# Sp

skrót od:
1. szkoła podstawowa;
2. Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum - zakon pijarów; SchP;
3. Służba Polsce - dawna organizacja paramilitarna

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki lub żeński

(1.1) = hist. Powszechna Organizacja „Służba Polsce”

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) = eduk. szkoła podstawowa

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj żeński (rzad. nijaki)

(3.1) = eduk. wojsk. szkoła podchorążych

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj nijaki

(4.1) = hist. polit. Stronnictwo Pracy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sp.

skrót od: spółka (odczytywany jako cały wyraz); ska; s-ka

skrót

(1.1) = o osobie: świętej pamięci (tzn. nieżyjący już)

Gatunek – w biologii podstawowa jednostka taksonomiczna, jedna z kategorii systematycznych oraz jednostka różnorodności biologicznej.

Ustalenie wyczerpującej definicji gatunku okazało się trudne. Próby takie są nadal podejmowane, ponieważ jest to pojęcie kluczowe dla praktyki badawczej naukowców i działań ruchu na rzecz ochrony przyrody. Karol Linneusz (a za nim wielu innych) przyjmował, że gatunki są czymś stałym, jednak obecnie wiadomo, że procesy ewolucyjne powodują ich przemiany i stopniowe przechodzenie jednych gatunków w inne. Często gatunek definiuje się jako największą grupę organizmów, spośród której dwa osobniki są w stanie rozmnożyć się (zazwyczaj płciowo), wydając płodne potomstwo. Jest to definicja ogólnie trafna, jednak błędna w wielu szczególnych przypadkach. Przykładowo nie znajduje ona zastosowania dla mieszańców, w kompleksach gatunków złożonych z setek podobnych mikrogatunków oraz gatunków pierścieniowych. W ich przypadku zaciera się granica między blisko spokrewnionymi gatunkami. Jest również niemożliwa do zastosowania w sytuacji rozmnażania bezpłciowego, czy w przypadku organizmów kopalnych, których rozrodu zbadać nie można. W paleontologii używa się więc koncepcji chronogatunku. Inne sposoby definiowania gatunku mogą odbywać się z pomocą badań kariotypów, sekwencji DNA, morfologii, zachowania czy nisz ekologicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sp.j.

skrót od: spółka jawna

Spółka jawna (w skrócie sp.j.) – osobowa spółka prowadząca przedsiębiorstwo pod własną firmą i niebędąca inną spółką handlową. Nie posiada osobowości prawnej, ale ma zdolność prawną. Posiada swój majątek, który stanowią wkłady wniesione do spółki oraz mienie nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sp.k.

skrót

(1.1) = spółka komandytowa

Spółka komandytowa (sp.k.) (od wł. società in accomandita) – spółka osobowa mająca na celu prowadzenie przedsiębiorstwa pod własną firmą, w której za zobowiązania spółki wobec wierzycieli odpowiada w sposób nieograniczony co najmniej jeden wspólnik (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika jest ograniczona (komandytariusz).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sp.p.

skrót

(1.1) praw. = spółka partnerska

#### Źródła:

Wiktionary

# Spa

1. zabiegi pielęgnacyjne mające na celu odświeżenie i nawilżenie skóry
2. wanna z hydromasażem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kosmet. zabiegi pielęgnacyjne nawilżające i odżywiające skórę

(1.2) kosmet. kosmetyki pielęgnujące skórę, używane podczas specjalnych zabiegów

(1.3) książk. ośrodek z zabiegami pielęgnującymi skórę

(1.4) centrum odnowy biologicznej

(1.5) techn. wanna z hydromasażem

Belgia:

- Spa – miasto w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers
  - Spa – stacja kolejowa w Spa

Inne:

- spa – działalność uzdrowiskowa lub kurort
- „Spa” – belgijski trałowiec z lat 50. XX wieku
- Spa-La Sauvenière – lotnisko w Belgii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spać

1. być pogrążonym we śnie;
2. trwać w bezruchu, w ciszy

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) fizj. być w stanie snu, charakteryzującym się spowolnionymi funkcjami organizmu i obniżonym poziomem świadomości

(1.2) zatrzymać się na noc

(1.3) eufem. nie żyć

(1.4) eufem. mieć stosunek płciowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spacelab

[czytaj: spejslab] załogowe laboratorium kosmiczne, umieszczane na wahadłowcu Columbia

Spacelab było to laboratorium wielokrotnego użytku wysyłane w przestrzeń kosmiczną na pokładzie wahadłowca. Pozwalało naukowcom wykonywać eksperymenty związane z mikrograwitacją na orbicie okołoziemskiej. Składało się z kilku połączonych komponentów, między innymi modułu ciśnieniowego i palet zewnętrznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spacer

przechadzka, chodzenie bez konkretnego celu lub dla przyjemności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niespieszne chodzenie bez konkretnego celu, dla przyjemności

- spacer – przechadzka, chodzenie bez konkretnego celu i dla przyjemności
- Spacer – singel duetu Sheila and the Black Devotion z 1979
- Spacer – minialbum polskiego rapera Tede oraz Szyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spacerek

zdrobnienie od: spacer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: spacer

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spacerkiem

przysłówek

(1.1) idąc powoli

forma rzeczownika.

(2.1) N. lp. od: spacerek

#### Źródła:

Wiktionary

# Spacerniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spacerniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Spacerniak

dziedziniec więzienny, przeznaczony do spacerów więźniów; spacernik, spacerownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. więz. wybieg dla więźniów przeznaczony do spacerów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spacernik

dziedziniec w więzieniu, przeznaczony dla spacerów dla więźniów; spacerniak, spacerownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Spacerować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. pospacerować)

(1.1) chodzić w celu rekreacji, niekoniecznie zmierzając do określonego miejsca

#### Źródła:

Wiktionary

# Spacerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spacerować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spacerowicz

osoba lubiąca spacerować, spacerująca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która spaceruje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spacerowiczka

→ spacerowicz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która przechadza się dla przyjemności

Patrz:spacerowicz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spacerówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wózek do spacerów z małym dzieckiem, które potrafi już siedzieć

#### Źródła:

Wiktionary

# Spacerownik

1. dziedziniec więzienny przeznaczony do spacerów więźniów; spacernik, spacerniak;
2. przewodnik po mieście z opisami tras spacerowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spacerowy

przymiotnik od: spacer

przymiotnik

(1.1) przym. od spacer

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spachacz

spachacz zielonawy - gatunek średniej wielkości pająka z rodziny spachaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spachaczowate

o cechach spachaczowatych (rodzina pająków)

Spachaczowate (Sparassidae) – rodzina dużych pająków z grupy Araneomorphae. Występują głównie w tropikach, jedynym przedstawicielem w Europie jest występujący także w Polsce spachacz zielonawy. Spachaczowate cechują się spłaszczonym ciałem i bardzo długimi odnóżami umożliwiającymi im osiąganie dużych prędkości i poruszanie się przodem, bokiem lub tyłem po powierzchniach zarówno poziomych, jak i pionowych. Nie budują sieci łownych. Potencjalne ofiary lokalizują przede wszystkim dotykiem, dlatego też ich odnóża są gęsto pokryte bardzo czułymi włoskami czuciowymi. Spachaczowate osiągają przeważnie duże rozmiary – największym znanym przedstawicielem jest Heteropoda maxima, dorastający do 46 mm długości i 25–30 cm rozpiętości odnóży. Ponad 40 mm długości osiągają również Beregama aurea oraz nienazwany gatunek z rodzaju Heteropoda. Mimo dużych rozmiarów nie są niebezpieczne dla człowieka, choć sprowokowane kąsają. Żywią się głównie owadami i innymi stawonogami, jednak przedstawiciele dużych gatunków są w stanie zabić niewielkie kręgowce. Często wnikają do zabudowań, gdzie jednak bywają tolerowane, gdyż wyłapują drobne zwierzęta. Spachaczowate prowadzą przeważnie nocny tryb życia. Wiele gatunków przebywa w szczelinach lub pod korą, niektóre żyją w jaskiniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spachaczowaty

o cechach spachaczowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spąchnąć

spąchnąć się - dawniej: sprzymierzyć się, spiknąć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaciać

żartobliwie: spać; spaćkać, lulać, kimać, śpiochać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spacja

1. klawisz na klawiaturze komputera służący do wpisywania odstępów między wyrazami;
2. odstęp między wyrazami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poligr. odstęp między wydrukowanymi lub wyświetlonymi wyrazami

(1.2) inform. klawisz służący do wstawiania spacji (1.1)

(1.3) druk. justunek drobny służący do rozdzielania wyrazów lub spacjowania liter

(1.4) poligr. dodatkowy odstęp między literami

Spacja – odstęp pomiędzy dwoma wyrazami lub literami (spacjowanie) w tekście; w fontach znak o określonej szerokości, nieposiadający jednak reprezentacji graficznej.

W zecerstwie spacja należy do drobnego materiału justunkowego, jest to materiał zecerski bez oczka, nazywany również ślepym – nie tworzy on odbitki w druku. Spacje służyły do rozdzielania wyrazów lub do ich spacjowania. Spacje o szerokości mniejszej niż 2 punkty były rzadko używane, gdyż – sprężynując – nierównomiernie rozpychały wiersze składu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spaćkać

potocznie:
1. źle coś pomalować;
2. spaćkać się -
a) stać się paćką; rozpaćkać się;
b) zepsuć się; schrzanić się, skopać się, zsyfić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaćkiwać

potocznie: psuć coś przez niedbałe, liche malowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spacyfikować

stłumić wystąpienia przeciwko władzy przy użyciu siły, dokonać pacyfikacji

czasownik dokonany

(1.1) dokonać pacyfikacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spacyfikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spacyfikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spacystor

tranzystor o specjalnej konstrukcji, w której elektrody emitera i modulatora znajdują się w obszarze złącza p-n kolektora, co powoduje znaczne przyśpieszenie przepływu nośników prądu z emitera do kolektora

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaczenie

wypaczyć;
1. spowodować wykrzywienie, wygięcie czegoś; wykrzywić, zdeformować, odkształcić;
2. przenośnie: spowodować, że coś stało się nieprawidłowe, odbiega od normy; zdeprawować, zdemoralizować, znieprawić;
3. przenośnie: przedstawić coś niezgodnie z rzeczywistością

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaczyć

wypaczyć;
1. spowodować wykrzywienie, wygięcie czegoś; wykrzywić, zdeformować, odkształcić;
2. przenośnie: spowodować, że coś stało się nieprawidłowe, odbiega od normy; zdeprawować, zdemoralizować, znieprawić;
3. przenośnie: przedstawić coś niezgodnie z rzeczywistością

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spad

1. nachylenie jakieś płaszczyzny;
2. owoc, który spadł z drzewa; padałka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) druk. poligr. obszar druku, który wychodzi poza krawędź ostatecznej publikacji;

(1.2) ogrod. owoc, który spadł z drzewa

(1.3) książk. płaszczyzna ułożona ukośnie w stosunku do poziomu

- Spad – pojęcie w hydrotechnice
- Spad – wodospad
- Spad drukarski
- Société pour l’aviation et ses dérivés – francuska wytwórnia lotnicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spadać

1. opuszczać się szybko z góry na dół; opadać; zlatywać;
2. stawać się czyimś udziałem;
3. tworzyć pochyłość;
4. potocznie: uciekać skądś; wychodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spaść)

(1.1) lecieć bezwładnie w dół

(1.2) uderzać, trafiać

(1.3) dotykać, obciążać, ogarniać kogoś

(1.4) zmniejszać się

(1.5) tworzyć pochyłość

(1.6) pot. odchodzić, odczepiać się, zostawić kogoś w spokoju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spadać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spadek

1. przemieszczenie się z góry na dół, ruch ciała pod wpływem grawitacji;
2. zmniejszenie wartości;
3. nachylenie terenu;
4. sukcesja, dziedziczony majątek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. własność zostawiana przez kogoś po śmierci dla jakiejś osoby;

(1.2) obniżenie poziomu ziemi (gruntu, drogi itp.)

(1.3) obniżanie się poziomu, wartości itp.; upadek, regres

Spadek (łac. hereditas) – ogół praw i obowiązków należących do spadkodawcy w chwili jego śmierci i przechodzących na jego następców prawnych (spadkobierców) w drodze dziedziczenia. Za elementy spadku są uznawane także stany faktyczne wpływające na sytuację prawną osoby, czyli np. posiadanie rzeczy, zwierząt, ekspektatywy nabycia praw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spadkobierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba fizyczna lub prawna, na którą przechodzi spadek po kimś

(1.2) przen. osoba, która kontynuuje jakieś dzieło, sprawę lub tradycję

Spadkobierca – podmiot, na który przechodzi ogół praw i obowiązków osoby zmarłej.

Spadkobierca testamentowy – powołana do spadku na podstawie testamentu osoba fizyczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, albo też dziecko poczęte (nieurodzone jeszcze w chwili otwarcia spadku), pod warunkiem, że urodzi się żywe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spadkobierczyni

kobieta, która odziedziczyła spadek; sukcesorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, na którą przechodzi spadek po kimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spadkobiorca

dawniej: spadkobierca, sukcesor

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadkobranie

Dziedziczenie – wejście spadkobiercy lub kilku spadkobierców (będące skutkiem zdarzenia prawnego – śmierci osoby fizycznej) w sytuację prawną spadkodawcy polegającą w szczególności na nabyciu praw i obowiązków majątkowych, których podmiotem był spadkodawca.

Krąg spadkobierców wyznacza wola spadkodawcy przy dziedziczeniu testamentowym lub przepis ustawy przy dziedziczeniu ustawowym.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spadkodawca

osoba pozostawiająca spadek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. osoba pozostawiająca spadek

Spadkodawca (łac. testator, de cuius) jest osobą fizyczną, której prawa i obowiązki majątkowe o charakterze cywilnoprawnym stają się z chwilą śmierci tej osoby spadkiem, a więc wyodrębnioną masą majątkową, poddaną przepisom prawa spadkowego, która przechodzi z tą chwilą na jedną lub kilka osób, zwanych spadkobiercami. Ustanie osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych określają właściwe przepisy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spadkodawczyni

kobieta pozostawiająca spadek

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadkomierz

przyrząd do pomiaru kąta nachylenia powierzchni w terenie względem poziomu; pochyłomierz, eklimetr, klinometr, pochylnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadkowicz

drużyna lub osoba, która spadła do niższej ligi po zakończeniu sezonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. drużyna sportowa lub zawodnik, który na skutek złych wyników w sezonie został przeniesiony do niższej klasy rozgrywek lub któremu grozi takie przeniesienie

(1.2) pot. finans. firma, która w danym momencie notuje spadek wartości swoich akcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spadkowiczka

zawodniczka, która spadła do niższej ligi po zakończeniu sezonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadkownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. urządzenie używane do demonstracji ruchu jednostajnie przyspieszonego, zbudowane z bloczka, na którym zawieszone na nici są dwa obciążniki o znanych masach;

#### Źródła:

Wiktionary

# Spadkowy

przymiotnik od: spadek

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze spadkiem, dotyczący spadku

(1.2) zmniejszający swoją liczebność, wartość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaść.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spadochron

urządzenie rozwijające się w czaszę, zmniejszające prędkość ruchu ciała w powietrzu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie z mocnego materiału, które pod wpływem ciągu powietrza otwiera się w formie parasola i służy do hamowania prędkości opadania lub przemieszczania się ciał

(1.2) środ. uczn. plecak z książkami

(1.3) środ. więz. rozbój polegający na nakryciu głowy ofierze i pobiciu jej

Spadochron – statek powietrzny, który wykorzystując opór powietrza do zmniejszenia prędkości opadania w atmosferze, pozwala na bezpieczne wylądowanie podwieszonego skoczka, sprzętu lub ładunku.

Spadochrony ze względu na przeznaczenie dzieli się na: ratownicze, desantowe, treningowe, wyczynowe, zapasowe, towarowe oraz specjalne (np. spadochrony hamujące).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spadochroniarka

→ spadochroniarz

Patrz:spadochroniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadochroniarnia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania sprzętu spadochroniarskiego

Spadochroniarnia – pomieszczenie, w którym przechowuje się, konserwuje i przygotowuje do skoku sprzęt spadochronowy.

Zwykle składa się z kilku pomieszczeń:

- układalni spadochronów (największe z pomieszczeń), wyposażonej między innymi w odpowiednio długie stoły, na których przegląda się spadochrony po wykonanym skoku oraz układa się je do następnego skoku,
- magazynu (magazynów) do przechowywania w odpowiednich warunkach spadochronów oraz suszarni spadochronów, to jest pomieszczenia w kształcie wysokiej wieży, w której suszy się i wietrzy spadochrony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spadochroniarski

dotyczący spadochroniarza, spadochroniarstwa

przymiotnik

(1.1) dotyczący spadochroniarstwa, spadochroniarzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spadochroniarstwo

Spadochroniarstwo – sport polegający na wykonywaniu skoków spadochronowych, w których ocenie podlega element składowy skoku, zależnie od dyscypliny, na przykład wykonywanie akrobacji w swobodnym spadaniu, wykonanie akrobacji na otwartej czaszy lub precyzja lądowania.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spadochroniarz

1. skoczek spadochronowy, sportowo lub zawodowo uprawiający skoki ze spadochronem;
2. w gwarze uczniowskiej, przenośnie: uczeń powtarzający klasę; repetent, drugoroczny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lotn. skoczek spadochronowy, żołnierz lub sportowiec uprawiający skoki ze spadochronem

(1.2) przen. środ. uczn. uczeń powtarzający klasę

(1.3) przen. polit. polityk, który startuje w wyborach w innym, niż macierzysty, okręgu wyborczym

- spadochroniarz (skoczek spadochronowy) – każda osoba dokonująca skoku ze spadochronem (np. w celach ratunkowych)
- spadochroniarz – żołnierz wojsk powietrznodesantowych
- spadochroniarz – sportowiec uprawiający spadochroniarstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spadochronik

1. zdrobnienie od: spadochron;
2. część spadochronu służąca do wyciągania całej czaszy z pokrowca

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadochronowy

przymiotnik od: spadochron

przymiotnik

(1.1) dotyczący spadochronu, wykonywany za pomocą spadochronu, posługujący się spadochronem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spadówa

młodzieżowo: wykrzyknik nakazujący komuś bezzwłoczne oddalenie się skądś; spadówka, wynocha, precz, won, paszoł won

wykrzyknik

(1.1) pot. posp. grub. gwałtowne wyrażenie nakazu oddalenia się lub zabrania jakiejś rzeczy; także wyrażenie niechęci lub sprzeciwu; bywa używane żartobliwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spadówka

młodzieżowo: wykrzyknik nakazujący komuś bezzwłoczne oddalenie się skądś; spadówa, wynocha, precz, won, paszoł won

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadowy

przymiotnik od: spad

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadź

gęsta, słodka ciecz występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew, stanowiąca składnik miodów spadziowych; rosa miodowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gęsta, słodka ciecz składająca się z wydzieliny mszyc i czerwców oraz soków roślinnych, występująca na liściach i gałązkach niektórych drzew;

Spadź – słodka ciecz występująca w postaci kropel na igłach i gałęziach świerka, modrzewia i jodły oraz na liściach niektórych drzew liściastych, m.in. dębu i lipy. Składa się z soków roślinnych, wypływających z komórek uszkodzonych przez mszyce, czerwce lub miodówki (i inne owady ssące żywiące się sokami roślinnymi) oraz z płynnych odchodów tych owadów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spadziodajne

zawierający spadź, dostarczający spadzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadziodajny

zawierający spadź, dostarczający spadzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Spadziowy

przymiotnik od: spadź

przymiotnik

(1.1) pszcz. kulin. pochodzący ze spadzi

(1.2) pszcz. dotyczący spadzi, związany ze spadzią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spadzisty

przymiotnik jakościowy

(1.1) nachylony pod dużym kątem do poziomej płaszczyzny

(1.2) daw. chylący się, pochylony

(1.3) daw. opadający, spadający, wiszący

#### Źródła:

Wiktionary

# Spadły

w odniesieniu do zwierzyny łownej: chudy

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy przeszły od: spaść

przymiotnik

(2.1) łow. o zwierzynie łownej: chudy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spąg

dolna powierzchnia wyrobiska w kopalni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. dolna powierzchnia ograniczająca warstwę skalną

Spąg (ang. thill) – dolna powierzchnia warstwy skalnej (spąg warstwy), pokładu (spąg pokładu) lub wyrobiska (spąg wyrobiska). Na podstawie stropu lub spągu określa się bieg i upad warstwy oraz granice złoża.

Dno jaskiń i schronisk rzadko jest spągiem, często bowiem pokrywa go namulisko. Może ono być bardzo cienkie, ale może też mieć grubość wielu metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spąga

dawniej: szponga (poprzeczne spojenie desek); szpąga

Spąga (słow. Priečna veža, niem. Majunketurm, węg. Majunke-torony, 2353 m n.p.m.) – turnia w słowackich Tatrach Wysokich w bocznej grani odchodzącej od Małego Lodowego Szczytu w południowo-wschodnim kierunku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spaghetteria

[czytaj: spageteria] punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się spaghetti oraz inne potrawy mączne

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaghetti

[czytaj: spagetti] cienki, włoski makaron w kształcie nitek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. włoski, długi, cienki makaron;

(1.2) kulin. potrawa ze spaghetti (1.1)

Spaghetti [spaˈɡet.ti] – rodzaj długiego, cienkiego makaronu, podstawa dań tradycyjnej kuchni włoskiej. W języku polskim słowo to bywa również używane w odniesieniu do potraw z tego makaronu.

Typowe danie składa się z porcji świeżo ugotowanego makaronu wymieszanego z odpowiednim sosem i opcjonalnie posypanego serem (we Włoszech najczęściej parmezanem lub pecorino).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spągowy

przymiotnik od: spąg

#### Źródła:

SJP.pl

# Spah

żołnierz ciężkiej jazdy tureckiej; spahis

#### Źródła:

SJP.pl

# Spahis

żołnierz ciężkiej jazdy tureckiej; spah

- formacje wojskowe o nazwie Spahisi:
  - Spahisi (Turcja) – jazda turecka za czasów imperium osmańskiego
  - Spahisi (Francja) – francuskie oddziały w Afryce Północnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spajać

1. łączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepiać;
2. tworzyć całość z wielu elementów; łączyć;
3. czynić pijanym; upijać, spijać;
4. spajać się (rzadkie) - łączyć się, być spajanym; upijać się, spijać się

czasownik

(1.1) trwale łączyć ze sobą różne elementy

(1.2) jednoczyć kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spajak

długi strug ciesielski do obróbki długich elementów drewnianych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spajalność

podatność materiału na spajanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spajalny

o materiale: dający się spajać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spajać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spakietyzować

połączyć w pakiety

#### Źródła:

SJP.pl

# Spakować

włożyć jakieś przedmioty do walizki, teczki itp.; też: zrobić z czegoś paczkę

czasownik przechodni dokonany (ndk. pakować)

(1.1) zrobić z czegoś paczkę; ułożyć coś w czymś ułatwiającym przetransportowanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. pakować się)

(2.1) spakować swoje rzeczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spakować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spakowany

włożyć jakieś przedmioty do walizki, teczki itp.; też: zrobić z czegoś paczkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Spalać

1. niszczyć, paląc;
2. mocno opalać;
3. niszczyć środkami chemicznymi;
4. zużywać jako paliwo;
5. utleniać substancje pokarmowe;
6. dawniej o broni: wypalać;
7. spalać się:
a) płonąć;
b) opalać się mocno;
c) utleniać się;
d) dekonspirować się

czasownik przechodni niedokonany (dk. spalić)

(1.1) niedokonany od|spalić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spalacja

w fizyce jądrowej: rozbicie jądra atomowego na fragmenty w wyniku bombardowania protonami o bardzo dużej energii; kruszenie jądra atomowego

Spalacja lub kruszenie (kruszenie jądra atomowego; ang. spallation) to w fizyce jądrowej proces, w którym ciężkie jądro atomowe emituje kilka nukleonów w wyniku zderzenia (bombardowania) protonami o bardzo dużej energii (większej od setek keV). W wyniku tego procesu masa atomowa bombardowanego jądra zmniejsza się. Jest to proces jądrowy polegający na szybkim, prawie natychmiastowym (w odróżnieniu od procesów opóźnionych, takich jak rozszczepienie jądra) rozbiciu jądra na wielką liczbę swobodnych nukleonów lub bardzo lekkich fragmentów jądrowych (jak np. cząstki alfa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spalacz

spalacz tłuszczu - preparat na odchudzanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spalanie

1. gwałtowne utlenianie przebiegające z wydzieleniem światła i ciepła;
2. niszczenie czegoś ogniem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spalać.

Spalanie – egzotermiczna reakcja chemiczna przebiegająca między materiałem palnym lub paliwem a utleniaczem, z wydzieleniem ciepła i światła. Paliwa i utleniacze mogą występować w trzech stanach skupienia: gazowym, ciekłym i stałym. Powszechnie dostępnym utleniaczem gazowym jest tlen zawarty w powietrzu. Utleniacze ciekłe i stałe są stosowane w silnikach rakietowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spalarka

urządzenie do spalania czegoś, np. nieczystości, liści

#### Źródła:

SJP.pl

# Spalarnia

Spalarnia odpadów – zakład przemysłowy zajmujący się termicznym przekształcaniem w procesie spalania odpadów (komunalnych, przemysłowych lub niebezpiecznych, a także osadów ściekowych). Często pełni funkcję elektrowni lub elektrociepłowni produkując energię elektryczną lub cieplną.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spalarność

środowiskowo: stopień spalania substancji

#### Źródła:

SJP.pl

# Spalatalizować

nadać miękkość głosce

#### Źródła:

SJP.pl

# Spalenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spalić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spaleniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) lud. istota półdemoniczna; pokutująca dusza sprawcy podpalenia

- Spaleniec – część wsi Hadle Kańczuckie, w woj. podkarpackim, w pow. przeworskim, w gminie Jawornik Polski
- Spaleniec – grzbiet na Doliną ku Dziurze w Tatrach
- Spaleniec – potok, dopływ Kamienicy
- Spaleniec – potok, dopływ Łopuszanki

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spalenisko

miejsce po ognisku lub pożarze; pogorzelisko, pożarzysko, popielisko, zgliszcze

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaleniskowy

→ spalenisko

Patrz:spalenisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spalić

1. zniszczyć, paląc;
2. mocno opalić;
3. zniszczyć środkami chemicznymi;
4. zużyć jako paliwo;
5. utlenić substancje pokarmowe;
6. w sporcie: znaleźć się na spalonym;
7. dawniej o broni: wypalić;
8. spalić się:
a) spłonąć;
b) opalić się mocno;
c) utlenić się;
d) zdekonspirować się

czasownik przechodni dokonany (ndk. spalać)

(1.1) poddać coś działaniu ognia, zniszczyć ogniem

(1.2) kulin. zbyt mocno przypiec

(1.3) zniszczyć coś żrącą substancją, zbyt intensywną eksploatacją (o urządzeniach elektrycznych)

(1.4) mot. techn. zużyć jako paliwo

(1.5) sport. (w niektórych grach zespołowych) podać piłkę do innego zawodnika swojej drużyny w chwili, gdy między nim a bramką przeciwnika nie ma żadnego zawodnika drużyny przeciwnej

(1.6) zepsuć najczęściej dowcipną opowieść poprzez pomylenie treści, przedwczesne zdradzenie zakończenia, lub niewłaściwie ukazanie puenty

(1.7) środ. zdekonspirować, zdradzić miejsce czyjegoś pobytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spalice

Spalice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oleśnickim, w gminie Oleśnica.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spalina

potocznie: silnik spalinowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. silnik spalinowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spaliniak

potocznie: pojazd napędzany silnikiem spalinowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spalinowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. mot. pojazd spalinowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Spalinówka

urządzenie o napędzie spalinowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie z napędem spalinowym

(1.2) kolej. lokomotywa z silnikiem spalinowym

Lokomotywa spalinowa (również spalinowóz) – lokomotywa w której zastosowano silnik spalinowy, zazwyczaj czterosuwowy (czasem dwusuwowy np. ST44) silnik wysokoprężny.

Ponieważ charakterystyka silnika spalinowego uniemożliwia jego bezpośrednie zastosowanie do napędu lokomotywy, stosuje się przekładnię:

- mechaniczną
- hydrauliczną
  - hydrostatyczną (rzadko, w lokomotywach małych mocy i prędkości)
  - hydrokinetyczną
- elektryczną (tzw. lokomotywa spalinowo-elektryczna).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spalinowóz

pojazd z napędem spalinowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lokomotywa z napędem spalinowym;

Lokomotywa spalinowa (również spalinowóz) – lokomotywa w której zastosowano silnik spalinowy, zazwyczaj czterosuwowy (czasem dwusuwowy np. ST44) silnik wysokoprężny.

Ponieważ charakterystyka silnika spalinowego uniemożliwia jego bezpośrednie zastosowanie do napędu lokomotywy, stosuje się przekładnię:

- mechaniczną
- hydrauliczną
  - hydrostatyczną (rzadko, w lokomotywach małych mocy i prędkości)
  - hydrokinetyczną
- elektryczną (tzw. lokomotywa spalinowo-elektryczna).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spalinowy

→ spaliny, np. silnik spalinowy

przymiotnik

(1.1) działający w oparciu o spalanie paliwa

(1.2) przym. od spaliny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spaliny

potocznie: silnik spalinowy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) mieszanina gazów powstała w efekcie spalania paliwa;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|spalina.

Spaliny, gazy spalinowe – mieszanina gazów powstających w procesie spalania paliwa (stałego, ciekłego lub gazowego), np. węgla kamiennego, węgla brunatnego, ropy naftowej, benzyny, gazu ziemnego, biopaliw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spalony

1. taki, który został zniszczony ogniem; spieczony, wysuszony; uszkodzony;
2. w warunkach konspiracji: odkryty, rozpoznany, zdemaskowany przez władze;
3. potocznie o człowieku przegranym, który nie ma już żadnych szans, możliwości polepszenia swojej sytuacji;
4. pozycja spalona - pozycja powodująca unieważnienie zagrania zawodnika i przyznanie rzutu wolnego stronie przeciwnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. sytuacja, podczas której zawodnik drużyny atakującej w momencie podania znajduje się bliżej bramki niż wszyscy zawodnicy drużyny przeciwnej

przymiotnik

(2.1) zniszczony poprzez ogień

(2.2) slang. odurzony marihuaną

- spalony (futbol amerykański)
- spalony (hokej na lodzie)
- spalony (piłka nożna)
- spalony (skok w dal)
- spalony (rugby league)
- spalony (rugby union)
- spalony (lacrosse)
- Spalony (film)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spalski

przymiotnik od: Spała, osada w województwie łódzkim

#### Źródła:

SJP.pl

# Spam

niepożądana informacja przesyłana za pośrednictwem poczty elektronicznej lub publikowana na grupach dyskusyjnych, forach itp.

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) = muz. Stowarzyszenie Polskich Artystów Muzyków

Spam (ang. spam „mielonka”) – niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Część użytkowników doświadcza spamu w komunikatorach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Messengerze), a także w SMS-ach. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spambot

program komputerowy do automatycznego rozsyłania niechcianych wiadomości

Spambot – określenie zautomatyzowanych programów komputerowych (botów) zaprojektowanych do rozsyłania spamu. Programy te mogą działać na różnych platformach i atakować m.in. fora dyskusyjne, komunikatory i skrzynki pocztowe. Zależnie od złożoności są w stanie rejestrować fikcyjne konta służące do rozsyłania spamu, czy też łamać zabezpieczenia, z którymi się zetkną (np. CAPTCHA).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spamer

osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spammer, spamowicz

Spam (ang. spam „mielonka”) – niechciane lub niepotrzebne wiadomości elektroniczne. Najbardziej rozpowszechniony jest spam za pośrednictwem poczty elektronicznej oraz w Usenecie. Część użytkowników doświadcza spamu w komunikatorach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Messengerze), a także w SMS-ach. Zwykle (choć nie zawsze) jest wysyłany masowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spamerka

kobieta wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamowiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spamerski

1. zawierający spam;
2. zajmujący się rozsyłaniem spamu, pomocny przy rozsyłaniu spamu

#### Źródła:

SJP.pl

# Spamerstwo

rozsyłanie niepożądanych informacji do wielu użytkowników Internetu; spamming, spamowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spamiętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamiętać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spamiętywać

zachowywać w pamięci; zapamiętywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spamiętywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamiętywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spammer

[czytaj: spamer] osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamer, spamowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spamming

[czytaj: spaming] rozsyłanie niepożądanych informacji do wielu użytkowników internetu; spamerstwo, spamowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spamować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spamowicz

osoba wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spammer, spamer

#### Źródła:

SJP.pl

# Spamowiczka

kobieta wysyłająca niechciane wiadomości w internecie; spamerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spamowy

→ spam

Patrz:spam

#### Źródła:

SJP.pl

# Spanakopita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. placek szpinakowy – tradycyjny grecki, z ciasta filo, przekładany szpinakiem, czasem również serem feta

#### Źródła:

Wiktionary

# Spandau

Spandau, Berlin-Spandau (dolnołuż. Spandawa) – dzielnica (Ortsteil) Berlina w okręgu administracyjnym Spandau, dawne miasto. Od 1 października 1920 w granicach miasta. Liczy ok. 36 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spandendo

określenie wykonawcze: powiększając, rozwijając (dynamikę lub tempo)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spandex

elastyczne włókno syntetyczne; elastan, lycra

Spandex (lycra, elastan i in.) – elastyczne włókno syntetyczne (elastomer poliuretanowy), wynalezione w 1958 r. przez Josepha Shiversa w laboratoriach DuPont i przez długi czas produkowane i rozprowadzane przez tego producenta.

Lycra jest zastrzeżonym znakiem towarowym przedsiębiorstwa Invista (dawniej część DuPont).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spangolit

minerał krystalizujący w układzie trygonalnym, którego nazwa pochodzi od nazwiska odkrywcy (Norman Spang)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaniały

przymiotnik

(1.1) daw. wyróżniający się ponadprzeciętnymi cechami lub wyższej jakości, piękny, okazały

#### Źródła:

Wiktionary

# Spanie

miejsce, gdzie można spać; posłanie; legowisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spać.

(1.2) posłanie; miejsce, w którym można spać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spaniel

rasa psów aportujących; cocker spaniel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. rasa psów myśliwskich lub pokojowych o falistej sierści i długich wiszących uszach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spanielek

zdrobnienie od: spaniel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: spaniel

Spanielek – jednomasztowy, polski jacht pełnomorski (slup).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spanielka

samica psa myśliwskiego lub pokojowego o falistej sierści i zwisających uszach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kynol. suka rasy spaniel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spanikować

wpaść w panikę, przestraszyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spanikowany

wpaść w panikę, przestraszyć się

przymiotnik jakościowy

(1.1) ogarnięty nagłym, niepohamowanym strachem utrudniającym racjonalne działanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spaniolowie

ludność żydowska wypędzona z Hiszpanii i Portugalii w latach 1492-97; Sefardyjczycy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spanker

żagiel sztormowy stawiany na bezanmaszcie, ustawiający dwumasztowy jacht dziobem do wiatru

MR UR-100 (numer kodowy 15A15, NATO: SS-17, Spanker) – zaprojektowany i produkowany na Ukrainie, radziecki dwustopniowy międzykontynentalny pocisk balistyczny bazowania lądowego na paliwo ciekłe, przenoszący do 4 głowic MIRV, z ładunkami termojądrowymi o mocy 550 do 750 kT. Przeznaczony do wystrzeliwania z utwardzonych podziemnych silosów pocisk ICBM, startował metodą zimnego startu, i znajdował się w stanie operacyjnym w Strategicznych Wojskach Rakietowych w latach 1975–1983.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spanking

aktywność seksualna polegająca na dawaniu klapsów

Spanking – zachowanie polegające na zadawaniu uderzeń bądź klapsów, najczęściej w pośladki, mające na celu podniecenie seksualne obojga partnerów. Klapsy mogą być zadawane zarówno dłonią, jak i specjalnymi paletkami lub dowolnymi przedmiotami, takimi jak pasek czy szczotka do włosów. Spanking wiązany jest z grupą zachowań typu BDSM, może mieć również formę poniżenia seksualnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spanko

potocznie:
1. krótki okres spania; drzemka;
2. miejsce przeznaczone do spania

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaprać

zrobić coś źle, nieporządnie, niedbale

#### Źródła:

SJP.pl

# Spapranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaprać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spapugować

potocznie: powtórzyć coś po kimś bezmyślnie; zmałpować

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparabolizować

nadać utworowi literackiemu cechy paraboli - opowieści moralno-dydaktycznej; zalegoryzować, zmetaforyzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparafrazować

wyrazić lub opowiedzieć innymi słowami

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparaliżować

czasownik przechodni dokonany (ndk. paraliżować)

(1.1) med. wywołać paraliż

(1.2) pozbawić możliwości działania

(1.3) psych. odebrać zdolność jasnego działania umysłu

#### Źródła:

Wiktionary

# Sparametryzować

w modelach komputerowych: zastąpić wartości uproszczonymi parametrami

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparcelować

dokonać podziału gruntu na mniejsze działki, parcele

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparceta

roślina z rodziny bobowatych; esparceta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sparciały

o tkaninie, skórze, gumie: taki, który stracił elastyczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Spardek

pokład środkowej nadbudowy statku

Spardek (ang. quarterdeck) – powierzchnia pokładu statku znajdująca się na nadbudówce lub pomoście wystających ponad pokład główny jednostki.

Na XVIII wiecznych żaglowcach była to niższa część achterdeku, gdzie zwykle przebywali oficerowie i sternicy, lub – w jednostkach o konstrukcji bezkasztelowej – pokład górny rozciągający się od stewy dziobowej do rufowej. Później zaczęto nazywać tak pokład nadbudowy środkowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sparganoza

choroba pasożytnicza człowieka, wywoływana przez larwy pewnego gatunku tasiemca

Sparganoza – choroba zakaźna ssaków drapieżnych powodowana przez tasiemce z rodzaju Spirometra erinaceieuropaei i pokrewne.

Z jaj wydalanych z kałem przez żywicieli ostatecznych (koty, psy i inne ssaki drapieżne) wylęgają się larwy, zjadane przez skorupiaki z rodzaju Cyclops, które stają się pożywieniem dla dalszych żywicieli pośrednich (żaby, węże itp.), a te zjadane są przez żywicieli ostatecznych tasiemca. Człowiek jest tylko przypadkowym żywicielem pośrednim. Larwa żyje u żywicieli pośrednich m.in. pod skórą. W przypadku dostania się do organizmu żywiciela niespecyficznego (paratenicznego), larwy ponownie osiedlają się w tkankach zwierzęcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sparing

rozgrywka sportowa o charakterze treningowym; sparring

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. rozgrywka lub walka o charakterze treningowym;

Sparing (ang. sparring) – walka treningowa lub kontrolna w celu sprawdzenia formy zawodnika. Można również użyć tego określenia do nazwania spotkania towarzyskiego dwóch drużyn, mającego charakter szkoleniowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sparingować

w sporcie: brać udział w sparingu; sparować

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparingowy

przymiotnik od: sparing (sparring); sparringowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparingpartner

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. partner do sparingu

#### Źródła:

Wiktionary

# Sparingpartnerka

zawodniczka tocząca z inną zawodniczką walkę treningową; sparringpartnerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spark

samochód typu Chevrolet Spark

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparmania

ozdobna roślina doniczkowa; jeżatka; lipka pokojowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. lipka pokojowa.

Lipka, sparmania, jeżatka (Sparrmannia) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych Malvaceae. Obejmuje trzy gatunki występujące w południowej Afryce (na południe od Sudanu i Erytrei, włącznie z Krajem Przylądkowym) i na Madagaskarze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sparować

1. odeprzeć, odparować uderzenie przeciwnika;
2. połączyć, skojarzyć zwierzęta w pary w celach rozrodczych;
3. poddać coś działaniu pary

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sparować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sparring

[czytaj: sparing] rozgrywka sportowa o charakterze treningowym; sparing

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. rozgrywka lub walka o charakterze treningowym

Sparing (ang. sparring) – walka treningowa lub kontrolna w celu sprawdzenia formy zawodnika. Można również użyć tego określenia do nazwania spotkania towarzyskiego dwóch drużyn, mającego charakter szkoleniowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sparringowy

przymiotnik od: sparring (sparing); sparingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparringpartnerka

zawodniczka tocząca z inną zawodniczką walkę treningową; sparingpartnerka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparsować

w informatyce: zanalizować ciąg znaków w celu ustalenia jego struktury

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) inform. dokonać analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sparsowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) inform. dokonanie analizy składniowej ciągu znaków w celu ustalenia jej struktury

#### Źródła:

Wiktionary

# Sparta

1. miasto w Grecji;
2. starożytne państwo-miasto; Lacedemon

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytne miasto-państwo w południowej Grecji;

(1.2) geogr. miasto w południowej Grecji, na Peloponezie

(1.3) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i gmin w USA

(1.4) mitgr. mitologiczna najada i królowa, córka Eurotasa i Klety;

Sparta (gr. Σπάρτη, Spártī; stgr. Spártē; Λακεδαίμων; Lakedaímōn, Lacedemon) – miasto w południowej Grecji, na Peloponezie, w administracji zdecentralizowanej Peloponez, Grecja Zachodnia i Wyspy Jońskie, w regionie Peloponez, w jednostce regionalnej Lakonia. Siedziba gminy Sparta. W 2021 roku liczyło 32 786 mieszkańców. W mieście rozwinął się przemysł winiarski oraz olejarski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spartaczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. partaczyć)

(1.1) zrobić coś byle jak, nieudolnie, źle

#### Źródła:

Wiktionary

# Spartak

nazwisko

- Spartak – radziecki niszczyciel z okresu po I wojnie światowej (późniejszy estoński „Wambola”)
- Spartak (stacja metra) – nieczynna stacja moskiewskiego metra
- Škoda 440 Spartak – samochód osobowy
- Let L-21 Spartak – czechosłowacki samolot

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spartakiada

zawody rozgrywane w różnych dyscyplinach sportowych

Spartakiada (ros., od łac. imienia Spartacus, które nosił gladiator-powstaniec Spartakus) – forma masowych zawodów sportowych, której głównym celem było rozpowszechnianie sportu. Początkowo spartakiady odbywały się w Związku Radzieckim, a po II wojnie światowej organizowano je również w innych krajach bloku wschodniego. Utożsamiano je tam z robotniczymi zawodami sportowymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spartakiadowy

przymiotnik od: spartakiada

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z spartakiadą, dotyczący spartakiady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spartakus

rzymski niewolnik; przywódca największego powstania niewolników w 73-71 p.n.e

Spartakus (gr. Σπάρτακος Spártakos, łac. Spartacus; zm. 71 p.n.e.) – niewolnik, gladiator rzymski, z pochodzenia prawdopodobnie Trak. Przywódca największego i najgroźniejszego w historii Rzymu powstania niewolników, od jego imienia nazywanego powstaniem Spartakusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spartalać

potocznie:
1. robić coś nieudolnie, psuć; knocić, fuszerować, partaczyć, partolić;
2. marnować, nie wykorzystywać czegoś należycie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spartan

1. wczesnozimowa odmiana jabłoni;
2. owoc tej odmiany jabłoni

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spartanin

1. mężczyzna żyjący według surowych reguł
2. obywatel Sparty (miasta)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Sparty; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spartanka

1. kobieta żyjąca według surowych reguł;
2. mieszkanka Sparty (miasta)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Sparty; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spartański

1. przymiotnik od:
a) Sparta (starożytne państwo-miasto; Lacedemon); lacedemoński;
b) Sparta (miasto w Grecji);
2. zahartowany, surowy, charakterystyczny dla spartanina - osoby prowadzącej surowy tryb życia

przymiotnik

(1.1) dotyczący Sparty, związany ze Spartą

(1.2) charakteryzujący się surowością, wielką prostotą, skromnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spartańskość

→ spartański

Patrz:spartański

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparteina

Sparteina – organiczny związek chemiczny, alkaloid z grupy lupinanu, wyodrębniany z roślin należących do rodziny łubinu, złotokapu, żarnowca, janowca oraz Saratamnus.

Sparteina ma dwa centra chiralne i może występować w formie czterech diastereoizomerów (ponadto, ze względu na asymetrię wielopierścieniowego szkieletu cząsteczki, każdy diastereoizomer może występować w dwóch formach enancjomerycznych, co daje łącznie 8 diastereoizomerów). Najczęściej spotykana (−)-sparteina jest izomerem lewoskrętnym o konfiguracji cis-trans. Pozostałe izomery oznaczane są symbolami α (izomer trans-trans), β (cis-cis) i γ (trans-cis; słabo poznany). Izomer prawoskrętny, (+)-sparteina czyli pachykarpina, jest bardzo toksyczny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sparteria

wyroby plecione; plecionka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparteryjny

przymiotnik od: sparteria

#### Źródła:

SJP.pl

# Spartiata

w starożytnej Sparcie: pełnoprawny obywatel, użytkownik działki ziemi państwowej uprawianej na jego rzecz przez helotów; spartiata od urodzenia podlegał stałej kontroli państwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. pełnoprawny obywatel spartański

Spartiaci – pełnoprawni obywatele Sparty, najwyższa z trzech grup społecznych, na które dzielili się Spartanie. Spartiatą można było zostać po ukończeniu trzydziestego roku życia i od tego czasu wolno było brać udział w Zgromadzeniu Ludowym, jak również się ożenić. Niezawarcie związku małżeńskiego groziło utratą praw obywatelskich. Prawo zabraniało spartiatom pracy zarobkowej, a podstawą utrzymania była ziemia (podzielona na równe działki, zwane kleros) przyznawana każdemu obywatelowi wraz z przypisanymi do niej helotami (którzy ją uprawiali).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spartolić

potocznie: zepsuć, zawalić jakąś sprawę lub pracę; spartaczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spartycjonować

w informatyce: podzielić (dysk twardy) na partycje

#### Źródła:

SJP.pl

# Spartyna

rodzaj traw z rodziny wiechlinowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparysoma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. nazwa systematyczna|Sparisoma|Swainson|ref=tak., morska ryba okoniokształtna z rodziny skarusowatych;

#### Źródła:

Wiktionary

# Sparzać

dezynfekować lub zmieniać właściwości danej rzeczy, poddając działaniu bardzo gorącej wody albo pary

#### Źródła:

SJP.pl

# Sparzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sparzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sparzyć

uszkodzić ciało, dotykając go czymś gorącym

czasownik przechodni dokonany (ndk. parzyć)

(1.1) uszkodzić ciało, dotykając je czymś gorącym

(1.2) kulin. zalać lub opłukać coś wrzątkiem

czasownik zwrotny dokonany sparzyć się (ndk. parzyć się)

(2.1) doznać poparzenia, podrażnić skórę i mieć objawy poparzenia lub takie, jak po dotknięciu gorącej rzeczy

czasownik zwrotny dokonany sparzyć się (ndk. brak)

(3.1) przen. doznać zawodu, zawieść się na czymś lub na kimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spasać

1. użytkować jako paszę; skarmiać;
2. tuczyć karmiąc obficie

czasownik przechodni niedokonany (dk. spaść)

(1.1) zużytkować jako paszę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ekol. bezpośrednie zjadanie organizmów żywych

(1.2) roln. karmienie / tuczenie zwierząt

(1.3) roln. część produkcji rolniczej zużyta w gospodarstwie rolnym jako pasza dla zwierząt w danym okresie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spaść

1. zużytkować coś, np. siano, jako paszę; skarmić;
2. spaść się - pot. utyć, przybrać na wadze

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spadać)

(1.1) dokonany od|spadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. spasać)

(2.1) środ. roln. dokonany od|spasać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spasienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaść.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spasiony

spaśny;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rusycyzm używany w pojęciach odnoszących się Zbawiciela (Chrystusa)

#### Źródła:

Wiktionary

# Spaślaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od spaślak

#### Źródła:

Wiktionary

# Spaślaczka

potocznie: kobieta otyła; tłuściocha, tłuścioszka, grubcia, grubaska

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaślak

potocznie: osoba otyła; grubas, tłuścioch, grubcio

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek otyły

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. spasione zwierzę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spaśne

spasiony;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaśny

spasiony;
1. o zwierzęciu: dobrze utuczony, wypasiony;
2. potocznie o człowieku: gruby, otyły, tłusty

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. pot. (także. pejor.) o człowieku: otyły

(1.2) przest. o zwierzęciu hodowlanym: mający dużo tłuszczu podskórnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spasować

1. dopasować do siebie części czegoś obrabiając je;
2. ominąć swoją kolejkę w grze, licytacji;
3. zrezygnować, poddać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spasować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spąsowiały

oblać się rumieńcem, zaczerwienić się

przymiotnik

(1.1) książk. silnie zarumieniony, zaczerwieniony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spąsowieć

oblać się rumieńcem, zaczerwienić się

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pąsowieć)

(1.1) książk. zarumienić się, zaczerwienić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spąsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spąsowieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spasowski

nazwisko

- Bronisław Spasowski (1843–1923), powstaniec styczniowy
- Romuald Spasowski (1921–1995), dyplomata, ambasador
- Władysław Spasowski (1877–1941), filozof marksistowski, pedagog, działacz komunistyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spasowywać

potocznie: dokładnie dopasowywać do siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spasteryzować

zniszczyć bakterie i inne drobnoustroje w produktach spożywczych i farmaceutycznych, podgrzewając taki produkt do określonej temperatury; zapasteryzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spasticol

preparat leczniczy złożony z papaweryny i alkaloidów atropinowych, stosowany w stanach skurczowych (np. kolka żółciowa, nerkowa; kurcze żołądka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spastwić

spastwić się - rzadko: okrutnie się z kimś obejść; napastwić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spastyczność

okresowe sztywnienie mięśni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spastyczne

Spastyczność (ang. spasticity, z gr. spasticos „pociąganie, wciąganie”) – nieprawidłowe, nadmierne napięcie mięśni (hipertonia) przejawiające się oporem przy biernym rozciąganiu mięśni, wzrastającym stopniowo wraz ze wzrostem szybkości rozciągania i zmieniającym się przy zmianie kierunku ruchu lub narastającym gwałtownie po przekroczeniu pewnej szybkości lub stopnia rozciągnięcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spastyczny

wywołany przez kurcz, mający kurcze

przymiotnik

(1.1) med. kurczowy, wywołany przez spazm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spastyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrzymujący się stan zwiększonego napięcia mięśni

Spastyczność (ang. spasticity, z gr. spasticos „pociąganie, wciąganie”) – nieprawidłowe, nadmierne napięcie mięśni (hipertonia) przejawiające się oporem przy biernym rozciąganiu mięśni, wzrastającym stopniowo wraz ze wzrostem szybkości rozciągania i zmieniającym się przy zmianie kierunku ruchu lub narastającym gwałtownie po przekroczeniu pewnej szybkości lub stopnia rozciągnięcia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spaszt

prostopadła ściana skały

#### Źródła:

SJP.pl

# Spasły

utuczony, gruby

#### Źródła:

SJP.pl

# Spat

minerał używany do wyrobu przyrządów optycznych; szpat islandzki

#### Źródła:

SJP.pl

# Spatchować

[czytaj: spaczować] w informatyce: uaktualnić program komputerowy, stosując patch (łatkę, poprawkę)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spatif

[czytaj: spatif] skrót od: Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu

skrótowiec, rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy (rzad. nijaki)

(1.1) = teatr. film. Stowarzyszenie Polskich Artystów Teatru i Filmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spätlese

Spätlese (dosłownie: "późny zbiór", liczba mnoga Spätlesen) jest to niemiecki wyróżnik (niem. Prädikat) win najwyższej jakości (Qualitätswein mit Prädikat, czyli Prädikatswein) obejmujący wina z całkowicie dojrzałych winogron, najlżejsze z win późnych zbiorów. Spätlese jest kategorią wyższą od Kabinett, ale niższą od Auslese w niemieckiej klasyfikacji Prädikatswein, natomiast w Austrii jest to najniższy poziom Prädikatswein, bo Kabinett jest klasyfikowany w inny sposób. Winogrona są zbierane co najmniej 7 dni po normalnych zbiorach, a więc są bardziej dojrzałe i mają wyższą zawartość cukru, co wpływa też na zawartość alkoholu. Jednak ze względu na pogodę, istnieje ryzyko, że takie uprawy zostaną zniszczone przez deszcz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spatrywać

potocznie: odpisywać od kogoś rozwiązane zadanie szkolne; ściągać, odpatrywać, odgapiać, zgapiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spatrzyć

1. patrząc, odnaleźć; wypatrzyć;
2. potocznie: odpisać od kogoś rozwiązane zadanie szkolne; ściągnąć, odpatrzyć, odgapić, zgapić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spatynować

pokryć przedmiot patyną w celu postarzenia go

#### Źródła:

SJP.pl

# Spauperyzować

uczynić coś lub kogoś zbiedniałym, zubożałym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spauperyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spauperyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spauzować

zrobić pauzę, przerwę; zapauzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaw

1. miejsce zespawane; spoina;
2. jednorazowa czynność spawania; spawka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. miejsce wykonania połączenia przez spawanie

Połączenie spawane, spoina – rodzaj złącza powstającego w procesie fizycznym łączenia materiałów poprzez ich miejscowe stopienie i zestalenie. Stosowane np. do łączenia metali (głównie stali) i tworzyw sztucznych. Przy spawaniu zwykle dodaje się spoiwo spawalnicze, tj. stapiający się wraz z materiałem rodzimym materiał dodatkowy, wypełniający spoinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spawać

łączyć przedmioty, zwłaszcza metalowe, przez stopienie przylegających do siebie powierzchni lub za pomocą dodatkowego spoiwa, krzepnącego po wystygnięciu

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) techn. łączyć coś techniką spawania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spawacz

osoba wyspecjalizowana w spawaniu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik zajmujący się spawaniem

Spawacz – robotnik zajmujący się spawaniem. Łączy części i elementy konstrukcyjne wykonane ze stali, żeliwa, metali nieżelaznych i ich stopów poprzez spawanie elektrodą topliwą w osłonie gazów chemicznie obojętnych (argon, hel) lub mieszanek gazowych (dwutlenek węgla lub jego mieszaniny z argonem) przez spawanie automatyczne lub spawanie gazowe ręczne oraz spawanie łukiem elektrycznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spawaczka

→ spawacz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się spawaniem

Patrz:spawacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spawadełko

urządzenie do spawania drobnych części

#### Źródła:

SJP.pl

# Spawalnictwo

dział technologii zajmujący się łączeniem metali przez zgrzewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dziedzina techniki związana z trwałym łączeniem metali

Połączenie spawane, spoina – rodzaj złącza powstającego w procesie fizycznym łączenia materiałów poprzez ich miejscowe stopienie i zestalenie. Stosowane np. do łączenia metali (głównie stali) i tworzyw sztucznych. Przy spawaniu zwykle dodaje się spoiwo spawalnicze, tj. stapiający się wraz z materiałem rodzimym materiał dodatkowy, wypełniający spoinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spawalniczka

→ spawalnik; spawaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spawalniczy

dotyczący spawalnictwa, spawania

przymiotnik

(1.1) techn. związany ze spawalnictwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spawalnik

spawacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spawalność

przydatność materiału do tworzenia złącz metodą spawania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spawalne

Spawalność – podatność materiału lub grupy materiałów do tworzenia złącz spawalniczych spełniających wymogi konstrukcyjne i technologiczne.

Termin ten definiuje się też jako zespół właściwości fizyko-chemicznych i metalurgicznych wpływających na podatność do tworzenia się złącz (napoin). Spawalność jest to zdolność materiału do uzyskania określonych własności mechanicznych po spawaniu (bez skłonności do kruchego pękania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spawalny

dający się spawać, nadający się do spawania

#### Źródła:

SJP.pl

# Spawanie

łączyć przedmioty, zwłaszcza metalowe, przez stopienie przylegających do siebie powierzchni lub za pomocą dodatkowego spoiwa, krzepnącego po wystygnięciu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spawać.

Połączenie spawane, spoina – rodzaj złącza powstającego w procesie fizycznym łączenia materiałów poprzez ich miejscowe stopienie i zestalenie. Stosowane np. do łączenia metali (głównie stali) i tworzyw sztucznych. Przy spawaniu zwykle dodaje się spoiwo spawalnicze, tj. stapiający się wraz z materiałem rodzimym materiał dodatkowy, wypełniający spoinę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spawarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie do spawania

Spawarka – urządzenie służące do spawania ręcznego lub automatycznego.

Rodzaje spawarek:

- spawarka do plastiku
- spawarka elektrodowa
- spawarka inwertorowa
- spawarka mikroplazmowa
- spawarka światłowodowa
- spawarka transformatorowa

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spawęk

pajęczak charakteryzujący się wydłużonymi, cieniutkimi odnóżami; nogogłaszczkowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Spawęki

pajęczak charakteryzujący się wydłużonymi, cieniutkimi odnóżami; nogogłaszczkowiec

Spawęki, nogogłaszczkowce (Pedipalpi) – wyróżniany przez część autorów takson pajęczaków o niepewnym monofiletyzmie. Należy tu około 500 opisanych gatunków zasiedlających głównie strefę tropikalną i subtropikalną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spawka

jednorazowa czynność spawania; spaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Spawn

postać z komiksów Todda McFarlane'a

- Spawn – komiks
- Spawn – serial animowany
- Spawn – amerykański film z 1997 roku
- Spawn (The Album) – ścieżka muzyczna filmu Spawn
- Spawning – miejsce umieszczania przedmiotów lub graczy w grach komputerowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spazm

bezwiedne nadmierne skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich; kurcz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. nagłe, bezwiedne, bolesne, znaczne napięcie mięśnia lub grupy mięśni

Kurcz, spazm – nagły, mimowolny skurcz mięśni poprzecznie prążkowanych lub gładkich, występujący pod wpływem działania różnych bodźców i często powodujący uczucie bólu. Kurcze dzielą się na toniczne (stałe napięcie mięśnia lub grupy mięśni) oraz kloniczne (drgawki). W kurczach tonicznych występuje przez pewien czas wzmożone napięcie mięśni; w kurczach klonicznych występuje szereg szybko następujących po sobie skurczów mięśniowych oddzielonych krótkimi okresami zwiotczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spazmatyczka

→ spazmatyk

Patrz:spazmatyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmatycznie

przysłówek

(1.1) gwałtownie, w połączeniu z łkaniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Spazmatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: spazmatycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spazmatyczne; cecha tych, którzy są spazmatyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Spazmatyczny

1. mający charakter ataku nerwowego;
2. o płaczu: głośny, połączony z łkaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmatyk

przestarzale: osoba cierpiąca na spazmy, drgawki, konwulsje

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmofilia

napady drgawek, skurcze mięśni występujące wskutek wzmożonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej; tężyczka; tetania

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmolitycznie

→ spazmolityczny

Patrz:spazmolityczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmolityczny

→ spazmofilia

Patrz:spazmofilia

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmolityk

lek działający zwiotczająco na mięśnie gładkie; lek spazmolityczny, lek rozkurczowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmować

gwałtownie płakać, łkając

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmowy

dawniej: spazmatyczny - kurczowy, drgawkowy, konwulsyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spazmy

gwałtowny płacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaźniać

spaźniać się - regionalnie: spóźniać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spaźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spaźniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spała

część pnia rosnącego drzewa, okorowana na czerwono

Spała – osada letniskowa w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Inowłódz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spałaszować

potocznie: zjeść dużo i łapczywie; wsunąć, wtranżolić, wszamać, wpałaszować, opędzlować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spałek

kawałek drewna służący do rozpalania ogniska

#### Źródła:

SJP.pl

# Spałować

potocznie: zbić pałką; wypałować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. pobicie kogoś pałką

Spałowanie – obdzieranie zębami kory z drzew przez niektóre zwierzęta – parzystokopytne ssaki przeżuwające.

Powodem spałowania jest zapotrzebowanie zwierząt na składniki pokarmowe zawarte w korze drzew. W lasach europejskich najczęściej spałują: jeleń i łoś, rzadziej daniel i muflon. Spośród zwierząt niełownych spałuje żubr. Najczęściej spałowanymi rodzajami drzew są: sosna, dąb, jesion, świerk i jodła. Spały mogą występować na drzewach stojących lub ściętych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spałowy

przymiotnik od: spała

#### Źródła:

SJP.pl

# Spd

[czytaj: es-pe-DE] skrót od:
1. Socjaldemokratyczna Partia Niemiec (niemieckie: Sozialdemokratische Partei Deutschlands) - najstarsza niemiecka partia polityczna (założona w 1875 roku);
2. Stronnictwo Polskich Demokratów (1943-1944)

#### Źródła:

SJP.pl

# Speakeasy

[czytaj: spikiz-i] koktajl bar dla wybranych klientów, cechujący się oryginalnością, kameralnością i wyjątkową atmosferą; bar speakeasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Speaker

[czytaj: spiker] spiker;
1. osoba zapowiadająca poszczególne pozycje programu w radiu lub telewizji, odczytująca przygotowane teksty lub w inny podobny sposób pracująca głosem;
2. przewodniczący izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich

Spiker lub speaker:

- spiker (speaker) – prezenter
- spiker (speaker) – przewodniczący parlamentu:
  - Spiker Izby Gmin Wielkiej Brytanii
  - Spiker Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
  - określenie przewodniczącego parlamentu w j. rosyjskim (спикер), ukraińskim (спікер) i białoruskim (спікер, сьпікер)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Speakerka

spikerka;
1. pracowniczka radia lub TV odczytująca teksty, zapowiadająca program; osoba wygłaszająca komentarz w filmie, podająca informację przez megafon itp.
2. pot. zajęcie spikera
3. środ. pomieszczenie, w którym pracuje spiker

#### Źródła:

SJP.pl

# Spears

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spec

potocznie: fachowiec, znawca; szpec, fachman, fachura

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. fachowiec, specjalista

Spec (ang. The Ref) – amerykańska komedia kryminalna z 1994 roku w reżyserii Teda Demme'a.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spec.

specj.; skrót od:
1. specjalista;
2. specjalizacja;
3. specjalność;
4. specjalistyczny; specjalist.;
5. specjalny

skrót

(1.1) = specjalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specgrupa

potocznie o grupie specjalistów w danej dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl

# Specj.

spec.; skrót od:
1. specjalista;
2. specjalizacja;
3. specjalność;
4. specjalistyczny; specjalist.;
5. specjalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Specjacja

1. proces powstawania gatunków; proces gatunkotwórczy;
2. występowanie różnych fizycznych i chemicznych form pierwiastka w tym samym środowisku

- specjacja chemiczna – występowanie w badanym obiekcie tego samego pierwiastka chemicznego w różnych postaciach
- specjacja biologiczna – proces powstawania nowych gatunków.

  Typy specjacji biologicznej ze względu na efekt:

- - specjacja radiacyjna – zwiększenie liczby gatunków przez wyodrębnienie się nowego gatunku z gatunku już istniejącego
  - specjacja filetyczna – przekształcenie się jednego gatunku w inny.
  - introgresja – połączenie się dwóch gatunków w jeden w wyniku wielokrotnego krzyżowania mieszańców

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Specjacyjny

→ specjacja

Patrz:specjacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Specjalia

akta dotyczące szczegółowych spraw związanych z jakimś procesem lub osobą; generalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Specjalik

zdrobnienie od: specjał

#### Źródła:

SJP.pl

# Specjalist.

skrót od: specjalistyczny; spec., specj.

#### Źródła:

SJP.pl

# Specjalista

osoba posiadająca szczególną wiedzę lub doświadczenie w danej dziedzinie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która się w czymś specjalizuje, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

(1.2) med. lekarz, który zajmuje się określonym działem medycyny; który ukończył dodatkowe studia podyplomowe

- Specjalista – człowiek odznaczający się gruntowną znajomością jakiejś dziedziny. Powszechnie znany także jako fachowiec, ekspert.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Specjalistka

kobieta posiadająca szczególną wiedzę lub doświadczenie w danej dziedzinie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która specjalizuje się w czymś, ma gruntowną, dużą wiedzę w jakiejś dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specjalistyczny

dotyczący specjalizacji lub specjalisty; specjalny

przymiotnik

(1.1) dotyczący specjalisty, fachowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specjalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) proces wyodrębniania się funkcji, kompetencji, zadań

(1.2) zdobywanie biegłości w danej dziedzinie, dodatkowej wiedzy i umiejętności

(1.3) eduk. wąska dziedzina wiedzy i umiejętności

#### Źródła:

Wiktionary

# Specjalizacyjny

przymiotnik od: specjalizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Specjalizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyspecjalizować)

(1.1) ukierunkowywać na wybrany obszar

czasownik zwrotny niedokonany specjalizować się (dk. wyspecjalizować się)

(2.1) nabywać szczególnych umiejętności lub wiedzy w określonej dziedzinie

#### Źródła:

Wiktionary

# Specjalnie

przysłówek

(1.1) w sposób wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny

(1.2) umyślnie, z określony zamiarem, celowo, trafnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Specjalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: specjalny; bardziej specjalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Specjalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina, która jest przedmiotem czyjejś pracy zawodowej

(1.2) czynność lub wyrób wykonywane z wyjątkową biegłością

(1.3) odprzym. cecha tego, co jest specjalne; cecha tych, którzy są specjalni

- specjalność naukowa
- specjalność zawodowa
- specjalność w harcerstwie
  - harcerska specjalność wodna i żeglarska
- specjalność kuchni
- specjalność w drużynie sportowej, np. w piłce nożnej
- Gwarantowana Tradycyjna Specjalność

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Specjalnościowy

dotyczący specjalności

#### Źródła:

SJP.pl

# Specjalny

1. dotyczący, należący do jednego wybranego przedmiotu, typu, jednej osoby;
2. szczególny, odrębny;
3. pedagogika specjalna - nauka o wychowaniu i nauczaniu dzieci upośledzonych umysłowo lub fizycznie oraz sprawiających szczególne problemy wychowawcze

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do wybranego przedmiotu, zagadnienia lub osoby

(1.2) mający szczególne, wyjątkowe właściwości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specjals

środowiskowo: żołnierz sił specjalnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. pot. żołnierz sił specjalnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specjał

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, smakołyk, rarytas, delikates

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bardzo smaczna lub wyszukana potrawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Specjały

książkowo: coś bardzo smacznego; pychota, pyszota, przysmak, smakołyk, rarytas, delikates

#### Źródła:

SJP.pl

# Specka

potocznie: specjalistka; fachmanka, fachura

#### Źródła:

SJP.pl

# Speckomisja

komisja powołana specjalnie do zbadania jakiejś sprawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Specnaz

potoczne określenie wojskowych sił specjalnych byłego ZSRR oraz Rosji

Wojska / Siły Specjalnego Przeznaczenia (ros. Войска / Силы специа́льного назначе́ния, Wojska / Siły spiecyalnogo naznaczenija), potocznie Specnaz (ros. Спецназ, Spiecnaz) – ogólne i popularne określenie sił specjalnych Związku Radzieckiego oraz Rosji i innych państw WNP. Organizacyjną zwierzchność nad wojskami tego typu w Siłach Zbrojnych ZSRR pełnił VIII Zarząd Głównego Zarządu Wywiadowczego Szt. Gen. Sił Zbr. ZSRR.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Specnazowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Specnazem, dotyczący Specnazu

#### Źródła:

Wiktionary

# Specoddział

środowiskowo: oddział do zadań specjalnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Specoperacja

specjalna operacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Specpluton

pluton wojska lub policji do zadań specjalnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Specstrefa

specjalna strefa ekonomiczna o odmiennych zasadach opodatkowania, stworzona w celu ożywienia gospodarki w danym regionie

#### Źródła:

SJP.pl

# Specsłużba

jednostka policji lub wojska prowadząca działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze

#### Źródła:

SJP.pl

# Specsłużby

jednostki policji i wojska prowadzące działania wywiadowcze i kontrwywiadowcze; służby specjalne

#### Źródła:

SJP.pl

# Spectrum

[czytaj: spektrum] spektrum
1. uporządkowany zbiór jakichś zjawisk, pojęć itp. rozpatrywany w całości;
2. zakres lub zasięg jakiegoś zjawiska;
3. widmo optyczne

w literaturze

- „Spectrum” – seria wydawnicza wydawnictwa Muza

w muzyce

- Spectrum – album Billy'ego Cobhama, wyd. 1973
- Spectrum – album Steve'a Howe'a, wyd. 2005
- Spectrum – album Cedara Waltona, wyd. 1968
- Spectrum – album grupy Ziyo, wyd. 1998
- „Spectrum” – singel grupy Florence and the Machine, wyd. 2012

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Specustawa

specjalna ustawa uchwalona w celu rozwiązania doraźnego problemu, zagadnienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. ustawa doraźnie regulująca określoną kwestię ze względu na nieefektywność lub niewystarczalność ogólnego prawodawstwa w pewnej dziedzinie;

Specustawa – potoczne określenie ustaw regulujących w sposób szczególny konkretną dziedzinę, zwykle ze względu na nieefektywność regulacji ogólnych lub procesów administracyjnych w danym obszarze. Akt normatywny, który na pewien czas wyłącza obowiązywanie (stosowanie) obowiązujących przepisów. Uchwalana w takim samym trybie jak inne ustawy, lecz ma pierwszeństwo przed innymi ustawami. Np. na czas Euro 2012 w celu zwiększenia bezpieczeństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Specyficznie

przysłówek

(1.1) w sposób specyficzny

#### Źródła:

Wiktionary

# Specyficzniej

stopień wyższy od przysłówka: specyficznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Specyficzniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: specyficzny; bardziej specyficzny

#### Źródła:

SJP.pl

# Specyficzność

szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; swoistość, specyfika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. specyfika.

Czułość i swoistość – miary opisujące zdolność testu w diagnostyce medycznej, modelu prognostycznego, klasyfikatora binarnego w uczeniu maszynowym itp. do wykrycia badanej cechy (czułość) lub wykrycia jej braku (swoistość). Pojęcia czułości i swoistości stosuje się w uczeniu maszynowym, diagnostyce medycznej, badaniach naukowych itp. W zależności od dziedziny czułość (ang. sensitivity) bywa nazywana pełnością (ang. recall), odsetkiem obserwacji prawdziwie pozytywnych (ang. true positive rate, TPR), prawdopodobieństwem wykrycia (ang. probability of detection, POD) lub współczynnikiem trafień (ang. hit rate), swoistość to inaczej odsetek obserwacji prawdziwie negatywnych (ang. true negative rate).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Specyficzny

1. właściwy wyłącznie danej osobie, rzeczy lub zjawisku; charakterystyczny, swoisty;
2. o osobie, przedmiocie lub zjawisku: mający cechy niepowtarzalne

przymiotnik

(1.1) typowy jedynie dla jakiejś osoby, rzeczy, okresowi czasu albo miejscu (lub ich grupie)

(1.2) wyróżniający się na tle innych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specyfik

lek w stanie gotowym, sprzedawany w aptece

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. substancja działająca leczniczo na organizm

(1.2) pot. spreparowana substancja

(1.3) przen. żart. sposób na coś

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od specyfika

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specyfika

szczególny i niepowtarzalny charakter czegoś; swoistość, specyficzność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zespół cech wyróżniających

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specyfikacja

1. dokument wystawiony przez dostawcę towarów, dołączony do przesyłki i określający jego wartość;
2. dokładny wykaz zakupionych towarów;
3. ujęcie wszelkich kosztów związanych z obrotem przedsiębiorstwa;
4. dawniej: wyliczenie, wyszczególnienie jakichś elementów całości;
5. w informatyce: szczegółowe określenie zadania do wykonania w formie oprogramowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. szczegółowy spis informacji zawarty w dokumencie dołączanym do towaru

(1.2) hand. dokładny wykaz zakupionych towarów

(1.3) hand. wyszczególnienie kosztów produkcji i handlu dotyczących obrotu danego przedsiębiorstwa

(1.4) przest. wymienienie elementów pewnej całości

(1.5) przest. specjalizacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Specyfikacyjny

→ specyfikacja

Patrz:specyfikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Specyfikować

konkretyzować ogólną informację, zwykle w punktach; wyszczególniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spęczać

kując zmniejszać długość obrabianego przedmiotu, przy jednoczesnym zwiększaniu jego średnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spęczak

tłocznik służący do spęczania

#### Źródła:

SJP.pl

# Spęczniać

rzadko: powodować pęcznienie czegoś; rozpęczniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spęczniały

rzadko: powodować pęcznienie czegoś; rozpęczniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spęczyć

kując zmniejszyć długość obrabianego przedmiotu, przy jednoczesnym zwiększaniu jego średnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spęd

1. spędzenie dużej liczby zwierząt w jedno miejsce;
2. miejsce, w którym zwierzęta zostały spędzone;
3. żartobliwie: zgromadzenie wielu osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Spedalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spedalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spedalić

wulgarnie:
1. uczynić gejowskim;
2. spedalić się - zachować się jak gej, stać się gejem

#### Źródła:

SJP.pl

# Spedalony

wulgarnie: taki, który stał się pedałem, właściwy pedałowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Spędoszyn

Spędoszyn – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Wartkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Zobacz też: Spędoszyn-Kolonia

#### Źródła:

Wikipedia

# Spędowisko

potocznie: zgromadzenie wielu osób w jednym miejscu; spęd

#### Źródła:

SJP.pl

# Spędowy

przymiotnik od: spęd

#### Źródła:

SJP.pl

# Spedycja

wszelkie czynności wykonywane podczas przesyłania i odbierania towarów

Spedycja – działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru.

Do wyodrębnienia działalności spedycyjnej, w ramach działającego systemu transportowego przyczyniły się dwie przesłanki:

- handlowa – sprowadzająca się do efektu rozdzielenia się praw własności towaru od podjęcia się wykonawstwa usługi jego dystrybucji;
- czynnościowa – doprowadzająca do powstania funkcji przewoźnika, reprezentującego struktury podażowe rynku usług transportowych, oraz funkcji zamawiającego usługę przewozu, który reprezentuje struktury popytowe rynku usług spedycyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spedycyjny

przymiotnik od: spedycja

#### Źródła:

SJP.pl

# Spedytor

1. przedsiębiorstwo zajmujące się przewozem i dostawą towarów;
2. pośrednik handlowy trudniący się zawodowo przewozem lub pośrednictwem w przewozie i w wysyłaniu towarów; dostarczyciel; przewoźnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) transp. osoba lub firma organizująca i nadzorująca transport towarów, pośrednicząca między nadawcą a przewoźnikiem;

Spedycja – działalność polegająca na organizowaniu przewozu towaru.

Do wyodrębnienia działalności spedycyjnej, w ramach działającego systemu transportowego przyczyniły się dwie przesłanki:

- handlowa – sprowadzająca się do efektu rozdzielenia się praw własności towaru od podjęcia się wykonawstwa usługi jego dystrybucji;
- czynnościowa – doprowadzająca do powstania funkcji przewoźnika, reprezentującego struktury podażowe rynku usług transportowych, oraz funkcji zamawiającego usługę przewozu, który reprezentuje struktury popytowe rynku usług spedycyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spedytorka

pośredniczka handlowa trudniąca się zawodowo przewozem lub pośrednictwem w przewozie i w wysyłaniu towarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Spędzać

czasownik niedokonany (dk. spędzić)

(1.1) przebywać w jakimś miejscu dłuższy czas

(1.2) być w towarzystwie kogoś

(1.3) wykonywać jakąś czynność, poświęcać się czemuś

(1.4) przepędzać/wyganiać człowieka lub zwierzę z jakiegoś miejsca

(1.5) zaganiać/zbierać ludzi lub zwierzęta w jedno miejsce

#### Źródła:

Wiktionary

# Spędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spędzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spędzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spędzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spędzać)

(1.1) zob. spędzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Speech

potocznie: przemówienie; spicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Speed

[czytaj: spid] slangowa nazwa amfetaminy; spid

## Geografia

- Speed – miasto w stanie Kansas, w hrabstwie Phillips
- Speed – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Edgecombe

## Inne

- Speed – slangowa nazwa amfetaminy, metamfetaminy oraz innych substancji psychoaktywnych
- Speed – japoński girlsband
- Speed – południowokoreański boysband
- Speed – stalowa wodna kolejka górska w parku rozrywki Energylandia
- Speed: Niebezpieczna szybkość (ang. Speed) – amerykański film sensacyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Speedball

[czytaj: spidbol] narkotyk będący mieszanką kokainy i heroiny

- Speed-ball (speedball) – sport z wykorzystaniem piłeczki i rakiet
- Speedball – odmiana gry paintball
- Speed ball – odmiana bilardu, znana również pod nazwą speed pool
- Speedball – mieszanka lub zestaw dwóch substancji narkotycznych
- Speedball – seria gier komputerowych
- Speedball – gra komputerowa wydana w 1988 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Speedcuber

[czytaj: spidkjuber] osoba układająca kostki przestrzenne (np. kostkę Rubika) na czas

#### Źródła:

SJP.pl

# Speedcuberka

[czytaj: spidkjuberka] kobieta układająca kostki przestrzenne (np. kostkę Rubika) na czas

#### Źródła:

SJP.pl

# Speedcubing

[czytaj: spidkjubing] układanie kostek przestrzennych (np. kostki Rubika) na czas

Speedcubing (znane również jako speedsolving) – dyscyplina polegająca na jak najszybszym ułożeniu kostki Rubika i innych łamigłówek logicznych z jej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Speedcubingowy

→ speedcubing [czytaj: spidkjubingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Speedmetalowy

→ speed metal [czytaj: spid metalowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Speedrower

[czytaj: spidrower] rodzaj dyscypliny kolarskiej wzorowanej na sporcie żużlowym; żużel na rowerach

Speedrower (ang. cycle speedway), w Polsce potocznie żużel na rowerach – sport kolarski wzorowany na sporcie żużlowym, w którym zawodnicy ścigają się ze startu wspólnego po owalnym torze z sypką nawierzchnią. Czynnie uprawiany jest w Wielkiej Brytanii, Polsce i Australii. Zawody speedrowerowe rozgrywano także w Stanach Zjednoczonych i Holandii, a pierwsze kroki w speedrowerze stawiano też w Szwecji oraz Japonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Speedrun

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. grykomp. próba ukończenia gry lub jej części w jak najkrótszym czasie;

Speedrun – rozgrywanie w całości albo we fragmentach (tzw. segmentach) danej gry komputerowej z zamiarem jak najszybszego jej ukończenia. Stosowany najczęściej w celach rozrywkowych lub rywalizacyjnych. Do tego terminu zwykle nie zalicza się gier pierwotnie zaprojektowanych do bicia rekordów (np. gry wyścigowe). Speedrun jest też prezentacją umiejętności danego gracza – w Internecie publikowane są ich wyniki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Speedway

[czytaj: spidłej] wyścigi motocyklowe na torze żużlowym; żużel

- Speedway – sport żużlowy
- Speedway – miasto w USA, w stanie Indiana, w hrabstwie Marion
- Speedway – album studyjny Elvisa Presleya

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Speedwayowiec

[czytaj: spidłejowiec] zawodnik biorący udział w wyścigach motocyklowych na żużlu; żużlowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Speedwayowy

dotyczący speedwaya

#### Źródła:

SJP.pl

# Speer

nazwisko niemieckie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spękać

popękać w wielu miejscach

czasownik

(1.1) pękać w wielu miejscach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spękacieć

stać się pękatym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spękanie

popękać w wielu miejscach

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spękać.

(1.2) miejsce, w którym coś spękało

Spękanie – nieciągłość utworzona w ośrodku pierwotnie ciągłym i, w odróżnieniu od uskoku pozbawiona makroskopowo widocznego przemieszczenia wzdłuż niej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spektakl

przedstawienie teatralne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedstawienie teatralne, baletowe, operowe itp.

(1.2) przen. popis, efektowne przedstawienie

Spektakl lub widowisko teatralne (fr. spectacle, łac. spectaculum) – utwór dramatyczny lub inne dzieło sztuki teatralnej odegrane przez aktorów przed zgromadzoną w tym celu publicznością. Widowisko teatralne stanowi efekt połączenia różnych sztuk – literatury (w wypadku przedstawienia dramatu), sztuki aktorskiej, muzyki (zwłaszcza w przedstawieniach muzycznych, jak opera lub operetka), choreografii (zwłaszcza w przypadku widowisk baletowych). Koordynatorem i właściwym twórcą widowiska teatralnego jest przeważnie reżyser.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spektaklowy

przymiotnik od: spektakl

#### Źródła:

SJP.pl

# Spektakularnie

przysłówek

(1.1) w sposób spektakularny

#### Źródła:

Wiktionary

# Spektakularny

widowiskowy, robiący wrażenie

przymiotnik

(1.1) sprawiający duże wrażenie lub zwracający na siebie uwagę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spektator

dawniej: osoba przyglądająca się czemuś; widz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spektatorka

→ spektator

Patrz:spektator

#### Źródła:

SJP.pl

# Spektatorski

→ spektator

Patrz:spektator

#### Źródła:

SJP.pl

# Spektr

tyle co: spektrum; zakres (np. usług)

Spiektr (ros. Спектр, widmo) – piąty moduł stacji kosmicznej Mir. Przeznaczony był do obserwacji Ziemi; zawierał sprzęt do obserwacji powierzchni, atmosfery i środowiska ziemskiego. Cztery charakterystycznie ustawione panele słoneczne generowały połowę energii potrzebnej stacji na orbicie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spektralny

odnoszący się do widma, znajdujący się w widmie; widmowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spektrofotometr

przyrząd używany do pomiaru rozkładu natężeń w widmie promieniowania elektromagnetycznego

Spektrofotometria – technika pomiarowa polegająca na ilościowym pomiarze transmisji lub odbicia światła przez próbkę. Od połowy XX wieku stanowi główne narzędzie spektroskopii absorpcyjnej i odbiciowej w bliskim nadfiolecie i świetle widzialnym, a dawniej również w podczerwieni, znajdując szerokie zastosowanie w chemii analitycznej, biologii, medycynie i badaniach materiałowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spektrofotometria

Spektrofotometria – technika pomiarowa polegająca na ilościowym pomiarze transmisji lub odbicia światła przez próbkę. Od połowy XX wieku stanowi główne narzędzie spektroskopii absorpcyjnej i odbiciowej w bliskim nadfiolecie i świetle widzialnym, a dawniej również w podczerwieni, znajdując szerokie zastosowanie w chemii analitycznej, biologii, medycynie i badaniach materiałowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spektrograf

urządzenie do otrzymywania i fotografowania widm optycznych

Spektrograf – przyrząd do otrzymywania i trwałej rejestracji widma przykładowo promieniowania elektromagnetycznego. Jest odmianą spektrometru, który rejestruje analizowane widmo. Ze względu na to że wszystkie (poza szkolnymi) spektrometry rejestrują widma, podział na spektrometry, spektroskopy, spektrografy zanika i używa się określenia spektrometr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spektrogram

Spektrogram – wykres widma amplitudowego sygnału dla każdej chwili t, dla której sygnał jest określony.

Konstruuje się go dzieląc cały sygnał na części, dla których obliczone amplitudy składowych harmonicznych są wartościami spektrogramu. Argumentami są więc częstotliwość i czas.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spektroheliograf

urządzenie uzywane do fotografowania Słońca w promieniowaniu o wybranej długości fali

Spektroheliograf – astronomiczny instrument optyczny do rejestracji obrazu Słońca w wąskim przedziale widma elektromagnetycznego. Spektroheliograf jest zmodyfikowanym spektrohelioskopem, a zarejestrowane przez niego obrazy to spektroheliogramy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spektroheliogram

Spektroheliogram – zarejestrowany obraz wycinka tarczy słonecznej w wąskim przedziale widma elektromagnetycznego otrzymany przez spektroheliograf. Przykładami monochromatycznych obrazów Słońca są: spektroheliogram wapniowy lub spektroheliogram wodorowy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spektrohelioskop

#### Źródła:

Wikipedia

# Spektrometr

przyrząd używany do pomiaru współczynnika załamania światła w różnych materiałach optycznych oraz do pomiaru długości fali w widmie optycznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. przyrząd do pomiaru widma elektromagnetycznego, w szczególności optycznego;

Spektroskop – przyrząd służący do przeprowadzania zdalnej analizy poprzez badanie widma odpowiadającego określonemu rodzajowi promieniowania (np. promieniowanie świetlne, rentgenowskie, akustyczne).

Spektroskop optyczny jest to przyrząd służący do otrzymywania i analizowania widm promieniowania świetlnego (od podczerwieni do nadfioletu). Składa się z poziomej tarczy z podziałką kątową, w środku której umieszczony jest pryzmat lub siatka dyfrakcyjna, lunety obracanej wokół tarczy oraz kolimatora, wyposażonego w źródło światła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spektrometria

dział spektroskopii zajmujący się badaniem pomiarów długości fali elektromagnetycznej w widmach optycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. dział spektroskopii zajmujący się pomiarami długości fali promieniowania elektromagnetycznego w widmach optycznych oraz natężenia promieniowania o różnych długościach fali;

Spektroskopia, spektrometria – nauka o powstawaniu i interpretacji widm, uzyskanych w wyniku oddziaływań wszelkich rodzajów promieniowania na materię rozumianą jako zbiorowisko atomów i cząsteczek. Spektroskopia jest też często rozumiana jako ogólna nazwa wszelkich technik analitycznych polegających na generowaniu i interpretacji widm (popularnych w analizie chemicznej, np. kolorymetria, spektrofotometria).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spektroskop

przyrząd rozszczepiający promieniowanie i umożliwiający obserwację otrzymanego widma

Spektroskop – przyrząd służący do przeprowadzania zdalnej analizy poprzez badanie widma odpowiadającego określonemu rodzajowi promieniowania (np. promieniowanie świetlne, rentgenowskie, akustyczne).

Spektroskop optyczny jest to przyrząd służący do otrzymywania i analizowania widm promieniowania świetlnego (od podczerwieni do nadfioletu). Składa się z poziomej tarczy z podziałką kątową, w środku której umieszczony jest pryzmat lub siatka dyfrakcyjna, lunety obracanej wokół tarczy oraz kolimatora, wyposażonego w źródło światła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spektroskopia

Spektroskopia, spektrometria – nauka o powstawaniu i interpretacji widm, uzyskanych w wyniku oddziaływań wszelkich rodzajów promieniowania na materię rozumianą jako zbiorowisko atomów i cząsteczek. Spektroskopia jest też często rozumiana jako ogólna nazwa wszelkich technik analitycznych polegających na generowaniu i interpretacji widm (popularnych w analizie chemicznej, np. kolorymetria, spektrofotometria).

#### Źródła:

Wikipedia

# Spektroskopowy

przymiotnik od: spektroskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Spektrum

spectrum [czytaj: spektrum]
1. uporządkowany zbiór jakichś zjawisk, pojęć itp. rozpatrywany w całości;
2. zakres lub zasięg jakiegoś zjawiska;
3. widmo optyczne

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fiz. rozkład wielkości fizycznej w funkcji energii lub częstotliwości, długości fali, itp.; ; ;

(1.2) mat. zbiór wszystkich wartości własnych danej macierzy kwadratowej lub, ogólniej, operatora liniowego; ;

(1.3) zbiór wielu zjawisk czy pojęć, które rozciągają się od jednej wartości skrajnej do drugiej

(1.4) psych. jednostka (lub zbiór pojęć) pojmowana lub dostrzegana jako całość

- barwy proste (spektralne)
- Spektrum – program popularnonaukowy, poświęcony nauce i technice.
- Spektrum – czeska stacja telewizyjna dokumentalna.
- gamut
- przestrzeń barw
- spektroskop
- Spektrum – hala widowiskowa w Oslo.
- Spektrum – wieżowiec w Warszawie, dawniej TP S.A. Tower (była siedziba TP).
- widmo akustyczne
- widmo optyczne
- widmo (spektroskopia)
- widmo (matematyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spekulacja

1. przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulanctwo;
2. teoretyczne dociekanie nieopierające się na doświadczeniu, niedające się sprawdzić

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) myślenie oderwane od rzeczywistości, niedające się sprawdzić

(1.2) ekon. nieuczciwe przedsięwzięcie, wykupywanie i odsprzedaż z dużym zyskiem towarów, na które popyt przewyższa podaż

Spekulacja – jeden z motywów transakcji kupna-sprzedaży. Celem spekulacji jest osiągnięcie określonego dochodu (zysku) poprzez wykorzystanie przewidywanych zmian cenowych. Przedmiotami transakcji tych są najczęściej instrumenty finansowe, dobra materialne lub nieruchomości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spekulacje

1. przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulanctwo;
2. teoretyczne dociekanie nieopierające się na doświadczeniu, niedające się sprawdzić

Spekulacje – wydana w roku 1985 antologia amerykańskich opowiadań science fiction, pod redakcją Isaaca Asimova i Alice Laurance, w przekładzie Bogdana Barana.

Antologia zawiera opowiadania napisane specjalnie na zamówienie redaktorów. Książkę wydało Wydawnictwo Literackie w ramach serii wydawniczej Fantastyka i Groza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spekulacyjny

przymiotnik od: spekulacja

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z spekulacją, dotyczący spekulacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spekulancki

dotyczący spekulanta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spekulantem, dotyczący spekulanta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spekulanctwo

przeprowadzanie ryzykownych transakcji obliczonych na szybki, duży zysk; spekulacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Spekulant

człowiek poszukujący okazji do szybkich, intratnych transakcji, trudniący się operacjami handlowymi (nie zawsze uczciwymi)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek kupujący coś po niskiej cenie z zamiarem sprzedaży po wyższej;

Spekulant – osoba zarabiająca na wahaniach cen. Skupuje ona dany produkt, licząc że jego cena wzrośnie w danym okresie, co z kolei daje możliwość jego odsprzedaży i zarobienia na różnicy cen.

Spekulacja wiąże się z dużym ryzykiem. Współcześnie jest kojarzona głównie z rynkami finansowymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spekulantka

→ spekulant

Patrz:spekulant

#### Źródła:

SJP.pl

# Spekulatywność

→ spekulatywny

Patrz:spekulatywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spekulatywny

1. nieliczący się z doświadczeniem i praktyką, oparty na myśleniu abstrakcyjnym i spekulacji;
2. oderwany od rzeczywistości, abstrakcyjny

przymiotnik

(1.1) dotyczący przypuszczeń, domysłów lub rozważań bez oparcia w pewnych faktach

(1.2) ekon. związany z ryzykownym inwestowaniem w celu osiągnięcia szybkiego zysku

(1.3) filoz. oparty na czysto intelektualnych rozważaniach, bez poparcia w praktyce; oderwany od rzeczywistości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spekulować

1. prowadzić działalność, polegającą na tanim skupie i drogiej sprzedaży towarów lub usług;
2. snuć przypuszczenia

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) hand. bank. kupować coś i sprzedawać drożej w celu zarobkowym

(1.2) książk. przen. rozgrywać coś, kombinować by uzyskać korzyści

(1.3) książk. filoz. myśleć bez opierania się na doświadczeniu lub w oderwaniu od życia

(1.4) przest. roztrząsać w myślach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spekulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hand. wykupywanie towarów a następnie ich odprzedaż z nadmiernym zyskiem

(1.2) myślenie w sposób spekulatywny

#### Źródła:

Wiktionary

# Speleo-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z jaskiniami

#### Źródła:

Wiktionary

# Speleofauna

ogół zwierząt zamieszkujących jaskinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Speleoflora

ogół roślin występujących głównie w jaskiniach

#### Źródła:

SJP.pl

# Speleolog

specjalista zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; jaskinioznawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauk. naukowiec zajmujący się speleologią

(1.2) osoba eksplorująca jaskinie

Speleologia (łac. spelaeum z stgr. σπήλαιον „jaskinia” i -λογία od λόγος „mowa, nauka”) – nauka o jaskiniach. Przedmiotami zainteresowania speleologii są m.in.: geneza i rozwój jaskiń, cechy środowiska przyrodniczego jaskiń (mikroklimat, stosunki wodne, przyroda ożywiona – flora i fauna itp.), problemy ochrony i in. Jaskinie są również obiektem zainteresowania innych nauk, m.in.: geologii, hydrogeologii, paleontologii, archeologii, turyzmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Speleologia

1. dział geologii zajmujący się budową i pochodzeniem jaskiń; jaskinioznawstwo;
2. odkrywanie i penetracja jaskiń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. nauka o jaskiniach;

Speleologia (łac. spelaeum z stgr. σπήλαιον „jaskinia” i -λογία od λόγος „mowa, nauka”) – nauka o jaskiniach. Przedmiotami zainteresowania speleologii są m.in.: geneza i rozwój jaskiń, cechy środowiska przyrodniczego jaskiń (mikroklimat, stosunki wodne, przyroda ożywiona – flora i fauna itp.), problemy ochrony i in. Jaskinie są również obiektem zainteresowania innych nauk, m.in.: geologii, hydrogeologii, paleontologii, archeologii, turyzmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Speleologiczny

przymiotnik od: speleologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) geol. związany z speleologią, dotyczący speleologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Speleolożka

→ speleolog

Patrz:speleolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Spellchecker

[czytaj: spelczeker] program komputerowy do wyszukiwania i poprawiania błędów zapisu; korektor

#### Źródła:

SJP.pl

# Speluna

miejsce schadzek ludzi z tak zwanego marginesu społecznego; melina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od spelunka

(1.2) matecznik marginesu społecznego

(1.3) licha knajpa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spelunka

lokal, w którym się zwykle spotykają elementy przestępcze; obskurna knajpa, speluna, melina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przestępczy matecznik

(1.2) licha knajpa

(1.3) daw. jaskinia

(1.4) daw. nora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spelunkowy

przymiotnik od: spelunka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spenalizować

uczynić karalnym, wpisać do systemu kar przewidzianych w kodeksie karnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spencer

1. krótka dwurzędowa kurtka;
2. dawniej: ubiór męski przypominający frak z obciętymi połami,
3. dawniej: damski kaftanik noszony na sukni

Miejscowości w USA:

- Spencer – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Clark
- Spencer – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Owen
- Spencer – miasto w stanie Iowa, w hrabstwie Clay
- Spencer – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
- Spencer – jednostka osadnicza w stanie Massachusetts, w hrabstwie Worcester
- Spencer – wieś w stanie Nebraska, w hrabstwie Boyd
- Spencer – wieś w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
- Spencer – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Tioga
- Spencer – miasto w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Rowan
- Spencer – wieś w stanie Ohio, w hrabstwie Medina
- Spencer – miasto w stanie Oklahoma, w hrabstwie Oklahoma
- Spencer – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie McCook
- Spencer – miejscowość w stanie Tennessee, w hrabstwie Van Buren
- Spencer – miasto w stanie Wirginia Zachodnia, w hrabstwie Roane
- Spencer – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon
- Spencer – wieś w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marathon

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spencerek

zdrobnienie od: spencer

#### Źródła:

SJP.pl

# Spencerowski

[czytaj: spenserowski] przymiotnik dzierżawczy - należący do Spencera lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Spendować

dawniej: łożyć na coś pieniądze; wydatkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spengler

Spengler:

- Oswald (Arnold Gottfried) Spengler
- Nikolaus Michael Spengler, malarz niemiecki zatrudniony

- Puchar Spenglera ((ang.) Spengler Cup)

#### Źródła:

Wikipedia

# Speniać

młodzieżowo: wystraszyć się, stchórzyć; wydygać, zestrachać się, zastrachać się, wystrachać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Speranca

obce imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sperczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sperdendosi

określenie wykonawcze: zanikając, przyciszając

#### Źródła:

SJP.pl

# Sperka

dawniej: słonina; szperka, spyrka, szpyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) spoż. wędzona słonina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sperlać

pokrywać, obsypywać kroplami; zraszać

#### Źródła:

SJP.pl

# Sperlonga

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w południowym Lacjum, w prowincji Latina;

Sperlonga – miejscowość i gmina we Włoszech, w południowym Lacjum, w prowincji Latina. Miasto położone na wybrzeżu Morza Tyrreńskiego na trasie Terracina – Gaeta. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 3091 osób, gęstość zaludnienia wynosi 171,7 os./km².

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sperma

płyn zawierający plemniki, wytwarzany przez narządy rozrodcze mężczyzn i samców zwierząt; nasienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. płyn, w którym plemniki wydostają się z ciała samca;

Sperma, nasienie – płynna wydzielina, na którą składają się produkty jąder, pęcherzyków nasiennych, najądrzy, gruczołów opuszkowo-cewkowych oraz gruczołu krokowego. Jest wyrzucana przez cewkę moczową podczas ejakulacji (wytrysku). Ma barwę bliską kolorowi mleka. Normalny ejakulat ma odczyn słabo zasadowy (u człowieka pH 7,2), umożliwia to ruchliwość plemnikom, które w środowisku kwaśnym (takim jak występujące w pochwie) byłyby nieruchliwe. Dokładna wartość pH u samców różnych zwierząt jest podobna, jednak gatunkowo zmienna; przykładowo u psów jest to 6,6–6,8 pH, u knura 7,2–7,9 pH. Skład chemiczny spermy zależy w pewnym stopniu od odżywiania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spermacet

płynny tłuszcz, wypełniający przestrzenie jamiste w przedniej części głowy kaszalota; olbrot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. zool. półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota;

Spermacet, olbrot (łac. cetaceum) – półpłynna substancja występująca w głowie kaszalota, w zbiorniku nad prawym przewodem nosowym. Składa się głównie z estrów palmityny i alkoholu cetylowego.

Swą półpłynną konsystencję spermacet zachowuje tylko wewnątrz żywego zwierzęcia (w temperaturze jego ciała), natomiast po zetknięciu z powietrzem zastyga. Z dużego kaszalota można uzyskać do dwóch ton tej substancji. Ze spermacetu produkowano świece, maści, kremy, leki, kredki, a nawet atrament. Olej spermacetowy (olej olbrotowy) był w XIX wieku i na początku XX wieku najlepszym smarem maszynowym. Z czasem został zastąpiony olejami roślinnymi i syntetycznymi. Obecnie stosowany jest w przemyśle farmaceutycznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spermacetowy

1. → spermacet;
2. kaszalot spermacetowy - gatunek ssaka morskiego; potwal

przymiotnik relacyjny

(1.1) sporządzony ze spermacetu

(1.2) związany ze spermacetem, dotyczący spermacetu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spermacja

w zootechnice: wytwarzanie spermy przez samce zwierząt

Spermacjum – nieuwiciona gameta męska. W odróżnieniu od typowych plemników, nie mając wici, spermacja nie są zdolne do aktywnego ruchu lub mogą w niewielkim zakresie wykonywać ruchy pełzakowate lub ślizgowe. U krasnorostów spermacja wytwarzane są w plemniach (zwykle na końcu nici). Po uwolnieniu do wody wydzielają poza komórkę polisacharydy, tworząc wypustki ułatwiające dryfowanie i przyleganie do włostka gamety żeńskiej (karpogonium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spermacjum

nieposiadający wici plemnik niektórych roślin, gameta męska bez możliwości czynnego ruchu

Spermacjum – nieuwiciona gameta męska. W odróżnieniu od typowych plemników, nie mając wici, spermacja nie są zdolne do aktywnego ruchu lub mogą w niewielkim zakresie wykonywać ruchy pełzakowate lub ślizgowe. U krasnorostów spermacja wytwarzane są w plemniach (zwykle na końcu nici). Po uwolnieniu do wody wydzielają poza komórkę polisacharydy, tworząc wypustki ułatwiające dryfowanie i przyleganie do włostka gamety żeńskiej (karpogonium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spermatocyt

w biologii: niedojrzała komórka rozrodcza męska stanowiąca formę przejściową w procesie tworzenia plemników

#### Źródła:

SJP.pl

# Spermatocytogeneza

Spermatogeneza (spermogeneza) – proces powstawania i dojrzewania plemników – gamet męskich, który odbywa się w jądrach – gonadach męskich.

Dzięki niemu komórki macierzyste (spermatogonia) rozwijają się w dojrzałe plemniki. Proces ten rozpoczyna się w okresie pokwitania i ma trzy fazy: spermatogoniogenezę (podziały mitotyczne), spermatocytogenezę (podziały mejotyczne) oraz spermiogenezę (przeobrażenie spermatyd w plemniki). Zachodzi on w kanalikach nasiennych jądra.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spermatofagia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odżywianie się nasionami innego gatunku

#### Źródła:

Wiktionary

# Spermatofor

pakiet plemników, który samiec przekazuje samicy podczas godów; wytwarzany m.in. przez skorpiony, ślimaki, niektóre ryby

Spermatofor, plemniomieszek – wytwarzany przez samca u niektórych gatunków zwierząt pakiet plemników otoczonych osłonką, który przekazywany jest samicy podczas godów. Spermatofory wytwarzane są przez pierścienice (pijawki) mięczaki, stawonogi (owady, skorupiaki, pareczniki), płazy, niektóre ryby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spermatogeneza

w biologii: proces tworzenia się i dojrzewania plemników w męskim gruczole rozrodczym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fizj. proces tworzenia plemników w jądrach

Spermatogeneza (spermogeneza) – proces powstawania i dojrzewania plemników – gamet męskich, który odbywa się w jądrach – gonadach męskich.

Dzięki niemu komórki macierzyste (spermatogonia) rozwijają się w dojrzałe plemniki. Proces ten rozpoczyna się w okresie pokwitania i ma trzy fazy: spermatogoniogenezę (podziały mitotyczne), spermatocytogenezę (podziały mejotyczne) oraz spermiogenezę (przeobrażenie spermatyd w plemniki). Zachodzi on w kanalikach nasiennych jądra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spermatogonia

w biologii: pierwotna komórka rozrodcza męska u zwierząt i człowieka, z której powstają plemniki; spermatogonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Spermatogonium

w biologii: pierwotna komórka rozrodcza męska u zwierząt i człowieka, z której powstają plemniki; spermatogonia

Spermatogonium (l.mn. spermatogonia), męska komórka prapłciowa – diploidalna komórka macierzysta plemników, która powstaje w czasie embriogenezy z gonocytów (pierwotnych komórek płciowych) i wyściela kanaliki nasienne jąder. Podlega spermatogenezie podczas dojrzewania płciowego, w wyniku której z niektórych z nich powstaną, na drodze mitozy, spermatocyty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spermatozoa

plemniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Spermatozoid

plemnik zwierząt, człowieka i niektórych roślin; spermatozoon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. med. plemnik, męska komórka rozrodcza – u ludzi, zwierząt i niektórych roślin

Plemnik, spermatozoid – gameta męska, haploidalna komórka rozrodcza wytwarzana przez gonadę osobnika płci męskiej służąca do rozmnażania płciowego. Plemniki występują zarówno u zwierząt, jak i u roślin.

Plemniki po raz pierwszy zaobserwował w 1677 roku Antoni van Leeuwenhoek. U człowieka zwykle w jednej porcji nasienia wydzielanego podczas wytrysku jest od 100 do 500 milionów plemników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spermatozoon

plemnik zwierząt, człowieka i niektórych roślin; spermatozoid

#### Źródła:

SJP.pl

# Spermatyda

męska haploidalna komórka płciowa, z której powstaje plemnik; niedojrzały plemnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Spermatyzacja

Spermatyzacja – jeden ze sposobów rozmnażania płciowego. Polega na połączeniu się haploidalnego zarodnika typu spermacjum ze strzępką haploidalnej grzybni. Może nastąpić tylko wtedy, gdy zarodnik i grzybnia należą do różnych typów płciowych oznaczanych jako (+) i (–). W wyniku kontaktu spermacjum z grzybnią następuje plazmogamia, kariogamia dopiero po dłuższej przerwie. Tego typu rozmnażanie występuje u podstawczaków z rzędu rdzowców (Pucciniales) oraz u wielu workowców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spermiarz

pejoratywnie: mężczyzna nieobyty w kontaktach z kobietami, zwykle uzależniony od pornografii i masturbacji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. obraź. mężczyzna ciągle myślący o seksie, który przez jednoczesny brak intymnych relacji z kobietami wykazuje poddańczą postawę wobec nich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spermidyna

organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, chroniący DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, ochrania DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy, reguluje laktację ssaków;

Spermidyna – organiczny związek chemiczny należący do poliamin.

Biologiczną rolą spermidyny jest ochrona DNA plemników przed kwasowym środowiskiem pochwy, które mogłoby spowodować jego denaturację, gdyż same są zasadowe. Ponadto spermidyna wraz z putrescyną i sperminą, reguluje laktację ssaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spermina

organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, powstający ze spermidyny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny z grupy poliamin, bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych, wchodzi w skład spermy;

Spermina – organiczny związek chemiczny z grupy poliamin. Związek ten bierze udział w metabolizmie wszystkich komórek organizmów eukariotycznych.

Powstaje ze spermidyny. Można ją odnaleźć w szerokiej gamie tkanek i organizmów, jest także niezbędnym czynnikiem wzrostowym dla niektórych bakterii. Występuje w formie polikationowej we wszystkich wartościach pH.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spermiogeneza

etap spermatogenezy, w którym spermatydy przekształcają się w dojrzałe plemniki

Spermatogeneza (spermogeneza) – proces powstawania i dojrzewania plemników – gamet męskich, który odbywa się w jądrach – gonadach męskich.

Dzięki niemu komórki macierzyste (spermatogonia) rozwijają się w dojrzałe plemniki. Proces ten rozpoczyna się w okresie pokwitania i ma trzy fazy: spermatogoniogenezę (podziały mitotyczne), spermatocytogenezę (podziały mejotyczne) oraz spermiogenezę (przeobrażenie spermatyd w plemniki). Zachodzi on w kanalikach nasiennych jądra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spermiogram

badanie jakości i ilości nasienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Spermowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spermą, dotyczący spermy

#### Źródła:

Wiktionary

# Spermutować

ustawić elementy danego zbioru skończonego w określony sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Spersonalizować

1. dostosować coś (np. urządzenia, usługi, oferty) do potrzeb indywidualnego użytkownika, np. spersonalizować informacje;
2. trwale nanieść dane osobowe na dokument, np. spersonalizować paszport;
3. nadać czemuś charakter osobisty, nastawiony na poszanowanie drugiej osoby, np. spersonalizować życie w rodzinie;
4. powiązać pewne fakty i problemy z daną osobą zamiast ująć je ogólnie, np. spersonalizować obietnicę

#### Źródła:

SJP.pl

# Spersonifikować

1. nadać cechy ludzkie zwierzętom, przedmiotom lub zjawiskom; upersonifikować;
2. uczynić umownym znakiem idei, rzeczy, osoby itp.; upersonifikować, uosobić;
3. zostać najlepszym lub typowym reprezentantem jakichś cech, poglądów lub wartości; upersonifikować, uosobić;
4. dostosować do potrzeb lub oczekiwań odbiorcy; spersonalizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Speryfrazować

zastosować peryfrazę (omówienie, zabieg stylistyczny polegający na zastąpieniu konkretnej nazwy czegoś przez charakterystykę, opis lub metaforę)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sperylit

minerał, arsenek platyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spessartyn

minerał z grupy granatów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy granatów;

Spessartyn – minerał z gromady krzemianów, jest odmianą manganowo-glinową granatu. Należy do grupy minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od miasta Spessart w Bawarii w Niemczech, gdzie minerał ten odkryto po raz pierwszy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spessartyt

magmowa skała żyłowa z grupy lamprofirów

#### Źródła:

SJP.pl

# Speszony

wprowadzić w zakłopotanie, pozbawić pewności siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Speszyć

wprowadzić w zakłopotanie, pozbawić pewności siebie

czasownik przechodni dokonany (ndk. peszyć)

(1.1) dokonany od|peszyć.

czasownik zwrotny dokonany speszyć się (ndk. peszyć się)

(2.1) dokonany od|peszyć się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spętać

nałożyć pęta, związać (np. kończyny) by ograniczyć albo całkowicie wykluczyć możliwość poruszania się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spetryfikowany

utrwalony w pewnej formie; zakonserwowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Spełniać

1. wywiązywać się z obietnicy lub przyrzeczenia;
2. mieć wymagane cechy, własności, kompetencje itp.

czasownik przechodni niedokonany (dk. spełnić)

(1.1) robić to, czego wymagają obowiązki, obietnice, czyjeś polecenia

(1.2) być zgodnym z wymaganiami

(1.3) mat. po podstawieniu do formy zdaniowej (np. równania), dawać w wyniku prawdę

czasownik zwrotny niedokonany spełniać się (dk. spełnić się)

(2.1) urzeczywistniać się

(2.2) realizować się, czuć satysfakcję ze swojej pracy, roli, stanowiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spełnialność

w matematyce: cecha elementów spełnialnych

Problem spełnialności – zagadnienie rachunku zdań, określające czy dla danej formuły logicznej istnieje takie podstawienie (wartościowanie) zmiennych zdaniowych, żeby formuła była prawdziwa. Jest ono równoważne negacji odpowiedzi na pytanie czy „negacja tej formuły jest tautologią”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spełnialny

zdolny do bycia spełnionym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spełniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spełnić

1. wywiązać się z obietnicy lub przyrzeczenia;
2. nabyć wymagane cechy, własności, kompetencje itp.

czasownik przechodni dokonany (ndk. spełniać)

(1.1) dokonany od|spełniać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spełnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spełnić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spełniony

taki, który się spełnił, urzeczywistnił

#### Źródła:

SJP.pl

# Spełznąć

1. pełznąc zejść z czegoś, zsunąć się;
2. dawniej: minąć, upłynąć bez pożądanych rezultatów

#### Źródła:

SJP.pl

# Spełznięty

taki, który spełznął (został odbarwiony przez słońce); spełźnięty, spełzły; spłowiały

#### Źródła:

SJP.pl

# Spełzły

taki, który spełzł (został odbarwiony przez słońce); spełźnięty, spełznięty; spłowiały

#### Źródła:

SJP.pl

# Spf

skrót od: sun protection factor - wskaźnik ochrony przeciwsłonecznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Sphinx

- Sphinx – sieć restauracji
- Sphinx AT 2000 – szwajcarski pistolet samopowtarzalny

Astronomia

- (896) Sphinx – planetoida z pasa głównego asteroid
- Obserwatorium Sphinx – obserwatorium astronomiczne położone w Szwajcarii

#### Źródła:

Wikipedia

# Sphotoshopować

[czytaj: sfotoszopować] obrobić zdjęcie lub film w programie graficznym; sfotoszopować, wyfotoszopować, wyphotoshopować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) = praw. sąd pierwszej instancji

spi (z ang. samples per inch – próbek na cal) – jednostka rozdzielczości skanerów określająca częstość wykonywanych próbkowań obrazu, która jest wykonywana przez przetworniki urządzenia rejestrującego.

Do określenia rozdzielczości drukarek, ploterów, naświetlarek wykorzystuje się parametr dpi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiąć

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.

czasownik przechodni dokonany (ndk. spinać)

(1.1) dokonany od|spinać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spianato

określenie wykonawcze: z prostotą, czysto, równo, spokojnie

przysłówek

(1.1) muz. równo, bez patosu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spić

1. wypić górną warstwę jakiegoś płynu (np. spić śmietanę z mleka);
2. potocznie: doprowadzić kogoś do stanu zamroczenia alkoholowego; spoić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiccato

[czytaj: spikkato] technika gry na instrumentach strunowych, polegająca na wydobywaniu dźwięków przy pomocy lekkich odbić smyczka od struny; saltato

Spiccato (wym. spikkato; wł. urywając) jest techniką artykulacji w grze na instrumentach smyczkowych i polega na specjalnie ostrym i krótkim pociąganiu smyczkiem przy każdej nucie ze zmianą kierunku smyczka; inaczej jest to ostre staccato. Jest to równocześnie jeden z rodzajów techniki smyczkowania. W zapisie nutowym sposób ten zaznaczony jest pionowymi klinami nad nutami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spichlerz

budynek przeznaczony do przechowywania zapasów żywnościowych; spichrz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. budynek służący za magazyn zbóż

Spichlerz (spichrz, śpichlerz, elewator zbożowy) – jedno- lub kilkukondygnacyjna budowla przeznaczona do przechowywania materiałów sypkich, głównie ziaren zbóż – luzem lub w workach, charakteryzująca się zwartą bryłą, stromymi dachami, trójkątnymi szczytami i niewielkimi oknami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spichlerzowy

przymiotnik od: spichlerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spichlerzyk

zdrobnienie od: spichlerz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spichrz

budynek przeznaczony do przechowywania zapasów żywnościowych; spichlerz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. budynek, w którym przechowuje się ziarna zbóż;

Spichlerz (spichrz, śpichlerz, elewator zbożowy) – jedno- lub kilkukondygnacyjna budowla przeznaczona do przechowywania materiałów sypkich, głównie ziaren zbóż – luzem lub w workach, charakteryzująca się zwartą bryłą, stromymi dachami, trójkątnymi szczytami i niewielkimi oknami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spichrzanka

omacnica spichrzanka - ćma z rodziny omacnicowatych, szkodnik domowy; mól spożywczy, mól kuchenny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spichrzel

spichrzel surynamski - gatunek chrząszcza z rodziny spichrzelowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spichrzelowate

o cechach spichrzelowatych (rodzina chrząszczy)

Spichrzelowate (Silvanidae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spichrzelowaty

o cechach spichrzelowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spichrzeniowy

polegający na odkładaniu się substancji w żywym organizmie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spichrzowy

przymiotnik od: spichrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spicz

potocznie: przemówienie; speech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. żart. krótkie przemówienie lub mowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spiczak

dawniej:
1. jednoroczny jeleń, którego pierwsze poroże nie ma odnóg; szpiczak;
2. narzędzie o spiczastym zakończeniu

Spiczak (Brzeziński I, Spiczak-Brzeziński I, Spiczek, Zabawa odmienny) – kaszubski herb szlachecki, odmiana herbu Zabawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spiczastogłowy

mający spiczastą głowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiczastonosy

mający spiczasty nos

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiczasty

zwężający się na końcu w szpic; szpiczasty; śpiczasty

przymiotnik

(1.1) mający ostre, wąskie zakończenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spiczyn

Spiczyn – wieś w Polsce położona na Wysoczyźnie Lubartowskiej, w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Spiczyn. Leży nad rzeką Bystrzycą (dopływ Wieprza), przy drodze wojewódzkiej nr 829.

Miejscowość jest sołectwem, siedzibą gminy Spiczyn. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 688 mieszkańców.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spiczyński

przymiotnik od: Spiczyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Spid

slangowa nazwa amfetaminy; speed

#### Źródła:

SJP.pl

# Spider

[czytaj: spajder]
1. środowiskowo:
a) kabriolet (samochód o nadwoziu ze składanym dachem);
b) otwarte nadwozie dwuosobowego samochodu sportowego; roadster, spyder;
2. samochód typu Alfa Romeo Spider;
3. samochód typu Renault Spider

- spider – rodzaj nadwozia
- spider – przyrząd snookerowy
- Spider – krater uderzeniowy w Australii
- Fiat 124 Spider – samochód sportowy
- Alfa Romeo Spider – samochód sportowy klasy kompaktowej produkowany przez włoską markę Alfa Romeo w latach 1966−2010

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spider-Man

[czytaj: SPAJdermen] superbohater obdarzony wskutek ugryzienia przez radioaktywnego pająka takimi mocami jak wielka siła, zwinność, szybkość, umiejętność chodzenia po ścianach oraz pajęczy zmysł ostrzegający przed niebezpieczeństwem; posiada też na przegubach rąk urządzenia do wystrzeliwania substancji przypominającej pajęczą sieć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. film. fikcyjna postać komiksowa i filmowa;

Spider-Man (z ang. „człowiek pająk”), pełne imię i nazwisko: Peter Benjamin Parker – fikcyjna postać (superbohater) znany z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Została stworzona przez scenarzystę Stana Lee, rysownika Steve’a Ditko, a także Jacka Kirby’ego. Postać ta po raz pierwszy pojawiła się w Amazing Fantasy (vol. 1) #15 z sierpnia 1962. Inspirowany był m.in. występującą w pulp magazine’ach postacią pogromcy zbrodni o pseudonimie Spider, bohatera z komiksów Archie Comics o pseudonimie Fly, postacią Silver Spidera z lat pięćdziesiątych, a także złoczyńcą znanym jako Spider-Man, która pojawiła się jednorazowo w komiksie Whiz Comics (vol. 1) #89 o przygodach Kapitana Marvela (wydawanych wówczas przez wydawnictwo Fawcett Comics).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiderman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) liter. film. fikcyjna postać komiksowa i filmowa;

Spider-Man (z ang. „człowiek pająk”), pełne imię i nazwisko: Peter Benjamin Parker – fikcyjna postać (superbohater) znany z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Została stworzona przez scenarzystę Stana Lee, rysownika Steve’a Ditko, a także Jacka Kirby’ego. Postać ta po raz pierwszy pojawiła się w Amazing Fantasy (vol. 1) #15 z sierpnia 1962. Inspirowany był m.in. występującą w pulp magazine’ach postacią pogromcy zbrodni o pseudonimie Spider, bohatera z komiksów Archie Comics o pseudonimie Fly, postacią Silver Spidera z lat pięćdziesiątych, a także złoczyńcą znanym jako Spider-Man, która pojawiła się jednorazowo w komiksie Whiz Comics (vol. 1) #89 o przygodach Kapitana Marvela (wydawanych wówczas przez wydawnictwo Fawcett Comics).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spidować

potocznie: spidować się - brać narkotyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiec

1. piekąc zbyt długo, wysuszyć lub zarumienić coś za bardzo;
2. zbyt mocno opalić na słońcu

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiechowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spięcie

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiąć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spieczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiec.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spieczony

1. piekąc zbyt długo, wysuszyć lub zarumienić coś za bardzo;
2. zbyt mocno opalić na słońcu

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiegando

określenie wykonawcze: rozwijając, coraz głośniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiek

produkt spiekania

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieka

potocznie: spiekota

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiekać

1. zbyt mocno opalać się na słońcu;
2. zlepiać się pod wpływem wysokiej temperatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiekalniczka

pracownica spiekalni

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiekalniczy

związany z procesem spiekania

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiekalnik

robotnik w spiekalni

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiekalny

o kawałkach węgla, rudy itp.: dający się zlepić w większe bryły pod wpływem wysokiej temperatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiekać.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiekany

1. zbyt mocno opalać się na słońcu;
2. zlepiać się pod wpływem wysokiej temperatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiekota

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. dotkliwy upał przy dużym nasłonecznieniu

Spiekota – album zespołu De Mono z 2012 roku zawierający covery polskich przebojów z lat 60. i 70. utrzymane w stylu reggae. W nagraniach gościnnie udział wzięli Marika, Junior Stress, Dawid Portasz oraz Cheeba.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiekowy

przymiotnik do: spiek

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiekły

wysuszony i popękany od gorąca

#### Źródła:

SJP.pl

# Spielberg

[czytaj: spilberg] nazwisko

Austria:

- Spielberg – miasto w kraju związkowym Styria, w powiecie Murtal

Osoby:

- Anne Spielberg (ur. 1949) – amerykańska scenarzystka, siostra Stevena
- Arnold Spielberg (ur. 1917) – amerykański inżynier, ojciec Stevena
- Christine Spielberg (ur. 1941) – niemiecka lekkoatletka
- Larisa Spielberg (ur. 1980) – amerykańska łyżwiarka figurowa
- Robin Spielberg (ur. 1962) – amerykańska pianistka
- Sasha Spielberg (ur. 1990) – amerykańska aktorka, córka Stevena
- Steven Spielberg (ur. 1946) – amerykański reżyser, scenarzysta i producent filmowy
- Wilhelm Spielberg (1826–1890) – niemiecki polityk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spielbergowski

[czytaj: spilbergowski] taki jak u Spielberga, charakterystyczny dla filmów Spielberga

przymiotnik relacyjny

(1.1) film. związany z twórczością reżysera Stevena Spielberga

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spieniać

zapieniać;
1. czynić coś pieniącym się;
2. pokrywać po wierzchu pianą;
3. potocznie: złościć; wkurzać, wnerwiać, wpieniać;
4. spieniać się -
a) pokrywać się pianą;
b) potocznie: złościć się; pienić się, wpieniać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieniacz

przyrząd do tworzenia piany z mleka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kulin. urządzenie służące do robienia piany, np. z mleka lub kawy

(1.2) chem. substancja, która dodana do płynu wytwarza pianę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spieniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spienić

wytworzyć pianę z czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieprzać

wulgarnie: uciekać, czmychać, zmykać

czasownik

(1.1) pot. uciekać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spieprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spieprzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spieprzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spieprzyć

1. potocznie: zepsuć coś lub zrobić coś byle jak;
2. potocznie: uciec skądś;
3. spieprzyć się - spaść z wysokości

czasownik przechodni dokonany

(1.1) pot. źle coś wykonać

czasownik nieprzechodni

(2.1) dokonany od|spieprzać. (uciekać)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spierać

piorąc usuwać brud lub plamy z materiału, piorąc odbarwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprać)

(1.1) usuwać nieczystości, farbę, kolor z tkaniny poprzez pranie

(1.2) bić dotkliwie

czasownik zwrotny niedokonany spierać się (dk. sprać się)

(2.1) poddawać się usuwaniu brudu, plamaam, farby, koloru

czasownik zwrotny niedokonany spierać się (dk. brak)

(3.1) prowadzić spór

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spieralny

dający się usunąć przez pranie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierdalać

wulgarnie: uciekać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spierdolić)

(1.1) wulg. pospiesznie oddalać się z jakiegoś miejsca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spierdalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spierdasić

potocznie: zrobić coś źle lub nieudolnie; spieprzyć, spierdzielić, spierdolić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierdaszać

potocznie: robić coś źle lub nieudolnie; spieprzać, spierdzielać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spierdolić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spierdolić

zjebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. zniszczyć, zepsuć, spartaczyć;
2. uciec;
3. zrzucić (kogoś skądś);
4. spierdolić się:
a) spaść;
b) pierdnąć

czasownik nieprzechodni

(1.1) wulg. dokonany od|spierdalać.

czasownik przechodni

(2.1) wulg. zepsuć

(2.2) wulg. zrobić źle

(2.3) wulg. zrzucić, zepchnąć; przewrócić

(2.4) wulg. uciec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spierdolina

wulgarnie:
1. coś nieudanego; knot, niewypał;
2. osoba nieradząca sobie z czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierdzieć

potocznie: spierdzieć się - zanieczyścić powietrze gazami trawiennymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierdzielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. odczasownikowy od|spierdzielać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spierścieniać

dawniej: skręcać, zwijać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierścienić

dawniej: skręcić, zwinąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierwiastkować

obliczyć pierwiastek danej liczby

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierzchać

o skórze, wargach itp.: stawać się szorstkim

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierzchnięty

o skórze: szorstki, chropowaty; spierzchły

#### Źródła:

SJP.pl

# Spierzchły

o skórze: szorstki, chropowaty; spierzchnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieścić

1. nadać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. użyć słowa w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieścić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieszczać

1. nadawać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. używać słów w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieszczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spieszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spieszczenie

1. nadać głosowi pieszczotliwe brzmienie;
2. użyć słowa w formie zdrobniałej, pieszczotliwej;
3. dawniej: rozpieścić

Spieszczenie – wyraz nadający pieszczotliwą formę wypowiedzi oraz określający stosunek osoby mówiącej do przedmiotu/osoby nazywanej. W funkcji spieszczeń bywają używane często zdrobnienia. Istnieją jednak także osobne formacje hipokrystyczne tworzone za pomocą specjalnych sufiksów przy znacznych zwykle modyfikacjach podstawy słowotwórczej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spieszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|śpieszyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiesznie

przysłówek

(1.1) z pośpiechem

#### Źródła:

Wiktionary

# Spieszniej

stopień wyższy od przysłówków: spiesznie, spieszno

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spieszny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieszno

przysłówek

(1.1) z wielką chęcią, z pośpiechem

#### Źródła:

Wiktionary

# Spieszność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest spieszne; cecha tych, którzy są spieszni

#### Źródła:

Wiktionary

# Spieszny

szybki, prędki, pospieszny; śpieszny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spieszyć

uczynić kogoś pieszym

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) książk. zdążać dokądś szybko

(1.2) książk. zabierać się do czegoś tak szybko, jak to możliwe, ochoczo

czasownik zwrotny niedokonany śpieszyć się

(2.1) robić coś szybko, chcieć z czymś zdążyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spieszyn

Spieszyn – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Brańsk.

W 1921 roku wieś liczyła 38 domów i 227 mieszkańców, w tym 172 katolików i 51 prawosławnych oraz 4 wyznania mojżeszowego. wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spietrać

przestraszyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spietrasić

czasownik

(1.1) gw-pl|Kresy. postąpić źle, przeskrobać coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiętrzenie

1. ułożyć coś jedno na drugim, coraz wyżej;
2. spowodować podniesienie się poziomu płynu w jakimś zbiorniku

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiętrzeniowy

dotyczący spiętrzenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiętrzyć

1. ułożyć coś jedno na drugim, coraz wyżej;
2. spowodować podniesienie się poziomu płynu w jakimś zbiorniku

#### Źródła:

SJP.pl

# Spięty

połączyć jakieś rzeczy, dwie części czegoś za pomocą klamerki, szpilki, itp.

Hubert Dobaczewski, ps. Spięty (ur. 1974) – polski kompozytor, wokalista, autor tekstów i gitarzysta znany z działalności w zespołach Lao Che i Koli. Prowadzi również solową działalność artystyczną. Z wykształcenia magister ekonomii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spigot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. dwustronna śruba, niekiedy o różnych gwintacyh i pełniąca rolę adaptera

#### Źródła:

Wiktionary

# Spijać

1. upijać wierzchnią część płynu;
2. upajać kogoś alkoholem

#### Źródła:

SJP.pl

# Spijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spijać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spik

komunikator internetowy

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pot. wydzielina z nosa o charakterze kataru

(1.2) przest. senność

(1.3) rzad. biol. szpik

Spik – porzucony komunikator internetowy Wirtualnej Polski, następca wpkontaktu.

Głównym sponsorem prac nad rozwojem programu była Telekomunikacja Polska S.A. Program Spik przestał być rozwijany 24 kwietnia 2009 r. Pomimo to w następnym roku nadal zaliczany był do najpopularniejszych komunikatorów w kraju, dlatego też programiści Wirtualnej Polski nadal utrzymywali funkcjonalność programu, udostępniając odpowiednie poprawki, a ostatnia wersja programu wydana została w dniu 31 lipca 2012 r. 24 maja 2013 r. użytkownicy programu, poprzez komunikat nadany przez operatora systemu oraz nadany na oficjalnej stronie, otrzymali informację o zaprzestaniu rozwoju oraz wsparcia Spika. Komunikator wraz z serwerem zostały wyłączone 24 czerwca 2013 r.. Rolę komunikatora Wirtualnej Polski przejęło od tego czasu Gadu-Gadu, z którym portal nawiązał współpracę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spike

Osoby o imieniu bądź nazwisku Spike

- Spike Lee – reżyser
- Spike Jonze – reżyser
- Spike Robinson – muzyk jazzowy

Inne:

- Spike – wydawca gier komputerowych
- Spike – pies z serialu animowanego Spike i Tyke
- Spike – pies z serialu animowanego Pełzaki
- Spike – smok z serialu animowanego My Little Pony: Przyjaźń to magia
- Spike – wampir z serialu Buffy: Postrach wampirów
- Spike – papierosy
- Spike – pocisk rakietowy Rafael Spike
- Spike – album muzyczny zespołu Puffy AmiYumi

#### Źródła:

Wikipedia

# Spiker

speaker;
1. osoba zapowiadająca poszczególne pozycje programu w radiu lub telewizji, odczytująca przygotowane teksty lub w inny podobny sposób pracująca głosem;
2. przewodniczący izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zapowiadająca programy w radio lub telewizji lub czytająca przygotowane teksty

Spiker lub speaker:

- spiker (speaker) – prezenter
- spiker (speaker) – przewodniczący parlamentu:
  - Spiker Izby Gmin Wielkiej Brytanii
  - Spiker Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych
  - określenie przewodniczącego parlamentu w j. rosyjskim (спикер), ukraińskim (спікер) i białoruskim (спікер, сьпікер)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Spikerka

speakerka;
1. pracowniczka radia lub TV odczytująca teksty, zapowiadająca program; osoba wygłaszająca komentarz w filmie, podająca informację przez megafon itp.
2. pot. zajęcie spikera
3. środ. pomieszczenie, w którym pracuje spiker

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zapowiadająca programy w radio lub telewizji albo czytająca przygotowane teksty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spikerować

wykonywać zawód spikera

#### Źródła:

SJP.pl

# Spikerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spikerem, dotyczący spikera

#### Źródła:

Wiktionary

# Spikerstwo

1. zajęcie spikera;
2. stanowisko spikera - przewodniczącego izby niższej parlamentu w krajach anglosaskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiknąć

1. doprowadzić do spotkania kogoś z kimś;
2. spiknąć się - sprzymierzyć się z kimś przeciwko komuś; spąchnąć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spikować

skierować samolot pionowo w dół

#### Źródła:

SJP.pl

# Spikselizować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselować, zapikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spikselować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselizować, zapikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spilit

magmowa skała

Spilit – wylewna (bazalt) lub żyłowa (diabaz) skała magmowa tworząca się podczas erupcji podmorskich. Skała jest produktem podmorskiego wulkanizmu, poddanym transformacji poprzez procesy pneumatolizy lub procesy hydrotermalne w środowisku wody morskiej. Występuje razem z keratofirem. W jej skład wchodzą przede wszystkim minerały wtórne, to jest albit (może być jedynym składnikiem), oraz znacznie rzadziej skaleń potasowy, chloryt, aktynolit, serpentyn, epidot i kalcyt; ziarna tego ostatniego nadają minerałowi zielonkawy odcień. Pochodzenie spilitu do dzisiaj pozostaje przedmiotem kontrowersji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spilśniać

1. wiązać włókna wełniane lub sierść w zwartą masę przez działanie wody i temperatury; folować, foluszować;
2. zgęścić włókna masy papierniczej na drgającym sicie papiernicy;
3. spilśniać się:
a) o włóknach i tkaninach wełnianych: stawać się zbitym; folować się;
b) o masie papierniczej: gęstnieć na sicie papiernicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spin

właściwy dla danej cząstki (np. elektronu, atomu) moment pędu, związany z jej obrotem wokół własnej osi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. własny moment pędu cząstki;

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|spina.

- spin (w fizyce) – własny moment pędu (moment) danej cząstki w układzie, w którym cząstka spoczywa,
- spin (w public relations/socjotechnice) – pejoratywne określenie mocno zniekształconego portretu rzeczywistości.
- spin (w jeździectwie) – element jazdy w stylu western
- Spin – amerykański magazyn muzyczny, ISSN 0886-3032
- Spin – powieść z gatunku fantastyki naukowej autorstwa Roberta Charlsa Wilsona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spina

łączyć ze sobą (klamrą, spinaczem, mostem itp.)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. młodz. nagłe zdenerwowanie

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. od: spinać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spinać

łączyć ze sobą (klamrą, spinaczem, mostem itp.)

czasownik przechodni niedokonany (dk. spiąć)

(1.1) łączyć za pomocą spinacza, klamerki

(1.2) związywać coś, zaciskać, obkręcając sznurem, rzemieniem

(1.3) łączyć dwa miejsca ze sobą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spinacz

pracownik kolei zajmujący się spinaniem wagonów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biur. wygięty kawałek drutu służący do złączania kartek papieru;

(1.2) gw-pl|Łódź. wsuwana spinka do włosów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) kolej. pracownik kolei zajmujący się spinaniem wagonów

Spinacz, spinacz biurowy – kawałek odpowiednio wygiętego drutu, służący zwykle do utrzymywania razem pliku kartek papieru. Spinacze mogą być również plastikowe, jednak podatne są na złamania i nie mają takiej elastyczności, jak druciane.

Spinacze można rozróżniać pod względem wielkości (istnieją zarówno małe – ok. 2 cm oraz duże – nawet do 18 cm) oraz kolorów (istnieją również mieszane).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spinaker

trójkątny żagiel na jachtach sportowych

Spinaker (ang. spinnaker, czasami mylony z lataczem) – duży wypukły żagiel stosowany na statkach (głównie sportowych) o ożaglowaniu skośnym.

Nazwa pochodzi prawdopodobnie od nazwy jachtu "Sphinx", na którym zastosowano ten żagiel po raz pierwszy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spinakerbom

Spinakerbom (spi-bom) – ruchome drzewce służące do mocowania nawietrznego rogu halsowego spinakera. Podczas żeglugi bez spinakera demontowany i przechowywany na pokładzie. Spinakerbom jest utrzymywany w płaszczyźnie pionowej przez topenantę, która służy do jego unoszenia, oraz przez obciągacz spinakerbomu, który służy do jego opuszczania.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spinać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spineczka

zdrobnienie od: spinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: spinka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spinel

minerał, podwójny, izomorficzny tlenek metali dwuwartościowych i trójwartościowych; również grupa tych minerałów o zbliżonym składzie chemicznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. miner. minerał zawierający tlenki metali, występujący w wielu barwnych odmianach;

(1.2) jubil. kamień szlachetny z oszlifowanego spinelu (1.1)

Spinel (spinel właściwy) – minerał z gromady tlenków, zaliczany do grupy spineli. Należy do grupy minerałów rzadkich. Pod względem chemicznym jest to podwójny tlenek magnezu i glinu.

Nazwany w 1779 roku przez Jeana Demeste od łacińskiego spinella = „mały cierń”, nawiązując do jego ostrych ośmiościennych kryształów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spinelowy

przymiotnik od: spinel

#### Źródła:

SJP.pl

# Spingować

środowiskowo: ustalić adres IP danego urządzenia; zapingować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spining

spinning; w rybactwie:
1. rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spinner, spinningówka;
2. metoda połowu ryb za pomocą wędki ze sztuczną przynętą na końcu żyłki, polegająca na energicznym wyrzucaniu żyłki na dużą odległość i powolnym zwijaniu jej na kołowrotek

Spinning – metoda sportowego i amatorskiego połowu ryb przy użyciu wędki, kołowrotka i sztucznej przynęty polegająca na naprzemiennym zarzucaniu jej i ściąganiu za pomocą wędziska i kołowrotka. Wędkarz może wykonywać także wabiące ruchy wędziskiem tak, aby ruch przynęty jak najbardziej przypominał ruch chorej, lub rannej ryby. Metoda spinningowa służy przede wszystkim do połowu ryb drapieżnych (sandaczy, szczupaków, okoni, sumów itd.). Niektórzy wędkarze wyspecjalizowali się też w łowieniu na spinning ryb, które zazwyczaj odżywiają się pokarmem roślinnym i bezkręgowcami (białorybu), np. wzdręg, kleni, jazi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spiningować

łowić ryby poprzez energiczne wyrzucanie żyłki na dużą odległość i powolne zwijanie jej na kołowrotek; spinningować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiningowy

związany ze spiningiem; spinningowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinka

drobny przedmiot do spinania czegoś, np. bielizny, włosów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) często zdobiony przedmiot do spinania czegoś, np. włosów, krawata, kołnierzyka lub mankietu

(1.2) posp. slang. spinanie się, napięcie, nerwowość

- spinka – inaczej: oczep (w budownictwie)
- spinka (Rickenella) – rodzaj grzybów
- spinka – inaczej spinacz biurowy
- codzienny użytek:
  - żabka (spinka zaciskowa ze sprężynką) – kilka znaczeń
  - spinki do mankietów – spinka do spinania mankietu rękawa koszuli
  - spinka do krawata lub muszki
  - spinka do włosów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spinkarz

w dawnej Polsce: rzemieślnik wyrabiający spinki, broszki, sprzączki z metalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinner

w rybactwie: rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinning, spinningówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinning

[czytaj: spining]
1. rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinner, spinningówka;
2. metoda połowu ryb za pomocą wędki ze sztuczną przynętą na końcu żyłki; spining;
3. grupowa jazda na rowerach stacjonarnych w rytm głośnej muzyki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. metoda wędkowania polegająca na ustawicznym rzucaniu i wybieraniu sztucznej przynęty;

(1.2) ryb. wędka do spinningu (1.1)

(1.3) sport. trening na stacjonarnym rowerze

Spinning – metoda sportowego i amatorskiego połowu ryb przy użyciu wędki, kołowrotka i sztucznej przynęty polegająca na naprzemiennym zarzucaniu jej i ściąganiu za pomocą wędziska i kołowrotka. Wędkarz może wykonywać także wabiące ruchy wędziskiem tak, aby ruch przynęty jak najbardziej przypominał ruch chorej, lub rannej ryby. Metoda spinningowa służy przede wszystkim do połowu ryb drapieżnych (sandaczy, szczupaków, okoni, sumów itd.). Niektórzy wędkarze wyspecjalizowali się też w łowieniu na spinning ryb, które zazwyczaj odżywiają się pokarmem roślinnym i bezkręgowcami (białorybu), np. wzdręg, kleni, jazi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spinningista

wędkarz łowiący ryby na spinning; spinningowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinningistka

→ spinningista

Patrz:spinningista

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinningować

[czytaj: spiningować] łowić ryby poprzez energiczne wyrzucanie żyłki na dużą odległość i powolne zwijanie jej na kołowrotek; spiningować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinningowiec

wędkarz łowiący ryby na spinning; spinningista

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinningówka

w rybactwie: rodzaj wędki ze średniej długości wędziskiem i długą żyłką nawijaną na kołowrotek; spining, spinning, spinner

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinningowy

przymiotnik od: spinning; spiningowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinor

obiekt geometryczny w przestrzeni liniowej będący uogólnieniem tensora

Spinor – obiekt geometryczny o specyficznych własnościach transformacyjnych. Spinory transformują się względem reprezentacji spinorowej (ułamkowej) grupy przekształceń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spinorowy

przymiotnik od: spinor

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinowy

dotyczący momentu pędu

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinoza

Baruch Spinoza, Benedictus Despinoza, Benedictus d’Espinoza (ur. 24 listopada 1632 w Amsterdamie, zm. 21 lutego 1677 w Hadze) – filozof niderlandzki pochodzenia portugalsko-żydowskiego, konkretniej sefardyjskiego; z zawodu rzemieślnik optyczny. Zajmował się metafizyką, filozofią umysłu, filozofią religii, etyką i filozofią polityki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spinozaur

rodzaj dużego dinozaura gadziomiednicznego z podrzędu teropodów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Spinosaurus|ref=tak., rodzaj dinozaura gadziomiedniczego z rodziny Spinosauridae;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju spinozaur (1.1)

Spinozaur (Spinosaurus – „kolczasty jaszczur”) – rodzaj teropoda z rodziny spinozaurów (Spinosauridae) żyjącego na obecnych terenach Afryki Północnej od albu do cenomanu, od około 107 do 94,5 mln lat temu. Pierwsze skamieniałości spinozaura zostały odkryte w Egipcie w 1910 roku i opisane przez niemieckiego paleontologa Ernsta Stromera. Okaz ten został zniszczony podczas II wojny światowej, jednak w 2004 roku znaleziono kolejną czaszkę dorosłego osobnika, a w 2015 roku opisano skamieniałości osobnika niedojrzałego, w tym wiele kości szkieletu pozaczaszkowego. Nie jest jasne, czy rodzaj Spinosaurus jest reprezentowany przez jeden czy dwa gatunki. Najlepiej poznanym gatunkiem jest S. aegyptiacus z Egiptu, a szczątki być może należące do przedstawicieli drugiego gatunku, S. maroccanus, odnaleziono w Maroku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spinozauroid

przedstawiciel nadrodziny dinozaurów z podrzędu teropodów; megalozauroid

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinozauroidy

nadrodzina dinozaurów z podrzędu teropodów; megalozauroidy

Megalozauroidy (Megalosauroidea); synonim: spinozauroidy (Spinosauroidea) – nadrodzina dinozaurów z grupy teropodów.

Pierwotnie nadrodzina była nazywana Spinosauroidea (Stromer, 1915). Należą do niej duże teropody, zgrupowane w 2 rodziny: megalozaurów (Megalosauridae) i spinozaurów (Spinosauridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spinozaury

rodzaj dużego dinozaura gadziomiednicznego z podrzędu teropodów

Spinozaury (Spinosauridae) – rodzina dużych teropodów z grupy tetanurów (Tetanurae).

Budowa ich szczęk i zębów pozwala sądzić, że ich głównym pożywieniem były ryby, chociaż mogły polować też na inne dinozaury. Wartość izotopu tlenu δ18Op zawartego w zębach Spinosauridae odpowiada obecnej u współwystępujących z nimi żółwi i krokodylomorfów, jest jednak niższa niż u innych teropodów, co dowodzi, że spinozaurydy prowadziły ziemnowodny tryb życia, a nie jedynie polowały w wodzie. Wartości izotopu tlenu w zębach Spinosaurus z Maroka i Tunezji nie są tak wyraźne jak u innych przedstawicieli Spinosauridae, co sugeruje, że spinozaur prowadził bardziej oportunistyczny tryb życia i mógł występować zarówno w siedliskach lądowych, jak i wodnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spinozjański

taki jak u Spinozy, charakterystyczny dla Spinozy; spinozowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Spinozowski

taki jak u Spinozy, charakterystyczny dla Spinozy; spinozjański

#### Źródła:

SJP.pl

# Spintaryskop

przyrząd do obserwacji i liczenia cząstek alfa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. techn. przyrząd używany dawniej do obserwacji pojedynczych emisji cząstek alfa przez materiał radioaktywny, składający się z ekranu pokrytego fluorescencyjną substancją oraz soczewki powiększającej;

Spintaryskop - przyrząd składający się z ekranu fluorescencyjnego i soczewek, służący do obserwacji i liczenia promieni alfa. Najprostsza postać licznika scyntylacyjnego.

Na ekranie pokrytym siarczkiem cynku obserwuje się pod mikroskopem i liczy błyski wywołane przez poszczególne cząstki alfa, które wysyłane są przez badany preparat alfa-promieniotwórczy.

Za pomocą spintaryskopu można badać tylko preparaty bardzo słabo aktywne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spintronika

dziedzina wykorzystująca własności spinu elektronów w elektronice

Spintronika (elektronika spinowa, magnetronika) jest odmianą elektroniki. Podczas gdy w tradycyjnych układach scalonych nośnikiem informacji są zmiany w przepływie prądu, w spintronice brany jest pod uwagę również spin elektronu.

W konwencjonalnych układach elektronicznych elementem aktywnym (czynnym) jest na ogół ładunek elektronu, chociaż w niektórych przypadkach spin elektronu odgrywa pewną rolę jako źródło ferromagnetyzmu, to jednak rola ta jest drugorzędna. Spintronika stwarza nowe perspektywy pojawienia się możliwości konstrukcji elementów elektronicznych z zaplanowaną strukturą spinową (np. tzw. komputerów kwantowych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spionizować

w medycynie: spowodować przybranie pozycji pionowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Spionować

uczynić pionowym, doprowadzić do pozycji pionowej; wypionować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiorunować

1. bardzo zaskoczyć;
2. gniewnie skrytykować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spira

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat;

Spira (niem. Speyer) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, położone nad Renem w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat. Jedno z najstarszych miast Niemiec, na początku swojego istnienia nosiło nazwę Civitas Nemetum.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiracić

potocznie: nielegalnie skopiować lub ściągnąć z internetu np. film, grę, utwór muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirala

1. krzywa okrążająca rozbieżnie (lub zbieżnie) jakiś punkt;
2. przedmiot w kształcie takiej krzywej;
3. figura w akrobacji lotniczej;
4. środek antykoncepcyjny dla kobiet

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. krzywa płaska, która okrążając wielokrotnie punkt, jednocześnie oddala się od niego

(1.2) coś podobnego do spirali (1.1)

(1.3) hydraul. urządzenie do udrażniania kanalizacji w formie długiej, stalowej sprężyny z korbą

(1.4) elektr. opornik zwinięty w helisę w którym zachodzi przemiana energii elektrycznej w ciepło

(1.5) sytuacja ciągłego, niebezpiecznego wzrost np. przemocy, zbrojeń

(1.6) lotn. figura wyższego pilotażu, która polega na ruchu samolotu po linii śrubowej ze stopniowym zmniejszaniem wysokości;

(1.7) pot. domaciczna wkładka antykoncepcyjna

(1.8) sport. element łyżwiarstwa figurowego, w którym zawodnik jedzie na jednej nodze, z drugą wysoko uniesioną;

- spirala (matematyka) – w matematyce grupa krzywych
  - spirala Archimedesa
  - spirala Cornu, Eulera, klotoida
  - spirala paraboliczna Fermata
  - spirala hiperboliczna
  - spirala logarytmiczna
- Spirala – album grupy muzycznej Apteka
- spirala – figura akrobacji lotniczej
- spirala domaciczna – zob. wkładka domaciczna
- Spirala Ulama – graficzna metoda przedstawiania liczb pierwszych
- filmy:
  - Spirala (film 1978) – film Krzysztofa Zanussiego z 1978 roku
  - Spirala (film 1998) – (jap. らせん, ang. Rasen), sequel filmu The Ring: Krąg w reżyserii Jôji Iida, na podstawie powieści Kōjiego Suzuki
  - Spirala (film 2000) − japoński horror w reżyserii Higuchinsky
- Spirala (serial telewizyjny) − francuski serial dramatyczny, emitowany od 2005 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiralka

zdrobnienie od: spirala

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiralnie

przysłówek

(1.1) tworząc kształt spirali

(1.2) odbywając się po spirali

(1.3) charakteryzując się ciągłym wzrostem

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiralny

przymiotnik

(1.1) taki, który ma kształt spirali

(1.2) pot. taki, który ma kształt korkociągu

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiralowy

→ spirala; spiralny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiramycyna

antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym i bakteriobójczym, stosowany w bakteryjnych i wirusowych zakażeniach dróg oddechowych

Spiramycyna, rowamycyna – antybiotyk z grupy makrolidów stosowany m.in. w leczeniu toksoplazmozy i listeriozy, działający bakteriostatycznie lub bakteriobójczo. Wszystkie antybiotyki należące do tej grupy blokują syntezę białka. Spiramycyna może wykazywać oporność krzyżową z erytromycyną.Spiramycyna powinna być stosowana tylko w zakażeniach bakteryjnych o przebiegu uzasadniającym podanie tego preparatu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spiran

rodzaj związku organicznego o budowie dwupierścieniowej, którego pierścienie połączone są za pomocą tylko jednego atomu węgla

Spirany – grupa związków organicznych, których cząsteczki zawierają dwa pierścienie o wspólnym atomie węgla i leżą w płaszczyznach do siebie prostopadłych. Podstawione pochodne spiranów mogą wykazywać chiralność. Przykładami mogą być: spiro[3.3]heptan, spiro[2.4]heptan, spirobihydantoina, spiropentan.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirant

spółgłoska szczelinowa, np. polskie: F, S, Z, Ż, H

Spółgłoski szczelinowe (spółgłoski trące, frykatywne) powstają, gdy narządy mowy w czasie artykulacji tworzą dostatecznie wąską szczelinę, by powstał szum, tarcie. Brzmienie/barwę spółgłosek szczelinowych determinuje ponadto kształt i pozycja ust oraz języka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirantyczny

→ spirant

Patrz:spirant

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirantyzacja

W językoznawstwie: przechodzenie spółgłosek zwartych w szczelinowe, np. [t] do [s]

Spirantyzacja – proces fonetyczny zmieniający spółgłoski zwarte w szczelinowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spiratować

potocznie: podrobić produkty objęte prawem autorskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiratron

mikrofalowa lampa wzmacniająca, w której zachodzi oddziaływanie między falą elektromagnetyczną rozchodzącą się wzdłuż linii opóźniającej a wiązką elektronową o kształcie cylindra

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirea

tawuła; krzew z rodziny różowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiritoso

określenie wykonawcze: z werwą, z ożywieniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiritual

[czytaj: spiRIczuel] gatunek muzyczny bliski gospelowi, obejmujący pieśni religijne wywodzące się ze śpiewów Murzynów z południa USA

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirituals

[czytaj: spiriczuelz] pieśni religijne Murzynów amerykańskich, będące inspiracją dla twórców jazzu; negro spirituals

- negro spirituals – pieśni tworzone przez czarnoskórych niewolników w USA
- white spirituals – także White Gospel, rodzaj pieśni
- Spirituals and Gospel Singers – polska grupa wokalna
- Spirituals Singers Band – polska grupa wokalna
- Christmas Spirituals – album Odetty Holmes
- Songs, Stories & Spirituals – album Johna Patitucciego
- Spirituals – album Davida Murraya z 1988 roku
- Sings Spirituals – album B.B. Kinga z 1960 roku
- Favorite Spirituals – album The Ames Brothers z 1952 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirochet

typ bakterii o podłużnych, silnie skręconych kształtach; krętek

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirograf

1. przyrząd do kreślenia spiral i skomplikowanych krzywych matematycznych;
2. przyrząd do mierzenia objętości oddechowej płuc

- Spirograf urządzenie do kreślenia spiral
- Spirograf przyrząd (zbiornik o zmiennej pojemności) do pomiarów objętości oddechowej płuc oraz do sporządzania odpowiedniego wykresu (spirogramu), istotnego dla diagnostyki schorzeń dróg oddechowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirografia

badanie objętości oddechowej płuc

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirograficzny

→ spirografia

Patrz:spirografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirogram

graficzna prezentacja wyniku pomiaru objętości oddechowej płuc (spirografii)

Spirogram - graficzna prezentacja wyniku pomiaru spirometrycznego (spirometria). Wyniki badania urządzeniem, zwanym spirografem (w uproszczeniu, potocznie mówi się o spirometrze), zapisywane są zazwyczaj na papierze, często w postaci odpowiedniego wykresu i wartości liczbowych odpowiadających najważniejszym parametrom oddechowym badanej osoby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirol

potocznie: spirytus; spiryt

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirometr

urządzenie używane do pomiaru objętości płuc

Spirometr (dawniej także oddechomierz) – urządzenie pomiarowe służące do badania pojemności płuc. Rejestruje objętość i prędkość powietrza wdychanego i wydychanego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirometria

badanie określające wydolność oddechową

Spirometria – badanie czynnościowe układu oddechowego, podczas którego mierzy się objętości i pojemności płuc oraz przepływy powietrza znajdującego się w płucach i oskrzelach w różnych fazach cyklu oddechowego. Badanie wykonuje się przy pomocy urządzenia zwanego spirometrem. Spirometria jest wykonywana w celu rozpoznawania oraz kontroli przebiegu i efektów leczenia chorób układu oddechowego, między innymi astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spironolakton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek odwadniający, oszczędzający potas, z grupy antagonistów aldosteronu;

Spironolakton (łac. spironolactonum) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny steroid, konkurencyjny antagonista aldosteronu w kanaliku dalszym nefronu. Należy do diuretyków oszczędzających potas. Blokery receptora aldosteronowego, takie jak spironolakton i eplerenon, pozwalają zmniejszyć stężenie aldosteronu we krwi i ograniczyć niekorzystne działania aldosteronu u chorych z nadciśnieniem i nadmiernie aktywowanym układem RAA.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spirski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Spirą, dotyczący Spiry

#### Źródła:

Wiktionary

# Spirt

potocznie: spirytus; spiryt

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirula

nieduży mięczak z mórz strefy zwrotnikowej i podzwrotnikowej

Spirula (Spirula spirula) – szeroko rozprzestrzeniony gatunek dziesięciornicy, jedyny współcześnie żyjący przedstawiciel rzędu Spirulida i rodziny spirulowatych (Spirulidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirulina

1. rodzaj sinic z rzędu trzęsidłowców;
2. handlowa nazwa sinic z rzędu drgalnicowców, stosowanych jako suplement diety

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. spoż. preparat z sinic z rodzaju Arthrospira w formie proszku lub tabletek stosowany jako suplement diety;

- Spirulina Turpin ex Gomont, 1893 – rodzaj sinic z rzędu trzęsidłowców,
- Spirulina Pompeckj 1912 – podrząd dziesięciornic z rzędu Spirulida,
- spirulina – suplement diety stosowany w dietetyce oraz jako dodatek paszowy w akwarystyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spirulinowy

→ spirulina

Patrz:spirulina

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirydion

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.

Spirydon, Spirydion – imię męskie pochodzenia greckiego, wywodzące się od słowa spyridos — "koszyczek". Patronem tego imienia jest św. Spirydon z Tremituntu, biskup (IV wiek).

Spirydon imieniny obchodzi 12 grudnia.

Znane osoby noszące imię Spirydon:

- Spirydion Koiszewski, dowódca 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich, dowódca sił NSZ w Powstaniu Warszawskim
- Spiro T. Agnew, republikański polityk amerykański, 39. wiceprezydent Stanów Zjednoczonych w latach 1969–1973
- Spiridon Marinatos, grecki archeolog
- Spirydion Ostaszewski, polski hipolog, pisarz, pierwowzór Podbipięty z powieści Ogniem i mieczem
- Spirydion Albański, polski piłkarz grający na pozycji bramkarza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spirylla

drobnoustrój mający kształt luźno skręconej spirali; spiryllum, śrubowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiryllum

drobnoustrój mający kształt luźno skręconej spirali; spirylla, śrubowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiryt

potocznie: spirytus; spirt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. spirytus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spirytualia

napoje alkoholowe

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) spoż. napoje alkoholowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spirytualista

zwolennik spirytualizmu - kierunku filozoficznego

- spirytualizm – kierunek filozoficzny
- spirytualizm – ruch religijny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirytualistka

→ spirytualista

Patrz:spirytualista

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirytualistyczny

→ spirytualizm

przymiotnik

(1.1) związany ze spirytualizmem, dotyczący spirytualizmu

Patrz:spirytualizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spirytualium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) spoż. napój alkoholowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Spirytualizm

pogląd filozoficzny, metafizyczny; postulowanie istnienia jedynie substancji duchowych

- spirytualizm – kierunek filozoficzny
- spirytualizm – ruch religijny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirytualny

1. duchowy, niematerialny;
2. dawniej: odnoszący się do alkoholu; spirytusowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirytuał

członek odłamu zakonu franciszkanów

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirytuałowie

członek odłamu zakonu franciszkanów

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirytus

popularna nazwa wysokoprocentowego (głównie 95-procentowego) wodnego roztworu alkoholu etylowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. chem. wysokoprocentowy roztwór wodny alkoholu etylowego;

Spirytus – stężony roztwór etanolu w wodzie. W zależności od składu wyróżnia się:

- Etanol i jego roztwory:
  - spirytus surowy
  - spirytus rektyfikowany
  - spirytus bezwodny (alkohol absolutny)
  - spirytus skażony (denaturat)

- Preparaty farmaceutyczne oparte na spirytusie:
  - spirytus salicylowy – roztwór kwasu salicylowego
  - spirytus mydlany – roztwór mydła potasowego
  - spirytus mrówczany – roztwór kwasu mrówkowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spirytusik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spirytus

#### Źródła:

Wiktionary

# Spirytusowo-Wiśniowy

1. o smaku spirytusu i wiśni;
2. zrobiony na podstawie spirytusu i wiśni

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirytusowy

przymiotnik od: spirytus

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spirytusem, dotyczący spirytusu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spirytysta

zwolennik, wyznawca spirytyzmu

Spirytyzm – doktryna stworzona w połowie XIX wieku przez francuskiego naukowca Hipolita Rivaila (pod pseudonimem Allan Kardec), głosząca istnienie w każdym człowieku „czynnika myślącego”, który po śmierci odłącza się od ciała fizycznego i wciela przez reinkarnację w kolejne istoty. Zmarli, a jeszcze nie reinkarnowani ludzie mogą się porozumiewać z żywymi bezpośrednio, albo za pośrednictwem specjalnie uzdolnionych w tym kierunku osób (medium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spirytystka

kobieta zajmująca się spirytyzmem

#### Źródła:

SJP.pl

# Spirytystyczny

→ spirytyzm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z spirytyzmem, dotyczący spirytyzmu

Patrz:spirytyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spirytyzm

1. kult duchów będący etapem w rozwoju religii;
2. pogląd uznający istnienie duchów i dusz zmarłych oraz możliwość obcowania z nimi, najczęściej przy pomocy mediów

Spirytyzm – doktryna stworzona w połowie XIX wieku przez francuskiego naukowca Hipolita Rivaila (pod pseudonimem Allan Kardec), głosząca istnienie w każdym człowieku „czynnika myślącego”, który po śmierci odłącza się od ciała fizycznego i wciela przez reinkarnację w kolejne istoty. Zmarli, a jeszcze nie reinkarnowani ludzie mogą się porozumiewać z żywymi bezpośrednio, albo za pośrednictwem specjalnie uzdolnionych w tym kierunku osób (medium).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spis

1. rejestr, lista, wykaz;
2. sporządzanie rejestru; spisywanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lista, zawierająca wyliczenie czegoś, zbiór czegoś

(1.2) sporządzanie wykazu, listy, rejestru; spisywanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spisa

broń drzewcowa piechoty, używana przeciwko kawalerii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. długa kłująca broń drzewcowa o małym grocie, używana przez pieszych i konnych Kozaków w XVI–XIX wieku, odmiana europejskiej piki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spisać

1. sporządzić listę
2. przepisać, ściągnąć od kogoś
3. ułożyć tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisać się - sprawdzić się, odznaczyć się, zachować się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)

czasownik przechodni dokonany (ndk. spisywać)

(1.1) dokonany od|spisywać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spisak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spisać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spisek

tajne i nielegalne porozumienie między spiskowcami; sprzysiężenie; zmowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tajne porozumienie pomiędzy grupą osób (spiskowców), mających wspólny cel

- spisek – tajne porozumienie grupy osób dla osiągnięcia jakiegoś celu

- Spisek – powieść historyczna Władysława Lecha Terleckiego
- Spisek – polski zespół wokalno-instrumentalny założony w 1976
- Spisek – amerykański film sensacyjny z 1993 roku
- Spisek – czesko-kanadyjski dramat s-f z 1996 roku
- Spisek – amerykański film sensacyjny z 1997 roku
- Spisek – amerykańska komedia kryminalna z 2002 roku
- Spisek – amerykański dramat historyczny z 2010 roku
- Spisek – belgijsko-francusko-niemiecki film sensacyjny z 2011 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spisewnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. notatnik, zeszyt

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiski

przymiotnik od: Spisz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Spiszem, dotyczący Spisza, pochodzący ze Spisza

forma rzeczownika.

(2.1) M. B. W. lm. od spisek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spiskolog

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się rozpatrywaniem wydarzeń pod względem ich rzekomej zależności od spisków wpływowych grup, zwłaszcza w ujęciu pseudohistorycznym lub pseudonaukowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiskologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skłonność do rozpatrywania wydarzeń pod względem ich rzekomej zależności od spisków wpływowych grup, zwłaszcza w ujęciu pseudohistorycznym lub pseudonaukowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiskować

czasownik

(1.1) knuć, planować spisek

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiskowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiskować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiskowiec

1. osoba zamieszana w spisek - tajne porozumienie w celu osiągnięcia jakiegoś celu;
2. członek tajnej organizacji działającej przeciwko istniejącej władzy; działacz konspiracyjny, konspirant, konspirator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik spisku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spiskowy

przymiotnik od: spisek

przymiotnik

(1.1) właściwy spiskowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spisowy

przymiotnik od: spis

#### Źródła:

SJP.pl

# Spisywać

1. sporządzać listę
2. przepisywać, ściągać od kogoś
3. układać tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisywać się - sprawdzać się, odznaczać się, zachowywać się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)

czasownik przechodni niedokonany (dk. spisać)

(1.1) sporządzać zapiski lub listę

(1.2) odpisywać od innej osoby w czasie testu

(1.3) odtwarzać w formie pisanej jakąś historię ze wspomnień i źródeł materialnych

(1.4) wprowadzać kogoś do policyjnego rejestru

czasownik zwrotny spisywać się

(2.1) zachowywać się w sposób godny pochwały

(2.2) iron. zachowywać się w sposób godny nagany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spisywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spisz

1. sporządzić listę
2. przepisać, ściągnąć od kogoś
3. ułożyć tekst pisany ze wspomnień, materiałów
4. spisać się - sprawdzić się, odznaczyć się, zachować się w sposób zasługujący na pochwałę (w użyciu ironicznym - na naganę)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) etn. geogr. region etnograficzny na południu Polski i w środkowej Słowacji;

Spisz (łac. Scepusium, słow. Spiš, niem. Zips, węg. Szepes) – region historyczny, położony w Centralnych i Wewnętrznych Karpatach Zachodnich, w dorzeczu górnego Popradu, górnego Hornadu oraz w części dorzecza Dunajca (na wschód od Białki). Na północnym zachodzie Spisz sąsiaduje z Podhalem, na północy z ziemią sądecką, na wschodzie z Szaryszem, na południu z Abovem i Gemerem, na południowym zachodzie z Liptowem (zobacz: Regiony Słowacji).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiszak

mieszkaniec Spiszu (krainy historycznej w Polsce i Słowacji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiszanka

mieszkanka Spiszu (krainy historycznej w Polsce i Słowacji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spitalać

młodzieżowo: uciekać; zmykać, zwiewać, wiać, spieprzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spitalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spitalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spitfire

[czytaj: SPITfajer] samolot typu Spitfire

- Supermarine Spitfire – brytyjski myśliwiec z okresu II wojny światowej
- HMCS „Spitfire” – australijski okręt wojenny
- JSL Spitfire – współczesny brytyjski pistolet samopowtarzalny
- HMS „Spitfire” – trzy brytyjskie okręty o nazwie Spitfire
- USS „Spitfire” – cztery okręty amerykańskie o nazwie Spitfire
- Triumph Spitfire – samochód brytyjski
- Spitfire Aerodrome – lotnisko w Pedricktown w stanie New Jersey, w Stanach Zjednoczonych
- „Spitfire” – singel zespołu Prodigy
- Spitfire – album Portera Robinsona
- The Spitfire Collection – album grupy Testament
- Duron – jedno z jąder procesorów Duron
- Spitfire Records – wytwórnia płytowa
- Spitfire – rosyjski zespół muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spitolić

w gwarze uczniowskiej:
1. zepsuć, uszkodzić, pogorszyć; spartaczyć, spartolić;
2. uciec, umknąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spitsbergen

[czytaj: Szpicbergen, Spicbergen albo Szpidzbergen] największa wyspa norweska w archipelagu Svalbard; Szpicberg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii;

(1.2) geogr. przest. archipelag na Oceanie Arktycznym, na północ od Norwegii;

Spitsbergen – największa wyspa Norwegii, położona w archipelagu Svalbard, na Morzu Arktycznym. Powierzchnia ok. 39 tys. km², górzysta (do 1717 m n.p.m.), w dużej mierze pokryta lodowcami. Odkryta w 1596 roku przez Willema Barentsa. Populacja wyspy szacowana jest na około 2,5 tys. mieszkańców. Występuje tam rozwinięte rybołówstwo, kiedyś wielorybnictwo. Największe miejscowości to Longyearbyen, Pyramiden oraz Barentsburg, z których dwie ostatnie to radzieckie jeszcze osady górnicze. Na wyspie znajduje się Polska Stacja Polarna Hornsund.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spitsbergeński

przymiotnik od: Spitsbergen (największa wyspa norweska); szpicberski, szpicbergeński

#### Źródła:

SJP.pl

# Spity

pijany

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiż

1. stop miedzi, cyny i cynku, często z dodatkiem np. ołowiu, używany do wyrobu części maszyn, odlewania dzwonów oraz w rzemiośle artystycznym;
2. przedmiot z takiego stopu, np. dzwon, armata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. stop miedzi z cyną, cynkiem i ołowiem;

(1.2) wyrób ze spiżu (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiżarenka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielka spiżarka

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiżarka

śpiżarnia, spiżarnia;
1. pomieszczenie domowe na produkty spożywcze;
2. przenośnie: zapasy żywności zgromadzone w domu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie przykuchenne do przechowywania żywności

(1.2) szafka na żywność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spiżarnia

śpiżarnia, spiżarka;
1. pomieszczenie domowe na produkty spożywcze;
2. przenośnie: zapasy żywności zgromadzone w domu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. pomieszczenie domowe na produkty żywnościowe

(1.2) przen. zapasy domowe

Spiżarnia – pomieszczenie, w którym przechowuje się żywność i potrawy do spożycia. Do przechowywania żywności służą półki lub regały, a do ochrony przed szkodnikami skrzynki, kosze, kamionki do owoców i warzyw. W spiżarniach przechowuje się np. smalec i masło, zakonserwowane przetwory, mięso i mleko, soki owocowe, jajka, chleb, wysuszone grzyby i inne produkty. Wcześniej w komorach wędzono produkty do codziennego spożytku, wieszano je prawie przy suficie pomieszczenia. Wędzono np. szynkę, kiełbasę, boczek lub dziczyznę. Nie bez powodu wieszano mięso tak wysoko, po pierwsze chciano, żeby kiełbasa i szynka zachowały się w dobrym stanie, po drugie utrudniało to dostęp szkodnikom takim, jak myszy i szczury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spiżarnianka

zadarlica spiżarnianka - mały motyl z rodziny omacnic, którego gąsienice żerują w magazynach spożywczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiżarniany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze spiżarnią, dotyczący spiżarni

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiżarniowy

→ spiżarnia; spiżarniany

#### Źródła:

SJP.pl

# Spizela

rodzaj ptaków z rodziny pasówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Spizgać

młodzieżowo: spizgać się - spić się, upić się; nachlać się, narąbać się, nawalić się, zapruć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spizgany

przymiotnik jakościowy

(1.1) wulg. slang. odurzony narkotykami

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiżówka

błyszczka spiżówka - gatunek motyla z rodziny sówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spiżowy

przymiotnik od: spiż

przymiotnik jakościowy

(1.1) zrobiony ze spiżu, zawierający spiż

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany ze spiżem, odnoszący się do spiżu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spiłować

czasownik przechodni dokonany (ndk. spiłowywać)

(1.1) przytępić ostre krawędzie za pomocą pilnika

(1.2) ściąć lub obrobić za pomocą piły

(1.3) poznań. wytrzymać

#### Źródła:

Wiktionary

# Spiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spiłować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spk

skrótowiec

(1.1) = Stowarzyszenie Polskich Kombatantów;

(1.2) = Stowarzyszenie Pomocy Królikom;

(1.3) = Suwalski Park Krajobrazowy;

(1.4) = Stowarzyszenie Prawa Konkurencji

#### Źródła:

Wiktionary

# Splagiatować

przywłaszczyć sobie cudzy utwór lub jego część; splagiować

#### Źródła:

SJP.pl

# Splagiować

przestarzale: przywłaszczyć sobie cudzy utwór lub jego część; splagiatować

#### Źródła:

SJP.pl

# Splajn

w matematyce: funkcja sklejana

Funkcja sklejana, splajn (ang. spline) – rzeczywista funkcja gładka, dla której istnieje rodzina podprzedziałów dziedziny o tej własności, że funkcja ta jest wielomianem na każdym z tych przedziałów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Splajtować

potocznie: stać się niewypłacalnym; zbankrutować

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) pot. o firmie, przedsiębiorstwie, zakładzie: upaść, zbankrutować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Splajtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|splajtować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Splamić

1. zabrudzić
2. zhańbić

czasownik przechodni dokonany (ndk. plamić)

(1.1) dokonany odamić.

czasownik zwrotny dokonany splamić się (ndk. plamić się)

(2.1) dokonany odamić się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Splanchnologia

nauka o narządach jamy brzusznej i klatki piersiowej

Splanchnologia (gr. splanchnon – wnętrzności, logos – słowo, nauka) – nauka o trzewiach, dział anatomii zajmujący się opisem i budową organów wewnętrznych układu pokarmowego, oddechowego i moczowo-płciowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Splasować

w siatkówce: skierować piłkę w locie opadającym w kierunku zamierzonego miejsca

#### Źródła:

SJP.pl

# Splatać

czasownik

(1.1) łączyć ze sobą nitki, włókna albo sznurki, przekładając według pewnego wzoru

#### Źródła:

Wiktionary

# Splątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|splątać.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Splatanka

plecionka

#### Źródła:

SJP.pl

# Splątek

stadium pokolenia płciowego mszaków, rozwijające się zwykle z zarodnika; protonema

Splątek, protonema – twór charakterystyczny dla mszaków stanowiący młodocianą fazę rozwoju gametofitu. Wyrasta z haploidalnego (mającego pojedynczy zespół chromosomów) zarodnika, ewentualnie w wyniku apogamii z części gametofitu oddzielonej od rośliny macierzystej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Splatynować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) środ. grykomp. zdobyć platynowyatynowe trofeum – nagrodę za wykonanie wszystkich zadań w grze

#### Źródła:

Wiktionary

# Spleen

[czytaj: splin] uczucie przygnębienia, zniechęcenia, apatii; splin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan poczucia beznadziejności i apatii

Spleen, splin – stan przygnębienia i złości, ponury nastrój, apatia, chandra.

Nazwa pochodzi od angielskiego spleen dosłownie oznaczającego 'śledzionę', ponieważ schorzenia śledziony łączono z takimi uczuciami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spleja

regionalnie: pło - kożuch roślin torfowiskowych unoszący się na jeziorze, które ulega przekształcaniu w torfowisko lub trzęsawisko

Pło (regionalnie także pod nazwą spleja) – kożuch roślin torfowiskowych występujący na wodzie w formie zarastającego brzegu lub rodzaj pływającej wyspy, powstałej w wyniku odrywania się mszarów torfowcowych porastających brzegi jeziora. Stanowi etap zarastania zbiornika wodnego, tworząc trzęsawisko. Zwykle ma charakter torfowiska przejściowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Splenalgia

w medycynie: ból śledziony

#### Źródła:

SJP.pl

# Splendor

1. świetność, wspaniałość, przepych;
2. zaszczyt, honor;
3. blask, jasność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) oznaki świetności lub bogactwa

(1.2) doznawany przez kogoś zaszczyt lub honor

- Splendor – powieść Vladimira Nabokova
- Splendor – amerykański film z 1935 w reżyserii Elliotta Nugenta
- Splendor – włoski film z 1989 w reżyserii Ettorego Scoli
- Splendor – amerykański film z 1999 w reżyserii Gregga Arakiego
- Splendor – nagradzana gra planszowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Splenektomia

operacyjne usunięcie śledziony

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony;

Splenektomia – częściowe lub całkowite usunięcie śledziony. Wskazaniami bezwzględnymi do jej wykonania może być uraz lub pęknięcie śledziony, torbiel, ropień, nowotwór, a względnymi między innymi choroby hematologiczne (jak białaczka czy czerwienica prawdziwa) czy niektóre choroby zakaźne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Splenomegalia

powiększenie śledziony występujące m.in. w chorobach krwi, układu chłonnego i w zaburzeniach krążenia krwi

Splenomegalia – powiększenie śledziony, zwykle w przebiegu różnych chorób układowych. Splenomegalia określa powiększenie masy narządu ponad 350 g. Często prowadzi do hipersplenizmu. Część przypadków powiększenia śledziony przebiega z równoczesnym powiększeniem wątroby (hepatomegalią); sytuację taką określa się jako hepatosplenomegalię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spleść

połączyć (nici, sznury, pasma włosów, witki) krzyżując wielokrotnie, zwykle tworząc podłużny kształt o regularnym wzorze

czasownik przechodni dokonany (ndk. splatać)

(1.1) połączyć elementy przekładając jeden przez drugi; wykonać coś, pleśćotąc

czasownik zwrotny dokonany spleść się (ndk. splatać się)

(2.1) ulec złączeniu jeden z drugim poprzez wzajemne przełożenie swoich części

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Splewka

rodzaj pasożytniczego skorupiaka

Splewka (Argulus) - rodzaj skorupiaków będących pasożytami zewnętrznymi ryb słodkowodnych. Należą do podgromady tarczenic.

Splewki są spłaszczone grzbieto-brzusznie. Ich ciało pokryte jest dużym tarczowatym karapaksem. Tułów składa się z 4 segmentów. Odwłok zredukowany, niesegmentowany, dwupłatowy. Oczy złożone i proste (naupliusowe). Czułki zaopatrzone w silne pazury. Służą do wczepiania się w skórę żywiciela. Narządy gębowe kłujące - żuwaczki przekształcone w sztylety, szczęki I pary zmienione w przyssawki a szczęki II pary w pazury. Wargi wykształcone jako rurka służąca do wysysania pokarmu. Splewki wysysają krew i limfę ryb, wkłuwając się przez skórę. Odnóża tułowiowe dwugałęziste, pływne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Splewki

rodzaj pasożytniczego skorupiaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Splicki

przymiotnik od: Split

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze Splitem, dotyczący Splitu, pochodzący ze Splitu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Splin

uczucie apatii, przygnębienia; spleen; chandra

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. uczucie beznadziejności, przygnębienie, apatia

Spleen, splin – stan przygnębienia i złości, ponury nastrój, apatia, chandra.

Nazwa pochodzi od angielskiego spleen dosłownie oznaczającego 'śledzionę', ponieważ schorzenia śledziony łączono z takimi uczuciami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Splis

inaczej splot żeglarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Splisować

1. ułożyć w plisy, fałdy np. na sukience;
2. złączyć dwie liny splotem (splisem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Split

operacja wymiany akcji spółki, polegająca na zmniejszeniu ich wartości nominalnej i jednocześnie zwiększeniu ich liczby bez zmiany kapitału akcyjnego; podział akcji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Chorwacji;

Split (wł. Spalato) – miasto w południowo-zachodniej części Chorwacji, stolica żupanii splicko-dalmatyńskiej, siedziba miasta Split. Jest położony w Dalmacji, nad Morzem Adriatyckim, na niewielkim półwyspie. W 2011 roku liczyło 167 121 mieszkańców.

Jest drugim co do wielkości miastem kraju pod względem liczby mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spliter

filtr elektroniczny do rozdzielania sygnałów; zwrotnica elektryczna, splitter

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Splitować

czasownik niedokonany

(1.1) rozdzielać coś na fragmenty

#### Źródła:

Wiktionary

# Splitowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|splitować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Splitter

[czytaj: spliter] filtr elektroniczny do rozdzielania sygnałów; zwrotnica elektryczna, spliter

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Splocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od splot

#### Źródła:

Wiktionary

# Splot

1. wynik splatania;
2. sposób przeplatania nici osnowy i wątku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) anat. połączenie nerwów

(1.2) zespół połączonych ze sobą elementów; to co zostało splecione

(1.3) mat. rodzaj działania określonego dla dwóch funkcji, konwolucja;

tkactwo

- splot ogólnie
  - splot płócienny
  - splot atłasowy
  - splot rypsowy
  - splot panamowy

matematyka

- splot w analizie matematycznej
- splot w teorii grup
- splot w teorii węzłów

pozostałe

- splot w anatomii
- splot w kolejnictwie
- splot liny
- splot immunoglobulinowy
- SPLOT – związek stowarzyszeń
- Splot – album muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Splotka

1. gwarowo: tasiemka albo wstążka do wplatania w warkocz; uplotka
2. dawniej: warkocz, plecionka
3. lina jednozwita będąca częścią składową liny dwuzwitej

#### Źródła:

SJP.pl

# Splotowy

przymiotnik od: splot

#### Źródła:

SJP.pl

# Splugawiać

plugawić;
1. okrywać hańbą, znieważać, pozbawiać godności nieprzyzwoitymi, niemoralnymi i budzącymi wstręt działaniami;
2. bezcześcić, profanować;
3. zanieczyszczać coś, powodując, że wywołuje to obrzydzenie; czynić plugawym

#### Źródła:

SJP.pl

# Splunąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spluwać)

(1.1) wyrzucić z ust ślinę bądź coś, co się tam znajduje

#### Źródła:

Wiktionary

# Spluralizować

1. wprowadzić pluralizm w życiu społecznym;
2. spluralizować się - stać się pluralistycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spluralizowany

wyrażający wiele postaw, poglądów, zróżnicowany pod jakimś względem

#### Źródła:

SJP.pl

# Spluwa

pot. pistolet, rewolwer

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. broń krótka palna (np. pistolet, rewolwer)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spluwać

wyrzucać z ust ślinę lub flegmę

#### Źródła:

SJP.pl

# Spluwaczka

niewielkie naczynie, do którego można spluwać, najczęściej wypełnione odkażającym roztworem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie przeznaczone do spluwania do niego;

Spluwaczka (daw. kraszuarka, kaszelniczka) – naczynie, do którego można wypluć nadmiar śliny z ust.

Spluwaczki używano od drugiej połowy XVIII wieku do pierwszej wojny światowej w miejscach publicznych oraz w domach prywatnych. Stawiano je zwykle przy drzwiach, kanapach i fotelach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spobożniały

zacząć wierzyć w Boga i żyć zgodnie z zasadami wiary

#### Źródła:

SJP.pl

# Spobożnieć

zacząć wierzyć w Boga i żyć zgodnie z zasadami wiary

#### Źródła:

SJP.pl

# Spocenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spocić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spochmurnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spochmurnieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spocić

1. spowodować wydzielenie przez kogoś, coś (zwierzę) potu, pokrycie się potem, zwłaszcza przez zmuszenie do wysiłku; zgrzać;
2. spocić się - okryć się potem, zgrzać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spot

#### Źródła:

Wiktionary

# Spock

[czytaj: spok] nazwisko

Spock – fikcyjna postać, bohater serialu Star Trek: The Original Series, Star Trek: Discovery (sezon 2) oraz dziewięciu filmów pełnometrażowych Star Trek: pierwszych sześciu, opartych na oryginalnej serii, jak również trzech filmów najnowszej serii, zapoczątkowanej przez Star Trek (XI).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spocony

1. spowodować wydzielenie przez kogoś, coś (zwierzę) potu, pokrycie się potem, zwłaszcza przez zmuszenie do wysiłku; zgrzać;
2. spocić się - okryć się potem, zgrzać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spocząć

1. siąść lub położyć się, aby nabrać sił, odetchnąć, odpocząć
2. zostać gdzieś umieszczonym, położonym

czasownik dokonany

(1.1) książk. usiąść gdzieś aby odpocząć

(1.2) książk. znaleźć się w jakimś określonym miejscu

(1.3) zostać pochowanym w jakimś miejscu po śmierci

(1.4) książk. o stanie, właściwości lub odpowiedzialności która zaczęła kogoś dotyczyć albo została mu powierzona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spoczęcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spocząć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoczko

potocznie: partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoko, spox

wykrzyknik

(1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się (derywat od „spoko”)

partykuła

(2.1) pot. w porządku, dobrze, zgoda (derywat od „spoko”)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spocznij

1. siąść lub położyć się, aby nabrać sił, odetchnąć, odpocząć
2. zostać gdzieś umieszczonym, położonym

wykrzyknik

(1.1) wojsk. komenda zwalniająca ze stania na baczność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spocznik

płaszczyzna przedzielająca biegi schodowe w poziomie kondygnacji; podest

#### Źródła:

SJP.pl

# Spocznikowy

przymiotnik od: spocznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoczynek

czas odpoczynku, wytchnienia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan bezczynności celem nabrania sił po pracy

(1.2) stan snu, którego celem jest regeneracja

(1.3) okres emerytury

(1.4) pot. stan po śmierci

(1.5) biol. stan mniejszej aktywności ustroju lub jego części

(1.6) fiz. stan, w którym ciało nie zmienia położenia

- Spoczynek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Koneck
- spoczynek (zjawisko biologiczne)
- spoczynek – brak ruchu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spoczynkowy

przymiotnik od: spoczynek

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoczywać

czasownik niedokonany

(1.1) być czyimś obowiązkiem

(1.2) podn. być pochowanym, mieć miejsce swojego pochówku

(1.3) fiz. o przedmiocie: leżeć nieruchomo

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoczywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spoczywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spod

przyimek łączący się z rzeczownikami (lub wyrazami o ich funkcji) w dopełniaczu; * forma "spode" możliwa tylko w tradycyjnych połączeniach: spode mnie, spode łba

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dolna część czegoś, stanowiąca zwykle dno lub podstawę

(1.2) dolna lub odwrotna strona czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spodarka

Spodarka – dolna część instrumentu geodezyjnego, umożliwia stabilne zamocowanie instrumentu geodezyjnego do statywu geodezyjnego oraz poziomowanie i centrowanie instrumentu geodezyjnego.

Wyposażona jest w trzy gniazda, w których zamocowane są śruby ustawcze, służące do poziomowania instrumentu (w niektórych niwelatorach śruby te zastąpione są dwoma obracanymi pierścieniami klinowymi). W jej górnej części znajduje się tuleja z elementem walcowym teodolitu, który blokowany jest śrubą zaciskową. Do dolnej części spodarki przymocowana jest podstawka z jej płytką, zawierającą otwór gwintowany. Służy on do połączenia zespołu spodarki wraz z jej podstawką do głowicy statywu. Najczęściej spodarka połączona jest na stałe z alidadą instrumentu geodezyjnego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spode

przyimek

(1.1) forma oboczna przyimka spod

#### Źródła:

Wiktionary

# Spodeczek

zdrobnienie od: spodek

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodek

talerz niewielkiej średnicy, przeznaczony zazwyczaj jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mały talerzyk używany jako podstawka pod filiżankę lub szklankę

(1.2) gw-pl|Poznań. długi materac z pierza, piernat

(1.3) pot. latający talerz, UFO

Spodek – talerz o niewielkiej średnicy, służący zazwyczaj jako podstawka pod filiżankę lub szklankę. Najczęściej jest dobierany w ramach tego samego kompletu zastawy stołowej, wówczas spodek wykonany jest z tego samego materiału, co naczynie, do którego jest przeznaczony: do szklanki – ze szkła, do porcelanowej filiżanki – z porcelany. Jeśli jest zdobiony (malowany, czasem nacinany), to najczęściej w ten sam sposób, co szklanka lub filiżanka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spodeń

forma ściągnięta

(1.1) = spod niego

forma rzeczownika.

(2.1) daw. D. lm. od: spodnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spodenki

zdrobnienie od: spodnie; spodeńki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od: spodnie

(1.2) zdrobn. małe spodnie, małego rozmiaru

(1.3) krótkie spodnie – sięgające do kolan lub ud

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spodenkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodium

węgiel kostny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodkowy

→ spodek

Patrz:spodek

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodni

znajdujący się na spodzie czegoś, pod spodem czegoś; dolny, niższy

przymiotnik

(1.1) będący na spodzie, będący pod spodem czegoś, będący pod czymś

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: spodnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spodniak

środowiskowo: spodnia deska skrzyni wozu; poddennica, dennica

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodniarka

→ spodniarz

Patrz:spodniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodniarz

krawiec szyjący spodnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spódnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraw. rodzaj ubrania osłaniającego biodra i nogi;

(1.2) pot. pejor. kobieta będąca obiektem pożądania

Spódnica – wierzchnia część odzieży okrywająca ciało od pasa w dół, w formie płata materiału bez nogawek. W kulturze zachodniej stanowiąca najczęściej element garderoby damskiej. Zróżnicowana w formie w zależności od epoki i panującej mody.

Współcześnie pod względem długości, wyróżnia się 4 podstawowe typy spódnic:

- maxi – do kostek
- midi – do połowy łydek
- mini – do około połowy uda
- mikro – zakrywająca pośladki (całkowicie lub tylko częściowo)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spódnicospodnie

spodnie wyglądające jak spódnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Spódnicowy

→ spódnica

Patrz:spódnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Spódniczka

zdrobnienie od: spódnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: spódnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spódniczkowy

→ spódniczka

Patrz:spódniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spódniczyna

marna, zniszczona spódniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodnie

znajdujący się na spodzie czegoś, pod spodem czegoś; dolny, niższy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odzież. kraw. dolna część odzieży wierzchniej okrywająca nogi;

forma przymiotnika.

(2.1) nmos. lm. od: spodni

Spodnie – wierzchnia część ubrania osłaniająca ciało od pasa w dół. Noszone są zarówno jako element dwu- lub trzyczęściowego garnituru, jak i samodzielnie. Dawniej były wyłącznie elementem ubrań męskich aż do lat 20. XX w., kiedy emancypacja kobiet pociągnęła za sobą szereg przemian obyczajowych i rewolucję obyczajową. Współcześnie są elementem ubrań zarówno kobiecych, jak i męskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spodnik

1. dolna część ciernego stojaka metalowego;
2. dawniej: szata spodnia noszona pod spódnicą lub suknią

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodniobuty

spodnie połączone z butami, używane przez wędkarzy i myśliwych; wodery, wadery

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) połączenie kaloszy i wodoodpornych spodni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spodniowy

→ spodnie

Patrz:spodnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodnium

strój damski, połączenie żakietu oraz długich spodni

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) strój kobiecy składający się z żakietu i spodni

Spodnium – rodzaj damskiego stroju, pierwotnie składającego się z żakietu i długich spodni, obecnie często rozumiany jako elegancki kombinezon. W modzie damskiej spodnium pojawiło się w XX wieku jako dwuczęściowy garnitur, symbolizujący m.in. emancypację i równouprawnienie kobiet. Z biegiem lat termin „spodnium” uległ rozszerzeniu i obecnie odnosi się także do jednoczęściowych kombinezonów, które łączą spodnie z górą w formie bluzki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spodouste

podgromada ryb należąca do chrzęstnoszkieletowych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. icht. nazwa systematyczna|Elasmobranchii|Bonaparte|ref=tak., podgromada drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych, głównie morskich;

Spodouste, blaszkoskrzelne (Elasmobranchii, z gr. elasma – blaszka, branchia – skrzela) – podgromada drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych (Chondrichthyes), obejmująca około 950 gatunków, w większości morskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spodousty

o cechach spodoustych (rodzina ryb morskich)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodumen

minerał z grupy piroksenów, krzemian litu i glinu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów;

Spodumen – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy piroksenów. Należy do minerałów rzadkich, rozpowszechnionych tylko w niektórych rejonach Ziemi.

Nazwa pochodzi od gr. spodos = popiół (spodios = szary), nawiązując do szarej, przypominającej popiół barwy tego minerału; gr. spodumentos = spopielony (spodoustha = obrócić się w popiół), nawiązuje z kolei do wyglądu produktu prażenia spodumenu w płomieniu dmuchawki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spodziać

dawniej, dziś regionalnie: przewidzieć, przypuścić, spostrzec się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodziectwo

rodzaj wrodzonej wady prącia i cewki moczowej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wada wrodzona polegająca na lokalizacji ujścia cewki moczowej na brzusznej stronie prącia;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spodzień

żartobliwie, ironicznie: spodnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodziewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spodziewać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spodziewany

taki, którego ktoś się spodziewa, oczekiwany

#### Źródła:

SJP.pl

# Spodzik

zdrobnienie od: spód

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoganieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. poganieć)

(1.1) rzad. rel. wrócić do pogaństwa, stać się poganinem

(1.2) rzad. rel. zatracić religijny charakter

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoganizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. poganizować)

(1.1) rzad. uczynić pogańskim

(1.2) rel. pozbawić chrześcijańskiego charakter

czasownik zwrotny dokonany spoganizować się (ndk. poganizować się)

(2.1) rzad. stać się pogańskim

(2.2) rel. wyzbyć się chrześcijańskiego charakteru

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoganizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie pogańskim

(1.2) rel. zatracenie chrześcijańskiego charakteru

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoglądać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spoglądnąć, spojrzeć)

(1.1) zob. spojrzeć.

czasownik zwrotny niedokonany spoglądać się (dk. spojrzeć się)

(2.1) zob. spojrzeć się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spoglądać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoglądnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skierowanie wzroku

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoić

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się

czasownik przechodni dokonany (ndk. spajać)

(1.1) połączyć elementy w pewną całość

czasownik przechodni dokonany (ndk. spajać, poić)

(2.1) pot. doprowadzić kogoś do upicia się

czasownik zwrotny dokonany spoić się (ndk. spajać się)

(3.1) ulec połączeniu w jedno

czasownik zwrotny dokonany spoić się (ndk. spajać się, poić się)

(4.1) pot. doprowadzić siebie do stanu upojenia alkoholowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spoidło

coś, co spaja, łączy; złącze, lepiszcze

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoiler

spojler;
1. klapa na skrzydle samolotu, zmniejszająca siłę nośną i powiększająca opór czołowy;
2. osłona przy nadwoziu samochodu zmniejszająca opór powietrza;
3. niepożądana informacja dotycząca szczegółów fabuły filmu, utworu literackiego itp.

- spoiler – w lotnictwie: element mechanizacji skrzydła
- spoiler – w motoryzacji: owiewki, odchylacze opływu, skrzydła nadwozia pojazdu drogowego, mające polepszyć jego własności aerodynamiczne
- spoiler – niepożądana informacja o szczegółach zakończenia utworu literackiego, teatralnego lub filmowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spoilerować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilować, spojlować

czasownik niedokonany (dk. zaspoilerować)

(1.1) slang. zdradzać treść filmu lub książki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spoilować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilerować, spojlować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoina

1. miejsce zetknięcia się w murach poszczególnych cegieł, kamieni itp. wraz z materiałem łączącym te elementy
2. miejsce zespawane; spaw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. wypełniona zaprawą szczelina między płytkami ceramicznymi, cegłami lub innymi materiałami budowlanymi

(1.2) techn. miejsce połączenia dwóch zespawanych metalowych fragmentów konstrukcji

- Spoina – fuga (budownictwo)
- Spoina – połączenia spawane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spoinować

nadawać elementom zewnętrznym, spoinom żądany kształt; fugować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoinowanie

nadawać elementom zewnętrznym, spoinom żądany kształt; fugować

Spoinowanie (fugowanie) – stanowi proces wypełniania przestrzeni pomiędzy płytkami ceramicznymi, kamiennymi, bądź szklanymi.Do wypełniania tych szczelin służą masy do spoinowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spoinowy

przymiotnik od: spoina

#### Źródła:

SJP.pl

# Spointować

[czytaj: spuentować] zakończyć wypowiedź lub utwór literackich pointą; spuentować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co spoiste; cecha harmonijnej całości

Spoistość (symbol c) – jeden z parametrów wytrzymałości na ścinanie skał i gruntów (pokrewnym parametrem jest tarcie wewnętrzne szkieletu ziarnowego).

Rzeczywista spoistość jest tworzona przez siły elektrostatyczne w gruntach spoistych, czyli zawierających znaczną ilość minerałów ilastych (m.in. glinach, iłach). Siły te mogą być zmniejszone poprzez wietrzenie lub zmianę chemizmu. Cementacja przez związki (najczęściej tlenki, wodorotlenki, węglany, siarczany) żelaza, krzemu, wapnia, sodu itp. jest uważana za kolejny składnik spoistości rzeczywistej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spoisty

1. składający się z cząstek ściśle złączonych ze sobą;
2. tworzący jednolitą, harmonijną całość

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoiwo

1. używany w spawalnictwie materiał przeznaczony do utworzenia spoiny;
2. materiał spajający składniki pewnej całości;
3. czynnik scalający jakąś grupę, społeczność;
4. składnik mas formierskich i rdzeniowych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) materiał łączący składniki całości

(1.2) podn. czynnik łączący daną grupę

Spoiwo – substancja wiążąca, spajająca. Wyróżnia się m.in.:

- spoiwo malarskie
- spoiwo farby drukowej
- spoiwo budowlane
  - spoiwo powietrzne (wapno), spoiwo hydrauliczne (cement portlandzki, wapno hydrauliczne)
  - spoiwo mineralne (spoiwo magnezjowe, spoiwo anhydrytowe)
- spoiwo – zobacz: lepiszcze (technika)
- spoiwo spawalnicze – zobacz też: połączenie spawane
- spoiwo formierskie
- naturalne spoiwo skalne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spój

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spojenie

1. złączyć przedmioty przy użyciu odpowiednich substancji; sczepić;
2. stworzyć całość z wielu elementów; połączyć;
3. uczynić pijanym; upić, spić;
4. spoić się (rzadkie) - złączyć się, zostać spojonym; upić się, spić się

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spoić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spójka

forma osobowa czasownika "być" wiążąca podmiot z orzecznikiem w zdanie; łącznik, kopula

- spójka jako międzyrostek
- spójka w łacinie i grece

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spojler

spoiler;
1. klapa na skrzydle samolotu, zmniejszająca siłę nośną i powiększająca opór czołowy;
2. osłona przy nadwoziu samochodu zmniejszająca opór powietrza;
3. niepożądana informacja dotycząca szczegółów fabuły filmu, utworu literackiego itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. liter. uwaga ujawniająca komuś istotne fragmenty fabuły książki lub filmu, psująca w ten sposób przyjemność ich czytania lub oglądania;

(1.2) mot. element nadwozia pojazdu, który polepsza własności aerodynamiczne;

- spoiler – w lotnictwie: element mechanizacji skrzydła
- spoiler – w motoryzacji: owiewki, odchylacze opływu, skrzydła nadwozia pojazdu drogowego, mające polepszyć jego własności aerodynamiczne
- spoiler – niepożądana informacja o szczegółach zakończenia utworu literackiego, teatralnego lub filmowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spojlerować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spoilerować, spoilować, spojlować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spojlować

zdradzać element fabuły książki, filmu, serialu itp.; spojlerować, spoilerować, spoilować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spójnia

książkowo, podniośle: to, co łączy, jednoczy; łączność, związek, kontakt, więź

#### Źródła:

SJP.pl

# Spójnica

spójnica lucernowa - gatunek pszczoły z rodziny spójnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spójnicowate

o cechach spójnicowatych (rodzina pszczół)

Spójnicowate (Melittidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych i nadrodziny pszczół obejmująca ponad 190 opisanych gatunków. Są to jednopokoleniowe pszczoły samotnice, zakładające gniazda w glebie. Wyróżniają się budową aparatu gębowego. Zasiedlają Holarktykę i krainę etiopską. W zapisie kopalnym znane od eocenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spójnicowaty

o cechach spójnicowatych (rodzina pszczół)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spójniej

stopień wyższy od przysłówka: spójnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spójniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spójny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spójnik

w językoznawstwie: nieodmienna część mowy łącząca zdania lub ich części - w odróżnieniu od przyimków nierządzący się formami przypadków; wyróżniamy najczęściej spójniki:
a) łączne - pozostające względem siebie w związku łączności przestrzennej lub czasowej, np. i, oraz, lub, to jest, także, tudzież;
b) rozłączne - takie, których treści wykluczają się wzajemnie, np. lub, albo, bądź, czy;
c) przeciwstawne - takie, których treści przeciwstawiają się sobie, np. a, ale, przecież, czasami... czasami, lepiej... niż;
d) wynikowe - takie, w których treść jednego z nich wynika z treści drugiego, np. dlatego, przeto, więc, toteż, zatem;
e) podrzędne - łączące zdanie podrzędne z nadrzędnym;
f) współrzędne - łączące zdania współrzędne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. wyraz służący do łączenia wyrażeń wewnątrz zdania pojedynczego (np. w wyliczeniach) oraz zdań składowych w zdaniach złożonych;

- spójnik – część mowy
- spójnik logiczny, konektyw – funktor zdaniotwórczy od x argumentów zdaniowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spójnikowy

przymiotnik od: spójnik; związany ze spójnikiem, mający spójnik, charakterystyczny, typowy dla tej nieodmiennej części mowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spójność

1. harmonijne połączenie czegoś w całość; koherentność, koherencja, spoistość, jednolitość;
2. w fizyce: wzajemne przyciąganie się cząsteczek danej substancji wskutek działania sił międzycząsteczkowych krótkiego zasięgu; kohezja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ścisłe przystawanie do siebie elementów czego

(1.2) chem. przyciąganie się wzajemne atomów lub cząsteczek określonej substancji na skutek działania sił wewnętrznych

Spójność to najogólniej pojęta, pewna jednocząca zgodność, która może występować w relacjach pomiędzy ciałami fizycznymi, ich własnościami (zachowaniami) lub też między pojęciami (obiektami abstrakcyjnymi), np. w rozumowaniu.

To czy coś jest spójne zależy od przyjętych kryteriów zgodności. W różnych zastosowaniach termin ten odwołuje się do różnych kontekstów.

- w filozofii: spójność (koherencja)
- w fizyce:
  - spójność wewnętrzna (kohezja) materiałów
  - spójność fal (koherencja fal), światło spójne

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Spójnościowy

→ spójność

Patrz:spójność

#### Źródła:

SJP.pl

# Spójny

taki, który stanowi harmonijnie połączoną całość; spoisty, jednolity, koherentny

przymiotnik

(1.1) jednolity, tworzący jedną całość, zwarty

(1.2) logiczny, konsekwentny, harmonicznie powiązany

(1.3) mat. o zbiorze w przestrzeni metrycznej, figurze geometrycznej, grafie posiadający drogę od każdego punktu / wierzchołka grafu do każdego innego, przebiegającą w całości wewnątrz; pot. składający się z jednego kawałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spojówka

błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną powierzchnię powiek i częściowo przednią część gałki ocznej; łącznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. przednia część gałki ocznej; błona śluzowa pokrywająca wewnętrzną część powiek i przednią część białkówki;

Spojówka (łac. tunica conjunctiva) – narząd dodatkowy oka.

Jest to błona śluzowa pokrywająca:

- wewnętrzną część powiek – spojówka powiek (tunica conjunctiva palpebrarum), która przechodzi w skórę powiek
- zewnętrzną przednią część twardówki (u człowieka biała część oka), oddzielona od niej luźną tkanką łączną – spojówka gałki ocznej (tunica conjunctiva bulbi), która przechodzi w nabłonek przedni rogówki w okolicy jej rąbka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spojówkowy

przymiotnik od: spojówka

przymiotnik relacyjny

(1.1) anat. związany z spojówką, dotyczący spojówki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spojrzeć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. spoglądać)

(1.1) książk. zwrócić wzrok na coś lub na kogoś, zerknąć, rzucić okiem

czasownik zwrotny dokonany spojrzeć się (ndk. spoglądać się)

(2.1) pot. spojrzeć (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Spojrzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) skierowanie oczu na coś, chwila patrzenia w jakimś kierunku, na coś lub kogoś

(1.2) punkt widzenia, pogląd

#### Źródła:

Wiktionary

# Spojrzonko

zdrobnienie od: spojrzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spokemonizować

środowiskowo:
1. nadać cechy typowe dla pokemonów;
2. spokemonizować się - nabyć cechy typowe dla pokemonów

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoko

potocznie:
1. partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoczko, spox;
2. oceniany pozytywnie; fajny, dobry

wykrzyknik

(1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

partykuła

(2.1) pot. przyzwolenie lub aprobata; tak (potwierdzenie), w porządku, dobrze, zgoda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spokoić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) daw. uspokajać, uśmierzać, uciszać

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokój

1. stan równowagi psychicznej; zimna krew, opanowanie;
2. cisza, brak hałasów;
3. stan, w którym nie ma wojny; pokój, zgoda;
4. wewnętrzny błogostan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) równowaga psychiczna; brak gniewu, zdenerwowania

(1.2) stan pozbawiony kłótni, zatargów, konfliktów, sprzeczek

(1.3) cisza, brak hałasu, rumorów

Spokój – polski telewizyjny film obyczajowy z 1976 roku w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego, nakręcony według własnego scenariusza. Bohaterem filmu jest robotnik (Jerzy Stuhr), który po wyjściu z więzienia próbuje ustabilizować swoje życie. Za ukazanie strajku robotniczego, wobec którego główny bohater zachowuje obojętność, film otrzymał zakaz rozpowszechniania do 1980 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spokojnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kobieta spokojna, łagodna

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokojnie

przysłówek

(1.1) ze spokojem, w opanowany sposób, bez nadmiernych emocji

(1.2) bez wydarzeń, które mogłyby zakłócić spokój

(1.3) monotonnie, jednostajnie

(1.4) bez problemu, z łatwością, na pewno

wykrzyknik

(2.1) nawoływanie do spokoju

Spokojnie – trzeci album Kultu, wydany w 1988. Na płycie znalazły się przeboje radiowe „Do Ani” i „Arahja”. Na reedycji CD dodano utwór „Czarne słońca” – nagraną przez zespół piosenkę do filmu o tym samym tytule, do której powstał również teledysk z fragmentami filmu. Album jest uznawany za jedno z największych dokonań zespołu. Okładkę zaprojektował Jacek Pałucha. "Spokojnie" jest pierwszą polską płytą kompaktową z muzyką, wydaną w Polsce (Polton, CDPL-001).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spokojniej

stopień wyższy od przysłówka: spokojnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spokojniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spokojny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spokojnik

dawniej: osoba lubiąca spokój, żyjąca w spokoju

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. człowiek żyjący w spokoju, lubiący spokój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spokojniuchno

przysłówek

(1.1) bardzo spokojnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokojniuchny

przymiotnik

(1.1) bardzo spokojny

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokojniusieńki

przymiotnik

(1.1) bardzo spokojny

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokojniusieńko

przysłówek

(1.1) bardzo spokojnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokojniuteńki

zdrobnienie od: spokojny

przymiotnik

(1.1) bardzo spokojny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spokojniuteńko

→ spokojniuteńki

przysłówek

(1.1) bardzo spokojnie

Patrz:spokojniuteńki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spokojniutki

zdrobnienie od: spokojny

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: spokojny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spokojniutko

przysłówek sposobu

(1.1) bardzo spokojnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokojno

przysłówek

(1.1) daw. spokojnie

(1.2) daw. praw. nie doznając przerwy lub innych przeszkód w posiadaniu nieruchomości

przymiotnik

(2.1) gwara. kielecka spokojny

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokojność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. daw. poczucie bezpieczeństwa, brak obaw, lęków

(1.2) przest. opanowanie, równowaga wewnętrzna

(1.3) przest. życie bez wojny, pokojowe warunki życia

(1.4) przest. zacisze, ustronność, cisza, milczenie

Spokojność – dawny zaścianek. Tereny, na których leżał, znajdują się obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Bildziugi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spokojny

przymiotnik

(1.1) niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

(1.2) pełen ciszy, spokoju, nieburzliwy

(1.3) o morzu, wodzie: niezmącony

(1.4) umiarkowany, nierzucający się w oczy

(1.5) upływający w zgodzie, bez kłopotów

(1.6) przebiegający bez większych emocji

rzeczownik

(2.1) pot. człowiek niedoznający i niepokazujący silnych uczuć

#### Źródła:

Wiktionary

# Spokorniały

zacząć przyjmować coś z pokorą; znaczeniowy odpowiednik idiomu "położyć uszy po sobie"

#### Źródła:

SJP.pl

# Spokornieć

zacząć przyjmować coś z pokorą; znaczeniowy odpowiednik idiomu "położyć uszy po sobie"

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pokornieć)

(1.1) dokonany od|pokornieć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spokrewnienie

stosunek zachodzący między członkami jednej rodziny; posiadanie wspólnego przodka; koligacja, agnacja, pokrewieństwo, powinowactwo, pobratymstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Spokrewniony

przymiotnik

(1.1) mający wspólne pochodzenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spolegliwie

przysłówek

(1.1) w sposób wzbudzający zaufanie

(1.2) pot. z uległością, ze skłonnością do kompromisu

#### Źródła:

Wiktionary

# Spolegliwiej

stopień wyższy od przysłówka: spolegliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spolegliwość

→ spolegliwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest spolegliwe; cecha tego, kto jest spolegliwy i na kim można polegać;

(1.2) pot. cecha kogoś, kto łatwo ustępuje i podporządkowuje się innym

Spolegliwość – pewność, możliwość polegania na kimś. Ktoś spolegliwy jest osobą, na której można polegać, na kim można się oprzeć. To ktoś troskliwy, opiekuńczy, godny zaufania. Potocznie słowo to jest używane przede wszystkim w sensie uległości lub podporządkowywania się innym, i to drugie znaczenie również ma aprobatę normatywną (na poziomie normy użytkowej).

Patrz:spolegliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spolegliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: spolegliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spolegliwy

1. taki, na którym można polegać; pewny;
2. potocznie: taki, który łatwo ustępuje i podporządkowuje się innym

przymiotnik

(1.1) godny zaufania; taki, na którym można polegać

(1.2) pot. skłonny do kompromisu, uległy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spoletański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Spoleto, dotyczący Spoleto

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoleto

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia;

Spoleto (łac. Spoletium) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Umbria, w prowincji Perugia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spolia

1. w starożytnym Rzymie: zdobycze wojenne, łupy
2. w średniowieczu - spadek po duchownym
3. dawniej: nazwa zdobyczy wojennych, zawieszanych w kościele

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoliczkować

uderzyć w twarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spolitechnizować

stechnicyzować; rzadko:
1. poszerzyć w społeczeństwie znajomość zagadnień, osiągnięć i zastosowań współczesnej techniki;
2. uwzględnić w programach szkolnych przedmioty techniczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Spolityzować

nadać czemuś charakter polityczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spolium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. starszy element architektoniczny, np. kolumna, kamienny detal, wykorzystany w nowym budynku;

(1.2) bibliot. fragment starszej księgi wykorzystanej na nowo jako materiał

Spolium (l.mn. spolia, z łac., łup, zdobycz) – ponowne wykorzystanie starszego elementu architektonicznego (kolumny, kamiennego detalu itp.) w nowym budynku. Bardzo powszechne było stosowanie antycznych kolumn we wczesnochrześcijańskich bazylikach. Przykłady spoliów:

- kolumny w kaplicy pałacowej Karola Wielkiego w Akwizgranie pochodzące z Rawenny.
- kolumny (użyte jako części służek) w gotyckiej katedrze w Magdeburgu, pochodzące z Włoch
- kolumny z czerwonego porfiru użyte przy budowie Hagia Sofia, pochodzące z gimnazjonu portowego w Efezie oraz z miejscowości Baalbek

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spólnie

→ spólny

Patrz:spólny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spólnik

przestarzałe: wspólnik

- Spólnik – miejscowość w województwie wielkopolskim
- Spólnik – potok, dopływ Jasienianki
- Spólnik – przysiółek wsi w województwie wielkopolskim
- Spólnik – uroczysko w gminie Ruda Malenicka w województwie świętokrzyskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spólność

dawniej: wspólność

#### Źródła:

SJP.pl

# Spólny

przestarzale: wspólny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. wspólny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spolonizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. polonizować)

(1.1) kult. narzucić polskość, przymusić kogoś do zostania Polakiem, zmienić coś na polskie

czasownik zwrotny dokonany spolonizować się (ndk. polonizować się)

(2.1) stać się Polakiem, nabrać cech polskich

#### Źródła:

Wiktionary

# Spolonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczynienie polskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Spolszczać

1. nadawać czemuś cechy polskie;
2. narzucać komuś kulturę polską;
3. przekładać na język polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Spolszczały

1. nadawać czemuś cechy polskie;
2. narzucać komuś kulturę polską;
3. przekładać na język polski

#### Źródła:

SJP.pl

# Spolszczenie

przekład na język polski

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spolszczeć.

(1.2) odczasownikowy od|spolszczyć.

(1.3) to, co zostało spolszczone, przekład na język polski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spolszczyć

1. nadać czemuś cechy polskie;
2. narzucić komuś kulturę polską;
3. przełożyć na język polski

czasownik dokonany

(1.1) nadać czemuś cechy polskie

(1.2) narzucić komuś polską kulturę

(1.3) przełożyć tekst na język polski

(1.4) nadać wyrazowi polskie brzmienie

czasownik zwrotny dokonany spolszczyć się

(2.1) nabrać polskich cech

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spomiędzy

przyimek

(1.1) …który informuje, że z miejsca położonego między jakimiś obiektami wysunęła się, wyjrzała lub wyszła rzecz lub osoba, o której mowa

(1.2) …który informuje, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy pewnej wyróżnionej części zbioru

#### Źródła:

Wiktionary

# Spomodz

czasownik

(1.1) daw. wspomóc

#### Źródła:

Wiktionary

# Spompować

potocznie:
1. napompować, powiększyć, np. mięśnie;
2. spompować się - oddać mocz w sposób niekontrolowany; posiusiać się, zmoczyć się, zsikać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spompowywać

potocznie: pompować, powiększać (np. mięśnie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spona

dawniej:
1. klamra, spinka, zapięcie;
2. ostry pazur drapieżnego ptaka; szpon

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. szpon

- Spona (film)
- Spona – element koła garncarskiego – jeden z drążków łączących na stałe tarczę roboczą z tarczą pędną koła garncarskiego. Spony całkowicie zanikły w XIX wieku, a słowo wyszło z użycia.
- Spona iglicowa – zamek do awaryjnego zablokowania zwrotnicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sponad

przyimek określający miejsca znajdujące się nad czymś albo nad kimś; znad

#### Źródła:

SJP.pl

# Spondej

stopa wierszowa o dwóch sylabach długich

Spondej (łac. spondeus, stgr. σπονδεῖος) – stopa metryczna złożona z dwóch sylab długich (w wierszach iloczasowych) lub akcentowanych (w wierszach akcentuacyjnych). Nazwa pochodzi od wyrazu stgr. σπονδή (oznaczającego libację), mającego ten właśnie układ sylab; ponadto śpiewane podczas libacji pieśni składały się właśnie ze spondejów, przez co miały powolny i uroczysty charakter.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spondyliatra

specjalista od chorób kręgosłupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Spondyloza

zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spongina

substancja organiczna tworząca razem z krzemionką szkielet gąbki zwyczajnej

Spongina – białko budujące szkielet niektórych gąbek. Szkielety tych organizmów po oczyszczeniu były stosowane jako gąbki do kąpieli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sponginowy

przymiotnik od: spongina

#### Źródła:

SJP.pl

# Spongioblast

komórka, z której tworzą się komórki glejowe układu nerwowego w trakcie rozwoju płodowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Spongiolit

osadowa skała pochodzenia organicznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spongioza

1. szczególny rodzaj korozji żeliwa szarego występujący w urządzeniach chłodzonych wodą, najczęściej przy braku tlenu i przy dużych stężeniach wodoru;
2. gąbczastość istoty szarej, zmiana morfologiczna występująca w chorobach zwyrodnieniowych mózgu

#### Źródła:

SJP.pl

# Spongocel

Spongocel, jama paragastralna – wewnętrzna jama gąbek, zwana paragastralną dla odróżnienia od jamy prajelita tkankowców.

Spongocel łączy się ze środowiskiem zewnętrznym licznymi porami, którymi woda napływa do wewnątrz, oraz przez oskulum, którędy woda wypływa. W typie askon spongocel wysłany jest choanocytami. W typie sykon ograniczony jest do kanałów promienistych, a w typie leukon występuje tylko w komorach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spongostan

Opatrunek – struktura ochraniająca ranę lub skaleczenie przed środowiskiem zewnętrznym i zapobiegająca dalszemu zakażeniu. Opatrunek może nie tylko osłaniać ranę, ale również zawierać substancje lecznicze, które działają przeciwbakteryjnie lub przyspieszają gojenie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sponiewierać

1. potraktować kogoś lub coś pogardliwie, źle się z kimś lub czymś obejść; zgnębić, upokorzyć, znieważyć;
2. potocznie: spowodować zmęczenie; zmęczyć;
3. sponiewierać się -
a) naruszyć własną godność; poniżyć się;
b) potocznie: zmęczyć się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) książk. bardzo kogoś upokorzyć, znieważyć

(1.2) książk. sprawić, że ktoś lub coś jest w bardzo złym stanie, kondycji; zmaltretować, zniszczyć

czasownik zwrotny dokonany sponiewierać się

(2.1) pot. upić się do nieprzytomności, doprowadzić się pijaństwem do złego stanu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sponiewieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sponiewierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sponsor

1. osoba lub instytucja finansująca w całości lub w części jakieś przedsięwzięcie, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. osoba utrzymująca kochankę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

(1.2) pot. ktoś, kto funduje, stawia coś, najczęściej alkohol

(1.3) pot. o mężczyźnie, który ma utrzymankę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sponsorat

finansowanie przez postronną osobę lub instytucję jakiegoś przedsięwzięcia, zwykle kulturalnego lub sportowego; sponsoring

#### Źródła:

SJP.pl

# Sponsoring

finansowanie przez postronną osobę lub instytucję jakiegoś przedsięwzięcia, zwykle kulturalnego lub sportowego; sponsorat

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) bycie sponsorem

(1.2) finansowanie wydatków w zamian za usługi seksualne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sponsoringowy

przymiotnik od: sponsoring

#### Źródła:

SJP.pl

# Sponsorka

kobieta wręczająca pieniądze na cel charytatywny lub kobieta płacąca utrzymankowi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która finansuje jakieś przedsięwzięcie, wydarzenie kulturalne itp.

(1.2) pot. kobieta, która funduje, stawia coś

(1.3) slang. kobieta, na ogół starsza i zamożna, która wydaje pieniądze na znacznie młodszą osobę w celach romantycznych lub seksualnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sponsorować

1. finansować coś z własnych środków, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. potocznie:
a) pomagać komuś finansowo;
b) mieć utrzymankę lub utrzymanka

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. finansować jakieś przedsięwzięcie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sponsorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sponsorować.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sponsorowany

1. finansować coś z własnych środków, często w zamian za reklamowanie własnej działalności;
2. potocznie:
a) pomagać komuś finansowo;
b) mieć utrzymankę lub utrzymanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sponsorówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. posp. kobieta, która żyje ze sponsoringu, jest na utrzymaniu bogatego mężczyzny lub kilku mężczyzn w zamian za świadczone usługi seksualne, czasem też towarzyskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Sponsorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sponsorem, dotyczący sponsora, sponsorowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Sponsorstwo

zajęcie sponsora; sponsoring

#### Źródła:

SJP.pl

# Sponsowiały

przymiotnik

(1.1) dawna pisownia słowa: spąsowiały

#### Źródła:

Wiktionary

# Sponsowieć

czasownik nieprzechodni

(1.1) dawna pisownia słowa: spąsowieć

#### Źródła:

Wiktionary

# Sponsowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sponsowieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spontan

młodzieżowo:
1. impulsywna, natychmiastowa, niezaplanowana decyzja lub działanie;
2. stan beztroski, w którym podejmuje się odruchowe, niezaplanowane decyzje i działania; luz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. coś bez przygotowania (np. spotkanie)

Spontan – czwarty singel polskiego piosenkarza Michała Szczygła z jego debiutanckiego albumu studyjnego, zatytułowanego Tak jak chcę. Singel został wydany 28 sierpnia 2020.

Kompozycja znalazła się na 7. miejscu listy AirPlay – Top, najczęściej odtwarzanych utworów w polskich rozgłośniach radiowych. Nagranie otrzymało w Polsce status podwójnie platynowego singla, przekraczając liczbę 40 tysięcy sprzedanych kopii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spontanicznie

przysłówek

(1.1) w sposób spontaniczny, bez głębszego przemyślenia, odruchowo, emocjonalnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spontaniczniej

stopień wyższy od przysłówka: spontanicznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spontaniczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: spontaniczny; bardziej spontaniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spontaniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żywiołowe, odruchowe zachowanie, nieprzemyślane, nieprzygotowane, wymyślone na poczekaniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Spontaniczny

żywiołowy, samorzutny, odruchowy

przymiotnik

(1.1) działający odruchowo, bez innych wpływów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spoofing

[czytaj: spufing] metoda ataku na cudze zasoby teleinformatyczne polegająca na przechwytywaniu i podmianie pakietów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) telekom. inform. technika hakerska polegająca na podszywaniu się pod inny element systemu, innego użytkownika;

Spoofing (ang. spoof – naciąganie, podszywanie) – grupa ataków na systemy teleinformatyczne polegająca na podszywaniu się pod inny element tego samego systemu. Efekt ten osiągany jest poprzez umieszczanie w sieci preparowanych pakietów danych lub niepoprawne używanie protokołów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spoofingowy

[czytaj: spufingowy] polegający na podszywaniu się pod inne urządzenie lub innego użytkownika sieci teleinformatycznej w celu uzyskania korzyści majątkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spooling

[czytaj: spuling] w informatyce: przekładanie do bufora informacji o wykonywanych przez aplikację zadaniach; buforowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. zapis na dysku danych odebranych z urządzenia wejściowego i przechowywanie ich do czasu przyjęcia przez urządzenie wyjściowe;

Spooling (rozwijany jako sequential peripheral operation on-line) – tryb realizowania operacji wejścia-wyjścia w odniesieniu do urządzeń o dostępie wyłącznym. Cała zawartość strumienia jest buforowana zanim zostanie przesłana w miejsce docelowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spooneryzm

[czytaj: spuneryzm] spuneryzm, metagram;
1. mimowolne przestawienie głoski lub głosek w wyrazie, dające często efekt komiczny;
2. przestawienie takie dokonane świadomie i w ten sposób, aby wynikłe z niego formy były istniejącymi wyrazami

Spuneryzm (ang. spoonerism, od nazwiska Williama Archibalda Spoonera) – przejęzyczenie polegające na zamianie miejscami głosek w wyrazie lub początkowych głosek w grupie wyrazów. Wynikiem takiego przejęzyczenia mogą być sensowne zwroty, często zabawne lub nieprzyzwoite. Istotne jest podobieństwo w mowie, a nie w piśmie, stąd też przykłady takie, jak „stój, Halina”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spopielacieć

stać się popielatym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spopielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spopielać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spopielarnia

budynek przeznaczony do palenia ludzkich zwłok; krematorium

Krematorium (łac. cremo „palę”), także: spopielarnia – urządzenie, w którym przeprowadza się pośmiertne spalenie (kremację) zwłok przed pochówkiem. Kremacja odbywa się w temperaturze 900–1100 °C. Spalanie trwa ponad godzinę. Prócz popiołów wydziela się woda i dwutlenek węgla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spopielenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) forma pochówku, polegająca na spaleniu ciała do formy popiołu

#### Źródła:

Wiktionary

# Spopod

przyimek o znaczeniu podobnym do przyimka "spod", uwydatnia rozległość przedmiotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Spopowienie

nadanie czemuś popkulturowego charakteru

#### Źródła:

SJP.pl

# Spopularyzować

czasownik przechodni dokonany (ndk. popularyzować)

(1.1) dokonany od|popularyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spopularyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spopularyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spór

brak zgody w pewnej sprawie; też: kłótnia, awantura

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) różnica zdań, stanowisk, interesów

- Spór w prawie międzynarodowym
- Konflikt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spora

1. komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin niższych
2. stadium cyklu rozwojowego sporowców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. zarodnik

(1.2) biol. przetrwalnik

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. lp. ż. od: spory

- spora – zarodnik
- endospora – przetrwalnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sporady

archipelag na Morzu Egejskim

Sporady – nazwa odnosząca się do dwóch archipelagów wysp greckich na Morzu Egejskim, znanych pod nazwą Sporady Południowe i Sporady Północne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporadycznie

przysłówek

(1.1) w sposób sporadyczny, bardzo rzadko

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporadyczniej

stopień wyższy od przysłówka: sporadycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporadyczny

występujący rzadko, nieregularnie

przymiotnik

(1.1) pojawiający się lub występujący rzadko, od czasu do czasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sporangialny

→ sporangium

Patrz:sporangium

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporangium

organ niektórych roślin i grzybów, w którym wytwarzane są zarodniki służące do rozmnażania bezpłciowego; zarodnia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporawy

dosyć duży; spory

przymiotnik jakościowy

(1.1) dość spory; wystarczająco duży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sporcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od sport

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporek

jednoroczna roślina z rodziny goździkowatych

Sporek (Spergula L.) – rodzaj roślin jednorocznych z rodziny goździkowatych (Caryophyllaceae). Należy do niego 12 gatunków. Występują one w Europie, zachodniej i północnej Azji oraz w rejonie Himalajów, w północnej i równikowej Afryce, w południowej części Ameryki Południowej. Obszarem największego zróżnicowania jest rejon Morza Śródziemnego. Jako rośliny introdukowane sporki rosną na pozostałych obszarach obu kontynentów amerykańskich, w południowej Afryce, we wschodniej Azji. W Polsce rodzime są dwa gatunki – sporek pięciopręcikowy (S. pentandra) i wiosenny (S. morisonii) oraz jeden zadomowiony antropofit – sporek polny (S. arvensis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporeń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. przeciwnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Spornia

element podpierający dach

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporniak

nazwisko

3 miejscowości w Polsce:

- Sporniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Konopnica
- Sporniak – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Wojciechów
- Sporniak – część miasta Poniatowa w województwie lubelskim, w powiecie opolskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sporny; bardziej sporny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spornik

element nośny w formie belki, stosowany w konstrukcji balkonów, gzymsów itp.; wspornik

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporny

będący przedmiotem sporu

przymiotnik

(1.1) będący przedmiotem sporu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sporo

zaimek liczebny nieokreślony

(1.1) jako określenie rzeczownika: dość dużo, niemało

(1.2) jako określenie czasownika: dość dużo, niemało

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: spora

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporobójczy

niszczący spory (zarodniki)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporocysta

jedna z faz rozwojowych pasożytniczej przywry wnętrzniaka, wywołująca chorobę zwaną bilharcjozą lub schistosomatozą

- Sporocysta – stadium rozwojowe przywr wnętrzniaków
- Sporocysta – część sporulowanej oocysty w cyklu rozwojowym apikompleksów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporofil

liść paprotników, na którym tworzą się organy rozmnażania, w których powstają haploidalne zarodniki; liść zarodnionośny, liść zarodniowy

Sporofil (gr. spóros = nasienie + phýllon = liść), liść zarodnionośny – liść, na którym tworzą zarodnie z haploidalnymi zarodnikami u widłaków, skrzypów i niektórych paproci. Sporofile mogą występować pojedynczo lub zebrane w kłosy zarodnionośne.

Widłakowce
  Sporofile różnią się kształtem od liści asymilacyjnych. Zwykle w górnej części są ząbkowane, łuskowate, bezbarwne, zaostrzone na szczycie, o nasadzie szerokiej i trójkątnej. Na sporofilach znajduje się zazwyczaj jedna zarodnia, osadzona w pobliżu nasady, na brzusznej (doosiowej) stronie sporofilu. Widliczkowce mają sporofile - zróżnicowane na mikrosporofile i makrosporofile - rozmieszczone bardzo gęsto, skrętolegle, na osi kłosa zarodnionośnego. Zwykle w dolnej części kłosa skupione są makrosporofile, a w górnej – mikrosporofile, u niektórych gatunków widliczek oba typy sporofili tworzą oddzielne kłosy. Również sporofile lepidofitów, zebrane w szyszki zarodniowe, zróżnicowane były na makrosporofile położone w dolnej części szyszki i mikrosporofile leżące wyżej. Ustawione były prostopadle do osi szyszki, zwykle spiralnie, rzadziej okółkowo, gęsto, nachodząc na siebie dachówkowato. Pojedyncze zarodnie zlokalizowane były w dolnej części sporofili. Każdy sporofil miał języczek oraz pojedynczą wiązkę przewodzącą.

  U przedstawicieli rodzaju poryblin (z rzędu poryblinowców) wydłużone zarodnie osadzone są pojedynczo u nasady sporofilu, w zagłębieniu, osłonięte przez velum, czyli fałd z rozrośniętej tkanki liścia. U nasady sporofilu znajduje się języczek.

Psylotowe
  Mają sporofile zebrane w luźny nieregularny kłos zarodnionośny (rodzaje Psilotum i Tmesipteris). U nasady sporofili występują pojedyncze zarodnie z jednakowymi zarodnikami. Gatunki z rodzajów nasięźrzał oraz podejźrzon posiadają jeden liść, którego górna, sporofilowa część posiada liczne zarodnie.

Skrzypowe
  Sporofile (zwane tu też sporangioforami) mają postać tarczek na trzonkach, przytwierdzonych do osi kłosa zarodnionośnego okółkowo, nadlegle lub międzylegle. Pod tarczkami podczepionych jest 4 do 12 zarodni, w postaci woreczków z jednakowymi zarodnikami.

Paprocie
  Sporofile mogą być różnie wykształcone – bywają wyspecjalizowane jako organy służące wyłącznie do rozmnażania (np. pióropusznik strusi, podrzeń żebrowiec), u większości gatunków jednak są niezróżnicowane i pełnią również funkcje asymilacyjne (np. nerecznica samcza).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporofit

u roślin z przemianą pokoleń pokolenie rozmnażające się przez zarodniki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów;

Sporofit – diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów. W stadium sporofitu zachodzi proces mejozy, w wyniku której powstają zarodniki.

U roślin naczyniowych sporofit jest znacznie większy niż gametofit, jest też stadium zdolnym do samodzielnego istnienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sporogeneza

Zarodnikowanie (sporogeneza) – proces wytwarzania zarodników przez organizmy żywe. Występuje u protistów, roślin i grzybów. Wyróżnia się dwa rodzaje sporogenezy:

- bezpłciowe wytwarzanie zarodników przez podział mitotyczny. Tak powstałe zarodniki to mitospory;
- płciowe wytwarzanie zarodników przez mejozę. Tak powstałe zarodniki to mejospory.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sporogon

Sporofit – diploidalne stadium w przemianie pokoleń roślin i glonów. W stadium sporofitu zachodzi proces mejozy, w wyniku której powstają zarodniki.

U roślin naczyniowych sporofit jest znacznie większy niż gametofit, jest też stadium zdolnym do samodzielnego istnienia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sporokarp

twór złożony z kilku zarodni otoczonych osłonką, występujący u paproci wodnych; sporokarpium, nibyowoc

Sporokarp, sporokarpium – wyspecjalizowana struktura występująca u niektórych paproci, związana z wytwarzaniem i uwalnianiem zarodników. Sporokarpia są wytwarzane przez trzy rodziny wodnych paproci różnozarodnikowych z rzędu Salviniales. W przypadku rodziny Azollaceae i Salviniaceae sporokarp jest rodzajem zmodyfikowanej zarodni. Bardziej złożoną formę struktura ta przybiera u przedstawicieli Marsileaceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporokarpium

twór złożony z kilku zarodni otoczonych osłonką, występujący u paproci wodnych; sporokarp, nibyowoc

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporomorfa

(zwykle w liczbie mnogiej) w botanice: zarodnik lub pyłek odłączony od rośliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporotrychoza

grzybica podskórna lub głęboka wywołana przez grzyb Sporotrix schenckii

Sporotrychoza – choroba wywołana przez grzyba Sporothrix schenckii. Najczęściej zajmuje skórę, choć może również zajmować stawy, kości, płuca i mózg. Sporotrychoza jest chorobą przewlekłą. Postępuje wolno, pierwsze objawy mogą wystąpić od 1 do 12 tygodni po zarażeniu. Chorobą tą można zarazić się przez ukłucie kolcem róży.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporowacieć

stać się porowatym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporowce

typ pasożytniczych pierwotniaków; zarodnikowce

Apikompleksy (Apicomplexa, sporowce, Sporozoa) – organizmy wyłącznie pasożytnicze, wyróżniające się obecnością tzw. kompleksu apikalnego ułatwiającego im wnikanie do komórek żywiciela. Obecnie zaliczane są do supergrupy Chromalveolata, razem z żółto-brunatnymi glonami i grzybopodobnymi lęgniowcami oraz orzęskami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporowiec

przedstawiciel typu pasożytniczych pierwotniaków; zarodnikowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporozoit

stadium rozwojowe pierwotniaków pasożytniczych z grupy sporowców właściwych

Sporozoit (z gr. sporo- + zóon „zwierzę” + eídos „postać”) – zarodnik formujący się poprzez zapłodnienie. Może nim być każdy sierpokształtny jądrowy zarodek, uformowany przez podział protoplazmy zarodnika organizmu apikompleksowego. W malarii sporozoity są formami zarodźców, które są wyzwolone od oocytów komarów. Sporozoity gromadzą się w śliniankach komarów – zostają przeniesione do organizmu człowieka, kiedy te żywią się krwią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sport

zorganizowana aktywność fizyczna

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. forma aktywności fizycznej i umysłowej, podejmowanej dla przyjemności lub współzawodnictwa;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) papieros marki „Sport”, później „Popularne”

Sport – wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sport.

skrót od: sportowy, sportowo (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sportage

[czytaj: sportydż] samochód typu Kia Sportage

#### Źródła:

SJP.pl

# Sportka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. wózek spacerowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Sportoholiczka

kobieta uzależniona od uprawiania sportu

#### Źródła:

SJP.pl

# Sportoholik

osoba uzależniona od uprawiania sportu

#### Źródła:

SJP.pl

# Sportoholizm

bardzo częste uprawianie sportu, traktowane jako objaw choroby

#### Źródła:

SJP.pl

# Sportowczyni

kobieta uprawiająca sport; sportsmenka, sportsmanka, sportswoman

#### Źródła:

SJP.pl

# Sportowiec

osoba uprawiająca jakiś sport; sportsmen

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba (kobieta lub mężczyzna), która zawodowo lub amatorsko uprawia jakiś sport

Sportowiec – osoba uprawiająca pewną dziedzinę sportową. Sportowcem jest zarówno osoba uprawiająca sport zawodowo, jak i amatorsko, a jej trening opiera się zazwyczaj na odpowiednio przygotowanym planie treningowym. Sport ten może wymagać wysiłku fizycznego i zręczności (np. piłka nożna), ale również może ograniczać się do zaangażowania umysłu (szachy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sportówka

potocznie:
1. kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmenka, sportswoman;
2. samochód sportowy;
3. szkoła sportowa;
4. szkolna klasa sportowa;
5. ubranie sportowe;
6. rodzaj wózka dziecięcego;
7. sportowy zegarek na rękę; smartwatch;
8. sportowa gra wideo;
9. anime o sporcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sportowo

przysłówek

(1.1) w stylu sportowym

(1.2) sport. fair play

#### Źródła:

Wiktionary

# Sportowy

dotyczący sportu lub sportowców

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący sportu, związany ze sportem

przymiotnik jakościowy

(2.1) przestrzegający fair play

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sportretować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|portretować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sportretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sportretować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sportsman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. mężczyzna uprawiający sport

#### Źródła:

Wiktionary

# Sportsmanka

[czytaj: sportsmenka] kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmenka, sportswoman

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. kobieta trenująca sport

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sportsmen

osoba uprawiająca jakiś sport; sportowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. zawodnik sportowy, sportowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sportsmenka

kobieta uprawiająca sport; sportowczyni, sportsmanka, sportswoman

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. zawodniczka sportowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sportsmeński

→ sportsmen

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany ze sportsmenem, dotyczący sportsmena

Patrz:sportsmen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sportsmeńsko

przysłówek

(1.1) po sportsmeńsku, jak sportsmen lub sportsmenka

#### Źródła:

Wiktionary

# Sportswashing

[czytaj: sportsłoszing] wykorzystanie sportu do poprawy wizerunku, np. przez kraje łamiące prawa człowieka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sportswoman

[czytaj: sportsłomen] kobieta uprawiająca sport; sportsmenka, sportowczyni, sportsmanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporty

zorganizowana aktywność fizyczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporulacja

proces wytwarzania zarodników u grzybów; zarodnikowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spory

dosyć duży, pokaźny

przymiotnik

(1.1) całkiem duży, pokaźny; dość istotny

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: spór

(2.2) D. lp.; M., B. i W. lm. od: spora

- spora – zarodnik
- endospora – przetrwalnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sporysz

organ przetrwalnikowy buławinki czerwonej, grzyba z klasy workowców pasożytującego na życie i niektórych dziko rosnących trawach

Sporysz – przetrwalnik pasożytniczego grzyba buławinki czerwonej (Claviceps purpurea) z rodziny Clavicipitaceae. Grzyb ten atakuje około 400 gatunków roślin z rodziny wiechlinowatych (Poaceae) wywołując chorobę zwaną sporyszem zbóż i traw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sporysznik

wyciąg ze sporyszu stosowany w lecznictwie; ergotyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporyszowy

przymiotnik od: sporysz

#### Źródła:

SJP.pl

# Sporządca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. zob. sporządziciel.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporządzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sporządzić)

(1.1) zob. sporządzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporządzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sporządzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sporządzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporządzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. sporządzać)

(1.1) książk. wykonać, przygotować coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporządziciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ten, co sporządza

#### Źródła:

Wiktionary

# Sporzej

stopień wyższy od dawnego przysłówka: sporo (ochoczo, szybko, bez ociągania)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sposób

1. metoda postępowania lub osiągnięcia celu;
2. trik, zręczne posunięcie pozwalające osiągnąć coś mimo niesprzyjających okoliczności lub czyjegoś oporu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metoda, algorytm zrobienia czegoś, rozwiązania jakiegoś problemu

(1.2) styl, rodzaj zachowania, wyglądu itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sposobem

1. metoda postępowania lub osiągnięcia celu;
2. trik, zręczne posunięcie pozwalające osiągnąć coś mimo niesprzyjających okoliczności lub czyjegoś oporu

#### Źródła:

SJP.pl

# Sposobić

1. urządzać, przygotowywać;
2. uczyć, przysposabiać kogoś do czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przest. urządzać, przygotowywać coś

(1.2) przest. uczyć, kształcić kogoś do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany sposobić się (dk. brak)

(2.1) przest. czynić samego siebie czymś lub jakimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sposobienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sposobić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sposobik

zdrobnienie od: sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Sposobniej

stopień wyższy od przysłówka: sposobnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sposobniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sposobny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sposobność

1. możliwość zrobienia czegoś, sprzyjająca okoliczność; okazja;
2. przestarzałe: talent do czegoś; umiejętność, skłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprzyjające warunki ku czemuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sposobny

odpowiedni, stosowny, dostosowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Sposobowy

przymiotnik od: sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Sposoczać

czasownik niedokonany

(1.1) daw. ndk. od: sposoczyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Sposoczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sposoczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spośród

przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

przyimek

(1.1) przyimek komunikujący, że to, o czym mowa w zdaniu, dotyczy wyróżnionej części jakiegoś zbioru

(1.2) przyimek informujący o ruchu z miejsca pomiędzy jakimiś obiektami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spośrodka

tyle co: z samego środka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spostponować

zlekceważyć kogoś, potraktować z pogardą, z wyższością

#### Źródła:

SJP.pl

# Spostponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spostponować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spostrzec

1. patrząc, uświadomić sobie coś;
2. zdać sobie z czegoś sprawę

czasownik przechodni dokonany (ndk. spostrzegać)

(1.1) dokonany od|spostrzegać. (zauważać)

(1.2) dokonany od|spostrzegać. (uświadamiać sobie)

czasownik zwrotny dokonany spostrzec się (ndk. spostrzegać się)

(2.1) dokonany od|spostrzegać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spostrzegać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spostrzec)

(1.1) patrząc, zwracać uwagę na coś lub kogoś

(1.2) zdawać sobie sprawę

czasownik zwrotny niedokonany spostrzegać się (dk. spostrzec się)

(2.1) zdawać sobie sprawę

#### Źródła:

Wiktionary

# Spostrzegawczy

przymiotnik

(1.1) szybko i łatwo zauważający szczegóły

#### Źródła:

Wiktionary

# Spostrzeżenie

wynik rozumowania, obserwacja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obserwacja, uwaga na dany temat

(1.2) zauważenie, zaobserwowanie, uświadomienie sobie przedmiotu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spostrzeżeniowy

→ spostrzeżenie

Patrz:spostrzeżenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spot

krótka reklama nadawana w telewizji lub radiu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótki film reklamowy lub reklama w radiu

- spot – w ekonomii, realizowana natychmiastowo umowa kupna-sprzedaży
- spot – metoda pomiaru światła
- spot – typ oświetlenia
- Spot – właśc. Glen Lockett, amerykański producent muzyczny
- spot reklamowy (ujednoznacznienie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spotęgować

1. uczynić coś mocniejszym, silniejszym; wzmocnić, wzmóc;
2. spotęgować się - nabrać siły, intensywności; wzmocnić się, wzmóc się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotęgowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotęgować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoterski

związany z hobby polegającym na obserwowaniu i fotografowaniu obiektów związanych z komunikacją; spotterski

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotify

[czytaj: spotifaj] serwis i aplikacja do muzyki

Spotify – szwedzki serwis strumieniowy oferujący dostęp do muzyki oraz podcastów na licencji freemium.

Serwis oferuje cyfrowe objęte prawami autorskimi nagrania muzyczne i podcasty, w tym ponad 82 milionów utworów, pochodzących od wytwórni płytowych i firm medialnych. Jest to usługa freemium, która podstawowe funkcje oferuje bezpłatnie, lecz z reklamami i ograniczonymi opcjami personalizacji. Dodatkowe funkcje, takie jak słuchanie offline i słuchanie bez reklam, są oferowane za pośrednictwem płatnych subskrypcji. Użytkownicy mogą wyszukiwać muzykę na podstawie wykonawcy, albumu lub gatunku, a także tworzyć, edytować i udostępniać listy odtwarzania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spoting

spotting;
1. hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów;
2. koncentrowanie wzroku w jednym punkcie w czasie wykonywania obrotu w tańcu w celu utrzymania równowagi

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotkać

1. natknąć się na kogoś lub coś, zobaczyć się z kimś;
2. poznać kogoś;
3. znaleźć coś gdzieś;
4. zdarzyć się, stać się czyimś udziałem

czasownik przechodni dokonany (ndk. spotykać)

(1.1) natknąć się na kogoś

(1.2) poznać kogoś

czasownik zwrotny dokonany spotkać się (ndk. spotykać się)

(2.1) pójść gdzieś, gdzie ktoś też będzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spotkanie

1. natknąć się na kogoś lub coś, zobaczyć się z kimś;
2. poznać kogoś;
3. znaleźć coś gdzieś;
4. zdarzyć się, stać się czyimś udziałem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) umówione lub przypadkowe zobaczenie kogoś, zetknięcie się z kimś (z czymś)

(1.2) rozgrywka sportowa

(1.3) natknięcie się na kogoś, zobaczenie go

(1.4) poznanie kogoś

- Spotkanie − osada w zachodniopomorskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spotkaniowy

→ spotkanie

Patrz:spotkanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotkanioza

potocznie: zbyt częste i uciążliwe organizowanie spotkań

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotkanko

zdrobniale: spotkanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotlight

[czytaj: spotlajt]
1. bardzo wąski strumień światła kierowany na kogoś lub na coś, często stosowany w teatrach;
2. reflektor rzucający taki strumień światła

- Spotlight – funkcja w oprogramowaniu Apple
- Spotlight – amerykański dramat z 2015 roku
- The Spotlight – amerykański tygodnik, wydawany w latach 1975–2001
- Spotlight – przygotowana w 1955 r. przez Komitet Wolna Europa operacja demaskatorska z broszurą Józefa Światły „Za kulisami bezpieki i partii” kolportowaną przy pomocy balonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spotowy

→ spot

Patrz:spot

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotter

[czytaj: spoter] hobbysta zajmujący się obserwowaniem i fotografowaniem pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotterka

→ spotter [czytaj: spoterka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotters

[czytaj: spoters] specjalnie wyszkolony funkcjonariusz będący mediatorem i łącznikiem pomiędzy klubami, kibicami, ochroną i policją, rozwiązujący stadionowe problemy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotterski

[czytaj: spoterski] związany z hobby polegającym na obserwowaniu i fotografowaniu obiektów związanych z komunikacją; spoterski

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotting

[czytaj: spoting] spoting;
1. hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu pojazdów komunikacyjnych, np. autobusów, pociągów;
2. koncentrowanie wzroku w jednym punkcie w czasie wykonywania obrotu w tańcu w celu utrzymania równowagi

Spotting – hobby polegające na fotografowaniu lub obserwowaniu obiektów związanych z komunikacją. Osoba uprawiające to hobby nazywana jest spotterem (ang. spotter).

Ze względu na obiekt zainteresowania wyróżnia się:

- car spotting – obserwowanie i fotografowanie samochodów,
- planespotting – obserwowanie samolotów i lotnisk,
- trainspotting – obserwowanie oraz zapisywanie czasów przyjazdów i numerów pociągów,
- bus spotting – obserwowanie autobusów jednej korporacji,
- tubespotting – obserwowanie kolejek metra wjeżdżających i opuszczających stacje,
- spotting 112 – obserwowanie i fotografowanie pojazdów ratunkowych,
- RNAV spotting – obserwowanie i fotografowanie samolotów na wysokości przelotowej,
- shipspotting – fotografowanie jednostek pływających.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spotwarzać

rzucać na kogoś fałszywe oskarżenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotwarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotwarzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spotwarzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotwarzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spotwarzyć

rzucić na kogoś potwarz; zniesławić, oczernić, obmówić

czasownik

(1.1) zniesławić, obrazić, oczernić kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spotwornianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotworniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spotworzyć

1. uczynić przerażającym, potwornym;
2. żartobliwie: stworzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spotykać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spotkać)

(1.1) napotykać kogoś, widywać

czasownik zwrotny niedokonany spotykać się (dk. spotkać się)

(2.1) chodzić na spotkania z kimś

(2.2) mieć na swojej drodze, mieć do czynienia z kimś lub czymś

(2.3) być parą w nieformalnym związku

#### Źródła:

Wiktionary

# Spotykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spotykać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spotykanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. reg. czółenko na niewielkim obcasie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoufalać

przechodzić z kimś w bardzo bliskie stosunki

czasownik przechodni niedokonany (dk. spoufalić)

(1.1) niedokonany od|spoufalić.

czasownik zwrotny niedokonany spoufalać się (dk. spoufalić się)

(2.1) niedokonany od|spoufalić się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spoufalić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spoufalać)

(1.1) uczynić kogoś poufałym, ośmielić kogoś do poufałości względem siebie

czasownik zwrotny dokonany spoufalić się (ndk. spoufalać się)

(2.1) stać się poufałym względem kogoś, wejść z kimś w komitywę

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoufalony

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który wszedł z kimś w bardzo bliskie relacje, stosunki

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy od: spoufalić

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowalniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spowolnić)

(1.1) zmniejszać tempo; czynić wolniejszym

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowalnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowalniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoważniały

1. stać się nagle poważnym; spochmurnieć;
2. zmężnieć; dorosnąć emocjonalnie wyzbywając się niedojrzałych cech

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoważnieć

1. stać się nagle poważnym; spochmurnieć;
2. zmężnieć; dorosnąć emocjonalnie wyzbywając się niedojrzałych cech

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowiadać

1. powszechnie lub indywidualnie wyznawać grzechy;
2. o księdzu: słuchać spowiedzi;
3. zwierzać się komuś ze spraw osobistych

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyspowiadać)

(1.1) rel. o duchownym: wysłuchiwać wyznania penitenta w sakramencie spowiedzi

(1.2) pot. wypytywać szczegółowo

czasownik zwrotny niedokonany spowiadać się (dk. wyspowiadać się)

(2.1) rel. wyznawać grzechy w spowiedzi

(2.2) przen. opowiadać o osobistych sprawach wybranej osobie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spowiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. wysłuchiwanie spowiedzi

(1.2) rel. wyznawanie grzechów w spowiedzi

(1.3) przen. wyjawianie rzeczy wcześniej trzymanych w tajemnicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowić

dokładnie coś okryć; owinąć, otoczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowiednia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) śrpol. konfesjonał

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowiednica

dawniej: konfesjonał; słuchalnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. rel. konfesjonał

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spowiedniczka

dawniej: osoba zaufana, której ktoś się zwierza ze swoich spraw osobistych i tajemnic; powiernica

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowiedniczy

→ spowiednik

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze spowiednikiem lub spowiedzią, dotyczący spowiednika lub spowiedzi

Patrz:spowiednik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spowiednik

ksiądz wysłuchujący spowiedzi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. duchowny wysłuchujący spowiedzi;

(1.2) osoba, której ktoś się zwierza

Spowiednik – w Kościele katolickim kapłan (biskup lub prezbiter), który ma prawo spowiadania, a więc udzielania sakramentu pokuty. Musi więc posiadać ważnie przyjęte święcenia (nie wystarczą święcenia diakonatu), a nadto być upoważnionym do sprawowania tego sakramentu. W pewnych sytuacjach może być tego prawa pozbawiony przez kompetentną władzę kościelną, a wtedy nie może w sposób ważny spowiadać (z wyjątkiem niebezpieczeństwa śmierci).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spowiedź

1. powszechne lub indywidualne wyznanie grzechów;
2. zwierzanie się komuś ze spraw osobistych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. wyznanie grzechów przed kapłanem w celu otrzymania ich odpuszczenia

(1.2) przen. szczere wyznanie, ujawnienie komuś osobistych tajemnic

- Spowiedź: Sakrament pokuty i pojednania – jeden z sakramentów w katolicyzmie, prawosławiu i anglikanizmie
- Spowiedź (rozprawa Adrienne von Speyr) – rozprawa Adrienne von Speyr z 1960
- Spowiedź (rozprawa Lwa Tołstoja) – rozprawa Lwa Tołstoja z lat 1879-1880
- Spowiedź (singel) – trzeci singel z płyty Antepenultimate Kasi Kowalskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spowijać

otaczać ze wszystkich stron

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowijać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowinąć

spowić;
1. otoczyć ze wszystkich stron;
2. dokładnie owinąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowinowacać

książkowo: łączyć w związki rodzinne (powinowactwo) poprzez małżeństwo; koligacić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowinowacić

książkowo: połączyć w związki rodzinne (powinowactwo) poprzez małżeństwo; skoligacić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowiydnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. konfesjonał

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowiydź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. spowiedź

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowodować

czasownik przechodni dokonany (ndk. powodować)

(1.1) dokonany od|powodować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowodowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowodować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowolnić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|spowalniać.

(1.2) sprawić, że coś przebiegło w wolniejszym tempie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowolnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowolnić.

medycyna

- Spowolnienie psychoruchowe
- Spowolnienie ruchowe

astrofizyka

- Parametr spowolnienia

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spowolniony

przymiotnik

(1.1) wolniejszy niż zazwyczaj lub niż przyjęte normy

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od spowolnić

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowszechniały

stać się powszechnym; spowszednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowszechnieć

stać się powszechnym; spowszednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowszednianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spowszedniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spowszedniały

taki, który spowszedniał, stracił atrakcyjność i urok nowości; banalny, pospolity, oklepany

#### Źródła:

SJP.pl

# Spowszednieć

stać się powszednim, codziennym, stracić urok nowości; spospolicieć, znudzić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spox

potocznie: partykuła wyrażająca pozwolenie na coś lub aprobatę; nie ma sprawy, w porządku, okej, spoko, spoczko

wykrzyknik

(1.1) pot. spokojnie, zachowaj spokój, nie denerwuj się

(1.2) pot. w porządku, spokojnie, nie przejmuj się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spoż.

skrót od: spożywczy (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spoza

zza; wskazuje miejsce, z którego coś się ukazuje

przyimek

(1.1) nie z…; nie należący do…

(1.2) zza… (informuje że obiekt przestał być przesłaniany)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spozierać

patrzeć od czasu do czasu; spoglądać

czasownik

(1.1) książk. daw. spoglądać, patrzeć od czasu do czasu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spozieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spozierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spoziomować

uczynić poziomym, sprowadzić do poziomu, wyznaczyć poziom czegoś; wypoziomować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spóźnialska

żartobliwe: kobieta, dziewczyna spóźniająca się często

#### Źródła:

SJP.pl

# Spóźnialski

żartobliwe: mężczyzna, chłopak spóźniający się często

#### Źródła:

SJP.pl

# Spóźnialstwo

częste spóźnianie się

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. częste spóźnianie się; notoryczne robienie czegoś (zwłaszcza przybywanie) po ustalonym terminie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spóźnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spóźniać.

(1.2) wskazywanie czasu opóźnionego w stosunku do rzeczywistego

#### Źródła:

Wiktionary

# Spóźnić

spóźnić się - przybyć za późno, przybyć w późniejszym terminie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spóźnienie

spóźnić się - przybyć za późno, przybyć w późniejszym terminie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przybycie po ustalonym czasie

(1.2) brak wykonania czegoś w porę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spóźniony

przymiotnik

(1.1) mający opóźnienie, przybywający po wyznaczonym terminie

(1.2) mający miejsce, przybywający, udzielany za późno

#### Źródła:

Wiktionary

# Spożyć

wprowadzić pokarm przez jamę ustną do żołądka; zjeść

czasownik przechodni dokonany (ndk. spożywać)

(1.1) książk. zob. spożywać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spożycie

wprowadzić pokarm przez jamę ustną do żołądka; zjeść

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spożyć.; zużycie czegoś, konsumpcja

Konsumpcja – zużywanie posiadanych dóbr w celu bezpośredniego zaspokojenia ludzkich potrzeb. Wynika ona z użyteczności konsumowanego produktu lub usługi, które mogą mieć też dla konsumenta charakter subiektywny i komplementarny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spozycjonować

środowiskowo: poprawić pozycję strony internetowej w wynikach wyszukiwania; wypozycjonować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spożyczać

dawniej: pożyczając, gromadzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spożytkować

zużyć coś, wykorzystać pożytecznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spożywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spożyć)

(1.1) książk. jeść albo pić coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Spożywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jedzenie albo picie czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Spożywca

1. osoba jedząca lub pijąca coś;
2. przestarzale: nabywca towarów, konsument

#### Źródła:

SJP.pl

# Spożywczak

potocznie: sklep spożywczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spożywczy

potocznie: sklep z artykułami spożywczymi; sklep spożywczy

przymiotnik

(1.1) przydatny do spożywania, jedzenia, konsumpcji w płynie, lub jako pokarm stały

(1.2) związany z żywnością lub spożyciem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) sklep z artykułami spożywczymi (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spożywka

potocznie: artykuły spożywcze

#### Źródła:

SJP.pl

# Spół-

temat słowotwórczy

(1.1) przest. zob. współ-.

#### Źródła:

Wiktionary

# Społ.

skrót od: społeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spóła

zgrubienie od: spółka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: spółka

(1.2) kulin. tradycyjna wiejska potrawa z gotowanej na gęsto fasoli z pęczakiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spółbliźni

dawniej: bliźni w stosunku do innego bliźniego; współbliźni

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółcześnie

→ spółczesny

Patrz:spółczesny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółczesny

dawniej: współczesny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółczynnik

dawniej: współczynnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółdziałać

czasownik niedokonany

(1.1) współuczestniczyć, współpracować

#### Źródła:

Wiktionary

# Spółdzielca

członek spółdzielni

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółdzielczość

1. zakładanie spółdzielni, działalność spółdzielni;
2. ruch społeczno-gospodarczy organizujący stowarzyszenia prowadzące własne przedsiębiorstwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. zakładanie spółdzielni, działalność spółdzielni, zrzeszenie się na podstawie przepisów prawa spółdzielczego

(1.2) hist. ruch społeczno-gospodarczy powstały w połowie XIX w., którego istotą było zrzeszanie się w celu wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej;

Spółdzielczość – forma ruchu społeczno-gospodarczego i metoda gospodarowania, obejmująca instytucje spółdzielcze oraz ich oddziaływanie na społeczeństwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spółdzielczy

→ spółdzielnia;
1. należący do spółdzielni, np. spółdzielczy blok;
2. oparty na prawach spółdzielni, np. spółdzielczy bank;
3. regulujący zasady działania spółdzielni, np. prawo spółdzielcze

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do spółdzielczości, związany ze spółdzielczością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spółdzielczyni

kobieta będąca członkiem spółdzielni

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółdzielnia

1. zrzeszenie prowadzące działalność gospodarczą w interesie swych członków zobowiązanych do wpłacenia udziałów; kooperatywa;
2. potocznie: lokal użytkowy, w którym prowadzi działalność takie zrzeszenie, np. sklep, stołówka, przychodnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zarz. praw. podmiot prowadzący działalność gospodarczą w interesie swoich członków;

(1.2) pot. siedziba spółdzielni (1.1) lub miejsce prowadzenia przez nią działalności

Spółdzielnia – przedsiębiorca stanowiący autonomiczne zrzeszenie osób, które dobrowolnie łączą się w celu zaspokojenia wspólnych potrzeb i aspiracji gospodarczych, społecznych i kulturalnych poprzez wspólne przedsiębiorstwo. Spółdzielnie mogą obejmować:

- przedsiębiorstwa będące własnością i zarządzane przez osoby korzystające z ich usług (spółdzielnia konsumencka);
- organizacje zarządzane przez osoby, które w nich pracują (spółdzielnie pracownicze);
- spółdzielnie wielopodmiotowe lub hybrydowe, które mają wspólne prawa własności pomiędzy różnymi grupami zainteresowanych stron. Na przykład spółdzielnie opiekuńcze, w których własność jest dzielona między opiekunów i odbiorców. Zainteresowane strony mogą również obejmować organizacje pozarządowe lub inwestorów;
- spółdzielnie drugiego i trzeciego stopnia, których członkami są inne spółdzielnie;
- platformy spółdzielcze korzystające ze strony internetowej będącej własnością i zarządzanej przez spółdzielnię, aplikacji mobilnej lub protokołu ułatwiającego sprzedaż towarów i usług.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Społeczeństwo

zbiorowość ludzka zamieszkująca określone terytorium, wyodrębniona pewnymi więziami (relacjami) społecznymi opartymi np. na wspólnej kulturze, religii, warunkach życia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) socjol. zorganizowana grupa ludzi zamieszkująca jakieś terytorium powiązanych ze sobą kulturowo, historycznie, religijnie, zawodowo itp.;

Społeczeństwo – podstawowe pojęcie socjologiczne, jednakże niejednoznacznie definiowane. Terminem tym tradycyjnie ujmuje się dużą zbiorowość społeczną, zamieszkującą dane terytorium, posiadające wspólną kulturę, wspólną tożsamość oraz sieć wzajemnych stosunków społecznych. Społeczeństwo ponadto posiada własne instytucje pozwalające mu na funkcjonowanie oraz formę organizacyjną w postaci państwa, narodu lub plemienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spółeczka

zdrobnienie od: spółka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: spółka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Społeczniak

osoba wtrącająca się w życie innych ludzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Społecznica

kobieta działająca bezinteresownie dla dobra jakiejś społeczności; społeczniczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Społecznictwo

działalność społeczna

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. udzielanie się społecznie, działalność społeczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Społeczniczka

kobieta działająca bezinteresownie dla dobra jakiejś społeczności; społecznica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: społecznik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Społecznie

przysłówek

(1.1) pod względem społecznym

(1.2) zgodnie z normami społecznymi

(1.3) biorąc pod uwagę zapotrzebowanie społeczne

(1.4) bez otrzymywania wynagrodzenia

(1.5) w relacjach z innymi

(1.6) daw. razem z innymi

#### Źródła:

Wiktionary

# Społecznik

osoba działająca bezinteresownie dla dobra jakiejś społeczności

Działacz społeczny, inaczej społecznik – osoba pracująca na rzecz wspólnoty obywatelskiej, aktywista; aktywny członek, organizator i uczestnik stowarzyszeń oraz ruchów społecznych, fundacji, organizacji społecznych i samorządowych. Może działać na rzecz ochrony środowiska (ekolog) lub występować w społecznym interesie lokalnych społeczności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Społecznikowski

→ społecznik

Patrz:społecznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Społeczno-Gospodarczy

przymiotnik

(1.1) związany ze społeczeństwem i gospodarką

#### Źródła:

Wiktionary

# Społeczno-Polityczny

przymiotnik

(1.1) dotyczący społeczeństwa i polityki

#### Źródła:

Wiktionary

# Społecznoekonomiczny

dotyczący ekonomii społecznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Społecznoobyczajowy

dotyczący obyczajów społecznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Społecznopolityczny

dotyczący polityki społecznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Społeczność

1. grupa ludzi połączona więziami rodzinnymi, zawodowymi, miejscem zamieszkania itp.;
2. dawniej: społeczeństwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ludzie skupieni w środowisku zawodowym lub społecznym;

(1.2) cecha tego, co społeczne

Społeczność – połączona ze sobą za pomocą więzi społecznych zbiorowość ludzi należących do pewnego środowiska społecznego i powiązanych ze sobą np.:

- wspólnym obszarem zamieszkania, np. społeczność lokalna
- sposobem wzajemnej komunikacji, np. społeczność internetowa
- wykonywanym zawodem, np. społeczność nauczycieli
- wyznawanymi wartościami, np. społeczność religijna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Społecznościówka

środowiskowo: internetowy serwis społecznościowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. medium społecznościowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Społecznościowy

1. dotyczący danej społeczności, np. internetowej;
2. media społecznościowe - ogół środków przekazu umożliwiających komunikowanie się i dzielenie informacjami przez internet;
3. serwis społecznościowy - serwis internetowy służący do budowania sieci społecznych oraz stosunków społecznych

przymiotnik

(1.1) dotyczący społeczności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Społeczny

1. związany ze społeczeństwem, odnoszący się do społeczeństwa;
2. należący do ogółu społeczeństwa, utworzony, organizowany przez społeczeństwo

przymiotnik

(1.1) dotyczący społeczeństwa, realizowany przez społeczeństwo, związany ze społeczeństwem

(1.2) taki, który jest własnością społeczeństwa; należy do ogółu ludzkiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Społem

dawniej: wspólnie, razem

przysłówek sposobu

(1.1) przest. do spółki

hasła związane ze spółdzielczością:

- KZRSS „Społem” – Krajowy Związek Rewizyjny Spółdzielni Spożywców „Społem” zrzeszający powszechne spółdzielnie spożywców „Społem” (PSS „Społem”)
- WSP„Społem” – Wytwórcza Spółdzielnia Pracy „Społem”
- Bank Spółdzielczy "Społem"
- Społem (czasopismo)

hasła związane ze sportem:

- Społem Łódź – klub sportowy
- Tęcza-Społem Kielce – klub sportowy
- Warmia Anders Group Społem Olsztyn – klub sportowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Społemowiec

członek Społem, spółdzielni spożywców

#### Źródła:

SJP.pl

# Społemowski

przymiotnik od: Społem

przymiotnik

(1.1) pochodzący ze Społem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spółgłoska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. głoska powstająca w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy;

Spółgłoska – dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy (kanał głosowy). W czasie wymawiania spółgłosek powstaje szmer, gdy powietrze natrafia na przeszkodę (zwarcie, zbliżenie).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spółgłoskowy

przymiotnik od: spółgłoska

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. związany ze spółgłoską, dotyczący spółgłoski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spółka

rodzaj działalności osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie albo statucie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zarz. praw. rodzaj podmiotu prawnego z reguły powstały na mocy umowy wspólników;

(1.2) pot. porozumienie, układ

(1.3) gw-pl|Poznań. potrawa z ugotowanego grochu i pęczaku

Spółka (łac. societas) – rodzaj działalności osób fizycznych lub prawnych oparty na umowie albo statucie, a mający zazwyczaj na celu prowadzenie działalności gospodarczej.

Spółka stanowi formę współdziałania (zrzeszenia) podmiotów prawa cywilnego w ramach wyodrębnionej normatywnie odrębnej instytucji prawnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spółkomania

potocznie: masowe przekształcanie przedsiębiorstw państwowych w spółki

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółkować

mieć stosunek płciowy

czasownik

(1.1) mieć stosunek płciowy

(1.2) daw. wspólnie działać, łączyć się z kimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spółkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spółkować.

(1.2) biol. kopulacja, stosunek

Kopulacja (łac. copulatio), akt płciowy, spółkowanie – stosunek płciowy, który u zwierząt polega na bezpośrednim kontakcie dwóch osobników (różnych płci lub obojnaczych) w celu zaplemnienia i zapłodnienia. W akcie tym wykorzystywane są najczęściej różnie wykształcone narządy kopulacyjne. Kopulację u większości zwierząt poprzedza określony rytuał godowy i wydzielanie specyficznych sygnałów zapachowych (np. feromony), dźwiękowych (np. ptasi śpiew) i wzrokowych (np. szata godowa).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spółkowicz

potocznie: udziałowiec jakiejś spółki

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółkowy

→ spółka

Patrz:spółka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spółuczestnik

dawniej: współuczestnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Spp

[czytaj: es-pe-PE] skrót od:
1. Stowarzyszenie Pisarzy Polskich;
2. Stowarzyszenie Parlamentarzystów Polskich;
3. Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych;
4. słownik poprawnej polszczyzny;
5. strefa płatnego parkowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Spr.

skrót od: sprawdzone (czytane jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprać

1. piorąc usunąć brud, odbarwić;
2. zbić dotkliwie

czasownik przechodni dokonany (ndk. spierać)

(1.1) dokonany od|spierać.

czasownik zwrotny dokonany sprać się (ndk. spierać się)

(2.1) dokonany od|spierać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spracowany

forma czasownika.

(1.1) taki, który nosi ślady ciężkiej pracy, zniszczony pracą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przest. człowiek spracowany (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Spragniony

przymiotnik

(1.1) fizj. potrzebujący wody

(1.2) chcący czegoś

(1.3) o ziemi, roślinach: wyschnięty

#### Źródła:

Wiktionary

# Spraj

płyn znajdujący się pod ciśnieniem w specjalnym pojemniku; pojemnik z tymże płynem; spray; sprej

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprajować

potocznie: pisać lub malować coś na murze farbą w spraju; sprayować, sprejować

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprajowy

→ spraj; sprejowy, sprayowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprankować

potocznie: zrobić psikusa, zażartować z kogoś, nabrać kogoś na coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprasowywać)

(1.1) ścisnąć, spłaszczyć coś w prasie, pod ciężarem

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ściśnięcie, spłaszczenie czegoś w prasie, pod ciężarem

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprasować)

(1.1) niedokonany od|sprasować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ściskanie, spłaszczanie czegoś w prasie, pod ciężarem

#### Źródła:

Wiktionary

# Spraszać

czasownik niedokonany

(1.1) zapraszać naraz wiele osób

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprautarianin

osoba żywiąca się głównie kiełkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprautarianizm

odżywanie się głównie kiełkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawa

1. przedmiot czyjegoś zainteresowania;
2. rzecz do załatwienia;
3. wzniosły cel;
4. postępowanie w sądzie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co jest dla kogoś ważne

(1.2) praw. postępowanie prokuratorskie, sądowe lub administracyjne

(1.3) interes, rzecz do załatwienia

(1.4) wielkie zadanie, wzniosły cel

- sprawa w postępowaniach regulowanych przez prawo:
  - sprawa administracyjna
  - sprawa cywilna
  - sprawa karna
- sprawa jako przedmiot działalności organów wymiaru sprawiedliwości:
  - jako ogół czynności procesowych → postępowanie
  - jako pojedyncze posiedzenie sądu → rozprawa
  - jako przedmiot czyjegoś zainteresowania → rozprawa lub proces
  - jako doniosły w skutkach proces między określonymi stronami (sprawa AAA v. BBB) → precedens

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, który dokonuje czego

(1.2) praw. podmiot powodujący niepożądane zdarzenia

(1.3) stpol. opiekun

- sprawca – pojęcie określające osobę, która dokonała czynu sprzecznego z prawem
- sprawca – podmiot, który swoim działaniem wpływa na otoczenie
- sprawca – w Rzeczypospolitej szlacheckiej administrator czasowo wakującego starostwa lub województwa

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawczość

zdolność jednostki do oddziaływania na innych i realnego wpływu na bieg wydarzeń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. socjol. zdolność jednostki do skutecznego oddziaływania na otoczenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawczy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który jest przyczyną czyjegoś działania lub powstawania czegoś

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany ze sprawcą, dotyczący sprawcy

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawczyni

kobieta, która czegoś dokonała, była przyczyną czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ta, która czegoś dokonuje

(1.2) praw. ta, która powoduje niepożądane zdarzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawdzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprawdzić)

(1.1) kontrolować, weryfikować; upewniać się, że coś jest prawidłowe

czasownik zwrotny niedokonany sprawdzać się (dk. sprawdzić się)

(2.1) spełniać się, okazywać się prawdziwe

(2.2) dobrze się sprawować, spełniać oczekiwania

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawdzalny

1. dający się sprawdzić;
2. taki, który się sprawdza; sprawdzający się

przymiotnik

(1.1) taki, który da się sprawdzić, możliwy do weryfikacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawdzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawdzać.

Sprawdzanie, również konfirmacja – jedna z najbardziej podstawowych odmian rozumowania obok wnioskowania, dowodzenia i wyjaśniania.

Sprawdzanie – definiując za Ajdukiewiczem pojęcie – jakiegoś zdania, np. zdania „a jest b” polega na rozwiązaniu zadania, które znajduje swe słowne sformułowanie w tzw. pytaniu rozstrzygnięcia „czy a jest b?”. Rozwiązaniem jest udzielenie jednej z dwóch właściwych odpowiedzi: „a jest b” albo „a nie jest b” na podstawie stwierdzenia prawdziwości lub fałszywości pewnych następstw wyprowadzonych ze zdania „a jest b”. W związku z powyższym procedura sprawdzania nie wyznacza jednoznacznie postaci konkluzji, wyprowadzenie, której zakończy proces sprawdzania.

  W procesie sprawdzania wyróżnić można następujące fazy:
  - (a) postawienie pytania rozstrzygnięcia: „czy a jest b?”;
  - (b) wyprowadzenie ze zdania „a jest b” jakichś następstw;
  - (c) uznanie lub odrzucenie tych następstw.
    Wnioskowanie (inferencja), prowadzące do uznania lub odrzucenia tych następstw i w sumie do uznania lub odrzucenia zdania sprawdzanego, przebiega jedną z dwóch dróg: (1) od odrzucenia następstw do odrzucenia racji – droga dedukcyjna; (2) od uznania następstw do uznania racji – droga dedukcyjna albo redukcyjna: (2.1.) dedukcyjna gdy następstwa są równoważne ze zdaniem sprawdzanym; (2.2.) redukcyjna gdy następstwa nie są równoważne ze zdaniem sprawdzanym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawdzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawdzian

1. sposób sprawdzania czegoś; kryterium, miara, miernik
2. rodzaj klasówki szkolnej
3. narzędzie kontrolne do stwierdzania czy wymiar, kształt lub działanie sprawdzanego przedmiotu nie wykraczają poza granice przewidzianej tolerancji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) eduk. zestaw zadań przeznaczonych do rozwiązania przez uczniów, studentów, kursantów itp. w celu zweryfikowania ich wiedzy i umiejętności w jakimś zakresie

(1.2) kryterium, sposób sprawdzenia czegoś, test

- sprawdzian (egzamin)
- sprawdzian (przyrząd)
- sprawdzian testu (weryfikacja hipotez statystycznych) – inaczej: statystyka testowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawdzianowy

przymiotnik od: sprawdzian

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawdzianoza

zbyt częste przeprowadzanie w szkole sprawdzianów; testoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawdzić

skontrolować, zbadać, czy coś jest zgodne z prawdą, czy coś zostało zrobione prawidłowo

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprawdzać)

(1.1) dokonany od|sprawdzać.

(1.2) skontrolować, zweryfikować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawdzony

skontrolować, zbadać, czy coś jest zgodne z prawdą, czy coś zostało zrobione prawidłowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawiać

czasownik niedokonany (dk. sprawić)

(1.1) powodować, by coś się stało

(1.2) przen. kupować

(1.3) przest. przygotowywać

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawić

stać się przyczyną czegoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprawiać)

(1.1) dokonany od|sprawiać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawiedliwie

przysłówek

(1.1) w sposób sprawiedliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawiedliwiej

stopień wyższy od przysłówka: sprawiedliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawiedliwość

1. uczciwe postępowanie, obiektywne odnoszenie się do rzeczywistości, bezstronność w ocenianiu innych, zgodność z przyjętymi w danej społeczność zasadami etycznymi; uczciwość, prawość, obiektywizm;
2. w prawie: organa włądzy sądowniczej; sądownictwo, sąd

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) trwała i niewymuszona wola oddawania każdemu tego, co mu się należy;

(1.2) pot. władza sądownicza

(1.3) pot. działanie sprawiedliwe

(1.4) cecha tego, co sprawiedliwe; cecha tych, którzy są sprawiedliwi

Sprawiedliwość – "uczciwe, prawe postępowanie". Jedno z podstawowych pojęć etycznych i prawnych, oznaczające cechę przypisywaną jednostkom (osoba sprawiedliwa), działaniom (sprawiedliwe postępowanie) czy instytucjom społecznym (sprawiedliwe prawa, sprawiedliwy ustrój, sprawiedliwy wyrok), wiązaną najczęściej z odpowiednim rozdziałem dóbr lub bezstronnością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawiedliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprawiedliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawiedliwy

1. taki, który szanuje i przestrzega przyjęte w danej społeczności zasady etyczne oraz uznaje wynikające z tych zasad prawa przysługujące innym; prawy, uczciwy;
2. oparty na obiektywnym sądzie, wynikający z uznawanych w danej społeczności zasad etycznych; słuszny, uzasadniony

przymiotnik

(1.1) o człowieku: kierujący się zasadami sprawiedliwości

(1.2) o wyroku, prawie itp.: zgodny ze sprawiedliwością

Sprawiedliwy – polski dramat filmowy z 2015 roku w reżyserii Michała Szczerbica. Zdjęcia do filmu kręcono w następujących lokacjach: Radziejowice, Kampinos, okolice Spychowa, Krosno pod Ornetą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawiedlność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. sprawiedliwość

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawion

przymiotnik

(1.1) stpol. usprawiedliwiony

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawnie

przysłówek

(1.1) w sposób sprawny

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawniej

stopień wyższy od przysłówka: sprawnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprawny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdolność organizmu lub umysłu do zręcznego, szybkiego działania

(1.2) szybka i solidne wykonywanie jakichś czynności, zręczne działanie

(1.3) techn. zdolność do poprawnego działania (urządzenia)

(1.4) fiz. wielkość fizyczna określająca w jakim stopniu urządzenie, organizm lub proces przekształca energię występującą w jednej postaci w energię w innej postaci;

(1.5) w harcerstwie: umiejętność lub wiedza w jakimś zakresie

(1.6) odznaka na mundurze harcerskim symbolizująca umiejętność lub wiedzę w jakimś zakresie

Sprawność, sprawność energetyczna – skalarna bezwymiarowa wielkość fizyczna określająca w jakim stopniu w danym procesie przekształcana jest energia jednego rodzaju w energię innego rodzaju; jest to parametr określający efektywność wykorzystania paliwa. Sprawność to stosunek ilości energii wychodzącej z procesu do ilości energii wchodzącej do procesu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawny

przymiotnik

(1.1) o urządzeniu taki, który działa lub działa prawidłowo (zgodnie z przeznaczeniem)

(1.2) o człowieku lub części ciała o pełnej zdolności ruchowej

(1.3) o człowieku dobrze wykonujący jakieś czynności

(1.4) o instytucji dobrze zorganizowany

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprawować

1. wypełniać obowiązki, pełnić funkcję
2. sprawować się - zachowywać się w określony sposób; działać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) wypełniać obowiązki, pełnić funkcję

czasownik zwrotny niedokonany sprawować się

(2.1) zachowywać się w określony sposób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawowanie

1. wypełniać obowiązki, pełnić funkcję
2. sprawować się - zachowywać się w określony sposób; działać

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprawować.

(1.2) środ. podlegające ocenie zachowanie ucznia w szkole

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawozdać

środowiskowo: złożyć sprawozdanie, poinformować o przebiegu jakiegoś wydarzenia, o postępie w wykonywanym zadaniu; zrelacjonować

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawozdanie

ustna lub pisemna relacja z przebiegu jakiejś działalności, szczegółowe zdanie sprawy z czegoś, opis jakichś wydarzeń; relacja, raport

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ustny bądź pisemny raport z jakiegoś wydarzenia lub działalności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawozdanko

zdrobnienie od: sprawozdanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawozdawać

środowiskowo: składać sprawozdanie, informować o przebiegu jakiegoś wydarzenia, o postępie w wykonywanym zadaniu; relacjonować

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawozdawca

osoba relacjonująca przebieg wydarzeń, obrad, informujący o przebiegu jakichś wydarzeń, i postępach w wykonywanym zadaniu; autor sprawozdania

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która zajmuje się raportowaniem z określonych działań lub wydarzeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawozdawczo-Wyborczy

dotyczący sprawozdania z działalności jakiejś instytucji w jakimś okresie, połączonego z wyborami do władz tej instytucji

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawozdawczość

1. sporządzanie informacji o przebiegu wydarzeń, o postępach w wykonywanym zadaniu; sporządzanie sprawozdań, sprawozdawstwo;
2. dział instytucji, który odpowiada za przygotowywanie sprawozdań z jej działalności; dział sprawozdawczy, dział sprawozdawczości

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) całokształt prac raportowania z określonych działań lub wydarzeń

Sprawozdawczość finansowa pełni funkcje sprawozdawcze, jej celem jest przygotowanie informacji o stanie działalności gospodarczej jednostki gospodarczej za pomocą sprawozdań finansowych w postaci danych, do odbiorców zewnętrznych. Wszystkie dane ekonomiczne pochodzą z ksiąg rachunkowych jasno obrazując sytuację majątkową, finansową i dochodową jednostki. Stosuje się jednolitą zasadę według wartości nabycia tzw. kosztu historycznego. Informacje te powinny być przedstawione rzetelnie, prawidłowo i istotnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprawozdawczy

związany ze sprawozdaniem - ustną lub pisemną relacją z przebiegu wydarzeń

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący sprawozdania lub sprawozdawcy, związany ze sporządzaniem lub składaniem sprawozdania, stanowiący sprawozdanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawozdawczyni

relacjonująca przebieg wydarzeń, obrad, informujący o przebiegu jakichś wydarzeń, i postępach w wykonywanym zadaniu; autorka sprawozdania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zajmuje się raportowaniem z określonych działań lub wydarzeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawozdawstwo

rzadko: sporządzanie informacji o przebiegu wydarzeń, o postępach w wykonywanym zadaniu; sporządzanie sprawozdań, sprawozdawczość

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawstwo

w prawie:
1. osobiste dokonanie przestępstwa;
2. sprawstwo kierownicze - udział w przestępstwie polegający na jego zaplanowaniu i zleceniu komuś innemu

Sprawstwo – jedna z form popełnienia przestępstwa (forma zjawiskowa). Polega na zrealizowaniu ustawowych znamion czynu zabronionego samemu, albo wspólnie i w porozumieniu z inną osobą (współsprawstwo), albo kierowaniu popełnieniem czynu zabronionego przez inną osobę (sprawstwo kierownicze), albo też na poleceniu innej osobie wykonania czynu zabronionego przy wykorzystaniu jej uzależnienia od siebie (sprawstwo polecające).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprawuneczek

zdrobnienie od: sprawunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprawunek

1. rzecz nabyta lub nabywana;
2. nabywanie czegoś, kupowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zakup

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprawunki

1. rzecz nabyta lub nabywana;
2. nabywanie czegoś, kupowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spray

[czytaj: sprej] płyn znajdujący się pod ciśnieniem w specjalnym pojemniku; pojemnik z tymże płynem; sprej; spraj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płyn rozpylany strumieniem drobnych kropli, przechowywany w pojemniku pod ciśnieniem;

(1.2) pojemnik z taką zawartością

Spray (IPA: [sprej] lub [spræj]), także sprej lub spraj – płyn znajdujący się, wraz z gazem nośnym, w pojemniku pod dużym ciśnieniem i przeznaczony do rozpylania. Spray to również potoczna nazwa pojemnika z tym płynem. Spray podczas użycia wytwarza gazozol.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprayować

[czytaj: sprejować] potocznie: pisać lub malować coś na murze farbą w spreju; sprejować, sprajować

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprayowy

→ spray [czytaj: sprejowy]; sprajowy, sprejowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spread

[czytaj: spred] różnica między ceną (kursem) kupna a ceną (kursem) sprzedaży aktywów, np. walut, papierów wartościowych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) finans. różnica między oferowanym przez instytucję finansową (np. bank) kursem sprzedaży a kursem kupna;

Spread – różnica pomiędzy kursem (ceną) sprzedaży a kursem (ceną) kupna aktywów (np. walut, papierów wartościowych, towarów).

Na terminowych rynkach finansowych i towarowych spread to różnica między kursem kasowym, a kursem terminowym. Przy konkurencyjnym rynku jest to koszt transakcji bez opóźnienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spreadowy

→ spread [czytaj: spredowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprecyzować

uściślić, wyjaśnić wszystkie szczegóły

czasownik przechodni dokonany (ndk. precyzować)

(1.1) dokonany od|precyzować.

czasownik zwrotny dokonany sprecyzować się (ndk. precyzować się)

(2.1) dokonany od|precyzować się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprej

płyn znajdujący się pod ciśnieniem w specjalnym pojemniku; pojemnik z tymże płynem; spray; spraj

Spray (IPA: [sprej] lub [spræj]), także sprej lub spraj – płyn znajdujący się, wraz z gazem nośnym, w pojemniku pod dużym ciśnieniem i przeznaczony do rozpylania. Spray to również potoczna nazwa pojemnika z tym płynem. Spray podczas użycia wytwarza gazozol.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprejować

potocznie: pisać lub malować coś na murze farbą w spreju; sprayować, sprajować

czasownik

(1.1) malować coś farbą w sprayu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprejowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprejować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprejowy

→ sprej; sprayowy, sprajowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący spreju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprekaryzować

1. spowodować brak stabilizacji życiowej i wzrost niepewności finansowej związanej z pracą tymczasową, na stażu lub poniżej kwalifikacji;
2. sprekaryzować się - stać się niestabilnym i dostępnym okresowo, powodując niepewność finansową

#### Źródła:

SJP.pl

# Spreparowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spreparować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprewa

rzeka w Niemczech; Szprewa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka we wschodnich Niemczech, lewy dopływ Haweli;

Sprewa, hist. także Szprewa i Szprowa (niem. Spree, łuż. Sprjewja lub Sprowja, czes. Spréva) – rzeka we wschodnich Niemczech (kraje związkowe Saksonia, Brandenburgia i Berlin), lewy dopływ Haweli. Na krótkim odcinku płynie również przez Czechy, a konkretnie przez cypel Šluknovský.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprewski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Sprewą, dotyczący Sprewy

#### Źródła:

Wiktionary

# Spręż

osiągnięty przyrost ciśnienia przy zmniejszaniu objętości danego gazu

Spręż (stosunek sprężania) – wielkość charakteryzująca pracę sprężarki lub silnika wyrażająca się w stosunku ciśnienia tłocznego do ciśnienia ssawnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprężać

1. napinać, naciągać coś sztywno;
2. zmniejszać objętość gazu

czasownik zwrotny niedokonany sprężać się (dk. sprężyć się)

(1.1) robić coś szybciej

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprężyć)

(2.1) kompresować, zmniejszać objętość (o gazie), ściskać, zgniatać (przedmiot)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprężak

rodzaj nadkwiatowego nasiennika pękającego

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprężać.

Sprężanie – proces, w którym wzrasta ciśnienie układu (np. gazu w naczyniu lub w kanałach przepływowych sprężarki przepływowej). Sprężanie można przeprowadzać w różnych warunkach, ale w teorii maszyn cieplnych szczególne znaczenie odgrywają niektóre przemiany charakterystyczne (przedstawione poniżej). Procesem odwrotnym do sprężania jest rozprężanie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprężarka

maszyna do zwiększania ciśnienia i gęstości gazów, jednocześnie zmniejszająca objętość tych gazów

Sprężarka – maszyna energetyczna, której zadaniem jest podwyższenie ciśnienia gazu lub wymuszenie jego przepływu (nadanie energii kinetycznej).

W sprężarce ciśnienie ssawne – p_{s} jest nieznacznie niższe od ciśnienia atmosferycznego (na tyle tylko by zachować zdolność ssania), zaś ciśnienie tłoczne p_{t} znacznie wyższe od atmosferycznego, jak na to wskazuje parametr \pi .

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprezentować

1. potocznie: zrobić komuś prezent;
2. wojskowe: sprezentować broń - oddać honory wojskowe, stojąc na baczność, trzymając broń w regulaminowej pozycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężniały

stać się prężnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężnieć

stać się prężnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężyć

1. napiąć, naciągnąć;
2. zmniejszyć objętość gazu

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|sprężać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprężyca

elastyczna, higroskopijna komórka nitkowana, ułatwiająca rozsiewanie przez wiatr zarodników wątrobowców; elater, elatera

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężyk

chrząszcz, przewrócony na grzbiet potrafi wysoko podskoczyć

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. chrząszcz z nadrodziny sprężykowatych, nazwa systematyczna|Elateroidea|ref=tak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprężyki

chrząszcz, przewrócony na grzbiet potrafi wysoko podskoczyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprężykowate

rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych; sprężyki

Sprężykowate, sprężyki (Elateridae) – rodzina chrząszczy z podrzędu wielożernych i infrarzędu sprężykokształtnych. Kosmopolityczna. Liczy około 10 tysięcy opisanych gatunków. Larwy są drapieżne, saprofagiczne, rzadziej roślinożerne. Imagines mają wydłużone ciała i zazwyczaj potrafią podskakiwać po przewróceniu na grzbiet, dzięki mechanizmowi sprężynującemu. W rodzinie spotykana jest neotenia i zdolność do bioluminescencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprężykowaty

o cechach sprężykowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zwinięty w spiralę, zwykle metalowy przedmiot, który może ulegać rozprężaniu;

(1.2) przen. inicjator, powód jakiegoś procesu

Sprężyna – element sprężysty używany w budowie maszyn, głównie jako łącznik w połączeniach sprężystych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprężynka

mała sprężyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała sprężyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprężynkowaty

przypominający małą sprężynę, podobny do małej sprężyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężynować

1. wykonywać na przemian ruchy rozprężania i sprężania
2. spulchniać glebę sprzętem sprężynowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężynowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. zob. nóż sprężynowy.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprężyściej

stopień wyższy od przysłówka: sprężyście

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co sprężyste

Sprężystość – właściwość fizyczna ciał makroskopowych odzyskiwania pierwotnego kształtu (postaci) i objętości po usunięciu sił zewnętrznych wywołujących odkształcenie.

Sprężystość objętościową wykazują wszystkie ciała (stałe, ciecze i gazy), sprężystość kształtu tylko ciała stałe.

Istotną cechą sprężystości ciała jest zachowanie energii tego procesu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprężystszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprężysty

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprężysty

przymiotnik

(1.1) fiz. zdolny do powrotu do wyjściowego kształtu po ustaniu działania siły odkształcającej

(1.2) charakteryzujący się lekkością w ruchu

(1.3) taki, który działa sprawnie i szybko

#### Źródła:

Wiktionary

# Spring

lina do cumowania statku, mocowana do nabrzeża na wysokości śródokręcia, działająca odwrotnie do cumy; szpring

## Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Spring – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Harris

## Gminy w Stanach Zjednoczonych

- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Jefferson
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Lincoln
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Searcy
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Boone
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Cherokee
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Kansas, w hrabstwie Butler
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Berks
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Centre
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Crawford
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Perry
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Snyder
- Spring (ang. Spring Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Spink

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Springbok

gatunek małej antylopy; szpringbok, skocznik antylopi

- Skocznik antylopi (ang. springbok)
- Springbok – miasto w Południowej Afryce
- Springbok – amerykański koń wyścigowy
- Springboks – przydomek reprezentacja Południowej Afryki w rugby union

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Springer

potocznie: pies rasy springer spaniel angielski

## Osoby

- Axel Springer – niemiecki dziennikarz i wydawca
- Filip Springer – polski dziennikarz
- Jerry Springer – demokratyczny burmistrz miasta Cincinnati w stanie Ohio w Stanach Zjednoczonych
- Cornelis Springer – holenderski malarz miejskiej architektury, grawer i litograf

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Springfield

nazwisko, np. Dusty Springfield (właściwie: Mary Isabel Catherine Bernadette O'Brien, 1939-1999), brytyjska piosenkarka popowa

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych, stolica stanu Illinois;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miast i miejscowości w Stanach Zjednoczonych i innych państwach;

## Miejsca i lokalizacje

### Miejscowości w Stanach Zjednoczonych

- Springfield – miejscowość w stanie Kolorado, w hrabstwie Baca
- Springfield – miasto w stanie Floryda, w hrabstwie Bay
- Springfield – miasto w stanie Georgia, w hrabstwie Effingham
- Springfield – miasto w stanie Illinois, w hrabstwie Sangamon
- Springfield – miasto w stanie Kentucky, w hrabstwie Washington
- Springfield – miejscowość w stanie Luizjana, w parafii Livingston
- Springfield – miasto w stanie Maine, w hrabstwie Penobscot
- Springfield – miasto w stanie Massachusetts, w hrabstwie Hampden
- Springfield – miasto w stanie Michigan, w hrabstwie Calhoun
- Springfield – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Brown
- Springfield – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Greene
- Springfield – miasto w stanie Nebraska, w hrabstwie Sarpy
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie New Jersey, w hrabstwie Union
- Springfield – miasto w stanie New Hampshire, w hrabstwie Sullivan
- Springfield – miasto w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Otsego
- Springfield – miasto w stanie Ohio, w hrabstwie Clark
- Springfield – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Lane
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Pensylwania, w hrabstwie Delaware
- Springfield – miejscowość w stanie Karolina Południowa, w hrabstwie Orangeburg
- Springfield – miasto w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Bon Homme
- Springfield – miasto w stanie Tennessee, w hrabstwie Robertson
- Springfield – miasto w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Vermont, w hrabstwie Windsor
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Wirginia, w hrabstwie Fairfax
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Zachodnia Wirginia, w hrabstwie Hampshire
- Springfield – jednostka osadnicza w stanie Wisconsin, w hrabstwie Walworth
- Springfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Dane
- Springfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Jackson
- Springfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie Marquette
- Springfield – miasto w stanie Wisconsin, w hrabstwie St. Croix

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprint

bardzo szybki bieg na krótkim dystansie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. szybki bieg

(1.2) sport. bieg na krótkich dystansach (grupa dyscyplin sportowych);

(1.3) daw. uczn. ucieczka z lekcji

(1.4) zarz. inform. odcinek czasu (zwykle dwutygodniowy) na początku którego wybiera się zadania a na końcu demonstruje ich wykonanie

Sprint – bieg na krótkich dystansach: 60 metrów (hala), 100 metrów, 200 metrów, 400 metrów, sztafety 4 × 100 metrów i 4 × 400 metrów. Zawodnicy startują na sygnał (strzał) startera z bloków startowych. Każdy zawodnik biegnie po swoim torze. Przed zawodami odbywa się losowanie torów albo też numer toru przydzielonego zawodnikowi wynika z miejsca, które zajął on w biegu eliminacyjnym. O kolejności na mecie decyduje pierś zawodnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprintem

bardzo szybki bieg na krótkim dystansie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprinter

zawodnik biegający na krótkich dystansach; krótkodystansowiec, krótkobiegacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprinterka

zawodniczka specjalizująca się w biegach krótkodystansowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: sprinter

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprinterski

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z sprinterem, dotyczący sprintera lub sprintu

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprite

[czytaj: sprajt] marka napojów

Sprite (z ang. dosł. „duszek, chochlik”) – dwuwymiarowy obrazek rastrowy używany w systemach grafiki dwuwymiarowej i 2,5-wymiarowej, który po przesunięciu i ewentualnym przeskalowaniu jest przenoszony na ekran wyświetlacza. Sprite’y pozwalają na łatwe uzyskiwanie na ekranie nieskomplikowanych obiektów animowanych. Wiele układów graficznych 2D jest wyposażonych w zdolność do automatycznego generowania i animacji sprite’ów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprobować

czasownik przechodni dokonany (ndk. próbować)

(1.1) sprawdzić smak potrawy

(1.2) podjąć próbę

#### Źródła:

Wiktionary

# Spróbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spróbować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spróchnialec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. przen. ktoś bez zapału, bez sił do życia

#### Źródła:

Wiktionary

# Spróchniały

taki, który spróchniał (o drzewie, drewnie: rozkłada się, rozsypuje się w próchno; o zębach: zniszczony przez próchnicę)

przymiotnik

(1.1) dendr. rozkładający się w próchno

(1.2) stomat. zniszczały od próchnicy

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przeszły przymiotnikowy czynny od spróchnieć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sproduktywizować

1. zatrudnić w produkcji;
2. uczynić wydajnym, efektywnym, użytecznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprofanować

znieważyć coś, zwłaszcza obiekt kultu, czci

czasownik przechodni dokonany (ndk. profanować)

(1.1) dopuścić się profanacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprofanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonanie profanacji, znieważanie czegoś, co jest uznawane gdzieś za święte, godne szacunku

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprofesjonalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprofesjonalizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprokurować

wystarać się, stworzyć, wytrzasnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. prokurować)

(1.1) sporządzić coś (dokumenty, akta) w sposób nieuczciwy, dostosowując je do oczekiwanych rezultatów

(1.2) daw. przygotować, sporządzić coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprokurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprokurować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spropsować

potocznie: pochwalić, wyrazić uznanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprośnawy

trochę sprośny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprośniczka

potocznie: kobieta sprośna, bezwstydna; bezwstydnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprośnie

przysłówek

(1.1) w sposób sprośny

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprośniej

stopień wyższy od przysłówka: sprośnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprośny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprośnik

potocznie: człowiek sprośny, bezwstydny; bezwstydnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprośność

1. nieprzyzwoity, bezwstydny sposób zachowania, postępowania; nieprzyzwoitość, bezwstydność, zbereźność;
2. nieprzyzwoity czyn lub nieprzyzwoita rzecz; zberezeństwo, obrzydlistwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co sprośne; cecha tych, którzy są sprośni

(1.2) nieprzyzwoity, sprośny uczynek, postępek, zachowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprośny

pozbawiony wstydu, nieprzyzwoity, rozpustny; zbereźny, bezwstydny, lubieżny

przymiotnik jakościowy

(1.1) cechujący się brakiem przyzwoitości, wstydu; śmiały w dziedzinie seksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprostać

1. dorównać komuś lub czemuś
2. dać sobie radę z kimś lub czymś

czasownik nieprzechodni dokonany (brak ndk.)

(1.1) dać sobie radę

(1.2) dorównać komuś lub czemuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprostowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) tekst korygujący jakąś nieprawdziwą lub częściowo błędną informację

- oficjalne sprostowanie wiadomości → patrz dementi
- sprostowanie błędów w orzeczeniu sądu (decyzji administracyjnej, postanowieniu) → patrz rektyfikacja
- sprostowanie błędów w dzienniku urzędowym
- sprostowanie aktu stanu cywilnego
- sprostowanie prasowe
- sprostowanie jako figura retoryczna → patrz correctio

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprostytuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprostytuować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprószać

posypywać, obsypywać czymś drobnym, miałkim

#### Źródła:

SJP.pl

# Sproszkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. sproszkowywać)

(1.1) zetrzeć coś na proszek; zmielić, rozetrzeć, rozdrobnić do osiągnięcia proszku

czasownik zwrotny dokonany sproszkować się (ndk. sproszkowywać się)

(2.1) zostać zmienionym w proszek, stać się proszkiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Sproszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sproszkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sproszkowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sproszkować)

(1.1) niedokonany od|sproszkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sproszkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sproszkowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprowadzać

1. służyć komuś pomocą przy schodzeniu z góry na dół
2. kierować kogoś lub coś w inne miejsce, zawracać z obranej drogi
3. pozyskiwać coś, powodować znalezienie się cz. w danym miejscu
4. sprawiać, pociągać coś za sobą
5. odnosić się do cz.

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprowadzić)

(1.1) przyczyniać się do przybycia kogo lub czego

(1.2) wywoływać określone następstwa

(1.3) powodować zmianę położenia

(1.4) pomagać zejść z góry na dół

(1.5) powodować ograniczenie wypowiedzi

czasownik zwrotny niedokonany sprowadzać się (dk. sprowadzić się)

(2.1) przybywać gdzieś z zamiarem osiedlenia się

(2.2) przestawać różnić się od czegoś, ograniczać się do czego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprowadzalny

rzadko: dający się sprowadzić, zredukować do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprowadzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprowadzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprowadzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprowadzać)

(1.1) dokonany od|sprowadzać.

czasownik zwrotny dokonany sprowadzić się (ndk. sprowadzać się)

(2.1) dokonany od|sprowadzać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprowincjonalnieć

rzadko: stać się prowincjonalnym zamknąć się w obrębie prowincji

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprowokować

spowodować czyjąś niezamierzoną reakcję

czasownik

(1.1) dokonany od|prowokować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprowokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonanie prowokacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Spruć

1. rozciąć nici szwów czegoś zszytego;
2. zmienić dzianinę z powrotem w nić

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprue

choroba tropikalna objawiająca się zaburzeniami wchłaniania substancji odżywczych z pokarmów

Sprue tropikalna (psyloza) – schorzenie przewodu pokarmowego prowadzące do zaburzeń wchłaniania substancji odżywczych, zwłaszcza witaminy B12 i kwasu foliowego. Zwana jest także biegunką koczińską (od miasta Koczin) lub cejlońskim zapaleniem jamy ustnej. Choroba została po raz pierwszy opisana w 1759 roku przez Williama Hillary'ego na Barbadosie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spruwać

1. rozcinać nici szwów;
2. zmieniać dzianinę z powrotem w nić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spryciara

potocznie: kobieta chytra, przebiegła, radząca sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; cwaniaczka, spryciarka, cwaniara, cwaniarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spryciarka

potocznie: kobieta chytra, przebiegła, radząca sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; spryciara, cwaniaczka, cwaniara, cwaniarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spryciarski

→ spryciarz

Patrz:spryciarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Spryciarstwo

potocznie: umiejętność radzenia sobie, często czyimś kosztem; cwaniactwo, cwaniarstwo, spryt

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przebiegłość w robieniu czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spryciarz

potocznie: człowiek chytry, przebiegły, radzący sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; cwaniak, spryciula

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek sprytny

Spryciarz (ang. Frauds) – australijska komedia kryminalna z 1993 roku w reżyserii Stephana Elliotta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprycik

zdrobnienie od: spryt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spryt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spryciula

potocznie: człowiek chytry, przebiegły, radzący sobie w każdej sytuacji, często kosztem innych; cwaniak, spryciarz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. osoba sprytna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprymitywniały

taki, który sprymitywniał

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprymitywnieć

1. stać się prymitywnym, prostackim;
2. stać się mniej subtelnym i finezyjnym; pospolicieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spryskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spryskać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spryskiwacz

przyrząd montowany przy różnych urządzeniach, służący do spryskiwania

#### Źródła:

SJP.pl

# Spryskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spryskiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spryt

zdolność szybkiego, praktycznego radzenia sobie w trudnych sytuacjach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach

(1.2) zdolność wychodzenia z korzyścią z każdej sytuacji zwykle w sposób nieuczciwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprytnie

przysłówek

(1.1) w sposób sprytny, przebiegle

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprytniej

stopień wyższy od przysłówka: sprytnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprytny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprytniutki

zdrobnienie od: sprytny

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: sprytny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprytny

1. potrafiący sobie radzić w każdej sytuacji, osiągać korzyści;
2. świadczący o czyimś sprycie;
3. potocznie: pomysłowo wykonany, np. sprytna zabawka

przymiotnik

(1.1) pomysłowy, wykazujący praktyczną inteligencję, umiejący sobie radzić

(1.2) będący oznaką sprytu

(1.3) pomysłowo wykonany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprząc

sprzęgnąć;
1. złączyć coś z czymś w pewną całość, zetknąć coś z czymś; zespolić;
2. w jeździectwie: złączyć w jednym zaprzęgu parę, czwórkę lub więcej koni, wołów;
3. przenośnie: skorelować ze sobą jakieś działania, czynności

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprzęgać)

(1.1) dokonany od|sprzęgać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzączka

zapięcie u pasa, ubrania, butów itp.; klamerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element umieszczany na końcu paska, służący do spinania, zapinania;

Sprzączka – element pasa (części odzieży) lub mniejszego paska (np. paska do zegarka naręcznego) służący do spinania obu końców pasa ze sobą (lub rzadziej – jednego pasa z innym pasem).

W najprostszej formie są to dwa oczka z drutu (najczęściej w kształcie litery "D") przyszyte do jednego końca pasa; drugi koniec pasa przewlekany jest przez te oczka tak, że rozciągnięcie spiętego pasa powoduje zaciśnięcie się pasa na oczkach i przypadkowe rozwiązanie się tak wykonanego zapięcia staje się niemożliwe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzągle

gromada osłonic występujących w strefie tropikalnej i subtropikalnej, przechodzących w swym rozwoju skomplikowaną przemianę pokoleń osobników płciowych i bezpłciowych; salpy

Sprzągle (Thaliacea) – gromada pelagicznych zwierząt morskich zaliczanych do osłonic. W gromadzie opisano około 70 gatunków. Żyją w morzach strefy międzyzwrotnikowej. Osiągają długość od 2 do 20 cm. Unoszą się w toni wodnej pojedynczo lub tworzą kolonie osiągające do 3 m długości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprząść

przerobić włókno na nici

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzątać

1. zbierać brud; czynić porządki;
2. także pot. usuwać, zabijać, kraść

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprzątnąć)

(1.1) doprowadzać coś do porządku, usuwać bałagan

(1.2) zbierać plony z pola

(1.3) pot. przen. zabierać, porywać, kraść

(1.4) pot. przen. jeść szybko, łapczywie

(1.5) pot. przen. zabijać, mordować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzątacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zaw. mężczyzna, który zajmuje się sprzątaniem

Sprzątacz (r. ż. sprzątaczka) – osoba zajmująca się zawodowo sprzątaniem, czyli utrzymaniem czystości i porządku w wybranych miejscach (przykładowo w biurach, hotelach, placówkach handlowych, obiektach przemysłowych, domach prywatnych itp.).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzątaczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zawodowo zajmująca się sprzątaniem, zwłaszcza pomieszczeń

Sprzątacz (r. ż. sprzątaczka) – osoba zajmująca się zawodowo sprzątaniem, czyli utrzymaniem czystości i porządku w wybranych miejscach (przykładowo w biurach, hotelach, placówkach handlowych, obiektach przemysłowych, domach prywatnych itp.).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzątaczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z sprzątaniem, dotyczący sprzątania

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzątanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przywracanie porządku i czystości

(1.2) usuwanie czegoś, co nie powinno tam być (np. naczyń ze stołu)

(1.3) zbieranie plonów z pola

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzążka

Sprzążka lub klamra (łac. fibula, ang. clamp connection) – u grzybów jest to jednostronne, niewielkie zgrubienie strzępki występujące na poprzecznej przegrodzie między jej dwoma sąsiednimi członami. Ma postać kabłąkowatego łącznika. Tworzy się po mitozie, w wyniku której w komórce strzępki z dikarionu powstają 4 jądra (a dokładniej dwie pary jąder różnoimiennych). Następnie powstaje septa i sprzążka, przez którą jedno z jąder przechodzi do podzielonej septą sprzążki. W wyniku tego powstają dwie pary dikarionów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sprzały

dawniej: zeprzały

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzeć

dawniej: zeprzeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzęcice

Sprzęcice (dodatkowa nazwa w j. niem. Sprentschütz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, w gminie Izbicko.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sprzęcicho

żartobliwie: sprzęt; sprzęcior

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzęcik

zdrobnienie od: sprzęt

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzęcior

1. ekspresywnie: sprzęt;
2. żartobliwie: penis; sprzęt, wacek, ptaszek, flet

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzeciw

w prawie procesowym: szczególny środek odwoławczy, przysługujący od wyroku nakazowego lub zaocznego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) aktywne wyrażenie braku zgody na coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzeciwnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. przeciwnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzeciwowy

→ sprzeciw

Patrz:sprzeciw

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzeczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzeczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzeczka

ostra, energiczna wymiana zdań między osobami niezgadzającymi się ze sobą; kłótnia; zwada; spór; konflikt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ostra, energiczna wymiana zdań między osobami niezgadzającymi się ze sobą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzecznie

przysłówek

(1.1) w sposób sprzeczny, niezgodny

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzeczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: sprzeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzeczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stosunek zachodzący między zjawiskami, poglądami, interesami niezgodnymi ze sobą

- kontradyktoryczność – relacja między zdaniami p i q zachodząca, gdy p gdy nie jest tak, że q
- sprzeczność w kwadracie logicznym – jedna z relacji między zdaniami w kwadracie logicznym
- absurd, zdanie sprzeczne – zdanie o postaci p∧~p
- absurd nazwowy, wyrażenie sprzeczne wewnętrznie – nazwa, do której konotacji należą wykluczające się własności, np. "trzyletni starzec"
- absurd zdaniowy – zdanie pociągające za sobą fałsz logiczny o schemacie Px∧~Px, w szczególności każde zdanie mające jako człon absurd nazwowy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzeczny

niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

przymiotnik jakościowy

(1.1) niezgodny z czymś, przeciwstawny czemuś, różny, odmienny

(1.2) mat. o układach równań: niemający rozwiązań;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzed

przyimek łączący się w dopełniaczu z rzeczownikiem bądź wyrazami o jego funkcji, oznaczający tyle co: z miejsca znajdującego się przed czymś (np. sprzed szkoły), z okresu przed czasem określanym przez rzeczownik (np. sprzed wojny); * forma sprzede możliwa tylko w tradycyjnych połączeniach, typu "sprzede mnie", "sprzede drzwi"

przyimek

(1.1) służy do wyrażania, że dana osoba lub obiekt przestał być przed danym miejscem

(1.2) służy do usytuowania w czasie pochodzenia czegoś wcześniejszego niż określone zdarzenie lub momentu zajścia zdarzenia wcześniejszego niż określone zdarzenie

(1.3) służy do usytuowania w czasie pochodzenia czegoś starszego niż określony czas lub momentu zajścia zdarzenia wcześniej niż określony czas temu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzedać

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprzedawać)

(1.1) zob. sprzedawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzedajność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest sprzedajne; cecha tych, którzy są sprzedajni

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzedajny

przymiotnik

(1.1) taki, który zrobi wiele i w sposób niegodziwy za korzyści materialne

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzedanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzedać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzedawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sprzedać)

(1.1) dawać coś (materialnego lub nie) i w zamian dostawać pieniądze

czasownik zwrotny niedokonany sprzedawać się (dk. sprzedać się)

(2.1) przen. komercjalizować się

(2.2) mieć zbyt

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzedawacz

dawniej, dziś potocznie: sprzedawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzedawaczka

1. kobieta trudniąca się drobnym handlem; przekupka;
2. dawniej: sprzedawczyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzedawalność

1. wskaźnik sprzedaży czegoś;
2. praktyka sprzedawania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzedawalny

dający się sprzedać

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzedawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzedawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzedawca

ten, kto sprzedaje coś; ekspedient

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hand. człowiek sprzedający towary (w sklepie, na targowisku)

Sprzedawca – osoba (fizyczna albo prawna) dokonująca sprzedaży dóbr materialnych lub usług, oferując je nabywcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzedawczyk

pogardliwie: osoba zdradzająca swój kraj, swoje przekonania itp. dla korzyści materialnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. osoba zdradzająca swoje przekonania, ojczyznę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzedawczyni

kobieta zajmująca się sprzedawaniem towarów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. kobieta sprzedająca towary (w sklepie, na targowisku)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzedaż

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. zbycie towaru lub usługi w zamian za pieniądze lub inny towar

Sprzedaż – czynności organizacyjne, techniczne, prawne i finansowe związane z odpłatnym dostarczeniem dóbr lub usług.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzedażność

dawniej: możliwość lub łatwość sprzedaży czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzedażny

dotyczący sprzedaży, dokonujący sprzedaży, przeznaczony do sprzedania itp.; sprzedażowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzedażowiec

pracownik działu sprzedaży

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzedażowy

→ sprzedaż; sprzedażny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany ze sprzedażą, dotyczący sprzedaży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzędywać

sprzędać;
1. przerabiać włókno na nici;
2. rzadko: złączać przez przędzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzęg

układ urządzeń lub program umożliwiający współpracę i wymianę informacji między poszczególnymi elementami określonego systemu komputerowego; interfejs, złącze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kolej. urządzenie złączające pojazdy szynowe;

Sprzęg – najogólniej: urządzenie łączące, pośredniczące, dopasowujące czy też spinające. Zwykle nazwą tą określa się urządzenie łączące pojazdy szynowe. Sprzęg łączący pojazdy drogowe najczęściej określa się mianem „dyszla”, natomiast nie powiodło się zastąpienie „sprzęgiem” angielskiego słowa „interface” („interfejs”) , oznaczającego rodzaj połączenia elektrycznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzęgać

czasownik

(1.1) łączyć coś z czymś, stykać coś z czymś; zespalać

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzęganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzęgać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzęgnąć

sprząc;
1. złączyć coś z czymś w pewną całość, zetknąć coś z czymś; zespolić;
2. w jeździectwie: złączyć w jednym zaprzęgu parę, czwórkę lub więcej koni, wołów;
3. przenośnie: skorelować ze sobą jakieś działania, czynności

czasownik przechodni dokonany (ndk. sprzęgać)

(1.1) dokonany od|sprzęgać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzęgnik

Sprzęgnik (ang. connector coupler) - dwuczęściowy łącznik bezmechanizmowy, wyposażony najczęściej w zestyki łączeniowe gniazdowe, którego przynajmniej jedna część jest zazwyczaj połączona z ruchomym przewodem.

#### Źródła:

Wikipedia

# Sprzęgło

urządzenie do łączenia dwóch elementów w celu przenoszenia ruchu z jednego na drugi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mech. mechanizm pozwalający na przenoszenie ruchu z jednej osi na drugą;

(1.2) pot. mot. pedał sprzęgła, dźwignia sprzęgła

Sprzęgło – mechanizm stosowany w budowie maszyn do łączenia oraz rozłączania wałów w celu przekazywania momentu obrotowego. Inaczej jest to zespół części służących do połączenia dwóch niezależnie obrotowo osadzonych wałów, czynnego – napędowego i biernego – napędzanego, w celu przeniesienia momentu obrotowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. sprzęt

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzeklinać

potocznie: zwymyślać kogoś przekleństwami; skląć

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzeniewierca

dawniej: osoba, która dopuściła się zdrady, zawiodła czyjeś zaufanie; renegat, zdrajca, przeniewierca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba, która sprzeniewierza się komuś lub czemuś; zdrajca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzeniewierzać

1. przywłaszczać powierzone sobie cudze mienie; dokonywać malwersacji;
2. sprzeniewierzać się - dopuszczać się zdrady, wiarołomstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzeniewierzenie

1. przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie;
2. sprzeniewierzyć się - dopuścić się zdrady

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzeniewierzyć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzeniewierzyć

1. przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie;
2. sprzeniewierzyć się - dopuścić się zdrady

czasownik dokonany

(1.1) przywłaszczyć powierzone sobie cudze mienie

czasownik zwrotny dokonany sprzeniewierzyć się

(2.1) dopuścić się zdrady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzęt

1. przedmiot użytkowy (np. komputer, robot kuchenny, szafa),
2. w odniesieniu do grupy przedmiotów wykorzystywanych do określonego celu (np. sprzęt sanitarny),
3. skoszenie i zwiezienie zboża (tj. sprzęt zboża)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zestaw przedmiotów używanych do wykonywania jakiejś czynności

(1.2) przedmiot, zazwyczaj urządzenie, używany w określonym celu

(1.3) roln. koszenie zboża, traw, kopanie warzyw, zbieranie owoców itp. i zwożenie ich z pola, sadu, ogrodu

- Sprzęt – ogół przedmiotów używanych w jakiejś dziedzinie życia:
  - sprzęt indywidualnej ochrony układu oddechowego
  - sprzęt mechaniczny
  - sprzęt AGD
  - sprzęt RTV
  - sprzęt ratowniczy i pomocniczy
  - sprzęt pożarniczy:
    - sprzęt burzący
    - podręczny sprzęt gaśniczy
    - sprzęt łączności i alarmowania
    - sprzęt do podawania piany

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Sprzętowy

→ sprzęt

przymiotnik

(1.1) związany z jakimś sprzętem, dotyczący tego sprzętu

(1.2) inform. realizowany przy pomocy sprzętu (w opozycji do oprogramowania)

Patrz:sprzęt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzęty

1. przedmiot użytkowy (np. komputer, robot kuchenny, szafa),
2. w odniesieniu do grupy przedmiotów wykorzystywanych do określonego celu (np. sprzęt sanitarny),
3. skoszenie i zwiezienie zboża (tj. sprzęt zboża)

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzężaj

konie, bydło zaprzęgane do wozu lub pługa; zaprzęg

Sprzężaj (od „sprzęgać”, „zaprzęgać”) – ogół zwierząt pociągowych wykorzystywanych w rolnictwie jako siła pociągowa zarówno w

- transporcie
- pracach na roli (np. orka, bronowanie)
- do napędu stacjonarnych maszyn rolniczych poprzez kierat

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprzężajny

przymiotnik

(1.1) dotyczący sprzężaju, wykonywany za pomocą sprzężaju

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzężenie

sprzęgnąć;
1. złączyć coś z czymś w pewną całość, zetknąć coś z czymś; zespolić;
2. w jeździectwie: złączyć w jednym zaprzęgu parę, czwórkę lub więcej koni, wołów;
3. przenośnie: skorelować ze sobą jakieś działania, czynności

- sprzężenie – figura retoryczna,
- sprzężenie – w optyce,
- sprzężenie – w akustyce,
- sprzężenie zwrotne – oddziaływanie sygnałów wyjściowych na sygnały wejściowe,
  - biologiczne – dostarczanie człowiekowi informacji zwrotnej o zmianach jego stanu fizjologicznego.
- zmienne sprzężone – w fizyce,
- zmienne sprzężone – w termodynamice.
- sprzężenie – w elektrotechnice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprzężniaki

gromada grzybów właściwych; sprzężniowe

Sprzężniaki, sprzężniowe, sprzężniowce (Zygomycota Moreau) – typ grzybów należący do królestwa grzybów (Fungi).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprzężnica

przedstawiciel klasy zielenic, żyjący głównie w wodach słodkich i słonawych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzężnice

przedstawiciel klasy zielenic, żyjący głównie w wodach słodkich i słonawych

Sprzężnice (Zygnematophyceae, Zygnemophyceae, Zygnemaphyceae, a także Conjugatae, Conjugatophyceae, Gamophyta) – klasa glonów z gromady ramienic (Charophyta). Jej pozycja systematyczna przez różnych autorów bywa jednak ujmowana inaczej, w szczególności bywa włączana do zielenic. Spośród innych roślin wyróżniają się procesem płciowym – koniugacją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprzężniowce

typ grzybów wyższych

Sprzężniaki, sprzężniowe, sprzężniowce (Zygomycota Moreau) – typ grzybów należący do królestwa grzybów (Fungi).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprzężniowe

gromada grzybów właściwych; sprzężniaki

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzężniowiec

przedstawiciel jednego z typów grzybów wyższych

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzężoność

klasa sprzężoności - pojęcie z teorii grup w algebrze abstrakcyjnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzężony

złączony z czymś w sposób trwały, stanowiący z czymś nierozerwalną całość

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzyjać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) być nastawionym serdecznie, przychylnie, życzliwie, przyjaźnie wobec kogoś lub czegoś

(1.2) dawać dobre warunki ku czemuś

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzyjający

taki, który jest korzystny, odpowiedni; taki, który tworzy dobre warunki do czegoś

przymiotnik

(1.1) tworzący odpowiednie warunki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzyjanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|sprzyjać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Sprzykrzać

sprzykrzać się - stawać się przykrym dla kogoś; przykrzyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzykrzony

taki, który się sprzykrzył

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzymierzać

1. łączyć przymierzem;
2. sprzymierzać się - zawierać sojusz, umawiać się na wzajemne wspieranie swoich działań

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzymierzeńczy

→ sprzymierzeniec; sojuszniczy, aliancki

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzymierzeniec

aliant, sojusznik;
1. ten, który z kimś zawarł przymierze, zobowiązał się do współpracy i pomocy;
2. ten, który pomaga komuś, popiera czyjeś działanie, współpracuje z kimś;
3. w przenośni: coś, co pomaga komuś lub czemuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która sprzyja komuś, wspiera kogoś; jest w przymierzu z kimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Sprzymierzony

1. połączyć przymierzem;
2. sprzymierzyć się - zawrzeć sojusz, umówić się na wzajemne wspieranie swoich działań

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzymierzyć

1. połączyć przymierzem;
2. sprzymierzyć się - zawrzeć sojusz, umówić się na wzajemne wspieranie swoich działań

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzysiąc

zjednoczyć się pod przysięgą przeciw komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzysięgnięty

taki, który się sprzysięgnął (sprzysiągł); sprzysięgły

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzysięgły

zjednoczyć się pod przysięgą przeciw komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Sprzysiężenie

1. tajna organizacja;
2. członkowie tajnej organizacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Sprzysiężony

zjednoczyć się pod przysięgą przeciw komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Spseudonimizować

przetworzyć dane osobowe w taki sposób, by nie można ich było przypisać konkretnej osobie bez użycia dodatkowych informacji, które są przechowywane i zabezpieczone w innym miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Spsiały

zepsieć; potocznie:
1. zmarnieć, ulec pogorszeniu, zniszczeniu; zejść na psy;
2. stracić majątek, zbiednieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Spsieć

zepsieć; potocznie:
1. zmarnieć, ulec pogorszeniu, zniszczeniu; zejść na psy;
2. stracić majątek, zbiednieć

czasownik

(1.1) pot. stracić majątek, znaczenie lub pozycję

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spsienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spsieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spsikać

potocznie: spryskać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spsikiwać

potocznie: spryskiwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spsocić

spłatać figla

#### Źródła:

SJP.pl

# Spuchlizna

rzadko: spuchnięte miejsce; opuchlizna, opuchlina, obrzęk

#### Źródła:

SJP.pl

# Spuchnąć

1. obrzmieć, stać się nabrzmiałym, a w przenośni także: stać się przepełnionym, mieć coś w nadmiarze;
2. stracić kondycję, siły w wyniku nadmiernej aktywności fizycznej, najczęściej w końcowej fazie zawodów

czasownik przechodni dokonany (ndk. puchnąć)

(1.1) o części ciała lub obiekcie: obrzęknąć, nabrzmieć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spuchnięty

taki, który spuchnął; spuchły

#### Źródła:

SJP.pl

# Spuchły

taki, który spuchł; spuchnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Spudłów

Spudłów (niem. Spudlow) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie słubickim, w gminie Górzyca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

W miejscowości działało państwowe gospodarstwo rolne – Gospodarstwo w Spudłowie, należące do Zakładu Rolnego w Żabicach, wchodzącego w skład Lubuskiego Kombinatu Rolnego w Rzepinie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spudłować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pudłować)

(1.1) pot. sport. strzeliwszy, rzuciwszy lub uderzywszy czymś, nie trafić do celu; chybić

#### Źródła:

Wiktionary

# Spudłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spudłować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spuentować

zakończyć wypowiedź lub utwór literackich pointą; spointować

#### Źródła:

SJP.pl

# Spulchniacz

maszyna do rozdrabniania lub maszyna do doprawiania roli po orce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogrod. roln. kultywator do spulchniania gruntu

(1.2) techn. urządzenie do spulchniania podłoża

(1.3) roln. element kosiarki powodujący spulchnienie pokosu

(1.4) techn. mieszadło wyposażone w noże używane w piwowarstwie

(1.5) cuk. substancja powodująca spulchnienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spulchniający

taki, który czyni ciasto pulchnym, wyrośniętym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spulchnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spulchniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spulchniarka

maszyna służąca do spulchniania masy formierskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Spulchniały

taki, który spulchniał

#### Źródła:

SJP.pl

# Spumante

1. włoskie wino musujące, przypominające szampana;
2. o winie: nasycone gazem; musujący, gazowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Spuneryzm

spooneryzm, metagram;
1. mimowolne przestawienie głoski lub głosek w wyrazie, dające często efekt komiczny;
2. przestawienie takie dokonane świadomie i w ten sposób, aby wynikłe z niego formy były istniejącymi wyrazami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. przejęzycznie polegające na zamianie pierwszych głosek w wyrazie lub pomiędzy wyrazami (np. "mój ruch" - "rój much");

(1.2) celowo tworzone spuneryzmy (1.1), np. w celach humorystycznych czy w ramach gry półsłówek

Spuneryzm (ang. spoonerism, od nazwiska Williama Archibalda Spoonera) – przejęzyczenie polegające na zamianie miejscami głosek w wyrazie lub początkowych głosek w grupie wyrazów. Wynikiem takiego przejęzyczenia mogą być sensowne zwroty, często zabawne lub nieprzyzwoite. Istotne jest podobieństwo w mowie, a nie w piśmie, stąd też przykłady takie, jak „stój, Halina”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spurpurowiały

taki, który spurpurowiał (stał się purpurowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spurt

w sporcie: nagłe, gwałtowne zwiększenie szybkości; zryw

#### Źródła:

SJP.pl

# Spurytaniały

przejąć poglądy charakterystyczne dla purytanina

#### Źródła:

SJP.pl

# Spurytanieć

przejąć poglądy charakterystyczne dla purytanina

#### Źródła:

SJP.pl

# Spuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. spuszczać)

(1.1) zob. spuszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spuścik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od spust

#### Źródła:

Wiktionary

# Spuścizna

spadek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co zostaje w spadku po kimś

(1.2) utwory, dzieła autora, który już nie żyje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spusobny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grzeczny

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zgodliwy

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zdolny

#### Źródła:

Wiktionary

# Spust

1. przycisk w broni służący do wywołania wystrzału
2. wylot ze zbiornika

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. wojsk. łow. metalowa dźwignia uruchamiająca wystrzał z broni palnej;

(1.2) techn. fot. przycisk aparatu fotograficznego wyzwalający migawkę;

(1.3) techn. urządzenie lub mechanizm, który umożliwia opróżnienie zbiornika, np. z cieczą lub materiałami sypkimi

(1.4) hutn. proces wylewania ciekłego produktu z pieca hutniczego

(1.5) zasuwka w zamku u drzwi przesuwana przez przekręcenie klucza

Spust – element mechanizmu spustowego broni palnej, służący do zwalniania tego mechanizmu przez strzelca w celu oddania strzału. Najczęściej ma formę języka, rzadziej szyny spustowej lub przycisku.

Broń posiada najczęściej jeden spust, rzadziej dwa, do ognia pojedynczego i seriami, lub odpalające naboje w różnych lufach broni dwulufowej np. dubeltówce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spustnik

strug do wyrównywania i wygładzania długich powierzchni drewnianych

#### Źródła:

SJP.pl

# Spustoszały

przestarzale: taki, który spustoszał (stał się pustym, opuszczonym; uległ zniszczeniu dewastacji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spustoszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. pustoszyć)

(1.1) dokonać spustoszenia; obrócić w pustkowie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spustowy

przymiotnik

(1.1) od: spust

#### Źródła:

Wiktionary

# Spustynnieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. pustynnieć)

(1.1) geogr. stać się pustynią

#### Źródła:

Wiktionary

# Spuszać

rzadko: czynić puszystym; nastraszać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spuszczać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) transportować na dół, zmieniać położenie na niższe, obniżać

(1.2) o cieczy lub gazie: wypuszczać

(1.3) o wodzie w toalecie: spłukiwać nią sedes

(1.4) o cenie: obniżać

(1.5) o głowie: pochylać

(1.6) żegl. mar. wodować

(1.7) kynol. uwalniać ze smyczy

czasownik zwrotny niedokonany spuszczać się

(2.1) zmieniać swoje położenie na niższe, obniżać się

(2.2) wulg. mieć ejakulację (o mężczyźnie)

(2.3) przest. polegać na kimś/czymś, zdawać się na kogoś; zawierzać komuś, pokładać w kimś zaufanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spuszczalny

dający się spuścić, opróżnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spuszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spuszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spuścić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spuszyć

rzadko: nastroszyć, najeżyć; napuszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Sputnik

sztuczny satelita Ziemi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. astronaut. sztuczny ziemski satelita;

(1.2) środ. więz. przesyłka spuszczana przez okno celi na sznurze

Sputnik (ros. Спутник – „towarzysz podróży”) – seria pierwszych radzieckich sztucznych satelitów Ziemi. To rosyjskie określenie przyjęło się obecnie w wielu językach jako synonim sztucznego satelity Ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spych

urwisty, osypujący się brzeg

#### Źródła:

SJP.pl

# Spychać

czasownik

(1.1) pchaniem powodować zmianę położenia czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Spychacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. masz. pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

- spychacz – potoczna nazwa spycharki
- spychacz – pomocnicze urządzenie (dźwignik) stoczniowe do popchnięcia wodowanego statku, jeśli nie rusza, pomimo otwarcia zwalniaczy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spychaj

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spychalski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Spychalski (ur. 1948) – polski polityk, senator
- Błażej Spychalski (ur. 1985) – polski polityk, prawnik, samorządowiec
- Dariusz Spychalski (ur. 1973) – polski pisarz
- Jan Spychalski (1893–1946) – polski malarz, biograf i publicysta
- Jan Spychalski (piłkarz) (ur. 1963) – polski piłkarz
- Józef Spychalski (1898–1944) – polski oficer, żołnierz Armii Krajowej
- Józef Spychalski (poseł) (1916–1996) – polityk w PRL
- Marian Spychalski (1906–1980) – Marszałek Polski, polityk w PRL
- Romuald Spychalski (1928–2018) – polski śpiewak operowy
- Władysław Witold Spychalski (1910–1980) – polityk w PRL
- Ewa Spychalska (ur. 1949) – polska polityk, działaczka związkowa, posłanka na Sejm I i II kadencji, w latach 1991–1996 przewodniczący OPZZ
- Izabella Nawe-Spychalska (1943–2018) – polska śpiewaczka operowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spycharka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. masz. pojazd budowlany poruszający się na gąsienicach służący do wyrównywania terenu przez pchanie ziemi

Spycharka (pot. buldożer) – ciągnik gąsienicowy, zaliczany do grupy maszyn do robót ziemnych. Maszyna ta przeznaczona jest do wykonywania prac ziemnych w budownictwie ogólnym lub przemysłowym, górnictwie odkrywkowym i skalnym, energetyce (hałdowanie węgla kamiennego w elektrociepłowniach), leśnictwie, w sektorze komunalnym (składowiska odpadów), portach oraz kolejowych terminalach przeładunkowych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spychała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spychologia

potocznie: praktyka zwalania pracy na innych, uciekanie od odpowiedzialności i obowiązków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zwalanie pracy na innych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spychotechnika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. żart. zrzucanie na kogoś swojej pracy

#### Źródła:

Wiktionary

# Spychowo

Spychowo (niem. Puppen, 1945–1960 Pupy) – wieś w północnej Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Świętajno, na Mazurach, 13 km na wschód od Świętajna i ok. 29 km od Szczytna.

Spychowo jest dużą wsią, są tu m.in.: ośrodek zdrowia, poczta, szkoła, apteka, a także budynek nadleśnictwa Spychowo. W pobliżu znajdują się też inne wsie: Bystrz, Koczek, Kierwik i Połom.

#### Źródła:

Wikipedia

# Spycigniew

imię męskie

Spycigniew – staropolskie imię męskie, złożone z członu Spyci- ("nadaremnie"), oraz członu -gniew ("gniew"). Może oznaczać "ten, którego gniew jest daremny".

Spycigniew imieniny obchodzi 31 stycznia.

Znane osoby noszące to imię:

- Spitygniew I, książę czeski od 891(?) roku z dynastii Przemyślidów.
- Spitygniew II, książę Czech od 1055 z dynastii Przemyślidów.
- Spycigniew z Dąbrowy Zielonej (zm. przed 1257), wojewoda łęczycki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spycimir

dawne imię męskie

Spycimir, Spyćmier, Spyćmir, Spyćmierz – staropolskie imię męskie, złożone z członu Spyci- („nadaremnie”), oraz członu -mir („pokój, spokój, dobro”), zdrobniale – Spytko. Pisownia z końcowym -rz prawdopodobnie jest zapisem imienia zdrobniałego, uformowanego przy użyciu przyrostka -jь, pod wpływem którego wygłosowe -r przeszło w -rz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spycisław

imię męskie

Spycisław – słowiańskie imię męskie, złożone z członu spyci- („nadaremnie”) oraz członu -sław („sława”). Imię popularne i znane w okresie staropolskim. Nieodnotowane w źródłach historycznych.

Imieniny: 11 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spyder

[czytaj spajder] środowiskowo: otwarte nadwozie dwuosobowego samochodu sportowego; roadster, spider

- Spider (nadwozie)
- Spyder (oprogramowanie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spylać

1. potocznie: sprzedawać; opylać, opychać, opędzlowywać;
2. dawniej:
a) okrywać pyłem, kurzem; kurzyć;
b) mieść, strzepywać kurz; okurzać;
c) obracać w pył, skruszać na pył; ścierać;
d) zbijać z tropu, peszyć, detonować

czasownik

(1.1) pot. uciekać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spylać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spylić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spylić

1. potocznie: sprzedać; opylić, opchnąć, opędzlować;
2. dawniej:
a) okryć pyłem, kurzem; zakurzyć;
b) zmieść, strzepać kurz; okurzyć;
c) obrócić w pył, skruszyć na pył; zetrzeć;
d) zbić z tropu, zmieszać, zdetonować

czasownik

(1.1) dokonany od|spylać.

czasownik przechodni

(2.1) pot. sprzedać

(2.2) pot. zbyć kogoś, pozbyć się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spylogger

[czytaj: spajloger] program komputerowy umożliwiający zdalne śledzenie aktywności użytkownika z systemem Windows

#### Źródła:

SJP.pl

# Spyra

nazwisko

Osoby noszące nazwisko Spyra:

- Andy Spyra – niemiecki fotograf
- Jan Spyra
- Janusz Spyra
- Jarosław Spyra
- Piotr Spyra
- Stanisław Spyra
- Thomas Spyra – niemiecki malarz, właściciel galerii
- Wolfram Spyra – kompozytor niemiecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spyrczany

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. roztargniony

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zmieszany

#### Źródła:

Wiktionary

# Spyrka

dawniej: słonina; szperka; sperka; szpyrka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) góry. kawałek surowej lub smażonej słoniny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spyshop

[czytaj: spaj szop] sklep ze sprzętem detektywistycznym; spy shop

#### Źródła:

SJP.pl

# Spyskać

czasownik dokonany

(1.1) daw. przeryć ryjami (o dzikach lub świniach)

#### Źródła:

Wiktionary

# Spyszniały

taki, który spyszniał (rzadko: stał się pysznym, zhardział)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spytać

zadać pytanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. pytać)

(1.1) zadać pytanie

czasownik zwrotny spytać się (ndk. pytać się)

(2.1) zadać pytanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spytani

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zapytanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spytać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spytki

przestarzałe: przepytywanie, dopytywanie kogoś w celu poznania prawdy; indagacja * współcześnie tylko w związku frazeologicznym: wziąć (brać) kogoś na spytki

#### Źródła:

SJP.pl

# Spytków

przestarzałe: przepytywanie, dopytywanie kogoś w celu poznania prawdy; indagacja * współcześnie tylko w związku frazeologicznym: wziąć (brać) kogoś na spytki

Spytków – (do 1945 Wanscha) wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec. Od XVIII w. wieś należała do majątku rodziny Ernsta Ludewiga von Kiesenwetter - Elektora Saksońskiej Tajnej Rady Wojennej i seniora prowincji księstwa Görlitz. Majątek rycerski szlachty śląskiej z dworem, domem zarządcy i czworakami należał do klucza Ręczyn-Spytków-Niedów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spytkowice

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Spytkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowotarskim, w gminie Spytkowice
- Spytkowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Spytkowice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spytkowicki

→ Spytkowice

Patrz:Spytkowice

#### Źródła:

SJP.pl

# Spytkowiczanin

mieszkaniec Spytkowic (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spytkowiczanka

mieszkanka Spytkowic (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spytkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spytywać

potocznie: zadawać komuś szereg pytań; wypytywać, opytywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spyware

[czytaj: spajłer] program komputerowy, rodzaj malware'u, którego celem jest szpiegowanie działań użytkownika; oprogramowanie szpiegujące

Oprogramowanie szpiegujące (ang. spyware) – szkodliwe oprogramowanie, którego celem jest gromadzenie informacji o użytkowniku, a także ich przesyłanie bez jego wiedzy innym osobom. Programy te mogą również wyświetlać reklamy lub rozsyłać niechcianą pocztę elektroniczną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spyża

dawniej: jadło, żywność, prowiant (zwłaszcza dla wojska)

#### Źródła:

SJP.pl

# Spz

skrótowiec w funkcji rzeczownika rodzaju męskorzeczowego

(1.1) elektr. = Samoczynne Ponowne Załączenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłacać

czasownik przechodni niedokonany (dk. spłacić)

(1.1) płacić stopniowo komu, wywiązując się w ten sposób z jakiegoś zobowiązania

czasownik zwrotny niedokonany spłacać się (dk. spłacić się)

(2.1) być spłacanym (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłacalny

dający się spłacić

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłacanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłacać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłacheć

fragment jakiegoś obszaru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. fragment jakiegoś obszaru, jakiejś płaszczyzny lub powierzchni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spłachetek

mały kawałek; pólko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłacić

oddać komuś daną kwotę pieniędzy jako np. ratę, dług

czasownik przechodni dokonany (ndk. spłacać)

(1.1) dokonany od|spłacać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spładzać

1. potocznie: tworzyć coś mającego niską wartość; płodzić, wypładzać;
2. rzadko: płodzić - powodować powstanie istoty żywej przez zapłodnienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłakać

potocznie: spłakać się - mocno popłakać, wylać wiele łez; upłakać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłakany

zmęczony długim płaczem; taki, który się spłakał

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłakiwać

spłakiwać się - mocno płakać, męczyć się płaczem

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłaszcz

część lampy w pobliżu trzonka, utworzona z masy szklanej i ukształtowana przez ściśnięcie między dwiema metalowymi szczękami rozgrzanych końców rurki talerzykowej, rurki pompowej i pręcika

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłaszczenie

Spłaszczenie – wielkość używana w astronomii, opisująca odstępstwo od kulistego kształtu planety lub gwiazdy. Wyraża je stosunek różnicy długości promienia równikowego i biegunowego do promienia równikowego

    s={\frac {r_{r}-r_{b}}{r_{r}}}

#### Źródła:

Wikipedia

# Spłaszczony

forma czasownika.

(1.1) ims. przym. bierny od spłaszczyć

przymiotnik

(2.1) uczyniony płaskim, pozbawiony wybrzuszeń

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłaszczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. spłaszczać)

(1.1) uczynić coś płaskim

(1.2) odnieść się do czegoś (zagadnienia, sprawy) w sposób zbytnio uproszczony

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłata

1. suma, którą się płaci, zwykle ratami;
2. spłacanie, spłacenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. bank. spłacanie, spłacenie

(1.2) ekon. bank. suma, którą należy płacić, zwykle w ratach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spłatać

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zrobić (o figlach)

(1.2) stpol. porąbać

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłatać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spław

przewóz drogą wodną przy wykorzystaniu prądu wody; spławianie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przewóz drogą wodną z prądem rzeki

(1.2) to, co jest spławiane

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: spławić

Spław – przewóz towarów drogą wodną z prądem rzeki.

W Rzeczypospolitej w XVI w. ze spławu żyło ok. 100 tysięcy osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spława

przenośnik hydrauliczny do transportu materiału w kierunku poziomym za pomocą strumienia wody płynącej przez kanał, rynnę lub rurę; spławiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławek

1. zwykle w liczbie mnogiej: odpadki poprodukcyjne unoszące się na powierzchni wody;
2. dawniej: pływak przymocowany do krawędzi sieci rybackiej w celu utrzymania jej na powierzchni wody i oznaczenia miejsca; pławik

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławiać

1. przewozić drogą wodną przy wykorzystaniu prądu wody;
2. potocznie: pozbywać się kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławiak

przenośnik hydrauliczny do transportu materiału w kierunku poziomym za pomocą strumienia wody płynącej przez kanał, rynnę lub rurę; spława

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławiakowy

przymiotnik od: spławiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławić

1. przewieźć drogą wodną przy wykorzystaniu prądu wody;
2. potocznie: pozbyć się kogoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. spławiać)

(1.1) dokonany od|spławiać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spławik

korek, kawałek drewna itp. przymocowany do żyłki, utrzymujący przynętę na odpowiedniej głębokości, sygnalizujący ruch haczyka, gdy ryba chwyta przynętę; pławik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wędk. mały pływak wędkarski przyczepiony na żyłce, służący do regulacji głębokości umieszczenia przynęty oraz sygnalizacji brania;

(1.2) rzad. zdrobn. od spław

Spławik – kawałek materiału (najczęściej drewna bądź tworzywa sztucznego) pływającego na powierzchni wody, służący do sygnalizowania pochwycenia przynęty przez rybę (czyli potocznie mówiąc – do sygnalizacji brań). Jest używany w wędkarstwie spławikowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spławikówka

potocznie: wędka używana w wędkarstwie spławikowym; wędka spławikowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławikowy

przymiotnik od: spławik

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławisko

1. dawniej: miejsce spławu wody;
2. wysepka lub pływająca kępa na wodzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławne

dawniej: opłata za spławianie towarów

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. opłata za spławianie towarów

forma przymiotnika.

(2.1) M. B. W. n. lp., M. B. W. nmos. lm. od: spławny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spławność

→ spławny

Patrz:spławny

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławny

1. nadający się do żeglugi; żeglowny;
2. dawniej:
a) spływający;
b) spławiany

przymiotnik

(1.1) żegl. nadający się do żeglugi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spławowy

przymiotnik od: spław

#### Źródła:

SJP.pl

# Spławski

nazwisko

- Andrzej Spławski, biskup
- Franciszek Ksawery Spławski, prawnik
- Jan Spławski, urzędnik ziemski
- Maciej Spławski, nauczyciel, samorządowiec
- Spławski, herb szlachecki, odmiana herbu Poraj

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Spłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłodzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłodzić

1. spowodować powstanie istoty żywej przez zapłodnienie;
2. potocznie: wydać na świat potomstwo; urodzić;
3. w przenośni: stworzyć coś, spowodować powstanie czegoś

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|płodzić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spłonąć

spalić się

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. płonąć)

(1.1) ulec zniszczeniu przez ogień

(1.2) dostać wyraźnych rumieńców

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spłonić

1. dawniej:
a) oblać rumieńcem;
b) uczynić płonnym; wyjałowić;
2. spłonić się - oblać się rumieńcem; zaczerwienić się, zarumienić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłoniony

1. dawniej:
a) oblać rumieńcem;
b) uczynić płonnym; wyjałowić;
2. spłonić się - oblać się rumieńcem; zaczerwienić się, zarumienić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłonka

mały ładunek materiału wybuchowego, umieszczony w specjalnych osłonkach metalowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. techn. mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego;

Spłonka – mały ładunek wybuchowy inicjujący wybuch właściwego materiału wybuchowego. Spłonka może mieć wiele zastosowań, ale najczęściej wykorzystywana jest jako element naboju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Spłonkownica

blaszana puszka używana w górnictwie do przechowywania i przenoszenia spłonek w spłonniku

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłonkowy

przymiotnik od: spłonka

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłonnik

w górnictwie: drewniane pudełko z przegródkami do umieszczania w nich spłonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłoszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. płoszyć)

(1.1) spowodować ucieczkę

(1.2) onieśmielić

(1.3) zakłócić coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłuczka

pojemnik na wodę umieszczony nad muszlą klozetową, służący do jej spłukiwania; płuczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. rezerwuar z wodą do spłukiwania muszli klozetowej wraz z syfonem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spłukać

1. usunąć coś (np. brud) z czegoś za pomocą cieczy; obmyć; zmyć;
2. spłukać się - potocznie: przegrać wszystko, stracić dużo pieniędzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłukać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłukany

1. usunąć coś (np. brud) z czegoś za pomocą cieczy; obmyć; zmyć;
2. spłukać się - potocznie: przegrać wszystko, stracić dużo pieniędzy

przymiotnik

(1.1) pot. bez pieniędzy, w stanie bankructwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spłukiwalny

dający się spłukiwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłukiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłukiwać.

Spłukiwanie, ablacja (łac. ablatio = odejście) – proces rzeźbotwórczy polegający na wymywaniu zwietrzeliny i gleby oraz ich przemieszczeniu w dół stoku przez wodę deszczową (ablacja deszczowa) lub roztopową (ablacja roztopowa). Spłukiwanie jest rodzajem erozji, choć według niektórych źródeł określanie go jako erozji wodnej gleby jest niezupełnie prawidłowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spłycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłycać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spłyciały

stać się płytkim, płytszym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłycieć

stać się płytkim, płytszym

#### Źródła:

SJP.pl

# Spłynąć

o cieczy, lodowcu, lawie itp.: płynąc, znaleźć się na dole, zsunąć się po pochyłej powierzchni

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) dokonany od|spływać.

(1.2) być dostarczonym (do)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spłynięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spłynąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Spływ

1. ściekanie wody
2. miejsce, gdzie łączą się dwie rzeki
3. wycieczka określonym szlakiem wodnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ruch wody z góry na dół

(1.2) ujście rzeki do innej rzeki

(1.3) stopniowe docieranie rzeczy do celu

(1.4) zorganizowana podróż łodziami lub kajakami;

- spływ – forma rekreacji polegająca na płynięciu kajakami po rzece
- spływ – grawitacyjne przemieszczanie się mas ziemnych, materiałów skalnych lub zwietrzelinowych.
  - spływ błotny
  - spływ grawitacyjny podwójny
  - spływ kohezyjny
  - spływ kolizyjny
  - spływ mułowy
  - spływ piaszczysty
  - spływ popiołowy
  - spływ rumoszu
  - spływ upłynnionego materiału

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Spływać

1. o cieczy, lodowcu, lawie itp.: płynąć w dół, zsuwać się po pochyłej powierzchni
2. zwieszać się, opadać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. spłynąć)

(1.1) płynąć w dół (o cieczy)

(1.2) płynąć z prądem, w dół rzeki, potoku

(1.3) być pokrytym płynem

(1.4) przen. pot. grub. odchodzić, odczepiać się, zostawiać w spokoju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Spływaj

wykrzyknik

(1.1) pot. wynoś się! nie przeszkadzaj!

#### Źródła:

Wiktionary

# Spływak

część pióra wiecznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Spływanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|spływać.

Spływy błotne – niebezpieczne zjawiska polegające na szybkim przemieszczaniu się warstw upłynnionego gruntu pod wpływem siły ciężkości w dół stoku. Występują najczęściej w górach skąpo okrytych roślinnością.

Często spływy błotne są wynikiem ulewnych deszczów, szybkiego topnienia dużych mas śniegu lub po erupcji wulkanów. Wtedy grube warstwy luźnych skał (gliny, iły, piaski) są silnie przesiąknięte wodą i przemieszczają się szybko w postaci potoków błota i kamieni. Rozpędzone masy błota przemieszczają się z wielką siłą, porywając np. samochody czy wielkie głazy z prędkością dochodzącą nawet do 150 km/h.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Spływny

rzadko: płynący, spływający

#### Źródła:

SJP.pl

# Spływowy

przymiotnik od: spływ

#### Źródła:

SJP.pl