# Riad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Austria:

- Riad im Innkreis – bawarska nazwa Ried im Innkreis

Osoby:

- Mahmoud Riad – egipski polityk
- Tomas Riad – szwedzki językoznawca

Inne:

- RIAD – systemy komputerowe

Zobacz też:

- Rijad

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rial

1. jednostka monetarna Iranu (1 rial = 100 dinarów);
2. jednostka monetarna Arabii Saudyjskiej (1 rial saudyjski = 20 kirszów = 100 halala);
3. jednostka monetarna Jemenu (1 rial jemeński = 100 filsów);
4. jednostka monetarna Kataru (1 rial Kataru = 100 dirhamów);
5. jednostka monetarna Omanu (1 rial omański = 1000 baiza)

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) monet. waluta niektórych krajów arabskich;

Rial (riyal, ryal) – arabska nazwa dużych monet srebrnych (głównie talarów). Stopniowo nazwa została wykorzystana do określenia jednostek monetarnych niektórych krajów Bliskiego Wschodu:

- rial irański
- rial jemeński
- rial katarski
- rial omański
- rial saudyjski
- rial tunezyjski (była jednostka monetarna)
- rial marokański (była jednostka monetarna)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rias

typ wybrzeża

- Wybrzeże riasowe
- Radio RIAS – rozgłośnia działająca w Berlinie Zachodnim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riasa

szata duchownych prawosławnych

Riasa (od gr. ρασα lub ραχος) – jest to długa, z reguły czarna, opuszczona, nie ściągnięta w pasie szata. Jej nazwa pochodzi od greckiego czasownika ρασσω - rozpraszać, marszczyć.

Jest to długa, sięgająca do kostek szata z długimi rękawami. Może być stosowana przez wszystkich duchownych kościołów wschodnich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riasowy

charakterystyczny dla riasu (np. wybrzeże riasowe, charakter riasowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Riazań

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w europejskiej części Rosji nad Oką, stolica obwodu riazańskiego;

(1.2) geogr. hist. Stary Riazań

Riazań (ros. Ряза́нь; do 1778 Perejasław Riazański, ros. Переясла́вль-Ряза́нский) – miasto obwodowe w Rosji nad rzeką Oką położone 196 km na południowy wschód od Moskwy.

W 2020 r. jego populacja wynosiła 539 290 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Riazańczyk

mieszkaniec Riazania (miasta w Rosji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Riazania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Riazanka

mieszkanka Riazania (miasta w Rosji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Riazania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Riazański

przymiotnik od: Riazań

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Riazaniem, dotyczący Riazania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ribat

ufortyfikowany klasztor muzułmański

Ribat (arab. ‏رباط‎) – jest to wojskowy klasztor muzułmański, ufortyfikowany, zwykle położony przy granicy. Budynek otoczony murem posiadał wieżę, salę modlitw (np. ribat w Tunezji w mieście Susa, stąd częste przekształcanie w późniejszych czasach ribatów w meczety). Ich powstanie wiązane jest z obowiązkiem prowadzenia świętej wojny i strzeżenia granic państwowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ribbentrop

nazwisko, np. Joachim von Ribbentrop (1893-1946), polityk niemiecki, minister spraw zagranicznych III Rzeszy

- Joachim von Ribbentrop
- Pakt Ribbentrop-Mołotow

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ribla

Ribla (arab. ربلة) – miasto w Syrii, w muhafazie Hims. W 2004 roku liczyło 5328 mieszkańców, przeważnie katolików.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rica

jezioro w Gruzji

Rica (abch. Риҵа) – jezioro w zachodnim Kaukazie położone w północnej części Abchazji, w rejonie Gudauta.

Znajduje się ono w dorzeczu Bzypu. Ma powierzchnię 1,49 km², a głębokość dochodzi do 102 m. Temperatura jeziora waha się od 4,8 zimą do 17-20 stopni Celsjusza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ricardo

- Ricardo – jednostka osadnicza w USA, w stanie Teksas
- Ricardo – obszar niemunicypalny w hrabstwie Kern, w Kalifornii, w Stanach Zjednoczonych
- Ricardo – hiszpański i portugalski odpowiednik imienia Ryszard
- Ricardo (właśc. Ricardo Bermudez Garcia, ur. 1975) – brazylijski siatkarz
- Ricardo (właśc. Ricardo López Felipe, ur. 1971) – piłkarz hiszpański, grający na pozycji bramkarza
- Ricardo (właśc. Ricardo Alexandre Martins Soares Pereira, ur.1976) – piłkarz portugalski, grający na pozycji bramkarza
- David Ricardo (1772–1823) – ekonomista angielski

#### Źródła:

Wikipedia

# Ricci

- (13642) Ricci – planetoida
- Christina Ricci – amerykańska aktorka
- Federico Ricci – włoski kompozytor
- Gregorio Ricci-Curbastro – włoski matematyk
- Katarzyna del Ricci – włoska święta
- Luigi Ricci – włoski kompozytor
- Matteo Ricci – włoski misjonarz
- Nina Ricci – francuska kreatorka mody
- Nina Ricci – firma
- Ruggiero Ricci – amerykański skrzypek
- Samuele Ricci – włoski piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Rice

[czytaj: rajs] nazwisko obce

## Osoby

- Anna Rice – kanadyjska badmintonistka
- Anne Rice – amerykańska pisarka
- Boyd Rice – amerykański muzyk
- Condoleezza Rice – amerykańska polityk
- Damien Rice – irlandzki muzyk
- Horace Rice – australijski tenisista
- Lena Rice – irlandzka tenisistka
- Timothy Miles Bindon Rice – angielski poeta
- Tim Rice-Oxley – angielski muzyk
- Tony Rice – amerykański muzyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ricercar

[czytaj: riczerkar] utwór instrumentalny na organy i lutnię, komponowany w XVI-XVIII wieku; tiento, capriccio, canzona, fantasia

Ricercar (od wł. ricercare = szukać) – forma muzyczna rozwinięta w XVI i XVII wieku, komponowanie na instrumenty solowe lub zespoły instrumentów, a we wczesnym okresie także do wykonania wokalnego. Nazwą tą określa się dwa typy utworów: imitacyjne i swobodne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rich

W USA:

- Rich (ang. Rich Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Cook
- Rich (ang. Rich Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Anderson
- Rich (ang. Rich Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Lapeer
- Rich (ang. Rich Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass
- hrabstwo Rich (ang. Rich County) – hrabstwo w stanie Utah

#### Źródła:

Wikipedia

# Richad

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ryszard

#### Źródła:

Wiktionary

# Richard

1. [czytaj: riczard] anglosaskie imię męskie
2. [czytaj: richard] niemieckie imię męskie
3. [czytaj: riSZAR] francuskie imię męskie;
4. nazwisko obce

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|m. Ryszard

Ryszard – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „ten, który jest potężny i bogaty”. W dokumentach po polsku występuje od początku XIII wieku.

Imię było popularne w latach 50. XX wieku. W XXI wieku traci na popularności. W 2000 roku, według danych PESEL, było 362054 mężczyzn o tym imieniu pierwszym. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Ryszard w 2017 r. zajmował 86. miejsce w grupie imion męskich. W 2017 r. w całej populacji Polaków Ryszard zajmował 27. miejsce (245 390 nadań). Natomiast w styczniu 2025 r., wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 195127 mężczyzn o imieniu Ryszard nadanym jako imię pierwsze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Richards

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Richardson

nazwisko

Richardson (czyt. Riczardson) – miasto w amerykańskich hrabstwach Dallas i Collin, w stanie Teksas. Jest częścią obszaru metropolitalnego Dallas–Fort Worth. Według spisu z 2020 roku liczy 119,5 tys. mieszkańców.

Jest siedzibą University of Texas at Dallas, oraz technologicznego centrum biznesowego Telecom Corridor, z dużą koncentracją firm telekomunikacyjnych. Na obszarze Richardson swoją działalność prowadzi ponad 5700 firm, w tym 600 firm technologicznych i są to m.in.: AT&T, Verizon, Samsung, MetroPCS i Texas Instruments. Największą bazę zatrudnienia w Richardson zapewnia branża ubezpieczeniowa, z biurami takich firm, jak: State Farm, czy GEICO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Richariusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Richat

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ryszard

#### Źródła:

Wiktionary

# Richelieu

[czytaj: riszelJE] rodzaj białego haftu ażurowego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) przydomek francuskiej szlachty związanej z dobrami w Richelieu (2.1)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) geogr. miasto we Francji, w regionie Centre

(2.2) geogr. miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec

(2.3) geogr. rzeka w Kanadzie

(2.4) geogr. miasto na Mauritiusie, w dystrykcie Black River

- Armand-Jean du Plessis, książę de Richelieu (1585 - 1642) – kardynał Kościoła Katolickiego, pierwszy minister króla Francji Ludwika XIII
- Louis François Armand du Plessis, książę de Richelieu (1696-1788), marszałek Francji, dyplomata i wódz francuski
- Emmanuel Armand de Vignerot du Plessis, książę de Richelieu (1720-1782), marszałek Francji, dyplomata i wódz francuski
- Armand-Emmanuel du Plessis, książę Richelieu (1766-1822), dwukrotny premier Francji w służbie króla Ludwika XVIII
- "Richelieu" – francuski pancernik z okresu II wojny światowej
- Richelieu – miasto we Francji, w regionie Centre
- Richelieu – miasto w Kanadzie, w prowincji Quebec
- Richelieu – rzeka w Kanadzie
- Richelieu – miasto na Mauritiusie, w dystrykcie Black River
- Haft richelieu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Richert

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Richmond

Miejscowości w Anglii

- Richmond upon Thames – gmina (borough) Londynu
- Richmond – dzielnica Londynu, w granicach powyższej gminy
  - Richmond – stacja metra w dzielnicy Richmond
- Richmond – miasto w hrabstwie North Yorkshire (Anglia)
- Richmond – miejscowość w hrabstwie South Yorkshire (Anglia)

#### Źródła:

Wikipedia

# Richter

1. nazwisko obce;
2. skala Richtera - skala oceniająca wielkość trzęsienia ziemi w jego ognisku; skala magnitud

Osoby o tym nazwisku:

- Boris Christofowicz Richter – rosyjski wojskowy
- Boris Stiefanowicz Richter – radziecki wojskowy, współpracownik Abwehry
- Burton Richter – amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
- Charles Francis Richter – amerykański geofizyk
- Ernst Richter – niemiecki kompozytor
- Hans Richter – austriacki dyrygent
- Hans Richter – niemiecki reżyser
- Karl Richter – katolicki duchowny i polityk
- Karl Richter – niemiecki prawnik
- Karl Richter – szwedzki strzelec
- Karl Richter – niemiecki muzyk
- Leopold Richter – niemiecki piłkarz
- Max Richter – brytyjski kompozytor i pianista
- Swiatosław Richter – rosyjski pianista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rick

imię

#### Źródła:

SJP.pl

# Ricotta

niesolony, nietrwały wiejski twarożek owczy, popularny w kuchni włoskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ridbok

rodzaj antylop z rodziny wołowatych

Ridbok (Redunca) – rodzaj ssaków z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ridda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) termin funkcjonujący w świecie arabsko-muzułmańskim i określający apostazję, odstępstwo, odejście od wiary

Ridda (arab. ‏ردة‎) lub irtidād (‏ارتداد‎) – apostazja w islamie.

Osoba dopuszczająca się apostazji to murtadd.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ride

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) muz. największy z podstawowych talerzy perkusyjnych, używany do grania rytmu, zwłaszcza w jazzie;

- ride – talerz perkusyjny
- Ride – brytyjski zespół muzyczny
- „Ride” – singel Ciary
- „Ride” – singel Lany Del Rey
- „Ride” – singel Twenty One Pilots
- Ride – album Loreen
- Ride – album Nico Santosa
- (4763) Ride – planetoida

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ridge

Miejscowości w USA:

- Ridge – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Suffolk

Gminy w USA:

- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Shelby
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Barber
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Dickinson
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Carroll
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Van Wert
- Ridge (ang. Ridge Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Wyandot

#### Źródła:

Wikipedia

# Ridgeback

[czytaj: ridżbek] potocznie:
1. pies rasy rhodesian ridgeback;
2. pies rasy thai ridgeback

#### Źródła:

SJP.pl

# Ridley

Miejscowości

- Ridley – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Cheshire
- Ridley – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Essex
- Ridley – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Kent
- Ridley – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Northumberland

Osoby

- Harold Ridley – brytyjski okulista, wynalazca sztucznej soczewki
- Nicholas Ridley (ujednoznacznienie)

Inne

- Ridley – postać z serii gier Metroid

#### Źródła:

Wikipedia

# Riedel

[czytaj: ridel] nazwisko

Osoby noszące nazwisko Riedel:

- Bernhard Riedel (ur. 18 września 1846 w Teschentin, zm. 12 września 1916 w Jenie) – niemiecki chirurg.
- Lars Riedel (ur. 28 czerwca 1967 w Zwickau) – niemiecki lekkoatleta – dyskobol.
- Oliver Riedel (ur. 11 kwietnia 1971 w Schwerinie) – muzyk niemiecki, basista zespołu Rammstein.
- Ryszard Riedel (ur. 7 września 1956 w Chorzowie, zm. 30 lipca 1994 w Chorzowie) – wokalista zespołu Dżem.
- Sebastian Riedel (ur. 2 marca 1978 w Tychach) – polski muzyk, gitarzysta.
- Wanda Rhiedel – doktor nauk biologicznych, zoolog, trichopterolog.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riel

jednostka monetarna Kambodży (1 riel = 100 senów)

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) monet. waluta Kambodży;

Francja:

- Riel-les-Eaux – gmina

Osoby:

- Louis Riel – przywódca Metysów
- Sied van Riel – holenderski DJ

Inne:

- riel – waluta Kambodży

Zobacz też:

- Rhiel
- Riehl

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Riemann

Georg Friedrich Bernhard Riemann (ur. 17 września 1826 w Breselenz, Królestwo Hanoweru; zm. 20 lipca 1866 w Selasca koło Verbanii, Włochy) – niemiecki uczony: matematyk, fizyk teoretyczny i doświadczalny oraz filozof przyrody, profesor Uniwersytetu w Getyndze, członek korespondent Berlińskiej Akademii Nauk (1859) i brytyjskiego Royal Society (1866). Miał ogromny wkład w rozwój analizy rzeczywistej i zespolonej, teorii liczb, geometrii różniczkowej oraz topologii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Riemannowski

[czytaj: rimanowski] charakterystyczny dla Bernharda Riemanna

#### Źródła:

SJP.pl

# Riepin

nazwisko

Riepin (ros. Репин) – rosyjskie nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riesling

[czytaj: rizling]
1. szlachetna odmiana winorośli, uprawiana głównie w Nadrenii;
2. wysokogatunkowe białe wino z tych winorośli

Riesling – biała odmiana winorośli pochodząca z doliny Renu w Niemczech. Jest aromatycznym gatunkiem winorośli o kwiatowym, niemal perfumowanym bukiecie i wysokiej kwasowości. Wykorzystywany jest do produkcji win wytrawnych, półsłodkich i musujących. Rieslingi zazwyczaj są czyste odmianowo i nie są poddawane dojrzewaniu w dębowych beczkach. W roku 2004 oszacowano, że riesling jest dwudziestą najczęściej uprawianą odmianą winorośli (łączny areał 48,7 tys. hektarów z tendencją rosnącą), jednak pod względem ważności wśród białych win gatunkowych plasuje się zazwyczaj w obrębie pierwszej trójki razem z odmianami chardonnay i sauvignon blanc. Riesling cechuje się wysoką ekspresją terroir, co oznacza, że na właściwości rieslingów wyraźnie wpływa miejsce, z którego pochodzą owoce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rieti

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, stolica prowincji Rieti (1.2);

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Lacjum;

Rieti (wym. [ˈrjɛti], starożytne Reate) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Rieti.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rież

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w azjatyckiej części Rosji, znajdująca się na terenie obwodu swierdłowskiego, wraz z Nejwą tworzy Nicę;

(1.2) geogr. miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim, położone nad Rieżem (1.1);

Rież (ros. Реж) — miasto w Federacji Rosyjskie, w obwodzie swierdłowskim. Centrum administracyjne rejonu rieżewskiego.

Położone na wschodnim stoku Środkowego Uralu nad brzegami rzeki Rież, 83 km na północny wschód od Jekaterynburga. Ze względu na rzeźbę terenu nazywany przez mieszkańców "Rosyjską Szwajcarią". W mieście stacja kolejowa.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rifampicyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. zob. ryfampicyna.

Ryfampicyna, rifampicyna (INN: rifampicin; skrót: RMP; ATC: J04 AB02) – półsyntetyczny antybiotyk ansamycynowy o działaniu bakteriobójczym, stosowany w leczeniu zakażeń wrażliwymi drobnoustrojami, w tym: prątkiem gruźlicy i prątkiem trądu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rifenowie

lud zamieszkujący tereny Maroka

Rifenowie (Rifeni, Rifani, Rufa) – nazwa grupy plemion berberskich, zamieszkujących góry Rif w Maroku, w 1995 r. liczebność Rifenów wynosiła ok. 2 mln osób.

Rifenowie od wieków pozostają w kontakcie z ludnością arabską – w ciągu swojej historii wielokrotnie walczyli o zwierzchnictwo nad terenami Maroka. W latach 20. XX w. w powstaniu pod wodzą Abd al-Karima proklamowali Republikę Rifu, powstanie zostało jednak stłumione przez wojska francuskie i hiszpańskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riff

w jazzie i muzyce popularnej: krótka, prosta fraza melodyczna, często powtarzana

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. krótka, rytmiczna, powtarzalna fraza melodyczna;

- Riff w muzyce jazzowej – refren zawierający krótkie zwroty rytmiczne, zwykle grany przez sekcję rytmiczną oraz dętą i zwieńczający solo instrumentalne. Zazwyczaj daje wrażenie zawieszania i symuluje zbliżanie się do zakończenia utworu, po którym jednakże następuje kolejne solo lub gra zespołowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Riffowy

→ riff

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z riffem, dotyczący riffu

Patrz:riff

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rigatoni

rodzaj makaronu w kształcie rurki, wywodzący się z południowych Włoch

Rigatoni (wymowa: [riɡaˈtoːni]) – forma makaronu pochodząca z Włoch w kształcie rurki o zmiennej długości i średnicy. Rurki mają większą średnicę niż penne i ziti i są czasem lekko zakrzywione. Rigatoni mają charakterystyczne karbowane prążki wzdłuż ich długości, czasami spiralnie oplatające rurkę. Końce rigatoni są przycięte prostopadle do ścian rurki (w przypadku penne cięcie jest ukośne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rigaudon

[czytaj: rigodą]
1. staroprowansalski taniec (XVII-XVIII w.);
2. muzyka do tego tańca

Rigaudon – taniec pochodzący z XVII wieku z Prowansji. Z czasem wszedł w skład suity barokowej.

Rigadeau pojawił się także w baletach Jeana-Baptiste Lully'ego, André Campry, Jeana-Philippe'a Rameau oraz w muzyce François Couperina.

Do rigaudon nawiązuje muzyka nowsza, m.in. Suita "Z czasów Holberga" Edvarda Griega oraz Le Tombeau de Couperin Maurice'a Ravela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rigby

Rigby – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Idaho, siedziba administracyjna hrabstwa Jefferson.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rigcz

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = slang. rozum i godność człowieka – postawa, która prezentuje takie wartości

#### Źródła:

Wiktionary

# Rigips

płyta z kartonu i gipsu stosowana w budownictwie; gips-karton, karton-gips, kartongips, regips, płyta regipsowa, suchy tynk

#### Źródła:

SJP.pl

# Rigodon

żywy, starofrancuski taniec prowansalski z XVII-XVIII w.

#### Źródła:

SJP.pl

# Rigolo

dawniej: okład z gorczycy

#### Źródła:

SJP.pl

# Rigorosum

rygorozum; dawne określenie egzaminu, do którego przystępuje ubiegający się o stopień naukowy doktora

Rigorosum, rygorozum (od łac. rigorosus – surowy) – dawna nazwa ustnego egzaminu doktorskiego.

W odróżnieniu od disputatio – dyskusji na temat samej pracy – rigorosum obejmuje tematy z innych dziedzin i wraz z dysertacją (częścią pisemną) wchodzi w skład wymagań dla uzyskania tytułu doktora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rigsdag

dwuizbowy parlament duński w latach 1849-1953

Rigsdag – parlament w Danii w latach 1849–1953. Składał się z dwóch izb: Folketingu – izby niższej i Landstingu – izby wyższej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rigweda

jedna z czterech Wed, zbiór hymnów powstały prawdopodobnie w latach 1500-1200 p.n.e.; Rygweda

Rygweda (sanskryt ऋग्वेद, trl. ṛgveda, ang. Rigveda) – jedna z sanhit (zbiorów) wchodząca w skład wed, najstarszy zabytek literacki indoaryjski, niejednolity treściowo i chronologicznie.

W roku 2007 wpisana na listę UNESCO Pamięć Świata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rihanna

Rihanna, właśc. Robyn Rihanna Fenty (ur. 20 lutego 1988 w Saint Michael) – barbadoska piosenkarka, modelka, aktorka, aktorka głosowa, autorka tekstów piosenek, raperka, tancerka, projektantka mody, filantropka, businesswoman oraz ambasadorka Barbadosu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rijad

stolica Arabii Saudyjskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Arabii Saudyjskiej;

(1.2) geogr. adm. prowincja w Arabii Saudyjskiej z ośrodkiem administracyjnym w Rijadzie (1.1);

Rijad (arab. ‏الرياض‎, Ar-Riyāḍ, Ar-Rijad) – stolica Arabii Saudyjskiej położona w środkowej części kraju, u wschodniego podnóża gór Dżabal Tuwajk, siedziba administracyjna prowincji Rijad. W 2010 roku miasto liczyło ok. 5,2 mln mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rijadczyk

mieszkaniec Rijadu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rijadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rijadka

mieszkanka Rijadu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rijadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rijadzki

→ Rijad (stolica Arabii Saudyjskiej)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Rijad

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rijecki

przymiotnik od: Rijeka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rijeką, dotyczący Rijeki, pochodzący z Rijeki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rijeka

1. miasto w Chorwacji;
2. nazwa kilku wsi w Bośni i Hercegowinie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północno-zachodniej Chorwacji, nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego;

Rijeka (wł. Fiume, niem. St. Veit am Flaum, także Pflaum) – miasto w północno-zachodniej Chorwacji, stolica żupanii primorsko-gorskiej, siedziba miasta Rijeka. Leży nad Zatoką Rijecką Morza Adriatyckiego, na wzgórzach u podnóża masywu Risnjak. W 2021 roku liczyło 108 622 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rijksmuseum

Rijksmuseum (hol. Muzeum Państwowe) – holenderskie muzeum narodowe w Amsterdamie na Museumplein; jedna z głównych atrakcji turystycznych tego miasta.

Wśród zbiorów Rijksmuseum znajdują się nie tylko cenne dzieła malarskie, lecz także grafika, rzeźba, sztuka użytkowa i rękodzieło. Kolekcja malarstwa to około 6 tysięcy obrazów reprezentujących malarstwo holenderskie i światowe XV-XIX wieku, zawierająca dzieła takich malarzy jak: Jacob van Ruisdael, Frans Hals, Johannes Vermeer, Rembrandt i uczniów Rembrandta. Ważna jest także kolekcja sztuki azjatyckiej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Riketsja

bakteria pasożytnicza, przenoszona przez pchły, wszy i kleszcze, powodująca u ludzi chorobę zakaźną - riketsjozę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mikrobiol. Gram-ujemna bakteria z rodzaju nazwa systematyczna|Rickettsia|ref=tak. wywołująca u ludzi i innych ssaków riketsjozy, przenoszona najczęściej przez kleszcze, pchły i wszy;

Riketsje (Rickettsia) – rodzaj Gram-ujemnych bakterii o kształcie pałeczkowatym z rzędu Rickettsiales.

Nazwa pochodzi od nazwiska Howarda Taylora Rickettsa.

Są to pasożyty wewnętrzne, zwykle obligatoryjnie wewnątrzkomórkowe, występujące u człowieka i ssaków, owadów (np. pcheł, wszy), niekiedy innych stawonogów (kleszczy), przenoszone przez owady na ludzi i inne ssaki i wywołujące w ich organizmach „riketsjozy”. Niekiedy mogą wchodzić w symbiozę ze stawonogami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Riketsjoza

jedna z ciężkich chorób zakaźnych charakteryzujących się silną gorączką i wysypką, wywołanych przez bakterie - riketsje, np. dur plamisty, gorączka pięciodniowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Riketsjozy

jedna z ciężkich chorób zakaźnych charakteryzujących się silną gorączką i wysypką, wywołanych przez bakterie - riketsje, np. dur plamisty, gorączka pięciodniowa

Riketsjozy – grupa chorób wywoływanych przez bakterie z rodziny Rickettsiales. Zwykle są to ostre choroby gorączkowe.

Należą tu, wywoływane przez Riketsje:

- tyfus plamisty
- gorączki plamiste
- ospa riketsjowa
- dur zaroślowy wywoływany przez Rickettsia tsutsugamushi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riki-Tiki-Tak

rymowanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Riksdag

jednoizbowy parlament szwedzki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) sejm rzeszowy, jednoizbowy parlament Królestwa Szwecji;

(1.2) budynek będący siedzibą Riksdagu (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Riksmal

standardowa odmiana norweskiego języka literackiego, powstała w XIX wieku, poprzednik bokmal

Riksmål – jedna z odmian norweskiego języka literackiego. Został opracowany przez językoznawcę Knuda Knudsena, który w połowie XIX wieku zajął się „norwegizacją” wspólnego języka duńsko-norweskiego (który de facto był językiem duńskim – Norwegia od 1397 do 1814 była w unii z Danią). Knudsen wprowadzał stopniowo do języka coraz więcej prowincjonalizmów, a także „norwegizował” wymowę i pisownię duńskich słów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riksza

ryksza;
1. lekki, dwukołowy pojazd o jednym lub dwu siedzeniach, popularny w krajach Dalekiego Wschodu
2. trzykołowy rower lub motorower

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dwukołowy pojazd ciągnięty przez człowieka

(1.2) trójkołowy rower do przewozu bagażu lub osób;

Riksza, rzadziej ryksza (jap. 人力車 jinrikisha; ang. rickshaw) – pojazd kołowy napędzany siłą ludzkich mięśni, służący do transportu osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rikszarz

człowiek kierujący rikszą (rykszą) lub ciągnący rikszę; rykszarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek ciągnący lub napędzający kierowaną przez siebie rikszę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rilasciando

[czytaj: rilasziando] określenie wykonawcze: stopniowo zwalniając tempo; rallentando

#### Źródła:

SJP.pl

# Rilsan

sztuczne włókno poliamidowe, używane jako izolacja przewodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Rimbaud

[czytaj: ręBO albo remBO] nazwisko, m.in. Jean Arthur Rimbaud (1854-1891) - poeta francuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Rimettendo

określenie wykonawcze: podjąć na nowo dawne tempo

#### Źródła:

SJP.pl

# Rimifon

bardzo silny lek przeciwgruźliczy w postaci krystalicznego, białego proszku o gorzkim zapachu; isoniazid, hydrazyd kwasu izonikotynowego

Izoniazyd (łac. isoniazidum), INH – organiczny związek chemiczny, powszechnie używany lek przeciwgruźliczy, zaliczany do tzw. leków pierwszego rzutu, który jest stosowany w leczeniu gruźlicy oraz niektórych innych mykobakterioz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rimini

miasto w północnych Włoszech

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Emilia-Romania;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rimiński

przymiotnik od: Rimini (miasto we Włoszech)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rimini, dotyczący Rimini

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rimland

rzeczownik, rodzaj męski, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. wg teorii geopolitycznej Nicholasa Spykmana najważniejszy strategicznie rejon świata, znajdujący się na obrzeżach Eurazji;

Rimland – element teorii geopolitycznej stworzonej przez Nicholasa Spykmana, powstałej w opozycji do teorii Heartlandu. Główne założenia Spykmana przedstawione zostały w wydanych podczas wojny dwóch pracach: America’s Strategy in World Politics oraz The Geography of the Peace. Rimlandem mają być tzw. kraje obrzeży wyspy świata, tworzące pierścień oddzielający Heartland od mórz. Spykman zwracał uwagę, że zwycięstwo w toczącej się wówczas II wojnie światowej rozstrzyga się na tym właśnie obszarze. Koncepcję Rimlandu dostrzega się również w stosowanej przez Zachód podczas zimnej wojny strategii powstrzymywania ekspansji ZSRR.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rimming

[czytaj: riming] forma seksu oralnego polegająca na stymulacji odbytu ustami i językiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rimski-Korsakow

nazwisko, m.in.: Mikołaj Rimski-Korsakow (1844-1904), rosyjski kompozytor

- Aleksander Rimski-Korsakow − rosyjski generał
- Grigorij Rimski-Korsakow – rosyjski kompozytor współczesny
- Ignacy (Rimski-Korsakow) – biskup prawosławny
- Iwan Rimski-Korsakow – generał major Imperium Rosyjskiego
- Nikołaj Rimski-Korsakow – rosyjski kompozytor epoki romantyzmu
- Nikołaj Rimski-Korsakow − rosyjski wojskowy marynarki wojennej, oficer Kriegsmarine

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rinaldo

Rinaldo – opera seria w trzech aktach napisana przez Georga Friedricha Händla w języku włoskim. Libretto napisał Giacomo Rossi według scenariusza Aarona Hilla na podstawie Jerozolimy wyzwolonej Torquato Tasso.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rinforzando

określenie wykonawcze: wzmacniając

#### Źródła:

SJP.pl

# Ring

1. miejsce walk bokserskich, podwyższenie pokryte filcem i brezentem i otoczone linami;
2. monopolistyczne porozumienie, głównie cenowe, zawierane między przedsiębiorcami;
3. potocznie: obwodnica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. kwadratowa konstrukcja, otoczona linami, służąca jako miejsce rozgrywania pojedynków niektórych dyscyplin walki wręcz, np. bokserskich;

(1.2) przen. miejsce, pole (również niematerialne), w którym odbywa się starcie, walka

(1.3) sport. punkt asekuracyjny we wspinaczce;

(1.4) inform. zob. webring.

- ring bokserski – miejsce walki bokserskiej
- ring – punkt asekuracyjny do wspinaczki
- „The Ring” – amerykańskie czasopismo o tematyce bokserskiej
- Ring – film w reżyserii Alfreda Hitchcocka z 1927
- Ring – powieść Kōjiego Suzuki z 1991
- The Ring: Krąg – film w reżyserii Hideo Nakaty z 1998
- The Ring – amerykański remake filmu The Ring: Krąg z 2002 w reżyserii Gore Verbinskiego
- ring – niemieckojęzyczne określenie obwodnicy lub innej ulicy na planie okręgu lub półokręgu, stosowane czasem w Polsce:
  - Ring – obwodnica kolejowa w Berlinie
  - Außenring – obwodnica kolejowa w Berlinie
  - Berliner Stadtring – obwodnica autostradowa Berlina
  - Berliner Ring – obwodnica autostradowa Berlina
  - Ring wiedeński – reprezentacyjna arteria Wiednia, zbudowana w drugiej połowie XIX wieku

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Ring-Pull

typ puszki, której nacięte wieczko odrywa się po pociągnięciu za przymocowany do niego metalowy pierścień

#### Źródła:

SJP.pl

# Ringgit

jednostka monetarna Malezji (dzieli się na 100 senów)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) monet. waluta Malezji;

Ringgit – jednostka monetarna Malezji dzieląca się na 100 senów.

Ringgit stał się walutą Malezji w 1967 roku, kiedy zastąpił dolara malajskiego i brytyjskiego Borneo, który w języku malajskim nazywał się ringgit. Do 1975 roku waluta miała podwójną nazwę: ringgit i sen w języku malajskim oraz dolar i cent w języku angielskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ringo

gra polegająca na rzucaniu i chwytaniu gumowego pierścienia; także sam ten pierścień

- Ringo (sport)
- Ringo (Japonia) – miejscowość w Prefekturze Yamagata

Osoby:

- Ringo Starr – perkusista the Beatles
  - Ringo (album) – trzeci album artysty
  - Ringo (film) – filmowa adaptacja życiorysu artysty nakręcona w 1978 roku.
- John Ringo – amerykański pisarz science-fiction

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ringowy

przymiotnik od: ring (w znaczeniu miejsca walk bokserskich), np. sędzia ringowy, pseudonim ringowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Ringwoodyt

[czytaj: ringłudyt] minerał, forma oliwinu

Ringwoodyt – jest formą oliwinu. Skład chemiczny minerału może być różny, od czystego Mg2SiO4, do Fe2SiO4. Minerał zawiera 2,5% wagowych wody, a najbardziej uwodnione około 3% wagowych. Uzyskany w warunkach laboratoryjnych minerał nie zawierający żelaza jest bezbarwny. Przy zawartości jednego procenta molowego Fe2SiO4 barwa minerału jest intensywnie niebieska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rinn

Austria:

- Rinn – gmina w kraju związkowym Tyrol, w powiecie Innsbruck-Land

Osoby:

- Danuta Rinn – polska piosenkarka
- Hans Rinn – niemiecki saneczkarz
- Louis Rinn – francuski oficer

Zobacz też:

- Rin

#### Źródła:

Wikipedia

# Rino

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rinoskopia

w medycynie: oglądanie jam nosa przez nozdrza za pomocą endoskopu lub od strony gardła za pomocą lusterka; rynoskopia

Rynoskopia albo rinoskopia (łac. rhinoscopia) – metoda diagnostyczna, polegająca na badaniu jam nosowych wzrokiem, powszechnie stosowana przez laryngologów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rinowirus

rodzaj wirusa będący najpowszechniejszym wirusowym czynnikiem zakaźnym u ludzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Rinpoche

[czytaj: rinPOcze] w buddyzmie tybetańskim: tytuł honorowy lamów, którzy przeszli reinkarnację

#### Źródła:

SJP.pl

# Rinzai

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen;

Rinzai (臨済宗; jap.: Rinzai-shū, chiń.: Linjizong) – jedna z dwóch głównych szkół japońskiego buddyzmu zen (drugą z nich jest sōtō). Jest ona japońskim odpowiednikiem chińskiej szkoły linji, której założycielem był wielki mistrz chan Linji Yixuan (zm. 867).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rio

[czytaj: rijo] samochód typu Kia Rio

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

(1.1) = adm. regionalna izba obrachunkowa;

Rio

- Rio – potocznie i skrótowo o Rio de Janeiro
- Rio (dawniej Rion) – miejscowość na Peloponezie w Grecji
- Rio – piosenka zespołu Duran Duran
- Rio – samochód marki Kia
- Riō – przenośne odtwarzacze audio
- RIO – skrót oznaczający regionalną izbę obrachunkową
- RIO (ang. Reference Interconnection Offer) – ramowa oferta o dostępie telekomunikacyjnym w zakresie połączenia sieci
- Rio – amerykańsko-brazylijski film animowany z 2011 roku.
- Rio 2 – druga część filmu Rio

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rioja

[czytaj: rijoha] wino hiszpańskie

- Rioja – wino hiszpańskie i jednocześnie nazwa regionu winiarskiego w północnej Hiszpanii, wzdłuż rzeki Ebro, w którym jest produkowane.
- Rioja – gmina w Hiszpanii, w prowincji Almería, w Andaluzji
- Rioja – miasto w Peru

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riolit

magmowa skała wulkaniczna; liparyt, ryolit

Ryolit, liparyt, riolit (z gr. ρεω - płynę i λίθος - kamień) – kwaśna skała wylewna albo hipabysalna, o składzie podobnym do granitu (jest to wylewny odpowiednik granitu – powstał z magmy o tym samym składzie chemicznym, tylko odmienne były warunki powstawania, które zapisały się w jego wyglądzie, strukturze i wytrzymałości).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riotron

elektroniczny element przełączający, wykorzystujący zjawisko nadprzewodnictwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Rip

skrót łacińskiego: requiescat in pace - niech spoczywa w pokoju (odczytywany jako całe wyrażenie); R.I.P.

#### Źródła:

SJP.pl

# Riplemark

grzbiecik z piasku powstały na skutek transportu jego ziaren przez wiatry, prądy wodne lub falowanie; ripplemark, fala piaskowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Riplemarki

pręgi faliste, zmarszczki, grzbieciki, nagromadzenia materiału piaszczystego transportowanego przez saltację lub wleczenie; ripplemarki, fala piaskowa

Ripplemarki, riplemarki, zmarszczki, pręgi faliste – grzbieciki zbudowane z piasku powstałe w wyniku transportu ziaren przez wiatr, prądy wodne lub falowanie.

Zmarszczki wiatrowe charakterystyczne są dla powierzchni piaszczystych (wybrzeża morskie, pustynie itp.). Stanowią drobne regularne bruzdy na powierzchni piasku przypominające wyglądem fale lub miniaturowe wydmy poprzeczne. Powstają pod wpływem wiatru, podobnie jak wydmy mają łagodną stronę dowietrzną i stromą zawietrzną. Na ich podstawie można określić kierunek wiatru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riposato

określenie wykonawcze: z poczuciem odpoczynku

#### Źródła:

SJP.pl

# Riposta

1. cięta, błyskotliwa odpowiedź;
2. w sporcie (głównie w szermierce): pchnięcie lub cięcie zadane bezpośrednio po nieudanym, sparowanym ataku przeciwnika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szybka, cięta i trafna odpowiedź

Riposta (wł. risposta – odpowiedź) – cięta, trafna i szybka odpowiedź na czyjś komentarz lub pytanie. W szermierce oznacza ona cięcie lub pchnięcie zadane bezpośrednio po udanej własnej zasłonie (paradzie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ripostować

1. odpowiadać trafnie i szybko; dawać ripostę, replikować;
2. w szermierce: zadawać cięcie lub pchnięcie bezpośrednio po udanej własnej zasłonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ripować

środowiskowo: kopiować dane ze źródła typu VHS, DVD, Blu-ray itp. na dysk twardy komputera

#### Źródła:

SJP.pl

# Ripplemark

[czytaj: ripylmark] grzbiecik z piasku powstały na skutek transportu jego ziaren przez wiatry, prądy wodne lub falowanie; riplemark, fala piaskowa

Ripplemarki, riplemarki, zmarszczki, pręgi faliste – grzbieciki zbudowane z piasku powstałe w wyniku transportu ziaren przez wiatr, prądy wodne lub falowanie.

Zmarszczki wiatrowe charakterystyczne są dla powierzchni piaszczystych (wybrzeża morskie, pustynie itp.). Stanowią drobne regularne bruzdy na powierzchni piasku przypominające wyglądem fale lub miniaturowe wydmy poprzeczne. Powstają pod wpływem wiatru, podobnie jak wydmy mają łagodną stronę dowietrzną i stromą zawietrzną. Na ich podstawie można określić kierunek wiatru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ripplemarki

[czytaj: riplemarki] pręgi faliste, zmarszczki, grzbieciki, nagromadzenia materiału piaszczystego transportowanego przez saltację lub wleczenie; riplemarki, fala piaskowa

Ripplemarki, riplemarki, zmarszczki, pręgi faliste – grzbieciki zbudowane z piasku powstałe w wyniku transportu ziaren przez wiatr, prądy wodne lub falowanie.

Zmarszczki wiatrowe charakterystyczne są dla powierzchni piaszczystych (wybrzeża morskie, pustynie itp.). Stanowią drobne regularne bruzdy na powierzchni piasku przypominające wyglądem fale lub miniaturowe wydmy poprzeczne. Powstają pod wpływem wiatru, podobnie jak wydmy mają łagodną stronę dowietrzną i stromą zawietrzną. Na ich podstawie można określić kierunek wiatru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riprendere

określenie wykonawcze: podjąć na nowo pierwotne tempo

#### Źródła:

SJP.pl

# Ripsalis

kaktus nadrzewny lub naskalny, uprawiany jako roślina ozdobna; rypsalis

#### Źródła:

SJP.pl

# Risoluto

określenie wykonawcze: energicznie, stanowczo, zdecydowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Risorgimento

[czytaj: rizordżimento] ruch polityczny związany z walką narodu włoskiego o wyzwolenie i zjednoczenie państwa w XIX wieku

Zjednoczenie Włoch (wł. Risorgimento, dosł. „odradzanie się”) – proces jednoczenia państw Półwyspu Apenińskiego pod władzą Królestwa Sardynii, zapoczątkowany w 1859 r. i stanowiący kilkunastoletni okres w historii Włoch.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Risotto

[czytaj: rizotto] potrawa z gotowanego ryżu, zapiekanego z mięsem i jarzynami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoska potrawa przyrządzana na bazie ryżu;

Risotto [riˈzɔtto] – popularna potrawa północnej kuchni włoskiej, gotowana z dodatkiem bulionu do uzyskania kremowej konsystencji. Wiele rodzajów risotto zawiera masło, oliwę, wino, ser (np. Grana padano) oraz cebulę. To jeden z najpopularniejszych sposobów przygotowania ryżu we Włoszech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rispa

Rispa – postać biblijna z Drugiej Księgi Samuela, córka Ajji, nałożnica króla Saula.

Po śmierci Saula o współżycie z Rispą został oskarżony przez króla Iszbaala dowódca jego armii, Abner. Wydarzenie to spowodowało przejście Abnera na stronę króla Dawida.

#### Źródła:

Wikipedia

# Riss

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = polit. Rosyjski Instytut Studiów Strategicznych

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Risso

risso szary - gatunek delfina oceanicznego; delfin szary

- Delfin Risso, delfin szary (Grampus griseus) – waleń z rodziny delfinów oceanicznych, jedyny przedstawiciel rodzaju Grampus.
- Eduardo Risso (ur. 23 listopada 1961 w Leones) – argentyński rysownik komiksowy.
- Risso – miasto w Urugwaju

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rissole

[czytaj: risol] małe paszteciki smażone w tłuszczu, nadziewane farszem rybnym lub mięsnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Ristretto

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tzw. skrócone espresso, bardzo mocne, przyrządzone z mniejszej ilości wody;

Ristretto – nazwa sposobu przygotowywania kawy w specjalnym ekspresie. Kawę przygotowuje się podobnie jak espresso, ale przy użyciu mniejszej ilości wody (15-20 ml).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ristringendo

określenie wykonawcze: ponownie przyspieszając, ożywiając

#### Źródła:

SJP.pl

# Riszi

tytuł hinduistyczny w okresie wedyzmu; ryszi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riszta

nicień pasożytniczy występujący w krajach tropikalnych, wywołujący drakunkulozę objawiającą się m.in. owrzodzeniami na kończynach dolnych; robak medyński, drakunkulus

Riszta, nitkowiec podskórny, robak medyński (Dracunculus medinensis) – pasożyt podskórny człowieka, a także małp, psów, koni, bydła i innych ssaków. Wywołuje chorobę zwaną drakunkulozą. Obecnie występuje tylko w tropikalnych rejonach Afryki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rita

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zob. Ryta.

- Rita – forma imienia żeńskiego
- święta Ryta – włoska święta katolicka
- Rita – kod aliancki ciężkiego bombowca japońskiego Nakajima G8N
- Rita – miasto w Kostaryce
- Rita – rodzaj ryb z rodziny Ritidae
- Rita – duński serial telewizyjny z lat 2012-2020
- RITA (ang. Region in Transition) – Program "Przemiany w Regionie" – RITA zapoczątkowany w 2000 przez PAFW, realizowany przez FED

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ritardando

określenie wykonawcze: powstrzymując, opóźniając, zwalniając

przysłówek

(1.1) muz. stopniowo zwalniając tempo gry

Ritardando (wł., w skrócie rit.) – zwolnienie tempa utworu muzycznego. W odróżnieniu od ritenuto zwolnienie powinno nastąpić stopniowo, a nie natychmiast. Powrót do oryginalnego tempa może nastąpić przez stopniowe przyspieszenie accelerando lub raptownie po znaku a tempo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ritchie

Osoby o tym nazwisku:

- Charles Ritchie – brytyjski polityk, minister
- Dennis Ritchie – amerykański informatyk
- Guy Ritchie – brytyjski reżyser i scenarzysta
- Josiah Ritchie – brytyjski tenisista, olimpijczyk

Inne:

- Archipelag Ritchie – grupa wysp wschód od Wielkiego Andamanu

#### Źródła:

Wikipedia

# Ritenuto

określenie wykonawcze: zwalniając, powstrzymując (bezpośrednio, natychmiast)

Ritenuto (wł.) – w terminologii muzycznej określenie na zwolnienie tempa utworu muzycznego. W odróżnieniu od ritardando zwolnienie powinno nastąpić natychmiast, a nie stopniowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ritmo

samochód typu Fiat Ritmo

#### Źródła:

SJP.pl

# Ritornel

ritornello, rytornel (dawniej);
1. siedemnastowieczny taniec francuski odznaczający się się szybkim tempem i trójdzielnym metrum;
2. muzyka do tego tańca;
3. we wczesnych operach XVII wieku: ustęp instrumentalny o charakterze interludium, poprzedzający arię lub następujący po niej;
4. włoska forma poetycka, składająca się z trzywersowych strof, w których rymuje się wers pierwszy z trzecim;
5. w piętnastowiecznym madrygale: ostatnie dwa wersy zwrotki;
6. instrumentalny refren w pieśni zwrotkowej zwanej arią, wykonywany po każdej zwrotce, popularny w Niemczech w XVII wieku

Ritornel (wł. ritornello, fr. ritournelle) – krótki, kilkutaktowy ustęp muzyczny wykonywany przez grupę instrumentów bądź orkiestrę.

Termin ten stosowany jest w odniesieniu do opisu i analizy muzyki dawnej. Ritornel pełni w utworach instrumentalnych funkcję podobną do tej jaką w pieśniach i piosenkach pełni refren.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ritornello

ritornel, rytornel (dawniej);
1. siedemnastowieczny taniec francuski odznaczający się się szybkim tempem i trójdzielnym metrum;
2. muzyka do tego tańca;
3. we wczesnych operach XVII wieku: ustęp instrumentalny o charakterze interludium, poprzedzający arię lub następujący po niej;
4. włoska forma poetycka, składająca się z trzywersowych strof, w których rymuje się wers pierwszy z trzecim;
5. w piętnastowiecznym madrygale: ostatnie dwa wersy zwrotki;
6. instrumentalny refren w pieśni zwrotkowej zwanej arią, wykonywany po każdej zwrotce, popularny w Niemczech w XVII wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rittberger

rodzaj skoku w łyżwiarstwie figurowym, wykonywany z jazdy tyłem

- rittberger – skok łyżwiarski
- Werner Rittberger – niemiecki łyżwiarz figurowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ritz

Osoby:

- César Ritz – szwajcarski hotelarz
- Walther Ritz – szwajcarski fizyk
- Wolf Ritz – niemiecki malarz

Inne:

- Ritz – hotele
- Ritz Instrument Transformers – niemieckie przedsiębiorstwo
- The Ritz – amerykański film

Zobacz też:

- Rietz
- The Residences at the Ritz-Carlton
- The Ritz-Carlton Hotel Company
- The Ritz-Carlton Toronto

#### Źródła:

Wikipedia

# Riukiu

archipelag pomiędzy Tajwanem a Kiusiu

Riukiu (jap. 南西諸島 Nansei-shotō) – archipelag rozciągający się między Tajwanem a Kiusiu, należący do Japonii. Japońska nazwa Nansei-shotō oznacza „Archipelag Południowo-Zachodni”. Jest to łuk wysp o długości około 1200 km oddzielający Morze Wschodniochińskie od Morza Filipińskiego. Według podziałów japońskich Ryūkyū-shotō (琉球諸島) tworzy południową część Nansei-shotō, a Satsunan-shotō (薩南諸島) – północną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riukiuański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Riukiu, dotyczący Riukiu

#### Źródła:

Wiktionary

# Riusza

mocno przymarszczona lub plisowana falbanka z cienkiej tkaniny; riuszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Riuszka

mocno przymarszczona lub plisowana falbanka z cienkiej tkaniny; riusza

#### Źródła:

SJP.pl

# Rivaldo

Rivaldo (Rivaldo Vitor Borba Ferreira, ur. 1972), piłkarz brazylijski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rivanol

lek stosowany miejscowo jako środek dezynfekcyjny

Mleczan etakrydyny (Rivanol) – organiczny związek chemiczny należący do grupy barwników akrydynowych. Tworzy pomarańczowo-żółte kryształy o specyficznym zapachu.

Stosuje się go głównie do odkażania w stężeniu 0,1% (roztwór wodny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rivera

Antarktyda:

- Rivera Peaks – góry

Boliwia:

- La Rivera – miejscowość

Ekwador:

- Rivera – miejscowość

Kolumbia:

- Rivera – miasto

Stany Zjednoczone:

- Rivera – jednostka osadnicza

#### Źródła:

Wikipedia

# Rivolgimento

przewrót; termin oznaczający przeniesienie głosu w kontrapunkcie podwójnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Riwiera

1. brylantowy naszyjnik
2. wybrzeże charakterystyczne dla rejonów śródziemnomorskich, osłonięte wzniesieniami od północy lub od strony zimnych wiatrów

Riwiera – wybrzeże morskie opadające ku południu i osłonięte górami od północy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Riwierka

regionalnie: letni but, sandałek

#### Źródła:

SJP.pl

# Riwierki

regionalnie: letnie obuwie, sandałki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rizoid

wyrostek służący przytwierdzeniu organizmu do podłoża; ryzoid; rhizoid; chwytnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Rizosfera

przykorzeniowa warstwa gleby, cechująca się bogatą florą grzybową i bakteryjną; ryzosfera, sfera korzeniowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Riła

pasmo górskie w Bułgarii

Riła (bułg. Рила, Рила планина) – pasmo górskie, lub (w zależności od oceny) masyw górski, w południowo-zachodniej Bułgarii. Jest najwyżej wzniesionym masywem górskim na Półwyspie Bałkańskim, najwyższy szczyt Musała ma wysokość 2925 m n.p.m. Riła stanowi również szóste co do wysokości pasmo górskie w Europie (przy założeniu, że każde z nich jest reprezentowane tylko przez najwyższy szczyt) po Kaukazie, Alpach, Sierra Nevadzie, Pirenejach i masywie Etny. Jest także najwyższym pasmem leżącym między Alpami a Kaukazem. Riła posiada 90 szczytów o wysokości powyżej 2000 m n.p.m., w tym 2 powyżej 2900 m, 1 powyżej 2800 m, 15 powyżej 2700 m, 17 powyżej 2600 m i 20 powyżej 2500 m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia