groźby kompromitacji), szantażująca kogoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która stosuje szantaż, która szantażuje kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szantman

osoba śpiewająca pieśni żeglarskie, wykonawca szant

#### Źródła:

SJP.pl

# Szantou

[czytaj: SZANtoł] miasto w Chinach; Shantou

Shantou (chiń. 汕头; pinyin Shàntóu) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowych Chinach, w prowincji Guangdong, port handlowy i rybacki nad Morzem Południowochińskim. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 1 493 452. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 4 489 350 mieszkańców. Od 1981 roku Shantou posiada status specjalnej strefy ekonomicznej, a od 1990 roku strefy wolnego handlu. Ośrodek rzemiosła artystycznego oraz przemysłu zabawkarskiego, odzieżowego, elektronicznego, ceramicznego, włókienniczego i spożywczego. Miasto posiada własny port lotniczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szantowaty

1. podobny do szanty (rośliny z rodziny jasnotowatych);
2. szczeciogon szantowaty - gatunek rośliny z rodziny jasnotowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szantowy

→ szanta

Patrz:szanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Szantrapa

potocznie: kłótliwa, złośliwa, niesympatyczna kobieta; złośnica, piekielnica, kłótnica, awanturnica, sekutnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. posp. kobieta kłótliwa, niesympatyczna

(1.2) gwara. uczn. brzydka dziewczyna

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. niechlujna, niemoralna kobieta

(1.4) białystok. osoba roztargniona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szantung

tkanina z surowej przędzy jedwabnej; shantung

Szantung (wymowa; chiń. upr. 山东; chiń. trad. 山東; pinyin Shāndōng; Wade-Giles Shan-tung) – prowincja na wschodnim wybrzeżu Chin. Używa się także historycznej nazwy Lu, wywodzącej się od państwa z okresu Wiosen i Jesieni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szantuński

przymiotnik od: Szantung

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szantungiem, dotyczący Szantungu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język szantuński

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szantymen

wykonawca szant

#### Źródła:

SJP.pl

# Szantymenka

→ szantymen

Patrz:szantymen

#### Źródła:

SJP.pl

# Szap

przędza długowłóknista otrzymywana z odpadów jedwabiu naturalnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szapa

przędza jedwabna z kokonów; chappe

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaperon

dawniej: przyzwoitka, starsza opiekunka towarzysząca młodej kobiecie; chaperon

Białka opiekuńcze (z ang. chaperone, pol. szaperon albo czaperon) – białka odpowiedzialne za prawidłowe zwijanie się innych białek do najkorzystniejszej energetyczniekonformacji. Ich istotną rolą w komórce jest także rozfałdowanie i ponowne sfałdowanie białka przy transporcie kodowanych jądrowo białek przez błony plastydów oraz mitochondriów. Zalicza się do nich również białka szoku cieplnego (hsp).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaperonować

czasownik

(1.1) daw. występować w roli opiekunki towarzyszącej młodej kobiecie; występować w roli przyzwoitki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaperonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szaperonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szapirograf

wynalezione w 1880 r. urządzenie do sporządzania odbitek z dokumentów; hektograf

Hektograf – rodzaj powielacza tekstów oraz rysunków, gdzie jako forma do wykonywania odbitek używana jest specjalna woskowana kalka z przeniesionym na nią (przez docisk) oryginałem. Wszelkie odbitki są wykonane tuszem hektograficznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szapito

namiot cyrkowy; chapiteau

#### Źródła:

SJP.pl

# Szapoklak

rozkładany, sztywny kapelusz męski z czarnego jedwabiu lub atłasu; cylinder składany

Szapoklak (od fr. chapeau claque) – cylinder o specjalnej konstrukcji, pozwalającej na złożenie go na płasko.

Wygodniejszy od zwykłego cylindra, obciągnięty lśniącym jedwabiem, używany był przez mężczyzn na przełomie wieków XIX i XX, jako element stroju wizytowego i balowego. We Francji, gdzie nazywano go też „kapeluszem mechanicznym”, stał się popularny w 1823. Składające się i rozkładające po naciśnięciu sprężyny szapoklaki przyjęły się od 1834 w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaporów

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szapowy

zrobiony z szapy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szapołowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaptalizacja

w winiarstwie: dosładzanie moszczu w celu uzyskania wyższego poziomu alkoholu

Szaptalizacja – proces stosowany w winiarstwie, polegający na dosładzaniu moszczu, by w trakcie fermentacji osiągnąć wyższy poziom alkoholu. Nazwa pochodzi od nazwiska francuskiego ministra spraw wewnętrznych i chemika Jean-Antoine’a Chaptala, który spopularyzował tę metodę, choć nie był jej wynalazcą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaptalizować

w winiarstwie: dosładzać moszcz w celu uzyskania wyższego poziomu alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaraban

dawny pojazd konny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaraczek

szarak;
1. dawniej: ubogi szlachcic zaściankowy;
2. potocznie: osoba przeciętna, niczym się niewyróżniająca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od szarak (zając)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) zdrobn. od szarak (przeciętniak)

(2.2) zdrobn. od szarak (szlachcic zagrodowy)

Boletopsis Fayod (szaraczek) – rodzaj grzybów z rodziny kolcownicowatych (Bankeraceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaraczkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze sraczką, dotyczący sraczki

przymiotnik jakościowy

(2.1) pejor. w kolorze sraczki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarada

1. rymowana zagadka, w której należy odgadnąć wielosylabowy wyraz zaszyfrowany w tekście;
2. dawniej: gra towarzyska polegająca na odgadywaniu znaczeń poszczególnych żywych obrazów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj zagadki

Szarada – gatunek literatury stosowanej, zagadka w formie wiersza, w którym w różny sposób zostało zaszyfrowane jakieś zdanie lub wyraz. W szaradzie zwykłej sylaby zaszyfrowanego tekstu są oznaczone kolejno liczbami. Także synonim wszelkich rozrywek umysłowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaradka

zdrobnienie od: szarada - rymowana zagadka, w której należy odgadnąć wielosylabowy wyraz zaszyfrowany w tekście

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaradomania

pasja polegająca na rozwiązywaniu lub układaniu rozrywek umysłowych, np. krzyżówek, szarad, logogryfów itp.; szaradziarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaradowo

wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim

Szaradowo (dawniej Vszeradowo) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaradowy

→ szarada

Patrz:szarada

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaradziarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szaradziarstwem, dotyczący szaradziarstwem

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaradziarstwo

pasja polegająca na rozwiązywaniu lub układaniu rozrywek umysłowych, np. krzyżówek, szarad, logogryfów itp.; szaradomania

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaradzista

człowiek układający lub rozwiązujący szarady, krzyżówki, logogryfy itp.; krzyżówkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaradzistka

książkowo: kobieta układająca lub rozwiązująca dużo rozrywek logicznych, np. krzyżówek, szarad, logogryfów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaragi

rodzaj wieszaka

- Szaragi – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Podświle.
- Szaragi – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Jazno.
- Szaragi – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Prozoroki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarak

1. gatunek zająca;
2. dawniej: ubogi szlachcic zaściankowy; szaraczek;
3. potocznie: osoba przeciętna, niczym się niewyróżniająca; szaraczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) łow. zając o płowej sierści

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. człowiek przeciętny, nie wyróżniający się niczym

(2.2) hist. szlachcic zagrodowy

Zając szarak (Lepus europaeus) – gatunek ssaka z rodziny zającowatych (Leporidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarańcza

1. duży owad podobny do pasikonika, szkodnik upraw żyjący w ciepłych strefach klimatycznych;
2. potocznie: chmara tych owadów;
3. przenośnie: z odcieniem pejoratywnym - duża liczba czegoś, tłum

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. owad przypominający konika polnego, szkodnik upraw;

(1.2) pot. rój szarańczy (1.1)

(1.3) przen. pejor. duża, uciążliwa grupa przyjezdnych ludzi

Szarańcza – ogólna nazwa owadów z rodziny szarańczowatych z rzędu prostoskrzydłych, a w szczególności:

- szarańcza wędrowna (Locusta migratoria)
- szarańcza pustynna (Schistocerca gregaria)
- szarańcza egipska (Anacridium aegyptium)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarańczak

roślinożerny owad występujący w wielu gatunkach, np. szarańcza, pasikonik, świerszcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarańczaki

roślinożerny owad występujący w wielu gatunkach, np. szarańcza, pasikonik, świerszcz

Nazwa szarańczaki może oznaczać:

- Orthoptera – prostoskrzydłe,
- Caelifera (prostoskrzydłe krótkoczułkowe lub krótkoczułkie) – podrząd prostoskrzydłych,
- Acrididae – szarańczowate.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarańczakowate

rodzina owadów prostoskrzydłych obejmująca ponad 7500 gatunków; szarańczowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarańczakowaty

o cechach szarańczakowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarańczarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. miejsce hodowli szarańczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarańczowate

rodzina owadów prostoskrzydłych obejmująca ponad 7500 gatunków; szarańczakowate

Szarańczowate (Acrididae) – szeroko rozpowszechniona i najbardziej zróżnicowana morfologicznie rodzina owadów prostoskrzydłych (Orthoptera) obejmująca ponad 7500 gatunków, w języku polskim określanych nazwą szarańczaki. W większości zamieszkują ciepłe strefy klimatyczne – tropikalną i subtropikalną, mniej liczne są w klimacie umiarkowanym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarańczowaty

o cechach szarańczowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarańczowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szarańczą, dotyczący szarańczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarańczyn

wiecznie zielone drzewo z rodziny brezylkowatych, rosnące w krajach śródziemnomorskich; chleb świętojański

Szarańczyn, różkowiec (Ceratonia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Należą do niego dwa gatunki drzew, z których Ceratonia oreothauma odkryty został dopiero w końcu XX wieku w Jemenie i Somalii. Znacznie bardziej rozpowszechnionym gatunkiem, też uprawianym jest szarańczyn strąkowy Ceratonia siliqua, pochodzący ze wschodniej części basenu Morza Śródziemnego. Rośliny te rosną w na terenach suchych i skalistych, często w makii. Kwiaty rozwijają się jesienią i zapylane są przez pszczoły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaranek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. mały chłopczyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaranowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarapowa

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaraszka

warsztat lub laboratorium w sowieckim systemie więziennym dla naukowców i inżynierów

Szaraszka, szaraga (ros. шарашка) – w żargonie więźniów radziecki instytut naukowy lub biuro konstrukcyjne zatrudniające więźniów w tym naukowców, kadrę techniczną. Oficjalna ich nazwa – OKB (ОКБ) jest transliteracją rosyjskiego skrótu nazwy опытное конструкторское бюро (biuro doświadczalno-konstruktorskie/konstrukcyjne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarawarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarawary

1. bufiaste spodnie noszone na Wschodzie; hajdawery
2. pot. szerokie spodnie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) etn. kraw. długie, bufiaste spodnie pochodzenia wschodniego, zwykle z miękkiej tkaniny; w Polsce noszone zwłaszcza w XVI-XVII wieku;

Szarawary (ukr. шаровари, z węg. salavári, tur. şalvar od pers. szalwār 'spodnie') – szerokie, długie, bufiaste spodnie noszone na Wschodzie i w Polsce XVI–XVIII w.; inaczej hajdawery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarawka

szczotecznica szarawka - motyl z rodziny brudnic, którego gąsienice wyrządzają szkody w lasach liściastych

Szariwka (ukr. Шарівка, pol. Szarawka) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie jarmolińskim, niedaleko miasta Chmielnicki na Ukrainie, 250-300 km na wschód od Lwowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarawobiały

biały o nieco szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały o szarawym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarawość

→ szarawy

Patrz:szarawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarawozielony

zielony o szarawym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony z szarawym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarawy

1. o słabym, szarym odcieniu;
2. słabo rozjaśniony światłem słonecznym; ciemnawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze podobnym do szarego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarbel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Sarbeliusz, Sarbel, Szarbel – imię męskie pochodzenia greckiego, odnoszące się do człowieka noszącego szerokie spodnie, a więc Scyty lub Asyryjczyka. Podstawę imienia stanowi aramejskie słowo sarbalin oznaczającego szarawary (pers. szalwār ‘spodnie’).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szardara

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Kazachstanie;

Szardara (kaz. Шардара ros. Шардара; hist. ros. Чардара, Czardara) – miasto w południowym Kazachstanie, w obwodzie turkiestańskim. Położone jest nad Zbiornikiem Szardarskim. W 2009 roku liczyło 30 573 mieszkańców.

Miasto powstało podczas budowy Szardarskiej Elektrowni Wodnej w latach 1967–1968. Prawa miejskie uzyskało w 1968 roku. W Szardarze funkcjonuje głównie przemysł mineralny i spożywczy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szardarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szardarą, dotyczący Szardary

#### Źródła:

Wiktionary

# Szardża

1. jeden z emiratów w Zjednoczonych Emiratach Arabskich;
2. stolica emiratu Szardża

- Szardża – emirat w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
- Szardża – miasto w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
- Port lotniczy Szardża – port lotniczy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.
- Park Narodowy Szardża – park narodowy w Zjednoczonych Emiratach Arabskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarek

choroba śliw

- szarek – rodzaj porostów

- Miejscowości w Polsce:
  - Szarek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Ełk
  - Szarek – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Banie Mazurskie

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Szareńki

zdrobnienie od: szary

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: szary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarfa

szeroka i długa wstęga, służąca do udekorowania, ozdabiania kogoś lub czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szeroka ozdobna wstęga służąca jako ozdoba stroju, munduru

(1.2) używana w gimnastyce artystycznej cienka pałeczka z przymocowaną na końcu długą wstęgą

Szarfa – długa, szeroka wstęga stanowiąca ozdobę stroju, często o charakterze ceremonialnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarfeczka

rzadko: mała szarfa; wstążeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarfmeca

działo burzące, z którego strzelano pięćdziesięciofuntowymi kulami żelaznymi

Szarfmeca – działo burzące z XVI wieku, podobne do kartauny, większe niż kartauna pojedyncza, a mniejsze niż podwójna (choć rozmiarami bliższe podwójnej). Lufa ważyła od 80 do 120 cetnarów. Na ogół strzelano z niego pięćdziesięciofuntowymi kulami żelaznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szargać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zszargać)

(1.1) powodować utratę wartości lub reputacji czegoś lub obniżenie jego rangi

(1.2) doprowadzać czyjąś psychikę lub organizm do stanu wyczerpania

#### Źródła:

Wiktionary

# Szargan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. oprawca

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaria

kodeks ustalonego formalnie świętego prawa w islamie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szariacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szariatem, dotyczący szariatu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szariat

religijne prawo muzułmańskie zawarte w Koranie i hadisach; szarijat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. prawo muzułmańskie;

Szariat, szari’at, szarijat, szaria (arab. ‏شريعة‎, šarīʿa „droga prowadząca do wodopoju”) – prawo normujące życie wyznawców islamu, zarówno w jego odmianie sunnickiej, jak i szyickiej. Islam nie uznaje rozdziału życia świeckiego od religijnego i dlatego reguluje zarówno zwyczaje religijne, organizację władzy religijnej oraz codzienne życie wszystkich obywateli państwa, które wprowadziło prawo szariatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarif

szeryf;
1. w krajach muzułmańskich: honorowy tytuł przysługujący członkom klanu Haszim (należał do niego Mahomet), przede wszystkim potomkom Fatimy, córki Mahometa;
2. dawniej: tytuł gubernatora Mekki należącego do rodu Haszymidów

Szarif (arab. ‏شريف مكة‎) – tytuł władców Mekki. Dynastia potomków Hasana, syna kalifa Alego i Fatimy. Objęli władzę w Mekce około 960 r. Szarifowie byli zaangażowani w walki wewnętrzne między lokalnymi władcami Arabii, co uniemożliwiło im stworzenie silnego organizmu państwowego. Choć formalnie zachowywali niezależność, byli zawsze uzależnieni od władzy kalifów, a następnie Mameluków i Osmanów. Ostatni szarif został obalony przez Saudów w 1925 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarijacki

przymiotnik od: szarijat

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarijat

religijne prawo muzułmańskie zawarte w Koranie i hadisach; szariat

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarik

imię psa w serialu telewizyjnym oraz powieści "Czterej pancerni i pies"

Szarik (ros. kuleczka) – pies występujący w serialu telewizyjnym w reżyserii Konrada Nałęckiego Czterej pancerni i pies oraz powieści Janusza Przymanowskiego pod tym samym tytułem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szariki

potocznie: spodnie z polskiej tkaniny dżinsopodobnej (arizony); teksasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarka

choroba śliw

- szarka – choroba wirusowa roślin, głównie śliw
- Szarka – część miasta Chojna, w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna

3 cieki w Polsce

- Szarka – struga, dopływ Czarnej Łady
- Szarka – struga, dopływ Jarznia (Jeziora Głębockiego)
- Szarka – rzeka, dopływ Obry, w zachodniej Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarkówka

wieś w Polsce

Szarkówka – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Charsznica.

Do 1 kwietnia 1930 roku wieś należała do gminy Rzeżuśnia w województwie kieleckim. Szarkówka oraz Szarkówka Kolonia zostały przyłączone do nowo tworzonej gminy Chodów województwa kieleckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Integralne części miejscowości: Dąbrówka, Szarkowiec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarkowski

nazwisko

Szarkowski (forma żeńska: Szarkowska; liczba mnoga: Szarkowsky) – polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Szarkowski lub Szarkowska:

- John Szarkowski (1925–2007) – amerykański fotograf, historyk i krytyk fotografii, dyrektor departamentu fotografii nowojorskiego;
- Ludmiła Szarkowska (1921–1965) – polska biochemik;
- Ołeksandr Szarkowski (1936–2022) – ukraiński matematyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarlatan

1. dawniej: wędrowny kupiec; kuglarz; magik;
2. człowiek wyzyskujący łatwowierność ludzką, oszust, szalbierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) oszust wykorzystujący łatwowierność ludzi, który zwodzi ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnie z tego zyski

(1.2) daw. magik

- Szarlataneria medyczna
- Szarlatan (film)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarlataneria

czerpanie korzyści z wykorzystywania wiary ludzi w swoją rzekomą wiedzę lub umiejętności; szarlataństwo, szarlatanizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) działania, praktyki szarlatana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarlatanizm

czerpanie korzyści z wykorzystywania wiary ludzi w swoją rzekomą wiedzę lub umiejętności; szarlataneria, szarlataństwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarlatanka

oszustka żerująca na ludzkiej naiwności, zwodząca ludzi rzekomymi umiejętnościami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) oszustka wykorzystująca łatwowierność ludzi, zwodząca ich swoimi rzekomymi umiejętnościami i kwalifikacjami oraz ciągnąca z tego zyski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarlatański

dotyczący szarlatana; oszukańczy

przymiotnik

(1.1) właściwy szarlatanowi, krętacki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarlataństwo

czerpanie korzyści z wykorzystywania wiary ludzi w swoją rzekomą wiedzę lub umiejętności; szarlataneria, szarlatanizm

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. szarlataneria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarlota

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

W Polsce

- Szarlota – osada w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Kościerzyna
- Szarlota – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Rychtal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarlotka

ciasto z jabłkami (najczęściej kruche); jabłecznik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cuk. kruche ciasto z jabłkami;

(1.2) bot. zob. szalotka.

Szarlotka – wyrób cukierniczy w postaci placka z ciasta kruchego i owoców, zazwyczaj jabłek. W przypadku zastosowania jabłek, stosowane są zamiennie – zależnie od regionu Polski – nazwy „szarlotka” i jabłecznik.

Według polskich podręczników do gastronomii, jabłeczniki (szarlotki) to placki z nadzieniem z kwaśnych jabłek, znajdującym się między dwiema warstwami ciasta kruchego (w tym półkruchego). Powierzchnię takich „podręcznikowych” jabłeczników wykańcza się pomadą, gruboziarnistym cukrem kryształem i bitą śmietanką lub cukrem pudrem. Gotowy placek kroi się przed podaniem na kwadratowe kawałki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarlotta

imię żeńskie

- Szarlotta (imię)
- Szarlotta (wielka księżna Luksemburga)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarm

urok, powab, wdzięk osobisty; charme

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarmach

urok, powab, wdzięk osobisty; charme

- Andrzej Szarmach − polski piłkarz, reprezentant Polski, trener
- Anna Szarmach − polska wokalistka, kompozytorka i autorka tekstów
- Henryk Szarmach − polski lekarz, wykładowca akademicki, poseł na Sejm
- Marian Szarmach − polski filolog klasyczny, profesor nauk humanistycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarmancja

cecha, która oznacza wyszukaną grzeczność, szarmanckie zachowanie, szczególnie wobec kobiet; kindersztuba, wytworność, elegancja, szarmanckość, szarmanteria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wyszukana grzeczność, nadzwyczajna uprzejmość, zwł. mężczyzny wobec kobiety

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarmancki

odznaczający się wyszukaną grzecznością, elegancki, uprzejmy

przymiotnik jakościowy

(1.1) bardzo taktowny względem kobiet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarmancko

przysłówek

(1.1) w sposób szarmancki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarmanckość

cecha, która oznacza wyszukaną grzeczność, szarmanckie zachowanie, szczególnie wobec kobiet; kindersztuba, wytworność, elegancja, szarmancja, szarmanteria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szarmanckie; cecha tych, którzy są szarmanccy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarmanteria

cecha, która oznacza wyszukaną grzeczność, szarmanckie zachowanie, szczególnie wobec kobiet; kindersztuba, wytworność, elegancja, szarmancja, szarmanckość

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarmeza

1. bardzo cienka i miękka tkanina jedwabna, używana na suknie balowe;
2. dzianina osnowowa z jedwabiu sztucznego, bardzo kurczliwa, mająca na prawej stronie prążki niespadających oczek, używana na bieliznę damską

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaro-Biały

szary i biały

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaro-Czarno-Biały

mający trzy kolory: szary, czarny i biały

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaro-Czarny

w części szary, w części czarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaro-Granatowy

w części szary, w części granatowy; granatowo-szary

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaro-Niebiesko-Srebrzysty

mający trzy kolory: szary, niebieski i srebrzysty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaro-Zielony

w części szary, w części zielony

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaro-Żółty

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma dwa kolory: szary i żółty

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarobeżowy

beżowy o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarobiaławy

nieco biały o szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) białawy o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarobiało

przysłówek sposobu

(1.1) od: szarobiały

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarobiały

biały o szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) biały z szarym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaroboczny

1. dziwonos szaroboczny - gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych;
2. trzęsiogon szaroboczny - gatunek ptaka z rodziny garncarzowatych;
3. górodrozd szaroboczny - gatunek ptaka z podrzędu śpiewających

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarobrązowy

brązowy o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarobrunatny

brunatny o szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru szarego o odcieniu brunatnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarobrzuchy

1. andowiak szarobrzuchy - gatunek gryzonia;
2. petrel szarobrzuchy, bilbil szarobrzuchy, drozd szarobrzuchy - gatunki ptaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarobury

szary o odcieniu brunatnym; brudnoszary

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru burego z szarym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarobłękitny

błękitny o szarym odcieniu

przymiotnik

(1.1) błękitny z szarym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaroczarno

przysłówek sposobu

(1.1) od: szaroczarny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaroczarny

czarny o szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) czarny z szarym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaroczerwony

czerwony o odcieniu czerwonym

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarodzioby

przymiotnik

(1.1) taki, który ma szary dziób

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarofiołkowy

fiołkowy o odcieniu szarym

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarogęsić

rządzić się samowolnie, nie oglądając się na innych; nadużywać swojej władzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarogłaz

skała osadowa z ziaren wielkości piasku lub drobnego żwirku, źle obtoczonych, z dużym udziałem okruchów różnych skał tkwiących w obfitym spoiwie ilastym zwanym miazgą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. szara lub zielonkawa skała osadowa, zawierająca ziarna kwarcu, skaleni, łyszczyków i okruchy innych skał

Szarogłaz (waka, szarowaka, szarowiak) – odmiana piaskowca zawierająca co najmniej 25% okruchów skalnych w materiale detrytycznym (szkielecie ziarnowym). Skała osadowa, okruchowa, zwięzła, masywna, warstwowana lub bezładna zawierająca kwarc oraz ortoklaz, plagioklazy, okruchy i minerały skał krystalicznych: diabazów, melafirów, łupków krystalicznych, skał magmowych i metamorficzne a także minerały ilaste.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarogłazowy

→ szarogłaz (skała osadowa)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarogłowy

mający szarą głowę; część nazwy wielu gatunków ptaków

przymiotnik

(1.1) taki, który ma szarą głowę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarokremowy

kremowy o szarym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru kremowego z szarym odcieniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarol

przedstawiciel francuskiej rasy bydła mięsnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarole

francuska rasa bydła mięsnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarolicy

sorkonos szarolicy - gatunek ssaka z rodziny ryjkonosowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaroliliowy

liliowy o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarolistny

1. mający szare liście;
2. maruna szarolistna - gatunek rośliny z rodziny astrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaron

hurma, persymona, kaki;
1. rodzaj drzew o soczystych, pomarańczowych lub czerwonych owocach, rosnących w strefie międzyzwrotnikowej; heban, hebanowiec;
2. owoc tego drzewa; persymon

- Szaron (imię)

toponimy

- Równina Szaron
- Chawaccelet ha-Szaron
- Hod ha-Szaron
- Miszmar ha-Szaron
- Ramat ha-Szaron
- Samorząd Regionu Chof ha-Szaron
- Samorząd Regionu Derom ha-Szaron

imię

- Szaron Haziz
- Szaron Kohen

nazwisko

- Ariel Szaron
- Omri Szaron
- Szemu’el Flatto-Szaron
- Zohar Szaron

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaroniebieski

niebieski o odcieniu szarym, stalowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru szarego o odcieniu niebieskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaroniebieskosrebrzysty

srebrzysty o szaroniebieskim odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) koloru srebrzystego o odcieniu szaroniebieskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaronogi

1. duk szaronogi - gatunek małpy;
2. kusacz szaronogi - gatunek ptaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarooki

mający oczy koloru szarego

przymiotnik

(1.1) książk. mający szare oczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaropierśny

tyraneczek szaropierśny - gatunek ptaka z rodziny muchotyranikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaropióry

mający szare pióra

przymiotnik

(1.1) taki, który ma szare pióra, pierze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaroplatynowy

platynowy (srebrzystobiały) o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaropopielaty

popielaty o odcieniu szarym

przymiotnik

(1.1) popielaty o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaroporka

rodzaj grzybów z rodziny korownicowatych

Bjerkandera P. Karst. (szaroporka) – rodzaj grzybów z rodziny korownicowatych (Phanerochaetaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaropłowy

płowy o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarordzawy

przymiotnik jakościowy

(1.1) rdzawy o szarym odcieniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaroróżowy

różowy o odcieniu szarym

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarorudy

1. rudy o szarym odcieniu;
2. nornica szaroruda - gatunek ssaka z rodziny chomikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szary kolor

(1.2) brak urozmaicenia

(1.3) brak światła słonecznego, pochmurność

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarości

rzadko: rzeczy koloru szarego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarosiny

siny o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarosiwy

siwy o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaroskóry

struś szaroskóry - gatunek ptaka z rodziny strusi

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaroskrzydły

frankolin szaroskrzydły, wireonek szaroskrzydły - gatunki ptaków

przymiotnik

(1.1) taki, który ma szare skrzydła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarosrebrny

srebrny o odcieniu szarym

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarosrebrzysty

srebrzysty o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarostalowy

stalowy o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarostrefowy

związany z niezarejestrowaną działalnością gospodarczą lub osobami prowadzącymi taką działalność

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaroszeregowy

dotyczący Szarych Szeregów - konspiracyjnego Związku Harcerstwa Polskiego działającego na terenie województwa warszawskiego w czasie okupacji hitlerowskiej

przymiotnik

(1.1) hist. należący do Szarych Szeregów, związany z Szarymi Szeregami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaroszpatacki

→ Sárospatak

Patrz:Sárospatak

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaroszyi

dzięcioł szaroszyi, wilga szaroszyja - gatunki ptaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarota

roślina z rodziny astrowatych (złożonych), występująca w Polsce w sześciu gatunkach, m.in. szarota leśna o żółtawych kwiatach, rosnąca w widnych lasach, zaroślach i pastwiskach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarotka

1. chroniona, biało owłosiona roślina z rodziny złożonych (astrowatych), rosnąca w wysokogórskich rejonach Europy i Azji; w Polsce występuje w Tatrach i Karpatach Wschodnich; szarotka alpejska;
2. dawniej: przenośny odbiornik radiowy (nazwa firmowa)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Leontopodium|ref=tak., roślina z rodziny astrowatych

- szarotka (Leontopodium) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych. Należy do niego gatunek szarotka alpejska (Leontopodium alpinum).
- Szarotka – osada wsi Czajęcice w woj. świętokrzyskim w pow. ostrowieckim w gminie Waśniów
- Szarotki – przydomek klubu hokejowego Podhale Nowy Targ
- Szarotka – przenośny radioodbiornik lampowy produkcji ZRK
- Szarotka – przełęcz w obrębie Wzgórz Trzebnickich w Obornikach Śląskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarów

zgrubienie od: szarówka

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Szarów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Szarów – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarówa

zgrubienie od: szarówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarowiśniowy

wiśniowy o odcieniu szarym

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarówka

1. pora dnia, kiedy jest ciemnawo, szarawo; szara godzina, szarość;
2. brak jasnego światła o tej porze dnia; szarzyzna, szarość

Szarówka – drugi singel Darii Zawiałow wydany w lutym 2019 promujący album Helsinki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarozielonawy

nieco zielony o szarym odcieniu; szarozielonkawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarozielonkawy

nieco zielony o szarym odcieniu; szarozielonkawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarozielony

zielony o odcieniu szarym

przymiotnik

(1.1) zielony o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaroziem

pustynno-stepowa gleba

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarożółtawy

nieco żółty o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarożółty

żółty o odcieniu szarym, płowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) żółty o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarozłoty

złoty o szarym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarpać

czasownik przechodni niedokonany (dk. szarpnąć)

(1.1) pociągać coś gwałtownie

(1.2) odrywać kawałek czegoś

(1.3) o dolegliwościach: nasilać się

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szarpnąć)

(2.1) o maszynach: ostro ruszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) nękać kogoś

(3.2) dokuczać komuś, krytykować kogoś

czasownik zwrotny niedokonany szarpać się (dk. szarpnąć się)

(4.1) wykonywać gwałtowny ruch, by wydostać się skądś

(4.2) pociągać się gwałtownie za coś

(4.3) pot. gwałtownie na coś reagować

(4.4) pot. zdobywać się na duży wydatek

czasownik zwrotny niedokonany szarpać się (dk. brak)

(5.1) bić siebie nawzajem

(5.2) pot. odczuwać rozterkę

(5.3) pot. wysilać się, by coś osiągnąć

(5.4) pot. onanizować się

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarpak

1. przyboczna broń sieczna, rodzaj korda;
2. ręczny rozrusznik silnika spalinowego;
3. urządzenie techniczne służące do szarpania czegoś, np. twardych piór w tapicerstwie lub kół w diagnostyce pojazdów;
4. (nielegalny) rodzaj wędki, z metalową przynętą i hakami na lince, którą poszarpuje się w celu przywabienia ryby

Szarpak – kłusownicza metoda wędkarskiego połowu ryb.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarpalnia

dział fabryki, w którym szarpie się na drobne kawałki przerabiane tam szmaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarpanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szarpać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarpanina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. gwałtowne szarpanie się, szamotanie się lub tarmoszenie się z kimś

(1.2) pot. przen. zmaganie się z trudnościami i z kłopotami, często daremne

Kabaret Szarpanina – polska grupa kabaretowa powstała w 2007. Tworzą ją byli członkowie nieistniejących szczecińskich formacji Węzeł oraz Dżazgi. Obecnie kabaret zawiesił swoją działalność. Każdy z członków formacji poszedł swoją drogą, lidera Grzegorza Dolniaka spotkać można w roli dyrektora artystycznego Szczecińskiego Przeglądu Autorskich Kabaretów (SZPAK), który co roku w listopadzie odbywa się w Szczecinie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarpanka

w żeglarstwie: linka rozruchowa do uruchomienia silnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarpia

używany dawniej materiał opatrunkowy, otrzymywany z ręcznie wyskubywanych kawałków płótna lnianego; szarpie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarpiący

→ szarpać

Patrz:szarpać

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarpidructwo

żartobliwie: nieudolna gra na instrumentach strunowych szarpanych, zwłaszcza na gitarze

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarpidrut

lekceważąco lub żartobliwie: o muzyku grającym na instrumencie strunowym, zwykle o gitarzyście; rzępoła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. lub żart. gitarzysta, zwłaszcza słaby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarpie

używany dawniej materiał opatrunkowy, otrzymywany z ręcznie wyskubywanych kawałków płótna lnianego; szarpia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) dawny materiał opatrunkowy uzyskiwany z nitek ręcznie wyskubanych ze starego płótna lnianego lub bawełnianego;

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: szarpać

Szarpie (z fr. charpie; łac. carbasa, linteum carptum) – materiał opatrunkowy do opatrywania skaleczeń i ran stosowany przed wynalezieniem gazy.

Szarpie przygotowywano z płótna rwanego w pasy. Szarpiąc paski tkaniny powodowano rozluźnienie nitek, przez co tkanina lepiej wchłaniała wydzieliny z rany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarpikłak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Warszawa. fryzjer

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarpnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. szarpać)

(1.1) zob. szarpać.

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szarpać)

(2.1) zob. szarpać.

czasownik zwrotny dokonany szarpnąć się (ndk. szarpać się)

(3.1) zob. szarpać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarpnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szarpnąć.

Zryw (inaczej: drugie przyspieszenie bądź szarpnięcie) – miara zmiany przyspieszenia w czasie. Dany jest następującym wzorem

    {\vec {z}}={\frac {d{\vec {a}}}{dt}}={\frac {d^{2}{\vec {v}}}{dt^{2}}}={\frac {d^{3}{\vec {r}}}{dt^{3}}},

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarski

nazwisko

- Adam Szarski (1886-1947) – kupiec, radny Krakowa, syn Henryka, ojciec Henryka, Jana i Józefa
- Antoni Szarski (1891-1946) – kupiec, syn Henryka, ojciec Stanisława, Jacka i Andrzeja.
- Andrzej Szarski (1899-1972) – bankowiec, oficer wywiadu, syn Marcina
- Henryk Szarski (1855-1921) – prawnik, kupiec, wiceprezydent Krakowa, syn Stanisława, ojciec Stanisława, Antoniego i Adama
- Henryk Szarski (1912-2002) – biolog, syn Adama, brat Jana
- Jacek Szarski (1921-1980) – matematyk, wnuk Henryka, syn Antoniego
- Jan Szarski (1915-2000) – kupiec i redaktor, syn Adama
- Kazimierz Szarski (1904-1960) – zoolog, rektor Uniwersytetu Wrocławskiego, wnuk Stanisława, syn Marcina, brat Andrzeja
- Marcin Szarski (1868-1941) – działacz gospodarczy, ekonomista, senator II Rzeczypospolitej, syn Stanisława, ojciec Andrzeja i Kazimierza
- Stanisław Szarski (1826-1898) – kupiec, radny Krakowa, syn Marcina, ojciec Romana, Henryka i Marcina
- Stanisław Szarski (1888-1916) – polonista, poległy w legionach, syn Henryka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarsza

tkanina z drobnymi ukośnymi prążkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Szartreza

francuski likier ziołowy; chartreuse

#### Źródła:

SJP.pl

# Szartryjski

przymiotnik

(1.1) związany z miastem Chartres we Francji

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaruga

długo utrzymująca się deszczowa pogoda, charakteryzująca się uciążliwymi opadami, chłodem i wiatrem; słota, plucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długo utrzymująca się szara, deszczowa pogoda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. licha wódka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarwark

w dawnej Polsce: roboty pańszczyźniane lub opłaty na ich utrzymanie zastąpione w 1960 r. opłatami na rzecz funduszu gromadzkiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. obowiązek świadczenia robót przy drogach i mostach ciążący na chłopach pańszczyźnianych, później zastąpiony opłatami za ich utrzymanie;

(1.2) adm. praw. obowiązek ludności wiejskiej dokonywania świadczeń w naturze na pewne cele publiczne, zniesiony w 1958 roku

Szarwark (niem. Scharwerk od Schar – gromada, zastęp,Werk – czyn, dzieło) – przymusowe świadczenie nakładane na ludność dawnych wsi i miast w postaci robót publicznych, głównie na rzecz budowy oraz naprawy dróg, mostów, wałów przeciwpowodziowych i urządzeń wodnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarwarkowe

dawna opłata na utrzymanie dróg publicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szary

1. kolor uzyskiwany po zmieszaniu czerni z bielą;
2. jednostajny, nudny;
3. nierozjaśniony światłem słonecznym, mroczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) w kolorze pośrednim między czarnym a białym

(1.2) przen. o człowieku: niewyróżniający się z ogółu, mało znaczący

(1.3) niezmienny, nieurozmaicony, bez wyrazu

(1.4) bez światła słonecznego, niepogodny, zamglony, przygnębiający

Barwa szara – barwa uzyskana przez połączenie barw dopełniających. Można ją również uzyskać poprzez zmieszanie bieli i czerni. Szarość symbolizuje monotonię, pospolitość w przeciwieństwie do barwności, koloru, które kojarzone są z barwami czystymi. Dlatego potocznie szarość oznacza brak koloru (niekolorowość).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarynka

fałdówka szarynka - gatunek motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaryski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szaryszem, dotyczący Szarysza

#### Źródła:

Wiktionary

# Szarytka

członkini katolickiego zgromadzenia zakonnego, założonego przez Wincentego à Paulo we Francji w 1633 roku; wincentka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. mały ptak z gatunku sikora uboga;

(1.2) rel. członkini zakonu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo;

- sikora uboga (Poecile palustris syn. Parus palustris) – mały ptak z rodziny sikor
- szarytka (Halichoerus) – rodzaj ssaków morskich z rodziny fokowatych
- szarytki – Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarytki

członkini katolickiego zgromadzenia zakonnego, założonego przez Wincentego à Paulo we Francji w 1633 roku; wincentka

Szarytki (od fr. charité ‘miłosierdzie’, także wincentynki, siostry miłosierdzia), oficjalnie Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo – żeńskie, katolickie stowarzyszenie życia apostolskiego założone przez Wincentego à Paulo i Ludwikę de Marillac, najliczniejsze na świecie (18 832 siostry w 96 krajach świata, na pięciu kontynentach) i trzecie co do wielkości w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarża

1. atak kawalerii;
2. stopień wojskowy, ranga;
3. w przenośni: szybki, gwałtowny atak

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. gwałtowne natarcie kawalerii

(1.2) przesadzanie w czymś

(1.3) wojsk. stopień, ranga w hierarchii wojskowej

Szarża – gwałtowny atak kawalerii dokonywany na przeciwnika w szyku konnym na broń białą. Dawniej w Wojsku Polskim także nazwa (synonim) stopnia wojskowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarzec

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarzej

stopień wyższy od przysłówka: szaro

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarzeń

barwnik stosowany w galwanoplastyce

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarżować

1. gwałtownie atakować, nacierać, zwłaszcza konno;
2. działać, wypowiadać się zbyt gwałtownie i śmiało, brawurować, zwłaszcza w grze aktorskiej;
3. dawniej: nadawać stopień wojskowy, rangę

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szarżować.

Szarżowanie – w koszykówce nielegalne pchanie lub napieranie na tors przeciwnika.

Szarżowanie przez atakującego jest dozwolone, gdy próbuje rzucić na kosz, lub podać, a obrońca znajduje się wewnątrz obszaru półkola podkoszowego.

Od 1 października 2014 zmieniły się przepisy FIBA w kwestii położenia obrońcy wewnątrz obszaru półkola podkoszowego, co ilustruje poniższa ilustracja:

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarzyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szarzyzna

monotonia; przyziemność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. szary kolor, szarość

(1.2) pejor. przen. monotonia, przyziemność

(1.3) mrok, mroczność

(1.4) daw. strój, ubranie szarego koloru, szare, bezbarwne, ubogie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szarłat

roślina zielna z rodziny szarłatowatych, uprawiana jako roślina ozdobna lub ze względu na jadalne liście; amarant, amarantus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. szkarłat

(1.2) bot. roślina trawiasta z rodzaju nazwa systematyczna|Amaranthus|ref=tak.;

Szarłat (Amaranthus) – rodzaj roślin należących do rodziny szarłatowatych. Obejmuje ok. 70–94 gatunków. Rodzaj jest współcześnie kosmopolityczny, przy czym najwięcej gatunków występuje w strefie międzyzwrotnikowej, zwłaszcza w tropikalnej i subtropikalnej Azji i Ameryce. Wiele gatunków zostało szeroko rozprzestrzenionych i występują jako gatunki inwazyjne poza swym pierwotnym zasięgiem. W Polsce wszystkie gatunki są obce, 5 jest zadomowionych, a 9 przejściowo dziczejących.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szarłatowate

o cechach szarłatowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szarłatowaty

o cechach szarłatowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaser

strzelec pieszy lub konny w armii Królestwa Warszawskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. żołnierz piechoty lub lekkiej jazdy w okresie podbojów napoleońskich;

Szaserzy (fr. chasseur – strzelec) – formacje lekkiej piechoty (strzelcy piesi) lub kawalerii (strzelcy konni), rozpowszechnione w okresie wojen napoleońskich, szczególnie we Francji. Ich podstawowe uzbrojenie stanowiła broń palna (w kawalerii karabinek i pistolety uzupełniane szablą).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaserski

→ szaser

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. wojsk. dotyczący szasera, związany z szaserem

Patrz:szaser

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szasersko

przysłówek

(1.1) hist. wojsk. na sposób szaserski

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaśniony

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pot. walnięty

#### Źródła:

Wiktionary

# Szasnyć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. uderzyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Szasować

usuwać wodę za pomocą sprężonego powietrza (np. ze zbiorników balastowych łodzi podwodnej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaspot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. francuski karabin używany w drugiej połowie XIX wieku;

#### Źródła:

Wiktionary

# Szast

wykrzyknik naśladujący odgłos powstający przy szybkim ruchu kogoś lub czegoś (np. Szast, spadła książka.) lub używany w funkcji czasownika, naśladujący taki ruch (np. A ten go szast gazetą w głowę!)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szast-Prast

rach-ciach; potocznie:
1. wykrzyknik oznaczający szybkie działanie, szybkie uporanie się z czymś, załatwienie czegoś;
2. w bardzo krótkim czasie; ekspresem, piorunem, migiem, błyskawicznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szastać

1. poruszać, przesuwać czymś szybko, wywołując szelest, stuk, trzask itp.;
2. potocznie: wydawać pieniądze bez zastanowienia;
3. szastać się -
a) poruszać się, chodzić energicznie, zamaszyście, nerwowo;
b) odwiedzać różne miejsca, zwykle bez potrzeby;
c) wydawać nadmiernie pieniądze, być rozrzutnym

czasownik

(1.1) pot. być rozrzutnym, wydawać pieniądze bez zastanowienia lub poszanowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szastać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szastarecki

przymiotnik od miasta Szastarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szastarka

1. wieś w Polsce;
2. osada w Polsce

Szastarka – wieś w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie kraśnickim, w gminie Szastarka.

Należała do dóbr ordynacji Zamoyskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. W miejscowości znajduje się stacja kolejowa na linii Kraśnik – Stalowa Wola Rozwadów. Przed II wojną światową istniało tu polskie lotnisko, przechowywano tu paliwa, oleje itp. Lotnisko zostało spalone aby nie dostało się w ręce Niemców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szastazaur

rodzaj późnotriasowego ichtiozaura

Szastazaur (Shastasaurus) – rodzaj ichtiozaura z rodziny Shastasauridae. Żył w późnym triasie na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej i być może Chin. Jego szczątki odkryto w Kalifornii, Kolumbii Brytyjskiej i Kuejczou.

Gatunek typowy rodzaju Shastasaurus, S. pacificus, został opisany w 1895 roku przez Merriama w oparciu o pięć kręgów, fragmenty żeber i kości łonowe odkryte w Kalifornii. Siedem lat później Merriam opisał kolejne pięć gatunków, jednak później zsynonimizowano je z S. pacificus lub przeniesiono do nowych rodzajów. W 2009 roku Shang i Li przenieśli do rodzaju Shastasaurus gatunek Guizhouichthyosaurus tangae, jednak analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Sandera i współpracowników wskazuje, że gatunek ten należy do bardziej zaawansowanego kladu Parvipelvia. Na podstawie tej analizy Sander i in. do Shastasaurus włączyli dwa inne gatunki: S. liangae z Chin – początkowo umieszczony w osobnym rodzaju Guanlingsaurus – oraz S. sikanniensis z Kolumbii Brytyjskiej, początkowo opisany jako drugi gatunek z rodzaju Shonisaurus. Natomiast analiza przeprowadzona przez Ji i współpracowników (2013) wykazała bliższe pokrewieństwo S. sikanniensis i S. liangae z Shonisaurus popularis niż z Shastasaurus pacificus; w związku z tym autorzy pozostawili gatunek S. sikanniensis w rodzaju Shonisaurus, zaś S. liangae – w rodzaju Guanlingsaurus. Niektórzy autorzy uznawali gatunek typowy, S. pacificus, a tym samym cały rodzaj, za nomen dubium, jednak odkrycie nowych skamieniałości potwierdziło ważność tego gatunku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szastazaury

rodzina wczesnych ichtiozaurów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaszka

rodzaj lekko zakrzywionej szabli

Szaszka (ros. шашка) – rodzaj lekko zakrzywionej szabli używanej głównie w Cesarstwie Rosyjskim i Związku Radzieckim.

Charakterystyczną cechą szaszki noszonej w pochwie zawieszonej na rapciach jest to, że wygięcie (ostrze) jest skierowane ku górze. Pozwala to na zadanie cięcia przy wyjmowaniu broni z pochwy, bez dodatkowego odwodzenia ręki do tyłu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaszok

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) białystok. tchórz

#### Źródła:

Wiktionary

# Szaszorowice

Szaszorowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Niechlów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szaszłyczek

zdrobnienie od: szaszłyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaszłyk

potrawa z kawałków mięsa nadzianych na specjalny szpikulec, pieczona na rożnie lub grillu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. potrawa składająca się z kawałków mięsa, zwykle baraniny, przekładanych plasterekasterkami warzyw (np. cebula, papryka), boczku, słoniny itp., nadzianych na szpikulec, pieczona na rożnie lub grillowana;

(1.2) kulin. pojedynczy szpikulec z szaszłykiem (1.1)

Szaszłyk (z ros. шашлык i krymskotatar. şışlıq) – potrawa składająca się z kawałków mięsa nadzianych na szpikulec i pieczonych na rożnie lub grillowanych. W zależności od przepisu mięso może być przekładane różnymi warzywami (plasterkami cebuli, kawałkami papryki lub pomidorów) oraz słoniną lub boczkiem itp. Szaszłyk jest tradycyjnie spożywany w krajach centralnej Azji i najprawdopodobniej stamtąd się wywodzi. Jest także popularną potrawą w Izraelu, został tam przywieziony przez emigrantów z Rosji (sporządzany zgodnie z zasadami koszerności).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szaszłykarnia

dział baru, w którym piecze się szaszłyki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lokal, w którym przyrządza się i sprzedaje szaszłyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaszłykowy

→ szaszłyk

przymiotnik

(1.1) przym. od szaszłyk

Patrz:szaszłyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) daw. geogr. Elbrus

Szat (ang. Chattian)

- w sensie geochronologicznym – najmłodszy wiek oligocenu (era kenozoiczna), trwający około 5,5 miliona lat (od 28,4 ± 0,1 do 23,03 mln lat temu). Szat jest młodszy od rupelu a starszy od akwitanu (miocen).

- w sensie chronostratygraficznym – najwyższe piętro oligocenu, wyższe od rupelu a niższe od akwitanu. Stratotyp dolnej granicy szatu nie jest jeszcze zatwierdzony.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szata

podniośle: ubranie, strój, ubiór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odświętny ubiór

(1.2) książk. podniośle o ubraniu

(1.3) rzeczy tworzące powłokę lub zewnętrzny wygląd

- szata – ubiór, zwłaszcza odświętny
- Szitta – więzienie w Izraelu
- Szata – powieść Lloyda Cassela Douglasa z 1942 roku
- Szata – film historyczny z 1953 roku w reżyserii Henry’ego Kostera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szatan

w niektórych religiach: postać będąca uosobieniem zła; Szatan, diabeł, czart, czort

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) rel. według wierzeń chrześcijańskich najwyższy spośród upadłych aniołów, przywódca złych duchów niekiedy utożsamiany z Lucyferem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. szczyt w Tatrach Wysokich, na Słowacji;

Szatan (hebr. ‏שטן‎, satan – ‘przeciwnik’, ‘oskarżyciel’, ‘oszczerca’; gr. Σατανᾶς, Satanás; arab. ‏شيطان‎, Szajtan) – w chrześcijaństwie, judaizmie i islamie jest to jeden z aniołów, który zbuntował się przeciwko Bogu i pociągnął do buntu inne anioły, główny sprawca zła na świecie. Niekiedy bywa utożsamiany z Lucyferem lub Belzebubem. Najczęściej uważany jest za najwyższego rangą demona, przywódcę wszystkich złych duchów. Inne imiona Szatana to: Mastema, Gadriel, Satan, Satanael, Samaël, Samiel, i anioł Edomu. W tradycji rabinicznej nosi on przydomek „szpetny”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szatanek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zły duch, złośliwy duszek

(1.2) przen. o dziewczynie (rzad. chłopcu/dziecku): figlarka, trzpiotka, dziewczyna zalotna

#### Źródła:

Wiktionary

# Szatani

w niektórych religiach: postać będąca uosobieniem zła; Szatan, diabeł, czart, czort

#### Źródła:

SJP.pl

# Szataniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szataniec

1. gatunek małpy szerokonosej; szatanka;
2. indywidualnie: szatan

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatanik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatanizm

dawniej: szatańskość; szataństwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatanka

1. gatunek małpy szerokonosej; czuprynek szataniec;
2. indywidualnie: zła, przebiegła kobieta

Szatanka (Chiropotes) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny saki (Pitheciinae) w obrębie rodziny sakowatych (Pitheciidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szatański

związany z szatanem; diabelski

przymiotnik

(1.1) związany z szatanem, dotyczący szatana, przejawiający przypisywane mu cechy

(1.2) taki, który należy do szatana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szatańsko

przysłówek

(1.1) typowo dla szatana

(1.2) przen. bardzo mocno

#### Źródła:

Wiktionary

# Szatańskość

→ szatański

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co jest szatańskie; cecha tych, którzy są szatańscy

Patrz:szatański

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szataństwo

dawniej: szatańskość, diabelskość; szatanizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatarnia

dawniej: pomieszczenie w bogatych domach do przechowywania odzieży; szatnica, szatownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pomieszczenie do przechowywania odzieży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szatierka

mały otwór u dołu drzwi, pozwalający przechodzić zwierzętom domowym z pokoju do pokoju

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatka

1. zdrobnienie od: szata;
2. żartobliwie: strój kobiecy;
3. zmienna kolorystyka czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szata

(1.2) mała szata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szatkować

kroić na drobne kawałki

czasownik

(1.1) kroić drobno warzywa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szatkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szatkować.

Szatkownica albo krajalnica do warzyw – narzędzie kuchenne służące do rozdrabniania (szatkowania) owoców i warzyw na plastry.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szatkownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd do szatkowania jarzyn

Szatkownica albo krajalnica do warzyw – narzędzie kuchenne służące do rozdrabniania (szatkowania) owoców i warzyw na plastry.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szatkowski

nazwisko

Szatkowski:

- Eugeniusz Szatkowski
- Franciszek Szatkowski
- Henryk Szatkowski
- Robert Alexander Szatkowski
- Sabina Szatkowska-Rostkowska
- Sławomir Kazimierz Szatkowski
- Stanisław Lech Szatkowski
- Tomasz Szatkowski
- Zofia Kossak-Szatkowska

Zob. też: Szadkowski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szatna

dawniej: dworka zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; szatnicza

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatnia

pomieszczenie, gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie w teatrze, szkole, lokalu gastronomicznym itp., gdzie pozostawia się wierzchnie okrycia

Szatnia – miejsce, w którym można zostawić odzież wierzchnią. Szatnie można spotkać w szkołach, teatrach, kinach, salach gimnastycznych, basenach itp. W przypadku obiektów sportowych szatnia pełni rolę przebieralni – można się tam przebrać w strój gimnastyczny bądź kąpielowy i połączona jest z łazienką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szatniarka

pracownica zatrudniona w szatni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od szatniarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szatniarski

→ szatniarz

Patrz:szatniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatniarz

pracownik zatrudniony w szatni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pracująca w szatni instytucji o otwartym lub półotwartym dostępie (teatry, szkoły), przyjmująca i wydająca odzież wierzchnią w czasie pobytu klientów w tych instytucjach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szatnica

dawniej: pomieszczenie w bogatych domach do przechowywania odzieży; szatarnia, szatownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatnicza

dawniej: dworka zajmująca się garderobą i pomagająca przy ubieraniu się; szatna

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatniczy

dawniej: dworzanin zajmujący się garderobą i pomagający przy ubieraniu się; szatny

Szatny inaczej szatniarz, szatniczy – urzędnik, dworzanin lub sługa, który zajmował się garderobą (szatnią) swojego pana, a niekiedy także jego zbrojownią.

W średniowieczu urząd szatnego (łac. vestiarius) znany był na dworze papieskim. Podobnież funkcja szatnego (niem. Trappier) w państwie krzyżackim znana była od XIII wieku (po raz pierwszy pojawia się w źródłach w 1228); zadaniem trappiera było dbanie o odzież współbraci; podlegała mu grupa zatrudnionych przez dany konwent rzemieślników. Wielki Szatny był urzędnikiem szczebla centralnego. W sprawach uzbrojenia i podczas wojny podlegał zakonnemu marszałkowi. W późniejszych latach Wielki Szatny był jednym z najważniejszych dostojników zakonnych i wchodził w skład półformalnej rady zakonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szatniowa

→ szatnia

Patrz:szatnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatniowy

→ szatnia

Patrz:szatnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatny

dawniej: dworzanin zajmujący się garderobą i pomagający przy ubieraniu się; szatniczy

Szatny inaczej szatniarz, szatniczy – urzędnik, dworzanin lub sługa, który zajmował się garderobą (szatnią) swojego pana, a niekiedy także jego zbrojownią.

W średniowieczu urząd szatnego (łac. vestiarius) znany był na dworze papieskim. Podobnież funkcja szatnego (niem. Trappier) w państwie krzyżackim znana była od XIII wieku (po raz pierwszy pojawia się w źródłach w 1228); zadaniem trappiera było dbanie o odzież współbraci; podlegała mu grupa zatrudnionych przez dany konwent rzemieślników. Wielki Szatny był urzędnikiem szczebla centralnego. W sprawach uzbrojenia i podczas wojny podlegał zakonnemu marszałkowi. W późniejszych latach Wielki Szatny był jednym z najważniejszych dostojników zakonnych i wchodził w skład półformalnej rady zakonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szatobriand

pieczeń z polędwicy wołowej; chateaubriand

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. francuska pieczeń wołowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szatownia

dawniej: pomieszczenie w bogatych domach do przechowywania odzieży; szatarnia, szatnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Szatra

1. przestarzale: obóz cygański, tabor
2. gwarowo o szałasie owczarzy

Szatra – położona na wysokości ok. 1050 m n.p.m. leśna kotlinka w dolnej części Doliny Małej Łąki, zaraz po wschodniej stronie drogi jezdnej prowadzącej dnem tej doliny. Obecnie znajduje się tutaj rozdroże szlaków turystycznych, dawniej była niewielka polanka i do II wojny światowej stał na niej i był użytkowany prymitywny szałas. Od niego pochodzi nazwa tego miejsca. W ludowej podhalańskiej gwarze słowa satra, sotra oznaczały prymitywny, zbudowany z gałęzi i podparty kołkami szałas służący pasterzom, bydłu czy owcom do ochrony. Samo zaś słowo szatra pochodzi z węgierskiego sátor (namiot), a to z kolei z tureckiego szatyr.Od słowa szatra w Tatrach pochodzą nazwy kilku miejsc.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szaty

podniośle: ubranie, strój, ubiór

Szaty (lit. Šėta) – miasteczko na Litwie, w okręgu kowieńskim, w rejonie kiejdańskim, siedziba starostwa Szaty; 935 mieszkańców (2011); kościół, szkoła, urząd pocztowy.

Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu brasławskiego w 1659 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szatyn

mężczyzna o ciemnobrązowych włosach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna o ciemnych, brązowych, kasztanowatych włosach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szatyneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szatynka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szatynka

kobieta o ciemnych włosach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta o brązowych włosach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szatynowy

→ szatyn

Patrz:szatyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaulis

żołnierz litewskich formacji wojskowych, pozostający na usługach hitlerowskich okupantów (w latach 1942-1945)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz litewski lub członek paramilitarnych oddziałów litewskich będących na usługach Niemiec hitlerowskich;

Związek Strzelców Litewskich, Szaulisi (lit. Lietuvos Šaulių Sąjunga) – paramilitarna organizacja litewska powstała w 1919.

W okresie międzywojennym liczyła 61 tys. członków.

Posiada własne odznaczenia: Gwiazdę Szaulisów i Medal Gwiazdy Szaulisów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szawarma

bliskowschodnie danie z pieczonego mięsa, podawanego w chlebie z dodatkami; shawarma, szoarma

Szawarma (arab. شَاوَرْمَا, šāwarmā; wym. szałarma), szoarma – bliskowschodnia potrawa w postaci skrawków mięsa okrawanych z pionowego, obrotowego rożna. Nazwa arabska „szawarma” pochodzi od tureckiego słowa çevirme, dosłownie „obracający się”, lecz obecnie używana jest głównie w kręgu języka arabskiego. W samej Turcji odpowiednikiem tej potrawy jest döner kebab, zaś w Grecji – gyros. Mięso z dodatkami podaje się zazwyczaj w chlebie typu pita lub podobnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szawarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szawałd

Szawałd (Sadowo) (niem. Schadwald) – osada w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Malbork na obszarze Wielkich Żuław Malborskich nad Nogatem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szawelski

→ Szawle

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Szawli, związany z Szawlami

Patrz:Szawle

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szaweł

człowiek, który przeobraża się z wroga jakiejś idei w jej gorącego zwolennika

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) bibl. pierwotne imię apostoła Pawła

(1.2) imię|polski|m.

Szaweł, Saul – imię męskie pochodzenia hebrajskiego (‏שָׁאוּל‎ šā’ūl „uproszony, pożądany”).

Szaweł imieniny obchodzi 25 lutego.

Znane osoby noszące imię Szaweł:

Postacie biblijne:

- król Saul – pierwszy król Izraela
- Szaweł z Tarsu – apostoł Paweł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szawle

człowiek, który przeobraża się z wroga jakiejś idei w jej gorącego zwolennika

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Litwie;

Szawle (lit. Šiauliai wymowa, żmudz. Šiaulē) – miasto w północnej części Litwy, na wschód od Kłajpedy, najludniejsze miasto na Żmudzi, pow. 81 km², 113,1 tys. mieszkańców w 2011 roku (czwarte pod względem liczby mieszkańców w tym kraju), stolica okręgu szawelskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szawuot

hebr. żydowskie święto rolnicze; Święto Tygodni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szawłok

dawniej: składany, skórzany wór

#### Źródła:

SJP.pl

# Szawłowski

nazwisko

Szawłowski – polski herb szlachecki, odmiana herbu Nałęcz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szał

1. ostre zaburzenie świadomości objawiające się gwałtownym podnieceniem; napad gniewu, złości; furia;
2. niepohamowane oddawanie się jakiejś czynności; mania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) utrata kontroli nad swym zachowaniem, wściekłość

- Szał – brytyjski film z 1972
- Szał – singel Edyty Bartosiewicz
- Szał uniesień – obraz olejny Władysława Podkowińskiego z 1894 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szałachowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałaj

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałajski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałamacha

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałamaistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na szałamai

#### Źródła:

Wiktionary

# Szałamaja

drewniany dęty ludowy instrument muzyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. dawny instrument muzyczny wydający przenikliwe dźwięki, rodzaj piszczałki z bocznymi otworami; pochodzący z Azji;

Szałamaja – dawny instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych, ze stroikiem podwójnym; podobny do oboju. Powstał ok. XIII wieku we Francji. Używany od średniowiecza do XVIII w.

Była to piszczałka z bocznymi otworami i podwójnym stroikiem. W Europie znana od wczesnego średniowiecza w różnych odmianach i wielkościach (większe odmiany nosiły nazwę pomort). Ok. poł. XVII wieku wykształcił się z niej obój, który wyparł ją w XVIII w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szałamajowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący szałamai

#### Źródła:

Wiktionary

# Szałański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałapak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałapski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałaput

człowiek lekkomyślny; lekkoduch; szaławiła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. żart. ktoś pusty i lekkomyślny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szałaputa

człowiek lekkomyślny; szaławiła; szałaput; lekkoduch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. szałaput.

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. zob. szałaput.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szałaputny

lekkomyślny, nieśmiały

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałas

1. u plemion koczowniczych tymczasowe, prymitywne schronienie, uplecione z gałęzi, chrustu, trawy;
2. drewniany lub kamienny budynek, zwykle góralski, będący schronieniem przed złymi warunkami pogodowymi lub przechowalnią sprzętu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tymczasowe, prymitywne schronienie zbudowane z lokalnie dostępnego materiału, np. z liści i gałęzi;

(1.2) tymczasowy, przenośny budynek pasterski

Szałas – słowo pochodzenia wołoskiego (por. rum. sălaș „mieszkanie”, „siedziba”), oznaczające:

- Trwały obiekt z drewna lub kamienia, czasami bez okien. Przeznaczony na sezonowe miejsce zamieszkania – np. pasterzy w górach.
- Tymczasowe schronienie wykonane z gałęzi, zwykle w kształcie stożka lub dwuspadowego daszka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szałasik

zdrobnienie od: szałas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szałas

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szałasisko

1. zgrubienie od: szałas;
2. teren wokół górskiego szałasu przeznaczony na spęd owiec

Szałasiska lub szałasisko – w gwarze podhalańskiej miejsce, w którym stał szałas lub szałasy. Na Słowacji to samo znaczenie ma słowo koszarzysko (w języku słowackim košarisko, w gwarze podhalańskiej kosarzýsko). Od słowa tego pochodzi wiele nazw geograficznych w Tatrach i na Podhalu.

- Szałasiska – polana w Dolinie Rybiego Potoku
- Szałasisko – polana w Gorcach
- Jarząbcze Szałasiska – rówień w Dolinie Jarząbczej
- Kopieńcowe Szałasiska – polana na Wielkim Kopieńcu
- Sołtysie Szałasiska – polana na Kopach Sołtysich
- Stare Szałasiska – odnoga Doliny Kasprowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szałaśnictwo

gospodarka pasterska na halach, zgrupowania szałasów na halach w okresie od wiosny do jesieni

Pasterstwo w Karpatach – ekstensywny chów zwierząt stadnych, przede wszystkim owiec i bydła domowego, na naturalnych i najczęściej sezonowych pastwiskach w obrębie łańcucha karpackiego. Pojawia się z reguły w miejscach, w których niemożliwa lub nieopłacalna jest uprawa roli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szałasowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący szałasu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szałasz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. szałas.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szałata

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szaławiła

żartobliwie o lekkomyślnym mężczyźnie (chłopcu); świszczypała, lekkoduch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek lekkomyślny i oddający się zabawom

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) przest. kobieta lekkomyślna i oddająca się zabawom

Szaławiła – opowiadanie fantasy autorstwa Marty Kisiel, należące do cyklu Dożywocie. Zdobyło nagrodę im. Janusza A. Zajdla za rok 2017. Dostało dołączone do wznowienia pierwszego tomu serii, który ukazał się na rynku nakładem wydawnictwa Uroboros.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szałcik

potocznie: shoutbox - darmowy czat serwisu internetowego, umożliwiający szybką wymianę wiadomości użytkownikom witryny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałfer

barani róg, na którym trąbi się w synagodze w święto Rosz Haszana; szofar

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałkowo

Szałkowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Wieś położona nad jeziorem Jeziorak o ok. 3 km na północ od Iławy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szałkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Krzysztof Szałkowski – polski muzyk, perkusista i klawiszowiec
- Janusz Szałkowski – polski dziennikarz
- Zbigniew Szałkowski – polski rolnik, chemik, włókiennik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szałot

śląska sałatka śledziowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. sałatka ziemniaczana

Szałot – śląska sałatka. Przyrządzana z pokrojonych w kostkę: ziemniaków ugotowanych w łupinach, jajek na twardo, ogórków kiszonych, cebuli oraz dodatków mięsnych jak np. solone filety śledziowe, kiełbasa, pokrojony a następnie wysmażony na patelni wędzony boczek i wędzona słonina. Stosowane przyprawy to: musztarda, sól i pieprz czarny. Sałatkę tę podaje się z pieczywem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szałowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałowy

potocznie: robiący duże wrażenie, atrakcyjny; wystrzałowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałsza

wieś w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim

Szałsza (niem. Schalscha) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim, w gminie Zbrosławice.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa katowickiego.

W okresie III Rzeszy, w latach 1936-1945 miejscowość nosiła nazwę Kressengrund.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szałszański

→ Szałsza

Patrz:Szałsza

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałtanos

mały, nadziewany serem pieróg

#### Źródła:

SJP.pl

# Szałwia

1. roślina lecznicza z rodziny wargowych;
2. napar z tej rośliny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Salvia|ref=tak., rodzaj roślin zielnych, półkrzewów i krzewów z rodziny jasnowatych;

Szałwia (Salvia L.) – rodzaj roślin z rodziny jasnotowatych. Obejmuje ok. 900, 950 lub nawet 1010 gatunków i jest to najliczniejszy w gatunki rodzaj rodziny jasnotowatych. Szałwie występują w stanie dzikim na całej kuli ziemskiej, z wyjątkiem obszarów o klimacie polarnym. Najbardziej zróżnicowane są na obu kontynentach amerykańskich, gdzie rośnie 591 gatunków, z czego ok. 250 w samym Meksyku. Drugi ośrodek z dużym zróżnicowaniem to Azja – od Chin, gdzie rosną 84 gatunki, po Azję południowo-zachodnią, gdzie w samej Turcji rośnie 86 gatunków z czego połowa to endemity tego kraju. W Afryce rośnie 59 gatunków, w Australii 1, w Europie – 36 (z czego w Polsce cztery rodzime – szałwia lepka S. glutinosa, łąkowa S. pratensis, okręgowa S. verticillata i omszona S. nemorosa). Po rewizji taksonomicznej do szałwii zaliczone zostały rodzaje dawniej tradycyjnie wyodrębniane m.in. rozmaryn Rosmarinus i perowskia Perovskia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szałwiowy

przymiotnik

(1.1) zrobiony z szałwii, dotyczący szałwii

#### Źródła:

Wiktionary

# Szbd

skrótowiec

(1.1) = inform. system zarządzania bazą danych

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczać

potocznie, wulgarnie: oddawać mocz, sikać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) grub. oddawać mocz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczakiel

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczakielowie

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczaklowie

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczakowa

Szczakowa – dzielnica i część miasta Jaworzna w województwie śląskim. W latach 1933–1956 była samodzielnym miastem, a w latach 1934–1954 także siedzibą wiejskiej gminy Szczakowa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczakowski

przymiotnik od: Szczakowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczaniec

wieś w Polsce

Szczaniec (niem. Stentsch) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Szczaniec, nad strugą Lubinica. Obszar o charakterze rolniczym. W pobliżu wsi znajduje się rezerwat przyrody typu leśnego "Grodziszcze".Wieś jest siedzibą gminy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczaniecki

przymiotnik od: Szczaniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczapa

duży kawał drzewa przeznaczony na opał; polano, bierwiono

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawałek odłupanego lub porąbanego siekierą drewna

(1.2) pot. bardzo wychudzona osoba

Szczapa (polano) – drewno uzyskane przez łupanie wzdłuż włókien. Mianem polano określa się nierównomierne szczapy drewna, uzyskiwane przez rąbanie siekierą pieńków drewna, z przeznaczeniem do opalania w kominku lub piecu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczapka

potocznie: mała szczapa - kawałek drewna; drzazga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka szczapa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczapkowaty

mający kształt małego kawałka drewna, odrąbanego od większej części; szczapowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczapowaty

1. przypominający szczapę, chudy jak szczapa;
2. mający kształt małego kawałka drewna, odrąbanego od większej części; szczapkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczapówka

szczapówka sosnowa - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szcząt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. coś, co pozostało

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczątek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) resztka, pozostałość po czymś zniszczonym

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: szczątki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczątki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pozostałości ciała człowieka lub zwierzęcia

(1.2) kawałki wraku pojazdu, samolotu albo ruina budowli

(1.3) stpol. potomkowie

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: szczątek

Skamieniałości – zachowane w skałach szczątki organizmów (skamieniałości właściwe, strukturalne), a także ślady ich aktywności życiowej (skamieniałości śladowe). Skamieniałości powstają w wyniku procesu fosylizacji. Najczęściej fosylizacji ulegają tylko części szkieletowe. Proces ten zachodzi w wyniku zastąpienia pierwotnej substancji budującej części twarde organizmu innymi związkami mineralnymi (najczęściej węglanem wapnia lub krzemionką, a rzadziej np. dolomitem, syderytem, limonitem, pirytem lub fosforanami) o tym samym składzie chemicznym (np. przejście aragonitu w bardziej stabilny kalcyt) lub odmiennym składzie chemicznym. W przypadku części twardych zbudowanych ze stabilnych substancji (np. kalcytu, krzemionki) zachowują się one czasami bez żadnych przekształceń.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczątkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczątkowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczątkowy

przymiotnik

(1.1) fragmentaryczny

(1.2) pozostały jako szczątek czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczaw

1. roślina zielna lub półkrzew z rodziny rdestowatych
2. zupa szczawiowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. ogrod. roślina z rodzaju nazwa systematyczna|Rumex|L.|ref=tak.;

(1.2) kulin. spoż. liść lub liść z łodygą szczawiu ogrodowego lub szczawiu zwyczajnego

(1.3) pot. kulin. zupa szczawiowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. lekcew. młody, niedoświadczony człowiek

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(3.1) D. lm. od: szczawa

Szczaw (Rumex L.) – rodzaj roślin z rodziny rdestowatych. Obejmuje około 200 gatunków szeroko rozprzestrzenionych na całym świecie, zwłaszcza w strefach klimatu umiarkowanego. Rośliny z tego rodzaju bywają kłopotliwe do identyfikacji, gatunki są bardzo zmienne, do cech diagnostycznych niezbędnych do prawidłowego oznaczenia gatunków należą detale budowy kwiatów. Występują na terenach ruderalnych, na brzegach wód, na terenach zalewowych zarówno nad rzekami, jak i wzdłuż wybrzeży morskich, na łąkach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczawa

naturalna woda mineralna stosowana do kuracji pitnej i kąpieli leczniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. woda z dużą zawartością dwutlenku węgla

- szczawa – rodzaj wody mineralnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczawiak

sudamek szczawiak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawian

sól lub ester kwasu szczawiowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. sól lub ester kwasu szczawiowego;

Szczawiany – organiczne związki chemiczne, sole i estry (ROOC−COOR i HOOC−COOR) kwasu szczawiowego. Szczawiany (sole) są zwykle trudno rozpuszczalne w wodzie. Wyjątek stanowią szczawiany amonu i metali alkalicznych.

Przykładowe sole

- szczawian wapnia
- szczawian strontu
- szczawian amonu

Przykładowe estry

- szczawian difenylu
- szczawian dimetylu

Oznaczanie szczawianów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczawianowy

przymiotnik od: szczawian

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawiany

sól lub ester kwasu szczawiowego

Szczawiany – organiczne związki chemiczne, sole i estry (ROOC−COOR i HOOC−COOR) kwasu szczawiowego. Szczawiany (sole) są zwykle trudno rozpuszczalne w wodzie. Wyjątek stanowią szczawiany amonu i metali alkalicznych.

Przykładowe sole

- szczawian wapnia
- szczawian strontu
- szczawian amonu

Przykładowe estry

- szczawian difenylu
- szczawian dimetylu

Oznaczanie szczawianów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczawieński

przymiotnik od: Szczawno-Zdrój

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawik

żartobliwie: młody, niedoświadczony chłopiec; młodzik, wyrostek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: szczaw

(1.2) roślina dwuliścienna z rodzaju Oxalis L.;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. lekceważąco o młodym lub mikrym mężczyźnie

(2.2) uczn. człowiek młody

(2.3) więz. złodziej kradnący przedmioty niedużej wartości

(2.4) więz. młodociany przestępca

(2.5) stud. student pierwszego roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczawikowate

rodzina roślin okrytonasiennych z kladu różowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczawikowaty

o cechach szczawikowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawiński

przymiotnik od: Szczawin Kościelny

- Albert Szczawiński (1833-1898) – szachista, urzędnik
- Emilia Szczawińska-Osińska (1926-2010) – siatkarka, medalistka mistrzostw świata i Europy
- Gustaw Stefan Szczawiński (1874-1937) – działacz społeczny, współorganizator, redaktor i wydawca tygodnika Przegląd Społeczny, przedsiębiorca, ziemianin
- Henryk Melcer-Szczawiński (1869-1928) – kompozytor
- Hipolit Szczawiński (1812-1893) - ziemianin, powstaniec listopadowy i styczniowy, działacz gospodarczy w Wielkopolsce
- Jadwiga Szczawińska-Dawidowa (1864-1910) – działaczka niepodległościowa i społeczna, założycielka Uniwersytetu Latającego i Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy
- Jakub Szczawiński (zm. 1637) – wojewoda brzeskokujawski
- Jan Chrzciciel Szczawiński (po 1723- po 1795) – podstoli, marszałek konfederacji barskiej województwa łęczyckiego
- Jan Szymon Szczawiński (?-1654/1655) – wojewoda, kasztelan, starosta
- Kamila Szczawińska (ur. 1984) – modelka
- Krzysztof Szczawiński (ur. 1979) – kolarz
- Paweł Szczawiński (?-1638) – wojewoda
- Roman Szczawiński (????) – prawnik
- Samuel Konstanty Szczawiński (?-1693) – kasztelan, rotmistrz
- Wanda Szczawińska (1866-1955) – polski biolog, lekarz pediatra, działaczka społeczna, członkini Międzynarodowego Stowarzyszenia Lekarek.
- Wojciech Szczawiński (ur. 1967) – dziennikarz, filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczawiooctan

czterowęglowy, dwukarboksylowy ketokwas

Kwas szczawiowooctowy – organiczny związek chemiczny z grupy dikarboksylowych ketokwasów, jeden ze składników zapoczątkowujących cykl kwasu cytrynowego – drugim jest acetylo-CoA.

Kwas szczawiowooctowy może być wytwarzany z kwasu pirogronowego dzięki zdolności asymilowania dwutlenku węgla przez tkanki zwierzęce. Reakcja jest katalizowana przez enzym karboksylazę pirogronianową występującą u większości zwierząt w mitochondriach wątroby:

  C
  3H
  4O
  3 + CO
  2 → C
  4H
  4O
  5

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczawiooctowy

kwas szczawiooctowy - organiczny związek chemiczny z grupy ketokwasów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawiór

roślina z rodziny rdestowatych, rosnąca na górskich piargach i skałach, kwitnąca od lipca do września

Szczawiór (Oxyria Hill.) – rodzaj roślin z rodziny rdestowatych. Obejmuje trzy gatunki. Rośliny te występują na półkuli północnej na obszarach okołoarktycznych oraz w górach Ameryki Północnej, Europy i Azji. W Polsce występuje jeden gatunek – szczawiór alpejski Oxyria digyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczawiowa

potocznie: zupa szczawiowa; szczawiówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zupa szczawiowa

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: szczawiowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczawiówka

potocznie: zupa szczawiowa; szczawiowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. spoż. zupa szczawiowa;

Zupa szczawiowa, szczawiówka – zielona, lekko kwaskowata zupa, której podstawowym składnikiem jest szczaw, należąca do tradycyjnej kuchni polskiej. Ze względu na zastosowanie szczawiu, który nie nadaje się do przechowywania, zupa ze świeżego szczawiu jest letnią potrawą sezonową. Przez cały rok zupę szczawiową można przygotować z dostępnych w handlu koncentratów. Warianty zupy szczawiowej występują również w kuchni innych państw Europy Wschodniej oraz w kuchni żydowskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczawiowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący szczawiu, związany ze szczawiem

(1.2) zrobiony ze szczawiu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczawnianin

mieszkaniec Szczawna-Zdroju

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawnianka

mieszkanka Szczawna-Zdroju

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawnica

miasto uzdrowiskowe w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim;

Szczawnica – miasto uzdrowiskowe w województwie małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczawnica. Położone jest nad potokiem Grajcarkiem, na pograniczu Pienin i Beskidu Sądeckiego. Obszar Szczawnicy zajmuje 32,9 km², 1 stycznia 2024 r. zamieszkiwało ją 5208 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczawnica-Krościenko

dawne miasto w Polsce

Szczawnica-Krościenko – miasto istniejące w latach 1973–1982, później podzielone na miasto Szczawnica i wsie Krościenko nad Dunajcem i Tylka w woj. małopolskim, w powiecie nowotarskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczawnicki

przymiotnik od: Szczawnica, Szczawnica-Krościenko

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szczawnicy, związany ze Szczawnicą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczawniczanin

mieszkaniec Szczawnicy-Krościenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawniczanka

mieszkanka Szczawnicy-Krościenka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczawnik

wieś w Polsce

Cieki wodne

- Szczawnik – dopływ Pełcznicy, przepływa przez Szczawno-Zdrój, Wałbrzych, Świebodzice
- Szczawnik – dopływ Popradu, przepływa przez Szczawnik, Złockie, Muszynę
- Szczawnik – potok, dopływ Muszynki

Szczyty

- Szczawnik (1098 m) – szczyt Bieszczadach Zachodnich w sąsiedztwie góry Jasło
- Szczawnik (1052 m) – szczyt Bieszczadach Zachodnich
- Szczawnik (1430 m) – szczyt na Ukrainie w Karpatach Wschodnich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczawno

1. nazwa kilku wsi w Polsce;
2. część Wałbrzycha

Miejscowości w Polsce i ich integralne części

- Szczawno – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. rypińskim, w gminie Skrwilno
- Szczawno – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dąbie
- Szczawno – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
- Szczawno – przysiółek wsi Żórawie, w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Gryfino
- Szczawno – część miasta Wałbrzych
- Nowe Szczawno – część miasta Szczawno-Zdrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczawno-Zdrój

miasto uzdrowiskowe w Polsce

Szczawno-Zdrój (niem. Bad Salzbrunn) – miasto uzdrowiskowe – gmina miejska w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, położone jest w południowo-zachodniej Polsce na Dolnym Śląsku w Sudetach środkowych. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 5243 mieszkańców (554. miejsce w kraju).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczałbatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. czaszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczebel

1. poprzeczny drążek lub pręt w drabinie;
2. przenośnie: stopień w hierarchii społecznej, urzędniczej, naukowej, towarzyskiej;
3. pręt w jakimś ogrodzeniu, np. w barierce;
4. etap rozwoju czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poprzeczny drążek lub pręt w drabinie

(1.2) stopień w hierarchii społecznej, urzędniczej, naukowej, towarzyskiej itp.

Szczebel lub Strzebel (977 m) – wybitny szczyt w Beskidzie Wyspowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczebelek

mały szczebel; belka; kołeczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczebiocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szczebiot

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczebiot

1. cienki, delikatny głos wydawany przez niektóre ptaki;
2. pieszczotliwa mowa, zwykle dzieci lub dziewcząt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. cienki, delikatny głos wydawany przez niektóre ptaki

(1.2) książk. pieszczotliwa mowa, zwykle dzieci lub dziewcząt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczebiotać

1. o ptakach: ćwierkać, świergotać, świegotać, śpiewać, kwilić;
2. mówić pieszczotliwie

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaszczebiotać)

(1.1) ornit. wydawać delikatne, wysokie dźwięki

(1.2) pot. mówić szybko, dużo i beztrosko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczebiotanie

1. o ptakach: ćwierkać, świergotać, świegotać, śpiewać, kwilić;
2. mówić pieszczotliwie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o ptakach: wydawanie krótkich, wysokich i delikatnych dźwięków

(1.2) o dzieciach, dziewczętach: mówienie w sposób szybki i pieszczotliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczebiotka

żartobliwie o dużo mówiącej kobiecie lub dziewczynce

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczebiotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: szczebiotliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczebiotliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczebiotliwe; cecha tych, którzy są szczebiotliwi

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczebiotliwy

skłonny do szczebiotania; szczebioczący

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeblewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeblina

listwa dzieląca otwór okna na mniejsze, wypełnione szybami części; szpros

Szczeblina, potocznie szpros (niem. Sprosse) – listwa dzieląca skrzydło okienne lub drzwiowe na mniejsze pola (szpros konstrukcyjny), tzw. kwatery lub tworzące jedynie efekt wizualny (szpros wiedeński). Zamocowana w ramiakach lub ościeżnicy. Szczeblina posiada wręby do zamocowania szyb lub wietrzników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeblinowy

przymiotnik od: szczeblina, np. drzwi szczeblinowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczebra

wieś w województwie podlaskim

- Szczebra – wieś w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Nowinka
- Szczebra – osada leśna w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Nowinka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczebrzeszyn

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Szczebrzeszyn – miasto w Polsce w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, siedziba gminy Szczebrzeszyn, nad rzeką Wieprz. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Szczebrzeszyn liczył 4964 mieszkańców.

Przez miasto przebiega droga krajowa nr 74Położony jest w historycznej ziemi chełmskiej. Niegdyś gród obronny na trakcie kijowskim. Prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1352 roku położone było w XVI wieku w województwie ruskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczebrzeszynianin

mieszkaniec miasta: Szczebrzeszyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szczebrzeszyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczebrzeszynianka

mieszkanka miasta Szczebrzeszyn

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szczebrzeszyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczebrzeszyński

przymiotnik od: Szczebrzeszyn

przymiotnik

(1.1) dotyczący Szczebrzeszyna, związany z Szczebrzeszynem, pochodzący z Szczebrzeszyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczeć

1. sztywne włosy dzika lub świni, służące do wyrobu szczotek, pędzli itp.; szczecina;
2. roślina z rodziny szczeciowatych, o drobnych kwiatach białych, żółtawobiałych, liliowych lub fioletowych, występująca w kilkunastu gatunkach;
3. twarde, sztywne włoski na ciele stawonogów i pierścienic; szczecinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) włosy pokrywające skórę zwierzęcą;

(1.2) zarost męski;

(1.3) bot. nazwa systematyczna|Dipsacus|L.|ref=tak., roślina z rodziny przewiertniowatych;

Szczeć (Dipsacus L.) – rodzaj roślin z rodziny przewiertniowatych (Caprifoliaceae). Obejmuje około 20–21 gatunków. Rośliny te występują w Europie (8 gatunków, z czego trzy są rodzime w Polsce: szczeć wykrawana D. laciniatus, szczeć pospolita D. fullonum i szczeć owłosiona D. pilosus, a uprawiana jest także szczeć sukiennicza D. sativus), w basenie Morza Śródziemnego, w tropikalnej Afryce oraz w Azji, sięgając na wschodzie do obszarów górskich na Sri Lance. Szczeć pospolita jest gatunkiem inwazyjnym w Ameryce Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczec.

skrót

(1.1) = szczeciński

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczech

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczechowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczechowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczechowo

Szczechowo – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Szczutowo. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. Na mapie pochodzącej z XVII wieku zaznaczona jest Karczma trzy domy i trakt biegnący z północy na południe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczechowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeciak

rodzaj ptaków z rodziny bilbili

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecin

1. sztywne włosy pokrywające skórę dzika lub świni;
2. o sztywnym i gęstym zaroście lub krótko ostrzyżonych i sztywno sterczących włosach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, stolica województwa zachodniopomorskiego;

Szczecin (niem. Stettin) – miasto na prawach powiatu w północno-zachodniej Polsce, stolica i największe miasto województwa zachodniopomorskiego, położone na Pobrzeżu Szczecińskim, nad Odrą i jeziorem Dąbie. Szczecin jest uznawany za historyczną stolicę Pomorza Zachodniego i księstwa pomorskiego; później w granicach Szwecji, Brandenburgii, Prus i Niemiec. Od 1945 należy do Polski (tym samym stanowi część tzw. Ziem Odzyskanych). Od 20 lipca 2023 jest piątym pod względem zajmowanej powierzchni (300,62 km² z czego prawie 24% zajmują grunty pod wodami) i siódmym pod względem liczby ludności miastem Polski. Znajduje się w centrum aglomeracji szczecińskiej (jednej z 8 polskich metropolii według ESPON).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczecina

1. sztywne włosy pokrywające skórę dzika lub świni;
2. o sztywnym i gęstym zaroście lub krótko ostrzyżonych i sztywno sterczących włosach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. sztywne włosy na ciele świniowatych;

(1.2) przen. sztywne i gęste owłosienie u ludzi, zwłaszcza zarost

Szczecina, szczeć – grubsze, gęstsze i mocniejsze włosy u dzików i trzody chlewnej, które nie różnią się budową histologiczną od zwykłych włosów. U bardziej prymitywnych ras świń włosy te są często długie, grube i kręcone, tworzące charakterystyczne grzywy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczecinczanin

mieszkaniec Szczecinka (miasta w Polsce); szczecinecczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecinczanka

mieszkanka Szczecinka (miasta w Polsce); szczecinecczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecinecczanin

mieszkaniec Szczecinka (miasta w Polsce); szczecinczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecinecczanka

mieszkanka Szczecinka (miasta w Polsce); szczecinczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecinecki

przymiotnik od: Szczecinek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Szczecinkiem, dotyczący Szczecinka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczecinek

1. zdrobnienie od: szczecina;
2. sztywne włoski roślin lub zwierząt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Szczecinek, dawniej Nowy Szczecin (niem. Neustettin) – miasto w północno-zachodniej Polsce, na Pomorzu Zachodnim, w województwie zachodniopomorskim, siedziba władz powiatu szczecineckiego, gminy miejskiej i wiejskiej Szczecinek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczeciniak

potocznie o mieszkańcu Szczecina; szczecinianin

- Szczeciniak – osada w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Srokowo
- Szczeciniak (Onnia) – rodzaj grzybów.
- Szczeciniak – pędzel o twardym włosiu wykonany ze świńskiej szczeciny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeciniakowate

rodzina grzybów z rzędu szczeciniakowców; szczecinkowcowate

Szczeciniakowate, szczecinkowcowate (Hymenochaetaceae Donk) – rodzina grzybów z rzędu szczeciniakowców (Hymenochaetales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeciniakowce

rząd grzybów z klasy pieczarniaków

Szczeciniakowce (Hymenochaetales Oberw.) – rząd grzybów z klasy pieczarniaków (Agaricomycetes). W polskiej literaturze nazywane też szczecinkowcami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczecinianin

mieszkaniec Szczecina; szczeciniak (potocznie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szczecina

(1.2) osoba pochodząca ze Szczecina, urodzona w Szczecinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczecinianka

mieszkanka Szczecina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szczecina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczeciniasty

1. podobny do szczeciny; szczecinowaty, szczeciowaty;
2. porosły szczeciną

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający szczecinę, pokryty szczeciną

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. mający kształt szczeciny, przypominający szczecinę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczeciniec

rodzaj afrykańskich ssaków z rodziny szczecińcowatych

Szczeciniec (Thryonomys) – rodzaj afrykańskich ssaków z rodziny szczecińcowatych (Thryonomyidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczecinka

1. zdrobnienie od: szczecina;
2. sztywne włoski roślin lub zwierząt

Szczecinka (łac. seta) – włoskowata struktura. Wśród zwierząt większość szczecinek występuje u bezkręgowców:

- Szczecinki u pierścienic są sztywnymi szczecinkami występującymi na ciele. Pomagają dżdżownicom wydostawać się na powierzchnię i zapewniają prawidłowy przebieg ruchów perystaltycznych. Włoski te utrudniają wyciągnięcie pierścienicy z ziemi. Szczecinki u skąposzczetów (do których należą dżdżownice) składają się w dużej mierze z chityny.
- Szczecinki umiejscowione na odnóżach kryla i małych skorupiaków pomagają im w zbieraniu fitoplanktonu.
- Szczecinki w entomologii są tworami jednokomórkowymi, formowanymi z komórek nabłonka. Służą do ochrony ciała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczecinkowaty

przypominający szczecinkę, podobny do szczecinki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecinkowcowate

rodzina grzybów z rzędu szczeciniakowców; szczeciniakowate

Szczeciniakowate, szczecinkowcowate (Hymenochaetaceae Donk) – rodzina grzybów z rzędu szczeciniakowców (Hymenochaetales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczecinowatość

cecha, właściwość tego, co przypomina szczecinę, np. szczecinowatość brody, wąsów, futra

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecinowaty

podobny do sztywnych i sterczących włosów; szczeciniasty, szczeciowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) przen. mający kształt szczeciny, przypominający szczecinę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczecinowo

Szczecinowo – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Stare Juchy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

W Szczecinowie znajduje się Dom Pracy Twórczej Uniwersytetu w Białymstoku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczeciński

→ Szczecin

przymiotnik

(1.1) dotyczący Szczecina, związany ze Szczecinem, pochodzący ze Szczecina

Patrz:Szczecin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczecińskie

→ Szczecin

Patrz:Szczecin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecińskość

→ szczeciński

Patrz:szczeciński

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeciogon

roślina z rodziny wargowych, występująca w kilku gatunkach

- szczeciogon reliktowy – gatunek z monotypowego rodzaju z rodziny popielicowatych (gryzoń)
- szczeciogon szantowaty – gatunek z monotypowego rodzaju z rodziny jasnototowatych (roślina okrytozalążkowa)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeciogonki

Szczeciogonki, szczeciogony (Thysanura, Thysanura sensu lato) – dawniej wyróżniany takson owadów obejmujący rybiki i przerzutki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczecionóg

przedstawiciel dawnej gromady pierścienic, obejmującej wieloszczety i skąposzczety

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecionogi

dawna gromada pierścienic, obejmująca wieloszczety i skąposzczety; Chaetopoda

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecioszczęki

o cechach szczecioszczękich (typ zwierząt)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczecioszczękie

typ morskich, drapieżnych zwierząt bezkręgowych; szczecioszczęki, szczecioszczękowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczecioszczękowce

typ morskich, drapieżnych zwierząt bezkręgowych; szczecioszczęki, szczecioszczękie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczecioszczękowiec

przedstawiciel typu morskich, drapieżnych zwierząt bezkręgowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeciowate

rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu szczeciowców

Szczeciowate (Dipsacaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu szczeciowców (Dipsacales). Zalicza się tu w zależności od ujęcia systematycznego około 290 gatunków skupionych w 8–11 rodzajów. Rośliny tu należące to byliny z główkowatymi kwiatostanami, liśćmi naprzeciwległymi i suchymi owocami zawierającymi pojedyncze nasiono.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeciowaty

1. taki, który kształtem lub wyglądem przypomina szczeć (sztywne włosy dzika lub świni); szczeciniasty, szczecinowaty;
2. o cechach szczeciowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeciowce

rząd roślin okrytonasiennych

Szczeciowce (Dipsacales Dumort.) – rząd roślin okrytonasiennych, w systemie Reveala w latach 90. XX wieku zaliczany do klasy Rosopsida, w systemach APG z XXI łączony m.in. z astrowcami i selerowcami we wspólny klad astrowych właściwych (ang. euasterids) odpowiadający w ujęciu Ruggiero i in. nadrzędowi astropodobnych Asteranae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeciowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeciowłos

rodzaj owada z rzędu chruścików

Chaetopteryx (polska nazwa: szczeciowłos nawiązuje do licznych włosków na skrzydłach imago) – rodzaj owada z rzędu chruścików (Insecta: Trichoptera) z rodziny Limnephilidae. Larwy mają jednogałęziste skrzelotchawki, budują przenośne domki z piasku, kamyczków, fragmentów detrytusu i fragmentów roślin wodnych (także szpilek drzew iglastych), podobne są do larw z rodzaju Halesus, Allogamus i Potamophylax. Larwy występują głównie w strumieniach (rhitral), czasem także w źródłach (krenal) oraz rowach melioracyjnych (zmeliorowanych strumieniach). Imagines pojawiają się stosunkowo późną jesienią, można je spotkać kopulujące na śniegu. Samice czasami są krótkoskrzydłe (brachypteria).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczecioząb

ryba z rodziny: szczeciozęby

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczedrzykowice

Szczedrzykowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Prochowice.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczędzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczędzić

czasownik

(1.1) oszczędnie czegoś używać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczegielniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeglacin

Szczeglacin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Korczew. Ma status sołectwa. Leży w odległości 3 km od Korczewa, 30 km od Siedlec i 109 km od Warszawy.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczeglin

2 miejscowości w Polsce:

- Szczeglin – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. mogileńskim, w gminie Mogilno
- Szczeglin – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica

Zobacz też: Nowy Szczeglin, Szczeglin Poduchowny

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczególara

→ szczególarz

Patrz:szczególarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczególarz

potocznie: osoba dbająca o szczegóły; skrupulant

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczególik

zdrobnienie od: szczegół

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczególnie

przysłówek

(1.1) w sposób szczególny, specjalny, w większym stopniu

(1.2) zwłaszcza

(1.3) w sposób wyjątkowy, osobliwy, inaczej niż przeciętnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczególniej

stopień wyższy od przysłówka: szczególnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczególniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczególny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczególność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szczególne

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczególny

odznaczający się czymś osobliwym, niezwykłym; niezwykły; wyjątkowy

przymiotnik

(1.1) taki, który charakteryzuje się czymś wyróżniającym, jest wyjątkowy ze względu na jakąś cechę

(1.2) taki, który ma dla kogoś wyjątkowe znaczenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczegół

1. drobny składnik jakiejś sprawy, jakiegoś zdarzenia;
2. drobny element jakiejś rzeczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drobny składnik, element jakiejś całości (obiektu, sytuacji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczegółowiej

stopień wyższy od przysłówka: szczegółowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczegółowo

przysłówek

(1.1) w sposób szczegółowy, z uwzględnieniem szczegółów

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczegółowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szczegółowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczegółowszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczegółowy; bardziej szczegółowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczegółowy

dokładny, zawierający wiele detali

przymiotnik

(1.1) mający cechy szczegółu; dokładny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczejkowice

Szczejkowice (niem. Scheykowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny. Wieś leży na Górnym Śląsku.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczek

krótki, urwany dźwięk wydawany przez psy, lisy i szakale; szczekanie, szczekania, szczeknięcie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odgłos powstający przy uderzeniu o siebie metalowych lub szklanych przedmiotów

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: szczęka

Szczek (Щек) – legendarny słowiański książę Polan wschodnich znany z Kroniki Nestora, który wraz z braćmi Kijem i Chorywem założył gród Kijów. Miał także siostrę imieniem Łybedź.

Kronika nie podaje szerszych informacji na temat Szczeka poza tym, iż miał mieszkać na górze nazwanej od jego imienia Szczekownicą. Przypuszcza się, iż cała opowieść może być przeróbką armeńskiej legendy o braciach Kuarze, Melteju i Choreanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczęka

1. parzysta kość trzewioczaszki, w której osadzone są górne zęby;
2. uchwyt w narzędziach ślusarskich;
3. element wiązania nart przytrzymujący przód buta;
4. potocznie: składany, przenośny stragan uliczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kość czaszki (górna nieruchoma i dolna ruchoma), w której osadzone są zęby

(1.2) anat. jedna z dwóch kości ludzkiej czaszki (prawa i lewa), w której osadzone są górne zęby;

(1.3) anat. zool. wszelkie mocne, zaciskające się narządy w obrębie otworu gębowego, przed nim albo otaczające go, przystosowane do chwytania i rozdrabniania pokarmu;

(1.4) pot. rodzaj rozkładanego stoiska handlowego

(1.5) techn. mechanizm zaciskowy narzędzia lub maszyny

(1.6) sport. część wiązania nart służąca do przytrzymywania nosa buta

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: szczękać

Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową twarzoczaszki. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczekać

1. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany odgłos;
2. potocznie, pogardliwie: obmawiać, oczerniać kogoś; szkalować;
3. potocznie, pogardliwie: wymyślać komuś, oburzać się na coś;
4. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szczeknąć)

(1.1) zool. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany głos

(1.2) przen. pot. pogard. wymyślać komuś, oburzać się na coś

(1.3) przen. pot. pogard. kłamiąc, mówić o kimś lub o czymś źle

(1.4) przen. pot. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

(1.5) łow. o samcu sarny: wydawać głos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczekacz

1. zwierzę, które wydaje krótkie, urywane dźwięki, najczęściej pies; szczekun;
2. pogardliwie:
a) ktoś, kto mówi dużo, głośno i w sposób zaczepny; krzykacz, pyskacz;
b) adwokat, prawnik lub prokurator

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) szczekające zwierzę, zwłaszcza pies pewnej odmiany, skory do szczekania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) iron. pogard. adwokat, prawnik

(2.2) iron. pogard. ten, kto mówi dużo, głośno i w sposób napastliwy, robi zamieszanie krzykiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczekaczka

1. potocznie: głośnik ścienny lub radio;
2. w czasie II wojny światowej: megafon uliczny, za pomocą którego hitlerowcy podawali wiadomości;
3. pogardliwie:
a) kobieta, która mówi dużo, głośno i w sposób zaczepny; krzykaczka, pyskaczka;
b) kobieta rozpowiadający plotki; plotkarka, blagierka;
c) adwokatka, prawniczka lub prokuratorka;
4. potocznie: usta jako narząd mowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) głośnik uliczny, szczególnie propagandowy

- Szczekaczka (kopalnia) – nieczynna kopalnia rud żelaza w miejscowości Brzeziny-Kolonia
- Szczekaczka – dawna nazwa wsi Brzeziny Nowe w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Poczesna.
- Szczekaczka – inna nazwa gadały, urządzenia nagłaśniającego wykorzystywanego do nadawania Radia Solidarność
- Szczekaczka – uliczny głośnik nadający komunikaty propagandowe w miastach w czasie okupacji niemieckiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczekający

1. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany odgłos;
2. potocznie, pogardliwie: obmawiać, oczerniać kogoś; szkalować;
3. potocznie, pogardliwie: wymyślać komuś, oburzać się na coś;
4. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczekania

1. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany odgłos;
2. potocznie, pogardliwie: obmawiać, oczerniać kogoś; szkalować;
3. potocznie, pogardliwie: wymyślać komuś, oburzać się na coś;
4. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczekanie

1. o psie, lisie, szakalu: wydawać krótki, urywany odgłos;
2. potocznie, pogardliwie: obmawiać, oczerniać kogoś; szkalować;
3. potocznie, pogardliwie: wymyślać komuś, oburzać się na coś;
4. wydawać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczekać. (czynność)

(1.2) odgłos słyszany gdy pies szczeka

Szczekanie – dźwięk wydawany najczęściej przez psy i inne psowate, m.in. wilki, kojoty i lisy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczękarz

potocznie: osoba sprzedająca towar ze szczęk - przenośnych straganów; szczękowiec, straganiarz, stolikowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczekarzewo

Szczekarzewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Skępe, nad wschodnią częścią jeziora Łąkie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczęki

1. parzysta kość trzewioczaszki, w której osadzone są górne zęby;
2. uchwyt w narzędziach ślusarskich;
3. element wiązania nart przytrzymujący przód buta;
4. potocznie: składany, przenośny stragan uliczny

- szczęki – część układu gębowego
  - szczęka człowieka
- Szczęki – powieść Petera Benchleya
- Szczęki – film z 1975
- Szczęki II – film z 1978
- Szczęki 3 – film z 1983
- Szczęki 4: Zemsta – film z 1987

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeklik

nazwisko

Osoby o nazwisku Szczeklik:

- Andrzej Szczeklik (1938–2012) – polski lekarz i pisarz, syn Edwarda Szczeklika
- Edward Szczeklik (1898-1975) – polski lekarz internista i kardiolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeknąć

zaszczekać;
1. o psie, lisie, szakalu: wydać krótki, urywany odgłos;
2. wydać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szczekać)

(1.1) dokonany od|szczekać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczeknięcie

zaszczekać;
1. o psie, lisie, szakalu: wydać krótki, urywany odgłos;
2. wydać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczeknąć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczekocinianin

mieszkaniec Szczekocin (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczekocinianka

mieszkanka Szczekocin (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczekociński

przymiotnik od: Szczekocin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczekociny

miasto w Polsce

Szczekociny – miasto w Polsce w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szczekociny. Miejscowość położona jest nad rzeką Pilicą na obszarze Niecki Włoszczowskiej, będącej częścią Niecki Nidziańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczękoczułek

chwytny narząd gębowy u pajęczaków i kikutnic; szczękoroże

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczękoczułkowce

podtyp zwierząt należących do stawonogów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczękoczułkowiec

przedstawiciel grupy zwierząt należącej do stawonogów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczękonóżka

przednie odnóże tułowia u skorupiaków, pomagające przy pobieraniu pokarmu; szczękonóże

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczękopad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. wyraz zdziwienia, zachwytu; coś powodujące opadnięcie szczęki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczękoroże

chwytny narząd gębowy u pajęczaków i kikutnic; szczękoczułek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczękościsk

kurczowe zwarcie szczęk; trismus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. mocne zwarcie szczęk i niemożność ich rozwarcia wskutek skurczu mięśni żwaczy;

Szczękościsk (łac. trismus) – przemijające ograniczenie ruchomości rozwarcia szczęk spowodowane odruchowym przykurczem mięśni unoszących żuchwę (żwacz, mięśnie skrzydłowe lub skroniowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczękouste

grupa obejmująca wszystkie kręgowce mające szczęki; szczękowce, żuchwowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczękousty

o cechach szczękoustych (rodzina kręgowców)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczękowce

grupa obejmująca wszystkie kręgowce mające szczęki; szczękouste, żuchwowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczękowiec

1. przedstawiciel grupy kręgowców charakteryzujących się rozwiniętymi kośćmi szczęki; żuchwowiec;
2. środowiskowo: kask motocyklowy z podnoszoną przednią częścią

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczękowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szczęką, dotyczący szczęki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczekun

dawniej: zwierzę, które wydaje krótkie, urywane dźwięki, najczęściej pies; szczekacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczekunka

żaba wydająca głos podobny do szczekania psa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczekuszka

zwierzę należące do rodziny zajęczaków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Ochotona|ref=tak., niewielki, skoczny ssak;

Szczekuszka (Ochotona) – rodzaj niewielkich ssaków z rodziny szczekuszkowatych (Ochotonidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczekuszkowate

rodzina niewielkich ssaków z rzędu zajęczaków

Szczekuszkowate (Ochotonidae) – rodzina niewielkich ssaków z rzędu zajęczaków (Lagomorpha).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczekuszkowaty

o cechach szczekuszkowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczelina

długi i wąski otwór w czymś lub pęknięcie takiego kształtu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąski, podłużny otwór

- szczelina (rozpadlina) – ubytek w naskórku i skórze (medycyna)
- szczelina – pęknięcie skał (wspinaczka)
- szczelina – rodzaj jaskini lub schroniska (speleologia)
- szczelina – rozwarte pęknięcia skał (geologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczeliniak

rodzaj dłuta kamieniarskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczelinka

zdrobnienie od: szczelina

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczelinomierz

przyrząd do pomiaru wielkości szczelin, zazwyczaj niewielkich rozmiarów, np. szczelin w świecach samochodowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. przyrząd do pomiaru szerokości szczelin;

Szczelinomierz – przyrząd pomiarowy służący do określenia wielkości gwintów lub luzów między sąsiadującymi powierzchniami .

Składa się z szeregu płytek (blaszek, listków) każda o innej grubości, najczęściej osadzonych obrotowo we wspólnej obudowie (w którą są chowane jak ostrza scyzoryka).

Jak każdy przyrząd pomiarowy, powinien on być okresowo wzorcowany. Podczas wzorcowania jedynym wyznaczanym parametrem jest odchyłka grubości poszczególnych listków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczelinowaty

mający wiele szczelin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczelinowiec

- szczelinowiec – przedstawiciel grupy ryb z rodziny pielęgnicowatych
- szczelinowiec Chasmatophyllum – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczelinowy

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do szczeliny

(1.2) jęz. wymawiany przy znacznym zbliżeniu narządów mowy, ale bez ich zwarcia

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczeliwo

materiał o odpowiednich własnościach wytrzymałościowych, dobrej odporności chemicznej i cieplnej, używany do uszczelniania; pakunek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. materiał służący jako element uszczelniający;

Szczeliwo – materiał uszczelniający szczelinę pomiędzy dwoma (lub więcej) elementami konstrukcyjnymi pozostającymi względem siebie w spoczynku (zastosowanie statyczne) lub mogącymi się wzajemnie przemieszczać (zastosowanie ruchowe). W odróżnieniu od uszczelnień szczeliwa gotowe do zastosowania nie mają konkretnych kształtów ani wymiarów - przyjmują je dopiero po użyciu, wypełniając szczelinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczelnie

przysłówek

(1.1) bez dostępu powietrza lub cieczy z zewnątrz

(1.2) dokładnie

(1.3) przen. bez dostępu z zewnątrz

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczelniej

stopień wyższy od przysłówka: szczelnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczelniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczelny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczelność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szczelne

W różnych dziedzinach funkcjonują różne (podobne) definicje szczelności.

Szczelność w budownictwie – to właściwość fizyczna materiałów budowlanych, która określa jaka część objętości badanego materiału zajmuje materiał bez porów. Szczelność wyraża się wzorem:

    Sz={\frac {\rho _{\text{o}}}{\rho }}100\%,

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczelny

1. ściśle przylegający do czegoś, nieprzepuszczający cieczy lub powietrza;
2. taki, przez który nie można się przedostać, np. szczelne granice

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który nie przepuszcza czego lub kogo; doskonale dopasowany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczena

potocznie: szczęka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeniacki

→ szczeniak (osoba); szczeniaczy

przymiotnik

(1.1) pot. lekcew. właściwy szczeniakowi – chłopakowi zachowującemu się niepoważnie, niedojrzale

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczeniackość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczeniackie; cecha tych, którzy są szczeniaccy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczeniaczek

zdrobnienie od: szczeniak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: szczeniak

(1.2) pot. mała buteleczka alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczeniaczo

→ szczeniaczy

Patrz:szczeniaczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeniaczy

→ szczeniak (osoba); szczeniacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeniak

żartobliwie, pogardliwie o osobie niedorosłej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. zool. młody pies

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. żart. lub pogard. chłopiec postępujący niepoważnie, zachowujący się w sposób niedojrzały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczeniakieria

grupa młodych osób, najczęściej chłopców

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeniakowaty

potocznie: niedojrzały; smarkaczowaty, smarkatowaty, smarkaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeniara

potocznie: młoda, nieodpowiednio zachowująca się dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeniątko

pieszczotliwe zdrobnienie od: szczenię

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od szczenię: bardzo młody piesek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczenić

szczenić się - o samicy psa, wilka, lisa, borsuka itp.: wydawać potomstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczenię

młode psa; szczeniak, psię, psiak

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zool. młode psa lub innych zwierząt z rodziny psowatych

(1.2) pot. młody, niedoświadczony człowiek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczenięco

przysłówek

(1.1) w sposób szczenięcy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczenięcy

1. właściwy szczenięciu;
2. szczenięce lata - okres dzieciństwa lub wczesnej młodości

przymiotnik

(1.1) właściwy szczenięciu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczenność

zdolność samicy do wydawania potomstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczenny

przymiotnik relacyjny

(1.1) wet. zootechn. o niektórych samicach zwierząt: będący w ciąży, spodziewający się potomstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczep

1. mała grupa ludzi, których łączy wspólny język, tradycja, obyczaje i zamieszkiwany teren; często utożsamiana z plemieniem, od którego różni się brakiem wspólnego przodka;
2. w biologii: grupa organizmów mająca wspólne pochodzenie;
3. w mikrobiologii: hodowla drobnoustrojów otrzymana w wyniku rozmnożenia jednego organizmu;
4. młode drzewko lub krzew otrzymane w wyniku szczepienia;
5. zespół drużyn harcerskich działających na określonym terenie, np. w szkole;
6. dawniej: dom, ród, rodzina, dynastia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) antrop. grupa etniczna osób nie wywodzących swego pochodzenia od wspólnego przodka;

(1.2) mikrobiol. populacja drobnoustrojów w obrębie gatunku lub odmiany, wyróżniająca się określonymi cechami;

(1.3) bot. roln. roślina powstała w wyniku szczepienia;

(1.4) harc. rodzaj pośredniej struktury w organizacjach harcerskich;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od szczepić

Szczep może oznaczać:

- szczep (harcerstwo) – struktura w organizacjach harcerskich,
- szczep (antropologia) – mała grupa etniczna,
- szczep (biologia) – wieloznaczny termin stosowany w biologii,
- szczep (mikrobiologia) – populacja drobnoustrojów w obrębie gatunku lub odmiany,
- szczep (ogrodnictwo) – roślina powstała w wyniku szczepienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczepa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kawałek odrąbanego drewna

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczepak

nóż ogrodniczy o prostym, wydłużonym ostrzu, służący do szczepienia drzew

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepan

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Szczepan – imię męskie. Pierwotna spolonizowana forma greckiego imienia Stefan, przejęta do polszczyzny w czasach najdawniejszych, jeszcze przed ustaleniem się w języku polskim spółgłoski f – która była wówczas zastępowana przez [p] lub [b] (tę drugą w zapożyczeniach niemieckich lub w wyrazach przejętych za niemieckim pośrednictwem) – w brzmieniu Szczepan i dopiero wtórnie sprowadzona do języka polskiego w brzmieniu Stefan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczepańczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepanek

1. zdrobnienie od: Szczepan (imię męskie); Szczepek;
2. nazwisko

Miejscowości w Polsce:

- Szczepanek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
- Szczepanek – wieś w woj. opolskim, w pow. strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczepaniak

nazwisko

- Anna Szczepaniak (1951-1979) – polska aktorka
- Artur Szczepaniak (ur. 1996) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Bartłomiej Szczepaniak (ur. 1981) – polski koszykarz
- Czesław Szczepaniak (1907-1986) – polski urzędnik państwowy i działacz rzemieślniczy
- Jan Szczepaniak – polski historyk
- Jan Szczepaniak (1936-2006) – polski polityk
- Kacper Szczepaniak (ur. 1990) – polski kolarz przełajowy
- Karolina Szczepaniak (ur. 1992) – polska pływaczka
- Maciej Szczepaniak (ur. 1973) – polski pilot rajdowy
- Mateusz Szczepaniak (ur. 1987) − polski żużlowiec
- Mateusz Szczepaniak (ur. 1991) – polski piłkarz
- Michał Szczepaniak (ur. 1983) – polski żużlowiec
- Oskar Szczepaniak (ur. 1999) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Paweł Szczepaniak (ur. 1989) – polski kolarz przełajowy
- Rafał Szczepaniak – polski prawnik
- Robert Szczepaniak (ur. 1942) – francuski piłkarz
- Roman Szczepaniak (1911-1991) – oficer rezerwy Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej
- Sławomir Szczepaniak (ur. 1963) – generał
- Stanisław Szczepaniak (1934-2015) – polski biathlonista
- Stefan Szczepaniak (1892-1964) – prezes Związku Polaków w Niemczech
- Tadeusz Szczepaniak (ur. 1931) – polski ekonomista
- Waldemar Szczepaniak (ur. 1960) – aktor
- Walenty Szczepaniak (ur. 1931) – polski chemik
- Władysław Szczepaniak (1910-1979) – polski piłkarz
- Wojciech Szczepaniak (1927-1944) – kurier podziemia
- Yannick Szczepaniak (ur. 1980) – francuski zapaśnik
- Zbigniew Szczepaniak (ur. 1957) – polski samorządowiec
- Zdzisław Szczepaniak (ur. 1941) – polski pisarz, dziennikarz, podróżnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczepaniec

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepanik

nazwisko

Szczepanik (forma żeńska: Szczepanikowa, Szczepanikówna; liczba mnoga: Szczepanikowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 10 257 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczepaniuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepankowice

Szczepankowice (niem. Schönbankwitz) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Kobierzyce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczepankowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Szczepankowo – część miasta Poznań
- Szczepankowo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Dąbrowa
- Szczepankowo – wieś w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Śniadowo
- Szczepankowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Lubawa
- Szczepankowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Grunwald
- Szczepankowo – wieś w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Dźwierzuty
- Szczepankowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Ostroróg

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczepankowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szczepanka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepanostwo

Szczepan z żoną; Szczepanowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepanowice

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 4 podstawowe

- Szczepanowice – część miasta Niemodlin
- Szczepanowice – część miasta Opole
- Szczepanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Gorzkowice
- Szczepanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Słomniki
- Szczepanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
- Szczepanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Pleśna

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczepanowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepanowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepanowo

wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim

Szczepanowo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie mogileńskim, w gminie Dąbrowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczepanowski

nazwisko

## Osoby o nazwisku Szczepanowski (Szczepanowska)

- Adam Szczepanowski (ur. 1958) – polski ekonomista, nauczyciel, samorządowiec
- Andrzej Szczepanowski (XVIII w.) – cześnik sandomierski (1787–1793)
- Karol Szczepanowski (1892–1940) – polski żołnierz
- Marek Szczepanowski (ur. 1972) – polski dyplomata
- Marian Szczepanowski (1916–1981) – polski historyk, filatelista, działacz polonijny
- Piotr Szczepanowski (1605 – ok. 1668) – autor opisu Krakowa, pisarz dewocyjny
- Stanisław Szczepanowski (ok. 1030 – 1079) – polski biskup, męczennik, święty, jeden z głównych patronów Polski
- Stanisław Ignacy Szczepanowski (1814–1877) – polski gitarzysta, kompozytor, pedagog
- Tadeusz Szczepanowski (1894–1922) – polski żołnierz
- Stanisław Szczepanowski (1846–1900) – polski ekonomista, inżynier, przedsiębiorca naftowy
- Waldemar Szczepanowski (ur. 1938) – polski siatkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczepanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szczepana lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. należący do Szczepana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczepański

nazwisko

- Szczepański – polskie nazwisko

Osoby noszące nazwisko Szczepański:

- Aleksander Szczepański (1882-1937) – polski dyplomata
- Alfred Szczepański (ujednoznacznienie)
- Antoni Szczepański (zm. po 1870) – polski działacz kulturalny na Warmii
- Bernard Szczepański (1945–2018) – polski zapaśnik
- Cezary Szczepański (ur. 1957) – polski inżynier
- Czesław Szczepański (1885-1961) – polski prawnik, prezydent Lublina
- Franciszek Szczepański (1842-1907) – warmiński działacz społeczny, bibliotekarz
- Henryk Szczepański (1933-2015) – polski piłkarz i trener
- Jacek Szczepański (ur. 1971) – polski historyk i muzealnik
- Jakub Szczepański (ur. 1962) – polski architekt, konserwator zabytków
- Jan Szczepański (ujednoznacznienie)
- Jarosław Józef Szczepański (ur. 1950) – polski dziennikarz i publicysta ekonomiczny
- Jerzy Szczepański (ur. 1950) – polski historyk
- Józef Szczepański (zm. 1929) – lekarz, pierwszy starosta wąbrzeski
- Józef Szczepański (1922-1944) – poeta polski, żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego
- Kazimierz Szczepański (1898-1923) – polski oficer
- Lucjan Szczepański (1908-1940) – oficer Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej
- Ludwik Szczepański (1872-1954) – polski literat i publicysta
- Maciej Szczepański (1928-2015) – dziennikarz polski, działacz PZPR
- Maciej Szczepański (1929-2020) – polski chirurg
- Marek Szczepański (ujednoznacznienie)
- Mieczysław Szczepański (ujednoznacznienie)
- Mirosław Jerzy Szczepański – (ur. 25 marca 1975) – polski lekarz laryngolog
- Piotr Szczepański (ujednoznacznienie)
- Ryszard Szczepański (ur. 1935) – polski lekkoatleta
- Stanisław Szczepański (ujednoznacznienie)
- Tadeusz Szczepański (ujednoznacznienie)
- Tomasz Szczepański (ur. 1964) – polski historyk i publicysta
- Walter Szczepański – polski oficer, działacz emigracyjny.
- Wiesław Szczepański (ur. 1960) – polski polityk, członek partii SLD
- Władysław Szczepański (ujednoznacznienie)
- Włodzimierz Szczepański (1898-1954) – polski adwokat, działacz związkowy
- Zbigniew Szczepański (ur. 1957) – szachista korespondencyjny, arcymistrz międzynarodowy
- Zbigniew Szczepański – lekarz, dziekan Wydziału Lekarskiego w Zabrzu Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach
- Zdzisław Szczepański (1919-1986) – polski profesor nauk technicznych
- Zygmunt Szczepański (1909-1991) – polski dyrygent

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczepcio

zdrobnienie od: Szczepan (imię męskie)

Kazimierz Jan Wajda, ps. „Szczepko”, „Szczepcio” (ur. 3 grudnia 1905 we Lwowie, zm. 8 maja 1955 w Warszawie) – polski aktor radiowy, teatralny i filmowy, dziennikarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczepek

zdrobnienie od: szczep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. niewielki szczep

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: szczepka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczepić

1. wprowadzać do ustroju ludzkiego albo zwierzęcego, szczepionkę w celu sztucznego uodpornienia go na chorobę zakaźną;
2. uszlachetniać drzewa i krzewy owocowe przez przeniesienie gałązki rośliny szlachetnej na roślinę uszlachetnianą

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) med. wet. podawać szczepionkę

(1.2) bot. roln. łączyć pęd (oczko) z pniem (podkładką) dwu różnych roślin

czasownik zwrotny niedokonany szczepić się

(2.1) poddawać się podawaniu szczepionki

(2.2) slang. całować się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczepice

Szczepice – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Kcynia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczepienie

1. wprowadzać do ustroju ludzkiego albo zwierzęcego, szczepionkę w celu sztucznego uodpornienia go na chorobę zakaźną;
2. uszlachetniać drzewa i krzewy owocowe przez przeniesienie gałązki rośliny szlachetnej na roślinę uszlachetnianą

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczepić., nazwa czynności

(1.2) miejsce, w którym dokonano tej czynności lub jej rezultat

(1.3) med. podanie szczepionki w formie zastrzyku

- szczepienie – w ogrodnictwie, metoda uszlachetniania drzew owocowych i roślin ozdobnych.
- szczepienie – w medycynie, zabieg polegający na podaniu pacjentowi szczepionki.
- szczepienie – w przemyśle, metoda łączenia dwóch metali (grafting).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczepienny

→ szczepienie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szczepieniem, dotyczący szczepienia

Patrz:szczepienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczepiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepioneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szczepionka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczepionka

preparat biologiczny z oczyszczonej zawiesiny zabitych lub unieszkodliwionych bakterii, przeznaczonej do szczepień ochronnych lub leczniczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. preparat pochodzenia biologicznego, zawierający osłabione żywe lub zabite drobnoustroje chorobotwórcze lub fragmenty ich struktury stosowany w celu wywołania odpowiedzi immunologicznej i odporności;

Szczepionka – preparat biologiczny imitujący naturalną infekcję i prowadzący do rozwoju odporności analogicznej do tej, którą uzyskuje organizm w czasie pierwszego kontaktu z prawdziwym drobnoustrojem.

Szczepionka zawiera antygen stymulujący układ odpornościowy do indukcji swoistej odpowiedzi immunologicznej przeciw określonemu drobnoustrojowi. Dzięki wytworzeniu pamięci immunologicznej w przypadku kolejnego kontaktu z antygenem wtórna odpowiedź immunologiczna szybciej i skuteczniej eliminuje patogen, co uniemożliwia naturalny przebieg choroby, wraz z wykształceniem się typowych dla niej objawów klinicznych. W skład szczepionki może wchodzić żywy, o osłabionej zjadliwości (atenuowany) lub zabity drobnoustrój, a także inne fragmenty jego struktury czy metabolity.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczepionkowiec

potocznie: zwolennik stosowania szczepionek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepionkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z szczepionkami, dotyczący szczepionek

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczepka

zdrobnienie od: szczep

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. niewielka szczepa, kawałek drewna

(1.2) ogrod. szczepione drzewko

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: szczepek

Szczepka – przysiółek w Polsce położony w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Iłowo-Osada, w sołectwie Sochy.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie ciechanowskim.

W początkach XIX wieku Szczepka funkcjonowała na prawie chełmińskim. Składała się z 2 zagród zamieszkałych przez 14 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczepkowo

3 miejscowości w Polsce:

- Szczepkowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Raciąż
- Szczepkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Gardeja
- Szczepkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława

Zobacz też: Szczepkowo Borowe, Szczepkowo-Giewarty, Szczepkowo-Iwany, Szczepkowo-Pawełki, Szczepkowo-Zalesie

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczepkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Szczepkowski – polski aktor teatralny i filmowy, pedagog
- Jan Szczepkowski – polski rzeźbiarz i malarz
- Marek Szczepkowski – polski lekarz, chirurg, nauczyciel akademicki
- Marek Szczepkowski – polski piosenkarz
- Zbigniew Szczepkowski – polski kolarz, instruktor kolarstwa, żołnierz, trener, olimpijczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczeponóg

przedstawiciel rzędu wodnych skorupiaków z gromady pancerzowców; lasonóg

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeponogi

przedstawiciel rzędu wodnych skorupiaków z gromady pancerzowców; lasonóg

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczepowa

kobieta prowadząca szczep harcerski

Patrz:szczep

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczepowy

→ szczep

Patrz:szczep

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerba

1. miejsce pozostałe po odpadnięciu, wyłamaniu lub odtłuczeniu cząstki czegoś, miejsce wyszczerbione; luka;
2. w taternictwie: wąska przełęcz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ubytek powstały w wyniku odpadnięcia, wyłamania fragmentu czegoś; miejsce wyszczerbione

(1.2) książk. przen. brak, strata, uszczerbek

- szczerba – rodzaj przełęczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczerbacz

szczerbak;
1. ssak charakteryzujący się prostym, zredukowanym uzębieniem, żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej;
2. potocznie: osoba niemająca jednego lub kilku przednich zębów; szczerbuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbak

1. ssak charakteryzujący się prostym, zredukowanym uzębieniem, żyjący w Ameryce Południowej i Środkowej; szczerbacz;
2. potocznie: osoba niemająca jednego lub kilku przednich zębów; szczerbuch, szczerbacz;
3. dwuletnia roślina warzywna o szerokich liściach; cykoria endywia

- szczerbaki – grupa lądowych ssaków łożyskowych

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Szczerbak – rosyjski lekarz neurolog i psychiatra
- Filipp Szczerbak – radziecki działacz partyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczerbaki

jeden z rzędów ssaków łożyskowych

Szczerbaki (Xenarthra) – grupa lądowych ssaków łożyskowych w randze nadrzędu o zredukowanym uzębieniu. Zaliczane są do nich mrówkojady, leniwce i pancerniki – zwierzęta różniące się wyglądem zewnętrznym i trybem życia, ale o podobnej budowie anatomicznej. Pojawiły się w paleocenie na terenie Ameryki Południowej. Do czasów współczesnych przetrwało 30 gatunków występujących obecnie w obydwu Amerykach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczerbaniuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbatek

kobieta niemająca jednego lub kilku przednich zębów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbatka

kobieta niemająca jednego lub kilku przednich zębów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbatość

1. widoczne braki zębów;
2. stan, w którym widoczne są ubytki lub zniszczone fragmenty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczerbate; cecha tych, którzy są szczerbaci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczerbaty

1. niemający jednego lub kilku przednich zębów;
2. mający na krawędzi szczerbę lub szczerby; np. szczerbaty kubek

przymiotnik

(1.1) pot. pozbawiony jednego lub kilku zębów przednich

(1.2) posiadający szczerbę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczerbiak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Feliksa Szczerbiak – polska oficer, uczestniczka powstania warszawskiego
- Marek Szczerbiak – polski oficer, urzędnik i menadżer
- Wally Szczerbiak – amerykański koszykarz
- Walter Szczerbiak – amerykański koszykarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczerbić

1. robić w czymś szczerby;
2. powodować wyniszczenie lub stratę czegoś dla osiągnięcia jakiejś korzyści

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbice

Szczerbice (niem. Sczyrbitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Gaszowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczerbicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbiec

miecz koronacyjny królów polskich, będący jedynym zachowanym insygnium koronacyjnym Piastów; Szczerbiec

Szczerbiec – miecz koronacyjny królów Polski, jeden z najcenniejszych zabytków i unikatowe świadectwo polskiej historii. Jedyne zachowane insygnium koronacyjne dynastii Piastów. Przechowywany w Skarbcu Koronnym w Zamku Królewskim na Wawelu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczerbięcin

Szczerbięcin – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Tczew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczerbina

Przełęcz – forma ukształtowania terenu, wybitne, poprzeczne obniżenie w przebiegu grzbietu górskiego, lub grani między sąsiednimi szczytami lub turniami. Powstaje w wyniku procesu denudacji mniej odpornych skał budujących stoki. Zazwyczaj przełęcze są najwygodniejszym miejscem do przejścia z jednej doliny do drugiej przez oddzielający je grzbiet.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczerbinka

zdrobnienie od: szczerbina

- szczerbinka – rodzaj przełęczy (zwykle płytko wcięta, ale skalista i ostra)
- szczerbinka – rodzaj celownika w broni palnej
- Szczerbinka – okręg miejski Moskwy
- Szczerbinka – przełęcz w Długim Giewoncie w Tatrach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczerbiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbówka

szczerbówka ksieni, szczerbówka wierzbówka – gatunek motyla z rodziny mrocznicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerbuch

potocznie: osoba niemająca jednego lub kilku przednich zębów; szczerbak, szczerbacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerców

wieś w Polsce

Szczerców – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie bełchatowskim, w gminie Szczerców, nad rzeką Widawką. Siedziba gminy Szczerców.

Dawniej miasto - uzyskał lokację miejską przed 1364 rokiem, zdegradowany w 1870 roku. W końcu XVI wieku był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego w tenucie szczercowskiej w powiecie sieradzkim województwa sieradzkiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczercowianin

mieszkaniec Szczercowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczercowianka

mieszkanka Szczercowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczercowski

→ Szczerców

Patrz:Szczerców

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeczka na Ukrainie, lewy dopływ Dniestru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczerk

gleba piaszczysto-gliniasto-ilasta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żwir

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczerklina

Szczerklina (Ammophila) – rodzaj błonkówek z rodziny grzebaczowatych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczerknąć

o owadach: wydać krótki, urywany głos

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerolotek

szczerolotek dwubarwny - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczeropolski

prawdziwie, rdzennie polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerość

mówienie prawdy; prawdomówność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest szczery

(1.2) cecha tego, co jest szczere

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczerosrebrny

wykonany z czystego srebra

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerozłoty

1. wykonany z czystego złota;
2. w przenośni: cenny, wartościowy, np. uśmiech, serce

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerski

nazwisko

Znane osoby noszące nazwisko Szczerski:

- Andrzej Szczerski – polski historyk sztuki
- Krzysztof Szczerski – polski politolog, wiceminister spraw zagranicznych w latach 2007-2008
- Mariusz Szczerski – polski muzyk, wokalista zespołu Honor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczerszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczery; bardziej szczery

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczery

1. nieukrywający prawdy; prawdomówny, otwarty;
2. świadczący o czyjejś prawdomówności; autentyczny, prawdziwy, nieudawany;
3. pozbawiony naleciałości, np. szczery brylant; czysty

przymiotnik

(1.1) dotyczący szczerości; taki, który mówi prawdę; wyraża się szczerze, nie ukrywa tego, co myśli i czuje

(1.2) jednolity, pozbawiony domieszek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczerza

w leśnictwie: drzewostan sosnowy składający się z gonnych drzew bez żadnego podszycia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerze

przysłówek

(1.1) od: szczery

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczerzej

stopień wyższy od przysłówka: szczerze

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczerzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczerzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczerzyć

zwykle w odniesieniu do zębów: obnażać, odsłaniać, pokazywać (np. w uśmiechu lub złości)

czasownik niedokonany

(1.1) o zwierzęciu: grożąc, pokazywać zęby, kły

(1.2) o człowieku: w uśmiechu lub złości pokazywać zęby

czasownik zwrotny niedokonany szczerzyć się

(2.1) iron. uśmiechać się, zwłaszcza zalotnie, nieszczerze lub sztucznie

(2.2) sterczeć, być widocznym, ostro się rysować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczerzyca

roślina z rodziny różowatych o drobnych kwiatach; spotykana w Tatrach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęściara

1. kobieta, której sprzyja los;
2. ta, która liczy na szczęśliwy zbieg okoliczności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta, której się szczęści, której się w czymś powiodło, mająca w życiu szczęście

- Szczęściara – film z 1954 roku
- Szczęściara – film z 1975 roku
- Szczęściara – film z 2001 roku
- Szczęściara – film z 2019 roku
- Szczęściara – powieść autobiograficzna Alice Sebold z 1999

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczęściarka

→ szczęściarz; szczęściara, farciara, farciarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęściarz

1. osoba mająca szczęście; człowiek, któremu sprzyja los;
2. ten, kto liczy na szczęśliwy zbieg okoliczności

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba, której sprzyja szczęście w życiu

Szczęściarz (ang. You Lucky Dog) – amerykański film komediowy, którego premiera odbyła się 27 czerwca 1998 roku.

Film ten trwa 89 minut. Reżyserem jest Paul Schneider.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczęścić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) o Bogu, losie itp.: darzyć kogoś szczęściem, pomyślnością

czasownik zwrotny niedokonany szczęścić się (dk. brak)

(2.1) powodzić się

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczęście

1. uczucie wielkiego zadowolenia, radości;
2. pomyślny los, powodzenie; splot pomyślnych okoliczności, pomyślny traf

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczucie radości i zadowolenia

(1.2) powodzenie w jakichś działaniach, pomyślny zbieg okoliczności

Szczęście – emocja, spowodowana doświadczeniami ocenianymi przez podmiot jako pozytywne. Psychologia wydziela w pojęciu szczęście rozbawienie i zadowolenie.

W rozważaniach o jego naturze szczęście najczęściej określane jest w dwóch aspektach:

- mieć szczęście oznacza:
  - sprzyjający zbieg, splot okoliczności;
  - pomyślny los, fortuna, dola, traf, przypadek;
  - powodzenie w realizacji celów życiowych, korzystny bilans doświadczeń życiowych.

- odczuwać szczęście oznacza:
  - (chwilowe) odczucie bezgranicznej radości, przyjemności, euforii, zadowolenia, upojenia;
  - (trwałe) zadowolenie z życia połączone z pogodą ducha i optymizmem; ocena własnego życia jako udanego, wartościowego, sensownego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczęściem

1. uczucie wielkiego zadowolenia, radości;
2. pomyślny los, powodzenie; splot pomyślnych okoliczności, pomyślny traf

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczesiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęślin

drzewo, krzew lub pnącze z rodziny werbenowatych; wolkameria; klerodendron

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęśliwice

Szczęśliwice (hist. Stenclewice) – dawna wieś, obecnie osiedle i obszar MSI w dzielnicy Ochota w Warszawie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczęśliwicki

→ Szczęśliwice

Patrz:Szczęśliwice

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęśliwie

przysłówek

(1.1) ze szczęściem, zaznając szczęścia, z powodzeniem

(1.2) na szczęście

(1.3) w szczęściu i radości

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczęśliwiec

osoba, której zdarzyło się coś wyjątkowego i rzadko spotykanego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęśliwiej

stopień wyższy od przysłówka: szczęśliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęśliwość

uczucie szczęścia, zadowolenia, radości itp.; szczęście, błogość, radość, zadowolenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczucie silnego zadowolenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczęśliwostka

drobna rzecz sprawiająca komuś przyjemność

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęśliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczęśliwy; bardziej szczęśliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęśliwy

przymiotnik

(1.1) odczuwający szczęście

(1.2) przynoszący szczęście

(1.3) korzystny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczęsna

dawniej: szczęśliwy

Szczęsna – staropolskie imię żeńskie. Wywodzi się od słowa "szczęśliwa". Żeński odpowiednik imienia Szczęsny; jest uważana za odpowiednik znaczeniowy łacińskiego imienia Feliksa, Felicja. Patronem tego imienia jest św. Zygmunt Szczęsny Feliński.

Szczęsna imieniny obchodzi 17 września.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szcześniak

nazwisko

Szcześniak – polskie nazwisko.

Osoby o tym nazwisku:

- Władysław Szcześniak (1858–1926) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy warszawski w latach 1925–1926
- Kazimierz Szcześniak (1885-1945) – polski oficer
- Bolesław Szcześniak (1908–1996) – polski historyk emigracyjny, orientalista
- Alina Surmacka-Szcześniak (ur. 1925) – amerykańska chemik i doktor technologii żywności
- Andrzej Leszek Szcześniak (1932–2003) – doktor nauk historycznych, autor ponad trzydziestu książek o tematyce historycznej oraz podręczników szkolnych
- Barbara Szcześniak (ur. 1951) – polska aktorka teatralna
- Paweł Szcześniak (1952–2007) – polski rzeźbiarz
- Andrzej Szcześniak (ur. 1955) – polski strażak
- Mietek Szcześniak (ur. 1964) – polski piosenkarz, kompozytor i autor tekstów
- Paweł Szcześniak (ur. 1975) – polski koszykarz
- Filip Szcześniak (ur. 1990) – polski raper tworzący pod pseudonimem Taco Hemingway

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczęśniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczęsny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szcześniki

Szcześniki – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Hańsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Hańsk. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 98 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczęsność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szczęsne

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczęsny

dawniej: szczęśliwy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Szczęsny – imię męskie pochodzenia polskiego, po raz pierwszy notowane w 1422 roku. Wywodzi się od słowa „szczęśliwy” i jest uważane za odpowiednik znaczeniowy łacińskiego imienia Feliks i greckiego Makary. Patronem tego imienia jest święty Zygmunt Szczęsny Feliński, wspominany 17 września.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczęsław

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęsławostwo

Szczęsław z żoną; Szczęsławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęsławowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęsławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szczęsława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczęt

dawniej: pozostałość czegoś, reszta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. coś, co pozostało

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczętki

rząd morskich pancerzowców; eufazje

Szczętki (l. poj.: szczętka), eufauzje, eufazje (Euphausiacea), popularnie zwane krylem – rząd morskich pancerzowców liczący 86 gatunków. W odróżnieniu od innych skorupiaków szczętki mają skrzela zewnętrzne.

Szczętki występują we wszystkich oceanach świata, gdzie stanowią kluczowe, dolne ogniwo w łańcuchu pokarmowym. Odżywiają się fitoplanktonem oraz w mniejszym stopniu zooplanktonem, same zaś są zjadane przez wiele gatunków większych zwierząt, dla których kryl jest najważniejszym elementem diety, np. fiszbinowców, mant, rekinów wielorybich, krabojadów oraz innych płetwonogich, a także kilku gatunków ptaków morskich. Szacuje się, że w Oceanie Południowym organizmy z gatunku kryla antarktycznego (Euphausia superba) mają biomasę 500 milionów ton – dwa razy więcej niż ogólna biomasa ludzi. Połowa tego zjadana jest corocznie przez wieloryby, płetwonogie, pingwiny, kałamarnice i ryby. W poszukiwaniu pokarmu wiele gatunków szczętek odbywa pionową migrację, stanowiąc w nocy pokarm dla drapieżników żerujących przy powierzchni wody, a w dzień – w głębinach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczetnica

przedstawiciel gromady zwierząt bezkręgowych z typu pierścienic

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczetnice

gromada zwierząt bezkręgowych z typu pierścienic

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczetny

cytronela szczetna - roślina z rodziny traw, uprawiana ze względu na zawartość olejku cytronelowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczewik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obuw. but

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczeznąć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) daw. gwara. przepaść, zniknąć

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczeżuja

duży małż słodkowodny

Szczeżuja – zwyczajowa nazwa kilku gatunków małży słodkowodnych z rodziny skójkowatych (Unionidae):

- szczeżuja pospolita (Anodonta anatina)
- szczeżuja wielka (Anodonta cygnea)
- szczeżuja spłaszczona (Pseudanodonta complanata)
- szczeżuja chińska (Sinanodonta woodiana)

Dawniej nazwa szczeżuja uznawana była za zwyczajową nazwę rodzaju Anodonta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczi

kapuśniak z białej kapusty na rosole

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. popularny w kuchni rosyjskiej rodzaj zupy z warzyw liściastych, z dodatkiem mięsa, grzybów lub ryb;

Szczi (ros. щи) – popularny w kuchni rosyjskiej rodzaj zupy z warzyw liściastych, z dodatkiem mięsa, grzybów lub ryb. W zależności od zastosowanego wywaru, szczi może być kapuśniakiem, zupą grzybową lub rybną, przy czym kapusta pozostaje składnikiem niezmiennym. Współcześnie w kuchni rosyjskiej występuje kilkadziesiąt modyfikacji podstawowego przepisu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczimać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wytrzymać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczkówek

Szczkówek – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Izbica Kujawska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 132 mieszkańców. Jest dziewiętnastą co do wielkości miejscowością gminy Izbica Kujawska.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczmiel

szczmiel biały - bylina z rodziny pokrzywowatych osiągająca wysokość do 2,5 metra

Szczmiel, ramia, bemeria (Boehmeria Jacq.) – rodzaj roślin z rodziny pokrzywowatych (Urticaceae). Obejmuje on 47 gatunków występujących w strefie równikowej oraz na półkuli północnej w strefie subtropikalnej, rzadziej wkraczając w strefę klimatu umiarkowanego (po Labrador w Ameryce Północnej i Japonię w Azji). 33 gatunki rosną na Starym Świecie, a 14 na Nowym Świecie. Ze względu na pewne podobieństwo i pokrewieństwo w stosunku do pokrzyw, a jednocześnie brak włosków parzących nazywane są „fałszywymi pokrzywami” (ang. false nettles).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczoch

potocznie: młody chłopak; smarkacz, gówniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczochy

wulgarnie: mocz

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) posp. mocz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczoda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczodrak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gwara. bożonarodzeniowe pieczywo

(1.2) kulin. gwara. ciastko weselne w formie zwierzątka

Szczodrak – przysiółek wsi Goszcz w Polsce, położony w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Twardogóra. Wchodzi w skład sołectwa Goszcz.

W latach 1975–1998 przysiółek należał administracyjnie do województwa wrocławskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczodrkowice

Szczodrkowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Skała.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Integralne części miejscowości: Dąbki, Kolbuszowa, Kopanina, Pod Naramskim, Zagardle.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczodrobliwie

przysłówek

(1.1) hojnie, szczodrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczodrobliwiej

stopień wyższy od przysłówka: szczodrobliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczodrobliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie hojnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczodrobliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczodrobliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczodrobliwy

1. rozdający coś obficie, w dużej ilości;
2. hojnie udzielany

przymiotnik

(1.1) hojny, szczodry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczodrochowo

2 miejscowości w Polsce:

- Szczodrochowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Gostyń
- Szczodrochowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Skoki

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczodrok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. reg. świętokrzyski rogalik drożdżowy

(1.2) kulin. reg. kaszubski wypiek z ciasta chlebowego w formie księżyca, tradycyjnie pieczony w wigilię Trzech Króli

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczodrolistny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wiele liści

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczodrość

szczodrobliwość, hojność, bycie szczodrym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. cecha tego, co szczodre; cecha tych, którzy są szczodrzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczodrota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. bycie szczodrym

(1.2) daw. obfitość

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczodrów

Szczodrów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Syców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczodrowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczodry

szczodrobliwy;
1. rozdający coś obficie, w dużej ilości;
2. hojnie udzielany

przymiotnik jakościowy

(1.1) hojny, dający coś obficie

(1.2) udzielany w sposób hojny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczodrze

przysłówek

(1.1) w sposób szczodry

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczodrzej

stopień wyższy od przysłówka: szczodrze

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczodrzejewo

Szczodrzejewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Miłosław.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Przez Szczodrzejewo przebiega czarny szlak rowerowy, łączący Żerków przez Raszewy, Śmiełów, Nową Wieś Podgórną, Czeszewo i Winną Górę z Miłosławiem.

Wieś położona jest na terenie Żerkowsko-Czeszewskiego Parku Krajobrazowego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczodrzejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczodry

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczodrzenica

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczodrzeniec

miododajna krzewina o żółtych kwiatach

Szczodrzeniec (Chamaecytisus Link.) – wyróżniany w niektórych ujęciach systematycznych rodzaj roślin z rodziny bobowatych, alternatywnie włączany jest do rodzaju Cytisus jako sekcja Tubocytisus DC, Prodr. 2: 153. 1825. Obejmuje od ok. 30 do 43 gatunków. Rośliny te występują na obszarze od Wysp Kanaryjskich po zachodnią Azję. W Polsce występują 4 gatunki rodzime i jeden przejściowo dziczejący.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczodrzykowo

Szczodrzykowo – osada w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kórnik, w dolinie Średzkiej Strugi, przy drodze powiatowej nr 547 do Gądek

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) poznań. chłopak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczot

duża szczotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczota

duża szczotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczoteczka

1. mała szczotka;
2. przyrząd perkusyjny do uderzania w bębny;
3. włoski na nogach pszczół robotnic zbierających pyłek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała szczotka

(1.2) włoski na nóżkach pszczół robotnic

szczotka – narzędzie służące do zamiatania, wygładzania, szorowania lub mycia czegoś; zwykle zbudowana jest z włókien chemicznych lub pochodzenia roślinnego, włosia, drutów, gałęzi etc. w formie małych pęków lub węzełków umocowanych w oprawie lub grzbiecie. Przykłady:

- szczotka do brody i wąsów (kartacz)
- szczotka do butów
- szczotka do lodu używana w curlingu
- szczotka do odzieży
- szczoteczka do paznokci
- szczoteczka do rzęs
- szczotka do włosów
- szczotka do zamiatania
- szczoteczka do zębów
- szczotka ryżowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczoteczkowaty

przypominający małą szczotkę; szorstki i sterczący

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczoteczkowy

→ szczoteczka

Patrz:szczoteczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczotecznica

szczotecznica szarawka - motyl z rodziny brudnic, którego gąsienice wyrządzają szkody w lasach liściastych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczotka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) narzędzie do czyszczenia składające się z oprawki i przymocowanego do niej miękkiego włosia

(1.2) techn. specjalny rodzaj kontaktu elektrycznego pomiędzy ruchomymi częściami;

(1.3) zool. włosy rosnące na końskich pęcinach

(1.4) roboczy wydruk ze studia DTP służący do korekty;

szczotka – narzędzie służące do zamiatania, wygładzania, szorowania lub mycia czegoś; zwykle zbudowana jest z włókien chemicznych lub pochodzenia roślinnego, włosia, drutów, gałęzi etc. w formie małych pęków lub węzełków umocowanych w oprawie lub grzbiecie. Przykłady:

- szczotka do brody i wąsów (kartacz)
- szczotka do butów
- szczotka do lodu używana w curlingu
- szczotka do odzieży
- szczoteczka do paznokci
- szczoteczka do rzęs
- szczotka do włosów
- szczotka do zamiatania
- szczoteczka do zębów
- szczotka ryżowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczotkarka

maszyna do szczotkowania tkanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczotkarski

dotyczący wyrobu szczotek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczotkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący szczotki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczotkoczuby

pingwin szczotkoczuby - gatunek ptaka z rodziny pingwinów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczotkoryjce

typ małych, drapieżnych bezkręgowców; ryjkogłowy, ryjokrętki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczotkować

czasownik

(1.1) pocierać szczotką – czesząc, czyszcząc lub polerując

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczotkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczotkować., nazwa czynności

(1.2) oczyszczanie powierzchni czegoś przy pomocy szczotki

(1.3) czesanie włosów, sierści przy pomocy szczotki

- szczotkowanie w curlingu (dyscyplina sportowa)
- szczotkowanie zębów

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczotkowato

→ szczotkowaty

Patrz:szczotkowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczotkowaty

przypominający szczotkę; szorstki i sterczący

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczotkowice

Szczotkowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Działoszyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczotkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szczotką, dotyczący szczotki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczotlicha

Szczotlicha (Corynephorus P. Beauv.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Obejmuje 5 gatunków. Występują one w Europie, krajach basenu Morza Śródziemnego (północna Afryka, Bliski Wschód), na wschodzie sięgając po Iran. W Polsce rośnie jeden – szczotlicha siwa C. canescens. Rośliny te zasiedlają siedliska piaszczyste, w tym wydmy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczow

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczaw

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczubełek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczublewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczuć

1. podjudzać psa do atakowania i gonienia;
2. polować na coś z chartami

czasownik przechodni niedokonany (dk. poszczuć)

(1.1) pobudzać psa do ataku

(1.2) podburzać kogoś przeciw czemuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczucice

Szczucice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Sadowie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczuć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczucin

miasto w Polsce

Szczucin – miasto w Polsce położone w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Szczucin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Miasto jest siedzibą gminy Szczucin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczucinianin

mieszkaniec Szczucina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczucinianka

mieszkanka Szczucina (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczuciński

przymiotnik od: Szczucin, wieś gminna w województwie małopolskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczucki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Edward Szczucki – polski inżynier, polityk i samorządowiec
- Krzysztof Szczucki – polski prawnik i urzędnik państwowy, poseł na Sejm X kadencji RP, minister edukacji i nauki
- Lech Szczucki – polski historyk filozofii oraz kultury
- Marian Szczucki – komisarz polskiej policji
- Stanisław Szczucki z Wronowa – sędzia ziemski sandomierski, sekretarz królewski i poseł na Sejm I Rzeczypospolitej
- Stanisław Henryk Szczucki – rotmistrz Wojska Polskiego
- Zdzisław Szczucki – polski pilot wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczuczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce;
3. miasto na Białorusi

- Szczuczyn – miasto w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn
- Szczuczyn – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Szamotuły
- Szczuczyn – gmina miejsko-wiejska w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim
- Szczuczyn – miasto na Białorusi w obwodzie grodzieńskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczuczynianin

mieszkaniec Szczuczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczuczynianka

mieszkanka Szczuczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczuczyński

związany z miastem Szczuczyn

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Szczuczyna, związany ze Szczuczynem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczudlarka

→ szczudlarz

Patrz:szczudlarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudlarski

→ szczudlarz

Patrz:szczudlarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudlarstwo

zajęcie szczudlarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudlarz

osoba chodząca na szczudłach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudlasty

przypominający szczudła, długi i cienki; szczudłowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudła

1. pręt z podpórką na stopę, umożliwiający stawianie kroków bez dotykania ziemi stopą, używany głównie do pokazów, akrobacji;
2. podpora ułatwiająca chodzenie osobom z uszkodzoną lub amputowaną nogą; kula;
3. podpora zastępująca amputowaną nogę; proteza

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudłak

ptak z siewkowych, o czarno-białym upierzeniu, długim czarnym dziobie i bardzo długich czerwonych nogach; zamieszkuje wybrzeża jezior na obszarach stepowych i półpustynnych Eurazji, Afryki, obu Ameryk i Australii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Himantopus himantopus|ref=tak., średniej wielkości ptak o bardzo długich nogach, należący do rzędu siewkowych;

Szczudłak (zwyczajny) (Himantopus himantopus) – gatunek średniej wielkości ptaka brodzącego z rodziny szczudłonogów (Recurvirostridae), zamieszkujący wszystkie kontynenty oprócz Antarktydy. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczudłakowate

rodzina ptaków z rzędu siewkowych; szczudłonogie, szczudłonogi

Szczudłonogi, szczudłakowate (Recurvirostridae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczudłakowaty

o cechach charakterystycznych dla rodziny ptaków z rzędu siewkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudłek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. prztyczek

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczudło

1. pręt z podpórką na stopę, umożliwiający stawianie kroków bez dotykania ziemi stopą, używany głównie do pokazów, akrobacji;
2. podpora ułatwiająca chodzenie osobom z uszkodzoną lub amputowaną nogą; kula;
3. podpora zastępująca amputowaną nogę; proteza

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kij z podstawką pod stopę, do chodzenia nad ziemią

(1.2) med. podpora ułatwiająca chodzenie

(1.3) leśn. odnoga korzenia świerka

(1.4) bud. solidny element do osadzania słupów drewnianych w gruncie

(1.5) przen. ktoś bardzo wysoki, chudy

(1.6) przest. przen. osoba będąca podporą dla kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczudłonóg

ptak z rzędu siewkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudłonogi

1. o nogach podobnych do szczudeł;
2. o cechach charakterystycznych dla rodziny ptaków z rzędu siewkowych

Szczudłonogi, szczudłakowate (Recurvirostridae) – rodzina ptaków z rzędu siewkowych (Charadriiformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczudłonogie

rodzina ptaków z rzędu siewkowych; szczudłakowate, szczudłonogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczudłów

Szczudłów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łowicz.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w powiecie orłowskim województwa łęczyckiego w końcu XVI wieku. Była wsią klucza zduńskiego arcybiskupów gnieźnieńskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczudłowaty

przypominający szczudła, długi i cienki; szczudlasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczujnia

pogardliwie:
1. propagowanie nienawiści w mediach;
2. medium propagujące nienawiść polityczną lub społeczną, postrzegane jako stronnicze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. medium (stacja telewizyjna, gazeta, serwis internetowy itp.) postrzegane jako stronnicze i propagujące nienawiść polityczną lub społeczną, niekiedy wobec konkretnych osób

(1.2) pot. pejor. proceder propagowania nienawiści w mediach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczuka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zool. szczupak

- Szczuka – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gm. Brodnica
- Szczuka – pojawiająca się w niektórych źródłach nazwa jeziora Szczuckiego w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gm. Brodnica
- szczuka – staropolskie: szczupak
- Szczuka – typ radzieckich i rosyjskich atomowych okrętów podwodnych projektu 671RTM/RTMK
- Szczuka-B/M – typ radzieckich i rosyjskich atomowych okrętów podwodnych projektu 971

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczukocice

Szczukocice – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Gorzkowice.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1386. W późniejszym okresie (XVI wiek) była własnością rodu Szczukockich herbu Jelita, stamtąd też ród ów się wywodzi. W wieku XVII wraz z Gorzkowicami przeszła w posiadanie Koniecpolskich herbu Pobóg a w następnym stuleciu Zarembów herbu Jastrzębiec.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczukowice

Szczukowice – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Piekoszów.

Dojazd z Kielc zapewniają autobusy komunikacji miejskiej linii 18. Przez Szczukowice przebiega linia kolejowa Kielce-Fosowskie, w miejscowości znajduje się posterunek odgałęźny nadzorujący ruch na łącznicy kolejowej z linią Warszawa Zachodnia-Kraków Główny Osobowy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczukowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczukwin

Szczukwin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim, w gminie Tuszyn.

Wieś biskupstwa włocławskiego w powiecie piotrkowskim województwa sieradzkiego w końcu XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

W miejscowości znajduje się kopalnia górnicza zajmująca się wydobywaniem piasku, żwiru oraz kruszywa oraz jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczun

potocznie: wyrostek, gówniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. chłopak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczupaczek

zdrobnienie od: szczupak

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczupaczy

przymiotnik od: szczupak

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczupak

duża, drapieżna ryba słodkowodna z rodziny szczupakowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. długa ryba drapieżna;

(1.2) pot. długi skok

(1.3) daw. gwara. więz. nóż składany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. chudzielec

Szczupak pospolity, szczupak (Esox lucius) – gatunek szeroko rozprzestrzenionej, drapieżnej ryby z rodziny szczupakowatych (Esocidae). Jego okołobiegunowy zasięg występowania jest największym naturalnym zasięgiem ryb wyłącznie słodkowodnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczupakokształtne

rząd słodkowodnych ryb promieniopłetwych

Szczupakokształtne (Esociformes) – rząd słodkowodnych ryb promieniopłetwych, blisko spokrewnionych z łososiokształtnymi (Salmoniformes). Dawniej zaliczane były w randze podrzędu szczupakowców (Esocoidei) do rzędu śledziokształtnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczupakokształtny

o cechach szczupakokształtnych (rząd ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczupakowate

o cechach szczupakowatych (rodzina ryb)

Szczupakowate (Esocidae) – rodzina drapieżnych, słodkowodnych ryb szczupakokształtnych (Esociformes). Obejmuje 7 gatunków współcześnie żyjących i co najmniej kilka wymarłych. Poławiane jako ryby konsumpcyjne, zwłaszcza sportowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczupakowaty

o cechach szczupakowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczupakowy

→ szczupak

Patrz:szczupak

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczupieńczyk

rodzaj ryb z rzędu karpieńcokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczuplej

stopień wyższy od przysłówka: szczupło

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczuplejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczupły

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczuplusieńki

zdrobnienie od: szczupły

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: szczupły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczupluteńki

zdrobnienie od: szczupły

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: szczupły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczuplutki

zdrobnienie od: szczupły

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: szczupły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczupok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. żywiecka mieszkaniec wsi podżywieckich

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczupławy

nieco szczupły

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczupłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha charakteryzująca figurę, sylwetkę szczupłą, chudą, smukłą, mającą mało tłuszczu

(1.2) książk. przen. mała liczba bądź ilość czegoś, mała objętość

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczupły

przymiotnik

(1.1) mający smukły kształt, mało tłuszczu

(1.2) książk. przen. nieliczny, niewielki, o małej objętości

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczur

1. gryzoń z rodziny myszowatych, mający długi i pozbawiony włosów ogon;
2. potocznie: torebka herbaty ze sznurkiem i kawałkiem papieru;
3. środowiskowo: płaski rzut piłką, kiedy piłka leci tuż nad ziemią;
4. szczur lądowy - potocznie: osoba stale przebywająca na lądzie, nielubiąca morskich podróży;
5. szczur piżmowy - ssak z rzędu gryzoni; piżmoszczur, piżmak;
6. szczur faraona - gatunek drapieżnego ssaka z rodziny mangustowatych; mangusta egipska;
7. wyścig szczurów - bezmyślna, wyczerpująca i niekończąca się rywalizacja

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. gryzoń z rodziny myszowatych;

(1.2) przen. pot. torebka herbaty ekspresowej ze sznurkiem i etykietą

Szczur, seramoszczur (Rattus) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae), obejmujący kilkadziesiąt gatunków. Do najbardziej rozpowszechnionych należą, występujące również w Polsce, szczur śniady i szczur wędrowny, a także występujący w południowo-wschodniej Azji i na wyspach Pacyfiku szczur polinezyjski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczurek

mały szczur

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: szczur

(1.2) mały lub młody szczur

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. źródełko, strużka

Obiekty geograficzne

- Szczurek – osada w województwie łódzkim
- Szczurek – skała wspinaczkowa w Parku Jurajskim na Wyżynie Częstochowskiej (między wsiami Smoleń i Złożeniec)

Osoby

- Genowefa Szczurek-Cergowska (1917–1984) – polska działaczka ruchu ludowego, ekonomistka
- Jan Szczurek-Cergowski (1897–1972) – pułkownik artylerii Wojska Polskiego, prezes Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość
- Jerzy Szczurek (1892–1941) – polski nauczyciel, wojskowy
- Joanna Szczurek (ur. 1981) – polska siatkarka
- Kazimierz Szczurek (1925–2000) – polski nauczyciel, polonista i esperantysta
- Łukasz Szczurek (ur. 1988) – polski biatlonista
- Mieczysław Szczurek (1923–1978) – polski piłkarz
- Paul Szczurek (1908–1948) – członek załogi obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, SS-Unterscharführer
- Witold Szczurek (ur. 1955) – mieszkający na stałe w Niemczech polski kontrabasista, kompozytor i pedagog
- Wojciech Szczurek (ur. 1963) – samorządowiec, prezydent Gdyni od 1998
- Zbigniew Szczurek (1932–2023) – polski prawnik, sędzia, doktor nauk prawnych, specjalizujący się w prawie cywilnym
- Mateusz Szczurek (ur. 1975) – polski ekonomista, doktor nauk ekonomicznych, od 2013 do 2015 minister finansów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczurkowaty

potocznie o człowieku: mający wąską, chudą twarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczurkowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczuropodobny

przypominający szczura

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczuroskoczek

rodzaj gryzoni z rodziny karłomyszowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Dipodomys|J.E. Gray|ref=tak., mały gryzoń północnoamerykański z rodziny karłomyszowatych;

Szczuroskoczek (Dipodomys) – rodzaj ssaków z podrodziny szczuroskoczków (Dipodomyinae) w obrębie rodziny karłomyszowatych (Heteromyidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczurowa

wieś w województwie małopolskim, w powiecie brzeskim

Szczurowa – wieś w powiecie brzeskim w województwie małopolskim, siedziba gminy Szczurowa oraz parafii św. Bartłomieja Apostoła. Wieś leży u zbiegu dróg wojewódzkich 964 i 768.

Szczurowa uzyskała lokację miejską w 1785 roku, zdegradowana w 1933 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczurowaty

przypominający wyglądem szczura

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczurowski

przymiotnik od: Szczurowa, Szczurów

- Szczurowski – polskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczurołap

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zajmujący się łapaniem szczurów;

Szczurołap – człowiek zawodowo zajmujący się łapaniem i zwalczaniem szczurów.

W krajach rozwiniętych zawód ginący, wciąż spotykany m.in. w Indiach i innych państwach Trzeciego Świata.

Nazwa szczurołap stosowana jest również do określania:

- zwierząt polujących na szczury, m.in. niektóre rasy psów myśliwskich (cairn terrier, kerry blue terrier) oraz kotów
- osłony liny cumowniczej, zapobiegającej przedostawaniu się szczurów pomiędzy brzegiem a zacumowaną jednostką pływającą

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczurołapka

→ szczurołap

Patrz:szczurołap

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczurzy

przymiotnik

(1.1) taki, który należy do szczura

(1.2) charakterystyczny dla szczura, posiadający cechy szczura

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczurzyca

samica szczura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica szczura

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczurzyn

rodzaj roślin z rodziny marzanowatych

Szczurzyn (ukr. Щурин) – wieś w rejonie rożyszczeńskim obwodu wołyńskiego, która liczy 673 mieszkańców.

Założona w 1604 r. W II Rzeczypospolitej miejscowość była początkowo siedzibą gminy wiejskiej Szczurzyn w powiecie łuckim województwa wołyńskiego.

Przy końcu XIX wieku istniał chutor Perechody, który wchodził w skład gminy wiejskiej Szczuryn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczurzynek

szczurzynek koralowy - gatunek gryzonia z rodziny myszy

Szczurzynek (Melomys) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczurzysko

zgrubienie od: szczur

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczutek

prztyczek

Szczutek – polskie czasopismo wydawane w okresie II Rzeczypospolitej we Lwowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczutkowo

Szczutkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Choceń.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 149 mieszkańców. Jest osiemnastą co do wielkości miejscowością gminy Choceń.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczutowo

nazwa trzech wsi w Polsce

3 miejscowości w Polsce:

- Szczutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Górzno
- Szczutowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. golubsko-dobrzyńskim, w gminie Radomin
- Szczutowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Szczutowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczutowski

przymiotnik od: Szczutowo

Szczutowski (forma żeńska: Szczutowska; liczba mnoga: Szczutowscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 270 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczwacz

osoba zajmująca się układaniem chartów i ogarów do polowania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się układaniem chartów i ogarów do polowania

(1.2) daw. członek służby łowieckiej

(1.3) daw. opiekun sfory na polowaniu

(1.4) hist. we dworze: osoba opiekująca się ogarami i chartami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczwaność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szczwane; cecha tych, którzy są szczwani

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczwany

doświadczony w czymś, przebiegły, chytry

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczwół

szczwół plamisty - dwuletnia roślina zielna przypominająca wyglądem pietruszkę, zawierająca silny alkaloid - koniinę, rosnąca jako chwast w Eurazji i w północnej Afryce; pietrasznik plamisty, psia pietruszka, cykuta (nazwa zwyczajowa)

Szczwół (Conium L.) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych Apiaceae. Obejmuje 5–6 gatunków. Występują one w Eurazji, głównie w basenie Morza Śródziemnego. Jeden gatunek rośnie także w południowej Afryce. W Polsce występuje jeden gatunek – szczwół plamisty C. maculatum (ma status zadomowionego antropofita). Został on także zawleczony do Azji Wschodniej i Mikronezji. Roślina ta jest silnie trująca, dawniej wykorzystywana była także w ziołolecznictwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczycić

szczycić się - być dumnym z kogoś, z czegoś; chwalić się, chlubić się

czasownik niedokonany

(1.1) stpol. bronić, chronić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczycieński

1. przymiotnik od: Szczytno; szczytnowski;
2. przymiotnik od: Szczytna

przymiotnik

(1.1) dotyczący Szczytna, związany ze Szczytnem

(1.2) dotyczący Szczytnej, związany ze Szczytną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczycik

zdrobnienie od: szczyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szczyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczyciński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczygielski

nazwisko

- Jan Szczygielski (ur. 1943) – polski polityk, poseł
- Kazimierz Szczygielski (ur. 1946) – polski polityk, nauczyciel akademicki, poseł
- Marcin Szczygielski (ur. 1972) – polski pisarz, grafik, dziennikarz i projektant wnętrz.
- Wacław Szczygielski (zm. 1989) – polski historyk, autor prac z okresu Konfederacji Barskiej.
- Wojciech Szczygielski (ur. 1934) – polski historyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczygieł

mały ptak z rodziny łuszczaków, jest mniejszy od wróbla

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. mały i barwny ptak eurazjatycki;

Szczygieł (Carduelis carduelis) – gatunek małego ptaka z rodziny łuszczakowatych (Fringillidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczygli

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do szczygła

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany ze szczygłem, dotyczący szczygła

przymiotnik jakościowy

(3.1) charakterystyczny dla szczygła, mający cechy szczygła

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczyglik

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szczygieł

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczygło

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczygłowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Szczygłowski – rzymskokatolicki duchowny, społecznik, działacz oświatowy
- Stefan Szczygłowski – polski poeta i prozaik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczyk

rzadko: młoda, delikatna trawa wiosenna

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczyl

pogardliwie o osobie niedorosłej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) grub. pogardliwe określenie dziecka, zwłaszcza chłopca

Szczyl, właśc. Tymoteusz Rożynek (ur. 9 marca 2000 w Katowicach) – polski raper, piosenkarz i autor tekstów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczylać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strzelać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczyny

1. pogardliwie: słaby, złej jakości napój;
2. pospolicie: mocz

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) posp. mocz

(1.2) posp. słaby, niesmaczny napój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczypać

czasownik przechodni niedokonany (dk. szczypnąć)

(1.1) ściskać krótko i boleśnie czyjąś skórę

(1.2) odcinać dziobem lub zębami części roślin

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szczypnąć)

(2.1) powodować odczucie szczypania

czasownik zwrotny niedokonany szczypać się (dk. szczypnąć się)

(3.1) szczypać siebie samego

(3.2) szczypać siebie nawzajem

(3.3) pot. mieć skrupuły, zastrzeżenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczypanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczypać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczypanka

1. mała zaszewka na ubraniu;
2. dawniej: kluska rwana

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypawica

szczypawka; potocznie:
1. duży, drapieżny chrząszcz z rodziny biegaczy (biegacz, trzyszcz lub skorek) o dużych kleszczach, którymi zabija robaki, owady i ślimaki;
2. skorek

Skorek pospolity (Forficula auricularia), zwany potocznie „korcem”, „zausznikiem”, „szczypawką” lub „szczypawicą” – gatunek wszystkożernego skorka z rodziny skorkowatych.

W ogrodach poluje na liczne szkodniki m.in. mszyce i małe gąsienice, jednak niekiedy wgryza się w żywe rośliny. Może także upolować muszkę owocówkę (w hodowli). Jest naturalnym wrogiem rybika cukrowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczypawka

szczypawica; potocznie:
1. duży, drapieżny chrząszcz z rodziny biegaczy (biegacz, trzyszcz lub skorek) o dużych kleszczach, którymi zabija robaki, owady i ślimaki;
2. skorek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. ent. skorek (owad)

Skorek pospolity (Forficula auricularia), zwany potocznie „korcem”, „zausznikiem”, „szczypawką” lub „szczypawicą” – gatunek wszystkożernego skorka z rodziny skorkowatych.

W ogrodach poluje na liczne szkodniki m.in. mszyce i małe gąsienice, jednak niekiedy wgryza się w żywe rośliny. Może także upolować muszkę owocówkę (w hodowli). Jest naturalnym wrogiem rybika cukrowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczypawki

szczypawica; potocznie:
1. duży, drapieżny chrząszcz z rodziny biegaczy (biegacz, trzyszcz lub skorek) o dużych kleszczach, którymi zabija robaki, owady i ślimaki;
2. skorek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczypawkowate

o cechach szczypawkowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypawkowaty

o cechach szczypawkowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypce

1. przyrząd do chwytania z dwiema zaciskającymi się szczękami; kleszcze;
2. narząd chwytny niektórych zwierząt

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) techn. narzędzie do chwytania przedmiotów w formie dwóch zaciskających się ramion

(1.2) zool. dwudzielny narząd chwytny i obronny niektórych stawonogów;

- Szczypce laboratoryjne – sprzęt laboratoryjny zwykle z metalu
- Szczypce – poprawniej kleszcze, narzędzie służące do chwytania rozgrzanego kawałka metalu oraz przytrzymywania go na kowadle w czasie kucia
- Szczypce – część ciała niektórych stawonogów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczypcowy

→ szczypce

Patrz:szczypce

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypczyki

nazwisko

Pinceta (pęseta, szczypczyki) – narzędzie o sprężystych ramionach używane do chwytania przedmiotów, których mały rozmiar utrudnia lub uniemożliwia manipulację za pomocą rąk. Wywodzi się prawdopodobnie od cęgów, szczypiec lub nożyc – jak kleszcze do uchwycenia i trzymania gorących przedmiotów, używanych od zarania dziejów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczypek

1. dawniej: szczypta, niewielka ilość czegoś; odrobinka, odrobina, ociupinka;
2. dawniej: kawałek drewna; szczapka, drzazga;
3. wyrób cukierniczy, przysmak regionalny na Lubelszczyźnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczypiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypior

zielone liście cebuli; szczypiór, szczypiorek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. spoż. źdźbła cebuli używane jako dodatek do potraw

- szczypior – liście asymilacyjne cebuli zwyczajnej (Allium cepa);
- szczypior – ogół zielonych liści szczypiorku;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczypiorek

wgryzka szczypiorka - gatunek motyla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: szczypior

(1.2) bot. ogrod. gatunek rośliny z rodziny czosnkowatych;

(1.3) spoż. kulin. zielona część cebuli lub szczypiorku (1.2)

Czosnek szczypiorek, szczypiorek (Allium schoenoprasum L.) – gatunek rośliny z rodziny amarylkowatych. W stanie dzikim jest szeroko rozprzestrzeniony na półkuli północnej. Występuje w Europie, Azji i Ameryce Północnej. Jest też powszechnie uprawiany w wielu krajach świata. Status gatunku we florze Polski: roślina uprawna, efemerofit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczypiorka

wgryzka szczypiorka - gatunek motyla

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypiorniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szczypiorniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczypiorniak

potocznie: piłka ręczna (handball)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. sport. zob. piłka ręczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczypiorniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szczypiornictwem, dotyczący szczypiornictwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczypiornista

piłkarz ręczny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. sport. zawodnik grający w piłkę ręczną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczypiornistka

kobieta, dziewczyna uprawiająca szczypiorniaka (piłkę ręczną); piłkarka ręczna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka uprawiająca szczypiorniak – piłkę ręczną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczypiorno

Szczypiorno – osiedle w południowo-zachodniej części Kalisza, nad strugą Piwonia, w granicach administracyjnych miasta od 1976 r. Częścią Szczypiorna jest Nosków.

Osiedle jest jedną z największych pod względem powierzchni jednostek pomocniczych Kalisza, zasadniczo zurbanizowane w obrębie ulicy Wrocławskiej, pozostałe części to głównie pola uprawne i działki rekreacyjne.

W Szczypiornie swoje korzenie ma polska piłka ręczna, potocznie nazywana szczypiorniakiem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczypiorowy

→ szczypior

Patrz:szczypior

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypiorski

nazwisko

Szczypiorski (forma żeńska: Szczypiorska; liczba mnoga: Szczypiorscy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 581 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa szczypior i jest najbardziej rozpowszechnione w środkowo-zachodniej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczypka

1. dawniej: szczypta, niewielka ilość czegoś; odrobinka, odrobina, ociupinka;
2. dawniej: kawałek drewna; szczapka, drzazga;
3. wyrób cukierniczy, przysmak regionalny na Lubelszczyźnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ogrod. sadzonka

(1.2) kulin. wyrób cukierniczy na bazie cukru; przysmak regionalny z Lubelszczyzny;

Szczypka – przysmak regionalny z Lubelszczyzny; wyrób cukierniczy na bazie cukru.

Ma postać laseczki przypominającej szczapę drewna (stąd też pochodzi jego nazwa: „szczypa” – kawałek rozłupanego drewna przesyconego żywicą, służący do rozpalania ognia). Może mieć różne barwy, dzięki zastosowanym barwnikom i smaki (aromaty itp.).

Szczypki są często sprzedawane na odpustach w lubelskich parafiach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczypkowice

Szczypkowice (kaszb. Szczëpkòjce lub też Szczepkòjce, niem. Zipkow) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Główczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczypkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczypnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. szczypać)

(1.1) dokonany od|szczypać.

czasownik zwrotny dokonany szczypnąć się (ndk. szczypać się)

(2.1) dokonany od|szczypać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczypta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka ilość jakiejś substancji sypkiej, taka jaką można ująć końcami palców

(1.2) przen. niewielka ilość jakiejś niematerialnej cechy

Szczypta określa ilość substancji sypkiej (cukru, soli kuchennej, pieprzu itp.) mieszcząca się między palcami: kciukiem i wskazującym.

W przepisach kulinarnych i gospodarstwie domowym szczypta jest jedną ze zwyczajowych jednostek miary masy lub objętości. Miara ta jest nieprecyzyjna, bowiem ilość substancji, którą można uchwycić w dwa palce bardzo zależy od rodzaju tej substancji – przede wszystkim od wielkości ziaren, a także od wielkości palców osoby, która tę substancję chwyta.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczyr

roślina zielna z rodziny wilczomleczowatych

Szczyr (Mercurialis L.) – rodzaj roślin jednorocznych i bylin należący do rodziny wilczomleczowatych. Obejmuje 10 gatunków. Rośliny te występują w Europie, północnej Afryce, wschodniej Azji. Jako rośliny introdukowane rosną w Kalifornii (Ameryka Północna), w południowych częściach Ameryki Południowej i Afryki oraz na Nowej Zelandii. Do flory Polski należą dwa gatunki: szczyr roczny (M. annua) i szczyr trwały (M. perennis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczyrba

nazwisko

Szczyrba (słow. Štrba, niem. Tschirm, węg. Csorba) – gmina (obec) na Słowacji położona w kraju preszowskim, w okręgu Poprad. Na obec Szczyrba składają się: wieś Szczyrba jako taka, osada Tatrzańska Szczyrba (powstała w 1871) oraz miejscowość Szczyrbskie Jezioro.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczyrbaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szczerbaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczyrbok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. osoba szczerbata

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczyrczanin

mieszkaniec Szczyrku (miasta w Polsce); szczyrkowianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczyrczanka

mieszkanka Szczyrku (miasta w Polsce); szczyrkowianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczyrecki

→ Szczyrk; szczyrkowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczyrk

gatunek gleby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina w południowej Polsce, w Beskidzie Śląskim;

Szczyrk – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim. Miasto o charakterze turystyczno-wypoczynkowym. Według danych z 31 grudnia 2023 roku miasto miało 5283 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczyrkać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dzwonić (monetami, zębami)

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczyrki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nożyczki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczyrkowianin

mieszkaniec Szczyrku (miasta w Polsce); szczyrczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczyrkowianka

mieszkanka Szczyrku (miasta w Polsce); szczyrczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczyrkowka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. muz. grzechotka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szczyrkowski

→ Szczyrk; szczyrecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczyt

1. najwyższy punkt góry; najwyżej wzniesiony lub najdalej wysunięty punkt jakiegoś obiektu;
2. najwyższy stopień nasilenia czegoś, eksploatowania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najwyższy punkt góry

(1.2) najwyższy punkt dowolnej rzeczy

(1.3) przen. obrady ważnych osób

(1.4) przen. godziny największego nasilenia ruchu lub poboru energii

(1.5) przen. górna granica czegoś (zwykle niematerialnego)

(1.6) przen. orgazm

(1.7) hist. książk. ogólne określenie średniowiecznej tarczy piechoty i jazdy;

(1.8) wojsk. podn. rycerska tarcza bojowa i turniejowa, na której umieszczano herb rodowy

(1.9) stpol. obrona

(1.10) archit. trójkątne zamknięcie elewacji pomiędzy dwiema połaciami dachu

(1.11) archit. ozdobne, zwężające się ku górze, zwieńczenie portalu, ryzalitu lub innego elementu architektonicznego

- Szczyt (architektura) – określenie budowlane
- Szczyt (drogownictwo) – określenie drogowe
- Szczyt (ekonomia) – określenie ekonomiczne
- Szczyt (geografia) – określenie geograficzne
- Szczyt (polityka) – określenie politologiczne
- Tarcza (uzbrojenie) – szczyt jako staropolskie określenie tarczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczytkowice

Szczytkowice – wieś w Polsce, położona 5 km na północ od Trzebnicy, wzdłuż drogi powiatowej nr 1400D w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Trzebnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczytna

1. przynoszący chlubę; zaszczytny;
2. podniosły, górnolotny;
3. dawniej: wysoki, strzelisty

Szczytna (do 1945 r. niem. Rückers) – miasto w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szczytna. Leży u podnóża Gór Stołowych, nad Bystrzycą Dusznicką.

Ośrodek przemysłowo-usługowy i turystyczno-krajoznawczy. Przemysł metalowy i drzewny, do 2012 funkcjonowała także huta szkła gospodarczego i szlifiernia kryształów. Przez miasto przebiega trasa międzynarodowa E67 i linia kolejowa Kudowa-Zdrój – Kłodzko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczytnianin

1. mieszkaniec Szczytnej (miasta lub wsi w Polsce);
2. mieszkaniec Szczytna (miasta lub wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szczytna

(1.2) osoba pochodząca ze Szczytna, urodzona w Szczytnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczytnianka

1. mieszkanka Szczytnej (miasta lub wsi w Polsce);
2. mieszkanka Szczytna (miasta lub wsi w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szczytna

(1.2) kobieta pochodząca ze Szczytna, urodzona w Szczytnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczytnica

roślina z rodziny nastroszowatych; nastrosz; rzęst

Szczytnica (niem. Martinwaldau; dawn. Marcinkowce) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie bolesławieckim, w gminie Warta Bolesławiecka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczytnicki

przymiotnik od: Szczytniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczytnicowate

o cechach szczytnicowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczytnicowaty

o cechach szczytnicowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczytniej

stopień wyższy od przysłówka: szczytnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szczytny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczytniki

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. część miasta Wrocław;
3. część miasta Świdwin

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 11, w tym 10 podstawowych

- Szczytniki – część miasta Świdwin
- Szczytniki – wieś w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Szczytniki – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Szczytniki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Załuski
- Szczytniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica
- Szczytniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Wiślica
- Szczytniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy
- Szczytniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Szczytniki
- Szczytniki – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kórnik
- Szczytniki – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Ostrowice
- Szczytniki – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Nowogard

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczytno

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

Szczytno (niem. Ortelsburg, mazur. Scÿtno) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, siedziba powiatu szczycieńskiego i gminy wiejskiej Szczytno.

Przez Szczytno przebiegają drogi: krajowa nr 53, krajowa nr 57, krajowa nr 58 oraz wojewódzka 600.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szczytność

1. cecha czegoś przynoszącego chlubę; zaszczytność;
2. dawniej: wzniosłość, podniosłość, górnolotność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szczytne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczytnowski

przymiotnik od: Szczytno; szczycieński (lokalnie)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Szczytnem, dotyczący Szczytnem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczytny

1. przynoszący chlubę; zaszczytny;
2. podniosły, górnolotny;
3. dawniej: wysoki, strzelisty

przymiotnik

(1.1) przynoszący zaszczyt, chlubę

(1.2) odznaczający się szlachetnością dążeń, starań, uczynków

(1.3) wzniosły, górnolotny

(1.4) przest. wysoki, strzelisty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szczytować

mieć orgazm

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczytowanie

mieć orgazm

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szczytować.

(1.2) seks. przeżywanie orgazmu

Orgazm, (od starogreckiego ὀργασμός orgasmós „gwałtowne podniecenie”, od ὀργάω orgáō „pękać, świecić, gwałtownie pragnąć”), także: klimaks (od starogreckiego κλῖμαξ klîmax „wzrost”), szczytowanie – moment najsilniejszego podniecenia seksualnego i towarzyszącego mu silnego uczucia rozkoszy podczas seksu lub masturbacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szczytówka

Szczytówka – końcowy element wędziska zakończony przelotką szczytową (tulipanem), służąca wędkarzowi do sygnalizacji brań, np. przy łowieniu feederem lub w metodzie spinningowej nadania przynęcie odpowiedniej akcji. Szczytówka jest także elementem amortyzującym w zestawie wędkarskim. W pewnym zakresie uniemożliwia rybie zerwanie żyłki. Od jej twardości pośrednio zależy także akcja wędziska.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szczytowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szczytowy

przymiotnik

(1.1) związany ze szczytem, dotyczący szczytu

(1.2) archit. o ścianie: ta która znajduje się przy szczycie dachu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szebach

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szebeka

niewielki okręt wojenny, dwu- lub trzymasztowy, używany w XVIII-XIX w. głównie przez piratów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szechina

w judaizmie: symbol boskiej obecności wśród ludzi; Szechina

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) rel. widoczna obecność Boga w świecie, jego immanencja występująca w wierzeniach judaistycznych, czasem personifikowana i rozumiana jako boski pierwiastek żeński lub jedno z wielu imion Boga;

Szechina (dosł. „zadomowienie”; hebr. ‏שכינה‎, od rdzenia szachan = „mieszkać”; jid. ‏Szchine‎) – w judaizmie termin określający immanencję, niecielesną obecność Boga w świecie. Najstarszą zapisaną formę tego terminu, w aramejskiej formie Szekinta odnaleźć można w targumach, interpretacyjnych przekładach aramejskich Starego Testamentu. Termin „Szachina” można także spotkać w Talmudzie, midraszach i innej pozabiblijnej literaturze żydowskiej. Podmiotowo Szechina jest identyczna z Bogiem, jednak nigdy nie była adresatem modlitw i nie przypisywano jej boskich atrybutów. Termin był w targumach stosowany dla podkreślenia zróżnicowania tej formy Bożej obecności, od pierwotnego, antropomorficznego wyobrażenia Stwórcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szechita

w judaizmie: ubój rytualny zwierząt lądowych i ptaków

Szechita (hebr. שחיטה) – w judaizmie ubój rytualny zwierząt lądowych i ptaków, którego dokonuje specjalnie w tym celu uczony rytualny rzezak – szojchet (jidysz; hebr. szohet).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szedyt

materiał wybuchowy

Szedyt – materiał wybuchowy, mieszanina chloranu lub nadchloranu potasu z tłuszczami roślinnymi i nitrozwiązkami. Nazwa pochodzi od francuskiej miejscowości Chedde (w departamencie Górna Sabaudia), która była pierwszym miejscem jego produkcji. Został wynaleziony w roku 1897 i szybko zyskał bardzo duże znaczenie. Współcześnie stosowany jest w spłonkach w amunicji strzeleckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szedziec

Szedziec – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie górowskim, w gminie Góra.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szef

kierownik jakiegoś zespołu, przełożony, naczelnik, dyrektor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba kierująca grupą ludzi, zespołem

Szef (fr. chef) – osoba kierująca zespołem, np. przełożony, dowódca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szefelin

średniowieczna broń drzewcowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szefer

nazwisko

Szefer (hebr. שפר; oficjalna pisownia w ang. Shefer) – moszaw położony w Samorządzie Regionu Merom ha-Galil, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeflera

rodzaj roślin z rodziny araliowatych

Szeflera (Schefflera) – rodzaj roślin z rodziny araliowatych (Araliaceae). W tradycyjnym, szerokim ujęciu jest to takson polifiletyczny liczący ok. 900–1100 gatunków występujących na większości obszarów kuli ziemskiej o tropikalnym i subtropikalnym klimacie. W obrębie rodzaju wyróżnianych jest wiele grup, którym nadawane są różne rangi systematyczne – od podgatunków po osobne rodzaje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szefostwo

szef z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Szefowa

1. kobieta szef;
2. żona szefa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przełożona, zwierzchniczka

(1.2) pot. poufale o kobiecie podejmującej decyzje

(1.3) pot. żona szefa

Szefowa (ang. Girlboss) – amerykański serial telewizyjny (komedia) wyprodukowany przez Denver and Delilah Productions, który jest luźną adaptacją biografii „#GIRLBOSS” Sophii Amoruso. Wszystkie 13 odcinków pierwszej serii zostało udostępnionych 21 kwietnia 2017 roku na stronie internetowej platformy Netflix.

25 czerwca 2017 roku platforma ogłosiła anulowanie serialu po jednym sezonie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szefować

czasownik

(1.1) kierować jakąś organizacją lub firmą

#### Źródła:

Wiktionary

# Szefowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szefować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szefowo

1. kobieta szef;
2. żona szefa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szefuńcio

zdrobnienie od: szef

#### Źródła:

SJP.pl

# Szefunio

zdrobnienie od: szef

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeged

miasto na Węgrzech; Segedyn, Szegedyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szegedyn

miasto na Węgrzech; Segedyn, Szeged

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeherezada

narratorka i bohaterka "Baśni z tysiąca i jednej nocy"

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) folk. liter. imię|polski|ż.; imię postaci z arabskiej baśni;

- Szeherezada – postać najprawdopodobniej fikcyjna, główna bohaterka baśni Baśnie z tysiąca i jednej nocy.
- Szeherezada – suita symfoniczna Nikołaja Rimskiego-Korsakowa.
- Szeherezada – balet ułożony z muzyki tej suity.
- Szeherezada – kantata Maurice’a Ravela na sopran solo i orkiestrę symfoniczną.
- Szeherezada – z cyklu Maski op.34 Karola Szymanowskiego.
- Szeherezada – film z 1990 roku, znany też pod alternatywnym tytułem Baśnie tysiąca i jednej nocy.
- Szeherezada – francuski serial animowany z 1996r, znany też pod alternatywnym tytułem Księżniczka Szeherezada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeik

szejk, szajch, szejch;
1. arabski tytuł honorowy, używany w stosunku do osób starszych;
2. tytuł przywódcy arabskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szejch

szejk, szeik, szajch;
1. arabski tytuł honorowy, używany w stosunku do osób starszych;
2. tytuł przywódcy arabskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szejk

szeik, szajch, szejch;
1. arabski tytuł honorowy, używany w stosunku do osób starszych;
2. tytuł przywódcy arabskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. tytuł przywódcy gminy muzułmańskiej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(2.1) kulin. napój mleczny z różnymi dodatkami smakowymi (owocami, czekoladą)

Szejk (arab. ‏شيخ‎, szajch – dosłownie starzec, naczelnik) – termin wieloznaczny:

- arabski władca plemienia lub terytorium;
- duchowny islamski wyższej rangi;
- w krajach arabskich określenie starszej, szanowanej osoby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szejkanat

terytorium będące we władaniu szejka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jednostka administracyjna podlegająca władzy szejka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szejkat

terytorium rządzone przez szejka; szejkanat

#### Źródła:

SJP.pl

# Szejker

naczynie służące do przyrządzania drinków i koktajli; shaker

#### Źródła:

SJP.pl

# Szejna

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szejnfeld

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szekel

1. dawna moneta hebrajska o wadze około 6 gramów; srebrnik; sykl;
2. starohebrajska jednostka wagi wynosząca około 1,4 grama; sykl;
3. jednostka monetarna Izraela równa 100 agorot

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta Izraela;

(1.2) staroż. metrol. bliskowschodnia jednostka wagi;

(1.3) staroż. numizm. bliskowschodnia złota lub srebrna moneta

Szekel (hebr. שקל, hebr. l.mn. שקלים, szkalim; arab. شيقل) – oficjalna jednostka walutowa Państwa Izrael od 1980 roku, kiedy ogłoszono prawo ustanawiające nową walutę, do 1985 roku. Zastąpiła ona funta izraelskiego. Emitentem szekli był Bank Izraela. Propozycja druku nowych banknotów, podobnych do tych z okresu liry, zapadła już w 1978 roku, ale emisję banknotów oraz monet rozpoczęto w 1980 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szekiel

półogniwo w kształcie podkowy służące do łączenia lin i łańcuchów ze sobą lub z innym osprzętem; szekla, szakla

#### Źródła:

SJP.pl

# Szekla

półogniwo w kształcie podkowy służące do łączenia lin i łańcuchów ze sobą lub z innym osprzętem; szakla, szekiel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. element metalowy do łączenia części takielunku;

Szekla (szakla, szekiel, szakiel) – metalowa klamra w kształcie litery "U" lub "Ω", tworząca zamknięty obwód, otwierany i zamykany za pomocą śruby lub sprężynowej zapadki, służąca do łączenia elementów takielunku, np. liny z żaglem oraz szybkiego i czasowego łączenia lin zakończonych okiem, łańcuchów i ich kombinacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szekler

przedstawiciel ludności węgierskiej zamieszkującej Rumunię

Szeklerzy, Seklerzy, Sekelowie (węg. Székely [l.poj.], Székelyek [l.mn.] (wym. /ˈseːkɛj/), łac. siculitas) – grupa etniczna zamieszkująca wschodnią część Siedmiogrodu (nazywaną także Seklem bądź Seklerszczyzną, węg. Székelyföld lub Székely) w dzisiejszej Rumunii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeklerka

przedstawicielka ludności węgierskiej zamieszkującej Rumunię

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeklerzy

ludność węgierska zamieszkująca Rumunię

Szeklerzy, Seklerzy, Sekelowie (węg. Székely [l.poj.], Székelyek [l.mn.] (wym. /ˈseːkɛj/), łac. siculitas) – grupa etniczna zamieszkująca wschodnią część Siedmiogrodu (nazywaną także Seklem bądź Seklerszczyzną, węg. Székelyföld lub Székely) w dzisiejszej Rumunii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeksna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w europejskiej Rosji, lewy dopływ Wołgi;

Szeksna (ros. Шексна́) – lewy dopływ Wołgi mający swe źródła w Jeziorze Białym, w obwodzie wołogodzkim, na terenie Rosji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szekspir

nazwisko, np. William Szekspir (Shakespeare), 1564-1616 - wybitny angielski pisarz i dramaturg

William Shakespeare (forma spolszczona: Szekspir; ur. prawd. 23 kwietnia 1564, ochrzczony 26 kwietnia 1564, w Stratford-upon-Avon, zm. 23 kwietnia?/3 maja 1616 tamże) – angielski poeta, dramaturg, aktor. Powszechnie uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy literatury angielskiej oraz reformatorów teatru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szekspirolog

badacz, znawca twórczości Szekspira

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. badacz zajmujący się twórczością i życiem Szekspira

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szekspirologia

badania nad twórczością Szekspira

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. liter. nauka dotycząca twórczości Szekspira

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szekspirologiczny

dotyczący szekspirologii

przymiotnik

(1.1) związany z szekspirologią bądź twórczością Szekspira

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szekspirolożka

→ szekspirolog

Patrz:szekspirolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Szekspirowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szekspira lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Szekspira

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szekszniański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szeksną, dotyczący Szeksny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szekulada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. czekolada

#### Źródła:

Wiktionary

# Szel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. karc. dzwonek, karo

#### Źródła:

Wiktionary

# Szela

Szela (hebr. שֵׁלָה, Šēlā) – postać biblijna ze Starego Testamentu, trzeci syn Judy i jego żony Kananejki Bat-Szuy. Jego historia pojawia się głównie w Księdze Rodzaju (Rdz 38,5-26). Szela narodził się w Kezib. Był młodszym bratem Era oraz Onana, którzy kolejno poślubili Tamar, jednak obaj zginęli bezdzietnie. Po ich bezpotomnej śmierci Juda obiecał swojej owdowiałej synowej, Tamar, że wyda za nią również Szelę, co jednak się nie stało. Od Szela pochodzi ród Szelanitów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szeląg

1. drobna moneta miedziana w dawnej Polsce;
2. srebrna moneta bita przez Krzyżaków w XIV i XV wieku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. dzielnica Poznania na lewym brzegu Warty;

(1.2) geogr. osada w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w gminie Łukta;

(1.3) geogr. zob. Szeląg Mały., zob. Szeląg Wielki.

- szeląg – jednostka obrachunkowa i moneta
- Szeląg – część Poznania
- Szeląg – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
- Szeląg Mały – jezioro

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Szeląg – pseudonim autorski dziennikarza i satyryka Zbigniewa Mitznera
- Marcin Szeląg – polski szachista
- Tomasz Szeląg – autor książek historycznych
- Wojciech Szeląg – dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szelągowe

→ szeląg; szelężny, szelążny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelągowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Szelągowski – polski historyk, nauczyciel
- Daniel Szelągowski – polski piłkarz
- Franciszek Szelągowski – polski inżynier mostownictwa
- Wiktor Szelągowski – polski wioślarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szelągowy

→ szeląg; szelężny, szelążny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelak

odmiana żywicy naturalnej otrzymywana z wydzieliny czerwców lakowych lub wytwarzana syntetycznie, stosowana do wyrobu lakierów, emalii, farb, past do skóry itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. chem. naturalna żywica pozyskiwana w Indiach i Tajlandii z wydzieliny owadów z gatunku nazwa systematyczna|Lac laccifer.;

Szelak (E 904) – odmiana żywicy naturalnej, pozyskiwanej z wydzieliny owadów (Kerria lacca) zwanych czerwcami (od czerwonego koloru), żyjących w Indiach i Tajlandii na drzewach, zwanych popularnie szelakowymi.

Cały cykl życia czerwców trwa ok. 6 miesięcy. Odżywiają się sokiem wysysanym spod kory, produkując szelak jako ochronną skorupkę dla larw. Absorbują go do momentu śmierci z przejedzenia. Każda samica przed śmiercią składa ok. 1000 jajeczek. Sok z drzewa przechodzi transformację chemiczną w ciele owada i w końcu jest wydalany. W kontakcie z powietrzem formuje się twarda skorupka, która pokrywa cały rój łącznie z gałązkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szelakowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wytworzony z szelaku

#### Źródła:

Wiktionary

# Szelążek

zdrobnienie od: szeląg

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelążne

→ szeląg; szelężny, szelągowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelążny

→ szeląg; szelężny, szelągowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelbąg

prosty mebel do siedzenia i spania, używany w średniowieczu głównie przez biedotę; szelbiąg, szlabanek, ślubanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelbiąg

prosty mebel do siedzenia i spania, używany w średniowieczu głównie przez biedotę; szelbąg, szlabanek, ślubanek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelburg

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelburg-Zarembina

Ewa Szelburg-Zarembina (1899-1986) - pisarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeleczka

zdrobnienie od: szelka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szelka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szeleczki

zdrobnienie od: szelka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelejewo

- Szelejewo – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Gąsawa
- Szelejewo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Piaski

Zobacz też: Szelejewo Drugie, Szelejewo Pierwsze

#### Źródła:

Wikipedia

# Szelerski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeleścić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. szelesnąć)

(1.1) powodować, wywoływać szelest

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeleścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szelest

#### Źródła:

Wiktionary

# Szelest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) onomatopeja, cichy dźwięk towarzyszący poruszaniu się liści, kartek papieru, sztywnych tkanin itp.

Osoby o nazwisku Szelest

- Emilia Szelest – polska pisarka i dziennikarka
- Hanna Szelest (1920-2006) – polska filolożka klasyczna, tłumaczka
- Stanisław Szelest (1901-) – polski wojskowy
- Sylwia Szelest (1975-) – polska biathlonistka
- Wasilij Szelest (1915-1994) – radziecki wojskowy
- Zygmunt Szelest (1911-1990) – polski oszczepnik

Inne

- Szelest Spadających Papierków – grupa muzyczna

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szelestać

poetycko: szeleścić

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelestliwie

→ szelestliwy

Patrz:szelestliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelestliwy

rzadko: wydający szelest; szeleszczący

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelestnica

Szelestnica (łac. gangraena emphysematosa, ang. black leg, black quarter, quarter ill) – ostra, zakaźna, niezaraźliwa, bakteryjna choroba głównie młodego bydła, owiec, kóz i bawołów powodowana przez bakterie Clostridium chauvoei lub Clostridium feseri. Występuje na całym świecie. Pojawia się w okresie wypasania bydła na danym terenie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szeleszczący

1. taki, który podczas używania szeleści, wydaje szelest;
2. żartobliwie: szeleszczący argument - łapówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeleszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szeleścić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeleszczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelężne

→ szeląg; szelągowy, szelążny

Szelężne (szynkowe, podatek dziesiątego szeląga) – podatek pośredni płacony przez mieszczan w wysokości 10% sprzedawanych przez nich trunków, wprowadzony w 1673, w związku z przejęciem wpływów z czopowego przez skarby wojskowe. Do 1775 wpływy z szelężnego pozostawały do dyspozycji sejmików szlacheckich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szelężnik

rodzaj roślin zielnych z rodziny zarazowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Rhinanthus|ref=tak., rodzaj roślin zielnych z rodziny zarazowatych;

Szelężnik (Rhinanthus L.) – rodzaj roślin zielnych z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Obejmuje według różnych źródeł od ok. 35 do ok. 45, czy nawet 50 gatunków. Taksonomia rodzaju i oznaczanie gatunków jest trudne ze względu na polimorfizm tych roślin (występowanie licznych ekotypów) – często inaczej wyglądających w różnych porach roku i na różnych siedliskach (np. w górach i na niżu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szelężny

→ szeląg; szelągowy, szelążny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelf

przybrzeżny obszar dna morskiego lub oceanicznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. geogr. przybrzeżna strefa dna morskiego będąca częścią kontynentu zalanego wodami płytkiego morza;

Szelf kontynentalny (z ang. continental shelf, półka kontynentalna) – część kontynentu zalana wodami płytkiego morza – morza szelfowego. Szelf stanowi podwodne przedłużenie kontynentów i wyznacza granicę ich powierzchni, jak również przybliżoną granicę wpływu morza na kontynent.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szelfowy

przymiotnik od: szelf

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeliga

nazwisko

Szeliga – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie niżańskim, w gminie Harasiuki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Harasiuki.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Hucie Krzeszowskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeligowo

Szeligowo (niem. Seeligsfelde, 1937-1945: Eichenfelde) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój. Przez wieś przepływa rzeka Grudzianka. W 2011 roku liczba mieszkańców we wsi Szeligowo wynosiła 117.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szeligowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Szeligowski – polski kompozytor i pedagog
- Bogumił Szeligowski – polski urzędnik
- Piotr Szeligowski – polski karateka i trener
- Stanisław Szeligowski – polski astronom
- Tadeusz Szeligowski – polski kompozytor, pedagog, prawnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeliniak

chrząszcz z rodziny ryjkowców, szkodnik sosen i świerków

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelit

minerał, wolframian wapnia

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) miner. wolframian wapnia; biały, szary, bądź żółtawy minerał będący istotnym źródłem rudy wolframu;

Szelit (lub scheelit) – minerał z gromady wolframianów (wolframian wapnia). Jest minerałem rzadkim. Nazwa minerału pochodzi od nazwiska szwedzkiego chemika Carla Scheelego, który odkrył, że jest to sól kwasu wolframowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szelitowy

przymiotnik

(1.1) przym. od szelit

#### Źródła:

Wiktionary

# Szelka

pas ułatwiający niesienie, ciągnięcie, transport czegoś; także: część uprzęży zaprzęgowej, spadochronowej itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pasek z elastycznej tkaniny, zakładany na ramiona w celu podtrzymywania spodni;

(1.2) pas ułatwiający przemieszczanie przedmiotów

(1.3) część uprzęży zaprzęgowej lub spadochronowej

(1.4) pot. część trolejbusu umożliwiająca pobór prądu z trakcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szelki

część garderoby podtrzymująca spodnie lub inne ubranie

Szelki – paski z tkaniny, przekładane przez ramiona, na plecach przyjmujące kształt litery X lub Y, przypinane do spodni (z przodu i z tyłu) w celu ich podtrzymywania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szelków

wieś w Polsce

Stary Szelków – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Szelków.

Miejscowość jest siedzibą gminy Szelków. Do 1954 roku był siedzibą gminy Smrock.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ostrołęckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szelkowski

przymiotnik od: Szelków

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelma

(r. męski) mężczyzna sprytny, umiejący sobie radzić w różnych sytuacjach, niekoniecznie w uczciwy sposób; hultaj, łajdak, łobuz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) posp. osoba przebiegła, cwana, pozbawiona skrupułów; hultajska, łajdacka, łotrowska

(1.2) rub. spryciarz, urwis, psotnik, wisus

Szelma – debiutancki nielegal polskiego rapera Tymona nagrany we współpracy z producentem Magierą. Wydany w 1999 roku.

Pochodzący z albumu utwór pt. „Ooops! wpadka” znalazł się na 96. miejscu listy 120 najważniejszych polskich utworów hip-hopowych według serwisu T-Mobile Music.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szelmeczka

dawniej: sprytna, atrakcyjna i zalotna kobieta, wykorzystująca te cechy dla własnych celów; szelma, szelmucha, szelmuta, szelmutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szelma

(1.2) daw. zalotnica, spryciara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szelmić

szelmić się - dawniej: postępować niegodziwie, w sposób pełen podstępów, przebiegłości

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelmostwo

1. podstępność, łobuzerstwo, chytrość, przebiegłość;
2. filuterność, zalotność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postępowanie osoby cwanej i bez skrupułów

(1.2) rub. spryciarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szelmować

przestarzale:
1. postępować niegodziwie, oszukiwać;
2. nazywać kogoś szelmą, obrażać;
3. obcinać komuś ucho w ramach kary;
4. szelmować się - ganić się, łajać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelmowski

1. właściwy szelmie; podstępny; przebiegły;
2. figlarny

przymiotnik

(1.1) podstępny, pełen przebiegłości

(1.2) świadczący o skłonności do figli, żartów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szelmowsko

przysłówek

(1.1) na sposób szelmy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szelmowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szelmowskie; cecha tych, którzy są szelmowscy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szelmsztuk

dawniej: oszustwo, oszukaństwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelmucha

dawniej: sprytna, atrakcyjna i zalotna kobieta, wykorzystująca te cechy dla własnych celów; szelma, szelmutka, szelmuta, szelmeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. szelma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szelmuta

dawniej: sprytna, atrakcyjna i zalotna kobieta, wykorzystująca te cechy dla własnych celów; szelma, szelmucha, szelmutka, szelmeczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szelmutka

dawniej: sprytna, atrakcyjna i zalotna kobieta, wykorzystująca te cechy dla własnych celów; szelma, szelmucha, szelmuta, szelmeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szelma

(1.2) daw. zalotnica, spryciara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szelontać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. potrząsać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szelski

przymiotnik od: Chelles (Francja); kultura szelska - jedna z najstarszych kultur paleolitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szema

rodzaj modlitwy judaistycznej

Szema Jisrael (hebr. ‏שמע ישראל‎, pol. Słuchaj, Izraelu) – jedna z dwóch najważniejszych, obok Amidy, modlitw w judaizmie. Składa się z biblijnych fragmentów: Pwt 6, 4-9; Pwt 11, 13-21; Lb 15, 37-41.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szembek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Szembek – polski herb szlachecki z nobilitacji, znany głównie jako herb rodziny Szembeków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szembekowo

Szembekowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Obrowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szemborowo

Szemborowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Strzałkowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

We wsi znajduje się zabytkowy kościół św. Urszuli oraz cmentarz przykościelny z pocz. XIX w, wpisany do krajowego rejestru zabytków pod nr rej.: A-510/251 z 8.11.1994 r.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szemielino

Szemielino (niem. Schöningsthal) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie stargardzkim, w gminie Dolice, położona 7 km na północny zachód od Dolic (siedziby gminy) i 14 km na południowy wschód od Stargardu (siedziby powiatu).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szempliński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Szempliński – polski wojskowy, szpadzista, olimpijczyk, działacz sportowy
- Zygmunt Szempliński – polski ekonomista i publicysta, sowietolog, działacz emigracyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szemrać

1. wydawać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrażać swoje niezadowolenie

czasownik

(1.1) wydawać cichy, jednostajny szmer, cicho szumieć

(1.2) przen. wyrażać nie całkiem otwarcie swoje niezadowolenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szemraj

1. wydawać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrażać swoje niezadowolenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szemrania

1. wydawać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrażać swoje niezadowolenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szemranie

1. wydawać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrażać swoje niezadowolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szemrać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szemrany

potocznie lub gwarowo: podejrzany, niepewnego pochodzenia, nieczysty

przymiotnik jakościowy

(1.1) podejrzany, nieuczciwy, nieczysty

(1.2) gwara. przestępcza cwaniacki, dobry, wtajemniczony

Szemrany – album muzyczny nagrany przez zespół Koli i wydany w czerwcu 1999. Dotychczas jest jedyną płytą wydaną przez Koli.

W utworach można usłyszeć fragmenty m.in.:

- piosenki Marka Grechuty „Ważne są tylko te dni, których jeszcze nie znamy”
- wypowiedzi z filmu „Wniebowzięci”
- piosenki Grzesiuka „Rum Helka”
- pierwszego zdania zapisanego w języku polskim („Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj”)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szemrowice

Szemrowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Schemrowitz) – wieś w Polsce położona w Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie oleskim, w gminie Dobrodzień.

W latach 1945–54 siedziba gminy Szemrowice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szemud

wieś w Polsce

Szemud (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Szëmôłd, niem. Schönwalde) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Szemud, przy drodze ekspresowej S6 i drodze wojewódzkiej nr 224.

Wieś królewska w powiecie gdańskim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szemudzki

przymiotnik od: Szemud

#### Źródła:

SJP.pl

# Szendzielorz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeng

chiński instrument muzyczny dęty

Sheng, szeng (笙, shēng) – chiński instrument muzyczny należący do grupy aerofonów stroikowych. Zbudowany jest z kilkunastu piszczałek trzcinowych ze stroikami w dolnej części. Wszystkie piszczałki umieszczone są w drewnianym zbiorniku powietrza.Sheng jest jednym z najstarszych instrumentów muzycznych Chin. Jest też najstarszym instrumentem stroikowym i prototypem większości istniejących aerofonów stroikowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szenila

wątek runowy używany do tkania dywanów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szenjang

miasto w Chinach; Shenyang

Shenyang (chiń. upr. 沈阳; chiń. trad. 瀋陽; pinyin Shěnyáng; mandż.: Mukden, ᠮᡠᡴ᠋ᡩᡝᠨ) – największe miasto Mandżurii oraz jej stolica w chińskiej prowincji Liaoning.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szenkować

czasownik

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. darować (w prezencie)

#### Źródła:

Wiktionary

# Szensi

prowincja w Chinach; Shaanxi

Shaanxi (wymowa; chiń. upr. 陕西; chiń. trad. 陝西; pinyin Shǎnxī; Wade-Giles Shan-hsi) – prowincja w północno-środkowej części ChRL. Teren prowincji obejmuje część Wyżyny Lessowej. Od południa ograniczone górami Qin Ling.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szenti

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. rodzaj staroegipskiej przepaski biodrowej lub spódniczki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szenwald

nazwisko

- Alina Szenwald (1910–1989) – polska dziennikarka.
- Lucjan Szenwald (1909–1944)– polski poeta, żołnierz, działacz komunistyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeol

podziemny świat ciemności u Hebrajczyków, analogicznie - hades u Greków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) rel. w Starym Testamencie: miejsce pobytu zmarłych, w którym istnieją pod postacią cieni;

Szeol (hebr. שְׁאוֹל) – w Starym Testamencie, a przede wszystkim we wczesnym judaizmie, miejsce pobytu zmarłych, pozbawionych wszelkiej radości istnienia i życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szepcik

zdrobnienie od: szept

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szept

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szepczący

mówić po cichu

Patrz:szeptać

#### Źródła:

SJP.pl

# Szepczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szepietowianin

mieszkaniec Szepietowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szepietowianka

mieszkanka Szepietowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szepietowo

miasto w Polsce

Szepietowo – miasto w Polsce położone w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim. Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. Szepietowo liczyło 2018 mieszkańców.

Miejscowość jest siedzibą miejsko-wiejskiej gminy Szepietowo oraz stolicą dekanatu szepietowskiego. Prawa miejskie Szepietowo otrzymało z dniem 1 stycznia 2010 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szepietowski

przymiotnik od: Szepietowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. strugarka poprzeczna

#### Źródła:

Wiktionary

# Szepleć

czasownik niedokonany

(1.1) daw. seplenić

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeplenić

dawniej: wymawiać wadliwie spółgłoski; seplenić

#### Źródła:

SJP.pl

# Szepleniuch

dawniej: ten, co szepleni (sepleni) - wymawia wadliwie spółgłoski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeplerzyzna

wieś w Polsce

Szeplerzyzna – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Iława.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szepnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. szeptać)

(1.1) powiedzieć bardzo cicho; rzec szeptem

#### Źródła:

Wiktionary

# Szept

1. ciche, bezdźwięczne mówienie, słyszane tylko przez osoby znajdujące się blisko mówiącego;
2. poetycko: cichy dźwięk nieokreślonej wysokości, wydawany przez coś będącego w stałym, jednostajnym ruchu; szmer, szelest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bezdźwięczny, cichy głos, słyszany tylko z bliska

(1.2) niegłośny dźwięk czegoś znajdującego się w stałym, jednostajnym ruchu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szeptać

mówić po cichu

czasownik przechodni niedokonany (dk. szepnąć)

(1.1) mówić szeptem (cicho, nie powodując drgań wiązadeł głosowych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szeptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szeptać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeptanka

1. rzadko: cieche mówienie;
2. plotka, niesprawdzona pogłoska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mówienie, rozmawianie szeptem

(1.2) pot. pogłoska, nieoficjalna wiadomość przekazywana z ust do ust

(1.3) film. pot. głos lektora filmowego

(1.4) pot. ciche tłumaczenie symultaniczne komuś do ucha

Czytanie filmu przez lektora, tłumaczenie lektorskie (pot. szeptanka; ang. voice-over) – jedna z trzech technik lokalizacji filmów (obok dubbingu i napisów), polegająca na nałożeniu na oryginalną ścieżkę dźwiękową dodatkowej, zawierającej tłumaczenie czytane przez lektora. Została przyjęta w krajach byłego Związku Radzieckiego oraz w Polsce. W innych krajach nie jest w ogóle stosowana lub w bardzo ograniczonym zakresie, np. w filmach dokumentalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeptany

taki, który jest rozpowszechniany w tajemnicy, po kryjomu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeptem

1. ciche, bezdźwięczne mówienie, słyszane tylko przez osoby znajdujące się blisko mówiącego;
2. poetycko: cichy dźwięk nieokreślonej wysokości, wydawany przez coś będącego w stałym, jednostajnym ruchu; szmer, szelest

- Szeptem – seria książek autorstwa Becci Fitzpatrick
  - Szeptem – pierwsza książka z tego cyklu
- Szeptem – album studyjny Anny Marii Jopek
- „Szeptem” – utwór Ludmiły Jakubczak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeptucha

kobieta lecząca lub odpędzająca złe moce zamawianiem; szeptunka, znachorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. szeptunka.

Szeptun (szeptunka, szeptucha, wiedźma) – uzdrowiciel lub uzdrowicielka ludowa oferująca swoje usługi osobom wierzącym w moc leczenia. W Polsce występują głównie w rejonie Podlasia. Przeważnie są to osoby wyznania prawosławnego. Ich działalność jest uważana za praktyki pogańskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeptun

regionalnie: znachor, osoba lecząca zamawianiem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który leczy zamawianiem;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) kulisty dzwonek przy uprzęży

Szeptun (szeptunka, szeptucha, wiedźma) – uzdrowiciel lub uzdrowicielka ludowa oferująca swoje usługi osobom wierzącym w moc leczenia. W Polsce występują głównie w rejonie Podlasia. Przeważnie są to osoby wyznania prawosławnego. Ich działalność jest uważana za praktyki pogańskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeptunka

kobieta lecząca lub odpędzająca złe moce zamawianiem; szeptucha, znachorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która leczy zamawianiem

Szeptun (szeptunka, szeptucha, wiedźma) – uzdrowiciel lub uzdrowicielka ludowa oferująca swoje usługi osobom wierzącym w moc leczenia. W Polsce występują głównie w rejonie Podlasia. Przeważnie są to osoby wyznania prawosławnego. Ich działalność jest uważana za praktyki pogańskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szepty

1. ciche, bezdźwięczne mówienie, słyszane tylko przez osoby znajdujące się blisko mówiącego;
2. poetycko: cichy dźwięk nieokreślonej wysokości, wydawany przez coś będącego w stałym, jednostajnym ruchu; szmer, szelest

Szepty (ang. The Awakening) – brytyjski horror z 2011 roku w reżyserii Nicka Murphy’ego. W filmie występują Rebecca Hall, Dominic West i Imelda Staunton.

Światowa premiera filmu odbyła się 11 listopada 2011 roku, natomiast w Polsce odbyła się 15 czerwca 2012 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szeptycki

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie;

Szeptycki (ukr. Шептицький, Szeptyćkyj), Krystynopol – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, stolica rejonu szeptyckiego, 9 km na południe od miasta Sokal, 15 km na wschód od granicy z Polską, u ujścia Sołokii do Bugu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szer

1. (zwykle w liczbie mnogiej) granitowa wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec i fale morskie, występująca u wybrzeży Półwyspu Skandynawskiego; scher, skjer, skjor, szkier;
2. środowiskowo: podzielenie się informacją z innymi użytkownikami portalu społecznościowego

Szkier (również skier, skjer, szer) – skalista wysepka, muton, powstały w wyniku niszczenia podłoża przez lodowiec oraz zalania. Szkiery charakterystyczne są dla bałtyckich wybrzeży Szwecji i Finlandii (np. Wyspy Alandzkie), zachodnich wybrzeży Norwegii oraz wybrzeży Alaski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szer.

1. skrót od: szeregowiec (czytany jako cały, odmienny wyraz);
2. skrót od: szerokość (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = szerokość

(1.2) = wojsk. szeregowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szerardyzacja

w technologii: obróbka cieplno-chemiczna, w wyniku której dochodzi do wytworzenia na powierzchniach wyrobów stalowych powłoki ochronnej ze stopu żelaza z cynkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerbet

dawniej: sorbet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerchla

1. ostra, krótka wełna owcza
2. twarda sierść jakiegokolwiek zwierzęcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerchlowaty

mający krótką i twardą sierść

#### Źródła:

SJP.pl

# Szereg

1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciąg osób lub przedmiotów ustawionych obok siebie w linii prostej

(1.2) mat. wyrażenie będące sumą skończonej lub nieskończonej liczby składników

zaimek liczebny nieokreślony

(2.1) książk. zaimek informujący o dużej liczbie kogoś lub czegoś

## w matematyce

- szereg – konstrukcja umożliwiająca wykonanie uogólnionego dodawania przeliczalnej liczby składników
- szereg Fouriera – szereg, pozwalający rozłożyć funkcję okresową, spełniającą warunki Dirichleta, na sumę funkcji trygonometrycznych
- szereg funkcyjny – szereg, którego wyrazami są funkcje o wspólnej dziedzinie
- szereg geometryczny – ciąg którego n-ty wyraz jest suma n pierwszych wyrazów ciągu geometrycznego
- szereg harmoniczny – szereg liczbowy
- szereg jednostajnie zbieżny – szereg, którego wyrazami są funkcje o wspólnej dziedzinie
- szereg Laurenta – szereg Laurenta funkcji zespolonej to reprezentacja tej funkcji w postaci szeregu potęgowego, w którym występują również składniki o wykładniku ujemnym
- szereg Maclaurina – przedstawienie funkcji (n+1)-razy różniczkowalnej przy pomocy wielomianu zależnego od kolejnych jej pochodnych oraz dostatecznie małej reszty
- szereg potęgowy – szereg funkcyjny
- szereg przemienny – szereg liczbowy, którego wyrazy są na przemian dodatnie i ujemne
- szereg rozbieżny – konstrukcja umożliwiająca wykonanie uogólnionego dodawania przeliczalnej liczby składników
- szereg Taylora – przedstawienie funkcji (n+1)-razy różniczkowalnej przy pomocy wielomianu zależnego od kolejnych jej pochodnych oraz dostatecznie małej reszty
- szereg trygonometryczny – szereg funkcyjny
- szereg Walsha – tworzą funkcje Walsha, które można uporządkować według jednego indeksu
- szereg Liouville’a-Neumanna – szereg będący jednoznacznym i ciągłym rozwiązaniem drugiego rodzaju równania całkowego Fredholma

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeregi

1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeregiem

1. rząd utworzony z osób, rzeczy itp. ustawionych w jednej linii;
2. większa liczba czegoś

przysłówek

(1.1) kolejno, jeden za drugim

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: szereg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szeregowa

żołnierka niemająca stopnia podoficerskiego ani oficerskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeregowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szeregować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeregowiec

żołnierz bez stopnia podoficerskiego i oficerskiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. wojsk. żołnierz najniższy rangą;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. archit. dom wybudowany w szeregu z innymi

- szeregowy (daw. szeregowiec) − najniższy stopień wojskowy
- dom szeregowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeregówka

Szeregówka – rodzaj wsi, który powstał w XVI wieku wskutek reorganizacji dóbr królewskich. Wyróżnia się regularnym łanowym układem pól, ale w przeciwieństwie do rzędówki i łańcuchówki posiada zwarcie ustawione zagrody. Są one rozmieszczone wzdłuż prostej ulicy w środku obszaru wiejskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szeregowo

przysłówek

(1.1) w szeregu, kolejno

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeregowy

żołnierz niemający stopnia podoficerskiego ani oficerskiego; szeregowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. najniższy stopień wojskowy;

(1.2) nieformalna nazwa harcerza nieposiadającego żadnej funkcji;

przymiotnik

(2.1) niewyróżniający się z tłumu, zwyczajny

(2.2) ułożony w szereg; znajdujący się w szeregu; kolejny w szeregu

Szeregowy – najniższy stopień wojskowy w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Wyższym stopniem jest starszy szeregowy.

Stopień szeregowego bez szczególnego nadania otrzymują poborowi powołani po raz pierwszy do czynnej służby wojskowej z dniem stawienia się do służby, ochotnicy oraz osoby przeniesione do rezerwy bez odbycia służby wojskowej (do 31 grudnia 2009) – z dniem przeniesienia do rezerwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeremeta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeremietiew

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeremietiewo

Port lotniczy Moskwa-Szeremietiewo im. A.S. Puszkina (ros. Аэропорт Шереметьево имени А. С. Пушкина IPA: [ʂɨrʲɪˈmʲetʲjɪvə], ang. Sheremetyevo International Airport) (Kod IATA: SVO, Kod ICAO: UUEE) – najważniejsze międzynarodowe lotnisko w Moskwie. Jest największym lotniskiem w Rosji. W 2019 roku obsłużyło prawie 50 mln pasażerów. Lotnisko Szeremietiewo jest główną bazą linii lotniczych Aerofłot.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szerl

czarny minerał używany do wyrobu biżuterii żałobnej, odmiana turmalinu; szerlit, skoryl

Szerlit, Schörl, Szerl – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do krzemianów pierścieniowych. Czasami, szczególnie w starszej literaturze jest opisywany jako borokrzemian. Należy do grupy turmalinu, tworząc szeregi izomorficzne z elbaitem i drawitem. Nazwa pochodzi od starogermańskiego terminu schörl, oznaczającego minerały płonne towarzyszące rudzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szerlit

minerał, czarna odmiana turmalinu bogata w żelazo; szerl; skoryl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Szerlit, Schörl, Szerl – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do krzemianów pierścieniowych. Czasami, szczególnie w starszej literaturze jest opisywany jako borokrzemian. Należy do grupy turmalinu, tworząc szeregi izomorficzne z elbaitem i drawitem. Nazwa pochodzi od starogermańskiego terminu schörl, oznaczającego minerały płonne towarzyszące rudzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szermierczy

dotyczący szermierki lub szermierza

przymiotnik

(1.1) sport. odnoszący się do szermierki lub szermierza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szermierka

1. sztuka walki bronią białą;
2. dyscyplina sportowa obejmująca walkę na florety, szable i szpady;
3. rzadko: kobieta szermierz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztuka władania białą bronią

(1.2) sport. dyscyplina sportowa, stanowiąca walkę bronią białą, jak szpada, floret i szabla

Szermierka (dawniej fechtunek) – sztuka walki opierająca się na wykorzystaniu broni białej. Współcześnie także nazwa dyscypliny sportowej zaliczanej do sportów walki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szermierz

1. sportowiec uprawiający szermierkę;
2. osoba władająca bronią białą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek władający lekką białą bronią

(1.2) sport. sportowiec uprawiający szermierkę

(1.3) przen. bojownik za jakąś sprawę czy ideę

Szermierka (dawniej fechtunek) – sztuka walki opierająca się na wykorzystaniu broni białej. Współcześnie także nazwa dyscypliny sportowej zaliczanej do sportów walki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szermować

1. nadużywać wzniosłych słów, określeń w wystąpieniach publicznych, w dyskusji, w rozmowie;
2. nadużywać czegoś;
3. przestarzałe: władać bronią białą

czasownik niedokonany

(1.1) przen. popisywać się czymś, nadużywać jakichś argumentów, haseł lub słów w dyskusji, przemówieniu

(1.2) przest. walczyć na białą broń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szermowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szermować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeroki

przymiotnik

(1.1) mający określony wymiar poprzeczny

(1.2) mający duży wymiar poprzeczny

(1.3) rozciągający się daleko we wszystkie strony

(1.4) o ubraniu: nieprzylegający ściśle do ciała lub za duży

(1.5) mający znaczny zasięg, dotyczący różnych spraw, osób, rzeczy

Miejscowości w Polsce:

- Szeroki Bór
- Szeroki Kamień

Masyw górski w Bieszczadach:

- Szeroki Wierch

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeroko

przysłówek

(1.1) na określony wymiar w poprzek

(1.2) rozlegle wszerz, na dużą odległość w poprzek

#### Źródła:

Wiktionary

# Szerokobiodry

przymiotnik

(1.1) o szerokich, wydatnych biodrach

#### Źródła:

Wiktionary

# Szerokobrzeżek

pływak szerokobrzeżek - duży chrząszcz wodny z rodziny pływakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokodziób

gatunek średniej wielkości ptaka z rzędu wróblowych, np. szerokodziób białoskrzydły

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokodziobki

rodzina ptaków z rzędu wróblowych

Szerokodziobki (Platyrinchidae) – rodzina ptaków z podrzędu tyrankowców (Tyranni) w rzędzie wróblowych (Passeriformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szerokodzioby

petrelek szerokodzioby - gatunek ptaka z rodziny burzykowatych

Szerokodzioby (Eurylaimidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). We współcześnie stosowanych ujęciach systematycznych obejmuje 10 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szerokoeliptyczny

mający kształt szerokiej elipsy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokofrontowy

przymiotnik

(1.1) archit. taki, który ma szeroki front

#### Źródła:

Wiktionary

# Szerokogłowy

mający szeroką głowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokojajowaty

szeroki i przypominający kształtem ptasie jajo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokokątny

w odniesieniu do obiektywu aparatu fotograficznego: mający krótszą ogniskową niż obiektyw standardowy, obejmujący większe od niego pole widzenia

przymiotnik

(1.1) fot. charakteryzujący się szerokim kątem widzenia, obejmujący szerokie pole widzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szerokolistny

mający szerokie liście

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający szerokie liście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szerokonose

1. mający szeroki nos;
2. o cechach szerokonosych (podrząd ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokonosy

1. mający szeroki nos;
2. o cechach szerokonosych (podrząd ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokootworowy

przymiotnik

(1.1) mający otwory o dużej średnicy

(1.2) dotyczący szerokich otworów

#### Źródła:

Wiktionary

# Szerokopasmowy

przymiotnik

(1.1) elektron. wykorzystujący szerokie pasmo częstotliwości wytwarzane przez modem

#### Źródła:

Wiktionary

# Szerokopyski

kajman szerokopyski - gatunek gada z rodziny aligatorowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokopyszczek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Scoteanax|Troughton|ref=tak., rodzaj nietoperzy z plemięemienia wieczorków występujący w Australii

(1.2) zool. nietoperz z rodzaju szerokopyszczków (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Szerokość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poprzeczny wymiar obiektu

(1.2) geogr. zob. szerokość geograficzna.

- Szerokość (rozmiar)
- Szerokość geograficzna

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szerokości

środowiskowo: forma zakończenia kontaktu słownego, używana przez kierowców, zwłaszcza zawodowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokoskrzydły

mający duże, szerokie skrzydła

przymiotnik

(1.1) taki, który ma szerokie skrzydła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szerokostożkowy

mający szeroki stożek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerokotorowy

przymiotnik

(1.1) kolej. mający szerzej niż normalnie rozstawione szyny kolejowe

(1.2) kolej. dostosowany do szerokiego toru

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeromin

Szeromin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szerominek

Szerominek – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk.

W latach 1954–1959 wieś należała i była siedzibą władz gromady Szerominek, po jej zniesieniu w gromadzie Płońsk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szerować

środowiskowo: udostępniać określoną treść w internecie

czasownik niedokonany

(1.1) pot. udostępniać, dzielić się czymś w mediach społecznościowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szerpa

1. wysokogórski tragarz dostarczający ładunki w te miejsca, gdzie tradycyjny transport nie jest w stanie dotrzeć;
2. potocznie: wysłannik rządu uczestniczący w negocjacjach międzypaństwowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek tybetańskiego ludu zamieszkującego Himalaje w Indiach i Nepalu;

Szerpa – określenie w języku polskim oznaczające tragarza (pomocnika) wysokogórskiego dostarczającego ładunki w te miejsca, gdzie tradycyjny transport nie jest w stanie dotrzeć.

Nazwa pochodzi od nazwy plemienia Szerpów żyjącego w Himalajach, spośród którego rekrutowano pomocników przy wyprawach w Himalaje. Z czasem zaczęto określać wszystkich pomocników tym mianem.

Obecnie szerpowanie to jedna z dyscyplin sportu, polegająca na wnoszeniu określonego wagowo ładunku pod górę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szerpentyna

noszona w XV-XVIII wieku krzywa szabla; serpentyna; karabela

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerpijka

członkini plemienia himalajskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerpijski

dotyczący Szerpów, właściwy Szerpom

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szerpami, dotyczący Szerpów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szerpowie

1. wysokogórski tragarz dostarczający ładunki w te miejsca, gdzie tradycyjny transport nie jest w stanie dotrzeć;
2. potocznie: wysłannik rządu uczestniczący w negocjacjach międzypaństwowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szerszeń

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. większy od osy owad drapieżny;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szerszeniak

łowik szerszeniak - gatunek muchówki z rodziny łowikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerszenieć

o sierści zwierząt: tracić gładkość i połysk

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerszy

stopień wyższy od przymiotnika: szeroki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerting

cienka, gęsta tkanina bawełniana; shirting

#### Źródła:

SJP.pl

# Szeryf

1. w USA: lokalny urzędnik egzekwujący prawo;
2. w średniowiecznej Anglii: królewski urzędnik o rozległych kompetencjach; obecnie: tytuł honorowy;
3. szarif;
a) w krajach muzułmańskich: honorowy tytuł przysługujący członkom klanu Haszim (należał do niego Mahomet);
b) dawniej: tytuł gubernatora Mekki należącego do rodu Haszymidów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) w Anglii: urzędnik w hrabstwie należącym do króla, pełniący funkcję administratora;

(1.2) w USA: policjant lub urzędnik nadzorujący aparat policyjny na terenie hrabstwa;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) druk. w niektórych krojach pisma: zakończenie linii znaku, przeznaczone głównie do dekoracji;

Szeryf (ang. sheriff) – urząd w systemie prawodawstwa angielskiego, szkockiego i amerykańskiego, także stanowisko osoby piastującej ten urząd. Tytuł szeryfa wywodzi się ze średniowiecznej Anglii, gdzie oznaczał urzędnika królewskiego na terenie hrabstwa (ang. shire reeve).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeryfowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szeryfem, dotyczący szeryfa

(1.2) typogr. o kroju pisma: posiadający znaki z liniami zakończonymi szeryfami

#### Źródła:

Wiktionary

# Szeryzacja

proces dojrzewania wina, nadający mu cechy sherry

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerzej

stopień wyższy od przysłówka: szeroko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szerzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szerzyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) popularyzować coś; sprawiać, że coś staje się coraz bardziej znane, powszechne

czasownik zwrotny szerzyć się

(2.1) stawać się coraz bardziej powszechnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Szerzyciel

osoba rozpowszechniająca coś; propagator; krzewiciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który coś szerzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szerzycielka

kobieta rozpowszechniająca coś; propagatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta propagująca jakieś idee

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szerzyński

przymiotnik od: Szerzyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szerzyny

wieś w Polsce

Szerzyny – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim. Miejscowość jest siedzibą gminy Szerzyny. Pod względem geograficznym znajduje się na Pogórzu Ciężkowickim u południowych podnóży Pasma Brzanki. Przez miejscowość przepływa rzeka Olszynka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześć

liczebnik oznaczający liczbę 6

liczebnik główny

(1.1) liczba 6

(1.2) cyfra 6

6 (sześć) – liczba naturalna następująca po 5 i poprzedzająca 7. 6 jest też cyfrą wykorzystywaną do zapisu liczb w różnych systemach liczbowych, np. w ósemkowym, dziesiętnym i szesnastkowym.Warunek podzielności zapisanej w systemie dziesiętnym liczby przez 6 to, aby suma jej cyfr była podzielna przez 3 i ostatnia cyfra była podzielna przez 2. Liczba sześć jest najmniejszą liczbą złożoną o różnych faktorach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sześc.

skrót od: sześcienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesiąt

[czytaj: szeździesiąt] liczebnik oznaczający liczbę 60

liczebnik główny

(1.1) liczba 60

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesiątak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 60

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesiątka

1. grupa sześćdziesięciu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 60;
3. sześćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 60

(1.2) grupa 60 osób lub rzeczy

(1.3) osiągnięcie wieku 60 lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesiątkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą sześćdziesiąt, dotyczący liczby sześćdziesiąt

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesiąty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 60

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od sześćdziesiąt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięcioczterobitowy

przymiotnik

(1.1) inform. taki, który zawiera sześćdziesiąt cztery bity

(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości sześćdziesięciu czterech bitów

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięcioczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięcioczterolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięcioczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięcioczterolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięcioczteroletni

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt cztery lata

(1.2) trwający sześćdziesiąt cztery lata

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięcioczteropolowy

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt cztery pola

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięcioczwórka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. nuta trwająca jedną sześćdziesiątą czwartą całej nuty;

Sześćdziesięcioczwórka – nuta w notacji muzycznej, trwająca tyle, co połowa trzydziestodwójki.

Sześćdziesięcioczwórki poniżej trzeciej linii z zasady zapisuje się w ten sposób, że laski znajdują się po prawej stronie główki i skierowane są do góry. Od trzeciej linii wzwyż laski umieszcza się po lewej stronie główki i skierowane są one w dół. Chorągiewki zawsze umieszcza się po prawej stronie kreski. Jeśli kilka sześćdziesięcioczwórek sąsiaduje ze sobą, można je połączyć w grupę za pomocą poczwórnej belki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sześćdziesięciodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciodwulatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt dwa lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt dwa lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciodwulatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciodwuletni

mający sześćdziesiąt dwa lata, trwający sześćdziesiąt dwa lata itp.

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt dwa lata

(1.2) trwający sześćdziesiąt dwa lata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięciodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciodziewięciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt dziewięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt dziewięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciodziewięciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciodziewięcioletni

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt dziewięć lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt dziewięć lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciogodzinny

trwający sześćdziesiąt godzin

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesięciojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciojednolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt jeden lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt jeden lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciojednolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciojednoletni

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt jeden lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt jeden lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciokilkuletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający sześćdziesiąt kilka lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciokrotny

powtarzający się sześćdziesiąt razy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesięciolatek

mężczyzna sześćdziesięcioletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku 60-69 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 60-69 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięciolatka

kobieta albo samica zwierząt mająca sześćdziesiąt lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięciolatki

mężczyzna sześćdziesięcioletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesięciolecie

1. okres sześćdziesięciu lat;
2. sześćdziesiąta rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres sześćdziesięciu lat

(1.2) sześćdziesiąta rocznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięcioletni

mający sześćdziesiąt lat

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięciominutowy

trwający sześćdziesiąt minut

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający sześćdziesiąt minut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięcioośmioipółletni

mający sześćdziesiąt osiem lat i pół roku, trwający sześćdziesiąt osiem lat i pół roku itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesięcioośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięcioośmiolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięcioośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt osiem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięcioośmiolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięcioośmioletni

1. trwający sześćdziesiąt osiem lat; przypadający za sześćdziesiąt osiem lat;
2. będący w wieku sześćdziesięciu ośmiu lat, mający sześćdziesiąt osiem lat

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt osiem lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt osiem lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięcioosobowy

1. składający się z sześćdziesięciu osób;
2. przeznaczony dla sześćdziesięciu osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesięcioparoletni

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający sześćdziesiąt kilka lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciopięciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt pięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt pięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciopięciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciopięciolecie

1. okres sześćdziesięciu pięciu lat;
2. sześćdziesiąta piąta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesięciopięcioletni

mający sześćdziesiąt pięć lat, trwający sześćdziesiąt pięć lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt pięć lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt pięć lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 60, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 60

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćdziesięciościan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o sześćdziesięciu ścianach

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciosiedmiolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt siedem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt siedem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciosiedmiolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciosiedmioletni

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt siedem lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt siedem lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciosześciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt sześć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt sześć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciosześciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciosześcioletni

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt sześć lat

(1.2) trwający sześćdziesiąt sześć lat

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający sześćdziesiąt trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześćdziesięciotrzylatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca sześćdziesiąt trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześćdziesiąt trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześćdziesięciotrzylatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciotrzyletni

przymiotnik

(1.1) mający sześćdziesiąt trzy lata

(1.2) trwający sześćdziesiąt trzy lata

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześćdziesięciowatowy

mający moc sześćdziesięciu watów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćdziesiona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od sześćdziesiątka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(2.1) pejor. środ. przestęp. slang. młodz. ktoś, kto donosi

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześcian

1. prostopadłościan o sześciu kwadratowych ścianach; szczególny przypadek sześciościanu;
2. liczba będąca trzecią potęgą danej liczby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. prostopadłościan, którego każda ze ścian jest kwadratem;

(1.2) mat. wynik podniesienia do trzeciej potęgi;

- sześcian (algebra)
- sześcian (geometria)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sześcianek

kulista lub owalna bakteria tworząca kolonie podobne do sześcianów; pakietowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcianik

zdrobnienie od: sześcian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sześcian

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcienny

1. będący sześcianem;
2. część nazwy niektórych jednostek objętości opartych na jednostce w formie sześcianu;
3. pierwiastek sześcienny - pierwiastek arytmetyczny trzeciego stopnia

przymiotnik

(1.1) mat. odpowiadający sześcianowi

(1.2) mat. o pierwiastku: trzeciego stopnia

Sześcian – wynik trzykrotnego przemnożenia liczby przez siebie. Jest to więc potęga o wykładniku równym 3 zwana też trzecią potęgą liczby. Jako operator jednoargumentowy zapisywany jest w postaci x^{3}. Termin sześcian nawiązuje do geometrii, bowiem objętość sześcianu o boku a jest równa a^{3}.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sześcioaktowy

składający się z sześciu aktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioarowy

mający powierzchnię sześciu arów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioatomowy

składający się z sześciu atomów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciobarwność

→ sześciobarwny

Patrz:sześciobarwny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciobarwny

mający sześć barw; sześciokolorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciobiegowy

1. o mechanizmie napędowym: mający sześć biegów;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o sześciu biegach

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciobitowy

1. zawierający sześć bitów;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości sześciu bitów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioboczność

→ sześcioboczny

Patrz:sześcioboczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioboczny

dotyczący sześcioboku, mający sześć boków, ograniczony sześcioma płaszczyznami itp.

przymiotnik

(1.1) mający sześć boków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciobój

dyscyplina sportowa złożona z sześciu konkurencji

Sześciobój ciężarowy – konkurencja w podnoszeniu ciężarów, która była rozgrywana w Polsce w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku. Składała się z biegu, skoku, rzutu, pływania, rwania sztangi oraz podrzutu sztangi. Konkurencja ta miała na celu ocenę wszechstronności ciężarowca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześciobok

wielobok płaski o sześciu bokach

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. sześciokąt.

Sześciokąt (sześciobok, heksagon) – wielokąt o sześciu bokach i sześciu kątach wewnętrznych. Suma miar kątów w dowolnym sześciokącie jest równa 720°.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sześciobramkowy

charakteryzujący się strzeleniem sześciu bramek

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciocalowy

mający długość sześciu cali

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciocentymetrowy

mający długość sześciu centymetrów, wynoszący sześć centymetrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciocyfrowy

złożony z sześciu cyfr

przymiotnik

(1.1) składający się z sześciu cyfr, mający sześć cyfr

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciocylindrowy

mający sześć cylindrów, np. samochód sześciocylindrowy

przymiotnik

(1.1) techn. mający sześć cylindrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcioczęściowy

składający się z sześciu części

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioczłonowy

składający się z sześciu członów

przymiotnik

(1.1) liczący sześć członów, składający się z sześciu członów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciodaniowy

składający się z sześciu dań

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciodniówka

1. okres sześciu dni;
2. dawna sportowa impreza kolarska

International Six Days Enduro (ISDE) (Drużynowe Mistrzostwa Świata Zespołów Narodowych, do 1980 International Six Days Trials (ISDT)) potocznie zwane Sześciodniówką – doroczne drużynowe zawody motocyklowe enduro rozgrywane pod auspicjami Fédération Internationale de Motocyclisme (FIM), będące, zgodnie z regulaminem FIM, dorocznym testem niezawodności motocykli i umiejętności kierowców składające się z sześciu jednodniowych etapów rozgrywanych w kolejnych dniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześciodniowy

mający sześć dni, trwający sześć dni itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający sześć dni

(1.2) będący w wieku sześciu dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciodolarowy

mający wartość sześciu dolarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciodrożny

mający sześć dróg

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciodrzwiowy

przymiotnik

(1.1) mający sześcioro drzwi

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciodzielny

dzielący się na sześć części

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioelementowy

złożony z sześciu elementów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioetapowo

przysłówek

(1.1) w sześciu etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześcioetapowy

składający się z sześciu etapów

przymiotnik

(1.1) składający się z sześciu etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciofazowo

przysłówek

(1.1) w sześciu fazach, etapach

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciofazowy

1. składający się z sześciu faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich sześciu prądów przemiennych

przymiotnik

(1.1) składający się z sześciu faz, etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciofrankowy

mający wartość sześciu franków

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciofuntowy

mający wartość sześciu funtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciogodzinny

trwający sześć godzin

przymiotnik

(1.1) trwający sześć godzin

(1.2) będący w wieku sześciu godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciogramowy

ważący sześć gramów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciograniasty

mający sześć grani (krawędzi, kantów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciogroszowy

mający wartość sześciu groszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciogłosowy

składający się z sześciu głosów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciogłowicowy

wyposażony w sześć głowic

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciogłowy

mający sześć głów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioipółgodzinny

trwający sześć i pół godziny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioipółletni

mający sześć lat i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioipółmiesięczny

mający sześć i pół miesiąca, trwający sześć i pół miesiąca itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioipółmilionowy

liczący sześć i pół miliona czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioizbowy

mający sześć izb

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciojajeczny

mający w składzie sześć jajek

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciojęzyczny

1. posługujący się sześcioma językami;
2. napisany w sześciu językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się sześcioma językami

przymiotnik

(1.1) posługujący się sześcioma językami

(1.2) napisany w sześciu językach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciokącik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sześciokąt

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciokanałowy

mający sześć kanałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokaratowy

ważący sześć karatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokartkowy

mający sześć kartek

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokąt

wielokąt płaski o sześciu bokach; sześciobok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt mający sześć boków;

(1.2) książk. kształt, forma lub postać zbliżona do sześciokąta (1.1) lub rzecz, przedmiot tego kształtu

Sześciokąt (sześciobok, heksagon) – wielokąt o sześciu bokach i sześciu kątach wewnętrznych. Suma miar kątów w dowolnym sześciokącie jest równa 720°.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sześciokątność

→ sześciokątny

Patrz:sześciokątny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokątny

mający sześć kątów; heksagonalny; seksagonalny

przymiotnik

(1.1) zbliżony kształtem do sześciokąta

(1.2) mający sześć kątów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciokilogramowy

1. ważący 6 kilogramów;
2. przeznaczony na 6 kilogramów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokilometrowy

mający długość sześciu kilometrów

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość (długość) sześciu kilometrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciokilowy

potocznie: sześciokilogramowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioklasówka

potocznie: szkoła mająca sześć klas

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioklasowy

obejmujący sześć klas, mający sześć klas

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokolorowy

składający się z sześciu kolorów; sześciobarwny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokolumnowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z sześciu kolumn

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciokomorowy

mający sześć komór

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokondygnacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma sześć kondygnacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciokonny

1. o pojeździe: zaprzężony w sześć koni;
2. o silniku: mający moc sześciu koni mechanicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokołowy

mający sześć kół

przymiotnik

(1.1) taki, który ma sześć kół

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciokreślny

oktawa sześciokreślna - rodzaj oktawy muzycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokrotnie

przysłówek

(1.1) sześć razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciokrotność

→ sześciokrotny

Patrz:sześciokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciokrotny

powtarzający się sześć razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się sześć razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś sześć razy

(1.3) sześć razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcioksiąg

cykl sześciu utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciolatek

chłopiec sześcioletni, dziecko sześcioletnie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec mający sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca sześć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od sześciolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca sześć lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca sześć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca sześć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od sześciolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciolatki

dziewczynka albo samica zwierząt mająca sześć lat

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciolecie

1. okres sześciu lat;
2. szósta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioletni

1. trwający sześć lat; przypadający za sześć lat;
2. będący w wieku sześciu lat, mający sześć lat

przymiotnik

(1.1) mający sześć lat

(1.2) trwający sześć lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcioliniowy

mający sześć linii

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciolistkowy

mający sześć listków

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciolistny

mający sześć liści

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioliterowy

złożony z sześciu liter

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z sześciu liter

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciolitrowy

mający objętość sześciu litrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciolufowy

mający sześć luf

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający sześć luf

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciomasztowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek mający sześć masztów

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciomasztowy

mający sześć masztów

przymiotnik

(1.1) o żaglowcu: mający sześć masztów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciomecz

spotkanie rozgrywane z udziałem sześciu drużyn jednocześnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciometrowy

mający długość sześciu metrów, wynoszący sześć metrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciomiarowy

o takcie: dzielący się na sześć jednostek rytmicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciomiejscowy

mający sześć miejsc siedzących, mieszczący sześć osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciomiesięczny

mający sześć miesięcy, trwający sześć miesięcy itp.

przymiotnik

(1.1) trwający sześć miesięcy

(1.2) będący w wieku sześciu miesięcy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciomilionowy

a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 6 000 000;
b) liczący sześć milionów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciomilowy

mierzący sześć mil

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciominutowy

trwający sześć minut

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający sześć minut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciomorgowy

a) będący wielkości sześciu mórg (morgów);
b) posiadający sześć mórg (morgów) ziemi, np. rolnik sześciomorgowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciomorowy

obejmujący sześć mor, trwający sześć mor

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcionabojowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie sześć nabojów; sześciostrzałowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcionitkowy

mający sześć nitek

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcionóg

stawonóg o sześciu odnóżach krocznych

Sześcionóg – urządzenie mechaniczne, którego ruch opiera się na trzech parach nóg. Termin ten zwykle wiąże się z robotyką. Urządzenia tego typu uważa się za stabilniejsze od robotów dwunogich, ponieważ w większości przypadków cechują się one stabilnością statyczną i nie wymagają sterowania w czasie rzeczywistym. Z drugiej strony udowodniono jednak, że sześcionogie owady (np. karaluchy) uzależniają swój ruch od uwarunkowań dynamicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześcionogi

podtyp stawonogów obejmujący zwierzęta o sześciu odnóżach krocznych; sześcionogie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześcionogie

podtyp stawonogów obejmujący zwierzęta o sześciu odnóżach krocznych; sześcionogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześcionożny

mający sześć nóg

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioodcinkowy

składający się z sześciu odcinków

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciooki

czyhak sześciooki - gatunek pająka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciooktawowy

mający rozpiętość sześciu oktaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioosiowy

mający sześć osi

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioosobowy

1. składający się z sześciu osób (np. drużyna sześcioosobowa);
2. przeznaczony dla sześciu osób (np. sześcioosobowy pojazd)

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla sześciu osób, mogący pomieścić sześć osób

(1.2) złożony z sześciu osób, wykonywany przez sześć osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcioostrzowy

mający sześć ostrzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciootworowy

mający sześć otworów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopak

1. zgrzewka zawierająca sześć jednostek danego produktu, np. piwa, wody mineralnej;
2. potocznie: wyćwiczone mięśnie brzucha; ośmiopak, ABS, six-pack, kaloryfer, kratka, dziesięciopak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. paczka zbiorcza po sześć sztuk towaru

(1.2) pot. przen. wyraziste mięśnie brzucha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciopalcowy

1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający sześć palców;
2. wykonywany sześcioma palcami

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopalczasty

zwykle o zwierzęciu (jego odnóżach, kończynach) lub przedmiocie: mający sześć palców

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopartyjny

złożony z sześciu partii

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopasmowy

składający się z sześciu pasm

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma sześć pasm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciopasy

smuklik sześciopasy - gatunek błonkówki z rodziny smuklikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. numizm. moneta o nominale sześciu pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciopensowy

przymiotnik

(1.1) liczący sześć pensów, mający wartość sześciu pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciopienny

o drzewie: rozgałęziony w sześć pni

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopiętrowy

mający sześć pięter

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i sześciu wyższych kondygnacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcioplamek

kraśnik sześcioplamek - gatunek motyla z rodziny kraśnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopokojowy

złożony z sześciu pokojów

przymiotnik

(1.1) z sześcioma pokojami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciopolowy

mający sześć pól

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopręcikowy

1. o kwiecie: mający sześć pręcików;
2. o roślinie: mający kwiaty o sześciu pręcikach

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający sześć pręcików

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcioprocentowy

stanowiący sześć procent czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopromienny

o czymś mającym kształt gwiazdy: mający sześć promieni; sześcioramienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopunktowy

1. składający się z sześciu punktów;
2. mający wymiar sześciu punktów (np. czcionka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na sześciu płaszczyznach

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciopłatkowy

mający sześć płatków

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciopłytowy

składający się z sześciu płyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioraczek

dziewczynka wśród sześcioraczków

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioraczka

dziewczynka wśród sześcioraczków

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioraczki

sześcioro dzieci urodzonych podczas jednego porodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioraki

występujący w sześciu rodzajach, gatunkach, odmianach itp.

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący sześciu typów, rodzajów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciorako

przysłówek

(1.1) przysł. od przymiotnika → sześcioraki

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześcioramienny

mający sześć ramion, odnóg itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciorek

skoczek sześciorek - gatunek pluskwiaka z rodziny bezrąbkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 6, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 6

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciorodzinny

złożony z sześciu rodzin

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciorundowy

trwający sześć rund

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciory

liczebnik

(1.1) stpol. sześcioraki

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciorzędowy

mający sześć rzędów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciosalowy

mający sześć sal

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciościan

wielościan o sześciu ścianach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o sześciu ścianach (pojęcie ogólniejsze niż sześcian)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciościenny

mający sześć ścian

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciosekcyjny

mający sześć sekcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciosesyjny

składający się z sześciu sesji

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciosezonowy

o serialu: mający sześć sezonów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciosilnikowy

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wyposażony w sześć silników

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześcioskibowy

związany z sześcioma skibami, np. pług sześcioskibowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześcioskrzydlny

przymiotnik

(1.1) przest. taki, który ma sześć skrzydeł

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześcioskrzydły

mający sześć skrzydeł

przymiotnik

(1.1) taki, który ma sześć skrzydeł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciostopniowo

przysłówek

(1.1) w sześciu etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciostopniowość

→ sześciostopniowy

Patrz:sześciostopniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciostopniowy

1. mający sześć stopni (w jakiejś skali);
2. mający sześć stopni, etapów

przymiotnik

(1.1) składający się z sześciu stopni, schodków

(1.2) składający się z sześciu stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciostopowiec

wiersz składający się z sześciu stóp

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciostopowy

1. o wierszu: składający się z sześciu stóp;
2. rzadko: mający długość sześciu stóp

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciostrefowy

związany z sześcioma strefami

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciostrofowy

złożony z sześciu strof; sześciozwrotkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciostronny

mający sześć stron

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciostrunny

mający sześć strun; sześciostrunowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciostrunowy

mający sześć strun; sześciostrunny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciostrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie sześć nabojów; sześcionabojowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) o broni palnej: mieszczący w magazynku sześć nabojów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcioświecowy

mający sześć świec

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciosylabowy

złożony z sześciu sylab (zgłosek); sześciozgłoskowy

przymiotnik

(1.1) liczący sześć sylab, składający się z sześciu sylab

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześcioszpar

gatunek drapieżnego rekina z rodziny sześcioszparowatych; rekin szary

Sześcioszpar szary, sześcioszpar, rekin szary (Hexanchus griseus) – gatunek drapieżnego, morskiego rekina sześcioszparokształtnego z rodziny sześcioszparowatych (Hexanchidae).

Opis

Jedna, mała płetwa grzbietowa w tylnej części tułowia, płetwa odbytowa bardzo mała, długi ogon z niezbyt dużą płetwą ogonową. Sześć szpar skrzelowych. Barwa szara, grzbiet znacznie ciemniejszy z przejściem do brązu. Boki dość jasne. Brak przesłony migawkowej. Tryskawka zaokrąglona. Prowadzi samotniczy, przydenny i nocny tryb życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześcioszparowate

rodzina drapieżnych, morskich ryb chrzęstnoszkieletowych

Sześcioszparowate (Hexanchidae) – rodzina drapieżnych, morskich ryb z rzędu sześcioszparokształtnych (Hexanchiformes), występujących we wszystkich gorących i ciepłych wodach Oceanu Atlantyckiego, Indyjskiego i Pacyfiku, nad szelfem i stokiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześciotaktowy

składający się z sześciu taktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciotomowy

mający sześć tomów

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z sześciu tomów, zawarty w sześciu tomach, wydany w sześciu tomach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciotonowy

ważący sześć ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciotorowy

mający sześć torów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciotygodniowy

mający sześć tygodni, trwający sześć tygodni itp.

przymiotnik

(1.1) trwający sześć tygodni

(1.2) będący w wieku sześciu tygodni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześciotysięcznik

szczyt górski o wysokości powyżej sześciu tysięcy metrów nad poziomem morza

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowarstwowy

przymiotnik

(1.1) liczący sześć warstw, składający się z sześciu warstw

#### Źródła:

Wiktionary

# Sześciowartościowy

o pierwiastku: zawierający atomy tworzące sześć wiązań chemicznych z innymi atomami

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowatowy

mający moc sześciu watów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowęglowy

mający sześć atomów węgla w cząsteczce

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowersowy

składający się z sześciu wersów; sześciowierszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowiekowy

mający sześć wieków, trwający sześć wieków

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowiersz

strofa złożona z sześciu wierszy o układzie rymów: ababcc

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowierszowy

składający się z sześciu wierszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowodny

w chemii: zawierający 6 cząsteczek wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciowyrazowy

złożony z sześciu wyrazów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciozakresowy

obejmujący sześć zakresów, działający w sześciu zakresach

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciozaworowy

mający sześć zaworów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciozdaniowy

złożony z sześciu zdań

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciozębny

1. mający sześć zębów;
2. kornik sześciozębny - gatunek chrząszcza z rodziny kornikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciozębowy

mający sześć zębów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z sześciu zgłosek

Sześciozgłoskowiec – forma wierszowa złożona z sześciu sylab.

Szereg sześciosylabowy składa się na ogół z dwóch lub trzech wyrazów albo z dwóch lub trzech zestrojów akcentowych. Występuje jako samodzielny wers w wierszach izosylabicznych, przeplatanych i różnowersowych, a także jako komponent w wersach bardziej rozbudowanych.

    Przed mym oknem nuci
    Śpiewak ów skrzydlaty;
    Przed mym oknem kwitną
    Maki i bławaty;
    Przed mym oknem grusza
    Pochyla owoce;
    Przed mym oknem błękit
    I słońce migoce.
            Stanisław Rossowski, Z wilegiatury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sześciozwrotkowy

składający się z sześciu zwrotek; sześciostrofowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciożyłowy

o kablu: mający sześć żył

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciozłotowy

mający wartość sześciu złotych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześciołóżkowy

mający sześć łóżek

#### Źródła:

SJP.pl

# Sześćkroć

sześć razy; sześciokrotnie

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. sześć razy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćset

[czytaj: sześset lub szejset] liczebnik oznaczający liczbę 600

liczebnik główny

(1.1) liczba 600

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćsetka

1. liczba 600;
2. całość składająca się z sześciuset części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 600

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 600 (sześćset)

(1.2) coś, co oznaczone jest liczbą 600

(1.3) całość składająca się z sześciuset części, elementów lub jednostek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćsetlecie

1. okres sześciuset lat;
2. sześćsetna rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres sześciuset lat

(1.2) sześćsetna rocznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćsetletni

mający sześćset lat, trwający sześćset lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający sześćset lat

(1.2) trwający sześćset lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sześćsetny

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 600

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od sześćset

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szeslong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. (dzisiaj także gw-pl|Górny Śląsk.) szezlong, tapczan

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnaście

liczebnik oznaczający liczbę 16

liczebnik główny

(1.1) 16

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 16, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 16

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnasta

godzina szesnasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 16, godzina czwarta po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: szesnasty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastak

samiec jelenia mający po osiem odnóg na każdej tyce wieńca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastka

1. grupa szesnastu osób lub przedmiotów;
2. potocznie o budynku, pokoju, pojeździe lub czymkolwiek, co oznaczone jest liczbą 16;
3. szesnaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 16

(1.2) tramwaj, autobus, dom, mieszkanie oznaczony liczbą 16

(1.3) grupa szesnastu osób

(1.4) muz. dźwięk o czasie trwania równym 1/16 całej nuty;

(1.5) pot. dziewczyna w wieku lat 16

Szesnastka – nuta w notacji muzycznej trwająca tyle, co jedna szesnasta całej nuty, dzieli się na dwie trzydziestodwójki. Szesnastka przedstawiana jest jako owalna, zaczerniona główka z laską oraz podwójną chorągiewką.

Szesnastki poniżej trzeciej linii z zasady zapisuje się w ten sposób, że laski znajdują się po prawej stronie główki i skierowane są do góry. Od trzeciej linii wzwyż laski umieszcza się po lewej stronie główki i skierowane są one w dół. Chorągiewki zawsze umieszcza się po prawej stronie kreski. Jeśli kilka szesnastek sąsiaduje ze sobą, można je połączyć w grupę za pomocą podwójnej belki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szesnastkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) mat. związany z liczbą szesnaście, dotyczący liczby szesnaście

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnastobitowy

1. zawierający szesnaście bitów;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości szesnastu bitów

przymiotnik

(1.1) inform. taki, który zawiera szesnaście bitów

(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości szesnastu bitów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastoboczny

mający 16 boków

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastodniowy

mający szesnaście dni, trwający szesnaście dni itp.

przymiotnik

(1.1) trwający szesnaście dni

(1.2) będący w wieku szesnastu dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastogodzinny

trwający szesnaście godzin

przymiotnik

(1.1) trwający szesnaście godzin

(1.2) będący w wieku szesnastu godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastokąt

figura płaska mająca 16 kątów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastokrotnie

przysłówek

(1.1) szesnaście razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnastokrotność

→ szesnastokrotny

Patrz:szesnastokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastokrotny

powtarzający się szesnaście razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się szesnaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś szesnaście razy

(1.3) szesnaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastolatek

chłopiec szesnastoletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak mający szesnaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca szesnaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od szesnastolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca szesnaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna mająca szesnaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca szesnaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od szesnastolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastolatki

dziewczynka albo samica zwierząt mająca szesnaście lat

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastolecie

1. okres szesnastu lat;
2. szesnasta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastoletni

1. trwający szesnaście lat; przypadający za szesnaście lat;
2. będący w wieku szesnastu lat, mający szesnaście lat

przymiotnik

(1.1) mający szesnaście lat

(1.2) trwający szesnaście lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z szesnastu liter

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnastomiesięczny

mający szesnaście miesięcy, trwający szesnaście miesięcy itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający szesnaście minut

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnastoosobowy

1. składający się z szesnastu osób;
2. przeznaczony dla szesnastu osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla szesnastu osób, mogący pomieścić szesnaście osób

(1.2) złożony z szesnastu osób, wykonywany przez szesnaście osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i szesnastu kondygnacji położonych nad nim

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnastoramienny

mający szesnaście ramion, odnóg itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastościan

wielościan o 16 ścianach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o szesnastu ścianach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastostopniowy

1. mający szesnaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający szesnaście stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z szesnastu tomów, zawarty w szesnastu tomach, wydany w szesnastu tomach

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnastotonowy

ważący szesnaście ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Szesnastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający szesnaście tygodni

(1.2) będący w wieku szesnastu tygodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnastowieczny

dotyczący szesnastego wieku, pochodzący z szesnastego wieku, żyjący w szesnastym wieku, dziejący się w szesnastym wieku itp.

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w szesnastym wieku; taki, który pochodzi z szesnastego wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szesnastozaworowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mot. mający szesnaście zaworów

#### Źródła:

Wiktionary

# Szesnasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 16

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 16

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po piętnastym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) szesnasta: godzina szesnasta

Szesnasty, właściwie Łukasz Jakubowski (ur. 1993 w Ciemnym) – polski raper.

W 2017 roku ukończył studia z zakresu biotechnologii na Wydziale Budownictwa i Inżynierii Środowiska Politechniki Białostockiej.

Łukasz Jakubowski, kojarzony jest z występów w zespole hip-hopowym TSN. Prowadzi solową działalność artystyczną.

Szesnasty współpracował m.in. z takimi wykonawcami jak: Quebonafide, Białas, Filipek czy Eripe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szeszki

Miejscowości w Polsce

- Szeszki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Kowale Oleckie
- Szeszki – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. oleckim, w gminie Wieliczki

Miejscowość na Białorusi

- Szeszki – wieś w obwodzie grodzieńskim, w rejonie werenowskim, w sielsowiecie Pirogańce

#### Źródła:

Wikipedia

# Szeszupa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna;

Szeszupa (lit. Šešupė; ros. Шешупе; niem. Scheschuppe, Ostfluss) – rzeka w Polsce, na Litwie i w Rosji, lewy dopływ Niemna.

Początek bierze w Polsce niedaleko Suwałk. Źródła rzeki usytuowane są na terenie Suwalskiego Parku Krajobrazowego w odległości około 500 m od doliny Czarnej Hańczy. Płynie umiarkowanym nurtem, przeplatanym bystrzami, dnem rozległej, szerokiej doliny (Zagłębienia Szeszupy), zbierając po drodze niewielkie strumienie, odprowadzające wodę z licznych torfowisk i jezior. Polska część rzeki liczy 27 km. W górnym biegu jest wartkim strumieniem, płynącym w wyraźnie zarysowanej dolinie. Do Szeszupy na terenie Polski uchodzą dwa większe dopływy: Potopka, Wigra i Szelmentka.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szetland

1. kuc rasy szetlandzkiej, mały konik dla dzieci;
2. owca rasy szetlandzkiej;
3. pies, owczarek rasy szetlandzkiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szetlandczyk

1. mieszkaniec Szetlandów;
2. mieszkaniec Szetlandów Południowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szetlandów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szetlandka

1. mieszkanka Szetlandów;
2. mieszkanka Szetlandów Południowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szetlandów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szetlandy

1. kuc rasy szetlandzkiej, mały konik dla dzieci;
2. owca rasy szetlandzkiej;
3. pies, owczarek rasy szetlandzkiej

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na Oceanie Atlantyckim, położony na północny wschód od wybrzeży Szkocji;

(1.2) zob. Szetlandy Południowe.

Szetlandy (ang. Shetland, wym. [ˈʃɛtlənd], od średnioszkockiego Ȝetland; gael. Sealtainn) – archipelag na Oceanie Atlantyckim, około 200 km na północ od wybrzeży Wielkiej Brytanii. Stanowią odrębną jednostkę administracyjną w ramach Szkocji i stanowią część Wielkiej Brytanii z ośrodkiem administracyjnym w Lerwick.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szetlandzki

przymiotnik od: Szetlandy, Szetlandy Południowe

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szetlandami (Wyspami Szetlandzkimi), dotyczący Szetlandów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szew

1. chirurgiczny sposób opatrzenia rany;
2. miejsce złączenia nićmi kawałków tkaniny;
3. miejsce zespolenia dwóch kości tkanką łączną;
4. połączenie brzegów przedmiotów metalowych poprzez spawanie lub nitowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce zszycia dwóch fragmentów tkaniny

(1.2) anat. nieruchome połączenie kości przy pomocy bardzo krótkich włókien łącznotkankowych;

(1.3) anat. łącznotkankowe pasma, stanowiące miejsca przyczepu symetrycznych mięśni

(1.4) med. operacyjne zszycie tkanek miękkich;

(1.5) med. środ. nić chirurgiczna

(1.6) med. pot. blizna po operacyjnym zszyciu tkanek miękkich

(1.7) techn. połączenie brzegów metalowych elementów poprzez nitowanie lub spawanie;

Szew – połączenie sąsiadujących ze sobą struktur, np.:

- szew chirurgiczny
- szew (technika) – połączenie konstrukcyjne brzegów przedmiotów
- szew (anatomia):
  - szew (anatomia stawonogów):
    - szew właściwy (sutura) – połączenie między sklerytami
    - szew rzekomy (sulcus) – uwypuklenie oskórka

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Szewach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szewc

rzemieślnik zajmujący się naprawą oraz wytwórstwem obuwia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. człowiek, który ręcznie robi i naprawia buty;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) środ. druk. błąd łamania tekstu, polegający na pozostawieniu na końcu łamu samotnego pierwszego wiersza akapitu;

(2.2) przest. pot. lin

(2.3) przest. pot. ciernik

(2.4) przest. bułka groszowa z mąki żytniej

- szewc – rzemieślnik
- szewc – gra
- szewc – błąd łamania tekstu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szewce

rzemieślnik zajmujący się naprawą oraz wytwórstwem obuwia

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 10, w tym 8 podstawowych

- Szewce – część miasta Gdańsk
- Szewce – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
- Szewce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Szewce – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Janów Lubelski
- Szewce – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
- Szewce – część wsi Łazy w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno
- Szewce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Sitkówka-Nowiny
- Szewce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Samborzec
- Szewce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Buk
- Szewce – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Kleszczewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szewcowa

żona szewca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewcować

być szewcem, wykonywać zawód szewca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewcowina

pogardliwie lub z politowaniem: szewc; szewczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewcówna

dawniej: córka szewca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewczak

nazwisko

- Edmund Szewczak – polski ksiądz katolicki
- Janusz Szewczak – polski polityk
- Krzysztof Szewczak – polski polityk
- Tomasz Szewczak – polski sportowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szewczenko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrij Szewczenko – piłkarz ukraiński
- Andrij Szewczenko – polityk ukraiński
- Anna Szewczenko – kazachska biegaczka narciarska
- Dmitrij Szewczenko – rosyjski szermierz, florecista
- Ihor Szewczenko – ukraiński prawnik i przedsiębiorca
- Maksim Szewczenko – kazachski piłkarz
- Miefodij Szewczenko – radziecki wojskowy
- Mykyta Szewczenko – piłkarz ukraiński
- Ołeksij Szewczenko – piłkarz ukraiński
- Serhij Szewczenko – ukraiński piłkarz i trener
- Serhij Szewczenko – ukraiński piłkarz i trener
- Serhij Szewczenko – ukraiński piłkarz i trener
- Tanja Szewczenko – niemiecka łyżwiarka figurowa
- Taras Szewczenko – poeta ukraiński
- Walentina Szewczenko – kirgiska zawodniczka MMA
- Wałentyna Szewczenko – ukraińska biegaczka narciarska
- Wałentyna Szewczenko – ukraińska i radziecka polityk
- Wasilij Szewczenko – radziecki funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
- Wiaczesław Szewczenko – piłkarz ukraiński
- Witalij Szewczenko – piłkarz rosyjski i radziecki
- Władimir Szewczenko – radziecki polityk
- Władimir Szewczenko – radziecki i rosyjski polityk

#### Źródła:

Wikipedia

# Szewczuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Swiatosław Szewczuk – biskup Ukraińskiej Cerkwi Greckokatolickiej, arcybiskup większy kijowsko-halicki.
- Wjaczesław Szewczuk – ukraiński piłkarz.
- Tomasz Szewczuk – polski piłkarz.
- Serhij Szewczuk – ujednoznacznienie
- Włodzimierz Szewczuk – polski psycholog.
- Jurij Szewczuk – rosyjski muzyk i poeta.
- Władimir Szewczuk – rosyjski piłkarz.
- Irina Szewczuk – rosyjska i radziecka aktorka filmowa.
- Wałerij Szewczuk – ukraiński pisarz, tłumacz i dramaturg.
- Ołeh Szewczuk – ukraiński fizyk, ekonomista i polityk.
- Edward Szewczuk – chorąży Wojska Polskiego II RP, obrońca Westerplatte.
- Jewgienij Szewczuk – naddniestrzański polityk, przewodniczący Rady Najwyższej Naddniestrza w latach 2005-2009. Prezydent Naddniestrza od 30 grudnia 2011.
- Stanisław Szewczuk – oficer techniczny Polskich Sił Powietrznych we Francji i Wielkiej Brytanii, naukowiec, wykładowca na Politechnice Wrocławskiej.
- Mateusz (Szewczuk) – biskup Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego.
- Witalij Szewczuk – ukraiński piłkarz.
- Wasyl Szewczuk – duchowny greckokatolicki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szewczyk

zdrobnienie od: szewc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. czeladnik szewca

(1.2) daw. syn szewca

- Szewczyk – polskie nazwisko. Według bazy PESEL 27 stycznia 2022 roku nazwisko to nosi 21 177 Polek i 20 506 Polaków. Łącznie nazwisko to nosi 41 683 Polaków.

Osoby o nazwisku „Szewczyk”:

- Adam Szewczyk (1892-1983) – polski polityk, poseł na Sejm
- Adam Szewczyk (ur. 1960) – polski biolog
- Agnieszka Szewczyk (ur. 1952) – polska informatyczka
- Alicja Szewczyk (ur. 1936) – polska siatkarka
- Alina Tomaszewska-Szewczyk (1970–2021) – polska konserwatorka zabytków
- Andrzej Szewczyk (1950–2001) – polski artysta plastyk
- Andrzej Szewczyk (ur. 1950) – polski polityk, samorządowiec, ekonomista
- Anna Szewczyk (ur. 1957) – polska plastyczka
- Artur Szewczyk (1905–1973) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, urzędnik
- Bartosz Szewczyk (ur. 1998) – polski zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)
- Bronisław Szewczyk (1923–2009) – polski rolnik, polityk
- Grażyna Szewczyk (ur. 1945) – polska germanistka, skandynawistka, polonistka
- Dariusz Szewczyk – polski konsul
- Dariusz Szewczyk (1954–2023) – polski radiowiec
- Feliks Szewczyk (1863–1932) – polski malarz
- Filip Szewczyk (ur. 1978) – polski siatkarz
- Helena Szewczyk – polska prawniczka
- Hubert Szewczyk (ur. 1963) – polski piłkarz
- Irena Szewczyk (ur. 1947) – polska aktorka, nauczycielka akademicka
- Iwona Szewczyk (ur. 1970) – polska malarka
- Jacek Szewczyk (ur. 1966) – polski gitarzysta rockowy
- Jan Szewczyk (ujednoznacznienie)
- Jarosław Szewczyk (ur. 1972) – polski architekt
- Jerzy Szewczyk (ujednoznacznienie)
- Józef Szewczyk (1931–2022) – generał brygady Wojska Polskiego, naczelny prokurator wojskowy w latach 1975–1984
- Krystyna Bieńkowska-Szewczyk (ur. 1952) – polska wirusolożka
- Krzysztof Szewczyk (ujednoznacznienie)
- Leszek Szewczyk (1941–2021) – polski lekarz pediatra
- Maciej Szewczyk (ur. 1989)– polski hokeista
- Małgorzata Szewczyk (1828–1905) – polska zakonnica
- Marek Szewczyk (ur. 1954) – polski prawnik
- Maria Szewczyk-Szlachta – polska harcerka
- Maria Szewczyk – polska prawniczka
- Michał Szewczyk (ujednoznacznienie)
- Mieczysław Szewczyk (ur. 1962) – polski piłkarz
- Mirosław Szewczyk (ur. 1960) – polski koszykarz
- Monika Szewczyk – polska kuratorka sztuki
- Serafina (Nadzieżna Wiktorowna Szewczyk) (ur. 1963) – ukraińska mniszka prawosławna
- Piotr Szewczyk (1908–1988) – cichociemny, żołnierz Armii Krajowej
- Roman Szewczyk (1915–1952) – polski historyk gospodarki
- Roman Szewczyk (ur. 1965) – polski piłkarz
- Ryszard Szewczyk (ur. 1938) – polski trener
- Ryszard Szewczyk (ur. 1960) – polski piłkarz
- Stanisław Szewczyk (1947–2010) – polski hokeista
- Szymon Szewczyk (ur. 1982) – polski koszykarz
- Tadeusz Szewczyk (1921–1986) – polski architekt
- Wilhelm Szewczyk (1916–1991) – prozaik, publicysta, krytyk literacki, polityk
- Władysław Szewczyk (ur. 1939) – polski duchowny katolicki
- Zbigniew Szewczyk (ur. 1968) – polski piłkarz
- Zdzisław Szewczyk (1921–1993) – polski dyplomata
- Zenon Szewczyk (1927–2013) – polski lekarz nefrolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szewczykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewczyna

pogardliwie lub z politowaniem: szewc; szewcowina

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. forma żeńska od: szewc

#### Źródła:

Wiktionary

# Szewek

zdrobnienie od: szew

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zaw. szewc

#### Źródła:

Wiktionary

# Szewielin

materiał termoizolacyjny z lnianych wyczesków

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewiot

tkanina z wełny owiec rasy o tej samej nazwie

Szewiot (ang. cheviot od wzgórz Cheviot w Wielkiej Brytanii) – tkanina wełniana, szorstka, lekko połyskliwa o skośnych splotach, wytwarzana co najmniej od XIX wieku.

Z wyglądu mało elegancka, ma tendencje do wybłyszczania, jednak bardzo odporna na działania mechaniczne w czasie noszenia. Używana na odzież mundurową, ubrania, kostiumy, mundurki szkolne, ubiory sportowe i plażowe, a tania półwełniana – na płaszcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szewiotowy

przymiotnik

(1.1) włók. wykonany z szewiotu

(1.2) zool. dotyczący owcy odmiany szewiot

#### Źródła:

Wiktionary

# Szewnica

szewnica miętówka, szewnica bzówka, szewnica pokrzywnica - gatunki motyla z rodziny niedźwiedziówkowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. motyl z gatunku szewnica miętówka

Szewnica – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Jadów. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szewno

Szewno – (niem. Schewno, od 1907 Mendenau) wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Świekatowo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szewo

Szewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Lubień Kujawski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa włocławskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 138 mieszkańców. Jest dziewiętnastą co do wielkości miejscowością gminy Lubień Kujawski.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szewret

imitacja skóry szewro

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewro

wyprawiona skóra kozia, używana w galanterii; giemza

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. wyprawiona skóra kozia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szewrolet

samochód marki Chevrolet; chevrolet

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mot. samochód marki Chevrolet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szewron

1. naszywka na mundurze w kształcie litery V, oznaczająca stopień podoficerski; chevron, krokiewka;
2. tkanina o splocie w kształcie litery V

- szewron – jedna z graficznych reprezentacji znaku cudzysłowu
- szewron – V-kształtna naszywka na rękawie munduru wojskowego
- Szewron (lotnictwo)
- szewron – wyrostek kręgów ogonowych
- krokiew, zwana też szewronem – figura heraldyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szewrowy

przymiotnik od: szewro

#### Źródła:

SJP.pl

# Szewski

dotyczący szewca

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szewcem lub szewstwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szewstwo

Szewstwo – rzemiosło związane z produkcją i naprawą obuwia. Jest to zawód zanikający, większość butów jest wykonywana w dużych fabrykach. Rozróżnia się dwa podstawowe rodzaje szewstwa: ręczne i maszynowe. Pierwsze różni się od drugiego ceną, czasem produkcji, jak i jakością obuwia.

Rzemieślnik zajmujący się szewstwem to szewc.

W 1973 w Warszawie utworzono Muzeum Cechu Rzemiosł Skórzanych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szezlong

rodzaj kanapy z jednym oparciem, służącej do wypoczynku w pozycji półleżącej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kanapa o długim wąskim siedzeniu z jednym lub dwoma oparciami, na której można odpoczywać w pozycji półleżącej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szełoń

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w obwodach pskowskim i nowogrodzkim Rosji, uchodzi do jeziora Ilmen

#### Źródła:

Wiktionary

# Szibach

w judaizmie: tradycyjny okres żałoby trwający siedem dni po pogrzebie bliskiego krewnego, polegający na nieopuszczaniu domu; sziwa, szibah

#### Źródła:

SJP.pl

# Szibah

w judaizmie: tradycyjny okres żałoby trwający siedem dni po pogrzebie bliskiego krewnego, polegający na nieopuszczaniu domu; sziwa, szibach

#### Źródła:

SJP.pl

# Sziber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. zasuwa, rygiel

#### Źródła:

Wiktionary

# Szibolet

hasło rozpoznawcze zawierające wyrazy lub zgłoski, których cudzoziemiec nie potrafi wymówić; szybolet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szijon

zamek w Szwajcarii; Chillon

#### Źródła:

SJP.pl

# Szikimowy

kwas szikimowy - hydroksykwas karboksylowy dodawany do kosmetyków

#### Źródła:

SJP.pl

# Sziksa

szyksa; w środowisku żydowskim:
1. młoda Żydówka niewykonująca praktyk religijnych;
2. nieżydowska dziewczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pejor. środ. dziewczyna nie-Żydówka;

Sziksa (jidysz שיקסע, YIVO: shikse, shikses; ang. shikse/schikse/schiksa/shiksa, MAF: [ˈʃɪksə]) – słowo z języka jidysz, zapożyczone w wielu językach europejskich m.in. polskim, angielskim, niemieckim czy ukraińskim, stosowane na określenie młodej, przeważnie atrakcyjnej, kobiety nie-Żydówki i jest określeniem o raczej pejoratywnym wydźwięku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szimoza

pikrynian amonu, krystaliczna substancja stosowana jako materiał wybuchowy

Szimoza – materiał wybuchowy, forma kwasu pikrynowego opracowana przez japońskiego chemika Masachikę Shimosego i nazwana od jego nazwiska. Szimoza była używana przez Japońską Cesarską Marynarkę Wojenną w czasie wojny japońsko-rosyjskiej i II wojny światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szinto

politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; szyntoizm; sinto; szintoizm; shinto

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. zob. shinto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szintoista

wyznawca szintoizmu - kultu religijnego w Japonii; shintoista, sintoista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca shinto/szintoizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szintoistka

→ szintoista; shintoistka, sintoistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szintoistyczny

przymiotnik od: sinto

#### Źródła:

SJP.pl

# Szintoizm

politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; szyntoizm; szinto; sinto; shinto

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szipa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. górn. szufla, łopata

#### Źródła:

Wiktionary

# Sziraski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szirazem, dotyczący Szirazu

#### Źródła:

Wiktionary

# Sziraz

miasto w Iranie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji;

Sziraz (pers. شیراز) – miasto w południowym Iranie u podnóża gór Zagros, ośrodek administracyjny ostanu Fars i dawna stolica Persji. Jest szóstym co do wielkości miastem w kraju i jednym z głównych ośrodków kulturalnych i przemysłowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szirotan

skóra garbowana przy użyciu oleju rzepakowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szisbuda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strzelnica

#### Źródła:

Wiktionary

# Szisza

rodzaj fajki wodnej; nargile, nargila

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj fajki wodnej popularnej w krajach arabskich;

Szisza (arab. ‏شيشة‎) (nazwa egipska), zwana też nargilami (arab. ‏نرجيلة‎) (nazwa pochodząca z Libanu) lub argilą (arab. ‏أرجيلة‎), lub hookah (arab. ‏حقة‎, urdu ‏حقہ‎) – rodzaj fajki wodnej do palenia. Pochodzi z Indii, a zyskała popularność zwłaszcza w krajach arabskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sziszapangma

szczyt w Himalajach; Gosainthan

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. ośmiotysięcznik na terytorium Tybetu w Wysokich Himalajach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sziwa

w judaizmie: tradycyjny okres żałoby trwający siedem dni po pogrzebie bliskiego krewnego, polegający na nieopuszczaniu domu; szibah, szibach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. stwórca, opiekun i niszczyciel świata, jeden z trzech najważniejszych bogów hinduizmu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkaciorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. osoba grająca w skata

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkafut

pokład między rufą a bakiem na żaglowcu

Szkafut - tak nazywana jest na żaglowcach i dużych jachtach ta część pokładu jednostki, która znajduje się na śródokręciu, pod warunkiem jednak, iż jest ona położona na niższym poziomie niż pokłady: dziobowy (fordek) i rufowy (achterdek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkalować

1. mówić o kimś źle, rzucać oszczerstwa; obmawiać, oczerniać;
2. rzadko: mówić o czymś źle, zaprzeczać wartości czegoś; znieważać;
3. szkalować się - szkalować jeden drugiego

czasownik przechodni niedokonany (dk. oszkalować)

(1.1) rozgłaszać fałszywe informacje; rzucać oszczerstwa

czasownik zwrotny niedokonany szkalować się (dk. oszkalować się)

(2.1) szkalować siebie nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szkalować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkalunek

potocznie: szkalowanie, obmawianie, oczernianie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkandela

dawniej: termofor do ogrzewania pościeli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. flaszka albo płaskie naczynie napełniane gorącą wodą lub węglami, służące do ogrzewania pościeli

Szkandela – podgrzewacz pościeli w kształcie płaskiego naczynia podobnego do patelni z pokrywą na długiej rękojeści.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkapa

lichy, nędzny, zabiedzony koń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żart. lub pogard. lichy, chudy koń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkapi

przymiotnik

(1.1) pochodzący od szkapy, odnoszący się do szkapy

(1.2) charakterystyczny dla szkapy, mający cechy szkapy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkapię

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) słaba, niewielka szkapa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkapieć

czasownik niedokonany

(1.1) pot. gasnąć w oczach, podupadać na zdrowiu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkapina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szkapa

(1.2) mała, licha szkapa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkapisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od: szkapa

(1.2) stara, licha szkapa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkapka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szkapa

(1.2) mała, licha szkapa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkaplerz

1. prostokątne sukno z otworem na głowę zakładane na habit;
2. medalik z wizerunkiem lub symbolem religijnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. część stroju zakonnego, prostokątny płat sukna z otworem, nakładany przez głowę na habit

(1.2) rel. dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Boskiej lub Chrystusa, połączone tasiemkami, noszone na piersiach, pod ubraniem, przez członków bractw religijnych lub osoby świeckie

(1.3) rel. medalik z wizerunkiem Matki Boskiej

Szkaplerz (łac. scapulare od scapula – ramiona, barki, plecy) – sakramentalium katolickie przyjmujące trzy formy:

- wierzchnia część habitu w niektórych zakonach (karmelici, karmelici bosi, dominikanie, benedyktyni, cystersi, trynitarze, serwici) w postaci szerokiego płata materiału z otworem na głowę, takiego samego z jakiego uszyta jest tunika i zazwyczaj w tym samym co ona kolorze. Szkaplerz okrywa barki oraz sięga na plecy i na piersi. W zakonach męskich na szkaplerz nakłada się pelerynkę z przyszytym do niej kapturem i płaszcz. Szkaplerza nie należy mylić z kukullą.
- dwa małe kawałki sukna z wyszytym imieniem Matki Bożej i Chrystusa, ew. ich wizerunkami, połączone tasiemkami, jeden noszony na piersi, drugi na plecach.
- medalik z wizerunkiem Maryi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkaplerzny

→ szkaplerz

Patrz:szkaplerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkapowaty

przypominający wyglądem szkapę

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkapsko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od: szkapa

(1.2) stara, licha szkapa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkarada

bardzo brzydka rzecz lub osoba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. cecha tego, co szkaradne

(1.2) osoba lub rzecz szkaradna

Szkarada – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie gostynińskim, w gminie Sanniki.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 577 relacji Łąck-Sochaczew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkaradek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkaradnica

gatunek drapieżnej ryby morskiej z rodziny skorpenowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szpetna kobieta

(1.2) icht. nazwa systematyczna|Synanceia verrucosa|ref=tak., jadowita ryba morska z rodziny skorpenowatych;

Szkaradnica, synanceja (Synanceia verrucosa) – drapieżna ryba morska z rodziny skorpenowatych (często zaliczana do rodziny szkaradnicowatych Synanceiidae). Poławiana, hodowana w akwariach. Uważana za jedno z najbardziej jadowitych zwierząt morskich. Ukłucia mogą być śmiertelne dla człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkaradnie

przysłówek

(1.1) ze szkaradnością, wstrętnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkaradnieć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zeszkaradnieć)

(1.1) stawać się szkaradnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkaradniej

stopień wyższy od przysłówka: szkaradnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkaradniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szkaradny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkaradnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stawanie się coraz bardziej szkaradnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkaradnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. brzydki i podły mężczyzna

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkaradność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szkaradne; cecha tych, którzy są szkaradni

Zespół Hurler, zwany również mukopolisacharydozą typu I, MPS I, chorobą maszkaronów (maszkaronizm) lub gargoilizmem (Gargantua – król, bohater powieści Rabelaisego ogromnych rozmiarów) – zaburzenie genetyczne objawiające się niedoborem alfa-L iduronidazy, która jest enzymem rozszczepiającym mukopolisacharydy. Brak tego enzymu powoduje wbudowywanie do organizmu siarczanu heparanu oraz siarczanu dermatanu co powoduje uszkodzenie narządów (m.in. serca, wątroby, mózgu). Zaburzenie metabolizmu mukopolisacharydów wywołuje upośledzenie umysłowe i fizyczne (duża głowa, groteskowe, grube rysy twarzy). Śmierć następuje najpóźniej około 10. roku życia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkaradny

1. budzący wstręt pod względem fizycznym lub pod względem moralnym;
2. dokuczliwy, uciążliwy

przymiotnik

(1.1) książk. wyjątkowo brzydki; budzący odrazę pod względem fizycznym

(1.2) książk. wyjątkowo zły; budzący odrazę pod względem moralnym

(1.3) książk. wyjątkowo dokuczliwy, dający się mocno we znaki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkaradowo

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Jutrosin;

Szkaradowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie rawickim, w gminie Jutrosin.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkaradstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. szkaradna osoba lub rzecz

(1.2) rzad. podły uczynek

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkaradziejstwo

1. osoba lub rzecz budząca odrazę swoim wyglądem; szkaradzieństwo;
2. czyn naganny moralnie, postępek budzący wstręt; szkaradzieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. szkaradna osoba lub rzecz

(1.2) daw. podły uczynek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkaradzieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szkaradna osoba lub rzecz

(1.2) podły uczynek

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkaradztwo

potocznie o czymś lub o kimś okropnym, wstrętnym; szkaradzieństwo, paskudztwo, brzydactwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szkaradna osoba lub rzecz

(1.2) podły uczynek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkarlatyna

ostro przebiegająca choroba zakaźna wieku dziecięcego wywołana przez paciorkowce, charakteryzująca się bólem gardła, wysoką gorączką i drobną czerwoną wysypką; płonica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ostra, bakteryjna choroba zakaźna, najczęściej dotycząca dzieci, wywoływana przez paciorkowce grupy A (Streptococcus pyogenes), objawiająca się m.in. gorączką, bólem gardła, czerwoną, drobnoplamistą wysypką czy tzw. malinowym językiem

Płonica, szkarlatyna (łac. scarlatina) – choroba zakaźna wywoływana przez bakterię Streptococcus pyogenes – paciorkowca grupy A. Objawy obejmują ból gardła, gorączkę, bóle głowy, obrzęk węzłów chłonnych i charakterystyczną wysypkę na skórze. Wysypka jest czerwona i przypomina papier ścierny; zwykle pojawia się na klatce piersiowej i rozprzestrzenia po całym ciele z wyjątkiem dłoni i podeszw stóp. Na twarzy zaczerwienione są zwykle policzki, podczas gdy okolica ust pozostaje blada. Wysypka blednie pod naciskiem, zwykle utrzymuje się przez około tydzień. Skóra może się następnie złuszczać. Mogą też występować zaczerwienia w zgięciach łokci i pod kolanami. Początkowo na języku pojawia się biały lub żółtawy nalot, który z czasem ustępuje, odsłaniając zaczerwieniony język, przypominający truskawkę lub malinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkarlatynowy

→ szkarlatyna; płoniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkarlet

regionalnie: pelargonia, muszkatel; skarlet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkarpa

regionalnie: skarpa

Skarpa, szkarpa, przypora – pionowy element konstrukcyjny budowli, mur odchodzący prostopadle na zewnątrz od ściany wysokiego budynku w postaci filara. Zadaniem przypory jest wzmocnienie ściany oraz przenoszenie ciężaru sklepienia (lub sklepień) budowli na podłoże (grunt, fundament).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkarłacica

ryba z rodziny płastug, żyjąca w Oceanie Atlantyckim i Morzu Północnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkarłat

kolor ciemnoczerwony, podobny do koloru krwi; purpura

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szkarłatny kolor

(1.2) szkarłatna tkanina, ubiór z takiej tkaniny

Szkarłat – kolor znany jako czerwień królewska; w medycynie kolor utlenowanej krwi (w przeciwieństwie do karmazynu). Otrzymywany był z czerwca polskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkarłatka

Szkarłatka, alkiermes (Phytolacca L.) – rodzaj roślin z rodziny szkarłatkowatych (alkiermesowatych). Obejmuje 26 gatunków. Rośliny te spotykane są na wszystkich kontynentach (z wyjątkiem Antarktydy) w strefie tropikalnej i subtropikalnej, z największym zróżnicowaniem na półkuli północnej, przy czym w Europie, Australii, północnej Afryce rośliny te występują jako introdukowane. W Polsce dwa gatunki notowane są jako przejściowo dziczejące (efemerofity) – szkarłatka amerykańska P. americana i szkarłatka jagodowa P. acinosa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szkarłatkowate

rodzina roślin z rzędu goździkowców; alkiermesowate

Szkarłatkowate, alkiermesowate (Phytolaccaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu goździkowców (Caryophyllales). Należą do niej w ujęciu systemu APG IV z 2016 roku 4 rodzaje z 32 gatunkami. Wcześniej do rodziny zaliczano 12 do 17 rodzajów. Rośliny te zamieszkują głównie kraje tropikalne i subtropikalne. Najbardziej zróżnicowane są w Ameryce Środkowej i południowej Afryce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkarłatkowaty

o cechach szkarłatkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkarłatnica

glon morski z typu krasnorostów; porfira

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkarłatnik

ślimak z rodziny rozkolcowatych, zamieszkujący ciepłe morza pełnosłone; purpurowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Thais haemastoma., ślimak morski o ozdobnej kolczastej muszli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkarłatnoczerwony

czerwony o szkarłatnym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) czerwony o szkarłatnym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkarłatnowłosy

mający szkarłatne, intensywnie rude włosy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkarłatny

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. mający kolor ciemnoczerwony, taki jak kolor szkarłatu, podobny do koloru krwi

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkarłupień

przedstawiciel jednego z typów bezkręgowców

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Echinodermata|Klein|ref=tak., typ halobiontyczne, bezkręgowe zwierzę wtórouste o wtórnej symetrii promienistej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkarłupnie

typ zwierząt należący do bezkręgowców

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkatuła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkatułeczka

zdrobnienie od: szkatułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkatułka

skrzynka do przechowywania kosztowności, pieniędzy itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szkatuła

(1.2) małe, zamykane pudełko na biżuterię lub inne cenne drobiazgi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkatułkowy

→ szkatułka

Patrz:szkatułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkatułowy

→ szkatuła

Patrz:szkatuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkic

1. określenie wstępnej wersji dzieła sztuki, najczęściej odręcznego rysunku ołówkiem;
2. artykuł lub rozprawa naukowao dużym stopniu ogólności;
3. krótki utwór prozatorski bez wyraźnej fabuły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykonany ołówkiem delikatny zaczątek obrazu, planu architektonicznego budynku

(1.2) rysunek przedstawiający jakieś wydarzenie, mapka z zaznaczonymi ważnymi miejscami, akcjami/działaniami (np. przemieszczanie się wojsk, ruch pojazdów)

(1.3) przen. zarys, konspekt, plan pracy

(1.4) liter. krótki utwór prozą przypominający opowiadanie, ale bez wyraźnie zarysowanej fabuły

Szkic – wstępny zarys realizacji koncepcji artystycznej, ulegający zmianom w czasie rozwoju projektu. Szkic może stanowić dokumentację, obrazującą proces twórczy od szkicu do ukończonej pracy. Szkicem można również nazwać swobodnie wykonany rysunek o charakterze notatki, służącej później do stworzenia na jego podstawie bardziej szczegółowego dzieła w pracowni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkicować

1. rysować, malować coś od ręki, w głównych zarysach;
2. opracowywać coś ramowo, pobieżnie

czasownik przechodni niedokonany (dk. naszkicować)

(1.1) szt. wykonywać szkic jako zarysy rysunku

(1.2) przedstawiać szkic jako wstępny projekt, ogólny plan, zarys czego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkicowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nazwa czynności sporządzania szkicu (plastycznyastycznego, literackiego, technicznego)

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkicówka

kalka szkicowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkicownik

blok do szkicowania; teczka zawierająca szkice malarskie

Szkicownik (ang. The Sketch Book of Geoffrey Crayon, Gent.) – zbiór 34 esejów, szkiców i opowiadań Washingtona Irvinga wydany w latach 1819–1820.

Zbiór zawierał m.in. opowiadania Legenda o Sennej Kotlinie i Rip Van Winkle. Wydając ten zbiór Irving po raz pierwszy użył pseudonimu Geoffrey Crayon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkieber

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. pogard. Niemiec

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkielecik

zdrobnienie od: szkielet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: szkielet (kości)

(1.2) zdrobn. od: szkielet (podstawa)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkielet

1. mocna, twarda konstrukcja wchodząca w skład żywego organizmu ludzkiego bądź zwierzęcego, zbudowana z substancji organicznej lub nieorganicznej, pełniąca funkcję podporową, ochronną i usztywniającą w stosunku do miękkich części organizmu, np. szkielet ochronny, właściwy; układ szkieletowy, układ kostny, kościotrup;
2. system konstrukcyjny budowli lub urządzenia technicznego w postaci przestrzennego układu prętów konstrukcyjnych - sztywno ze sobą połączonych elementów pionowych (słupów) i poziomych (belek), np. szkielet, samolotu, statku; rdzeń;
3. potocznie: zrąb czegoś, podstawowe elementy, najważniejsze fragmenty czegoś, np. szkielet utworu, obrazu; trzon, podstawa, fundament, rdzeń;
4. potocznie: to, co pozostało po zniszczeniu budowli lub urządzenia; szczątki, ruiny, zgliszcza;
5. w kulturze: personifikacja śmierci - wyobrażenie śmierci w postaci kościotrupa, np. taniec szkieletów; kościotrup, kostucha, kostusia, śmierć;
6. potocznie: ktoś bardzo chudy, wynędzniały; kościotrup, chudzielec, chudzina, chuderlak;
7. potocznie: szkielet w szafie - wstydliwie ukrywana tajemnica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. ogół kości w danym organizmie;

(1.2) techn. podstawa konstrukcji

(1.3) przen. struktura, ogólny zarys czegoś

Szkielet nadaje kształt i stanowi podporę elementów składowych obiektu złożonego. Wyróżniamy następujące szkielety:

- obiektów technicznych:
  - szkielet budowli,
  - szkielet pojazdu (samochodu, samolotu),
  - szkielet kadłuba jednostki pływającej,
  - szkielet broni palnej,

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkieletczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) iron. Kielecczyzna w czasach zaboru rosyjskiego i okresu międzywojennego, w odniesieniu do panującej wówczas na tym terenie biedy i przeludnienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkieletowaty

przypominający kształtem szkielet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkieletowy

przymiotnik

(1.1) związany ze szkieletem kostnym, dotyczący szkieletu kostnego

(1.2) taki, który ma konstrukcję ze sztywno połączonych prętów

(1.3) taki, który stanowi zarys czegoś, podstawę

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkieletyzowanie

w rolnictwie: sposób żerowania niektórych owadów i roztoczy na liściach, polegający na wyjadaniu miękiszu zielonego wraz z nabłonkiem bez naruszania systemu wiązek przewodzących

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkier

(zwykle w liczbie mnogiej) granitowa wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec i fale morskie, występująca u wybrzeży Półwyspu Skandynawskiego; scher, skjer, szer, skjor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. skalista wysepka o powierzchni wygładzonej przez lodowiec;

Szkier (również skier, skjer, szer) – skalista wysepka, muton, powstały w wyniku niszczenia podłoża przez lodowiec oraz zalania. Szkiery charakterystyczne są dla bałtyckich wybrzeży Szwecji i Finlandii (np. Wyspy Alandzkie), zachodnich wybrzeży Norwegii oraz wybrzeży Alaski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkierowy

przymiotnik od: szkier

przymiotnik

(1.1) geogr. o wybrzeżu: pokryty szkierami; zawierający dużo małych, skalistych wysepek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkieł

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. policjant, milicjant

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkiełka

1. kawałek rozbitej tafli szklanej lub przedmiotu ze szkła;
2. niewielki przedmiot ze szkła;
3. imitacja drogich kamieni

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkiełko

1. kawałek rozbitej tafli szklanej lub przedmiotu ze szkła;
2. niewielki przedmiot ze szkła;
3. imitacja drogich kamieni

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: szkło

(1.2) mały kawałek szkła, np. szklany bibelot, szklana galanteria, imitacja kamienia szlachetnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkiełkowanie

metoda obróbki powierzchni za pomocą okruchów szkła

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkiełkowicz

osoba oglądająca regularnie program telewizyjny „Szkło kontaktowe”

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. regularny widz programu telewizyjnego „Szkło kontaktowe”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkiełkowiczka

kobieta oglądająca regularnie program telewizyjny „Szkło kontaktowe”

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkiełkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szkiełkiem, dotyczący szkiełka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkira

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. dziewczyna

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. noga

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkiłądź

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklak

papier ścierny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklaneczka

mała szklanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szklanka

(1.2) mała szklanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szklanica

duża szklanka, zwłaszcza ozdobna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duża szklanka, zwłaszcza ozdobna

(1.2) zawartość szklanicy (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szklanka

1. szklane naczyńko przeznaczone do picia z niego napojów; także zawartość tego naczyńka;
2. odmiana wiśni pospolitej;
3. w gwarze środowiskowej: gołoledź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szklane naczynie, z którego się pije;

(1.2) zawartość szklanki (1.1)

(1.3) kulin. miara objętości równa 250 ml

(1.4) przen. pot. lód na drodze

(1.5) przen. środ. mot. w motocyklu widoczna na zewnątrz osłona drążków popychaczy zaworu

(1.6) przen. środ. mot. migający sygnalizator na dachu samochodu

(1.7) żegl. uderzenia w dzwon pokładowy oznajmiające godziny wachty;

(1.8) dendr. ogrod. jedna z odmian wiśni o jasnoczerwonych owocach z bezbarwnym sokiem

Szklanka – naczynie szklane do picia o objętości około 200–250 ml, najczęściej w formie cylindra lub lekko stożkowe, bez stopy i przykrycia; element zastawy stołowej.

Szklanka, zwana dawniej szklanicą lub śklenicą, była używana do picia piwa, a w niektórych przypadkach – także wina i miodu. Wówczas szklenice miały objętość trzech dzisiejszych szklanek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szklankowy

przymiotnik

(1.1) związany ze szklanką, dotyczący szklanki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. młodszy kelner odpowiedzialny za sprzątanie ze stołów i porządek na sali

#### Źródła:

Wiktionary

# Szklanopodobny

mający niektóre właściwości szkła; przypominający szkło

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklanów

Szklanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Stopnica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szklanowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklany

1. zrobiony ze szkła; związany ze szkłem, jego produkcją (np. szklane drzwi, szklane naczynie)
2. przypominający szkło; szklisty (np. szklany wzrok, szklany dźwięk instrumentu)

przymiotnik

(1.1) zrobiony ze szkła

(1.2) przypominający szkło wyglądem lub dźwiękiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szklarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklarek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklarenka

mała szklarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklarka

nazwisko

- Szklarka – potok w Karkonoszach, dopływ Kamiennej
- Szklarka – strumień w Poznaniu, dopływ Cybiny
- Szklarka – potok, dopływ Racławki
- Szklarka – potok w masywie Maślanej Góry w Beskidzie Niskim, dopływ Ropy

2 miejscowości w Polsce:

- Szklarka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
- Szklarka – przysiółek w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Bytnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szklarki

nazwisko

Szklarki (niem. Gläsersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Przemków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szklarkowate

o cechach szklarkowatych (rodzina ślimaków i ważek)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ent. nazwa systematyczna|Corduliidae|W. F. Kirby|ref=tak. rodzina ważek różnoskrzydłych;

Szklarkowate może odnosić się do:

- szklarkowate (Corduliidae) – rodzina ważek różnoskrzydłych
- szklarkowate – tradycyjnie wyróżniana rodzina ślimaków trzonkoocznych, przez różnych autorów rozdzielana na kilka rodzin (Zonitidae, Oxychilidae, Gastrodontidae i Daudebardiidae)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szklarkowaty

o cechach szklarkowatych (rodzina ślimaków i ważek)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklarnia

oszklony budynek służący uprawie roślin tropikalnych oraz roślin krajowych poza sezonem, ogrzewany w chłodnej porze roku; cieplarnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. ogrod. przeszklona budowla, w której utrzymuje się w sztuczny sposób optymalne warunki do rozwoju roślin;

- szklarnia – specjalne, zamknięte pomieszczenie do uprawy roślin

W Polsce

- Szklarnia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Międzylesie
- Szklarnia – wieś w woj. lubelskim, w pow. janowskim, w gminie Janów Lubelski
- Szklarnia – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Zakrzew
- Szklarnia – przysiółek wsi Szymonków w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Wołczyn
- Szklarnia – część wsi Skarkiszki w woj. podlaskim, w pow. sejneńskim, w gminie Puńsk
- Szklarnia – część wsi Kotulin w woj. śląskim, w pow. gliwickim, w gminie Toszek
- Szklarnia – część wsi Wędzina w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Ciasna
- Szklarnia – wieś w woj. śląskim, w pow. lublinieckim, w gminie Kochanowice
- Szklarnia – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki
- Szklarnia – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Ostróda
- Szklarnia – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Świętajno
- Szklarnia – część wsi Wyszynki w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieski, w gminie Budzyń
- Szklarnia – osada w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Wronki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szklarnictwo

hodowla roślin w szklarniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklarnik

rodzaj ważek z rodziny szklarnikowatych

Cieki w Polsce

- Szklarnik – potok, dopływ Pławny
- Szklarnik – potok, dopływ Bystrzycy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szklarnikowate

rodzina owadów z podrzędu ważek różnoskrzydłych, o masywnym ciele ubarwionym na żółto z czarnymi pasami; należy tu m.in. szklarnik leśny - gatunek objęty w Polsce ścisłą ochroną

Szklarnikowate (Cordulegastridae) – rodzina owadów z rzędu ważek należąca do podrzędu ważek różnoskrzydłych (Anisoptera).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szklarniowiec

wciornastek szklarniowiec - gatunek owada z rzędu wciornastków

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklarniowy

przymiotnik

(1.1) związany ze szklarnią, dotyczący szklarni

#### Źródła:

Wiktionary

# Szklarski

przymiotnik od: szklarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szklarstwem, dotyczący szklarstwa

(1.2) odnoszący się do Szklarskiej Poręby, związany ze Szklarską Porębą

(1.3) odnoszący się do Szklar, związany ze Szklarami

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do szklarza

- Alfred Szklarski (1912–1992) – pisarz, autor cyklu powieści o Tomku Wilmowskim
- Bohdan Szklarski (ur. 1961) – politolog
- Edmund Szklarski (ur. 1955) radziecki i rosyjski muzyk-multiinstrumentalista, kompozytor, malarz, lider zespołu Piknik
- Julian Szklarski (1920–2012) – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
- Ludger Szklarski (1912–2003) – inżynier
- Wacław Szklarski (ur. 1934) – aktor
- Wacław Szklarski (ur. 1925) – generał

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szklarskoporębianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szklarskiej Poręby

#### Źródła:

Wiktionary

# Szklarskoporębianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szklarskiej Poręby

#### Źródła:

Wiktionary

# Szklarskoporębski

przymiotnik od: Szklarska Poręba

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szklarskiej Poręby, związany ze Szklarską Porębą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szklary

wieś w Opolskiem

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 6

- Szklary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. kłodzkim, w gminie Bystrzyca Kłodzka
- Szklary – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ząbkowice Śląskie
- Szklary – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia
- Szklary – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Kamiennik
- Szklary – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Jaśliska
- Szklary – wieś w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Hyżne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szklarz

1. rzemieślnik szklący okna;
2. wytwórca szklanych przedmiotów;
3. robotnik w hucie szkła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzemieślnik trudniący się szkleniem okien lub wytwarzaniem szklanych przedmiotów

- szklarz – rzemieślnik zajmujący się szkleniem (oprawą) okien lub pracownik w przemyśle szklarskim
- Szklarz – szczyt w Karkonoszach
- Maciej Szklarz
- szklarka zielona (szklarz) – gatunek ważki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szklenica

dawniej: szklanica (duża szklanka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szklić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkleniec

- Szkleniec (dopływ Białej) (Skleniec) – potok, dopływ Białej
- Szkleniec (dopływ Pławnej) – potok, dopływ Pławnej
- Szkleniec (wieś) – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie toruńskim, w gminie Czernikowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Szklić

1. wstawiać szkło w ramy okienne, drzwiowe itp.
2. szklić się - połyskiwać jak szkło; być przezroczystym jak szkło

#### Źródła:

SJP.pl

# Szklistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. zob. ciało szkliste.

Ciało szkliste, szklistka (łac. corpus vitreum) – galaretowata substancja wypełniająca tylną część gałki ocznej, nadająca jej kształt i chroniąca siatkówkę. Ciało szkliste się nie regeneruje.

Jest przezroczystą, bezbarwną, galerowatą masą luźno przylegającą do siatkówki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szklistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szkliste

#### Źródła:

Wiktionary

# Szklisty

podobny wyglądem do szkła; także: śliski

przymiotnik

(1.1) taki jak szkło lub podobny do szkła, zwłaszcza pod względem przezroczystości albo połysku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkliwiak

półzłośliwy nowotwór pochodzenia nabłonkowego, rozwijający się najczęściej w żuchwie lub szczęce z zawiązków szkliwa zęba

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) stomat. miejscowo złośliwy nowotwór wywodzący się z ameloblastów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkliwić

powlekać szkliwem przedmioty ceramiczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkliwiernia

pomieszczenie, w którym pokrywa się szkliwem przedmioty ceramiczne, gliniane itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkliwierz

specjalista przygotowujący szkliwa ceramiczne i pokrywający nim wyroby

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkliwo

1. cienka szklana powłoka nakładana na wyroby ceramiczne dla zmniejszenia ich porowatości i zwiększenia odporności
2. twarda substancja chroniąca koronę zęba; emalia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) anat. twarda tkanka łączna pokrywająca koronę zęba;

(1.2) szklista substancja powlekająca powierzchnię wyrobów ceramicznych

- szkliwo ceramiczne
- szkliwo wulkaniczne
- szkliwo (anatomia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkliwowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szkliwem, dotyczący szkliwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szklok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. landrynka

Landrynki – twarde cukierki wykonane z jednorodnej masy, służące do ssania lub rozgryzania, przezroczyste, ale o różnych kolorach. Występują w różnych smakach, głównie owocowych.

W opinii stomatologów są jednymi z najbardziej niepożądanych słodyczy z racji ich szczególnie długiego przetrzymywania w ustach. Nie zmienia to faktu, że są jednymi z popularniejszych rodzajów cukierków.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szklonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szklanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkoc.

skrót od: szkocki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkocja

część składowa Wielkiej Brytanii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. część Wielkiej Brytanii, dawniej niepodległe państwo;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkocka

potocznie whisky

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkocki

przymiotnik od: Szkocja

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szkocji; związany ze Szkocją, ze Szkotami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język szkocki (germański);

(2.2) jęz. język szkocki gaelicki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkocko-Polski

dotyczący Szkocji i Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkockojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem szkockim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem szkockim

(1.3) spisany, stworzony w języku szkockim

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkockość

→ szkocki

Patrz:szkocki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkoda

1. strata, uszczerbek
2. zniszczenia w polu, ogrodzie, lesie spowodowane przez zwierzęta lub przez kradzież; także miejsce tych zniszczeń
3. samochód marki Skoda; skoda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krzywda, strata

(1.2) roln. miejsce na polu, gdzie plony są niszczone przez zwierzęta

(1.3) mot. samochód marki Škoda

przysłówek

(2.1) żal, przykro

czasownik niewłaściwy (właśc. być szkoda)

(3.1) być żal, być przykro

(3.2) być żal marnować coś

(3.3) nie być warto robić czegoś, co jest daremne

- Szkoda – potocznie strata, ubytek w majątku poszkodowanego.
- Szkoda – w teorii prawa cywilnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkoderski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Szkodrą, dotyczący Szkodry (miasta w Albanii)

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkodliwie

przysłówek

(1.1) w sposób szkodliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkodliwiej

stopień wyższy od przysłówka: szkodliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest szkodliwe, cecha tych, którzy są szkodliwi

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkodliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: szkodliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodliwy

powodujący szkody, działający niekorzystnie na kogoś lub coś, szkodzący komuś lub czemuś

przymiotnik

(1.1) przynoszący szkodę, zagrożenie, niebezpieczeństwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkodnica

→ szkodnik

Patrz:szkodnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodnictwo

wyrządzanie szkód

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodniczka

→ szkodnik; niszczycielka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodniczy

→ szkodnik

Patrz:szkodnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodnik

ten, kto szkodzi, powoduje szkody, straty

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zwierzę wyrządzające szkody gospodarcze;

(1.2) inform. program, którego celem jest wyrządzanie szkód w systemie komputerowym;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba wyrządzająca szkody

Szkodniki – organizmy powodujące straty w działalności rolnej, leśnej, magazynowej, także uszkadzające kolekcje, zbiory muzealne, biblioteczne itp.

Szacuje się, że straty spowodowane przez szkodniki w uprawianych roślinach sięgają około 10–15% wartości całego plonu w skali światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkodnikobójczy

zabijający szkodniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodny

szkódny;
1. o zwierzęciu: wyrządzający szkody w gospodarce, domu;
2. dawniej:
a) szkodliwy;
b) poszkodowany, stratny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodoń

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodować

1. dawniej: ponosić stratę, szkodę; tracić;
2. regionalnie: skąpić, żałować czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodowość

1. → szkodowy;
2. historia szkodowa samochodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodowy

→ szkoda

Patrz:szkoda

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkodra

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnej Albanii;

Szkodra (alb. Shkodër lub Shkodra; serb. Скадар / Skadar; wł. Scutari; łac. Scodra) – miasto w północno-zachodniej Albanii, położone nad rzeką Buna i Jeziorem Szkoderskim. Największy ośrodek gospodarczy i kulturalny w północnej części Albanii. Liczba mieszkańców wynosi około 77 tys. (2011).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkody

1. strata, uszczerbek
2. zniszczenia w polu, ogrodzie, lesie spowodowane przez zwierzęta lub przez kradzież; także miejsce tych zniszczeń
3. samochód marki Skoda; skoda

Szkody (niem. Skodden, 1938–1945 Schoden) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Biała Piska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szkodzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkodzić

działać na czyjąś niekorzyść, źle wpływać na kogoś lub coś, narażać na szkodę

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) działać na czyjąś niekorzyść

(1.2) źle wpływać na kogoś lub coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkodziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkofija

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. kita piór

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkojec

skojec;
1. średniowieczna srebrna moneta;
2. średniowieczna jednostka masy równa szóstej części wiardunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkolak

1. potocznie: uczeń szkolny; uczniak;
2. osoba niedorosła, niedojrzała; małolat, niedorostek, młokos

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkolarski

dotyczący szkoły

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkolarskość

→ szkolarski

Patrz:szkolarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkolarz

1. naukowiec, uczony;
2. dawniej: uczeń, student; żak;
3. pejoratywnie: osoba posługująca się w myśleniu i działaniu uproszczonymi, szkolnymi formułami i zasadami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. uczeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkolenie

kształcić kogoś w określonej dziedzinie, najczęściej w trybie skróconym, na kursach itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szkolić.

(1.2) eduk. jeden lub wiele (cykl) wykładów lub zajęć praktycznych służących do uzupełnienia wiedzy, wykształcenia, umiejętności

Szkolenie – w pedagogice kształcenie w zakresie nieskomplikowanych umiejętności i nawyków praktycznych, które nie wymagają szczegółowego przygotowania teoretycznego.

W ujęciu słownikowym szkolenie to cykl wykładów poświęconych sprecyzowanemu tematowi, którego głównym celem jest uzupełnienie czyjegoś wykształcenia, zdobycie wiedzy, albo uzupełnienie i doskonalenie umiejętności i kwalifikacji zawodowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkoleniowczyni

→ szkoleniowiec

Patrz:szkoleniowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkoleniowiec

osoba, która szkoli; uczestnik szkolenia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto szkoli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkoleniowość

cecha czegoś będącego szkoleniem lub jego częścią

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkoleniowy

związany ze szkoleniem, dotyczący szkolenia, przeznaczony do szkolenia (np. ośrodek szkoleniowy)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szkoleniem, dotyczący szkolenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkolić

kształcić kogoś w określonej dziedzinie, najczęściej w trybie skróconym, na kursach itp.

czasownik przechodni

(1.1) dokształcać w określonej dziedzinie

(1.2) ćwiczyć swój głos w śpiewie

czasownik zwrotny

(2.1) dokształcać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkolisko

ekspresywnie: szkoła

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkolniak

potocznie: dziecko chodzące do szkoły

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. dziecko w wieku szkolnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkolnictwo

ogół zagadnień związanych z nauczaniem wraz z ogółem szkół na danym terenie lub w danym czasie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ogół zagadnień związanych ze szkołami i nauczaniem

(1.2) ogół szkół

Szkolnictwo – całokształt zagadnień związanych z nauczaniem i organizacją szkół w danym państwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkolnie

przysłówek

(1.1) w sposób szkolny

(1.2) uczenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkolnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauczyciel w żydowskiej szkole wyznaniowej

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Szkolnik – polski przewodnik górski i znakarz
- Wawrzyniec Szkolnik – polski przewodnik górski, nauczyciel ludowy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkolność

dawniej: to, co jest właściwe szkole

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkolny

odnoszący się do szkoły, dotyczący szkoły, przeznaczony dla szkoły (np. szkolne ławki, podręcznik szkolny)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szkołą, odnoszący się do szkoły

Szkolny (biał. Школьны; ros. Школьный) – osiedle na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Derewno.

Działa tu rzymskokatolicka parafia Najświętszego Serca Pana Jezusa w Chotowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkolok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uczeń

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkolorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uczeń

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkontrum

dawniej: skontrum, skontro

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkop

pogardliwie o Niemcu; Szkop, prusak, pluder, helmut, szwab (Szwab)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. Niemiec;

Szkop (l.mn. szkopy) – pogardliwe określenie Niemca, szczególnie żołnierza Wehrmachtu w okresie II wojny światowej.

W przeszłości wyraz ten (do dziś zachowany w wersji „skop”) oznaczał w polszczyźnie kastrowanego barana, a także – jako zapożyczenie z niemieckiego – naczynie (częściej dziś używane w formie „szkopek” lub „skopek” – mała miska).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkopek

skopek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkopka

pogardliwie o Niemce; Szkopka, Szwabka (szwabka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkopski

przymiotnik relacyjny

(1.1) pot. pogard. niemiecki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkopuł

coś, co stanowi trudność; przeszkoda, zawada

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. coś utrudniającego realizację czegoś, jakiś problem, przeszkoda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkorbucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szkorbut

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkorbut

choroba wywołana niedoborem witaminy C, objawiająca się m.in. owrzodzeniem dziąseł i błony śluzowej oraz wypadaniem zębów; gnilec, cynga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. ostra postać awitaminozy wywołanej brakiem witaminy C;

Szkorbut (łac. scorbutus), gnilec, cynga, dzięgna – choroba wielonarządowa, wywołana niedoborem kwasu askorbinowego (witaminy C) w pożywieniu.

Główne objawy dotyczą tkanki łącznej, ponieważ kwas askorbinowy jest koenzymem hydroksylazy prolinowej i lizynowej, które katalizują powstanie poprzecznych wiązań kowalencyjnych między cząstkami tropokolagenu. Brak kwasu askorbinowego oznacza brak aktywności tych enzymów, a co za tym idzie, brak dojrzewania kolagenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkorupina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skorupka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkot

lina służąca do ustawiania żagla; szot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szkocji

Szkoci (ang. i scots Scots, gael. Albannaich) – naród celtycki zamieszkujący Szkocję i Irlandię Północną. Mówią językami: angielskim (70% ludności), szkockim lallans (30% ludności) i celtyckim językiem gaelickim (1% ludności, głównie wyspy Hebrydy); te dwa ostatnie języki są stopniowo wypierane przez język angielski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkotak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkotka

mieszkanka Szkocji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szkocji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkotyzm

scholastyczny kierunek filozoficzno-teologiczny, opozycyjny wobec tomizmu, uznający prymat woli nad rozumem; skotyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkoła

1. instytucja oświatowa przekazująca wiedzę oraz podstawowe umiejętności
2. budynek takiej instytucji
3. ludzie związani z tą instytucją
4. grupa ludzi reprezentująca dany kierunek sztuki, nauki itp.; także: metoda przez nich propagowana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. instytucja edukacyjna;

(1.2) uczniowie i pracownicy takiej placówkaacówki

(1.3) wykształcenie

(1.4) kierunek w sztuce lub nauce

(1.5) trening, szkolenie

(1.6) wycisk, pobicie, lanie, manto, bat

(1.7) odłam buddyzmu

(1.8) budynek, w którym mieści się szkoła (1.1)

(1.9) poszerzająca horyzonty sytuacja życiowa

- szkoła – jednostka oświatowo-wychowawcza zajmująca się kształceniem, wychowaniem i opieką – zgodnie z podstawą programową i ustawą o oświacie;
- szkoła w nauce lub w sztuce – kierunek zbliżonych do siebie idei lub metod dydaktycznych lub twórczych;
- szkoła – budynek użyteczności publicznej przeznaczony dla społecznych celów edukacyjnych zgodnie z systemem oświaty;
- „Szkoła” – tygodnik wydawany na przełomie XIX/XX wieku we Lwowie;
- Szkoła – serial telewizyjny emitowany w TVN i TVN7 w latach 2014–2020.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkółka

1. zdrobnienie od: szkoła (zwykle w znaczeniu instytucji oświatowej lub budynku przez nią zajmowanego)
2. kurs nauki dla początkujących (zwłaszcza sportowy)
3. wydzielony teren hodowli drzewek i krzewów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od szkoła

(1.2) kurs czegoś

(1.3) wydzielony teren, na którym hodowane są młode drzewka i krzewy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkółkarka

→ szkółkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkółkarstwo

Szkółkarstwo – dział ogrodnictwa i leśnictwa zajmujący się rozmnażaniem i uprawą w początkowym okresie życia sadzonek drzew, krzewów i innych roślin wieloletnich.

W szkółkach drzewka można zarówno produkować od podstaw stosując rozmnażanie wegetatywne (najczęściej poprzez szczepienie lub sadzonkowanie) lub generatywne (najczęściej za pomocą nasion), jak i też można młodociane rośliny szkółkować do momentu, aż ich rozwój i wielkość będzie odpowiednia do wysadzenia na miejsce stałe.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szkółkowiec

obryzg szkółkowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkółkowy

→ szkółka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szkółką, dotyczący szkółki

Patrz:szkółka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkrab

pieszczotliwie o małym dziecku; brzdąc, berbeć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pieszcz. dziecko, zwykle w młodym wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkrabek

zdrobnienie od: szkrab; szkrabik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkrabik

zdrobnienie od: szkrab; szkrabek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkrobać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. obierać (kartofle)

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkubki

zwyczaj wspólnego skubania pierza dla jakiejś rodziny przez kobiety i dziewczyny, zakończony zabawą z muzyką; darcie pierza, skubanie pierza, piórnik, wyskubek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lud. skubanie pierza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szkucin

Szkucin – wieś sołeckaw Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Ruda Maleniecka.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Lipie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szkucina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szczecina, włosy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkudlarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkudlarek

nazwisko

- Szkudlarek − polskie nazwisko.

Osoby noszące nazwisko Szkudlarek:

- Maria Szkudlarek (1917-1991) – polska pedagog, kierownik zespołu tańca
- Jan Szkudlarek (ur. 1945) – polski pułkownik
- Tomasz Szkudlarek (ur. 1954) – polski socjolog
- Sylwester Szkudlarek (ur. 1966) – polski piłkarz
- Myriam Szkudlarek (ur. 1977) – francuska karateka
- Wioletta Szkudlarek (ur. 1980) – polska siatkarka
- Jan Szkudlarek – gitarzysta zespołu Blues Forever

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkudła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. (obecnie reg.) gont

Szkudła – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie pleszewskim, w gminie Gołuchów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

Przez miejscowość przepływa niewielka rzeka Trzemna, dopływ Prosny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkuner

statek żaglowy o skośnym ożaglowaniu; szoner, skuner

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. żaglowiec mający co najmniej dwa maszty; wszystkie maszty niosą ożaglowanie skośne;

Szkuner – typ osprzętu żaglowego lub żaglowiec noszący ten typ osprzętu. Ma dwa lub więcej masztów o ożaglowaniu skośnym. Przy dwóch masztach pierwszy jest niższy lub równy drugiemu.

Typy z wyższym pierwszym masztem to jol i kecz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkunerbark

żaglowiec handlowy mający przynajmniej 3 maszty; barkentyna

Barkentyna (inaczej szkunerbark) – żaglowiec posiadający trzy lub więcej masztów, niosący na pierwszym od dziobu ożaglowanie rejowe, a na pozostałych ożaglowanie skośne - przeważnie gaflowe, rzadziej bermudzkie.

Polskimi żaglowcami typu barkentyna są ORP Iskra (II) oraz STS Pogoria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szkuta

rodzaj barki; berlinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. hist. płaskodenny, bezpokładowy statek, z początku żaglowy, przystosowany do transportu śródlądowego ładunków masowych;

Szkuta – beznapędowy statek (dawniej żaglowy), płaskodenny, pozbawiony pokrycia w postaci pokładu. Szkuta jest przeznaczona przede wszystkim do transportu śródlądowego ładunków masowych (jednorazowo ładuje się na jej pokład do 100 ton, np. zboża). Transportowano nią również np. powozy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkutnictwo

budowanie łodzi, kutrów, jachtów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzemiosło zajmujące się budową i naprawą łodzi;

Szkutnictwo – budowanie lub naprawa przez rzemieślników, przemysłowo albo amatorsko małych statków wodnych: łodzi, jachtów lub kutrów z drewna lub tworzyw sztucznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkutniczy

przymiotnik

(1.1) związany ze szkutnictwem, dotyczący szkutnictwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkutnik

osoba zajmująca się budową i naprawą łodzi; dawniej: osoba specjalizująca się w wykonywaniu szkut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. rzemieślnik budujący i naprawiający łodzie

Szkutnictwo – budowanie lub naprawa przez rzemieślników, przemysłowo albo amatorsko małych statków wodnych: łodzi, jachtów lub kutrów z drewna lub tworzyw sztucznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkuty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. włosy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkwalisty

mający charakter szkwału; porywisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkwał

porywisty wiatr morski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) silny powiew wiatru nad akwenem

Szkwał – nagły wzrost prędkości wiatru o co najmniej 8 m/s od prędkości początkowej powyżej 10 m/s. Może osiągać do 9 stopni w skali Beauforta. Szkwał trwa krótko, do kilku minut i może nieść ze sobą śnieg lub deszcz. Powstaje zazwyczaj tam, gdzie stykają się dwie masy powietrza o dużej różnicy temperatur. Bardzo często to zjawisko związane jest z chmurą cumulonimbus. Ostrzeżeniem przed możliwym szkwałem jest obecność na przodzie chmury burzowej tak zwanego wału szkwałowego. Szkwały mogą być związane z nawałnicą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szkworc

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szpak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szkła

potocznie o okularach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szkło

1. przezroczysta substancja otrzymywana w wyniku stopienia i oziębienia mieszanki krzemianów;
2. szyba, płyta, tafla ze szkła;
3. zbiorowo o szklanych przedmiotach, zwłaszcza naczyniach;
4. (zwykle w l. mn.) soczewka stosowana w okularach, lornetkach

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodniej Polsce i na zachodniej Ukrainie, prawy dopływ Sanu;

Szkło – nieorganiczny materiał amorficzny. Powstaje w wyniku szybkiego schłodzenia płynu do postaci stanu stałego bez etapu krystalizacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szla

rodzaj uprzęży, szleja

Szla – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie przasnyskim, w gminie Przasnysz. Usytuowana w pobliżu Puszczy Zielonej oraz dużego kompleksu leśnego ciągnącego się do Jednorożca, pośród rozległych łąk torfowych. Mieszkańcy zajmują się głównie hodowlą bydła mlecznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlaban

1. podnoszona i opuszczana bariera na przejazdach kolejowych, granicach państwowych, rogatkach miasta itp.
2. potocznie: zakaz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. ruchoma zapora blokująca ruch samochodów

(1.2) pot. zakaz wychodzenia z domu nakładany na dzieci przez rodziców

(1.3) pot. przen. inny zakaz nakładany na dzieci przez rodziców, zwykle związany z używaniem jakichś urządzeń lub usług

- szlaban – zapora drogowa
- szlaban – mebel
- Szlaban – osada leśna wsi Dąbrówka Leśna w woj. wielkopolskim w pow. obornickim, w gminie Oborniki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlabanik

zdrobnienie od: szlaban

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szlaban

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlabanowy

przymiotnik od: szlaban

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlachar

ptak z rodziny traczy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Mergus serrator|ref=tak., wędrowny ptak wodny półkuli północnej z charakterystycznym czubem na głowie;

Szlachar, tracz długodzioby, długodziób (Mergus serrator) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae), zamieszkujący Eurazję i Amerykę Północną. Mimo rozległego zasięgu występowania nie wyróżnia się podgatunków. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlachcianeczka

zdrobnienie od: szlachcianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szlachcianka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlachcianka

córka przedstawiciela szlachty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) członkini szlachty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlachcic

osoba należąca do stanu szlacheckiego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek szlachty

Szlachta (daw. ślachta, ślachcic) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej. W 1790 r. we Francji zniesiono tytuły oraz szlachectwo dziedziczne. W Polsce szlachta jako stan społeczny zniesiona została na mocy konstytucji w 1921 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlachcin

Szlachcin – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Środa Wielkopolska nad Bardzianką (lewym dopływem Moskawy).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szlachciura

z lekceważeniem o niezbyt bogatym lub prostym szlachcicu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pogard. szlachcic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlachecki

przymiotnik od: szlachta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szlachtą, dotyczący szlachty

przymiotnik jakościowy

(2.1) właściwy dla szlachty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlacheckość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szlacheckie; cecha tych, którzy są szlacheccy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlachectwo

przynależność do szlachty; prawa, tytuł szlachcica

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan szlachty, przynależność do stanu szlacheckiego

Szlachta (daw. ślachta, ślachcic) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej. W 1790 r. we Francji zniesiono tytuły oraz szlachectwo dziedziczne. W Polsce szlachta jako stan społeczny zniesiona została na mocy konstytucji w 1921 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlachetczyzna

ogół cech i zwyczajów szlachty

Szlachetczyzna – dawna kolonia obecnie część wsi Stawrowo na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Dalekie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlachetka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlachetnie

przysłówek

(1.1) w sposób szlachetny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlachetniej

stopień wyższy od przysłówka: szlachetnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlachetniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szlachetny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlachetność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest szlachetne; cecha tego, kto jest szlachetny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlachetny

1. o człowieku: taki, którego cechuje uczciwość, prawość, bezinteresowność, honor, np. szlachetny człowiek; prawy, uczciwy, piękny;
2. świadczący o takich cecha, np. szlachetne czyny; prawy, uczciwy, piękny;
3. taki, który cechuje się idealnymi proporcjami, wyjątkową stylowością i harmonią, wywołuje niezwykłe doznania estetyczne; harmonijny, idealny, doskonały;
4. o roślinach, zwierzętach, przedmiotach itp.: taki, który odznacza się pierwszorzędną jakością; doskonały, wysokogatunkowy, pierwszorzędny;
5. w chemii: gazy szlachetne - grupa pierwiastków chemicznych stanowiąca VIII grupę główną układu okresowego: hel, neon, argon, krypton, ksenon i radon; helowce;
6. w mineralogii: kamienie szlachetne - kryształy minerałów lub pierwiastków, charakteryzujące się twardością, piękną barwą, połyskiem i odpornością na czynniki chemiczne, stosowane najczęściej do wyrobu biżuterii, np. diament, szafir, szmaragd;
7. w chemii: metale szlachetne - metale odznaczające się dużą odpornością na działanie czynników chemicznych, pięknym kolorem i połyskiem, np. srebro, złoto, platyna;
8. stal szlachetna - stal wzbogacona obecnością innych, cenniejszych metali, np. chromem, niklem, wolframem;
9. w botanice: tytoń szlachetny - jednoroczna roślina z rodziny psiankowatych, osiągająca wysokość do 2 metrów, której liście zawierają najczęściej 1-3% nikotyny;
10. w botanice: borowik szlachetny - gatunek jadalnego grzyba z rodziny borowikowatych, wysoko ceniony ze względu na walory smakowe

przymiotnik

(1.1) taki, który postępuje dobrze, uczciwie, w sposób wspaniałomyślny, prawy, sprawiedliwy, bezinteresowny

(1.2) taki, który odznacza się wysoką jakością

(1.3) charakteryzujący się subtelnością, harmonią

(1.4) bot. zool. drugi człon nazw niektórych gatunków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlachta

wywodzący się z rycerstwa stan społeczny mający prawa otrzymane od władców i dziedziczne przywileje; także, zbiorowo, o osobach należących do tego stanu

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka Krzywulka

(1.2) geogr. wieś w gminie Bujnowicze

(1.3) grupa domów w Kamionce Wołoskiej

(1.4) grupa domów w Daszowej

(1.5) część wsi Okno

(1.6) pustkowie nad strugą Orpiszewską

(1.7) geogr. wieś w województwie pomorskim;

(1.8) stacja kolejowa otwarta w Szlachcie (1.7);

Szlachta (daw. ślachta, ślachcic) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej. W 1790 r. we Francji zniesiono tytuły oraz szlachectwo dziedziczne. W Polsce szlachta jako stan społeczny zniesiona została na mocy konstytucji w 1921 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlachtawa

oman szlachtawa - gatunek rośliny dwu- lub wieloletniej z rodziny astrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlachtować

1. potocznie: mordować ludzi;
2. dokonywać uboju bydła

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przest. zarzynać bydło

(1.2) pot. mordować ludzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlachtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szlachtować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlachtowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlachtuz

przestarzale: rzeźnia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rzeźnia, ubojnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlaczek

zdrobnienie od: szlak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szlak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlaczkoń

rodzaj motyla dziennego z rodziny bielinkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlafmyca

1. dawniej: miękka czapka męska używana do spania;
2. czapka noszona przez kucharzy, piekarzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. miękka czapka męska nakładana do spania; używana też jako poranne nakrycie głowy

(1.2) przen. safanduła

Szlafmyca (z niem. schlafen − spać, Mütze − myca, czapka) − dawne męskie nakrycie głowy zakładane do snu przez osoby sypiające w chłodnej porze roku w nieogrzewanych lub źle ogrzewanych pomieszczeniach. Kobiety do snu używały nocnych czepków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlafmycka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szlafmyca

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlafroczek

zdrobnienie od: szlafrok

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlafrok

luźny strój domowy, używany zazwyczaj do okrycia przed położeniem się do łóżka lub krótko po wstaniu, zakładany często na piżamę lub nocną koszulę; podomka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. domowy ubiór przypominający lekki płaszcz bez zapięć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlafsztuba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Mazury, Warmia. bud. archit. sypialnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlag

dawniej: apopleksja (nagły wylew krwi do mózgu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. uderzenie, cios

(1.2) daw. apopleksja (tylko w związkach frazeologicznych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlaga

nazwisko

Szlaga – osada leśna w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Lubichowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlagbal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. palant

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka do palanta

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlager

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. przebój

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlagier

potocznie:
a) przebój, piosenka modna w danym okresie
b) nowość mająca w danym czasie duże powodzenie u publiczności

Przebój, szlagier lub hit – popularny w określonym czasie utwór muzyczny lub piosenka. Określenie zazwyczaj odnosi się do muzyki rozrywkowej, lecz często znaczenie jego rozciąga się na muzykę poważną oraz na inne dziedziny sztuki, mówiąc na przykład o „przeboju filmowym” lub „kinowym”. Przebój muzyczny zwykle charakteryzuje się łatwo wpadającą w ucho melodią i jest wielokrotnie emitowany przez stacje radiowe, oraz osiąga wysoką sprzedaż. Choć istnieją ponadczasowe przeboje, których popularność zdaje się nie przemijać, to zasadniczo mamy tu do czynienia ze zjawiskiem okresowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlagierowy

przymiotnik od: szlagier

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlagmetal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. imitujący złoto, srebro lub brąz materiał dekoracyjny w postaci cienkich płatków, stosowany w malarstwie, rzeźbie i sztuce użytkowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlagon

ironicznie o szlachcicu jako o kimś niewykształconym, zasiedziałym na wsi

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlagoński

dotyczący szlagona

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlagowski

nazwisko

Szlagowski, Szlagowska – polskie nazwisko, w Polsce nosi je niecałe 650 osób.

Osoby noszące to nazwisko:

- Antoni Władysław Szlagowski (ur. 10 lipca 1864 zm. 28 lutego 1956) – polski duchowny katolicki, biskup pomocniczy warszawski.
- Jan Szlagowski (ur. 11 listopada 1984 w Warszawie) – perkusista, występujący w popowym zespole Blog 27, którego wokalistką jest jego młodsza siostra Tola.
- Jarosław Szlagowski (ur. 27 grudnia 1959) – polski perkusista rockowy.
- Tola Szlagowska (ur. 27 listopada 1992 w Warszawie) – polska wokalistka i kompozytorka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlagworcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szlagwort

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlagwort

charakterystyczne wyrazy piosenki lub jej refrenu, wpadające w ucho, decydujące nieraz o sukcesie utworu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hasło, slogan, wpadająca w ucho fraza, często fragment piosenki

Szlagwort (niem. Schlagwort) – wyraz lub zwrot w piosence łatwy do zapamiętania, wpadający w ucho, hasłowy. Zazwyczaj pojawia się w tytule, na początku piosenki lub w refrenie. Często decyduje o sukcesie utworu. Szlagwort niekiedy żyje własnym życiem, stając się obiegowym zwrotem, pojawia się w tytułach prasowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlagzana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. bita śmietana

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlaja

1. osoba niechlujna, brudna;
2. osoba lubiąca się włóczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlajać

szlajać się - chodzić po podejrzanych okolicach; prowadzić niemoralny tryb życia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlajer

zamglenie obrazu na kliszy fotograficznej; dymek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. welon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlajfa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wstęga

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kokarda

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlajfka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wstążka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlajfmaszina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifierka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlajfować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifować

(1.2) gw-pl|Łódź. środ. odcinać bułki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlak

1. droga naturalna lub wytyczony trakt;
2. motyw dekoracyjny w formie pasa odcinającego się od tła barwą;
3. w łowiectwie: ślad zwierzęcia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) określona droga podróży lądem, morzem lub w inny sposób

(1.2) turyst. znakowana ścieżka do uprawiania turystyki pieszej, rowerowej, narciarskiej itp.;

(1.3) łow. ścieżka tropów zwierzęcia

(1.4) kolej. trasa, po której jedzie pociąg

(1.5) gw-pl|Łódź. środ. łopata do wsadzania chleba do pieca

- szlak bursztynowy
- szlak drogowy
- szlak handlowy
- szlak kolejowy
- szlak turystyczny
  - szlak narciarski
  - szlak rowerowy
  - szlak kajakowy
  - szlak konny
  - szlak przyrodniczy
  - szlak dydaktyczny
  - szlak krajoznawczy

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlaka

żużel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hutn. sypki, odpadowy materiał po produkcji hutniczej

(1.2) daw. cienka, długa listwa do wsadzania do pieca i wyjmowania z pieca bułek w piekarni

Żużel tzw. szlaka – produkt odpadowy procesów hutniczych metali, stop zawierający zanieczyszczenia rud (żużel wielkopiecowy, żużel stalowniczy, żużel szybowy), topniki i pewną ilość tlenków metali lub pozostałość po spaleniu np. węgla, koksu, stanowiąca masę szklistego spieczonego popiołu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlakarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. osoba, która maluje znaki szlaku turystycznego

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlakowy

1. przymiotnik od: szlak;
2. przymiotnik od: szlaka

przymiotnik

(1.1) związany ze szlakiem, dotyczący szlaku

(1.2) związany ze szlaką, dotyczący szlaki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlam

luźny osad tworzący się na dnie rzek; muł; nanos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osad tworzący się na dnie i nieraz brzegach zbiorników wodnych

(1.2) techn. warstwa miękkich zanieczyszczeń, które pokrywają powierzchnię metali użytkowanych

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: szlama

- muł (geologia) – inaczej szlam
- szlam (chemia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlama

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. obraź. w świecie Harry’ego Pottera — czarodziej lub czarownica, którego rodzice są mugolami;

- Szlama (ang. mudblood) – pejoratywne określenie z cyklu książek J.K. Rowling o Harrym Potterze oznaczające osobę o zdolnościach magicznych urodzoną w rodzinie mugoli (osób niemagicznych)
- imię męskie:
  - Szlama Grzywacz, uczestnik francuskiego ruchu oporu, członek grupy Manukiana
  - Szlama Lichtenberg, nauczyciel, łódzki działacz społeczny i syjonistyczny, publicysta
  - Szlama Żołnierski, łódzki cyrulik i felczer

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlamiarnia

pomieszczenie w rzeźni, w którym oczyszcza się mięso

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlamiec

szlamiec długodzioby, szlamiec wielki - gatunki ptaka z rodziny bekasowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlamik

ptak wędrowny z rodziny bekasowatych; szlamnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szlam

Szlamnik (zwyczajny), szlamnik rdzawy, szlamik (Limosa lapponica) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Rekordzista długości ptasiego lotu. Bliski zagrożenia wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlamnik

ptak wędrowny z rodziny bekasowatych; szlamik

Szlamnik (zwyczajny), szlamnik rdzawy, szlamik (Limosa lapponica) – gatunek średniej wielkości ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae). Rekordzista długości ptasiego lotu. Bliski zagrożenia wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlamowatość

→ szlamowaty; mulistość

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlamowaty

pokryty szlamem, zawierający szlam; mulisty, błotnisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlamówka

1. świder służący do wiercenia w miękkich skałach
2. urządzenie do usuwania urobku z otworów wiertniczych; łyżka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlamownia

dział fabryki, w którym pokrywa się wyroby szlamem

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlamownik

maszyna do pogłębiania rzeki, kanału itp. poprzez wydobywanie gruntu z dna wód; czerpaczka, czerparka, bagier, bagrownica, draga, pogłębiarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlamowy

przymiotnik od: szlam

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlanga

ciężkie działo oblężnicze, używane w XVI-XVIII wieku głównie do niszczenia fortyfikacji; kolubryna

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlankowny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Poznań. przest. szczupły

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlara

wieniec piór krótszych otaczający oczy sów, upierzenie sztywniejsze od upierzenia reszty głowy

Szlara — talerzowato ułożone pióra wokół dzioba i oczu u sów oraz niektórych przedstawicieli z rzędu szponiastych. Pióra te są krótsze i sztywniejsze od reszty upierzenia głowy ptaka, a często także jaśniejsze. Szlara służy do skupiania (zbierania) fal akustycznych w celach nawigacyjnych. Ptaki te bowiem, wbrew powszechnemu mniemaniu, nie są nocnymi superwzrokowcami, lecz myśliwymi-słuchowcami i są aktywne w nocy, niezależnie od stopnia zachmurzenia nieba, czy też obecności księżyca. Ważne tylko, by była to noc spokojna i przede wszystkim cicha. Ponadto słuch sów jest dodatkowo wspomagany przez ruchomy fałd skórny w obrębie otworów usznych (które położone są poza szlarą) oraz asymetryczne położenie uszu, dzięki czemu sowy doskonale oceniają odległość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlarafia

drobne sprężyny w materacach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlarka

dawniej: lamówka, falbanka, obszycie sukni, czepka itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlarnik

rodzaj ptaków z podrzędu śpiewających

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlarniki

rodzaj ptaków z podrzędu śpiewających

Szlarniki (Zosteropidae) – rodzina ptaków z podrzędu śpiewających (Oscines) w obrębie rzędu wróblowych (Passeriformes). Obejmuje ponad 130 gatunków ptaków występujących w rejonach tropikalnych i subtropikalnych Afryki, Azji i Australazji, niekiedy także w rejonach o klimacie umiarkowanym (np. we wschodniej Azji). Są one również obecne na wielu wyspach Oceanu Indyjskiego i Spokojnego. Wiele gatunków szlarników to endemity poszczególnych wysp tych oceanów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlarogłówka

szlarogłówka południowa - gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlauch

wąż (zwykle gumowy albo plastykowy) najczęściej stosowany do podlewania roślin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. bardzo długa rura gumowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlauf

1. pogardliwie:
a) puszczalska kobieta;
b) nastolatka uprawiająca seks w zamian za sponsoring;
2. w gwarze śląskiej: szlauch

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlaufwaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg. pot. poziomica wężowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szleja

najprostsza uprząż szorowa; szla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. rodzaj uprzęży zakładanej na kark i pierś konia

(1.2) techn. pas lub szelka ułatwiające wiezienie czegoś

Chomąto – rodzaj jarzma używanego do zaprzęgania zwierząt pociągowych do ciągnięcia wozu, pługa, itp.

Chomąto pozwala na równomierne rozłożenie obciążenia dookoła karku zwierzęcia, co pozwala na wykorzystanie większej siły pociągowej (zazwyczaj konia). Chomąto powinno być dopasowane do nasady końskiej szyi i wyściełane, aby zapobiec kaleczeniu skóry zwierzęcia. Pozwala ono wtedy w pełni wykorzystać siłę i szybkość zwierzęcia pociągowego, zwiększając jego wydajność nawet 5-krotnie w porównaniu z zaprzęgiem stosowanym w starożytności, który uciskał tchawicę zwierzęcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlęk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlem

rozgrywka, w której wszystkie trofea wygrywa jeden gracz; w szczególności - wzięcie wszystkich 13 lew w grze w brydża (lub 12, wówczas mały szlem czyli szlemik)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlemiczek

zdrobnienie od: szlemik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlemik

w brydżu: wzięcie dwunastu lew

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlemowy

przymiotnik od: szlem

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlendak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlęzak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Szlęzak – polski samorządowiec
- Faustyn Szlęzak – polski inżynier, wykładowca i działacz polityczny, poseł na Sejm
- Ludwik Szlęzak – polski lekarz
- Stanisław Szlęzak – polski dziennikarz, artysta fotograf

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlezwicki

przymiotnik od: Szlezwik

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (miasta w Niemczech)

(1.2) związany ze Szlezwikiem, dotyczący Szlezwiku (krainy w Niemczech i Danii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlezwicko-Holsztyński

→ Szlezwik-Holsztyn

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szlezwikiem-Holsztynem, dotyczący Szlezwika-Holsztynu

Patrz:Szlezwik-Holsztyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlezwiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec krainy Szlezwiku

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlezwik

1. region południowej Jutlandii;
2. miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. kraina w południowej Jutlandii, podzielony obecnie między Danię a Niemcy, dawne księstwo zależne od Danii;

(1.2) geogr. miasto portowe w północnych Niemczech, w kraju związkowym Szlezwik-Holsztyn;

Szlezwik (niem. Schleswig, duń. Slesvig albo Sønderjylland) – region w Danii i Niemczech rozciągający się ok. 30 km na północ i 40 na południe od granicy duńsko-niemieckiej w południowej części Półwyspu Jutlandzkiego.

Znaczenie regionu polega na umożliwieniu transportu towarów między Morzem Północnym a Bałtykiem oraz połączeniu szlaków handlowych prowadzących z Rosji ze szlakami wiodącymi wzdłuż Renu i wybrzeża Atlantyku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlezwik-Holsztyn

kraj związkowy Niemiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec ze stolicą w Kilonii;

Szlezwik-Holsztyn (niem. Schleswig-Holstein [ˈʃleːsvɪç ˈhɔlʃtaɪ̯n], dolnoniem. Sleswig-Holsteen, fryz. Slaswik-Holstiinj, duń. Slesvig-Holsten) – najbardziej na północ wysunięty kraj związkowy Niemiec. Stolicą jest Kilonia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlic

rowek na całej długości masztu jachtu, w który wchodzi przednia liklina; likszpara

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. rozcięcie (w spódnicy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlich

koncentrat minerałów o dużej gęstości

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlichta

1. w budownictwie: warstwa wyrównawcza układana na podkładzie betonowym; gładź;
2. klej krochmalowy wytwarzany z mąki kukurydzianej lub ziemniaczanej

Gładź podłogowa, szlichta – warstwa podłogi układana bezpośrednio pod posadzką, zwana również wylewką lub jastrychem.

Stosowane zazwyczaj są:

- Podkłady cementowe - tradycyjne przygotowywane na podstawie cementu, piasku oraz wody (w celu przyspieszenia wiązania mogą być stosowane uplastyczniacze lub środki uszczelniające). Wytrzymałość na ściskanie – 25 MPa
- Podkłady półsuche - wytrzymałość na ściskanie około 35 MPa
- Podkłady wykonane z gotowych zapraw o różnej konsystencji: gęstoplastyczne, półsuche lub półpłynne (czyli samopoziomujące się)
- Podkłady anhydrytowe - produkowane z odmiany gipsu zwanej anhydrytem. Stosowane do pomieszczeń suchych (ze względu na nieodporność na wilgoć). Orientacyjna wytrzymałość na ściskanie – 20 MPa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlichtada

przestarzale o kuligu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. zob. ślizgawka.

(1.2) przest. przejażdżka mknącymi saniami, sanna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlichtyngowa

miasto w województwie lubuskim, w powiecie wschowskim

Szlichtyngowa (niem. Schlichtingsheim) – miasto w południowej części województwa lubuskiego, w powiecie wschowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szlichtyngowa, w pobliżu rzeki Odry. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. leszczyńskiego. Szlichtyngowa leży w historycznej Wielkopolsce.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto miało 1274 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlichtyngowianin

mieszkaniec Szlichtyngowej (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlichtyngowianka

mieszkanka Szlichtyngowej (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlichtyngowski

związany z miastem Szlichtyngowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlif

określony kształt nadawany kamieniom szlachetnym przez szlifowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jubil. sposób obróbki kamieni szlachetnych

(1.2) jubil. wynik szlifowania kamienia szlachetnego, jego forma i połysk

(1.3) ostateczny kształt nadany rzeczom, ich wykończenie

(1.4) doskonałość w jakiejś ludzkiej zdolności, zawodzie, itp.

- Szlif laboratoryjny
- Szlif (jubilerstwo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlifa

naramiennik wojskowy; epolet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlifibruk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. próżniak, ten, który wałęsa się po bruku, nic nie robiąc

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlifiereczka

zdrobnienie od: szlifierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlifierka

1. maszyna służąca do obrabiania i dokładnego szlifowania powierzchni; brus, osełka, toczydło, toczak;
2. potocznie: zajęcie szlifierza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. obrabiarka przeznaczona do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów;

Szlifierka – obrabiarka przeznaczona przede wszystkim do obróbki wykańczającej utwardzonych powierzchni przedmiotów uprzednio obrobionych innymi metodami.

Coraz częściej szlifierki o dużej mocy są stosowane do obróbki końcowej przedmiotów będących półfabrykatami (odkuwki, odlewy) z niewielkimi naddatkami na obróbkę. Szlifowanie jest obróbką dokładną, umożliwiającą osiągnięcie dokładności wymiarowej w klasach 5-6. Powierzchnie szlifowane mają dużą gładkość. Głównym zadaniem technologicznym szlifierek jest obróbka powierzchniowa powierzchni cylindrycznych i płaszczyzn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlifiernia

warsztat szlifierski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. warsztat pracy szlifierza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlifierski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szlifierką lub szlifierstwem, dotyczący szlifierki lub szlifierstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlifierz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. pracownik zajmujący się szlifowaniem;

(1.2) zaw. rzemieślnik zajmujący się ostrzeniem narzędzi

Szlifierz – zawód związany z obróbką ubytkową różnorodnych materiałów. Szlifowanie polega na usunięciu materiału poprzez szlifowanie w celu uzyskania założonych wymiarów lub kształtu. Szlifierz posługuje się narzędziami (tarcze ścierne) lub proszkami ściernymi. Często jako obróbka wykańczająca stosowane jest polerowanie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlifować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) techn. nadawać gładkość, dokładne wymiary oraz połysk obrabianym przedmiotom z metalu, szkła, drewna przy pomocy narzędzi ściernych, ścierać, wygładzać, polerować

(1.2) przen. udoskonalać, pracować nad ulepszeniem czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlifowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szlifować.

Szlifowanie – obróbka wykończeniowa powierzchni za pomocą narzędzi ściernych, w wyniku której uzyskuje się duże dokładności wymiarowe i kształtowe oraz małą chropowatość. Szlifowanie można wykonywać na otworach, wałkach i płaszczyznach.Maszyny do tego typu obróbki nazywane są szlifierkami, a narzędzia skrawające to ściernice. Materiałem, z którego wykonane są ściernice, najczęściej jest korund, diament, węglik krzemu lub węglik boru.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlifowy

→ szlif

Patrz:szlif

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlify

patki na ramieniu munduru z umieszczonymi na nich odznakami stopni wojskowych

Naramiennik (także: pagon, dawniej: epolet, galon) – element odzieży (zwłaszcza mundurów), w postaci paska materiału umieszczonego na wysokości barku. Często wykorzystywany jako miejsce umieszczania oznaki stopnia wojskowego lub przynależności organizacyjnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlips

1. typ dawnego krawata;
2. długa wstęga z cienkiego płótna, obszyta koronką i wyszywana na końcach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. krawat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlir

(zwykle w liczbie mnogiej) ciemna smuga w skałach głębinowych, powstała z rozpadu fragmentów obcych skał; szlira

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlira

(zwykle w liczbie mnogiej) ciemna smuga w skałach głębinowych, powstała z rozpadu fragmentów obcych skał; szlir

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlisselburg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Rosji, leżące u ujścia Newy, naprzeciw Petersburga;

Szlisselburg (ros. Шлиссельбург, niem. Schlüsselburg, fiń. Pähkinälinna) – miasto w zachodniej Rosji położone u wypływu rzeki Newy z jeziora Ładoga. Szlisselburg leży naprzeciw Petersburga położonego u ujścia Newy do Zatoki Fińskiej. Nosiło poprzednio nazwy: Orieszek (Орешек), Nöteborg (Нотеборг), Sleutelburcht (Шлютельбурх), Pietrokriepost’ (Петрокрепость); ludowa nazwa: Szluszyn (Шлюшин).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szlisselburski

przymiotnik od: Szlisselburg (miasto w Rosji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szlisselburgiem, dotyczący Szlisselburga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szloch

gwałtowny płacz; łkanie, szlochanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótkie, urywane odgłosy gwałtownego płaczu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlochać

bardzo mocno plakać

czasownik nieprzechodni

(1.1) płakać, wydając krótkie, urywane dźwięki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlochania

gwałtowny płacz; łkanie, szloch

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlochanie

gwałtowny płacz; łkanie, szloch

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szlochać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szloga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. szlaban na przejeździe kolejowym

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kult. brama weselna

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlojder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. proca

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlomo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlufik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlufka

pionowo umieszczona patka, podtrzymująca pasek w odpowiednim miejscu

Szlufka – element odzieży, służący do przytrzymywania końcówki pasa oraz do utrzymywania go w przewidzianym dla niego miejscu. Szlufki, będące częścią pasa są najczęściej wąskimi cienkimi opaskami z takiego samego materiału i tego samego koloru co pas, czasem stosowane są też szlufki metalowe. Szlufki u spodni (lub czasem też u spódnic) bywają przyszytymi do nich wąskimi paskami materiału, przez które przewlekany jest pas; w ten sposób stabilizuje się położenie pasa względem pozostałych części odzieży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlug

potocznie: papieros; fajka, dymek, pet, kiep

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. papieros

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szluk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Szlumbergera

roślina doniczkowa z rodziny kaktusowatych; kaktus Bożego Narodzenia, zygokaktus, grudnik, epifillum zimowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlup

rodzaj ożaglowania jednomasztowego żaglowca (z grotem i fokiem); żaglowiec jednomasztowy o takim ożaglowaniu; slup

#### Źródła:

SJP.pl

# Szlupbelka

wysięgnik współpracujący z wciągarką, służący do spuszczania lub podnoszenia łodzi ratunkowych, kotwicy, trapu itp.; żurawik

Żurawik, szlupbelka – urządzenie dźwigowe na pokładzie jednostki pływającej najczęściej służące do opuszczania i podnoszenia z powierzchni wody łodzi ratunkowej, łodzi inspekcyjnej, tratwy ratunkowej, pontonu, trapu oraz innych ciężkich przedmiotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szlus

wykrzyknik wyrażający nakaz zakończenia czegoś; basta, dosyć, dość, finito, koniec, kwita

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. koniec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szlusować

1. potocznie: zbliżać się, przyłączać się, dochodzić do kogoś, czegoś;
2. w wojsku: zwierać, wyrównywać szeregi

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. doszlusować)

(1.1) pot. dołączać się do kogoś lub czegoś

(1.2) daw. wojsk. zwierać szeregi; zajmować miejsce zwolnione przez żołnierza, który ubył z szeregu

(1.3) pot. zjeżdżać na nartach

(1.4) pot. szybko podążać w określonym kierunku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szma

w judaizmie: jedna z głównych modlitw w liturgii synagogalnej; Szema, Szema Jisrael, Szema Israel

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmacenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szmacić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaciak

jadalny, duży grzyb podobny do gąbki lub kalafiora

- Szmaciak (tkanina) – rodzaj chodnika,
- Szmaciak (grzyb) – rodzaj grzybów (np. szmaciak gałęzisty)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szmaciaki

jadalny, duży grzyb podobny do gąbki lub kalafiora

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmacianka

1. szmaciana podkładka pod mysz komputerową;
2. dawniej: piłka zrobiona ze szmatek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) licha lalka wykonana ze szmatek, gałganków

(1.2) licha piłka wykonana ze szmat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmaciany

zrobiony ze szmat, gałganów

przymiotnik

(1.1) wykonany z materiałów włókienniczych

(1.2) pot. oceniany negatywnie

(1.3) pot. żart. odnoszący się do handlu używanymi ubraniami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmaciara

1. kobieta źle i nędznie ubrana, zaniedbana;
2. kobieta zajmująca się zbieraniem i handlowaniem szmatami

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaciarka

→ szmaciarz

Patrz:szmaciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaciarnia

punkt skupu surowców wtórnych, w tym także szmat

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaciarski

→ szmaciarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szmaciarzem, dotyczący szmaciarza

Patrz:szmaciarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmaciarsko

przysłówek

(1.1) na sposób szmaciarski, po szmaciarsku

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaciarstwo

potocznie: coś złego, tandetnego; dziadostwo, badziewie, szajs

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaciarz

1. człowiek handlujący starymi ubraniami; gałganiarz; handlarz starzyzną;
2. człowiek ubrany w łachmany

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek zbierający szmaty i handlujący nimi

(1.2) pogard. mężczyzna źle ubrany

(1.3) pogard. rodzaj wyzwiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmacić

traktować kogoś bez poszanowania, okazując zero godności i poniżając

czasownik przechodni

(1.1) pot. posp. poniewierać kimś, okazywać brak szacunku, zmuszać do wykonywania poniżających czynności

czasownik zwrotny szmacić się

(2.1) upadać moralnie, pozbywać się zasad

(2.2) niemoralnie się prowadzić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmaciok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sport. piłka szmaciana

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaciorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. daw. zbieracz szmat

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rodzaj łodzi przybrzeżej

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmagaj

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaglewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmagliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaj

(r. żeński) gwarowe określenie kobiety leworęcznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaja

(r. męski) gwarowe określenie osoby leworęcznej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. osoba leworęczna, mańkut

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmajda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmajdziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmajser

potocznie: niemiecki pistolet maszynowy MP 40; schmeisser

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. pot. niemiecki pistolet maszynowy MP 40

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. smak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmal

potocznie o pieniądzach, gotówce; kasa, sałata, zielone, mamona, kesz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. pieniądze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmalcownictwo

wymuszanie na Żydach okupu pod groźbą wydania ich Niemcom w okresie okupacji hitlerowskiej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. proceder praktykowany podczas II wojny światowej, polegający na wymuszaniu okupu od ukrywających się Żydów pod groźbą denuncjacji niemieckim władzom okupacyjnym;

Szmalcownik – w czasie niemieckiej okupacji ziem polskich osoba szantażująca lub wymuszająca okup na ukrywających się Żydach lub pomagających im Polakach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmalcowniczka

→ szmalcownik

Patrz:szmalcownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmalcownik

osoba wymuszająca okup od Żydów za niewydanie ich Niemcom w okresie okupacji hitlerowskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. podczas II wojny światowej: osoba, która szantażowała ukrywających się Żydów lub pomagających im Polaków wydaniem władzom okupacyjnym;

Szmalcownik – w czasie niemieckiej okupacji ziem polskich osoba szantażująca lub wymuszająca okup na ukrywających się Żydach lub pomagających im Polakach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmalec

potocznie:
1. pieniądze; szmal, kasa, forsa, hajs;
2. rzadko: półstały tłuszcz jadalny otrzymywany z sadła lub słoniny; smalec

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmalik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szmal

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmalkaldzki

zawiązany z Schmalkalden (miasto w Niemczech)

przymiotnik

(1.1) związany z miastem Schmalkalden w Niemczech

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. mańkut, osoba leworęczna

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaragd

1. odmiana berylu, przezroczysty, zielony minerał będący cennym kamieniem szlachetnym;
2. intensywnie zielony kolor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. przezroczysta odmiana berylu barwy zielonej;

(1.2) jubil. kamień szlachetny, oszlifowany szmaragd (1.1)

(1.3) intensywnie zielony kolor

Szmaragd – przezroczysta do przeświecającej odmiana berylu, kamień szlachetny o zielonej barwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmaragdek

lśniak szmaragdek - gatunek motyla z rodziny kraśnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaragdolotka

szmaragdolotka andyjska - gatunek ptaka z rodziny papugowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ornit. zielona papuga z rodzaju nazwa systematyczna|Psittacara|ref=tak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmaragdowiec

rodzaj ptaków z rodziny miodojadów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaragdowo

przysłówek sposobu

(1.1) z użyciem szmaragdowej barwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaragdowoniebieski

niebieski o szmaragdowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmaragdowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szmaragdowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaragdowozielony

zielony o szmaragdowym odcieniu

przymiotnik jakościowy

(1.1) zielony o szmaragdowym odcieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmaragdowy

mający kolor szmaragdu, zielony

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do szmaragdu

(1.2) koloru intensywnie zielonego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmaragdzik

szmaragdzik indygowy - gatunek ptaka z rodziny kolibrowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmary

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. lanie (kara)

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmat

1. znaczna część jakiejś powierzchni, przestrzeni;
2. przenośnie: wielka ilość czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) znaczna część jakiejś powierzchni lub przestrzeni

(1.2) duży odcinek czasu lub czegoś odbywającego się w czasie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: szmata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmata

1. kawał tkaniny, zwykle zniszczonej, podartej; gałgan
2. pogardliwie o człowieku mającym słaby charakter; także o kobiecie lekkich obyczajów
3. pogardliwie o gazecie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawałek tkaniny, zwykle brudnej

(1.2) liche, bezwartościowe ubranie

(1.3) przen. pogard. wulg. człowiek bezwartościowy

(1.4) przen. wulg. kobieta rozwiązła seksualnie

(1.5) przen. środ. bramka zdobyta po nieudolnej interwencji bramkarza; słaby, lekki strzał nieobroniony przez bramkarza

(1.6) przen. pogard. gazeta, zwłaszcza brukowa lub kolaboracyjna

(1.7) przen. pot. żegl. lm. szmaty: żagle

(1.8) przen. pogard. o jakimś dokumencie, piśmie, legitymacji

(1.9) przen. pot. uczn. ocena niedostateczna

- szmata – kawałek tkaniny, zazwyczaj brudnej
- Szmata – singel Maty
- Szmata – powieść Tomasza Łapińskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmateczka

zdrobnienie od: szmatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szmatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmateks

potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, lumpex, szmatland, bublownia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. sklep z używaną odzieżą

Sklep z używaną odzieżą (także: bublownia, ciucholand, lumpeks, szmateks, szmatland, second-hand) – rodzaj sklepu, gdzie sprzedawana jest używana odzież w niskiej cenie, często sprowadzana z zagranicy. Nazwa „ciucholand” powstała z połączenia potocznego określenia ubrania (ciuch) i angielskiego słowa land (oznaczającego „kraj, teren“), czasem wchodzi w skład szyldu sklepowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmateksowy

przymiotnik

(1.1) pochodzący ze szmateksu, już wcześniej noszony

(1.2) o ubraniu: oceniany jako złej jakości

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaterlok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. motyl

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmatka

1. kawałek tkaniny; ścierka, gałganek;
2. potocznie: strój kobiecy; łaszek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szmata

(1.2) mała szmata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmatki

1. kawałek tkaniny; ścierka, gałganek;
2. potocznie: strój kobiecy; łaszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmatlać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plątać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmatland

potocznie: sklep z odzieżą używaną; ciuchland, ciucholand, lumpeks, lumpex, szmateks, bublownia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmatogłowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. obraź. pot. muzułmanin z Bliskiego Wschodu lub Afryki Północnej

przymiotnik

(2.1) pejor. obraź. pot. muzułmański, islamski

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmaty

1. kawał tkaniny, zwykle zniszczonej, podartej; gałgan
2. pogardliwie o człowieku mającym słaby charakter; także o kobiecie lekkich obyczajów
3. pogardliwie o gazecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmatłać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wlać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmatławiec

pogardliwie: bezwartościowa gazeta; brukowiec, gazecidło

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. pogard. gazeta lub czasopismo o niskim poziomie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmatławo

przysłówek

(1.1) na sposób szmatławy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmatławszy

rzadki stopień wyższy od przymiotnika: szmatławy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmatławy

pogardliwie:
1. o ubraniu, materiale: nędzny, niechlujny; brudny;
2. bezwartościowy

przymiotnik

(1.1) pot. pejor. o rzeczy: nędzny, zniszczony

(1.2) pot. pejor. o lichej wartości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmelc

potocznie:
1. zardzewiałe i zniszczone przedmioty metalowe; żelastwo
2. zniszczone bądź niepotrzebne przedmioty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. złom, odpady, śmieci metalowe

(1.2) pot. przedmiot niewiele wart, zniszczony, wadliwy, niepotrzebny

(1.3) daw. przedmiot błyszczący, pokryty złotem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmelcarnia

przestarzale: odlewnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmelcować

1. smarować żelazne wyroby gorącą smołą;
2. pokrywać emalią lakierniczą;
3. przetapiać, rozpuszczać, topić

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmelcowany

przymiotnik fakt.

(1.1) daw. pokryty złotem

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmer

cichy pogłos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cichy, głuchy dźwięk przypominający szeleszczenie

(1.2) jednostajny dźwięk spowodowany nieregularnymi drganiami fal powietrza

Szmer – zjawisko akustyczne wywołane przez nieregularne drgania dźwięku, obejmujące wszelkie odgłosy o nieokreślonej wysokości (huk, trzask, szum). Szmerami są również odgłosy niektórych instrumentów perkusyjnych, np. bębna, trójkąta, gongu, kastanietów itp. Odgłosy wydawane przez te instrumenty nazywa się nieraz potocznie dźwiękami, co z punktu widzenia akustyki jest błędne.

Główne cechy szmerów: natężenie dźwięku, barwa i czas trwania

Por.: dźwięk, ton (dźwięk)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmerać

rzadko: wydawać szmer; szemrać, szeleścić

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmerek

zdrobnienie od: szmer

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmergiel

1. drobnoziarnista twarda skała;
2. papier ścierny, płótno ścierne;
3. potocznie: mieć szmergla - być niespełna rozumu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. twarda skała stosowana jako materiał ścierny;

(1.2) płótno lub papier powleczony drobnymi ziarnami materiału ściernego

Szmergiel – skała metamorficzna, składająca się głównie z drobnoziarnistego korundu, hematytu (lub magnetytu) i kwarcu. Zazwyczaj jest produktem przeobrażenia boksytów. W przemyśle stosowana jako materiał ścierny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmergielowy

→ szmergiel; szmerglowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmerglowy

→ szmergiel; szmergielowy

przymiotnik

(1.1) zrobiony ze szmergla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmermel

dawniej:
1. wężykowaty fajerwerk; raca;
2. szumny frazes, dowcip;
3. szmer, zgrzyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmeronia

gatunek pszczoły, pasożyt gniazdowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmerowy

przymiotnik od: szmer

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmery

cichy pogłos

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmidt

[czytaj: szmit] nazwisko

- Adam Szmidt – samorządowiec, polityk, nauczyciel
- Alicja Jachiewicz-Szmidt – polska aktorka teatralna i filmowa
- Andrzej Szmidt – polski poeta
- Danuta Szmidt-Calińska – polska tenisistka stołowa
- Edward Schmidt – ujednoznacznienie
- Ireneusz Krzysztof Szmidt – polski poeta
- Jan Szmidt – polski elektronik, profesor, rektor Politechniki Warszawskiej
- Józef Szmidt – polski sportowiec
- Marek Stefan Szmidt – ps. Stefan Detko, działacz niepodległościowy
- Otto Szmidt – radziecki astronom
- Piotr Szmidt – polski raper, producent muzyczny i DJ (pseudonim artystyczny Ten Typ Mes)
- Robert J. Szmidt – polski pisarz fantastyczno-naukowy
- Stefan Szmidt – polski aktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szmigiel

nazwisko

Śmigiel (niem. Schmiegel) – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Śmigiel. Nazywane jest miastem wiatraków ze względu na dawne tradycje młynarskie oraz sprzyjające warunki, dzięki którym, zgodnie z legendą, niegdyś w Śmiglu stało niemal 100 wiatraków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szmigielski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmina

zgrubienie od: szminka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szminka

rodzaj kosmetyku do malowania ust, pomadka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. kosmetyk używany do barwienia ust

(1.2) kosmet. teatr. kosmetyk używany do wykonania charakteryzacji, makijażu scenicznego aktora

Szminka, pomadka do ust – kosmetyk kolorowy w formie sztyftu, służący do podkreślenia ust i nadania im barwy.

Składa się głównie z tłustego kremu i barwnika, ale może również zawierać witaminy, substancje odżywcze, nabłyszczające, nawilżające, zapachowe, filtry chroniące przed promieniowaniem ultrafioletowym. Jej kolor zależy od stopnia nasycenia zawartego w niej pigmentu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szminkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szminkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szminkowy

→ szminka

Patrz:szminka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmira

utwór literacki bez wartości artystycznych; kicz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś o niskiej lub żadnej wartości artystycznej, np.: utwór literacki, przedstawienie teatralne, obraz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmiropisarstwo

pisanie miernych utworów pozbawionych wartości artystycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmirowaty

o utworze literackim, sztuce teatralnej, filmie itp.: mający cechy szmiry, pozbawiony wartości artystycznej; kiczowaty, tandetny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmirowy

→ szmira

Patrz:szmira

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmirus

potocznie: twórca dzieł bez wartości artystycznej, artysta tworzący szmirę, kicz; chałturnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmit

nazwisko

- Jerzy Szmit (ur. 1960) – polski polityk, publicysta, samorządowiec, senator
- Zygmunt Szmit (1895-1929) – pierwszy burmistrz Drohiczyna, archeolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szmiyra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmizjerka

bluzka przypominająca męską koszulę lub sukienka zapinana z przodu na guziki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sukienka podobna w kroju do męskiej koszuli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmizjerkowaty

przypominający krojem szmizjerkę, podobny do szmizjerki (sukienki)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmolec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cieszyński. smalec

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmonces

żydowski dowcip

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dowcip lub skecz kabaretowy oparty na humorze żydowskim;

Szmonces (z jid. שמאָנצעס szmonces „bzdury, androny, głupstwa, błahostki”) – dowcip żydowski.

Skecze w tym nurcie pisali m.in. Julian Tuwim, Marian Hemar, Konrad Tom. Szmoncesy obracają się zwykle wokół spraw biznesowo-religijnych, wyśmiewając arcypraktyczne podejście do życia. Bywają też szmoncesy oparte na grze słów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmoncesowy

związany ze szmoncesem

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmotłochowate

rodzina mchów z rzędu szmotłochowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmotłochowce

rząd mchów z klasy prątników

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmucha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. przekręt, oszustwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmuchel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. oszustwo, kradzież

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmuctytuł

tytuł książki lub jego skrót, umieszczony na pierwszej stronie książki po okładce, przed kartą tytułową; przedtytuł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poligr. inaczej przedtytuł, tytuł książki (często w formie skróconej) umieszczony na pierwszej stronie książki po okładce, przed kartą tytułową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmugiel

przemyt, kontrabanda; potocznie:
1. nielegalne przenoszenie lub przewożenie przez granicę państwa dewiz, towarów lub ludzi;
2. dewizy, towary przewożone nielegalnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. nielegalne przewożenie towarów

(1.2) pot. przedmiot przemytu, przemycony towar

Przemyt (kontrabanda, pot. szmugiel) – przemieszczenie towarów pomiędzy państwami z pominięciem opłat celnych, akcyzy, podatku VAT i innych należności wobec państwa, na którego terytorium wwieziono towar, lub też wwiezienie towaru, którym obrót jest w danym kraju zakazany przez prawo. Omija się również, rzadko co prawda występujące, opłaty i ograniczenia wywozowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szmugler

osoba nielegalnie przenosząca przez granicę kraju towary bez kontroli i oclenia, albo przenosząca przedmioty niedozwolone; przemytnik, kontrabandzista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. osoba zajmująca się nielegalnym przewozem lub przenoszeniem ludzi lub rzeczy między granicami państw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmuglerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta zajmująca się szmuglowaniem czegoś

(1.2) pot. proceder przemycania, szmuglu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmuglerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szmuglerstwem, dotyczący szmuglerstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmuglerz

szmugler; przemytnik; człowiek zajmujący się szmuglem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. szmugler.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szmuglować

czasownik przechodni niedokonany (dk. przeszmuglować)

(1.1) pot. nielegalnie przewozić (najczęściej przez granicę) towary lub przeprowadzać osoby

czasownik zwrotny niedokonany szmuglować się

(2.1) pot. nielegalnie przekraczać granicę

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmuglowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) proceder przemycania, szmuglu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmuklerstwo

rzemiosło szmuklerza; pasamonictwo

Szmuklerz, pasamonik (niem. Schmuck, wł. passamano) – rzemieślnik zajmujący się szmuklerstwem (pasamonictwem), czyli wyrabianiem pasów, galonów, frędzli, taśm (w tym przerabianych metalowymi nićmi) i innych wyrobów pasmanteryjnych.

Do dzisiejszych czasów zachowała się w Krakowie Baszta Pasamoników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szmuklerz

dawniej: ten, co wyrabia pasamony, galony, lamówki; pasamonik

Szmuklerz, pasamonik (niem. Schmuck, wł. passamano) – rzemieślnik zajmujący się szmuklerstwem (pasamonictwem), czyli wyrabianiem pasów, galonów, frędzli, taśm (w tym przerabianych metalowymi nićmi) i innych wyrobów pasmanteryjnych.

Do dzisiejszych czasów zachowała się w Krakowie Baszta Pasamoników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szmul

1. imię męskie;
2. nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szmw

skrótowiec

(1.1) = polit. hist. Socjalistyczny Związek Młodzieży Wojskowej;

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmyd

nazwisko

- Gerard Szmyd (1885–1938), polski duchowny rzymskokatolicki
- Jan Szmyd (ur. 1932), polski historyk filozofii, religioznawca, etyk
- Maria Szmyd-Dormus (1923–2013), polska pianistka, profesor sztuk muzycznych
- Mariusz Szmyd (1965–2013), polski samorządowiec
- Sylwester Szmyd (ur. 1978), polski kolarz szosowy
- Wojciech Szmyd (1874–1938), polski duchowny rzymskokatolicki, jezuita
- Wojciech Szmyd (1876–1930), polski duchowny rzymskokatolicki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szmyr

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmyra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. smar

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmyrgiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kamień szlifierski

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmyrglować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifować

#### Źródła:

Wiktionary

# Szmyt

nazwisko

- Krzysztof Szmyt – polski śpiewak operowy i pedagog
- Wirginia Szmyt – polska działaczka społeczna i didżejka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szmytkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznajder

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznajderman

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Sznajderman, Sznejderman, Schneiderman, Schneidermann:

- Ignacy Sznajderman (1896–1942), polski lekarz neurolog
- Marek Sznajderman (ur. 1929), polski internista
- Monika Sznajderman (ur. 1959), polska antropolog kultury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sznaps

potocznie:
1. wódka;
2. kieliszek wódki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. wódka

(1.2) pot. porcja wódki

Schnapps (spolszczone sznaps, niem. Schnaps) – wysokoprocentowy napój alkoholowy, produkowany z destylatów fermentowanych ziemniaków, zbóż, korzeni lub owoców. Dużą popularnością cieszy się w Europie Północnej, krajach niemieckich i USA. Zawartość alkoholu wynosi zwykle ok. 40%. Niemiecki Schnapps jest zwykle przezroczysty, bezbarwny i ma lekko owocowy smak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sznaps-Baryton

żartobliwie: zapijaczony głos; sznapsbaryton

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznapsbaryton

żartobliwie: zapijaczony głos; sznaps-baryton

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznapsgate

potocznie: afera spirytusowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznapsik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sznaps

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznapsować

potocznie: pić sznapsa, popijać wódkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznaptuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warmia. chusteczka do nosa

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznaptuszek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warmia. chusteczka do nosa; zdrobn. sznaptuch

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznaucer

przedstawiciel rasy psów stróżujących, występujących w trzech odmianach: mały (długa lub szorstka sierść, szara lub czarna), średni (szorstkowłosy, szary), olbrzymi (długowłosy, czarny)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psa z grupy pinczerów szorstkowłosych, pochodząca z Niemiec;

Rasy psów:

- Sznaucer miniaturowy
- Sznaucer średni
- Sznaucer olbrzym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sznaucerka

suka rasy sznaucer

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mech. przest. wałek z gwintem obracany korbą i poruszający koło zębate

(1.2) reg. drożdżówka w gwarze chełmińskiej

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) lm. D. zob. szneka.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szneka

w gwarze poznańskiej: drożdżówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. drożdżówka

(1.2) pot. twarz

(1.3) pot. zabawna mina

(1.5) bud. zob. kielnia.

(1.6) młyn. zob. ślimacznica.

(1.7) zeg. walec stożkowy, na który nawija się łańcuch w zegarku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sznela

jedwabna tkanina na chustki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szneler

urządzenie w ręcznej broni palnej, mające za zadanie poluźnienie spustu, tak że lekkie dotknięcie spowoduje wystrzał

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznika

smukły i zwrotny żaglowiec jedno- albo dwumasztowy, wchodzący w XV i XVI w. w skład polskiej floty; snigga

Snigga, sznika lub szika (niem. Schnigge) – niewielki (do 30 m długości), zwrotny i szybki okręt żaglowy z XV–XVI wieku. Miał jeden lub dwa maszty z ożaglowaniem rejowym; załoga mogła liczyć do 90 ludzi. Sniggi występowały we flocie polskiej, gdańskiej i krzyżackiej, biorąc m.in. udział w bitwie na Zalewie Wiślanym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sznit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. i gw-pl|Kresy, Górny Śląsk. krój, fason

(1.2) gw-pl|Kresy. szyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. kromka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznitloch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczypiorek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznitlok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. kulin. szczypiorek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sznur

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Poznań. twarz, gęba

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznupać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szukać

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. wąchać, wdychać tabakę

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznupka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. zdrobn. od sznupa; buzia, pyszczek, mordka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznupok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. poszukiwacz

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ubrudzone usta

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznuptabaka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tytoń do wąchania

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznuptychla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chusteczka do nosa

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznur

1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) splot wielu włókien w jedno grubsze cięgno;

(1.2) grupa ludzi, zwierząt lub przedmiotów ustawionych jeden za drugim

(1.3) pot. izolowany przewód zasilający urządzenie elektryczne

(1.4) noszona na ramieniu pleśćeciona ozdoba będąca częścią munduru galowego

(1.5) daw. wąski, długi pas pola uprawnego

(1.6) daw. jednostka długości historycznie używana w Polsce równa dziesięciu prętom;

(1.7) daw. miara powierzchni równa stu prętom

- sznur – lina
- sznur – dawna jednostka miary
- Sznur (Al-Masad) – 111 sura Koranu
- Sznur (Rope) – film Alfreda Hitchcocka z 1948 r.
- Siergiej Sznurow, ps. Sznur – rosyjski muzyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sznura

1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznureczek

1. mały sznurek;
2. jeden z prostszych ściegów ozdobnych wykonywanych igłą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sznur, sznurek

(1.2) krótki, cienki sznurek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sznurek

1. cienki sznur;
2. ludzie lub rzeczy tworzące szereg;
3. środowiskowo: link, odsyłacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: sznur

(1.2) cienka linka zbudowana z włókien; węższy sznur

(1.3) wąski pas ułożony z pojedynczych elementów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sznurem

1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznurkować

dawniej:
1. węszyć, penetrować; myszkować;
2. potocznie: lecieć, mknąć równo, prosto

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) daw. myszkować, szperać, kręcić się, węszyć, penetrować, biegać szybko tu i tam

(1.2) gwara. obszywać lub lamować sznurkiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sznurkowany

obszyty, wyszywany sznurkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznurkowaty

przypominający sznurek, podobny do sznurka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznurkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany ze sznurka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznurnik

sznurnik falistolistny - gatunek mchu z rzędu porostnicowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznurować

czasownik

(1.1) łączyć brzegi czegoś przy pomocy sznura, sznurka lub sznurówek

(1.2) związywać coś sznurem lub sznurkiem

(1.3) przewlekać kartki pliku dokumentów sznurek i opatrzyć pieczęcią, aby nie można było dodać kolejnej kartki

(1.4) łow. iść, pozostawiając tropy w jednej linii

czasownik zwrotny sznurować się

(2.1) ściskać się, zawiązując gorset

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznurowadło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) taśma używana do wiązania (sznurowania) butów;

Sznurowadło (sznurówka) – cienki sznurek używany do wiązania ze sobą obłożyn buta (uniemożliwiając jego spadanie ze stopy) lub do wiązania gorsetu.

Sznurowadła płaskie lub okrągłe plecione są głównie z bawełny lub poliestru, różnej długości i grubości. Końcówka sznurowadła to metalowa lub wykonana z tworzywa sztucznego skuwka sznurowadła lub aglet. Samo sznurowanie polega na łączeniu dwóch brzegów (lub ich zbliżenie) poprzez przewlekanie sznurka przez dziurki lub haczyki

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sznurowadłowy

→ sznurowadło

Patrz:sznurowadło

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sznurować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznurowaty

przypominający sznur, podobny do sznura

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznurowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek kultury archeologicznej ceramiki sznurowej;

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznurówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków. sznurowadło

(1.2) med. sznurowany gorset ortopedyczny

Sznurowadło (sznurówka) – cienki sznurek używany do wiązania ze sobą obłożyn buta (uniemożliwiając jego spadanie ze stopy) lub do wiązania gorsetu.

Sznurowadła płaskie lub okrągłe plecione są głównie z bawełny lub poliestru, różnej długości i grubości. Końcówka sznurowadła to metalowa lub wykonana z tworzywa sztucznego skuwka sznurowadła lub aglet. Samo sznurowanie polega na łączeniu dwóch brzegów (lub ich zbliżenie) poprzez przewlekanie sznurka przez dziurki lub haczyki

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sznurownia

urządzenie wyciągowe nad sceną służące do opuszczania dekoracji na scenę i podnoszenia ich w górę, do tzw. nadscenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznurowy

przymiotnik od: sznur

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznury

1. cienki powróz, postronek kręcony lub pleciony z nici, włókien lnu, konopi itp.;
2. izolowany przewód służący do połączenia źródła energii elektrycznej z jej odbiornikiem, np. sznur od żelazka;
3. duża liczba ludzi lub przedmiotów umieszczonych w szeregu jeden za drugim, np. sznur samochodów

Polska:

- Sznury – część miasta Tomaszów Lubelski

Białoruś:

- Sznury – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie mołodeczańskim, w sielsowiecie Miasota

Litwa:

- Sznury – wieś na Litwie, w gminie rejonowej Soleczniki
- Sznury – opuszczony folwark na Litwie, w rejonie wileńskim, w gminie Ławaryszki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sznycel

regionalnie: kotlet mielony

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. kotlet z bitych i panierowanych plasterastrów mięsa, najczęściej z cielęciny

(1.2) kraków. kotlet mielony

Sznycel wiedeński (niem. Wiener Schnitzel) – danie typowe dla kuchni austriackiej (wiedeńskiej), płat cielęciny panierowanej w bułce tartej, usmażony na maśle i podany z garnirowaniem. Tradycyjnym uzupełnieniem jest sałatka ziemniaczana albo ziemniaczane purée z dodatkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sznycelek

zdrobnienie od: sznycel

#### Źródła:

SJP.pl

# Sznycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sznyt

#### Źródła:

Wiktionary

# Sznyt

1. przestarzale: elegancja;
2. blizna po samookaleczeniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. środ. cięcie lub blizna po samookaleczeniu;

(1.2) wygląd albo sposób bycia charakterystyczny dla pewnego środowiska i uznawany przez nie za najwłaściwszy lub elegancki

(1.3) poligr. zob. sznyt formatowy.

(1.4) przest. modny, szykowny krój

(1.5) przest. eleganckie zachowanie czy styl

- sznyt (blizna)
- sznyt (poligrafia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sznytka

gwarowo o kanapce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań., łódź. kromka chleba, kanapka

(1.2) spoż. hand. rodzaj niewielkiej bułki pszennej naciętej pośrodku

Bułka – odmiana delikatnego pieczywa, najczęściej pszennego, żytniego lub kukurydzianego. Czasem bułka może być posypana mąką, makiem, sezamem, innymi ziarnami lub kruszonką. Może też zawierać słodkie nadzienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. baktryjska litera dodana do alfabetu greckiego służąca do zapisu głoski /ʃ/, czytanej jak polskie "sz";

## Litery

- Ϸ – litera alfabetu greckiego

## Pojęcia

- Szo – jezioro na Białorusi
- Szo – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim
- Szo – dawny majątek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja.
- Szo – dawny folwark na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja.
- Szo – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie głębockim, w sielsowiecie Psuja.
- szo – tybetańska gra planszowa

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szoa

określenie na ludobójstwo dokonane na Żydach w czasie II wojny światowej; shoah (Shoah); szoah (Szoah); holocaust (Holocaust); holokaust (Holokaust)

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. ludobójstwo dokonane na europejskich Żydach w okresie II wojny światowej

Zagłada Żydów, również Holocaust lub Holokaust (gr. ὁλόκαυστος holokaustos – całopalenie, ofiara całopalna), Szoa, Churbn Ejrope (jid. חורבן אײראָפּע – zagłada Europy, destrukcja Europy, zniszczenie Europy) – ludobójstwo około 6 milionów europejskich Żydów dokonane w czasie II wojny światowej przez niemiecką III Rzeszę i wspierane w różnym stopniu przez uzależnione od niej państwa sojusznicze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szoah

określenie na ludobójstwo dokonane na Żydach w czasie II wojny światowej; szoa (Szoa); shoah (Shoah); holocaust (Holocaust); holokaust (Holokaust)

Zagłada Żydów, również Holocaust lub Holokaust (gr. ὁλόκαυστος holokaustos – całopalenie, ofiara całopalna), Szoa, Churbn Ejrope (jid. חורבן אײראָפּע – zagłada Europy, destrukcja Europy, zniszczenie Europy) – ludobójstwo około 6 milionów europejskich Żydów dokonane w czasie II wojny światowej przez niemiecką III Rzeszę i wspierane w różnym stopniu przez uzależnione od niej państwa sojusznicze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szober

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szochet

osoba dokonująca uboju rytualnego

Szechita (hebr. שחיטה) – w judaizmie ubój rytualny zwierząt lądowych i ptaków, którego dokonuje specjalnie w tym celu uczony rytualny rzezak – szojchet (jidysz; hebr. szohet).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szodon

gorący, słodki sos do deserów, przygotowywany z ubitych żółtek, cukru, białego wina oraz skórki z cytryny lub pomarańczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cuk. gorący sos do deserów składający się z ubitych żółtek, cukru i białego wina

Sos szodon (fr. chaudeau) – gęsty, słodki biały sos do deserów kuchni francuskiej podawany na ciepło bądź na zimno. Sporządzany z utartych z cukrem żółtek, roztrzepanych na ciepło z mlekiem lub winem, z ewentualnym dodatkiem skórki cytrynowej lub pomarańczowej. Do gorących deserów podawany jest gorący i spieniony.

Polewa się nim jabłka lub gruszki z kompotu, budynie, kisiele, a także niektóre ciasta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szody

używane dzianiny wełniane, przeznaczone do ponownego przerobu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szofar

barani róg, na którym trąbi się w synagodze w święto Rosz Haszana; szałfer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. muz. rytualny instrument muzyczny wykonany z rogu zwierzęcia koszernego, najczęściej baraniego, używany podczas niektórych świąt żydowskich;

Szofar (hebr. ‏שופר‎; jid. ‏שופֿר‎ szojfer) – instrument dęty o charakterze liturgicznym, używany w judaizmie. Jest rodzajem rogu, który z powodu nawiązania do historii ofiarowania Izaaka przez Abrahama był wykonywany z rogu baraniego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szofer

kierowca, zwłaszcza zawodowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zawodowy kierowca

(1.2) przest. osoba kierująca pojazdem samochodowym

Kierowca – osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szoferak

szofer, kierowca zawodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szoferka

1. kabina samochodu ciężarowego, w której siedzi kierowca;
2. potocznie: kobieta szofer;
3. potocznie, tylko w liczbie pojedynczej: zawód szofera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. kabina ciężarówki

(1.2) pot. mot. uprawianie zawodu kierowcy

(1.3) pot. kobieta szofer

Szoferka lub kabina kierowcy – część nadwozia w samochodach ciężarowych. W starszych modelach samochodów ciężarowych przeważnie o skąpym wyposażeniu – z wyjątkiem miejsca dla kierowcy miała jeszcze jedno siedzenie dla pasażera (dysponenta lub konwojenta). We współcześnie wytwarzanych wersjach za siedzeniami kierowcy i pasażera w samochodach ciężarowych znajdują się dodatkowe miejsca siedzące dla większej liczby (na przykład trzech) osób lub przedział sypialny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szoferski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z pracą szofera, dotyczący szofera

#### Źródła:

Wiktionary

# Szoferzyna

lekceważąco: marny, lichy szofer

#### Źródła:

SJP.pl

# Szogi

gra planszowa nazywana japońskimi szachami; shogi, siogi

Shōgi (jap. 将棋 shōgi; używany także zapis shogi lub siogi) – japońskie szachy rozgrywane na planszy 9×9. Charakterystyczną zasadą jest możliwość umieszczenia zbitych bierek z powrotem na planszy. Bierki są znacznie słabsze niż w szachach międzynarodowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szogun

tytuł japońskich namiestników wojskowych; siogun, shogun

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. etn. japoński wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych;

Siogun (jap. 将軍 shōgun), szogun – wódz naczelny, generał, zwierzchnik sił zbrojnych, generalissimus w Japonii w latach 793–1868. Słowo shōgun jest skróconą wersją pierwotnego tytułu oficjalnego sei’i-taishōgun (jap. 征夷大将軍 sei’i-taishōgun; dosł. „głównodowodzący wojsk ekspedycyjnych przeciwko barbarzyńcom” lub „generalissimus do podboju (ujarzmienia) barbarzyńców”). Początkowo był to stopień wojskowy dowodzących cesarską armią japońską, później dziedziczny tytuł wojskowych władców Japonii, sprawujących faktyczną władzę w kraju rządzonym tylko nominalnie przez cesarza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szogunat

shogunat, siogunat, bakufu;
1. japońska wojskowa administracja feudalna w latach 1992-1868, w której rządy sprawował szogun;
2. okres w historii Japonii, w którym rządy sprawował szogun

Siogunat (jap. 幕府 bakufu; dosł. „rządy spod namiotu”) – nazwa okresu historycznego oraz systemu zarządzania krajem przez dziedzicznych dowódców wojskowych (siogunów) w dawnej Japonii. Słowo to tłumaczone jest również jako „urząd w namiocie” (ang. tent office) lub „sprawowanie rządów spod namiotu” (ang. tent government), odnosiło się bowiem do kwatery głównej dowódcy wojskowego na polu bitwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szojchet

w kulturze żydowskiej: mężczyzna zajmujący się rytualnym ubojem zwierząt; rzezak

Szechita (hebr. שחיטה) – w judaizmie ubój rytualny zwierząt lądowych i ptaków, którego dokonuje specjalnie w tym celu uczony rytualny rzezak – szojchet (jidysz; hebr. szohet).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szok

1. silny wstrząs psychiczny wywołany jakimś gwałtownym przeżyciem;
2. med. niebezpieczne dla życia zaburzenia czynności organizmu (np. spadek ciśnienia krwi) będące reakcją na ciężkie urazy lub następstwem operacji, zatrucia itp.; wstrząs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) intensywna reakcja psychiczna, która jest wywołana gwałtownym, zazwyczaj negatywnym przeżyciem lub wydarzeniem

(1.2) med. niebezpieczne dla życia zaburzenia czynności organizmu

## Biologia i medycyna

- ostra reakcja na stres
- wstrząs
- szok poporodowy
- szok cieplny

## Astronomia

- szok końcowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szoka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szoking

potocznie: coś zaskakującego, szokującego; shocking

#### Źródła:

SJP.pl

# Szokować

czasownik

(1.1) wzbudzać szok, skrajne zadziwiać lub bulwersować, dziwić, wstrząsać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szokować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szokowy

→ szok

Patrz:szok

#### Źródła:

SJP.pl

# Szokujący

przymiotnik

(1.1) wzbudzający szok, zdziwienie, zbulwersowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Szola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. winda w kopalni

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. górn. szyb kopalniany

#### Źródła:

Wiktionary

# Szolapur

miasto w Indiach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szolapurski

→ Szolapur (miasto w Indiach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szolc

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szolka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naczynie, z którego pije się kawę lub herbatę, podobne do kubka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szolnok

miasto na Węgrzech

Szolnok (niem. Sollnock) – miasto w środkowych Węgrzech, port rzeczny nad ujściem rzeki Zagyva do Cisy, ok. 100 km na wschód od Budapesztu. Stolica komitatu Jász-Nagykun-Szolnok. Ważny ośrodek transportowy. W Szolnoku mieści się Muzeum Lotnictwa Węgierskiego. Miasto liczy ponad 74,5 tys. mieszkańców (I 2011).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szomański

nazwisko

Osoby o nazwisku Szomański, Szomańska:

- Olga Szomańska – piosenkarka.
- Włodzimierz Szomański – muzyk.
- Andrzej Szomański – historyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szombierczanin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkaniec Szombierek

(1.2) osoba pochodząca z Szombierek, urodzona w Szombierkach

#### Źródła:

Wiktionary

# Szombierczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Szombierek

(1.2) kobieta pochodząca z Szombierek, urodzona w Szombierkach

#### Źródła:

Wiktionary

# Szombierki

dzielnica Bytomia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. część miasta Bytom, w województwie śląskim;

Szombierki (niem. Schomberg) – od 1951 roku dzielnica Bytomia, wcześniej siedziba gminy Chruszczów w powiecie bytomskim. Położone są 1,5 km na południowy zachód od centrum miasta wzdłuż szosy prowadzącej z Bytomia do Rudy Śląskiej i Zabrza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szombierski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szombierek, związany z Szombierkami

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla Szombierek lub szombierczan, mający cechy lub właściwości przypisywane Szombierkom lub szombierczanom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szon

obraźliwie lub żartobliwie: rozpustna kobieta; kurwiszon

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) wulg. żart. kobieta uprawiająca seks w celach zarobkowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szoner

statek żaglowy o skośnym ożaglowaniu; szkuner, skuner

#### Źródła:

SJP.pl

# Szoniec

Szoniec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Lutocin. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szonizaur

wymarły gad morski z rzędu ichtiozaurów, o ciele przypominającym wieloryba z długimi płetwami

Szonizaur (Shonisaurus) – wymarły rodzaj późnotriasowych ichtiozaurów. Należały do niego największe znane morskie gady, mogące osiągać długość powyżej 20 m (ale patrz niżej). Nazwa rodzaju pochodzi od gór Shoshone Mountains, w których znaleziono pierwsze okazy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szonów

obraźliwie lub żartobliwie: rozpustna kobieta; kurwiszon

- Szonów – miasto w Czechach, w kraju morawsko-śląskim
- Szonów – wieś w Polsce, w województwie opolskim
- Szonów – przystanek kolejowy w Szonowie, w Czechach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szonowice

Szonowice (niem. Schondorf, Schonowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Rudnik. Miejscowość znajduje się w środkowo-północnej części gminy. Jej powierzchnia wynosi 4,71 km², liczy 264 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szop

nadrzewny ssak drapieżny zamieszkujący Amerykę Północną i Południową; najbardziej znany szop pracz myje pokarm przed jedzeniem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Procyon|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny szopowatych;

(1.2) zool. ssak z rodzaju szopów (1.1)

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: szopa

Szop (Procyon) – rodzaj ssaków z rodziny szopowatych (Procyonidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szopa

1. drewniany budynek do przechowywania m.in. narzędzi, drewna; rzadziej: chwilowe pomieszczenie dla zwierząt gospodarskich;
2. w dawnej Polsce: budynek, w którym zasiadali senatorzy na sejmie elekcyjnym;
3. potocznie:
a) gęste zmierzwione włosy na głowie przypominające strzechę;
b) śmieszne zdarzenie; heca, komedia;

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lekki, drewniany budynek gospodarczy lub magazynowy

(1.2) pot. nieuporządkowana, wzburzona czupryna

(1.3) hist. prowizoryczna budowla, w której zasiadali senatorzy sejmu elekcyjnego

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kufel

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) D. i B. lp. od: szop

## Lokalizacje

- Szopa – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Sierakowice

## Postacie

- Andrzej Szopa – polski aktor filmowy i teatralny
- Barbara Katarzyna Erber (z domu Szopa) – polska etnograf, historyczka sztuki ludowej, muzeolog, badaczka dziejów kultury materialnej
- Bożena Borys-Szopa – polska działaczka związkowa
- Iwan Szopa – ukraiński piłkarz
- Jan Szopa – polski pedagog
- Janusz Szopa – polski matematyk
- Jerzy Szopa – polski działacz państwowy, minister żeglugi, dyplomata, inżynier budownictwa okrętowego
- Leszek Szopa – dziennikarz
- Ludwik Szopa – polski lekarz weterynarii, nauczyciel akademicki
- Maja Szopa – polska aktorka teatralna i filmowa
- Marek Szopa – profesor fizyki
- Marcin Szopa (ur. 1995) – polski piłkarz ręczny, prawoskrzydłowy, od 2018 zawodnik Piotrkowianina Piotrków Trybunalski
- Piotr Szopa – polski historyk i muzealnik
- Robert Szopa – polski piłkarz
- Teofil Szopa – polski inżynier technolog, polityk
- Zygmunt Szopa – polski urzędnik państwowy i samorządowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szopeczka

zdrobnienie od: szopka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szopka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopen

potocznie o osobie noszącej rozwichrzoną, nieuczesaną fryzurę

- Szopen – przedwojenna nazwa browaru Tauras
- Szopen – spolszczony zapis nazwiska Fryderyka Chopina

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szopenfeldziarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. gwara. więz. złodziej wynoszący ze sklepu ubrania podczas rzekomego ich przymierzania

Szopenfeldziarz – złodziej dokonujący kradzieży w sklepie lub w magazynie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szopeniada

okazjonalizm: koncert z muzyką Szopena; chopinada, chopiniada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. wydarzenie muzyczne (koncert, festiwal, itp.), podczas którego słucha się muzyki Szopena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopeniana

wszystko, co dotyczy życia i twórczości Szopena; chopiniana, chopeniana

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) liter. autografy i dokumenty dotyczące Fryderyka Szopena

(1.2) druk. księg. wydawnictwa związane z Fryderykiem Szopenem i jego twórczością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopenista

chopinista;
1. pianista specjalizujący się w wykonywaniu dzieł Szopena;
2. znawca twórczości Szopena

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Szopena

(1.2) muz. znawca twórczości Fryderyka Szopena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopenistka

→ szopenista; chopinistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. pianistka wyspecjalizowany w wykonywaniu utworów Fryderyka Szopena

(1.2) muz. znawczyni twórczości Fryderyka Szopena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopenistyka

chopinistyka;
1. nauka gry utworów Szopena;
2. sposób interpretacji utworów Szopena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. ćwiczenie się w wykonywaniu utworów Fryderyka Szopena

(1.2) muz. sposób interpretacji utworów Fryderyka Szopena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopenizm

ogół cech charakterystycznych dla muzyki Chopina; chopinizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopenolog

muzykolog, znawca twórczości Chopina; chopinolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzykolog badający twórczość i życie Fryderyka Szopena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopenologia

badania nad twórczością Fryderyka Chopina; chopinologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. nauka o życiu i twórczości Fryderyka Szopena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopenologiczny

dotyczący szopenologii

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szopenologią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopenolożka

→ szopenolog

Patrz:szopenolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopenowski

dotyczący twórczości Szopena, charakterystyczny dla Szopena, mający cechy utworów Szopena; chopinowski

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Szopena

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopenowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szopena lub z nim związany; Chopinowy, Szopenowski, Chopinowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szoperka

damska torba na zakupy; shopperka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopi

→ szop; szopowy

Szopi, Szopy (bułg. Шопи) – bałkańska grupa etniczno-kulturowa zamieszkująca mezoregion tzw. Szopłuku (Шоплук) na pograniczu Bułgarii, Serbii i Macedonii Północnej.

Przez naukę bułgarską badającą ich etnos od początku XX wieku, określani są jako podgrupa Bułgarów, wyróżniająca się stosunkowo najlepiej zachowanymi cechami i obyczajami starosłowiańskimi. W Serbii jako Šopowi (Шопови) od niedawna (2011) traktowani są jako odrębna narodowość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szopiasty

podobny do dachu szopy, taki, jak szopa; zmierzwiony, nastroszony

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopienice

część Katowic

Szopienice (niem. Schoppinitz; do poł. XIX wieku Schopinitz) – część Katowic, położona w północno-wschodnim rejonie miasta, nad Rawą, około 8 km na wschód od centrum, na terenie dzielnicy Szopienice-Burowiec. W latach 1947–1959 samodzielne miasto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szopienicki

przymiotnik od: Szopienice

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopinek

Szopinek – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Zamość.

Wieś jest sołectwem w gminie Zamość. Według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań z roku 2011 wieś miała 747 mieszkańców.

Szopinek jest wsią podmiejską Zamościa. Rozciąga się na długości 2 km przy drodze krajowej nr 74 z Zamościa do Hrubieszowa.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szoping

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. radosne spędzanie czasu na zakupach

#### Źródła:

Wiktionary

# Szopiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Baltazar Szopiński (1846–1912) – polski prawnik, kolekcjoner dzieł tatrzańskich
- Iwona Sudoł-Szopińska (ur. 1970) – polska lekarka
- Jacek Szopiński (ur. 1964) – polski hokeista i trener
- Jan Szopiński (ur. 1957) – polski polityk i samorządowiec
- Kazimierz Szopiński (ur. 1960) – polski lekarz
- Lubomir Szopiński (1913–1961) – polski muzyk, dyrygent i kompozytor
- Robert Szopiński (ur. 1961) – polski hokeista i trener
- Stanisław Szopiński (1903–1976) – polski wojskowy i działacz społeczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szopka

1. widowisko sceniczne lub kukiełkowe związane tematycznie z Bożym Narodzeniem; jasełka;
2. kompozycja figuralna przedstawiająca narodzenie Chrystusa, wystawiana w kościele w okresie świąt Bożego Narodzenia; żłóbek, jasełka;
3. widowisko satyryczne, najczęściej kukiełkowe, w którym występują znane postacie z życia politycznego, społecznego i kulturalnego;
4. potocznie: sytuacja, zachowanie itp. niepoważne, obliczone na pokaz; heca, komedia, zamieszanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szopa

(1.2) rel. model stajenki betlejemskiej, zwykle ze żłobkiem i figurkami

(1.3) teatr. rel. widowisko teatralne związane z Bożym Narodzeniem

(1.4) teatr. satyryczne widowisko kukiełkowe, nawiązujące formą do szopki (1.3) bożonarodzeniowej

(1.5) pot. przen. zachowanie pod publiczkę, na pokaz, bez istotnej treści

- szopka – szopka bożonarodzeniowa
- Szopka – polana w Pieninach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szopkarka

kobieta tworząca szopki bożonarodzeniowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) folk. artystka wykonująca szopki bożonarodzeniowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopkarski

→ szopkarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) folk. związany z szopkarstwem, odnoszący się do szopkarstwa

Patrz:szopkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopkarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzem. rodzaj rzemiosła zajmujący się wykonywaniem bożonarodzeniowych przedstawień szopek

#### Źródła:

Wiktionary

# Szopkarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) aktor występujący w szopce

(1.2) folk. artysta wykonujący szopki

(1.3) folk. kolędnik chodzący z szopką po domach

#### Źródła:

Wiktionary

# Szopking

chodzenie po kościołach w celu oglądania szopek bożonarodzeniowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopkować

rzadko: chodzić z szopką w czasie Bożego Narodzenia; wystawiać jasełka

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. folk. chodzić z szopką, z jasełkami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) teatr. związany z szopką, odnoszący się do szopki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szopoholiczka

kobieta uzależniona od robienia zakupów; shopoholiczka, zakupoholiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopoholik

osoba uzależniona od robienia zakupów; zakupoholik, shopoholik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopoholizm

uzależnienie od kupowania rzeczy; zakupoholizm, shopoholizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. zakupoholizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szopowate

rodzina ssaków łożyskowych z rzędu drapieżnych, o wydłużonym ciele i średnim lub długim ogonie z ciemnymi i jasnymi pierścieniami, zamieszkujących obszary strefy umiarkowanej i podzwrotnikowej obu Ameryk; należą do niej m.in. szop pracz, panda mała, ostronos meksykański i kinkażu

Szopowate (Procyonidae) – rodzina ssaków łożyskowych z podrzędu psokształtnych (Caniformia) w obrębie rzędu drapieżnych (Carnivora). W zapisie kopalnym są znane od oligocenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szopowaty

o cechach szopowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopowy

1. → szop; szopi;
2. → szopa

Patrz:szop; szopi;
2. → szopa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szopski

→ Szopi (bałkańska grupa etniczno-kulturowa)

Osoby noszące to nazwisko:

- Felicjan Szopski – polski kompozytor, krytyk i pedagog muzyczny
- Kazimierz Szopski – polski inżynier, specjalista obróbki plastycznej
- Michał Szopski – polski śpiewak operowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szopy

1. drewniany budynek do przechowywania m.in. narzędzi, drewna; rzadziej: chwilowe pomieszczenie dla zwierząt gospodarskich;
2. w dawnej Polsce: budynek, w którym zasiadali senatorzy na sejmie elekcyjnym;
3. potocznie:
a) gęste zmierzwione włosy na głowie przypominające strzechę;
b) śmieszne zdarzenie; heca, komedia;

Szopy – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Gronowo Elbląskie, na obszarze Żuław Elbląskich.

Wieś okręgu sędziego ziemskiego Elbląga w XVII i XVIII wieku. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

We wsi znajduje się most zwodzony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szor

rodzaj końskiej uprzęży; szory

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorc

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warmia. fartuch

#### Źródła:

Wiktionary

# Szorciki

zdrobnienie od: szorty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorcówka

wieś w Polsce

Szorcówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Skierbieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Skierbieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 46 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Skierbieszowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szorek

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. zdrobnienie od: szor (rodzaj końskiej uprzęży);
2. szelka używana do prowadzenia psa na smyczy bez obroży

#### Źródła:

SJP.pl

# Szoria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. etn. kraina Szorów, zob. Górska Szoria.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szorować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) trąc czymś, czyścić jakąś powierzchnię

(1.2) trzeć, ocierać się o coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Szorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szorować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szorowy

przymiotnik od: szory (rodzaj uprzęży końskiej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szorami lub Szorią, dotyczący Szorów lub Szorii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język szorski

#### Źródła:

Wiktionary

# Szorstki

1. chropowaty na powierzchni, niegładki;
2. niemiły w obejściu, niełagodny, surowy, opryskliwy;
3. o dźwięku: nieczysty, brzmiący ostro, przenikliwie

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający niegładką, chropawą powierzchnię

(1.2) o człowieku: przykry, nieprzyjemny w obejściu

(1.3) o dźwiękach, odgłosach: nieczysty, brzmiący przenikliwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szorstko

przysłówek

(1.1) w sposób szorstki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szorstkodzioby

kormoran szorstkodzioby - gatunek ptaka z rodziny kormoranowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorstkogrzbiet

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Notocitellus|A.H. Howell|ref=tak., gryzoń z rodziny wiewiórkowatych, występujący w Meksyku;

Szorstkogrzbiet (Notocitellus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szorstkolistne

rodzina z klasy dwuliściennych obejmująca około 2000 gatunków roślin zielnych (rzadziej drzew i krzewów) ze strefy umiarkowanej i zwrotnikowej; ogórecznikowate

Ogórecznikowate, szorstkolistne (Boraginaceae Juss.) – rodzina roślin zielnych i krzewów z rzędu ogórecznikowców (Boraginales). Należy do niej w zależności od ujęcia od blisko 1800 gatunków z 94 rodzajów do ponad 2500 gatunków z 135 rodzajów. Występują one głównie w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, ale obecne są na wszystkich kontynentach od Arktyki po wyspy Subantarktyki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szorstkolistny

1. o roślinach: mający szorstko owłosione liście i łodygi;
2. o cechach szorstkolistnych (rodzina roślin); ogórecznikowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorstkoręki

mający szorstkie ręce

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorstkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szorstkie; cecha tych, którzy są szorstcy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szorstkoskrzydły

przymiotnik

(1.1) taki, który ma szorstkie skrzydła

#### Źródła:

Wiktionary

# Szorstkowłosy

o zwierzętach, najczęściej o psach: mający szorstką, twardą sierść

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorstnik

1. szorstnik skórzasty - gatunek ukwiała;
2. przedstawiciel rodziny morskich ryb beryksokształtnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorstuch

dawniej: płócienny fartuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Szort

środowiskowo: krótki film lub opowiadanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorthorn

przedstawiciel angielskiej rasy bydła domowego (wyhodowanej w końcu XVIII w.), hodowany obecnie w wielu krajach w dwóch odmianach: mlecznej i mięsnej; shorthorn

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorthorny

przedstawiciel angielskiej rasy bydła domowego (wyhodowanej w końcu XVIII w.), hodowany obecnie w wielu krajach w dwóch odmianach: mlecznej i mięsnej; shorthorn

#### Źródła:

SJP.pl

# Szortopas

gorset wyszczuplający od kolan aż po linię biustu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szorty

krótkie spodenki, sięgające najwyżej do kolan

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) krótkie spodnie o sportowym kroju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szory

rodzaj końskiej uprzęży; szory

#### Źródła:

SJP.pl

# Szos

w dawnej Polsce podstawowy podatek płacony przez mieszczan Korony

Szos – podstawowy podatek od majątku płacony przez mieszczan w dawnej Polsce na rzecz skarbu państwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szosa

droga o twardej nawierzchni przeznaczona dla pojazdów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj drogi o utwardzonej powierzchni, po której poruszają się pojazdy

(1.2) środ. rower szosowy

Szosa (fr. chaussée) – droga o twardej lub utwardzonej nawierzchni przeznaczona dla ruchu pojazdów.

W średniowieczu ważne drogi wykładane były kamieniami i kawałkami skał. Spajano je wapnem (łac. calceata, fr. chaux), od którego powstała francuska nazwa chaussée (pl: zwapnowana lub wapnem nałożona) i polska szosa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szosować

dawniej: budować, żwirować szosę, drogę

#### Źródła:

SJP.pl

# Szosowiec

zawodnik biorący udział w kolarskich zawodach szosowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. kolarz biorący udział w wyścigach szosowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szosówka

potocznie:
a) rower szosowy;
b) dętka do takiego roweru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. rower szosowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szosowy

1. → szosa;
2. związany z zawodami kolarskimi na szosach

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szosą, dotyczący szosy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szósta

godzina szósta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 6 rano lub wieczorem

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: szósty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szóstaczek

krępień szóstaczek - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szostak

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jezioro rynnowe na Pojezierzu Ełckim, w gminie Stare Juchy;

(1.2) geogr. kolonia w województwie śląskim, w gminie Pietrowice Wielkie;

Szostak – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 10 192 osoby. Nazwisko pochodzi od słowa szóstak i jest najbardziej rozpowszechnione w południowej i środkowo-wschodniej Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szostakiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szostakowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szostakowo

Szostakowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Czyże.

Wieś królewska w leśnictwie bielskim w ziemi bielskiej województwa podlaskiego w 1795 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szostakowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Julian Antoni Szostakowski – katolicki ksiądz, teolog
- Michaił Szostakowski – radziecki chemik i wynalazca.
- Józef Szostakowski – polski poeta, dziennikarz i działacz kulturalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szósteczka

zdrobnienie od: szóstka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szóstka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szostek

nazwisko

Szostek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Wodynie. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Andrzeja Boboli w Rudzie Wolińskiej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szóstka

1. cyfra oznaczająca liczbę 6;
2. grupa sześciu osób lub przedmiotów;
3. potocznie o czymś, co oznaczone jest liczbą 6;
4. szkolna ocena celująca;
5. szóstka Weidera - zestaw sześciu ćwiczeń na mięśnie brzucha; A6W, a6w

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa cyfry 6

(1.2) eduk. uczn. ocena w szkole, zazwyczaj najwyższa z dostępnych

(1.3) pot. anat. stomat. ząb trzonowy, pomiędzy przedtrzonowcem a innym trzonowcem

(1.4) pot. to, co ma numer 6, jest oznaczone liczbą 6, np. dom, autobus, bieg (w skrzyni biegów)

(1.5) harc. podstawowa jednostka w gromadzie zuchowej licząca sobie zwyczajowo sześć osób

(1.6) daw. pot. dziesięć centów

- 6 – cyfra i liczba
- TV6 – polska stacja telewizyjna
- szóstka – oznaczenie zębu przedtrzonowego człowieka
- szóstka – gra bilardowa
- Szóstka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim
- Szóstka w Lotto – trafienie wszystkich typowanych liczb
- Szóstka – karta do gry
- Szóstka – polski serial telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szostkiewicz

nazwisko

- Adam Szostkiewicz (1905–1974) – polski zootechnik, rektor Wyższej Szkoły Rolniczej w Olsztynie.
- Adam Szostkiewicz (ur. 1952) – polski dziennikarz, tłumacz i publicysta, działacz opozycji w okresie PRL.
- Halina Szostkiewicz (1930–2020) – polski socjolog i redaktor publikacji książkowych pochodzenia żydowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szóstkowicz

potocznie: uczeń o celujących ocenach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szóstkowiczka

→ szóstkowicz

Patrz:szóstkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szóstkowy

→ szóstka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) harc. zuch wybrany spośród szóstki, który jej przewodniczy, składa meldunki oraz odpowiada za jej pracę

przymiotnik

(2.1) związany z liczbą sześć, dotyczący liczby sześć

(2.2) eduk. uczn. wzorowy, mający same lub w większości szóstki

Patrz:szóstka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szóstoklasista

uczeń szóstej klasy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń szóstej klasy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szóstoklasistka

uczennica szóstej klasy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. uczennica szostej klasy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szósty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 6

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 6

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po piątym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) szósta: godzina szósta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szosyjo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szosa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szosza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż., wariant imienia Szoszana (Zuzanna)

(1.2) geogr. rzeka w północnej Rosji przeduralskiej;

Szosza (ros. Шо́ша) – rzeka w północnej Rosji przeduralskiej (obwody twerski i moskiewski), prawy dopływ Wołgi w zlewisku Morza Kaspijskiego. Długość – 163 km, powierzchnia zlewni – 3080 km², średni przepływ 51 km przed ujściem – 8,5 m³/s. Reżim śnieżny. Pokrywa lodowa od listopada/początku stycznia do kwietnia/końca marca.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szoszfal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skórzany fartuch rzemieślniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szoszon

członek plemienia Indian Ameryki Północnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. członek indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szoszoni

plemię Indian Ameryki Północnej

Szoszoni (nazwy własne: Sosoni’ i Newe, Lud Domu Trawy, Grass House People) – grupa plemion Indian Ameryki Północnej, znanych też jako Węże (ang. Snake Indians). Należą do rodziny językowej uto-azteckiej. Pierwotnie zamieszkiwali ogromne obszary w dzisiejszych stanach Idaho, Wyoming, Utah, Nevada, Oregon i Montana. Największym skupiskiem Szoszonów był szczep Szoszonów znad Rzeki Wiatrów w Wyoming.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szoszonka

członkini plemienia Indian Ameryki Północnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. członkini indiańskiego plemięemienia z Ameryki Północnej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szoszoński

związany z Szoszonami, plemieniem indiańskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szoszonów, związany z Szoszonami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szot

lina służąca do ustawiania żagla; szkot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina służąca do ustawiania żagla pod właściwym kątem do kierunku wiatru;

(1.2) geogr. hydrol. niewielkie płytkie jezioro w Afryce

(1.3) geogr. hydrol. wyschnięte dno szotu (1.2)

(1.4) spoż. pot. mała porcja mocnego alkoholu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. pogard. człowiek z niskiej klasy społecznej

Szot – lina olinowania ruchomego służąca do ustawiania rogu szotowego żagla najkorzystniej względem kierunku wiatru. Szot jest liną do obsługi pracującego żagla, biegnącą od żagla w dół do pokładu, w kierunku rufy. Najczęściej jako szoty wykorzystuje się miękkie bawełniane liny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szota

lina służąca do ustawiania żagla; szkot

#### Źródła:

SJP.pl

# Szotować

oczyszczać przedmioty metalowe strumieniem śrutu; śrutować

#### Źródła:

SJP.pl

# Szotowy

1. związany z szotem - liną żeglarską;
2. związany z szotem - jeziorkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Szotring

ruchomy pierścień na bomie, do którego przymocowuje się szoty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szott

płytkie, słone jezioro spotykane w Afryce; wyschnięte dno takiego jeziora; szot

Szott, szot – płytkie zagłębienie bezodpływowe algierskich oraz tunezyjskich pustyń piaszczystych.

Szotty zasłane są materiałem gliniastym i ilastym, pokryte skorupami solnymi i gipsowymi – po deszczu zamieniają się w słone trzęsawiska lub jeziora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szowinista

1. osoba przyznająca uprzywilejowaną pozycję własnej płci, rasie lub grupie;
2. skrajny nacjonalista o bezkrytycznym stosunku do własnego narodu odnoszący się z pogardą i nienawiścią do innych narodów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik szowinizmu

(1.2) książk. człowiek dyskryminujący innych i przyznający sobie uprzywilejowaną pozycję

Szowinizm (fr. chauvinisme) – forma skrajnego nacjonalizmu w postaci bezkrytycznego uwielbienia własnego narodu, wiary w jego wyższość połączonego z wrogością względem innych nacji. W szerszym znaczeniu analogiczne przeświadczenie pewnych grup ludzi względem innych (nie zawężające się do narodów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szowinistka

kobieta wyznająca zasady szowinizmu; skrajna nacjonalistka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zwolenniczka szowinizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szowinistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szowinistyczne; cecha tych, którzy są szowinistyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Szowinistyczny

→ szowinizm

przymiotnik

(1.1) wyrażający szowinizm; dotyczący szowinisty

Patrz:szowinizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szowinizm

1. przypisywanie szczególnie wysokiej wartości lub przyznawanie uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie lub grupie;
2. skrajny nacjonalizm wyrażający się ślepym uwielbieniem dla własnego narodu i w nienawiści i pogardzie dla innych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. skrajna postać nacjonalizmu, w której bezkrytyczne uwielbienie do własnego narodu jest połączone z pogardą i wrogością wobec mniejszości narodowych i innych narodów;

(1.2) socjol. postawa charakteryzująca się nietolerancją i przyznawaniem uprzywilejowanej pozycji własnej płci, rasie czy grupie społecznej

Szowinizm (fr. chauvinisme) – forma skrajnego nacjonalizmu w postaci bezkrytycznego uwielbienia własnego narodu, wiary w jego wyższość połączonego z wrogością względem innych nacji. W szerszym znaczeniu analogiczne przeświadczenie pewnych grup ludzi względem innych (nie zawężające się do narodów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szówsko

Szówsko – wieś w Polsce położona na pograniczu Doliny Dolnego Sanu i Płaskowyżu Tarnogrodzkiego, w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Wiązownica.

Prywatna wieś szlachecka Szuwsko, położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała wraz z folwarkiem do klucza Jarosław Lubomirskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szozda

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Szozda – polski inżynier, polityk
- Andrzej Szozda – polski artysta fotografik
- Stanisław Szozda – polski kolarz szosowy, olimpijczyk
- Tadeusz Szozda – polski działacz opozycyjny
- Krzysztof Szozda – polski architekt, artysta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szoł

show;
1. przedstawienie artystyczno-rozrywkowe o charakterze rewiowym; widowisko;
2. wielka uroczystość mająca widowiskowy charakter;
3. efektowny występ artystyczny, popis niezwykłych umiejętności; pokaz;
4. wydarzenie nabierające charakteru chętnie oglądanego przez wszystkich widowiska; przedstawienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szołbiznes

przemysł rozrywkowy, show-business, show business, show-biznes, show biznes;
1. gałąź gospodarki zajmująca się dostarczaniem rozrywki, obejmująca telewizję, kino, teatr, kabaret, muzykę, modę itp.;
2. ludzie oraz przedsiębiorstwa zajmujące się taką działalnością

Show business lub show-business – produkcja programów rozrywkowych lub osoby i przedsiębiorstwa zajmujące się taką działalnością.

Obejmuje różne formy rozrywki, jak imprezy widowiskowo-muzyczne (widowiska, koncerty, recitale), płyty, filmy, widowiska telewizyjne, teledyski, a także opiniotwórczą prasę branżową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szołdra

1. dawniej: łopatka wieprzowa solona lub wędzona; szynka;
2. gatunek małża morskiego; przyszynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. spoż. wędzona lub solona łopatka wieprzowa; szynka

(1.2) współcz. gw-pl|Górny Śląsk. szynka

(1.3) daw. pogard. o człowieku świnia

(1.4) daw. pogardliwa nazwa Prusaka

- szołdra (przyszynka) – Pinna, rodzaj małży morskiej
- szołdra – mięsna potrawa z pieczywa
- szołdra – regionalna nazwa wędzonej szynki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szołochow

nazwisko, np. Michaił Szołochow (1905-84), pisarz rosyjski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szołochowowski

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szołochowa lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Szołtysek

nazwisko

Szołtysek (liczba mnoga: Szołtyskowie) – polskie nazwisko, mające korzenie śląskie. Nosi je 1 981 osób (stan na styczeń 2009 rok).

Nazwisko pochodzi od słowa Sołtys, czyli urzędnik wiejski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szołtysik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szp

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) = hist. Służba Zwycięstwu Polski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpachelka

zdrobnienie od: szpachla

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpachla

#### Źródła:

Wikipedia

# Szpachlarski

→ szpachlarz

Patrz:szpachlarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpachlarz

robotnik zatrudniony przy szpachlowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpachlówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara więzienna wódka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpachlować

1. pokrywać płaską powierzchnię jakąś substancją, używając szpachli;
2. potocznie: nakładać grubą warstwę makijażu

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) likwidować nierówności i otwory w ścianach lub w suficie, nakładając zaprawę gipsową przy pomocy szpachli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpachlowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. wygładzanie, zacieranie ścian

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpachlówka

Szpachlówka, masa szpachlowa, masa zacierowa – substancja nakładana na podłoże w celu wypełnienia uszkodzeń i ubytków, jego wyrównania i wygładzenia.

Szpachlówki do samodzielnego wykonania:

- mieszanina kredy i pokostu lnianego
- emalia nitrocelulozowa i talk
- farba olejna i biel cynkowa

#### Źródła:

Wikipedia

# Szpachtla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szpachla

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpacjer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. zob. spacer.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpaczę

pisklę szpaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpaczek

zdrobnienie od: szpak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od szpak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpaczkować

czasownik

(1.1) mową naśladować szpaka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpaczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szpaczkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpaczy

przymiotnik od: szpak

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do szpaka

przymiotnik jakościowy

(2.1) charakterystyczny dla szpaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpada

1. dawna broń sieczna;
2. broń sportowa używana w szermierce;
3. konkurencja szermiercza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. broń boczna kłująca

(1.2) sport. broń szermierska podobna do szpady (1.1)

(1.3) sport. konkurencja z użyciem szpady (1.2)

Szpada (z wł. spada) – kolna broń biała, powstała w XVII wieku na zachodzie Europy, ewoluując z rapiera jako broń mniejsza, lżejsza i poręczniejsza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpadel

rodzaj łopaty (do kopania ziemi itp.); rydel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie obsługiwane dwoma rękami, służące do kopania, z metalową częścią roboczą

(1.2) ilość materiału mieszcząca się na szpadlu (1.1)

Szpadel (także: sztychówka) – ręczne narzędzie przeznaczone do rozcinania gleby, kopania i robienia wykopów; rodzaj łopaty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpadelek

zdrobnienie od: szpadel

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpadka

zdrobnienie od: szpada

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpadnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący szpady

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpadryna

kastet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpadzistka

→ szpadzista

Patrz:szpadzista

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpąga

dawniej: szponga (poprzeczne spojenie desek); spąga

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpagacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szpagat

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpagat

1. figura gimnastyczna polegająca na wykonaniu siadu rozkrocznego;
2. cienki, mocny sznurek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ćwiczenie gimnastyczne polegające na rozciągnięciu nóg do linii poziomej;

(1.2) rodzaj mocnego sznurka z juty

(1.3) jutowe włókno do uszczelniania połączeń hydraulicznych i gazowych

(1.4) daw. gw-pl|Warszawa. wódka

- szpagat – figura gimnastyczna
- szpagat – materiał używany we włókiennictwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpagatówka

dawniej, żartobliwie: wódka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpajcha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szprycha

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpajska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spiżarnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpajza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Pomorze. kulin. deser z jajek, cukru i żelatyny z dodatkiem kakao lub soku cytrynowego;

Szpajza (z niem. die Speise – potrawa, danie) – deser (legumina) przygotowywany z jajek kurzych znany w kuchni śląskiej i pomorskiej (na Kaszubach, Powiślu i Żuławach). Jest to rodzaj kremu zestalanego żelatyną. Charakteryzuje się delikatną, puszystą konsystencją, przypominającą gładką, kremową (galaretkowatą) piankę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpajzykamera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. archit. spiżarnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpak

1. ptak z rzędu wróblowych o czarnym, połyskliwym upierzeniu;
2. koń maści ciemnosiwej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. niewielki i ciemny, prawie czarny ptak;

(1.2) hipol. koń o maści ciemnosiwej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) gw-pl|Mazury. słonina

- szpak – ptak z rodziny szpakowatych, najczęściej stosowane w odniesieniu do szpaka zwyczajnego (Sturnus vulgaris)
- LWD Szpak – polski samolot
- Michał Szpak – polski wokalista i autor tekstów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpaki

1. ptak z rzędu wróblowych o czarnym, połyskliwym upierzeniu;
2. koń maści ciemnosiwej

Szpaki (Sturninae) – podrodzina ptaków z rodziny szpakowatych (Sturnidae), obejmująca ponad sto dwadzieścia gatunków. Są to małe lub średnie ptaki, w większości owadożerne, niektóre żywią się również owocami. Wiele gatunków żyje na otwartych przestrzeniach i tworzy duże stada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpakowate

1. o ludziach: mający część włosów siwych; o włosach: siwiejący, siwawy;
2. o maści konia: ciemnosiwy lub dereszowaty;
3. o cechach szpakowatych (rodzina ptaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zool. rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

Szpakowate (Sturnidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca około 120 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpakowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szpakowate; cecha tych, którzy są szpakowaci

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpakowaty

1. o ludziach: mający część włosów siwych; o włosach: siwiejący, siwawy;
2. o maści konia: ciemnosiwy lub dereszowaty;
3. o cechach szpakowatych (rodzina ptaków)

przymiotnik

(1.1) mający część włosów siwych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpakowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpakowo

Szpakowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, w gminie Jaświły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Anny w Kalinówce Kościelnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szpakowski

nazwisko

- Bogusław Szpakowski – pallotyn, doktor filozofii
- Dariusz Szpakowski – komentator i dziennikarz sportowy
- Edward Szpakowski – generał brygady WP II RP
- Marian Szpakowski – strona ujednoznaczniająca
- Stanisław Szpakowski – polski architekt
- Wacław Karol Szpakowski – polski architekt, artysta, twórca serii rysunków "linie rytmiczne"

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpala

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpaler

1. dwa równoległe szeregi drzew lub krzewów, tworzące aleję
2. dwa szeregi ludzi ustawionych po obu stronach ulicy, przejścia itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) aleja utworzona z dwóch równoległych szeregów drzew lub krzewów; drzewa tworzące taką aleję

(1.2) dwa równoległe szeregi ludzi tworzące korytarz służący jako przejście podczas różnych uroczystości

(1.3) daw. szt. gobelin

Szpaler – jednorzędowe nasadzenie drzew, których korony, dzięki odpowiednim zabiegom pielęgnacyjnym, tworzą zwartą ścianę zieleni. Podobnie jak żywopłot szpaler jest jedną z podstawowych form nasadzeń parkowych. Szpalerowi zwykle pozostawia się swobodę wzrostu wzwyż natomiast przycina się gałęzie zewnętrzne, wzdłuż linii sadzenia tworząc „zielony płot – zasłonę”. Dwa równoległe do siebie szpalery tworzą aleję. Odmienną definicję przedstawiono w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą szpaler to dwa szeregi drzew lub krzewów tworzące aleję. Zgodnie z tą definicją, aby można było mówić o szpalerze, konieczne są nasadzenia dwurzędowe, przy czym mogą one obejmować zarówno drzewa, jak i krzewy. Forma szpalerowa jest również nieodłącznie związana z aleją jako drogą z obustronnymi nasadzeniami drzew lub krzewów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpalerek

zdrobnienie od: szpaler

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpalernik

artysta lub rzemieślnik tworzący szpalery (dekoracyjne tkaniny na ściany)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpalerowy

przymiotnik od: szpaler

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpaleta

wykończenie ścianki wokół okna

Szpaleta – określenie dla wewnętrznej lub zewnętrznej płaszczyzny okna, która znajduje się wokół ościeżnicy, która łączy ramę okna lub drzwi z powierzchnią ściany. Jest to element widoczny zarówno z wewnątrz, jak i z zewnątrz budynku.

Szpalety mogą być wykonane z różnych materiałów, takich jak drewno, płyty gipsowo-kartonowe, aluminium czy PVC. Ich główną funkcją jest wykończenie i zabezpieczenie otworów przed uszkodzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpalta

1. próbna odbitka korektorska
2. w poligrafii: ciągła ilość znaków w wierszach, dostosowana do wysokości kolumny; łam
3. w garbarstwie: dwoina

Szpalta – termin zecerski oznaczający pierwszy, surowy skład tekstu, o docelowej szerokości wierszy, a długości (liczbie wierszy) wynikającej z objętości tekstu, złożony z czcionek lub wierszy linotypowych. Szpalta zawiera większość docelowych atrybutów tekstu, takich jak: krój pisma w odpowiedniej odmianie i stopniu, interlinię, wcięcia akapitowe itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpaltować

1. rozmieszczać tekst na stronicy w dwu lub więcej szpaltach
2. w garbarstwie: przecinać skórę w jej grubości

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpalty

strony czasopisma lub książki z wydrukowanym na nich tekstem

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpan

potocznie: nietypowy sposób bycia lub ubierania się w celu zaimponowania komuś; bufonada, efekciarstwo, szpanerstwo, snobizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wyróżnianie się poprzez ekstrawagancki sposób bycia lub ubierania się w celu przypodobania się komuś

Osoby o tym nazwisku:

- Feliks Szpan – polski wojskowy, funkcjonariusz służb bezpieczeństwa
- Rachela Szpan – polska aktorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpaner

potocznie: ktoś, kto lubi się popisywać, chce zrobić wrażenie na innych, zwłaszcza swoim ekstrawaganckim strojem, nonszalanckim zachowaniem; pozer, efekciarz, kabotyn, snob

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto stara się zwrócić na siebie uwagę otoczenia modnym ubiorem lub ekstrawaganckim sposobem bycia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpanerka

potocznie: kobieta, która lubi się popisywać, chce zrobić wrażenie na innych, zwłaszcza swoim ekstrawaganckim strojem, nonszalanckim zachowaniem; pozerka, efekciarka, snobka, szpanówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta starająca się zwrócić na siebie uwagę modnym ubiorem lub ekstrawagancją w zachowaniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpanerski

potocznie: charakterystyczny dla szpanera - osoby lubiącej się popisywać, chcącej zrobić wrażenie na innych, zwłaszcza swoim ekstrawaganckim strojem, nonszalanckim zachowaniem, np. szpanerski wygląd, płaszcz

przymiotnik

(1.1) pot. modny

(1.2) pot. ekstrawagancki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpanerstwo

potocznie: wyróżnianie się poprzez ekstrawagancki sposób bycia lub ubierania się w celu zaimponowania komuś, wywołania wrażenia; bufonada, efekciarstwo, szpan, snobizm

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyróżnianie się poprzez ekstrawagancki sposób bycia lub ubierania się w celu przypodobania się komuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpanga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań, Górny Śląsk. wsuwka do włosów

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpanówa

potocznie: kobieta, która lubi się popisywać, chce zrobić wrażenie na innych, zwłaszcza swoim ekstrawaganckim strojem, nonszalanckim zachowaniem; pozerka, efekciarka, snobka, szpanerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpanować

potocznie: popisywać się czymś; chełpić się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) pot. pokazywać się, popisywać

czasownik przechodni niedokonany

(2.1) pot. popisywać się

(2.2) gw-pl|Górny Śląsk. napinać, naciągać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szpanować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpant

wiązanie poprzeczne lub wzdłużne kadłuba w części dennej albo na burtach; wręg; wręga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. wręga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpara

1. wąska, podłużna przerwa między elementami znajdującymi się w bliskiej odległości, które nierzadko powinny do siebie ściśle przylegać; szczelina;
2. wulgarnie:
a) dziewczyna, zwłaszcza atrakcyjna;
b) żeński narząd płciowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąska, długa przerwa między elementami położonymi obok siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szparać

czasownik

(1.1) poznań. - oszczędzać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szparag

gatunek byliny z rodziny szparagowatych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Asparagus|L.|ref=tak., rodzaj roślin o długich pędach i łuskowatych listkach;

(1.2) roln. ogrod. szparag lekarski

(1.3) kulin. jadalny pęd szparaga lekarskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szparagarnia

hodowla szparagów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogrod. miejsce przeznaczone do uprawy szparagów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szparagowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kulin. zupa ze szparagów, zwykle w postaci kremu

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: szparagowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szparagowate

rodzina roślin jednoliściennych z rzędu szparagowców

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Asparagaceae|Juss.|ref=tak., rodzina roślin jednoliściennych;

Szparagowate (Asparagaceae Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. W różnych systemach klasyfikacyjnych roślin do początków XXI wieku była wąsko definiowana, zwykle z jednym rodzajem – szparag (Asparagus), występującym w Eurazji i Afryce, a także na niewielkich obszarach Australii i Meksyku. Znaczne zmiany w systematyce rodziny nastąpiły w 2009 roku. W systemie APG III zmniejszono liczbę rodzin w rzędzie szparagowców (Asparagales) i znacznie rozszerzono zakres rodziny szparagowatych. W tym samym roku ukazała się publikacja przedstawiająca klasyfikację podrodzin w nowym ujęciu tego taksonu. W szerokim ujęciu, podtrzymanym w systemie APG IV (2016) rodzina obejmuje ok. 118–153 rodzaje z ok. 2,5 tysiącem do ponad 3,2 tysięcy gatunków łączonych w 7 podrodzin. Rośliny te występują na niemal całym świecie, poza obszarami okołobiegunowymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szparagowaty

o cechach szparagowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szparagowce

rząd roślin z kladu jednoliściennych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Asparagales|Bromhead|ref=tak., rząd roślin należących do klasy jednoliściennych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szparagówka

1. potocznie: fasolka szparagowa;
2. trzep szparagówka - muchówka z rodziny nasionnic, szkodnik szparagów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. muchówka, szkodnik szparagów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szparagowy

przymiotnik

(1.1) kulin. związany ze szparagami lub zrobiony ze szparagów

(1.2) spoż. związany z fasolką szparagową

#### Źródła:

Wiktionary

# Szparanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szparać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szparbiksa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skarbonka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpareczka

mała szparka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szpara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpargał

niepotrzebna, drobna rzecz w stanie nieładu, zwłaszcza zapisany papier

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stary dokument, papier lub inna zbędna rzecz będąca w nieładzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szparka

wąski, ciasny otwór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. szpara

forma przymiotnika.

(2.1) rodz. ż. od szparki

- Szparka – rów, dopływ Pisy
- aparat szparkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szparkasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gw-pl|Kresy. kasa oszczędnościowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szparki

1. szybki, żwawy, prędki;
2. dawniej: skory do czegoś, popędliwy

przymiotnik

(1.1) żwawy, szybki, prędki

(1.2) przest. skory, popędliwy

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., W. lm. od: szparka

Szparki (niem. Sparken) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Pisz. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Pod koniec lat 60. XX w. była to wieś, położona nad rzeką Pisą, wśród łąk (dawniej mokradła, później osuszone), na skraju Puszczy Piskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szparko

przysłówek

(1.1) żwawo

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: szparka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szparkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prędkość

#### Źródła:

Wiktionary

# Szparkowaty

pełen małych szpar

#### Źródła:

SJP.pl

# Szparóg

1. ozdobny koniec jednej ze skrajnych krokwi skrzyżowanych u góry dachu; śparóg;
2. dawniej: ostro zakończone kowadełko do odkuwania wewnętrznych ścian w metalowych przedmiotach z otworami

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bud. ozdobne skrzyżowanie krokwi wieńczące dach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szparogi

ozdoba szczytu dachu, zwykle w kształcie baranich rogów i zwierzęcych głów; śparogi, rogacze, rogowniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szparoskrzelne

typ bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych; prastrunowce, półstrunowce, przedstrunowce, strunogębe

Półstrunowce (Hemichordata, z gr. hemi – pół + chorda – struna), przedstrunowce (Protochordata), strunogębe (Stomochordata), szparoskrzelne (Branchiotremata) – typ bezkręgowych, morskich zwierząt wtóroustych o cechach morfologicznych zbliżonych do strunowców (stąd nazwa typu), natomiast w rozwoju zarodkowym wykazujących cechy wspólne ze szkarłupniami. Występują wyłącznie w wodach morskich, głównie pełnosłonych, najczęściej w strefie dennej. Są wśród nich organizmy wolno żyjące i osiadłe, często kolonijne, tylko nieliczne pływają. Żywią się detrytusem i drobnymi organizmami morskimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szparować

czasownik niedokonany

(1.1) środ. żargon grafików: wydzielać część obrazu bitmapowego w celu dalszej obróbki bądź osadzenia w innym obrazie

(1.2) gw-pl|Kresy. oszczędzać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szparowy

przymiotnik od: szpara

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpas

żart, figiel, zabawa, również przyjemna rozrywka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. (także gw-pl|Górny Śląsk.) zabawna sytuacja przytrafiająca się komuś

(1.2) posp. złośliwy figiel, niemiła niespodzianka; kawał

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpasownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dowcipniś

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpat

1. szpat islandzki - minerał używany do wyrobu przyrządów optycznych, odmiana kalcytu; szpat ciężki - baryt; spat;
2. narośl kostna na wewnętrznej stronie stawu skokowego konia; łogawizna; włogacizna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wet. guzowate uwypuklenie w stawie stępu konia;

(1.2) miner. daw. minerał o doskonałej łupliwości;

Szpat, włogacizna – przewlekłe zapalenie stawu skokowego konia, skutkujące charakterystycznymi naroślami kostnymi na przyśrodkowej stronie stawu stępu i kulawiznę zmniejszającą się podczas jego aktywności.

Jest to schorzenie, które w początkowej fazie daje się leczyć zachowawczo, a w postaci przewlekłej skuteczne jest leczenie operacyjne metodą artrodezy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpatnie

przysłówek

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. brzydko

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpatuła

zgrubienie od: szpatułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpatułka

podłużna płytka służąca do uciskania języka podczas badania jamy ustnej i gardła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. podłużna i wąska płytka do uciskania języka w trakcie badania jamy ustnej i gardła

(1.2) przest. bud. deseczka będąca podkładem pod dachówkę karpiówkę tam, gdzie dachówki stykają się bokami

Szpatułka – narzędzie laboratoryjne lub medyczne, rodzaj wąskiej łopatki. Wykonana może być z drewna lub tworzywa sztucznego, a w zastosowaniach laboratoryjnych - także ze szkła lub metalu.

W medycynie szpatułka ma niemal zawsze zaokrąglone brzegi i służy najczęściej do badania jamy ustnej: przy pomocy szpatułki lekarz może – uciskając lekko język pacjenta – zajrzeć do gardła. Szpatułka lekarska ma długość kilkunastu centymetrów i szerokość około 1 cm; nie musi być płaska, czasem może być lekko wygięta (jak na zdjęciu obok), dzięki czemu lekarz nie zasłania sobie własną dłonią pola widzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpec

regionalnie: spec, fachowiec, znawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpeciel

bardzo mały roztocz (około 0,15 mm) wysysający sok roślinny z pąków, liści, pędów i zawiązków owocowych, spotykany we wszystkich krajach, gdzie uprawia się winorośl

Szpeciele, obrzęki (Eriophyoidea) – nadrodzina roślinożernych roztoczy charakteryzująca się obecnością dwóch par odnóży i odmiennym od pozostałych roztoczy wykształceniem narządów gębowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpeciele

nadrodzina roślinożernych roztoczy; obrzęki, szpecielowate

Szpeciele, obrzęki (Eriophyoidea) – nadrodzina roślinożernych roztoczy charakteryzująca się obecnością dwóch par odnóży i odmiennym od pozostałych roztoczy wykształceniem narządów gębowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpecielowate

nadrodzina roślinożernych roztoczy; szpeciele, obrzęki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpecielowaty

o cechach szpecielowatych (nadrodzina roztoczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpecle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. drobne kluski z mąki i jaj;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpej

pot. w l. mn.: graty, klamoty, drobiazgi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. całokształt jakiegoś sprzętu, np. narzędzia, oprzyrządowanie sportowe

(1.2) środ. mot. sprzęt do jeżdżenia, np. motocykl

Sprzęt wspinaczkowy – zestaw urządzeń technicznych stosowanych w trakcie uprawiania wszelkich rodzajów wspinaczki.

- Lina wspinaczkowa – powszechnie rozpoznawany symbol wspinaczki i rzeczywiście najważniejszy składnik systemu asekuracyjnego.
- Uprząż wspinaczkowa – którą wspinacz zakłada na siebie i następnie przywiązuje do niej linę. Uprzęże dzielą się na wygodniejsze, ale mniej bezpieczne (biodrowe), oraz uprzęże pełne składające się z pasa biodrowego i piersiowego.
- Kask wspinaczkowy – zabezpieczający głowę wspinacza przed spadającymi kamieniami lub przed uderzeniem w skałę.
- Przyrządy do zakładania punktów asekuracyjnych – składają się na nie:
  - Haki – które wbija się w szczeliny w ścianie. Obecnie nie są one popularne ze względu na dużą masę, konieczność wbijania ich młotkiem i szkody jakie powodują w skale.
  - Spity – stałe elementy asekuracyjne montowane do otworów wierconych w skale, działają podobnie jak kołek rozporowy. Spity bardzo rzadko osadzane są podczas przechodzenia drogi i zdarza się to wyłącznie w rejonach górskich, w rejonach skałkowych spity osadzane są ze zjazdu.
  - Ringi – stałe elementy asekuracyjne wklejane w otwory wiercone w skale. Ringi osadzane są w otworach o większej głębokości niż spity, przez co są trwalsze i wytrzymalsze (zwłaszcza w skale o stosunkowo niewielkiej wytrzymałości). Ringi zawsze osadzane są ze zjazdu, wyjątek stanowią piaskowcowe rejony wspinaczkowe Polski, Czech i Niemiec.
  - Kostki – specjalne kształtki z aluminium, które wkłada się do szczeliny i następnie zaciera silnym szarpnięciem.
  - Kostki mechaniczne, tak zwane mechaniki, w tym friendy – mechaniczne odpowiedniki kostek zawierające ruchome, mimośrodowe krzywki, rozpierające się w szczelinie skalnej z siłą wstępną pochodzącą od sprężyny i wzrastającą proporcjonalnie do przyłożonego obciążenia.
  - Jebadełko – urządzenie służące głównie do wyjmowania kostek ze szczelin, rzadziej zwane ekstraktorem lub kluczem do kostek.
  - Knoty – krótkie pętle z liny asekuracyjnej z grubym węzłem na końcu, działające podobnie do kostek, a przy tym bardziej odpowiednie do miękkiej lub kruchej skały.
  - Pętle – pętle z liny lub taśmy, które zakłada się przez oczka lub duże bloki naturalnie występujące w ścianie. Pętle mogą również służyć do budowania stanowisk lub przedłużania przelotów (punktów asekuracyjnych).
  - Karabinki – owalne „kółka” z duraluminium lub tytanu zaopatrzone w specjalny uchylny zamek. Stosuje się je do łączenia kostek, haków, friendów i pętli z liną asekuracyjną.
  - Ekspresy – dwa karabinki połączone krótką, usztywnioną pętlą z taśmy; ułatwiają i przyspieszają montowanie punktów asekuracyjnych.

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpeju

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. fachowiec, specjalista

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: szpej

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. słonina

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpekać

czasownik niedokonany (dk. szpeknąć)

(1.1) poznań. zaglądać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szpekać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpendowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpenio

1. w slangu młodzieżowym:
a) szpaner
b) chłopak, mężczyzna sprytny, przebiegły, błyskotliwy
2. potocznie: specjalista w jakiejś dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpera

mechanizm różnicowy w samochodach sportowych o dużej mocy

Szpera (LSD) (od niem. Sperrdifferenzial) – mechanizm różnicowy o ograniczonym poślizgu wewnętrznym, który ma ograniczyć działanie stożkowego mechanizmu różnicowego. Montowany na osi. Ma to na celu zmniejszyć różnice prędkości kół podczas jazdy po łuku. Najczęściej używa się ich w samochodach sportowych, by podczas zakrętu miały wciąż możliwość przyspieszania. Stosuje się ją w samochodach o dużej mocy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szperać

czasownik

(1.1) szukać, grzebać w czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Szperacki

dotyczący szperactwa, szperaczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szperacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ten, kto lubi szperać, zwłaszcza w bibliotekach lub archiwach

(1.2) wojsk. żołnierz z patrolu stanowiącego ubezpieczenie kolumny w marszu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) ruchomy reflektor, który oświetla coraz to inne miejsca w terenie;

(2.2) inform. przeglądarka internetowa;

Szperacz – rodzaj lampy elektrycznej, reflektora instalowanego niekiedy w samochodach terenowych (także w samochodach pożarniczych, ratowniczych, wojskowych lub policyjnych), którego konstrukcja pozwala na obracanie go w pewnym zakresie – w lewo i w prawo oraz w górę i w dół – tak, by możliwe było skierowanie snopa światła w żądanym kierunku wokół pojazdu, a nie tylko (tak jak w standardowych reflektorach świateł drogowych) na wprost przed pojazdem. Lampa taka ułatwia nocną obserwację obiektów znajdujących się przy drodze albo na bezdrożach, jak również działania straży pożarnej i innych służb ratowniczych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szperanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szperać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szperanka

środowiskowo: przeszukiwanie, rewizja

#### Źródła:

SJP.pl

# Szperhok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wytrych

#### Źródła:

Wiktionary

# Szperka

dawniej: słonina; sperka, spyrka, szpyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. kawałek smażonej słoniny

(1.2) spoż. wędzona słonina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szperplata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dykta

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpetalski

przymiotnik od: Szpetal Górny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpetkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpetniej

stopień wyższy od przysłówka: szpetnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpetniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szpetny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpetność

szpetota;
1. cecha czegoś wyglądającego ohydnie, odrażająco;
2. cecha czegoś budzącego odrazę ze względu na swoją nieprzyzwoitość;
3. cecha czegoś łamiącego przyjęte powszechnie zasady; naganność;
4. coś budzącego odrazę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szpetne; cecha tych, którzy są szpetni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpetny

1. wyglądający ohydnie, odrażająco;
2. budzący odrazę ze względu na swoją nieprzyzwoitość;
3. łamiący przyjęte powszechnie zasady; naganny

przymiotnik

(1.1) książk. wyglądający nieestetycznie, ohydnie, odrażająco

(1.2) książk. budzący odrazę lub obrzydzenie ze względu na swoją nieprzyzwoitość, nieetyczność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpetota

szpetność;
1. cecha czegoś wyglądającego ohydnie, odrażająco;
2. cecha czegoś budzącego odrazę ze względu na swoją nieprzyzwoitość;
3. cecha czegoś łamiącego przyjęte powszechnie zasady; naganność;
4. coś budzącego odrazę

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpic

1. ostra końcówka czegoś, czubek, wierzchołek;
2. rasa psa pasterskiego, występującego w Europie Północnej i Japonii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ostra końcówka czegoś

(1.2) techn. pot. ostro zakończone dłuto

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. typ psów obejmujący kilkadziesiąt ras o określonych cechach;

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: szpica

Szpic – nazwa określonego typu psa, obejmująca grupę wielu ras z północy, wschodu i centralnej części kontynentu euroazjatyckiego oraz z podbiegunowych obszarów Ameryki Północnej, a także z Grenlandii i Islandii. Psy z tej grupy odznaczają się stosunkowo pierwotną budową, słabo zmienioną przez człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpica

przednia straż w wojsku, oddział zwiadowczy

Szpica – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Puchaczów.

Wieś duchowna Stpicza, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie lubelskim województwa lubelskiego, własność opata sieciechowskiego, wchodziła w skład klucza puhaczowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpicak

kilof górniczy z wymiennym ostrzem w kształcie grotu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpicberg

największa wyspa norweska w archipelagu Svalbard; Spitsbergen

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpicbergeński

przymiotnik od: Szpicberg (największa wyspa norweska); szpicberski, spitsbergeński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Spitsbergenem, dotyczący Spitsbergenu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpicberski

przymiotnik od: Szpicberg (największa wyspa norweska); szpicbergeński, spitsbergeński

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpicbródka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. spiczasta broda

Stanisław Antoni Cichocki, ps. „Szpicbródka” (ur. 21 kwietnia 1885, zm. 2 listopada 1940) – polski włamywacz-kasiarz, działający głównie na terenie Rosji i II Rzeczypospolitej. Pseudonim zawdzięczał starannie wypielęgnowanej blond bródce. Elegancki, wykwintny, znał kilka języków obcych: włoski, angielski, niemiecki, rosyjski.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpicel

kapuś, konfident; potocznie:
1. tajny współpracownik policji, wywiadu itp.; tajniak, szpieg;
2. donosiciel; kabel, denuncjator, kablownik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. tajny agent, szpieg

Szpicel (fr. Le doulos) – francusko-włoski czarno-biały film kryminalny z 1962 roku w reżyserii i wedle scenariusza Jean-Pierre Melville’a, będący adaptacją powieści o tym samym tytule (1957) autorstwa Pierre’a Lesou. W rolach głównych wystąpili Serge Reggiani, Jean-Paul Belmondo oraz Fabienne Dali. Pierwszy pokaz filmu miał miejsce we Włoszech 13 grudnia 1962, francuska premiera odbyła się w Paryżu 8 lutego 1963.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpicelek

zdrobnienie od: szpicel

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpicgat

rufa kadłuba zakończona jak dziób, bez pawęży

Szpicgat – konstrukcja rufy kadłuba jednostki pływającej charakteryzująca się występowaniem stewy rufowej, do której przymocowana jest oś steru.

Także: ogólna nazwa jachtu, mającego taką konstrukcję rufy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpiclostwo

potocznie: to, czym zajmuje się szpicel, składanie donosów; donosicielstwo, kapusiostwo, szpiegostwo, kapownictwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpiclować

potocznie: śledzić kogoś i donosić na niego; szpiegować

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpiclowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szpiclować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpiclowski

potocznie: dotyczący szpicla lub jego działalności; donosicielski, szpiegowski, kapusiowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpiclowsko-Dywersyjny

szpiclowski i dywersyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpicowaty

podobny wyglądem do szpica - psa o puszystym, zawiniętym do góry ogonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpicówka

pierwsza strzyża jagniąt, po ukończeniu przez nie 3-4 miesięcy i odłączeniu od matek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpicowy

→ szpic, → szpica

Patrz:szpic, → szpica

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpicpapior

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. papier ścierny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpicrut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. jeźdz. krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpicruta

elastyczny pręt pokryty skórą lub rzemienna plecionka, stosowany zwykle przy jeździe konnej, do poganiania konia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. krótki skórzany lub rzemienny pejcz do dyscyplinowania konia wierzchowego;

(1.2) jeźdz. uderzenie szpicrutą (1.1)

Szpicruta (także: palcat, pejcz) – rzemienna plecionka lub pręt pokryty skórą, służący jako pomoc jeździecka do poganiania konia.

Szpicruta przykładana jest na łopatkę lub zad wierzchowca. Nie zalecane jest jej używanie tuż za łydką jeźdźca – na słabiźnie. Szpicrutę powinni stosować jeźdźcy, potrafiący już panować nad koniem za pomocą łydek i dosiadu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpicrutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szpicruta

(1.2) jeźdz. mała szpicruta

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpicyfinder

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gwara. spryciarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpiczak

1. jednoroczny jeleń, którego pierwsze poroże nie ma odnóg
2. nowotwór złośliwy pochodzący z komórek plazmatycznych szpiku kostnego, występujący najczęściej w kościach czaszki lub miednicy; siatkowiak plazmocytowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. rodzaj nowotworu układu krwiotwórczego;

Szpiczak mnogi, szpiczak plazmocytowy, choroba Kahlera (łac. myeloma multiplex) – nowotwór układu krwiotwórczego charakteryzujący się klonalną proliferacją atypowych plazmocytów zwykle produkujących immunoglobulinę monoklonalną. Rzadziej produkują jedynie łańcuch lekki przeciwciała lub występują w postaci niewydzielającej (szpiczak niewydzielający).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpiczakowaty

w łowiectwie: mający poroże bez odnóg

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpiczasto

przysłówek

(1.1) ostro, z ostrym, wąskim zakończeniem, w kształcie szpica

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpiczasty

zwężający się na końcu w szpic; spiczasty; śpiczasty

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający ostre, wąskie zakończenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpieg

konfident, szpicel;
1. agent obcego wywiadu, który przekazuje obcemu państwu wiadomości będące tajemnicą państwową lub wojskową; tajniak;
2. potocznie: osoba, która obserwuje kogoś lub jakieś środowisko i donosi o tym komuś, zwykle w celu uzyskania jakichś korzyści; kapuś, donosiciel, denuncjator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się szpiegostwem

Szpiegostwo – forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich instytucji wywiadowczej. W większości państw świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami. Wykrywaniem i zwalczaniem szpiegostwa zajmują się służby kontrwywiadowcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpiegoman

osoba ciągle obawiająca się, że jest otoczona szpiegami

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpiegomania

1. obsesja na punkcie szpiegowania, śledzenia;
2. nieuzasadnione upatrywanie wszędzie obecności szpiegów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpiegomanka

kobieta ciągle obawiająca się, że jest otoczona szpiegami

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpiegostwo

1. przestępstwo polegające na przekazywaniu organom władzy obcego państwa wiadomości będących tajemnicą państwową lub wojskową;
2. potocznie: to, czym zajmuje się szpieg, składanie donosów; donosicielstwo, kapusiostwo, szpiegostwo, szpiclostwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praca szpiega, ogół działań mających na celu zdobycie i przekazanie władzom obcego państwa tajemnice państwowe lub wojskowe

Szpiegostwo – forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich instytucji wywiadowczej. W większości państw świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami. Wykrywaniem i zwalczaniem szpiegostwa zajmują się służby kontrwywiadowcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpiegować

1. przekazywać organom władzy obcego państwa wiadomości stanowiące tajemnicę państwową lub wojskową;
2. potocznie: śledzić kogoś i donosić na niego; szpiclować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) działać jako szpieg; przekazywać innym podmiotom tajemnice państwowe lub wojskowe

(1.2) pot. działać jak szpieg; śledzić kogoś i donosić na niego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpiegowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szpiegować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpiegówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. kobieta zajmująca się szpiegostwem

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpiegowo

Szpiegowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szpiegowski

dotyczący szpiega lub szpiegostwa; donosicielski, szpiclowski, kapusiowaty

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szpiegostwem, dotyczący szpiegów lub szpiegostwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpigat

otwór w nadburciu lub w poszyciu pokładu służący do spływu wody, która dostała się zza burty na pokład; odpływnik

Szpigat – odpływnik w postaci otworu umożliwiającego spływanie niepożądanej wody na jednostce pływającej.

Zasadniczo terminem tym nazywany jest przepust zęzowy czyli odpływnik stosowany na małych jednostkach pływających, na których nie stosuje się wodoszczelnych grodzi. Jest on w postaci przelotowego wycięcia w dolnej krawędzi każdego z denników, a umożliwia spływanie wody z przestrzeni między dennikami do zęzy. Dla udrażniania tych przelotów można stosować łańcuszek lub pręt przechodzący przez wiele tych otworów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpigiel

w poligrafii: notatka sporządzona dla drukarni przez sekretarza redakcji lub redaktora technicznego dziennika, zawierająca spis artykułów wchodzących do numeru, wraz z podaniem tytułów oraz ich szerokości

Szpigiel – ustalenie stron, układ kolumn, schemat wydania (numeru) czasopisma. Szpigiel posiada wiele postaci od zwykłego tekstowego opisu kolejnych stron do tabeli o bardzo dużych polach. Służy w redakcji do organizacji pracy nad danym numerem czasopisma. W szpiglu ujmuje się najważniejsze rzeczy, takie jak:

- liczba stron i podział na strony widzące (sąsiednie, rozkładowe)
- numeracja stron
- podział na składki
- zaznaczenie stron czarno-białych, dwukolorowych, w pełni kolorowych itp.
- podział na działy tematyczne i położenie głównych artykułów (przydział artykułów na strony)
- stan zaawansowania prac (kolejne korekty, przekazanie do studia, przekazanie do drukarni)
- umiejscowienie w publikacji złożonego nierozciętego arkusza (plakat, mapa, diagram)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpik

gąbczasta tkanka wypełniająca kości, wytwarzająca nowe komórki krwi (szpik czerwony) lub magazynująca energię i substancje odżywcze, np. tłuszcz (szpik żółty)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz kości;

(1.2) gw-pl|Poznań, Warszawa, Kraków. spoż. tłuszcz

Szpik kostny (łac. medulla ossium) – miękka, silnie ukrwiona, mająca gąbczastą konsystencję tkanka znajdująca się wewnątrz jam szpikowych kości długich oraz w małych jamkach w obrębie istoty gąbczastej kości. Masa całego szpiku u dorosłego człowieka wynosi około 2,5 kg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szpikiem, dotyczący szpiku

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpikulec

1. pręt z ostrym końcem, służący do nakłuwania lub rozdrabniania czegoś; nakłuwacz;
2. wystające, ostre zakończenie czegoś; szpic, kolec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie w formie zaostrzonego pręta, niekiedy z rękojeścią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpil

kabestan okrętowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpila

zgrubienie od: szpilka

Szpila – akcesorium służące do utrzymania włosów danej osoby w stałym miejscu. Może zostać użyta zwyczajnie zabezpieczenia długich włosów przed przechyleniem, dla udogodnienia lub jako część złożonej fryzury lub koafiury. Najstarszym dowodem nakładania szpili na włosy są rzeźbione figurki Wenus, m.in. Wenus z Brassempouy oraz Wenus z Willendorfu. Kreowanie różnych fryzur, w szczególności wśród kobiet, wydaje się wspólna dla wszystkich kultur we wszystkich okresach – zarówno w dalekiej przeszłości, jak i obecnie, szpile były używane przez społeczności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpile

kabestan okrętowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpileczka

1. zdrobnienie od: szpilka;
2. wygięty drut do upinania włosów;
3. rodzaj obcasa przy damskich pantoflach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szpilka

Spinellus Tiegh. (szpileczka) – rodzaj grzybów należący do typu Mucoromycota. W Polsce występuje 1 gatunek – szpileczka czerniejąca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpileczkowaty

przypominający małą szpilkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpilecznica

bylina z rodziny liliowatych; juka; jukka; krępla; yucca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpilka

1. drucik ostro zakończony, z główką na drugim końcu, służący do spinania lub przypinania czegoś;
2. ozdoba w kształcie drucika z główką, zwykle z metalu szlachetnego, zdobiona drogimi kamieniami;
3. przedmiot do upinania włosów, zwykle z drutu zgiętego na pół lub z plastiku;
4. cienki, ostro zakończony liść drzewa iglastego;
5. pręt zagięty z jednej strony, ostro zakończony z drugiej, służący do przymocowywania namiotu do ziemi;
6. cienki, wysoki obcas damskiego buta lub but na takim obcasie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. mały, cieniutki pręt zakończony główką z metalu lub kolorowego plastiku, służący do mocowania np. tkaniny

(1.2) obuw. cienki i wysoki obcas w bucie

(1.3) obuw. kobiecy but ze szpilką (1.2)

(1.4) turyst. pręt zakończony oczkiem lub zgięciem do mocowania namiotu do podłoża

(1.5) bot. wąski, ostry liść u drzew iglastych

(1.6) gwara. mot. śruba posiadająca z obu stron gwint

Szpilka – cienki odcinek sztywnego drutu (zwykle ok. 3 cm) zakończona z jednej strony metalową lub plastikową główką, a z drugiej ostrą końcówką. Dzięki temu łatwo można nią spinać tkaniny, kartki papieru itp. Szpilką w odróżnieniu od igły nie da się szyć, niemniej jednak jest ona bardzo pomocna w krawiectwie. Ozdobna odmiana szpilki to szpila.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpilkarz

w dawnej Polsce: rzemieślnik wyrabiający igły, szpilki i haftki; iglarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wykonujący szpilki

(1.2) przest. kupiec handlujący szpilkami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpilki

1. obuwie damskie na wysokich, cienkich obcasach;
2. potocznie:
a) odczucie bólu lub kłucia;
b) mrowienie, drętwienie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. ból lub nieprzyjemne odczucie jakby ktoś wbijał szpilki w ciało

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M. B. W. lm. od szpilka

- szpilka – metalowy pręcik ostro zakończony, z główką na drugim końcu, wykorzystywany m.in. w krawiectwie
- szpilki – damskie obuwie na wysokim obcasie
- Szpilki – zespół muzyczny grający disco polo
- „Szpilki” – ilustrowany tygodnik satyryczny (1935–1994)
- szpilki, igły – liście roślin iglastych
- Szpilki – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie lidzkim
- Szpilki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Demidowicze
- Szpilki – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie dzierżyńskim, w sielsowiecie Fanipol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpilkować

1. przybijać podeszwę, zelówkę do buta przy pomocy drewnianych szpilek;
2. dawniej: kłuć, ranić ostrym narzędziem; szpilować;
3. w gwarze obozów koncentracyjnych: podawać zastrzyk z fenolu, benzyny lub innej trucizny; szpilować;
4. zamykać drewnianymi szpilkami końce osłonek wyrobów wędliniarskich; szpilować

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpilkowaty

przypominający szpilkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpilkowce

rząd roślin nagonasiennych; sosnowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpilkowe

przymiotnik od: szpilka

Iglaste, szpilkowe (Pinopsida Burnett) – klasa drzew i krzewów należących do gromady nagonasiennych. W zależności od systemu klasyfikacyjnego obejmuje tylko rząd sosnowców Pinales z rodziną sosnowatych Pinaceae (231 gatunków) lub różnie łączone w rzędy także rodziny: araukariowatych, zastrzalinowatych, sośnicowatych, cyprysowatych i cisowatych, w sumie z ok. 600 gatunkami. Za wąskim ujęciem klasy przemawia problematyczna pozycja gniotowych Gnetopsida w wielu analizach filogenetycznych wskazywana jako zagnieżdżona w obrębie szeroko ujmowanych iglastych i tym samym czyniąca z nich takson parafiletyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpilkowiec

przedstawiciel rzędu roślin nagonasiennych; sosnowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpilkowy

przymiotnik od: szpilka

przymiotnik

(1.1) bot. mający ostre, kłujące liście

(1.2) mający szpilki, drewniane ćwieczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpilman

w średniowiecznych Niemczech: wędrowny śpiewak, muzyk, aktor, kuglarz

## Znane osoby o nazwisku Szpilman

- Andrzej Szpilman (ur. 1956) – polski kompozytor, producent muzyczny i lekarz stomatolog (syn Władysława)
- Halina Szpilman (1928–2020) – polska lekarka, bohaterka książki Żona pianisty. Halina Szpilman (żona Własyława)
- Leon Szpilman (Leo Spellman) (1913–2012) – kanadyjsko-polski pianista i kompozytor pochodzenia żydowskiego (kuzyn Władysława)
- Władysław Szpilman (1911–2000) – polski pianista, kompozytor i aranżer pochodzenia żydowskiego (ojciec Andrzeja, kuzyn Leona)
- Przemysław Yisroel Szpilman – polski działacz społeczności żydowskiej, dyrektor Cmentarza żydowskiego na Woli w Warszawie w latach 2002–2020

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpilować

szpilkować;
1. dawniej: kłuć, ranić ostrym narzędziem;
2. w gwarze obozów koncentracyjnych: podawać zastrzyk z fenolu, benzyny lub innej trucizny;
3. zamykać drewnianymi szpilkami końce osłonek wyrobów wędliniarskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. klamra

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpinaczek

zdrobnienie od: szpinak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szpinak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpinak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Spinacia|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny komosowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju szpinak (1.1)

(1.3) ogrod. roln. nazwa systematyczna|Spinacia oleracea|ref=tak., szpinak warzywny, roślina warzywna o podłużnych, szpiczastych liściach

(1.4) spoż. jarzyna z liści szpinaku (1.3)

(1.5) kulin. potrawa przyrządzana ze szpinaku (1.4)

Szpinak (Spinacia L.) – rodzaj roślin z rodziny szarłatowatych (dawniej w komosowatych) obejmujący trzy gatunki, pochodzące ze środkowo-zachodniej Azji. Spośród nich szeroko znanym, cenionym jako roślina warzywna i uprawianym na całym niemal świecie jest szpinak warzywny (Spinacia oleracea L.), zarazem gatunek typowy rodzaju.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpinakowaty

przypominający konsystencją szpinak

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpinakowy

→ szpinak

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szpinakiem, dotyczący szpinaku lub zawierający szpinak

Patrz:szpinak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpinalów

Szpinalów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Kamieńsk, przy drodze wojewódzkiej nr 484 z Bełchatowa do Kamieńska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szpindel

dawniej: oś wahadełka w zegarku

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpinecik

zdrobnienie od: szpinet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpinet

dawny instrument muzyczny, odmiana klawesynu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. muz. instrument muzyczny popularny w XVI-XVIII w., będący mniejszą odmianą klawesynu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpinetowy

→ szpinet

Patrz:szpinet

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpion

potocznie: szpieg

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. szpieg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpital

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zakład lecznictwa zamkniętego służący badaniu i leczeniu pacjentów wymagających hospitalizacji;

(1.2) daw. gw-pl|Poznań. stałe miejsce pobytu osób starszych, niepełnosprawnych itd.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpitalik

zdrobnienie od: szpital

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpitalnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. hospitalizowana

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpitalnictwo

ogół szpitali w kraju; ich funkcjonowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpitalnicy

1. tytularna godność rycerza sprawującego pieczę nad szpitalami;
2. zakonnik szpitalny;
3. człowiek chory przebywający w szpitalu;
4. dawniej: człowiek ubogi mieszkający w przytułku

Szpitalnicy, zakony szpitalne – ogólna nazwa odnosząca się do zakonów i zgromadzeń zakonnych stawiających sobie za cel niesienie pomocy chorym oraz sprawowanie działalności charytatywnej.

Najczęściej odnosi się do dwóch zakonów rycerskich wywodzących się z założonego w 1098 w Ziemi Świętej przez Gerarda Tonque'a: joannitów i lazarytów.

Dotyczy także innych zakonów prowadzących szpitale i opiekujących się chorymi, np. bożogrobców, bonifratrów, duchaków i kamilianów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpitalniczka

→ szpitalnik

Patrz:szpitalnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpitalniczy

→ szpitalnik

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szpitalnictwem, dotyczący szpitalnictwa

(1.2) związany z szpitalnikami, dotyczący szpitalników

Patrz:szpitalnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpitalnik

1. tytularna godność rycerza sprawującego pieczę nad szpitalami;
2. zakonnik szpitalny;
3. człowiek chory przebywający w szpitalu;
4. dawniej: człowiek ubogi mieszkający w przytułku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek zakonu szpitalnego

(1.2) daw. rel. tytuł rycerza szpitalnego zarządzającego szpitalami

(1.3) rzad. osoba hospitalizowana

(1.4) daw. ubogi w przytułku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpitalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szpitalem, dotyczący szpitala

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpitol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. gw-pl|Śląsk Cieszyński. szpital

#### Źródła:

Wiktionary

# Szplajs

w żeglarstwie: połączenie dwóch lin wykonane przez wplecenie pokrętek jednej liny między pokrętki drugiej; splot

#### Źródła:

SJP.pl

# Szplint

niewielki sworzeń, trzpień, trzon lub pręt używany do zabezpieczania nakrętek przed samoczynnym odkręcaniem się

Zawleczka, szplint – element wykonany z drutu o półokrągłym przekroju, w miejscu zgięcia posiadający uszko. Zabezpiecza przed zsuwaniem, lub przemieszczaniem się elementów umieszczonych na wałkach, osiach, trzpieniach lub innych elementach maszyn. Przewlekany jest przez otwór wywiercony w elemencie a jej wolne i wystające końce są odginane w przeciwne strony. Zawleczki stosuje się tylko wówczas, gdy element zabezpieczany nie jest obciążony siłą osiową, lub gdy ta siła jest niewielka. W takich przypadkach zawsze powinno się stosować zawleczkę z podkładką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpok

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szpak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpon

pazur ptaków drapieżnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ornit. ostry, zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych;

(1.2) pot. długi paznokieć

(1.3) pot. ręka z powykrzywianymi palcami

Szpon – ostry i odpowiednio zakrzywiony pazur ptaków drapieżnych (szponiastych oraz sów) służący do chwytania i przenoszenia martwej zdobyczy. Poza dziobem stanowi główną broń ptaków drapieżnych, pomocną w polowaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpona

1. okucie pięty gafla lub bomu w kształcie widełek obejmujące maszt;
2. dawniej: szpon

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. zakończenie gafla albo bomu obejmujące maszt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szponar

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szponder

część mięsa wołowego z grzbietu za łopatką

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. mięso z mięśnia naramiennego bydła, wykrawany z dolnego odcinka żeber

(1.2) kulin. potrawa ze szpondru (1.1)

(1.3) gwara. zootechn. roczny wieprz karmiony na szynkę

(1.4) lwów. boczek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpondowo

Szpondowo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Płońsk. Leży nad Płonką.

W czasie kampanii wrześniowej stacjonowała tu 152 Eskadra Myśliwska..

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szponga

poprzeczne spojenie desek; kawałek drewna użyty do tego spojenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpongi

męskie, hiszpańskie spodnie kostiumowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Szponiaste

1. opatrzony szponami, przypominający szpony;
2. o cechach szponiastych (rząd ptaków)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Accipitriformes|Vieillot|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

forma przymiotnika.

(2.1) plural|szponiasty.

Szponiaste, jastrzębiowe, drapieżne, dzienne ptaki drapieżne (Accipitriformes) – rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych (Neognathae). Dokładna pozycja filogenetyczna w obrębie Neognathae niepewna; z różnych badań wynika, że mogą być przedstawicielami grupy Afroaves (obejmującej także sowy, czepigi, kurola, trogony, dzioborożcowe, kraskowe i dzięciołowe) tworzącymi wraz z kondorowymi grupę siostrzaną do kladu obejmującego wszystkich pozostałych przedstawicieli Afroaves lub też mogą tworzyć z kondorowymi grupę siostrzaną do znacznie większego (obejmującego więcej gatunków) kladu ptaków, obejmującego poza wyżej wymienionymi grupami również kariamy, sokołowe, papugowe i wróblowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szponiastonóg

rodzaj afrykańskiego ptaka z rodziny kurowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Pternistis|Wagler|ref=tak., ptak z podrodziny bażantów, występujący w Afryce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szponiasty

1. opatrzony szponami, przypominający szpony;
2. o cechach szponiastych (rząd ptaków)

przymiotnik

(1.1) mający szpony

(1.2) przypominający szpon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szponka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zdrobn. od szpon

(1.2) kloc drewniany o przekroju trójkątnym

(1.3) wypukły dekielek osłaniający na suficie miejsce zawieszenia żyrandola

(1.4) poziomy element płotu, do którego mocuje się sztachety

(1.5) drewniana zatyczka zabezpieczająca, by płachta nie wyleciała ze szmigi wiatracznej

(1.6) poprzeczna listewka do przekładania suszonych desek

#### Źródła:

Wiktionary

# Szponnik

rodzaj ptaków z rodziny pliszkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpono

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zob. szpon.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szponowaty

przypominający wyglądem szpon

#### Źródła:

SJP.pl

# Szponton

broń drzewcowa używana w dawnych armiach europejskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. broń drzewcowa z płaskim, poszerzonym, obosiecznym grotem i zbrojoną poprzeczką, odmiana partyzany rozpowszechniona w XVII-XVIII wieku jako oznaka i broń oficerów oraz podoficerów piechoty;

Szponton – rodzaj broni drzewcowej, odmiana partyzany o obosiecznym grocie, u którego nasadzie znajdowały się wygięte pręty lub skrzydła. Głownie szpontonów miały charakterystycznie rozszerzoną część centralną. Rozpowszechniony w Europie w XVII-XVIII wieku, głównie jako oznaka stopnia podoficerskiego lub oficerskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpony

1. okucie pięty gafla lub bomu w kształcie widełek obejmujące maszt;
2. dawniej: szpon

#### Źródła:

SJP.pl

# Szporobliwy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszczędny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szporować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oszczędzać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szporowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szporować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpotański

nazwisko

Szpotański, Szpotańska:

- Jacek Szpotański (1927–2019) – polski inżynier elektryk
- Janusz Szpotański (1929–2001) – polski poeta, satyryk, krytyk literatury i szachista
- Kazimierz Tadeusz Szpotański (1887–1966) – polski inżynier i przedsiębiorca
- Maria „Maja” Szpotańska (ur. 1978) – polski pilot oraz kierowca rajdowy
- Stanisław Szpotański (1880–1936) – pisarz, dyplomata, dziennikarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpotawość

wada polegająca na odchyleniu osi odcinków kończyny do wewnątrz w stosunku do osi symetrii ciała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest szpotawe; cecha tych, którzy są szpotawi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpotawy

zniekształcony z powodu szpotawości

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpotlawy

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. niezdarny

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulawy

(1.3) gw-pl|Poznań. krzywy, koślawy, kulawy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szprajcha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szprycha

#### Źródła:

Wiktionary

# Szprechać

potocznie: mówić po niemiecku; szwargolić, szwargotać

czasownik niedokonany

(1.1) żart. mówić po niemiecku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szprechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szprechać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szprengowaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. zdrojowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szprewa

rzeka w Niemczech; Sprewa

Sprewa, hist. także Szprewa i Szprowa (niem. Spree, łuż. Sprjewja lub Sprowja, czes. Spréva) – rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia, Brandenburgia i Berlin), lewy dopływ Haweli. Na krótkim odcinku płynie również przez Czechy, a konkretnie przez cypel Šluknovský.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpring

lina do cumowania statku, mocowana do nabrzeża na wysokości śródokręcia, działająca odwrotnie do cumy; spring

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. lina cumownicza działająca odwrotnie do cumy;

Szpring – lina cumownicza działająca odwrotnie do cumy, tzn. umocowana w części rufowej jednostki biegnie do nabrzeża w stronę dziobu (szpring rufowy), a umocowana w części dziobowej biegnie w stronę rufy (szpring dziobowy). Ma działanie pomocnicze i stabilizujące w stosunku do cumy. Szpringi mocuje się do nabrzeża na wysokości śródokręcia, a na większych jednostkach nawet nie dochodząc do tej części.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpringbok

gatunek małej antylopy; springbok, skocznik antylopi

Skocznik antylopi, dawniej także: szpringbok (Antidorcas marsupialis), z afrykanerskiego: spring = skok; bok = antylopa, sarna lub kozioł) – gatunek małego brązowo-białego ssaka parzystokopytnego z rodziny wołowatych.

Łacińska nazwa marsupialis pochodzi od fałdu skóry przypominającego kieszeń, ciągnącego się wzdłuż ciała, aż do ogona. Skocznik antylopi potrafi unieść tę fałdę odsłaniając białą sierść.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpros

listwa dzieląca otwór okna na mniejsze, wypełnione szybami części; szczeblina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wewnętrzna listwa dzieląca okno (rzadziej drzwi) na części – kwatery

Szczeblina, potocznie szpros (niem. Sprosse) – listwa dzieląca skrzydło okienne lub drzwiowe na mniejsze pola (szpros konstrukcyjny), tzw. kwatery lub tworzące jedynie efekt wizualny (szpros wiedeński). Zamocowana w ramiakach lub ościeżnicy. Szczeblina posiada wręby do zamocowania szyb lub wietrzników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szprosować

wypełniać powierzchnię motywu wypukłościami lub równoległymi względem siebie rowkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Szprot

mała ryba morska z rodziny śledziowatych; szprotka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. mała morska ryba

Szprot, sardynka norweska (Sprattus sprattus) – gatunek małej ryby morskiej z rodziny śledziowatych (Clupeidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szprotawa

1. miasto w Polsce;
2. rzeka w zachodniej Polsce

Szprotawa (łac. Sprottavia, niem. Sprottau) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Szprotawa. Położone nad Bobrem i Szprotawą.

Według danych GUS z 31 grudnia 2021 r. Szprotawa liczyła 10 954 mieszkańców.

Miasto jest ośrodkiem przemysłowo-usługowym. Zlokalizowany jest tu m.in. przemysł betoniarski, metalowy i spożywczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szprotawianin

mieszkaniec Szprotawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szprotawianka

mieszkanka Szprotawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szprotawski

przymiotnik od: Szprotawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szprotka

mała ryba morska z rodziny śledziowatych; szprot

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Sprattus sprattus|ref=tak., mała ryba morska, podobna do śledzia, żyjąca w europejskich morzach

(1.2) gw-pl|Warszawa. dziewczyna

Szprot, sardynka norweska (Sprattus sprattus) – gatunek małej ryby morskiej z rodziny śledziowatych (Clupeidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szprudel

dawniej: gorące źródło wody mineralnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szprudowo

Szprudowo – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie tczewskim, w gminie Gniew przy trasie drogi krajowej nr 91.

Wieś królewska w 1664 roku należała do starostwa gniewskiego.

W okresie międzywojennym stacjonował w miejscowości komisariat Straży Granicznej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szpryca

1. przyrząd służący do wstrzykiwania lub rozpryskiwania płynów albo wyciskania półpłynnej masy, np. kremu;
2. bryzgi wody powstałe z fal poruszonych przez statek, spadające na pokład;
3. potocznie: porcja, dawka narkotyku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zastrzyk

Szpryca cukiernicza (dekorator, strzykawka dekoracyjna) – ręczny przyrząd kuchenny; rodzaj dużej strzykawki służącej do wyciskania półpłynnej masy.

Za pomocą szprycy możliwe jest zdobienie (wykańczanie) wyrobów cukierniczych (tortów, mazurków, kruchych babeczek, deserów i in.) tworząc zdobienia oraz małe detale z przeciśniętego, gęstego lukru, kremu lub innej masy ciastkarskiej. Narzędzia tego można używać także do nadawania estetycznych i dekoracyjnych kształtów majonezowi dekoracyjnemu oraz rozmaitym wytrawnym pastom, np. masom na jajka faszerowane, pastom kanapkowym, oraz innym przeznaczonym do dekoracji przystawek, sałatek, galaret itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szprycer

potocznie: napój z wina i wody mineralnej gazowanej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) rzad. kulin. wino zmieszane z wodą sodową;

Szprycer – napój powstały ze zmieszania białego wina z wodą gazowaną, zwykle z dodatkiem lodu i dekoracją z owoców lub ziół.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szprycerka

→ szprycer; narkomanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szprycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. pręt łączący piastę koła z jego obręczą

(1.2) element naciągu czaszy parasola

(1.3) pot. żart. szczupła, zgrabna dziewczyna

Szprycha – również ramię koła, element (pręt) łączący piastę z wieńcem koła.

Wynalazek koła szprychowego przypisywany jest czasami indoeuropejskim Hetytom (na ich pieczęciach widnieją koła z czterema szprychami, ich szerokie zastosowanie w lekkich wozach bojowych (rydwanach) prawdopodobnie przyczyniło się do sukcesów militarnych Ariów).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szprychowy

przymiotnik od: szprycha

#### Źródła:

SJP.pl

# Szprychy

szkielet koła

#### Źródła:

SJP.pl

# Szprync

1. sprytny, ruchliwy chłopiec; wisus; spryciarz;
2. przestarzałe: figiel; wykręt; podstępna sztuczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Poznań. spirytus

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpuk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) białystok. gołąb pospolity, nierasowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpula

nośnik wyrobów nawijanych, np. drutu lub przewodów, w postaci walca z tarczami po bokach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) walec z krążkami na końcach, służący do nawijania sznura, kabla itp.

(1.2) elektr. korpus, szkielet cewki

wykrzyknik

(2.1) pot. hasło do ucieczki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpularnia

dział fabryki włókienniczej, w którym nawija się nici na szpule

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpuleczka

zdrobnienie od: szpulka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szpulka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpuleczkowy

→ szpuleczka

Patrz:szpuleczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpulka

1. mały walec drewniany lub plastikowy do nawijania nici albo drutu;
2. nić albo drut itp. nawinięte na mały walec

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) walec, na który nawija się np. nić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpulowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. techn. magnetofon szpulowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpulowy

przymiotnik

(1.1) związany ze szpulą, mający szpule

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpunar

nazwisko

Osoby o nazwisku Szpunar:

- Adam Szpunar – prawnik cywilista, rektor Uniwersytetu Łódzkiego
- Eugeniusz Szpunar – metaloznawca
- Ignacy Szpunar – wojskowy
- Jerzy Szpunar – aktor filmowy i teatralny
- Jan Szpunar – biathlonista
- Maciej Szpunar – prawnik
- Stanisław Szpunar – uczestnik II wojny światowej, więzień KL Auschwitz-Birkenau, kawaler orderów
- Walenty Szpunar – geodeta i astronom

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szpuncik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szpunt

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpunt

zatyczka do otworu w beczce; czop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. stożkowy kołek, zatyczka do otworów wylewowych w beczce

(1.2) wojsk. zatyczka w lufie armaty, kartacza itp.

Szpunt, czop – mały drewniany kołek, zwykle stożkowy, służący do zatykania otworu w beczce, czyli szpuntowania.

Zamknięcia takie stosowano najczęściej w beczkach nalewnych z klepek dębowych. Aby odszpuntować beczkę, nie wyciągało się czopa, lecz w jej ścianę wbijało (młotkiem) kran. Niektóre szpunty były zaopatrzone w kranik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szpuntować

zatykać szpuntem otwór w beczce; czopować, zaczopowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaszpuntować)

(1.1) zatykać beczki szpuntem

(1.2) przen. zatkać, załatać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpuntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zatykanie beczki szpuntem

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpuntowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze szpuntem, dotyczący szpuntu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpurc

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) białystok. niedorostek, smarkacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpurt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) białystok. szybki bieg

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpycka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. lufka do papierosów

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpyndlik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. szpilka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpyndlikorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciułacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpyra

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpyrhok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wytrych

#### Źródła:

Wiktionary

# Szpyrka

dawniej: słonina; szperka; sperka; spyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. spoż. słonina

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. kulin. skwarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szpyt

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szpłachcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. kawałek

#### Źródła:

Wiktionary

# Szraf

drobna kreska stosowana w rysunku i grafice, np. przy cieniowaniu, wypełnianiu tła, a także w kartografii do przedstawiania na mapach rzeźby terenu; szrafa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szrafa

drobna kreska stosowana w rysunku i grafice, np. przy cieniowaniu, wypełnianiu tła, a także w kartografii do przedstawiania na mapach rzeźby terenu; szraf

#### Źródła:

SJP.pl

# Szrafirunek

metoda odwzorowania kolorów za pomocą cienkich, równoległych lub krzyżujących się kresek; kreskowanie, szrafowanie

Szrafowanie (nazywane też kreskowaniem) – metoda oddawania kolorów lub stopni szarości za pomocą cienkich, równoległych lub krzyżujących się kresek. Metoda zastępcza stosowana w wielu technikach rysunkowych lub graficznych nie umożliwiających posługiwania się półtonami. Kreski mogą być ciągłe, przerywane lub nawet składające się z rzędów kropek, mogą być o stałej lub różnej gęstości. Szrafowanie może być też stosowane do cieniowania lub ukazania trójwymiarowości motywu obrazu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szrafować

wypełniać kontur rysunku równoległymi kreskami; kreskować

#### Źródła:

SJP.pl

# Szrafowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. technika rysunkowa przedstawiania kolorów lub stopni szarości za pomocą cienkich kresek;

Szrafowanie (nazywane też kreskowaniem) – metoda oddawania kolorów lub stopni szarości za pomocą cienkich, równoległych lub krzyżujących się kresek. Metoda zastępcza stosowana w wielu technikach rysunkowych lub graficznych nie umożliwiających posługiwania się półtonami. Kreski mogą być ciągłe, przerywane lub nawet składające się z rzędów kropek, mogą być o stałej lub różnej gęstości. Szrafowanie może być też stosowane do cieniowania lub ukazania trójwymiarowości motywu obrazu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szrafy

kreskowanie stosowane w rysunkach, np. w celu wydobycia bryłowatości rysowanego przedmiotu, a także w kartografii do przedstawienia na mapach rzeźby terenu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szrajba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. - podpis

#### Źródła:

Wiktionary

# Szrama

blizna po zagojeniu się rany, zwykle szpecąca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) blizna po zagojeniu się rany, zwykle szpecąca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szramka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szramówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kilof

#### Źródła:

Wiktionary

# Szramówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. kilof

#### Źródła:

Wiktionary

# Szramowo

2 miejscowości w Polsce:

- Szramowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno
- Szramowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Prabuty

#### Źródła:

Wikipedia

# Szranczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szrank

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szafa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szranki

1. w średniowieczu: ogrodzony plac, na którym odbywały się turnieje;
2. dawniej: walka lub pojedynek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. średniowieczny plac turniejowy

(1.2) hist. palisada wokół placu turniejowego

(1.3) daw. walka, rywalizacja

forma rzeczownika|rodzaj=niemęskoosobowy.

(2.1) gw-pl|Górny Śląsk. M. lm. od: szrank

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szrapnel

pocisk artyleryjski zaopatrzony w ładunek wybuchowy i zapalnik czasowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pocisk artyleryjski zawierający metalowe odłamki, które rozpryskują się podczas wybuchu zapalnika czasowego;

Szrapnel – pocisk artyleryjski używany do rażenia ludzi; także potoczna nazwa odłamka. Nazwa pochodzi od nazwiska wynalazcy, angielskiego generała-majora Henry'ego Shrapnela. Pocisk zawiera lotki (np. w postaci ołowianych kulek lub strzałek), wyrzucane z pocisku za pomocą ładunku prochowego, przy wykorzystaniu zapalnika czasowego. Po wyrzuceniu z korpusu lotki rozlatują się stożkowo na odległość 150–200 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szrapnelowy

przymiotnik od: szrapnel

przymiotnik

(1.1) przym. od szrapnel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szraubsztok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. imadło

#### Źródła:

Wiktionary

# Szrałbyncyjer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śrubokręt

#### Źródła:

Wiktionary

# Szreder

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bogumił Szreder – polski polityk i samorządowiec, rolnik, poseł na Sejm
- Feliks Szreder – katolicki zakonnik, teolog, biblista, tłumacz
- Leszek Szreder – polski oficer
- Marcin Adam Szreder – polski przedsiębiorca i zawodnik K-1
- Mirosław Szreder – polski ekonomista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szrek

żerdź, zwykle brzozowa, służąca do kierowania jednorzędową tratwą

Szrek —

- wuchtebum, śryk (niem. der Schreck - straszydło, przestrach) - okuty z obu końców, długi, ciężki, mocny drąg do spychania statków rzecznych z mielizny przez unoszenie burty;

- żerdź lub kłoda, przeważnie brzozowa, służąca do kierowania jednorzędową tratwą<?>;

- rozpora nie dopuszczająca, aby zacumowany pomost pływający zbytnio zbliżył się do brzegu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szreń

rodzaj pokrywy śnieżnej, której górna część utworzona jest ze zlodowaciałego śniegu

Szreń – rodzaj pokrywy śnieżnej przekrystalizowanej pod wpływem częściowego rozmrożenia i ponownego zamarznięcia, o łamliwej zlodowaciałej powierzchni. Często mylona z lodoszrenią, której powierzchnia z kolei jest tak mocna, iż utrzymuje ciężar człowieka. W języku potocznym spotyka się też często pleonazm "szreń łamliwa".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szrenc

papier pakowy wyprodukowany z makulatury lub starych szmat

#### Źródła:

SJP.pl

# Szreniawa

rzeka, lewobrzeżny dopływ Wisły

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Szreniawa – wieś w woj. lubuskim, w pow. wschowskim, w gminie Sława
- Szreniawa – część wsi Łączkowice w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Masłowice
- Szreniawa – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
- Szreniawa – osada w woj. małopolskim, w pow. proszowickim, w gminie Proszowice
- Szreniawa – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Fałków
- Szreniawa – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Komorniki
  - Szreniawa – stacja kolejowa tamże

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Szreniawski

→ Szreniawa (dopływ Wisły)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szrenica

szczyt górski w Karkonoszach

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w zachodnich Karkonoszach;

Szrenica (1362 m n.p.m., niem. Reifträger, cz. Jínonoš) – szczyt górski położony w zachodniej części Karkonoszy, w pobliżu granicy państwowej z Czechami, na południe od Szklarskiej Poręby. Doskonały punkt widokowy na Kotlinę Jeleniogórską oraz Góry Izerskie, a także Karkonosze czeskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szreńsk

Szreńsk – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szreńsk. Leży na Mazowszu, nad rzeką Mławką.

Siedziba gminy Szreńsk oraz rzymskokatolickiej parafii św. Wojciecha. Dawniej prywatne miasto szlacheckie lokowane w 1383 roku położone było w XVI wieku w województwie płockim, zdegradowane w 1869 roku. Do 1954 roku siedziba wiejskiej gminy Mostowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szreński

przymiotnik od: Szreńsk

#### Źródła:

SJP.pl

# Szreter

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szroba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śruba

#### Źródła:

Wiktionary

# Szrobcwinga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. ścisk śrubowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szróbokrynt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. śrubokręt

#### Źródła:

Wiktionary

# Szrobsztok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. imadło

#### Źródła:

Wiktionary

# Szrocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szrot

#### Źródła:

Wiktionary

# Szron

osad z kryształów lodu powstały z zamarzniętej mgły

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) warstwa kryształków lodu powstałych z zamarzającej pary wodnej osadzająca się na przedmiotach;

(1.2) przen. książk. siwizna

Szron – osad atmosferyczny, tworzący drobne lodowe kryształki w postaci igieł, piórek na poziomych powierzchniach.

symbol przewidziany dla szronu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szronić

1. pokrywać szronem; oszraniać;
2. szronić się - pokrywać się szronem; oszraniać się, szronieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Szronieć

1. pokrywać się szronem; oszraniać się, szronić się;
2. pokrywać się siwizną

#### Źródła:

SJP.pl

# Szronik

zdrobnienie od: szron

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szron

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szronisty

rzadko: pokryty kryształkami lodu; oszroniały

#### Źródła:

SJP.pl

# Szronka

wieś w Polsce

Szronka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Kuczbork-Osada. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Obok miejscowości przepływa Przylepnica, dopływ Mławki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szronowy

→ szron

Patrz:szron

#### Źródła:

SJP.pl

# Szrot

potocznie:
1. wysypisko złomu, miejsce składowania odpadów;
2. wrakowisko, złomowisko samochodowe; autoszrot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. złomowisko, na którym można kupić używane części samochodowe

(1.2) pot. przedmiot o niskiej jakości

Szrot (też autoszrot) – potoczna nazwa stacji demontażu pojazdów samochodowych, na której zazwyczaj można także kupić używane części samochodowe.

Polska nazwa wywodzi się od niemieckiego słowa Schrott, oznaczającego (dosłownie: „odcięty kawałek”) złom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szrotówek

szrotówek kasztanowcowiaczek - inwazyjny gatunek motyla z rodziny kibitnikowatych, szkodnik kasztanowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Szrotowy

potocznie: nienadający się już do użytku, zdezelowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Szrp

skrótowiec

(1.1) = wojsk. Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej;

#### Źródła:

Wiktionary

# Szruber

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. - twarda szczotka do podłogi

#### Źródła:

Wiktionary

# Szruft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. drzwiczki do pieca zwykłego w piekarni

#### Źródła:

Wiktionary

# Szruty

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. odzież robocza, łachmany

#### Źródła:

Wiktionary

# Szryft

dawniej pismo, charakter pisma; jakość czcionek używanych do jakiegoś druku

#### Źródła:

SJP.pl

# Szsp

skrót od: Socjalistyczny Związek Studentów Polskich - organizacja studencka w latach 1973-1982

skrótowiec

(1.1) = hist. Socjalistyczny Związek Studentów Polskich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szt

skrótowiec

(1.1) = spalinowy zespół trakcyjny;

#### Źródła:

Wiktionary

# Szt.

skrót od:
1. sztuka;
2. sztabowy; sztab.

skrót, rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) = sztuka (jednostka)

(1.2) = sztuka (twórczość)

(1.3) zob. funt. szt..

skrót, przymiotnik

(2.1) = sztabowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztab

główny organ dowodzenia sił zbrojnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. organ dowodzący jednostką wojskową na różnych szczeblach;

(1.2) specjalna grupa ludzi powołana do kierowania jakimś przedsięwzięciem

(1.3) grupa specjalistów, pozostająca w czyjejś dyspozycji

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: sztaba

Sztab – główny organ dowodzenia występujący w oddziałach i związkach wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz na szczeblu centralnym. Na czele sztabu stoi szef sztabu podlegający bezpośrednio dowódcy. W okresie pokoju głównym zadaniem sztabu jest organizowanie szkolenia wojsk i zapewnienie im warunków utrzymania wysokiego stopnia gotowości bojowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztab.

skrót od: sztabowy; szt.

skrót

(1.1) = sztabowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztaba

1. płaska metalowa belka używana do zamykania drzwi;
2. metal szlachetny uformowany w bryłę o prostokątnej podstawie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąska, gruba płyta metalowa

(1.2) jubil. bryła metalu szlachetnego o prostokątnej podstawie

Sztaba (niem. Stab) – wyrób hutniczy o charakterze półproduktu powstający np. w odlewni. Sztaba ma zwykle kształt prostopadłościenny lub do niego zbliżony. Sztaba lub sztabka jest także formą, w jakiej odlewane są metale szlachetne (zob. sztabka złota).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztabik

1. rodzaj długiego justunku;
2. listwa, z której wyrabiane są ramy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztabin

wieś w Polsce

Sztabin (lit. Štabinas, Stabinis) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie augustowskim, w gminie Sztabin. Leży nad Biebrzą.

Sztabin uzyskał lokację miejską przed 1760 rokiem, zdegradowany w 1801 roku. Miasto magnackie położone było w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie suwalskim.

Miejscowość jest siedzibą gminy Sztabin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztabiński

przymiotnik od: Sztabin

Osoby o tym nazwisku:

- Grzegorz Sztabiński – polski teoretyk i historyk sztuki
- Marcin Sztabiński – polski aktor
- Patryk Sztabiński – polski akordeonista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztabka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sztaba

(1.2) mała sztaba

(1.3) uformowana bryłka cennego metalu o określonej wadze i próbie

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztablatura

warstwa tynku położona na ścianie w celu uzyskania gładkiej powierzchni

Sztablatura – rodzaj tynku szlachetnego wykonanego z gipsu modelowego lub gipsu z ciastem wapiennym, po stwardnieniu wygładzonego metalową pacą do połysku. Stosuje się w pomieszczeniach obiektów reprezentacyjnych o wysokim poziomie architektonicznym wykończenia wnętrz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztablaturowy

wykonany w sztablaturze

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztabowiec

oficer będący członkiem sztabu

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztabówka

potocznie: mapa sztabowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztabowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze sztabem, dotyczący sztabu

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztabskapitan

stopień oficerski w carskiej Rosji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. dawny niższy stopień oficerski pomiędzy rangą porucznika i kapitana;

Sztabskapitan (ros. штабс-капитан, sztabs-kapitán) – stopień oficerski pośredni między rangą porucznika i kapitana. Odpowiednikiem w kawalerii był sztabsrotmistrz (sztabrótmistr).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztabsoficer

oficer sztabowy lub oficer wyższej rangi w dawnym wojsku polskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztabsoficerski

→ sztabsoficer

Patrz:sztabsoficer

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztach

potocznie: wciągnięcie do płuc powietrza lub dymu papierosowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztachać

sztachać się - zaciągać się dymem papierosowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztacheta

wąska deska będąca częścią ogrodzenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wąska deska będąca częścią pionowego obicia płotu

(1.2) metalowy pręt stanowiący element konstrukcyjny płotu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztachetka

zdrobnienie od: sztacheta

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztachetowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze sztachetą, dotyczący sztachety

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztachloki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. agrest

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztachnąć

sztachnąć się - zaciągnąć się dymem papierosowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztachnięcie

sztachnąć się - zaciągnąć się dymem papierosowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztafaż

1. upiększenie pejzażu poprzez wprowadzenie do niego postaci ludzkich, zwierząt, niewielkich scen rodzajowych w celu ożywienia lub pogłębienia treści obrazu;
2. elementy stanowiące uzupełnienie lub ozdobę czegoś, będące tłem do wyeksponowania pewnych walorów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. elementy i środki zastosowane np. w dziele literackim, teatralnym czy w sytuacji życiowej, nie najistotniejsze dla idei dzieła lub w danej sytuacji, a jedynie uzupełniające lub ozdabiające coś

(1.2) szt. postacie ludzi i zwierząt lub przedmioty uzupełniające obraz, fotografię, rysunek itp., których głównym tematem jest krajobraz lub wnętrza;

Sztafaż (niem. Staffage od ausstaffieren, przyozdabiać) – zazwyczaj niewielkie postacie ludzkie i zwierzęta lub skromne sceny rodzajowe wprowadzane do kompozycji krajobrazowych w celu ich ożywienia lub upiększenia.

Na przełomie XVIII i XIX wieku sztafaż zaczął oznaczać grupę ludzi lub zwierząt, których zadaniem było ożywienie przedstawionej sceny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztafażowy

przymiotnik od: sztafaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztafeta

1. konkurencja sportowa, w której każdy z zawodników danego zespołu może startować dopiero wtedy, gdy jego poprzednik pokona określony odcinek trasy;
2. zespół zawodników startujących w tej konkurencji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. bieg ze zmiennikami

(1.2) przen. seria jednakowych czynności wykonywanych przez kolejne osoby lub zespoły

Sztafeta – rodzaj zespołowej konkurencji sportowej. Odbywa się na trasie podzielonej na odcinki. Następny zawodnik może wystartować dopiero po ukończeniu odcinka przez poprzedniego, gdy otrzyma od poprzednika pałeczkę w wyznaczonej strefie zmian. O kolejności decyduje pozycja na mecie ostatniego zawodnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztafetowo

→ sztafetowy

Patrz:sztafetowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztafok

trójkątny żagiel na szkunerze; foksztaksel

Sztafok – jeden z żagli zaliczanych do sztaksli przednich, trójkątny żagiel, ostatni od strony dziobu, położony najbliżej fokmasztu, występujący na dużych żaglowcach. W zależności od typu ożaglowania zamiast sztafok może nosić nazwę foksztaksla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztag

w żeglarstwie: stalowa lina olinowania stałego, podtrzymująca maszt w pionie, w płaszczyźnie symetrii statku, biegnąca od szczytu masztu do dziobu i rufy; sztaglina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina olinowania stałego stabilizująca omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej;

(1.2) żegl. pot. zwrot przez sztag

Sztagi – liny olinowania stałego stabilizujące omasztowanie w płaszczyźnie symetrii jednostki pływającej. Biegną od masztu do sztagowników mocowanych w pokładzie lub do innych drzewc. Na dawnych żaglowcach sztagi były najgrubszymi linami roślinnymi, dziś zazwyczaj są to liny plecione ze stalowych drutów. Na sztagach mogą być rozpięte również żagle, które nazywa się sztakslami. W zależności od miejsca mocowania występują: sztagi dziobowe, sztagi międzymasztowe, achtersztagi, baksztagi oraz sztagi drzewc pomocniczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztaglina

w żeglarstwie: stalowa lina olinowania stałego, podtrzymująca maszt w pionie, w płaszczyźnie symetrii statku, biegnąca od szczytu masztu do dziobu i rufy; sztag

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztagownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. metalowe okucie na pokładzie, do którego mocowane są sztagi;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztagowy

przymiotnik od: sztag (stalowa lina usztywniająca maszt)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztajer

1. ludowy taniec austriacki
2. rodzaj żywej polki

Sztajer – powolny ludowy taniec styryjski w metrum 3/4, z przyśpiewkami. Sztaler, a raczej sztajer, snadź od Niemców przejęty, podobny do walca, tylko go szerzej tańcują, w każdy kąt izby dolatując.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztajerek

zdrobnienie od: sztajer

Sztajerek, sztajer – taniec ludowy w metrum trójmiarowym, upowszechniony w folklorze miejskim i wiejskim (np. Rzeszowskie, Pieniny).

Nazwa sztajer wywodzi się od Styrii – regionu w Austrii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztajger

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. sztygar

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztajmes

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. menel

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztaksel

trójkątny żagiel podnoszony na sztagu między masztami

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) rodzaj żagla, przeważnie w kształcie trójkątnym, rozpinanego na sztagu;

Sztaksel – rodzaj żagla, przeważnie w kształcie trójkątnym, rozpinanego na sztagu jednostki pływającej. Zazwyczaj sztaksle nie posiadają własnych drzewc. Dzielą się na przednie bądź przymasztowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztalować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zamawiać

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. regulować

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztaluga

stojak z ruchomymi uchwytami, służącymi malarzowi do umieszczania malowanego obrazu na odpowiedniej wysokości; sztalugi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. stojak, zwykle trójnogi, służący do pokazywania obrazów, a podczas powstawania obrazu do utrzymywania go w dogodnej dla malarza pozycji;

Sztaluga (z niem. Stellung „pozycja, ustawienie, znajdowanie się”) – stojak, najczęściej o trzech nogach, skonstruowany z drewnianych listew, na którym malarz umieszcza na odpowiadającej mu wysokości obraz w czasie malowania.

W dziejach malarstwa występowały różne rodzaje sztalug o zróżnicowanych kształtach; używane obecnie typy, zarówno cięższe pracowniane, jak i lekkie składane, plenerowe, wykształciły się w XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztalugi

stojak z ruchomymi uchwytami, służącymi malarzowi do umieszczania malowanego obrazu na odpowiedniej wysokości; sztalugi

Sztaluga (z niem. Stellung „pozycja, ustawienie, znajdowanie się”) – stojak, najczęściej o trzech nogach, skonstruowany z drewnianych listew, na którym malarz umieszcza na odpowiadającej mu wysokości obraz w czasie malowania.

W dziejach malarstwa występowały różne rodzaje sztalug o zróżnicowanych kształtach; używane obecnie typy, zarówno cięższe pracowniane, jak i lekkie składane, plenerowe, wykształciły się w XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztalugowiec

malarz specjalizujący się w malarstwie sztalugowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztalugowy

przymiotnik od: sztaluga

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztam

1. potocznie: przyjacielski układ, zobowiązujący do wzajemnej pomocy;
2. dawniej: pień; sztam

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztama

1. potocznie: przyjacielski układ, zobowiązujący do wzajemnej pomocy;
2. dawniej: pień; sztam

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. koleżeński lub przyjacielski układ z kimś, zobowiązujący do wzajemnej pomocy

(1.2) przest. zob. sztam.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztamajza

szerokie dłuto stolarskie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. łom

(1.2) rzem. dłuto ciesielskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztambuch

dawniej: rodzaj pamiętnika, oprawny zeszyt, do którego wpisywano teksty okolicznościowe, wierszyki, aforyzmy itp.; album, imiennik, imionnik

Sztambuch (niem. das Stammbuch, łac. album amicorum, ang. book of friendship) – niewielki, poręczny pamiętnik złożony z białych, związanych kartek. Był bardzo popularny od początku XVI w. do końca XVIII w. wśród studentów w Niemczech, Polsce, Holandii, Skandynawii i na Węgrzech.Słowo "album" pochodzi od alb, na których w starożytnym Rzymie notowano sprawozdania z codziennych wydarzeń. Później "albusem" nazwano białą tablicę, na której czarnymi literami zapisywano publiczne obwieszczenia. Do sztambucha wpisywano się najczęściej przy okazji pożegnań, po ukończeniu studiów uniwersyteckich. Studenci, wpisując się sobie nawzajem, zapewniali się o przyjaźni i życzyli sobie powodzenia na przyszłość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztambuchowy

przymiotnik od: sztambuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztamfer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubijak do kartofli

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztamfować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ubijać

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztamowy

o roślinach (najczęściej krzewach róż): mający pień; pienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztampa

mechaniczne powielanie środków wyrazu; szablon, maniera

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztampowaty

mający pewne cechy sztampy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztampowość

→ sztampa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sztampowe; cecha tych, którzy są sztampowi

Patrz:sztampa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztampowy

1. powtarzany mechanicznie; szablonowy, schematyczny, nieoryginalny;
2. posługujący się sztampą

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztanca

1. stempel stalowy lub z brązu do wycinania i wytłaczania wzorów; wykrojnik;
2. utarty, mechanicznie powtarzany wzór postępowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztancować

wycinać lub wytłaczać wzór przy użyciu sztancy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztancownia

dział fabryki zajmujący się sztancowaniem (wytłaczaniem za pomocą sztancy); tłoczarnia, tłocznia

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztancowy

→ sztanca

Patrz:sztanca

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztand

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. hand. stragan

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztandar

1. chorągiew, często z wyhaftowanym godłem lub hasłem, będąca znakiem jakiegoś kraju, oddziału wojskowego lub organizacji;
2. miejsce, ława przy piecu; przypiecek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chorągiew o ustalonych barwach, często ze znakiem (godłem), która jest symbolem zorganizowanej zbiorowości (np. organizacji, związku lub narodu);

Sztandar – rodzaj flagi funkcjonującej jako symboliczny znak rozpoznawczy instytucji (np. oddziału wojskowego, stowarzyszenia, miasta, szkoły itp.) Występuje wyłącznie w jednym egzemplarzu, unikalnym dla reprezentowanego podmiotu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztandarek

zdrobnienie od: sztandar

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztandarowość

cecha tego, co najlepiej reprezentuje coś, jest uważane za najważniejsze

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztandarowy

1. najlepiej reprezentujący coś, najbardziej typowy; naczelny, główny;
2. związany z chorągwią będącą znakiem jakiegoś kraju, oddziału wojskowego lub organizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztandera

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztanga

1. sprzęt sportowy używany w podnoszeniu ciężarów;
2. drążek metalowy służący do przenoszenia ruchu obrotowego z zespołu napędowego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. ciężar podnoszony w zawodach ciężarowców;

Sztanga – sprzęt sportowy służący do wykonywania nim ćwiczeń siłowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztangielka

mała, lekka sztanga do ćwiczeń

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztangista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. sportowiec trenujący podnoszenie ciężarów

Podnoszenie ciężarów – dyscyplina ciężkiej atletyki, polegająca na podnoszeniu przez zawodnika sztangi o określonej masie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztangistka

→ sztangista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta trenująca podnoszenie ciężarów

Patrz:sztangista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztangowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze sztangą, dotyczący sztangi

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztankiet

wyciąg u pułapu sceny teatralnej, na którym wiszą dekoracje

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztany

potocznie o spodniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztapel

stos worków, skrzyń, desek itp., ułożonych na przekładkach warstwami jedne na drugich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ładunek poukładanego warstwami towaru, np. drewna, worków, skrzyń;

Sztapel (niem. Stapel) – ogólnie ładunek (np. skrzynie, worki, paczki, deski) ułożony warstwami.

W szczególności nazwę tę stosuje się do stosu tarcicy ułożonej w sposób regularny, zwykle w prostopadłościan warstwami na przekładkach, spoczywającego na poziomych legarach lub na stojakach. Dzięki ułożeniu w sztaple możliwe jest obsychanie zgromadzonego drewna i łatwy pomiar jego kubatury.Formowaniem sztapli, czyli sztaplowaniem, zajmuje się sztapler, zwykle przy użyciu sztaplarki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztaplarka

mechaniczne urządzenie służące do przewożenia towarów i układania ich w sztaple

Sztaplarka – urządzenie techniczne do transportu i układania ładunku w stos. Używane głównie w portach i magazynach.

Do sztaplowania często używany jest wózek widłowy nazywany stąd potocznie sztaplarką. Często są to wysoko wyspecjalizowane urządzenia lub elementy ciągów technologicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztapler

robotnik układający worki, skrzynie, deski itp., w sztaple

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztaplować

układać coś w sztaple

czasownik

(1.1) układać towar w sztaple

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztaplowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) układanie towaru w sztaple

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztaplowisko

deski, worki, skrzynie itp. ułożone w sztaple

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztaplowy

przymiotnik od: sztapel

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztaudynger

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztauer

robotnik portowy zajmujący się załadunkiem towarów drobnicowych na statek

Sztauer (z niem. Stauer) – wykwalifikowany robotnik portowy, zajmujący się załadunkiem towarów drobnicowych na statek, jego rozmieszczaniem w ładowniach i wyładowywaniem. Prace te to sztauowanie i rozsztauowanie.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 6 lipca 1993 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy w portach morskich i śródlądowych (Dz.U. z 1993 r. nr 73, poz. 436) jest to: "pracownik portowy wykwalifikowany w zakresie przemieszczania, układania, manipulowania i zabezpieczania towarów drobnicowych i drewna na statkach, środkach transportu lądowego i składach portowych".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztauerka

[czytaj: ształerka]
1. zawód sztauera;
2. robotnica portowa zajmująca się załadunkiem towarów drobnicowych na statek

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztaufer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. smarownica kapturkowa do smaru stałego

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztauować

rozmieszczać towar w ładowniach statku w sposób zapewniający stateczność statku oraz właściwe przechowywanie ładunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztauplan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. plan rozmieszczenia ładunku na statku w sposób zapewniający stateczność statku i właściwe przechowywanie ładunku

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztebdeka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kołdra

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztecher

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szpadel

#### Źródła:

Wiktionary

# Szteg

gruby justunek żeliwny służący do wypełniania w formie drukarskiej marginesów i świateł w tekście; obsadnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szteker

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. wtyczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szteklin

Szteklin – wieś kociewska w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Lubichowo na Pojezierzu Starogardzkim, nad jeziorem Szteklin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sztelwaga

okuty, drewniany kloc z zaczepami, do którego przymocowuje się orczyki, przyczepiony do przedniej części wozu konnego albo narzędzia rolniczego; orczyca, stelwaga

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztender

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) reg-pl|Poznań. stojak, wieszak, przede wszystkim trzepak

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. stojak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szterować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przeszkadzać

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztetl

miasteczko zamieszkałe głównie przez Żydów; sztetł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. etn. małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską, przed II wojną światową główny ośrodek demograficzny Żydów aszkenazyjskich w Europie Wschodniej;

Sztetl, sztetł (jid. ‏שטעטל‎ sztetl, lm. ‏שטעטלעך‎ sztetlech „miasteczko”, zdrobnienie od jid. ‏שטאָט‎ sztot „miasto”) – w literaturze popularnonaukowej, genealogicznej, etnograficznej jest to małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską. Żydzi aby się osiedlić otrzymywali dożywotnią dzierżawę miejsca na kirkut, prawo do budowy synagogi i otwarcia mykwy, które były trzema niezbędnymi elementami dla żydowskiej wspólnoty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztetyna

sztetyna zielona - odmiana jabłoni o dużych, kulistych lekko spłaszczonych owocach

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztetł

miasteczko zamieszkałe głównie przez Żydów; sztetl

Sztetl, sztetł (jid. ‏שטעטל‎ sztetl, lm. ‏שטעטלעך‎ sztetlech „miasteczko”, zdrobnienie od jid. ‏שטאָט‎ sztot „miasto”) – w literaturze popularnonaukowej, genealogicznej, etnograficznej jest to małe skupisko miejskie zachowujące tradycyjną obyczajowość żydowską. Żydzi aby się osiedlić otrzymywali dożywotnią dzierżawę miejsca na kirkut, prawo do budowy synagogi i otwarcia mykwy, które były trzema niezbędnymi elementami dla żydowskiej wspólnoty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztift

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. rylec

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztiglować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stroić się

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztil

w żeglarstwie: bezwietrzna pogoda na morzu; flauta

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. sytuacja na morzu, gdy brak wiatru;

Flauta (sztil, cisza morska) – określenie żeglarskie oznaczające brak wiatru. Pogoda bezwietrzna, prędkość wiatru 0,2 m/s (< 1 km/h), 0° w skali Beauforta). Lustrzana tafla wody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztober

1. ścięta część pędu np. wierzby; zrzez;
2. przestarzale: sadzonka przeznaczona do ukorzenienia

Zrzez (inaczej sztober) – ścięta część pędu drzewa liściastego użyta jako sadzonka. Działanie takie służy rozmnażaniu wegetatywnemu.

Gatunki, które rozmnaża się wegetatywnie za pomocą zrzezów to zwykle wierzby i topole. Zrzez najczęściej ma długość 5–10 cm, jego grubość powinna wynosić między 5 a 15 mm. Wybiera się tylko najsilniejsze pędy. Zrzezy powinny pochodzić z reprodukcyjnych, czystych odmianowo, zdrowych plantacji. Najbardziej wartościowe zrzezy otrzymuje się z dolnej i środkowej części pędu. Mają one wtedy większą masę i są bogatsze w substancje zapasowe. Zrzezy, mające być wysadzone jesienią, produkuje się z pędów wyciętych w drugiej połowie października. Wysadzane wiosną pochodzą z rośliny ciętej w okresie od grudnia do marca. Biegunowość sadzonek oznacza się poprzez zanurzenie zrzezów w mleku wapiennym, ułatwia to pracę przy wysadzaniu. Zrzezy przechowuje się w chłodni w temperaturze około 4 °C. Zrzezy po posadzeniu do gleby ukorzeniają się i tworzą nowe rośliny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztobryn

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztof

miara ciał płynnych równa 1/10 wiadra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. materiał (np. na sukienkę)

(1.2) rosyjska miara objętości płynów równa 1,23 litra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztok

dawniej: pień, kłoda; dziś tylko w wyrażeniu: upić się, zalać się w sztok - upić się do utraty przytomności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. piętro

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztokada

1. rodzaj pchnięcia w szermierce;
2. rodzaj szpady z ostrym końcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztokawski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. jednego z trzech głównych dialektów języka serbsko-chorwackiego;

przymiotnik

(2.1) jęz. dotyczący dialektu sztokawskiego (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztokfisz

dorsz rozcięty wzdłuż, wypatroszony i wysuszony na powietrzu

Sztokfisz (z niemieckiego Stockfisch) – nazwa handlowa produktu przetwórstwa rybnego. Są to suszone ryby najczęściej z rodziny dorszowatych – przede wszystkim duże dorsze – pochodzące z połowów na Morzu Północnym, łowiskach islandzkich i nowofundlandzkich, a w połowie XX w. także na łowiskach północnej części Oceanu Spokojnego. W Norwegii nazywany jest on „tørrfisk” i jest on niesolony w przeciwieństwie do podobnego produktu o nazwie klippfisk. Pod koniec kwietnia ponad 400 000 m² Lofotów pokryte jest suszącym się na żerdziach dorszem. Rocznie ponad 16 milionów kg dorszy zostaje wysuszone na Lofotach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztokholm

stolica Szwecji; Stockholm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Szwecji;

Sztokholm (szw. Stockholm [stɔkːɔlm]) – stolica i najludniejsze miasto (tätort) Szwecji, główny ośrodek polityczny, ekonomiczny i kulturalny kraju. Siedziba rządu i parlamentu Szwecji oraz szwedzkiej rodziny królewskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztokholmczyk

mieszkaniec Sztokholmu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sztokholmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztokholmka

mieszkanka Sztokholmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sztokholmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztokholmski

przymiotnik od: Sztokholm (stolica Szwecji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Sztokholm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztolnia

wyrobisko skalne prowadzące ze stoku w głąb góry, służy do rozpoznania złoża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sztucznie wykonany podziemny korytarz prowadzący ze stoku góry do jej wnętrza, poziomo lub pod niewielkim nachyleniem;

Sztolnia – wyrobisko korytarzowe, o małym przekroju poprzecznym, drążone w górotworze ze zbocza góry, poziomo lub pod niewielkim wzniosem w głąb góry do złóż kopaliny użytecznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztolniowy

przymiotnik od: sztolnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztomel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. niedopałek papierosa

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztompel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. drewniany dźwigar

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztompka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szton

krążek używany zamiast pieniędzy w kasynach lub grach automatowych; żeton

Żeton, szton – medal lub inny podobny do monety kawałek metalu lub plastiku, dawniej używany jako wejściówka do klubów i towarzystw, a obecnie głównie jako substytut pieniądza w sytuacjach, w których posługiwanie się nim jest niewygodne. Najczęściej używany w kasynach, metrze, automatach telefonicznych itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztopować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zatrzymywać

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. cerować

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztorc

dawniej: krawędź, kant czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. krawędź, miejsce stykania się dwóch powierzchni

Sztorc (= Storz, Stürtz):

- Kazimierz Sztorc (* 1939), polski szlifierz i polityk
- Józef Sztorc (* 1950, Wola Rzędzińska), polski polityk, przedsiębiorca
- Andrzej (Stefan) Sztorc (* 1953, Wola Rzędzińska), polski polityk, samorządowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztorcem

dawniej: krawędź, kant czegoś

przysłówek sposobu

(1.1) tworząc kąt prosty z jakąś powierzchnią

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: sztorc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztorcować

czasownik przechodni niedokonany (dk. obsztorcować)

(1.1) pot. dosadnie krytykować kogoś, zazwyczaj w ostrych słowach

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztorm

burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. meteorol. burza morska, podczas której wieje bardzo silny i porywisty wiatr, powodujący powstawanie wysokich fal

Sztorm (z ang. Storm i z niem. Sturm) – zjawisko meteorologiczne, występujące nad obszarami mórz i oceanów w postaci silnego, porywistego, długotrwałego wiatru o sile nie mniejszej niż 8° w skali Beauforta. Pogodzie sztormowej zwykle towarzyszy odpowiednio silne falowanie powierzchni wody (stan morza). Często występują również rzęsiste deszcze, znacznie ograniczające widzialność. W razie prognozowanego sztormu, jednostki o mniejszej dzielności morskiej zwykle nie opuszczają portu, a te będące w morzu starają się znaleźć schronienie w porcie lub na osłoniętym kotwicowisku. Jednak przebywanie w czasie silnego sztormu (czy huraganu) w porcie bez dostatecznej osłony czy na nie dostatecznie osłoniętym kotwicowisku może być bardziej niebezpieczne, niż sztormowanie na wodach otwartych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztorman

oficer nawigacyjny; szturman

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztormfok

żagiel sztormowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztormiaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sztormiak

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztormiak

gumowana kurtka lub strój nieprzemakalny, noszone głównie przez żeglarzy i marynarzy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. żegl. płaszcz nieprzemakalny wykonany z gumowanego materiału, używany głównie na morzu

Sztormiak – część ubioru żeglarskiego – długa kurtka wodoszczelna, z obszernym kapturem z szerokim rondem, lub alternatywnie bez kaptura, ale z wysokim kołnierzem. W tym drugim wariancie sztormiak jest stosowany razem z zydwestką, wodoszczelną czapką rybacką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztormlina

lina rozciągnięta na pewnej wysokości nad pokładem statku, ułatwiająca załodze poruszanie się po pokładzie w czasie sztormu

Sztormlina – lina zawieszona na pewnej wysokości nad pokładem statku, którą członkowie załogi mogą wykorzystywać w celu zabezpieczenia się przed zmyciem z pokładu w czasie sztormu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztormować

czasownik niedokonany

(1.1) mors. pływać w warunkach sztormu

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztormowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sztormem, dotyczący sztormu

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztormreling

Sztormreling – barierka biegnąca dookoła pokładu jachtu, chroniąca załogę i większe przedmioty przed wypadnięciem za burtę. Zbudowana jest ze słupków z otworami (stójek), ustawionych w gniazdach przymocowanych do pokładu przy relingu. Przez otwory w słupkach przeciągnięta jest linka (najczęściej stalowa). Linki sztormrelingu najczęściej są rozciągane pomiędzy koszem dziobowym a koszem rufowym w sposób umożliwiający łatwy ich demontaż, np. w celu ułatwienia schodzenia i wchodzenia na pokład jachtu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sztormszpigat

żeglarstwo: duży otwór w nadburciu umożliwiający spływanie wody z pokładu, zabezpieczony stalową kratą i pokrywą; porta sztormowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztormtrap

drabinka linowa wywieszana za burtę statku, kiedy użycie zwykłego trapu jest utrudnione z powodu silnego wiatru i dużej fali

Drabinka pilotowa, sztormtrap – drabina sznurowa z drewnianymi stopniami używana na statku m.in. w celu przyjęcia pilota morskiego na pokład lub też jego zdania na pilotówkę. Znajduje też zastosowanie podczas zejścia ludzi do tratwy ratunkowej podczas wykonywania rozkazu opuszczenia statku, alarmów próbnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztort

dawny instrument muzyczny, prototyp fagotu

Sztort, dulcian – dawny instrument muzyczny z grupy aerofonów stroikowych, prototyp fagotu. Zbudowany jest ze smukłego, jednolitego klocka drewna, w którym wydrążone są dwa równoległe, lekko koniczne kanały połączone u dołu wygiętą w kolanko rurą. Korpus posiada siedem otworów bocznych, podczas gry zatykanych palcami. Drugi kanał jest nieco dłuższy od pierwszego; jego zakończenie stanowi czarę głosową. W otwór wlotowy pierwszego wstawiona jest zakrzywiona metalowa rurka, na którą nasadza się podwójny stroik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztos

1. w bilardzie: uderzenie kuli;
2. potocznie:
a) coś świetnego, godnego podziwu; odlot;
b) stosunek płciowy;
c) szybkie działanie;
3. slangowo: wstyd, obciach;
4. przestarzale: uderzenie, pchnięcie;
5. dawna hazardowa gra w karty;
6. w gwarze przestępczej: potocznie: mały przedmiot przypominający klucz, którym można otworzyć zamek w samochodzie; łamak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. uderzenie kijem kuli bilardowej

(1.2) wulg. stosunek płciowy

(1.3) przest. gwałtowne zetknięcie się, zderzenie; uderzenie, pchnięcie;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) karc. rodzaj hazardowej gry w karty

- sztos – określenie
- Sztos – polski film w reżyserii Olafa Lubaszenki (1997)
- Sztos – ścieżka dźwiękowa do filmu
- Sztos – singel Grzegorza Hyżego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztosik

zdrobnienie od: sztos (gra w karty)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: sztos (rodzaj hazardowej gry w karty)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztrab

cegły wystające co druga w murze, zostawione specjalnie w celach zdobniczych ; sztraba; strzępia

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zob. sztraba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztraba

cegły wystające co druga w murze, zostawione specjalnie w celach zdobniczych; sztrab; strzępia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. występy pozostawione w murze w celu połączenia go z murem dobudowanym później, uzyskane przez pozostawienie w co drugiej warstwie ściany nośnej wnęki o głębokości ćwierci cegły

Sztraba (sztrab) – pionowy rząd cegieł wystający z lica muru (najczęściej, z co drugiej warstwy cegieł). Może służyć celom zdobniczym lub jako zaczątek nowej, prostopadłej ściany (planowanej do wzniesienia w przyszłości).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztrachecla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapałka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztraf

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. i gwara. kara (zwykle pieniężna), grzywna

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrafbatalion

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. wojsk. batalion karny

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrajchować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. malować, pokrywać farbą

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrajmel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żyd. tradycyjna futrzana czapka wykonana z trzynastu skórek, zwykle sobolowych, stanowiąca część oficjalnego bądź odświętnego stroju niektórych grup ortodoksyjnych Żydów;

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrandowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) żegl. celowe wprowadzenie statku na przybrzeżną mieliznę w celu ratowania statku lub załogi;

Sztrandowanie (z niem. der Strand – plaża; niepopr. wysztrandowanie) – doprowadzenie do celowego i kontrolowanego osadzenia jednostki pływającej na piaszczystym brzegu, płytkiej wodzie lub na mieliźnie; lądowanie na brzegu. Sztrandowanie stosuje się np. wtedy, gdy jednostka nie jest w stanie dotrzeć do miejsca przeznaczenia, a jej dalsze przebywanie na wodzie może zagrażać znajdującym się na niej ludziom bądź ładunkowi, grozić zatonięciem samej jednostki czy zanieczyszczeniem środowiska naturalnego. Przyczyną sztrandowania może być uszkodzenie jednostki w czasie sztormu lub np. działań wojennych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztrasa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. ulica, droga

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrasburczyk

[czytaj: sztrazburczyk] mieszkaniec Sztrasburga (miasta we Francji); strasburczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztrasburg

miasto we Francji; Strasburg, Strasbourg

Strasburg (fr. Strasbourg, wym. [stʁazˈbuʁ]; niem. Straßburg, wym. [ˈʃtʁa:sbʊɐ̯k]; alz. Strossburi, wym. [ˈʃd̥rɔ:sb̥uri]; łac. Argentoratum, później Stratœburgus) – miasto w północno-wschodniej Francji, położone przy granicy niemieckiej na Renie. Miasto jest stolicą i głównym ośrodkiem gospodarczym regionu Grand Est i departamentu Dolny Ren. W Strasburgu swoją siedzibę mają m.in. Rada Europy, Europejski Trybunał Praw Człowieka, Parlament Europejski oraz Eurokorpus. Do 31 stycznia 2009 w mieście działał polski konsulat generalny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztrasburka

[czytaj: sztrazburka] mieszkanka Sztrasburga (miasta we Francji); strasburka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztrasburski

→ Sztrasburg (miasto we Francji); strasburski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Strasburgiem, dotyczący Strasburga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztraser

rasa gołębia wywodząca się z Moraw; również przedstawiciel tej rasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztreka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. poziome wyrobisko korytarzowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrekować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przeciągać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrof

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. i gw-pl|Górny Śląsk. kara

(1.2) gw-pl|Bukowina. mandat

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrofa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kara

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zwrotka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. prąd

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrozak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. siennik

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrółdekiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. słomiana wycieraczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrufelek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) poznań. - kawałek

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztruks

rodzaj welwetu, prążkowana tkanina bawełniana podobna do aksamitu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. prążkowana tkanina bawełniana, rzadziej wełniana;

Sztruks – prążkowana tkanina bawełniana, wełniana lub jedwabna, z której szyje się spodnie, marynarki i inne części garderoby wierzchniej.

Nazwa wywodzona z niem. Struck.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztruksowy

wykonany ze sztruksu - rodzaju welwetu, prążkowanej tkaniny bawełnianej podobnej do aksamitu (np. spodnie sztruksowe)

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany ze sztruksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztruksy

potocznie: spodnie ze sztruksu

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spodnie uszyte ze sztruksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztrych

przestarzałe: kreska, linia, rysa

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztrykować

czasownik

(1.1) gw-pl|Poznań. robić na drutach coś z wełny

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. robić na drutach

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztrykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sztrykować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztuba

1. dawniej: izba, pokój;
2. dawniej: szkoła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. pokój, izba

(1.2) daw. szkoła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztubacki

uczniowski; młodzieńczy; niedojrzały

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztubackość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sztubackie; cecha tych, którzy są sztubaccy

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztubak

dawniej: uczeń szkolny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. uczeń szkoły średniej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztubowa

więźniarka w obozie koncentracyjnym pełniąca funkcję nadzorcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztubowy

więzień w obozie koncentracyjnym pełniący funkcję nadzorcy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) więzień obozu koncentracyjnego nadzorujący innych więźniów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztuca

pończocha bez stopy używana przez piłkarzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztućce

przybory do jedzenia: widelec, nóż, łyżka i łyżeczka

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) komplet sztućców

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: sztuciec

Sztućce – przybory ręczne służące do jedzenia oraz do przygotowania potraw. Sztućce są elementem zastawy stołowej. W zależności od kształtu i wielkości przeznaczone są do różnych czynności konsumpcyjnych. Rodzaje sztućców przypisane są odpowiednim potrawom. Nazwa sztućce pochodzi od włoskiego słowa stuccio.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztucer

broń myśliwska na grubego zwierza

Sztucer (niem. stutzen, staropol. sztuciec) –współcześnie: określenie karabinów i karabinków myśliwskich używanych do polowania na grubą zwierzynę; dawniej: wojskowa broń strzelecka ze skróconą względem karabinu gwintowaną lufą, używana głównie przez formacje strzelców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztuchnonć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. potrącić, uderzyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztuciec

narzędzie służące do spożywania posiłków np. widelec, nóż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot służący do jedzenia: nóż, widelec lub łyżka;

Sztućce – przybory ręczne służące do jedzenia oraz do przygotowania potraw. Sztućce są elementem zastawy stołowej. W zależności od kształtu i wielkości przeznaczone są do różnych czynności konsumpcyjnych. Rodzaje sztućców przypisane są odpowiednim potrawom. Nazwa sztućce pochodzi od włoskiego słowa stuccio.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztucki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztuczka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) popis zręczności sprawnie wykonywanych

(1.2) pot. przen. zachowanie, posunięcie, przez które chcemy coś osiągnąć, korzystając z cudzej naiwności, niewiedzy itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztuczki

nazwisko

Sztuczki – polski film fabularny (obyczajowy) w reżyserii Andrzeja Jakimowskiego z 2007 roku.

Film kręcono od 15 lipca do 30 sierpnia 2006. Zdjęcia plenerowe powstały w Wałbrzychu (m.in. przy ulicy Daszyńskiego/Andersa, Niepodległości, w pobliżu wiaduktu kolejowego), w Świdnicy oraz na dworcach kolejowych w Janowicach Wielkich i Oławie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztuczkowy

dawniej o ubraniu, materiale: w prążki lub wąskie paski

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztuczniak

potocznie: coś sztucznego, nienaturalnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztucznie

przysłówek

(1.1) bez udziału natury

(1.2) w udawany sposób, nienaturalnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztuczniej

stopień wyższy od przysłówka: sztucznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztuczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sztuczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztuczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co syntetyczne

(1.2) cecha tego, co jest imitacją

(1.3) cecha tego, co nienaturalne lub kogoś, kto zachowuje się nienaturalnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztuczny

1. niezgodny z naturą, zachowujący się w nienaturalny sposób;
2. stworzony przez człowieka

przymiotnik

(1.1) imitujący coś naturalnego, wytworzony przez człowieka

(1.2) niezgodny z naturą

(1.3) zachowujący się nienaturalnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztuczydło

pogardliwie o marnym przedstawieniu teatralnym; sztuczysko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztuczysko

pogardliwie o marnym przedstawieniu teatralnym; sztuczydło

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztufada

danie z duszonej pieczeni wołowej szpikowanej słoniną, podawane na ciepło z sosem od duszenia jako danie obiadowe albo na zimno jako przystawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. marynowana wołowina naszpikowana słoniną, następnie pieczona lub duszona;

Sztufada (od wł. stufato „duszone mięso”) – danie kuchni polskiej, najprawdopodobniej pochodzące od dania boeuf à la mode kuchni francuskiej. Współcześnie ma postać duszonej pieczeni z wołowiny szpikowanej słoniną, podawanej na ciepło z sosem od duszenia jako danie obiadowe albo na zimno jako przystawka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztuka

1. twórczość artystyczna człowieka;
2. utwór dramatyczny przeznaczony do wystawiania na scenie;
3. zdolność, biegłość w robieniu czegoś;
4. działania będące odbiciem czyjejś zręczności, umiejętności, sprytu;
5. część czegoś, kawałek, np. mięsa;
6. pewna ilość tkaniny sprzedana w całości;
7. jednostka, jeden egzemplarz, rzecz, zwierzę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. twórczość artystyczna

(1.2) umiejętność wymagająca szczególnych zdolności

(1.3) pojedynczy przedmiot, egzemplarz, element

(1.4) teatr. utwór sceniczny, przedstawienie

(1.5) daw. jednostka sprzedaży tkanin

(1.6) o osobie posiadającej określone cechy

(1.7) pot. dziewczyna

(1.8) daw. kawałek, szmat, kęs

(1.9) gwara muzyków rockowych koncert

Sztuka – różnie definiowany element kultury, przejawiający się utworami, w tym dziełami sztuki. Zdaniem niektórych pojęcie sztuki jest niemożliwe do kompletnego określenia, bo jej granice są ciągle redefiniowane i w każdej chwili może pojawić się dzieło, które w arbitralnie przyjętej, domkniętej definicji się nie mieści. Sztuka spełnia rozmaite funkcje, m.in. estetyczne, społeczne, dydaktyczne, terapeutyczne, jednak nie stanowią one o jej istocie. Nie ma powszechnie uznanych kryteriów oddzielających sztukę od rzemiosła, techniki, sportu, nauki i polityki; przykładowo za formy sztuki uznaje się lutnictwo, gimnastykę artystyczną, eseistykę, tworzenie reportaży i sztukę wojenną; każda z tych działalności łączy się z innymi, nieartystycznymi obszarami kultury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztukamięs

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. gotowana wołowina jako danie

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztukas

bojowy samolot nurkujący marki Stukas, używany podczas drugiej wojny światowej; stukas

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. lekki niemiecki bombowiec Junkers-87 z okresu drugiej wojny światowej

Junkers Ju 87 Stuka (z niem. Sturzkampfflugzeug) – niemiecki bombowiec nurkujący z okresu II wojny światowej. Zaprojektowana przez Hermanna Pohlmanna i oblatana 17 września 1935 maszyna swój chrzest bojowy przeszła w 1938 roku podczas wojny domowej w Hiszpanii. W niemieckiej propagandzie samolot stał się symbolem wielkości Luftwaffe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztukateria

ozdoby rzeźbiarskie typowe dla dekoracji wnętrz w okresie baroku, rokoka i klasycyzmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdobne, przestrzenne elementy wykończenia sufitu i ścian we wnętrzach, wykonane zwykle z gipsu lub rzadziej z żywic;

Sztukateria – stiuki i inne elementy dekoracyjne (np. putta, ornamenty, gzymsy wewnątrz pomieszczeń) wykonane z gipsu lub żywicy poliestrowej, często odlewane i montowane do podłoża (do ścian, sufitów). Stosowane w architekturze od starożytności, upowszechniły się w okresie renesansu i baroku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztukateryjny

przymiotnik od: sztukateria

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztukator

artysta lub rzemieślnik zajmujący się wykonywaniem sztukaterii i innych prac ze stiuku; stiukarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba wykonująca zawodowo pracę z zakresu sztukaterii

Sztukator – osoba zajmująca się tworzeniem lub odtwarzaniem elementów sztukaterii (stiuków i innych elementów dekoracyjno-stylizacyjnych wykonane z gipsu) wnętrz i elewacji budynków.

Sztukator wytwarza swoje dzieła na miejscu lub w swojej pracowni następnie montując je jako gotowe elementy. Zawód ten został spopularyzowany w okresie renesansu i baroku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztukatorstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. rzemiosło zajmujące się sztukaterią

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztukatura

dawniej: sztukateria

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztukiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztukmistrz

1. osoba pokazująca sztuki akrobatyczne, cyrkowe itp.;
2. osoba, której dokonania są bardzo skuteczne i budzą podziw; czarodziej, cudotwórca

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztukmistrzyni

1. kobieta pokazująca sztuki akrobatyczne, cyrkowe itp.;
2. kobieta, której dokonania są bardzo skuteczne i budzą podziw; czarodziejka, cudotwórczyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztukopodobny

mający niektóre cechy sztuki, podobny do sztuki

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztukować

doczepiać coś, doszywać, doklejać w celu powiększenia powierzchni jakiegoś materiału; łączyć coś w całość

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) powiększać poprzez doszycie lub doklejenie czegoś, np. kawałków materiału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztukowanie

doczepiać coś, doszywać, doklejać w celu powiększenia powierzchni jakiegoś materiału; łączyć coś w całość

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sztukować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztukowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztum

miasto w Polsce

Sztum (niem. Stuhm) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim. Siedziba powiatu sztumskiego oraz gminy miejsko-wiejskiej Sztum. Położone nad jeziorami: Zajezierskim i Barlewickim (dawniej tworzyły jedno Jezioro Białe), przy drodze krajowej nr 55, pomiędzy Malborkiem a Kwidzynem.

Według danych GUS z 30 czerwca 2021 r., Sztum liczył 9746 mieszkańców i był pod względem liczby ludności 25. miastem w województwie pomorskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztumfa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. sztywna, nudna atmosfera

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztumianin

mieszkaniec Sztumu

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztumianka

mieszkanka Sztumu

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztumski

przymiotnik od: Sztum

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztundysta

dawniej: członek sekty religijnej przyznającej sakramentom tylko symboliczne znaczenie, odrzucającej władzę kapłańską i zewnętrzne obrzędy religijne, nauczającej równości wszystkich ludzi i potępiającej handel

#### Źródła:

SJP.pl

# Szturarz

w dawnej Polsce: rzemieślnik pracujący w mieście lub jego pobliżu, nienależący do cechu, zwalczany przez cech i władze miejskie

Partacz (łac. a parte paternitatis = poza cechem), także przeszkodnik, szturarz – dawniej osoba wykonująca działalność rzemieślniczą w mieście lub w jego pobliżu, ale niebędąca rzemieślnikiem zrzeszonym w cechu pomimo jego istnienia, często osiedlająca się w nieobjętych prawem miejskim jurydykach. Partacze byli silnie zwalczani przez cechy, jako zagrażająca im konkurencja (łamiąca monopol produkcji). Bronili się przed konfiskatą wyrobów, a także narzędzi pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szturchać

czasownik przechodni niedokonany (dk. szturchnąć)

(1.1) delikatnie pchać lub uderzać zaczepnie lub niechcący

czasownik zwrotny niedokonany szturchać się (dk. szturchnąć się)

(2.1) szturchać jeden drugiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Szturchaniec

cios łokciem albo pięścią; kuksaniec; kuks

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. niezbyt mocne uderzenie, zadawane w którąś część ciała powyżej pasa i poniżej głowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szturchanina

potocznie: szturchanie się

#### Źródła:

SJP.pl

# Szturm

1. intesywne natarcie wojska dla zdobycia np. umocnionego obiektu, miasta; atak; natarcie;
2. dawniej: przejście w ataku do walki wręcz;
3. przenośnie: atak, uderzenie na coś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. atak zbrojny

(1.2) wtargnięcie, zajęcie

(1.3) daw. nawałnica, sztorm

(1.4) gw-pl|Mazury. burza

Szturm – etap działania taktycznego w postaci bezpośredniego, skoncentrowanego i gwałtownego uderzenia piechoty na silnie bronione pozycje przeciwnika w celu ich zdobycia.

Współcześnie w terminologii polskojęzycznej określenie szturm stosowane jest zazwyczaj w odniesieniu do działań historycznych, a w nomenklaturze Wojska Polskiego zostało zastąpione terminem atak (mającym jednak szersze znaczenie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szturmak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. rodzaj europejskiego hełmu renesansowego z bocznymi osłonami, używanego w XVI–XVII wieku przez rajtarów i piechotę;

(1.2) hist. wojsk. ręczna broń palna z rozszerzonym zakończeniem lufy, strzelająca siekańcami, używana w Europie w XVII–XVIII wieku;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) daw. pogard. także gw-pl|Kresy. służąca tępa i niezdarna, popychadło

Szturmak (także: burgoneta, hełm burgundzki, szturmowy; niem. sturmhaube, wł. casquetto) – renesansowy hełm najczęściej o konstrukcji otwartej (niekiedy także półotwartej lub zamkniętej), wywodzący się konstrukcyjnie ze średniowiecznej łebki (w niektórych ozdobnych formach nawiązujący również do hełmów antycznych).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szturman

oficer nawigacyjny; sztorman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mar. oficer okrętowy nawigujący statek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szturmem

1. intesywne natarcie wojska dla zdobycia np. umocnionego obiektu, miasta; atak; natarcie;
2. dawniej: przejście w ataku do walki wręcz;
3. przenośnie: atak, uderzenie na coś

przysłówek

(1.1) dokonując szturmu

(1.2) energicznie, przebojowo

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: szturm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szturmować

nacierać, atakować coś w celu przejęcia bronionego rejonu, obiektu

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) brać szturmem, atakować

(1.2) przen. wchodzić z impetem, przepychać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szturmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szturmować.

(1.2) nacieranie, atakowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Szturmowiec

członek grupy szturmowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. żołnierz wojsk szturmowych

(1.2) film. żołnierz sił imperium w uniwersum „Gwiezdnych wojen”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szturmówka

1. niewielka chorągiew, noszona zwykle w pochodach;
2. grupa szturmowa;
3. pałka policyjna używana do rozpędzania demonstrantów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szturmówki

1. niewielka chorągiew, noszona zwykle w pochodach;
2. grupa szturmowa;
3. pałka policyjna używana do rozpędzania demonstrantów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szturmowszczyzna

specyficzna metoda organizacji pracy charakterystyczna dla gospodarki planowej, polegająca na utrzymywaniu stosunkowo wolnego tempa pracy przez większość czasu objętego planowaniem i gwałtownej intensyfikacji produkcji w ostatnich dniach, kiedy zagrażało niewykonanie planu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szturmowy

przymiotnik od: szturm

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. związany z szturmem, dotyczący szturmu, służący do szturmu, szturmowania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szturpak

dawniej: pogardliwie o dziewczynie (zwykle służącej) niezgrabnej, tępej; szturmak, popychadło, garkotłuk

#### Źródła:

SJP.pl

# Szturwał

połączony z kołem sterowym poziomy wał z nawiniętą liną lub łańcuchem sterowym, służący do obracania steru

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztutowianin

mieszkaniec Sztutowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztutowianka

mieszkanka Sztutowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztutowo

wieś w Polsce

Sztutowo (kaszb. Sztutowò, niem. Stutthof) – wieś położona w województwie pomorskim, w powiecie nowodworskim, w gminie Sztutowo na obszarze Żuław Wiślanych przy drodze wojewódzkiej nr 501. Wieś jest siedzibą sołectwa Sztutowo, w którego skład wchodzi również miejscowość Grochowo Drugie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztutowski

przymiotnik od: Sztutowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztwierć

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kwadrans

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztybel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. skromne pomieszczenie modlitewne chasydów, stanowiące również miejsce nauki i centrum życia społecznego wspólnoty;

Sztybel, sztibl, sztibł (jid. ‏שטיבל‎, dosł. „pokoik”, l.mn. ‏שטיבלעך‎ sztiblech; zdrobnienie od jid. ‏שטוב‎ sztub „pokój, izba”) – budynek lub jego część, będący małym domem modlitewnym chasydów, czasami tylko wynajęta izba; rodzaj prywatnej bóżniczki, a jednocześnie bet midraszu. Sztyble powstawały w opozycji do szulów – domów modlitwy misnagdów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztyber

dawniej: belka nośna; styber

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztyblet

1. krótki but męski z nierozcinaną cholewką, z wszytymi po bokach cholewki kawałkami gumy;
2. dawniej: wierzchnia część buta, skóra na podbiciu obuwia

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztyblety

1. krótki but męski z nierozcinaną cholewką, z wszytymi po bokach cholewki kawałkami gumy;
2. dawniej: wierzchnia część buta, skóra na podbiciu obuwia

Sztyblety – skórzane buty z cholewą ponad kostkę i płaskim obcasem, używane oryginalnie w jeździectwie. Słowo „sztyblet” pochodzi od niemieckiego słowa Stiefletten < Stiefel. Inne określenia to: kamasze, rollingstonki, beatlesówki, a także chelsea.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztyca

część ramy rowerowej w postaci metalowej rurki, do której umocowane jest siodełko rowerowe lub kierownica, umożliwiająca regulację ich wysokości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rurka, do której mocowane jest siodełko rowerowe

Sztyca podsiodłowa – wspornik siodełka umieszczony w ramie rowerowej, w postaci stalowej, aluminiowej lub karbonowej rury zakończonej tzw. „jarzmem”, do którego przykręcane jest siodło.

W nowoczesnej sztycy jarzmo jest integralnym jej elementem, ponieważ jest to jeden odlew lub część jarzma jest na stałe połączona z rurą sztycy (poprzez spaw, zgrzew lub wcisk). Nowszy typ mocowania siodełka w przeciwieństwie do starego jest znacznie mniej podatny na rozregulowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztych

1. technika graficzna polegająca na ryciu rysunku na metalowej płycie, wypełnieniu go farbą i odbiciu na papierze;
2. rycina wykonana dowolną techniką rytowniczą;
3. ostry, szpiczasty koniec broni białej;
4. cios zadany ostrym, szpiczastym narzędziem;
5. potocznie:
a) spłaszczona blacha łopaty osadzona na trzonku;
b) kopanie łopatą w ziemi;
6. krótka, złośliwa uwaga lub odpowiedź;
7. smuga światła lub cząstek lasera;
8. dawniej: handel wymienny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) koniec broni białej

(1.2) szt. rycina wykonana w metalowej płycie i odbita na papierze

(1.3) stpol. cios

(1.4) karc. karty wzięte przez gracza na jednym etapie rozgrywki

- sztych (broń)
- sztych (miara)
- sztych (sztuka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztycharka

→ sztycharz

Patrz:sztycharz

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztycharnia

pracownia sztycharska

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztycharski

dotyczący sztycharza, sztycharstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztycharz

Sztych – rycina wykonana w metalowej płycie uzyskana jedną z wielu technik graficznych, najczęściej poprzez rycie stalowym rylcem w metalowej płycie, np. miedzianej, następnie wcieranie farby w powstałe rowki, a po starciu farby z gładkiej powierzchni, odbicie rysunku na papierze.

Osoba posługująca się opisaną techniką zwana bywa sztycharzem.

W przeszłości określenia sztych używano także w odniesieniu do ilustracji książkowych i rycin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sztychóweczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: sztychówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztychówka

1. w technice: narzędzie do odcinania kawałków torfu ze złoża torfowego; saperka, łopatka;
2. w budownictwie: belka służąca do poziomego odgraniczania otworów okiennych i drzwiowych w ścianach drewnianych oraz do podziału poziomego ściany na mniejsze pola; rygiel, rozwora

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztychowy

przymiotnik od: sztych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztyfciarka

urządzenie do łączenia elementów przy użyciu sztyftów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do wbijania sztyftów (igiełek bezłebkowych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztyfcik

zdrobnienie od: sztyft

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sztyft

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztyft

1. cienki gwóźdź z małą główką lub bez niej; cienki metalowy pręt; ćwiek drewniany;
2. długie gęsie lub kacze pióro o asymetrycznej, wąskiej i sztywnej chorągiewce, wykorzystywane w wyrobach galanteryjnych;
3. dezodorant o stałej konsystencji, znajdujący się podłużnym pojemniku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) cienki, metalowy lub drewniany trzpień

(1.2) miękka substancja lecznicza, kosmetyczna, klejąca itp. uformowana w pręcik, osadzona w etui umożliwiającym wysuwanie

(1.3) wkład do ołówka, pisaka itp.

(1.4) zootechn. długie pióro gęsie lub kacze o chorągiewce asymetrycznej, wąskiej i sztywnej, wchodzące w skład zewnętrznej pokrywy skrzydeł, używane do wyrobu galanterii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztyftowy

przymiotnik od: sztyft

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztygar

kierownik oddziału kopalni; górmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) górn. kierownik oddziału kopalni

Sztygar (niem. Steiger, daw. hutman ) – nazwa stanowiska kierowniczego w górnictwie. Sztygar zajmuje się dozorem technicznym, a także częściowo administracyjnym, pracy górników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztygarka

wyrobisko o specjalnym przeznaczeniu, w którym przechowywano narzędzia, mapy, lampy, pojemniki na wodę itp.; sztygarówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztygarówka

wyrobisko o specjalnym przeznaczeniu, w którym przechowywano narzędzia, mapy, lampy, pojemniki na wodę itp.; sztygarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztygarski

→ sztygarski

Patrz:sztygarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztyjc

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ciągle

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztyl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Bukowina. trzonek, rękojeść np. łopaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztylecik

zdrobnienie od: sztylet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sztylet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztylecikowaty

przypominający kształtem mały sztylet

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztylet

1. biała broń krótka o ostrzu przekroju trójkątnego;
2. zecerskie narzędzie do wyciągania czcionek lub materiału justunkowego, gruba igła stalowa w drewnianej rękojeści;
3. pióro gęsie z pokrywy skrzydła

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótka broń biała o cienkim ostrzu;

(1.2) zool. rodzaj gęsiego pióra

(1.3) druk. zecerski szpikulec do operowania czcionkami przy składzie

Sztylet (staropol. tulich, wł. stiletto) – krótka kolna broń biała, używana głównie w XVI - XIX w. Zróżnicowana w formie (zwłaszcza względem kręgów kulturowych) najczęściej posiadająca jednak stosunkowo krótką, wąską głownię, przystosowaną do kłucia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztyletowaty

przypominający kształtem sztylet

przymiotnik

(1.1) przypominający sztylet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztylpa

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. wysoki but skórzane do jazdy konnej;
2. dawniej: wysoka cholewka nakładana na krótki but

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jeźdz. obuw. wysoki but do jazdy konnej

(1.2) daw. obuw. wysoka cholewa nakładana na but

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztylpy

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. wysoki but skórzane do jazdy konnej;
2. dawniej: wysoka cholewka nakładana na krótki but

Sztylpy, porównaj czapsy, porównaj Stulpe (niem.), gamasze – ochraniacze do jazdy konnej. Używa się ich zamiast wysokich butów, na przykład oficerek. Zakładane są na spodnie i na buty. Pod podeszwą buta przechodzi zapinany pasek lub gumka. Sztylpy osłaniają całą łydkę od kostek aż do kolan. Są zrobione ze skóry, sztruksu, zamszu, bawełny. Sztylpy są zapinane na znajdujący się z boku zamek lub guziki, a w ozdobnych rodzajach nawet haftki. W miejscu, gdzie łydka i stopa dotyka konia, są pogrubione, np. wkładem z bawełny, co zapobiega odciskom i obtarciom nóg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sztymować

pasować; odpowiadać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. pasować, zgadzać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sztymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sztymować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztympel

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pieczątka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztynder

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. stojak

(1.2) reg-pl|Poznań. zob. sztender.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztyngel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. łodyga, szypułka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztynk

potocznie: nieprzyjemny zapach; smród

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztynks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. smród

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztyrak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztyry

liczebnik główny

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. cztery

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztywna

potocznie:
1. kobieta nieżywa;
2. kobieta kompletnie pijana

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywniacki

przymiotnik od: sztywniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywniackość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sztywniackie; cecha tych, którzy są sztywniaccy

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztywniaczek

zdrobnienie od: sztywniak

Patrz:sztywniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywniaczka

→ sztywniak

Patrz:sztywniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywniak

potocznie: osoba poważna, niespontaniczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywniara

potocznie: kobieta poważna, niespontaniczna, oschła; sztywniaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywnie

przysłówek

(1.1) w sposób sztywny, zob. sztywno.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztywnieć

czasownik niedokonany

(1.1) stawać się sztywnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztywniej

stopień wyższy od przysłówków: sztywno, sztywnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sztywny; bardziej sztywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywnik

coś usztywniającego

#### Źródła:

SJP.pl

# Sztywno

przysłówek

(1.1) w sztywny sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztywnolistny

przymiotnik

(1.1) bot. mający sztywne liście

#### Źródła:

Wiktionary

# Sztywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co sztywne

Sztywność – siła konieczna do uzyskania jednostkowego przemieszczenia. Odwrotność podatności.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sztywny

potocznie:
1. człowiek nieżywy; trup;
2. człowiek pijany

przymiotnik

(1.1) niepoddający się wyginaniu, odporny na zginanie, zmiany

(1.2) przen. nieumiejący się bawić lub wyluzować

(1.3) pot. nieżywy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. trup

(2.2) pot. człowiek kompletnie pijany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szu

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos powstający przy tarciu, ocieraniu się czegoś itp.; szur

skrótowiec

(1.1) = wojsk. Siły Zbrojne Ukrainy;

- Szu – bóstwo egipskie
- Szu – miasto w Kazachstanie
- Szu (Czu) – rzeka w Kazachstanie i Kirgistanie
- Siły Zbrojne Ukrainy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szu-Szu

wykrzyknik naśladujący odgłos powstający przy tarciu, ocieraniu się czegoś, szuraniu o coś; szu, szu; szur, szur

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuan

chłop stojący po stronie monarchii w czasie rewolucji francuskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuarwski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuba

obszerne okrycie wierzchnie sięgające kostek, podbite kosztownym futrem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. długie wierzchnie okrycie z futrzanym podbiciem

(1.2) białystok. sałatka kartoflano-śledziowo-warzywna

Szuba – obszerne okrycie wierzchnie, używane na obszarze Rzeczypospolitej w okresie od XV do XVII wieku.

Szuba była robiona z adamaszku bądź sukna. Miała rękawy i futrzany kołnierz. Ponadto podbita była futrem. Charakterystyczne było, iż szuby nie zapinano.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szubak

owad z rodziny skórnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubarczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubarga

szubarga pięciokropka - gatunek stonki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubelak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuberski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubert

nazwisko

- Awit Szubert, polski malarz, portrecista, fotograf zawodowy, pionier fotografii Tatr
- Dariusz Szubert – polski piłkarz
- Eugeniusz Szubert – polski wojskowy, podpułkownik
- Eugeniusz Szubert – polski wojskowy, major
- Franz Schubert – austriacki kompozytor
- Karol Stanisław Schubert – generał dywizji Wojska Polskiego
- Konrad Szubert – inżynier leśnik
- Leon Szubert – polski rzeźbiarz
- Michał Szubert – polski biolog i botanik
- Rudi Schuberth (Szubert)
- Wacław Szubert – polski ekonomista i prawnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szubiakowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubienica

najczęściej drewniana konstrukcja, na której w czasach starożytnych i średniowiecznych wieszano skazańców; stryk

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) konstrukcja służąca do wykonywania kary śmierci przez powieszenie;

Szubienica – konstrukcja, zazwyczaj drewniana, wykonana z poprzecznej belki wspartej na słupie lub dwóch słupach, służąca do wykonania kary śmierci przez powieszenie. Osobom skazanym na śmierć przez powieszenie zakłada się na szyję stryczek.

Jest to jeden z najstarszych na świecie sposobów wykonywania kary śmierci. Oprócz drewnianych konstrukcji pojawiały się również szubienice murowane, stosowane w zachodniej części Europy, ale również m.in. na Śląsku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szubieniczka

zdrobnienie od: szubienica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od szubienica

(1.2) daw. uczn. gra uczniowska, rysowana na kartce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szubienicznik

1. przestarzałe: człowiek zasługujący na śmierć na szubienicy; łajdak; łotr;
2. dawniej: człowiek skazany na śmierć przez powieszenie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ktoś wart wysokiej kary

(1.2) daw. skazany na karę śmierci przez powieszenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szubieniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szubienicą, dotyczący szubienicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szubieniczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szubienicą, dotyczący szubienicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szubin

miasto w Polsce

Szubin (niem. Schubin, 1939–1945 Altburgund) – miasto w północnej Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, siedziba władz gminy miejsko-wiejskiej Szubin. Położone na Pałukach, regionie kulturowym Wielkopolski, na zboczu rozległego wzniesienia Dziewicza Góra, nad rzeką Gąsawka i Białą Strugą, która częściowo płynie starym korytem Gąsawki. Jest jednym z najstarszych miasteczek Pałuk. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 246 i 247.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szubinianin

mieszkaniec Szubina

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubinianka

mieszkanka Szubina

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubiński

przymiotnik od: Szubin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubka

ciepły kaftan watowany męski lub damski

Osoby o tym nazwisku:

- Stanisław Szubka – polski pilot doświadczalny
- Tadeusz Szubka – polski filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szubrawczyna

ekspresywnie: szubrawiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubrawiec

człowiek nikczemny, podły, bez zasad; łajdak, łotr

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pogard. ktoś nikczemny i podły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szubrawski

→ szubrawiec

Patrz:szubrawiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubrawstwo

przestarzale: czyn, postępek niecny, podły, niegodziwy; łajdactwo, łotrostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubrawy

nieuczciwy, podły

#### Źródła:

SJP.pl

# Szubski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuch

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szucherny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Warszawa. awanturniczy, skłonny do kłótni, sprzeczek, awantur

(1.2) gw-pl|Poznań. śmieszny, zabawny, dowcipny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szucman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. strażnik, ochroniarz

#### Źródła:

Wiktionary

# Szudziałowo

wieś w województwie podlaskim

Szudziałowo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Szudziałowo.

Szudziałowo leży w dolinie polodowcowej między wzgórzami morenowymi.

W latach 1954-1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Szudziałowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Szudziałowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szudziałowski

przymiotnik od: Szudziałowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szufata

rodzaj sieci rybackiej, rozpiętej na dwóch połączonych drągach, używanej do odłowu ryb ze stawów; sufata

#### Źródła:

SJP.pl

# Szufelka

1. zdrobnienie od: szufla
2. narzędzie zecerskie do formowania, przenoszenia i przechowywania składów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łopatka z krótkim uchwytem do przerzucania sypkich materiałów, zagarniania śmieci, itp.

(1.2) ilość materiału mieszcząca się na szufelce (1.1)

(1.3) druk. blacha do formowania, przenoszenia i przechowywania tekstu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szufla

1. rodzaj łopaty o wywiniętych ścianach bocznych, służąca do nabierania materiałów sypkich; także zawartość takiej łopaty;
2. część poroża łosia lub daniela; łopata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łopata z ostro wygiętymi do góry krawędziami bocznymi blaszanego lub plastikowyastikowego ostrza i styliskiem zakończonym uchwytem w kształcie litery D lub T

(1.2) ilość materiału mieszcząca się na szufli (1.1)

(1.3) druk. blacha do formowania, przenoszenia i przechowywania tekstu

wykrzyknik

(2.1) pot. pozdrowienie, przywitanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

(2.2) pot. pożegnanie stosowane wobec kolegów, bliższych znajomych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szuflada

wysuwana część mebla, zwykle w postaci otwartej skrzynki, przeznaczona do przechowywania rzeczy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebla i służąca do przechowywania różnych przedmiotów;

(1.2) wysuwana część jakiegoś urządzenia technicznego

(1.3) pot. sztuczna szczęka

Szuflada – wysuwana, otwarta od góry skrzynka, stanowiąca część mebli takich jak na przykład biurka, stoły czy szafy służąca do przechowywania różnych przedmiotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szufladeczka

mała szufladka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szufladka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szufladka

mała szuflada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szuflada

(1.2) mała szuflada

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szufladkować

klasyfikować, segregować według uproszczonych, powierzchownych zasad

czasownik

(1.1) rozmieszczać w oddzielnych szufladach, kategoryzować

(1.2) pot. pejor. grupować ludzi według jakiegoś kryterium, oceniając ich na podstawie pojedynczych cech, nadawać im stereotypowych atrybutów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szufladkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szufladkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szuflak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. łow. samiec łosia lub daniela

#### Źródła:

Wiktionary

# Szufle

1. rodzaj łopaty o wywiniętych ścianach bocznych, służąca do nabierania materiałów sypkich; także zawartość takiej łopaty;
2. część poroża łosia lub daniela; łopata

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuflisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. stylisko szufli

(1.2) rzad. płaska, metalowa część szufli

#### Źródła:

Wiktionary

# Szuflować

czasownik

(1.1) przerzucać szuflą

(1.2) przen. szybko, łapczywie jeść coś łyżką

#### Źródła:

Wiktionary

# Szuflowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szuflować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szuflowaty

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający kształt szufli, przypominający szuflę

#### Źródła:

Wiktionary

# Szugnański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szugnanem, dotyczący Szugnanu (krainy historycznej Afganistanu i Tadżykistanu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język szugnański;

#### Źródła:

Wiktionary

# Szuja

nikczemnik, oszust, łajdak

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim;

Szuja (ros. Шуя) – rosyjskie miasto położone na wschód od Moskwy, w obwodzie iwanowskim.

Od miasta wzięła nazwę krótko panująca w Rosji dynastia Szujskich. W 1539 zagarnięta przez Chanat Kazański; odzyskana w 1566 przez Iwana IV Groźnego jako jego własność w ramach opriczniny. Miasto w 1722 odwiedził Piotr I Wielki, zakładając tam manufakturę tekstyliów. W XIX wieku Szuja stała się ważnym punktem wyrobu tekstyliów z lnu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szujka

zdrobnienie od: szuja

#### Źródła:

SJP.pl

# Szujostwo

rzadko: zachowanie typowe dla szui, nikczemne postępowaniem podłe czyny; szujowatość

#### Źródła:

SJP.pl

# Szujowatość

rzadko: zachowanie typowe dla szui, nikczemne postępowaniem podłe czyny; szujostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szujowaty

mający cechy szui, zakrawający na szuję; nikczemny, hultajski, łajdacki

przymiotnik

(1.1) pogard. pot. taki, który zachowuje się jak szuja, właściwy szui

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szujski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szują, dotyczący Szui (miasta w Rosji)

- Andrzej Szujski – rosyjski bojar
- Dymitr Szujski – naczelny wojewoda wojsk moskiewskich
- Józef Szujski – polski historyk, jeden z krakowskich stańczyków
- Piotr Szujski – rosyjski kniaź, dowódca wojskowy
- Wasyl IV Szujski – car Rosji w latach 1606-1610
- Władysław Szujski - bajończyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szukać

próbować ustalić miejsce, w którym coś się znajduje

czasownik przechodni niedokonany (dk. poszukać)

(1.1) podejmować działanie w celu odnalezienia kogoś lub czegoś, próbować znaleźć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szukacz

1. dawne urządzenie używane w automatycznych łącznicach telefonicznych;
2. dawniej:
a) poszukiwacz, tropiciel;
b) prześladowca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. telekom. urządzenie stosowane w automatycznych łącznicach telefonicznych, którego ruchami sterował abonent, wykręcając tarczą numerową aparatu telefonicznego numer wywoływanego abonenta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. człowiek szukający czegoś

(2.2) daw. przen. prześladowca, tropiciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szukalice

Szukalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Żórawina.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wrocławskiego. We wsi znajduje się stadnina kłusaków francuskich wraz z torem treningowym.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szukalski

nazwisko

Osoby o nazwisku Szukalski:

- Charles Szukalski (1945-2000) – polski rzeźbiarz związany z Antwerpią
- Stanisław Szukalski (1893–1987) – polski rzeźbiarz i malarz działający w USA, twórca pseudonauki o nazwie zermatyzm
- Tomasz Szukalski (1947–2012) – polski saksofonista

Inne:

- (12259) Szukalski (1989 SZ1) – planetoida z grupy pasa głównego asteroid

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szukać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szukanina

długotrwałe, żmudne szukanie, zwykle źle zaplanowane i chaotyczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Szukarek

1. narzędzie rybackie, używane przy połowach ryb spod lodu;
2. w zootechnice: samiec wykorzystywany do wyszukiwania płodnych samic w stadzie zwierząt hodowlanych, zwłaszcza owiec; próbnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szukała

próbować ustalić miejsce, w którym coś się znajduje

#### Źródła:

SJP.pl

# Szukiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Szukiewicz – polski pisarz, tłumacz, dziennikarz, radny miasta Krakowa
- Antonina Szukiewicz – polska pianistka okresu Młodej Polski
- Bolesław Odrowąż-Szukiewicz – podporucznik artylerii PSZ i AK, cichociemny
- Maciej Szukiewicz – polski poeta, prozaik, dramaturg, krytyk teatralny, tłumacz, historyk sztuki
- Wacław Szukiewicz – polski inżynier chemik
- Wandalin Szukiewicz – polski działacz ludowy, archeolog
- Wojciech Szukiewicz – polski publicysta, tłumacz, działacz społeczny i emigracyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szul

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) białystok. jastrząb

#### Źródła:

Wiktionary

# Szulakiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulborski

→ Szulborze Wielkie (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulc

nazwisko

Szulc – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 25 566 osób.

W heraldyce polskiej istnieje herb szlachecki Szulc, nadany w 1550.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szulczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulejewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuler

nałogowy gracz w gry hazardowe, oszukujący w grze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) karc. osoba oszukująca podczas gry w karty

(1.2) pot. osoba oszukująca podczas gier hazardowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szulerka

1. szulerska gra;
2. kobieta szuler

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulernia

miejsce, w którym hazardowo gra się w karty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szulerem, dotyczący szulera albo szulerstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szulik

nazwisko

- Szulik – nazwisko
- Marcin Szulik (ur. 1977) – polski piłkarz
- Jan Szulik (1893–1942) – komisarz plebiscytowy w Raciborzu, brał udział w III powstaniu śląskim, poseł na sejm II RP
- Dariusz Szulik (ur. 1983) – polski siatkarz
- Jan Grzegorz Szulik (ur. 1954) – polski działacz społeczny
- Małgorzata Mańka-Szulik (ur. 1955) – polska nauczycielka i działaczka samorządowa, dr nauk społecznych, prezydent Zabrza (od 2006)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szuliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulkin

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Lucjan Szulkin – polski dyplomata
- Michał Szulkin – polski historyk, brat Pawła
- Paweł Szulkin – polski fizyk, ojciec Piotra
- Piotr Szulkin – polski reżyser

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szulkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szulowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szum

1. przeciągły, długi szmer, hałas;
2. zamieszanie, zamęt; rozgłos;
3. przestarzale: piana, szumowina

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przeciągły, jednostajny szmer; hałas, zakłócający odbiór;

(1.2) głuchy, jednostajny dźwięk

(1.3) przen. zamieszanie, zamęt, rozgłos, sensacja

(1.4) fot. plamkaamki, kreski na zdjęciu pojawiające się na obszarach jednolitego koloru;

(1.5) kulin. niepożądana piana gromadząca się na powierzchni potrawy podczas gotowania

(1.6) gw-pl|Bukowina. piana powstała podczas prania

Szum – najczęściej oznacza szum akustyczny, np. szum biały, szum różowy, szum czerwony

Szum informacyjny – to nadmiar informacji utrudniający wyodrębnienie informacji prawdziwych i istotnych.

- Szum – rzeka na Roztoczu
- Szum – wodospad w Dolinie Będkowskiej
- Szum – wieś w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn
- Szum – osada leśna w województwie opolskim, w powiecie namysłowskim, w gminie Pokój
- Szum – dawny folwark na Białorusi w obwodzie grodzieńskim
- Szum (Choum) – miasto w Mauretanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szumadia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. kraina geograficzna w środkowej Serbii

Szumadia (serb. Шумадија, Šumadija) – kraina historyczna w Serbii. Jest położona w środkowej części kraju i rozpościera się pomiędzy rzekami Dunajem, Sawą, Kolubarą, Morawą Zachodnią i Morawą.

Zajmuje powierzchnię ok. 6000 km². Głównym miastem jest Kragujevac. Znajdują się tu złoża ołowiu, cynku, azbestu, rtęci, srebra, węgla i gliny oraz źródła wód mineralnych (uzdrowiska Bukovička banja i Voljavča). Miejscowa gospodarka opiera się także na rolnictwie i sadownictwie (w szczególności uprawa śliwek).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szuman

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumański

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Szumański (ur. 1931) − polski poeta, krytyk literacki
- Andrzej Szumański (ur. 1957) – polski prawnik, specjalizujący się w prawie handlowym, profesor doktor habilitowany nauk prawnych
- Mieczysław Szumański (1896–1973) − polski wojskowy, żołnierz podziemia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szumawa

pasmo górskie na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. pasmo górskie położone na pograniczu Czech, Niemiec i Austrii, stanowiące południowo-zachodnie obrzeżenie Masywu Czeskiego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szumek

zdrobnienie od: szum

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumidło

potocznie: generator szumów uniemożliwiający podsłuchiwanie i nagrywanie rozmów; zagłuszacz rozmów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) slang. urządzenie zabezpieczające przed podsłuchem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szumiec

nazwisko

czasownik

(1.1) powodować szum

(1.2) wprowadzać zamieszanie, burzyć się, buntować się

(1.3) hucznie bawić się

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Szumiec – działacz komunistyczny
- Jan Szumiec – ichtiolog
- Maria Szumiec – ichtiolog, profesor zwyczajna
- Mieczysław Szumiec – polski piłkarz
- Rafał Szumiec – polski narciarz alpejski i kolarz ręczny, paraolimpijczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szumiejko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumielewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szumieć.

(1.2) odczasownikowy od|szumić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szumik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szum

#### Źródła:

Wiktionary

# Szumilak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumilas

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumin

Szumin (d. Szumin-Wywłoka) – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów. Ma status sołectwa.

W pobliżu wsi znajduje się rozległe starorzecze Bugu. Jest ono bardzo atrakcyjne pod względem wędkarskim i turystycznym.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szumina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. piana

Szumina (ukr. Шумина, Szumyna) – wieś w rejonie samborskim (wcześniej w rejonie starosamborskim) obwodu lwowskiego Ukrainy. Miejscowość liczy około 203 mieszkańców. Podlega murowańskiej silskiej radzie.

W 1921 liczyła około 180 mieszkańców. Przed II wojną światową należała do powiatu starosamborskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szuminka

wieś w Polsce

Szuminka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie włodawskim, w gminie Włodawa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Włodawa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 221 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Ludwika we Włodawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szumiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumiło

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumiłowo

Szumiłowo (niem. Seehausen) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szumlewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumlicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumlin

Szumlin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Joniec.

Wieś duchowna Szumlino położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie zakroczymskim ziemi zakroczymskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku Szumlin wchodził w skład klucza szumlińskiego biskupstwa płockiego. Do 1954 roku istniała gmina Szumlin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szumniej

stopień wyższy od przysłówków: szumno, szumnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szumny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szumne

#### Źródła:

Wiktionary

# Szumny

1. wydający szum, szumiący;
2. wystany, bogaty;
3. pieniący się, musujący

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. piękny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szumować

zbierać szumowiny z gotowanych płynów lub potraw

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumowina

1. piana zbierająca się na powierzchni niektórych płynów lub potraw podczas gotowania;
2. przenośnie: wyrzutek społeczeństwa; hołota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. piana zbierająca się na powierzchni gotowanych płynów

(1.2) pot. osoba o podłym charakterze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szumowiny

1. piana zbierająca się na powierzchni niektórych płynów lub potraw podczas gotowania;
2. przenośnie: wyrzutek społeczeństwa; hołota

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj łyżki cedzakowej do zbierania szumowin

#### Źródła:

Wiktionary

# Szumowo

nazwa dwóch wsi w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Szumowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. sokólskim, w gminie Korycin
- Szumowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. zambrowskim, w gminie Szumowo

Zobacz też: Szumów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szumowski

przymiotnik od: Szumowo

- Arseniusz Szumowski (1887–1967) – ukraiński inżynier-mechanik
- Grzegorz Szumowski (ur. 1946) – polski rysownik
- Jan Szumowski (zm. 1678) – podskarbi nadworny koronny
- Łukasz Szumowski (ur. 1972) – polski kardiolog i elektrofizjolog, minister zdrowia
- Maciej Szumowski (1939–2004) – polski dziennikarz i reżyser filmów dokumentalnych
- Piotr Szumowski (1897–1996) – polski przedsiębiorca, działacz spółdzielczy, polityk
- Piotrek Szumowski (ur. 1993) – komik
- Tadeusz Szumowski (ur. 1951) – polski historyk i dyplomata
- Władysław Szumowski (1875–1954) – polski lekarz, historyk medycyny i filozof

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szumowy

→ szum

Patrz:szum

#### Źródła:

SJP.pl

# Szumperski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Szumperk, dotyczący miasta Szumperk

#### Źródła:

Wiktionary

# Szumski

nazwisko

- Bogumił Szumski (1896-1957) – pułkownik kawalerii Wojska Polskiego
- Henryk Szumski (1941-2012) – polski generał
- Jakub Szumski (ur. 1992) – polski piłkarz
- Jan Szumski – ujednoznacznienie
- Jerzy Szumski (1951-2000) – pseudonim Jerzego Ignaciuka
- Jerzy Wilhelm Szauman Szumski (zm. w 1794 roku) – sędzia grodzki brasławski
- Jurij Szumski (1887-1954) – radziecki aktor
- Ołeksandr Szumski (1890-1946) – ukraiński komunista
- Stanisław Szumski – ujednoznacznienie
- Tomasz Szumski (XVIII w.) – oboźny wileński

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szumy

1. przeciągły, długi szmer, hałas;
2. zamieszanie, zamęt; rozgłos;
3. przestarzale: piana, szumowina

- szumy sejsmiczne;
- Szum – rzeka na Roztoczu;
- szumy – określenie progów rzecznych;
- szum – rodzaj sygnału, np. akustycznego;
- szum – wada obrazu rejestrowanego cyfrowo
- Szumy – dawna wieś na Litwie, obecnie część wsi Krakszle
- Szumy (lub Szum) – dawny folwark na Białorusi w obwodzie grodzieńskim
- Szumy – osiedle na Ukrainie, w obwodzie donieckim
- Szumy – wieś na Ukrainie, w obwodzie winnickim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szunamityzm

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) otaczanie się młodymi kobietami przez mężczyznę w podeszłym wieku

#### Źródła:

Wiktionary

# Szungit

odmiana węgla kamiennego o największej zawartości pierwiastka węgla

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rodzaj bezpostaciowego węgla kopalnego o najwyższej zawartości tego pierwiastka wynaszącej do 99% jego masy;

Szungit – rodzaj bezpostaciowego węgla kopalnego o najwyższej zawartości pierwiastka węgla (do 99% masy). Pośredni między antracytem a grafitem. Posiada czarne zabarwienie, intensywnie błyszczy.

Występuje w proterozoicznych osadach w okolicy miejscowości Szunga w Karelii w północno-zachodniej Rosji (stąd nazwa), znany jest także z obszarów: Szwecji, Kanady i Indii. Stosowany w przemyśle chemicznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szunt

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) elektr. bocznik

#### Źródła:

Wiktionary

# Szupa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łupina

#### Źródła:

Wiktionary

# Szupas

ciupas; dawniej:
1. transport więźniów pod strażą;
2. administracyjne wysłanie kogoś pod strażą do miejsca urodzenia; szupas;
3. odprawa, odmowa;
4. jednoczesne wyrzucenie przez dwóch grających w karty albo w kości jednakowej liczby oczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szupasem

ciupas; dawniej:
1. transport więźniów pod strażą;
2. administracyjne wysłanie kogoś pod strażą do miejsca urodzenia; szupas;
3. odprawa, odmowa;
4. jednoczesne wyrzucenie przez dwóch grających w karty albo w kości jednakowej liczby oczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szupaśnik

w czasie zaborów: winowajca odsyłany pod strażą do miejsca, w którym będzie sądzony

#### Źródła:

SJP.pl

# Szupasować

w czasie zaborów: odsyłać winowajcę pod strażą do miejsca, w którym będzie sądzony

#### Źródła:

SJP.pl

# Szupasowy

→ szupas

Patrz:szupas

#### Źródła:

SJP.pl

# Szupin

ozdobne drzewo z rodziny motylkowatych, o parasolowatej koronie i kremowych kwiatach, pochodzące z krajów orientu; perełkowiec

Szupin, sofora, perełkowiec (Sophora L.) – rodzaj roślin należących do rodziny bobowatych, do podrodziny bobowate właściwe. Obejmuje 61 gatunków. Rodzaj jest szeroko rozprzestrzeniony w strefie międzyzwrotnikowej oraz na obszarach o ciepłym klimacie stref umiarkowanych na obu półkulach, z centrum zróżnicowania w Indiach, Chinach i Indochinach. W Europie południowo-wschodniej występują dwa gatunki, w Nowej Zelandii – 5. Pojedyncze gatunki rosną naturalnie w Afryce, liczne zostały tam introdukowane. W Europie i Azji Środkowej rosną rośliny zielne z tego rodzaju. Na Nowej Zelandii i w Chile dominują gatunki żółto kwitnące, a na pozostałych obszarach – biało i niebiesko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szupinka

1. owoc pozorny powstający zarówno ze słupka, jak i innych części kwiatu, np. z dna kwiatowego
2. dawniej: łupinka, łuska ziarna

Owoc pozorny (rzekomy, szupinkowy, łac. pseudofructus) – organ roślin okrytonasiennych zawierający nasiona, który w odróżnieniu od owoców właściwych nie powstaje wyłącznie ze ścian zalążni słupka, lecz także innej części kwiatu. Najczęściej wykształca się z rozrośniętego mięsistego dna kwiatowego, rzadziej okwiatu lub przysadki. Jeden owoc pozorny wywodzi się z jednego wielozalążniowego kwiatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szupo

funkcjonariusz niemieckiej policji porządkowej utworzonej w 1920 roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Szupowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. funkcjonariusz niemieckiej policji prewencyjnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Szupszyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szur

wyraz, zwykle powtórzony, naśladujący odgłos powstający przy tarciu, ocieraniu się czegoś itp.; szu

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pejor. radykał, zwykle zwolennik teorii spiskowych lub denializmów, fanatyk w kwestiach politycznych i ideologicznych

2 miejscowości w Polsce:

- Szur – wieś w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Krasnobród
- Szur – nieistniejąca wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Łomża

- Szur – biblijny region w północno-zachodniej części półwyspu Synaj

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szura

pocierać czymś o coś, powodując charakterystyczny szmer, szelest

Szura, šūrā (arab. ‏‎ شُورَىٰ) – w prawie muzułmańskim rodzaj rady konsultacyjnej. W swoim założeniu funkcjonuje jako ciało będące zarodkiem demokracji opartej na wyborach.

Konieczność konsultacji w islamie wywodzi się z Koranu (3:159; 42:38) i miała zostać wprowadzona przez Mahometa. Zgodnie z Koranem, wspólne praktykowanie religii jest bardziej wartościowe, niż praktyka indywidualna, a jedną z najbardziej wartościowych cech wspólnoty muzułmańskiej jest podejmowanie decyzji na podstawie wzajemnych konsultacji. Później ta tradycja była kontynuowana przez kalifów sprawiedliwych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szurać

pocierać czymś o coś, powodując charakterystyczny szmer, szelest

czasownik

(1.1) w aspekcie dokonanym: szurnąć → pot. rzucić coś szybko, wyrzucić coś lub kogoś (np. z pracy)

(1.2) w aspekcie dokonanym: szurnąć → pot. uderzyć kogoś

(1.3) poruszać czymś wydając dźwięk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szuranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szurać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szurawski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurek

potocznie: głosicielka teorii spiskowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurf

płytki szybik poszukiwawczy w kopalni

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) geol. niewielki wykop lub szybik wykonywany w trakcie robót geologiczno-górniczych

Szurf – niewielki (z reguły ok. 1 m x 2 m) wykop na powierzchni ziemi, wykonywany przez geologów podczas prac poszukiwawczych. Wykonanie go ma na celu usunięcie warstwy gleby i odsłonięcie skały znajdującej się bezpośrednio pod nią. Po dokonaniu oględzin, wykonaniu dokumentacji fotograficznej i określonych badań oraz pobraniu próbek szurf musi zostać zasypany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szurganiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) białystok. łobuziak

#### Źródła:

Wiktionary

# Szurgot

1. głośny dźwięk, hałas wywołany tarciem dwóch powierzchni, zwłaszcza przy przesuwaniu czegoś, np. mebli po podłodze; szuranie;
2. przestarzałe, potocznie: łobuz, nicpoń, kobieta lekkich obyczajów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuria

ogół osób bezmyślnie wyznających jakieś poglądy; szurostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuriken

ostry metalowy pocisk do ręcznego miotania, np. w kształcie płaskiej kilkucentymetrowej gwiazdy; shuriken

Shuriken (jap. 手裏剣 shuri-ken; dosłownie „ostrze ukryte w dłoni”') – rodzaj małej broni o ostrych krawędziach i różnym kształcie, służącej do rzucania we wroga, używanej między innymi przez agentów ninja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szurka

potocznie: głosicielka teorii spiskowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurkowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 2, w tym 1 podstawowa

- Szurkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gostyńskim, w gminie Poniec
- Szurkowo – przysiółek wsi Nowy Dwór w woj. wielkopolskim, w pow. kościańskim, w gminie Krzywiń

#### Źródła:

Wikipedia

# Szurkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. szurać)

(1.1) przesunąć czymś z hałasem po jakiejś powierzchni

(1.2) pot. przen. zabrać coś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(2.1) pot. uciec

#### Źródła:

Wiktionary

# Szurnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szurnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szurnięty

potocznie: niespełna rozumu; niemądry, nienormalny, stuknięty

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: szurnąć

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. przen. pejor. niespełna rozumu, szalony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szurofoliarz

pejoratywnie: osoba wierząca w teorie spiskowe, pseudonaukowe, zjawiska paranormalne itp.; foliarz, szur, szurysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurostwo

potocznie:
1. bezmyślne wyznawanie jakichś poglądów; szuryzm;
2. ogół osób bezmyślnie wyznających jakieś poglądy; szuria

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurowski

→ szur (szurysta); szurski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurpaty

chropowaty, szorstki, kostropaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurpek

rodzaj mchów z rzędu szurpkowców

Szurpek (Orthotrichum Hedw.) – rodzaj mchów należący do rzędu szurpkowców, który obejmuje mchy rosnące głównie w zbitych, poduszkowatych darniach na skałach lub na korze drzew.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szurpkowate

rodzina mchów z rzędu szurpkowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurpkowce

rząd mchów z klasy prątników

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurski

→ szur (szurysta); szurowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuru-Buru

wykrzyknik naśladujący odgłos szurania; szurum-burum

wykrzyknik onomatopeiczny

(1.1) dźwięk. naśladujący odgłos szurania lub tarcia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szurum-Burum

1. zamieszanie, zamęt;
2. wykrzyknik naśladujący odgłos szurania; szuru-buru

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. rozgardiasz

wykrzyknik onomatopeiczny

(2.1) dźwięk. naśladujący odgłos szurania lub tarcia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szurysta

pejoratywnie: osoba o skrajnych poglądach, głosząca teorie spiskowe; szur, foliarz, szurofoliarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuryzm

potocznie: bezmyślne wyznawanie jakichś poglądów; szurostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szurza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. brat żony

#### Źródła:

Wiktionary

# Szurzy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. krewny, powinowaty

(1.2) śrpol. szwagier

#### Źródła:

Wiktionary

# Szurzyn

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. brat żony

#### Źródła:

Wiktionary

# Szurzyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona brata żony

#### Źródła:

Wiktionary

# Szus

1. szybki zjazd na nartach prosto w dół;
2. potocznie: szybki ruch w jakimś kierunku, wykonany np. w czasie jazdy lub biegu;
3. dawniej: eksces, wybryk, wyskok

#### Źródła:

SJP.pl

# Szusblech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mot. błotnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Szusnąć

potocznie: dać susa; szybko się przesunąć, przemieścić; szustnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuśnięcie

potocznie: dać susa; szybko się przesunąć, przemieścić; szustnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Szusować

zjeżdżać szusem na nartach

#### Źródła:

SJP.pl

# Szusowy

→ szus (szybki zjazd)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szustać

potocznie: dawać susa, susy; szybko się poruszać

#### Źródła:

SJP.pl

# Szustak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szustakiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuster

nazwisko

- Andrzej Szuster (1931, Kraków – 2008), specjalista w dziedzinie hydrotechniki i mechaniki płynów
- Anna Szuster-Kowalewicz (* 1955), polska psycholog, doktor habilitowany, pracownik naukowy
- Edward Szuster (1918, Genewa – 2011, Łódź), polski prozaik oraz autor widowisk
- Konrad Szuster (* 1984), polski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie dyskiem
- Krystian Szuster (* 1963, Chorzów), polski piłkarz, pomocnik
- Marcin Szuster (* 1971), polski tłumacz
- Ryszard Szuster, działacz sportowy, z wykształcenia politolog
- Ryszard Szuster (* 1928), generał brygady Milicji Obywatelskiej, szef Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szustnąć

potocznie: dać susa; szybko się przesunąć, przemieścić; szusnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuszalewo

Szuszalewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Dąbrowa Białostocka.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szuszczeć

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szeleścić

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. trzeć

#### Źródła:

Wiktionary

# Szuszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuszwol

1. regionalnie: człowiek brudny; brudas, obdartus;
2. środowiskowo: wrogi bojownik z Iraku lub Afganistanu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Poznań. brudas, obdartus, człowiek zaniedbany

(1.2) wojsk. pogard. tubylec z Iraku lub Afganistanu, często wrogi bojownik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szut

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Poznań. miał węglowy

(1.2) poznań. coś drobnego

(1.3) gw-pl|Poznań. bilon, drobne pieniądze

#### Źródła:

Wiktionary

# Szuta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuter

kruszywo z drobno tłuczonego kamienia, używane głównie na nawierzchnie dróg i jako dodatek do betonów; tłuczeń, szaber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. tłuczeń, żwir, gruz

Kruszywo – materiał sypki pochodzenia organicznego lub mineralnego, stosowany głównie do produkcji zapraw budowlanych i betonów oraz do budowy dróg.

Ze względu na sposób pozyskania rozróżnia się następujące kruszywa:

- Kruszywa naturalne – kruszywa pochodzenia mineralnego, rozdrobnione w wyniku erozji skał lub uzyskiwane przez mechaniczne rozdrobnienie skał litych, występujące w przyrodzie w postaci luźnych okruchów skalnych. Mogą być uszlachetniane w wyniku przesiewania i płukania (usuwanie zanieczyszczeń pylistych – ziaren wielkości do 0,05 mm). Można pozyskać je przez wydobycie z dna rzek, jezior lub kopalni piasku i żwiru, gdzie metodą odkrywkową pozyskuje się potrzebny materiał. Kruszywa naturalne dzielą się na:
  - żwirowe
  - łamane - otrzymywane się przez mechaniczne rozdrobnienie skał.
- Kruszywa sztuczne:
  - pochodzenia mineralnego, uzyskane w wyniku termicznej bądź innej modyfikacji odpowiadają kruszywom sztucznym według PN-86/B-23006;
  - kruszywa z recyklingu – pochodzenia mineralnego, uzyskiwane w wyniku przeróbki nieorganicznych materiałów, uprzednio stosowanych w budownictwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szutkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szutowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szutro

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Lwów. kapelusz

#### Źródła:

Wiktionary

# Szutrowisko

obszar, zwykle na brzegach rzek, pokryty szutrem zmieszanym z mułem i piachem

#### Źródła:

SJP.pl

# Szutrówka

Szutrówka lub Sutrówka (749 m) – szczyt w głównej grani Pieninek w Pieninach Właściwych.

Góra położona jest w zachodniej części Pieninek, pomiędzy Bajków Groniem (716 m) a Ociemnym Wierchem (740 m). W południowym kierunku do Pienińskiego Potoku opada z niego krótka grzęda, w dolnej części zakończona Białymi Skałami. Północne zbocza są dość łagodne. Na północ odbiega ze szczytu boczny grzbiet kulminujący na Łupisku (659 m), następnie opadający do doliny Krośnicy, ku północnemu wschodowi biegnie zaś grzbiet Wudyki z Zimną Skałą (612 m) opadający do doliny Dunajca. Partie szczytowe porasta las, jednak nieco niżej stoki pokrywają liczne polany – na wschód od szczytu znajduje się Kurnikówka, od której na północ leży polana Pieninki, natomiast na wspomnianym bocznym grzbiecie – między innymi Stolarzówka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szutrowy

przymiotnik od: szuter

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuwaks

1. dawniej: czarna pasta do butów; szwarc;
2. dawniej: czarna farba do wąsów lub włosów;
3. środowiskowo: amfetamina; amfa, biel;
4. środowiskowo: marihuana; marycha, trawka, gandzia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. czarna pasta do butów

(1.2) slang. amfetamina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szuwaksować

dawniej: nacierać buty szuwaksem (czarną pastą); szwarcować

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuwaksowaty

przypominający kolorem szuwaks (czarną pastę do butów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuwaksowy

→ szuwaks

Patrz:szuwaks

#### Źródła:

SJP.pl

# Szuwar

zbiorowisko roślinne, złożone z wysokich przeważnie jednoliściennych roślin np. trzcin, sitowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zarośla okalające brzegi jeziora, mokradła

(1.2) biol. strefa roślin (makrofitów) przybrzeżnych, występujących w litoralu jezior i rzek;

(1.3) biol. formacja ekologiczna roślin wodno-błotnych

Szuwar – strefa roślin przybrzeżnych (helofitów), występujących w litoralu jezior, rzek i wód przejściowych oraz ich dolinach. Wyróżnia się szuwar niski (bliżej brzegu), na który składają się głównie turzyce, oraz szuwar wysoki (budowany przez np. trzcinę, pałkę szerokolistną, oczeret jeziorny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szuwarowy

przymiotnik od: szuwar

przymiotnik

(1.1) przym. od szuwar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szułczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szw.

skrót od: szwedzki

skrót

(1.1) = szwedzki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwa

zredukowana samogłoska występująca w językach semickich i indoeuropejskich

rzeczownik, rodzaj żeński lub nijaki

(1.1) fonet. średnio centralna samogłoska zaznaczana w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem IPA4|ə.;

forma rzeczownika.

(2.1) rzad. D. lp. od szew

Szwa – w językoznawstwie, zwłaszcza w fonetyce i fonologii, określenie samogłoski średnio centralnej (zaokrąglonej lub niezaokrąglonej) znajdującej się w środku diagramu samogłoskowego, oznaczanej w międzynarodowym alfabecie fonetycznym symbolem ə lub inną samogłoski bliskiej tej pozycji. Dla przykładu w ortografii języka angielskiego litera a w wyrazie about reprezentuje szwę. W języku angielskim szwa występuje głównie w sylabach nieakcentowanych, ale w innych językach może pojawiać się częściej w sylabach akcentowanych. W polszczyźnie standardowej szwa nie występuje wcale. Można ją spotkać tylko w niektórych dialektach lokalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwab

1. pogardliwie o Niemcu; szkop (Szkop), prusak, pluder, helmut, Szwab;
2. regionalnie: karaluch

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Szwabii;

(1.2) pot. pejor. Niemiec

Szwabowie (niem. Schwaben, staroniem. Suaben) – lud germański stanowiący pierwotnie część związku plemiennego Alamanów, mieszkańcy Szwabii, historycznego regionu leżącego w dzisiejszych południowych Niemczech, we wschodniej części kraju związkowego Badenia-Wirtembergia (dawna Wirtembergia i Hohenzollernsche Lande) (luteranie) oraz w zachodniej części Bawarii – obecnie Rejencja Szwabia (niem. Regierungsbezirk Schwaben) (katolicy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwabacha

rodzaj pisma gotyckiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwabia

historyczna i etnograficzna kraina Niemiec

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. historyczna i etniczna kraina Niemiec, obecnie położona głównie na terenie Badenii-Wirtembergii, ale także części Bawarii oraz Szwajcarii i Francji;

Szwabia (niem. Schwaben) – niemiecka kraina historyczna. Elementem wyróżniającym i spajającym Szwabię jest dialekt szwabski, określany też jako odrębny język.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwabić

potocznie: kłamać, zmyślać, oszukiwać; ściemniać, kantować, kręcić

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwabka

pogardliwie o Niemce; Szkopka (szkopka), Szwabka, prusaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. mieszkanka Szwabii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwabowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwabski

przymiotnik

(1.1) dotyczący Szwabii, związany ze Szwabią

(1.2) pot. pogard. niemiecki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwaby

1. pogardliwie o Niemcu; szkop (Szkop), prusak, pluder, helmut, Szwab;
2. regionalnie: karaluch

## Integralne części miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 14

- Szwaby – część miasta Przeworsk
- Szwaby – część miasta Skawina
- Szwaby – część wsi Jamno w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Łowicz
- Szwaby – część wsi Mikluszowice w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia
- Szwaby – część wsi Buczków w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Rzezawa
- Szwaby – część wsi Dębno w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Dębno
- Szwaby – część wsi Poręba Żegoty w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Alwernia
- Szwaby – część wsi Odwiśle w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce
- Szwaby – część wsi Głogoczów w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Szwaby – część wsi Las w woj. małopolskim, w pow. oświęcimskim, w gminie Przeciszów
- Szwaby – część wsi Kurów w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Stryszawa
- Szwaby – część wsi Podstolice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Wieliczka
- Szwaby – część wsi Świętoniowa w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Przeworsk
- Szwaby – część wsi Siennów w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Zarzecze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwacz

mężczyzna zajmujący się zawodowo szyciem w szwalni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna, który zajmuje się szyciem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwaczka

1. kobieta zawodowo zajmująca się szyciem w szwalni;
2. dawniej: krawcowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zawodowo szyjąca w szwalni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwaczuszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. żart. szwaczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwadron

1. dowodzony przez rotmistrza pododdział kawalerii, liczebnością równy kompanii piechoty;
2. potocznie: oddział wojskowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. pododdział kawalerii będący odpowiednikiem kompanii lub batalionu w piechocie;

Szwadron – pododdział kawalerii będący odpowiednikiem kompanii w piechocie, baterii w artylerii. Dzielił się na plutony, a one z kolei na sekcje. Dowódcą szwadronu był zazwyczaj rotmistrz odpowiednik kapitana w innych rodzajach broni.

Podczas kampanii wrześniowej szwadron polskiej kawalerii liczył 111 żołnierzy (4 oficerów, 24 podoficerów i 83 szeregowych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwadronik

zdrobnienie od: szwadron

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwadronowy

przymiotnik od: szwadron

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szwadronem, dotyczący szwadronu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwagier

1. mąż siostry;
2. brat męża albo żony;
3. mąż szwagierki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) brat żony

(1.2) brat męża

(1.3) mąż siostry

(1.4) mąż szwagierki (siostry męża lub żony)

(1.5) żart. o mężczyźnie, który sypia z tą samą kobietą co inny mężczyzna

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwagierczak

nazwisko

Zbigniew Szwagierczak (ur. 3 czerwca 1956) – polski kierowca wyścigowy. Wywalczył 19 tytułów Mistrza Polski (8) i Wicemistrza Polski (11) w wyścigach płaskich, górskich i rajdach samochodowych. Startował w zespołach fabrycznych krajowych i zagranicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwagiereczka

zdrobniale o szwagierce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szwagierka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwagierek

siostra współmałżonka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwagierka

siostra współmałżonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) siostra żony lub męża

(1.2) żona szwagra

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwagierski

dawniej: szwagrowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwagrostwo

szwagier z żoną

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwagroszczak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. szwagier

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwagrowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żona szwagra

Relacja rodzinna (także relacja lub stosunek genealogiczny; pot. nazwa lub rodzaj pokrewieństwa i powinowactwa, nazewnictwo, nazwy członków rodziny) – nazwa i rodzaj stosunku zachodzącego między dwiema osobami należącymi do tej samej rodziny, a wynikającego z faktu filiacji i koicji (w genealogii) lub – szerzej – z pokrewieństwa i powinowactwa (w pozostałych naukach). Na relację taką mają również wpływ stopień pokrewieństwa i powinowactwa (pierwszy, drugi, trzeci itd.), różnica pokoleń oraz linia pokrewieństwa i powinowactwa (prosta i boczna, wstępna i zstępna). Relacje rodzinne oblicza się od jednej osoby, którą w genealogii można nazywać probantem, do innego członka jej rodziny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwagrowski

→ szwagier

Patrz:szwagier

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwagrowy

→ szwagier (dawniej); szwagierski (dawniej), szwagrowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwaj

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwaja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Poznań. noga

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. stopa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwajc.

skrót od: szwajcarski

skrót

(1.1) = szwajcarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwajcar

przestarzale: portier, odźwierny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obywatel Szwajcarii

(1.2) wojsk. członek Gwardii Szwajcarskiej

(1.3) hist. najemny żołnierz ze Szwajcarii

Szwajcarzy – wspólnota państwowa wywodząca się z ludów galijskich, alamanowskich oraz reckich zamieszkujący głównie Szwajcarię, posługujący się czterema językami (uwzględniając odmiany lokalne): niemieckim (65%) francuskim (20%) włoskim (15%) oraz retoromańskim. Poza Szwajcarią mieszkają głównie we Francji, Niemczech, Włoszech, Stanach Zjednoczonych i Kanadzie. Szwajcarzy wyznają głównie katolicyzm i protestantyzm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwajcareczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: Szwajcarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwajcaria

1. państwo w Europie ze stolicą w Bernie; Konfederacja Szwajcarska;
2. dzielnica Suwałk

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie ze stolicą w Bernie;

(1.2) człon obecny w nazwach wyróżniających się krajobrazowo obszarów

(1.3) geogr. park w Gliwicach;

Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (niem. Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft, fr. Suisse, Confédération suisse, wł. Svizzera, Confederazione Svizzera, romansz Svizra, Confederaziun Svizra) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązują szeroko stosowane formy demokracji bezpośredniej. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwajcarka

obywatelka Szwajcarii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Szwajcarii

Szwajcarka – schronisko turystyczne w Polsce położone w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim w gminie Mysłakowice.

Nazwa związana jest ze znajdującym się tutaj schroniskiem PTTK „Szwajcarka”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwajcarski

związany ze Szwajcarią

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Szwajcarią, dotyczący Szwajcarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwajcarsko-Polski

dotyczący Szwajcarii i Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwajcarskość

→ szwajcarski

Patrz:szwajcarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwajcowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwajdych

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwajkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwajsfus

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. med. grzybica stóp

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwajsować

gwarowo: spawać; szwejsować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. spawać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwalnia

duży zakład krawiecki lub dział fabryki odzieżowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład zajmujący się obróbką tkanin; pomieszczenie pełniące funkcję takiego zakładu lub miejsce, w którym się szyje;

Szwalnia – obecnie zakład krawiecki lub budynek, pomieszczenie przeznaczone do produkcji odzieży z tkanin i innych wyrobów włókienniczych. Wyposażone w maszyny szwalnicze. Często szwalnia wchodzi w skład wydziału wykończalni zakładu włókienniczego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwalnictwo

szycie na skalę przemysłową

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwalniczy

→ szwalnia, np. zakład szwalniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwalność

cecha nici przeznaczonych do szycia na maszynach szwalniczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwalny

przeznaczony do szycia, np. nici szwalne

przymiotnik

(1.1) kraw. dotyczący szycia, służący do szycia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwamka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. gąbka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwank

strata, poniesiona krzywda, ujma, uszczerbek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. krzywda, ujma, uszkodzenie, strata

(1.2) daw. cięcie, uderzenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwankować

psuć się, nie działać jak należy

czasownik niedokonany

(1.1) pot. źle funkcjonować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwarc

dawniej: czarna pasta do butów; szuwaks

Osoby o nazwisku Szwarc:

- Andrzej Jan Szwarc – polski prawnik karnista, nauczyciel akademicki, sędzia Trybunału Stanu
- Andrzej Stanisław Szwarc – polski historyk
- Andrzej Witold Szwarc – polski prawnik
- Bronisław Szwarc – polski lekkoatleta i działacz sportowy
- Juliusz Hibner (właśc. Dawid Szwarc) – polski działacz komunistyczny, oficer i urzędnik państwowy
- Halina Szwarc – polska działaczka podziemia i lekarz
- Henri Szwarc – francuski brydżysta
- Ilona Szwarc – polska fotograficzka
- Jeannot Szwarc – amerykański reżyser filmowy i telewizyjny
- Jan Szwarc – polski polityk, samorządowiec i nauczyciel, poseł na Sejm
- Jerzy Szwarc – polski pilot
- Jewgienij Szwarc – rosyjski pisarz, autor baśni teatralnych
- Krzysztof Szwarc – polski demograf i ekonomista
- Lew Szwarc – radziecki kompozytor muzyki filmowej
- Marek Szwarc – polski projektant, fotograf, kompozytor, producent telewizyjny, autor scenariuszy i muzyki
- Marek Szwarc – żydowski malarz i rzeźbiarz
- Michael Szwarc – polsko-żydowskie chemik
- Marian Szwarc – polski oficer żeglugi śródlądowej, twórca prawa wodnego, egzaminator
- Stanisław Szwarc – polski malarz, litograf
- Stanisław Szwarc-Bronikowski – polski publicysta, podróżnik i filmowiec
- Stefan Szwarc – polski aktor filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwarccharakter

potocznie:
1. osoba o złym, czarnym charakterze;
2. aktor grający taką postać

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwarcenowo

Szwarcenowo (niem. Schwarzenau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nowomiejskim, w gminie Biskupiec, nad jeziorem Trupel.

W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonowała placówka Straży Celnej „Szwarcenowo” a następnie placówka Straży Granicznej I linii „Szwarcenowo”.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szwarcgelber

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. lojalista austriacki z okresu zaborów

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwarcować

1. potocznie: przewozić nielegalnie, zwykle przez granicę;
2. dawniej: nacierać buty szwarcem (czarną pastą); szuwaksować

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwarcowy

→ szwarc; szuwaksowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwarcwald

pasmo górskie w Niemczech; Schwarzwald

Schwarzwald („czarny las”, Szwarcwald, „Selva Negra”) – zrębowe pasmo górskie w południowo-zachodnich Niemczech rozciągające się od południowego krańca do środka Badenii-Wirtembergii na długości około 160 km – od Waldshut-Tiengen na samym południu do Pforzheim na północy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwarcwaldzki

przymiotnik od: Szwarcwald

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Schwarzwaldem (Szwarcwaldem), dotyczący Schwarzwaldu (Szwarcwaldu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwargolić

potocznie: mówić po niemiecku; szprechać, szwargotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwargot

niezrozumiała, nieprzyjemnie brzmiąca mowa w obcym języku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. niezrozumiała, nieprzyjemnie brzmiąca mowa, zwłaszcza w języku niemieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwargotać

1. mówić w niezrozumiałym języku;
2. mówić po niemiecku; szwargolić, szprechać

czasownik niedokonany (dk. brak)

(1.1) mówić niezrozumiale w obcym języku, zwłaszcza niemieckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwargotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. niezrozumiała mowa w obcym języku, zwłaszcza niemieckim

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwarny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. ładny, przystojny, urodziwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwałek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwecja

państwo w Europie ze stolicą w Sztokholmie; Królestwo Szwecji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. państwo w Europie, położone w środkowej części Półwyspu Skandynawskiego;

(1.2) geogr. wieś koło Wałcza, miejsce spływów kajakowych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwecyjo

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Szwecja

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwed

1. klucz nastawny;
2. dawniej, gwarowo: duża skwarka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek narodowości szwedzkiej, obywatel Szwecji, mieszkaniec Szwecji

- Szwed – człowiek narodowości szwedzkiej
- Szwed – część wsi Kadzidło
- Aleksander Szwed – polski polityk
- Aleksandra Szwed – aktorka
- Dariusz Szwed – przewodniczący partii Zieloni 2004
- Franciszek Szwed – działacz polskiego ruchu narodowego
- Paweł Szwed – aktor
- Rafał Szwed – piłkarz grający na pozycji obrońcy, jednokrotny reprezentant Polski
- Stanisław Szwed – działacz samorządowy i poseł na sejm w latach 1938-39
- Stanisław Szwed – poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej III i V kadencji
- Tadeusz Szwed – fotograf, fotoreporter prasowy
- Tomasz Szwed – piosenkarz country
- Wasyl Szwed
- Władysław Szwed
- Zdzisław Szwed – samorządowiec
- Zuzanna Szwed – łyżwiarka figurowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szweda

1. klucz nastawny;
2. dawniej, gwarowo: duża skwarka

- Szweda – nazwisko
- Konrad Szweda (1912–1988) – ksiądz rzymskokatolicki, publicysta, więzień obozów koncentracyjnych
- Piotr Szweda (1933–2008) – generał dywizji Wojska Polskiego
- Bogdan Szweda (1967–2019) – polski muzyk bluesowy, gitarzysta, wokalista i kompozytor
- Bernard Szweda (ur. 1951) – polski polityk, samorządowiec, przedsiębiorca, poseł
- Paweł Szweda (ur. 1953) – polski lekkoatleta, średniodystansowiec, medalista mistrzostw Polski
- Wiesław Szweda (ur. 1954) – polski polityk, ekonomista, poseł
- Katarzyna Szweda (ur. 1990) – polska poetka i tłumaczka
- Andrzej Szweda-Lewandowski (ur. 1972) – polski biolog, leśnik i urzędnik państwowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwederowo

Szwederowo (Sweiderowo – 1789, Schwedenberg – 1818, Schwederowo – 1860, Schwedenhöhe) – jednostka urbanistyczna (osiedle) miasta Bydgoszczy, położona w jego południowej części, granicząca z bydgoskim miastem lokacyjnym, druga po Fordonie pod względem liczby mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szwedka

potocznie:
1. kula ortopedyczna z podparciem na łokieć;
2. rodzaj kurtki z ortalionu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta narodowości szwedzkiej lub obywatelka Szwecji

Szwedka – potok (również rzeka) w woj. małopolskim przebiegający przez gminy Ryglice oraz Tuchów. Ma długość 22,52 km i zlewnię o powierzchni 72,95 km². Szwedka jest prawobrzeżnym dopływem Białej Tarnowskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwedkowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwedowski

nazwisko

Szwedowski, Szwedowska – polskie nazwisko które w Polsce nosi ok. 351 mężczyzn i 398 kobiet (stan na listopad 2011)..

Znane osoby noszące to nazwisko:

- Henryk Szwedowski (ur. 1901, zm. 1946) – polski pilot wojskowy,
- Karol Szwedowski (ur. 1889, zm. 1941) – dyplomowany mistrz budowlany, pracownik kontraktowy na Westerplatte, jeden z cywilnych obrońców tej placówki w 1939,
- Krzysztof Szwedowski (ur. 1965) – były wiceprezes Najwyższej Izby Kontroli,
- Sławomir Szwedowski (ur. 1928, zm. 21 marca 2000) – polski ekonomista, profesor Instytutu Nauk Ekonomicznych Polskiej Akademii Nauk,
- Stefan Szwedowski (ur. 26 grudnia 1891 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 27 maja 1973 w Warszawie) – działacz związkowy i syndykalistyczny, uczestnik powstania warszawskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwedy

damskie spodnie charakteryzujące się szerokimi nogawkami i wysokim stanem

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. odzież. spodnie z prostymi, szerokimi nogawkami

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Szwedy – część wsi Wyczółki w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
- Szwedy – część wsi Wilcza Wola w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
- Szwedy – wieś w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jarocin
- Szwedy – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Słupia Konecka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwedziak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. Szwed

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwedzki

związany ze Szwecją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Szwecją lub Szwedami, dotyczący Szwecji lub Szwedów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język urzędowy Szwecji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwedzko

przysłówek

(1.1) na sposób szwedzki, po szwedzku

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwedzko-Polski

dotyczący Szwecji i Polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwedzkojęzyczny

1. posługujący się językiem szwedzkim;
2. napisany w języku szwedzkim;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się językiem szwedzkim

przymiotnik

(1.1) posługujący się językiem szwedzkim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem szwedzkim

(1.3) spisany, stworzony w języku szwedzkim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwedzkość

→ szwedzki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co szwedzkie; szwedzki charakter czegoś

Patrz:szwedzki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwej

potocznie: żołnierz zasadniczej służby wojskowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Szweja

ryba z rodziny karpiowatych, żyjąca w wodach stojących i rzekach zachodniej Europy; piekielnica

Piekielnica, szweja, bystrzanka (Alburnoides bipunctatus) – gatunek słodkowodnej ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwejk

1. bohater powieści Jaroslava Haška "Przygody dobrego wojaka Szwejka (podczas wojny światowej)";
2. człowiek niepozorny, chroniący się przed biurokracją sprytem i szyderstwem

Józef Szwejk (cz. Josef Švejk) – postać fikcyjna, główny bohater antywojennej powieści czeskiego pisarza Jaroslava Haška Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej i jej licznych ekranizacji.

Szwejk – żołnierz Armii Austro-Węgier – jest symbolem postawy antymilitarnej i antywojennej, niepozornym człowiekiem potrafiącym bronić się przed cesarsko-królewską biurokracją dzięki swemu sprytowi i umiejętności szyderstwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwejkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwejsować

gwarowo: spawać; szwajsować

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwelice

Szwelice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Karniewo.

Wieś duchowna położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie makowskim ziemi różańskiej województwa mazowieckiego. W 1785 roku wchodziła w skład klucza czarnostowskiego biskupstwa płockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szwendać

szwendać się - chodzić, jeździć w różne miejsca bez celu; wałęsać się, włóczyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwendanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szwendać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwendanina

potocznie: szwendanie się

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwenk

szybki obrót kamery filmowej

Szwenk (z niem. schwenken „odchylać, wywijać, zmieniać kierunek”) – zwrot używany w żargonowej terminologii filmowej.

- Jest to ruch kamerą, najczęściej najazd, odjazd, panorama lub np. ruch prowadzący do rozmazania obrazu.
- W żargonie operatorów może również oznaczać filmowanie kamerą „z ręki”.
- „Szwenkrączka” to także nazwa rączki głowicy statywu, na której zamontowana jest kamera, umożliwiająca operatorowi wykonywanie pożądanego ruchu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwenkier

asystent kamerzysty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) operator kamery filmowej

Operator kamery, drugi operator, potocznie szwenkier (od szwenk) lub kamerzysta – najbliższy współpracownik operatora filmowego, pod jego kierownictwem własnoręcznie obsługujący kamerę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwert

szwerta; ruchoma deska lub płyta opuszczana do wody przez szparę w kilu łodzi żaglowej w celu powiększenia bocznego oporu wody

Miecz nazywany dawniej też szwert lub szwerta – ruchomy płat nośny, element konstrukcyjny żaglowych jednostek pływających. Dzięki swoim własnościom hydrodynamicznym umożliwiający żeglugę kursami ostrymi. Zadaniem miecza jest ograniczanie znoszenia bocznego (dryfu) jednostki przy wietrze innym niż prosto z rufy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwerta

szwert; ruchoma deska lub płyta opuszczana do wody przez szparę w kilu łodzi żaglowej w celu powiększenia bocznego oporu wody

Miecz nazywany dawniej też szwert lub szwerta – ruchomy płat nośny, element konstrukcyjny żaglowych jednostek pływających. Dzięki swoim własnościom hydrodynamicznym umożliwiający żeglugę kursami ostrymi. Zadaniem miecza jest ograniczanie znoszenia bocznego (dryfu) jednostki przy wietrze innym niż prosto z rufy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwestera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. siostra

#### Źródła:

Wiktionary

# Szweykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwiec

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. śrpol. szewc

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwieciech

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwigermatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. teściowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwigerojciec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. teść

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwigrowie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. teściowie

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwindel

przekręt, oszustwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. nieuczciwy interes

Szwindel (ang. Swindle) – kanadyjsko-amerykańska komedia przygodowa z 2013 roku, napisana przez Eric Freisera, Billa Motza i Boba Rotha oraz wyreżyserowana przez Jonathana Judge'a. Wyprodukowany przez Pacific Bay Entertainment i Nickelodeon Productions. Film jest luźno oparty na podstawie książki Gordona Kormana Swindle wydanej w 2008 roku. Główne role w filmach zagrali Noah Crawford, Chris O’Neal, Jennette McCurdy, Noah Munck, Ariana Grande i Ciara Bravo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwindelek

zdrobnienie od: szwindel

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwindlarz

ten, kto robi szwindle; oszust, szachraj

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwob

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pogard. szwab, szkop

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. ent. czarny karaluch

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwoczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. krawcowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwoleżer

1. francuski żołnierz lekkiej kawalerii od XVI do XIX wieku;
2. polski żołnierz kawalerii w okresie międzywojennym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polski żołnierz gwardii pod dowództwem Napoleona

Szwoleżerowie, lekkokonni (z fr. chevau-légers, od cheval – koń i léger – lekki) – formacja wojskowa lekkiej kawalerii. Jako pierwszy ten rodzaj wojska wyodrębnił Ludwik XII Walezjusz w 1498 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szwong

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. rozpęd

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwóngować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. działać, funkcjonować

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwung

gwarowo, potocznie: zapał, entuzjazm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. pęd, zapał, energia do działania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szwy

1. chirurgiczny sposób opatrzenia rany;
2. miejsce złączenia nićmi kawałków tkaniny;
3. miejsce zespolenia dwóch kości tkanką łączną;
4. połączenie brzegów przedmiotów metalowych poprzez spawanie lub nitowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwyc

krowa hodowana na terenach alpejskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Szwyćcy

zaimek nieokreślony, odpowiadający rodzajowi męskoosobowemu

(1.1) stpol. wszyscy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwyce

krowa hodowana na terenach alpejskich

Brown Swiss (Braunvieh) – rasa bydła ogólnoużytkowego, pochodząca ze Szwajcarii. Charakteryzuje się jednolicie brązowym umaszczeniem o różnych odcieniach.

Wysokość w kłębie buhajów wynosi 146-155 cm (średnio 150 cm), a krów - 135-139 cm (średnio 137 cm). Obwód klatki piersiowej buhajów wynosi 246 cm, a krów - 204 cm. Masa ciała buhajów wynosi 950-1100 kg, a krów - 550-720 kg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szwycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Schwyzem, dotyczący Schwyzu, pochodzący ze Schwyzu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwylówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kubek z wodą do wytwarzania pary przez polanie gorących rusztów w piekarni

#### Źródła:

Wiktionary

# Szwyncka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wagary

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyb

1. w budownictwie: obudowany lub nieobudowany pionowy kanał, w którym porusza się dźwig; szacht windowy, wieża wyciągowa;
2. w górnictwie: pionowe lub pochyłe wyrobisko, prowadzące z powierzchni do złoża w głąb ziemi, wyposażone w różnego rodzaju urządzenia do opuszczania i wywożenia na powierzchnię górników, wydobywania kopalin, odwadniania złoża, przewietrzania kopalni itp.; szacht;
3. w górnictwie: otwór wiertniczy przygotowany do wydobywania ropy naftowej (szyb naftowy) lub do eksploatacji gazu ziemnego (szyb gazowy); odwiert;
4. w technice: wnętrze wielkiego pieca hutniczego; szacht;
5. dawniej: kopalnia;
6. dawniej: latawiec (zabawka dziecięca);
7. dawniej: lecenie, latanie; lot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pionowy sztuczny kanał w ziemi, budynku, itp.

(1.2) górn. szyb (1.1) wraz z instalacją naziemną, niezbędną do prowadzenia wydobycia lub innych podziemnych prac

(1.3) pionowa komora grzejna pieca

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: szyba

- szyb (górnictwo)
- szyb (w budynkach)
- szyb naftowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyba

płyta ze szkła przymocowywana do ramy lub uchwytu, wstawiana zwykle w okno lub drzwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) płyta ze szkła;

Szyba – przezroczysta tafla, zwykle szklana, przymocowana do ramy lub uchwytu. Najczęściej umieszczana w oknie bądź w drzwiach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybciej

stopień wyższy od przysłówka: szybko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybciuteńki

zdrobnienie od: szybki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: szybki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybciutki

zdrobnienie od: szybki

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: szybki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybeczka

zdrobnienie od: szyba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szybka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybenicki

przymiotnik od: Szybenik (miasto w Chorwacji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szybenikiem, dotyczący Szybeniku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybenik

miasto w Chorwacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Chorwacji, w środkowej Dalmacji;

Szybenik (chorw. Šibenik, wł. Sebenico, niem. Sibenning, węg. Szebenikó) – miasto w Chorwacji, stolica żupanii szybenicko-knińskiej, siedziba miasta Szybenik. Jest położone w środkowej Dalmacji, nad ujściem rzeki Krka do Morza Adriatyckiego. W 2021 roku liczyło 31 115 mieszkańców.

Szybenik jest politycznym, kulturalnym, komunikacyjnym i turystycznym centrum swojego regionu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyber

1. zasuwa do regulacji ciągu powietrza w kominie;
2. typ zasuwanych drzwiczek pieca;
3. łopata o długim trzonku służąca do wkładania pieczywa do pieca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zasuwa w kominie regulująca przepływ powietrza

(1.2) zasuwane drzwiczki w piecu

(1.3) łopata do wsuwania do pieca pieczywa

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. techn. zasuwa, rygiel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyberdach

okno w dachu samochodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. rodzaj okna zainstalowanego w dachu samochodu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybik

małe wyrobisko górnicze służące do rozpoznawania złoża przez poszukiwaczy

Szybik – rodzaj wyrobiska górniczego swoją budową przypomina szyb, jednak nie łączy wyrobisk podziemnych z powierzchnią, lecz poszczególne poziomy kopalni ze sobą. Istnienie szybików było uzasadnione przez ograniczoną długość lin stosowaną w pierwszych urządzeniach wyciągowych, jak np. w kieratach konnych. Zadaniem szybików było więc umożliwienie górnikom eksploatacji złoża znajdującego się poza zasięgiem maszyn wyciągowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szybilski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybka

niewielka szyba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała szyba

forma przymiotnika.

(2.1) ż. lp. od: szybki

## Integralne części miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Szybka – część miasta Radziejów
- Szybka – część wsi Czołówek w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybki

1. prędki;
2. niezwłoczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) poruszający, odbywający się z dużą prędkością

(1.2) pokonujący dużą odległość w krótkim czasie

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: szybka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybko

przysłówek

(1.1) z dużą prędkością

(1.2) tak, że pokonuje dużą odległość w krótkim czasie

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: szybka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szybko-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwsza część wyrazów złożonych wskazująca, że to, co jest nazwane drugim członem, jest szybkie lub szybko wykonywane

#### Źródła:

Wiktionary

# Szybkobiegaczka

→ szybkobiegacz

Patrz:szybkobiegacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybkobieżnia

rzadko: szybkobieżna powierzchnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybkobieżniak

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. tramwaj szybkobieżny

#### Źródła:

Wiktionary

# Szybkobieżny

mogący rozwijać dużą prędkość

przymiotnik jakościowy

(1.1) o pojazdach, urządzeniach: mogący rozwijać dużą prędkość

(1.2) o maszynach: mający dużą prędkość obrotową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybkonogi

taki, który szybko biega; chyżonogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybkoobrotowy

mogący rozwijać dużą prędkość obrotową

przymiotnik

(1.1) mający szybkie obroty, szybko wirujący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybkość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha charakteryzująca obiekty poruszające się szybko lub dziejące się szybko

(1.2) fiz. wartość skalarna charakteryzująca ruch i prędkość;

Szybkość – termin niejednoznaczny określający tempo zmian w czasie lub wielkość fizyczną.

Przykłady stosowania terminu szybkość:

1. Zmiana dowolnej wielkości w jednostce czasu
   - szybkość skanowania – kartek na minutę
   - szybkość procesora – taktów na sekundę, operacji na sekundę
   - szybkość odpowiadania

   #### Źródła:

   Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybkoschnący

taki, który szybko schnie

przymiotnik

(1.1) chem. o farbach, lakierach: taki, który szybko schnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybkościomierz

przestarzale: miernik prędkości; prędkościomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przyrząd służący do pomiaru szybkości

- prędkościomierz (lotnictwo)
- prędkościomierz (motoryzacja)
- prędkościomierz kontrolny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybkościowiec

1. osoba pracująca bardzo szybko i wydajnie; przodownik pracy;
2. sportowiec, którego najmocniejszą stroną jest szybkość

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybkościowy

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się wysoką szybkością; działający szybko

#### Źródła:

Wiktionary

# Szybkoskrzydły

rzadko: szybko fruwający, latający

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybkostrzelność

cecha broni palnej określająca liczbę możliwych do oddania strzałów w jednostce czasu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. liczba strzałów możliwa do oddania z broni w danej jednostce czasu;

Szybkostrzelność – liczba strzałów, jaką dana broń palna może oddać w ciągu określonego czasu (najczęściej minuty).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybkostrzelny

taki, z którego można oddać dużą liczbę strzałów w jednostce czasu

przymiotnik

(1.1) o broni palnej: mogący dać dużą liczbę strzałów w określonej, krótkiej jednostce czasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybkowar

urządzenie do szybkiego gotowania potraw pod ciśnieniem

Szybkowar – szczelny garnek, w którym w czasie gotowania potraw następuje wzrost ciśnienia. Powoduje to wzrost temperatury wrzenia wody i przyspieszenie procesu gotowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szybkowiążący

taki, który szybko wiąże (np. klej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybkozamykacz

zacisk umożliwiający szybki montaż i demontaż kół bez użycia śrub

Szybkozamykacz (zacisk mimośrodowy) – część rowerowa zastępująca zwykłe mocowanie na śruby. Używana w piastach i wspornikach podsiodłowych. Pozwala na szybszą i łatwiejszą wymianę kół lub regulację wysokości siodełka bez potrzeby użycia specjalistycznych kluczy, choć z innego punktu widzenia pozwala też na łatwiejszą ich kradzież.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szybkozmienny

1. taki, który ulega szybkim zmianom;
2. o urządzeniach: rejestrujący szybkie zmiany zjawisk fizycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybkozłącze

rodzaj złącza hydraulicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybkozłączka

rodzaj złączki do kabli

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fot. plastikowy lub metalowy element przykręcany od spodu do aparatu, a następnie zatrzaskiwany w głowicy statywu

Szybkozłączka, szybkozłącze – rodzaj połączenia, które umożliwia łatwe i szybkie połączenie przewodu z zaworem lub dwóch przewodów. Rozłączenie i połączenie nie wymaga użycia dodatkowych narzędzi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybolet

hasło rozpoznawcze zawierające wyrazy lub zgłoski, których cudzoziemiec nie potrafi wymówić; szibolet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hasło rozpoznawcze ułożone tak, by zawierało zgłoski, których nie potrafi poprawnie wypowiedzieć cudzoziemiec;

Szybolet (hebr. ‏שִׁבֹּלֶת‎) – znak rozpoznawczy, często wyraz lub hasło zawierające charakterystyczną dla danego języka głoskę, której cudzoziemiec, obcy nie potrafi wymówić.

Historycznie w języku hebrajskim słowo szibbōlet, oznaczające „powódź”, „strumień” lub „kłos”, było wymawiane inaczej przez Gileadczyków i Efraimitów, co pozwalało na łatwe odróżnienie przedstawicieli tych dwóch nacji i wymordowanie Efraimitów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybować

poruszać się w powietrzu, latać bez użycia napędu

czasownik

(1.1) lotn. latać szybowcem

(1.2) unosić się w powietrzu jak szybowiec, wykorzystując prądy wznoszące

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szybować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szybowice

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) geogr. wieś w Polsce w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik;

Szybowice (niem. Schnellewalde) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Prudnik. Historycznie leży na Górnym Śląsku, na ziemi prudnickiej. Położona jest na pograniczu Gór Opawskich i Obniżenia Prudnickiego, będącego częścią Niziny Śląskiej. Przepływa przez nią struga Potoczyna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybowiec

statek powietrzny poruszający się w powietrzu bez użycia napędu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot bez własnego napędu, utrzymujący się dzięki wstępującym prądom powietrza oddziałującym na skrzydła;

Szybowiec – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), o stałych powierzchniach nośnych, zdolny do długotrwałego lotu ślizgowego bez użycia własnego napędu. Nie jest napędzany silnikiem, a uzyskuje swoją siłę nośną w locie głównie na skutek zjawisk aerodynamicznych występujących na jego powierzchniach, pozostających w niezmiennym położeniu podczas ustalonych warunków lotu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybowisko

lotnisko szybowcowe

Szybowisko – lotnisko przeznaczone do startów i lądowań szybowców. Mogą z niego korzystać także lekkie samoloty pasażerskie. Kluczową rolę przy wyborze miejsca na szybowisko odgrywają warunki terenowe i termiczne, które w jak największym stopniu powinny sprzyjać lotom na szybowcach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szybownictwo

1. budowanie szybowców;
2. latanie szybowcami

Szybownictwo – dyscyplina lotnictwa sportowego wykonywana na szybowcach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szybowniczka

→ szybownik

Patrz:szybownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybownik

konstruktor lub pilot szybowców

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lotn. lotnik szybowcowy

Szybownik (Diplomys) – rodzaj ssaków z podrodziny kolczaków (Echimyinae) w obrębie rodziny kolczakowatych (Echimyidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szybowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybowy

1. związany z szybem, np. piec szybowy, wieża szybowa;
2. związany z szybą

przymiotnik

(1.1) związany z szybem, dotyczący szybu

(1.2) związany z szybą, dotyczący szyby

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) górn. górnik ładujący wózki z urobkiem do szybu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szybrowy

1. w żeglarstwie: miecz szybrowy - ruchomy płat nośny pozwalający na skuteczną żeglugę na kursach ostrych;
2. → szyber

Patrz:szyber

#### Źródła:

SJP.pl

# Szybszy

stopień wyższy od przymiotnika: szybki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyc

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie śląskim

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kraw. wykonywać odzież, ubrania, także wyszycie, haft na czymś

(1.2) łączyć brzegi czegoś (np. tkaniny, skóry) za pomocą igły i nici

(1.3) daw. nadawać szybki lot przebijający (przeszywający) powietrze

(1.4) przest. pokrywać, poszywać czymś jakąś powierzchnię

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyce

1. wieś w województwie małopolskim;
2. wieś w województwie śląskim

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Szyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, siedziba gminy Wielka Wieś
- Szyce – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Pilica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szych

nić bawełniana owinięta metalowym drucikiem, używana do haftowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Szycha

dygnitarz, ważna osobistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zgrub. od szyszka

(1.2) pot. osoba bardzo ważna i wpływowa, na wysokim stanowisku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szychowiak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Julia Szychowiak − polska poetka
- Mirka Szychowiak − polska poetka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szychowice

Szychowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Mircze.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Mircze. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 512 mieszkańców i była czwartą co do wielkości miejscowością gminy.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Maksymiliana Kolbego w Cichoborzu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szychowo

Szychowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie golubsko-dobrzyńskim, w gminie Kowalewo Pomorskie.

W czasach krzyżackich należało do komturstwa kowalewskiego. Zwane było Schichau i Seykaw.W 1885 roku wieś zamieszkiwało 113 osób, w większości katolików.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szychowski

nazwisko

- Aleksander Szychowski (1890–1970), inżynier, oficer saperów Armii Imperium Rosyjskiego, generał brygady Wojska Polskiego
- Artur Szychowski (1979–), karateka, kick-boxer w formule w formule K-1, reprezentant Polski, trener sportów walki
- Dawid Szychowski (1982-), polski rabin. Od września 2015 rabin Łodzi
- Jan Szychowski (1890–1960), polski emigrant w Argentynie, wynalazca i założyciel przedsiębiorstwa produkującego yerba mate Amanda
- Julian Szychowski (1876–1951), adwokat, senator w II RP, honorowy obywatel Grudziądza
- Konrad Szychowski (1986-), polski naukowiec, specjalizujący się w neurobiologii, neurotoksykologii i biologii komórki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szychowy

przymiotnik od: szych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szychta

1. zmiana robocza w kopalni
2. dawniej: warstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. środ. górn. czas pracy jednej zmiany górników w kopalni

(1.2) środ. górn.

(1.4) przest. stos bali, desek układanych końcami na krzyż

(1.5) przest. kuglarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyciaczuang

miasto w Chinach; Shijiazhuang

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szyć., nazwa czynności

(1.2) odczasownikowy od|szyć., nazwa efektu czynności

Szycie – sposób łączenia miękkich materiałów (tkanin, skór) za pomocą igły i nici. Technika ta znana jest człowiekowi od czasów paleolitu (30 tys. lat p.n.e.) i poprzedziła tkanie.

Najczęściej stosuje się szycie maszynowe, np. w przemyśle odzieżowym, a także przy produkcji żagli, pościeli, zasłon itp. Szycie ręczne spotyka się coraz rzadziej w gospodarstwach domowych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydera

potocznie: szyderstwo;
1. żart, w którym ktoś jest wykpiwany, ośmieszany; drwina, kpina;
2. żartowanie, naśmiewanie się z kogoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szyderstwo

(1.2) reg-pl|Poznań. drwina, kpina, impreza satyryczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyderca

ktoś szyderczy; osoba komentująca coś w sposób zgryźliwy i uszczypliwy dla odbiorcy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek szydzący z kogoś lub czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyderczo

przysłówek

(1.1) w sposób szyderczy, ironicznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyderczo-Patetyczny

szyderczy i patetyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyderczość

cecha osoby, filmu itp. wyrażających kpinę, szyderstwo, wyśmiewających się z kogoś lub z czegoś; prześmiewczość, cyniczność, złośliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyderczy

właściwy dla szydercy, szyderstwa

przymiotnik

(1.1) wyrażający kpinę, szyderstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyderczyni

→ szyderca; ironistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyderka

zdrobnienie od: szydera

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyderstwo

drwina, ośmieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) złośliwy, dotkliwy żart, drwina, kpina, urąganie

Szyderstwo – zróżnicowana forma komunikacji interpersonalnej wyrażająca drwiący stosunek do danej osoby lub społeczności, ewentualnie jakiegoś przedmiotu, nacechowana dodatkowo lekceważeniem albo pogardą.

Szyderstwo jest trwałym elementem zdrowych relacji między ludźmi (nie zawsze musi mieć charakter agresywny), ale może też stanowić źródło różnorodnych konfliktów. Może być wyrażane śmiechem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szydełkarka

maszyna dziewiarska

Szydełkarka – maszyna dziewiarska realizująca technikę dziania określaną jako "technikę szydełkowania w układzie rządkowym". Szydełkarki wytwarzają dzianiny rządkowe. Szydełkarki pracują igłami języczkowymi, chociaż niektórzy producenci maszyn wprowadzają maszyny pracującymi igłami dwudzielnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szydełkarski

→ szydełkarstwo, → szydełkarz

Patrz:szydełkarstwo, → szydełkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydełkarstwo

wytwarzanie dzianinowych rzeczy przy pomocy szydełka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydełkarz

osoba wytwarzająca dzianinowe rzeczy przy pomocy szydełka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydełko

1. metalowy lub plastikowy pręcik z haczykiem na jednym końcu, służący jako narzędzie do robienia dzianiny;
2. zdrobnienie od: szydło

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ręk. cienki pręcik wykonany z metalu, kości, drewna lub plastiku, z haczykowatym zakończeniem, służący do wytwarzania wyrobów tekstylnych

Szydełko – narzędzie zakończone haczykiem, służące do ręcznego wyrobu dzianiny poprzez przeciąganie nici przez pętelki (szydełkowanie). Dwa podstawowe typy szydełek to klasyczne (krótkie, proste) i tunezyjskie (długie jak druty do robótek, zakończone ogranicznikiem zapobiegającym zsuwaniu się robótki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szydełkować

szydłować;
1. wytwarzać ubranie przy pomocy szydełka; wyszydełkowywać;
2. środowiskowo: zaplatać dredy przy pomocy szydełka fryzjerskiego

czasownik przechodni

(1.1) ręk. wytwarzać wyroby tekstylne używając szydełka, robić na szydełku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szydełkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szydełkować.

Szydełkowanie – proces wyrobu dzianiny za pomocą szydełka. Szydełkowanie, podobnie jak robienie na drutach, polega na przeciąganiu przez siebie na różne sposoby pętelek nici. Różnica między szydełkowaniem a robieniem na drutach polega na tym, że przy szydełkowaniu aktywna jest zazwyczaj tylko jedna pętelka naraz, pętelki wykonane z tej samej długości nici są dłuższe i korzysta się tylko z jednego szydełka, zamiast dwóch lub więcej drutów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szydełkowaty

przypominający szydełko krawieckie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydełkowość

żartobliwie: rzecz zrobiona na szydełku krawieckim

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydełkowy

→ szydełko

przymiotnik

(1.1) rzem. wykonany szydełkiem, związany z robótkami wykonywanymi szydełkiem

Patrz:szydełko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szydlarz

1. w gwarze łowieckiej: jeleń lub kozioł mający długie i ostre rogi bez odnóg;
2. dawniej: osoba tworząca szydła

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydlasty

podobny do szydła; ostro zakończony; szydłowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydlica

1. ciernisty krzew lub drzewko z rodziny szakłakowatych; owoc tej rośliny; jujuba, głożyna
2. drzewo iglaste z rodziny cyprysowatych; kryptomeria

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szydlicowy

→ szydlica

Patrz:szydlica

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydlik

szydlik iglasty - gatunek słodkowodnej ryby z rodziny zbrojnikowatych; sum iglasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szydzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szydzić

wyśmiewać się z kogoś, drwić, odnosić z pogardą

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wyśmiewać się z kogoś, drwić, odnosić się z pogardą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szydłak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydłaty

dawniej: szydłowaty - przypominający kształtem szydło

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydło

przedmiot służący do przekłuwania twardego tworzywa; duża igła do szycia grubego materiału

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ostry kolec na trzonku;

(1.2) gruba igła

Szydło – narzędzie szewskie. Ma kształt cienkiego sztywnego ostrza osadzonego w uchwycie. Służy do przekłuwania skóry podczas szycia. Ostrze może być wyposażone w otwór do przewlekania nici, jak w igle do szycia. W zależności od przeznaczenia, końcówka ostrza może mieć różną grubość i kształt – np. proste i zakrzywione.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szydłobus

potocznie: autobus, którym poruszała się Beata Szydło w czasie kampanii wyborczej na urząd premiera

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. autobus wyborczy wykorzystywany w kampaniach polskiej polityk Beaty Szydło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szydłodzioby

1. mający dziób w kształcie szydła;
2. płatkonóg szydłodzioby - gatunek małego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydłosz

szydłosz cienki - gatunek mchu z rodziny krótkoszowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydłów

1. miasto w Polsce;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce, w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku wsi w Polsce

Szydłów – miasto w południowej Polsce, położone w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, siedziba gminy Szydłów.

Miasto królewskie w powiecie wiślickim województwa sandomierskiego w drugiej połowie XVI wieku. Prawa miejskie w latach 1329–1869 oraz ponownie od 1 stycznia 2019.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szydłować

szydełkować;
1. wytwarzać ubranie przy pomocy szydełka; wyszydełkowywać;
2. środowiskowo: zaplatać dredy przy pomocy szydełka fryzjerskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydłowatość

cecha zwierzęcia łownego mającego ostro zakończoną i pozbawioną odnóg część poroża

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydłowaty

przypominający kształtem szydło - metalowy kolec; szydlasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydłowczanin

mieszkaniec Szydłowca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydłowczanka

mieszkanka Szydłowca

#### Źródła:

SJP.pl

# Szydłówek

3 miejscowości w Polsce:

- Szydłówek – wieś w woj. łódzkim, w pow. pabianickim, w gminie Lutomiersk
- Szydłówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Szydłowo
- Szydłówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Szydłowiec
- Szydłówek – dzielnica Kielc

#### Źródła:

Wikipedia

# Szydłowianin

mieszkaniec Szydłowa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec miejscowości Szydłów lub Szydłowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szydłowianka

mieszkanka Szydłowa (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka miejscowości Szydłów lub Szydłowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szydłowiec

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w centralnej Polsce, w województwie mazowieckim;

(1.2) geogr. toponim, nazwa szeregu miejscowości i części miejscowości w Polsce;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szydłowiecki

dotyczący miasta Szydłowiec

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szydłowcem, dotyczący Szydłowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szydłowo

1. miasto na Litwie;
2. nazwa kilku wsi w Polsce

- Szydłowo – miasto na Litwie
- Szydłowo – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim, w gminie Szydłowo
- Szydłowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, w gminie Trzemeszno
- Szydłowo – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim, w gminie Szydłowo
- Szydłowo – gmina wiejska w województwie wielkopolskim, w powiecie pilskim
- Szydłowo – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie mławskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szydłowski

przymiotnik od: Szydłowo, Szydłowo Krajeńskie, Szydłów

Szydłowski (Jelita odmienne V) – polski herb szlachecki, odmiana herbu Jelita, z nobilitacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szydłowy

→ szydło

Patrz:szydło

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyfer

odmiana łupku

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyfon

cienka, przezroczysta tkanina jedwabna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) włók. cienka, przewiewna i półprzezroczysta tkanina o splocie płóciennym z mocno skręconych nitek jedwabnych lub bawełnianych, używana do produkcji bielizny, sukni, szali itp.

Szyfon – lekka, płócienna i prześwitująca tkanina lub siateczka, tkana naprzemiennie S- i Z- obrotami przędzy krepowej. Skręt w przędzy krepowej lekko marszczy tkaninę w obu kierunkach po utkaniu, nadając jej nieco rozciągliwości i lekkiej szorstkości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyfoniera

wysoka, wąska komoda z szufladami na bieliznę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mebl. rodzaj wysokiej, wąskiej komody z licznymi szufladami, przeznaczonej zwykle do przechowywania damskiej bielizny, biżuterii, galanterii, pasmanterii oraz innych dodatków stroju kobiecego;

(1.2) daw. niewielkie ozdobne pudełeczko do zawieszania na ścianie

(1.3) daw. woreczek na kobiece robótki

Szyfoniera – rodzaj wysokiej komody. Nazwa pochodzi od francuskiego słowa chiffonier oznaczającego gałganiarza, szmaciarza. Komoda służyła do przechowywania bielizny, biżuterii, wstążek, chusteczek i innych kobiecych drobiazgów. Jej nazwa ukształtowała się ze skojarzenia tych wyrobów pasmanteryjnych ze szmatkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyfonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od szyfon

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyfonowy

zrobiony z szyfonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyfr

1. ciąg liczb i/lub innych symboli stanowiących kod dostępu;
2. zapis tekstu za pomocą systemu umownych znaków, stosowany w celu zatajenia treści

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kod znaków, znany tylko niektórym osobom, umożliwiający im komunikację i zabezpieczający przekazywane informacje przed poznaniem przez inne osoby;

(1.2) kod, zazwyczaj ciąg cyfr, umożliwiający otwarcie niektórych zamków lub uruchomienie niektórych urządzeń

(1.3) pot. niezrozumiały tekst, niewyraźne pismo

Szyfr (inaczej kryptograficzny algorytm szyfrujący) – funkcja matematyczna wykorzystywana do szyfrowania tekstu jawnego lub jego deszyfrowania. Zazwyczaj jedna funkcja wykorzystywana jest do szyfrowania, a inna do deszyfrowania wiadomości. Wiadomość przed zaszyfrowaniem nazywana jest tekstem jawnym, zaś wiadomość zaszyfrowaną nazywamy szyfrogramem. Proces zamiany tekstu jawnego na szyfrogram nazywamy szyfrowaniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyfrant

osoba, która szyfruje, nadaje, odbiera i odczytuje tajną korespondencję podaną szyfrem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urz. wojsk. osoba, która zajmuje się nadawaniem, odbieraniem i odczytywaniem tajnej korespondencji podanej szyfrem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyfrantka

→ szyfrant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: szyfrant

Patrz:szyfrant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyfrator

narzędzie do kodowania wiadomości; koder

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyfrogram

1. informacja zapisana za pomocą szyfru; kryptogram;
2. łamigłówka, w której litery odgadywanych wyrazów ustawione w kolejności według odpowiadających im liczb tworzą rozwiązanie; szyfrowanka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zaszyfrowana wiadomość;

(1.2) rodzaj zadania umysłowego z zaszyfrowanym rozwiązaniem;

- szyfrogram – pojęcie z zakresu kryptografii
- szyfrogram – rodzaj rozrywki umysłowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyfrować

zapisywać coś za pomocą szyfru; przekazywać wiadomość, posługując się szyfrem

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) urz. wojsk. zapisywać lub przekazywać informacje za pomocą szyfru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyfrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szyfrować.

Szyfr (inaczej kryptograficzny algorytm szyfrujący) – funkcja matematyczna wykorzystywana do szyfrowania tekstu jawnego lub jego deszyfrowania. Zazwyczaj jedna funkcja wykorzystywana jest do szyfrowania, a inna do deszyfrowania wiadomości. Wiadomość przed zaszyfrowaniem nazywana jest tekstem jawnym, zaś wiadomość zaszyfrowaną nazywamy szyfrogramem. Proces zamiany tekstu jawnego na szyfrogram nazywamy szyfrowaniem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyfrowanka

łamigłówka, w której litery odgadywanych wyrazów ustawione w kolejności według odpowiadających im liczb tworzą rozwiązanie; szyfrogram

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyfrówka

w gwarze środowiskowej: depesza szyfrowana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. depesza szyfrowana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyfrowy

przymiotnik od: szyfr

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyfunt

1. dawna jednostka miary ciał sypkich równa ponad dwóm cetnarom;
2. niemiecka jednostka wagi równa około 170 kg

#### Źródła:

SJP.pl

# Szygówek

Szygówek – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Pułtusk. Ma status sołectwa. Leży nad Narwią.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wojciecha w Zambskach Kościelnych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szyguła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyici

wyznawcy jednego z odłamu islamu

Szyizm (od arab. شيعة علي, szī'at Ali – stronnictwo Alego) – obok sunnizmu i charydżyzmu jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu, drugi po sunnizmie co do liczby wyznawców.

W Polsce często używa się określenia szyizm na będący jego największym odłamem imamizm. Mniejszość szyicka zamieszkuje także Polskę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyicki

→ szyita

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z szyitami lub szyizmem

Patrz:szyita

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyita

1. członek odłamu wyznawców islamu uznającego Koran za jedyne źródło objawienia, a odrzucającego Sunnę;
2. żartobliwie: osoba z bardzo rozwiniętymi mięśniami szyi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. wyznawca szyizmu, szyickiego nurtu w islamie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyitka

→ szyita

Patrz:szyita

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyityzm

szyizm;
1. doktryna religijna szyitów;
2. szyicki ruch religijny

Szyizm (od arab. شيعة علي, szī'at Ali – stronnictwo Alego) – obok sunnizmu i charydżyzmu jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu, drugi po sunnizmie co do liczby wyznawców.

W Polsce często używa się określenia szyizm na będący jego największym odłamem imamizm. Mniejszość szyicka zamieszkuje także Polskę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyizm

szyityzm;
1. doktryna religijna szyitów;
2. szyicki ruch religijny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. doktryna religijna szyitów, jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu;

Szyizm (od arab. شيعة علي, szī'at Ali – stronnictwo Alego) – obok sunnizmu i charydżyzmu jeden z trzech głównych nurtów współczesnego islamu, drugi po sunnizmie co do liczby wyznawców.

W Polsce często używa się określenia szyizm na będący jego największym odłamem imamizm. Mniejszość szyicka zamieszkuje także Polskę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyja

u człowieka i niektórych zwierząt: część ciała łącząca głowę z tułowiem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. część ciała łącząca głowę z korpusem

(1.2) przest. węższa część butelki (zwykle zdrobn. szyjka)

Szyja – część ciała oddzielająca głowę od tułowia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyjeczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szyjka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyjewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyjka

1. zdrobnienie od: szyja
2. górna, zwężająca się część butelki, karafki itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: szyja

(1.2) górna, wąska część butelki, dzbanka lub konewki

(1.3) muz. pot. gryf

(1.4) med. zob. szyjka macicy.

- Szyjka macicy
- Inna nazwa gryfu instrumentów muzycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyjny

przymiotnik od: szyja; szyjowy (przestarzałe)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szyją, dotyczący szyi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyjowy

przestarzałe: szyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyk

1. określony porządek, sposób ustawienia;
2. wytworność; elegancja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) określony porządek – rzeczy, osób lub pojęć

(1.2) elegancja w stroju i zachowaniu

- szyk (niem. Schick) – ustalony porządek ustawienia ludzi, zwierząt, pojazdów, wojsk
- Szyk – wieś w woj. małopolskim, pow. limanowskim, gminie Jodłownik
- Artur Szyk – artysta polski żydowskiego pochodzenia

Zobacz też: szyk wyrazów, szyk przestawny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szykana

1. (zwykle w liczbie mnogiej) nękanie, dokuczanie komuś, utrudnianie komuś działania, ciągłe stawianie przeszkód;
2. sztuczna przeszkoda na torze wyścigu samochodowego, drodze, wymuszająca zmniejszenie prędkości

#### Źródła:

SJP.pl

# Szykanować

nękać kogoś, dokuczać komuś, utrudniać komuś działania, ciągle stawiać przeszkody; prześladować kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Szykanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szykanować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szykany

potocznie: to, co służy spotęgowaniu elegancji, wystawności czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyki

wojsko ustawione w określonym porządku; szeregi

#### Źródła:

SJP.pl

# Szykny

gwarowo: szykowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szykoń

szykoń metaliczny, szykoń czarny - gatunki chrząszczy z rodziny biegaczowatych

Szykoń (Pterostichus) – rodzaj owadów z rzędu chrząszczy. Podobnie jak inne biegaczowate są to owady drapieżne, ale potrafią pobierać także pokarm roślinny, co powoduje, że mogą powodować straty w uprawach roślinnych.

W Polsce występują m.in.:

- szykoń macer (Pterostichus macer)
- szykoń owłosiony (Pterostichus pilosus)
- szykoń metaliczny (Pterostichus metallicus)
- szykoń czarny (Pterostichus niger)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szykować

1. przygotowywać, przyrządzać
2. szykować się - przygotowywać się

czasownik niedokonany

(1.1) przygotować i/lub zaplanować

(1.2) przygotować kogoś do wykonania danej czynności

czasownik zwrotny szykować się

(2.1) przygotować się do wykonania danej czynności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|szykować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Szykowniej

stopień wyższy od przysłówka: szykownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szykowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: szykowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Szykowny

elegancki, gustowny (np. szykowna kreacja, szykowna kobieta)

przymiotnik

(1.1) elegancki, zachowujący się lub ubierający się elegancko

(1.2) świadczący o elegancji lub dobrym guście

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ładny

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. sprawny, zaradny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyksa

sziksa; w środowisku żydowskim:
1. młoda Żydówka niewykonująca praktyk religijnych;
2. nieżydowska dziewczyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Szykuła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyld

1. tablica nad sklepem, zakładem rzemieślniczym informująca o firmie, rodzaju sprzedawanych towarów lub wykonywanych usług
2. przenośnie: nazwa wykorzystywana dla jakichś celów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tablica informacyjna z nazwą umieszczona nad wejściem do sklepu lub zakładu usługowego

(1.2) publ. przen. nazwa, hasło wykorzystywane w działaniu; instytucja, w imieniu której się występuje

(1.3) bud. okucie drzwiowe otaczające klamkę lub przykrywające zamek

(1.4) gw-pl|Śląsk Cieszyński. daszek u czapki

Szyld – tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe informujące o działalności prowadzonej na nieruchomości, na której ta tablica reklamowa lub urządzenie reklamowe się znajduje. Może znajdować się przy wejściu do sklepu, warsztatu, instytucji lub innego podobnego punktu. Regulacje dotyczące umieszczania nośników reklamowych na elewacjach zależą od planu miejscowego lub uchwały krajobrazowej, a dla szyldów istnieje różnorodność form, takich jak tablice, kasetony, semafory, szyldy ażurowe, flagi, markizy czy szyldy wolnostojące. Przy wyborze szyldu ważne jest uwzględnienie czytelności, estetyki i komunikatu, aby przyciągnąć klientów, unikając przy tym nadmiernego natręctwa czy nieczytelności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyldak

nazwisko

Szyldak (niem. Schildeck) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda

Wieś leży przy DK7.

Siedziba sołectwa.

Do 1954 siedziba gminy Szyldak. W latach 1954–1971 wieś należała i była siedzibą władz gromady Szyldak, po jej zniesieniu w gromadzie Rychnowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyldoza

pogardliwie: wypełnianie miejsc publicznych wszelkiego rodzaju reklamami, np. bilbordami, szyldami reklamowymi itp.; reklamoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyldwach

wartownik, strażnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. żołnierz stojący na warcie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyldziarski

→ szyldziarz, → szyldziarstwo

Patrz:szyldziarz, → szyldziarstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyldziarz

wytwórca szyldów

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyldzik

zdrobnienie od: szyld

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. szyld

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyler

Johann Christoph Friedrich von Schiller - niemiecki poeta, filozof, historyk, estetyk, teoretyk teatru i dramaturg

#### Źródła:

SJP.pl

# Szylerowski

taki jak u Szylera (Schillera); schillerowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyling

1. jednostka monetarna Kenii (1 szyling kenijski = 100 centów);
2. jednostka monetarna Somalii (1 szyling somalijski = 100 centów);
3. jednostka monetarna Tanzanii (1 szyling tanzański = 100 centów);
4. jednostka monetarna Ugandy (1 szyling ugandyjski = 100 centów);
5. niedawna jednostka monetarna Austrii (1 szyling austriacki = 100 groszy), zastąpiona w 2002 r. przez euro;
6. moneta angielska używana przed 1971 r., równa wartości 1/20 funta szterlinga

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta kilku krajów afrykańskich;

(1.2) hist. monet. waluta Austrii;

(1.3) hist. moneta angielska;

Szyling – oficjalna jednostka monetarna w Kenii, Somalii, Tanzanii i Ugandzie. Jako odrębna waluta występuje też w nieuznawanym przez społeczność międzynarodową Somalilandzie.

Do czasu reformy monetarnej (15 lutego 1971) szyling był też monetą występującą w Wielkiej Brytanii. Szyling równał się 1/20 funta szterlinga, a sam dzielił się na 12 pensów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szylkret

płytki rogowe pancerza żółwia szylkretowego używane do wyrobu galanterii ozdobnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rzem. masa rogowa ze skorupy żółwi morskich, wykorzystywana jako materiał produkcyjny (galanteria) i dekoracyjny (inkrustowanie)

Szylkret – materiał dekoracyjny z rogowych płytek pokrywających pancerz żółwi szylkretowych (Eretmochelys imbricata), występujących w tropikalnych rafach wszystkich oceanów.

Do celów zdobniczych wykorzystuje się grube płytki pancerza grzbietowego zwane karapaksem. Mają one barwę bursztynową lub jasnobrunatną z ciemnobrunatnymi plamkami lub pasmami. Wykorzystuje się też płytki z pancerza brzusznego zwanego plastronem o jednolitej, żółtej barwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szylkretowy

1. zawierający szylkret, zrobiony z szylkretu (np. szylkretowe grzebienie, guziki)
2. żółw szylkretowy - gatunek tropikalnego żółwia morskiego

przymiotnik

(1.1) mający cechy lub zrobiony z szylkretu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyllukowie

lud afrykański zamieszkujący tereny na lewym brzegu Nilu Białego w Sudanie Południowym

Szyllukowie (Szylluk) – grupa etniczna zamieszkująca tereny na lewym brzegu Nilu Białego w Sudanie Południowym, odłam Nilotów z północnej grupy ludów Luo. W 1993 roku ich liczebność wynosiła ok. 430 tysięcy. Posługują się językiem szylluk z grupy nilo-saharyjskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyma

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymajda

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymala

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymańczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymańczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymanek

nazwisko

Szymanek – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 5382 osoby. Według rejestru PESEL obecnie jest 2947 kobiet oraz 2902 mężczyzn, którzy legitymują się tym nazwiskiem. Pochodzi od imienia Szymon, które jest polską odmianą hebrajskiego imienia Simon/Simeon (hebr. שִׁמְעוֹן; znaczyło pierwotnie "Bóg wysłuchał"). W Polsce nazwisko to zostało odnotowane już w 1313 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymaniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymanik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymaniszki

Szymaniszki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Brzeziny.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymaniuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Anatol Szymaniuk – polski duchowny prawosławny
- Antoni Szymaniuk – polski artysta plastyk
- Herman Szymaniuk – białoruski partyzant i działacz komunistyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymankowo

2 miejscowości w Polsce:

- Szymankowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Lichnowy
- Szymankowo – osada w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymanów

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 13, w tym 11 podstawowych

- Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Malczyce
- Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. świdnickim, w gminie Dobromierz
- Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Wisznia Mała
- Szymanów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Szymanów – osada w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza
- Szymanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Ujazd
- Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Jasieniec
- Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Lipsko
- Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Góra Kalwaria
- Szymanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Teresin
- Szymanów – część wsi Łubno w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Dynów
- Szymanów – część wsi Goździelin w woj. świętokrzyskim, w pow.ostrowieckim, w gminie Bodzechów
- Szymanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Koźmin Wielkopolski

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymanowice

4 miejscowości w Polsce:

- Szymanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. legnickim, w gminie Krotoszyce
- Szymanowice – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Kostomłoty
- Szymanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Zduny
- Szymanowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Gizałki
  - Szymanowice – przystanek kolejowy w Szymanowicach

  #### Źródła:

  Wikipedia

# Szymanowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymanówka

wieś w Polsce

Miejscowości w Polsce:

- Szymanówka – wieś w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Ożarów
- Szymanówka – wieś w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Oporów

- Szymanówka – wieś na Ukrainie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymanowski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Szymanowa, związany z Szymanowem

Osoby

- Adam Szymanowski (1938–2001), polski tłumacz z języków włoskiego i francuskiego
- Aleksander Marian Korwin-Szymanowski (1913–1987), architekt
- Andrzej Bolesław Szymanowski (1938–1995), polski polityk
- Alexander Szymanowski (ur. 1988), argentyński piłkarz polskiego pochodzenia
- Antoni Jan Szymanowski (ur. 1951), piłkarz (obrońca), reprezentant Polski, brązowy medalista
- Antoni Szymanowski (1914–1985), polski historyk, działacz podziemny i redaktor
- Ernst Biberstein (1899–1986), urodził się jako Ernst Schzymanowski (Szymanowski), zbrodniarz hitlerowski
- Feliks Korwin-Szymanowski (1791–1867), oficer napoleonski, kawaler Legii Honorowej i dyrektor Banku Krajowego
- Feliks Maria Mateusz Szymanowski (1875–1943), inżynier, architekt i kapłan mariawicki
- Franciszek Korwin-Szymanowski (1930–1988), slawista i tłumacz literatury bułgarskiej
- Henryk Mieczysław Szymanowski (ur. 1952), piłkarz polski, reprezentant Polski, mistrz Polski
- Hienadź (Genadiusz) Szymanowski (1891–1981), białoruski polityk okresu II RP
- Jan Szymanowski (1911–1985), generał brygady Ludowego Wojska Polskiego, major Armii Czerwonej
- Józef Szymanowski (1748–1801), poeta i krytyk literacki polskiego oświecenia
- Józef Szymanowski (1779–1867), generał brygady powstania listopadowego
- Julius (Julij) Alfons Nikolai (Karłowicz) Szymanowski (ros.: Юлий Карлович Шимановский) (1829–1868), rosyjski chirurg polsko-niemieckiego pochodzenia
- Karol Szymanowski (1882–1937), polski kompozytor, pianista, pedagog i krytyk muzyczny
- Kazimierz Szymanowski (ur. 1959), polski pisarz
- Maciej Szymanowski (ur. 1966), polski dyplomata, hungarysta, dziennikarz
- Maciej Michał Szymanowski (ok. 1700–1772), polski szlachcic, starosta wyszogrodzki, kasztelan rawski
- Marek Szymanowski (ur. 1955), polski brydżysta, reprezentant kraju
- Melchior Szymanowski (ok. 1724–1797), stolnik warszawski, starosta klonowski
- Mieczysław Szymanowski (1898–1984), podpułkownik Wojska Polskiego
- Piotr Szymanowski (1858–1926), generał major kawalerii Armii Imperium Rosyjskiego
- Stanisław Korwin-Szymanowski (1925–2008), polski działacz środowisk harcerskich
- Théodore de Korwin Szymanowski (1846–1901), polski poeta i pisarz po francusku na tematy gospodarczo-polityczne
- Teofil Szymanowski (1762–1833), wojski mniejszy warszawski, konsyliarz konfederacji targowickiej ziemi warszawskiej
- Wacław Szymanowski (1821–1886), pisarz i dziennikarz polski
- Wacław Szymanowski (1859–1930), polski rzeźbiarz i malarz
- Wacław Szymanowski (1895–1965), polski fizyk i polityk
- Witold Szymanowski (1908–1986), inżynier mechanik, profesor Politechniki Warszawskiej
- Wojciech Szymanowski (1799-1861), literat, dziennikarz, aktor prowincjonalny w Galicji
- Zygmunt Szymanowski (1873–1956), lekarz, bakteriolog
- Zygmunt Szymanowski (1910–1950), porucznik OMWO AK

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szymański

nazwisko

Szymański (forma żeńska: Szymańska, w liczbie mnogiej: Szymańscy) – nazwisko polskie, 10. na liście najpopularniejszych w kraju. Według bazy PESEL 19 stycznia 2024 nosiło je 43 894 Polek i 42 841 Polaków.

Nazwisko powstało od imienia męskiego Szymon albo od nazw miejscowych od tego imienia pochodzących np.: Szymany, Szymanowo, Szymanów, na co może wskazywać użycie charakterystycznego formantu „-ski”, który służył do tworzenia tego typu nazwisk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymany

## Miejscowości w Polsce

- Szymany – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
- Szymany – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Wąsosz
- Szymany – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
- Szymany – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Szczytno
  - Port lotniczy Olsztyn–Mazury – port lotniczy znajdujący się w pobliżu wsi

  #### Źródła:

  Wikipedia

# Szymaszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymbark

nazwa kilku miejscowości w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Szymbark – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Szymbark – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Stężyca
- Szymbark – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Iława

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymbarski

związany z Szymbarkiem, dotyczący Szymbarku

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymbork

wieś w Polsce w okolicach Warszawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymborno

Szymborno – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie chełmińskim, w gminie Kijewo Królewskie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymborski

nazwisko, np. Wisława Szymborska (1923-2012), polska poetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymczak

nazwisko, np. Mieczysław Szymczak (1927-1985), polski językoznawca

Szymczak (forma żeńska: Szymczak/Szymczakowa/Szymczakówna; liczba mnoga: Szymczakowie) – popularne nazwisko polskie. Najwięcej osób o tym nazwisku mieszka na terenie Wielkopolski oraz w Warszawie. Według bazy PESEL 17 stycznia 2015 r. nosiło je 17 058 Polek i 16 768 Polaków.

Nazwisko utworzone przy pomocy przyrostka „-ak” od imienia pochodzenia hebrajskiego Szymon, oznaczającego pierwotnie 'Bóg wysłuchał'.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymczyk

nazwisko

Szymczyk (forma żeńska: Szymczyk/Szymczykowa/Szymczykówna; liczba mnoga: Szymczykowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 10 331 osób.

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Szymczyk – ujednoznacznienie
- Andrzej Szymczyk (ur. 1972 w Siemianowicach Śląskich) – nadinspektor Policji, zastępca, a następnie I zastępca komendanta głównego Policji od 2015, p.o. komendanta głównego Policji w 2016
- Artur Szymczyk (ur. 16 czerwca 1976 w Ostrowcu Świętokrzyskim) – piłkarz występujący na pozycji obrońcy
- Franciszek Szymczyk (ur. 21 lutego 1892 we Lwowie, zm. 5 listopada 1976 w Warszawie) – kolarz, działacz sportowy
- Jarosław Szymczyk (ur. 21 marca 1970 w Katowicach) – generalny inspektor Policji, komendant główny Policji od 2016
- Jerzy Szymczyk (ur. 30 września 1942 w Gazomii Starej, zm. 22 października 2016) – siatkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymczykiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymek

zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Szymon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szymel

dawniej: koń szarej maści; siwek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Mazury. koń maści białej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szymichowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymiczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymik

nazwisko

- Szymik – nazwisko
- Jerzy Szymik (ur. 1953) – kapłan, teolog, poeta, profesor nauk teologicznych
- Eugeniusz Szymik (ur. 1932) – prezydent Rybnika (1978–1990)
- Iwona Szymik (ur. 1981) – polska koszykarka
- Stefan Szymik (ur. 1956) – polski duchowny katolicki, profesor nauk teologicznych
- Jan Szymik (1930–2011) – etnograf

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymiszów

Szymiszów (niem. Schimischow, 1936-1945: Heuerstein O.S.)– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Strzelce Opolskie.

W latach 1945–54 Szymiszów był siedzibą gminy Szymiszów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymkencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Szymkentem, dotyczący Szymkentu

#### Źródła:

Wiktionary

# Szymkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymkowiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymkowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymkowo

Szymkowo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brodnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Szymka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymocice

Szymocice (niem. Schymotschütz, 1936-45 Simsforst) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Nędza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymocin

wieś w województwie dolnośląskim

Szymocin (niem. Simbsen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Grębocice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymon

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Szymon (hebr. שמעון Szim’on, lub שִׁמְעוֹן Szime’on, „Jahwe wysłuchał”) – imię męskie pochodzenia hebrajskiego, biblijnego. Początkowo stosowana w polskich przekładach Biblii forma tego imienia Symeon to rzadziej dziś używana forma, bardziej rozpowszechniona na Wschodzie. Niektórzy autorzy uznają imię za greckie, widząc w nim bądź tylko zhellenizowaną formę semickiego Szimeon, bądź rzeczywiste imię pochodzenia greckiego. W hagiografii istnieje podział na świętych o imieniu Szymon i Symeon będącego oboczną formą pierwszego imienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szymona

imię męskie

Szymona (hebr. שמעון Szim'eon – "Bóg wysłuchał") – imię żeńskie, żeński odpowiednik imienia Szymon, pochodzenia biblijnego. Innym, bardziej rozpowszechnionym w Polsce żeńskim odpowiednikiem imienia Szymon jest Ksymena, zapośredniczona przez język hiszpański.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymonek

1. zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymek, Szymuś;
2. nazwisko

Szymonek lub Ławki Małe – jezioro w Polsce w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Ryn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymoniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymonik

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymonka

wieś w Polsce

Szymonka (niem. Schimonken, 1938–1945 Schmidtsdorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Ryn.W latach 1975−1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. Siedziba parafii rzymskokatolickiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymonków

1. zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymek, Szymuś;
2. nazwisko

Szymonków (niem. Simmenau)– wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie kluczborskim, w gminie Wołczyn.

Wieś ma układ wielodrożnicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymonostwo

Szymon z żoną; Szymonowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymonowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) przest. żona Szymona

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: Szymonowo

forma przymiotnika.

(3.1) ż. lp. od: Szymonowy

Szymonowa (dawniej niem. Simon-Koppel - wzniesienie ze szczytem na wysokości 728 m n.p.m. w południowo-zachodniej Polsce, w Sudetach Wschodnich, w Masywie Śnieżnika.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szymonowic

Szymon Szymonowic herbu Kościesza odm., inna forma nazwiska: Simon Simonides Bendoński (ur. 24 października 1558 we Lwowie, zm. 5 maja 1629 w Czernięcinie) – polski humanista i poeta okresu renesansu. Stworzył polską nazwę gatunku – sielanka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymonowicz

nazwisko

Szymonowicz (Symonides, Kościesza odmienna II) – polski herb szlachecki z nobilitacji, według Szymańskiego odmiana herbu Kościesza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymonowie

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymonowo

Szymonowo (niem. Simnau, Gr. Simnau) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Małdyty.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szymonowy

taki jak u Szymona, charakterystyczny dla Szymona

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymoński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymoszek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szympans

bardzo inteligentna małpa człekokształtna o czarnej sierści i nieowłosionej twarzy, żyjąca w lasach środkowej Afryki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Pan|ref=tak., człekokształtna, bezogonowa małpa afrykańska;

(1.2) samiec szympansa (1.1)

Szympans (Pan) – rodzaj dużych ssaków naczelnych z podrodziny Homininae w obrębie rodziny człowiekowatych (Hominidae). Obejmuje dwa gatunki występujące w Afryce. Rodzaj Pan jest najbliżej spokrewniony z rodzajem Homo. Karol Linneusz w swojej pracy Systema Naturae (10. edycja, 1758) zaklasyfikował szympansa w rodzaju Homo pod nazwą systematyczną Homo nocturnus – nocny człowiek. Dopiero w 1775 Blumenbach wprowadził nazwę Simia troglodytes.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szympansi

→ szympans

przymiotnik relacyjny

(1.1) właściwy szympansowi, związany z szympansem, dotyczący szympansa

Patrz:szympans

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szympansiątko

młode szympansa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pieszcz. młody szympans

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szympansica

samica szympansa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. samica szympansa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szymrzikować

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szeleścić

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. narzekać, utyskiwać

#### Źródła:

Wiktionary

# Szymski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymula

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szymura

nazwisko

Osoby o nazwisku Szymura:

- Franciszek Szymura (1912–1985), polski bokser, olimpijczyk
- Jerzy Szymura (ur. 1949) – polski polityk, przedsiębiorca i informatyk
- Dariusz Szymura (ur. 1966) – polski operator filmowy i dokumentalista
- Kamil Szymura (piłkarz)
- Kamil Szymura (siatkarz)
- Piotr Szymura – polski futsalista
- Rafał Szymura – polski siatkarz
- Stefan Józef Szymura – polski fizyk, prof., dr hab
- Janusz Szymura – polski przedsiębiorca
- Jacek M. Szymura (ur. 1949) – polski zoolog i biolog ewolucyjny
- Agnieszka Szymura – polska judoczka
- Bożena Nowak-Szymura – polska przedsiębiorczyni, informatyczka
- Dorota Klencz-Szymura (ur. 1955) – polska gimnastyczka i trenerka
- Patrycja Szymura – polska biathlonistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szymuś

zdrobnienie od: Szymon (imię męskie); Szymek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) imię|polski|m., zdrobn. od: Szymon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyna

1. stalowa belka, będąca częścią konstrukcyjną torów kolejowych, tramwajowych itp.;
2. belka lub pręt służące jako element konstrukcyjny lub prowadnica czegoś (np. firanki);
3. w medycynie: przyrząd unieruchamiający złamaną kończynę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. specjalnie wyprofilowana sztaba przeznaczona do poruszania się po niej pojazdów na kołach;

(1.2) med. urządzenie do wsparcia lub usztywnienia kończyny albo kręgosłupa

(1.3) inform. wewnętrzne połączenie elektroniczne, po którym transmitowane są dane

- szyna – profil metalowy o przekroju dwuteownika lub zbliżonym
- szyna – w medycynie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szynal

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. gwóźdź

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szynczek

niewielki szynk; knajpka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynczyce

Szynczyce – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Czarnocin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Liczba mieszkańców we wsi Szynczyce w 2011 roku wynosiła 218.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szynd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. gwałt

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyndler

nazwisko

Schindler (Szyndler, Szindler, Šindler)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyndrowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyndzielnia

szczyt w Beskidzie Śląskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. szczyt w Beskidzie Śląskim;

(1.2) geogr. wzniesienie w Górach Bardzkich;

Szyndzielnia (1029 m n.p.m., 1028 m) – szczyt w Paśmie Klimczoka i Szyndzielni w Beskidzie Śląskim, wznoszący się tuż na północ od Klimczoka,

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyndzioł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. gw-pl|Śląsk Cieszyński. gont

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyneczka

zdrobnienie od: szynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szynka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szynel

długi płaszcz rosyjski

Szynel (ros. шинель) – zimowy, dopasowany do figury płaszcz, wykonany z grubego sukna lub wełny. Popularny element umundurowania wojskowego i urzędniczego w XIX i XX wieku (zwłaszcza w Rosji).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szynion

1. wysoki czepek kobiecy z białego płótna, noszony w Polsce za panowania Augusta II;
2. dawna fryzura damska z przyprawionych włosów, w szczególności przyprawiany warkocz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynk

przestarzale: piwiarnia, knajpa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. gastr. miejsce sprzedaży i degustacji napojów alkoholowych;

(1.2) przest. gastr. sprzedaż napojów alkoholowych

Karczma (również austeria, oberża, zajazd, gospoda, gościniec) – budynek służący jako miejsce spotkań i wyszynku oraz czasami jako dom zajezdny przeznaczony dla podróżnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szynka

mięso wieprzowe (z tylnej części wieprza); wędlina z tego mięsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. tylna część półtuszy wieprzowej będąca surowcem do produkcji wędlin;

(1.2) kulin. spoż. wędlina z szynki (1.1) lub z analogicznej części innego zwierzęcia

(1.3) zdrobn. od szyna

Szynka – wyrób mięsny z tuszy wieprzowej, schłodzony lub mrożony z kością lub bez. Barwa mięśni może być jasnoróżowa do czerwonej, dopuszcza się zmatowienia. Barwa tłuszczu – biała z odcieniem kremowym lub lekko różowym, w przypadku mięsa i tłuszczu mrożonego dopuszcza się nieznaczne zszarzenie barwy na powierzchni. Zapach swoisty charakterystyczny dla mięsa świeżego wieprzowego bez oznak zaparzenia i rozpoczynającego się psucia, niedopuszczalny zapach płciowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szynkareczka

zdrobnienie od: szynkarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szynkarka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szynkarka

1. właścicielka szynku;
2. żona szynkarza;
3. kobieta usługująca w szynku

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynkarski

przymiotnik od: szynkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynkarstwo

przestarzałe: prowadzenie szynku, piwiarni, gospody

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynkarz

przestarzałe: osoba prowadząca szynk, piwiarnię, właściciel gospody

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynkarzyzna

wieś w Polsce

Szynkarzyzna (dawniej: „Sękarzowizna”) a dziś często potocznie nazywana „Sękara” – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Sadowne. Ma status sołectwa.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1756. W aktach kościelnych występuje od 1769.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szynkierka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. karczmarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szynkiewicz

nazwisko

- Edige Szynkiewicz – tatarski emigracyjny działacz i publicysta narodowy
- Illa Szynkiewicz – białoruski hokeista
- Jakub Szynkiewicz – polski duchowny muzułmański pochodzenia tatarskiego
- Sławoj Szynkiewicz – polski etnolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szynkowa

potocznie: kiełbasa szynkowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynkowar

domowe urządzenie do przyrządzania wędlin

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynkowe

potocznie: kiełbasa szynkowa

Szelężne (szynkowe, podatek dziesiątego szeląga) – podatek pośredni płacony przez mieszczan w wysokości 10% sprzedawanych przez nich trunków, wprowadzony w 1673, w związku z przejęciem wpływów z czopowego przez skarby wojskowe. Do 1775 wpływy z szelężnego pozostawały do dyspozycji sejmików szlacheckich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szynkówko

Szynkówko – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Górzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szynkownia

dawne określenie podrzędnej restauracji, knajpy

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynkowy

przymiotnik

(1.1) przyrządzony z szynki, z dodatkiem szynki

(1.2) odnoszący się do szynku, związany z szynkiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Szynkuna

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w obwodzie królewieckim Rosji, dopływ Rominty

#### Źródła:

Wiktionary

# Szynkwas

dawniej: bufet w szynku, w oberży

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. lada w karczmie lub szynku, przy której kupowało się trunki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szynobus

potocznie: pojazd poruszający się po szynach, który kształtem przypomina autobus; autobus szynowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kolej. pot. lekki szynowy pojazd o napędzie spalinowym obsługujący trasy o niewielkiej liczbie podróżnych;

Autobus szynowy (potocznie szynobus) – lekki wagon silnikowy lub zespół trakcyjny o napędzie spalinowym, służący do obsługi ruchu pasażerskiego na liniach o niewielkich potokach podróżnych.

W porównaniu z tradycyjnym pociągiem o podobnej pojemności (lokomotywa oraz 1–2 wagony) charakteryzuje się większymi przyspieszeniami, mniejszym zużyciem paliwa i większymi prędkościami osiąganymi na tych samych – zwykle drugorzędnych – szlakach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szynowód

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. pasek metalu przewodzący energię elektryczną

#### Źródła:

Wiktionary

# Szynowy

1. → szyna;
2. autobus szynowy - pojazd poruszający się po szynach, który kształtem przypomina autobus; szynobus

przymiotnik

(1.1) związany z szyną, dotyczący szyny

(1.2) taki, który porusza się po szynach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szynszyl

rasa królika uzyskana na początku XX wieku poprzez skrzyżowanie królików rasowych i zwykłych mieszańców

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynszyla

gryzoń z rodziny szynszylowatych o srebrzystoszarej sierści, żyjący gromadnie w Ameryce Południowej, ceniony ze względu na futro; czinczila

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Chinchilla|ref=tak., gryzoń pochodzący z Ameryki Południowej, o bardzo gęstym futrze; w domyśle: szynszyla mała;

(1.2) zob. szynszyle.

Szynszyla (Chinchilla) – rodzaj ssaków z rodziny szynszylowatych (Chinchillidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szynszyle

futro z szynszyli; wyprawione skórki szynszyli

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) damskie futro ze skór (wielu) szynszyli

Szynszyla (Chinchilla) – rodzaj ssaków z rodziny szynszylowatych (Chinchillidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szynszylowate

o cechach szynszylowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szynszylowaty

o cechach szynszylowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Szynto

politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szyntoizm; szinto; szintoizm; shinto; sinto

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyntoizm

politeistyczny kult religijny w Japonii; sintoizm; shintoizm; szynto; sinto; szinto; szintoizm; shinto

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szynwaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. śródwaga

#### Źródła:

Wiktionary

# Szynwałd

nazwa kilku wsi w Polsce

- Szynwałd – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Łasin
- Szynwałd – wieś w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Sośno
- Szynwałd – wieś w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Skrzyszów
- Szynwałd – dawna nazwa Dąbków, wsi w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyny

potocznie: tor kolejowy lub tramwajowy; tory

- szyny (energetyka) – stanowią zbiorczą magistralę (węzeł), do której są przyłączone wszystkie zbiegające się w stacji linie. Za pomocą łączników umieszczonych w tych liniach można stwarzać różne układy pracy systemu elektroenergetycznego.

- szyny (kolejnictwo) – to także element składowy torów.

- szyny (medycyna) – to także drewniany lub metalowy wspornik służący do unieruchomienia złamanej kończyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyp

ryba z rodziny jesiotrowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Acipenser nudiventris|Lovetsky|ref=tak., gatunek ryby z rodziny jesiotrowatych, która żyje w dorzeczu Dunaju, Morzu Czarnym, Morzu Azowskim oraz w południowej części Morza Kaspijskiego i w Jeziorze Aralskim;

Szyp (Acipenser nudiventris, Huso nudiventris) – gatunek ryby z rodziny jesiotrowatych (Acipenseridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szypa

typ łopaty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. szeroka łopata służąca do zgarniania piasku, śniegu itp.

forma rzeczownika.

(2.1) D. B. lp. od szyp

Jeziorko (także Szypa) – jezioro na Pojezierzu Dobiegniewskim, położone w województwie zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, w gminie Bierzwnik o powierzchni 17,85 ha. Maksymalna głębokość jeziora wynosi 18,5 m. Jeziorko ma owalny kształt. Na zachodnim brzegu jeziora leży wieś Kolsk.

Zbiornik znajduje się w zlewni Mierzęckiej Strugi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyper

1. dowódca małego statku wodnego
2. właściciel statku rybackiego

Szyper – kapitan niewielkiego statku wodnego (np. holownika, kutra, portowej jednostki pomocniczej itp.). Dawniej także określenie właściciela statku rybackiego. W Polsce istnieje ponadto tytuł zawodowy szypra uprawniający do kierowania mniejszymi jednostkami w ramach żeglugi krajowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyperek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyperski

dotyczący szypra lub szyperstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Szypleć

szypleć leszczyniak - gatunek motyla z rodziny miernikowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyplin

roślina z rodziny bobowatych, np. szyplin jedwabisty

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szypliszecki

przymiotnik od: Szypliszki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szypliszki

wieś w Polsce

Szypliszki (lit. Šipliškė) – wieś w Polsce położona na Pojezierzu Wschodniosuwalskim (zachodnia część Pojezierza Litewskiego), w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Szypliszki.

Miejscowość od wschodu omija droga ekspresowa S61. Do 2022 roku przebiegała tędy droga krajowa nr 8.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szypot

płycizna rzeki o stosunkowo szybkim prądzie; bystrze

Próg rzeczny (inne spotykane nazwy: poroh, sula, szum, szypot) – stopień skalny położony poprzecznie w korycie rzeki powstały w wyniku różnic w erozji skał, przez które przepływa rzeka. Utworzony jest ze skał o większej odporności na erozję. Rzadziej pochodzenia tektonicznego. Jest rodzajem progu skalnego.

Próg rzeczny w istotny sposób wpływa na bieg wody w rzece, w przypadku wysokich progów tworzy się wodospad, a przy mniejszych – kaskady lub bystrza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szypowice

Szypowice – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Kroczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szypowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szypr

chypre;
1. kompozycja zapachowa łącząca zapachy drzewne, zwierzęce i kwiatowe;
2. perfumy o takim zapachu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. kosmet. perfumy o zapachu szyprowym

(1.2) pot. zapach szyprowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyprowy

przymiotnik

(1.1) środ. kosmet. o zapachu (najczęściej perfum): składający się z połączenia zapachów cytrusowych, kwiatowych oraz animalistycznych i paczuli czy mchu dębowego kolejno jako nuty głowy, serca i bazy

#### Źródła:

Wiktionary

# Szypszyna

krzew z rodziny różowatych, pospolity na obszarze całej Polski; dzika róża

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zob. róża dzika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szypszyniec

szypszyniec różany - owad błonkoskrzydły z rodziny galasówek, wyrządzający szkody na pędach, owocach i liściach róż

#### Źródła:

SJP.pl

# Szypulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szypuła

nazwisko

Szypułka (ang. pedicel, pedicle, łac. pedicellus, pedunculus) – u roślin nieulistniona część pędu, na której wyrasta kwiat, a następnie owoc. Przez szypułkę są one zaopatrywane w wodę wraz z solami mineralnymi i substancje organiczne. U części gatunków roślin owoc oddziela się od szypułki po dojrzeniu, u niektórych pozostaje trwale złączony z szypułką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szypułka

łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. łodyżka, na której osadzony jest owoc lub kwiat;

Szypułka (ang. pedicel, pedicle, łac. pedicellus, pedunculus) – u roślin nieulistniona część pędu, na której wyrasta kwiat, a następnie owoc. Przez szypułkę są one zaopatrywane w wodę wraz z solami mineralnymi i substancje organiczne. U części gatunków roślin owoc oddziela się od szypułki po dojrzeniu, u niektórych pozostaje trwale złączony z szypułką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szypułkować

oddzielać owoce (rzadziej kwiaty) od szypułek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szypułkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mechaniczny proces oddzielania owocu jadalnego od jego niejadalnej części, np. ogonka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szypułkowy

→ szypułka

Patrz:szypułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szypłów

Szypłów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Nowe Miasto nad Wartą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szyroki

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. szeroki

Szyroki (703 m n.p.m.) – szczyt na granicy polsko-słowackiej, którego polskie stoki znajdują się we wsi Jaworzynka w woj. śląskim, w pow. cieszyńskim, gminie Istebna. W regionalizacji fizycznogeograficznej Polski według Jerzego Kondrackiego znajduje się w Beskidzie Śląskim, w nowej regionalizacji na Międzygórzu Jabłonkowsko-Koniakowskim.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyrwan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Azerbejdżanie, w dolnym biegu rzeki Kury;

Szyrwan (az. Şirvan) – islamskie państwo ze stolicą w Szemasze, istniejące na terenie współczesnego północno-zachodniego Azerbejdżanu w latach ok. 799-1539. Powstało w wyniku rozpadu kalifatu arabskiego. Jego władcy, nazywani szyrwanszachami niekiedy podlegali władcom krajów ościennych, niekiedy zaś zdobywali spore lokalne znaczenie. W Szyrwanie panowała dynastia Kesranidów (861-1382), którzy, pomimo różnic religijnych, pozostawali w XI-XIII wiekach w ścisłym sojuszu z Gruzją Bagratydów. Po wygaśnięciu Kesranidów władzę w Szyrwanie objęła dynastia Derbendydów, zapoczątkowując przeszło stuletni okres prosperity kraju, przerwany jednak podbojem safawidzkim (od ok. 1500 zależność, po 1538 inkorporacja do Persji jako prowincja przez Tahmaspa I, zarządcą został brat Tahmaspa Alqas Mirza).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyrwinta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka na Litwie i w obwodzie królewieckim Rosji, uchodzi do Szeszupy;

Szyrwinta (lit. Širvinta) – rzeka na Litwie o długości 129 km, najdłuższy dopływ Świętej

Jest szesnastą pod względem długości rzeką na Litwie i ósmą wśród tych, które w całości znajdują się na litewskim terytorium.

Ma swoje źródła na wyżynach w pobliżu miasta Szyrwinty, przez które także przepływa. Płynie przez rejon szyrwincki, rejon wiłkomierski i rejon janowski. Do Świętej uchodzi w pobliżu miasta Wieprze.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyry

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. nożyce

#### Źródła:

Wiktionary

# Szystowice

Szystowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Grabowiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Grabowiec. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła Szystowice mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Mikołaja w Grabowcu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szysz

nazwisko

Szysz (ros. Шиш) – rzeka w Rosji w obwodzie omskim, prawy dopływ Irtyszu. Ma długość 378 km i powierzchnię zlewni 5270 km².

Przy ujściu Szyszu do Irtyszu położona jest wieś Ustʹ-Szysz. Słownik encyklopedyczny Brockhausa i Efrona z lat 1890 - 1907 podaje, że osadnictwo w dolnym biegu rzeki rozpoczęło się niedługo przed powstaniem publikacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyszak

1. rodzaj hełmu rycerskiego;
2. ptak afrykański; turak; chełmiak; bananojad

- szyszak – rodzaj hełmu
- szyszak – gatunek ptaka z rodziny turakowatych
- Szyszak – zespół muzyczny pochodzący z Karkonoszy, grający folk, neofolk, poezję śpiewaną

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyszeczka

zdrobnienie od: szyszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: szyszka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szyszeń

szyszeń pospolity, szyszeń sosnowy - gatunki motyla z rodziny omacnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyszka

1. drewniany kwiatostan żeński roślin iglastych
2. kwiatostan żeński chmielu
3. potocznie: o kimś ważnym, wpływowym; szycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. dendr. zdrewniały owoc większości roślin iglastych;

(1.2) bot. kwiatostan żeński chmielu

(1.3) przedmiot wyglądający jak szyszka (1.1)

(1.4) pot. przen. zdrobn. od: szycha (ważna osoba)

(1.5) szt. archit. element dekoracyjny w kształcie stylizowanej szyszki (1.1)

Szyszka – kłos zarodnionośny u roślin iglastych utworzony z osi i liści zarodnionośnych (sporofili). W piśmiennictwie polskojęzycznym narządy te określane są mianem kwiatów lub kwiatostanów, czasem na wzór terminologii anglosaskiej preferowane jest określenie „strobil”. Szyszka w zależności od ujęcia opisywana jest jako organ skupiający narządy rozrodcze nagonasiennych lub w węższym ujęciu tylko iglastych, ewentualnie nawet tylko sosnowatych. Szyszkami bywają określane zarówno jako strobile (kwiaty lub kwiatostany) męskie (mikrostrobile) jak i żeńskie (makrostrobile). W niektórych źródłach termin „szyszka” odnoszony jest tylko do drewniejących strobili żeńskich zawierających zalążki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyszkin

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyszko

1. drewniany kwiatostan żeński roślin iglastych
2. kwiatostan żeński chmielu
3. potocznie: o kimś ważnym, wpływowym; szycha

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyszkogłówkowate

rodzina grzybów z rzędu gołąbkowców

Szyszkogłówkowate, szyszkolubkowate (Auriscalpiaceae Maas Geest.) – rodzina grzybów należąca do rzędu gołąbkowców (Russulales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyszkojagoda

twór powstały wskutek zrośnięcia się łusek szyszki jałowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyszkokwiatowy

hipoteza szyszkokwiatowa - jedna z hipotez wyjaśniających pochodzenie kwiatu roślin okrytozalążkowych; hipoteza euancjum

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyszkolubka

rodzaj grzybów z rodziny szyszkogłówkowatych

Auriscalpium Gray (szyszkolubka) – rodzaj grzybów z rodziny szyszkogłówkowatych (Auriscalpiaceae). Na całej półkuli północnej występuje tylko 1 gatunek – szyszkolubka kolczasta, wszystkie pozostałe gatunki występują na półkuli południowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyszkowaty

przypominający kształtem szyszkę, podobny do szyszki

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyszkowe

→ szyszka

Patrz:szyszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyszkowiec

1. rodzaj jaszczurek z rodziny szyszkowcowatych;
2. rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Strobilomyces|Berk.|ref=tak., rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych o kapeluszu pokrytym grubymi i odstającymi łuskami

- szyszkowiec – jaszczurka z rodzaju Cordylus lub ogólnie o przedstawicielu rodziny szyszkowcowatych (Cordylidae), w szczególności:
  - szyszkowiec zwyczajny
  - szyszkowiec olbrzymi
  - szyszkowiec karryjski
  - szyszkowiec tropikalny
- szyszkowiec (Strobilomyces) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych

Miejscowości

- Szyszkowiec – wieś w województwie pomorskim w powiecie chojnickim, w gminie Czersk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyszkówka

rodzaj grzybów z rodziny obrzękowcowatych

- szyszkówka – rodzaj grzybów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyszkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Szyszkowski – polski aktor filmowy, telewizyjny i teatralny, scenarzysta oraz lektor
- Bohdan Szyszkowski – polski chemik
- Bolesław Szyszkowski – polski działacz robotniczy
- Hilary (właśc. Eduard Szyszkowski) – prawosławny biskup
- Jakub Szyszkowski – polski lekkoatleta
- Jan Szyszkowski – pułkownik piechoty Wojska Polskiego
- Jerzy Wojtczak-Szyszkowski – polski filolog klasyczny, latynista
- Marcin Szyszkowski – rzymskokatolicki biskup, książę siewierski
- Mikołaj Szyszkowski – rzymskokatolicki biskup, książę warmiński
- Mikołaj Szyszkowski – podkomorzy wieluński, sędzia ziemski wieluński, sekretarz królewski
- Piotr Szyszkowski – polski szlachcic, poseł na Sejm, urzędnik staropolski
- Stanisław Szyszkowski – polski polityk, rolnik, poseł na Sejm
- Wacław Szyszkowski – polski prawnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szyszkowy

→ szyszka

Patrz:szyszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Szysznica

letyniec szysznica - gatunek błonkówki z rodziny galasówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Szysztof

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wojsk. strzelnica

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyszunia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. zdrobn. od szyszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyszyn

Szyszyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie konińskim, w gminie Ślesin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szyszynka

w anatomii: położony w mózgowiu gruczoł dokrewny, regulujący dojrzewanie płciowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. gruczoł dokrewny położony w mózgu;

Szyszynka (łac. corpus pineale, syn. glandula pinealis, syn. epiphysis cerebri) – jeden z gruczołów wydzielania wewnętrznego, leżący pomiędzy wzgórkami górnymi blaszki pokrywy. Gruczoł znajduje się w zagłębieniu, pod blaszką pokrywy, kontaktując się z kresomózgowiem szypułą szyszynki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Szyszynkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z szyszynką, dotyczący szyszynki

#### Źródła:

Wiktionary

# Szyszłowo

Szyszłowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Ostrowite.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Szytka

potocznie: opona bezdętkowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szywała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyzma

dawniej: schizma

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyzmatyk

dawniej: schizmatyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyłak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szyłka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej Syberii, płynąca przez Kraj Zabajkalski w Rosji;

(1.2) geogr. miasto w Rosji w Kraju Zabajkalskim, położone nad rzeką Szyłką (1.1);

- Szyłka – rzeka w Rosji
- Szyłka – miasto w Rosji w Kraju Zabajkalskim
- ZSU-23-4 Szyłka – samobieżny artyleryjski zestaw przeciwlotniczy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szłap

nieprawidłowy kłus konia

Szłap – nieprawidłowy kłus konia. Kończyny nie są stawiane równocześnie po dwie (tylna lewa i przednia prawa, tylna prawa i przednia lewa). Zamiast dwóch uderzeń kopyt słychać cztery. Konie takie są cenione przez kiepskich jeźdźców, ponieważ jazda na nich jest łatwiejsza. Konie tak chodzące nazywane są szłapakami.

U psów ruch taki nazywany jest również nazwą "amble".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Szłapa

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. łapa, kończyna zwierzęcia

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. noga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Szłapak

koń chodzący szłapią

#### Źródła:

SJP.pl

# Szłapcug

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. żart. chodzenie pieszo

#### Źródła:

Wiktionary

# Szłapka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Szłom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. szyszak

(1.2) stpol. hełm

Szyszak, dawniej szłom (węg. sisak, niem. zischägge) – termin odnoszący się do dwóch konstrukcji hełmu otwartego: średniowiecznego (tak zwany szłom), którego dzwon uformowany był w bardzo wysoki stożek, oraz nowożytnego (tak zwany pappenheimer) o złożonej budowie, z dzwonem wyposażonym w dodatkowe elementy: daszek, policzki, folgowany nakarczek, oraz podnoszony nosal.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Szłyk

wysoka czapka z futra noszona w Polsce za panowania Jagiellonów

Kapuza (od łac. cappa – nakrycie głowy, caput – głowa) – rodzaj męskiej czapki. Miała ona opuszczane klapy służące do osłonięcia uszu lub również karku. Używana była w Europie i Azji od czasów średniowiecza, lub nawet wcześniej. Wykonana była najczęściej z futra i wówczas określana była również nazwą pochodną od rodzaju futra, np. lisiurka – od lisa. Czasem kapuzy wykonywane były także z tkaniny, np. z sukna lub jedwabiu (znane z XVIII-wiecznej Polski).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia