# Gy

oznaczenie dla jednostki: grej

Francja:

- Gy – miejscowość i gmina

Szwajcaria:

- Gy – gmina w kantonie Genewa

Osoba:

- Pierre-Marie Gy – francuski duchowny

Inne:

- Gy – grej (jednostka dawki pochłoniętej)
- gy – dwuznak węgierski
- .gy – domena internetowa Gujany

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gybis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sztuczna szczęka, trzecie zęby

#### Źródła:

Wiktionary

# Gyburstag

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urodziny

#### Źródła:

Wiktionary

# Gydański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Gydą, dotyczący Gydy (rzeki w Rosji)

#### Źródła:

Wiktionary

# Gyges

Gyges (gr. Γύγης 716–678 p.n.e. lub 680–644 p.n.e.) – król Lidii i założyciel dynastii Mermnadów (Sokołów), do której należał m.in. Krezus.

Gyges był uzurpatorem, gdyż władzę nad państwem przejął po zamordowaniu króla Kandaulesa z dynastii Heraklidów, nie mając do tego żadnych legitymistycznych podstaw. Przyczynił się do dobrobytu Lidii poprzez rozwój handlu, przedłużając na wschód trakt handlowy z Efezu i wykorzystując dogodne położenie stolicy – Sardes.

#### Źródła:

Wikipedia

# Gyllenhaal

- Jake Gyllenhaal – amerykański aktor
- Maggie Gyllenhaal – amerykańska aktorka

#### Źródła:

Wikipedia

# Gymba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. usta, buzia

#### Źródła:

Wiktionary

# Gymel

dwugłosowy śpiew, stosowany w średniowieczu w Anglii

Gymel (cantus gemellus) – średniowieczna technika wielogłosowa charakterystyczna dla muzyki powstałej w Anglii. Polegała na improwizacyjnym dodawaniu do cantus firmus drugiego głosu w odległości tercji – interwału typowego w tym czasie jedynie dla muzyki angielskiej. W gymelu można upatrywać zalążka późniejszej techniki fauxbourdon.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gymkhana

[czytaj: dżymkana] wyścigi motorowe, kolarskie z przeszkodami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. indyjskie zawody sportowe

(1.2) zawody hipiczne dla dzieci

(1.3) wyścigi samochodowe, kolarskie lub motocyklowe ze sztucznymi przeszkodami

Gymkhana (czyt. „dżymkana”) – głównie konkurencja samochodowa ale również wyścig konny, kolarski lub motocyklowy ze sztucznymi przeszkodami, mający na celu wykazać zręczność i odwagę zawodników oraz walory danego pojazdu (samochodu, motocykla lub roweru).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gymnasion

w starożytnej Grecji: kompleks obiektów służący głównie do uprawiania (często pod okiem trenera) ćwiczeń fizycznych; gimnazjon

#### Źródła:

SJP.pl

# Gymnopedia

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) hist. rel. święto w starożytnej Sparcie poświęcone Apollinowi, Artemidzie i Dionizosowi, podczas którego odbywały się zawody lekkoatletyczne;

Gymnopedia – święto w Sparcie poświęcone Apollinowi Pytiosowi oraz Artemidzie i Dionizosowi.

Obchodzone prawdopodobnie od VII wieku p.n.e., trwało przez kilka dni w miesiącu Hekatombajon (lipcu).

Podczas jego obchodów odbywały się zawody lekkoatletyczne. Wykonywano pieśni chóralne Taletasa i Alkmana oraz peany Dionizodota. Na agorze śpiewały trzy chóry: rozstawionych na czele efebów, starców (z prawej) oraz mężczyzn-wojowników (z lewej strony). Wykonywano również charakterystyczne dla Spartiatów tańce. Uczestniczyli w nich w odrębnych grupach nadzy efebowie oraz dojrzali mężczyźni (wyłącznie żonaci). Tańczyli oni m.in. swój wojskowy taniec pyrriche. Podczas tych świąt kawalerów obrzucano rytualnymi obelgami, wymawiając im lekceważenie obowiązku małżeństwa i płodzenia dzieci.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Gymnospermae

[czytaj: gymnosperme] grupa roślin naczyniowych; nagonasienne, nagozalążkowe

Rośliny nagonasienne, nagozalążkowe (Gymnospermae) – jedna z dwóch obok okrytonasiennych grup siostrzanych współczesnych roślin nasiennych. Wszyscy obecnie żyjący przedstawiciele tej grupy reprezentują jeden monofiletyczny klad – pochodzą od wspólnego przodka, a do grupy tej zaliczane są wszystkie rośliny potomne tego przodka. Współcześnie do nagonasiennych należy ponad 1000 gatunków drzew i krzewów grupowanych w 88 rodzajach, jednak w przeszłości grupa ta była znacznie bardziej zróżnicowana. Jako przyczynę spadku jej różnorodności i wymierania wielu grup tych roślin wskazuje się konkurencję roślin okrytonasiennych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gynaeceum

[czytaj: gyneceum] w starożytnej Grecji: część domu przeznaczona dla kobiet; gineceum, gyneceum

#### Źródła:

SJP.pl

# Gynaikeion

w starożytnej Grecji: pomieszczenia w wewnętrznej części domu przeznaczone dla kobiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Gynandria

w medycynie: upodobnienie zewnętrznych narządów płciowych kobiety do narządów męskich, polegające na przeroście łechtaczki i zrośnięciu warg sromowych; obojnactwo rzekome żeńskie, ginandria

#### Źródła:

SJP.pl

# Gyneceum

w starożytnej Grecji: część domu przeznaczona dla kobiet; gineceum, gynaeceum

Gyneceum (łac. z gr. γυναικείον gynaikeion) – pomieszczenie w domu greckim, przeznaczone dla kobiet i oddzielone od reszty pomieszczeń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gynemimeza

zaburzenie identyfikacji płciowej u mężczyzn

#### Źródła:

SJP.pl

# Gynerium

roślina z rodziny traw (Cortaderia selloana), występująca w Brazylii i Argentynie; kortaderia, trawa pampasowa, okolcz srebrzysty

#### Źródła:

SJP.pl

# Gynocentryczny

przymiotnik

(1.1) związany z gynocentryzmem

#### Źródła:

Wiktionary

# Gynodiecja

w botanice: występowanie w obrębie jednego gatunku dwóch rodzajów osobników, jednych z kwiatami wyłącznie żeńskimi, drugich z kwiatami obupłciowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Gynofor

wydłużenie dna kwiatowego pomiędzy słupkowiem a pręcikowiem

Gynofor (łac. gynophorum, ang. gynophore) – trzonkowate wydłużenie osi kwiatowej (dna kwiatowego) między pręcikowiem a słupkowiem, na którym osadzona jest zalążnia, wynoszące słupek ponad pozostałe części kwiatu. Rzadziej spotykane jest wyniesienie słupka i pręcikowia zwane androgynoforem.Gynofor występuje na przykład u przedstawicieli rodziny Cleomaceae (tu też występuje androgynofor), Blandfordiaceae, nanerczowatych Anacardiaceae, rutowatych Rutaceae, wawrzynkowatych Thymelaeaceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gynostemium

utwór powstały przez zrośnięcie się pręcików ze słupkiem; typowy dla storczyków; prętosłup

Prętosłup, kolumienka, szyjkonitka (ang. gynandrium, łac. gynostemium) – u niektórych roślin nasiennych twór powstały w wyniku zrośnięcia w kwiecie męskich organów rozmnażania płciowego – pręcików ze słupkiem. Aparat ten jest charakterystyczny dla kwiatów z rodziny storczykowatych (Orchidaceae), poza tym także obecny w rodzinach kokornakowatych (Aristolochiaceae), toinowatych (Apocynaceae) i Stylidiaceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gynś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. kulin. gęś

#### Źródła:

Wiktionary

# Gyokuro

rzeczownik

(1.1) kulin. jeden z jakościowo najlepszych gatunków japońskiej herbaty zielonej

#### Źródła:

Wiktionary

# Gyoza

[czytaj: gioza] chińskie pierożki mięsno-kapuściane

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. japoński pierożek z mięsnym farszem; potrawa o chińskiej proweniencji

Jiaozi (chin. trad. 餃子, chin. upr. 饺子, pinyin jiǎozi), w Japonii znane jako gyōza (ぎょうざ) – tradycyjne chińskie pierożki, popularne również w kuchni innych krajów wschodniej Azji. Podobne nieco do polskich kołdunów, nadziewane są zazwyczaj mięsem z dodatkiem kapusty pekińskiej lub np. imbiru bądź szczypioru, w poszczególnych regionach Chin różnią się jednak między sobą składem ciasta, nadzieniem i kształtem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gyraza

enzym niezbędny do replikacji DNA

Gyraza DNA – enzym występujący u Procaryota (szczególnie u bakterii), należący do topoizomeraz typu II. Przy użyciu energii pochodzącej z hydrolizy ATP katalizuje on wprowadzanie ujemnych skrętów w helisie DNA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Gyros

potrawa grecka; giros

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. wywodząca się z Grecji potrawa, składająca się z opiekanego mięsa, pomidorów, cebuli i sosu tzatziki, często podawana zawinięta w placek;

Gyros (ngr. γύρος, wym. jíɾos) – potrawa kuchni greckiej.

Mięso opiekane na wielkim rożnie, z promiennikami elektrycznymi lub gazowymi, obracanym, zwykle elektrycznie, wokół pionowej osi. Po osiągnięciu gotowości konsumpcyjnej, stopniowo odcinane jest długim nożem lub specjalnym nożem elektrycznym, jako kilkucentymetrowej długości plasterki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gyrosowy

→ gyros; girosowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Gysztel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. stojak

#### Źródła:

Wiktionary

# Gyszynk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. prezent

#### Źródła:

Wiktionary

# Gytia

ciemny muł jeziorny zawierający rozpoznawalne szczątki organiczne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geol. muł jeziorny powstający na dnie jezior ze szczątków organicznych, głównie planktonu;

Gytia – osad organiczny lub organiczno-mineralny powstający na dnie jezior, zwłaszcza eutroficznych, o barwie szarej. Materiał organiczny reprezentowany jest przede wszystkim przez stosunkowo dobrze zachowane (rozpoznawalne) szczątki organizmów, zwłaszcza fitoplanktonu, choć zwykle mocniej rozłożone niż w torfie. W odróżnieniu od torfów, materia gromadzi się całkowicie pod wodą, zwykle poza strefą szuwarów, a cała materia organiczna jest pochodzenia alochtonicznego, tzn. powstaje poza osadem, w toni wodnej. W skład gytii może wchodzić również domieszka materii autochtonicznej, np. węglany powstałe w przydennych łąkach ramienicowych. Gytia jest odmianą sapropelu powstającą w warunkach dobrego natlenienia (w odróżnieniu od osadów dy), choć według innych ujęć sapropel to typ osadu odrębny zarówno od gytii, jak i od dy. W zależności od składu mineralogicznego i biologicznego wyróżnia się następujące rodzaje gytii:

- gytię węglanową – przewaga udziału materii węglanowej (ale poniżej 80%); posiada jasną barwę
- gytię detrytusową – w składzie przeważa materia organiczna, słabiej rozłożona (gytia grubodetrytusowa) lub mocniej rozłożona (gytia drobnodetrytusowa); barwa ciemna
- gytię piaszczystą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Gyyz

język etiopski klasyczny z rodziny semickich; geez

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. język z grupy etiopskich, język liturgiczny Ortodoksyjnego Kościoła Etiopskiego;

Język gyyz (także: geez, ge’ez czyt. giz) – język z grupy etiopskich (etiosemickich), używany w królestwie Aksum w mowie i piśmie od IV wieku. Między XI a XIX wiekiem był to język literacki, obecnie jest jedynie językiem liturgicznym Ortodoksyjnego Kościoła Etiopskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia