# Tł.

skrót od: tłumacz, tłumaczenie; tłum.

skrót, rzeczownik

(1.1) tłumacz

(1.2) tłumaczka

(1.3) tłumaczenie

skrót, czasownik

(2.1) tłumaczyć

skrót, forma czasownika.

(3.1) tłumaczony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłamsić

1. potocznie: gnieść, miąć, miętosić
2. przenośnie:
a) wywierać nacisk na kogoś
b) powściągać, ukrywać coś z trudem
3. tłamsić się - być tłamszonym; gnieść się

#### Źródła:

SJP.pl

# Tło

1. dalszy plan, przed którym znajdują się przedmioty bliskie obserwującemu;
2. środowisko, warunki, podłoże czegoś;
3. jednolita barwa czegoś na czym widoczny jest wzór odmiennego koloru

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dalszy widok np. obrazu, dalszy plan

(1.2) przen. okoliczności, sytuacja, w której rozgrywają się jakieś wydarzenia

(1.3) podłoże, na którym eksponowany jest dany element

- Tło komputerowe
- Tło promieniotwórcze
- Tło zanieczyszczeń powietrza

Zobacz też

- promieniowanie tła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłoczący

→ tłoczyć

Patrz:tłoczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłoczarnia

1. dział fabryki, w którym wykonywane są prace na tłoczarkach;
2. prasa stosowana w przemyśle spożywczym do wytłaczania soków; tłoczarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. zakład produkujący olej, sok, wino lub inną substancję poprzez wyciskanie

(1.2) spoż. maszyna wyciskająca płyny z owoców, warzyw, nasion lub innych produktów rolnych

(1.3) techn. zakład obrabiający metal lub inne tworzywo przez tłoczenie

(1.4) techn. zakład produkujący metodą tłoczenia płyty służące do odtwarzania dźwięków, obrazów lub danych innego rodzaju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłoczarz

robotnik obsługujący prasę do tłoczenia; praser

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłoczek

zdrobnienie od: tłok

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłoczewo

Tłoczewo – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie wysokomazowieckim, w gminie Nowe Piekuty.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa łomżyńskiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Kazimierza w Nowych Piekutach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tłocznia

1. prasa do wytłaczania m.in. oleju, soków;
2. prasa do obróbki plastycznej materiałów;
3. dział fabryki, huty, gdzie materiały poddawane są obróbce plastycznej przy użyciu prasy;
4. zespół urządzeń do przesyłania czegoś przez tłoczenie

Prasa (łac. pressare „tłoczyć”) – maszyna robocza, której działanie polega na wywieraniu nacisku (również zgniatania, prasowania) na przedmiot umieszczony pomiędzy jej elementami roboczymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłocznictwo

obróbka plastyczna blach

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłoczniej

stopień wyższy od przysłówków: tłocznie, tłoczno

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłoczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tłoczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłocznik

przyrząd do tłoczenia na prasach

Tłocznik – narzędzie służące do obróbki plastycznej elementów o małej grubości w stosunku do pozostałych wymiarów (głównie blach, ale także folii czy płyt niemetalowych). Składa się m.in. ze stempla i matrycy, stanowiących elementy robocze tłocznika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłoczny

1. dotyczący tłoczenia, tłoczni, tłoka;
2. zatłoczony, ciasny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłoczony

1. wyciśnięty, uzyskany poprzez tłoczenie;
2. mający wklęsło-wypukłą fakturę; wymodelowany;
3. wydrukowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłoczyć

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytłoczyć)

(1.1) techn. pozyskiwać coś za pomocą prasy, zgniatania

(1.2) techn. poddawać obróbce plastycznyastycznej

(1.3) techn. wytwarzać coś z matryc

(1.4) fiz. wypychać coś skądś pod ciśnieniem

(1.5) druk. robić druki ozdobne; odkształcać powierzchnię papieru lub innego materiału dla uzyskania efektu zdobniczego

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetłoczyć)

(2.1) techn. hydraul. przeciskać substancje ciekłe lub gazowe z jednego miejsca do innego

czasownik zwrotny niedokonany tłoczyć się (dk. przetłoczyć się)

(3.1) być w tłoku; zbijać się w tłum

(3.2) powstawać w psychice i męczyć wewnętrznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłoczysko

1. trzon tłoka w silnikach tłokowych;
2. cześć prasy tłoczącej;
3. część młota kowalskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłoczywo

rozdrobnione tworzywo sztuczne, dające się formować przez pod ciśnieniem w podwyższonej temperaturze

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłok

element w kształcie walca lub krążka poruszający się w cylindrze ruchem posuwisto-zwrotnym, tłoczący powietrze, wodę itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię;

(1.2) napierająca, duża masa ludzi

Tłok – element maszyn takich jak silniki tłokowe, pompy tłokowe, sprężarki i siłowniki hydrauliczne i pneumatyczne oraz innych mechanizmów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłoka

1. wzajemna, bezpłatna pomoc sąsiedzka przy zbieraniu płodów rolnych z pola
2. dodatkowa robota pańszczyźniana w okresie pilnych robót np. żniw; powaba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wzajemna, bezpłatna pomoc sąsiedzka przy zbieraniu płodów rolnych z pola;

Tłoka (ukr. толока) – słowiański obyczaj pomocy sąsiedzkiej na wsi. Przetrwał do drugiej połowy XX wieku.

W razie konieczności wykonania pilnej pracy, która przerastała możliwości zainteresowanego, zapraszano do pomocy całą wieś. Pracę wykonywano nieodpłatnie. Tłoka rozpoczynała się od poczęstunku, często z muzyką i tańcami. Kończyła się również obfitym poczęstunkiem z jadłem i napojem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłokować

1. wydobywać ropę tłokiem (korzystając z energii rozprężającego się gazu);
2. czyścić rurociąg tłokami

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłokowo

Tłokowo (niem. Lokau) – wieś warmińska w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tłokowy

dotyczący tłoka (elementu silnika), służący do tłoczenia; tłoczny, tłoczniowy, tłoczący

przymiotnik relacyjny

(1.1) od: tłok (tylko w znaczeniu: „element maszyny, który przyjmuje nacisk lub wywiera go na gaz, ciecz lub inną substancję, przekazując do niej lub odbierając od niej energię”)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłomacz

przestarzale: tłumacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłomaczka

przestarzale: tłumaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłomaczyć

dawniej: tłumaczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłowy

→ tło

Patrz:tło

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłubice

Tłubice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bielsk. Leżą nad Sierpienicą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego. 1 stycznia 2003 będące dotychczasowymi częściami wsi: Nad Rzeką, Pod Bombalice, Pod Dębsk i Pod Olszyny zostały zlikwidowane jako osobne miejscowości.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tłuc

1. rozbijać na kawałki;
2. mocno uderzać, walić, łomotać;
3. potocznie: bić kogoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. potłuc, stłuc)

(1.1) powodować uderzeniami powstawanie kawałków czegoś; uszkadzać w wielu miejscach

(1.2) uderzać samemu mocno o coś, doprowadzając do miejscowego obrażenia

(1.3) pot. mocno uderzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. utłuc)

(2.1) zmieniać uderzeniami formę lub konsystencję czego

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatłuc)

(3.1) łomotać, powodując powstanie głośnego odgłosu

(3.2) zabijać bez opamiętania

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytłuc)

(4.1) pot. zabijać w dużej liczbie

(4.2) lekcew. grać na czymś intensywnie, długo, głośno albo nieumiejętnie

czasownik przechodni niedokonany (dk. natłuc)

(5.1) pot. miotać intensywnie pociskami

(5.2) lekcew. wykonywać seryjnie, bez staranności

(5.3) lekcew. powtarzać co z uporem

czasownik przechodni niedokonany (dk. dotłuc)

(6.1) uderzać, rozbijać dodatkowo

(6.2) uderzać, rozbijać do końca

czasownik zwrotny niedokonany tłuc się (dk. potłuc się, stłuc się)

(7.1) ulegać stłuczeniu, rozbiciu

(7.2) uderzać samemu o coś, wywołując wyraźny odgłos

(7.3) pot. mocno bić jeden drugiego

czasownik zwrotny niedokonany tłuc się (dk. natłuc się)

(8.1) pot. powodować hałas poprzez intensywne czynności lub przemieszczanie się

(8.2) pot. podróżować długo w mało wygodnych warunkach

(8.3) pot. przemieszczać się bez celu, włóczyć się

(8.4) pot. o uczuciach, myślach: ciągle przypominać się

czasownik zwrotny niedokonany tłuc się (dk. dotłuc się)

(9.1) pot. docierać do celu uciążliwej podróży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłuchowo

miasto w Polsce

Tłuchowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Tłuchowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuchowski

przymiotnik od: Tłuchowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuczek

narzędzie do tłuczenia i rozgniatania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) narzędzie służące do rozgniatania, rozbijania czegoś, w celu uzyskania cieńszej warstwy, drobniejszych kawałków lub jednolitej masy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pogard. o kimś nierozgarniętym

urządzenia

- tłuczek (pistel) – element ruchomy (bijny) moździerza kuchennego albo laboratoryjnego
- tłuczek – rodzaj rozdrabniacza karmy
- tłuczek do mięsa – przyrząd kuchenny
- tłuczek do ziemniaków – przyrząd kuchenny
- ubijak – zagęszczarka gruntu

fikcja literacka

- tłuczek – fikcyjna gra sportowa pojawiająca się w cyklu powieści o Harrym Potterze autorstwa J.K. Rowling

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłuczeń

kruszywo z drobno tłuczonego kamienia, używane głównie na nawierzchnie dróg i jako dodatek do betonów; szuter, szaber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. kruszywo budowlane z kamienia łamanego ze skał;

Tłuczeń, szuter, szaber – rodzaj kruszywa naturalnego łamanego ze skały. Jego ziarna charakteryzuje szorstka powierzchnia; kształtem zbliżone są do ostrosłupa lub sześcianu.

Wykorzystywany do produkcji betonów oraz do nawierzchni drogowych i kolejowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłuczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tłuc.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłuczeniec

dawniej:
1. ciastko z tłuczonych migdałów;
2. sucharek z suszonych placków zmieszanych z miodem i ponownie upieczonych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuczewo

Tłuczewo (dodatkowa nazwa w j. kaszub. Tłuczewò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie wejherowskim, w gminie Linia nad rzeką Łebą.

Wieś królewska w starostwie mirachowskim w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tłuczka

złom szklany lub ceramiczny; stłuczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuczkotasak

przedmiot, który pełni funkcję tłuczka (służy do rozbijania) i tasaka (służy do rozcinania)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłucznica

dawniej: ciasto upieczone z tłuczonych migdałów lub okruchów wysuszonego placka, piernika z dodatkiem miodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłucznice

dawniej: ciasto upieczone z tłuczonych migdałów lub okruchów wysuszonego placka, piernika z dodatkiem miodu

Tłucznice – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Karniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuczniówka

nawierzchnia drogi z tłucznia

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuczony

1. rozbijać na kawałki;
2. mocno uderzać, walić, łomotać;
3. potocznie: bić kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuk

1. kamienne narzędzie używane dawniej do rozbijania i obróbki
2. posp. o człowieku mało rozgarniętym

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) lwów. służąca

(1.2) pot. osoba mało rozgarnięta

(1.3) żegl. kij, służący do odpychania łódki

(1.4) daw. gw-pl|Poznań. nierządnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłukarz

rzadko: osoba zajmująca się obróbką tłucznia w kamieniołomach i zakładach kamieniarskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłukno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. kulin. potrawa kuchni ludowej przyrządzana z krup owsianych;

Tłokno, tłukno (prasłow. tălkъna) – jedna z najbardziej pierwotnych potraw słowiańskich przygotowywana z gotowanego owsa (ewentualnie, rzadko z jęczmienia albo żyta), suszonego na piecu, a następnie mielonego lub kruszonego. Rodzaj owsianki.

Ziarna owsa były najpierw moczone w wodzie, następnie suszone w piecu do zżółknięcia i ostatecznie tłuczone w stępie. W wyniku tych działań powstawała masa z niewielką ilością wody, którą solono lub słodzono miodem. Nadawała się do spożycia na surowo lub po dalszym przetworzeniu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłukowaty

potocznie: charakterystyczny dla osoby głupiej, bezmyślnej; durnowaty, debilowaty, głupkowaty, mułowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłum

duża liczba ludzi zebranych w jednym miejscu; rzesza, ciżba, zgraja, tłumy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu

forma czasownika.

(2.1) 2. os. rozk. od: tłumić

Tłum – w socjologii zbiorowość ludzka przyjmująca formę czasową i niezorganizowaną. Jednostki w tłumie zawsze przebywają w bliskości fizycznej i mają wspólny obiekt zainteresowania.

Tłum może też przejawiać wspólnie ukierunkowane spontaniczne działania. W takiej sytuacji w tłumie dochodzi często do naśladownictwa i (chwilowego) wyzbywania się indywidualizmu. Często też uczestnicy tłumu czują się silniejsi i tracą zdolność obiektywnej oceny sytuacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłum.

skrót od: tłumacz, tłumaczenie; tł.

skrót, rzeczownik

(1.1) tłumacz

(1.2) tłumaczka

(1.3) tłumaczenie

skrót, czasownik

(2.1) tłumaczyć

skrót, forma czasownika.

(3.1) tłumaczony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumacz

osoba przekładająca treść wypowiedzi, tekstu lub dzieła z jednego języka na inny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny;

(1.2) osoba dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej z jednego języka na drugi

(1.3) przest. ten, kto coś wyjaśnia, interpretuje, przekazuje

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) inform. program komputerowy lub aplikacja służące do tłumaczenia tekstów z jednego języka na drugi

forma czasownika.

(3.1) 2 os. rozk. zob. tłumaczyć.

Tłumacz – osoba, która dzięki znajomości co najmniej dwóch języków dokonuje przekładu wypowiedzi lub tekstu pisanego z języka źródłowego na język docelowy. Tłumaczenie wymaga nie tylko rozumienia tekstu, ale również sprawnego wyrażania jego treści w języku, na który ma być tłumaczony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłumaczenie

1. wyjaśniać, objaśniać coś komuś
2. usprawiedliwiać, oczyszczać z zarzutów
3. przekładać tekst, utwór dzieło lub wypowiedź ustną z jednego języka na inny
4. tłumaczyć się - usprawiedliwiać się

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jakieś słowo, wyrażenie lub tekst wyrażony w innym języku

(1.2) odczasownikowy od|tłumaczyć. – wyjaśnianie komuś czegoś

(1.3) odczasownikowy od|tłumaczyć. – przekładanie na inny język

- tłumaczenie językowe
  - tłumaczenie oprogramowania
- tłumaczenie pochodzenia wyrazów
  - tłumaczenie pochodzenia nazw własnych
- tłumaczenie poleceń w systemach operacyjnych komputerów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłumaczeniowy

związany z tłumaczeniem, dotyczący przekładu z jednego języka na inny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłumaczka

kobieta przekładająca treść wypowiedzi, tekstu lub dzieła z jednego języka na inny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta przekładająca tekst pisany z jednego języka na inny

(1.2) kobieta dokonująca tłumaczenia wypowiedzi ustnej

- tłumacz – zawód
- Tłumaczka – thriller amerykański w reżyserii Sydneya Pollacka z 2005 r. z Nicole Kidman w roli głównej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłumaczyć

1. wyjaśniać, objaśniać coś komuś
2. usprawiedliwiać, oczyszczać z zarzutów
3. przekładać tekst, utwór dzieło lub wypowiedź ustną z jednego języka na inny
4. tłumaczyć się - usprawiedliwiać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytłumaczyć)

(1.1) wyjaśniać, objaśniać coś, przekazywać zasadę działania czegoś

(1.2) wyjaśniać, podawać powód, dla którego postąpiło się w dany sposób

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetłumaczyć)

(2.1) wyrażać tę samą informację za pomocą innego języka niż wyjściowy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) pracować jako tłumacz, być tłumaczem

czasownik zwrotny niedokonany tłumaczyć się (dk. brak)

(4.1) wyjaśniać, podawać powód swojego postępowania (patrz znaczenie 1.2)

(4.2) dać się przetłumaczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumek

potocznie: duża grupa ludzi zebrana w jednym miejscu; tłumik, gromadka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zdrobn. od: tłum

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumem

duża liczba ludzi zebranych w jednym miejscu; rzesza, ciżba, zgraja, tłumy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłumić

1. likwidować coś, nie dać się czemuś rozwijać;
2. hamować jakiś odruch, nie dając tym poznać czegoś po sobie;
3. powodować, że coś jest mniej słyszalne, głuszyć

czasownik

(1.1) ograniczać, zmniejszać nasilenie czegoś

(1.2) (o buncie, powstaniu, rebelii) zwalczać, usiłować doprowadzić do poddania się (kapitulacji) powstańców / rebeliantów

(1.3) (o emocjach, uczuciach, odczuciach) powstrzymywać, hamować, nie dawać upustu; starać się nie okazywać uczuć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumica

prosty i prymitywny sprzęt strażacki służący do ochrony budynków przed żarem i iskrami lub do gaszenia pożaru w zarodku

Tłumica – sprzęt pożarniczy do gaszenia iskier i żaru przenoszonych przez wiatr na obejścia i dachy – płaskie wiklinowe lub brzozowe miotły, obszyte nasiąkliwą tkaniną, osadzone na długich drążkach. Tłumice macza się w wiadrach lub beczkach z wodą i uderza nimi w miejsca, gdzie spadły iskry lub z których wydobywa się płomień. Obecnie tłumice metalowe (z cienkiej blachy) stosowane są przeważnie do tłumienia pożarów między innymi ściółki leśnej i trawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłumiciel

osoba, która tłumi coś, hamuje rozwój czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłumicielka

→ tłumiciel

Patrz:tłumiciel

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłumienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tłumić.

Tłumienie (gaśnięcie) drgań – zmniejszanie się amplitudy drgań układu drgającego wraz z upływem czasu, spowodowane stratami energii. Tłumienie drgań obserwowane jest zarówno w układach mechanicznych jak elektrycznych.

W przypadku fal biegnących tłumienie prowadzi do zmniejszania się amplitudy fali wraz ze wzrostem odległości od źródła.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłumienność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. wartość wyrażająca spadek mocy sygnału wraz z przebytą przezeń drogą;

Tłumienność – jeden z podstawowych parametrów opisujących zdolność łącza (np. kabel, światłowód, łącze bezprzewodowe) do realizacji transmisji.

Łącza tłumią sygnał z kilku powodów:

- szumów termicznych,
- rozpraszania sygnału na zaburzeniach struktury materiału,
- przeników i przesłuchów (przy łączach miedzianych),
- pojemności i indukcyjności pasożytniczych (przy łączach miedzianych).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłumik

1. urządzenie do tłumienia dźwięku wywoływanego przez gazy spalinowe silnika;
2. przyrząd do ściszania i zmiany barwy dźwięków w instrumentach muzycznych; sordyna, sordino, surdyna;
3. urządzenie do zmniejszania niekorzystnego wpływu czegoś;
4. dodatek do broni palnych, służący do wyciszania huku wystrzału

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. podzespół motoryzacyjny służące do tłumienia hałasu wydobywania się spalin z rury wydechowej

(1.2) muz. przyrząd wkładany do wylotu instrumentu dętego, który tłumi dźwięk, zmieniając jego natężenie i barwę

(1.3) muz. przyrząd do zmniejszania natężenia dźwięku instrumentu smyczkowego

(1.4) elektron. urządzenie lub podzespół do tłumienia transmitowanego sygnału

(1.5) techn. wojsk. urządzenie zakładane na lufę broni palnej tłumiące odgłos wystrzału;

(1.6) techn. zob. amortyzator.

- tłumik płomienia
- tłumik dźwięku
- tłumik drgań
  - strojony tłumik masowy
- tłumik interferencyjny
- tłumik kombinowany
- tłumik refleksyjny
- tłumik absorpcyjny
- tłumik wydechowy
- tłumik instrumencie muzycznym
- tłumik optyczny – przyrząd obniżający, o ustaloną wartość (zwykle wyrażoną w dBm), poziom sygnału optycznego w kablu światłowodowym; może być stały lub regulowany; używany do badania torów optycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłumikowy

→ tłumik

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tłumikiem, dotyczący tłumika

Patrz:tłumik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumnie

przysłówek

(1.1) w dużej grupie osób

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłumniej

stopień wyższy od przysłówka: tłumnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłumniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tłumny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłumność

cecha czegoś pełnego ludzi; liczność, mnogość, masowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tłumne; cecha tych, którzy są tłumni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumny

zawierający dużo osób; bardzo liczny; tłoczny

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, w którym jest lub uczestniczy dużo ludzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumoczek

zdrobnienie od: tłumok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niewielki tłumok

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumok

potocznie:
1. duży, nieforemny pakunek; tobół;
2. pogardliwie o kimś nierozgarniętym; ciućma, ciućmok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. duży, nieforemny pakunek; rzeczy spakowane, zwykle prowizorycznie w płachtę, w koc itp.

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. pogard. osoba uważana za głupią i niezdolną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłumy

duża liczba ludzi zebranych w jednym miejscu; rzesza, ciżba, zgraja, tłumy

2 miejscowości w Polsce:

- Tłumy – osada w woj. łódzkim, w pow. tomaszowskim, w gminie Rzeczyca
- Tłumy – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żyrardowskim, w gminie Mszczonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuścieć

stawać się tłustym lub tłustszym

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuściej

stopień wyższy od przysłówka: tłusto

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuściejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tłusty; tłustszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuścieńki

zdrobnienie od: tłusty

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: tłusty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłuścioch

1. potocznie: osoba otyła; grubas, spaślak, kluska, ulaniec;
2. zyzuś tłuścioch - gatunek pająka z rodziny omatnikowatych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) obraź. pogard. człowiek z nadwagą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłuściocha

potocznie: kobieta otyła; tłuścioczka, grubcia, grubaska, spaślaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuścioszek

z sympatią o osobie z nadwagą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. pieszcz. tłuścioch

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłuścioszka

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, grubcia, grubaska, spaślaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuściuchny

zdrobnienie od: tłusty; tłuściutki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuściusieńki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: tłusty

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłuściuteńki

zdrobnienie od: tłusty; tłuściutki, tłuściusieńki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: tłusty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłuściutki

zdrobnienie od: tłusty; tłuściuchny

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: tłusty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłusta

potocznie: kobieta otyła

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłustawy

1. o jedzeniu: trochę tłusty;
2. lekko pokryty tłuszczem;
3. potocznie: nieco otyły

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłustka

roślina z rodziny astrowatych (złożonych), z której nasion otrzymuje się olej jadalny i smar; maziczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłusto

przysłówek

(1.1) bogato w tłuszcz

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłustoczwartkowy

charakterystyczny dla tłustego czwartku - ostatniego czwartku karnawału, lub dziejący się tego dnia

przymiotnik

(1.1) mający miejsce, spożywany lub urządzany w tłusty czwartek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłustodupy

przymiotnik

(1.1) wulg. taki, który ma tłuste, grube pośladki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłustogon

tłustogon afrykański - gatunek niewielkiego gryzonia z podrodziny myszoskoczków

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłustoogoniasty

1. owca tłustoogoniasta - przedstawiciel rasy owiec pochodzenia azjatyckiego;
2. o zwierzęciu: posiadający tłusty ogon

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłustopośladkowy

charakterystyczny dla rasy owiec pochodzenia azjatyckiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłustość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co tłuste

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłustosz

obejmujący ponad 30 gatunków rodzaj roślin z rodziny pływaczowatych; liście tych roślin produkują lepki śluz zawierający substancje trawiące schwytane owady

Tłustosz (Pinguicula L.) – rodzaj roślin należący do rodziny pływaczowatych. Obejmuje ok. 55–77 gatunków. Najbardziej zróżnicowany jest w Ameryce Środkowej, liczne gatunki występują poza tym w strefie klimatu umiarkowanego na półkuli północnej, nieliczne w Ameryce Południowej sięgając na południu po Patagonię, kilka gatunków rośnie też w strefie klimatu okołobiegunowego. W Europie występuje 13 gatunków, z czego w Polsce dwa lub trzy w zależności od ujęcia: tłustosz alpejski P. alpina, tłustosz pospolity P. vulgaris i tłustosz dwubarwny P. bicolor (uznawany też za podgatunek wcześniej wymienionego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłustoszowate

rodzina roślin zielnych z rzędu jasnotowców, owadożernych, o pędach pływających lub pełzających po wilgotnym podłożu, występujących prawie na całej kuli ziemskiej; pływaczowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłustoszowaty

o cechach tłustoszowatych (rodzina roślin zielnych); pływaczowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłustszy

stopień wyższy od przymiotnika: tłusty; tłuściejszy, bardziej tłusty

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłusty

1. zawierający tłuszcz;
2. otyły, gruby, tęgi;
3. pobrudzony tłuszczem, zatłuszczony;
4. dochodowy, intratny

przymiotnik jakościowy

(1.1) zawierający dużo tłuszczu

(1.2) pokryty tłuszczem albo będący w dotyku jak tłuszcz

(1.3) pejor. o człowieku lub zwierzęciu: otyły

(1.4) druk. gruby, pogrubiony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłuszcz

1. produkt spożywczy mający wysoką wartość kaloryczną
2. wysokokaloryczna substancja zawarta w niektórych produktach spożywczych
3. związek organiczny tworzący u zwierząt i u człowieka tkankę w postaci miękkiej warstwy, znajdującej się pod skórą
4. związek organiczny będący lipidem, stanowiący składnik organizmów zwierzęcych i roślinnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w powiecie wołomińskim;

- tłuszcze − grupa związków chemicznych
- tłuszcz – tkanka tłuszczowa
- tłuszcze jadalne
- Tłuszcz (biał. Тлушч) – białoruski zespół rockowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłuszcza

przestarzałe: z niechęcią o większej grupie osób; hołota, zgraja, motłoch, gawiedź, pospólstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pogard. tłum awanturujących się ludzi

(1.2) daw. bez ujemnego zabarwienia: gromada ludzi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłuszczaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tłuszczak

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłuszczak

1. niebolesny i niezłośliwy nowotwór, guz powstający z tkanki tłuszczowej podskórnej; lipoma;
2. ptak nocny z rodziny tłuszczaków, charakteryzujący się dużą warstwą tłuszczu, występujący w Ameryce Południowej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) med. łagodny nowotwór składający się z tkanki tłuszczowej;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Steatornis caripensis|ref=tak., monotypowy gatunek ptaków południowoamerykańskich, jedyny przedstawiciel rodziny tłuszczaków;

(2.2) ornit. ptak z gatunku tłuszczak (2.1)

Tłuszczak (łac. lipoma) – łagodny nowotwór zbudowany z tkanki tłuszczowej.

Tłuszczaki są miękkie w dotyku, czasami przesuwalne i ogólnie bezbolesne. Rosną bardzo wolno. Większość tłuszczaków jest mała, ale mogą wzrosnąć do rozmiarów ponad 6 cm.

Tłuszczaki występują najczęściej u osób w wieku 40 do 60 lat, ale mogą wystąpić również u dzieci. Tłuszczaki występują u 1% populacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłuszczaki

1. niebolesny i niezłośliwy nowotwór, guz powstający z tkanki tłuszczowej podskórnej; lipoma;
2. ptak nocny z rodziny tłuszczaków, charakteryzujący się dużą warstwą tłuszczu, występujący w Ameryce Południowej

Tłuszczak (Steatornis caripensis) – gatunek ptaka, jedyny przedstawiciel rzędu tłuszczakowych (Steatornithiformes) i rodziny tłuszczaków (Steatornithidae). Występuje w północnych i północno-zachodnich regionach Ameryki Południowej oraz w Panamie. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuszczakowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Steatornithiformes|Sharpe|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

Tłuszczak (Steatornis caripensis) – gatunek ptaka, jedyny przedstawiciel rzędu tłuszczakowych (Steatornithiformes) i rodziny tłuszczaków (Steatornithidae). Występuje w północnych i północno-zachodnich regionach Ameryki Południowej oraz w Panamie. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tłuszczanin

mieszkaniec Tłuszcza

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuszczanka

mieszkanka Tłuszcza

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuszczański

→ Tłuszcz (miasto)

przymiotnik

(1.1) dotyczący Tłuszcza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tłuszcze

przestarzałe: z niechęcią o większej grupie osób; hołota, zgraja, motłoch, gawiedź, pospólstwo

Tłuszcze – zwyczajowa nazwa grupy lipidów, estrów glicerolu i kwasów tłuszczowych, głównie triacylogliceroli. Reszty kwasowe występujące w cząsteczkach tłuszczów zawierają zwykle od 12 do 18 atomów węgla.

Większość tłuszczów nie ma zapachu, jest nierozpuszczalna w wodzie i rozpuszczalnikach polarnych oraz dobrze rozpuszczalna w rozpuszczalnikach niepolarnych. Wszystkie tłuszcze są lżejsze od wody, odczyn tłuszczów jest obojętny. Ich stan skupienia zależy od tego, jakie reszty kwasowe tworzą cząsteczkę. Tłuszcze stałe zawierają nasycone reszty kwasowe o długich łańcuchach węglowych, natomiast tłuszcze ciekłe zawierają nienasycone reszty kwasowe (reszty, w których występują wiązania podwójne) lub reszty kwasowe o krótkich łańcuchach węglowych. Kwasy nienasycone występujące w naturalnych tłuszczach są izomerami cis. Większość tłuszczów to estry mieszane, czyli takie, które w cząsteczce zawierają różne reszty kwasowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuszczomierz

przyrząd do pomiaru zawartości tłuszczu w produktach mlecznych; laktoskop; laktobutyrometr

Butyrometr (tłuszczomierz) – przyrząd służący do pomiaru zawartości tłuszczu w mleku oraz mięsie oraz w przetworach mlecznych i mięsnych.

Z uwagi na przeznaczenie wyróżnia się:

- butyrometr Gerbera – do oznaczania mleka pełnego, spożywczego, serwatki, maślanki i innych napojów mlecznych (podziałka zwykle od 0 do 6% z dokładnością do 0,1%),
- butyrometr Siegfelda (tzw. podwójny) – do oznaczania mleka odtłuszczonego, maślanki i serwatki (podziałka zwykle od 0 do 0,5% z dokładnością do 0,01%)
- butyrometr Teicherta – do oznaczania mleka w proszku (podziałka zwykle od 0 do 40% z dokładnością do 0,5%)
- butyrometr Koehlera ze skalą odwróconą w stosunku do pozostałych – do oznaczania śmietany (podziałka zwykle od 0 do 40% z dokładnością do 1%)
- butyrometr van Gulika (otwarty po obydwu stronach, z naczyniem do odważania próbki) – do oznaczania serów i twarogów (podziałka zwykle od 0 do 35% z dokładnością do 0,5%).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuszczomocz

chorobowa obecność tłuszczu w moczu; lipuria

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuszczopot

wydzielina gruczołów łojowych i potowych owcy; lanolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuszczowce

naturalny związek organiczny, wchodzący w skład struktury każdej komórki organizmów roślinnych i zwierzęcych; lipid; lipoid

Lipidy (gr. λίπος, tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zalicza się do nich tłuszcze, woski, sterole (w tym cholesterol), rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych substancji. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów. Chociaż człowiek i zwierzęta mają różnorodne szlaki metaboliczne zdolne do syntezy i rozkładu lipidów, niektóre kluczowe z nich nie mogą powstawać w ten sposób i muszą być dostarczane z dietą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuszczowiec

naturalny związek organiczny, wchodzący w skład struktury każdej komórki organizmów roślinnych i zwierzęcych; lipid; lipoid

Lipidy (gr. λίπος, tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zalicza się do nich tłuszcze, woski, sterole (w tym cholesterol), rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych substancji. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów. Chociaż człowiek i zwierzęta mają różnorodne szlaki metaboliczne zdolne do syntezy i rozkładu lipidów, niektóre kluczowe z nich nie mogą powstawać w ten sposób i muszą być dostarczane z dietą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuszczówka

zadarlica tłuszczówka - gatunek motyla z rodziny omacnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tłuszczownik

urządzenie oddzielające ze ścieków tłuszcze i smary

Separator (osadnik) – urządzenie służące do oczyszczania ścieków przed wprowadzeniem ich do sieci kanalizacyjnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tłuszczowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący tłuszczu, związany z tłuszczem

#### Źródła:

Wiktionary

# Tłuszczyk

zdrobnienie od: tłuszcz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pieszcz. o tłuszczu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary