# Tr

symbol toru (dawnej jednostki ciśnienia)

- Tr – dwuznak występujący w języku wietnamskim i angielskim
- Tr – symbol toru – jednostki fizycznej ciśnienia
- TR – Texas Red – czerwony barwnik fluorescencyjny
- TR – Tomb Raider – gra komputerowa
- tr – uniksowe polecenie do zmiany i usuwania tekstu w ciągu znaków
- tr – operator transliteracji w Perlu oraz pochodnych
- <tr> </tr> – tag HTML oznaczający wiersz tabeli
- TR Warszawa – alternatywna nazwa warszawskiego Teatru Rozmaitości

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trąba

1. instrument muzyczny dęty drewniany (róg) lub dęty blaszany;
2. wydłużony i umięśniony narząd chwytny, zakończony nozdrzami (np. u słonia);
3. przenośnie: niedorajda, fajtłapa, niezdara;
4. gwałtowny wir powietrza powstający w chmurze burzowej, porywający i niszczący wszystko, co spotka na drodze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od: trąbka

(1.2) muz. pot. każdy duży dęty, blaszany instrument muzyczny, np. tuba lub waltornia

(1.3) gwałtowny wir powietrza;

(1.4) zool. wydłużony i umięśniony narząd chwytny u niektórych zwierząt (np. słonia);

(1.5) żart. o człowieku nieenergicznym, niezaradnym

- trąba – instrument muzyczny

- trąbka – instrument muzyczny
- narząd powstały z połączenia górnej wargi i nosa, charakterystyczny dla trąbowców i tapirów
- trąba powietrzna – zjawisko atmosferyczne
- Trąby – herb szlachecki

1 miejscowość w Polsce:

- Trąba – osada w woj. wielkopolskim, w pow. ostrowskim, w gminie Ostrów Wielkopolski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trąbalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trabancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trabant

#### Źródła:

Wiktionary

# Trabant

średniowieczny żołnierz straży przybocznej monarchy; drabant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. jedna z marek samochodów produkowanych w NRD;

- Trabant – samochód produkowany w Niemieckiej Republice Demokratycznej w latach 1957–1991
- trabant – formacja wojskowa w I Rzeczypospolitej
- trabant – końcowa część chromosomu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trąbczyn

wieś w Polsce

Trąbczyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie słupeckim, w gminie Zagórów, nad Czarną Strugą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trąbecki

→ Trąbki Wielkie; trąbkowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąbeczka

zdrobnienie od: trąbka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: trąbka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trąbiasty

mający kształt trąby, przypominający trąbę

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąbić

1. grać na trąbce, trąbie;
2. o pojeździe: wydawać sygnał przy pomocy klaksonu; o kierowcy: powodować powstawanie tego dźwięku przez wciskanie klaksonu;
3. potocznie:
a) mówić głośno lub często o czymś;
b) rozgłaszać coś;
c) pić dużo, zwłaszcza alkoholu

czasownik niedokonany

(1.1) wydawać dźwięk trąbką lub trąbą

(1.2) wydawać dźwięk podobny do dźwięku trąbki lub trąby

(1.3) pot. rozpowiadać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trąbienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trąbić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trąbik

ślimak przodoskrzelny zamieszkujący morza arktyczne oraz morza półkuli północnej w strefie umiarkowanej

- trąbik, trębacz (Stentor) – rodzaj orzęsków
- trąbik (Salpingus) – rodzaj chrząszczy
- trąbik (Buccinum) – rodzaj ślimaków morskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trąbinek

wieś w Polsce

Trąbinek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Dolsk.

Wieś Trambinko położona była w 1581 roku w powiecie kościańskim województwa poznańskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trąbista

rzadko: trębacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąbizupka

ruchoma kuchnia towarzystwa filantropijnego działająca w Warszawie w pierwszych dziesiątkach XX wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. gw-pl|Warszawa. zupa z ruchomej kuchni Towarzystwa Dobroczynności

(1.2) daw. gw-pl|Warszawa. ruchoma kuchnia Towarzystwa Dobroczynności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trąbka

instrument dęty blaszany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: trąba

(1.2) muz. bezstroikowy, dęty, blaszany instrument muzyczny lub sygnalizacyjny z ustnikiem;

(1.3) przedmiot sygnalizacyjny przypominający dźwiękiem trąbkę (1.1)

(1.4) anat. zob. trąbka słuchowa., trąbka Eustachiusza

(1.5) ent. specjalny narząd, służący do przyjmowania pokarmu w postaci płynnej

(1.6) geom. zob. trąbka Torricelliego.

(1.7) dawny przyrząd wzmacniający dźwięki dla niedosłyszących

Trąbka (wł. tromba, skrót: tr.) – Instrument dęty blaszany. Najpopularniejszy z tej grupy instrumentów, do których należą także: róg (waltornia), puzon, tuba i wiele innych. Słowo trąbka (zdrobnienie od trąba), pochodzi z włoskiego tromba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trąbkarz

osoba zawodowo grająca na trąbce; trębacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąbkowaty

przypominający trąbkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąbkowski

→ Trąbki Wielkie; trąbecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąbkowy

1. → trąbka;
2. migdałek trąbkowy - jeden z migdałków układu chłonnego gardła;
3. narcyz trąbkowy - gatunek rośliny z rodziny amarylkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąbonos

gatunek ryby z rodziny mrukowatych; mruk Petersa

Mruk Petersa, trąbonos (Gnathonemus petersii) – gatunek ryby z rodziny mrukowatych (Mormyridae), znany wcześniej pod synonimicznymi nazwami Mormyrus petersii i Gnathonemus pictus. Nazwa gatunkowa petersii nawiązuje do nazwiska niemieckiego przyrodnika Wilhelma Petersa. Sprowadzony do Europy w 1950 do hodowli akwariowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trąbowce

rząd dużych ssaków łożyskowych

Trąbowce (Proboscidea) – rząd dużych ssaków z infragromady ssaków wyższych (Eutheria), ze słoniami, jako jedynymi żyjącymi przedstawicielami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trąbowiec

przedstawiciel jednego z rzędów ssaków łożyskowych reprezentowanego obecnie jedynie przez słonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trabzon

miasto w Turcji nad Morzem Czarnym (w starożytności Trapezunt)

Trabzon (tur., gr. Τραπεζούντα, dawny Trapezunt, Trebizond, Trebizonda) – miasto w północno-wschodniej Turcji położone nad Morzem Czarnym, ośrodek prowincji Trabzon, historyczna stolica i główne miasto Pontu. Miasto liczy ponad 240 tys. mieszkańców, natomiast aglomeracja przekracza 400 tys.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trabzoński

przymiotnik od: Trabzon (miasto we wschodniej Turcji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trącać

1. lekko uderzać;
2. trącać się:
a) lekko uderzać się nawzajem;
b) stukać się z kimś kieliszkiem, szklanką

czasownik przechodni niedokonany (dk. trącić)

(1.1) szturchać, lekko uderzać

czasownik zwrotny niedokonany trącać się (dk. trącić się)

(2.1) lekko uderzać siebie nawzajem

(2.2) pot. stukać kieliszkiem o kieliszek współbiesiadnika podczas picia alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trącanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trącać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tracenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trącić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trach

słowo mające naśladować dźwięk powstający przy łamaniu się czegoś

wykrzyknik

(1.1) pot. naśladuje dźwięk powstający przy pękaniu lub łamaniu się

Trach – herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trachea

w anatomii, z łaciny: tchawica

#### Źródła:

SJP.pl

# Tracheida

(zwykle w liczbie mnogiej - tracheidy) martwa komórka przewodząca wodę i soki w roślinach; cewka

Cewka (tracheida) – martwa komórka tkanki przewodzącej drewna. Cewki dominują w drewnie nagonasiennych i w najstarszych rodzinach okrytonasiennych (u magnoliowców).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trachej

(zwykle w liczbie mnogiej) element drewna (tkanki roślinnej) przewodzący wodę i sole mineralne; tracheja, naczynie

Naczynie (trachej) – element drewna składający się z ułożonych w szereg martwych komórek – tzw. członów naczyń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tracheja

(zwykle w liczbie mnogiej) element drewna (tkanki roślinnej) przewodzący wodę i sole mineralne; trachej, naczynie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tracheo-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na ich związek znaczeniowy z tchawicą

#### Źródła:

Wiktionary

# Tracheole

Tracheola (łac. tracheola, l.mn. tracheolae) – najcieńsze, końcowe odgałęzienie tchawki, bez oskórka, mające błoniaste pozbawione tenidiów ściany. Wnika pomiędzy komórki, rzadziej do ich wnętrza. Kończy się komórkami oddechowymi (gwiaździstymi). Tracheole mają średnicę poniżej 1 μm, tak niewielką, że niemożliwa jest ich wentylacja, są więc wypełnione płynem, w którym rozpuszczają się gazy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tracheostomia

1. operacyjne nacięcie tchawicy w celu wprowadzenia rurki, powodującej udrożnienie górnych dróg oddechowych; tracheotomia;
2. otwór w tchawicy po zabiegu tracheostomii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg chirurgiczny polegający na połączeniu tchawicy ze światłem zewnętrznym;

Tracheotomia – otolaryngologiczny zabieg otwarcia przedniej ściany tchawicy i wprowadzenie rurki do światła dróg oddechowych i tą drogą prowadzenie wentylacji płuc. W wyniku tracheotomii zapewnia się dopływ powietrza do płuc, z pominięciem nosa, gardła i krtani.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tracheotomia

operacyjne nacięcie tchawicy w celu wprowadzenia rurki, powodującej udrożnienie górnych dróg oddechowych; tracheostomia

Tracheotomia – otolaryngologiczny zabieg otwarcia przedniej ściany tchawicy i wprowadzenie rurki do światła dróg oddechowych i tą drogą prowadzenie wentylacji płuc. W wyniku tracheotomii zapewnia się dopływ powietrza do płuc, z pominięciem nosa, gardła i krtani.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trachit

magmowa skała wylewna

Trachit, trachyt – obojętna skała wylewna, leżąca w grupie skał nasyconych krzemionką, w klasie sjenitu i trachitu.

Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF trachit zajmuje pole 7.

W klasyfikacji TAS trachit wraz z alkaliczno-skaleniowym trachitem zajmuje pole T (trachity alkaliczne i trachity).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trachoma

wirusowe zapalenie spojówek; jaglica

Trachoma – rodzaj roślin z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Obejmuje 16 gatunków występujących w Azji Południowo-Wschodniej, Australii i Oceanii w takich krajach i regionach jak: Asam, Borneo, Wyspy Cooka, Fidżi, Jawa, Malezja Zachodnia, Moluki, Mariany, Mjanma, Nowa Kaledonia, Nowa Gwinea, Niue, Filipiny, Queensland, Wyspy Towarzystwa, Wyspy Salomona, Celebes, Sumatra, Tajlandia, Tybet, Îles Australes, Vanuatu, Wietnam.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trachonicki

→ Trachonia

Patrz:Trachonia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trachykarpus

azjatyckie drzewo z rodziny arekowatych; palma chińska

#### Źródła:

SJP.pl

# Tracić

1. stawać się pozbawionym czegoś;
2. ponosić stratę materialną;
3. marnować, trwonić coś;
4. wydawać się gorszym;
5. wykonywać wyrok śmierci;
6. tracić się:
a) stawać się niewidocznym;
b) pot. nie wiedzieć, co robić

czasownik przechodni dokonany (ndk. trącać)

(1.1) zob. trącać.

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) wydzielać lekki zapach, raczej nieprzyjemny

czasownik zwrotny dokonany trącić się (ndk. trącać się)

(3.1) zob. trącać się.

(3.2) pot. zob. trącać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tracja

kraina historyczna na Półwyspie Bałkańskim

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon, obecnie podzielona między Grecję, Turcję i Bułgarię;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Track

indywidualna ścieżka dźwiękowa, składowa miksu

- track (krystalografia) – defekt sieci krystalicznej minerałów
- Track (Olsztyn) – część Olsztyna
- Track Records – wytwórnia płytowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trackball

[czytaj: trakbol] w informatyce: urządzenie służące do sterowania kursorem na ekranie, umieszczane w niektórych klawiaturach komputerowych; odwrócona mysz, manipulator kulkowy, kula, kulka, kot

Trackball, manipulator kulowy – urządzenie wskazujące do komputera lub innego urządzenia (na przykład telefonu), służące do interakcji użytkownika z interfejsem graficznym. Bywa nazywane żartobliwie kotem (dla odróżnienia od myszy, z którą jest funkcjonalnie identyczny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tracker

[czytaj: traker] w informatyce:
1. program muzyczny z edytorem, w którym nuty zapisane są na ścieżce;
2. serwer przekazujący informacje (adresy IP) o innych użytkownikach pobierających dany plik w sieci BitTorrent

- Tracker – program muzyczny
- Tracker – powłoka systemowa BeOS-a i Haiku
- tracker – serwer w sieciach BitTorrent przekazujący informacje o innych użytkownikach pobierających dany plik
- Tracker – album studyjny Marka Knopflera
- Grumman S-2 Tracker – amerykański samolot do zwalczania okrętów podwodnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tracki

przymiotnik od: Tracja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Tracją, dotyczący Tracji

(1.2) hist. związany z Trakami, dotyczący Traków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język tracki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tracking

[czytaj: traking]
1. w typografii: składanie tekstu;
2. śledzenie przesyłek

Tracking, gęstość składu – równomierne odsuwanie lub przybliżanie do siebie znaków w tekście, możliwość regulowania odległości pomiędzy znakami globalnie w skali całego tekstu lub w jego wybranym fragmencie, funkcja dostępna w programach do składu i łamania publikacji, procesorach tekstu oraz innych programach pracujących z tekstem w trybie graficznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trackingowy

→ tracking [czytaj: trakingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Trackpoint

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. miniaturowy dżojstik umieszczony w środkowej części klawiatury, zastępujący touchpad;

Punkt dotykowy, manipulator punktowy (ang. trackpoint) – manipulator, jedno z urządzeń wejściowych komputera; służy do interakcji użytkownika z systemem operacyjnym i programami.

Nazywany w zależności od producenta: trackpoint (IBM, a później Lenovo), trackstick (Dell), pointstick (Hewlett-Packard Compaq), touchstick (Fujitsu Siemens Computers), finetrack (Acer), NX point (NEC), vectorpad (Atari) lub accupoint (Toshiba).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tracy

[czytaj: trejs-i] nazwisko, m.in. Spencer Tracy (1900-1967) - amerykański aktor filmowy

- Paul Tracy – kanadyjski kierowca wyścigowy
- Samuel Mills Tracy – amerykański botanik

Miejscowości w USA:

- Tracy – miasto w stanie Kalifornia, w hrabstwie San Joaquin
- Tracy – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Lyon
- Tracy – miasto w stanie Missouri, w hrabstwie Platte

Inne:

- Cyklon Tracy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tracz

robotnik zajmujący się piłowaniem kłód drzewa za pomocą ręcznej piły

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak z rodziny kaczkowatych, rodzaju nazwa systematyczna|Mergus|ref=tak.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik pracujący na traku

Ptaki

- Tracze (Mergini) – plemię ptaków z podrodziny kaczek, rodziny kaczkowatych
  - Tracz nurogęś – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych
  - Tracz auklandzki (Mergus australis) – gatunek wymarłego ptaka z rodziny kaczkowatych
  - Tracz brazylijski (Mergus octosetaceus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny kaczkowatych
  - Tracz bielaczek, bielaczek eko (Mergellus albellus) – gatunek średniej wielkości wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych
  - Tracz długodzioby, szlachar, tracz długodzioby, długodziób (Mergus serrator) – gatunek średniego lub dużego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Traczka

1. gwarowo: żona tracza;
2. kobieta, która trze len;
3. zajęcie tracza; tarcie drzewa;
4. maszyna do przecinania kłód drzewnych na tarcicę; trak

#### Źródła:

SJP.pl

# Tracznica

maszyna do przecierania kłód drzewnych na tarcicę i elementy drewniane; gater; trak

#### Źródła:

SJP.pl

# Traczny

wykonywany z użyciem traku; odnoszący się do traku

#### Źródła:

SJP.pl

# Traczyk

traczyk lodowy - ptak z rodziny alk, o czarno-białym ubarwieniu, występujący na Grenlandii i sąsiadujących z nią od zachodu wyspach; alczyk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Alle alle|ref=tak., mały morski ptak z rodziny alk

(1.2) zdrobn. od: tracz

Osoby o tym nazwisku:

- Bogdan Traczyk – polski inżynier i samorządowiec
- Paweł Traczyk – polski matematyk
- Jacek Traczyk – polski piłkarz
- Jan Traczyk – polski aktor i autor tekstów
- Zygmunt Traczyk – polski lekarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traczykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Traczynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Tracji

#### Źródła:

Wiktionary

# Traczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąd

przewlekła, bakteryjna choroba zakaźna spowodowana przez prątki, powodująca zmiany w nerwach obwodowych oraz ubytki skórne z następczą, poważną utratą tkanek (palców, nosów, policzków); lepra; choroba Hansena

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. choroba zakaźna skóry i układu nerwowego;

(1.2) przest. ent. pszcz. truteń

(1.3) przest. przen. pejor. truteń

Trąd, lepra, choroba Hansena (HD) – przewlekła choroba zakaźna występująca u ludzi i zwierząt, wywołana przez prątki Mycobacterium leprae, bakterię odkrytą w 1873 roku przez norweskiego naukowca Armauera Hansena oraz Mycobacterium lepromatosis odkrytą w 2008 roku. Występuje w dwóch postaciach: lepromatycznej (lepra lepromatosa tuberosa) i tuberkuloidowej (lepra tuberculoides). Odmiana lepromatyczna jest zaraźliwa, a jej objawy to guzowate krosty podobne do występujących w innych infekcjach i alergiach. Postać tuberkuloidowa jest mniej zaraźliwa, ale groźniejsza dla samego zarażonego: początkowo pojawiają się plamy na skórze, stopniowo utrata czucia, szczególnie w palcach nóg i rąk, nieleczona prowadzi do zwyrodnień i utraty tkanki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trademark

[czytaj: trejdmark] zastrzeżony znak firmowy; marka, trade mark

Znak towarowy (ang. trademark) – każde oznaczenie, które nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorcy od towarów innego przedsiębiorcy i jest możliwe do przedstawienia w rejestrze znaków towarowych w sposób pozwalający na ustalenie jednoznacznego i dokładnego przedmiotu udzielonej ochrony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trader

[czytaj: trejder] osoba zawierająca krótkoterminowe transakcje instrumentami finansowymi, np. akcjami, kontraktami terminowymi

Trader – osoba, która zawiera krótkoterminowe transakcje instrumentami finansowymi, takimi jak np. krypowaluty, akcje, obligacje, kontrakty terminowe, kontrakty CFD czy opcje w celu osiągnięcia zysku w wyniku zmiany ich kursu. Krótki horyzont inwestycyjny jest czynnikiem, który odróżnia go od inwestora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Traderka

→ trader [czytaj: trejderka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Traderski

→ trader [czytaj: trejderski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Tradeskancja

rodzaj roślin z rodziny komelinowatych, pochodzący z Ameryki, obejmujący około 70 gatunków występujących od południowej Kanady do północnej Argentyny, uprawianych w doniczkach jako kwiat ozdobny; trzykrotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trading

[czytaj: trejding] zawieranie krótkoterminowych transakcji instrumentami finansowymi, np. akcjami, kontraktami terminowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Tradingowy

→ trading [czytaj: trejdingowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Tradolce

określenie wykonawcze: bardzo słodko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tradować

dawniej: zajmować mienie dłużnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Trądowy

→ trąd

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z trądem, dotyczący trądu

Patrz:trąd

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trads

potocznie: wyznawca religii rzymskokatolickiej, kultywujący tradycje sprzed soboru watykańskiego II

#### Źródła:

SJP.pl

# Traducjanizm

pogląd św. Augustyna, zakładający przechodzenie duszy z rodziców na ich dzieci

#### Źródła:

SJP.pl

# Traduktor

dawniej: tłumacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tradycja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przekazywanie z pokolenia na pokolenie zasad, obyczajów, poglądów;

(1.2) rel. pisma teologów pierwszych wieków chrześcijaństwa oraz postanowienia papieży lub patriarchów i soborów, uznane za drugie obok Biblii źródło objawienia

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tradycjonalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zwolennik tradycjonalizmu, człowiek przywiązany do tradycji

#### Źródła:

Wiktionary

# Tradycjonalistka

→ tradycjonalista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od tradycjonalista

Patrz:tradycjonalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tradycjonalistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób tradycjonalistyczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Tradycjonalistyczny

→ tradycjonalizm, → tradycjonalność

przymiotnik

(1.1) właściwy tradycjonalizmowi, zgodny z tradycjonalizmem

Patrz:tradycjonalizm, → tradycjonalność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tradycjonalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przywiązanie do tradycji

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tradycjonalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przywiązanie do tradycji

#### Źródła:

Wiktionary

# Tradycjonalny

tradycyjny;
1. związany z tradycją;
2. znany bądź wykorzystywany od dawna;
3. strzegący tradycji, obyczajów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tradycyjnie

przysłówek

(1.1) zgodnie z tradycją

(1.2) pot. zgodnie z przyzwyczajeniami, tak, jak zazwyczaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Tradycyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tradycyjny; bardziej tradycyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tradycyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co tradycyjne; cecha tych, którzy są tradycyjni

#### Źródła:

Wiktionary

# Tradycyjny

tradycjonalny;
1. związany z tradycją;
2. znany bądź wykorzystywany od dawna;
3. strzegący tradycji, obyczajów

przymiotnik

(1.1) wywodzący się z tradycji; stanowiący element tradycji, zwyczaju; wykonany w sposób nakazany tradycją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tradytor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. wojsk. stały element fortyfikacji przeznaczony do prowadzenia ognia bocznego;

Tradytor – stały element fortyfikacji przeznaczony do prowadzenia ognia bocznego. W twierdzy bastionowej był to schron bojowy dla dział do ostrzału rowu twierdzy, w forcie do ostrzału międzypól, przedpola lub dzieła pośredniego.

Występuje w postaci skazamatowanych baterii artyleryjskich lub stanowisk karabinów maszynowych. Tradytor jest tak umiejscowiony, aby był całkowicie niewidoczny od strony atakującego (od przedpola). Równia ogniowa jest tak poprowadzona, aby kryć ogniem przedpole sąsiedniego obiektu lub obiektów oraz międzypole, a tym samym zabezpieczać wzajemnie sąsiednie obiekty grupy. Tradytory sąsiadujące ze sobą tworzą system ognia krzyżowego na międzypolu. Były one również zwane milczącymi bateriami, gdyż ze względu na bardzo ograniczony kąt ostrzału otwierały ogień dopiero w momencie, gdy nieprzyjaciel znalazł się bezpośrednio przy osłanianych obiektach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trądzik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. schorzenie skóry wywołane przez łojotok

- trądzik chlorowy
- trądzik młodzieńczy
- trądzik niemowlęcy
- trądzik różowaty

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trądzikowy

przymiotnik

(1.1) o skórze, cerze: mający trądzik lub skłonność do trądziku

#### Źródła:

Wiktionary

# Traf

przypadek, zbieg okoliczności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przypadek, losowe wydarzenie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. rozk. od: trafić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trafak

środowiskowo: kawałek rudy trafiający się wśród ilastej skały płonnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafalgar

przylądek na Półwyspie Iberyjskim

- Trafalgar Square – plac w centralnym Londynie
- Trafalgar – przylądek w Hiszpanii
- Trafalgar – miasto w Australii, w stanie Wiktoria
- Trafalgar – miasto w USA, w stanie Indiana, w hrabstwie Johnson
- Trafalgar – wieś w południowo-zachodniej Dominice
- Trafalgar – album grupy muzycznej Bee Gees

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trafalgarski

przymiotnik od: Trafalgar (przylądek w Hiszpanii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafaret

szablon malarski do powielania rysunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafiać

czasownik niedokonany (dk. trafić)

(1.1) niedokonany od|trafić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trafialność

→ trafialny

Patrz:trafialny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dosięganie celu

#### Źródła:

Wiktionary

# Trafić

1. oddać celny rzut, strzał itp.
2. osiągnąć cel podróży
3. znaleźć się w jakimś miejscu
4. znaleźć się gdzieś w danym momencie
5. spotkać kogoś, zauważyć coś
6. trafić się:
a) zdarzyć się
b) pojawić się (ktoś)
c) wystąpić nieoczekiwanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. trafiać)

(1.1) o człowieku: uderzyć czymś w jakiś cel

(1.2) o pocisku, nożu, ręce, piłce, itp.: uderzyć w cel

(1.3) znaleźć drogę i dotrzeć gdzieś

(1.4) znaleźć się gdzieś (raczej niecałkowicie to kontrolując)

(1.5) pot. przypadkiem spotkać kogoś lub coś

(1.6) pot. przypadkiem zjawić się w jakimś szczególnym momencie

(1.7) pot. przypadkiem dostać

(1.8) pot. przypadkiem wybrać

(1.9) pot. przekonać kogoś

(1.10) trafiony pot. trafny

(1.11) trafiony pot. pijany

czasownik zwrotny dokonany trafić się (ndk. trafiać się)

(2.1) pot. zdarzyć się niespodziewanie

(2.2) pot. niespodziewanie zjawić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trafienie

1. oddać celny rzut, strzał itp.
2. osiągnąć cel podróży
3. znaleźć się w jakimś miejscu
4. znaleźć się gdzieś w danym momencie
5. spotkać kogoś, zauważyć coś
6. trafić się:
a) zdarzyć się
b) pojawić się (ktoś)
c) wystąpić nieoczekiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) efekt celnego rzutu, ciosu lub strzału

(1.2) dobre wytypowanie numerów w grze liczbowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trafik

ruch telekomunikacyjny, wyrażający się np. liczbą połączeń dokonanych w centrali telefonicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafika

dawniej: sklep z wyrobami tytoniowymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. sklep z wyrobami tytoniowymi;

(1.2) hand. gazetka sklepowa lub wkładka prasowa z reklamami

Trafika (z niem. Trafik, wł. traffico – ruch, handel) – sklep zajmujący się handlem wyrobami tytoniowymi (papierosami, cygarami, melasą, tabaką) oraz akcesoriami służącymi do konsumpcji tych wyrobów, takimi jak fajki, fajki wodne i inne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trafikant

przestarzałe: właściciel sklepiku z wyrobami tytoniowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafikantka

→ trafikant

Patrz:trafikant

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafiony

1. oddać celny rzut, strzał itp.
2. osiągnąć cel podróży
3. znaleźć się w jakimś miejscu
4. znaleźć się gdzieś w danym momencie
5. spotkać kogoś, zauważyć coś
6. trafić się:
a) zdarzyć się
b) pojawić się (ktoś)
c) wystąpić nieoczekiwanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafnie

przysłówek

(1.1) od: trafny

#### Źródła:

Wiktionary

# Trafniej

stopień wyższy od przysłówka: trafnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: trafny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trafność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co trafne, odpowiadające rzeczywistości

(1.2) cecha tego, co trafne, trafiające w cel, celne

Trafność (ang. validity) nie ma jednej wspólnej definicji, ale zazwyczaj odnosi się do zakresu, w którym wyjaśnienie rzeczywiście odzwierciedla zjawisko, do którego się odwołuje (jest to definicja Rucha). Według Messicka, ocena trafności to stwierdzenie, w jakim stopniu teoria i dowody empiryczne uzasadniają stosowność testu w danym obszarze.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trafny

1. taki, który nie chybił, celny;
2. właściwy, odpowiedni, słuszny

przymiotnik

(1.1) o najlepszym efekcie lub dopasowaniu, najbardziej oddający rzeczywistość

(1.2) docierający do celu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trafo

potocznie: transformator

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) techn. pot. transformator, szczególnie jeśli duży – wysokiego napięcia lub dużej częstotliwości

Transformator (z łac. transformare – przekształcać) – urządzenie elektryczne służące do przenoszenia energii elektrycznej prądu przemiennego drogą indukcji z jednego obwodu elektrycznego do drugiego, z zachowaniem pierwotnej częstotliwości. Zwykle zmieniane jest równocześnie napięcie elektryczne (wyjątek stanowi transformator separacyjny, w którym napięcie nie ulega zmianie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trafostacja

miejsce, w którym znajdują się transformatory elektryczne dużej mocy służące do zasilania linii tramwajowej, kolejowej, osiedla itp.

Stacja transformatorowa (stacja trafo, trafostacja) – stacja elektroenergetyczna, w której następuje zmiana parametrów prądu elektrycznego przy różnych poziomach napięć. Są wyposażone w transformatory obniżające napięcie, podwyższające napięcie oraz stabilizujące napięcie elektryczne. Nie następuje tutaj przemiana na prąd stały.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trafunek

dawniej: traf

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragać

przenosić ciężkie przedmioty (np. bagaże)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragakant

naturalna żywica niektórych roślin motylkowatych, stosowana w kosmetyce; tragant, tragakanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragakanta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żywica traganka gumodajnego;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Traganek

roślina zielna lub krzew

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Astragalus|L.|ref=tak., roślina wieloletnia o motylkowych kwiatach z rodziny bobowatych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tragant

naturalna żywica niektórych roślin motylkowatych, stosowana w kosmetyce; tragakant, tragakanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragarka

kobieta zajmująca się przenoszeniem ciężkich przedmiotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragarski

→ tragarz

Patrz:tragarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragarz

1. osoba zajmująca się przenoszeniem ciężkich przedmiotów;
2. w budownictwie drewnianym, zwłaszcza na Podhalu: gruba, zwykle zdobiona belka stropowa biegnąca wzdłuż całego pułapu dla podtrzymania go; sosrąb, sosręb, siestrzan, siostrzan

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, której profesją jest noszenie lub ręczne przewożenie, np. towarów, ciężkiego ekwipunku, lektyki

(1.2) turyst. uczestnik wyprawy wysokogórskiej lub podróżniczej wynajęty do noszenia ekwipunku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) reg. bud. gruba belka stropowa biegnąca wzdłuż całej powały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tragedia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. teatr. dramatyczny utwór literacki przedstawiający konflikt między dążeniami bohatera a siłami wyższymi;

(1.2) ogromne nieszczęście budzące rozpacz

(1.3) zła sytuacja dotycząca czegoś

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tragediopisarka

→ tragediopisarz

Patrz:tragediopisarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragediopisarski

dotyczący tragediopisarza, tragediopisarstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragediopisarstwo

sztuka pisania tragedii

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragediopisarz

osoba pisząca tragedie; tragik

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragediowość

zespół cech typowych dla tragedii

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragediowy

przymiotnik odrzeczownikowy

(1.1) dotyczący tragedii jako sztuki

#### Źródła:

Wiktionary

# Tragelaphos

[czytaj: tragelafos] w literaturze: dzieło literackie charakteryzujące się niejednorodną budową, łączące różnorodne elementy, cechy wielu gatunków

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragi

dawniej: nosze

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragiczka

aktorka występująca w tragedii

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragicznie

przysłówek

(1.1) w sposób tragiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Tragiczniej

stopień wyższy od przysłówka: tragicznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragiczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tragiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest tragiczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Tragiczny

1. dotyczący tragedii, grywający w tragediach, piszący tragedie;
2. budzący strach, uczucie grozy, wstrząsający

przymiotnik

(1.1) pełen smutku, nieszczęścia lub rozpaczy

(1.2) liter. teatr. dotyczący tragedii (utworu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tragifarsa

Tragifarsa – utwór dramatyczny łączący elementy tragiczne z farsowymi.

Ich autorami byli m.in. pisarz hiszpański Ramón María del Valle-Inclán (Dziwadła i makabrydy), rumuński – Eugène Ionesco (Krzesła), oraz pisarze polscy: Gabriela Zapolska (Moralność pani Dulskiej – tragifarsa kołtuńska, 1906) i Witold Gombrowicz (Iwona, księżniczka Burgunda, 1938).

#### Źródła:

Wikipedia

# Tragik

1. aktor występujący w tragedii;
2. osoba pisząca tragedie; tragediopisarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teatr. aktor grający role tragiczne

(1.2) liter. teatr. osoba pisząca tragedie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tragika

rzadko:
1. tragizm, tragiczność;
2. ogół utworów tragicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragikomedia

1. utwór dramatyczny lub film łączący cechy tragedii i komedii;
2. sytuacja lub wydarzenie tragiczne a jednocześnie zabawne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. utwór teatralny lub filmowy mający cechy tragedii i komedii;

(1.2) przen. sytuacja, w której współwystępują elementy tragiczne, smutne i komiczne, zabawne

Tragikomedia – utwór łączący treści tragiczne i komediowe. Nazwa wprowadzona została przez rzymskiego komediopisarza Plauta. Do tego gatunku mieszanego nawiązywał także Eurypides; Arystoteles natomiast teoretyzował na jego temat.

Tragikomedia została rozpowszechniona w epoce renesansu we Włoszech, a rozwijała się w baroku (np. Mizantrop Moliera, napisany pod koniec XVII wieku) i romantyzmie (H. von Kleist, G. Büchner). Charakteryzowała się rozluźnieniem zasady trójjedności, skomplikowaną fabułą i intencją wywołania u odbiorcy innych emocji niż po lekturze utworu tragicznego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tragikomediowość

zespół cech typowych dla tragikomedii; tragikomiczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragikomediowy

tragikomiczny;
1. → tragikomedia;
2. potocznie: jednocześnie smutny i zabawny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragikomiczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: tragikomiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragikomiczność

1. zespół cech typowych dla tragikomedii; tragikomediowość;
2. cecha sytuacji tragicznej, a jednocześnie zabawnej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tragikomiczne; cecha tych, którzy są tragikomiczni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tragikomiczny

tragikomediowy;
1. → tragikomedia;
2. jednocześnie smutny i zabawny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tragizm

1. cecha sytuacji lub zdarzenia, które prowadzą do nieuchronnej klęski;
2. splot nieszczęśliwych okoliczności stwarzających sytuację bez wyjścia; dramatyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konflikt równorzędnych wartości moralnych

Tragizm – kategoria estetyczna, oznaczająca konflikt równorzędnych wartości moralnych, w wyniku którego jednostka, działająca świadomie w imię wielkiego i szlachetnego celu, jest skazana na klęskę.Starcie równorzędnych racji moralnych (konflikt tragiczny) powoduje nieuchronną klęskę jednostki szlachetnej (zasadnicza cecha dramatu antycznego i klasycznego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tragizować

czasownik

(1.1) robić z czegoś tragedię, zachowywać się jakby coś było tragedią, rzeczą tragiczną; rozpaczać

#### Źródła:

Wiktionary

# Tragizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tragizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tragocz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. taczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Tragopan

rodzaj ptaków z podrodziny bażantów

Tragopan – rodzaj ptaków z podrodziny bażantów (Phasianinae) w rodzinie kurowatych (Phasianidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tragus

1. przekłucie w wypustce u wejścia kanału słuchowego;
2. kolczyk noszony w tym miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trailer

[czytaj: trejler]
1. fragmenty filmu, programu, gry komputerowej itp. emitowane jako zapowiedź; teaser, zwiastun;
2. przyczepa lub naczepa samochodowa

Trailer (wym. trejler) może oznaczać:

- Zwiastun – krótką zapowiedź filmu, programu TV lub gry komputerowej
- Przyczepę (w motoryzacji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trainspotting

[czytaj: trejnspoting] hobby polegające na obserwowaniu i fotografowaniu pociągów

- Trainspotting – powieść Irvine'a Welsha (w Polsce z podtytułem Ślepe tory)
- Trainspotting – film Danny'ego Boyle'a na podstawie powieści o tym samym tytule
- Trainspotting – zajęcie polegające na wypatrywaniu pociągów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trajan

cesarz rzymski (53-117)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. imię|polski|m.

Trajan, Marek Ulpiusz Trajan (Marcus Ulpius Traianus; ur. 18 września 53 w Italice, zm. 9 sierpnia 117 w Selinusie) – cesarz rzymski od 27 stycznia 98 do swojej śmierci. Drugi z tzw. pięciu dobrych cesarzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trajanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Trajana lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Trajana

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trajdać

potocznie: trajdać się - jechać gdzieś powoli, znosząc niewygody; tłuc się, wlec się

#### Źródła:

SJP.pl

# Trajektoria

krzywa, którą zakreśla w przestrzeni poruszający się obiekt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. linia lotu obiektu w przestrzeni

(1.2) książk. przen. przebieg danego procesu

Tor ruchu, trajektoria – krzywa zakreślana w przestrzeni przez wybrany punkt poruszającego się ciała.

W inercjalnym układzie odniesienia, jeżeli na poruszający punkt materialny działa niezrównoważona siła, której kierunek nie jest styczny do toru ruchu, wówczas tor ruchu jest krzywoliniowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trajektoryjny

→ trajektoria

Patrz:trajektoria

#### Źródła:

SJP.pl

# Trajka

pojazd trzykołowy, którego podstawę stanowi motocykl

Trajka (ang. trike), traja, trójkołowiec, trzykołowiec – pojazd silnikowy na trzech kołach.

Trajka bywa połączeniem motocykla z samochodem. Przód pochodzi z motocykla, a tył z samochodu. Do budowy trajek wykorzystywane bywają zawieszenia i silniki pochodzące z VW Garbusa, ale też np. z Zaporożca czy Fiata 126, czyli generalnie samochodów z silnikiem usytuowanym z tyłu pojazdu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trajkot

potocznie:
1. szybkie, głośnie mówienie; paplanina;
2. odgłos, zwykle maszyny; terkot, stukot, grzechot

#### Źródła:

SJP.pl

# Trajkotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trajkotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trajkotka

1. potocznie: kobieta mówiąca dużo i szybko, często bez sensu; klekotka, pleciuch, plociuch, pleciuga;
2. trajkotka czerwona - gatunek owada prostoskrzydłego z rodziny szarańczowatych, występujący na suchych terenach trawiastych w Europie i Azji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szybko mówiąca, gadatliwa kobieta

(1.2) ornit. zob. cyranka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trajkotliwy

trajkoczący, wydający trajkot

#### Źródła:

SJP.pl

# Trajler

trejler;
1. samochód przebudowany na wędrowny domek campingowy; karawaning, karawan, caravaning, caravan;
2. statek dostosowany do przewozu kontenerów; trejlerowiec, kontenerowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trajluś

żartobliwie o trolejbusie; trajtek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trajsel

trójkątny żagiel podnoszony w czasie sztormu, umocowany jedynie do masztu; grot sztormowy

Trajsel – jeden z żagli sztormowych stosowanych na jachtach. Służy do zastępowania grota podczas bardzo silnego wiatru.

Jest to trójkątny żagiel przymasztowy (przylegający jedną ze swoich krawędzi do kolumny masztu), o powierzchni ok. 1/3 grota. Jego róg fałowy może sięgać co najwyżej do połowy wysokości masztu. Dolny lik (krawędź) trajsla jest wolny (nie zamocowany do żadnego drzewca i nie wisi na żadnej linie), jest krótszy niż długość bomu (o ok. 1/3 do 1/2), i biegnie od rogu szotowego w stronę masztu lekko pod górę (stąd inna nazwa trajsla to "skośnik").

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trajtek

żartobliwie o trolejbusie; trajluś

Trolejbus – drogowy pojazd silnikowy (zazwyczaj pasażerski, niekiedy towarowy) z napędem elektrycznym, pobierający prąd elektryczny z zewnętrznego źródła zasilania (podstacji trakcyjnych) przez dwuprzewodową sieć trakcyjną za pośrednictwem pałąkowego odbieraka prądu. W odróżnieniu od tramwajów trolejbusy mają możliwość ominięcia przeszkody w ruchu drogowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trak

maszyna do przecierania kłód drzewnych na tarcicę i elementy drewniane; gater; tracznica

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Tracji

Pilarka ramowa (trak ramowy, gater) – maszyna stosowana w tartakach w celu przecierania drewna okrągłego na tarcicę obrzynaną oraz nieobrzynaną. Przecieranie odbywa się za pomocą jednej lub wielu pił rozpiętych na ramie poruszającej się ruchem posuwisto-zwrotnym. W zależności od kierunku ruchu piły rozróżnia się pilarki ramowe pionowe i poziome.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trakcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trakt

#### Źródła:

Wiktionary

# Trakcja

1. trasa lub sieć tras przystosowana do ruchu pojazdów szynowych; też: szyny, kable i urządzenia zainstalowane na takiej trasie;
2. napęd pojazdów szynowych zależny od rodzaju silnika napędowego;
3. w kolejnictwie: dział dotyczący napędów kolejowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kolej. trasa lub sieć tras przystosowana do ruchu pojazdów szynowych

(1.3) kolej. napęd pojazdów szynowych zależny od rodzaju zainstalowanego silnika

(1.4) kolej. dział kolejnictwa zajmujący się zastosowaniem napędów do celów przewozowych

- trakcja – rodzaj zasilania pojazdu szynowego.
  - także: niepoprawne określenie sieci trakcyjnej.
- trakcja – sposób przemieszczania osadów przez rzeki.
- trakcja – w terapii manualnej, słowo trakcja oznacza działanie, które w wyniku przyłożonej siły zewnętrznej (np. ręce terapeuty), prowadzi do oddalenia od siebie powierzchni stawowych, tworzących staw.
- Trakcja SA – spółka giełdowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trakcyjny

dotyczący trakcji

przymiotnik relacyjny

(1.1) kolej. związany z trakcją, dotyczący trakcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traken

niemiecka rasa konia; koń trakeński

Koń trakeński – rasa konia pochodzenia staropruskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trakeński

koń trakeński - rasa koni pochodzenia staropruskiego; traken

#### Źródła:

SJP.pl

# Trakowie

zespół plemion indoeuropejskich zamieszkujących wschodnią część Półwyspu Bałkańskiego

Trakowie (stgr. Θρᾷκες; łac. Thraci) – lud indoeuropejski w starożytności zamieszkujący wschodnią część Półwyspu Bałkańskiego: obszar ograniczony od zachodu rzekami Wielka Morawa i Wardar, od wschodu Morzem Czarnym, od północy Dunajem, na południu natomiast Morzem Egejskim. Bezpośrednio od strony zachodniej z Trakami sąsiadowały plemiona Dardanów, które nie były pochodzenia trackiego. Obecność Traków na tych ziemiach sięga co najmniej XIII wieku p.n.e., a ich kultura rozwijała się przez ponad tysiąc lat, pozostawiając po sobie dziedzictwo archeologiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trakowy

→ trak

Patrz:trak

#### Źródła:

SJP.pl

# Trakt

1. droga, szlak;
2. w architekturze: szereg pomieszczeń w budynku umieszczonych na jednej linii;
3. dawniej: bieg, tok czegoś;
4. w trakcie czegoś - w ciągu, w czasie trwania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. droga, szlak

- trakt – stara jednostka administracyjna w Księstwie Żmudzkim na Litwie, odpowiednik powiatów w pozostałej części I Rzeczypospolitej
- trakt – gościniec, droga, szlak komunikacyjny
- trakt w architekturze – ciąg pomieszczeń znajdujących się na jednej osi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traktacik

zdrobnienie od: traktat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od traktat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traktament

dawniej:
1. poczęstunek, uczta, biesiada;
2. płaca żołnierska, wikt żołnierski; żołd;
3. sposób postępowania z kimś, traktowania kogoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. biesiada, uczta, poczęstunek

(1.2) daw. postępowanie, traktowanie kogoś

(1.3) daw. płaca, żołd

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traktarianizm

Anglokatolicyzm – prąd wewnątrz Kościoła anglikańskiego, zainicjowany przez L. Andrewsa. Skłania się on ku zmienianiu stosunków z Kościołem katolickim poprzez ponowne przyjęcie:

- pewnych dogmatów;
- nauczania teologicznego;
- określonych, właściwych dla Kościoła katolickiego elementów liturgii.

#### Źródła:

Wikipedia

# Traktat

1. formalnie i uroczyście zawierana umowa międzynarodowa, głównie regulująca stosunki polityczne lub ekonomiczne między państwami;
2. rozprawa naukowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. praw. ważna umowa międzynarodowa uroczyście zawierana na piśmie między państwami i regulująca najistotniejsze kwestie polityczne, wojskowe, handlowe itp.

(1.2) tekst naukowy w formie rozbudowanej rozprawy, zazwyczaj bardzo obszernej;

- traktat – rozbudowana rozprawa
- traktat – umowa międzynarodowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traktatowy

przymiotnik od: traktat

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z traktatem, zawieraniem traktatu, dotyczący traktatu lub jego postanowień

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traktiernia

dawniej: podrzędna restauracja, jadłodajnia; garkuchnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. restauracja niższej klasy

Karczma (również austeria, oberża, zajazd, gospoda, gościniec) – budynek służący jako miejsce spotkań i wyszynku oraz czasami jako dom zajezdny przeznaczony dla podróżnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traktor

1. pojazd mechaniczny o dużej sile pociągowej, napędzany silnikiem spalinowym; ciągnik;
2. potocznie o butach na grubej, gumowej podeszwie mającej głębokie wręby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. pojazd przeznaczony do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń pozbawionych własnego silnika, do napędzania takich maszyn i urządzeń;

Ciągnik (traktor) – pojazd mechaniczny przystosowany do holowania pojazdów bądź urządzeń nieposiadających własnego napędu (np. maszyn rolniczych, przyczep, naczep, dział) oraz do zawieszania na nim osprzętu do robót ziemnych (np. spycharkowego, zrywarkowego, ładowarkowego, koparkowego, chwytakowego, hakowego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traktorek

zdrobnienie od: traktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Traktorowy

przymiotnik od: traktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Traktorzysta

kierowca prowadzący traktor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kierowca traktora, ciągnika rolniczego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traktorzystka

→ traktorzysta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta kierująca traktorem, ciągnikiem rolniczym

Patrz:traktorzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traktować

czasownik niedokonany

(1.1) odnosić się do kogoś lub czegoś w określony sposób

(1.2) omawiać coś

(1.3) działać czymś na kogoś lub coś

(1.4) daw. częstować, raczyć

czasownik zwrotny traktować się

(2.1) odnosić się do siebie w określony sposób

(2.2) daw. częstować się, raczyć się

#### Źródła:

Wiktionary

# Traktowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|traktować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Traktowy

przymiotnik od: trakt

#### Źródła:

SJP.pl

# Traktrysa

krzywa, której odcinek stycznej od punktu styczności do określonej prostej ma stałą długość

Traktrysa, traktoria, wleczona – krzywa płaska, wzdłuż której porusza się mały obiekt wleczony przez ciągnącego po poziomej płaszczyźnie, przy pomocy nici o stałej długości. Ciągnący porusza się po linii prostej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Traktura

mechanizm w instrumentach organowych przekładający ruch klawisza na wentyl otwierający dopływ powietrza do piszczałek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. mechanizm w organach przenoszący ruch klawiszy na wentyle otwierające dopływ powietrza do piszczałek;

Traktura (także traktura właściwa) – w organach i pozytywach, mechanizm przenoszący ruch klawisza i pozostałych urządzeń sterujących na znajdujące się w wiatrownicy wentyle otwierające dopływ powietrza do piszczałek.

Zadaniami traktury są przekazywanie sygnału na odległość oraz wykonywanie pracy. Polecenia wydawane przez organistę za pośrednictwem elementów sterujących – klawiszy i przycisków, są przekazywane przez trakturę do odległych elementów wykonawczych w wiatrownicy – wentyli. Praca wykonywana przez trakturę zmniejsza wysiłek potrzebny do przezwyciężenia tarcia wewnątrz i między urządzeniami mechanicznymi wiatrownicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tralala

[czytaj: tralaLA]
1. wykrzyknienie wyrażające radość i podniecenie, rytmizujące tekst poetycki;
2. potocznie: szum, rozgłos

#### Źródła:

SJP.pl

# Tralewo

Miejscowości w Polsce

- Tralewo – część wsi Benowo, w woj. pomorskim, w pow. kwidzyńskim, w gminie Ryjewo
- Tralewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. malborskim, w gminie Nowy Staw

#### Źródła:

Wikipedia

# Tralka

mała ozdobna kolumienka, element balustrady; balas; balaska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. pionowy element balustrady, który podtrzymuje poręcz, w formie profilowanego słupka z kamienia lub drewna

(1.2) szt. profilowana nóżka, np. kielicha lub świecznika

Balas (także balasek, balaska, tralka) – pionowy element balustrady schodów, balkonu, tarasu lub ustawiane nad gzymsem głównym, złożony na ogół z jednej lub dwóch kolumienek o gruszkowato wybrzuszonym trzonie, zwanych też lalkami, wsparty na bazie, zwieńczony zazwyczaj plintą, podpierający poręcz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tralkować

rzadko: układać tralki w celu podtrzymania parapetu balustrady

#### Źródła:

SJP.pl

# Tralkowanie

rzadko: układać tralki w celu podtrzymania parapetu balustrady

#### Źródła:

SJP.pl

# Tralkowy

przymiotnik od: tralka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tram

1. belka w wiązaniu dachowym;
2. przyrząd do ćwiczeń gimnastycznych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) etn. bud. daw. szeroka belka umieszczana w poprzek pod innymi belkami pułapu dla jego podtrzymania, przebiegająca przez środek izby; Gloger.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trama

przędza jedwabna używana jako osnowa tkanin

- trama – rodzaj przędzy
- trama – struktury strzępkowe u grzybów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tramadol

rodzaj opioidowego leku przeciwbólowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako przeciwbólowy syntetyczny lek opioidowy;

Tramadol – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny stosowany jako przeciwbólowy syntetyczny lek opioidowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trambambula

piłkarzyki;
1. gra zręcznościowa rozgrywana przy użyciu figurek piłkarzy przymocowanych do rurek poruszanych rękoma, na stole przypominającym miniaturowe boisko do piłki nożnej, polegająca na zdobyciu ustalonej liczby bramek;
2. stół do tej gry

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łódź. piłkarzyki

(1.2) łódź. stół do piłkarzyków

Piłkarzyki, futbol stołowy, piłka stołowa, trambambula (ang. Table football, niem. Tischfußball) – gra 2- lub 4-osobowa, imitująca prawdziwy mecz piłki nożnej.

Jest bardzo popularna w barach, szkołach. Występuje w wersji rekreacyjnej, jak i automatowej (przed rozpoczęciem gry trzeba włożyć monetę). Realizowana może być również jako sport.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trambimba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań. tramwaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Tramblampolka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. choreogr. taniec wirowy, polka zbliżona do mazura

(1.2) daw. muz. muzyka do tramblantki (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Tramblanka

dawniej: odmiana polki podobna do mazura; tramblantka, polka mazurka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. choreogr. taniec wirowy, polka zbliżona do mazura

(1.2) daw. muz. muzyka do tramblanki (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tramblantka

dawniej: odmiana polki podobna do mazura; tramblanka, polka mazurka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) choreogr. taniec wirowy, polka zbliżona do mazura

(1.2) muz. muzyka do tramblantki (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trambówka

specjalne narzędzie do ubijania, wyrównywania drogi, bruku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trambuspas

pas ruchu dla tramwajów i autobusów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tramik

zdrobnienie od: tram

#### Źródła:

SJP.pl

# Tramontana

zimny wiatr wiejący u północnych wybrzeży Korsyki

Tramontana (z łac. transmontanus = 'mieszkający za górami’).

Jest to chłodny wiatr północny lub północno-wschodni, wiejący na zachodnim wybrzeżu Włoch i Korsyki. Powstaje w sytuacji, gdy nad Morzem Adriatyckim panuje niskie ciśnienie, a nad zachodnią częścią Morza Śródziemnego lub w Alpach – wysokie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tramp

człowiek lubiący się włóczyć; wagabunda, obieżyświat, włóczęga, włóczykij

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wędrowiec, włóczykij, obieżyświat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) mors. statek towarowy odbywający nieregularne rejsy do różnych portów

Tramp, inaczej włóczęga, wędrowiec, pojęcie stosowane również jako, m.in.:

- tramp – rodzaj statku uprawiającego „żeglugę trampową” (tramping)
- tramp – charakterystyczna postać filmowa, w którą wcielał się Charlie Chaplin (m.in. „Światła wielkiego miasta”, „Gorączka złota”)
- TRAMP – klub turystyczny na SGH

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tramparty

impreza w wynajętym tramwaju

#### Źródła:

SJP.pl

# Trąmpczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trampek

płócienny but sportowy na gumowej podeszwie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) obuw. rodzaj buta sportowego; sznurowany, płócienny, na gumowej podeszwie

(1.2) środ. mot. trabant

Trampki – rodzaj sportowego, sznurowanego obuwia tekstylnego, na podeszwie z gumy. W odróżnieniu od pokrewnych im tenisówek, trampki posiadają cholewki do kostek oraz gumowane noski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tramping

1. wędrówka turystyczna;
2. żegluga odbywająca się bez rozkładu rejsów

Tramping (lub trempink) – ruch społeczny w Czechosłowacji, inspirowany Ligą Leśnej Mądrości, woodcraftem, skautingem oraz amerykańskim Dzikim Zachodem. Nazwa pochodzi od nowozelandzkiego odpowiednika angielskiego słowa hiking.

Czeska opinia błędnie kreuje pogląd, że trampowanie nie ma swojego odpowiednika w żadnym innym państwie poza Czechami i Słowacją. Niemniej jednak należy zauważyć, że czeski tramping miał zawsze swoją dość wyjątkową i często wyraźną specyfikę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trampingowiec

osoba uprawiająca tramping

#### Źródła:

SJP.pl

# Trampka

dawniej: lekki but sportowy z płótna i gumy; trampek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trampkarka

→ trampkarz

Patrz:trampkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trampkarski

→ trampkarz

Patrz:trampkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trampkarz

młody piłkarz, młodzik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. młody piłkarz do piętnastego roku życia;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trampki

rodzaj obuwia

Trampki – rodzaj sportowego, sznurowanego obuwia tekstylnego, na podeszwie z gumy. W odróżnieniu od pokrewnych im tenisówek, trampki posiadają cholewki do kostek oraz gumowane noski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trampkokorek

but piłkarski z gumowymi kołkami w podeszwie, zabezpieczającymi przed ślizganiem się po boisku; korkotrampek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trampkowy

przymiotnik od: trampka, trampek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trampolina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. sprężysta deska umożliwiająca wysokie wybicie się w górę przy skokach do wody

(1.2) sport. pochyło ustawiona deska z podpórką, służąca do odbijania się przy skokach gimnastycznych

(1.3) sport. przyrząd gimnastyczny w postaci sprężystej siatki rozpiętej na dużej ramie, służący do wykonywania ewolucji akrobatycznych w powietrzu;

(1.4) wieża służąca skoczkom spadochronowym do wykonywania skoków

(1.5) inform. kod umożliwiający funkcji zagnieżdżonej dostęp do lokalnych zmiennych bieżącej funkcji;

- trampolina (w informatyce)
- trampolina (w skokach do wody)
- trampolina (w akrobatyce sportowej)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trampolinowy

→ trampolina

Patrz:trampolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Trampowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trampem, dotyczący trampa (tylko w znaczeniu: „wędrowiec, włóczykij, obieżyświat”)

#### Źródła:

Wiktionary

# Trampowy

przymiotnik od: tramp

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trampem, dotyczący trampa (tylko w znaczeniu: „statek towarowy odbywający nieregularne rejsy do różnych portów”)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tramwaik

zdrobnienie od: tramwaj

#### Źródła:

SJP.pl

# Tramwaj

pojazd szynowy służący do transportu miejskiego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojazd szynowy dostosowany do ruchu drogowego, przeznaczony do przewozu pasażerów;

Tramwaj (z ang. tramway – linia tramwajowa, tram – tramwaj) – pasażerski pojazd drogowy o miejscach siedzących dla więcej niż dziewięciu osób (łącznie z motorniczym) i długości nie większej niż 65 metrów, podłączony do przewodów elektrycznych lub napędzany silnikiem spalinowym oraz poruszający się po szynach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tramwajarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta prowadząca tramwaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Tramwajarski

przymiotnik od: tramwajarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tramwajarz

maszynista tramwaju; motorniczy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik przedsiębiorstwa tramwajowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) pot. ent. kowal bezskrzydły

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tramwajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kraków. tramwaj

#### Źródła:

Wiktionary

# Tramwajowy

przymiotnik od: tramwaj

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do tramwaju, związany z tramwajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tran

tłuszcz otrzymywany z ryb i ssaków morskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. zool. płynny tłuszcz pozyskiwany z tkanki tłuszczowej zwierząt morskich;

Tran – ciekły tłuszcz otrzymywany z wątroby ryb z rodziny dorszowatych (głównie dorsza atlantyckiego) oraz tkanki tłuszczowej niektórych ssaków morskich (np. wielorybów lub fok). Zawiera duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych (głównie oleinowego, oleopalmitynowyego i gadoleinowego) oraz witamin (głównie A i D). Jest to oleista ciecz o jasnożółtej barwie. Ma rybny smak i zapach. W kontakcie z tlenem jełczeje, co powoduje rozpad zawartych w nim witamin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trance

[czytaj: trans] gatunek muzyki elektronicznej, odmiana techno

Trance – gatunek elektronicznej muzyki tanecznej (klubowej) rozwinięty w latach 90. XX wieku w Niemczech. Czasami bywa traktowany w całości jako podgatunek muzyki dance.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trance'owy

[czytaj: transowy] przymiotnik od: trance (styl muzyczny); transowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Traneksamowy

kwas traneksamowy - organiczny związek chemiczny stosowany jako środek przeciwkrwotoczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trangiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. napiwek

#### Źródła:

Wiktionary

# Traniarnia

pomieszczenie z odpowiednimi urządzeniami, w którym wytapia się tran; tranownia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce wytapiania tranu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tranik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tran

#### Źródła:

Wiktionary

# Tranking

system połączeń radiotelefonicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trankwice

Trankwice (niem. Trankwitz) – osada w Polsce w województwie pomorskim, w powiecie sztumskim, w gminie Stary Targ. Wieś wchodzi w skład sołectwa Bukowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trankwilizacja

uspokajanie, wyciszanie chorego przy pomocy trankwilizatora

#### Źródła:

SJP.pl

# Trankwilizator

uspokajający środek leczniczy, działający na ośrodkowy układ nerwowy, stosowany w leczeniu nerwic, psychoz i stanów lękowych; trankwilizer, lek kojący

- małe trankwilizatory (trankwilizery) – leki przeciwlękowe
- duże trankwilizatory (trankwilizery) – leki przeciwpsychotyczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trankwilizer

uspokajający środek leczniczy działający na ośrodkowy układ nerwowy, stosowany w leczeniu nerwic, psychoz i stanów lękowych; trankwilizator, lek kojący

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranownia

pomieszczenie z odpowiednimi urządzeniami, w którym wytapia się tran; traniarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranowy

przymiotnik od: tran

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tranem, dotyczący tranu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tranquillo

[czytaj: trankijo] określenie wykonawcze: spokojnie, z umiarem

#### Źródła:

SJP.pl

# Trans

1. stan o obniżonej świadomości i braku kontaktu ze światem zewnętrznym; może być wywołany przez hipnozę;
2. stan ekstazy, podniecenia, oszołomienia; zapał, uniesienie;
3. środowiskowo: transparent

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stan obniżonej świadomości;

(1.2) przen. pełne poświęcenie się danej czynności powodujące brak kontaktu z otoczeniem

(1.3) środ. kib. transparent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. pot. osoba transpłciowa, nie identyfikująca się z płcią nadaną przy urodzeniu

przymiotnik

(3.1) chem. izomer z podstawnikami po przeciwnej stronie płaszczyzny

(3.2) środ. pot. transpłciowy

Trans – jeden z rodzajów odmiennych stanów świadomości.Stan umysłu charakteryzujący się zmienioną świadomością, co oznacza również zmienioną wrażliwość na bodźce. Trans może wywoływać stan obniżonej lub podwyższonej świadomości. Osoby pogrążone w transie mogą wykonywać określone czynności podświadomie, w sposób niekontrolowany przez świadomość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transakcentacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. sztuczne przeniesienie akcentu w wyrazie, np. w celu uzyskania rytmu piosenki lub wiersza;

Transakcentacja (niem. Akzentverschiebung, ang. displaced accent) – w literaturze zabieg polegający na przeniesieniu akcentu z sylaby prawidłowo akcentowanej na inną, zwykle z nią zrymowaną, mający na celu zwrócenie uwagi odbiorcy na dany wyraz lub sformułowanie. Ten typ przesunięcia akcentowego polega na zastąpieniu akcentowania wyrazowego sztucznym akcentowaniem przewidzianym przez wzorzec rytmiczny w tekstach wierszowanych (poetyckich). Poeta i odtwórca wiersza poddaje się rytmizacji silnej wiersza i łamie zasady akcentowania, aby nadać wierszom wygląd pełnej regularności, co wiąże się zazwyczaj z podkreśleniem niecodzienności tego efektu. Ten sposób podkreślania w tekście ważnych informacji szczególną popularność zdobył w XIX wieku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transakcja

1. operacja handlowa kupna lub sprzedaży;
2. umowa handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży;
3. zawarcie takiej umowy; układ;
4. w informatyce: zbiór operacji na bazie danych, które mogą zostać sfinalizowane wyłącznie w przypadku zrealizowania wszystkich operacji tego zbioru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. operacja handlowa związana z kupnem lub sprzedażą towarów bądź usług

(1.2) inform. grupa operacji, które razem wszystkie są wycofywane, np. jeśli choć jedna z nich zakończy się błędem

- transakcja (finanse)
- transakcja (informatyka) – niepodzielna operacja w systemie bazodanowym
- Transakcja sp. z o.o. – spółka nomenklaturowa działająca w latach 1988-1991

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transakcyjny

→ transakcja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z transakcją, dotyczący transakcji

Patrz:transakcja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transaktynowiec

pierwiastek promieniotwórczy o liczbie atomowej większej niż 102

#### Źródła:

SJP.pl

# Transalpejski

położony na północ od Alp

przymiotnik relacyjny

(1.1) przebiegający przez Alpy

(1.2) zaalpejski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transaminacja

odwracalne przeniesienie grup aminowych z aminokwasu na ketokwas

Transaminacja – reakcja chemiczna przeniesienia grupy aminowej z aminokwasu na jeden z 3 ketokwasów, w wyniku czego powstaje nowy aminokwas i nowy ketokwas. Proces ten katalizowany jest przez transaminazy (aminotransferazy).

Ketokwasy te, to:

- pirogronian,
- szczawiooctan,
- α-ketoglutaran.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transaminaza

enzym biorący udział w przemianie aminokwasów; aminotransferaza

Aminotransferazy, transaminazy – enzymy zaliczane do grupy transferaz, uczestniczące w metabolizmie aminokwasów u zwierząt. Katalizują transaminację grup α-aminowych z α-aminokwasów na α-ketokwasy (α-ketoglutaran), umożliwiając tym samym syntetyzowanie aminokwasów z ketokwasów karboksylowych. Biorą również udział w usuwaniu nadmiaru azotu z organizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transanatolijski

przymiotnik

(1.1) przebiegający przez Anatolię, kursujący przez Anatolię

#### Źródła:

Wiktionary

# Transarktyczny

przebiegający poprzez obszar Arktyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Transatlantycki

1. położony po drugiej stronie Oceanu Atlantyckiego;
2. odbywający się poprzez Atlantyk

przymiotnik relacyjny

(1.1) odbywający kursy przez Atlantyk, przechodzący przez Atlantyk

(1.2) znajdujący się za Atlantykiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transatlantyckość

→ transatlantycki

Patrz:transatlantycki

#### Źródła:

SJP.pl

# Transatlantyk

statek pasażerski pływający przez Ocean Atlantycki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mar. duży transatlantycki statek pasażerski;

Transatlantyk – statek pasażerski kursujący na ustalonych liniach żeglugowych, liniowiec. Nazwa pochodzi od statków obsługujących połączenia pomiędzy USA i Europą, przemierzających Ocean Atlantycki. Największe liniowe statki pasażerskie walczyły o Błękitną Wstęgę Atlantyku, a jej zdobycie oznaczało wzrost prestiżu i liczby pasażerów szukających jak najszybszych połączeń w żegludze z Europy do Stanów Zjednoczonych i Kanady.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transawangarda

ekspresjonistyczne malarstwo w latach 70. i 80. XX wieku, odrzucające eksperymentatorskie postawy w sztuce i korzystające z tradycji kulturowej; malarstwo pozaawangardowe

Transawangarda (wł. la transavanguardia) – włoska odmiana tendencji ekspresjonistycznych w sztuce współczesnej schyłku lat 70. i 80., pojawiających się niemal równocześnie w wielu krajach. W szerszym znaczeniu ogół tych ruchów, bardzo zresztą niejednorodny, a często wręcz sprzecznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transbłonowy

przebijający całą grubość błony biologicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Transcendencja

1. w filozofii: istnienie czegoś poza rzeczywistością, granicą ludzkiego poznania;
2. w teologii: byt niemożliwy do poznania ludzkimi zmysłami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. istnienie poza czymś, w szczególności istnienie przedmiotu poznania poza umysłem poznającym

(1.2) teol. istnienie Boga i świata duchowego poza światem uznanym za stworzony;

- transcendencja – termin filozoficzny
- transcendencja – termin religijny
- Transcendencja – film w reżyserii Wallego Pfistera
- transcendentność
- transcendentalność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transcendent

w filozofii: coś wykraczającego poza granice ludzkiego poznania

#### Źródła:

SJP.pl

# Transcendentalia

powszechne właściwości tego, co realnie istnieje, podstawowe struktury poznawcze dotyczące sposobu istnienia bytów

Transcendentalia (rzadziej w liczbie pojedynczej jako transcendentale) – ujęcia bytu wyprzedzające jego ujęcia kategorialne, w odróżnieniu od uniwersaliów odnoszące się do każdego bytu ze względu na to, że byt ten istnieje, nie ze względu na jego jakościową charakterystykę. Najczęstszym takim ujęciem jest sam byt (ens), inne to np. przedmiot (res), jedność (unum), substancja (aliquid). Za transcendentalia uznaje się też prawdę (verum), dobro (bonum) i piękno (pulchrum), w myśl panującego w klasycznej metafizyce chrześcijańskiej poglądu, że każdy byt jest niesprzeczny, poznawalny i umiejscowiony w strukturze rzeczywistości. Uznanie prawdy, dobra i piękna za transcendentalia ma źródło w chrześcijańskiej koncepcji rzeczywistości jako dzieła Boga. Koncepcję transcendentaliów rozwinął w pełni Tomasz z Akwinu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transcendentalistka

→ transcendentalista

Patrz:transcendentalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Transcendentalistyczny

→ transcendentalizm

Patrz:transcendentalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Transcendentalizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. nurt filozofii amerykańskiej głoszący ideę równości, niezależności oraz samodzielności i podkreślający autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych;

Transcendentalizm – nurt filozofii amerykańskiej zapoczątkowany między innymi przez R.W. Emersona i H.D. Thoreau. Głosi ideę równości, niezależności oraz samodzielności. Podkreśla autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych. Za pierwszy tekst traktujący o transcendentalizmie uważany jest Nature Emersona. Jego samego uważa się za prekursora ruchu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transcendentalność

#### Źródła:

Wikipedia

# Transcendentalny

w filozofii: będący warunkiem poznania, odnoszący się do apriorycznych form poznania

przymiotnik

(1.1) filoz. taki, który dotyczy apriorycznych form poznania (wykracza poza granice umysłu i odnosi się do przedmiotu poznania)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transcendentność

#### Źródła:

Wikipedia

# Transcendentny

1. wykraczający poza zasięg doświadczenia i poznania ludzkiego;
2. zewnętrzny wobec czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transdermalny

przezskórny

#### Źródła:

SJP.pl

# Transducyna

Transducyna – białko przekaźnikowe błon cytoplazmatycznych komórek pręcikowych siatkówki oka. Jest to białko G wiążące GTP, które pośredniczy w sprzęganiu sygnału między rodopsyną a fosfodiesterazą cGMP, związaną z błoną zewnętrzną segmentów pręcików.

#### Źródła:

Wikipedia

# Transdukcja

przenoszenie materiału genetycznego z jednej komórki bakteryjnej (dawcy) do drugiej (biorcy) za pośrednictwem wirusów bakteryjnych (bakteriofagów)

Transdukcja – proces wprowadzenia nowego genu do komórki przez bakteriofagi. Zjawisko to zostało odkryte w roku 1952 przez J. Lederberga i N. Zindera w procesie infekcji komórek bakteryjnych bakteriofagami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transdukcyjny

→ transdukcja

Patrz:transdukcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Transduktor

przyrząd mający zastosowanie w technice pomiarowej oraz w układach automatycznych

Wzmacniacz magnetyczny – układ elektryczny wykorzystujący do wzmacniania zmniejszenie impedancji (indukcyjności) uzwojenia przez podmagnesowanie rdzenia z ferromagnetyka.Dla rdzenia nienasyconego impedancja jest duża, a dla nasyconego – mała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transduktorowy

przymiotnik od: transduktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Transdyscyplinarność

→ transdyscyplinarny

Patrz:transdyscyplinarny

#### Źródła:

SJP.pl

# Transenna

Transenna – płyta zamykająca okno, wykonana z cienko oszlifowanego, lub ażurowego marmuru, kamienia, alabastru, drewna.

#### Źródła:

Wikipedia

# Transept

nawa poprzeczna przecinająca nawę główną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. nawa poprzeczna w kościele, oddzielająca prezbiterium od reszty budynku;

Transept, nawa poprzeczna, część kościoła, nawa prostopadła do osi kościoła, położona pomiędzy prezbiterium a resztą jego budynku. Transept może być jedno- lub wielonawowy.

W romańskich bazylikach dwuchórowych występują dwa transepty – wschodni (przy prezbiterium) i zachodni (związany z westwerkiem). Natomiast w gotyckich katedrach angielskich również mogą być dwa transepty (obydwa od wschodu). W dachu nad skrzyżowaniem transeptu i nawy głównej może występować niewielka wieża (tzw. sygnaturka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transeptowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z transeptem, dotyczący transeptu

#### Źródła:

Wiktionary

# Transeufratea

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytny kraj na Bliskim Wschodzie, zależny od Babilonii

#### Źródła:

Wiktionary

# Transeufratejski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Transeufratei, związany z Transeufrateą

#### Źródła:

Wiktionary

# Transeuropejski

przymiotnik

(1.1) wiodący przez znaczącą część Europy bądź kursujący przez nią

#### Źródła:

Wiktionary

# Transfekcja

w biologii: zainfekowanie komórki genem pochodzącym z wirusa lub bakteriofaga

Transfekcja − proces wprowadzenia obcego DNA lub RNA do komórki eukariotycznej. W przypadku komórki prokariotycznej obowiązuje termin transformacja (jeśli materiał pochodzi z otoczenia) lub transdukcja (jeśli jest przenoszony za pośrednictwem bakteriofaga).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transfer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. hand. przekazanie środków

(1.2) sport. przejście zawodnika do innego klubu

(1.3) inform. przesłanie danych

(1.4) psych. przeniesienie zdobytych doświadczeń lub umiejętności i użycie ich w odmiennej sytuacji;

(1.5) praw. przekazanie praw do dokumentu imiennego

- transfer (informatyka)
- transfer (psychologia)
- transfer (sport)
- transfer po BA (brydż)
- Transfer – film z 2007 roku
- transfer budżetowy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transferaza

enzym katalizujący reakcję przenoszenia grup chemicznych z cząsteczki jednego związku (donora) na cząsteczkę innego związku (akceptor)

Transferazy (EC 2) – klasa enzymów katalizujących reakcję przeniesienia grupy chemicznej (np. tiolowej (-SH), aminowej (-NH2), metylowej (-CH3) czy fosforanowej (-OPO3H2)) lub atomu z jednej cząsteczki (donora) na drugą (akceptora), co można zobrazować: AB + C → A + BC.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transferkar

wagon samowyładowczy z własnym napędem, służący do przewożenia materiałów sypkich; stosowany głównie w hutach

#### Źródła:

SJP.pl

# Transferowalny

dający się transferować

#### Źródła:

SJP.pl

# Transferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|transferować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Transferowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transferowe; cecha tych, którzy są transferowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Transferowy

→ transfer

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekon. związany z transferem, transferowaniem, dotyczący przekazu pieniędzy, usług, wiedzy

(1.2) sport. związany z transferem, transferami

(1.3) związany z transferem (przenoszeniem, przesyłaniem czegoś z miejsca na miejsce)

Patrz:transfer

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transferyna

białko osocza krwi (glikoproteina) odpowiedzialne za transport żelaza; syderofilina

Transferryna (od łac. trans, przez, i ferrum, żelazo), transferyna – białko (glikoproteina) regulujące stężenie jonów żelaza w osoczu krwi i transportujące je do tkanek.Ludzkim genem kodującym cząsteczkę transferryny jest gen TF.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transfiguracja

przemiana postaci lub stanu ducha; przeobrażenie, przeistoczenie

- Transfiguracja – w elektrotechnice: przekształcenie fragmentu układu trójfazowego elementów połączonych w gwiazdę w równoważny układ elementów połączonych w trójkąt jak też na odwrót
- Transfiguracja – w teologii: Przemienienie Pańskie (przemienienie Jezusa)
- Transfiguracja – przybranie przez mistrzów duchowych (lub postrzeganie ich przez ich zwolenników) zmienionej formy np. na rodzaj boskiej światłości

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transfluencja

transfluencja lodowca – przelewanie się lodowca z jednej doliny do drugiej przez przełęcz lub płaski grzbiet

#### Źródła:

SJP.pl

# Transflutryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. środek owadobójczy

Transflutryna – szybko działający środek owadobójczy o wzorze sumarycznym C15H12Cl2F4O2.

Transflutrynę stosuje się wewnątrz pomieszczeń przeciw muchom, komarom i karaczanom. Jest substancją stosunkowo lotną (t. topn. 32 °C, t. wrz. 135 °C), działającą kontaktowo i przez inhalację.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transfob

osoba przejawiająca niechęć lub agresję wobec osób transpłciowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Transfobia

silna niechęć do osób transseksualnych, połączona z ich dyskryminacją

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. społ. dyskryminacja objawiająca się niechęcią lub agresją wobec osób transpłciowych;

Transfobia, rzadziej transuprzedzenie – negatywne uczucia i postawy, w tym działania, wobec transpłciowości. Transfobia może obejmować strach, niechęć, nienawiść, przemoc, gniew lub dyskomfort odczuwany, lub wyrażany wobec osób, które nie dostosowują się do społecznych norm dotyczących płci społeczno-kulturowej. Jest ona często wyrażana równolegle z poglądami homofobicznymi i z tego powodu jest często uważana za aspekt homofobii. Transfobia stanowi formę uprzedzenia i dyskryminacji, podobną do rasizmu i seksizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transfobiczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co transfobiczne; cecha tych, którzy są transfobiczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Transfobiczny

związany z silną niechęcią do osób transseksualnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Transfobka

→ transfob

Patrz:transfob

#### Źródła:

SJP.pl

# Transfokacja

dynamiczny efekt w fotografii, sprawiający wrażenie ruchu przedmiotów statycznych, uzyskany za pomocą zmiany ogniskowej (zoom) podczas naświetlania błony

Transfokacja – zabieg w fotografii oparty na zmianie ogniskowej (zoomu) podczas naświetlania błony fotograficznej. Polega na zmianie kąta widzenia w obiektywie, co powoduje wrażenie „spłaszczenia perspektywy” i mniejszej głębi ostrości. W rzeczywistości podczas jazdy kamery, czyli jej ruchu na wózku lub kranie, głębia ostrości ani perspektywa nie ulega zmianie, lecz zmienia się tło i elementy otoczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transfokator

urządzenie w kamerze albo aparacie fotograficznym zmieniające rozmiar obrazu poprzez zmianę ogniskowej obiektywu; zoom, obiektyw zmiennoogniskowy

Transfokator (ang. focal – ogniskowy, od focus – ognisko planimetryczne, optyczne, akustyczne itd.; łac. trans – za, poza; łac. focus – ognisko) – szczególny rodzaj obiektywu zmiennoogniskowego posiadający właściwość parafokalności, tj. taki w którym ognisko nie przesuwa się podczas zmiany długości ogniskowej obiektywu. Transfokator jest nieodzowny w kamerach filmowych np. w celu zrobienia ujęcia, w którym występuje płynne zbliżenie z planu dalszego do bliższego. W aparatach fotograficznych transfokator nie jest wymagany, ponieważ w większości wypadków przed wykonaniem zdjęcia następuje ponowne ustawienie ostrości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transformacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przemiana, przekształcanie czegoś

(1.2) jęz. przebudowa konstrukcji składniowej bez zmiany jej treści

transformacja – inaczej: przemiana, przeobrażenie, przekształcenie

- Transformacja w matematyce i fizyce
  - Funkcja (przekształcenie, transformacja)
  - Transformacja Fouriera
  - Transformacja Laplace'a
  - transformacja współrzędnych
  - Transformacja Galileusza
  - Transformacja Lorentza
  - Transformacja (transformata) Hilberta
  - Transformacja w geometrii wykreślnej

  #### Źródła:

  Wiktionary oraz Wikipedia

# Transformacjonista

zwolennik transformacjonizmu (w językoznawstwie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformacjonizm

teoria tłumacząca przechodzenie czegoś z jednego stanu do innego

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformacyjność

cecha czegoś związanego z transformacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformacyjny

1. związany z przekształceniem, przemianą kogoś lub czegoś;
2. w językoznawstwie: związany z procedurą lingwistyczną polegającą na przekształceniu jednej struktury gramatycznej w inną

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformata

funkcja będąca wynikiem transformacji całkowej danej funkcji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. wynik transformacji, wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora;

Transformata – wynik przekształcenia operandu pod wpływem działania operatora. Innymi słowy, transformatą nazywa się wynik działania transformacji (zob. szybka transformacja Fouriera).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transformator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. urządzenie do zmiany poziomu napięcia elektrycznego;

(1.2) pot. budynek z transformatorem (1.1) wysokiego napięcia

Transformator (z łac. transformare – przekształcać) – urządzenie elektryczne służące do przenoszenia energii elektrycznej prądu przemiennego drogą indukcji z jednego obwodu elektrycznego do drugiego, z zachowaniem pierwotnej częstotliwości. Zwykle zmieniane jest równocześnie napięcie elektryczne (wyjątek stanowi transformator separacyjny, w którym napięcie nie ulega zmianie).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transformatorek

zdrobnienie od: transformator

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformatornia

pomieszczenie, w którym znajdują się transformatory

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformatorownia

pomieszczenie, gdzie znajdują się transformatory

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformatorowy

przymiotnik od: transformator

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z transformatorem, dotyczący transformatora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transformer

przedmiot, który łatwo można przekształcić w inny; transformers

Transformer – drugi album Lou Reeda, wydany 8 grudnia 1972. Został on wyprodukowany przez Davida Bowiego i Micka Ronsona. Nagrań dokonano w sierpniu 1972 w londyńskim Trident Studios.

Zawiera najbardziej znane piosenki Reeda: "Perfect Day", "Satellite of Love" i jego największy przebój "Walk on the Wild Side". Płyta ma numer 194 na liście 500 najlepszych albumów magazynu Rolling Stone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transformers

przedmiot, który łatwo można przekształcić w inny; transformer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transformistka

→ transformista

Patrz:transformista

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformistyczny

→ transformizm

Patrz:transformizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Transformizm

teoria głosząca, że gatunki przekształcają się w inne w kolejnych epokach geologicznych

Transformizm (łac. transformatio przekształcenie) – przeddarwinowski ewolucjonizm, przeciwstawiona kreacjonizmowi teoria biologiczna zakładająca, że organizmy nie powstały dzięki oddzielnym aktom stworzenia, ale tworzyły się jedne z drugich, zmieniając się w drodze stopniowych zmian i przekształceń, i dając początek nowym gatunkom. Ośrodkiem rozwoju tej teorii była Francja. Pojęcie tranformizm zostało wprowadzone w 1837 roku przez francuskiego zoologa Étienne'a Geoffroy Saint-Hilaire'a, ale pierwszą teorię transformistyczną sformułował Jean-Baptiste de Lamarck w dziele Filozofia zoologii (Philosophie zoologique) w 1809 roku. Lamarck twierdził, że:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transformowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|transformować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Transfuzja

zabieg leczniczy polegający na wprowadzeniu do krwiobiegu chorego (biorcy) krwi lub jej preparatów o odpowiedniej grupie, pobranej od dawcy; przetaczanie krwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. wprowadzanie do naczynia krwionośnego pacjenta krwi lub jej składników pochodzenia zewnętrznego

(1.2) pot. med. podanie kroplówki

Transfuzja krwi (przetoczenie krwi) – zabieg polegający na przetaczaniu pewnej ilości krwi lub składników krwi. Ma na celu substytucję utraconych składników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transfuzjolog

specjalista w zakresie transfuzjologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się całością problemów pobierania, konserwowania oraz stosowania krwi i preparatów krwiopochodnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka transfuzjologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transfuzjologia

dział medycyny zajmujący się całością problemów dotyczących pobierania, konserwowania oraz stosowania krwi i preparatów krwiopochodnych w lecznictwie

Transfuzjologia – dział medycyny zajmujący się naukowymi podstawami dotyczącymi pobierania, konserwowania oraz stosowania krwi i preparatów krwiopochodnych w lecznictwie, a także przeprowadzaniem terapeutycznych zabiegów aferezy.

Z transfuzjologii jako dziedziny naukowej wyodrębnia się często transfuzjologię kliniczną, która stosuje ogólną wiedzę i zasady naukowe do zastosowań praktycznych w wielu innych specjalnościach medycznych, ze szczególnym uwzględnieniem:

- chirurgii i traumatologii
- kardiochirurgii
- pediatrii i neonatologii
- onkologii
- położnictwa i ginekologii
- hematologii
- perfuzjonistyce
- transplantologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transfuzjonistka

→ transfuzjonista

Patrz:transfuzjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Transgender

[czytaj: transdżender] osoba z zaburzeniem tożsamości płciowej polegającym na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualista, transgenderysta

Transpłciowość (ang. transgender, od łac. trans- „przez, poza, poprzez” oraz ang. -gender „rodzaj, płeć”) – określenie zbiorcze na osoby, których tożsamość płciowa, ekspresja płciowa i/lub zachowania różnią się od tych kulturowo związanych z płcią, do której zostały przypisane w momencie urodzenia. Oprócz osób o tożsamości płciowej przeciwnej do przypisanej im płci (transmężczyźni i transkobiety), może ono obejmować osoby, które nie są wyłącznie męskie lub żeńskie (osoby niebinarne lub genderqueer, w tym osoby bigender, pangender, genderfluid lub agender). Inne definicje transpłciowości obejmują również osoby, które należą do trzeciej płci lub też definiują osoby transpłciowe jako trzecią płeć. Termin „transgender” sporadycznie definiowany jest bardzo szeroko, tak, że obejmuje również transwestytów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transgenderowy

[czytaj: transdżenderowy] taki, którego płeć biologiczna nie odpowiada jego odczuciom i zachowaniom; transgenderyczny, transpłciowy

przymiotnik

(1.1) związany z transgenderyzmem, wykazujący tendencje do odbiegania od tradycyjnej roli płciowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transgenderyczny

[czytaj: transdżenderyczny] taki, którego płeć biologiczna nie odpowiada jego odczuciom i zachowaniom; transgenderowy, transpłciowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Transgenderysta

[czytaj: transdżenderysta] osoba z zaburzeniem tożsamości płciowej polegającym na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualista, transgender

#### Źródła:

SJP.pl

# Transgenderyzm

zaburzenie identyfikacji i roli płciowej, pośrednie między transwestytyzmem i transseksualizmem, polegające na niechęci do operacji chirurgicznej i zgodzie na kurację hormonalną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma tożsamości płciowej polegająca na psychicznej identyfikacji osoby z płcią biologicznie odmienną, połączona z dążeniem do zmiany płci zgodnie z tym poczuciem

Transpłciowość (ang. transgender, od łac. trans- „przez, poza, poprzez” oraz ang. -gender „rodzaj, płeć”) – określenie zbiorcze na osoby, których tożsamość płciowa, ekspresja płciowa i/lub zachowania różnią się od tych kulturowo związanych z płcią, do której zostały przypisane w momencie urodzenia. Oprócz osób o tożsamości płciowej przeciwnej do przypisanej im płci (transmężczyźni i transkobiety), może ono obejmować osoby, które nie są wyłącznie męskie lub żeńskie (osoby niebinarne lub genderqueer, w tym osoby bigender, pangender, genderfluid lub agender). Inne definicje transpłciowości obejmują również osoby, które należą do trzeciej płci lub też definiują osoby transpłciowe jako trzecią płeć. Termin „transgender” sporadycznie definiowany jest bardzo szeroko, tak, że obejmuje również transwestytów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transgeneza

wprowadzenie do komórki obcego DNA; transgenizacja, transformacja genetyczna

Transformacja genetyczna, (transgeneza, transgenizacja) – wprowadzenie do komórki obcego materiału genetycznego (DNA), zwłaszcza niewielkiej jego porcji obejmującej jeden do kilku genów. Zmodyfikowana w ten sposób komórka, a także (w przypadku organizmów wielokomórkowych) zregenerowany z niej organizm, to tak zwany „transformant”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transgeniczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transgeniczne; cecha tych, którzy są transgeniczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Transgeniczny

przymiotnik

(1.1) biol. określający organizm, którego genom zawiera gen wprowadzony od innego organizmu tego samego lub innego gatunku

#### Źródła:

Wiktionary

# Transgenizacja

wprowadzenie do komórki obcego DNA; transgeneza, transformacja genetyczna

Transformacja genetyczna, (transgeneza, transgenizacja) – wprowadzenie do komórki obcego materiału genetycznego (DNA), zwłaszcza niewielkiej jego porcji obejmującej jeden do kilku genów. Zmodyfikowana w ten sposób komórka, a także (w przypadku organizmów wielokomórkowych) zregenerowany z niej organizm, to tak zwany „transformant”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transgraniczność

→ transgraniczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transgraniczne; cecha tych, którzy są transgraniczni

Patrz:transgraniczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transgraniczny

przekraczający granice państw, istniejący ponad granicami państw

#### Źródła:

SJP.pl

# Transgresja

1. wychodzenie poza standardy, przekroczenie granic, zwłaszcza norm moralnych;
2. zjawisko silniejszego rozwoju pewnej cechy u potomstwa niż w organizmach rodzicielskich;
3. zajmowanie nowego obszaru przez morze, lodowiec, pustynię itp. wskutek ruchów tektonicznych lub zmian klimatycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przekroczenie granic, norm

(1.2) silniejszy rozwój określonej cechy u mieszańców niż u rodziców

- transgresja w geologii:
  - transgresja morza – stopniowe zalewanie powierzchni lądu przez morze
  - transgresja lodowca – przesuwanie się czoła lodowca ku przodowi
- transgresja – pojęcie z zakresu genetyki
- transgresja – pojęcie z zakresu psychologii i filozofii
- Transgresja – polska grupa muzyczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transgresować

wychodzić poza standardy, przekraczać granice, zwłaszcza norm moralnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Transgresyjny

→ transgresja

Patrz:transgresja

#### Źródła:

SJP.pl

# Transgresywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co transgresywne

#### Źródła:

Wiktionary

# Transgresywny

→ transgresja

Patrz:transgresja

#### Źródła:

SJP.pl

# Transhimalaje

góry w Chinach

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. góry w Chinach na południu Wyżyny Tybetańskiej;

Transhimalaje (chiń. 冈底斯山脉; pinyin Gāngdǐsī Shānmài) – góry w Chinach na południu Wyżyny Tybetańskiej.

Długie na 1000 km, szerokie na 30-225 km. W tektonicznym obniżeniu dzielącym je od Himalajów płyną rzeki: Brahmaputra górna, Satledź, Indus. Główne pasma: Nganglong Kangri (wysokość do 6596 m), Nienczen Tangla (7182 m), Kajlas.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transhimalajski

→ Transhimalaje

Patrz:Transhimalaje

#### Źródła:

SJP.pl

# Transhumancja

forma pasterstwa polegająca na przepędzaniu trzód ustalonymi szlakami z pastwisk górskich na nizinne

Transhumancja (inaczej: pasterstwo transhumancyjne) – rodzaj pierwotnej, ekstensywnej formy pasterstwa, niesłusznie czasem zwanej koczownictwem. W odróżnieniu od klasycznego koczownictwa transhumancja polega na sezonowych, stałych przegonach stad między pastwiskami zimowymi (na równinach podgórskich, w dolinach itp.) i pastwiskami letnimi (górskimi), jednak jego ośrodkiem pozostaje stała osada – wieś, gdzie część ludności trudni się uprawą roli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transhumancyjny

→ transhumancja

Patrz:transhumancja

#### Źródła:

SJP.pl

# Transhumanista

przedstawiciel ruchu postulującego potrzebę wykorzystania nauki i techniki, w szczególności neurotechnologii, biotechnologii i nanotechnologii, do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń i poprawy kondycji ludzkiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Transhumanistka

→ transhumanista

Patrz:transhumanista

#### Źródła:

SJP.pl

# Transhumanistyczny

→ transhumanizm

Patrz:transhumanizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Transhumanizm

ruch postulujący potrzebę wykorzystania nauki i techniki, w szczególności neurotechnologii, biotechnologii i nanotechnologii, do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń i poprawy kondycji ludzkiej

Transhumanizm (czasem skracany do >H lub H+) – ruch intelektualny, kulturowy oraz polityczny postulujący możliwość i potrzebę (ale nie konieczność) wykorzystania nauki i techniki, w szczególności neurotechnologii, biotechnologii i nanotechnologii, do przezwyciężenia ludzkich ograniczeń i poprawy kondycji ludzkiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transik

zdrobnienie od: trans

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trans

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transit

[czytaj: tranz-it] samochód typu Ford Transit

Transit, również NAVSAT, NNSS (ang. Navy Navigation Satellite System) – pierwszy działający system nawigacji satelitarnej. Używany początkowo przez Marynarkę Wojenną USA do określania pozycji przez okręty podwodne z pociskami balistycznymi typu Polaris, później również przez okręty nawodne, a w 1967 udostępniono go użytkownikom cywilnym. Wykorzystywano go m.in. w żegludze oraz do celów hydrograficznych i geodezyjnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transitio

[czytaj: trans-itio] z łaciny: przejście, rodzaj figury retorycznej organizującej wypowiedź; tranzycja

#### Źródła:

SJP.pl

# Transjent

w fizyce: stan przejściowy wzbudzonego, wymuszonego drgania

Transjent (akustyka)(ang. Transient – przemijający, chwilowy) – element fali dźwiękowej, będący integralną częścią sygnału akustycznego (również jako cały ten sygnał), charakteryzujący się wysoką amplitudą i krótkim czasem przemijania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transjordania

nazwa Jordanii od 1921 do 1949 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transjordański

→ Transjordania

Patrz:Transjordania

#### Źródła:

SJP.pl

# Transka

osoba identyfikująca się z płcią żeńską, pomimo tego, że przy narodzinach stwierdzono u niej płeć męską na podstawie cech biologicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Transkei

Transkei – bantustan utworzony w 1963 dla ludów Khosa. Formalnie uzyskał niepodległość 26 października 1976. Stolicą bantustanu była Umtata. Transkei powróciło oficjalnie do RPA 27 kwietnia 1994; znajduje się w granicach współczesnej Prowincji Przylądkowej Wschodniej.

Z Transkei pochodzą Nelson Mandela i Thabo Mbeki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Transkludowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|transkludować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Transkluzja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. sposób zaimportowania fragmentów innych dokumentów w systemie hipertekstowym;

Transkluzja (dosł. przeniesienie i włączenie) – sposób włączenia w systemie hipertekstowym fragmentów innych dokumentów.

Przykładowo, artykuł o gospodarce jakiegoś kraju mógłby zawierać wykres czy akapit opisujący eksport produktów rolnych pochodzący z innego artykułu. Zamiast kopiować dane z dokumentu źródłowego do docelowego i utrzymywać w ten sposób dwie kopie, można dokonać transkluzji, czyli odwołania się w dokumencie docelowym do dokumentu źródłowego, które spowoduje wyświetlenie fragmentu dokumentu źródłowego w docelowym. Zaletą takiego rozwiązania jest również aktualność tego fragmentu, którego zawartość może się zmieniać, gdy jego autor dokona poprawek. Odwołanie to służy też jako wzajemny odsyłacz między oboma dokumentami.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transkobieta

kobieta, która dokonała korekty płci (urodziła się jako mężczyzna)

Transkobieta (także trans-kobieta) – kobieta, której przypisano płeć męską przy urodzeniu, i która żyje w zgodzie z odczuwaną przez nią żeńską tożsamością płciową. Transkobiety to określenie na osoby transseksualne lub transpłciowe o typie M/K, czyli mężczyzna/kobieta (ang. MtF, male-to-female).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transkodaż

przetwarzanie informacji wyrażonych w danym kodzie na znaki innego kodu; transkodowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Transkoder

układ przetwarzający jeden kod dwójkowy na inny kod dwójkowy

Transkoder to układ cyfrowy o n wejściach oraz k wyjściach. Jego działanie polega na zamianie dowolnego kodu cyfrowego (poza kodem 1 z n) na inny, dowolny kod cyfrowy (również z wyjątkiem kodu 1 z n).

Typowym przykładem takiego układu jest układ zamieniający naturalny kod binarny na kod wyświetlacza siedmiosegmentowego (czasami mylnie nazywanym „dekoderem”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transkontynentalny

1. przebiegający przez cały kontynent;
2. przebiegający między kontynentami; interkontynentalny, międzykontynentalny

przymiotnik

(1.1) przemierzający, przebiegający przez cały kontynent albo kursujący między kontynentami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transkreacja

tłumaczenie tekstu oddające znaczenie, kontekst oraz emocje zawarte w oryginale

Transkreacja – proces adaptacji przekazu, który niesie ze sobą tekst źródłowy do języka docelowego, przy zachowaniu jego intencji, emocji, stylu, wydźwięku i kontekstu. Treść poddana transkreacji powinna nieść te same konsekwencje w języku docelowym, co w języku źródłowym. Termin pochodzi z połączenia słów "translacja" (tłumaczenie) i "kreacja" (tworzenie), co wskazuje na proces twórczy, w którym wykonawca bierze pod uwagę także różnice kulturowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transkrybować

czasownik

(1.1) dokonywać transkrypcji

#### Źródła:

Wiktionary

# Transkrypcja

1. w muzyce:
a) opracowanie utworu muzycznego na inny instrument lub głos, niż na który był on pierwotnie skomponowany;
b) utwór powstały w ten sposób;
2. przepisanie informacji genetycznej z DNA na matrycowy RNA;
3. zapisanie tekstu mówionego w postaci umownych znaków lub zapisanie tekstu z użyciem innego systemu znaków niż ten, w którym był zapisany pierwotnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapisywanie tekstu w innym systemie pisma

(1.2) jęz. zapisywanie mowy za pomocą znaków graficznych

(1.3) muz. przekształcenie partytury napisanej dla pewnego instrumentu muzycznego lub głosu na inny instrument lub głos

(1.4) biol. pierwszy etap procesu syntezy protein;

- transkrypcja (genetyka)
- transkrypcja (językoznawstwo)
- transkrypcja (muzyka)
- transkrypcja (rejestracja stanu cywilnego)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transkrypcyjny

→ transkrypcja

Patrz:transkrypcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Transkrypt

1. odcinek RNA powstały w wyniku transkrypcji odcinka DNA;
2. tekstowy zapis nagrania rozmowy lub stenogramu;
3. odpis, wyciąg

Transkrypcja – proces syntezy RNA na matrycy DNA przez różne polimerazy RNA, czyli przepisywanie informacji zawartej w DNA na RNA.

Matryca jest odczytywana w kierunku 3' → 5', a nowa cząsteczka RNA powstaje w kierunku 5' → 3'. Transkrypcji podlega odcinek DNA od promotora do terminatora, nazywany jednostką transkrypcji.

Podczas transkrypcji polimeraza RNA buduje cząsteczkę RNA, łącząc zgodnie z zasadą komplementarności pojedyncze rybonukleotydy według kodu matrycowej nici DNA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transkryptaza

- transkryptaza RNA – polimeraza RNA zależna od DNA (EC 2.7.7.6)
- odwrotna transkryptaza – polimeraza DNA zależna od RNA (EC 2.7.7.49)

#### Źródła:

Wikipedia

# Transkryptom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. ogół produktów transkrypcji informacji genetycznej z nici DNA na nić RNA w konkretnym organizmie;

forma rzeczownika.

(2.1) C. plural|transkrypt.

Transkryptom (z połączenia słów transkrypt i genom) jest to zestaw cząsteczek mRNA (lub ogólniej: transkryptów) obecny w określonym momencie w komórce, grupie komórek lub organizmie. Transkryptom w przeciwieństwie do genomu jest tworem bardzo dynamicznym. Komórki w odpowiedzi na różne czynniki uruchamiają i wyłączają transkrypcję genów, zmieniając w ten sposób swój transkryptom. Często już kilka minut po zadziałaniu jakiegoś czynnika (np. stresu) na komórki można obserwować powstawanie transkryptów genów reakcji na ten czynnik.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transkryptor

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się przepisywaniem tekstów ze słuchu

#### Źródła:

Wiktionary

# Transkryptorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się przepisywaniem tekstów ze słuchu

#### Źródła:

Wiktionary

# Transkulturowość

koncepcja filozoficzna Wolfganga Welscha, mówiąca o hybrydyzacji dzisiejszych kultur i utracie ich wcześniejszej jednorodności i odrębności

Transkulturowość – koncepcja, która została stworzona przez filozofa Wolfganga Welscha. Mówi, że dzisiejsze kultury w dużej mierze charakteryzuje mieszanie, przenikanie i hybrydyzacja, a kultury nie mają już sugerowanej wcześniej formy jednorodności i odrębności. Pojęcie transkulturowości jako nowej koncepcji kultury powstało w odpowiedzi na brak satysfakcji z koncepcji takich jak wielokulturowość i interkulturowość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transkulturowy

związany z przenikaniem, mieszaniem się różnych kultur

#### Źródła:

SJP.pl

# Translacja

1. proces syntezy białka odbywający się w żywych komórkach
2. tłumaczenie z jednego języka na inny; przekład;
3. w geometrii: przekształcenie przestrzeni polegające na przesunięciu wszystkich jej punktów o ten sam wektor; przesunięcie równoległe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. tłumaczenie z jednego języka na drugi

(1.2) książk. tekst powstały w wyniku translacji (1.1)

(1.3) mat. przesunięcie figury geometrycznej na płaszczyźnie lub w przestrzeni o dany wektor;

(1.4) biol. proces w biosyntezie białka polegający na utworzeniu łańcucha peptydowego na podstawie sekwencji aminokwasów powstałej w wyniku transkrypcji;

(1.5) rel. przeniesienie relikwii świętego z miejsca pierwotnego pochówku do miejsca odpowiedniego do odprawiania mszy;

- translacja – w biosyntezie białka
- translacja – w matematyce
- ruch wysuwania żuchwy do przodu
- translacja – w kulcie świętych
- tłumaczenie z jednego języka na inny (program tłumaczący to translator)
- etap pracy kompilatorów podczas którego język źródłowy jest tłumaczony na inny
- retranslacja – przekazywanie sygnału (np. radiowego) przez automatyczną stację przekaźnikową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Translacyjny

→ translacja

Patrz:translacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Translatem

w translacji: jednostka składowa inwariantu przekładu

#### Źródła:

SJP.pl

# Translatio

Metafora (gr. μεταφορά metaphorá), inaczej przenośnia – językowy środek stylistyczny, w którym obce znaczeniowo wyrazy są ze sobą składniowo zestawione, tworząc związek frazeologiczny o innym znaczeniu niż dosłowny sens wyrazów, np. „od ust sobie odejmę”, „podzielę się z wami wiadomością” lub „złote serce”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Translatologiczny

→ translatologia

Patrz:translatologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Translator

dawniej: tłumacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba trudniąca się tłumaczeniem, tłumacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. urządzenie dokonujące tłumaczeń w sposób automatyczny

(2.2) inform. program wykonujący tłumaczenie (translację) kodu źródłowego na kod wynikowy

Translator – program komputerowy dokonujący tłumaczenia (translacji) programu napisanego w określonym języku programowania, z postaci źródłowej do postaci wynikowej możliwej do wykonania przez maszynę (potocznie: „zrozumiałą dla maszyny”). Czasami zamiast kod wynikowy używa się równoważnego określenia kod obiektowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Translatorka

tłumaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Translatoryczny

związany z dyscypliną naukową badającą podstawy teoretyczne i metodologiczne komunikacji międzyjęzykowej, realizowanej przy pomocy tłumacza; przekładoznawczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Translatoryka

dyscyplina naukowa badająca podstawy teoretyczne i metodologiczne komunikacji międzyjęzykowej, realizowanej przy pomocy tłumacza; przekładoznawstwo

Traduktologia, translatologia, translatoryka, przekładoznawstwo (ang. translation studies) – interdyscyplinarna nauka humanistyczna zajmująca się problemami tłumaczenia. Na temat przekładu wypowiadali się od wieków poeci, pisarze i uczeni wielu specjalności. Nowożytne studia nad przekładem również mają charakter interdyscyplinarny i oprócz językoznawstwa korzystają z dorobku takich dziedzin jak filologia, kulturoznawstwo, literaturoznawstwo, komparatystyka, filozofia, semiotyka, informatyka i wiele innych (np. w przypadku refleksji nad tłumaczeniem Biblii – biblistyka). Charakterystyczną cechą tej dziedziny jest wielość różnych ujęć tematu, a co za tym idzie wiele konkurujących ze sobą i uzupełniających się teorii tłumaczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transliteracja

zapis tekstu znakami innego alfabetu, niż pierwotny, bez tłumaczenia i uwzględniania wymowy, np. transliteracja łacińska tekstu w cyrylicy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. zapis tekstu z użyciem liter innego alfabetu niż alfabet właściwy dla danego języka;

Transliteracja, w skrócie trl. – grafemiczny sposób konwersji pisma.

Transliteracja to metoda przepisywania (konwersji) tekstu zapisanego oryginalnie znakami (pot. „literami”) jednego pisma fonetycznego (głoskowego czyli alfabetu, spółgłoskowego czyli abdżadu, alfabetyczno-sylabicznego czyli abugidy lub sylabariusza), z użyciem znaków („liter”) innego pisma fonetycznego, oparta na zasadzie ścisłej odpowiedniości liter: jednemu grafemowi (literze lub literze z diakrytyką, lub stałej grupie dwóch lub więcej liter) danego systemu pisma odpowiada zawsze jeden i ten sam grafem (litera, litera ze znakiem diakrytycznym lub grupa liter) drugiego systemu. Transliteracja umożliwia odtworzenie oryginalnego zapisu (retransliterację), co przeważnie nie jest możliwe w przypadku transkrypcji fonetycznej. Stosowana jest w opracowaniach naukowych, katalogach papierowych i elektronicznych bibliotecznych, archiwalnych, w atlasach geograficznych oraz na niektórych mapach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transliteracyjny

dotyczący transliteracji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z transliteracją, dotyczący transliteracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transliterować

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetransliterować)

(1.1) jęz. zapisywać tekst pisany w pewnym alfabecie przy użyciu liter innego alfabetu

#### Źródła:

Wiktionary

# Translokacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przemieszczenie obiektu z pewnego miejsca do innego

(1.2) med. biol. mutacja polegająca na przemieszczeniu fragmentu chromosomu;

Translokacja (z łac. translocatio – przemieszczenie) – w genetyce, mutacja polegająca na przemieszczeniu fragmentu chromosomu w inne miejsce tego samego lub innego chromosomu.

Praktyczne znaczenie mają dwa rodzaje translokacji – wzajemna i robertsonowska (zwana także fuzją centryczną), obserwowane w patologii człowieka:

- translokacja wzajemna – dwa chromosomy wymieniają między sobą odcinki. Całkowita liczba chromosomów pozostaje niezmieniona, a dwa spośród nich mają nieprawidłowe kształty
- translokacja robertsonowska – łączą się całe lub prawie całe ramiona długie chromosomów. Miejscem połączenia jest rejon centromeru. Dochodzi do utraty ramion krótkich. W kariotypie stwierdza się brak chromosomu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Translokacyjny

dotyczący translokacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Translokować

przenosić (przenieść) w inne miejsce; przemieszczać (przemieścić)

#### Źródła:

SJP.pl

# Transmężczyzna

mężczyzna, który dokonał korekty płci (urodził się jako kobieta)

Transmężczyzna (także trans-mężczyzna) – mężczyzna, któremu przypisano płeć żeńską przy urodzeniu, i który żyje w zgodzie z odczuwaną przez niego męską tożsamością płciową. Wielu transmężczyzn decyduje się na przeprowadzenie tranzycji chirurgicznej lub hormonalnej, lub na obie te metody (patrz terapia korekty płci), aby zmienić swój wygląd w sposób, który jest zgodny z ich tożsamością płciową lub który łagodzi dysforię płciową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transmigracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. reinkarnacja, metempsychoza

Reinkarnacja (również: metempsychoza, transmigracja; łac. re+in+caro, carnis „ponowne wcielenie”) – pogląd, według którego dusza (bądź świadomość) po śmierci ciała może wcielić się w nowy byt fizyczny. Np. dusza jednego człowieka może przejść w ciało nowo narodzonego dziecka lub zwierzęcia czy nawet według niektórych poglądów rośliny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transmisja

przekazywanie obrazów na odległość za pośrednictwem fal elektromagnetycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. przesyłanie sygnałów (obrazów, dźwięków) za pomocą fal elektromagnetycznych

(1.2) korzystanie w audycji radiowej lub telewizyjnej z materiału przekazanego z zewnątrz studia

(1.3) audycja, w której wykorzystano transmisję (1.2)

(1.4) techn. podzespół rozdzielający moc silnika na oddzielne maszyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transmitancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) system. funkcja określająca zależność między sygnałem na wyjściu liniowego układu dynamicznego a sygnałem na jego wejściu;

(1.2) fiz. stosunek natężenia światła przepuszczonego przez pewien ośrodek do natężenia światła nań padającego

Transmitancja operatorowa (funkcja przejścia, G(s)) – stosunek transformaty Laplace’a sygnału wyjściowego do transformaty Laplace’a sygnału wejściowego układu przy zerowych warunkach początkowych:

  G(s)={\frac {Y(s)}{U(s)}}.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transmitancyjny

→ transmitancja

Patrz:transmitancja

#### Źródła:

SJP.pl

# Transmiter

związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); neurotransmiter, neuroprzekaźnik, przekaźnik nerwowy, mediator, neuromediator

#### Źródła:

SJP.pl

# Transmitować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dokonywać transmisji, nadawać obrazy i dźwięki za pośrednictwem fal elektromagnetycznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Transmitter

związek chemiczny biorący udział w przekazywaniu impulsów nerwowych z komórek do innych komórek (zarówno nerwowych jak i nienerwowych, np. mięśniowych); neurotransmitter, transmiter, neuroprzekaźnik, przekaźnik nerwowy

Neuroprzekaźnik, neurotransmiter, neuromediator – związek chemiczny, którego cząsteczki przenoszą sygnały pomiędzy neuronami (komórkami nerwowymi) poprzez synapsy, a także z komórek nerwowych do mięśniowych lub gruczołowych. Najbardziej rozpowszechnionymi neuroprzekaźnikami są: glutaminian, GABA, acetylocholina, dopamina, noradrenalina, adrenalina, serotonina, histamina i insulina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transmutacja

1. przemiana pierwiastka chemicznego w inny pierwiastek;
2. w alchemii: przemiana metali nieszlachetnych w złoto lub w srebro za pomocą kamienia filozoficznego;
3. dawniej: przeobrażenie, przeistoczenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przemiana, przekształcenie, przeobrażenie, transformacja

(1.2) chem. przekształcenie jednego pierwiastka chemicznego w inny

(1.3) hist. w alchemii: przemiana metalu nieszlachetnego w złoto lub w srebro, następująca pod wpływem kamienia filozoficznego

Transmutacja pierwiastków (łac. transmutatio 'zamiana; przestawienie' od trans 'za, poza, z tamtej strony' i mutatio 'zmiana') – przemiana jednych pierwiastków chemicznych w inne. Sam termin transmutacja ma szersze znaczenie i oznacza dowolną przemianę. W biologii, w początkowym okresie rozwoju ewolucjonizmu, terminem tym określano naturalną przemianę jednych gatunków w inne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transmutacyjny

→ transmutacja

przymiotnik

(1.1) przym. od transmutacja

Patrz:transmutacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transmutować

dawniej: przemieniać, przeistaczać, przeobrażać

#### Źródła:

SJP.pl

# Transnarodowy

dotyczący różnych narodów, reprezentantów różnych narodów

przymiotnik

(1.1) dotyczący różnych narodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transnieft

PAO „Transnieft” (ros. ПАО «Транснефть», ang. JSC “Transneft”) – rosyjskie przedsiębiorstwo państwowe odpowiedzialne za krajowe sieci ropociągów z siedzibą w Moskwie. Spółka została założona 14 sierpnia 1993 roku na podstawie przyjętej przez rząd uchwały i dekretu prezydenta Rosji nr 1403 z dnia 17 listopada 1992 roku i jest prawnym następcą państwowej spółki Gławtransnieft działającej w czasach ZSRR. Prezesem spółki jest Nikołaj Tokariew.

#### Źródła:

Wikipedia

# Transoceaniczny

przymiotnik

(1.1) przemierzający, przepływający, wiodący przez ocean

(1.2) znajdujący się na przeciwnym brzegu oceanu; zmierzający w kierunku tego brzegu

#### Źródła:

Wiktionary

# Transoptor

Transoptor, także optoizolator – półprzewodnikowy przyrząd optoelektroniczny składający się z co najmniej jednego fotoemitera i co najmniej jednego fotodetektora umieszczonych we wspólnej obudowie.

Sprzężenie optyczne może być stałe (w przypadku obudowy zamkniętej izolującej optycznie od otoczenia) lub zmienne, modulowane z zewnątrz poprzez zmianę współczynnika transmisji lub odbicia światła (w przypadku obudowy optycznie otwartej).

#### Źródła:

Wikipedia

# Transowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transowe; cecha tych, którzy są transowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Transowy

1. przymiotnik od: trans (stan podobny do niepełnego snu);
2. przymiotnik od: trans (stan braku kontaktu z otoczeniem);
3. przymiotnik od: trance (styl muzyczny); trance'owy

#### Źródła:

SJP.pl

# Transpacyficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odbywający kursy przez Pacyfik, przechodzący przez Pacyfik

(1.2) znajdujący się za Pacyfikiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Transparencik

zdrobnienie od: transparent

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od transparent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transparencja

1. przezroczystość;
2. dawniej: przezrocze

#### Źródła:

SJP.pl

# Transparent

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) duża płachta tkaniny, papieru lub tablica z napisem lub rysunkiem o treści propagandowej lub reklamowej

(1.2) obraz na materiale transparentnym, oświetlany od tyłu

(1.3) techn. tworzywo sztuczne używane na podeszwy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transparentność

→ transparentny; przejrzystość, przezroczystość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest transparentne; cecha tych, którzy są transparentni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transparentny

1. o działaniu: jawny
2. przezroczysty, przebijający
3. łatwy do rozpoznania lub przewidzenia

przymiotnik

(1.1) rzad. przezroczysty

(1.2) przen. publ. jawny, nieukrywający niczego

(1.3) łatwy do rozpoznania lub przewidzenia

(1.4) kosmet. nadający cerze świetlistość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transpersonalny

wykraczający poza ludzką świadomość

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który dotyczy stanów istniejących poza normalną ludzką świadomością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transpiracja

1. parowanie wody z rośliny, oddawanie wody w postaci pary przez roślinę, odbywające się głównie poprzez aparaty szparkowe liści; wyparowywanie;
2. wydzielanie potu przez skórę; pocenie się

Transpiracja – czynne parowanie wody z nadziemnych części roślin przez: aparaty szparkowe (transpiracja szparkowa), skórkę (transpiracja kutykularna) i przetchlinki (transpiracja przetchlinkowa).

Transpiracja szparkowa stanowi około 75-90% transpiracji ogólnej, natomiast kutykularna nie przekracza kilku procent, przy czym u drzew i roślin cieniolubnych udział transpiracji przez kutykulę jest większy niż u roślin światłolubnych. Aż 97% zaabsorbowanej przez roślinę wody tracona jest przez gutację i transpirację.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transpiracyjny

dotyczący transpiracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Transpirować

1. o roślinach: oddawać wodę w postaci pary wodnej; wyparowywać;
2. o skórze: wydzielać pot; pocić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Transplanetarianin

rzadko: istota spoza Układu Słonecznego; kosmita, marsjanin, ufoludek

#### Źródła:

SJP.pl

# Transplant

organ nadający się do przeszczepu

#### Źródła:

SJP.pl

# Transplantacja

przeszczepienie narządów lub ich części z jednego organizmu do drugiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przeszczepianie tkanki, organu lub części komórki

(1.2) ogrod. szczepienie nowych odmian na starych drzewach

Przeszczepianie narządów, transplantacja (z łac. transplantare, czyli „szczepić”, od trans „poza czymś” i plantare, „sadzić”) – przeszczepienie narządu w całości lub części, tkanki lub komórek z jednego ciała na inne (lub w obrębie jednego ciała). Przeszczepianiem zajmuje się dziedzina medycyny zwana transplantologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transplantacyjny

1. → transplantacja;
2. turystyka transplantacyjna - przyjazd zamożnego biorcy organów do krajów słabo rozwiniętych, w których prawo nie chroni życia i zdrowia dawców

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z transplantacją, przeszczepami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transplantolog

specjalista w zakresie transplantologii

Przeszczepianie narządów, transplantacja (z łac. transplantare, czyli „szczepić”, od trans „poza czymś” i plantare, „sadzić”) – przeszczepienie narządu w całości lub części, tkanki lub komórek z jednego ciała na inne (lub w obrębie jednego ciała). Przeszczepianiem zajmuje się dziedzina medycyny zwana transplantologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transplantologia

dział medycyny zajmujący się przeszczepami

Przeszczepianie narządów, transplantacja (z łac. transplantare, czyli „szczepić”, od trans „poza czymś” i plantare, „sadzić”) – przeszczepienie narządu w całości lub części, tkanki lub komórek z jednego ciała na inne (lub w obrębie jednego ciała). Przeszczepianiem zajmuje się dziedzina medycyny zwana transplantologią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transplantolożka

→ transplantolog

Patrz:transplantolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Transplantować

1. w medycynie: dokonać, dokonywać transplantacji, zabiegu chirurgicznego polegającego na przeniesieniu komórek, tkanki lub narządu w miejsce ich ubytku, uszkodzenia; przeszczepić, przeszczepiać;
2. w ogrodnictwie: zastosować, stosować transplantację, szczepienie wartościowych odmian na starych, słabo owocujących drzewach dla wywołania konkretnych zmian w rozwoju tych drzew

#### Źródła:

SJP.pl

# Transpluton

hipotetyczna planeta Układu Słonecznego poza orbitą Plutona

#### Źródła:

SJP.pl

# Transplutonowce

pierwiastek promieniotwórczy z grupy o tej samej nazwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Transplutonowiec

pierwiastek promieniotwórczy z grupy o tej samej nazwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Transponder

urządzenie elektroniczne odbierające i nadające inny sygnał jako odpowiedź

Transponder (XPDR, XPNDR lub TPDR) – bezprzewodowe urządzenie komunikacyjne, które automatycznie odbiera, moduluje, wzmacnia i odpowiada na sygnał przychodzący w czasie rzeczywistym. Termin pochodzi z połączenia słów (transmitter i responder).

Transpondery dzielą się na dwie główne kategorie różniące się sposobem zasilania: aktywne i pasywne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transponować

1. przenieść, przenosić z jednej dziedziny do innej;
2. dokonać, dokonywać transpozycji utworu muzycznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Transporcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od transport

#### Źródła:

Wiktionary

# Transport

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogół działań związanych z przemieszczaniem towarów i/lub ludzi za pomocą środków lokomocji;

(1.2) towar, który jest transportowany

(1.3) geol. przenoszenie przez wodę, wiatr i lód produktów wietrzenia skał

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transporter

1. urządzenie mechaniczne do przemieszczania materiałów na niewielką odległość; przenośnik;
2. opancerzony pojazd kołowy lub gąsienicowy uzbrojony w ciężki karabin maszynowy albo działko małego kalibru, służący do przewozu osób i sprzętu w rejonie walk;
3. samochód typu Volkswagen Transporter

- W biologii: Białko błonowe przenoszące inne cząsteczki lub jony z jednej strony błony plazmatycznej na drugą. Białka transportowe biorą udział w dyfuzji ułatwionej i procesach transportu aktywnego
- Określenie to jest często używane do nazywania pojazdów mechanicznych (przeważnie kołowych) służących do przewożenia rozmaitych ładunków, towarów; zwykle używane w terminologii militarnej
- Transporter – amerykański film produkcji z 2002 roku w reżyserii Corey Yuena i Louisa Leterriera
- Transporter – seria filmów
- transporter – rodzaj kolejowego wąskotorowego wagonu towarowego do przewozu kompletnych wagonów normalnotorowych
- Volkswagen Transporter – samochód dostawczy
- Transporter – fikcyjne urządzenie, umożliwiające teleportacje znane główne z serii Star Trek
- Transporter – album zespołu ΠR2

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transporterek

zdrobnienie od: transporter

#### Źródła:

SJP.pl

# Transporterka

zdrobnienie od: transporter

#### Źródła:

SJP.pl

# Transporterowy

przymiotnik od: transporter

#### Źródła:

SJP.pl

# Transportochłonność

#### Źródła:

Wikipedia

# Transportować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przewozić coś lub kogoś z jednego miejsca na drugie przy pomocy środków transportu

#### Źródła:

Wiktionary

# Transportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|transportować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Transportowiec

osoba zajmująca się transportem

Transportowiec – pomocnicza jednostka pływająca marynarki wojennej, służąca do zaopatrywania okrętów lub transportu wojsk i uzbrojenia. Może to być statek noszący banderę handlową, doraźnie wcielony pod rozkazy marynarki wojennej, statek handlowy pod banderą wojenną albo okręt specjalnie zbudowany lub przystosowany do celów zaopatrzenia. Nazwą tą bywają określane także statki handlowe do przewozu ładunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transportówka

potocznie: samochód do transportu

#### Źródła:

SJP.pl

# Transportowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący transportu

#### Źródła:

Wiktionary

# Transpozon

sekwencja DNA, która może samodzielnie przemieszczać się w obrębie genomu gospodarza w wyniku transpozycji

Transpozon − sekwencja DNA, która może przemieszczać się na inną pozycję w genomie tej samej komórki w wyniku procesu zwanego transpozycją. Transpozycja często powoduje mutacje i może zmieniać ilość DNA w genomie. Transpozony są także nazywane "wędrującymi genami" lub "skaczącymi genami" (ang. jumping genes) oraz "mobilnymi elementami genetycznymi" (ang. mobile genetic elements). Za badania nad transpozonami u kukurydzy, powodującymi zmiany ubarwienia nasion, Barbara McClintock otrzymała Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny w roku 1983.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transpozycja

1. przystosowanie czegoś do innego użytku niż poprzedni;
2. w muzyce: przeniesienie utworu lub jego części do innej tonacji;
3. w matematyce:
a) zamiana kolejności dwóch sąsiednich elementów ciągu;
b) operacja zamiany kolumn macierzy na jej wiersze i na odwrót;
4. dawniej: przekład z jednego języka na inny; tłumaczenie, translacja

Transpozycja – termin oznaczający zamianę, zmianę położenia lub przebiegu jakiegoś procesu; w szczególności może oznaczać jedno z następujących pojęć:

- transpozycja w szachach
- transpozycja w genetyce
- transpozycja w muzyce
- transpozycja w prawie
- transpozycja w logice
- transpozycja w teorii macierzy i algebrze liniowej
- transpozycja w teorii modułów i algebrze liniowej
- transpozycja w analizie funkcjonalnej
- transpozycja w kombinatoryce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transpozycyjny

dotyczący transpozycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Transputer

wyspecjalizowany mikroprocesor do obliczeń numerycznych

Transputer (ang. transistor + computer) – mikrokomputer w jednym układzie scalonym. Zaprojektowany specjalnie do obliczeń równoległych (szybka komunikacja i łatwość połączenia z innymi transputerami). Był odpowiedzią na potrzebę prostych, tanich i bardzo szybkich układów, które można by zastosować w superkomputerach – ówczesne procesory były zbyt wolne i trudne w tworzeniu konstrukcji wieloprocesorowych. Transputery mogły wewnętrznie pracować z częstotliwością wielokrotnie wyższą od procesorów z tamtego okresu, a zastosowane w nich koncepcje przetwarzania równoległego są wykorzystywane do dzisiaj w różnych rozwiązaniach procesorów i superkomputerów np. Blue Gene. Wraz z transputerem opracowany został język programowania równoległego occam.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transpłciowość

zaburzenie tożsamości płciowej polegające na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualność, transseksualizm, transgender

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odmienność tożsamości płciowej od płci ustalonej przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych;

Transpłciowość (ang. transgender, od łac. trans- „przez, poza, poprzez” oraz ang. -gender „rodzaj, płeć”) – określenie zbiorcze na osoby, których tożsamość płciowa, ekspresja płciowa i/lub zachowania różnią się od tych kulturowo związanych z płcią, do której zostały przypisane w momencie urodzenia. Oprócz osób o tożsamości płciowej przeciwnej do przypisanej im płci (transmężczyźni i transkobiety), może ono obejmować osoby, które nie są wyłącznie męskie lub żeńskie (osoby niebinarne lub genderqueer, w tym osoby bigender, pangender, genderfluid lub agender). Inne definicje transpłciowości obejmują również osoby, które należą do trzeciej płci lub też definiują osoby transpłciowe jako trzecią płeć. Termin „transgender” sporadycznie definiowany jest bardzo szeroko, tak, że obejmuje również transwestytów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transpłciowy

taki, którego płeć biologiczna nie odpowiada jego odczuciom i zachowaniom; transgenderyczny, transgenderowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, którego tożsamość płciowa jest inna niż płeć ustalona przy urodzeniu na podstawie cech biologicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transseksualista

osoba odczuwająca rozbieżność między swoją płcią fizyczną a psychiczną

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś żyjący lub pragnący żyć, jako osoba płci przeciwnej

Transseksualista, rzadziej transseksualistka (ang. tranny) – określenie na osobę transseksualną lub transpłciową, które bywa odbierane jako pejoratywne.

- Transmężczyzna — osoba transseksualna lub transpłciowa, której płeć po urodzeniu została określona jako żeńska, a sama identyfikuje się jako mężczyzna.
- Transkobieta — osoba transseksualna lub transpłciowa, której płeć po urodzeniu została określona jako męska, a sama identyfikuje się jako kobieta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transseksualistka

kobieta, u której psychiczne poczucie płci jest różne od biologicznej budowy ciała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) osoba odczuwająca rozbieżność między płcią psychiczną a biologiczną, żyjąca jak kobieta

(1.2) osoba (początkowo o cechach biologicznych płci męskiej), która przeszła sądowną zmianę płci i poddała się operacji chirurgicznej w celu zmiany zewnętrznych cech płciowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transseksualistyczny

→ transseksualizm

Patrz:transseksualizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Transseksualizm

zaburzenie tożsamości płciowej polegające na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualność, transpłciowość, transgender

Transseksualizm (łac. transire „przechodzić”; sexualis „płciowy”; sexus „płeć”) – medyczne określenie odnoszące się do osób, które przeszły jakąś formę medycznej lub chirurgicznej terapii korekty płci. Transseksualizm jest podzbiorem transpłciowości (inaczej transgenderyzmu), jednak niektóre osoby transseksualne nie chcą stosować określenia „osoba transpłciowa”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transseksualność

zaburzenie tożsamości płciowej polegające na rozbieżności między psychicznym poczuciem płci a biologiczną budową ciała; transseksualizm, transpłciowość, transgender

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co transseksualne; cecha tych, którzy są transseksualni

Transseksualizm (łac. transire „przechodzić”; sexualis „płciowy”; sexus „płeć”) – medyczne określenie odnoszące się do osób, które przeszły jakąś formę medycznej lub chirurgicznej terapii korekty płci. Transseksualizm jest podzbiorem transpłciowości (inaczej transgenderyzmu), jednak niektóre osoby transseksualne nie chcą stosować określenia „osoba transpłciowa”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transseksualny

przymiotnik

(1.1) związany z transseksualizmem, dotyczący transseksualizmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Transsoniczny

mający prędkość bliską prędkości dźwięku, np. przepływ transsoniczny; okołodźwiękowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Transsubstancjacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przemiana pewnej substancji w inną

(1.2) teol. w teologii katolickiej to przemiana substancji: chleba i wina w ciało i krew Chrystusa podczas eucharystii;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Transsudacja

proces przesiąkania surowicy krwi z naczyń krwionośnych do tkanek i jam ciała

#### Źródła:

SJP.pl

# Transsyberyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) przebiegający lub kursujący przez Syberię

#### Źródła:

Wiktionary

# Transtekstualność

wszystko, co łączy dany tekst z innymi tekstami

#### Źródła:

SJP.pl

# Transtekstualny

łączący dany tekst z innymi tekstami

#### Źródła:

SJP.pl

# Transumpt

Transumpt (łac. transumptum) – uwierzytelniona kopia oryginalnego dokumentu, stanowiąca jego zastępstwo w czynnościach prawnych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Transuran

każdy z pierwiastków chemicznych o masie atomowej większej od masy atomowej uranu (92); transuranowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Transuranowce

każdy z pierwiastków chemicznych o masie atomowej większej od masy atomowej uranu (92); transuran

Transuranowce – pierwiastki promieniotwórcze położone w układzie okresowym pierwiastków za uranem, tj. o liczbach atomowych większych niż 92. Należą do nich:

- aktynowce o liczbach atomowych od 93 do 103,
- transaktynowce, o liczbach atomowych powyżej 103.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transuranowiec

każdy z pierwiastków chemicznych o masie atomowej większej od masy atomowej uranu (92); transuran

#### Źródła:

SJP.pl

# Transuranowy

przymiotnik od: transuran; będący radioaktywnym pierwiastkiem chemicznym (np. aktynowiec transuranowy), mający cechy charakterystyczne dla takiego pierwiastka

#### Źródła:

SJP.pl

# Transurany

grupa pierwiastków promieniotwórczych o liczbach atomowych większych niż 92; transuranowce

Transuranowce – pierwiastki promieniotwórcze położone w układzie okresowym pierwiastków za uranem, tj. o liczbach atomowych większych niż 92. Należą do nich:

- aktynowce o liczbach atomowych od 93 do 103,
- transaktynowce, o liczbach atomowych powyżej 103.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transwal

prowincja w RPA

Republika Południowoafrykańska (niderl. Zuid-Afrikaansche Republiek, ZAR), potocznie Transwal (Transvaal Republiek; dosłownie „Republika za rzeką Vaal”) – państwo burskie na terenie obecnej Republiki Południowej Afryki, istniejące z przerwami w latach 1852–1902.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transwalczyk

mieszkaniec Transwalu (prowincji w RPA)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Transwalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transwalka

mieszkanka Transwalu (prowincji w RPA)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Transwalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transwalski

przymiotnik od: Transwal (prowincja w RPA)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Transwalem, dotyczący Transwalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transwersala

zbiór powstały z wybrania po jednym elemencie ze zbiorów danej rodziny

Transwersala – zbiór powstały z wybrania po jednym elemencie ze zbiorów danej rodziny (wymaga się zwykle, aby wybrane elementy były parami różne, wtedy moc transwersali jest równa mocy rodziny).

W użyciu są różne definicje tego terminu. Najczęściej jest on używany w matematyce dyskretnej w znaczeniach podanych poniżej, ale występuje też poza tą dziedziną matematyki w nieco odmiennych, choć pokrewnych znaczeniach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Transwersalny

przebiegający poprzecznie; poprzeczny, ukośny

#### Źródła:

SJP.pl

# Transwestycki

→ transwestyta

Patrz:transwestyta

#### Źródła:

SJP.pl

# Transwestyta

osoba mająca skłonność do noszenia ubiorów, przejmowania sposobu bycia, często i roli seksualnej płci odmiennej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak lub mężczyzna, ubierający się i zachowujący się jak dziewczyna albo kobieta

Transwestytyzm (od łac. trans „za, poza, z tamtej strony” i vestitus „odziany”, inaczej eonizm, metatropizm) – praktyka przyjmowania ubioru, sposobu bycia, a niekiedy także roli płciowej zazwyczaj kojarzonych z płcią przeciwną, jako forma autoekspresji lub też dla psychologicznej gratyfikacji. W niektórych kulturach transwestytyzm jest praktykowany z powodów religijnych, tradycyjnych lub ceremonialnych. Termin ten jest rzadko stosowany w odniesieniu do kobiet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transwestytka

→ transwestyta

Patrz:transwestyta

#### Źródła:

SJP.pl

# Transwestytyzm

osiąganie satysfakcji emocjonalnej lub seksualnej w wyniku przebierania się w odzież osób płci odmiennej; eonizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) psych. upodabnianie się do osoby płci przeciwnej poprzez ubiór i zachowanie;

Transwestytyzm (od łac. trans „za, poza, z tamtej strony” i vestitus „odziany”, inaczej eonizm, metatropizm) – praktyka przyjmowania ubioru, sposobu bycia, a niekiedy także roli płciowej zazwyczaj kojarzonych z płcią przeciwną, jako forma autoekspresji lub też dla psychologicznej gratyfikacji. W niektórych kulturach transwestytyzm jest praktykowany z powodów religijnych, tradycyjnych lub ceremonialnych. Termin ten jest rzadko stosowany w odniesieniu do kobiet.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transwielkopolski

przymiotnik relacyjny

(1.1) przebiegający lub kursujący przez Wielkopolskę

#### Źródła:

Wiktionary

# Transylwańczyk

mieszkaniec Transylwanii (krainy historycznej w Rumunii); Siedmiogrodzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Siedmiogrodu (Transylwanii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transylwania

kraina historyczna w środkowej Rumunii; Siedmiogród

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. zob. Siedmiogród.

Siedmiogród lub Transylwania (rum. Transilvania lub Ardeal, węg. Erdély, niem. Siebenbürgen) – kraina historyczna położona na Wyżynie Siedmiogrodzkiej w centralnej Rumunii. Głównymi miastami są Braszów, Kluż-Napoka, Sybin i Târgu Mureș. Większość ludności stanowią Rumuni, ale zamieszkują ten teren także bardzo liczne mniejszości narodowe, przede wszystkim węgierska, saska (niemiecka), seklerska i romska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transylwanka

mieszkanka Transylwanii (krainy historycznej w Rumunii); Siedmiogrodzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Siedmiogrodu (Transylwanii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transylwański

przymiotnik od: Transylwania

przymiotnik

(1.1) dotyczący Transylwanii (Siedmiogrodu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transza

1. partia towaru stanowiąca część większej całości;
2. część pożyczki państwowej lub kredytu bankowego puszczona w obieg

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. partia towaru stanowiąca część większej całości

(1.2) finans. część pożyczki państwowej lub kredytu bankowego, puszczona w obieg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Transzeja

wojsk. rów łączący różne urządzenia obronne, łączący w jeden system okopy, schrony itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wojsk. odkryty, wąski rów wykopany wzdłuż linii frontu, łączący w jednolity system inne elementy fortyfikacji (okopy, schrony itp.), ułatwiający skryte manewry wzdłuż frontu;

Transzeja – element fortyfikacji (zarówno obronnych, jak i oblężniczych) o narysie łamanym lub krzywoliniowym w postaci odkrytego, wąskiego, ale dostatecznie głębokiego rowu, służący głównie do przemieszczania się żołnierzy, a osłaniający całkowicie przed ogniem nieprzyjaciela prowadzonym na wprost, oraz radykalnie zmniejszający zasięg rażenia wielu innych broni (ostrzał artyleryjski, bombardowanie itp.). Transzeje łączą inne fortyfikacje ziemne oraz stanowią dojście do okopów, jednak zazwyczaj można z nich prowadzić również ogień oraz dokonywać obserwacji. Wyposażane były w środki bojowo-techniczne oraz sanitarno-gospodarcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Transzowy

→ transza

Patrz:transza

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranzakt

dawniej: akt umowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranzelka

część rzędu jeździeckiego lub uprzęży nakładana na głowę zwierzęcia, pozwalająca na kierowanie nim; uzda, uździenica, ogłowie

Ogłowie (inaczej: uzda, uździenica, dawniej: tręzla, tranzla, trenzla, trędzla, tręzelka, tranzelka) – główna część rzędu jeździeckiego lub uprzęży. Jest to, mówiąc ogólnie, uprząż rzemienna na głowę konia (rzadziej osła lub muła) z wędzidłem wkładanym do pyska zwierzęcia (lub bez – ogłowia bezwędzidłowe, np. hackamore, bosal). Głównym zadaniem ogłowia jest utrzymanie kiełzna (lub paska naciskającego na nos w wypadku ogłowi bezwędzidłowych) we właściwym miejscu w pysku konia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tranzycja

1. proces zmiany płci;
2. zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych;
3. przejście, rodzaj figury retorycznej organizującej wypowiedź; transitio

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. chem. zmiana prawidłowych nukleotydów w DNA na inne w ramach jednej grupy zasad azotowych

(1.2) polit. okres przejściowy pomiędzy jednym ustrojem politycznym a drugim

(1.3) rel. ustne przekazywanie tajemnic i prawd wiary pochodzących od ustnego nauczania Jezusa Chrystusa

(1.4) med. proces korekty płci obejmujący zmianę roli społecznej i wizerunku, medyczną diagnostykę, terapię hormonalną zabiegi chirurgiczne oraz zmianę oznaczenia płci prawnej

Tranzycja (od łac. transitio „przejście”) – proces lub okres przechodzenia od jednego stanu do drugiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tranzycjonować

czasownik niedokonany

(1.1) med. psych. przechodzić tranzycję, podlegać tranzycji

#### Źródła:

Wiktionary

# Tranzycyjny

→ tranzycja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tranzycją, dotyczący tranzycji

Patrz:tranzycja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tranzystor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. przyrząd półprzewodnikowy służący do wzmacniania sygnałów elektrycznych;

(1.2) pot. mały, przenośny odbiornik radiowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. obraź. osoba transpłciowa

Tranzystor – trójelektrodowy (rzadko czteroelektrodowy) przyrząd półprzewodnikowy, mający zdolność wzmacniania sygnału elektrycznego. Nazwa urządzenia wywodzi się od słów (transrezystancja) (transresistance) z „półprzewodnikowym” przyrostkiem -stor jak w warystor (varistor).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tranzystorek

mały tranzystor

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranzystorowy

przymiotnik od: tranzystor

przymiotnik relacyjny

(1.1) elektr. związany z tranzystorem, dotyczący tranzystora, zawierający tranzystory, zbudowany z tranzystorów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tranzystoryzacja

wprowadzenie tranzystorów do konstrukcji urządzeń elektronicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranzyt

1. przejazd osób lub przewóz towarów przez terytorium trzeciego państwa w drodze z jednego do drugiego kraju;
2. w astronomii:
a) przejście jednego ciała niebieskiego przez tarczę drugiego ciała niebieskiego;
b) przejście ciała niebieskiego przez południk w połowie drogi między wschodem a zachodem, np. tranzyt Słońca ma miejsce w południe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przewóz, przesyłanie, przejazd osób lub rzeczy przez obszar jakiegoś państwa w drodze do innego państwa

(1.2) pojazd służący do tranzytu (1.1)

(1.3) telekom. przekazywanie połączeń telefonicznych albo udostępnianie zasobów Internetu za pośrednictwem sieci innych operatorów

(1.4) astr. przejście ciała niebieskiego pomiędzy gwiazdą a daną planetaanetą

(1.5) astrol. metoda przewidywania poprzez nałożenie aktualnych pozycji planetaanet na znaki zodiaku danego horoskopu

- tranzyt (astronomia)
- tranzyt (transport)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tranzytem

1. przejazd osób lub przewóz towarów przez terytorium trzeciego państwa w drodze z jednego do drugiego kraju;
2. w astronomii:
a) przejście jednego ciała niebieskiego przez tarczę drugiego ciała niebieskiego;
b) przejście ciała niebieskiego przez południk w połowie drogi między wschodem a zachodem, np. tranzyt Słońca ma miejsce w południe

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranzytka

przestarzale, potocznie: pociąg przejeżdżający przez tereny różnych państw w drodze do jakiegoś kraju

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranzytować

1. przewozić osoby lub towary przez teren jakiegoś państwa w drodze do innego państwa;
2. udostępniać zasoby internetowe lub przekazywać połączenia telefoniczne za pośrednictwem sieci innych operatorów;
3. o planetach:
a) w astronomii: przemieszczać się na tle gwiazdy i częściowo przysłaniać jej światło;
b) w astrologii: przechodzić przez znaki Zodiaku horoskopu

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranzytowiec

potocznie: osoba przejeżdżająca przez obszar danego państwa w drodze do innego państwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Tranzytowość

cecha czegoś związanego z przewożeniem osób lub towarów przez teren danego państwa w drodze do innego państwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tranzytowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tranzytowy

→ tranzyt

przymiotnik

(1.1) przym. od tranzyt

Patrz:tranzyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tranzytywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co tranzytywne

(1.2) gram. cecha czasownika tranzytywnego (przechodniego)

Relacja przechodnia (tranzytywna) – relacja, która jeśli zachodzi dla pary (x,y) oraz pary (y,z), to zachodzi też dla pary (x,z).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trap

1. pomost łączący statek z nabrzeżem lub innym statkiem;
2. zapadnia w teatrze;
3. konkurencja w strzelaniu do rzutków z myśliwskiej broni śrutowej;
4. rozległa pokrywa lawowa złożona z bazaltów lub skał pokrewnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. przenośna kładka do wchodzenia na statek

(1.2) zapadnia

(1.3) konkurencja sportowa polega na strzelaniu z broni palnej do rzutków

(1.4) muz. gatunek hip-hopu z mocnym basem, szybkimi hi-hatami i mrocznym klimatem;

- trap (żegluga)
- trap (sport)
- trap (geologia)
- TRAP (ang. twin reversed arterial perfusion syndrome) – zespół odwróconej perfuzji tętniczej
- trap (muzyka) – podgatunek muzyki (hip-hop)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trapa

rodzaj rośliny z rodziny kotewkowatych, do którego zalicza się od kilku do kilkudziesięciu gatunków jednorocznych roślin wodnych; kotewka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Traper

myśliwy zajmujący się polowaniem na zwierzęta futerkowe

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łow. północnoamerykański myśliwy stosujący pułapki na zwierzęta futerkowe;

(1.2) rzad. myśliwy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) rodzaj zamkniętego skórzanego wiązanego buta turystycznego lub zimowego

Traper (ang. trapper) – myśliwy, który za pomocą pułapek (ang. trap) poluje na zwierzęta futerkowe (lisy, norki, gronostaje itp.). Określenie to dotyczy zazwyczaj myśliwych z Ameryki Północnej (USA, Kanada), chociaż ludzi trudniących się traperstwem spotkać można w innych rejonach świata (np. na Syberii). Francuscy traperzy w Ameryce Północnej nosili miano coureur des bois. Na zachodzie Stanów Zjednoczonych traperów nazywano często ludźmi gór.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traperka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj zamkniętego wiązanego buta turystycznego lub zimowego na gumowej, rowkowanej podeszwie

(1.2) podróżniczka stroniąca od cywilizacji

(1.3) pot. traperstwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Traperski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z traperstwem, dotyczący traperstwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Traperstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. zajęcie trapera

Traper (ang. trapper) – myśliwy, który za pomocą pułapek (ang. trap) poluje na zwierzęta futerkowe (lisy, norki, gronostaje itp.). Określenie to dotyczy zazwyczaj myśliwych z Ameryki Północnej (USA, Kanada), chociaż ludzi trudniących się traperstwem spotkać można w innych rejonach świata (np. na Syberii). Francuscy traperzy w Ameryce Północnej nosili miano coureur des bois. Na zachodzie Stanów Zjednoczonych traperów nazywano często ludźmi gór.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trapery

rodzaj męskiego obuwia zrobionego ze skóry lub z zamszu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trapez

1. figura geometryczna w matematyce
2. przyrząd gimnastyczny w postaci drążka na linach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. czworokąt, który posiada co najmniej jedną parę równoległych boków;

(1.2) sport. przyrząd gimnastyczny w postaci drążka zawieszonego poziomo na linach;

Trapez – czworokąt z przynajmniej jedną parą równoległych boków. Czasem zakłada się dokładnie jedną taką parę, przy takiej definicji równoległobok nie byłby trapezem.

Boki równoległe nazywa się podstawami, pozostałe ramionami, a odcinek łączący podstawy i prostopadły do nich – oraz jego długość, czyli odległość między podstawami – wysokością trapezu. Wszystkie trapezy są wypukłe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trapezik

zdrobnienie od: trapez

#### Źródła:

SJP.pl

# Trapezistka

→ trapezista

Patrz:trapezista

#### Źródła:

SJP.pl

# Trapezoedr

1. trapezoedr tetragonalny - klasa symetrii w tetragonalnym układzie krystalograficznym;
2. wielościan mający ściany w kształcie trapezoidów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trapezoid

czworokąt płaski o czterech parami nierównoległych i nierównych bokach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. czworokąt niebędący trapezem

(1.2) geom. czworokąt wypukły niebędący trapezem

(1.3) geom. czworokąt niebędący trapezem i niemający pary boków równych

Trapezoid – rodzaj czworokąta definiowany dwojako, nierównoważnie:

- w sensie szerokim jest to dowolny czworokąt niebędący trapezem, czyli trapezoid nie ma równoległych boków;
- w sensie wąskim jest to czworokąt wypukły o powyższej własności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trapezowaty

przypominający kształtem trapez, podobny do trapezu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trapezuncki

przymiotnik od: Trapezunt

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trapezuntem, dotyczący Trapezuntu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trapezunt

dawniej: Trabzon (miasto w Turcji)

Trabzon (tur., gr. Τραπεζούντα, dawny Trapezunt, Trebizond, Trebizonda) – miasto w północno-wschodniej Turcji położone nad Morzem Czarnym, ośrodek prowincji Trabzon, historyczna stolica i główne miasto Pontu. Miasto liczy ponad 240 tys. mieszkańców, natomiast aglomeracja przekracza 400 tys.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trapić

1. być powodem czyjegoś złego samopoczucia, sprawiać przykrość; gnębić, nękać, martwić;
2. trapić się - martwić się, mieć obawy o coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. strapić)

(1.1) przyprawiać o zmartwienie

(1.2) czynnie przysparzać niepokojów

czasownik zwrotny niedokonany trapić się (dk. strapić się)

(2.1) odczuwać przygnębienie, smutek, troskę z pewnego powodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trapiści

członek zakonu katolickiego powstałego w roku 1664, obserwanckiego odłamu cystersów

Trapiści, właściwie Zakon Cystersów Ściślejszej Obserwancji (OCSO, Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) – zakon katolicki istniejący pod tą nazwą od 1903 roku, wywodzący swoje początki z opactwa cysterskiego Notre-Dame de la Trappe w miejscowości Soligny-la-Trappe we Francji (południowa Normandia).

Zakon swoją nazwę wziął od opactwa Notre-Dame de la Trappe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trapista

członek zakonu katolickiego powstałego w roku 1664, obserwanckiego odłamu cystersów

Trapiści, właściwie Zakon Cystersów Ściślejszej Obserwancji (OCSO, Ordo Cisterciensis Strictioris Observantiae) – zakon katolicki istniejący pod tą nazwą od 1903 roku, wywodzący swoje początki z opactwa cysterskiego Notre-Dame de la Trappe w miejscowości Soligny-la-Trappe we Francji (południowa Normandia).

Zakon swoją nazwę wziął od opactwa Notre-Dame de la Trappe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trapistka

→ trapista

Patrz:trapista

#### Źródła:

SJP.pl

# Trapowy

→ trap (ruchome schodzi lub część sceny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trapszo

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Tras

odmiana tufu wulkanicznego, stosowana w budownictwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trasa

1. szlak transportowy, komunikacyjny; ważna droga, ulica; arteria;
2. droga przebywana lub do pokonania; wytyczona droga dla sportowców;
3. linia w terenie lub na mapie, wyznaczająca przebieg szlaku, kierunek linii łączności

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szlak, droga, arteria

(1.2) określona droga wyznaczona do przejechania

- trasa narciarska
- trasa W-Z w Warszawie
- trasa W-Z w Łodzi
- trasa europejska
- trasa Świętokrzyska
- trasa Łazienkowska
- trasa Kaszubska
- trasa Salomea-Wolica
- trasa azjatycka AH1
- trasa im. Eugeniusza Kwiatkowskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trasant

osoba wystawiająca weksel, tratę

Trasant – wystawca weksla trasowanego, będącego bezwarunkowym poleceniem skierowanym na piśmie do innej osoby (trasata) zapłaty określonej kwoty na rzecz osoby trzeciej (remitenta).

Trasant pozostaje głównym dłużnikiem wekslowym z weksla trasowanego do chwili przyjęcia (akceptacji) takiego weksla przez trasata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trasat

osoba wskazana przez wystawcę weksla lub czeku do wypłaty kwoty wskazanej na wekslu lub czeku

Trasat – osoba, której wystawca weksla trasowanego (trasant) wydaje polecenie bezwarunkowej zapłaty określonej kwoty (sumy wekslowej) na rzecz osoby trzeciej (remitenta).

Z chwilą przyjęcia weksla trasowanego trasat staje się głównym dłużnikiem wekslowym (akceptantem) i odpowiada wobec remitenta za zapłatę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trascinando

określenie wykonawcze: rozwlekając, powstrzymując

#### Źródła:

SJP.pl

# Traseolog

specjalista w dziedzinie traseologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Traseologia

dział techniki śledczej zajmujący się badaniem śladów pozostawionych na podłożu przez stopy, koła itp.; trasologia, tresologia

Traseologia – technika śledcza zajmująca się w przypadku przestępstwa ustalaniem osoby, pojazdu (identyfikacja pośrednia) lub zwierzęcia na podstawie śladów przemieszczania się pozostawionych na miejscu zdarzenia.

Ślad obuwia w zależności od rodzaju podłoża:

- Odciśnięty w miękkim, plastycznym podłożu: glebie, glinie, śniegu itp. – po zabezpieczeniu i sporządzeniu odlewu z gipsu budowlanego, lekarskiego, dentystycznego, specjalnych środków przygotowanych na potrzeby kryminalistyki (FT Print), siarki (ślady pozostawione w śniegu) lub z wykorzystaniem mas silikonowych aerozoli.

- Odbity na podłożu sztywnym lub elastycznym (nie powodującym powstania trwałego wgłębienia) – po zabezpieczeniu na specjalne folie kryminalistyczne, ewentualnie poprzedzone przeniesieniem pyłowego nośnika na folię elektrostatyczną (metoda elektrostatyczna) lub wraz z fragmentem podłoża.

- Umożliwia utrwalenie cech podeszwy (spodu obuwia) do dalszych czynności śledczych tzn. badań kryminalistycznych np.: budowa i rodzaj protektora podeszwy, wzór podeszwy, rodzaj obuwia, rozmiar, czasem producenta, płeć, wagę i wzrost podejrzanej osoby, cechy sprawności fizycznej (osoba starsza, człowiek wysportowany itp.). Ślad zabezpieczony na miejscu przestępstwa jako materiał dowodowy pozwala wytypować egzemplarz obuwia, od którego pochodzi, a dzięki temu z grona podejrzanych sprawcę, od którego obuwie zabezpieczono. Każdy spód obuwia może posiadać cechy indywidualizujące nabyte podczas użytkowania obuwia przez sprawcę oraz charakterystyczne i niepowtarzalne cechy indywidualne – np. nadepnięcie na odłamek szkła powoduje rysę w podeszwie, co jest jakby pieczęcią stale odciskającą się w podłożu podczas chodu. Cechy indywidualne pozwalają wskazać jednoznacznie konkretnego buta, który pozostawił ślad na miejscu zdarzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Traser

pracownik stoczni, opracowujący szablony statków lub robotnik kreślący linie na półfabrykatach wyrobów, wzdłuż których ma być prowadzona ich obróbka

- traser – robotnik kreślący linie na prefabrykatach wyrobów, wzdłuż których ma być prowadzona ich obróbka, cięcie i wiercenie otworów na nity oraz nitowanie
- traser – w przemyśle filmowym, pracownik studia animacji
- traser – osoba zajmująca się układaniem tras (marszrut), którymi mają poruszać się środki transportu, kurierzy itp.
- traser – marka zegarków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trasernia

dział stoczni, w którym wykonuje się rysunki poszczególnych części budowanego statku w naturalnej wielkości oraz tworzy się szablony

Trasernia – miejsce w stoczni, w którym przenosi się linie teoretyczne z projektu na naturalnej wielkości arkusze blachy (które idą dalej do sekcji prefabrykacji) oraz tworzy się szablony. Istnieją trzy typy traserni: ręczna, optyczna, sterowana komputerowo.

Do zadań traserów należy także tworzenie szablonów oraz rozwinięć powierzchni, jakie występują w poszyciu statku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trash

[czytaj: trasz] bardzo dynamiczna i agresywna odmiana heavy metalu z elementami muzyki punk; thrash, thrashmetal, trash metal, thrash metal

- Trash (gra komputerowa)
- Trash (album Alice Cooper)
- Trash (album Black River)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trashmetalowy

[czytaj: traszmetalowy] charakterystyczny dla trash metalu (odmiany heavy metalu), związany z trash metalem; trashowy, thrashowy, thrashmetalowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trashowy

[czytaj: traszowy] charakterystyczny dla trashu (odmiany heavy metalu), związany z trashem; thrashowy, trashmetalowy, thrashmetalowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Traska

zdrobnienie od: trasa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trasologia

dział techniki śledczej zajmujący się badaniem śladów pozostawionych na podłożu przez stopy, koła itp.; traseologia, tresologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trasować

1. wyznaczać linię drogi, szlaku w terenie lub na mapie;
2. wyznaczać na przedmiocie linie, według których ma być dokonana jego obróbka;
3. trasować weksel - obciążać kogoś płatnością weksla;
4. środowiskowo: wyznaczać trasę dla pakietu danych w sieciach teleinformatycznych; routować

czasownik

(1.1) nanosić wymiary na element przeznaczony do obróbki, np. cięcia, wiercenia

(1.2) wyznaczać drogę w terenie lub na mapie

(1.3) inform. stanowić połączenie różnych sieci komputerowych i wyznaczać trasę przepływu pakietów w nich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trasować.

(1.2) inform. wyznaczanie trasy dla pakietu danych w sieci komputerowej, a następnie wysłanie go tą trasą;

Trasowanie – czynność polegająca na wyznaczaniu jakiejś drogi, linii, w terenie, na mapie lub w sieciach teleinformatycznych. Posiada m.in. następujące znaczenia:

- Trasowanie – wyznaczanie trasy dla pakietu danych w sieci komputerowej, a następnie wysłanie go tą trasą
- Trasowanie (układanie marszrut) – w transporcie układanie tras (marszrut), którymi mają poruszać się środki transportu.
- Trasowanie – w technice – wyznaczanie na powierzchni przedmiotu linii i punktów, według których będzie dokonywana obróbka. Trasowania dokonuje się na podstawie rysunku technicznego lub warsztatowego docelowego obiektu.
- Wektoryzacja (ang. tracing, stąd trasowanie) – w grafice komputerowej wyznaczanie granic obszarów barwnych lub przebiegu linii. W wyniku tej operacji na podstawie mapy bitowej uzyskuje się wektorowy opis krzywych i obszarów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trasówka

środowiskowo: fragment ciągu komunikacyjnego

Trasówka − dokument ewidencyjny przedsiębiorstwa z informacjami o zaplanowanych wizytach i spotkaniach z podziałem na klientów i kontrahentów o określonym potencjale i wybranymi parametrami, którzy spełniają kryteria wyboru i należą do wybranego rejonu, czyli którzy mogą uczestniczyć w wybranym typie wizyt. Zawiera dzień wizyty lub spotkania, godzinę, nazwę partnera, adres, trasę przejazdu, przebyte kilometry, stan licznika pojazdu, ilość zatankowanego paliwa, miejsca postoju, zdarzenia, które chcemy planować np. kontakty, rozmowy, wizyty handlowe, aktywności jakie podjęliśmy i wyznaczone zadania do zrealizowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trasowy

→ trasa

Patrz:trasa

#### Źródła:

SJP.pl

# Traszka

płaz ogoniasty występujący w pobliżu wody

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) herp. wodnolądowy, oliwkowobrunatny, podłużny płaz;

Traszki, trytony – płazy ogoniaste (Caudata) o wodno-lądowym trybie życia z rodziny salamandrowatych (Salamandridae).

Wszystkie krajowe gatunki płazów m.in. traszek są w Polsce objęte ochroną prawną (na mocy Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 6 stycznia 1995 r.)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trąt

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. truteń

#### Źródła:

Wiktionary

# Trata

weksel trasowany (ciągniony) - zapłaty wierzytelności dokonuje osoba wskazana przez wystawiającego weksel (dłużnik wystawiającego nie wpłaca mu pieniędzy, lecz reguluje jego zobowiązanie wobec osoby trzeciej - remitenta)

Weksel (z niem. Wechsel ‘zmiana’) – papier wartościowy o określonej przez prawo wekslowe formie, charakteryzujący się tym, że złożenie na nim podpisu stanowi podstawę i przyczynę zobowiązania wekslowego podpisującego, nie zabezpieczającego żadnego roszczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tratata

tra ta ta;
1. wykrzyknik naśladujący dźwięk trąbki;
2. potoczny wykrzyknik wyrażający nieufny, lekceważący stosunek do czyichś słów; gadaj zdrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trątnowice

Trątnowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Słomniki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.
Integralne części miejscowości: Kolonie Trątnowskie, Nadział, Stara Wieś.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tratować

czasownik

(1.1) niszczyć lub uszkadzać coś przez przebiegnięcie po czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Tratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tratować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trattenuto

określenie wykonawcze: powstrzymując, wydłużając (wartości rytmiczne dźwięków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trattoria

szynk, jadłodajnia

Trattoria (wł. trattoria) – rodzaj lokalu gastronomicznego we Włoszech, utrzymanego we włoskim stylu, skromniejszego niż restauracja, ale oferującego więcej niż austeria (osteria).

Jadłodajnia otwarta jest codziennie, nie ma karty dań, jedzenie jest skromne, ale obfite, bazujące głównie na regionalnych i lokalnych przepisach, wino sprzedawane jest na karafki, ceny są niskie, główny nacisk kładzie się na stałą klientelę, a nie na wykwintność kuchni. Bywa, że w trattoriach klienci zasiadają przy dużych, wspólnych stołach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tratwa

1. pnie drzew ułożone obok siebie i powiązane linami, spławiane z prądem rzeki;
2. konstrukcja z połączonych ze sobą belek, trzciny itp. służąca do transportu po wodzie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rodzaj płaskiej, często prowizorycznej, konstrukcji służącej do transportu po wodzie;

(1.2) napełniający się samoczynnie ponton ratunkowy

Tratwa – jakakolwiek płaska konstrukcja służąca podróżowaniu na wodzie. Najczęściej wygląda jak prosta łódź pozbawiona kadłuba. Tradycyjne bądź prymitywne tratwy są konstruowane z drewna bądź trzciny. Nowoczesne tratwy ratunkowe używają wytrzymałych, wielowarstwowych, impregnowanych materiałów. W zależności od rozmiaru mogą posiadać maszt lub inne elementy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trauda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Edeltrauda

#### Źródła:

Wiktionary

# Traugutt

[czytaj: trałgut] nazwisko, np. Romuald Traugutt (1826-64), generał polski

Romuald Traugutt ps. „Michał Czarnecki” (ur. 16 stycznia 1826 w Szostakowie, zm. 5 sierpnia 1864 w Warszawie) – polski generał, dyktator powstania styczniowego, wcześniej naczelnik wojenny powiatu kobryńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trauler

[czytaj: trałler] rodzaj statku rybackiego; trawler

#### Źródła:

SJP.pl

# Trauma

traumatyzm; uraz;
1. uszkodzenie organizmu (tkanek, narządów) spowodowane obrażeniem ciała czynnikami mechanicznymi, chemicznymi, elektrycznymi itp.;
2. wstrząsające, przykre zdarzenie powodujące trwałe zmiany w psychice; szok, wstrząs

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. uszkodzenie ciała lub organu wskutek obrażenia ciała

(1.2) psych. zmiana w psychice powstała wskutek gwałtownego, ciężkiego przeżycia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traumatolog

specjalista w zakresie traumatologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. specjalista zajmujący się leczeniem schorzeń narządów ruchu, stawów, wiązadeł, a czasami także mięśni, ścięgien oraz kości uszkodzonych w skutek urazu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traumatologia

dział medycyny zajmujący się leczeniem schorzeń, obrażeń ciała powstałych w wyniku urazu; chirurgia urazowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny zajmujący się operacyjnym leczeniem obrażeń ciała spowodowanych urazami;

Chirurgia urazowa (traumatologia) – dziedzina medycyny (związana ściśle z ortopedią) zajmująca się leczeniem operacyjnym kości, stawów, więzadeł, a pośrednio także mięśni i ścięgien dotkniętych urazami. W szerszym rozumieniu traumatologia obejmuje narządy układu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Traumatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z traumatologią, dotyczący traumatologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Traumatolożka

→ traumatolog

Patrz:traumatolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Traumatyczność

cecha czegoś związanego z traumą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest traumatyczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traumatyczny

→ trauma, → traumatyzm

przymiotnik

(1.1) med. związany z traumą – uszkodzeniem organizmu

(1.2) psych. związany z traumą, ciężkim przeżyciem

Patrz:trauma, → traumatyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Traumatyzacja

1. powodowanie trwałych zmian w psychice w wyniku oddziaływania silnych, negatywnych bodźców;
2. uszkadzanie lub ranienie tkanek ciała

#### Źródła:

SJP.pl

# Traumatyzm

trauma; uraz;
1. uszkodzenie organizmu (tkanek, narządów) spowodowane obrażeniem ciała czynnikami mechanicznymi, chemicznymi, elektrycznymi itp.;
2. wstrząsające, przykre zdarzenie powodujące trwałe zmiany w psychice; szok, wstrząs

#### Źródła:

SJP.pl

# Traumatyzować

powodować wstrząs psychiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trautonium

Trautonium – instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektronicznych skonstruowany w 1930 roku przez niemieckiego inżyniera Friedricha Trautweina we współpracy z kompozytorem Oskarem Salą. Jak większość instrumentów ówczesnej doby, opierał się on technice lampowych oscylatorów RLC. Także podobnie jak jemu współczesny Hellertion zamiast klawiatury posiadał pasek (lub paski w polifonicznej wersji) czuły na dotyk, spełniający rolę opornika o zmiennej oporności. W późniejszych modelach dołączono także listwę z metalowymi suwakami, którymi można była oznaczać wybrane tony i używać ich jako rodzaju klawiszy. Pozwalało to uzyskać dokładny mikrotonowy strój instrumentu. Domowa wersja instrumentu była wytwarzana przez firmę Telefunken.

#### Źródła:

Wikipedia

# Travel

Travel – dziesiąty minialbum południowokoreańskiej grupy Mamamoo, wydany 3 listopada 2020 roku przez wytwórnię RBW. Głównym singlem z płyty jest „Aya”. Przed premierą płyty, 20 października, miał swoją premierę utwór „Dingga” (kor. 딩가딩가 (Dingga)).

#### Źródła:

Wikipedia

# Travelator

ruchomy chodnik

Ruchomy chodnik, travelator – urządzenie transportu poziomego funkcjonujące na podobnej zasadzie jak ruchome schody. Najczęściej stosowane w miejscach o dużym zagęszczeniu przepływu ruchu pieszego jak lotniska i dworce kolejowe. Służy ono również do transportu narciarzy na stoku o niewielkim stopniu nachylenia, zazwyczaj na odległość nieprzekraczającą kilkudziesięciu metrów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Travelling

[czytaj: trawlin(g)] ujęcie filmowe charakteryzujące się zmianą pozycji kamery względem filmowanego obiektu oraz ruch samej kamery w takim ujęciu

- travelling – pojęcie z zakresu techniki filmowej
- Travelling – album muzyczny zespołu Roxette

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Travelogue

[czytaj: trawelog] paradokumentalny film podróżniczy; trawelog

Travelogue – album zespołu The Human League wydany w 1980 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Travelplanet

biuro podróży

#### Źródła:

SJP.pl

# Travis

Travis – szkocki zespół rockowy z Glasgow. Zespół należy do nurtu post brit-pop i stylu m.in. prezentowanego przez zespół Coldplay.

#### Źródła:

Wikipedia

# Travolta

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- John Travolta – amerykański aktor i producent filmowy, piosenkarz i artysta estradowy
- Joey Travolta – amerykański aktor, scenarzysta, reżyser, producent filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawa

1. nazwa niektórych gatunków roślin należących do rodziny o tej samej nazwie, charakteryzujących się długimi, wąskimi liśćmi, pustą wewnątrz łodygą, drobnymi kwiatami; liście tych roślin;
2. zbiorowo: rośliny rosnące na łące, w ogrodzie

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina z rodziny wiechlinowatych, zwykle w kolorze zielonym, rozłogowa lub kępiasta, o długich, wąskich liściach;

(1.2) pot. przen. marihuana

Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Rośliny te stanowią główny komponent roślinności formacji trawiastych, łąk i pastwisk. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba, która coś trawi, tzn. niszczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Traweczka

zdrobnienie od: trawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: trawka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trawelebryta

celebryta zajmujący się podróżnictwem

Trawelebryta – celebryta zajmujący się tematyką podróżniczą (sam wyraz trawelebryta powstał ze złożenia dwóch angielskich słów: travel – podróż + celebrity – osoba powszechnie znana).

W polskiej literaturze termin (w formie "travelebrity") po raz pierwszy został użyty w artykule "Multimedialne podróżopisarstwo czyli narodziny travelebrity" opublikowanym w 2009 roku w periodyku naukowym "Panoptikum".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawelog

paradokumentalny film podróżniczy; travelogue

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawers

1. grobla chroniąca brzeg przed wylewem;
2. część trasy wysokogórskie w poprzek zbocza;
3. przejście odcinka szlaku w poprzek, na ukos;
4. zygzakowaty lot samolotu;
5. kierunek prostopadły do płaszczyzny symetrii statku;
6. element łączący dwie równoległe części

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. belka poprzeczna, wiązar poprzeczny w konstrukcji

(1.2) lotn. mar. kierunek prostopadły lub skośny do płaszczyzny symetrii statku lub samolotu

(1.3) lotn. mar. poruszanie się statku lub samolotu w tym kierunku

(1.4) geogr. szlak biegnący w poprzek lub w skos zbocza góry

(1.5) geogr. pokonywanie zbocza góry w poprzek lub w skos

- trawers – ćwiczenie ujeżdżeniowe w jeździectwie
- trawers – fragment drogi wspinaczkowej
- trawers – kierunek w żegludze
- trawers – ruch statku powietrznego
- trawers – termin dotyczący gór
- trawers – system informatyczny
- trawers – gry komputerowe
- trawers – poprzeczna belka w budownictwie
- trawers – element fortyfikacji w postaci wału ziemnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trawersem

1. grobla chroniąca brzeg przed wylewem;
2. część trasy wysokogórskie w poprzek zbocza;
3. przejście odcinka szlaku w poprzek, na ukos;
4. zygzakowaty lot samolotu;
5. kierunek prostopadły do płaszczyzny symetrii statku;
6. element łączący dwie równoległe części

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawersik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trawers

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawersować

1. w lotnictwie: lecieć wzdłuż kursu odchylonego od linii symetrii samolotu;
2. zjeżdżać na nartach w poprzek lub w skos ściany górskiej, stoku

czasownik

(1.1) pokonywać zbocze w poprzek

(1.2) o szlaku: biec w poprzek zbocza

(1.3) o samolocie, statku: poruszać się w nieco w bok

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trawersowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trawersować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawertyn

skała wapienna osadzana z wód źródlanych, wykorzystywana w budownictwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. porowata skała osadowa, odmiana aragonitu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trawertynowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z trawertynu, zbudowany z trawertynu

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawestacja

1. przeróbka, parafraza czyjejś wypowiedzi, utworu literackiego, muzycznego itp. dostosowująca go do innej sytuacji;
2. efekt takiej przeróbki

- trawestacja (literatura)
- trawestacja (muzyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawestacyjny

dotyczący trawestacji

przymiotnik

(1.1) mający cechy trawestacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trawestować

przerabiać, zmieniać czyjąś wypowiedź, dostosowując ją do innej sytuacji

czasownik przechodni niedokonany (dk. strawestować)

(1.1) liter. przerabiać poważny utwór literacki na komiczny, satyryczny; przerabiać czyjąś wypowiedź na żartobliwą, dopasowując ją do innej, zabawnej sytuacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trawestowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trawestować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawiąco-Chłonący

taki, który trawi i chłonie, np. jama trawiąco-chłonąca u jamochłonów; chłonąco-trawiący, chłonąco-trawienny (rzadko)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawialnia

oddział zakładu przemysłowego wyposażony w odpowiednie urządzenia, w którym odbywa się trawienie przedmiotów metalowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawianka

gatunek ryby z rzędu okoniokształtnych

Trawianka (Perccottus glenii) – gatunek ryby okoniokształtnej, jedyny przedstawiciel rodzaju Perccottus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawiarnia

1. pomieszczenie, w którym trawi się klisze;
2. dział zakładu chemigraficznego, w którym wykonuje się klisze drukarskie techniką fotomechaniczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawiastokształtny

przypominający kształtem trawę

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawiastozielony

zielony o odcieniu trawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawiasty

1. porośnięty trawą;
2. w kolorze trawy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który jest porośnięty trawą

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający barwę soczystej zieleni, kolor trawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trawić

1. o organizmie, narządach: wchłaniać substancje pokarmowe; przetrawiać;
2. o substancjach trawiennych: rozkładać substancje pokarmowe;
3. niszczyć, osłabiać;
4. o czasie: poświęcać, zużywać;
5. usuwać, działając kwasami;
6. o uczuciach: opanowywać

czasownik

(1.1) rozkładać spożyty pokarm na prostsze części

(1.2) daw. spędzać

(1.3) pot. przen. tolerować, znosić

(1.4) daw. zużyć, zniszczyć

(1.5) daw. szczuć, zwłaszcza zwierzęciem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trawicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawienie

1. o organizmie, narządach: wchłaniać substancje pokarmowe; przetrawiać;
2. o substancjach trawiennych: rozkładać substancje pokarmowe;
3. niszczyć, osłabiać;
4. o czasie: poświęcać, zużywać;
5. usuwać, działając kwasami;
6. o uczuciach: opanowywać

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fizj. rozkładanie spożytego pokarmu na prostsze części, które mogą być łatwo pobrane przez układ pokarmowy;

Trawienie – złożony proces enzymatycznej hydrolizy wielkocząsteczkowych związków chemicznych w prostsze, w celu ich wchłonięcia i przyswojenia przez organizm. W zdecydowanej większości trawienie jest charakterystyczne dla zwierząt (wyjątkiem są rośliny mięsożerne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trawieniec

czwarta i ostatnia komora żołądka zwierząt przeżuwających, zawierająca gruczoły trawienne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. anat. gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział;

Trawieniec, żołądek właściwy, żołądek gruczołowy (abomasum) – gruczołowa część żołądka przeżuwaczy, o gruszkowatym kształcie, tworząca czwarty przedział. U bydła domowego położony jest z tyłu od ksiąg i na prawo od żwacza. Z księgami łączy się ujściem księgowo-trawieńcowym, a przeciwległy koniec przechodzi w dwunastnicę. W trawieńcu zachodzi właściwy (główny) proces trawienia. Jego główną funkcją jest trawienie białek przy pomocy enzymów znajdujących się w soku żołądkowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trawienny

przymiotnik

(1.1) fizj. związany z rozkładaniem pokarmu na związki prostsze i jego przyswajaniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawina

nędzna trawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawinka

pojedyncze źdźbło trawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawiński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bogdan Trawiński – polski informatyk
- Florentyn Trawiński – polski historyk sztuki, poliglota, tłumacz, muzealnik
- Jacek Trawiński – polski dyplomata

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawionka

podkładka trawiona chemicznie, naklejana na obciąg cylindra tłoczącego dla odpowiedniego wyrównania podczas druku nacisku poszczególnych partii formy drukarskiej zawierającej kliszę siatkową

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawisko

zgrubienie od: trawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawka

zdrobnienie od: trawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: trawa

(1.2) źdźbło trawy

(1.3) pot. eufem. marihuana

(1.4) uczn. niewydepilowane włosy

Trawka (ang. Weeds) – amerykański serial, czarna komedia wyprodukowana przez telewizję Showtime. Akcja serialu rozgrywa się w Kalifornii na przedmieściach Los Angeles na osiedlu o fikcyjnej nazwie Agrestic. Później w Ren Mar (patrz Del Mar), a potem w lokacjach blisko Meksyku, których mieszkańcy kupują bądź rozprowadzają marihuanę (stąd tytuł).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trawkowy

→ trawka

Patrz:trawka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawl

rodzaj sieci rybackiej wleczonej za statkiem; trał

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawler

[czytaj: trałler] rodzaj statku rybackiego; trauler

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawnicki

przymiotnik od: Trawniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawniczanin

mieszkaniec Trawnik (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawniczanka

mieszkanka Trawnik (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawniczek

zdrobnienie od: trawnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawnik

1. teren obsiany trawą, często również obsadzony drzewami, krzewami i kwiatami;
2. teren pokryty sztuczną wykładziną imitującą trawę, jak również taka wykładzina;
3. ptak z bekasowatych; brodziec leśny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poletko trawy o charakterze ozdobnym;

(1.2) gw-pl|Mazury, Warmia. kosiarka

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. zob. łęczak.

Trawnik – zespół powiązanych ze sobą systemem korzeniowym traw pospolitych, wykorzystywany w celach ozdobnych w parkach, ogrodach, przydomowych ogródkach itp., strzyżony systematycznie na niewielkiej wysokości w celu wytworzenia maksymalnej jednorodności i uniknięcia wytworzenia się kwiatostanów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trawniki

1. teren obsiany trawą, często również obsadzony drzewami, krzewami i kwiatami;
2. teren pokryty sztuczną wykładziną imitującą trawę, jak również taka wykładzina;
3. ptak z bekasowatych; brodziec leśny

9 miejscowości w Polsce:

- Trawniki – wieś w woj. lubelskim, w pow. świdnickim, w gminie Trawniki
- Trawniki – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Drwinia
- Trawniki – część miasta Czchów w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Czchów
- Trawniki – część wsi Tymbark w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Tymbark
- Trawniki – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Pawłowiczki
- Trawniki – część wsi Nędza w woj. śląskim, w pow. raciborskim, w gminie Nędza
- Trawniki – część wsi Lubomia w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Lubomia
- Trawniki – część wsi Nieboczowy w woj. śląskim, w pow. wodzisławskim, w gminie Lubomia
- Trawniki – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Smyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawnikowcowate

o cechach trawnikowcowatych (rodzina pająków)

Trawnikowcowate (Miturgidae) – rodzina pająków z podrzędu Opisthothelae i infrarzędu Araneomorphae.

Pająki te mają odnóża kroczne zwieńczone są parą pazurków. Nogogłaszczki samca cechują się obecnością apofizy retrolateralnej, u większości gatunków wyposażonej w kanalik i część błoniastą. Cymbium zwykle zaopatrzone jest w rowek retrolateralny. Nasady skierowanej ku przodowi apofizy medialnej i osadzonego pośrodku tegulum embolusa stykają się ze sobą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawnikowcowaty

o cechach trawnikowcowatych (rodzina pająków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawnikowiec

gatunek pająka z rodziny trawnikowcowatych

Trawnikowiec (Zora) – rodzaj pająka z rodziny trawnikowcowatych. Holarktyczny. Obejmuje 19 opisanych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawnikowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trawnikem, dotyczący trawnika

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawnikoza

zbyt powszechne występowanie trawników w przestrzeni publicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawny

1. → trawa; trawowy;
2. żaba trawna - gatunek płaza z rodziny żabowatych, zamieszkujący północne i środkowe obszary Europy i Azji

przymiotnik

(1.1) zamieszkujący trawy

Trawny – potok, prawy dopływ Wielkiego Rogoźnika.

Kilka cieków źródłowych potoku znajduje się w miejscowości Maruszyna w województwie małopolskim, w gminie Szaflary. Najwyższe ze źródeł znajdują się na wysokości około 740 m. Niektórych z nich mają wydajność: 70 l/godz., 80 l/godz. i 150 l/godz. Od wysokości około 635 m potok spływa jednym korytem. Na jego prawym zboczu wznosi się Rogoźnicka Skałka. Potok spływa od tego miejsca w kierunku północnym przez obszar miejscowości Rogoźnik i na wysokości ok. 612 m uchodzi do Wielkiego Rogoźnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trawolistny

przymiotnik

(1.1) mający liście jak trawa

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawomat

automat do sprzedaży suszu konopi i innych produktów wytworzonych z konopi

#### Źródła:

SJP.pl

# Traworośle

wysoka trawa górska tworząca naturalne zbiorowisko roślinne

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawowce

rząd roślin jednoliściennych; plewowce, wiechlinowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trawowy

→ trawa; trawny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawożerność

odżywianie się zwierząt głównie trawą

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawożerny

przymiotnik

(1.1) zool. żywiący się trawą

#### Źródła:

Wiktionary

# Trawska

brzydka trawa, będąca zielskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawsko

brzydka trawa, będąca zielskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Trawy

1. nazwa niektórych gatunków roślin należących do rodziny o tej samej nazwie, charakteryzujących się długimi, wąskimi liśćmi, pustą wewnątrz łodygą, drobnymi kwiatami; liście tych roślin;
2. zbiorowo: rośliny rosnące na łące, w ogrodzie

Wiechlinowate, trawy (Poaceae (R. Br.) Barnh., Gramineae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu wiechlinowców. Liczy ok. 11 tys. gatunków. Rośliny te stanowią główny komponent roślinności formacji trawiastych, łąk i pastwisk. Należą do niej również ważne rośliny uprawne, w tym zboża. W Polsce występuje ponad 150 gatunków traw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tray

[czytaj: trej] element pudełka, na którym osadzony jest krążek płyty kompaktowej lub DVD

#### Źródła:

SJP.pl

# Trał

1. sieć rybacka; włok;
2. urządzenie przymocowywane do przodu czołgu służące do rozminowywania terenu;
3. urządzenie służące do wykrywania i niszczenia min morskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ryb. sieć rybacka niczym duży worek, ciągniona za statkiem po dnie morza

(1.2) wojsk. urządzenie do wykrywania i usuwania min

- Trał przeciwminowy – w wojskach lądowych urządzenie montowane na czołgu a przeznaczone do rozminowania terenu poprzez uderzanie, oranie lub wywieranie nacisku.
- Trał morski – w marynarce wojennej urządzenie holowane za trałowcem służące do wykrywania lub niszczenia min
- Trał – w rybołówstwie to sieć rybacka (włok) w kształcie worka, która zazwyczaj ciągnięta jest za statkiem na różnej głębokości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trałować

trawlować;
1. łowić ryby za pomocą trału;
2. wykrywać i niszczyć miny za pomocą trału

czasownik przechodni niedokonany (dk. przetrałować)

(1.1) ryb. łowić ryby za pomocą trału

(1.2) wojsk. oczyszczać teren z min za pomocą trału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trałowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ryb. łowienie ryb za pomocą trału

(1.2) wojsk. oczyszczanie terenu z min za pomocą trału

- trałowanie w wojskowości (jednostka pływająca: trałowiec)
- trałowanie w rybołówstwie (jednostka pływająca: trawler, zob. też: włok)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trałowiec

okręt wojenny, którego głównym zadaniem jest niszczenie min

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. wojsk. okręt do stawiania i poławiania min;

Trałowiec – okręt specjalnie przeznaczony do oczyszczania akwenów żeglownych z min za pomocą holowanych trałów, a także do stawiania min, stąd oboczna nazwa minowiec.

Z uwagi na wielkość i możliwości rozróżnia się: trałowce redowe (wyporność ok. 100–300 ton), trałowce bazowe (ok. 200–600 ton) i trałowce eskadrowe (ok. 600–1000 ton). Mniejsze jednostki klasyfikuje się jako kutry trałowe. Podział trałowców na powyższe podklasy ma jednak znaczenie głównie historyczne i obecnie jest rzadko używany, nie był też powszechnie przyjęty na świecie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trałowy

przymiotnik od: trał

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trałem, dotyczący trału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Treasurer

[czytaj: treżerer] środowiskowo: osoba, która zapewnia efektywną alokację kapitału i innych aktywów finansowych firmy, prawidłowość prowadzenia tej procedury, równowagę w przepływach finansowych firmy oraz doradza w zakresie oceny rentowności i ryzyka potencjalnych inwestycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Treatment

[czytaj: tritment] środowiskowo: zarys scenariusza

#### Źródła:

SJP.pl

# Trębacki

przymiotnik od: trębacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trębacz

1. muzyk grający na trąbce;
2. ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, występuje w lasach Ameryki Południowej i Środkowej;
3. największy łabędź Ameryki Północnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na trąbce

(1.2) sygnalista, który wygrywa sygnały na trąbce

- muzyk grający na trąbce
- trębacz (protista)
- trębacze – ptaki z rodziny sokołowatych
  - trębacz chichotliwy (Herpetotheres cachinnans)
  - trębacz prążkowany (Micrastur ruficollis)
  - trębacz szarogardły (Micrastur plumbeus)
  - trębacz popielaty (Micrastur gilvicollis)
  - trębacz skryty (Micrastur mintoni)
  - trębacz białobrzuchy (Micrastur mirandollei)
  - trębacz zmienny (Micrastur semitorquatus)
  - trębacz obrożny (Micrastur buckleyi)

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Trębaczka

→ trębacz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na trąbce

Patrz:trębacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trębanów

Trębanów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie ostrowieckim, w gminie Ćmielów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trebicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trebień

wieś w Polsce

Trebień – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sokołowskim, w gminie Bielany. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Trójcy Przenajświętszej w Rozbitym Kamieniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trebilulka

rzeczownik, rodzaj żeński, męski

(1.1) gw-pl|Kresy. szczypiorek

#### Źródła:

Wiktionary

# Treblinczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Treblinki

(1.2) osoba pochodząca z Treblinki, urodzona w Treblince

#### Źródła:

Wiktionary

# Treblinczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Treblinki

(1.2) kobieta pochodząca z Treblinki, urodzona w Treblince

#### Źródła:

Wiktionary

# Treblinecki

→ Treblinka; trebliński

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Treblinki, związany z Treblinką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Treblinka

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna;

(1.2) hist. niemiecki obóz zagłady na terenie gminy Kosów;

- Treblinka – wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrowskim, w gminie Małkinia Górna
- Treblinka I – niemiecki obóz pracy w pobliżu stacji Treblinka
- Treblinka II – niemiecki obóz zagłady koło wsi Wólka Okrąglik, w pobliżu stacji Treblinka
- Treblinka (stacja kolejowa) – nieistniejąca stacja kolejowa w pobliżu niemieckiego obozu zagłady w Treblince
- Muzeum Treblinka. Niemiecki nazistowski obóz zagłady i obóz pracy (1941–1944) – muzeum zorganizowane na terenie obozów Treblinka I i Treblinka II
- Treblinka – poprzednia nazwa fińskiego heavymetalowego zespołu muzycznego Tiamat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trebliński

→ Treblinka; treblinecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trębski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trebuchet

[czytaj: trebuszej] czcionka komputerowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trebusz

starożytna i średniowieczna broń miotająca, działająca na zasadzie dźwigni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. barobalistyczna machina miotająca, wyrzucająca pociski stromotorowo;

Trebusz – starożytna i średniowieczna broń artyleryjska; barobalistyczna machina miotająca, wykorzystująca zasadę dźwigni, miotająca pociski stromotorowo ze znaczną celnością. Trebusz był stosowany dość powszechnie i stąd ma w różnych językach różne miejscowe nazwy: trebuszet, trebuczet, trabutium, frondibola, perier, bleide, tribock, petraria itd. Dla przykładu francuską nazwę frondibola utworzono z połączenia francuskiego słowa fronde (proca) i greckiego bolis (pocisk).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trecento

czternastowieczna sztuka włoska

Trecento (wł. trecento ’trzysta’) – pojęcie odnoszące się do XIV wieku we włoskiej kulturze. Była to epoka uznawana za protorenesans.

Nazwa pochodzi od włoskiego słowa oznaczającego 300 i oznacza tutaj: lata [tysiąc] trzysetne (1300-1399). Użył jej Giorgio Vasari – włoski historiograf, który podzielił dzieje sztuki włoskiej od Cimabuego do Michała Anioła na trzy okresy: trecento, quattrocento, cinquecento.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Treder

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Franciszek Treder – kaszubski nauczyciel, działacz społeczny i twórca Muzeum Kaszubskiego
- Jerzy Treder – polski językoznawca, dialektolog, badacz języka kaszubskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trędnikowate

rodzina roślin z rzędu jasnotowców, głównie zielnych, także drzew, krzewów i pnączy, o kwiatach grzbiecistych, zebranych w kwiatostany, występujących głównie w strefie umiarkowanej; trędownikowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Trędnikowaty

o cechach trędnikowatych (rodzina roślin); trędownikowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trędnikowiec

przedstawiciel rzędu roślin zielnych (rzadziej krzewów i drzew) z klasy dwuliściennych; trędownikowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trędowata

1. kobieta chora na trąd;
2. kobieta nietolerowana w jakimś środowisku, do którego należy

Trędowata – dwutomowa powieść Heleny Mniszkówny wydana w Krakowie w 1909 roku. Mimo chłodnego przyjęcia przez krytykę, powieść odniosła sukces czytelniczy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trędowaty

chory na trąd; dotknięty trądem

przymiotnik

(1.1) med. chory na trąd

(1.2) med. z objawami trądu na ciele

(1.3) przen. nieakceptowany w danym środowisku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) med. osoba chora na trąd

(2.2) przen. osoba nieakceptowana w danym środowisku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trędownik

wieloletnia roślina (bylina lub półkrzew) z rodziny trędownikowatych, występująca na półkuli północnej w wielu gatunkach, mająca właściwości lecznicze i zarazem trujące; skrofularia

Trędownik (Scrophularia L.) – rodzaj roślin z rodziny trędownikowatych. Należy do niego ok. 290 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje strefę umiarkowaną półkuli północnej. W Polsce rosną trzy gatunki rodzime z tego rodzaju i jeden przejściowo dziczejący.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trędownikowate

rodzina roślin z rzędu jasnotowców, głównie zielnych, także drzew, krzewów i pnączy, o kwiatach grzbiecistych, zebranych w kwiatostany, występujących głównie w strefie umiarkowanej; trędnikowate

Trędownikowate (Scrophulariaceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu jasnotowców (Lamiales). W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych (np. w systemie Cronquista z 1981) do rodziny tej zaliczano 275 rodzajów liczących około 5 tysięcy gatunków roślin. Zastosowanie badań molekularnych w badaniach filogenetycznych spowodowało odkrycie polifiletyczności tak szeroko wydzielanej rodziny. Współcześnie systemy klasyfikacyjne roślin okrytonasiennych kompilowane przez Angiosperm Phylogeny Group (APG) wyróżniają w obrębie tej rodziny już tylko 58 rodzajów z około 1900 gatunkami. Pozostałe rodzaje dawniej tu klasyfikowane zaliczane są do babkowatych (Plantaginaceae), zarazowatych (Orobanchaceae) i kilku mniejszych rodzin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trędownikowaty

o cechach trędownikowatych (rodzina roślin); trędnikowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trędownikowiec

przedstawiciel rzędu roślin zielnych (rzadziej krzewów i drzew) z klasy dwuliściennych; trędnikowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Tref

1. gatunki mięsa, których nie wolno jeść wyznawcom judaizmu;
2. przepis zabraniający wyznawcom judaizmu spożywania pewnych pokarmów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trefelek

zdrobnienie od: trefl

#### Źródła:

SJP.pl

# Trefić

1. przestarzałe: układać włosy w loki; karbować, fryzować;
2. czynić trefnym - niezgodnym z przepisami Talmudu o zachowaniu obrzędowej czystości

czasownik niedokonany

(1.1) daw. układać włosy w loki

(1.2) czynić coś trefnym, czyli nieczystym w myśl Talmudu

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński. trafić

(1.4) gw-pl|Górny Śląsk. spotkać

czasownik zwrotny niedokonany trefić się

(2.1) układać sobie włosy w loki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trefienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trefić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trefl

1. jeden z czterech kolorów w kartach oznaczany czarnym listkiem koniczyny;
2. karta do gry tego koloru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. kolor w kartach oznaczony czarną koniczynką; karta tego koloru

w użyciu przymiotnikowym

(2.1) należący do trefli (1.1)

Trefl (fr. trèfle – koniczyna) – jeden z czterech kolorów w kartach typu francuskiego, oznaczony czarną trójlistną koniczynką.

Odpowiednikiem trefli w talii niemieckiej i szwajcarskiej są żołędzie, zaś w talii włosko-hiszpańskiej kije.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Treflik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trefl

#### Źródła:

Wiktionary

# Treflowy

o kartach do gry: mający kolor oznaczony czarnym listkiem koniczyny; trefl, żołądź

przymiotnik

(1.1) przym. od trefl

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trefniej

stopień wyższy od przysłówka: trefnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trefniś

na dawnych dworach: błazen, klaun, wesołek

- Błazen, inaczej: trefniś
- Trefniś (serial animowany)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trefność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trefne; cecha tych, którzy są trefni

#### Źródła:

Wiktionary

# Trefny

1. niespełniający poleceń, przepisów Talmudu, dotyczących zachowania obrzędowej czystości; niekoszerny;
2. potocznie: mający podejrzane, nielegalne pochodzenie;
3. wzbudzający śmiech, dowcipny, zabawny

przymiotnik

(1.1) podejrzany, pochodzący z nielegalnego źródła

(1.2) rel. niekoszerny, rytualnie nieczysty

(1.3) stpol. dowcipny

(1.4) gwara. więz. kradziony

(1.5) wybrakowany, uszkodzony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trefta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. trzoda

#### Źródła:

Wiktionary

# Tregginsy

[czytaj: treginsy] obcisłe spodnie z rozciągliwego materiału, imitujące spodnie tradycyjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Tregnum

potrójna objętość butelki z winem, zawierającej najczęściej 2,25 litra wina

#### Źródła:

SJP.pl

# Tregra

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metalowa lub gruba drewniana belka konstrukcyjna do budowy poziomego szkieletu budowli;

Tregra (niem. traeger < tragen - 'nosić') – metalowe, lub grube drewniane, konstrukcyjne belki do budowy poziomego szkieletu, np. stosowane do konstrukcji stropu, płaskiego dachu, lub najniżej leżące poziomo belki konstrukcji drewnianego mostu. Tregier to także dodatkowe, nieseryjne wzmocnienie karoserii samochodu (montowane w egzemplarzach mających tendencję do nadmiernej "pracy" karoserii. Także belka tworząca wraz z blokiem rodzaj najprostszego dźwigu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trehaloza

dwucukier nieredukujący, występujący m.in. w drożdżach, pleśniach i grzybach

Trehaloza, mykoza – organiczny związek chemiczny z grupy cukrów, disacharyd złożony z dwóch cząsteczek glukozy połączonych wiązaniem O-glikozydowym (α,D-glukopiranozylo-(1→1)-α,D-glukopiranozyd). Jest głównym cukrem hemolimfy owadów, znajduje się także w grzybach i drożdżach.

W organizmie ludzkim trawiona jest w jelicie cienkim przez enzym trehalazę, w wyniku czego powstają dwie cząsteczki α,D-glukozy.

Możliwa jest produkcja trehalozy ze skrobi na skalę przemysłową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trejaż

ażurowa, drewniana krata obrośnięta roślinami pnącymi, szczególnie charakterystyczna dla ogrodów barokowych i rokokowych; treliaż

Trejaż, także: treliaż – budowla ogrodowa, składająca się z szeregu słupków, połączonych u góry poziomą belką (konstrukcyjnie można porównać ją do jednostronnego bardzo luźnego płotu z daleko rozstawionymi szczeblami lub pozbawionego szczebli). Na belce osadzone są zwykle symetryczne elementy poprzeczne w postaci krótkich grubych poprzeczek (nie jest to jednak element "obowiązkowy" i niektóre rodzaje trejaży ich nie zawierają). Konstrukcja ta służy do podtrzymywania roślin, najczęściej pnących. Ma zwykle lekką konstrukcję drewnianą. Można spotkać także trejaże wykonane z metalu lub bambusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trejler

trajler;
1. samochód przebudowany na wędrowny domek campingowy; karawaning, karawan, caravaning, caravan;
2. statek dostosowany do przewozu kontenerów; trejlerowiec, kontenerowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trejlerowiec

statek dostosowany do przewozu kontenerów; rorowiec, kontenerowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trek

piesza wyprawa turystyczna w trudny i niedostępny region; trekking, treking, trekk

#### Źródła:

SJP.pl

# Treking

piesza wyprawa turystyczna w trudny i niedostępny region; trekking, trek, trekk

#### Źródła:

SJP.pl

# Trekingowy

→ treking; trekkingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trekk

piesza wyprawa turystyczna w trudny i niedostępny region; trekking, treking, trek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trekker

turysta uprawiający trekking; trekkingowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trekkerka

turystka uprawiająca trekking

#### Źródła:

SJP.pl

# Trekkie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. fan serii filmów „Star Trek” i ich uniwersum

#### Źródła:

Wiktionary

# Trekking

piesza wyprawa turystyczna w trudny i niedostępny region; treking, trek, trekk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma turystyki (pieszej lub rowerowej) uprawiana w trudnych warunkach;

Trekking – forma turystyki przygodowej lub kwalifikowanej, uprawiana w trudnych warunkach terenowych i klimatycznych.

Wyróżnia się kilka form trekkingu. Najpopularniejszą jest trekking klasyczny (górski), będący formą pośrednią między wspinaczką a hikingiem. Termin trekking pochodzi od słowa trek używanego na południu Afryki i oznaczającego wędrówkę Burów w czasie zdobywania kolejnych ziem. W turystyce trekking zaczął najpierw odnosić się do wędrówek pieszych w Himalajach nepalskich i indyjskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trekkingowiec

turysta uprawiający trekking; trekker

#### Źródła:

SJP.pl

# Trekkingowy

→ trekking; trekingowy

przymiotnik

(1.1) związany z trekkingiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trekowy

→ trek

Patrz:trek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trel

1. melodyjny śpiew niektórych ptaków
2. żart. śpiew ludzki o wysokiej tonacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wibrujący i śpiewny głos, najczęściej ptaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trela

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trele-Morele

potocznie: bzdury, niedorzeczności, brednie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pot. zmyślone, nieprawdziwe opowieści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Treliaż

ażurowa, drewniana krata obrośnięta roślinami pnącymi, szczególnie charakterystyczna dla ogrodów barokowych i rokokowych; trejaż

Trejaż, także: treliaż – budowla ogrodowa, składająca się z szeregu słupków, połączonych u góry poziomą belką (konstrukcyjnie można porównać ją do jednostronnego bardzo luźnego płotu z daleko rozstawionymi szczeblami lub pozbawionego szczebli). Na belce osadzone są zwykle symetryczne elementy poprzeczne w postaci krótkich grubych poprzeczek (nie jest to jednak element "obowiązkowy" i niektóre rodzaje trejaży ich nie zawierają). Konstrukcja ta służy do podtrzymywania roślin, najczęściej pnących. Ma zwykle lekką konstrukcję drewnianą. Można spotkać także trejaże wykonane z metalu lub bambusa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trelik

zdrobnienie od: trel

#### Źródła:

SJP.pl

# Treliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trelkówko

Trelkówko (niem. Klein Schöndamerau) – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie szczycieńskim, w gminie Szczytno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

Do 2023 miejscowość była częścią wsi Trelkowo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trelleborg

[czytaj: treleBORJ] miasto w Szwecji

Trelleborg – miasto w południowej Szwecji. Siedziba władz administracyjnych gminy Trelleborg w regionie Skania, port nad Morzem Bałtyckim. Około 25 643 mieszkańców.

Trelleborg jest jednym z największych portów promowych, przewozów Ro-ro i przewozów intermodalnych w całej Skandynawii. Współczesna historia portu sięga 1902, gdy zawinął tam pierwszy statek ro-pax, kursujący na linii z Trelleborga do niemieckiego Sassnitz. Rocznie obsługuje ponad 2 miliony pasażerów oraz ponad pół miliona samochodów ciężarowych. Ponad 30 regularnych zawinięć promów powoduje, że tamtejszy port uznawany jest za główny węzeł komunikacyjny łączący Skandynawię z Centralną Europą. W mieście rozwinął się przemysł chemiczny oraz maszynowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trelleborski

→ Trelleborg (miasto duńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trelować

1. o głuszcu: wykonywać drugą fazę pieśni;
2. o ptakach: wydawać charakterystyczne wysokie dźwięki;
3. przenośnie: śpiewać, podśpiewywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Trema

zdenerwowanie, uczucie obawy przed jakimś występem, egzaminem lub innym ważnym wydarzeniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. strach lub zdenerwowanie przed występem publicznym (scenicznym);

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) typogr. znak diakrytyczny w postaci dwóch kropek nad literą (zazwyczaj oznacza konieczność wymowy danej samogłoski w dyftongu);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tremando

określenie wykonawcze: drżąco; tremanto

#### Źródła:

SJP.pl

# Tremanto

określenie wykonawcze: drżąco; tremando

#### Źródła:

SJP.pl

# Trematoda

Przywry (Trematoda) – gromada pasożytniczych płazińców, obejmująca ponad 6000 gatunków. Z reguły są to organizmy hermafrodytyczne, choć znanych jest kilka gatunków rozdzielnopłciowych.

Obecność przywr w drogach żółciowych, jelicie grubym lub pęcherzu moczowym jest znaczącą przyczyną zachorowań na nowotwory tych narządów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trembaczowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trembecki

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Stefan Trembecki − polski inżynier i nauczyciel akademicki
- Jakub Teodor Trembecki − polski poeta, kolekcjoner tekstów literackich
- Jan Trembecki − polski szlachcic, urzędnik staropolski
- Onufry Trembecki − polski lekarz, aptekarz, powstaniec listopadowy, burmistrz Nowego Sącza
- Stanisław Trembecki − polski poeta okresu oświecenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trembita

ludowy dęty instrument muzyczny; trombita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. trombita.

Trombita, trąbita, trembita – ludowy instrument dęty w kształcie prostej lub zagiętej nieco na końcu rury, sięgającej do 4 metrów długości, używany jako pasterska trąba wydająca głęboki, niski dźwięk, oraz jako instrument sygnałowy, służący przede wszystkim do komunikowania się na odległość i zwoływania w określonych celach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trembowelski

przymiotnik od: Trembowla (miasto na Ukrainie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trembowla

miasto na Ukrainie

Trembowla (ukr. Теребовля, Terebowla) – miasto rejonowe na zachodniej Ukrainie w obwodzie tarnopolskim, nad rzeką Gniezna, dopływem Seretu.

Miasto królewskie położone było w XVI wieku w województwie ruskim.

Do 17 września 1939 miasto powiatowe w województwie tarnopolskim w Polsce.

W mieście rozwinął się przemysł mleczarski, obuwniczy i cegielniany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tremendo

określenie wykonawcze: groźnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tremendyzm

nurt stylistyczny w powojennej literaturze hiszpańskiej, ukazujący przerażające w naturze ludzkiej skłonności do okrucieństwa

Tremendyzm (od hiszp. tremendo z łac. trĕmŏr – drżenie i pośrednio od trĕmendŭs – straszny, okropny) – nurt stylistyczny w powojennej literaturze hiszpańskiej zapoczątkowany powieścią Rodzina Pascala Duarte ("La familia de Pascual Duarte", 1942) Camilo José Celi. Do innych tworzących w tym stylu należeli Carmen Laforet, Rafael Garcia Serrano, Luis Landínez, Dario Fernández Flórez.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tremo

1. duże, stojące lustro;
2. odcinek ściany między oknami;
3. lustro umieszczone w tym miejscu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mebl. wysokie, wolno stojące lustro w ozdobnych ramach połączone z konsolką lub z szufladkowym stolikiem

forma rzeczownika.

(2.1) W. lp. od: trema

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tremolando

(wł. drżąco) specyficzny rodzaj artykulacji muzycznej polegającej na szybkiej i wielokrotnej zamianie dwóch dźwięków lub współbrzmień różnej wysokości; tremolo

Tremolo (z wł. drżenie) – określenie rodzaju artykulacji, która polega na szybkim wykonywaniu wielu dźwięków o tej samej wysokości lub szybkim przejściu między dwoma dźwiękami o różnej wysokości (tremolando).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tremolit

minerał z grupy amfiboli, krzemian wapnia i magnezu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. minerał z gromady krzemianów, z grupy amfiboli;

Tremolit – minerał z gromady krzemianów, z grupy amfiboli. Minerał pospolity i szeroko rozpowszechniony.

Nazwa pochodzi od doliny Tremola w masywie St. Gotthard w Alpach Szwajcarskich, gdzie minerał ten występuje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tremolo

(wł. drżąco) specyficzny rodzaj artykulacji muzycznej polegającej na szybkiej i wielokrotnej zamianie dwóch dźwięków lub współbrzmień różnej wysokości; tremolando

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. szybkie powtarzanie jednego lub kilku naprzemiennych dźwięków;

Tremolo (z wł. drżenie) – określenie rodzaju artykulacji, która polega na szybkim wykonywaniu wielu dźwięków o tej samej wysokości lub szybkim przejściu między dwoma dźwiękami o różnej wysokości (tremolando).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tremometr

przyrząd do mierzenia tremoru - mimowolnych, rytmicznych, drobnych ruchów całego ciała lub jego części

Tremometr (ang. tremometer) – przyrząd pomiarowy w ergonomii służący do badania tremoru, czyli mimowolnych, rytmicznych, drobnych ruchów całego ciała lub jego części. Poprzez pomiary precyzji ruchów, ruchów dowolnych ręki i koordynacji wzrokowo-ruchowej pozwala na ocenę sprawności układu nerwowego. Badanie tremometrem jest jednym z badań zdolności psychomotorycznych człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tremor

mimowolne, rytmiczne, drobne ruchy całego ciała lub jego części

- Tremor (grupa muzyczna)
- drżenie
- Wstrząsy (ang. Tremors) – film

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tremować

powodować u kogoś tremę

czasownik niedokonany

(1.1) wywoływać tremę

czasownik zwrotny tremować się

(2.1) czuć tremę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tremowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tremować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tren

1. pieśń żałobna;
2. wydłużona część sukni, ciągnąca się z tyłu po ziemi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. gatunek liryczny o charakterze elegijnym, poświęcony zmarłej osobie, wychwalający jej zalety i zasługi oraz opłakujący jej śmierć;

(1.2) książk. ogon, wydłużona część sukni lub płaszcza ciągnąca się z tyłu po ziemi; element ubioru uroczystego, ceremonialnego;

(1.3) daw. tabor wojskowy

(1.4) daw. oś wagonowa z kołami

- tren (literatura)
- tren (moda)
- tren – tabor wojskowy
- tren – pawi ogon
- Tren – wieś w Albanii, w okręgu Devoll, w gminie Qendër Bilisht

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trena

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. tren

(1.2) tren (część ubioru)

(1.3) daw. tren (tabor wojskowy)

(1.4) daw. tren (oś wagonu z kołami)

#### Źródła:

Wiktionary

# Trenaż

trenażer;
1. przyrząd służący do treningu sportowego lub rehabilitacji ruchowej, pozwalający ćwiczyć w warunkach podobnych do rzeczywistych;
2. urządzenie umożliwiające odtworzenie rzeczywistych sytuacji w warunkach sztucznych, stosowane np. do szkolenia pilotów, żeglarzy itp.; symulator

#### Źródła:

SJP.pl

# Trenażer

trenaż;
1. przyrząd służący do treningu sportowego lub rehabilitacji ruchowej, pozwalający ćwiczyć w warunkach podobnych do rzeczywistych;
2. urządzenie umożliwiające odtworzenie rzeczywistych sytuacji w warunkach sztucznych, stosowane np. do szkolenia pilotów, żeglarzy itp.; symulator

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie służące do trenowania w warunkach sztucznych jakiejś sprawności

Trenażer – urządzenie, które w warunkach sztucznych umożliwia trening jakiejś sprawności. Używane do szkolenia indywidualnego lub zespołowego. Trenażer zwykle symuluje pewne cechy jakiegoś urządzenia lub warunków zewnętrznych. Jeśli jakość symulacji jest wystarczająco dokładna to trenażer jest także symulatorem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trencz

płaszcz wzorowany na angielskim płaszczu wojskowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) luźny, dwurzędowy, ściągnięty szerokim paskiem płaszcz z patkami, gabardynowy lub nieprzemakalny, wzorowany na wojskowym płaszczu, noszonym w czasie I wojny światowej

Trencz – rodzaj klasycznego płaszcza z zapięciem dwurzędowym i szerokim paskiem z klamrą. Najczęściej występuje w odcieniach beżu, z patkami na ramionach i pięcioma parami guzików. Niegdyś sięgał kostek, obecnie nie wykracza poniżej kolana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trenczowy

→ trencz

Patrz:trencz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trenczyn

miasto w zachodniej Słowacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Słowacji;

Trenczyn (słow. Trenčín, węg. Trencsén, niem. Trentschin, łac. Laugaricio, gr. Λευκάριστος) – miasto powiatowe w zachodniej Słowacji nad rzeką Wag, stolica kraju trenczyńskiego. Znany ze średniowiecznego zamku, położonego na górze nad miastem. Pod koniec 2019 roku, z liczbą mieszkańców wynoszącą ponad 55 tys., Trenczyn zajmował ósme miejsce wśród najludniejszych słowackich miast.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trenczynianin

mieszkaniec Trenczyna

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Trenczyna; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trenczynianka

mieszkanka Trenczyna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Trenczyna; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trenczyński

przymiotnik od: Trenczyn

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trenczynem, dotyczący Trenczyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trend

ogólny kierunek rozwoju, zmian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) istniejący w danym momencie kierunek rozwoju w jakiejś dziedzinie;

(1.2) stat. monotoniczny składnik w modelu zależności badanej cechy statystycznej od czasu;

(1.3) finans. systematyczny wzrost lub spadek wartości instrumentu finansowego w czasie

- trend (statystyka)
- trend (socjologia)
- trend sekularny
- „Trend” (tygodnik)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trendforecaster

[czytaj: trendforkaster] specjalista przewidujący różne trendy na podstawie obserwacji i analizy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trendować

potocznie: być modnym, często się pojawiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Trendowy

→ trend

Patrz:trend

#### Źródła:

SJP.pl

# Trendseter

osoba promująca i kreująca jakieś trendy, modne wyroby (np. odzież, telefon, kosmetyk); trendsetter, promotor marki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trendsetter

[czytaj: trendseter] osoba promująca i kreująca jakieś trendy, modne wyroby (np. odzież, telefon, kosmetyk); trendseter, promotor marki

Trendsetter – drugi solowy album niemieckiego rapera Flera wydany w 2006 roku w wytwórni Aggro Berlin. Płytę promowały utwory Papa ist zurück oraz Çüs Junge.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trendsetterka

[czytaj: trendseterka] kobieta promująca i kreująca jakieś trendy, modne wyroby (np. odzież, telefon, kosmetyk); trendseterka, promotorka marki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trendsetterski

→ trendsetter [czytaj: trendseterski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Trendy

[czytaj: trendi] potocznie: prestiżowy, modny, na czasie

przymiotnik

(1.1) modny, na czasie

forma rzeczownika.

(2.1) M., B., W. lm. od: trend

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trener

1. osoba przygotowująca zawodnika lub drużynę do zawodów, występów;
2. środowiskowo: osoba prowadząca szkolenie;
3. trener personalny - osobisty instruktor czuwający nad poprawnością wykonywania ćwiczeń; trener osobisty

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. osoba zajmująca się przygotowaniami zawodnika lub drużyny do zawodów; rzadziej także osoba przekazująca podopiecznym umiejętności z innych dziedzin;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. urządzenie pozwalające na nabywanie i doskonalenie praktycznych umiejętności np. latania czy jazdy samochodem

Trener – osoba zajmująca się przygotowaniem fizycznym i psychicznym swoich podopiecznych (najczęściej grupy) w wielu dziedzinach życia, m.in. sportu. Najczęściej wyspecjalizowany jest w jednej, konkretnej dyscyplinie (np. piłka nożna, koszykówka czy gimnastyka). Jego zadaniem jest umotywowywanie i wyszkolenie osób, z którymi pracuje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trenerka

→ trener

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: trener

Patrz:trener

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trenerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trenerem, dotyczący trenera

#### Źródła:

Wiktionary

# Trenić

czasownik nieprzechodni

(1.1) stpol. żałośnie zawodzić, narzekać

#### Źródła:

Wiktionary

# Trenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. odczasownikowy od|trenić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trenik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od tren

#### Źródła:

Wiktionary

# Trening

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. proces poddawania organizmu rosnącym obciążeniom fizycznym w celu poprawienia cech motorycznych sportowca;

(1.2) ćwiczenia z zakresu jakichś kompetencji, umiejętności

Trening — czynność, proces lub metoda uczenia się umiejętności potrzebnych do wykonania określonej pracy lub aktywności, doprowadzania osoby do uzgodnionego standardu biegłości poprzez praktykę (ćwiczenie); przygotowanie mające na celu poprawę sprawności fizycznej lub intelektualnej..

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Treningówka

1. potocznie: ubiór sportowy; dres;
2. walka treningowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. strój do treningu

(1.2) sport. walka treningowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Treningowy

1. → trening;
2. mieszkanie treningowe - lokal mieszkalny zastępujący pobyt w domu pomocy społecznej lub przygotowujący do samodzielnego życia; mieszkanie chronione

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący treningu, stworzony do treningu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trenkner

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trenodja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. daw. tren

#### Źródła:

Wiktionary

# Trenologiczny

przymiotnik

(1.1) liter. dotyczący trenu

#### Źródła:

Wiktionary

# Trenować

podnosić swoje umiejętności

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytrenować)

(1.1) podnosić swoje umiejętności

(1.2) podnosić czyjeś umiejętności

(1.3) sport. ćwiczyć celem poprawienia swojej sprawności w danej dyscyplinie

(1.4) sport. kierować rozwojem sprawności fizycznej sportowca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trenować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trent

część kotwicy, miejsce rozgałęzienia trzonu w łapy

## Geografia

### Rzeki

- Trent – rzeka w Anglii
- Trent – rzeka w Kanadzie, w prowincji Kolumbia Brytyjska, na wyspie Vancouver
- Trent – rzeka w Kanadzie, w prowincji Ontario
- Trent – rzeka w Nowej Zelandii, na Wyspie Południowej
- Trent – rzeka w Stanach Zjednoczonych, w stanie Karolina Północna

### Gminy i miejscowości

- Trent – miejscowość w Anglii, w hrabstwie Dorset
- Trent – gmina w Niemczech, w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie, w powiecie Vorpommern-Rügen

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trenton

#### Źródła:

Wikipedia

# Trentowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Treonina

aminokwas z grupy niezbędnych, dostarczany z pożywieniem ze względu na brak jego syntezy przez organizm, występujący w większości białek

Treonina, kwas α-amino-β-hydroksymasłowy, skr. Thr lub T – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów. Stereoizomer L jest jednym z podstawowych aminokwasów białkowych. Należy do aminokwasów niezbędnych (nie może być syntetyzowany w organizmie człowieka i musi być dostarczany z pożywieniem). Produkty o dużej zawartości treoniny to twaróg, drób, ryby, mięso, soczewica, i ziarno sezamowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Treoza

cukier prosty o czterech atomach węgla

Treoza – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodanów. Jest to cukier prosty z grupy aldoz o czterech atomach węgla (tetroza). Treoza jest więc aldotetrozą. Występuje w dwóch formach enancjomerycznych (D i L).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trep

1. rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; chodak; łapeć; kapeć; krypeć;
2. wulgarnie o kimś nam nieprzychylnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) but mający drewnianą podeszwę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) środ. wojsk. żołnierz zawodowy

- trep – but
- trep (w górnictwie) – połowizna (belka) podkładana na miękkim spągu pod stojak
- trep – deska z przybitymi listwami dla ułatwienia przechodzenia po pochyłościach, rodzaj drabiny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trepak

rosyjski i ukraiński taniec ludowy o szybkim tempie, z charakterystycznymi przytupami i drobnymi kroczkami

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) choreogr. lud. rosyjski i ukraiński taniec z przytupem

Trepak – taniec ludowy popularny na Ukrainie i w Rosji. Ma bardzo szybkie tempo w metrum 2/4. Charakterystyczne dla trepaka są drobne kroczki i przytupy.

Jednym z najbardziej znanych trepaków jest trepak Piotra Czajkowskiego z baletu Dziadek do orzechów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trepan

narzędzie chirurgiczne do wiercenia otworów w kościach, np. czaszki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. narzędzie chirurgiczne kształtu cylindrycznego, którego koniec ma kształt okrężnej piły, służące do wywiercania okrągłego otworu w kości lub w innej tkance przez ucisk z jednoczesnym obracaniem;

Trepan (gr. trypanon) – narzędzie chirurgiczne kształtu cylindrycznego, którego koniec ma kształt okrężnej piły, służący do wywiercania okrągłego otworu w kości lub w innej tkance, np. w gałce ocznej, przez ucisk z jednoczesnym obracaniem. Za pomocą trepana wykonuje się np. trepanobiopsję szpiku, trepanację czaszki, lub pobiera się okrągły wycinek rogówki do przeszczepienia rogówki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trepanacja

trepanacja czaszki - operacja chirurgiczna polegajaca na wypiłowaniu otworu w czaszce w celu dotarcia do wnętrza jamy czaszkowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trepanacyjny

dotyczący trepanacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepanator

osoba dokonująca trepanacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepang

zwierzę z rodziny strzykw, żyjące w morzach tropikalnych

Trepang – nazwa zwierząt morskich z rodzajów Apostichopus i Parastichopus (dawniej Stichopus) zaliczanych do strzykw. Występują w wodach strefy tropikalnej i subtropikalnej. Są poławiane na skalę przemysłową w celach konsumpcyjnych, wykorzystywane w tradycyjnej medycynie chińskiej. Do najbardziej znanych gatunków należą trepang japoński (Apostichopus japonicus) i trepang królewski (Parastichopus regalis). Dawniej nazwą trepang określano wszystkie gatunki z rodzaju Stichopus, później ich klasyfikacja uległa zmianie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trepangowce

rząd szkarłupni z gromady strzykw

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepangowiec

przedstawiciel rzędu szkarłupni z gromady strzykw

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepanować

w medycynie: wywiercać, wywiercić otwór w kości

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepek

1. zdrobnienie od: trep;
2. lekki but, składający się zwykle z podeszwy i przyszwy, okrywającej palce stopy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepka

1. zdrobnienie od: trep;
2. lekki but, składający się zwykle z podeszwy i przyszwy, okrywającej palce stopy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepki

1. zdrobnienie od: trep;
2. lekki but, składający się zwykle z podeszwy i przyszwy, okrywającej palce stopy

Trepki – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Brzozie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Treple

rodzaj okrągłego, marszczonego lub plisowanego kołnierza z cienkiej, białej tkaniny bądź koronki, usztywnionego krochmalem albo drucianym stelażem; kreza, kryza, krezka, fryza, fryzka, kruszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepowy

→ trep

Patrz:trep

#### Źródła:

SJP.pl

# Trepy

rodzaj prymitywnego obuwia wykonanego ze słomy, skóry; chodaki, łapcie, kapcie, krypcie

Trepy (od czes. trepka) – buty posiadające drewniane podeszwy i skórzane wierzchy, utrzymujące je na przedniej części stopy.

Dawniej były to tanie buty dla biedoty, której nie było stać na zakup obuwia ze skóry. Ich wyrobem na polskich wsiach trudnili się trepiarze, a niekiedy także bednarze i stolarze. Trepy były noszone głównie jesienią i zimą. Służyły jako obuwie robocze dla gospodarzy i jako obuwie na wszystkie okazje dla wiejskich wyrobników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Treron

rodzaj ptaków z rodziny gołębiowatych

Treron – rodzaj ptaków z podrodziny treronów (Raphinae) w obrębie rodziny gołębiowatych (Columbidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trerony

rodzaj ptaków z rodziny gołębiowatych

Trerony, owocożery (Raphinae) – podrodzina ptaków z rodziny gołębiowatych (Columbidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tresa

sztuczne lub prawdziwe włosy przypinane w celu uzupełnienia lub przyozdobienia fryzury; treska, dopinka

Szwajcaria:

- Tresa – gmina w kantonie Ticino, w okręgu Lugano
- Tresa – rzeka, dopływ Lago Maggiore

Osoby:

- Catherine Tresa – indyjska aktorka

Zobacz też:

- Ponte Tresa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Treść

1. to, o czym mówi, co przekazuje odbiorcy dzieło sztuki;
2. to, co stanowi istotę, sens czegoś; treści;
3. substancja wypełniająca przewód pokarmowy; zawartość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co jest zawarte (wyrażane) przez jakiś środek przekazu – mowę, pismo lub jakąkolwiek inną formę sztuki

(1.2) istota, sens zawartości książki; tematy zawarte w książce lub jakimś dokumencie

(1.3) med. zawartość przewodu pokarmowego; głównie w połączeniu „treść pokarmowa/żołądkowa”

(1.4) stpol. trzcina

- treść w estetyce – kategoria estetyczna przeciwstawiana formie, sens dzieła rozumiany np. jako jego wymowa lub jako ciąg zdarzeń przedstawiony w utworze.
- treść charakterystyczna nazwy to zespół cech charakterystycznych przysługujących wszystkim desygnatom danej nazwy i tylko im (por. konotacja) – treściom charakterystycznym nazw odpowiada treść właściwych pojęć; treść to także zespół cech przypisywanych dowolnemu wyrażeniu, nie tylko treść charakterystyczna nazw, ale też np. treść pełna lub treść językowa dowolnych wyrażeń. Niekiedy „treść” w sensie logicznym utożsamia się z „konotacją” lub ze „znaczeniem”.
- treść – w filozofii i psychologii przeciwstawiana ich aspektom formalnym zawartość procesów psychicznych, np. treść aktów poznawczych, treść świadomości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Treści

1. to, o czym mówi, co przekazuje odbiorcy dzieło sztuki;
2. to, co stanowi istotę, sens czegoś; treści;
3. substancja wypełniająca przewód pokarmowy; zawartość

#### Źródła:

SJP.pl

# Treściowy

mający związek z treścią (tematem czegoś), np. zakres treściowy przedmiotu, konkursu

przymiotnik

(1.1) dotyczący treści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Treściwie

przysłówek

(1.1) w sposób treściwy, w sposób zwarty

#### Źródła:

Wiktionary

# Treściwiej

stopień wyższy od przysłówka: treściwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Treściwość

1. zwięzłość, lakoniczność;
2. pożywność, sytność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest treściwe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Treściwszy

stopień wyższy od przymiotnika: treściwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Treściwy

przymiotnik

(1.1) pełen treści, bez zbędnych informacji

(1.2) wysławiający się zwięźle

(1.3) dostarczający niezbędnych składników odżywczych

#### Źródła:

Wiktionary

# Treser

mężczyzna zajmujący się tresurą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek tresujący zwierzęta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Treserka

→ treser

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta tresująca zwierzęta

(1.2) pot. zajęcie tresera

Patrz:treser

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Treska

sztuczne lub prawdziwe włosy przypinane w celu uzupełnienia lub przyozdobienia fryzury; tresa, dopinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. rodzaj peruki w postaci warkocza, loków lub koka, przypinanych dla uzupełnienia lub przyozdobienia fryzury

Treska (maced. Треска) – rzeka w zachodniej Macedonii Północnej, prawy dopływ Wardaru w zlewisku Morza Egejskiego. Długość – 138 km, powierzchnia zlewni – 1880 km², średni przepływ – 23,34 m³/s.

Treska płynie przez góry zachodniej Macedonii Północnej, z początku na południe, potem przełamuje się w kierunku zachodnim przez góry Poreče i płynie na północ. W dolnym biegu tworzy sztuczny zbiornik Matka i uchodzi do Wardaru tuż na północ od Skopje. Nad górną Treską leży Kiczewo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tresna

wieś w Polsce

Tresna (staropol. Trześnia) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie żywieckim, w gminie Czernichów, położona w dolinie rzeki Soły, w Beskidzie Małym. Powierzchnia sołectwa wynosi 734 ha, a liczba ludności 762, co daje gęstość zaludnienia równą 103,8 os./km².

Siedziba Urzędu Gminy Czernichów, ośrodek wypoczynkowy i rekreacyjny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Treśnieński

przymiotnik od: Tresna (wieś w województwie śląskim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tresologia

dział techniki śledczej zajmujący się badaniem śladów pozostawionych na podłożu przez stopy, koła itp.; traseologia, trasologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Tresor

trezor; 1. skrytka w gmachu banku, do której kasjerzy wkładają utarg dzienny; dawniej: skarbiec bankowy;
2. urządzenie do przechowywania substancji promieniotwórczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tresować

czasownik przechodni niedokonany (dk. wytresować)

(1.1) uczyć zwierzęta samodzielnego wykonywania konkretnych czynności

(1.2) pot. uczyć kogoś metodą rygoru, nakazów, zakazów, kar

#### Źródła:

Wiktionary

# Trestno

Trestno (niem. Treschen) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wrocławskim, w gminie Siechnice, nad rzeką Odrą.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tresura

1. uczenie zwierząt wykonywania poleceń;
2. uczenie kogoś przy użyciu surowych kar, stosowania zakazów i nakazów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczenie zwierząt wykonywania poleceń

(1.2) przen. uczenie kogoś przy użyciu surowych kar, stosowania zakazów i nakazów

Tresura, tresowanie (niem. Dressur z fr. dresser) – zespół działań mających na celu przyzwyczajenie, wdrożenie (nauczenie) zwierząt do wykonywania określonych czynności przez wielokrotne ich powtarzanie w jednakowych okolicznościach, wyrabianie lub wytwarzanie przez człowieka odruchów warunkowych u zwierząt, czasem prostych nawyków poprzez stosowanie systemu nagród i kar.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tresurowy

przymiotnik od: tresura

#### Źródła:

SJP.pl

# Tret

zabudowa centralnej części rynku; blok śródrynkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trętwian

trętwian czterorożny - jednoroczna roślina warzywna z rodziny pryszczyrnicowatych; czteroróg rozłożysty, szpinak nowozelandzki

Tetragonia, trętwian (Tetragonia L.) – rodzaj roślin z rodziny pryszczyrnicowatych (Aizoaceae). Obejmuje 51–57 gatunków. Najwięcej z nich występuje w południowej Afryce (ok. 40), gdzie rosną głównie na suchych siedliskach. Poza tym zasięg rodzaju obejmuje inne kontynenty i wyspy półkuli południowej oraz wschodnią Azję w strefie tropikalnej i umiarkowanej ciepłej. Liczne gatunki związane są z terenami piaszczystymi na brzegach mórz, ale są też i takie, które rosną na terenach skalistych. Niektóre gatunki, np. T. decumbens w południowej Afryce, odgrywają znaczącą rolę w tworzeniu wydm i stabilizacji wybrzeża wydmowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trętwianowate

o cechach trętwianowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trętwianowaty

o cechach trętwianowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trętwica

dawniej: brak czucia; drętwota

#### Źródła:

SJP.pl

# Tretynoina

kwas retinowy, środek złuszczający skórę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, metabolit retinolu (witaminy A), wykazujący działanie złuszczające, hamuje rogowacenie naskórka i przemianę tkanki prawidłowej w tkankę zmienioną chorobowo;

Tretynoina, kwas retinowy – organiczny związek chemiczny, metabolit retinolu (witaminy A). Wykazuje działanie złuszczające, hamuje rogowacenie naskórka oraz przemianę tkanki prawidłowej w tkankę zmienioną chorobowo. Zmniejsza wytwarzanie prostaglandyn E2, kolagenazy oraz łoju wskutek zahamowania wzrostu i czynności gruczołów łojowych. Pobudza prawidłową czynność mitotyczną skóry, zwiększa proliferację i rozluźnienie naskórka w obrębie czopów łojowych, doprowadzając w ten sposób do ich opróżnienia. Końcowym efektem jest powstanie nowego naskórka w miejscu zmian chorobowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tretzler

dawniej: podskarbi zakonu krzyżackiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Trevi

- Trevi – miejscowość w Umbrii
- Trevi – rione Rzymu
- Trevi nel Lazio – miejscowość w Lacjum
- TREVI – wewnętrzna grupa ds. bezpieczeństwa powstała w ramach Unii Europejskiej

#### Źródła:

Wikipedia

# Treviso

[czytaj: trewizo]
1. miasto i gmina we Włoszech;
2. miasto i gmina w Brazylii

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska;

(1.2) geogr. adm. włoska prowincja położona w regionie Wenecja Euganejska;

Treviso ([treˈvizo], pol. uproszczona: trewizo) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Treviso na Nizinie Weneckiej. Treviso stanowi ośrodek administracyjny tejże prowincji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trewal

gatunek australijskiej ryby morskiej z rodziny pompilowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trewir

miasto w Niemczech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, port nad Mozelą;

Trewir (niem. Trier; fr. Trèves; luks. Tréier; łac. Augusta Treverorum) – miasto na prawach powiatu w zachodnich Niemczech, w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, siedziba gminy związkowej Trier-Land, port nad Mozelą. Miasto uniwersyteckie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trewirczyk

mieszkaniec Trewiru

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Trewiru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trewirka

mieszkanka Trewiru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Trewiru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trewirski

przymiotnik od: Trewir (miasto w Niemczech)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trewirem, dotyczący Trewiru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trewizański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Treviso, dotyczący Treviso

#### Źródła:

Wiktionary

# Tręzla

uzda umożliwiająca jeźdźcowi kierowanie koniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. uzda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trezor

1. skrytka w gmachu banku, do której kasjerzy wkładają utarg dzienny; dawniej: skarbiec bankowy;
2. urządzenie do przechowywania substancji promieniotwórczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabezpieczona skrytka w gmachu banku, do której kasjerzy codziennie po zakończeniu pracy wkładają otrzymane od klientów pieniądze

(1.2) skarbiec, zwłaszcza bankowy

(1.3) stacjonarne urządzenie do przechowywania substancji promieniotwórczych

Trezor (wrzutnia) – zabezpieczona skrytka w banku umożliwiająca całodobowe deponowanie pieniędzy.

Pieniądze do trezora wrzucane są najczęściej w specjalnych kopertach, po czym trafiają do odpowiednio zabezpieczonego miejsca, zazwyczaj jakiegoś rodzaju szafy pancernej, do której dostęp mają wyłącznie uprawnieni pracownicy. Następnego dnia pieniądze są przeliczane. Ze względów bezpieczeństwa banki przeprowadzają odpowiednią weryfikację klientów zanim przyznają im dostęp do trezora. Trezor może mieć formę prostej wrzutni mechanicznej, ale może być także wyposażony w rozwiązania elektroniczne: klawiaturę, wyświetlacz, drukarkę fiskalną, głośnik, a także czujniki i kamery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tri

chlorowa pochodna etenu, związek organiczny używany jako rozpuszczalnik; trichloroeten, trichloroetylen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. handlowa nazwa trichloroetenu

Tri może oznaczać:

- Przedrostek liczebnikowy oznaczający "trzy-" lub "trój-", ewent. "mający trzy części, trójdzielny"; szczególnie w nazewnictwie chemicznym.
- Trichloroeten, CHCl=CCl2 – związek organiczny, chlorowcopochodna etenu (etylenu) (nazwa handlowa: "tri").
- Transporter Rozpoznania Inżynieryjnego (TRI) – polski opancerzony transporter rozpoznawczy

Zobacz też: Trii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tri-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części

#### Źródła:

Wiktionary

# Triabal

1. współczesny styl tańca łączącego różne motywy etniczne, głównie orientalne;
2. rodzaj wzoru graficznego, abstrakcyjnego lub stylizowanego na orientalny, zwykle w postaci tatuażu

#### Źródła:

SJP.pl

# Triada

1. grupa trzech elementów;
2. trzy główne akordy w każdej tonacji;
3. trójca bóstw;
4. dalekowschodnia mafia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbiór trzech elementów pozostających w relacji między sobą

(1.2) muz. grupa trzech akordów opartych na pierwszym, czwartym i piątym stopniu gamy;

Triada (chin. trad.: 三合會, chin. upr.: 三合会, pinyin: Sānhéhuì) – chińskie organizacje podziemne, które powstały w XVII wieku w celu obalenia mandżurskiej dynastii Qing. W XIX wieku rozpoczęły działalność przestępczą (początkowo głównie przemyt opium). Obecnie są synonimem chińskich organizacji przestępczych – tak jak mafia we Włoszech czy yakuza w Japonii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triadowy

→ triada; triadyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Triadyczny

→ triada; triadowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący triady

(1.2) składający się z trzech elementów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Triage

[czytaj: triaż] środowiskowo: segregacja pacjentów przez personel medyczny w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiająca niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym; triaż

Triaż, segregacja, sortowanie triage (fr. triage „segregowanie, sortowanie“) – procedura medyczna stosowana w medycynie ratunkowej, umożliwiająca służbom medycznym segregację rannych w wypadku masowym w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triak

element półprzewodnikowy o działaniu zaworowym, rodzaj tyrystora

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. element elektroniczny trójwyprowadzeniowy (dwie anody i bramka), przewodzący lub zatrzymujący prąd elektryczny w obu kierunkach, zależnie od napięcia na bramce;

Triak (symistor) – przyrząd półprzewodnikowy należący do rodziny tyrystorów. Ma pięciowarstwową strukturę n-p-n-p-n, pod względem funkcjonalnym jest odpowiednikiem dwóch tyrystorów połączonych antyrównolegle (przeciwsobnie i równolegle).

Triak ma trzy końcówki, 2 anody A1 i A2 (oznaczane też MT1 i MT2) oraz bramkę G. Triaki stosowane są w obwodach prądu przemiennego przewodzą prąd w obu kierunkach, triak włączany jest prądem bramki, wyłącza się gdy natężenie prądu jest równe zero. Używane są jako łączniki dwukierunkowe, przekaźniki oraz regulatory mocy. Triaki bardzo często są sterowane przez diaki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triakowy

→ triak

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z triakiem, dotyczący triaka

Patrz:triak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trial

[czytaj: trjal lub trajal]
1. jedna z konkurencji rowerowych lub motocyklowych, polegająca na bezbłędnym pokonaniu skomplikowanego toru w trudnym terenie z przeszkodami;
2. próbna wersja aplikacji udostępniana w celach reklamowych, działająca przez określony czas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. mot. obserwowany rajd terenowy, np. rowerowy, motocyklowy, samochodowy

- Trial rowerowy
- Trial motocyklowy
- Trial – rodzaj licencji
- Trial – film z 1955

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trialistyczny

→ trializm

Patrz:trializm

#### Źródła:

SJP.pl

# Trializm

- Trializm (Austro-Węgry)
- Trializm (Niemcy)

#### Źródła:

Wikipedia

# Trialowiec

sportowiec uprawiający trial

#### Źródła:

SJP.pl

# Trialowy

→ trial

Patrz:trial

#### Źródła:

SJP.pl

# Triangel

- triangel – instrument muzyczny
- triangel – jeden ze standardów hodowlanych gupika

#### Źródła:

Wikipedia

# Triangiel

instrument perkusyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trianglistka

→ trianglista

Patrz:trianglista

#### Źródła:

SJP.pl

# Triangulacja

1. w geodezji i astronomii: metoda wyznaczania w terenie współrzędnych punktów, wykorzystująca taką własność trójkąta, że znajomość jednego boku i dwóch kątów wystarczy do pomiaru całej figury;
2. w matematyce: podział figury geometrycznej na trójkąty lub czworościany w taki sposób, by wspólną częścią każdych dwóch trójkątów był co najwyżej bok, wierzchołek bądź zbiór pusty;
3. w socjologii: metoda stosowana w badaniach społecznych, mająca na celu zapewnić wyższą jakość prowadzonych badań i ograniczenie błędu, polegająca na zebraniu danych za pomocą dwóch lub większej liczby metod, a następnie porównaniu i połączeniu wyników;
4. w grafice komputerowej: technika polegająca na rozbiciu złożonych obiektów (każdej figury geometrycznej prócz koła) na trójkąty

- triangulacja (geodezja)
- triangulacja (grafika komputerowa)
- triangulacja (psychologia)
- triangulacja (matematyka)
- triangulacja (socjologia)
- triangulacja (sensoryka)
- Triangulacja Delone

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triangulacyjny

dotyczący triangulacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Trianguł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. zob. trójkąt.

(1.2) kośc. przyrząd liturgiczny pełniący funkcję piętnastoramiennego świecznika, używany podczas Triduum Paschalnego w rycie rzymskim;

(1.3) kośc. przyrząd liturgiczny w formie trzech świec umieszczanych na długiej tyczce, który był używany podczas Wigilii Paschalnej w rycie rzymskim do zapalania paschału;

- trianguł – trójkątny świecznik liturgiczny z piętnastoma świecami, używany w czasie Ciemnych Jutrzni
- trianguł – rodzaj świecznika liturgicznego, tyczka z trzema świecami, używana w czasie wigilii paschalnej
- trianguł – inna nazwa trójkąta
- trianguł – inna nazwa wieży triangulacyjnej

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Triarii

w wojsku rzymskim: ciężkozbrojna piechota w trzecim rzędzie szyku bitewnego

Triarii (łac. dosł. „trzeciorzędowi”, lp triarius) – w rzymskim legionie republikańskim legioniści walczący w trzeciej linii manipułów.

Najstarsi (od ok. 30 do 46 lat) i najbardziej doświadczeni weterani stanowili linię rezerw, którą wprowadzano do walki na ogół w krytycznych momentach (stąd powiedzenie res ad triarios venit – „sprawa doszła do triariów”, „sprawa doszła do trzeciego szeregu”, będące synonimem trudnej sytuacji). Ich główne uzbrojenie różniło się od hastati i principes wyposażeniem w długą na ok. 3 m włócznię (hasta) zamiast dwóch oszczepów (pila), co zbliżało ich metody walki do greckich hoplitów. Oprócz niej wyposażeni byli w gladius (krótki miecz obosieczny) oraz tarczę, elementy charakterystyczne dla wszystkich typów legionistów. Na ich uzbrojenie ochronne składała się głównie kolczuga (lorica hamata), hełm typu Montefortino lub apulo-koryncki, i (z czasem coraz rzadziej używane) nagolenniki. W składzie legionu republikańskiego triarii zanikli pod koniec II wieku p.n.e., gdy uzbrojenie legionistów zostało ujednolicone.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triariusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. doświadczony żołnierz służący w rzymskim legionie republikańskim, walczący w trzeciej i ostatniej linii manipułów;

#### Źródła:

Wiktionary

# Trias

pierwszy okres ery mezozoicznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. jeden z okresów geologicznych;

Trias – najstarszy okres ery mezozoicznej. Trwał od 251,9 do 201,3 milionów lat temu. Dzieli się na późny, środkowy i wczesny.

Po wielkim wymieraniu permskim, we wczesnym triasie nastąpiła szybka radiacja ewolucyjna fauny i flory. Okres ten zakończyło mniejsze wymieranie triasowe, wciąż jednak zaliczane do pięciu największych masowych wymierań w fanerozoiku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triasowy

przymiotnik

(1.1) geol. dotyczący triasu, występujący, powstały w triasie

#### Źródła:

Wiktionary

# Triathlon

[czytaj: triatlon] dyscyplina sportowa łącząca pływanie, kolarstwo i bieganie; triatlon

Triathlon (ang. triathlon), triatlon (gr. trójbój) – wszechstronna dyscyplina sportowa będąca kombinacją pływania, kolarstwa i biegania. Zawodnik kolejno płynie, jedzie na rowerze i biegnie, a czas końcowy obejmuje również zmianę stroju i sprzętu sportowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triathlonistka

→ triathlonista

Patrz:triathlonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Triathlonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z triathlonem, dotyczący triathlonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Triatlon

dyscyplina sportowa łącząca pływanie, kolarstwo i bieganie; triathlon

Triathlon (ang. triathlon), triatlon (gr. trójbój) – wszechstronna dyscyplina sportowa będąca kombinacją pływania, kolarstwa i biegania. Zawodnik kolejno płynie, jedzie na rowerze i biegnie, a czas końcowy obejmuje również zmianę stroju i sprzętu sportowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triatlonistka

→ triatlonista

Patrz:triatlonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Triatlonowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) sport. związany z triatlonem, dotyczący triatlonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Triaż

środowiskowo: segregacja pacjentów przez personel medyczny w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiająca niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym; triage

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. procedura oceny zdrowia i selekcji ofiar masowego wypadku;

Triaż, segregacja, sortowanie triage (fr. triage „segregowanie, sortowanie“) – procedura medyczna stosowana w medycynie ratunkowej, umożliwiająca służbom medycznym segregację rannych w wypadku masowym w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triazotan

związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera trzy jony azotanowe, np. triazotan glicerolu; trójazotan

#### Źródła:

SJP.pl

# Triażować

środowiskowo: segregować pacjentów w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiając niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym

#### Źródła:

SJP.pl

# Triażowy

→ triaż, np. system triażowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Triażysta

środowiskowo: pracownik medyczny dzielący pacjentów w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiający niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym

#### Źródła:

SJP.pl

# Triażystka

środowiskowo: pracownica medyczna dzielący pacjentów w zależności od stopnia obrażeń oraz rokowania, umożliwiająca niesienie pomocy w pierwszej kolejności najbardziej poszkodowanym

#### Źródła:

SJP.pl

# Tribadyzm

aktywność seksualna pomiędzy dwiema kobietami, polegająca na ocieraniu się sromami; trybadyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. zob. trybadyzm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tribal

[czytaj: trajbal lub tribal]
1. styl tańca współczesnego wzorowany na flamenco, tańcu brzucha oraz tańcach północnoafrykańskich i indyjskich;
2. wzór tatuażu nawiązujący do sztuki plemiennej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) styl tańca współczesnego wzorowanego na etnicznych tańcach północnoafrykańskich i indyjskich, tańcu brzucha oraz flamenco;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) abstrakcyjny lub symboliczny wzór tatuażu stylizowany na etniczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tribar

rzeczownik

(1.1) jeden z rodzajów bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Tribolog

specjalista badający zjawiska tarcia i zużywania się powierzchni ruchomych elementów maszyn, np. łożysk, hamulców; trybolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Tribologia

nauka zajmująca się zjawiskami zachodzącymi między powierzchniami trącymi elementów maszyn i urządzeń; trybologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mech. nauka badająca tarcie między ciałami stałymi;

Tribologia, trybologia – nauka o procesach zachodzących w ruchomym styku ciał stałych. Zajmuje się opisem zjawisk tarcia, zużywania oraz smarowania. Tribologia jest ważna przy konstruowaniu i eksploatacji ruchowych węzłów maszyn (np.: łożyska, sprzęgła, hamulce itp.). Stosowanie tej wiedzy pozwala osiągnąć polepszenie sprawności, niezawodności i trwałości różnych urządzeń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tribulum

w starożytności: urzędzie do młocki

#### Źródła:

SJP.pl

# Tribus

jednostka podziału starożytnego państwa rzymskiego

Tribus – jednostka administracyjno-terytorialna, odgrywająca bardzo ważną rolę w antycznym, republikańskim Rzymie. Według tribus wymierzano podatki (tributum), określano cenzus i dokonywano zaciągu do wojska.

Pierwotnie istniały trzy tribus o rodowodzie plemiennym: Ramnes, Tities i Luceres (identyfikowane tradycyjnie – to znaczy na podstawie tekstu Liwiusza – jako odpowiednio Latynowie, Sabinowie i Etruskowie, ale identyfikacja ta nastręcza trudności i przyjmowana jest w zasadzie tylko z braku czegokolwiek lepszego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triceps

mięsień trójgłowy ramienia

Mięsień trójgłowy ramienia (łac. musculus triceps brachii) – w anatomii człowieka jedyny mięsień tylnej grupy mięśni ramienia, zajmujący całą jego powierzchnię tylną. Rozpięty jest między łopatką i kością ramienną a kością łokciową. Składa się z trzech głów – głowy przyśrodkowej (caput mediale), która przylega do kości ramiennej tworząc warstwę głęboką oraz głowy długiej (caput longum) i bocznej (caput laterale) leżącej na przyśrodkowej. Przyczep bliższy głowy długiej leży na guzku podpanewkowym łopatki. Przyczep bliższy głowy przyśrodkowej znajduje się na tylnej powierzchni kości ramiennej poniżej bruzdy nerwu promieniowego sięgając i częściowo wchodząc w torebkę stawu łokciowego, tworząc płaskie ścięgno. Przyczep bliższy głowy bocznej znajduje się na tylnej powierzchni kości ramiennej powyżej bruzdy nerwu promieniowego oraz na przegrodzie międzymięśniowej bocznej. Wszystkie trzy głowy kończą się wspólnym ścięgnem na tylnej powierzchni wyrostka łokciowego kości łokciowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tricepsowy

→ triceps

Patrz:triceps

#### Źródła:

SJP.pl

# Triceratops

rodzaj roślinożernego dinozaura z epoki kredy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. nazwa systematyczna|Triceratops|ref=tak., rodzaj roślinożernego dinozaura żyjącego w epoce późnej kredy na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej;

(1.2) zool. zwierzę z rodzaju triceratops (1.1)

Triceratops – rodzaj roślinożernego dinozaura rogatego z rodziny ceratopsów, żyjącego w mastrychcie (późnej kredziekreda), od 68 do 65,5 milionów lat temu, na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej. Należy do ostatnich nieptasich dinozaurów, które pojawiły się przed wymieraniem kredowym. Nazwa rodzajowa pochodzi z greki i oznacza twarz o trzech rogach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trichlorek

związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera trzy atomy chloru, np. trichlorek azotu; trójchlorek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trichloroeten

chlorowa pochodna etenu, związek organiczny używany jako rozpuszczalnik; tri, trichloroetylen

Trichloroeten, trichloroetylen – organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna etenu (etylenu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trichloroetylen

chlorowa pochodna etenu, związek organiczny używany jako rozpuszczalnik; trichloroeten, tri

Trichloroeten, trichloroetylen – organiczny związek chemiczny, chlorowa pochodna etenu (etylenu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trichlorometan

organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, chlorowa pochodna metanu, stosowany najczęściej jako rozpuszczalnik organiczny; substancja drażniąca, działająca szkodliwie przez drogi oddechowe i po połknięciu; w przypadku długotrwałego narażenia lub wysokiego stężenia stwarzająca poważne zagrożenia dla zdrowia; chloroform

Chloroform (łac. chloroformium) – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, chlorowa pochodna metanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trichobotrium

podłużny włosek czuciowy u pajęczaków, wijów i niektórych owadów, służący do rejestrowania ruchów powietrza

Trichobotria (trichobothria) – unerwione włosy obecne u stawonogów, m.in. pająków, mechanoreceptory znajdujące się na odnóżach, na których zwykle sterczą prostopadle; są poruszane przez powietrze bądź fale dźwiękowe, przekazują one bodźce kierunkowe do centralnego układu nerwowego.

Łączna liczba trichobotriów u pająków może wahać się od kilkudziesięciu (np. u Larinioides cornutus) do około 950 (u Cupiennius salei).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trichofagia

kompulsywny nawyk zjadania włosów

Trichofagia – kompulsywny nawyk zjadania włosów. Zazwyczaj przeżuwane są wciąż jeszcze rosnące długie włosy, nie wyrwane, po czym są odgryzane i połykane. Włosy, zjadane w nadmiarze, gromadzą się w przewodzie pokarmowym, z czasem mogąc wywoływać objawy niestrawności i bóle. By pozbyć się skołtunionych, zbitych w kulę włosów (bezoar), podaje się środki przeczyszczające, ale czasami wymagana jest interwencja chirurgiczna.

Trichofagia towarzyszy czasem trichotillomanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trichopterologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o chruścikach;

Trichopterologia – dział entomologii, zajmujący się badaniem owadów z rzędu Trichoptera (chruściki). Obecnie na świecie jest ok. 300-400 aktywnych trichopterologów. Co trzy lata organizowane są międzynarodowe zjazdy w różnych częściach świata. Szósty zjazd zorganizowany został w Polsce w roku 1989. W roku 2006 odbył się 12. zjazd w Meksyku (18-22 czerwca 2006). Trichopterolodzy wyniki swoich badań publikują w materiałach pokonferencyjnych (Proceedings of the International Symposium on Trichoptera), specjalistycznych trichopterologicznych czasopismach: Braueria, Trichopteron, Nectopsyche oraz pismach entomologicznych, hydrobiologicznych, biologicznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trichotillomania

zaburzenie psychiczne objawiające się wyrywaniem sobie włosów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. zaburzenie polegające na niemożności powstrzymania się od wyrywania włosów;

Trichotillomania, niepohamowane wyrywanie włosów – zaburzenie psychiczne objawiające się patologicznym, niekiedy niekontrolowanym, wyrywaniem sobie włosów przez chorego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trichroizm

zjawisko pleochroizmu zachodzące w kryształach dwuosiowych, w którym występują trzy barwy pleochroiczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Trichter

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. lejek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trick

[czytaj: trik] trik;
1. sztuczka, zabieg iluzjonistyczny stosowany często w filmie itp.;
2. podstęp, wybieg, fortel

- trik, trick – sportowa ewolucja akrobatyczna
- Trick (Podryw) – amerykański film w reżyserii Jima Fall z 1999
- Trick – polska komedia sensacyjna w reżyserii Jana Hryniaka z 2010

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trickowy

wynikający z tricku, polegający na tricku (np. efekt trickowy, zdjęcia trickowe); trikowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trickster

[czytaj: trikster] w religioznawstwie: bóg lub półbóg przeciwstawiający się ustalonym normom poprzez żarty, oszukiwanie, kradnięcie itp.

Trickster (pol. szachraj, przechera) – w religioznawstwie nazwa archetypu boga-żartownisia, przechery, czasem również półboga lub śmiertelnika, który przeciwstawia się ustalonym normom, działa wbrew ustalonemu porządkowi. Słowem tym określa się również przez analogię typ postaci literackiej lub nawet, w świecie realnym, typ osoby, która pełni podobną rolę w danym środowisku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triclinium

[czytaj: triklinium] część dawnego ogrodu rzymskiego; triklinium

Triclinium (triklinium) – jedno z ważniejszych pomieszczeń w rzymskim domu lub willi. Przeznaczone było na salę biesiadną, w której sofy (gr. kline, łac. lectus) ustawiano z trzech stron stołu. Zależnie od strony stołu sofy te nazywano lectus imus, lectus medius i lectus summus, co wiązało się z hierarchią biesiadników. W zamożnych domach były zazwyczaj dwa triclinia: letnie i zimowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tricolor

[czytaj: trikolor] zestawienie trzech barw

Tricolor – trójkolorowe umaszczenie występujące u psów i kotów.

U psów tricolor to określenie dla umaszczenia o barwie czarnej podpalanej z białymi znaczeniami. Rasy psów, u których umaszczenie tricolor jest typowe, to między innymi rasy górskich, szwajcarskich psów pasterskich takie jak: appenzeller, berneński pies pasterski, entlebucher, duży szwajcarski pies pasterski. Tricolor występuje także jako jedno z możliwych umaszczeń na przykład u takich ras jak: Welsh Corgi Cardigan czy Cavalier king charles spaniel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tricorne

[czytaj: trikorn] dawny męski kapelusz filcowy o niewielkiej główce

#### Źródła:

SJP.pl

# Tricykl

rower o dwóch dużych kołach tylnych i małym przednim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. rower z trzema kołami wynaleziony w 2. połowie XIX w.;

Tricykl / Trycykl – rodzaj dawnego roweru trójkołowego o dwóch dużych kołach tylnych i małym przednim kole. Jest to jeden z welocypedów. Wynaleziono go w II połowie XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triduum

okres trzech dni

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) trzy dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Triebnik

prawosławna księga liturgiczna z formułami błogosławieństw i udzielania sakramentów oraz modlitwami

#### Źródła:

SJP.pl

# Triecja

w biologii: zjawisko występowania niektórych gatunków roślin w trzech formach, z kwiatami męskimi, żeńskimi i obupłciowymi; trójpienność

#### Źródła:

SJP.pl

# Triennale

[czytaj: trjennale] międzynarodowa wystawa sztuki współczesnej odbywająca się co trzy lata

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) szt. impreza artystyczna odbywająca się co trzy lata lub trwająca trzy lata

Triennale – impreza artystyczna odbywająca się co trzy lata lub trwająca trzy lata. Termin został zapożyczony z języka włoskiego (dosłownie oznacza „trzyletni”).

Na triennale wystawiane mogą być dzieła z wybranej dyscypliny sztuki: np. triennale plakatu, triennale architektury, triennale tańca towarzyskiego lub kilku dyscyplin – triennale sztuki. Przy okazji triennale organizowane są często inne wydarzenia artystyczne, które z czasem bywają włączone do programu imprezy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triennium

okres trzyletni; trzylecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trier

maszyna do sortowania ziarna wg długości i grubości; tryjer

Niemcy

- Trier (pol. Trewir) – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat

Osoby:

- Eucharius von Trier – biskup
- Joachim Trier – norweski reżyser
- Karl Bessart von Trier – wielki mistrz zakonu krzyżackiego
- Lars von Trier – duński reżyser

Inne:

- Trier – księstwo (Kurtrier)

Zobacz też:

- New Trier
- Trier-Land
- Trier-Saarburg

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triera

starogrecki okręt wojenny z trzema rzędami wioseł wzdłuż burt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. staroż. grecka galera o trzech rzędach wioseł, później wzbogacona o żagiel;

Triera (gr. Τριήρεις triēreis) – trójrzędowiec, starogrecka galera z trzema rzędami wioseł, początkowo wiosłowa, a następnie żaglowo-wiosłowa, zwana triremą (łac. trireme) przez Rzymian, także przez część historyków współczesnych. Przyjmuje się, że triery zaczęły powstawać w połowie VII wieku p.n.e. Można wskazać chronologicznie i konstrukcyjnie, że grecka triera była poprzedniczką okrętów rzymskich. Była bardzo zwrotna. Triery mogły mieć 38–41 m długości i 3–5 m szerokości, zanurzenie do 1,9 m, wyporność 70-90 ton, prędkość: do 9 węzłów przy pomocy wioseł; 12 węzłów z pomocą żagli; 6 węzłów – prędkość podróżna, z podziałem załogi na dwie wachty. Dziób chroniony był przez ciężki, zazwyczaj okuty brązem taran, stanowiący główną broń triery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trierarcha

w starożytnej Grecji: dowódca okrętu trójrzędowego (triery)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trierarchia

w starożytnej Grecji: stanowisko dowódcy okrętu trójrzędowego (triery)

#### Źródła:

SJP.pl

# Triest

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim, stolica regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska;

Triest (wł. Trieste, słoweń. i chorw. Trst, niem. Triest) – portowe miasto w północno-wschodnich Włoszech, nad Morzem Adriatyckim. Jest stolicą regionu autonomicznego Friuli-Wenecja Julijska. Według danych na 2007 rok gminę zamieszkiwało 208 614 osób, 2469,1 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triesteńczyk

mieszkaniec Triestu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Triestu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Triestenka

mieszkanka Triestu (miasta we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Triestu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Triesteński

przymiotnik od: Triest

przymiotnik

(1.1) związany z Triestem, wywodzący się z Triestu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dialekt używany w Trieście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trifenylometan

węglowodór aromatyczny, bezbarwne ciało stałe; trytan, trójfenylometan

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trifluorek

związek nieorganiczny z trzema atomami fluoru w cząsteczce, np. trifluorek chloru (bojowy środek duszący), trifluorek boru

#### Źródła:

SJP.pl

# Trifolium

1. w botanice: koniczyna;
2. krzywa matematyczna

- trifolium – krzywa matematyczna
- koniczyna (Trifolium) – rodzaj roślin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triforium

w budynkach romańskich i gotyckich: trójdzielne arkadowe okno lub przezrocze; tryforium

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triforyjny

przymiotnik od: trifora

#### Źródła:

SJP.pl

# Trifosforan

sól lub ester kwasu trifosforowego; trójfosforan

#### Źródła:

SJP.pl

# Trigger

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. procedura, która jest wykonywana automatycznie jako reakcja na pewne zdarzenie w tabeli bazy danych

(1.2) psych. sytuacja uruchamiająca silną, niekontrolowaną reakcję emocjonalną

Wyzwalacz (ang. trigger) – procedura wykonywana automatycznie jako reakcja na pewne zdarzenia w tabeli bazy danych. Wyzwalacze mogą ograniczać dostęp do pewnych danych, rejestrować zmiany danych lub nadzorować modyfikacje danych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Triggerować

[czytaj: trigerować] środowiskowo: wywoływać złość, oburzenie; bulwersować

#### Źródła:

SJP.pl

# Trigliceryd

organiczny związek chemiczny, ester glicerolu i trzech kwasów tłuszczowych; trójgliceryd

Triacyloglicerole (triacyloglicerydy, triglicerydy, trójglicerydy, TG) – organiczne związki chemiczne należące do lipidów (tłuszczów prostych). Są to estry gliceryny (glicerolu) i trzech kwasów tłuszczowych. Wraz z wolnymi kwasami tłuszczowymi są jednym z głównych materiałów energetycznych zużywanych na bieżące potrzeby organizmu lub są też magazynowane jako materiał zapasowy w postaci tkanki tłuszczowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triglicerydowy

→ trigliceryd; trójglicerydowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trigonella

Kozieradka (Trigonella L.) – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych. Obejmuje ponad 100 gatunków występujących na wszystkich kontynentach Starego Świata sięgając po wyspy Oceanii. W Polsce jako przejściowo dziczejące (efemerofity) spotykane są dwa gatunki: kozieradka błękitna (T. caerulea) i pospolita (T. foenum-graecum).

#### Źródła:

Wikipedia

# Trijodometan

organiczny związek chemiczny, pochodna metanu zawierająca trzy atomy jodu w cząsteczce; jodoform

Jodoform (łac. iodoformium), CHI
3 – organiczny związek chemiczny z grupy halogenków alkilu, jodowa pochodna metanu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trijodotyronina

hormon tarczycy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, jeden z hormonów tarczycy;

Trijodotyronina (T3) – organiczny związek chemiczny, trijodowa pochodna tyroniny. Hormon tarczycy wytwarzany przez komórki pęcherzyków tego gruczołu, magazynowany w postaci tyreoglobuliny i wydzielany do krwiobiegu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trik

inaczej: trick -
1. sztuczka, zabieg iluzjonistyczny stosowany często w filmie itp.
2. podstęp, wybieg, fortel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sztuczka zastosowana w celu osiągnięcia jakiegoś szczególnego efektu

- trik – sposób, aby uzyskać efekt iluzjonistyczny
- trik – sztuczka wykonywana na deskorolce, snowboardzie, rolkach lub rowerze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trikke

[czytaj: trajk] trójkołowy pojazd do jazdy na dwóch nogach

Trikke (wym. trajk) – trójkołowy pojazd poruszany siłą ludzkich mięśni. Jazda za pomocą trikke'a polega na poruszaniu się slalomem po drodze i przypomina poruszanie się przy jeździe na nartach.Po płaskiej nawierzchni za pomocą trikke'a można poruszać się z szybkością do 30 km/h.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triklinium

część dawnego ogrodu rzymskiego; triclinium

#### Źródła:

SJP.pl

# Trikolor

zwierzę (np. pies) o trójkolorowej maści; tricolor

#### Źródła:

SJP.pl

# Trikonasana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jedna z asan; stanie w rozkroku z tułowiem przechylonym na jedną stronę i ramionami ułożonymi w linii prostej, prostopadle do podłogi

#### Źródła:

Wiktionary

# Trikowy

wynikający z triku, polegający na triku (np. efekt trikowy, zdjęcia trikowe); trickowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trilateracja

w geodezji: metoda wyznaczania współrzędnych punktów w terenie poprzez podział obszaru na trójkąty i pomiar długości wszystkich ich boków

#### Źródła:

SJP.pl

# Trilateralny

taki, w którym biorą udział przedstawiciele trzech podmiotów (państw, partii, ugrupowań); trójstronny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trilon

nitrylotrójoctan trójsodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trimaran

jednostka pływająca (statek, jacht) posiadający 3 kadłuby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. mar. łódź żaglowa lub statek o trzech równoległych, połączonych ze sobą kadłubach;

Trimaran, trzykadłubowiec – statek wodny posiadający trzy połączone sztywno kadłuby (jeden centralny i dwa boczne) umieszczone równolegle względem siebie. Trimarany mogą być zarówno jednostkami silnikowymi, jak i napędzanymi żaglami. Mogą należeć do grupy jachtów mieczowych, balastowych, jak i balastowo-mieczowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trimer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. oligomer zbudowany z trzech merów;

- trimery – jedne z najprostszych oligomerów
- Trimer – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania, w departamencie Ille-et-Vilaine

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trimetyloamina

amina trzeciorzędowa, związek chemiczny używany do produkcji choliny; trójmetyloamina

Trimetyloamina, N(CH3)3 – organiczny związek chemiczny z grupy amin. Najprostsza amina trzeciorzędowa o właściwościach silnie higroskopijnych i zapachu zbliżonym do amoniaku w wyższych stężeniach. Dobrze rozpuszczalna w wodzie, jest stosunkowo silną zasadą (pKa 9,87), zgodnie z reakcją:

  (CH3)3N + H2O ⇌ (CH3)3NH+ + OH−

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trimix

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) mieszanina tlenu, helu i azotu używana do nurkowania

Trimix – mieszanina tlenu, azotu i helu używana do oddychania w czasie nurkowania, stanowiąca alternatywę dla powietrza.

Proporcje gazów dobierane są do konkretnego nurkowania. Mieszaninę tę, podobnie jak heliox, hydrox, neox i triox, stosuje się w nurkowaniach głębokich. Dzięki zastąpieniu części azotu helem zmniejsza się ryzyko wystąpienia narkozy azotowej, lecz zwiększa ryzyko choroby dekompresyjnej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trimurti

w hinduizmie trójca najważniejszych bogów: Brahma, Wisznu i Śiwa

Trimurti (dewanagari त्रिमूर्ति, także: Trójca hinduistyczna) – w hinduizmie wyobrażenie trzech aspektów boga w formach Brahmy, Wisznu i Śiwy. Każda z postaci ma określoną rolę do spełnienia w cyklu życia wszechświata: Brahma go stwarza, Wisznu utrzymuje, a Śiwa unicestwia.

Trimurti w formie bóstwa przedstawiane jest jako postać ludzka z trzema twarzami. Według wyznawców Trimurti trzy aspekty bóstwa są różnymi objawieniami jednego Boga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trinia

roślina z rodziny baldaszkowatych (selerowatych), rosnąca na stokach i stepach południowo-wschodniej Europy i części Azji; trynia

- Trinia – miejscowość w Republice Cypryjskiej
- Trinia – rodzaj roślin z rodziny selerowatych
- trinia – rodzaj trylobita

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trinitrofenol

związek organiczny w postaci żółtych kryształów, otrzymywany przez działanie mieszaniny stężonego kwasu siarkowego i azotowego na fenol, używany do wyrobu materiałów wybuchowych; trójnitrofenol, kwas pikrynowy

Kwas pikrynowy (gr. pikros – gorzki, ze względu na gorzkawy smak; 2,4,6-trinitrofenol) – organiczny związek chemiczny z grupy związków nitrowych i fenoli, hydroksylowa pochodna 1,3,5-trinitrobenzenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trinitrotoluen

silny materiał wybuchowy; TNT, trójnitrotoluen

Trotyl, 2,4,6-trinitrotoluen, TNT – organiczny związek chemiczny z grupy nitrozwiązków, stosowany jako kruszący materiał wybuchowy.

Trotyl topi się w temp. 80,2 °C, spala się wydzielając kopcący, czarny, toksyczny dym. Ulega wybuchowemu rozkładowi powyżej 240 °C. Praktycznie nierozpuszczalny w wodzie (stężenie maks. wynosi ok. 0,01%). Rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trintignant

Jean-Louis Trintignant (ur. 1930), francuski aktor filmowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trio

tercet;
1. zespół złożony z trzech osób lub rzeczy;
2. kompozycja na trzy różne instrumenty

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. trzyosobowy zespół muzyczny: wokalny lub instrumentalny

(1.2) przen. każda współpracująca, trzyosobowa grupa ludzi

Trio – wieloznaczny termin muzyczny:

1. utwór na trzy instrumenty;
2. zespół instrumentalny trzech osób, np. trio fortepianowe lub smyczkowe;
3. środkowy odcinek menueta lub scherza, ewentualnie innego tańca, kontrastujący charakterem i (często) obsadą; zwłaszcza w muzyce XVIII i XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trioda

lampa elektronowa trójelektrodowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elektron. lampa elektronowa posiadająca trzy elektrody;

Trioda – najprostsza i najstarsza lampa wzmacniająca sygnały elektryczne. Ma trzy elektrody – anodę, katodę i siatkę. Trioda umożliwia sterowanie przepływem elektronów z katody do anody przez zmianę napięcia na siatce. Znalazła zastosowanie w licznych układach elektronicznych: wzmacniaczach, generatorach i innych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triodowy

→ trioda

Patrz:trioda

#### Źródła:

SJP.pl

# Triola

figura rytmiczna powstała z podziału dwudzielnej wartości rytmicznej na trzy równe części; triolka

Triola – figura rytmiczna złożona z trzech wartości; występuje w podziale dwudzielnej wartości rytmicznej, dzieląc ją na trzy równe części. Jest to tzw. nieregularny podział wartości rytmicznych.

W nutach są różne sposoby zapisywania trioli, aczkolwiek najczęściej triola oznaczana jest cyfrą 3 umieszczaną nad lub pod grupą. W zależności od wartości rytmicznych, jakie wchodzą w skład trójki, występuje triola ćwierćnutowa, ósemkowa, szesnastkowa, itd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triolet

strofa ośmiowierszowa, w której pierwszy wers powtarza się jako czwarty i siódmy, a drugi - jako ósmy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. forma stroficzna wiersza, składająca się z ośmiu wersów i dwóch rymów;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trioletowy

→ triolet

Patrz:triolet

#### Źródła:

SJP.pl

# Triolizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. związek miłosny trzech osób

Triolizm, potocznie nazywany „trójkątem” lub „trójkącikiem” – zachowanie seksualne, polegające na jednoczesnym współżyciu ze sobą trzech osób.

Triolizm heteroseksualny i biseksualny może polegać zarówno na współżyciu dwóch kobiet z jednym mężczyzną, jak i dwóch mężczyzn z jedną kobietą. Triolizmem będzie również homoseksualny kontakt trzech mężczyzn lub trzech kobiet.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Triolka

figura rytmiczna powstała z podziału dwudzielnej wartości rytmicznej na trzy równe części; triola

#### Źródła:

SJP.pl

# Trionfale

określenie wykonawcze: triumfalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Triowy

odnoszący się do tria, np. układ triowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trioza

cukier prosty zawierający w cząsteczce trzy atomy węgla

Triozy, cukry trójwęglowe – grupa organicznych związków chemicznych o wzorze sumarycznym C
3H
6O
3, powszechnie występujących w przyrodzie cukrów prostych zawierających trzy atomy węgla w cząsteczkach. Stanowią substancję wyjściową do produkcji glicerolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trip

1. stan odurzenia po narkotykach;
2. film psychodeliczny popularny w amerykańskim kinie lat sześćdziesiątych

Trip – debiutancki album studyjny polskiej piosenkarki Patricii Kazadi, wydany 14 maja 2013 przez wytwórnię EMI Music Poland. Album składa się z dwunastu kompozycji, z których większość napisała sama wykonawczyni. Płyta jest podzielona na część angielskojęzyczną, z tekstami Patricii Kazadi i polskojęzyczną, do której teksty napisali m.in. Andrzej Piaseczny i Karolina Kozak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trip-Hop

gatunek muzyczny powstały w latach 90. XX wieku w Anglii, na brzmienie którego składa się głównie dub i rap; trip hop, Bristol sound

#### Źródła:

SJP.pl

# Trip-Hopowiec

triphopowiec;
1. osoba tworząca muzykę triphopową;
2. osoba słuchająca muzyki triphopowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trip-Hopowy

→ trip-hop; triphopowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Tripeptyd

białko zbudowane z trzech aminokwasów

#### Źródła:

SJP.pl

# Triphopowiec

trip-hopowiec;
1. osoba tworząca muzykę triphopową;
2. osoba słuchająca muzyki triphopowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Triphopowy

→ trip hop; trip-hopowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Triplan

samolot posiadający trzy płaty nośne; trójpłatowiec, trójpłat

#### Źródła:

SJP.pl

# Triple-Double

[czytaj: tripl dabl] z angielskiego, w koszykówce: uzyskanie przez zawodnika dwucyfrowej liczby trzech wskaźników skuteczności gry; triple double

#### Źródła:

SJP.pl

# Triplebar

[czytaj: triplbar] przeszkoda złożona z trzech stacjonat, gdzie każda kolejna jest wyższa o tę samą wysokość

#### Źródła:

SJP.pl

# Triplet

tryplet;
1. trzywersowe przysłowie lub zagadka;
2. trzy kolejne nukleotydy w łańcuchu DNA; kodon;
3. w myślistwie: trzy celne strzały, kładące trzy zwierzęta;
4. fotograficzny obiektyw anastygmatyczny złożony z trzech członków

Kodon – sekwencja trzech nukleotydów (triplet) występująca w mRNA, stanowiąca jednostkę kodującą określony aminokwas podczas syntezy białka. Istnieją 64 kodony, z czego 61 to kodony określające 20 podstawowych aminokwasów białkowych, zaś 3 pozostałe odpowiadają za zakończenie translacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triplex

hartowane szkło warstwowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Triploid

organizm roślinny lub zwierzęcy mający w jądrach komórek somatycznych trzy zespoły chromosomów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triploidalność

posiadanie przez organizm dodatkowego zestawu chromosomów; triploidia

#### Źródła:

SJP.pl

# Triploidalny

→ triploid

Patrz:triploid

#### Źródła:

SJP.pl

# Triploidia

posiadanie przez organizm dodatkowego zestawu chromosomów; triploidalność

Triploidia (ang. triploidy, triploidy syndrome) – u człowieka, poliploidia polegająca na obecności w komórce dodatkowego zestawu chromosomów (zapis kariotypu `69,XXY`, `69,XXX` albo `69,XYY`). Triploidia może dotyczyć wszystkich komórek organizmu albo tylko w części (mozaicyzm).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tripod

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wędk. zob. trójnóg.

(1.2) fot. astr. zob. trójnóg, statyw.

(1.3) rodzaj bloków betonowych służących do budowy falochronów narzutowych i w ochronie brzegu morskiego

Alice in Chains – trzeci album studyjny amerykańskiego zespołu muzycznego Alice in Chains, wydany 7 listopada 1995 nakładem wytwórni Columbia. Procesem produkcji zajął się Toby Wright. Sesja nagraniowa trwała od kwietnia do sierpnia 1995 w Bad Animals Studio w Seattle. Płytę promowały trzy single – „Grind”, „Heaven Beside You” i „Again”, z czego pierwsza i ostatnia z kompozycji uzyskały nominacje do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tripoli

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Libii

(1.2) geogr. miasto w Grecji, na Peloponezie;

(1.3) geogr. miasto w Libanie

- Tripolis (Tripoli) – miasto w Grecji
- Tripolis – planowane w latach międzywojennych miasto w Niemczech składające się z Gliwic, Zabrza i Bytomia

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trirema

rodzaj starożytnej łodzi charakteryzujący się trzema rzędami wioseł; tryrema

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. staroż. mar. rzymska galera trójrzędowa o napędzie żaglowo-wiosłowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trisacharyd

Trisacharydy (trójcukry) – węglowodany (sacharydy), należące do oligosacharydów, powstałe na skutek połączenia trzech monosacharydów wiązaniem glikozydowym. Występują przede wszystkim w roślinach wyższych. Na przykład rafinoza złożona jest z glukozy, fruktozy i galaktozy, znajduje się w dużych ilościach w burakach cukrowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trisagion

hymn pochwalny na cześć Trójcy Świętej, odmawiany i śpiewany po prefacji

Trisagion (gr. triságios, 'trzykroć święty') – hymn pochwalny na cześć Trójcy Świętej. Por. Sanctus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triskaidekafobia

lęk przed liczbą 13

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obawa przed liczbą 13; wiara, że trzynastka przynosi pecha;

Triskaidekafobia (stgr. τρεισκαίδεκα triskaídeka = trzynaście, stgr. φόϐος fobos = strach, lęk) – lęk przed liczbą trzynaście, irracjonalna wiara, że liczba ta przynosi pecha. Jako przesąd funkcjonujący w kulturze zachodniej powszechnie, uznawana jest za fobię jedynie, gdy znacznie utrudnia codzienne funkcjonowanie jednostki. Należy zatem odróżnić przesądność uwarunkowaną kulturowo od zaburzenia nerwicowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triskelion

motyw składający się z potrójnej spirali wykazującej obrotową symetrię

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. szt. występujący w wielu wariantach, wielokulturowy symbol lub ornament złożony z trzech jednakowych elementów – ramion, spiral, meandrów itp.;

Triskelion, triskeles (stgr. τρισκελής – „trójnóg”, „trójnożny”), także trykwetr – znak złożony z trzech jednakowych elementów: ramion, spiral, meandrów itp.) tworzących cykliczny wzór geometryczny w postaci grupy cyklicznej C3.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trismegistos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przydomek znaczący dosłownie „po trzykroć wielki”, „trzykroćwielki”

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trismus

kurczowe zwarcie szczęk; szczękościsk

Szczękościsk (łac. trismus) – przemijające ograniczenie ruchomości rozwarcia szczęk spowodowane odruchowym przykurczem mięśni unoszących żuchwę (żwacz, mięśnie skrzydłowe lub skroniowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trisomia

trisomia 21 - zespół Downa (wrodzony niedorozwój umysłowy, połączony z charakterystycznymi zmianami fizycznymi); mongolizm

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. obecność trzeciego chromosomu w danej parze homologicznej;

Trisomia – obecność dodatkowego (trzeciego) chromosomu w danej parze homologicznej (aberracja chromosomowa genomowa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tristan

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitcelt. szt. liter. teatr. film. imię bohatera tragicznej, niespełnionej miłości;

(1.2) imię|polski|m.;

Tristan (łac./bretoński Drustanus, walijski Drystan), także Tristran, Tristram – główny bohater legendy „Tristan i Izolda”. Według niektórych utworów, na przykład Le Morte d’Arthur Thomasa Malory'go, był on także jednym z Rycerzy Okrągłego Stołu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tristanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Tristana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Triste

określenie wykonawcze: smutno, żałośnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tristia

utwory poetyckie o charakterze elegijnym, wyrażające uczucia smutku po opuszczeniu kraju lub przyjaciół, zawierające opisy nowego miejsca pobytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trisulfan

złożony lek syntetyczny z grupy sulfonamidów, o długotrwałym działaniu; stosowany głównie w anginie, zapaleniu oskrzeli i w bakteryjnym zapaleniu płuc

#### Źródła:

SJP.pl

# Tritanomalia

niedowidzenie niebieskiej barwy

Tritanomalia – zaburzenie rozpoznawania barw. Jest to bardzo rzadkie schorzenie. Różni się od tritanopii obniżoną percepcją barwy niebieskiej. Tritanomalia to zaburzenie dotyczące w równym stopniu mężczyzn jak i kobiet, ze względu na to, że jej występowanie determinuje chromosom 7 (a nie jak w przypadku innych zaburzeń 23, chromosom X).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tritanopia

nierozpoznawanie niebieskiej i żółtej barwy

Tritanopia – wada wzroku polegająca na nierozpoznawaniu barw żółtej i niebieskiej. Wada dotyczy około 0,0015% (0,002% mężczyzn i 0,001% kobiet) populacji. Wada ta jest wynikiem braku czopków czułych na barwę niebieską.

Termin tritanopia pochodzi z greckiego "treis" oznaczającego "trzy”, i "opsis" oznaczającego „widzieć”. Nazwa może zostać zinterpretowana jako „niemożność zobaczenia trzeciego koloru podstawowego”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triteizm

pogląd kwestionujący jedność chrześcijańskiej Trójcy Świętej, uznający odrębność trzech Osób Boskich; tryteizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Triterpenowy

→ triterpen

Patrz:triterpen

#### Źródła:

SJP.pl

# Triterpeny

Triterpeny – związki organiczne będące podgrupą terpenów. Są heksamerami izoprenu.

Dotychczas opisano ponad 4000 triterpenów i triterpenoidów (ich pochodnych). Wśród triterpenów cyklicznych stwierdzono ponad 40 typów szkieletów węglowych. Większość roślinnych triterpenoidów pochodzi od eufolu i jego epimeru, tyrukalolu. Najbardziej znane triterpeny to: skwalen, lanosterol, cykloartenol i amiryny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Triticale

[czytaj: tritikale] międzygatunkowa krzyżówka, hybryda żyta i pszenicy; pszenżyto

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tritlen

Ozon (stgr. ὄζον [ódzōn] – pachnący), tritlen lub trójtlen (O3) – alotropowa odmiana tlenu składająca się z trójatomowych cząsteczek.

Posiada silne własności aseptyczne i toksyczne, w związku z czym stosowany jest przy dezynfekcji wody. Naturalnie gromadzi się w stratosferze tworząc warstwę ozonową, która pochłania część promieniowania z zakresu nadfioletu o długości fali między 200 nm a 300 nm dochodzącego ze Słońca do Ziemi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tritlenek

związek chemiczny, którego cząsteczka składa się z trzech atomów tlenu połączonych z jednym atomem lub z kilkoma atomami innego pierwiastka; trójtlenek

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumf

tryumf;
1. zwycięstwo nad przeciwnikiem, wygrana; sukces, osiągnięcie;
2. duma z osiągniętego sukcesu;
3. w starożytnym Rzymie: uroczysty pochód zwycięskiego wodza; potem także uroczystość z racji sukcesu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wspaniałe zwycięstwo, sukces

(1.2) radość ze zwycięstwa, sukcesu

(1.3) zwycięstwo jednej idei nad drugą

(1.4) hist. w starożytnym Rzymie: uroczysty wjazd zwycięskiego wodza do Rzymu;

(1.5) przest. karc. atut

Triumf (z łac. triumphus) – w antycznym Rzymie najwyższe wyróżnienie jakie otrzymywał wódz za swe zwycięstwa na polu walki. Początkowo miał charakter religijny, związany z oczyszczeniem żołnierzy biorących udział w walce. Z czasem ewoluował w kierunku okazałego widowiska mającego na celu uczczenie zwycięskiego wodza i jego żołnierzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triumfalistyczny

→ triumfalizm; tryumfalistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumfalniej

stopień wyższy od przysłówka: triumfalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumfalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: triumfalniejszy; bardziej triumfalniejszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumfalny

→ triumf; tryumfalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z triumfem, dotyczący triumfu, wyrażający triumf

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Triumfator

człowiek, który odniósł zwycięstwo, sukces; tryumfator

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumfatorka

kobieta, która odniosła zwycięstwo, sukces; tryumfatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumfatorski

→ triumfator; tryumfatorski

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumfować

tryumfować
1. odnosić zwycięstwo nad przeciwnikiem; odnosić wielki sukces w jakiejś dziedzinie;
2. w starożytnym Rzymie: odprawiać tryumf przysługujący zwycięskiemu wodzowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumfujący

wyniosły, dumny; tryumfujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Triumwir

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. członek triumwiratu

#### Źródła:

Wiktionary

# Triumwiracik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od triumwirat

#### Źródła:

Wiktionary

# Triumwirat

tryumwirat;
1. w starożytnym Rzymie:
a) porozumienie między trzema mężami stanu w celu sprawowania władzy;
b) mężowie stanu, którzy zawarli takie porozumienie;
2. przenośnie: trzy osoby podejmujące wspólne działania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) trójka osób, które rządzą razem;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Triumwiratowy

→ triumwirat

Patrz:triumwirat

#### Źródła:

SJP.pl

# Trivium

w średniowieczu: program nauczania oparty na trzech przedmiotach: gramatyce, dialektyce i retoryce; najniższa klasa w szkole, realizująca taki program; szkoła realizująca taki program; triwium; trywium

Trivium (łac., „rozstaje, [potrójne] rozdroże”, od tri – trzy, via – droga; łac. trivialis, „będący na rozstajach”, stąd: „pospolity”), również trywium oraz triwium (l.mn. trivia, trywia, triwia):

- trivium – trzy pierwsze, obok quadrivium, z siedmiu sztuk wyzwolonych,
- Trivium – zespół
- Trivium – szyfr

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Triwandrum

miasto w Indiach

#### Źródła:

SJP.pl

# Triwialny

→ triwium (dawniej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Triwium

w średniowieczu: program nauczania oparty na trzech przedmiotach: gramatyce, dialektyce i retoryce; najniższa klasa w szkole, realizująca taki program; szkoła realizująca taki program; trivium; trywium

Trivium (łac., „rozstaje, [potrójne] rozdroże”, od tri – trzy, via – droga; łac. trivialis, „będący na rozstajach”, stąd: „pospolity”), również trywium oraz triwium (l.mn. trivia, trywia, triwia):

- trivium – trzy pierwsze, obok quadrivium, z siedmiu sztuk wyzwolonych,
- Trivium – zespół
- Trivium – szyfr

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trjn

skrót od: Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trkusów

Trkusów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie ostrowskim, w gminie Nowe Skalmierzyce, ok. 5 km od Nowych Skalmierzyc, ok. 8 km od Kalisza.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trl.

skrót

(1.1) = transliteracja

Transliteracja, w skrócie trl. – grafemiczny sposób konwersji pisma.

Transliteracja to metoda przepisywania (konwersji) tekstu zapisanego oryginalnie znakami (pot. „literami”) jednego pisma fonetycznego (głoskowego czyli alfabetu, spółgłoskowego czyli abdżadu, alfabetyczno-sylabicznego czyli abugidy lub sylabariusza), z użyciem znaków („liter”) innego pisma fonetycznego, oparta na zasadzie ścisłej odpowiedniości liter: jednemu grafemowi (literze lub literze z diakrytyką, lub stałej grupie dwóch lub więcej liter) danego systemu pisma odpowiada zawsze jeden i ten sam grafem (litera, litera ze znakiem diakrytycznym lub grupa liter) drugiego systemu. Transliteracja umożliwia odtworzenie oryginalnego zapisu (retransliterację), co przeważnie nie jest możliwe w przypadku transkrypcji fonetycznej. Stosowana jest w opracowaniach naukowych, katalogach papierowych i elektronicznych bibliotecznych, archiwalnych, w atlasach geograficznych oraz na niektórych mapach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trnava

## Miejscowości

- Trnava – gmina w Chorwacji
- Trnava – wieś w żupanii brodzko-posawskiej, w Chorwacji
- Trnava – wieś w żupanii osijecko-barańskiej, w Chorwacji
- Trnava – wieś w gminie Čajetina, w Serbii
- Trnava – wieś w gminie Čačak, w Serbii
- Trnava – wieś w gminie Jagodina, w Serbii
- Trnava – wieś w gminie Novi Pazar, w Serbii
- Trnava – wieś w gminie Preševo, w Serbii
- Trnava – wieś w gminie Raška, w Serbii
- Trnava – wieś w gminie Užice, w Serbii
- Trnava – wieś w Słowenii
- Trnawa (Trnava) – miasto na Słowacji
- Trnava Cabunska – wieś w Chorwacji

#### Źródła:

Wikipedia

# Trnawa

miasto na Słowacji

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Słowacji;

Trnawa (słow. Trnava, węg. Nagyszombat, niem. Tyrnau) – miasto w zachodniej Słowacji, stolica kraju trnawskiego, siedziba powiatu Trnawa. Leży 45 km na wschód od Bratysławy. Pod koniec 2019 roku, z liczbą mieszkańców przekraczającą 65 tys., Trnawa zajmowała siódme miejsce wśród najludniejszych słowackich miast. W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, samochodowy, szklarski, cukierniczy, młynarski, mięsny, cukrowniczy, drzewny oraz poligraficzny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trnawianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Trnawy; osoba z tego miasta

#### Źródła:

Wiktionary

# Trnawianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Trnawy; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

Wiktionary

# Trnawski

→ Trnawa (miasto na Słowacji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trnawą, dotyczący Trnawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Troada

kraina historyczna w Azji Mniejszej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. starożytna kraina w Azji Mniejszej, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos, obecnie jest to półwysep Biga;

Troada (Troas) – starożytna kraina w Azji Mniejszej w północno-zachodniej Anatolii, pomiędzy Morzem Egejskim a Hellespontem i rzeką Ajespos (według Strabona). Od reszty Anatolli jest oddzielona masywem góry Ida (tur. Kazdağı). Obecnie region ten jest częścią tureckiej prowincji Çanakkale, gdzie znajduje się m.in. stanowisko archeologiczne z ruinami starożytnej Troi.

Główne miasta – Troja (Ilion) i Lampsakos, główna rzeka – Skamander.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troadzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Troadą, dotyczący Troady

#### Źródła:

Wiktionary

# Troakar

ostro zakończone narzędzie chirurgiczne; trokar; trójgraniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trobriandczyk

mieszkaniec Trobriandów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trobriandka

mieszkanka Trobriandów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trobriandy

archipelag kilkunastu wysp i wysepek koralowych na Morzu Salomona, należący do państwa Papua-Nowa Gwinea; Wyspy Trobrianda, Wyspy Trobriandzkie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trobriandzki

→ Trobriandy

Patrz:Trobriandy

#### Źródła:

SJP.pl

# Troc

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. wędrowna ryba, zob. pstrąg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trocha

dawniej: niewielka ilość czegoś, odrobina

liczebnik nieokreślony

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trochę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trochę

ciut, ździebko, mało

liczebnik nieokreślony

(1.1) w niewielkiej ilości

przysłówek

(2.1) bardzo mało, w niewielkim stopniu

(2.2) niedługo

forma rzeczownika.

(3.1) B. lp. od: trocha

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trocheiczny

→ trochej; choreiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trochej

w wierszach: stopa metryczna z sylaby akcentowanej i nieakcentowanej; chorej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. stopa metryczna złożona z dwóch sylab: długiej i krótkiej;

Trochej (łac. trochaeus, z gr. trochaíos) – pojęcie z metryki iloczasowej oznaczające stopę metryczną złożoną z dwóch sylab: długiej i krótkiej ().

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trochimiuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trochodendronowce

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; trochodendrowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trochodendronowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; trochodendrowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trochodendrowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych; trochodendronowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trochofora

wolno pływająca, owalna larwa morskich wieloszczetów oraz niektórych mięczaków, posiadająca dwa wieńce rzęsek, za pomocą których się porusza; rzęsokrążek

Trochofora (trochophora), rzęsokrążek – pelagiczna, zwykle wolno żyjąca larwa wielu pierwoustych, m.in. sikwiaków, szczetnic, wieloszczetów, części mięczaków i segmentowców. Charakteryzuje się obecnością układu wieńców rzęsek. Osiąga rozmiary od kilkudziesięciu do kilkuset μm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trochoida

krzywa zakreślana przez punkt leżący wewnątrz lub na zewnątrz okręgu toczącego się bez poślizgu po zewnętrznej lub wewnętrznej stronie innego okręgu

Trochoida (gr. trochós – koło, eídos – kształt) – krzywa płaska zakreślona przez dowolnie obrany punkt P stale związany z kołem O toczącym się wzdłuż wewnętrznej lub zewnętrznej strony stałego (nie poruszającego się) okręgu bez poślizgu. Termin został wprowadzony do matematyki przez Gilles’a de Robervala.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trochotron

lampa elektronowa przełącznikowa, w której dodatkowe pole magnetyczne kształtuje tor elektronów w postaci trochoidy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trochus

rodzaj roślinożernego mięczaka z podgromady ślimaków przodoskrzelnych, obejmujący około 1000 gatunków; skręp

Trochus (w języku polskim również skręp) – rodzaj morskich ślimaków z rodziny krępaczkowatych (Trochidae). Mają muszle w kształcie prawie regularnego stożka, posiadające wewnątrz grubą warstwę dekoracyjnej masy perłowej. Wysokość muszli 5–15 (20) cm. Wieczko konchiolinowe, koliste, cienkie. Epipodium dobrze rozwinięte, z czułkowatymi wyrostkami, służącymi jako organ dotyku. Mogą one być wciągane do rodzaju pochwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tróchła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trumna

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. skrzynia

#### Źródła:

Wiktionary

# Trociczka

kadzidełko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trociniak

piec, w którym pali się trocinami

- trociniak – rodzaj budynku
- trociniak – rodzaj grzybów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trociniarka

motyl nocny z rodziny trociniarek, szkodnik drzew liściastych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trociniarkowate

rodzina dużych motyli nocnych, których larwy żerują głównie w pniach i korzeniach drzew i krzewów; trociniarki

Trociniarkowate, trociniarki (Cossidae) - rodzina motyli, zaliczana do dużych motyli nocnych. Obejmuje ok. 670 gatunków. Cechą charakterystyczną dla rodziny jest uwsteczniony narząd gębowy. Czułki są krótkie, piłkowane, a czasem grzebieniaste. Skrzydła o rozpiętości od 2-10 cm, gęsto owłosione. Larwy żerują na drewnie drzew i krzewów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trociniarkowaty

o cechach trociniarkowatych (rodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trocinnik

1. zbiornik do przechowywania trocin;
2. samochód ze specjalną naczepą do przewozu trocin

#### Źródła:

SJP.pl

# Trocinobeton

Trocinobeton – beton lekki na kruszywie organicznym, trocinach lub mączce drzewnej. Charakteryzuje się łatwą obróbką narzędziami stosowanymi do obróbki drewna, dostateczną mrozoodpornością, dobrymi cechami dźwiękochłonnymi i odpornością na butwienie. W związku z wykorzystaniem do jego produkcji odpadów obróbki drewna, beton ten jest uznawany za ekologiczny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trocinowiec

obiekt wykonany z płyt trocinowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trocinowy

zrobiony z trocin, mający związek z trocinami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trociński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trociny

drobne odpadki powstające podczas piłowania drewna

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) drobne odpady po obróbce drewna;

(1.2) przen. pot. rzecz bezwartościowa

Trociny – drobne wióry, powstające jako odpady obróbki drewna: cięcia, strugania, toczenia itp.

Trociny niegdyś były używane jako materiał konstrukcyjny (wypełniający) i izolacyjny np. w polepie.

Nadal są stosowane jako paliwo w instalacjach grzewczych.

- Paliwo sypkie stosowane cyklicznie. Trocinami wypełnia się cały piec, tzw. trociniak. Proces spalania może trwać nawet kilkadziesiąt godzin, po czym należy wygasić palenisko i proces powtórzyć od początku.
- Paliwo sypkie stosowane ciągle. Trociny dostarczane są poprzez zautomatyzowany podajnik w sposób ciągły do paleniska. Prędkość podawania jest kontrolowana, co umożliwia sterowanie ilością produkowanej energii cieplnej.
- Paliwo w postaci brykietów lub pelletów. Trociny pod znacznym ciśnieniem są (bez dodatku lepiszcza) prasowane i używane podobnie jak drewno czy węgiel.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trociowy

→ troć

Patrz:troć

#### Źródła:

SJP.pl

# Trock

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Gatczyna (oficjalna nazwa w latach 1923-1929);

(1.2) geogr. hist. Czapajewsk (oficjalna nazwa w latach 1919-1929);

#### Źródła:

Wiktionary

# Trocki

przymiotnik od: Troki

przymiotnik

(1.1) związany z Trokami, dotyczący Trok

- Lew Trocki (1879–1940) – rewolucjonista rosyjski, socjaldemokrata i komunista
- Michał Trocki (ur. 1945) – polski ekonomista, profesor
- Noj Trocki (1895–1940) – radziecki architekt
- Trocki – odmiana ogórka siewnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trockista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik trockizmu

Trockizm – jeden z nurtów komunizmu oparty na poglądach Lwa Trockiego. Trockizm powstał w ZSRR w toku sporu o taktykę partii bolszewickiej i światowego ruchu komunistycznego po śmierci Włodzimierza Lenina.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trockistka

→ trockista

Patrz:trockista

#### Źródła:

SJP.pl

# Trockistowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z trockizmem, dotyczący trockizmu lub trockistów

#### Źródła:

Wiktionary

# Trockizm

forsowana przez L. Trockiego teoria, iż rewolucja komunistyczna nie może zwyciężyć, o ile nie rozszerzy się natychmiast na wszystkie państwa świata

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. lewicowy ruch polityczny bazujący na ideach Lwa Trockiego, wiążą się z nim hasła takie jak: permanentna rewolucja, niemożliwość zbudowania socjalizmu tylko w jednym kraju oraz antystalinizm;

Trockizm – jeden z nurtów komunizmu oparty na poglądach Lwa Trockiego. Trockizm powstał w ZSRR w toku sporu o taktykę partii bolszewickiej i światowego ruchu komunistycznego po śmierci Włodzimierza Lenina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trockizować

rzadko: głosić poglądy, postępować, działać według zasad doktryny Trockiego i jego zwolenników

#### Źródła:

SJP.pl

# Troczek

zdrobnienie od: trok; mały, krótki trok

#### Źródła:

SJP.pl

# Troczyć

przyczepiać; przymocowywać coś za pomocą troków

#### Źródła:

SJP.pl

# Troczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trofalaksja

zjawisko wzajemnego przekazywania sobie pokarmu wśród osobników tego samego gatunku, będące jedną z cech zachowań społecznych u zwierząt; trofolaksja

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trofalaktyczny

→ trofalaksja; trofolaktyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trofeistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hobby myśliwskie polegające na kolekcjonowaniu szczątków zabitych własnoręcznie zwierząt, przeważnie głów z wypchaną skórą lub samego kośćcca z tych głów

#### Źródła:

Wiktionary

# Trofeum

1. dowód odniesionego zwycięstwa;
2. dawniej: łup wojenny, np. w postaci zdobytej broni, zbroi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdobycz wojenna lub myśliwska, przedmiot dumy właściciela

(1.2) nagroda w sporcie lub innej rywalizacji

(1.3) przest. szt. motyw dekoracyjny przedstawiający zbroję, chorągwie itp.

Trofeum, tropajon (gr. τρόπαιον tropaion, łac. tropaeum) – w kulturze hellenistycznej symbol wielkiego zwycięstwa, spełniający też rolę wotum składanego bogom w podziękowaniu za odniesione zwycięstwo.

Trofea umieszczano w pobliżu pola bitwy (w przypadku bitwy morskiej na najbliższym wybrzeżu). Najczęściej trofeum stanowiły elementy zdobycznej broni, zbroi i oznak bojowych pokonanych wojsk, zawieszone na wbitym w ziemię słupie lub na drzewie, w sposób imitujący sylwetkę uzbrojonego żołnierza. Rzadziej natomiast miało formę złożonej w stos zdobycznej broni i znaków bojowych (panoplium). W przypadku upamiętnienia bitwy morskiej, trofeum najczęściej w formie brązowych okuć dziobów, sterów i kotwic, układano na najbliższym brzegu. Obok zwykle umieszczano inskrypcję informującą o bitwie i zawierającą podziękowania dla boga, który dał zwycięstwo. Zniszczenie trofeum lub jego rozkradzenie było uważane za świętokradztwo. Najstarsze udokumentowane trofeum powstało w 520 p.n.e. w świątyni Afai na Eginie na pamiątkę zwycięstwa Eginetów nad mieszkańcami wyspy Samos.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troficzny

w biologii: dotyczący odżywiania; odżywczy

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekol. pokarmowy, związany z odżywianiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trofika

zespół procesów fizjologicznych zapewniających tkankom normalną czynność oraz zachowanie właściwości biologicznych i fizykochemicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trofim

Trofim – imię męskie pochodzące od greckiego wyrazu tróphimos, oznaczające „żywiący, pożywny”. Żyło kilku świętych o tym imieniu. Dawniej było ono częściej nadawane na obszarze działania Kościoła wschodniego, niż Kościoła katolickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trofizm

1. stosunki pokarmowe między organizmami danej biocenozy, odmienne w różnych biotopach;
2. stan zasobów pokarmowych danego terenu, np. zbiornika wodnego

Trofia (trofizm, żyzność) – zasobność ekosystemu w substancje odżywcze, zbiór warunków opisujących jego bazę pokarmową. W szczególności dotyczy zasobności substancji odżywczych dla roślin. W jednym z ujęć pojęcie trofizm jest również określane jako całość stosunków pokarmowych wewnątrz biocenozy. Pojęcie trofii szczególnie często jest stosowane w hydrobiologii, odnosząc się do zasobności wód w biogeny. Trofia decyduje o wielkości produkcji pierwotnej, a pośrednio o zawartości materii organicznej w wodzie i osadach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trofoblast

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. zewnętrzna warstwa komórki błony płodowej z której póżniej powstaje łożysko

Trofoblast (gr. trophḗ ‘pokarm’, blastós ‘zarodek’) – warstwa zewnętrznych komórek blastocysty ssaków, wyodrębniająca się po kompakcji z blastomerów zewnętrznych. Po jego wewnętrznej stronie znajduje się węzeł zarodkowy, powstający z blastomerów wewnętrznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trofofil

liść wegetatywny

Trofofil, liść asymilacyjny – (gr. trophé – pożywienie, phýllon – liść) – liść przeprowadzający fotosyntezę. Liście asymilacyjne to najczęstsza postać liści. Pojęcie stosowane głównie w opozycji do sporofili, czyli liści zarodnionośnych. Trofofile czasem dla zwiększenia wydajności fotosyntezy wykonują ruchy fotonastyczne, tak aby wykorzystać optymalny kąt padania światła. U młodych liści może to wynikać z nierównomiernego tempa wzrostu, u dojrzałych, ze zmian turgoru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trofolaksja

zjawisko wzajemnego przekazywania sobie pokarmu wśród osobników tego samego gatunku, będące jedną z cech zachowań społecznych u zwierząt; trofalaksja

#### Źródła:

SJP.pl

# Trofolaktyczny

→ trofolaksja; trofalaktyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trofolityczny

strefa trofolityczna - strefa głębinowa jezior, dno i warstwa wód przydennych poniżej zasięgu przenikania promieni świetlnych; profundal

#### Źródła:

SJP.pl

# Trogir

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto portowe w Chorwacji;

Trogir (włos. Traù, niem. i węg. Trau) – miasto w Chorwacji, w żupanii splicko-dalmatyńskiej, siedziba miasta Trogir. Jest miastem portowym położonym na wybrzeżu Morza Adriatyckiego, znajdującym się w środkowej Dalmacji. Jest połączony podnoszonym mostem z wyspą Čiovo. W 2011 roku liczył 10 923 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trogirski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trogirem, dotyczący Trogiru

#### Źródła:

Wiktionary

# Troglobiont

organizm żyjący wyłącznie w jaskiniach, jamach i w wodach podziemnych

Troglobiont (gr. trogle=jaskinia + bíos=życie) – organizm przystosowany do życia wyłącznie w jaskiniach, jamach i łączących się z nimi wodach podziemnych. Wodne troglobionty nazywane są stygobiontami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troglodycki

przymiotnik od: troglodyta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z troglodytą, dotyczący troglodyty

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do troglodyty, będący jego własnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Troglodyta

1. człowiek pierwotny, zamieszkujący jaskinie; jaskiniowiec;
2. przenośnie: człowiek prymitywny, nieokrzesany; nieokrzesaniec, prymityw

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek uważany za gorszego w rozwoju kulturowym i osobistym; człowiek mało inteligentny

(1.2) antrop. członek prymitywnego plemięemienia, zamieszkującego jaskinie;

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) ornit. nazwa systematyczna|Troglodytidae|ref=tak., zob. strzyżyk.

Słowo troglodyta posiada kilka znaczeń:

- troglodyta – jaskiniowiec (z greckiego troglodytai, od trogle – dziura i dyein – wchodzić)
- Troglodyci – nazwa nadana przez Greków i Rzymian ludowi zamieszkującemu w starożytności wybrzeże Morza Czerwonego, na południe od Egiptu
- dawniej troglodytą nazywany był gatunek goryla, obecnie to określenie jest uważane za niewłaściwe
- troglodyta – człowiek nieokrzesany, prymitywny, nieumiejący się zachować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troglodytka

→ troglodyta

Patrz:troglodyta

#### Źródła:

SJP.pl

# Troglofil

Troglofile, speleofile – gatunki organizmów stanowiące stały składnik bioty jaskiń i podobnych schronień podziemnych (np. sztolni i bunkrów), ale występujące też poza nimi, zwłaszcza w zacienionych i wilgotnych siedliskach np. w glebie, pod kamieniami i drewnem czy w szczelinach skalnych. Zaliczane są one do speleofauny w przypadku zwierząt i speleoflory w przypadku roślin i grzybów. Szczególnym przypadkiem troglofili są stygofile, czyli organizmy zasiedlające wody podziemne (stygal).

#### Źródła:

Wikipedia

# Trogloksen

organizm wykorzystujący jaskinie jako miejsce okresowego pobytu, należący np. do niektórych gatunków owadów lub nietoperzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trogon

ptak z rzędu trogonów; pilik

Trogon – rodzaj ptaków z rodziny trogonów (Trogonidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trogony

ptak z rzędu trogonów; pilik

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Trogoniformes|A.O.U.|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

(1.2) syst. ornit. nazwa systematyczna|Trogonidae|Lesson|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu trogonów (1.1)

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: trogon

Trogony – rząd (Trogoniformes) oraz rodzina (Trogonidae) ptaków z podgromady Neornithes.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tróhła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trumna

#### Źródła:

Wiktionary

# Troić

1. rzadko: zwiększać trzykrotnie; potrajać;
2. troić się:
a) powiększać się trzykrotnie;
b) ukazywać się, być widzianym w potrójnej postaci;
c) potocznie: starać się być wszędzie, w wielu miejscach; czworzyć się, uwijać się

czasownik przechodni niedokonany (dk. potroić)

(1.1) rzad. powiększać trzykrotnie

czasownik zwrotny niedokonany troić się (dk. potroić się)

(2.1) powiększać się trzykrotnie

(2.2) być w potrójnej postaci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Troick

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Rosji, w obwodzie czelabińskim, nad Ujem w dorzeczu Obu;

2 miasta w Rosji:

- Troick w obwodzie czelabińskim
- Troick w Moskwie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Troilit

minerał, siarczek żelaza występujący głównie w chondrytach

Troilit – niemagnetyczny siarczek żelaza FeS. Minerał występujący w meteorytach. Ziemskim odpowiednikiem troilitu jest magnetyczny pirotyn. Nazwę minerału wprowadził Gustaw Rose w miejsce starej nazwy dyslutytu. Troilit swą nazwą nawiązuje do Dominika Troili, odkrywcy minerału w meteorycie Albareto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troilus

tytułowy bohater romansu "Troilus i Kresyda" autorstwa Geoffreya Chaucera

- Troilus – postać mitologiczna
- (1208) Troilus – planetoida
- Troilus – rodzaj owadów z rodziny tarczówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trois-Quarts

[czytaj: truA kar] z francuskiego: trzy czwarte, zwykle o ujęciu postaci na portrecie skosem do patrzącego, w niepełnym profilu; trois quarts, en trois quarts

#### Źródła:

SJP.pl

# Troiście

przysłówek sposobu

(1.1) na sposób troisty

#### Źródła:

Wiktionary

# Troistość

troisty charakter; trojakość, potrójność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co troiste

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Troisty

dawniej: złożony z trzech części, potrójny, w trzech postaciach

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. odznaczający się troistością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trój-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części

#### Źródła:

Wiktionary

# Troja

starożytne miasto położone na zachodnim wybrzeżu dzisiejszej Turcji, Ilion

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. uczn. ocena dostateczna

Troja, Ilion (gr. Τροία oraz Ἴλιον lub Ἴλιος Ilios, łac. Ilium) – starożytne miasto położone w Troadzie u zachodnich wybrzeży Azji Mniejszej nad rzeką Skamander. Współcześnie stanowisko archeologiczne w Turcji, na wzgórzu Hisarlık w pobliżu wsi Tevfikiye, w prowincji Çanakkale.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trojaczek

1. jedno z trojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu;
2. zdrobnienie od: trojak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jedno z trojga dzieci urodzonych podczas tego samego porodu

(1.2) zdrobn. od trojak (dawna polska moneta)

2 miejscowości w Polsce:

- Trojaczek – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Piotrków Kujawski
- Trojaczek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Górowo Iławeckie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trojaczka

1. jedno z trojga dzieci urodzonych podczas jednego porodu;
2. zdrobnienie od: trojak

Trojaczka, Trojaki (846 m n.p.m.) lub Trojaki Wierch – mało wybitny szczyt w odległości około 570 m na wschód od Sołowego Wierchu. Ze stoku północno-zachodniego spływa źródłowy ciek Potoku Sołowego, krótki, południowo-wschodni grzbiecik opada w widły potoku Raztoka i jego dopływu – potoku Cerla. Od Trojaczki grzbiet biegnie na północny wschód do odległego o około 400 m i równie mało wybitnego wzniesienia Kiczorki, na którym ostro skręca na północny zachód. Szczyt znajduje się w Polsce, w odległości 300 m od granicy polsko-słowackiej i jego grzbietem biegnie granica między wsiami Jaworzynka i Istebna w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trojaczki

1. troje dzieci urodzonych podczas jednego porodu; troje zwierząt urodzonych w jednym miocie;
2. podręcznik napisany przez trzech autorów;
3. przestarzałe: małe trojaki (naczynie)

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. od trojaki (dawne gliniane naczynie)

(1.2) środ. podręcznik napisany przez trzech autorów

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od trojaczek

Trojaczki (fr. Les Triplés, 2014) – francuski serial animowany wyprodukowany przez wytwórnię SND - M6 Group. Serial wykonany techniką trójwymiarową. Powstał na podstawie serii komiksów stworzonej przez Nicole Lambert w 1983 roku.

Premiera serialu odbyła się we Francji 18 października 2014 na francuskim kanale France 5. W Polsce serial zadebiutował 21 września 2015 na antenie MiniMini+.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trojaczkowice

Trojaczkowice (do 31 grudnia 2013 roku Trojaszkowice) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Niedrzwica Duża.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Niedrzwica Duża. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 91 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Miłosierdzia Bożego w Strzeszkowicach Dużych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trojak

1. dawna polska moneta zdawkowa; trzygroszówka;
2. śląski taniec ludowy tańczony przez trzy osoby; zagrodnik;
3. dawniej: dom na Podlasiu składający się z trzech izb, przeznaczony dla służby

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) choreogr. etn. tradycyjny, ludowy taniec śląski tańczony przez mężczyznę i dwie kobiety;

(1.2) bud. etn. typ podlaskiego trójizbowego domu mieszkalnego

(1.3) numizm. dawna polska moneta zdawkowa;

(1.4) gwara. zob. trojaki.

(1.5) daw. zob. trojaczek.

(1.6) górn. techn. typ rurowego łączenia o trzech odgałęzieniach

- Trojak – polska moneta wprowadzona przez Zygmunta Starego w 1528 r.
- Trojak – śląski taniec ludowy
- Trojak – szczyt w Górach Złotych, w Sudetach Wschodnich, w okolicach Lądka-Zdroju
- Troják – szczyt w Wysokim Jesioniku, w Sudetach Wschodnich
- Trojak – część wsi Adamów w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Brody

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trojaki

występujący w trzech rodzajach, gatunkach, rzadziej jednostkach, zrobiony na trzy sposoby, np. trojakie zastosowanie czegoś

liczebnik wieloraki

(1.1) dotyczący trzech typów, rodzajów

- Trojaki – szczyt na Międzygórzu Jabłonkowsko-Koniakowskim
- Trojaki – żleb w Dolinie Jarząbczej w polskich Tatrach Zachodnich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trojako

przysłówek

(1.1) odprzym. → trojaki

#### Źródła:

Wiktionary

# Trojakość

trojaki charakter; troistość, potrójność

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójaktowy

o utworze scenicznym: mający trzy akty; trzyaktowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojan

w informatyce, potocznie: złośliwe oprogramowanie o destruktywnym działaniu, instalujące się i działające w ukryciu; koń trojański

- Trojan – imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trojańczyk

mieszkaniec Troi; Trojanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojanek

bylina z rodziny jaskrowatych, z obszarów półkuli północnej, o niebieskofioletowych kwiatach i zimozielonych, skórzastych liściach zebranych w przyziemną rozetę, kwitnąca wczesną wiosną; przylaszczka pospolita

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojanin

mieszkaniec Troi; Trojańczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojanka

bylina z rodziny jaskrowatych, z obszarów półkuli północnej, o niebieskofioletowych kwiatach i zimozielonych, skórzastych liściach zebranych w przyziemną rozetę, kwitnąca wczesną wiosną; przylaszczka pospolita

- Trojanka – rzeka, dopływ Warty
- Trojanka – wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie Chodzież
- Trojanka – wieś na Ukrainie, w rejonie hołowaniwskim
- trojanka litewska – nalewka ziołowa produkowana w Kownie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trojanów

w informatyce, potocznie: złośliwe oprogramowanie o destruktywnym działaniu, instalujące się i działające w ukryciu; koń trojański

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Trojanów – część miasta Sochaczew
- Trojanów – wieś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
- Trojanów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Sławno
- Trojanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Trojanów
- Trojanów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mrozy
- Trojanów – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kaliskim, w gminie Opatówek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trojanowice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Trojanowice – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Żarnów
- Trojanowice – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Zielonki

## Zobacz też

- Trojan, Trojanowo, Trojanów, Trojanówek, Trojanówka, Trojany

#### Źródła:

Wikipedia

# Trojanowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojanowo

## Miejscowości w Bułgarii

- Trojanowo – wieś w obwodzie Burgas
- Trojanowo – wieś w obwodzie Stara Zagora

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Trojanowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Klukowo
- Trojanowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Murowana Goślina

#### Źródła:

Wikipedia

# Trojanowski

przymiotnik od: Trojan (miasto w Bułgarii)

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksander Trojanowski – polski poeta
- Aleksandr Trojanowski – radziecki dyplomata
- Edward Trojanowski – polski malarz, tworzący w stylu secesji.
- Eugeniusz Trojanowski – polski artysta fotograf, uhonorowany tytułem Artiste
- Jerzy Trojanowski – polski wojskowy
- Jerzy Trojanowski – polski biochemik
- Maciej Trojanowski – polski prezenter telewizyjny i tłumacz
- Mariusz Trojanowski – doktor habilitowany, nauczyciel akademicki Uniwersytetu Warszawskiego.
- Mieczysław Ryś-Trojanowski – oficer Legionów Polskich, generał Wojska Polskiego
- Oleg Trojanowski – radziecki dyplomata
- Rafał Trojanowski – polski żużlowiec.
- Stanisław Tymoteusz Trojanowski – franciszkanin, męczennik II wojny światowej, błogosławiony Kościoła katolickiego
- Tomasz Trojanowski – polski neurochirurg
- Tomasz Maciej Trojanowski – polski pisarz
- Wojciech Trojanowski – polski lekkoatleta, dziennikarz i sprawozdawca sportowy
- Zdzisław Trojanowski – polski hokeista, olimpijczyk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trojański

1. przymiotnik od: Troja (starożytne miasto);
2. w informatyce: koń trojański - złośliwe oprogramowanie o destruktywnym działaniu, instalujące się i działające w ukryciu; trojan

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Troją, dotyczący Troi

(1.2) hist. związany z Troyes (miastem we Francji)

Trojański – polski herb szlachecki, znany jedynie z pięciu wizerunków pieczętnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójargumentowy

mający trzy argumenty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójatomowy

zawierający trzy atomy, np. rodnik trójatomowy

przymiotnik

(1.1) fiz. chem. złożony z trzech atomów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójazotan

związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera trzy jony azotanowe, np. trójazotan glicerolu; triazotan

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójbarwność

→ trójbarwny

Patrz:trójbarwny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójbarwny

mający trzy barwy (kolory); trzybarwny; trójkolorowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający trzy barwy, złożony z elementów w trzech różnych kolorach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójbiegowy

trzybiegowy;
1. o mechanizmie napędowym: mający trzy biegi;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o trzech biegach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójbiegunowy

mający trzy bieguny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójboczność

→ trójboczny

Patrz:trójboczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójboczny

dotyczący trójboku, mający trzy boki, ograniczony trzema płaszczyznami itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) geom. mający trzy boki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójboista

zawodnik biorący udział w trójboju

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójboistka

→ trójboista

Patrz:trójboista

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójbój

zwykle w liczbie pojedynczej:
1. konkurencja sportowa złożona z trzech dyscyplin;
2. zawody rozgrywane w trzech konkurencjach

Trójbój siłowy (ang. powerlifting) – dyscyplina sportu pośród sportów siłowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójbojowy

→ trójbój

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trójbojem, dotyczący trójboju

Patrz:trójbój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójbok

wielobok płaski o trzech bokach

Trójkąt – wielokąt o trzech bokach. Trójkąt to najmniejsza (w sensie inkluzji) figura wypukła i domknięta, zawierająca pewne trzy ustalone i niewspółliniowe punkty płaszczyzny (otoczka wypukła wspomnianych trzech punktów).

Odcinki tworzące łamaną nazywamy bokami, punkty wspólne sąsiednich boków nazywamy wierzchołkami trójkąta. Każdy trójkąt jest jednoznacznie wyznaczony przez swoje wierzchołki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójbolcowy

mający trzy bolce

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójca

trzy osoby, trzech

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) trzy osoby

(1.2) rzecz, byt o troistej naturze

## Miejscowości w Polsce

- Trójca – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. zgorzeleckim, w gminie Zgorzelec.
- Trójca – osada leśna w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne
- Trójca – dawniej samodzielna miejscowość, obecnie w granicach miasta Zawichost

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójchlorek

związek chemiczny, którego cząsteczka zawiera trzy atomy chloru, np. trichlorek azotu; trichlorek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójchlorometan

Chloroform (łac. chloroformium) – organiczny związek chemiczny z grupy halogenoalkanów, chlorowa pochodna metanu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trójchlorometylen

rodnik alifatyczny posiadający trzy atomy chloru i atom węgla w cząsteczce

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójcierniowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający trzy ciernie

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójcylindrowy

mający trzy cylindry, np. silnik trójcylindrowy; trzycylindrowy

przymiotnik

(1.1) techn. mający trzy cylindry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójczyce

Trójczyce – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Orły.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trojczyk

chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, szkodnik ziaren zbóż i magazynów żywnościowych; trojszyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójczyna

potocznie: naciągana trójka (ocena szkolna)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójczynnikowy

uwarunkowany trzema czynnikami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójczłon

trójwagonowa jednostka w trakcji elektrycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójczłonowy

składający się z trzech członów

przymiotnik

(1.1) liczący trzy człony, składający się z trzech członów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trojden

wielki książę litewski w latach 1269-1282

- Trojden – imię
- Trojden (zm. 1282) – wielki książę litewski od ok. 1270
- Trojden I (1284/86–1341) – książę czerski i warszawski
- Trojden II (zm. 1427) – książę rawski, płocki, sochaczewski, gostyniński, płoński, bełski i wiski od 1426, wspólnie z braćmi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójdenny

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma trzy dna

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójdrogowy

mający trzy drogi, przewody; trójdrożny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójdrożny

1. mający trzy drogi, przewody; trójdrogowy;
2. głośnik trójdrożny - mający trzy głośniki w kolumnie głośnikowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójdrzwiowy

mający troje drzwi; trzydrzwiowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójdziałowy

złożony z trzech części, dzielący się na trzy części; trójdzielny, trzyczęściowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójdzielność

dzielenie się czegoś na trzy części

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójdzielny

złożony z trzech części, dzielący się na trzy części; trzyczęściowy

przymiotnik

(1.1) dzielący się na trzy części, składający się z trzech części, taki, w którym można wyróżnić trzy części

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójdźwięk

akord składający się z trzech różnych dźwięków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. akord złożony z trzech dźwięków, które mogą zostać uporządkowane w układ dwóch nałożonych tercji;

Trójdźwięk – najprostszy akord o budowie tercjowej, składający się z trzech dźwięków nazywanych (kolejno): prymą (podstawa akordu), tercją i kwintą. Pryma akordu decyduje o jego nazwie. Tercja i kwinta akordu decydują o jego trybie (molowy, durowy, zmniejszony lub zwiększony). Dźwięki wchodzące w skład trójdźwięku nazywa się składnikami trójdźwięku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troje

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 3, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 3

Ich Troje – polski zespół pop-rockowy, założony 3 listopada 1995 w Łodzi przez Jacka Łągwę i Michała Wiśniewskiego. Żeński skład grupy wielokrotnie się zmieniał, trzon zespołu od samego początku tworzą jego założyciele.

Zespół nagrywa piosenki głównie w języku polskim, w przeszłości zespół tworzył także w językach: niemieckim, angielskim, hiszpańskim, rosyjskim, włoskim i francuskim. Od debiutu w 1996 zespół nagrał i wydał jedenaście albumów studyjnych: Intro (1996), ITI Cd. (1997), 3 (1999), Ad. 4 (2001), Po piąte... a niech gadają (2002), 6-ty ostatni przystanek (2004), 7 grzechów głównych (2006), Ósmy obcy pasażer (2008), Pierwiastek z dziewięciu (2017), Projekt X (2022) i Wybiła jedenasta (2025), a także dwa albumy złożone z kompilacji największych przebojów zespołu. Za albumy Ad. 4 i Po piąte... a niech gadają zespół uzyskał certyfikat diamentowej płyty za sprzedaż w ponad półmilionowym nakładzie. Zespół wylansował wiele przebojów, m.in. „Prawo”, „A wszystko to... (bo ciebie kocham)!”, „Powiedz”, „Zawsze z Tobą chciałbym być...”, „Razem a jednak osobno” i „Keine Grenzen – Żadnych granic”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójeczka

zdrobnienie od: trójka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: trójka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trojednik

rodzaj roślin zielnych z rodziny liliowatych; trójednik

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójelektrodowy

zawierający trzy elektrody

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójelementowy

złożony z trzech elementów; trzyelementowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojeść

roślina z rodziny toinowatych o barwnych, pachnących kwiatach, wytwarzająca ostry i trujący sok mleczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trojeściowate

rodzina roślin dwuliściennych licząca około 3000 gatunków, przeważnie pnączy i roślin zielnych (rzadziej drzew i krzewów), pochodzących z okolic tropikalnych i subtropikalnych

Trojeściowate (Asclepiadaceae) – rodzina roślin z rzędu goryczkowców (w systemie Cronquista z roku 1981). W nowszych systemach klasyfikacyjnych (np. system APG III z 2009) należące tu rośliny włączane są do toinowatych, jako podrodzina Asclepioideae. Takson w ujęciu Cronquista liczył ok. 3000 gatunków w około 250 rodzajach, zamieszkujących głównie obszary tropikalne i subtropikalne. Nieliczni przedstawiciele zamieszkują także klimat umiarkowany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trojeściowaty

o cechach trojeściowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojeściowy

1. → trojeść;
2. goryczka trojeściowa - gatunek rośliny z rodziny goryczkowatych; goryczka trojeściowata

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójetapowo

przysłówek

(1.1) w trzech etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójetapowy

składający się z trzech etapów; trzyetapowy

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójfazowo

→ trójfazowy

przysłówek

(1.1) w trzech fazach, etapach

Patrz:trójfazowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójfazowy

trzyfazowy;
1. składający się z trzech faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich trzech prądów przemiennych

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech faz, etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójfenylometan

węglowodór aromatyczny, bezbarwne ciało stałe; trytan, trifenylometan

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójfluorek

chemiczny związek nieorganiczny z trzema atomami fluoru w cząsteczce, np. trójfluorek chloru, trójfluorek boru

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójfosforan

sól lub ester kwasu trifosforowego; trifosforan

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójfunkcyjny

mający trzy funkcje; trzyfunkcyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójgatunkowy

złożony z trzech gatunków, występujący w trzech gatunkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójgliceryd

organiczny związek chemiczny, ester glicerolu i trzech kwasów tłuszczowych; trigliceryd

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny należący do lipidów;

Triacyloglicerole (triacyloglicerydy, triglicerydy, trójglicerydy, TG) – organiczne związki chemiczne należące do lipidów (tłuszczów prostych). Są to estry gliceryny (glicerolu) i trzech kwasów tłuszczowych. Wraz z wolnymi kwasami tłuszczowymi są jednym z głównych materiałów energetycznych zużywanych na bieżące potrzeby organizmu lub są też magazynowane jako materiał zapasowy w postaci tkanki tłuszczowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójglicerydowy

→ trójgliceryd; triglicerydowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójglicerydy

organiczny związek chemiczny, ester glicerolu i trzech kwasów tłuszczowych; trigliceryd

Triacyloglicerole (triacyloglicerydy, triglicerydy, trójglicerydy, TG) – organiczne związki chemiczne należące do lipidów (tłuszczów prostych). Są to estry gliceryny (glicerolu) i trzech kwasów tłuszczowych. Wraz z wolnymi kwasami tłuszczowymi są jednym z głównych materiałów energetycznych zużywanych na bieżące potrzeby organizmu lub są też magazynowane jako materiał zapasowy w postaci tkanki tłuszczowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójgraniasty

mający trzy granie (krawędzie, kanty); trójkanciasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójgraniec

ostro zakończone narzędzie chirurgiczne; troakar, trokar

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójgłos

śpiew lub rozmowa trzech osób

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójgłoska

połączenie trzech samogłosek w jednej sylabie w ten sposób, że tylko jedna, środkowa, jest elementem zgłoskotwórczym; tryftong

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójgłowy

mający trzy głowy; trzygłowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma trzy głowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójiglicznia

drzewo z rodziny motylkowatych, pochodzące z Ameryki Północnej

Glediczja trójcierniowa, iglicznia trójcierniowa (Gleditsia triacanthos L.) – gatunek drzewa z rodziny bobowatych (Fabaceae Lindl.). Pochodzi z Ameryki Północnej, rozprzestrzenił się w Australii, jest też uprawiany w wielu krajach świata.

Na niektórych obszarach rozprzestrzenia się jako roślina inwazyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójinstancyjny

mający trzy instancje

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójjajeczny

przymiotnik

(1.1) taki, który zawiera trzy jajka (na pewną porcję)

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójjedyny

przymiotnik

(1.1) środ. rel. jeden w trzech osobach

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójjelitek

drapieżny bezkręgowiec zaliczany do gromady wirków, typu płazińców, mający ruchomą gardziel rozgałęziającą się w jelito o trzech odnogach; wypławek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójjęzyczny

trzyjęzyczny;
1. posługujący się trzema językami;
2. napisany w trzech językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się trzema językami

przymiotnik

(1.1) posługujący się trzema językami

(1.2) napisany w trzech językach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójjodotyronina

organiczny związek chemiczny, hormon tarczycy; trijodotyronina

Trijodotyronina (T3) – organiczny związek chemiczny, trijodowa pochodna tyroniny. Hormon tarczycy wytwarzany przez komórki pęcherzyków tego gruczołu, magazynowany w postaci tyreoglobuliny i wydzielany do krwiobiegu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trojka

trzykonny zaprzęg rosyjski

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) pot. Program III Polskiego Radia

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Stare Miasto;

- trojka – pojazd konny
- trojka lub trójka – pojęcie organizacyjne w polityce; komitet w organizacjach międzynarodowych
  - Trojka – organ Unii Europejskiej związany z prezydencją Rady UE
  - Troika – zespół złożony z Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, który odpowiadał za ustalenie warunków udzielenia pomocy finansowej Grecji, Irlandii, Portugalii i Cyprowi oraz nadzór nad ich wypełnieniem te państwa

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójkącik

zdrobnienie od: trójkąt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trójkąt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójkanałowy

mający trzy kanały; trzykanałowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkanciasty

mający trzy kanty (krawędzie, granie); trójgraniasty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkarz

potocznie: uczeń mający przeważnie trójki jako oceny z przedmiotów szkolnych; trójkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkąt

1. wielokąt o trzech kątach
2. przedmiot mający geometryczny kształt tego wielokąta
3. instrument perkusyjny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba północnego;

Trójkąt – wielokąt o trzech bokach. Trójkąt to najmniejsza (w sensie inkluzji) figura wypukła i domknięta, zawierająca pewne trzy ustalone i niewspółliniowe punkty płaszczyzny (otoczka wypukła wspomnianych trzech punktów).

Odcinki tworzące łamaną nazywamy bokami, punkty wspólne sąsiednich boków nazywamy wierzchołkami trójkąta. Każdy trójkąt jest jednoznacznie wyznaczony przez swoje wierzchołki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójkątnie

przysłówek

(1.1) na sposób trójkątny

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójkątność

→ trójkątny

Patrz:trójkątny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkątny

mający kształt trójkąta

przymiotnik

(1.1) dotyczący trójkąta (figury geometrycznej)

(1.2) mający kształt podobny do trójkąta (figury geometrycznej)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójkątować

dawniej w geodezji: stosować triangulację

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkątowanie

metoda wyznaczania w terenie współrzędnych punktów za pomocą układów trójkątów utworzonych przez te punkty; triangulacja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. triangulacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójkątowy

→ trójkąt

Patrz:trójkąt

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkierunkowy

prowadzony w trzech kierunkach; trzykierunkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójklapowy

o liściach, owocach, torebkach nasiennych: podzielony na pięć części; trzyklapowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający trzy klapy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójklasowy

obejmujący trzy klasy, mający trzy klasy; trzyklasowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkolorowi

o sportowcach w grach zespołowych (najczęściej o piłkarzach) reprezentujących kraj, którego flaga ma trzy kolory

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkolorowy

mający trzy kolory (barwy); trójbarwny; trzybarwny

przymiotnik

(1.1) mający trzy kolory

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójkolumnowy

mający trzy kolumny; trzykolumnowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który składa się z trzech kolumn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójkombinacja

konkurencja narciarska składająca się z biegu zjazdowego, slalomu specjalnego i slalomu giganta

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkomórkowy

składający się z trzech komórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkomorowy

mający trzy komory; trzykomorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkonny

1. o pojeździe: zaprzężony w trzy konie;
2. o silniku: mający moc trzech koni mechanicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkośny

koszony trzy razy w roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkowicz

potocznie: uczeń mający przeważnie trójki jako oceny z przedmiotów szkolnych; trójkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkowiczka

→ trójkowicz

Patrz:trójkowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkowy

przymiotnik od: trójka

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą trzy, dotyczący liczby trzy

(1.2) związany z czymś symbolizowanym liczbą trzy, np. programem radiowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójkołowiec

mający trzy koła, poruszający się na trzech kołach; trycykl

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mot. pojazd poruszający się na trzech kołach

Trójkołowiec – pojazd o trzech kołach

- trójkołowiec (samochód)
- trajka
- tricykl
- rower trójkołowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójkołowy

mający trzy koła; trzykołowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma trzy koła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójkrezol

produkt węglopochodny używany do wyrobu mas plastycznych, klejów syntetycznych itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkrok

rodzaj biegu na nartach, w którym na trzy kroki przypada jedno odepchnięcie się obydwoma kijkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójksiąg

cykl trzech utworów literackich stworzonych przez jednego autora i odpowiednio powiązanych ze sobą tematycznie; trylogia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójkwiatowy

mający trzy kwiaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójlampowy

mający trzy lampy; trzylampowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójliniowy

mający trzy linie; trzyliniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójlinowy

złożony z trzech linii; trzyliniowy, trilinearny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójliść

1. bobrek trójlistkowy, roślina z rodziny bobrkowatych;
2. ornament w kształcie trójdzielnego liścia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójlist

bylina o trzypłatkowym kwiecie na trzech liściach, pochodząca z Azji i Ameryki Północnej

Trójlist (Trillium L.) – rodzaj wieloletnich, ziemnopączkowych roślin zielnych z rodziny melantkowatych, obejmujący 45 gatunków, występujących w Azji (od Afganistanu do Dalekiego Wschodu) oraz w Ameryce Północnej. Charakterystyczną cechą morfologiczną tych roślin jest występowanie poszczególnych elementów ich budowy w trójkach. Wiele gatunków trójlistów znajduje zastosowanie jako rośliny lecznicze i ozdobne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójlistkowy

bobrek trójlistkowy - pospolita niska bylina bagienna

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający trzy listki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójlistny

mający trzy liście; trzylistny

przymiotnik

(1.1) złożony z trzech liści, mający trzy liście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójliterówka

słowo trzyliterowe; trójka, trzyliterówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójlojalizm

postawa polityczna w Polsce po upadku powstania styczniowego, charakteryzująca się lojalnością i ugodowością wobec wszystkich trzech państw zaborczych za cenę ekonomicznych i kulturalnych ustępstw z ich strony; trójlojalność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. postawa polityczna części społeczeństwa polskiego po upadku powstania styczniowego, zakładająca rezygnację z dążeń niepodległościowych i podporządkowanie się zaborcom w zamian za ekonomiczne i kulturalne ustępstwa z ich strony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójlojalność

postawa polityczna w Polsce po upadku powstania styczniowego, charakteryzująca się lojalnością i ugodowością wobec wszystkich trzech państw zaborczych za cenę ekonomicznych i kulturalnych ustępstw z ich strony; trójlojalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójlojalny

1. postępujący zgodnie z trójlojalizmem - postawą polityczną w Polsce pod zaborami, np. trójlojalny arystokrata;
2. właściwy trójlojalizmowi, np. trójlojalne broszury, czasopisma

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójlufka

myśliwska strzelba posiadająca trzy lufy; dryling; drylinger

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. strzelba myśliwska o trzech lufach - dwóch górnych na śrut i jednej kulowej (albo na odwrót)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójlufowy

mający trzy lufy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający trzy lufy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójmasztowiec

statek trójmasztowy (trzymasztowy); trzymasztowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. statek posiadający trzy maszty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójmasztowy

mający trzy maszty; trzymasztowy

przymiotnik

(1.1) o żaglowcu: mający trzy maszty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójmecz

zawody rozgrywane między trzema drużynami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójmetyloamina

amina trzeciorzędowa, związek chemiczny używany do produkcji choliny; trimetyloamina

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójmian

wielomian będący sumą trzech jednomianów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójmiarowy

o takcie: dzielący się na trzy jednostki rytmiczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójmiasto

zespół trzech miast położonych blisko siebie, połączonych wspólną komunikacją

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. zespół miejski, który tworzą następujące miasta: Gdańsk, Gdynia, Sopot;

Trójmiasto (kaszub. Trzëgard) – policentryczny ośrodek metropolitalny, obejmujący trzy połączone miasta: Gdańsk, Sopot i Gdynię. Położony w północnej Polsce, nad Zatoką Gdańską obejmuje obszar o powierzchni 1102,27 km² zamieszkały przez 760 463 osoby (stan na 1 stycznia 2024 r.). Stanowi także centralną część aglomeracji trójmiejskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójmiejski

przymiotnik od: Trójmiasto, trójmiasto

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trójmiastem, dotyczący Trójmiasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójmiejskość

→ trójmiejski

Patrz:trójmiejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójmorze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) ekon. polit. międzynarodowa inicjatywa gospodarczo-polityczna krajów wschodniej Europy;

Trójmorze lub Międzymorze (w skrócie 3M, a także 3S, 3SI lub TSI od ang. Three Seas Initiative albo BABS od ang. Baltic, Adriatic, Black Sea Initiative; łac. Trimarium lub Intermarium) – międzynarodowa inicjatywa gospodarczo-polityczna skupiająca 13 państw Unii Europejskiej położonych w pobliżu mórz Bałtyckiego, Czarnego i Adriatyckiego. W skład grupy wchodzą: Austria, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Estonia, Litwa, Łotwa, Polska, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Węgry i Grecja.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójmotorowiec

pojazd napędzany trzema motorami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójmotorowy

mający trzy motory, napędzany siłą trzech motorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnaczyniowy

mający trzy naczynia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojnar

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnarodowy

odnoszący się do trzech narodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnawowy

mający trzy nawy; trzynawowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) archit. taki, który ma trzy nawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójnerwowy

o liściach niektórych roślin: mający trzy nerwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) byt potrójny lub troisty

Trójnia – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubartowskim, w gminie Lubartów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Lubartów. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 64 mieszkańców i była najmniej ludną wsią w gminie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trójniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójniak

miód pitny, łączy w sobie jedną część miodu i dwie części wody. Taka proporcja powoduje, że znacznie szybciej niż półtoraki czy dwójniaki, trójniaki osiągają odpowiedni kolor i bukiet smakowy oraz 13% zawartość alkoholu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miód pitny powstały z fermentacji brzeczki, w której stosunek objętości miodu do wody wynosi 1:2

- trójniak – miód pitny
- Trójniak – przełęcz w obrębie Wzgórz Trzebnickich w Gminie Oborniki Śląskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójnica

dziura w tkaninie sieciowej spowodowana rozerwaniem trzech sąsiednich oczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trojniczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. numizm. pół centa, trzy grosze

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójnik

rodzaj łącznika kanalizacyjnego o trzech wylotach

- trójnik (hydraulika)
- trójnik (elektryka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójnitka

cienka linka żeglarska, składająca się z trzech pokrętek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnitroceluloza

związek organiczny powstający pod wpływem działania kwasu azotowego na celulozę stosowany do wyrobu materiałów wybuchowych; bawełna strzelnicza

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnitrofenol

związek organiczny w postaci żółtych kryształów, otrzymywany przez działanie mieszaniny stężonego kwasu siarkowego i azotowego na fenol, używany do wyrobu materiałów wybuchowych; trinitrofenol, kwas pikrynowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnitroksylen

kruszący materiał wybuchowy; ksylit

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnitrotoluen

silny materiał wybuchowy; TNT, trinitrotoluen

Trotyl, 2,4,6-trinitrotoluen, TNT – organiczny związek chemiczny z grupy nitrozwiązków, stosowany jako kruszący materiał wybuchowy.

Trotyl topi się w temp. 80,2 °C, spala się wydzielając kopcący, czarny, toksyczny dym. Ulega wybuchowemu rozkładowi powyżej 240 °C. Praktycznie nierozpuszczalny w wodzie (stężenie maks. wynosi ok. 0,01%). Rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójnóg

1. sprzęt o trzech nogach;
2. podstawa o trzech nogach, np. statyw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przedmiot, sprzęt o trzech nogach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójnogi

mający trzy nogi; trójnożny, trzynożny, trzynogi

przymiotnik

(1.1) mający trzy nogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójnóż

krajarka introligatorska o trzech nożach, służąca do jednoczesnego przycinania bloku książki z trzech stron

Trójnóż – maszyna introligatorska umożliwiająca okrawanie bloków książkowych z jednej, dwóch lub trzech stron w czasie jednego taktu maszyny.

Trójnóż wynaleziono w 1877 roku. Było to drogie urządzenie, dlatego posiadały go tylko duże introligatornie. Jedną z nich była lwowska introligatornia Ossolineum, która kupiła trójnóż w 1912 roku w lipskiej fabryce Krausego. Trójnóż umożliwia przycięcie bloku książki jednocześnie z trzech stron.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójnożek

zdrobnienie od: trójnóg; trójnóżek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójnożny

mający trzy nogi; trzynożny, trzynogi, trójnogi

przymiotnik

(1.1) mający trzy nogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójobwodowy

mający trzy obwody, związany z trzema obwodami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójosiowy

mający trzy osie; trzyosiowy

przymiotnik

(1.1) mający trzy osie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójosobowość

w religii chrześcijańskiej: istnienie Boga w Trzech Osobach Boskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójostrzowy

mający trzy ostrza; trzyostrzowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpak

zgrzewka zawierająca trzy jednostki danego produktu, np. piwa, wody mineralnej; trzypak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. paczka zbiorcza po trzy sztuki towaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójpalcowy

1. zwykle w odniesieniu do ludzkich dłoni, stóp: mający trzy palce;
2. wykonywany trzema palcami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpalczasty

zwykle o zwierzęciu (jego odnóżach, kończynach) lub przedmiocie: mający trzy palce

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma trzy palce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójpartyjny

składający się z trzech partii, np. system trójpartyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpasmowy

składający się z trzech pasm (np. o drodze, jezdni), działający w trzech pasmach itp.; trzypasmowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma trzy pasma

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójpienne

rośliny, których jedne osobniki mają tylko kwiaty męskie (pręcikowe), inne tylko kwiaty żeńskie (słupkowe), a jeszcze inne kwiaty obupłciowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpienność

w biologii: zjawisko występowania niektórych gatunków roślin w trzech formach, z kwiatami męskimi, żeńskimi i obupłciowymi; triecja

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpienny

mający osobniki o kwiatach męskich (pręcikowych), albo osobniki o kwiatach żeńskich (słupkowych), albo osobniki z kwiatami obupłciowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpodmiotowy

mający trzy podmioty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpodział

podział na trzy części

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. podział na trzy części

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójpokrętkowy

lina trójpokrętkowa - lina skręcona z trzech pokrętek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpokładowiec

statek mający trzy pokłady

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpokładowy

mający trzy pokłady

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpolówka

dawny system uprawy roli podzielonej na trzy pola, uprawiane na przemian; trzypolówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. sposób uprawy roli w którym, w ciągu trzech lat, pole obsiewane jest zbożem jarym, innego roku ozimym by wreszcie ugorować; grunty zazwyczaj dzieli się tak by każdy rodzaj zagospodarowania objął trzecią ich część;

Trójpolówka – sposób uprawy roli polegający na podzieleniu ziemi uprawnej na trzy pola. Każdego roku uprawiane są tylko dwa z nich, a trzecie ugoruje, co pozwala na „odpoczywanie” ziemi. Jedno pole obsiewano jesienią zbożem ozimym, drugie obsiewano wiosną zbożem jarym, a trzecie pole ugorowane stanowiło pastwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójpolówkowy

przymiotnik

(1.1) roln. związany z trójpolówką

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójpolowy

dotyczący trójpolówki (dawny system uprawy roli podzielonej na trzy pola, uprawiane na przemian); trzypolowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójporozumienie

porozumienie Francji, Rosji i Wielkiej Brytanii utworzone w latach 1904-1907 jako przeciwwaga trójprzymierza Niemiec, Austro-Węgier i Włoch; ententa

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. nazwa szeregu porozumień pomiędzy Francją, Rosją i Wielką Brytanią z przełomu XIX i XX w;

Ententa (czyt. ãnˈtãnta, z fr. entente – porozumienie, ang. Triple Entente, potrójna ententa, trójporozumienie) – sojusz pomiędzy Francją, Wielką Brytanią i Imperium Rosyjskim. Do jego powstania dochodziło stopniowo. Był odpowiedzią na zawarte w 1882 Trójprzymierze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójpoziomowy

składający się z trzech poziomów; trzypoziomowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpołaciowy

mający trzy połacie dachowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpołożeniowy

mający trzy położenia; trzypołożeniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpręcikowy

mający trzy pręciki, np. wierzba trójpręcikowa

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający trzy pręciki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójpręgi

pasecznik trójpręgi - gatunek wiewiórki

przymiotnik

(1.1) mający trzy pręgi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójprężny

tłokowa maszyna trójprężna - maszyna parowa przystosowana do trzykrotnego wyzyskania energii cieplnej pary w kolejnych cylindrach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójprzelotowy

mający trzy przeloty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójprzepływowy

mający trzy przepływy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójprzęsłowy

mający trzy przęsła; trzyprzęsłowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójprzewodowy

mający trzy przewody elektryczne; trzyprzewodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójprzymierze

przymierze trzech państw

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. sojusz pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami z 1888 r.;

Trójprzymierze (niem. Dreibund, wł. Triplice alleanza) – tajny obronny układ pomiędzy trzema państwami europejskimi: Cesarstwem Niemieckim, Królestwem Włoch (do 3 maja 1915) i Austro-Węgrami, zawiązany 20 maja 1882 w Wiedniu. Trójprzymierze było odnawiane w 1887, 1891, 1902 i 1912. Trójprzymierze rozpadło się w 1915 w czasie I wojny światowej, po przystąpieniu przez Włochy do działań wojennych przeciwko Austro-Węgrom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójpunktowy

trzypunktowy;
1. składający się z trzech punktów;
2. mający wymiar trzech punktów (np. czcionka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpłaszczyznowy

przymiotnik

(1.1) rozmieszczony na trzech płaszczyznach

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójpłat

samolot posiadający trzy płaty nośne; trójpłatowiec, triplan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot o trzech płatach nośnych;

Trójpłat – układ konstrukcyjny płatowca, samolotu o trzech płatach nośnych. Od dwupłatu różniący się posiadaniem trzeciego płata nośnego, pomiędzy górnym a dolnym.

Konstrukcje trójpłatowe w porównaniu z dwupłatami miały dodatkową zaletę – zachowanie takiej samej siły nośnej przy zmniejszonej rozpiętości skrzydeł, co zwiększało zwrotność tych samolotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójpłatkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma trzy płatki

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójpłatowiec

1. samolot posiadający trzy płaty nośne; trójpłat, triplan;
2. kopalny stawonóg morski z ery paleozoicznej; trzypłatowiec; trylobit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. zob. trójpłat.

Trójpłat – układ konstrukcyjny płatowca, samolotu o trzech płatach nośnych. Od dwupłatu różniący się posiadaniem trzeciego płata nośnego, pomiędzy górnym a dolnym.

Konstrukcje trójpłatowe w porównaniu z dwupłatami miały dodatkową zaletę – zachowanie takiej samej siły nośnej przy zmniejszonej rozpiętości skrzydeł, co zwiększało zwrotność tych samolotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójpłatowy

mający trzy płaty, np. samolot trójpłatowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójpłytowy

składający się z trzech płyt; trzypłytowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójramienny

mający trzy ramiona, odnogi itp.; trzyramienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójrdzeniowy

mający trzy rdzenie; trzyrdzeniowy, np. trzyrdzeniowy procesor

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójróg

kapelusz mający trzy rogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójrogaty

dawniej: mający trzy rogi; trójrogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójrogi

mający trzy rogi; trójrogaty

przymiotnik

(1.1) posiadający trzy rogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójrożny

mający trzy rogi

przymiotnik

(1.1) mający trzy rogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójrzędowiec

starożytny statek fenicki, grecki lub rzymski, zaopatrzony w trzy rzędy wioseł; trzyrzędowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójrzędowy

mający trzy rzędy; trzyrzędowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójsceniczny

odbywający się na trzech scenach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójścian

część przestrzeni ograniczona trzema kątami płaskimi o wspólnym wierzchołku, sąsiednie ramiona kątów pokrywają się

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mat. bryła ograniczona przez trzy nierównoległe płaszczyzny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójścienny

mający trzy ściany

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójsektorowy

składający się z trzech sektorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójsieczny

1. mający trzy ostrza;
2. o liściu: mający blaszki o trzech głębszych wcięciach; potrójnie sieczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójsiemne

rząd roślin z klasy dwuliściennych; wilczomleczowce

Wilczomleczowce, trójsiemne (Euphorbiales Lindl., daw. Tricoccae) – rząd roślin należący do klasy dwuliściennych. Liczy ok. 8000 gatunków, rosnących przede wszystkim w krajach tropikalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójsiemny

o cechach trójsiemnych (rząd roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójsilnikowy

mający trzy silniki; trzysilnikowy

przymiotnik

(1.1) taki, który jest wyposażony w trzy silniki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójskibowy

pług trójskibowy - pług, który podczas orki odkłada po trzy skiby naraz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójskoczek

zawodnik biorący udział w konkurencji trójskoku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójskoczkini

→ trójskoczek

Patrz:trójskoczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójskok

konkurencja lekkoatletyczna polegająca na trzech następujących po sobie skokach za pomocą odbicia z jednej nogi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki i wylądować na piaszczystej skoczni obunóż;

Trójskok – konkurencja lekkoatletyczna, w której zawodnik musi wykonać trzy następujące po sobie skoki:

- pierwszy – odbicie z nogi 1 i lądowanie na tę samą nogę 1
- drugi – odbicie z nogi 1 i lądowanie na nogę przeciwną 2
- trzeci – odbicie z nogi 2 i lądowanie w dowolny sposób, zazwyczaj na obie nogi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójskośny

1. układ trójskośny - układ krystalograficzny o dwóch klasach symetrii;
2. kryształ trójskośny - kryształ o bardzo małym stopniu symetrii, nieprzystające do siebie po jakimkolwiek obrocie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójskrzydlny

mający trzy skrzydła

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójskrzydłowy

mający trzy skrzydła; trzyskrzydłowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójskrzydły

mający trzy skrzydła

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójskrzyn

rodzaj roślin z rodziny wilczomleczowatych; kroton

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójskładnikowy

złożony z trzech składników; trzyskładnikowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójsmakowy

mający trzy smaki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójsoczewkowy

mający trzy soczewki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójspadowy

dach trójspadowy - mający trzy spady (pochyłe płaszczyzny); dach trzyspadowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójśrubowiec

statek napędzany motorem o trzech śrubach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstanowy

związany z trzema stanami, pozycjami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstopniowo

przysłówek

(1.1) w trzech etapach, fazach

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójstopniowość

→ trójstopniowy; trzystopniowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstopniowy

trzystopniowy;
1. mający trzy stopnie (w jakiejś skali);
2. mający trzy stopnie, etapy

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech stopni, schodków

(1.2) składający się z trzech stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójstopowiec

wiersz składający się z trzech stóp

Trójstopowiec – wzorzec iloczasowy lub sylabotoniczny, w którym można wydzielić trzy stopy.

  Trójstopowiec trocheiczny SsSsSs
  Trójstopowiec jambiczny sSsSsS
  Trójstopowiec daktykiczny SssSssSss
  Trójstopowiec amfibrachiczny sSssSssSs
  Trójstopowiec anapestyczny ssSssSssS
  Trójstopowiec peoniczny III ssSsssSsssSs

W praktyce w trójstopowcach daktylicznych występuje kataleksa, a w trójstopowcach jambicznych i anapestycznych hiperkataleksa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójstopowy

trzystopowy;
1. o wierszu: składający się z trzech stóp;
2. rzadko: mający długość trzech stóp

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstrefowy

mający trzy strefy, związany z trzema strefami; trzystrefowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstronność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trójstronne; cecha tych, którzy są trójstronni

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójstronny

1. działający z trzech stron;
2. taki, w którym biorą udział trzy strony

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstrumieniowy

ruch trójstrumieniowy - ruch kołowy na jezdni, w którym trzy pojazdy mogą jechać jednocześnie obok siebie w tym samym kierunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstrunny

mający trzy struny; trójstrunowy, trzystrunowy, trzystrunny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstrunowy

mający trzy struny; trójstrunny, trzystrunowy, trzystrunny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójstyk

punkt styczności granic trzech równorzędnych jednostek terytorialnych, najczęściej państw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. zetknięcie granic trzech państw

Trójstyk – punkt styku granic trzech równorzędnych jednostek terytorialnych. Najczęściej odnosi się do granic państw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójsylabowy

złożony z trzech sylab (zgłosek); trójzgłoskowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójszczeblowy

mający trzy szczeble

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójszczękowy

mający trzy szczęki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójszereg

potrójny szereg utworzony z trzech szeregów równoległych do siebie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) potrójny szereg; trzy szeregi ustawione równolegle do siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trojszyk

chrząszcz z rodziny czarnuchowatych, szkodnik ziaren zbóż i magazynów żywnościowych; trojczyk

Trojszyk (Tribolium) – rodzaj chrząszczy z rodziny czarnuchowatych i podrodziny Tenebrioninae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójszynowy

składający się z trzech szyn; trzyszynowy

przymiotnik

(1.1) techn. mający trzy szyny; wykorzystujący trzy szyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójtaśmowy

mający trzy taśmy, złożony z trzech taśm

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójtlen

alotropowa odmiana tlenu posiadająca w cząsteczce trzy atomy tego pierwiastka; ozon

Ozon (stgr. ὄζον [ódzōn] – pachnący), tritlen lub trójtlen (O3) – alotropowa odmiana tlenu składająca się z trójatomowych cząsteczek.

Posiada silne własności aseptyczne i toksyczne, w związku z czym stosowany jest przy dezynfekcji wody. Naturalnie gromadzi się w stratosferze tworząc warstwę ozonową, która pochłania część promieniowania z zakresu nadfioletu o długości fali między 200 nm a 300 nm dochodzącego ze Słońca do Ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójtlenek

związek chemiczny, którego cząsteczka składa się z trzech atomów tlenu połączonych z jednym atomem lub z kilkoma atomami innego pierwiastka; tritlenek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójtraktowy

taki, którego pomieszczenia wewnętrzne uszeregowane są w trzech równoległych do siebie rzędach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwalcówka

młyn do rozdrabniania surowców, wyposażony w trzy walce

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwarstwowość

składanie się z trzech warstw; trzywarstwowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwarstwowy

składający się z trzech warstw

przymiotnik

(1.1) liczący trzy warstwy, składający się z trzech warstw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójwartościowość

→ trójwartościowy

Patrz:trójwartościowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwartościowy

o pierwiastku: zawierający atomy tworzące trzy wiązania chemiczne z innymi atomami

przymiotnik

(1.1) przybierający jedną z trzech możliwych wartości

(1.2) chem. wykorzystujący trzy elektrony do utworzenia wiązania chemicznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójwątkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co trójwątkowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójwątkowy

mający trzy wątki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwęglowy

mający trzy atomy węgla w cząsteczce

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwersowy

składający się z trzech wersów; trzywersowy, trzywierszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwiązkowy

składający się z trzech wiązek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwiersz

strofa trzywierszowa lub utwór trzywierszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwierszowy

składający się z trzech wierszy; trzywierszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwieś

kompleks trzech wsi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwodny

w chemii: zawierający trzy cząsteczki wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwręb

czworoboczna płyta z dwoma pionowymi żłobkami dzielącymi ją na trzy pasy, występująca na fryzach budowli w stylu doryckim; tryglif

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwymiar

przestrzeń o trzech wymiarach; przestrzeń trójwymiarowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójwymiarowość

→ trójwymiarowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trójwymiarowe

Patrz:trójwymiarowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójwymiarowy

1. mający trzy wymiary: długość, szerokość i wysokość;
2. dający złudzenie, że przedstawiane przedmioty lub obrazy mają trzy wymiary

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający trzy wymiary (najczęściej: długość, szerokość i wysokość)

przymiotnik jakościowy

(2.1) książk. dający złudzenie, że przedstawiony obraz ma trzy wymiary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójwyrazowy

składający się z trzech wyrazów; trzywyrazowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwyspowiec

statek transportowy, mający podniesiony pokład na śródokręciu, dziobie i rufie; trójzrębowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwyspowy

→ trójwyspowiec

Patrz:trójwyspowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwyznaniowy

składający się z trzech wyznań

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójwzgórze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) herald. element w heraldyce, występujący na herbach i godłach, potrójne wzgórze;

Trójwzgórze – element w heraldyce, występujący na herbach i godłach. Przedstawia on trzy wzgórza w kolorze zazwyczaj zielonym, w których środkowe jest większe od dwóch pozostałych. Wzgórza są zwykle o zaokrąglonych szczytach, rzadziej spiczaste.W symbolice trójwzgórze oznacza góry, wyżynę lub po prostu pagórkowatość terenu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójwładza

współistnienie trzech ośrodków władzy na jakimś terytorium

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójząb

1. broń podobna do wideł, mająca trzy metalowe zęby;
2. w mitologii antycznej: trójzębna laska, stanowiąca godło Posejdona (Neptuna) - boga morza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) godło Ukrainy w kształcie stylizowanego ostrza trójzębu

Trójząb – rodzaj broni białej, używanej niegdyś przez rybaków do polowania na większe ryby i ośmiornice, składa się z drzewca i osadzonych na nim trzech metalowych zębów, zakończonych hakami.

Trójząb jest atrybutem greckiego Posejdona (rzymskiego Neptuna), używany był przez niego do rozbijania skał i tworzenia źródeł. Jest także atrybutem hinduskiego boga Śiwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójzaborowy

odnoszący się do trzech zaborów, związany z trzema zaborami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójżaglowy

mający trzy żagle

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzakresowy

obejmujący trzy zakresy, działający w trzech zakresach; trzyzakresowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzasadowy

o kwasie lub jego soli: zawierający trzy czynne atomy wodoru dające się zastąpić atomami metalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzaworowy

mający trzy zawory

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzdrój

połączenie trzech miejscowości uzdrowiskowych mających źródła wód leczniczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzębny

mający trzy zęby, zakończony trzema zębami

przymiotnik

(1.1) książk. o osobach mający trzy zęby

(1.2) książk. o przedmiotach mający trzy zęby (ostrza)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trójżebrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma trzy żebra

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójżeńcowate

o cechach trójżeńcowatych (rodzina roślin)

Trójżeńcowate (Burmanniaceae Blume) – rodzina roślin z rzędu pochrzynowców (Dioscoreales). Należy tu 11 rodzajów roślin występujących w strefie międzyzwrotnikowej, przy czym największe ich zróżnicowanie jest w tropikalnej Ameryce Południowej i Środkowej. Występują poza tym także w Ameryce Północnej (Illinois), w południowej Australii i na Nowej Zelandii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójżeńcowaty

o cechach trójżeńcowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzgłoskowiec

trzysylabowiec;
1. wyraz składający się z trzech zgłosek;
2. rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z trzech zgłosek

Trójzgłoskowiec – metrum o rozmiarze trzech sylab, występujące w wariancie żeńskim (sSs), z natury amfibrachicznym, lub w wariancie męskim (SsS). Z reguły pojawia się w przeplocie z innymi, dłuższymi formatami.

Trójzgłoskowy refren występuje często w rondach:

    Słyszycie poszum spadających liści?
    Jesień ordzawia marzenia człowieka...
    Zórz nam za wiele wróżyli psalmiści —
    Za wiele! (...)

    Za wieleż czasów, gdy świat się oczyści,
    Królestwo Boże tu się na nim ziści —
    Za wiele?
        Antoni Lange, Rozmyślania, XIII

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trójziele

legendarna roślina lecznicza

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzmianowość

→ trójzmianowy

Patrz:trójzmianowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzmianowy

przebiegający na trzy zmiany, wykonywany na trzy zmiany; trzyzmianowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójznaczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trójznaczne; cecha tych, którzy są trójznaczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Trójznak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. jedna głoska oznaczona za pomocą trzech liter

Trójznak, trigraf – trzy litery oznaczające jedną lub dwie głoski.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trójzrębowiec

statek transportowy, mający podniesiony pokład na śródokręciu, dziobie i rufie; trójwyspowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzrębowy

→ trójzrębowiec

Patrz:trójzrębowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójzwity

zwinięty trzykrotnie, zwykle w odniesieniu do specjalnie plecionych lin

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójżyłowy

o kablu: mający trzy żyły; trzyżyłowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trójłatkowy

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający trzy łatki

#### Źródła:

Wiktionary

# Trok

rzemień, pas, powróz do wiązania, przywiązywania czegoś, niekiedy zakończony pętlą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) krótki sznurek, rzemień, taśma do troczenia – przywiązywania czegoś;

(1.2) przyszyty kawałek tasiemki służący do łączenia tkanin (np. w ubraniu, namiocie)

Trok – rzemień, pas lub powróz służący do wiązania, przywiązywania (przytraczania) czegoś. W znaczeniu potocznym: pasek, sznurek, tasiemka przyszyta do ubrania, służąca do wiązania lub „ściągania” jego części.

Jako akcesorium myśliwskie troki w postaci wielorzemykowych pęt (zazwyczaj skórzanych lub sznurkowych), służą do noszenia upolowanego ptactwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troka

rzemień, pas, powróz do wiązania, przywiązywania czegoś, niekiedy zakończony pętlą

#### Źródła:

SJP.pl

# Trokar

ostro zakończone narzędzie chirurgiczne; troakar; trójgraniec

Trokar – narzędzie chirurgiczne w kształcie prowadnicy rurowej (kaniula, koszulka, kanał roboczy, port), w której umieszczony jest trzpień ze stali, lub twardego plastiku (mandryn, obturator, sztyft, grot) o ostrym bądź zaokrąglonym zakończeniu. Trokary stosuje się w chirurgii endoskopowej w celu wytworzenia kanału przez powłoki ciała do jamy otrzewnej, jamy opłucnej, przestrzeni zaotrzewnowej bądź innych części ciała. Po osadzeniu trokaru usuwa się mandryn, a pozostawiona metalowa, lub plastikowa kaniula jest wykorzystywana jako port umożliwiający wprowadzanie narzędzi endoskopowych. Kaniule trokaru posiadają na końcach uszczelki zapobiegające ucieczce gazu wprowadzonego do jamy ciała w celu utrzymania odmy. Chirurgiczne techniki endoskopowe najczęściej stosuje się w operacjach na narządach jamy brzusznej (laparoskopia) i klatki piersiowej (torakoskopia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troki

rzemień, pas, powróz do wiązania, przywiązywania czegoś, niekiedy zakończony pętlą

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Litwie;

Troki (lit. Trakai, biał. Трокі) – miasto na Litwie, w okręgu wileńskim, siedziba rejonu trockiego.

Troki leżą na Pojezierzu Wileńskim, na półwyspie między jeziorami Galwe na północy, Tataryszki na zachodzie, Łuka na wschodzie i Giełusz na południu. Ośrodek turystyczny. Miasteczko położone 28 km od Wilna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troktolit

magmowa skała głębinowa z rodziny gabro; pstrągowiec

Troktolit (Pstrągowiec) – głębinowa zasadowa skała magmowa podobna do gabra z grupy gabroidów. Odmiana gabra oliwinowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trolej

odbierak (zbieracz) prądu, dostarczający go do silnika pojazdu (np. tramwaju bądź trolejbusu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trolejbus

autobus napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drogowy pojazd komunikacji miejskiej napędzany energią elektryczną pobieraną z sieci trakcyjnej;

Trolejbus – drogowy pojazd silnikowy (zazwyczaj pasażerski, niekiedy towarowy) z napędem elektrycznym, pobierający prąd elektryczny z zewnętrznego źródła zasilania (podstacji trakcyjnych) przez dwuprzewodową sieć trakcyjną za pośrednictwem pałąkowego odbieraka prądu. W odróżnieniu od tramwajów trolejbusy mają możliwość ominięcia przeszkody w ruchu drogowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trolejbusowy

przymiotnik

(1.1) związany z trolejbusem, dotyczący trolejbusów; wykorzystujący trolejbusy do transportu

#### Źródła:

Wiktionary

# Troler

żeglarski statek rybacki do połowu ryb wędami ciągnionymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trolit

masa plastyczna, podobna do celuloidu, otrzymywana z azotanów i octanów celulozy; trudnopalna, stosowana jako izolator

#### Źródła:

SJP.pl

# Troll

[czytaj: trol]
1. w wierzeniach ludów skandynawskich: nieprzychylny ludziom olbrzym lub karzeł, zamieszkujący zwykle górskie pieczary;
2. potocznie: osoba prowokująca, podpuszczająca i denerwująca kogoś w internecie

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mitgerm. skand. istota mająca postać olbrzyma lub karła, zamieszkująca zwykle górskie pieczary, zazwyczaj nieprzyjazna wobec ludzi

(1.2) przen. inform. w środowisku użytkowników Internetu: osoba zamieszczająca na publicznym forum napastliwe, kontrowersyjne, ośmieszające innych wypowiedzi, których celem jest wywołanie dyskusji i skupienie uwagi na autorze

Troll (norw., szw. troll, duń. trold) – przypominający wyglądem człowieka stwór ze skandynawskich wierzeń ludowych, wywodzący się z mitologii nordyckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trollerka

[czytaj: troling] potocznie: prowokowanie, podpuszczanie i denerwowanie kogoś w internecie; trollowanie, trolling

#### Źródła:

SJP.pl

# Trollerski

→ troll

Patrz:troll

#### Źródła:

SJP.pl

# Trollica

[czytaj: trolica] żeński odpowiednik trolla

#### Źródła:

SJP.pl

# Trolling

[czytaj: troling] potocznie: prowokowanie, podpuszczanie i denerwowanie kogoś w internecie; trollowanie, trollerka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. wysyłanie wrogich, obraźliwych lub kontrowersyjnych wiadomości na jedno z publicznych miejsc w Internecie w celu wzniecenia kłótni;

(1.2) wędk. kontrowersyjna metoda łowienia drapieżnych ryb polegająca na ciągnięciu przynęty przyczepionej do żyłki lub linki za łódką

Trollowanie (ang. trolling) – antyspołeczne zachowanie charakterystyczne dla internetowych forów dyskusyjnych i mediów społecznościowych, polegające na zamieszczaniu kontrowersyjnych, napastliwych, często nieprawdziwych treści w celu zwrócenia na siebie uwagi albo sprowokowania, ośmieszenia lub obrażenia innych użytkowników. Osobę odpowiedzialną za publikowanie takich przekazów określa się jako „troll”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trollować

[czytaj: trolować] potocznie: prowokować, podpuszczać i denerwować kogoś w internecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trollowy

→ troll [czytaj: trolowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Trolowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trolować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trombina

enzym osocza powstający z nieaktywnej protrombiny umożliwiający powstanie nierozpuszczalnego włóknika (fibryny) z rozpuszczalnego substratu (fibrynogenu) umożliwiając krzepnięcie krwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trombita

ludowy dęty instrument muzyczny; trembita

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. etn. dęty instrument muzyczny w postaci bardzo długiej, prostej, drewnianej rury, używany przez Hucułów, także w Rumunii, na Węgrzech i Podhalu; podobny do ligawki i bazuny;

Trombita, trąbita, trembita – ludowy instrument dęty w kształcie prostej lub zagiętej nieco na końcu rury, sięgającej do 4 metrów długości, używany jako pasterska trąba wydająca głęboki, niski dźwięk, oraz jako instrument sygnałowy, służący przede wszystkim do komunikowania się na odległość i zwoływania w określonych celach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trombocyt

(zwykle w liczbie mnogiej) krwinka pozbawiona jądra komórkowego, uczestnicząca w procesie krzepnięcia krwi; krwinka płytkowa, płytka krwi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. podłużna komórka pozbawiona jądra odgrywająca u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi;

Trombocyt, płytka krwi, płytka Bizzozera, krwinka płytkowa – morfotyczny składnik krwi, podłużny strzępek komórki (nie jest ona komórką w przeciwieństwie do erytrocytów oraz leukocytów) pozbawiony jądra komórkowego, niezdolny do poruszania się, odgrywający u większości kręgowców istotną rolę w procesach krzepnięcia krwi. Są to dyskowate struktury, mniejsze od pozostałych komórkowych składników krwi (około 1–2 μm), otoczone błoną komórkową fragmenty cytoplazmy oderwane od megakariocytów (trombopoeza). Zawierają w cytoplazmie szereg ziarnistości zawierających liczne mediatory biologiczne, a na powierzchni glikoproteiny spełniające funkcje receptorowe. Ziarnistości te to: lizosomy, mitochondria, rybosomy, ziarna glikogenu oraz mikrofibryle i mikrotubule.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trombocytopenia

obniżenie liczby płytek krwi spowodowane uszkodzeniem komórek szpiku kostnego; małopłytkowość, trombopenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. małopłytkowość.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trombofilia

choroba charakteryzująca się zwiększoną krzepliwością krwi i tworzeniem zakrzepów w naczyniach krwionośnych; nadkrzepliwość

Trombofilia – wrodzony lub nabyty zespół chorobowy charakteryzujący się zwiększona skłonnością do tworzenia zakrzepów żylnych lub rzadko tętniczych spowodowaną zaburzeniami w układzie krzepnięcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trombogenny

→ trombogen

Patrz:trombogen

#### Źródła:

SJP.pl

# Trombokinaza

enzym proteolityczny występujący w tkankach oraz w płytkach krwi i osoczu, zapoczątkowujący proces krzepnięcia krwi; tromboplastyna, protrombinaza

#### Źródła:

SJP.pl

# Tromboksan

organiczny związek chemiczny, hormon tkankowy powodujący agregację trombocytów

Tromboksany (łac. thrombus – zakrzep; w skrócie TX) – jedna z biologicznie czynnych substancji zaliczanych do eikozanoidów. Produkowana jest z kwasu arachidonowego przez cyklooksygenazę. Powodują m.in. agregację trombocytów i skurcz naczyń krwionośnych.

Tromboksany różnią się od prostaglandyn charakterem pierścienia. Pierścień tromboksanów jest sześcioczłonowy i zawiera dodatkowo atom tlenu.

Wyróżniamy 2 postacie tromboksanów:

- A
- B

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tromboliza

rozpuszczenie zakrzepu wewnątrz naczynia krwionośnego

Tromboliza – rozpuszczenie zakrzepu w wyniku podania leków trombolitycznych, np.: tPA lub streptokinaza.

Leczenie trombolityczne ma na celu przywrócenie przepływu krwi w zamkniętym lub znacznie zwężonym naczyniu krwionośnym. Stosowane jest w zawale serca, udarze niedokrwiennym i ciężkiej zatorowości płucnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trombon

instrument muzyczny; puzon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. daw. puzon

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trombonista

dawniej: osoba grająca na trombonie (puzonie); trombon (rzadko), puzonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Trombonistka

→ trombonista

Patrz:trombonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Trombopenia

obniżenie liczby płytek krwi spowodowane uszkodzeniem komórek szpiku kostnego; małopłytkowość, trombocytopenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Tromboplastyna

enzym proteolityczny występujący w tkankach oraz w płytkach krwi i osoczu, zapoczątkowujący proces krzepnięcia krwi; trombokinaza, protrombinaza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trombopoetyna

hormon odpowiedzialny za produkcję i dojrzewanie trombocytów na drodze trombopoezy

Trombopoetyna – hormon odpowiedzialny za produkcję i dojrzewanie trombocytów (czyli składników krwi odpowiedzialnych za jej krzepnięcie) na drodze trombopoezy. Jest produkowana głównie przez komórki wątroby i (w mniejszej ilości) przez nerki i mięśnie szkieletowe. Działa pobudzająco na megakariocyty szpiku kostnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trombopoeza

proces powstawania trombocytów w szpiku kostnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trombosan

środek zapobiegający tworzeniu się skrzeplin w naczyniach krwionośnych, hamujący powstawanie protrombiny w wątrobie; dwukumarol

#### Źródła:

SJP.pl

# Tromboza

zakrzepica żył głębokich

#### Źródła:

SJP.pl

# Trompa

narożne stożkowate sklepienie, stosowane w celu podtrzymywania górnych partii budowli

Trompa – narożny detal architektoniczny (wysklepek) pozwalający na przejście z rzutu czworobocznego do ośmiobocznego lub koła (a nawet elipsy jak w katedrze w Pizie) stanowiącego podstawę kopuły. Trompa jest rodzajem małego sklepienia złożonego z łęczków zwiększających się ku górze.

Przykłady:

- trzy wschodnie wieże-latarnie chórowe w katedrze w Poznaniu
- kaplica św. Antoniego w kościele Augustianów na Piasku we Wrocławiu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tromtadracja

krzykliwe i demonstracyjne głoszenie jakichś poglądów; tromtadractwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pejor. krzykliwe i demonstracyjne przedstawienie jakichś poglądów lub wyniosłych haseł pozbawionych treści

(1.2) książk. pejor. osoby lub środowiska głoszące swe poglądy krzykliwie i demonstracyjnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tromtadracki

efekciarski, krzykliwy

przymiotnik jakościowy

(1.1) książk. górnolotny, napuszony, krzykliwy i pozbawiony treści

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) książk. osoba, która w sposób górnolotny, napuszony, krzykliwy i pozbawiony treści głosi jakieś poglądy lub hasła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tromtadrata

osoba uprawiająca tromtadrację; krzykacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Tron

1. ozdobny fotel będący honorowym miejscem monarchy lub dostojników kościelnych;
2. książkowo:
a) władza lub godność króla; korona;
b) osoba panująca, monarcha;
3. żartobliwie: sedes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fotel lub podobny mebel przeznaczony dla monarchów lub hierarchów kościelnych;

(1.2) przen. stanowisko monarchy w danym kraju

(1.3) teol. w lm.: według klasyfikacji Pseudo-Dionizego Areopagity trzeci chór anielski;

(1.4) żart. sedes, muszla klozetowa

Tron (gr. thronos, thranus, łac. thronus – taboret, siedzenie), w języku staropolskim również stolec – oficjalne określenie siedziska najczęściej o kształcie krzesła, na którym monarcha zasiada przy oficjalnych okazjach. W sensie abstrakcyjnym tron określa również władzę monarchii. Wstąpienie monarchy na tron (intronizacja) podczas obrzędu koronacji oznacza początek panowania władcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trondheim

[czytaj: tronhejm] miasto w Norwegii

Trondheim (dawniej Nidaros oraz Trondhjem) – miasto w Norwegii, nad Trondheimsfjorden u ujścia rzeki Nidelvy. Ośrodek administracyjny, dobrze rozwinięty przemysł stoczniowy, maszynowy, metalowy, rybny, ważny port handlowy i rybacki.Ważny ośrodek sportów zimowych (trasy biegowe, skocznie narciarskie). W 2023 miejscowość liczyła 212 660 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trondheimski

→ Trondheim [czytaj: tronhejmski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Tronik

zdrobniale: tron (1. ozdobny fotel będący honorowym miejscem monarchy lub dostojników kościelnych;
2. żartobliwie: sedes)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tronować

1. sprawować władzę monarszą; królować, panować;
2. zajmować naczelne, najważniejsze miejsce

czasownik niedokonany

(1.1) zajmować tron

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tronowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tronować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tronowy

przymiotnik od: tron

przymiotnik

(1.1) dotyczący tronu, związany z tronem; będący miejscem, gdzie stoi tron

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Troński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Troodon

rodzaj dinozaura gadziomiednicznego, żyjącego około 70 mln lat temu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troodony

rodzaj dinozaura gadziomiednicznego, żyjącego około 70 mln lat temu

Troodony (Troodontidae) – rodzina teropodów z grupy celurozaurów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trooper

[czytaj: truper] samochód typu Isuzu Trooper

Trooper – piwo górnej fermentacji istniejące na rynku od 2013 roku. Powstałe w wyniku współpracy wokalisty zespołu heavymetalowego Iron Maiden, Bruce’a Dickinsona, z browarem Robinsons Brewery. Efektem tego jest klasyczne jasne Ale, charakteryzujące się chmielowym aromatem (chmiele: Goldings, Bobek, Cascade).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troostyt

składnik strukturalny stali i żeliw szarych poddanych obróbce cieplnej

Troostyt – drobnoziarnista odmiana perlitu; mieszanina ferrytu i cementytu powstająca z austenitu w wyniku przemiany eutektoidalnej. Najczęściej uzyskuje się go w wyniku przemiany izotermicznej austenitu w temperaturze około 550 °C. Nazwa troostyt pochodzi od nazwiska francuskiego chemika Louisa Josepha Troosta (1825–1911). Nie do końca się przyjęła w świecie materiałoznawców, dlatego najczęściej w literaturze angielskiej można znaleźć określenie fine pearlite.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trop

1. odciski zwierzęcych kończyn na ziemi, śniegu; ślad;
2. w literaturze: wyraz bądź zwrot w znaczeniu przenośnym (np. alegoria, metonimia, metafora);
3. (zwykle w liczbie mnogiej) wstawka melodyczna dodawana do melodii chorałowej razem z nowym tekstem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ślad odciśniętych stóp

(1.2) liter. zwrot o znaczeniu przenośnym;

(1.3) muz. wstawka melodyczna dodawana z nowym tekstem do melodii chorałowej

(1.4) filoz. argument przedstawiany przez sceptyków, mający wykazać, że żadne twierdzenie nie może być ani udowodnione, ani też obalone i że wszelkie poznanie jest niemożliwe

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: tropić

- trop – drobna pieśń liturgiczna powstała w wyniku podkładania tekstu pod melodie śpiewu liturgicznego.
- trop – w retoryce zastąpienie pewnego słowa lub wyrażenia innym – dla większej obrazowości, wyrazistości i skuteczności przekazu słownego.
- trop – ślad kończyn (łap, kopyt itp.) zwierzęcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troparion

Tropar (troparion) (z gr. τροπάριον, liczba mnoga: τροπάρια, od τρέπω 'odwracać') – jedna z form muzycznych w obrządku bizantyjskim, będącym w użyciu w Kościołach prawosławnych oraz w Katolickich Kościołach Wschodnich tradycji bizantyjskiej. Jest to poetycki śpiew liturgiczny o prostej strukturze i rytmicznej kadencji, który przybliża nam historię i znaczenie soteriologiczne danego święta, wydarzenia lub świętego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tropić

1. w łowiectwie: ścigać zwierza, podążając jego tropem; śledzić;
2. śledzić, szukać kogoś, zwłaszcza w celu pojmania; ścigać;
3. przenośnie: szukać śladów, objawów czegoś, zwłaszcza w celu wyeliminowania czegoś

czasownik

(1.1) iść za kimś lub za czymś po jego śladach – tropach, zapachu

(1.2) przen. śledzić, ścigać kogoś lub coś

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. martwić, boleć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tropiciel

osoba tropiąca zwierzynę; osoba biegła w tropieniu, osaczaniu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) łow. osoba tropiąca zwierzynę

(1.2) przen. szpicel

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) kynol. łow. pies tropiący zwierzynę;

- Tropiciel (film 1987)
- Tropiciel (film 2000) (ang. The Tracker)
- Tropiciel (film 2007)
- Tropiciel (film 2010) (ang. Tracker)
- Tropiciel powieść Orsona Scotta Carda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tropicielka

→ tropiciel

Tropicielka – drugi żeński stopień harcerski w ZHP, SHK Zawisza i ZHR. Przeznaczony dla dziewcząt wieku 12-13 lat. Oznaczeniem stopnia jest srebrna lilijka nabita na Krzyżu Harcerskim (ZHR) lub dwie belki na pagonie (ZHP).

Patrz:tropiciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tropiczny

dotyczący tropiku; tropikalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|tropić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tropik

1. strefa położona między zwrotnikami Raka i Koziorożca; tropiki;
2. gorący i na ogół bardzo wilgotny klimat charakterystyczny dla tego obszaru;
3. zewnętrzna warstwa namiotu, zabezpieczające przed utratą ciepła oraz przed opadami;
4. tkanina wykonana z wełny lub elany;
5. ubranie z tego materiału;
6. zdrobnienie od: trop (ślad);
7. zdrobnienie od: trop (wyraz)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. gorąca i wilgotna strefa klimatyczna na Ziemi położona między zwrotnikami;

(1.2) włók. lekka i cienka tkanina na letnie ubrania

(1.3) wierzchnia warstwa namiotu turystycznego;

(1.4) astr. zwrotnik, zwrotnik niebieski

- strefa międzyzwrotnikowa (tropikalna)
- tropik (tkanina)
- tropik (namiot)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tropika

dział semantyki poetyckiej zajmujący się przenośniami w języku artystycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropikalizacja

1. przystosowanie konstrukcji maszyn i urządzeń do eksploatacji w warunkach tropikalnych
2. nadawanie materiałom odporności na warunki tropikalne

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropikalizacyjny

1. przymiotnik od: tropikalizacja
2. komora tropikalizacyjna - urządzenie utrzymujące w swym wnętrzu pożądane warunki klimatyczne, używane do badań w warunkach tropikalnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropikalizować

nadawać materiałom odporność na warunki tropikalne

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropikalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tropikalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Tropikalny

przymiotnik

(1.1) typowy dla strefy międzyzwrotnikowej, o klimacie gorącym i wilgotnym

(1.2) daw. lub spec. związany z tropikami (czyli zwrotnikami)

#### Źródła:

Wiktionary

# Tropikamid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) farm. lek cholinolityczny stosowany w diagnostyce i przygotowaniach do zabiegów okulistycznych w celu rozszerzenia źrenicy;

Tropikamid (łac. tropicamidum) – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, z grupy pirydyn, cholinolityk, lek stosowany w diagnostyce i przygotowaniu do zabiegów okulistycznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tropiki

1. strefa położona między zwrotnikami Raka i Koziorożca; tropiki;
2. gorący i na ogół bardzo wilgotny klimat charakterystyczny dla tego obszaru;
3. zewnętrzna warstwa namiotu, zabezpieczające przed utratą ciepła oraz przed opadami;
4. tkanina wykonana z wełny lub elany;
5. ubranie z tego materiału;
6. zdrobnienie od: trop (ślad);
7. zdrobnienie od: trop (wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tropina

związek organiczny, pochodna hydrolizy atropiny; ma zastosowanie w medycynie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropiszewo

Tropiszewo (niem. Trappenfelde) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie malborskim, w gminie Lichnowy na obszarze Wielkich Żuław Malborskich.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.

W Tropiszewie urodził się Franz Komnick (1857-1938) - przedsiębiorca niemiecki, konstruktor samochodów, zasłużony dla Elbląga przemysłowiec.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tropiszów

Tropiszów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Igołomia-Wawrzeńczyce.

Wieś duchowna, własność Opactwa Benedyktynek w Staniątkach położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie proszowskim województwa krakowskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tropizm

reakcja ruchowa (zwrot lub wygięcie) roślin i niższych zwierząt prowadzących osiadły tryb życia na bodźce zewnętrzne działające kierunkowo (np. na światło, wilgotność środowiska), dodatnia w kierunku działania bodźca lub ujemna w kierunku przeciwnym; także wrodzona zdolność organizmów do wykonywania takich ruchów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. ruchy wzrostowe roślin lub ich części oraz ruchy niższych zwierząt pod wpływem działania bodźców, wykonywane przez organizm w kierunku źródła bodźców (tropizm dodatni) lub w stronę przeciwną (tropizm ujemny); zdolność organizmów do wykonywania takich ruchów;

Tropizm – reakcja ruchowa roślin i niższych zwierząt na bodźce zewnętrzne. Ruch (zwrot lub wygięcie) w kierunku bodźca to tropizm dodatni, plagiotropizm, w kierunku przeciwnym – tropizm ujemny, ortotropizm. Plagiotropizm może przybierać formę tropizmu transwersalnego, polegającego na ustawieniu organu pod kątem 90° do bodźca – diatropizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tropnąć

potocznie: tropnąć się - zorientować się w czymś, domyślić się czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropnięty

taki, który się tropnął (zorientował się w czymś)

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropofit

Tropofit (gr. tropos – zwrot) – roślina klimatu zmiennego, gdzie okresy korzystnych warunków dla wzrostu roślin pojawiają się cyklicznie. Tropofity potrafią przetrwać zarówno ostrą zimę jak i upalne lato, okres suchy i mokry.

Tropofity potrafią przetrwać niekorzystne okresy rozwoju dostosowując do nich swój pokrój i aktywność życiową. W klimacie umiarkowanym i zimnym niekorzystnym dla roślin okresem jest zima, zarówno ze względu na niskie temperatury, jak i fizjologiczną suszę (przy zamarzniętym podłożu pobieranie wody jest niemożliwe). Na okres zimy rośliny tego klimatu przechodzą w stan spoczynku. W obszarach klimatu ciepłego, gdzie latem panuje susza, okresem korzystniejszym dla roślin są chłodniejsze pory roku, rosnące tam rośliny przechodzą więc w stan spoczynku podczas upalnego i suchego lata.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tropokolagen

biopolimer zbudowany z trzech cząsteczek kolagenu

Tropokolagen – złożony biopolimer, zbudowany z trzech cząsteczek kolagenu, tworzących potrójną helisę o ścisłej budowie. Stanowi strukturalną podstawę budowy włókien kolagenowych o większej grubości, wydzielany do przestrzeni międzykomórkowej polimeryzuje w grubsze włókna o różnej grubości. Długość splotu tropokolagenu wynosi 260 nm, grubość 1,5 nm o skoku 0,3 nm. Syntetyzowany jest przede wszystkim przez fibroblasty w tkance łącznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troponina

białko uczestniczące w mechanizmie regulacji skurczu mięśnia sercowego

Troponina – białko regulujące skurcze mięśni poprzecznie prążkowanych i mięśnia sercowego.

Oznaczenie sercowych izoform troponin ma podstawowe znaczenie w diagnostyce zawału mięśnia sercowego.

Wyróżnia się:

- troponinę TnC – przyłączającą wapń podczas skurczu mięśnia
- troponinę TnI – wiążącą aktynę i hamującą jej kontakt z miozyną
- troponinę TnT – wiążącą tropomiozynę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troponinowy

→ troponina

Patrz:troponina

#### Źródła:

SJP.pl

# Tropopauza

w meteorologii: przejściowa warstwa między troposferą a stratosferą o jednakowej temperaturze w przekroju pionowym

Tropopauza – warstwa atmosfery ziemskiej o grubości ok. 1–2 km, tworząca strefę przejściową między troposferą a stratosferą.Nad biegunami rozciąga się na wysokości od ok. 6–8 km, w szerokościach umiarkowanych do 10–12 km, a nad równikiem podnosi się do 15–17 km. Jej położenie zależy również od pory roku – latem znajduje się wyżej. Temperatura w warstwie tej sięga do –55 °C.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troposfera

najniższa warstwa atmosfery

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geofiz. najniższa warstwa atmosfery Ziemi, która znajduje się bezpośrednio nad powierzchnią planetaanety i rozciąga się do wysokości około 8–18 km, w zależności od szerokości geograficznej (najniższa nad biegunami, najwyższa nad równikiem)

Troposfera – najniższa warstwa atmosfery planety, zawierająca większość jej masy, w której temperatura zasadniczo maleje ze wzrostem wysokości. Jej górną granicą jest tropopauza, która oddziela ją od wyższej stratosfery (na planetach, na których stratosfera nie występuje, troposfera leży pod mezosferą). W troposferze częste są turbulencje, występują tam najważniejsze procesy kształtujące pogodę i klimat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troposferyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) meteorol. związany z troposferą

#### Źródła:

Wiktionary

# Tropowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. łow. pies tropiący zwierzynę;

Psy gończe – grupa psów wykorzystywanych głównie do tropienia i pogoni za zwierzyną, posługujących się przede wszystkim węchem.

Przeważnie z długimi obwisłymi uszami.

Osobną grupę stanowią charty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Tropowy

→ trop

Patrz:trop

#### Źródła:

SJP.pl

# Troppo

za wiele - określenie używane w powiązaniu z innymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trościanka

wieś w Polsce

Trościanka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Wojsławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa chełmskiego.

Wieś stanowi sołectwo gminy Wojsławice. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 60 mieszkańców i była osiemnastą co do wielkości miejscowością gminy Wojsławice.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Anny w Tuczępach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troska

troskliwość, pieczołowitość, opieka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chęć pomocy komuś; dbałość o czyjeś dobro

(1.2) zmartwienie, kłopot

troska

1. «uczucie niepokoju wywołane trudną sytuacją lub przewidywaniem takiej sytuacji»
2. «sytuacja, w której doznajemy takiego uczucia»
3. «dbałość o kogoś, o coś lub zabieganie o coś»

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Troskać

troskać się - dawniej:
1. martwić się, niepokoić się;
2. myśleć o czymś z niepokojem i obawą; troszczyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Troskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|troskać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Troskawy

przymiotnik

(1.1) stpol. pełen troski

#### Źródła:

Wiktionary

# Troskliwie

przysłówek sposobu

(1.1) z troską, dbałością, oddaniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Troskliwiej

stopień wyższy od przysłówka: troskliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Troskliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bycie troskliwym w opiece lub zajmowaniu się czymś

(1.2) daw. zmartwienie, zgryzota

#### Źródła:

Wiktionary

# Troskliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: troskliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Troskliwy

przymiotnik

(1.1) wyrażający troskę, zmartwienie, niepokój

#### Źródła:

Wiktionary

# Troszczyn

gatunek krzewu z rodziny szakłakowatych; kruszyna pospolita, szakłak kruszyna, wilczyna

Troszczyn – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Opalenica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) wieś wzmiankowana była jako Troszczyn Olędry i należała do wsi większych w ówczesnym powiecie bukowskim, który dzielił się na cztery okręgi (bukowski, grodziski, lutomyślski oraz lwowkowski). Troszczyn Olędry należał do okręgu grodziskiego i stanowił część obszernego majątku Grodzisk (Grätz), którego właścicielem był wówczas Szolc i Łubieński. Według spisu urzędowego z 1837 roku wieś liczyła 173 mieszkańców i 21 dymów (domostw).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troszczyna

gatunek krzewu z rodziny szakłakowatych; kruszyna pospolita, szakłak kruszyna, wilczyna

Kruszyna pospolita (Frangula alnus Mill.) – gatunek krzewu należący do rodziny szakłakowatych (Rhamnaceae). W Polsce występuje pospolicie na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Inne nazwy: szakłak kruszyna, troszczyna, wilczyna.Status gatunku we florze Polski: gatunek rodzimy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troszczyno

gatunek krzewu z rodziny szakłakowatych; kruszyna pospolita, szakłak kruszyna, wilczyna

Troszczyno (niem. Friedrichsgnade) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe.

W latach 1818–1945 miejscowość administracyjnie należała do Landkreis Regenwalde (Powiat Resko) z siedzibą do roku 1860 w Resku, a następnie w Łobzie. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troszczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Troszeczkę

niewiele, kapeczkę

liczebnik nieokreślony

(1.1) zdrobn. od: trochę; bardzo mało, malutko, odrobinę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Troszeńkę

przysłówek

(1.1) pot. bardzo mało

#### Źródła:

Wiktionary

# Troszkę

przysłówek

(1.1) bardzo mało

forma rzeczownika.

(2.1) B. lp. od: troszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Troszkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Troszkowo

Troszkowo (niem. Klackendorf) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, powiecie bartoszyckim, gminie Bisztynek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Troszyn

wieś w Polsce

- Troszyn – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Troszyn
- Troszyn – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Mieszkowice
- Troszyn – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin
- Troszyn – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim
- Troszyn – dawna gromada w powiecie ostrołęckim w województwie warszawskim
- Troszyn – kolejowy przystanek osobowy w Troszynie, w województwie zachodniopomorskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troszynek

wieś w Polsce

Troszynek – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kamieńskim, w gminie Wolin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Troszyński

przymiotnik od: Troszyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Trot

dawniej: niewielka gałązka na opał

Trot (kor. 트로트 teuroteu) – gatunek koreańskiej muzyki rozrywkowej, znany z używania powtarzalnych rytmów i modulacji wokalnych. Jest uznawany za najstarszą formę koreańskiej muzyki popowej. Sformułowany w czasie japońskich rządów na początku XX wieku, gatunek ukształtował się pod wpływem japońskich, koreańskich i amerykańskich elementów muzycznych. Choć popularność gatunku spadła w latach 90. XX w., wraz z rozwojem K-popu, został on przywrócony przez współczesnych koreańskich artystów popowych, takich jak Jang Yun-jeong, Super Junior-T, Daesung (z Big Bangu), Lizzy (z After School) oraz Joy (członkini Red Velvet).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trotuar

miejsce przeznaczone dla ruchu pieszego; chodnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. część ulicy odgrodzona krawężnikiem od jezdni, przeznaczona dla ruchu pieszego

Chodnik, trotuar – utwardzony pas terenu służący do poruszania się pieszych, zazwyczaj fragment pobocza drogi. W Polsce najczęściej wyłożony jest płytami betonowymi, kostką betonową lub kamiennym brukiem.

Główną funkcją chodników jest zapewnienie bezpiecznej i wygodnej komunikacji pieszym i oddzielenie jej od komunikacji kołowej na drodze. Mogą pełnić funkcje promenady. Ozdobne mozaiki oraz specjalna, mała infrastruktura mogą przekształcać chodnik w dzieło sztuki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trotuarek

zdrobnienie od: trotuar

#### Źródła:

SJP.pl

# Trotuarowy

przymiotnik od: trotuar

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. dotyczący trotuaru (chodnika); stanowiący część trotuaru; dziejący się na trotuarze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Troty

duże trociny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trotyl

materiał wybuchowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. organiczny związek chemiczny, silny materiał wybuchowy;

Trotyl, 2,4,6-trinitrotoluen, TNT – organiczny związek chemiczny z grupy nitrozwiązków, stosowany jako kruszący materiał wybuchowy.

Trotyl topi się w temp. 80,2 °C, spala się wydzielając kopcący, czarny, toksyczny dym. Ulega wybuchowemu rozkładowi powyżej 240 °C. Praktycznie nierozpuszczalny w wodzie (stężenie maks. wynosi ok. 0,01%). Rozpuszcza się w rozpuszczalnikach organicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trotylopodobny

podobny właściwościami do trotylu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trotz

[czytaj: troc] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. trawa

#### Źródła:

Wiktionary

# Trówła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trumna

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. skrzynia

Trówła, tróhła, trógła - malowana, datowana skrzynia na ubrania i cenne przedmioty, element posagu panny młodej, w którym gromadziła wyprawę ślubną. W trówłach, poprzedniczkach szaf, trzymano ubrania i najcenniejsze przedmioty w domu, był one cenne i przekazywane z pokolenia na pokolenie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Troyes

1. miasto we Francji;
2. Chrétien de Troyes (ok. 1135-ok. 1183), poeta francuski

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, historyczna stolica Szampanii;

Troyes (wymowa, tʁwa) – miasto i gmina we Francji, położone nad Sekwaną, w regionie Grand Est, w departamencie Aube, w okręgu (arondissement) Troyes. Miasto było historyczną stolicą Szampanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trr

wykrzyknik naśladujący terkot; trrr

#### Źródła:

SJP.pl

# Trrr

wykrzyknik naśladujący terkot; trr

#### Źródła:

SJP.pl

# Trubadur

średniowieczny poeta i śpiewak wędrujący po dworach południowej Francji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. poeta dworski tworzący w XI–XIII wieku w południowej Francji, wędrowny poeta i śpiewak;

(1.2) książk. przen. poeta, pieśniarz wędrowny

- Trubadur – opera Giuseppe Verdiego z 1853 r.
- trubadurzy – poeci i zarazem muzycy francuscy działający w XII i XIII wieku
- Trubadurzy – polski zespół muzyczny
- „Trubadur” – Ogólnopolski Klub Miłośników Opery pod patronatem Programu II Polskiego Radia (zał. w 1996)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trubadurka

→ trubadur

Patrz:trubadur

#### Źródła:

SJP.pl

# Trubalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trubieckoj

- Andriej Trubieckoj (1920–2002) – radziecki partyzant
- Igor Trubieckoj (1912–2008) – radziecko-francuski kierowca wyścigowy
- Jewgienij Trubieckoj (1863–1920) – rosyjski filozof
- Nikołaj Trubieckoj (1890–1938) – rosyjski językoznawca
- Nikołaj Trubieckoj (duchowny) (1907–1978) – rosyjski emigracyjny duchowny
- Siergiej Trubieckoj

#### Źródła:

Wikipedia

# Truć

1. zabijać za pomocą trucizny;
2. przenośnie: dawać niedobre jedzenie, mogące zaszkodzić jedzącemu;
3. przenośnie: niepokoić, dręczyć, martwić;
4. potocznie: mówić długo, w sposób uciążliwy dla słuchacza; ględzić; gderać

czasownik przechodni niedokonany (dk. otruć, zatruć)

(1.1) powodować objawy choroby lub śmierć poprzez działanie trucizny

czasownik przechodni niedokonany (dk. struć, zatruć)

(2.1) dawać niezdrowe jedzenie i wywoływać objawy choroby układu pokarmowego

(2.2) powodować zanieczyszczenie środowiska przyrodniczego

(2.3) pot. powodować niepokój, przygnębienie

(2.4) daw. zużywać, niszczyć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(3.1) pogard. mówić rozwlekle, natrętnie prosić

czasownik zwrotny niedokonany truć się (dk. otruć się, zatruć się)

(4.1) zażywać truciznę

czasownik zwrotny niedokonany truć się (dk. struć się, zatruć się)

(5.1) przyjmować niewłaściwy pokarm, szkodząc zdrowiu

(5.2) pot. ulegać złym przemyśleniom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Truchanowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Truchcik

zdrobnienie od: trucht

#### Źródła:

SJP.pl

# Truchcikiem

zdrobnienie od: trucht

#### Źródła:

SJP.pl

# Truchełko

zdrobnienie od: truchło

#### Źródła:

SJP.pl

# Truchleć

bać się bardzo, drętwieć ze strachu; trwożyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Trucht

1. bieg konia lub innego zwierzęcia, pośredni między stępem a kłusem;
2. wolny bieg małymi kroczkami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wolny, nieśpieszny bieg małymi krokami o prędkości między 5 a 10 km/h

(1.2) bieg konia lub innego zwierzęcia, pośredni między stępem a kłusem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Truchtać

biec pomału, nie nadwyrężając się

#### Źródła:

SJP.pl

# Truchtem

1. bieg konia lub innego zwierzęcia, pośredni między stępem a kłusem;
2. wolny bieg małymi kroczkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Truchła

1. blok skalny oddzielający się w stropie wzdłuż płaszczyzn łupności, przybierający zwykle kształt wieka trumny
2. gwarowo: trumna

#### Źródła:

SJP.pl

# Truchło

przestarzale:
a) ciało zmarłego, zwłoki
b) próchno

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) to, co ulega bądź ulegnie rozkładowi; martwe ciało

(1.2) przen. książk. coś martwego, przestarzałego

(1.3) przen. pot. pejor. obraź. człowiek stary, niedołężny

(1.4) stpol. smutek, przygnębienie, strapienie

Zwłoki – martwe ciało ludzkie lub zwierzęce.

Bez spreparowania zwanego mumifikacją zwłoki ulegają procesowi rozkładu. Po zniszczeniu wierzchnich tkanek pozostają kości, które są trudno rozkładalne. Dopiero po czasie kilkuset lat zwłoki zostają całkowicie rozłożone przez biodegradację. Zwłoki po mumifikacji mogą utrzymywać się bardzo długo. Sztuka utrzymywania ciał istniała już w starożytnym Egipcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Truciciel

osoba, która otruła kogoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto kogoś truje lub otruł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) zakład przemysłowy, który zanieczyszcza środowisko naturalne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trucicielka

kobieta, która otruła kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trucień

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. ent. pszcz. truteń

(1.2) przest. przen. pejor. truteń

#### Źródła:

Wiktionary

# Trucizna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) toksykol. substancja mogąca zakłócić funkcjonowanie organizmu lub spowodować śmierć;

Trucizna – substancja chemiczna, która wprowadzona do organizmu, wskutek swych właściwości fizycznych i chemicznych, może wywołać zmiany struktury lub zaburzenia czynności organizmu, których wynikiem jest choroba lub śmierć. Badaniem wpływu trucizn na organizmy zajmuje się nauka zwana toksykologią. Niemal każda substancja w pewnych okolicznościach i w odpowiednio dużej dawce może wywołać zatrucie, jednak aby była zaklasyfikowana jako trucizna, szkodliwe działanie musi być spowodowane spożyciem niewielkiej jej ilości. Paracelsus sformułował ten problem słowami: „Cóż jest trucizną? Wszystko jest trucizną i nic nie jest trucizną. Tylko dawka czyni, że dana substancja jest trucizną”.Ilość substancji, która powoduje śmierć organizmu określa dawka śmiertelna.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Truck

[czytaj: trak] niewielka ciężarówka

Samochód ciężarowy, w skrócie ciężarówka – pojazd samochodowy przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu ładunków towarowych. Definicja ta obejmuje także samochód ciężarowo-osobowy, skonstruowany do transportu ładunków i osób w liczbie od 4 do 9 (łącznie z kierowcą).

Według danych statystycznych, pod koniec roku 2018 w Polsce zarejestrowanych było 3 758 000 samochodów ciężarowych i ciągników siodłowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trucker

[czytaj: traker] kierowca trucka (niewielkiej ciężarówki)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trud

1. ciężka praca, wysiłek, fatyga; znój, trudy (rzadko);
2. ciężkie warunki panujące gdzieś; niedogodność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ciężka praca, duży wysiłek

miejscowości

- Trud – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie kormańskim
- Trud – wieś w Bułgarii, w obwodzie Płowdiw, w gminie Marica

inne

- Trud – radziecki, a następnie rosyjski dziennik, organ związków zawodowych
- Trud – przystanek kolejowy na Białorusi, linii Osipowicze – Baranowicze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Truda

zdrobnienie od: Gertruda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|polski|ż. Gertruda

Truda może być zdrobnieniem imion żeńskich:

- Gertruda
- Edeltruda (Edeltrauda)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trudka

zdrobnienie od: Gertruda (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. imię|polski|ż. Truda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trudnić

dawniej:
1. trudzić;
2. utrudniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Trudniej

stopień wyższy od przysłówka: trudno

#### Źródła:

SJP.pl

# Trudniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: trudny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trudno

niełatwy, ciężki, mozolny, męczący, kłopotliwy

przysłówek w związku z bezokolicznikiem

(1.1) z koniecznością włożenia dużego wysiłku, uciążliwie, opornie

(1.2) z dużą dozą niepewności

(1.3) przykro, kłopotliwie

przysłówek

(2.1) odprzym. trudny

(2.2) zobacz też: trudno o

wykrzyknik

(3.1) wykrzyknik oznaczający akceptację trudności, lub przykrych konsekwencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trudnopalny

trudno zapalający się

przymiotnik

(1.1) z trudem zapalający się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trudność

1. coś, co jest uciążliwe, wymagające dużego nakładu pracy; problem, przeszkoda, utrudnienie;
2. cecha, właściwość tego, co jest skomplikowane, wymagające wysiłku; szkopuł, sęk, komplikacja, powikłanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeszkoda, coś, co utrudnia osiągnięcie celu

(1.2) coś, co jest trudne

(1.3) właściwość rzeczy trudnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trudności

przeszkody, komplikacje; przeciwności

#### Źródła:

SJP.pl

# Trudnościerność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trudnościerne

#### Źródła:

Wiktionary

# Trudnotopliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trudnotopliwe

#### Źródła:

Wiktionary

# Trudnotopliwy

przymiotnik jakościowy

(1.1) mający bardzo wysoką temperaturę topnienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Trudnołamliwość

→ trudnołamliwy

Patrz:trudnołamliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trudnołamliwy

taki, który trudno się łamie; trudno łamliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trudny

niełatwy, ciężki, mozolny, męczący, kłopotliwy

przymiotnik

(1.1) taki, którego wykonanie wymaga wysiłku

(1.2) niełatwy do zrozumienia

(1.3) o człowieku o złym charakterze

(1.4) gw-pl|Bukowina. zmęczony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trudowicy

#### Źródła:

Wikipedia

# Trudy

1. ciężka praca, wysiłek, fatyga; znój, trudy (rzadko);
2. ciężkie warunki panujące gdzieś; niedogodność

Trudy (biał. Труды; ros. Труды) – wieś na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie miorskim, w sielsowiecie Uźmiony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trudzia

zdrobnienie od: Gertruda (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trudzić

czasownik przechodni niedokonany (dk. natrudzić)

(1.1) zmuszać do trudu

czasownik przechodni niedokonany (dk. potrudzić, utrudzić)

(2.1) powodować utrudzenie, zmęczenie; pomęczyć kogoś

czasownik zwrotny niedokonany trudzić się (dk. natrudzić się)

(3.1) wykonywać z trudem; pracować z dużym wysiłkiem

czasownik przechodni niedokonany trudzić się (dk. potrudzić się, utrudzić się)

(4.1) zadawać sobie trud, starając się o coś

czasownik zwrotny niedokonany trudzić się (dk. brak)

(5.1) mieć określoną pracę

#### Źródła:

Wiktionary

# Trudziczka

krzew lub pnącze, wiecznie zielone, z rodziny trudziczkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trudziczkowate

rodzina roślin drzewiastych rosnących głównie w krajach tropikalnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trudziczkowaty

o cechach trudziczkowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trufel

rzadko: trufla;
1. rodzaj grzybów z rodziny truflowatych, rosnący pod ziemią w lasach dębowych lub bukowych;
2. czekoladowy cukierek z suchym nadzieniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Trufelka

w botanice: jelenia trufelka - niejadalny grzyb z rodziny truflowatych, żyjący w symbiozie z korzeniami drzew

#### Źródła:

SJP.pl

# Truffaldino

wł. bohater włoskiej commedii dell'arte, naiwny prostaczek

#### Źródła:

SJP.pl

# Truffaut

[czytaj: triFO] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trufla

1. rodzaj grzybów z rodziny truflowatych, rosnący pod ziemią w lasach dębowych lub bukowych; trufel;
2. czekoladowy cukierek z suchym nadzieniem; trufel;
3. mocno czekoladowe ciasto o miękkiej konsystencji, podobne w smaku do trufli (cukierka);
4. końcowa, nieowłosiona część nosa u psa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mikol. grzyb jadalny wytwarzający podziemne owocniki;

(1.2) spoż. cukierek czekoladowy z suchym nadzieniem, najczęściej o smaku rumowym

(1.3) kynol. nieowłosiona końcówka nosa u psa

- trufla – nieowłosiona końcówka nosa u psa
- trufla – rodzaj grzyba
- trufle – wyrób cukierniczy z czekolady i masła lub śmietany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Truflowate

rodzina grzybów z klasy workowców właściwych, cechujących się podziemnymi owocnikami kilkucentymetrowej wielkości, o kulistym lub jajowatym kształcie

Truflowate (Tuberaceae Dumort.) – rodzina grzybów należąca do rzędu kustrzebkowców (Pezizales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Truflowaty

o cechach truflowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Truflowce

rząd grzybów z klasy workowców właściwych; Tuberales

#### Źródła:

SJP.pl

# Truflowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy workowców właściwych

#### Źródła:

SJP.pl

# Truflowy

przymiotnik

(1.1) związany z truflą

#### Źródła:

Wiktionary

# Truistyczny

→ truizm

przymiotnik

(1.1) banalny, wyświechtany

Patrz:truizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Truizm

to, co jest oczywiste, powszechnie znane; banał, komunał, frazes

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wypowiedź prawdziwa, ale taka, że jej treść jest wszystkim znana; banał, coś oczywistego

Truizm (ang. truism od truth – „prawda”) – stwierdzenie prawdziwe, ale banalne, znane wszystkim albo zbyt błahe, aby warto było je wygłaszać. Może być użyte jako figura retoryczna. Truizmem jest np. stwierdzenie, że „Słońce jest jasne”. W retoryce, jeśli nie chce się być posądzonym o bezkrytyczne posługiwanie się banałami, często używa się następującego zwrotu: „Truizmem byłoby stwierdzenie, że...”, po czym następuje wygłoszenie tej banalnej prawdy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trująco

przysłówek

(1.1) w sposób trujący

#### Źródła:

Wiktionary

# Trujący

wywołujący chorobę lub śmierć po przeniknięciu do organizmu, powodujący zatrucie; toksyczny

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od czasownika: truć

przymiotnik

(2.1) taki, który truje, szkodzi zdrowiu, powodujący zatrucie lub śmierć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trujak

potocznie: trujący grzyb

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. mikol. trujący grzyb

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trujillo

[czytaj: truhijo]
1. miasto i stan w Wenezueli;
2. miasto w Peru;
3. miasto w Kolumbii;
4. miasto w Hondurasie;
5. miasto w Hiszpanii

Miasta:

- Trujillo – miasto w Peru
- Trujillo Alta – miasto w Portoryko
- Trujillo – miasto w Kolumbii
- Trujillo – miasto w Wenezueli
- Trujillo – miasto w Hondurasie
- Trujillo – miasto w Hiszpanii, we wspólnocie autonomicznej Estremadura

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trukwa

roślina z rodziny dyniowatych; luffa; gąbczak

Trukwa, gąbczak (Luffa Mill.) – rodzaj jednorocznych pnączy z rodziny dyniowatych. Obejmuje 9 gatunków występujących na wszystkich kontynentach w strefie tropikalnej i subtropikalnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Truman

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Truman – miasto w stanie Minnesota, w hrabstwie Martin

Gminy w USA:

- Truman (ang. Truman Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Pierce

Filmy

- Truman − argentyńsko-hiszpański film tragikomiczny z 2015 roku w reżyserii Cesca Gaya
- Truman − amerykański film biograficzny z 1995 roku, w reżyserii Franka Piersona

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trumf

1. karta w kolorze atutowym
2. rodzaj gry karcianej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trumienka

mała trumna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: trumna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trumienny

przymiotnik

(1.1) dotyczący trumny

#### Źródła:

Wiktionary

# Trumna

skrzynia z wiekiem, w której składa się ciało zmarłego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zazwyczaj drewniany pojemnik, do którego kładzie się ciało zmarłej osoby;

(1.2) pot. zamknięty bagażnik dachowy

(1.3) środ. sport. koszykówka pole pod koszem

(1.4) środ. sport. strzelectwo futerał na karabin

Trumna (łac. tumba) – skrzynia drewniana lub metalowa, często wykładana materiałem i koronkami, służąca do pochówku zmarłych ludzi.

Trumny służą też nocą jako miejsce snu (np. w zakonie sióstr klarysek), a za dnia jako miejsce do siedzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trumniaczek

zdrobnienie od: trumniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Trumniak

płytki pantofel damski bez obcasa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trumniaki

płytki pantofel damski bez obcasa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trumniarski

przymiotnik od: trumniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trumniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. rzemieślnik wyrabiający trumny

#### Źródła:

Wiktionary

# Trumnisko

zgrubienie od: trumna

#### Źródła:

SJP.pl

# Trump

nazwisko

## Osoby

- Donald Trump (ur. 1946) – amerykański prezydent, przedsiębiorca i polityk
- Donald Trump Jr. (ur. 1977) – amerykański przedsiębiorca, syn Donalda
- Eric Trump (ur. 1984) – amerykański przedsiębiorca, syn Donalda
- Harvey Trump (ur. 1968) – angielski krykiecista
- Ivana Trump (1949–2022) – amerykańska modelka, pierwsza żona Donalda
- Ivanka Trump (ur. 1981) – amerykańska modelka i przedsiębiorca, córka Donalda
- John G. Trump (1907–1985) – amerykański fizyk i inżynier
- Judd Trump (ur. 1989) – angielski snookerzysta
- Melania Trump (ur. 1970) – słoweńsko-amerykańska modelka, trzecia żona Donalda, pierwsza dama USA
- Peter Trump (ur. 1950) – niemiecki hokeista na trawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trumpista

[czytaj: trampista] zwolennik Donalda Trumpa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trumpizacja

[czytaj: trampizacja] zmiana czegoś (np. polityki) na styl typowy dla prezydenta Donalda Trumpa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trumpizm

styl polityczny i ideologia związana z Donaldem Trumpem

Trumpizm – ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych, obejmujący ideologie polityczne związane z Donaldem Trumpem.

Trumpizm pojawił się podczas kampanii Trumpa przed wyborami prezydenckimi w 2016. Ruch ten określano jako amerykańską odmianę polityczną skrajnej prawicy oraz nacjonalistyczno-populistycznego i neonacjonalistycznego nastawienia, widocznego w wielu krajach od końca lat 2010. Zwolennicy Trumpa stali się największą frakcją Partii Republikańskiej Stanów Zjednoczonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trumpizować

[czytaj: trampizować] pogardliwie: trumpizować się - naśladować pod względem politycznym styl prezydenta USA Donalda Trumpa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trumsel

prostokątny żagiel rejowy, na szóstym lub siódmym piętrze żagli w ożaglowaniu rejowym

Trumsel – prostokątny żagiel rejowy zajmujący szóste lub siódme piętro żagli w ożaglowaniu rejowym żaglowców. W zależności od masztu, trumsel może nazywać się: foktrumsel, grottrumsel lub stertrumsel.

Trumsle spotykane są stosunkowo rzadko, gdyż rzadko zdarzają się żaglowce z tak dużą ilością pięter żagli. Z polskich jednostek trumsle nosi jedynie bryg STS Fryderyk Chopin (na obu masztach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Truneczek

zdrobnienie od: trunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trunek

napój alkoholowy; alkohol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. napój alkoholowy

(1.2) daw. jakikolwiek napój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trunk

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. wspólny kanał komunikacyjny, którym przesyłane są dane z różnych VLAN-ów; jeden kanał fizyczny podzielony na kilka logicznych

Trunking – pojęcie z dziedziny techniki radiowej, telefonicznej i informatycznej. We wszystkich trzech przypadkach oznacza łączenie danych w jeden wspólny kanał, w którym przesyłane są dane.Tranking (trunking) to metoda używania niewielkiej liczby kanałów telekomunikacyjnych przez dużą liczbę potencjalnych użytkowników.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trunking

[czytaj: TRANking] automatyczny rozdział kanałów radiowych pomiędzy użytkowników radiotelefonów; tranking

Trunking – pojęcie z dziedziny techniki radiowej, telefonicznej i informatycznej. We wszystkich trzech przypadkach oznacza łączenie danych w jeden wspólny kanał, w którym przesyłane są dane.Tranking (trunking) to metoda używania niewielkiej liczby kanałów telekomunikacyjnych przez dużą liczbę potencjalnych użytkowników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trunkowa

żartobliwie: kobieta chętnie i często pijąca alkohol

#### Źródła:

SJP.pl

# Trunkowy

żartobliwie: osoba chętnie i często pijąca alkohol

przymiotnik

(1.1) książk. od: trunek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. żart. ktoś, kto często i chętnie pije alkohol

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trunnonosz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba niosąca trumnę

#### Źródła:

Wiktionary

# Trup

ciało zmarłego, zwłoki; również padłe zwierzę, padlina

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) ciało zmarłego człowieka; rzad. zwierzęcia

(1.2) pot. pogard. wyeksploatowany, zniszczony przedmiot, urządzenie, najczęściej samochód

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: trupa

Zwłoki – martwe ciało ludzkie lub zwierzęce.

Bez spreparowania zwanego mumifikacją zwłoki ulegają procesowi rozkładu. Po zniszczeniu wierzchnich tkanek pozostają kości, które są trudno rozkładalne. Dopiero po czasie kilkuset lat zwłoki zostają całkowicie rozłożone przez biodegradację. Zwłoki po mumifikacji mogą utrzymywać się bardzo długo. Sztuka utrzymywania ciał istniała już w starożytnym Egipcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trupa

wędrowny zespół aktorów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. grupa artystów teatralnych lub cyrkowych

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: trup

Trupa (z fr. troupe) – zespół teatralny lub cyrkowy, uliczny, a często wędrowny wystawiający przedstawienia osobowe, lalkowe lub pokazy zręczności. Trupy mogą tworzyć np. aktorzy dawniej zwani kuglarzami uprawiający iluzję uliczną oraz mimowie, linoskoczkowie, żonglerzy, szczudlarze, połykacze ognia, błaźni lub karły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trupeczek

zdrobnienie od: trupek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupek

zdrobnienie od: trup (zwykle o zwłokach dziecka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupi

przymiotnik od: trup

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do trupa, związany z trupem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trupiak

ekspresywnie: trup, zmarły; truposzczak, trupisko, truposz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupianka

wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupiarnia

pomieszczenie, w którym przechowywane są ciała zmarłych do chwili pogrzebu; kostnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kostnica

(1.2) posp. miejsce, w którym przebywają starzy ludzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trupiarniany

→ trupiarnia

Patrz:trupiarnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupieć

stawać się trupem; umierać

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupięga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. but zakładany nieboszczykowi do trumny, wykonany zwykle z marnych materiałów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) gwara. pejor. niedołężny starzec

#### Źródła:

Wiktionary

# Trupięgi

gwarowo: buty zakładane umarłym do trumny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) buty zakładane nieboszczykowi do trumny, wykonane zwykle z marnych materiałów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trupień

stawać się trupem; umierać

- Trupień – część wsi Strawczynek w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim, w gminie Strawczyn
- Trupień – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Pionki, od 1976 Zalesie
- Trupień – wzniesienie w południowo-zachodniej Polsce, na Pogórzu Kaczawskim, na Pogórzu Złotoryjskim
- Trupień – szczyt należący do Pasma Zgórskiego w Górach Świętokrzyskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trupio

przysłówek

(1.1) w sposób trupi, jak u trupa

#### Źródła:

Wiktionary

# Trupioblady

potocznie: bardzo blady, blady jak trup; trupio blady

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupiogłowy

osoba nosząca na czapce trupią głowę jako emblemat, np. gestapowiec, esesman

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupiosiny

potocznie: bardzo siny, siny jak trup; trupioblady, trupio blady

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupisko

ekspresywnie: trup, zmarły; truposzczak, truposz, trupiak

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zgrub. od trup

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trupnica

trupnica padlinówka - gatunek muchówki z rodziny plujkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupojad

zwierzę żywiące się martwymi ciałami innych zwierząt, np. sęp, hiena, szakal; nekrofag; padlinożerca

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) biol. organizm heterotroficzny

Nekrofagi (necrophaga), trupojady, padlinożercy (gr. nekrós „trup”, phágo „jem, pożeram”) – organizmy (np. owady) odżywiające się martwymi zwierzętami, np. sępy, hieny, niektóre owady, np. larwy chrząszczy z rodziny Silphidae (zoonecrophaga) lub roślinami, np. larwy Anobiidae (phytonecrophaga).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Truposz

ekspresywnie: trup, zmarły; truposzczak, trupisko, trupiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. ekspresywnie trup

Truposz (oryg. Dead Man) – film z gatunku western z 1995 roku, wyreżyserowany przez Jima Jarmuscha. Produkcję zrealizowano na czarno-białej taśmie, według scenariusza Jarmuscha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Truposzczaczek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od truposzczak

#### Źródła:

Wiktionary

# Truposzczak

ekspresywnie: trup, zmarły; truposz, trupisko, trupiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) pot. trup

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Truposzka

→ truposz

Patrz:truposz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupowisko

potocznie: pobojowisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trupożerca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) biol. zwierzę żerujące na padlinie

#### Źródła:

Wiktionary

# Trupożerny

przymiotnik

(1.1) odżywiający się ciałami zmarłych lub padliną

#### Źródła:

Wiktionary

# Trurl

Cyberiada – cykl opowiadań Stanisława Lema osadzonych w świecie robotów, z głównymi bohaterami Trurlem i Klapaucjuszem. Po raz pierwszy wydany pod tym tytułem nakładem Wydawnictwa Literackiego w roku 1965.

Najstarsze opowiadania z cyklu ukazały się w zbiorze Bajki robotów w 1964, ostatnie – Powtórka – w zbiorze pod tym samym tytułem w 1979.

Z powodu podobieństwa obu zbiorów (świat, tematyka), Cyberiada jest zwykle łączona z Bajkami robotów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Truś

trusia;
1. pieszczotliwie o króliku
2. człowiek bojaźliwy, cichy, milczący

#### Źródła:

SJP.pl

# Truściński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trusewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trusia

pieszczotliwie o króliku; truś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. królik

(1.2) przen. człowiek bojaźliwy, cichy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trusiątko

zdrobnienie od: trusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Truśka

dawniej: królik; trusia

#### Źródła:

SJP.pl

# Truskawa

zgrubienie od: truskawka

#### Źródła:

SJP.pl

# Truskawczak

lesz truskawczak - gatunek chrząszcza z rodziny biegaczowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Truskaweczka

mała truskawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: truskawka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Truskawiec

Truskawiec (ukr. Трускавець, Truskaweć) – miasto na Ukrainie, w obwodzie lwowskim. Liczy ok. 29 tys. mieszkańców.

Uzdrowisko (źródła mineralne) położone u stóp Karpat (przedgórze Karpat Wschodnich), w dolinie Worotiszczy (dorzecze Dniestru), w odległości 100 km od Lwowa i 8 km na południe od Drohobycza.

#### Źródła:

Wikipedia

# Truskawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Fragaria grandiflora|ref=tak., nazwa systematyczna|Fragaria ananassa., roślina uprawna o czerwonych, soczystych owocach, powstała ze skrzyżowania poziomki wirginijskiej i poziomki chilijskiej;

(1.2) kulin. owoc truskawki (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Truskawkarnia

miejsce hodowli truskawek

#### Źródła:

SJP.pl

# Truskawkobranie

#### Źródła:

Wikipedia

# Truskawkować

potocznie: jeść truskawki

#### Źródła:

SJP.pl

# Truskawkowiec

opuchlak truskawkowiec - gatunek chrząszcza z rodziny ryjkowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Truskawkowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób odpowiedni truskawce

(1.2) z użyciem barwy truskawki, z obecnością truskawkowego koloru

#### Źródła:

Wiktionary

# Truskawkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący truskawek – krzewów i owoców

przymiotnik jakościowy

(2.1) kulin. przyrządzony z truskawek, z dodatkiem truskawek

(2.2) mający kolor w pełni dojrzałej truskawki

#### Źródła:

Wiktionary

# Truski

nazwisko

Truski – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie bielskim, w gminie Bielsk Podlaski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Łubinie Kościelnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Truskolaski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Truskolasy

nazwa kilku wsi w Polsce

Miejscowości w Polsce

- Truskolasy – wieś w woj. śląskim, w pow. kłobuckim, w gminie Wręczyca Wielka
- Truskolasy – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie

Zobacz też

- Truskolasy-Lachy, Truskolasy-Niwisko, Truskolasy-Olszyna, Truskolasy-Wola
- Stare Truskolasy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trust

[czytaj: trast lub trust] rodzaj monopolu, w którym kilka przedsiębiorstw łączy się w jedno wielkie

- trust – forma koncentracji kapitałowej
- trust – forma branżowej organizacji przemysłu państwowego (por. zjednoczenie) w ZSRR w okresie międzywojennym
- Trust – belgijski zespół muzyczny
- Trust – francuski zespół muzyczny
- Trust – kanadyjski zespół muzyczny
- Trust – film z 1990
- Trust – film z 2010
- Trust – producent akcesoriów komputerowych
- Trust Company Ltd. – producent części samochodowych
- Trust – singel Ayumi Hamasaki
- Trust – piosenka grupy The Cure
- Trust – piosenka grupy The Pharcyde
- Trust – tytuł pierwszej płyty francuskiego zespołu Trust z 1979 roku
- Trust – serial telewizyjny stacji FX

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trustowy

→ trust [czytaj: trustowy lub trastowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Truszczelina

Moszenki, truszczelina, kolutea (Colutea L.) – rodzaj roślin z rodziny bobowatych. Rodzaj ten obejmuje 28 gatunków. Występują one w basenie Morza Śródziemnego – w Europie południowej i północno-zachodniej Afryce, na Bliskim Wschodzie i w rejonie Kaukazu, w Azji Środkowej, w Himalajach i zachodnich Chinach oraz na izolowanym obszarze we wschodniej Afryce. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest w Azji Środkowej. Są to krzewy zasiedlające zwykle suche siedliska, często na stokach wzgórz i gór, rosnące zarówno w formacjach trawiastych, jak i zaroślowych i leśnych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Truszczyński

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jakub Truszczyński – polski aktor dubbingowy
- Jan Truszczyński – polski dyplomata, urzędnik państwowy
- Krzysztof Truszczyński – polski piłkarz
- Marian Truszczyński – polski lekarz weterynarii
- Roman Truszczyński – polski nauczyciel, harcerz
- Stefan Truszczyński – polski organmistrz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Truszki

wieś w Polsce

W Polsce

- Truszki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Gołymin-Ośrodek
- Truszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Piątnica
- Truszki – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Śniadowo

Inne

- dawna gmina Truszki na Ukrainie, w powiecie wasylkowskim

Zobacz też

- Truszki-Patory, Truszki-Kucze, Truszki-Zalesie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Truszkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trut

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) przest. ent. pszcz. truteń

#### Źródła:

Wiktionary

# Truteń

przenośnie: człowiek leniwy, żyjący na cudzy koszt; pasożyt, darmozjad, próżniak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. pszcz. samiec pszczoły miodnej;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. przen. pejor. mężczyzna, który nie pracuje, a żyje cudzym kosztem

Truteń – samiec pszczoły miodnej.

Zwykle trutnie rozwijają się z jaj niezapłodnionych i są haploidalne, ale mogą się również rozwijać z jaj zapłodnionych, z zygot homozygotycznych pod względem alleli płciowych i są wówczas diploidalne. Ich rozwój zarodkowy przebiega normalnie, larwy nie są mniej żywotne od larw trutni haploidalnych, ale wkrótce po około 6 godzinach po wykluciu się z jaj zjadane są przez pszczoły robotnice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trutka

trująca substancja wymieszana z pokarmem, służąca do zabijania zwierząt wyrządzających szkody

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pokarm zawierający substancję trującą, wykładany w celu pozbycia się szkodników

(1.2) pot. porcja trutki (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trutnica

trutnica lucernowa - gatunek błonkówki z rodziny pszczolinkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trutniowiec

fruczak trutniowiec - motyl z rodziny zawisakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trutnowo

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Trutnowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Lubiewo
- Trutnowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. bartoszyckim, w gminie Bartoszyce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trutnowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z miastem Trutnów, dotyczący Trutnowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Trutowisko

pasieczysko przeznaczone wyłącznie do unasieniania matek pszczelich

Trutowisko – izolowany naturalny obszar geograficzny (wyspa, dolina itp.) o promieniu co najmniej 10 km, na którym występuje jedna linia trutni (pnie ojcowskie). Tworzenie i utrzymymanie trutowisk umożliwia kontrolowane parowanie się matek pszczelich w celu zachowania czystości podgatunku (rasy) lub linii pszczoły miodnej lub tworzenia kontrolowanych krzyżówek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trutówka

pszczoła robotnica, składająca jaja, z których wylęgają się trutnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. pszcz. pszczoła robotnica składająca niezapłodnione jajeczka w bezmatecznej rodzinie pszczelej

Trutówka – pszczoła robotnica, u której następuje rozwój jajników. W przypadku, gdy występuje również składanie jaj, mówi się o trutówce fizjologicznej, w przeciwnym wypadku o trutówce anatomicznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trutowy

w pszczelarstwie: związany z trutniem (samcem pszczoły miodnej), np. plastry trutowe

przymiotnik

(1.1) pszcz. dotyczący trutnia, samca pszczoły miodnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trutututu

trutututu, majtki z drutu - zwrot używany w celu wyrażenia opinii, że to, co zostało uprzednio powiedziane, mówiący uważa za głupie lub nieprawdziwe; srutututu, majtki z drutu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trutynować

rozważać coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Truwer

średniowieczny, wędrowny aktor, śpiewak; wagant; goliard

Truwerzy (fr. trouvère) – średniowieczni artyści wywodzący się zarówno ze stanu szlacheckiego jak i mieszczańskiego. Kontynuowali oni sztukę trubadurów. Działali od drugiej połowy XII wieku na terenie północnej Francji.

Byli głównie muzykami, ale także poetami. Do gatunków uprawianych przez nich należały między innymi ballady, ronda oraz virelai. Tworzyli tak zwaną śpiewogrę. Wykonywali swoje utwory przy akompaniamencie prostych instrumentów, takich jak szałamaja czy lutnia. Tematyka ich dzieł była zróżnicowana, obejmowała zarówno tematykę miłosną (Adam de la Halle – Le jeu de Robin et de Marion), jak i wojenną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Truła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. trumna

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp., ż., przesz. od: truć

#### Źródła:

Wiktionary

# Trwać

1. istnieć przez jakiś czas;
2. obstawać przy czymś

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) istnieć lub odbywać się przez jakiś czas

(1.2) pozostawać w niezmienionej sytuacji albo pozycji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trwale

przysłówek

(1.1) niezmiennie, permanentnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Trwalej

stopień wyższy od przysłówka: trwale

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwalszy

stopień wyższy od przymiotnika: trwały

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trwała

potocznie: trwała ondulacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. fryzj. trwała ondulacja

forma przymiotnika.

(2.1) ż. od: trwały

Trwała ondulacja (fr. ondulation – falowanie), zwana potocznie trwałą – zabieg fryzjerski polegający na zmianie struktury włosa środkami chemicznymi i nadaniu mu nowego kształtu za pomocą wałków. Trwała ondulacja składa się zwykle z trzech etapów:

1. nawinięcia włosów na wałki i nawilżenie płynem ondulacyjnym,
2. spłukanie włosów,
3. zastosowanie płynu utrwalającego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trwałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzymiotnikowy od|trwały.

Trwałość – zdolność obiektu do zachowania stanu zdatności. Określona jest dla normalnych, czyli założonych przy projektowaniu, warunków eksploatacji.

Trwałość oczekiwana (administracyjna): trwałość oczekiwana przez użytkownika na podstawie rozsądnej oceny; za taką trwałość jest on skłonny zapłacić.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trwały

niezmienny, nieulegający zmianom, ponadczasowy

przymiotnik

(1.1) taki, który nie ulega większym zmianom

(1.2) taki, który nadaje się do użytku przez długi czas ze względu na swoją trwałość, wytrzymałość, odporność

forma czasownika.

(2.1) 3. os. nmos. przesz. od: trwać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trwoga

przejmujący strach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) intensywny strach, przerażenie, lęk, obawa (np. przed czymś, co ma się wydarzyć)

(1.2) coś strasznego, przerażającego, koszmarnego, niebezpiecznego (np. rzecz, sytuacja, pora, żywioł czy zjawisko)

Strach – jedna z podstawowych cech pierwotnych (nie tylko ludzka) mających swe źródło w instynkcie przetrwania. Stan silnego emocjonalnego napięcia, pojawiający się w sytuacjach realnego zagrożenia, naturalną reakcją organizmu jest np. odruch silnego napięcia mięśni, a w konsekwencji ucieczka lub walka.Spowodowany jest zdolnością zapamiętywania i kojarzenia podobnych sytuacji (podobna sytuacja w przeszłości miała groźny skutek) oraz w przypadku ludzi z umiejętnością abstrakcyjnego myślenia (z mojej decyzji wyniknie sytuacja, która spowoduje groźny skutek).Nierozerwalnie związany z przyszłością (odstęp czasowy jest nieistotny) gdyż zdarzenia z przeszłości odczuwamy inaczej (żal po jakiejś stracie) a jeszcze inaczej teraźniejsze (ból sprawia nam cierpienie). Straty lub bólu mającego nadejść możemy się bać (odczuwamy przed nimi strach).Strach może mieć skutek pozytywny, gdy efektem jest ochrona nas lub naszego interesu, albo negatywny, gdy powstrzymuje nas przed konsekwentnym dążeniem do celu.Jest subiektywny, gdyż ten sam spodziewany skutek nie zawsze i nie u wszystkich spowoduje poczucie zagrożenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trwonić

marnować, marnotrawić

czasownik przechodni niedokonany (dk. strwonić)

(1.1) tracić coś na byle co, zbytecznie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trwoniciel

dawniej: ten, kto trwoni; marnotrawca, rozrzutnik, utracjusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwożliwiej

stopień wyższy od przysłówka: trwożliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwożliwość

skłonność do odczuwania trwogi, strachu; strachliwość, lękliwość, bojaźliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwożliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: trwożliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwożnica

rodzaj jadowitych węży z podrodziny grzechotników

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwożniej

stopień wyższy od przysłówka: trwożnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: trwożny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwożny

1. przerażony, przestraszony;
2. wyrażający lęk, przerażenie; trwożliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trwożyć

1. wywoływać strach, wzbudzać niepokój, grozę; przerażać;
2. trwożyć się:
a) odczuwać strach; bać się, lękać się, truchleć;
b) bać się o kogoś lub o coś; niepokoić się

czasownik przechodni niedokonany (dk. strwożyć)

(1.1) książk. przejmować trwogą, wywoływać niepokój bądź strach

czasownik zwrotny niedokonany trwożyć się (dk. strwożyć się)

(2.1) książk. odczuwać trwogę, czuć niepokój bądź strach przed czymś

(2.2) daw. straszyć siebie nawzajem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trx

[czytaj: te-er-iks] zestaw dwóch regulowanych pasów do ćwiczeń z wykorzystaniem masy własnego ciała

- Honda TRX – pojazdy ATV (quady) marki Honda
- Michelin TRX – niskoprofilowe opony
- Taśmy TRX – sprzęt sportowy (taśmy polimerowe)
- Tronix (TRX) – kryptowaluta
- Yamaha TRX 850 – model motocykla firmy Yamaha
- TRX – skrót oznaczający transceiver

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Try-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś lub całość składającą się z trzech części

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryb

1. ząb na kole zębatym lub rowek na walcu albo stożku;
2. obracające się koło zębate, stanowiące część niektórych mechanizmów; tryby;
3. ustalona kolejność czynności prowadzących do załatwienia sprawy; procedura;
4. kategoria gramatyczna informująca za pomocą form czasownika o stosunku mówiącego do treści zdania;
5. w muzyce: typ skali, gamy lub tonacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) procedura lub ustalony wariant jej wykonania

(1.2) koło zębate, szczególnie duże;

(1.3) jęz. kategoria gramatyczna wyrażająca stosunek mówiącego do treści wypowiedzenia;

(1.4) muz. molowa lub durowa wersja akordu, tonacji, lub gamy

- tryb – koło zębate
- tryb – pomocnicza kategoria systematyczna w biologii, inaczej plemię (tribus)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryb.

skrót

(1.1) = trybunał

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryba

prosta droga w lesie powstała przez wycięcie drzew; linia ostępowa, przesieka, dukt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) leśn. pas wycięty w drzewostanie, dzielący las na ostępy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trybada

lesbijka, homoseksualistka; safonka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lesbijka

Lesbijka (rzadziej safonka lub trybada) – kobieta o orientacji homoseksualnej, czyli taka, która odczuwa romantyczny i seksualny pociąg do innych kobiet, i w oparciu o ten pociąg może budować własną tożsamość oraz zawierać trwałe związki z innymi kobietami, a także odczuwać przynależność do społeczności osób odczuwających ten pociąg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybadyzm

aktywność seksualna pomiędzy dwiema kobietami, polegająca na ocieraniu się sromami; tribadyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. homoseksualizm kobiecy

Trybadyzm – odmiana homoseksualnego seksu bez penetracji, w którym kobieta pociera swoim sromem części ciała innej kobiety. Podobne zachowanie zostało zaobserwowane u samic bonobo. W języku angielskim potocznym wyrażeniem na jedną z form takiego stosunku jest "scissoring", a jego polskim odpowiednikiem jest słowo „nożycowanie”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybalistka

→ trybalista

Patrz:trybalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybalistyczny

→ trybalizm

Patrz:trybalizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybalizm

tendencja do utrzymywania się podziałów i odrębności plemiennych w społeczeństwach tradycyjnych lub nowych strukturach etnicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. utrzymywanie się w społeczeństwach narodowych dawnych podziałów i odrębności klanowych, plemiennych

(1.2) silne poczucie odrębności plemiennyemiennej

(1.3) przen. utrzymywanie się quasi plemiennych i wodzowskich relacji w jakimś środowisku, np. politycznym

Trybalizm, inaczej plemienność – idea dążąca do utrzymania się plemiennej struktury społeczeństwa pozbawionego scentralizowanej władzy, jednocześnie idea jest przeciwna kształtowaniu się narodów. Trybalizm może akceptować współczesne aspekty życia oraz czynności, jak np. praktykowanie religii abrahamowych, edukację, komunikację mobilną oraz wymianę walut . Wykazuje również cechy podobne do nacjonalizmu oraz sprzeczne z islamem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybek

mały, niewielki tryb (w maszynie); trybik

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybić

potocznie: sprawnie funkcjonować, działać jak należy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybik

mały, niewielki tryb (w maszynie)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: tryb

(1.2) mały tryb, np. w zegarku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trybochemia

dziedzina mechanochemii zajmująca się badaniem chemicznych i fizykochemicznych przemian ciał stałych, zachodzących pod wpływem czynników mechanicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybofizyka

dział fizyki zajmujący się procesami fizycznymi zachodzącymi pod wpływem energii mechanicznej w ciałach stałych, zwykle podczas obróbki mechanicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybolog

specjalista badający zjawiska tarcia i zużywania się powierzchni ruchomych elementów maszyn, np. łożysk, hamulców; tribolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybologia

nauka zajmująca się zjawiskami zachodzącymi między powierzchniami trącymi elementów maszyn i urządzeń; tribologia

Tribologia, trybologia – nauka o procesach zachodzących w ruchomym styku ciał stałych. Zajmuje się opisem zjawisk tarcia, zużywania oraz smarowania. Tribologia jest ważna przy konstruowaniu i eksploatacji ruchowych węzłów maszyn (np.: łożyska, sprzęgła, hamulce itp.). Stosowanie tej wiedzy pozwala osiągnąć polepszenie sprawności, niezawodności i trwałości różnych urządzeń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryboluminescencja

#### Źródła:

Wikipedia

# Trybometria

zespół metod pomiaru sił tarcia zewnętrznego oraz określania odporności na zużycie i progu tarcia zewnętrznego dla danej pary trących się ciał

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybować

1. oddzielać mięso od kości;
2. zdobić wyroby z blachy, wybijając wgłębienia i uzyskując po drugiej stronie wypukły wzór; repusować

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybowanie

1. oddzielać mięso od kości;
2. zdobić wyroby z blachy, wybijając wgłębienia i uzyskując po drugiej stronie wypukły wzór; repusować

- Trybowanie – usuwanie z surowego mięsa niepożądanych części
- Trybowanie – zdobienie wyrobów z blachy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trybówka

Trybówka – część wsi Zaczopki w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Rokitno.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trybownik

nóż do trybowania mięsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybowy

→ tryb

Patrz:tryb

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybrach

stopa wierszowa złożona z trzech sylab krótkich

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybula

trybuła;
1. roślina zielna z rodziny baldaszkowatych;
2. trybula ogrodowa - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Anthriscus|ref=tak., rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych, o wiotkich, pierzastych liściach przypominających nać pietruszki, o zapachu anyżku;

Trybula (Anthriscus Pers.) – rodzaj roślin należący do rodziny selerowatych. Obejmuje 13–20 gatunków. Występują one głównie w Europie, zasięgi niektórych sięgają na wschodzie Azji. Jeden gatunek o najszerszym zasięgu – trybula leśna A. sylvestris sięga na wschodzie do Chin, a na południu rośnie w Afryce północnej po Etiopię oraz na izolowanym obszarze w Górach Smoczych w Afryce Południowej. W Polsce występują dwa gatunki rodzime – trybula leśna A. sylvestris i trybula lśniąca A. nitida oraz dwa zadomowione antropofity – trybula ogrodowa A. cerefolium i trybula pospolita A. caucalis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybulacja

dawniej: kłopot, niepokój, zmartwienie, ambaras

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. zmartwienie, niepokój, kłopot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trybularz

kościelne naczynie do spalania kadzidła; kadzielnica

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. rodzaj utensyliów liturgicznych, służący do okadzania podczas uroczystości i nabożeństw religijnych;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybularzowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący trybularza, związany z trybularzem

#### Źródła:

Wiktionary

# Trybulka

regionalnie: szczypiorek; trymbulka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybun

głosiciel, obrońca idei społecznych

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) hist. urząd cywilny w starożytnym Rzymie, utworzony w celu ochrony interesów obywateli, zwłaszcza plebejuszy;

(1.2) hist. urząd wojskowy w starożytnym Rzymie, oficer;

(1.3) przen. osoba występująca w imieniu ludu

(1.4) przen. propagator idei, głównie społecznych lub politycznych

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: trybuna

- trybun ludowy – cywilny urzędnik w starożytnym Rzymie
- trybun wojskowy – stopień wojskowy w armii starożytnego Rzymu
- trybun – obrońca ludu, osoba upowszechniająca określone idee społeczne (przenośnia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybuna

głosiciel, obrońca idei społecznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalne podwyższenie z pulpitem przeznaczone dla mówcy

(1.2) specjalny podest dla oficjeli podczas uroczystości publicznych, defilad, pochodów

(1.3) podwyższone amfiteatralnie siedzenia dla publiczności na stadionie, w cyrku

(1.4) egzemplarz czasopisma ze słowem „trybuna” w tytule, np. „Trybuna Ludu”, „Trybuna Śląska”

(1.5) archit. empora

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: trybun

Trybuna – podwyższone miejsce, przeznaczone dla mówcy (np. trybuna parlamentarna), dla oficjeli podczas uroczystości publicznych lub dla publiczności (np. na stadionie, w cyrku).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybunalski

odnoszący się do trybunału, np. sąd trybunalski

przymiotnik

(1.1) dotyczący trybunału, związany z trybunałem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trybunat

nazwa urzędu w republice rzymskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. urząd, godność trybuna rzymskiego

(1.2) hist. okres sprawowania urzędu trybuna rzymskiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trybunał

sąd o specjalnych kompetencjach lub o szczególnym znaczeniu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. kolegium sędziowskie o szczególnych uprawnieniach

(1.2) praw. instancja orzekająca, kolegium sądowe;

(1.3) hist. praw. szlachecki sąd apelacyjny w dawnej Polsce

Trybunał – organ władzy sądowniczej uprawniony do sądzenia, rozstrzygania, ustalania roszczeń lub sporów – bez względu na to, czy w jego nazwie występuje słowo trybunał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybunicyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trybunem i rolą, postawą trybuna, dotyczący trybuna i jego roli

#### Źródła:

Wiktionary

# Trybunka

zdrobnienie od: trybuna

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybunowicz

potocznie: piłkarz, który nie załapał się do składu podstawowego ani rezerwowego drużyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybuś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybusz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trybuszon

dawniej: korkociąg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. korkociąg

Korkociąg (staropol. trybuszon od franc. tire-bouchon lub grajcar, grajcarek) – przyrząd do wyjmowania korków z butelek. W najbardziej podstawowej swej konstrukcji jest to szpikulec skręcony śrubowo, na którego końcu znajduje się uchwyt do wkręcania korkociągu w korek i wyjmowania korka. Niektóre modele są wyposażone w ostry nożyk do cięcia folii oraz dźwignię ułatwiającą otwieranie bez nadmiernego wysiłku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybuszonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. trybuszon

#### Źródła:

Wiktionary

# Trybut

1. dawniej: opłata nakładana przez władcę na kraj przez niego podbity; kontrybucja, haracz, podatek;
2. w antycznym Rzymie: podatek, którzy płacili mieszkańcy prowincji;
3. podniośle: coś, co zostało poświęcone, ofiarowane; danina

Danina (trybut z łac. tributum) – świadczenie o charakterze przymusowym, funkcjonujące w starożytności oraz średniowieczu, uiszczane monarsze przez poddanych lub władcy silniejszemu przez władcę słabszego jako wyraz uznania jego zwierzchności. W przypadku chłopów zastąpiona przez pańszczyznę lub czynsz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trybutariusz

osoba płacąca trybut

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś kto płaci daninę władzy zwierzchniej

Trybutariusz – osoba (władca) płacąca trybut (daninę) innej osobie (władcy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trybuła

trybula;
1. roślina zielna z rodziny baldaszkowatych;
2. trybuła ogrodowa - gatunek rośliny jednorocznej z rodziny selerowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryby

prosta droga w lesie powstała przez wycięcie drzew; linia ostępowa, przesieka, dukt

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychalny

w fykologii: mający postać nici, złożony z jednojądrowych komórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychina

nicień pasożytujący w jelitach, wywołuje trychinozę (włośnicę); włosień

Włosień kręty, włosień spiralny, trychina (Trichinella spiralis) – gatunek pasożytniczego nicienia z rodziny Trichinellidae. Jest jednym z najgroźniejszych pasożytów człowieka – wywołuje chorobę włośnicę (trychinozę), która może mieć ciężki przebieg, kończący się niekiedy śmiercią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trychinelloza

przewlekła choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywoływana przez włośnie; włośnica; trychinoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychinoskop

mikroskop do wykrywania i badania trychin

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychinoskopia

mikroskopowe badanie mięsa zwierząt rzeźnych w celu wykrycia trychin

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychinoskopowy

dotyczący trychinoskopii

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychinoza

przewlekła choroba pasożytnicza zwierząt i człowieka wywoływana przez włośnie; włośnica; trychinelloza

Włośnica, trychinoza, trichinelloza (łac. trichinosis, trichinellosis) – ciężka choroba pasożytnicza, spowodowana zarażeniem człowieka lub zwierzęcia nicieniem z rodzaju Trichinella, w Polsce najczęściej spowodowana jest włośniem krętym (Trichinella spiralis).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trychocefaloza

choroba pasożytnicza człowieka i zwierząt, wywoływana przez nicienia włosogłówkę, często prowadząca do zapalenia wyrostka robaczkowego, anemii i chorób wrzodowych przewodu pokarmowego; włosogłówczyca

#### Źródła:

SJP.pl

# Trycholog

specjalista od dolegliwości związanych z włosami i skórą głowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista trychologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka trychologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trychologia

dziedzina medycyny zajmująca się leczeniem dolegliwości związanych z włosami i skórą głowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. kosmet. dziedzina nauki zajmująca się łysieniem, schorzeniami oraz pielęgnacją włosów i skóry głowy

Trychologia – dziedzina medycyny zajmująca się diagnozowaniem i leczeniem dolegliwości związanych z ludzkimi włosami i skórą głowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trychologiczny

→ trychologia

Patrz:trychologia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trycholożka

→ trycholog

Patrz:trycholog

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychom

forma życiowa sinic, długa i cienka kolonia ściśniętych komórek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikrobiol. forma życiowa sinic, nitkowata kolonia komórek;

Trychom – forma życiowa sinic w postaci nitkowatej kolonii komórek ściśle do siebie przylegających, przy czym poprzeczne ściany komórkowe są wspólne dla sąsiadujących komórek, w związku z czym te nie mogą odłączać się swobodnie. Komórki trychomu połączone są plazmodesmami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trychomowy

→ trychom

Patrz:trychom

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychotomia

trójdzielność

#### Źródła:

SJP.pl

# Trychotomiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) dzielący się na trzy części, trzy człony

#### Źródła:

Wiktionary

# Trycykl

Tricykl / Trycykl – rodzaj dawnego roweru trójkołowego o dwóch dużych kołach tylnych i małym przednim kole. Jest to jeden z welocypedów. Wynaleziono go w II połowie XIX wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trycyna

związek organiczny, flawon w postaci białego, krystalicznego proszku, umiarkowanie rozpuszczalny w wodzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryczek

zdrobnienie od: tryk; młody tryk

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryczówka

wieś w Polsce

Tryczówka – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Juchnowiec Kościelny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trydencki

przymiotnik od: Trydent

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trydentem, dotyczący Trydentu, pochodzący z Trydentu

(1.2) rel. dotyczący soboru trydenckiego, związany z soborem trydenckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trydent

1. miasto we Włoszech;
2. Trydent-Górna Adyga: region autonomiczny we Włoszech; Tyrol Włoski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto i gmina w północnych Włoszech;

(1.2) geogr. adm. prowincja w północnych Włoszech;

(1.3) teol. hist. sobór trydencki

Trydent (wł. Trento, niem. Trient, ladyński oraz lombardzki Trent, łac. Tridentum) – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Trydent-Górna Adyga, w prowincji Trydent.

Miasto położone jest na wysokości 194 m n.p.m. Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwały 117 984 osoby, 747,3 os./km². Miasto jest głównie znane z odbywającego się w latach 1545–1563 Soboru Trydenckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trydentczyk

mieszkaniec Trydentu-Górnej Adygi (regionu we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Trydentu; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trydentka

mieszkanka Trydentu-Górnej Adygi (regionu we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Trydentu; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trydymit

minerał, rombowa odmiana kwarcu; stosowany jako składnik materiałów ogniotrwałych

Trydymit – minerał z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od gr. tridymos = potrójny; zawdzięcza swoją nazwę szczególnie częstemu występowaniu w formie trojaków, ale spotyka się również bliźniaki i zbliźniaczenia wielokrotne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryfan

spodumen, minerał z gromady krzemianów

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryfić

potocznie: bać się; cykać się, strachać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryfiliusz

imię męskie

Tryfiliusz – imię męskie pochodzenia greckiego, gr. Triphyllios, wywodzące się od imienia króla Arkadii, Triphylosa. Patronem tego imienia jest św. Tryfiliusz, biskup Leukozji (Nikozji).

Tryfiliusz imieniny obchodzi 13 czerwca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryforium

w budynkach romańskich i gotyckich: trójdzielne arkadowe okno lub przezrocze; triforium

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryforyjny

przymiotnik od: tryforium

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryftong

połączenie trzech samogłosek w jednej sylabie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dźwięk samogłoskowy o zmiennym przebiegu artykulacji, będący złożeniem samogłoski i dwóch półsamogłosek; przez użytkowników języka postrzegany jako złożenie trzech samogłosek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryglif

płyta ozdobna na fryzie budowli antycznej w stylu doryckim, podzielona dwoma pionowymi wrębami na trzy pasy

Tryglif – element dekoracyjny w postaci prostokątnej płyty stosowanej we fryzie belkowania doryckiego, stosowany w architekturze starożytnej Grecji i Rzymu. Była ona umieszczana między metopami we fryzie oraz na narożnikach budowli. Pod każdym tryglifem znajdowała się regula (listewka) z sześcioma guttae (łezkami). Tryglify występują również w monumentalnych budynkach wznoszonych według wzorów antycznych w stylu klasycyzmu oraz w okresie eklektycznego historyzmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryglifon

fryz, w którym na przemian występują tryglify i metopy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trygon

w astrologii: odległość kątowa wynosząca 120 stopni

Dasyatis – rodzaj morskich i słodkowodnych ryb chrzęstnoszkieletowych z podrodziny Dasyatinae w obrębie rodziny ogończowatych (Dasyatidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trygonometria

dział matematyki zajmujący się badaniem zależności między bokami i kątami trójkątów płaskich lub sferycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. dział matematyki obejmujący badanie związków między bokami i kątami trójkątów za pomocą funkcji zwanych trygonometrycznymi;

Trygonometria (łac. trigonometria) – dział matematyki z pogranicza geometrii płaskiej i analizy, badający:

- związki miarowe między bokami i kątami trójkątów;
- funkcje trygonometryczne, początkowo definiowane przez trójkąty, a później też w inny sposób; badania te bywają nazywane goniometrią, przy czym termin ten ma też inne znaczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trygonometryczny

przymiotnik

(1.1) mat. związany z trygonometrią, dotyczący trygonometrii

#### Źródła:

Wiktionary

# Trygort

Trygort (niem. Thiergarten, Zwierzyniec) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie węgorzewskim, w gminie Węgorzewo.

Wieś została założona w 1452 roku.

W Trygorcie mieszkał starosta przasnyski Błażej Krasiński.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

We wsi dwór o skromnych cechach klasycystycznych z końca XIX w..

#### Źródła:

Wikipedia

# Tryhubica

rodzaj sieci rybackiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryjer

maszyna do sortowania ziarna wg długości i grubości; trier

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) masz. maszyna do czyszczenia ziarna zbożowego;

Tryjer – maszyna rolnicza służąca do czyszczenia nasion. W działaniu wykorzystuje różnicę kształtu danych elementów mieszaniny. Tryjery stosowane są do rozdzielania różnych gatunków zbóż. Stosowane są także do oddzielania nasion chwastów, jako jedna z metod zwalczania chwastów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryjon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. przestworze

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryk

1. baran gotowy do rozpłodu;
2. chrząszcz z rodziny kózkowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. samiec owcy gotowy do rozpłodu

Owca domowa (Ovis aries) – gatunek hodowlanego zwierzęcia domowego z rodziny wołowatych. Jej przodkiem były najprawdopodobniej różne podgatunki owcy dzikiej (Ovis ammon).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryka

o baranie lub koźle: uderzać głową, rogami; bóść

#### Źródła:

SJP.pl

# Trykać

o baranie lub koźle: uderzać głową, rogami; bóść

czasownik przechodni niedokonany (dk. tryknąć)

(1.1) zool. o rogatym zwierzęciu: uderzać rogami

(1.2) pot. uderzać, przede wszystkim czymś ostrym

(1.3) posp. o mężczyźnie: odbywać stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany trykać się (dk. tryknąć się)

(2.1) zool. o rogatych zwierzętach: uderzać o siebie rogami

(2.2) posp. odbywać stosunek płciowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trykać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryknąć

ubóść, trącić

#### Źródła:

SJP.pl

# Trykocik

zdrobnienie od: trykot

#### Źródła:

SJP.pl

# Trykoń

trykoń karliczek - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trykonodonty

Trykonodonty (†Triconodonta) – rząd wymarłych ssaków mezozoicznych charakteryzujących się zębami trzonowymi z guzkami ustawionymi w linii jeden za drugim (uzębienie trikonodontyczne). Żyły one od wczesnej jury do późnej kredy; znane ze wszystkich kontynentów poza Australią i Antarktydą. Wielkości od ryjówki do kota. Częścią cech budowy zbliżone były do cynodontów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trykot

1. podstawowy splot dziewiarski dzianiny kolumienkowej;
2. dzianina na kostiumy gimnastyczne;
3. odzież z tkaniny trykotowej, zwłaszcza obcisły strój sportowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tkanina z: wełny, bawełny, jedwabiu; dziana sposobem pończoszniczym

(1.2) odzież z takiej tkaniny trykotu (1.1); zwłaszcza: obcisły, dziany kostium gimnastyczny, kąpielowy, sportowy, baletowy, itp.

- trykot – dzianina
- trykot – odzież wykonana z takiej tkaniny
- trykot gimnastyczny
- trykot zapaśniczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trykotarski

dotyczący produkcji trykotaży

#### Źródła:

SJP.pl

# Trykotaż

1. wyrób z trykotu;
2. wyrób z bawełny o splocie bieliźniarskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Trykotowy

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do trykotu; zrobiony z trykotu; rzad. służący do wyrobu trykotaży

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryktrak

1. gra planszowa dla dwóch graczy; backgammon;
2. stolik do gry o tej samej nazwie;
3. dawna gra w karty

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rodzaj gry planszowyanszowej dla dwóch graczy;

Tryktrak (ang. backgammon) lub Nardy (od pal. nēw-ardaxšīr — dosłownie: odważny Ardaszir) – gra planszowa dla dwóch graczy. Każdy z graczy dysponuje 15 pionami w odrębnych kolorach, które przesuwa po planszy, składającej się z 24 pól (trójkątów), nazywanych liniami, zgodnie z liczbą oczek wyrzuconych na dwóch kostkach. Celem gry jest zdjęcie wszystkich swoich pionów z planszy. Wygrywa gracz, który uczyni to pierwszy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryl

ozdobnik muzyczny uzyskiwany przez szybkie powtarzanie dwu sąsiednich dźwięków, stosowany w śpiewie i w grze instrumentalnej

Tryl – wieś kociewska w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Nowe. Wieś jest siedzibą sołectwa Tryl. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 415 mieszkańców. Jest trzecią co do wielkości miejscowością gminy Nowe.

W okresie międzywojennym ulokowana była tu placówka Straży Celnej „Tryl”.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trylemat

trudny wybór między trzema wykluczającymi się możliwościami

Trylemat (z gr. τρεις – trzy, oraz λημμα – przesłanka) – schemat wnioskowania, w którym obok trzech zdań warunkowych występuje potrójna alternatywa:

Jest to odpowiednik jednego ze współczesnych praw rachunku zdań.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryliard

liczba wynosząca 10^21

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liczba o wartości 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021;

Tryliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021, czyli jedynka i 21 zer w zapisie dziesiętnym. Termin tryliard jest stosowany w nazewnictwie liczebników w skali długiej i nie ma swojego odpowiednika w skali krótkiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryliardowy

przymiotnik

(1.1) przymiotnik od tryliard

#### Źródła:

Wiktionary

# Trylik

zdrobnienie od: tryl

#### Źródła:

SJP.pl

# Trylinka

sześcioboczna kostka betonowa do układania nawierzchni drogowej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. kostka betonowa sześciokątna, układana na nawierzchniach drogowych;

Trylinka – sześciokątne płyty betonowe (o wymiarach ok.: szer. 35 cm, dł. ścianki bocznej 20 cm, wys. 15 cm, 12 cm lub 8 cm) używane zazwyczaj do budowy nawierzchni parkingów, składowisk, tymczasowych dróg. Trylinka stosowana jest również do zabezpieczania i utwardzania pochyłych nawierzchni wkopów lub nasypów. Nazwa pochodzi od nazwiska polskiego wynalazcy Władysława Trylińskiego, któremu 24 kwietnia 1933 roku udzielono patentu nr 18323 na jezdnię drogową i chodniki z płyt betonowych sześciokątnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trylion

liczba wynosząca 10^18

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 = 1018;

Trylion – liczba o wartości: 1 000 000 000 000 000 000 = 1018, w krajach stosujących długą skalę.

W krajach stosujących krótką skalę (głównie kraje anglojęzyczne) trylion oznacza liczbę 1012, czyli bilion na długiej skali.

W układzie SI mnożnikowi 1018 odpowiada przedrostek jednostki miary Eksa o symbolu E, a jego odwrotności (jedna trylionowa) 10-18 odpowiada atto o symbolu a.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trylionik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trylion

#### Źródła:

Wiktionary

# Trylit

rodzaj budowli megalitycznej o charakterze sakralnym, składającej się z trzech głazów, wznoszona w neolicie i w epoce brązu

Trylit (try + líthos czyli kamień) – budowla typu megalitycznego, zbudowana z trzech głazów: dwóch pionowych i trzeciego ułożonego poziomo.

Trylity budowano w neolicie i epoce brązu, prawdopodobnie jako obiekty kultu religijnego lub proste obserwatoria astronomiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trylobit

wymarły morski stawonóg żyjący w erze paleozoicznej

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. paleont. wymarły morski stawonóg paleozoiczny;

Trylobity (†Trilobita, z gr. treis ‘trzy’ + lobos ‘płat’) – wymarła gromada morskich stawonogów o owalnym i spłaszczonym grzbietobrzusznie ciele, z wyraźnie wyróżnioną częścią głowową, tułowiową i ogonową. Od strony grzbietu przykryte kalcytowym pancerzem. Dwie głębokie bruzdy wzdłuż dłuższej osi ciała dzielą optycznie jego powierzchnię na trzy płaty (stąd nazwa gromady). Pojawiły się w połowie wczesnego kambru, a wymarły z końcem permu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trylobitokształtne

podtyp wymarłych stawonogów; trylobitowce

Trylobitokształtne, trylobitowce (†Trilobitomorpha) – podtyp wymarłych zwierząt wodnych z typu stawonogów, obejmujący ok. 4 tysięcy znanych gatunków. Ciało jednolicie segmentowane, mające odnóża na wszystkich segmentach ciała, z wyjątkiem pierwszego i ostatniego. Pokryte pancerzem. Występowały w morzach płytkich, głównie w strefach przybrzeżnych. Pędziły przeważnie tryb życia przydenny, nieliczne gatunki były planktonowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trylobitowce

podtyp wymarłych stawonogów; trylobitokształtne

Trylobitokształtne, trylobitowce (†Trilobitomorpha) – podtyp wymarłych zwierząt wodnych z typu stawonogów, obejmujący ok. 4 tysięcy znanych gatunków. Ciało jednolicie segmentowane, mające odnóża na wszystkich segmentach ciała, z wyjątkiem pierwszego i ostatniego. Pokryte pancerzem. Występowały w morzach płytkich, głównie w strefach przybrzeżnych. Pędziły przeważnie tryb życia przydenny, nieliczne gatunki były planktonowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trylobity

wymarły morski stawonóg żyjący w erze paleozoicznej

Trylobity (†Trilobita, z gr. treis ‘trzy’ + lobos ‘płat’) – wymarła gromada morskich stawonogów o owalnym i spłaszczonym grzbietobrzusznie ciele, z wyraźnie wyróżnioną częścią głowową, tułowiową i ogonową. Od strony grzbietu przykryte kalcytowym pancerzem. Dwie głębokie bruzdy wzdłuż dłuższej osi ciała dzielą optycznie jego powierzchnię na trzy płaty (stąd nazwa gromady). Pojawiły się w połowie wczesnego kambru, a wymarły z końcem permu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trylogia

utwór składający się z trzech tematycznie powiązanych części; trójksiąg

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. muz. film. cykl składający się z trzech utworów literackich, muzycznych lub filmowych, z których każdy stanowi odrębną całość, lecz połączonych np. wspólną tematyką, grupą bohaterów

Trylogia – cykl dzieł składający się z trzech utworów, z których każdy stanowi zamkniętą i integralną całość. Dzieła w trylogii łączą zwykle takie cechy, jak tematyka, czy grupa postaci.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trylon

gaz zaliczany do bojowych środków trujących porażające układ nerwowy, np.: sarin, soman, tabun

Trylony (trilony) – grupa fosforoorganicznych bojowych środków trujących o działaniu paralityczno-drgawkowym, pochodne kwasów alkilohalogenofosforowych. Do tej klasy związków należy większość BST: m.in.: sarin, soman, tabun, cyklosarin, etylosarin, DFP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trylowy

→ tryl

Patrz:tryl

#### Źródła:

SJP.pl

# Trym

w żeglarstwie: przechylenie statku w stronę rufy lub dziobu; przegłębienie

- trym – przegłębienie statku
- Trym – olbrzym z mitologii nordyckiej
- Trym – imię i jednocześnie pseudonim norweskiego perkusisty Tryma Torsona

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trymakr

stopa metryczna złożona z trzech długich lub akcentowanych sylab; molos, molossus

#### Źródła:

SJP.pl

# Trymbulka

regionalnie: szczypiorek; trybulka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trymer

1. robotnik portowy, specjalista od rozkładania ładunków masowych;
2. pracownik kotłowni statku parowego przerzucający węgiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) maszynka służąca do strzyżenia brody, wąsów oraz usuwania zbędnego owłosienia w nosie i uszach;

(1.2) narzędzie służące do trymowania sierści zwierząt

(1.3) lotn. wychylna część steru w samolocie

(1.4) elektr. kondensator służący do dostrajania obwodów elektrycznych

(1.5) urządzenie do cięcia papieru, folii, zdjęć itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) robotnik portowy trymujący ładunek na statku

(2.2) żegl. żeglarz odpowiedzialny za trymowanie żagla, liny itp.

(2.3) mar. najniższy stopniem marynarz w kotłowni parowca przerzucający węgiel

- trymer w lotnictwie
- trymer – dodatkowa płetwa sterowa w jachcie ułatwiająca utrzymanie go na kursie
- trymer – kondensator dostrojczy (do dostrajania obwodu rezonansowego), o pojemności wielokrotnie mniejszej niż kondensatora strojeniowego, z którym trymer współpracuje
- trymer – marynarz w kotłowni parowca przerzucający węgiel z zasobni pod palenisko
- trymer – robotnik portowy przemieszczający sypkie ładunki spod luku w głąb ładowni i odwrotnie
- trymer – maszynka do przystrzygania brody i włosów oraz do trymowania sierści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trymerofit

przedstawiciel typu roślin należącego do grupy paprotników

#### Źródła:

SJP.pl

# Trymerować

trymować;
1. usuwać martwy włos z sierści niektórych psów;
2. przycinać zbędne ludzkie owłosienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trymerski

→ trymer

Patrz:trymer

#### Źródła:

SJP.pl

# Trymestr

okres trzymiesięczny stanowiący trzecią cześć roku akademickiego lub trzecią część ciąży

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urz. trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią roku akademickiego na niektórych uczelniach

(1.2) med. trzymiesięczny okres stanowiący jedną trzecią ciąży u kobiety

Trymestr – okres trwający trzy miesiące (por. semestr, kwartał).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trymetr

wiersz złożony z trzech stóp lub trzech dwustopowych miar wierszowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trymomierz

przyrząd wskazujący wielkość przegłębienia statku; przegłębieniomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Trymować

1. odpowiednio umieszczać ładunek na statku, tak aby zapewnić mu należytą stateczność;
2. nadawać linie, żaglowi pożądany kształt, długość itp.;
3. usuwać martwy włos z sierści niektórych psów; trymerować;
4. przycinać zbędne ludzkie owłosienie; trymerować

czasownik

(1.1) kynol. usuwać martwą sierść psa w celach estetycznych i pielęgnacyjnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trymować.

(1.2) mors. rozłożenie ciężaru jednostce pływającej w celu uzyskania jego odpowiedniego położenia na wodzie

- trymowanie – rozmieszczanie ładunku sypkiego w ładowni statku w celu zapewnienia stateczności na wodzie
- trymowanie – nadawanie żaglowi lub linie odpowiedniego kształtu, np. skracanie liny za pomocą węzła żeglarskiego
- trymowanie ryb – usuwanie niejadalnych części ryb
- trymowanie sierści – pielęgnacja sierści psa

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trymowy

związany z trymem (np. trymowe przechyły statku, system trymowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trynacja

odprawianie trzech mszy przez jednego kapłana tego samego dnia

Trynacja – forma trzykrotnego odprawiania Mszy świętej tego samego dnia.

Odprawianie trzech mszy w ciągu jednego dnia jest uzasadnione tylko w przypadku braku kapłanów. Z ważnych względów duszpasterskich może być ona dopuszczalna i odprawiana za zgodą biskupa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryńcza

miasto w Polsce

Tryńcza – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim, siedziba gminy Tryńcza.

Miejscowość leży na prawym brzegu Wisłoka, przy drodze krajowej nr 77 prowadzącej od Przemyśla w kierunku Sandomierza, w pobliżu linii kolejowej nr 68 łączącej Lublin z Przeworskiem. Przystanek kolejowy Tryńcza zlokalizowany jest w sąsiedniej wsi, Wólka Małkowa. Oprócz toru głównego zasadniczego, znajduje się tu także tor mijankowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryngel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. muz. muzyk zbierający pieniądze w orkiestrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryngeld

dawniej: drobna zapłata za przysługę, napiwek; trynkgeld

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryngiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. napiwek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trynia

roślina z rodziny baldaszkowatych (selerowatych), rosnąca na stokach i stepach południowo-wschodniej Europy i części Azji; trinia

Trynia (Trinia Hoffm.) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje 13 gatunków. Występują one w strefie klimatu umiarkowanego w zachodniej i południowej Europie oraz w zachodniej Azji. We florze Polski brak przedstawicieli tego rodzaju, ale na Podolu i Wołyniu występują trzy gatunki. Rośliny stepów i kamienistych stoków. Kwiaty Trinia glauca są zapylane przez mrówki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trynić

potocznie: trynić się - wdzierać się, wnikać, wpychać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Trynidad

wyspa na Oceanie Atlantyckim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej;

Trynidad – wyspa w Małych Antylach, na Oceanie Atlantyckim, u północno-wschodnich wybrzeży Ameryki Południowej; największa i najbardziej zaludniona z 23 wysp państwa Trynidad i Tobago; 4,8 tys. km², 1 mln mieszkańców (1980).

Na Trynidadzie leży stolica państwa – Port-of-Spain. Niektóre inne miasta wyspy: Arima, Couva, San Fernando i Chaguanas.

Jako pierwszy z Europejczyków zobaczył ją Krzysztof Kolumb 31 lipca 1498.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trynidadczyk

1. mieszkaniec Trynidadu (wyspy)
2. obywatel Trynidadu i Tobago

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Trynidadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trynidadka

1. mieszkanka Trynidadu (wyspy)
2. obywatel Trynidadu i Tobago

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Trynidadu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trynidadzki

przymiotnik od: Trynidad

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trynidadem, dotyczący Trynidadu

(1.2) związany z Trynidadem i Tobago, dotyczący Trynidadu i Tobago

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trynidadzko-Tobagijski

przymiotnik od: Trynidad i Tobago

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do państwa Trynidad i Tobago

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tryniecki

przymiotnik od: Tryńcza

#### Źródła:

SJP.pl

# Trynio

potocznie: tryper

#### Źródła:

SJP.pl

# Trynitarianin

zwolennik głównego nurtu w chrześcijaństwie, uznającego dogmat Trójcy Świętej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trynitarianka

zwolenniczka głównego nurtu w chrześcijaństwie, uznającego dogmat Trójcy Świętej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zakonu założonego przez św. Jana z Matty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trynitarka

zakonnica należąca do Mniszek Zakonu Trójcy Przenajświętszej i Niewolników

#### Źródła:

SJP.pl

# Trynitarny

dotyczący jedności Trójcy Świętej

przymiotnik

(1.1) rel. dotyczący trynitarianizmu, trynitaryzmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trynitarski

przymiotnik od: trynitarz

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trynitarzami, dotyczący trynitarzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trynitaryzm

Trójca Święta, Święta Trójca (łac. Sancta Trinitas, także Trinitas, stgr. Αγια Τριας, trb. Hágia Trías) – chrześcijański dogmat uznający, że Bóg jest Bogiem Trójjedynym, istniejącym jako trzy Osoby – po grecku hipostazy – pozostając jednocześnie jednym Bytem. Wszystkie trzy Osoby są rozumiane jako mające tę samą jedną istotę czyli naturę (tautuzja), a nie jedynie podobne natury. Od początku trzeciego wieku doktryna Trójcy zaczęła być formułowana następująco: jest „jeden Bóg istniejący w trzech Osobach i jednej substancji, Ojciec, Syn i Duch Święty”. Wiara w Trójcę jest wyznawana przez wszystkie Kościoły katolickie, prawosławne, wszystkie główne wyznania wyrastające z nurtu reformacji takie, jak luteranizm, kalwinizm, anglikanizm, metodyzm i prezbiterianizm oraz wspólnoty ewangelikalne i w odróżnianej od innych grup religijnych wersji bez uznawania wiecznego zrodzenia Syna i bez uznawania niewzruszoności Boga przez Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Dogmat o Trójcy Świętej jest więc uważany za „centralną prawdę wiary teologii chrześcijańskiej”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trynitarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik z zakonu założonego przez św. Jana z Matty;

#### Źródła:

Wiktionary

# Trynkgeld

dawniej: drobna zapłata za przysługę, napiwek; tryngeld

#### Źródła:

SJP.pl

# Trynknąć

gwarowo: podpić sobie, napić się alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trynknięty

potocznie: taki, który się trochę upił; podpity

#### Źródła:

SJP.pl

# Trypa

tkanina wełniana lub bawełniana podobna do aksamitu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trypaflawina

środek leczniczo-dezynfekcyjny stosowany do zwalczania infekcji bakteryjnych; trypoflawina

#### Źródła:

SJP.pl

# Trypanosom

pasożytniczy pierwotniak powodujący choroby zwierząt i ludzi; trypanosoma, świdrowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trypanosoma

pasożytniczy pierwotniak powodujący choroby zwierząt i ludzi; trypanosom, świdrowiec

Świdrowiec (Trypanosoma) – rodzaj pasożytniczych pierwotniaków należących do rodziny świdrowców (Trypanosomatidae), będących pasożytami bezwzględnymi zwierząt kręgowych, w tym człowieka.

Dojrzałe postacie zwane trypomastigota pasożytują w krwi zwierząt kręgowych i człowieka. Wektorem przenoszącym oraz drugim żywicielem są różne gatunki much, kleszczy. U ryb i płazów świdrowce są przenoszone przez pijawki. Jedynym wyjątkiem jest Trypanosoma equiperdum, która nie posiada drugiego żywiciela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trypanosomatoza

pasożytnicza choroba tropikalna wywołana przez świdrowce, przenoszone przez różne gatunki muchy tse-tse; śpiączka afrykańska

Trypanosomoza lub synonimy: trypanosomatoza, trypanosomiaza – nazwa kilku chorób pasożytniczych wywoływanych u kręgowców przez świdrowce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trypel

organogeniczna skała osadowa, odmiana diatomitu, stosowana jako surowiec w przemyśle ceramicznym; łupek polerski, trypla

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryper

zakaźna choroba weneryczna wywoływana przez ziarniaki - gonokoki; rzeżączka; gonorea

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. rzeżączka

Rzeżączka (gr. γονόρροια gonórrhoia, łac. gonorrhoea, co znaczy „nasieniotok”), także wiewiór, tryper – choroba zakaźna, przenoszona drogą płciową, której czynnikiem etiologicznym jest Gram-ujemna bakteria – dwoinka rzeżączki (Neisseria gonorrhoeae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trypla

1. uderzenie podczas gry w bilard jednej bili w drugą tak, aby się odbiła dwa razy od bandy;
2. organogeniczna skała osadowa, odmiana diatomitu, stosowana jako surowiec w przemyśle ceramicznym; łupek polerski, trypel

- trypla (skała)
- trypla (bilard)
- trypla (wyścigi konne)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryplet

triplet;
1. trzywersowe przysłowie lub zagadka;
2. trzy kolejne nukleotydy w łańcuchu DNA; kodon;
3. w myślistwie: trzy celne strzały, kładące trzy zwierzęta;
4. fotograficzny obiektyw anastygmatyczny złożony z trzech członków

- kodon – tryplet, trójka kodująca
- stan trypletowy – szczególny stan niektórych atomów i cząsteczek
- tryplet (obiektyw) – rodzaj obiektywu fotograficznego
- tryplet (spektrometria) – czyli potrójnie rozdzielony sygnał spektralny (np. w NMR)
- tryplety – sztucznie sporządzone kamienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryplika

w prawie, rzadko: wypowiedź odrzucająca argumentację zawartą w duplice

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryplikat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. trzecia sztuka lub kopia danego dokumentu

#### Źródła:

Wiktionary

# Trypodia

wers złożony z trzech identycznych stóp

Trypodia (gr. tripodía – człon trzystopowy) – typ wiersza złożonego z trzech identycznych stóp w każdym wersie.

- Trypodia trocheiczna: SsSsSs - w wierszu polskim bardzo częsta
- Trypodia jambiczna: sSsSsS - w wierszu polskim niezbyt częsta
- Trypodia daktyliczna: SssSssSss - w wierszu polskim nie występuje
- Trypodia amfibrachiczna: sSssSssSs - w wierszu polskim bardzo częsta
- Trypodia anapestyczna: ssSssSssS - w wierszu polskim rzadka
- Trypodia peoniczna III - w wierszu polskim rzadka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trypoflawina

środek leczniczo-dezynfekcyjny stosowany do zwalczania infekcji bakteryjnych; trypaflawina

#### Źródła:

SJP.pl

# Trypolis

1. stolica Libii;
2. miasto w północnym Libanie, nad Morzem Śródziemnym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto, stolica Libii;

(1.2) geogr. miasto w północnym Libanie nad Morzem Śródziemnym;

Trypolis (arab. ‏طرابلس‎, Ṭarābulus) – stolica i największe miasto Libii, położone w północno-zachodniej części kraju, w Trypolitanii, nad Morzem Śródziemnym.

Miasto liczy 2,2 mln mieszkańców (2011), podczas gdy w 1973 mieszkało tu ponad 481 tys. osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trypoliski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trypolisem, dotyczący Trypolisu (miasta w Libii albo Libanie)

#### Źródła:

Wiktionary

# Trypolitańczyk

mieszkaniec Trypolisu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Trypolitanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trypolitania

historyczna kraina w zachodniej Libii zamieszkiwana w starożytności przez plemiona berberyjskie

Trypolitania (arab. ‏طرابلس‎, Tarabulus, Ţarābulus; łac. Regio Tripolitana; gr. Τριπολιτάνια) – kraina historyczna w zachodniej Libii nad wybrzeżem Morza Śródziemnego zamieszkana w starożytności przez Berberów. Od VIII wieku p.n.e. u jej wybrzeży zaczęły powstawać kolonie fenickie. Pod koniec VI wieku p.n.e. kolonie te podporządkowała sobie Kartagina. Po III wojnie punickiej (fenickiej) podbita przez Rzymian, w roku 435 przez Wandalów, w 533 przez Bizancjum, w VIII wieku przez Arabów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trypolitanka

mieszkanka Trypolisu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Trypolitanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trypolitański

1. przymiotnik od: Trypolis (stolica Libii)
2. przymiotnik od: Trypolitania (kraina w Libii)

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Trypolis

(2.1) odnoszący się do Trypolitanii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trypowy

dawniej: wykonany z trypy - tkaniny wełnianej lub bawełnianej podobnej do aksamitu, wyrabianej w Polsce od XVI wieku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trypsyna

enzym soku trzustkowego aktywny w środowisku zasadowym, rozkładający białka na składniki prostsze

Trypsyna (EC 3.4.21.4) – enzym trawienny wytwarzany przez część zewnątrzwydzielniczą trzustki.Jest wydzielany w postaci proenzymu – trypsynogenu, który wchodzi w skład soku trzustkowego. W dwunastnicy pod wpływem niewielkich nawet ilości innego enzymu - enterokinazy dochodzi do aktywacji trypsynogenu. Dzięki autokatalitycznej zdolności trypsyny (przy pH 7,9) szybko dochodzi do pełnego uczynnienia wydzielonego trypsynogenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trypsynogen

nieaktywny prekursor trypsyny produkowany przez trzustkę

Trypsynogen – proenzym wydzielany przez zewnątrzwydzielniczą część trzustki i jako składnik soku trzustkowego transportowany do dwunastnicy, gdzie jest aktywowany przez enteropeptydazę do trypsyny. W patologicznej nieszczelności zwieracza Oddiego aktywacja może nastąpić w świetle przewodów trzustkowych za sprawą trypsyny, enteropeptydazy lub żółci co prowadzić może do zapalenie trzustki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryptamina

amina powszechnie występująca w organizmach żywych

Tryptamina – organiczny związek chemiczny amina biogenna powszechnie występujący w organizmach żywych. In vivo jest ona syntetyzowana z tryptofanu, jako etap pośredni wytwarzania indolu oraz wielu alkaloidów.

Tryptaminę można stosunkowo łatwo modyfikować chemiczne otrzymując całą klasę związków chemicznych, o wspólnej nazwie tryptaminy.Do najbardziej znanych tryptamin naturalnych należą: serotonina i melatonina. Tryptaminy powszechnie występują w roślinach, zwierzętach, a także w ludzkim mózgu. Część z nich znalazło zastosowania w medycynie (np.: sumatryptan – lek na migrenę), zaś część to substancje psychoaktywne – np. DMT, AMT, DiPT. Tryptamina wchodzi też w skład większych, bardziej skomplikowanych cząsteczek jak LSD i johimbina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryptan

Tryptany (agonisty receptora 5HT1B/1D) – grupa leków stosowanych w leczeniu ataków migreny. Wykazują się skutecznością w przerywaniu pojedynczego napadu bólu migrenowego, ale nie zapobiegają ich wystąpieniu, ani nie prowadzą do wyleczenia tej choroby.

#### Źródła:

Wikipedia

# Tryptofan

aromatyczny aminokwas egzogenny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. aminokwas z łańcuchem bocznym opartym na szkielecie indolu, produkowany przez rośliny i niektóre bakterie;

Tryptofan (skrótowo Trp lub W) – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów białkowych. Jest obojętny elektrycznie; jego łańcuch boczny oparty jest na szkielecie indolu.

Wchodzi w skład białek (białka mleka, białka krwi), należy do aminokwasów niezbędnych (nie może być syntetyzowany w organizmie człowieka i musi być dostarczany z pożywieniem). Zdolność do jego syntezy mają niektóre rośliny i bakterie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trypton

drobne cząsteczki mineralne zwietrzałych skał i rozłożonych szczątków organicznych, występujące w postaci zawiesiny w zbiornikach wodnych i tworzące osady denne; abioseston

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jeden ze składników sestonu, zawiesiny unoszącej się w wodzie każdego zbiornika wodnego;

Trypton, abioseston – jeden ze składników sestonu, zawiesiny unoszącej się w wodzie każdego zbiornika wodnego. W skład tryptonu wchodzą nieożywione cząstki pochodzenia mineralnego (np. drobne iły) i organicznego (resztki organizmów, fragmenty tkanek).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryptyk

1. trójskrzydłowy ołtarz; trójdzielna kompozycja malarska lub rzeźbiarska;
2. dzieło literackie, filmowe itp. składające się z trzech części połączonych wspólnym tematem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. dzieło (malarskie, literackie, rzeźbiarskie, filmowe itp.) składające się z trzech części;

(1.2) trójdzielna nastawa ołtarzowa

Tryptyk – typ nastawy ołtarzowej składający się z części środkowej oraz dwóch bocznych skrzydeł.

Tryptyk jest poliptykiem, czyli ołtarzem szafiastym charakterystycznym dla gotyku. Skrzydła są zwykle osadzone na zawiasach i ruchome, dzięki czemu mogą się zamykać, zasłaniając część środkową. Najczęściej są zdobione z obu stron malowidłami lub płaskorzeźbą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryrema

rodzaj starożytnej łodzi charakteryzujący się trzema rzędami wioseł; trirema

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zob. trirema.

Triera (gr. Τριήρεις triēreis) – trójrzędowiec, starogrecka galera z trzema rzędami wioseł, początkowo wiosłowa, a następnie żaglowo-wiosłowa, zwana triremą (łac. trireme) przez Rzymian, także przez część historyków współczesnych. Przyjmuje się, że triery zaczęły powstawać w połowie VII wieku p.n.e. Można wskazać chronologicznie i konstrukcyjnie, że grecka triera była poprzedniczką okrętów rzymskich. Była bardzo zwrotna. Triery mogły mieć 38–41 m długości i 3–5 m szerokości, zanurzenie do 1,9 m, wyporność 70-90 ton, prędkość: do 9 węzłów przy pomocy wioseł; 12 węzłów z pomocą żagli; 6 węzłów – prędkość podróżna, z podziałem załogi na dwie wachty. Dziób chroniony był przez ciężki, zazwyczaj okuty brązem taran, stanowiący główną broń triery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trysekcja

w matematyce: podział dowolnego odcinka lub kąta na trzy równe części

#### Źródła:

SJP.pl

# Trysk

rozpryskujące się kropelki wody lub błota; bryzg

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozpryskująca się ciecz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tryskać

czasownik przechodni niedokonany (dk. trysnąć)

(1.1) wydobywać się nagle, wyrzucać gwałtownie

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryskacz

1. bylina z rodziny dyniowatych o owocach podobnych do małych ogórków; ośli ogórek;
2. urządzenie służące do spryskiwania czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do spryskiwania

Tryskacz lub główka tryskaczowa – element instalacji tryskaczowej używany do rozprowadzenia wody znajdującej się w rurociągach instalacji po powierzchni obiektu, w którym został zamontowany. Tryskacze są jednym z systemów samoobrony budynku przed pożarem. Ich rodzaj, sposób rozmieszczania i obliczania są ściśle określone przez przepisy przeciwpożarowe i budowlane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne wylatywanie strumieni płynu

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryskawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. urządzenie wyrzucające pod ciśnieniem strumień cieczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryskawiec

roślina zielna z rodziny dyniowatych, o owocach przypominających małe ogórki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryskawka

1. przyrząd laboratoryjny służący do wydmuchiwania cieczy z kolby
2. narząd występujący u płaszczek służący do pobierania wody do oddychania, zlokalizowany z tyłu głowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lab. chem. przyrząd laboratoryjny do podawania niewielkich ilości płynu bez precyzyjnego odmierzania ilości;

(1.2) techn. urządzenie wyrzucające pod ciśnieniem strumień cieczy

(1.3) zool. icht. szczelina skrzelowa między łukiem gnykowym a żuchwowym niektórych ryb;

- tryskawka (aparatura chemiczna)
- tryskawka (biologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trysnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. myć)

(1.1) wydobyć się cienką mocną strugą

(1.2) wydobyć się z siebie coś cienką mocną strugą

(1.3) zamanifestować swój stan psychiczny lub fizyczny

(1.4) pojawić się z impetem

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wylanie się nagłym i mocnym strumieniem

(1.2) wyrzucenie z siebie z gwałtownością

(1.3) nagłe przejawienie się

(1.4) okazanie czegoś w nadmiarze lub bardzo widocznie

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryszczyn

wieś w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryt

otrzymywany sztucznie izotop wodoru o liczbie masowej 3, którego jądro zawiera jeden proton i dwa neutrony

Tryt (radiowodór) – nietrwały izotop wodoru, którego jądro (tryton) składa się z jednego protonu i dwóch neutronów. Oznaczany jest symbolem 3H lub T.

Jego czas połowicznego rozpadu wynosi 12,33 lat. Rozpada się w wyniku rozpadu β−, podczas którego powstaje jądro helu 3He:

  {}_{1}^{3}{\hbox{H}}\;\to \;_{2}^{3}{\hbox{He}}+e^{-}+ {\overline {\nu }}_{e}

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trytan

węglowodór aromatyczny, bezbarwne ciało stałe; trifenylometan, trójfenylometan

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryteizm

pogląd kwestionujący jedność chrześcijańskiej Trójcy Świętej, uznający odrębność trzech Osób Boskich; triteizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trytka

potocznie: opaska zaciskowa; trytytka

Opaska zaciskowa (także znana pod nazwą zip, opaska kablowa, raps, trytytka, trytka i in.) – elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana głównie do spinania wiązek kabli elektrycznych.

Nazwy „trytytki” oraz „trytytka” są zarejestrowanymi w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej słownymi znakami towarowymi o numerach rejestru odpowiednio R.192091 i R.303165.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trytoma

trytoma groniasta - gatunek afrykańskiej byliny

Trytoma, knifofia, wstydlin (Kniphofia) – rodzaj roślin z rodziny złotogłowowatych. Obejmuje 70 gatunków. Większość gatunków (48) występuje w południowej części Afryki, zwłaszcza w Górach Smoczych. W górach Afryki środkowej rosną 22 gatunki (na północy sięgają do Kamerunu i Erytrei). Dwa opisano także z Madagaskaru, a jeden z Jemenu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryton

1. płaz z rodziny salamander; traszka
2. ślimak morski z podgromady ślimaków przodoskrzelnych
3. bóstwo w orszaku Posejdona wyobrażane jako pół człowiek, pół wąż, przedstawiane w malarstwie i rzeźbie

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zool. zob. traszka.

(1.2) muz. odstęp trzech tonów;

(1.3) zool. gatunek ślimaka morskiego;

(1.4) fiz. jądro trytu;

(1.5) mit. w mitologii greckiej bóstwo morskie, pół człowiek-pół ryba lub pół wąż;

- tryton – jądro atomu trytu
- Tryton – księżyc Neptuna
- Tryton – w mitologii greckiej bóstwo morskie, syn Posejdona i Amfitryty
- tryton – w mitologii greckiej każda z istot o mieszanej budowie – pół człowiek, pół ryba
- tryton – odległość 3 całych tonów
- tryton (traszka) – płaz ogoniasty z rodziny salamandrowatych
- Tryton – superkomputer zainstalowany na Politechnice Gdańskiej w 2015

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trytowy

związany z trytem (izotopem wodoru), np. wskazówka trytowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryturacja

1. rozrzedzanie proszku zawierającego czynnik aktywny większą ilością substancji obojętnej;
2. rozcieranie na miałki proszek, zwykle w moździerzu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trytytka

potocznie: opaska zaciskowa; trytka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) środ. elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana np. do spinania wiązek kabli elektrycznych lub mocowania kołpaków;

Opaska zaciskowa (także znana pod nazwą zip, opaska kablowa, raps, trytytka, trytka i in.) – elastyczna obejma z tworzywa sztucznego z mechanizmem zębatkowo-zapadkowym stosowana głównie do spinania wiązek kabli elektrycznych.

Nazwy „trytytki” oraz „trytytka” są zarejestrowanymi w Urzędzie Patentowym Rzeczypospolitej Polskiej słownymi znakami towarowymi o numerach rejestru odpowiednio R.192091 i R.303165.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Tryumf

triumf;
1. zwycięstwo nad przeciwnikiem, wygrana; sukces, osiągnięcie;
2. duma z osiągniętego sukcesu;
3. w starożytnym Rzymie: uroczysty pochód zwycięskiego wodza; potem także uroczystość z racji sukcesu

Triumf (z łac. triumphus) – w antycznym Rzymie najwyższe wyróżnienie jakie otrzymywał wódz za swe zwycięstwa na polu walki. Początkowo miał charakter religijny, związany z oczyszczeniem żołnierzy biorących udział w walce. Z czasem ewoluował w kierunku okazałego widowiska mającego na celu uczczenie zwycięskiego wodza i jego żołnierzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryumfalistyczny

→ tryumfalizm; triumfalistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryumfalniej

stopień wyższy od przysłówka: tryumfalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryumfalniejszy

stopień najwyższy od przymiotnika: tryumfalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryumfalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest tryumfalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryumfalny

→ tryumf; triumfalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z tryumfem, dotyczący tryumfu, wyrażający tryumf

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tryumfator

człowiek, który odniósł zwycięstwo, sukces; triumfator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. ktoś, kto odniósł zwycięstwo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Tryumfatorka

kobieta, która odniosła zwycięstwo, sukces; triumfatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryumfatorski

→ tryumfator; triumfatorski

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryumfny

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. tryumfalny, triumfalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryumfowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. tryumfalny, triumfalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryumfujący

wyniosły, dumny; triumfujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Tryumwirat

triumwirat;
1. w starożytnym Rzymie:
a) porozumienie między trzema mężami stanu w celu sprawowania władzy;
b) mężowie stanu, którzy zawarli takie porozumienie;
2. przenośnie: trzy osoby podejmujące wspólne działania

#### Źródła:

SJP.pl

# Trywializacja

przesadne upraszczanie, spłycanie

Trywializacja – zanikanie regionalnej odrębności i zdominowanie dużych obszarów (ekosystemów) przez jeden typ roślinności niezwiązany ze specyfiką geologiczną czy klimatyczną danego regionu. Wskutek tego pozostają tylko gatunki wszędobylskie, o szerokiej amplitudzie ekologicznej i tolerancji na zmiany środowiskowe lub pojawiają się ekspansywne gatunki inwazyjne. Trywializacja prowadzi do zacierania lokalnej bioróżnorodności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trywializm

trywialny charakter czegoś; trywialność

#### Źródła:

SJP.pl

# Trywializować

czynić coś trywialnym, upraszczać, sprowadzać do banału

czasownik

(1.1) sprowadzać coś do rzeczy trywialnej, banalnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trywializowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trywializować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trywialnie

przysłówek

(1.1) w sposób trywialny, niewybredny, ordynarny

#### Źródła:

Wiktionary

# Trywialnieć

stawać się trywialnym, pospolitym; pospolicieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Trywialniej

stopień wyższy od przysłówka: trywialnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trywialniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: trywialny; bardziej trywialny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trywialność

trywialny charakter; coś trywialnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest trywialne; cecha tych, którzy są trywialni

Trywialność (etym. → trivium; przym. trywialny):

- brak istotności, banalność, błahość, termin oznaczający rzecz małej wagi, nieciekawą,
- trywialność w matematyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trywialny

1. odbiegający od norm kulturalnych obowiązujących w społeczeństwie; prostacki, ordynarny, nieprzyzwoity;
2. powszechnie znany, oczywisty, pospolity; oklepany, schematyczny

przymiotnik

(1.1) książk. niewyszukany, pospolity

(1.2) oczywisty i banalnie łatwy

Trywialność (etym. → trivium; przym. trywialny):

- brak istotności, banalność, błahość, termin oznaczający rzecz małej wagi, nieciekawą,
- trywialność w matematyce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trywium

w średniowieczu: program nauczania oparty na trzech przedmiotach: gramatyce, dialektyce i retoryce; najniższa klasa w szkole, realizująca taki program; szkoła realizująca taki program; trivium; triwium

Trivium (łac., „rozstaje, [potrójne] rozdroże”, od tri – trzy, via – droga; łac. trivialis, „będący na rozstajach”, stąd: „pospolity”), również trywium oraz triwium (l.mn. trivia, trywia, triwia):

- trivium – trzy pierwsze, obok quadrivium, z siedmiu sztuk wyzwolonych,
- Trivium – zespół
- Trivium – szyfr

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryzna

dawna uczta pogrzebowa połączona z zapasami i igrzyskami

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Tryźnić

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. tyranizować

#### Źródła:

Wiktionary

# Tryzub

1. oficjalne godło Ukrainy
2. gwarowo: żłób z paszą, stawiany w lesie dla zwierząt

Herb Ukrainy (ukr. Герб України) – jeden z symboli państwowych Ukrainy. Herbem jest złoty trójząb (ukr. тризуб – [tryzúb]) na niebieskiej tarczy. W obecnie funkcjonującej formie został wprowadzony 19 lutego 1992 roku, na mocy ustawy „O herbie państwowym Ukrainy”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trza

dawniej, dziś żartobliwie: trzeba, powinno się, należy

czasownik niewłaściwy

(1.1) daw. obecnie pot. (często żart.) trzeba

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. trzeba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trząchać

potocznie: trząść, potrząsnąć kimś lub czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trząsać

gwarowo:
1. trząść;
2. rządzić despotycznie, decydować o wszystkim

#### Źródła:

SJP.pl

# Trząść

1. poruszać czymś energicznie; potrząsać czymś, wprawiać coś w drżenie;
2. jechać nierówno, powodując podskakiwanie wiezionych ludzi lub przedmiotów; huśtać; rzucać;
3. potocznie: rządzić czymś despotycznie, mieć duży wpływ na coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatrząść)

(1.1) wykonywać ruchy drgania, szarpania

(1.2) powodować podrzucanie zawartości podczas jazdy

(1.3) pot. podporządkowywać sobie wszystko

(1.4) pot. wywoływać silne emocje

czasownik zwrotny trząść się (dk. zatrząść się)

(2.1) poddawać się drganiom

(2.2) przechylać się na boki i podskakiwać podczas jazdy

(2.3) pot. być poddanym silnym emocjom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzaseczka

zdrobnienie od: trzaska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: trzaska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzask

ostry, krótki dźwięk towarzyszący pękaniu czegoś, rozdzieraniu czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) suchy, gwałtowny, urwany odgłos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzask-Prask

potocznie: nagle i szybko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzaska

1. drobny kawałek drewna używany zwykle na podpałkę, drzazga
2. błędnica trzaska - gatunek motyla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) drobny kawałek drewna używany zwykle na podpałkę, drzazga

(1.2) błędnica trzaska - gatunek motyla

- Trzaska (herb szlachecki)

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Trzaska – działacz ruchu robotniczego
- Jan Trzaska – żołnierz
- Julian Trzaska – powstaniec z 1848 r. i powstania styczniowego, emigrant
- Filip Trzaska (1919-2014) – wydawca i księgarz
- Franciszek Trzaska – żołnierz ZWZ/AK, więzień UB
- Mikołaj Trzaska – muzyk
- Paweł Trzaska (1958–1995) – scenarzysta i reżyser ﬁlmowy
- Stanisław Trzaska – nauczyciel i polityk
- Władysław Trzaska (1881-1964) – wydawca i księgarz
- Władysław Trzaska – pułkownik MO
- Antoni Trzaska-Durski (1895–1982) – gen. brygady PSZ
- Feliks Trzaska-Kotowski – księgarz i biblioﬁl

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzaskać

czasownik przechodni niedokonany (dk. trzasnąć)

(1.1) uderzać mocno, wywołując trzask

(1.2) wydawać charakterystyczny krótki odgłos podczas rozpadania, pękania

(1.3) pot. robić coś w szybkim tempie i w dużej liczbie

czasownik zwrotny trzaskać się (dk. trzasnąć się)

(2.1) pot. uderzać się mocno

(2.2) pot. zadawać sobie wzajemnie ciosy

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzaskacz

1. rodzaj ptaków śpiewających z rzędu wróblowych;
2. regionalnie: drewniana klekotka; kłapacz, kłapaczka, kołatanka, tyrkawka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzaskalski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trzaskać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzaskawica

staropolska nazwa strzelby

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzaski

ostry, krótki dźwięk towarzyszący pękaniu czegoś, rozdzieraniu czegoś

8 miejscowości w Polsce:

- Trzaski – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Inowrocław
- Trzaski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn
- Trzaski – wieś w woj. mazowieckim, w pow. żuromińskim, w gminie Bieżuń
- Trzaski – wieś w woj. podlaskim, w pow. łomżyńskim, w gminie Przytuły
- Trzaski – wieś w woj. podlaskim, w pow. wysokomazowieckim, w gminie Ciechanowiec
- Trzaski – osada w woj. wielkopolskim, w pow. krotoszyńskim, w gminie Zduny
- Trzaski – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Banie
- Trzaski – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Resko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzaskot

przestarzale: trzask, trzaskanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzaskowice

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Trzaskowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. chodzieskim, w gminie Chodzież
- Trzaskowice – wieś w województwie wielkopolskim, w powiecie chodzieskim, w gminie Chodzież

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzaskowisko

1. miejsce, gdzie rąbie się drewno;
2. chrust; drobne gałązki leżące na ziemi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzaskowski

nazwisko

Osoby o nazwisku Trzaskowski:

- Andrzej Trzaskowski (1933–1998) – muzyk
- Antoni Trzaskowski (1941–2025) – piłkarz
- Bronisław Trzaskowski (1824–1906) – pedagog i językoznawca
- Jerzy Trzaskowski (ur. 1952) – strzelec
- Ludzimił Trzaskowski (1856–1929) – urzędnik samorządowy
- Rafał Trzaskowski (ur. 1972) – polityk
- Stanisław Trzaskowski (1867–1940) – prawnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzasnąć

czasownik przechodni dokonany ndk. trzaskać

(1.1) uderzyć mocno w coś, wywołując krótki, głośny dźwięk

(1.2) wydać płaski, suchy dźwięk jak przy łamaniu czegoś

(1.3) pot. zrobić coś szybko, biegle, gwałtownie

czasownik zwrotny dokonany trzasnąć się ndk. trzaskać się

(2.1) samemu uderzyć się mocno

(2.2) zadać sobie ciosy nawzajem

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzaśnięta

potocznie: niemądry, niespełna rozumu; szurnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzaśnięty

potocznie: niemądry, niespełna rozumu; szurnięty

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: trzasnąć

przymiotnik jakościowy

(2.1) pot. niespełna rozumu; trzepnięty, walnięty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzaszczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. źdźbło

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzcian

rodzaj roślin jednoliściennych z rodziny marantowatych; Thalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzciana

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 6, w tym 5 podstawowych

- Trzciana – wieś w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Trzciana
- Trzciana – część wsi Ruda w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Radzymin
- Trzciana – wieś w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Dukla
- Trzciana – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Czermin
- Trzciana – wieś w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Świlcza
- Trzciana – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Sławoborze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzcianczanin

mieszkaniec Trzcianki (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcianczanka

mieszkanka Trzcianki (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcianecki

przymiotnik od: Trzcianka

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Trzcianki, związany z Trzcianką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzcianiec

wieś w Polsce

Trzcianiec – osada w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne. Leży przy DW890, u zbiegu potoków Roztoki i Klimówka, które poniżej wsi tworzą potok Krzywiec - dopływ Wiaru.

Wieś leży na pograniczu Pogórza Przemyskiego i pasma Chwaniowa, należącego do Gór Sanocko Turczańskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzcianieński

przymiotnik od: Trzcianne

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcianka

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie wielkopolskim;

Trzcianka (pol. hist. Trzciana Łąka, niem. Schönlanke) – miasto w Polsce, w województwie wielkopolskim, w powiecie czarnkowsko-trzcianeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzcianka. Miasto położone jest nad rzeką Trzcianka i pięcioma jeziorami na Pojezierzu Wałeckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzcianne

wieś w Polsce

Trzcianne (jid. ‏טרעסטיני‎ Trestini) – wieś (dawniej miasto) w województwie podlaskim, w powiecie monieckim, siedziba gminy Trzcianne. Wieś zamieszkuje ok. 561 osób.

Trzcianne uzyskało lokację miejską przed 1700 rokiem, zdegradowane w 1801 roku.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Apostołów Piotra i Pawła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzciański

→ Trzciana

Patrz:Trzciana

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzciel

miasto w Polsce

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Trzciel (w latach 1793–1945 niem. Tirschtiegel) – miasto w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzciel. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa gorzowskiego.

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. Trzciel liczył 2358 mieszkańców.

Trzciel leży w historycznej Wielkopolsce. Tradycyjnie miasto dzielone było na prawobrzeżny Trzciel Stary oraz lewobrzeżny Trzciel Nowy, mające swoje własne rynki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzcielanin

mieszkaniec Trzciela (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcielanka

mieszkanka Trzciela (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcielin

wieś w Polsce

Trzcielin – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Dopiewo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzcielski

przymiotnik od: Trzciel

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. roślina o wysokiej łodydze, z kwiatami w postaci wiech, rosnąca przy brzegach zbiorników wodnych i na mokradłach;

(1.2) zbiorowisko, zarośla trzciny (1.1); teren porośnięty trzciną (1.1)

(1.3) materiał otrzymywany z trzciny (1.1)

(1.4) łodyga trzciny (1.1) używana dawniej jako narzędzie kary

Trzcina (Phragmites L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 4–5 gatunków. Rodzaj jest niemal kosmopolityczny, brak go tylko w Oceanii, na północy Ameryki Północnej, w Brazylii. Najszerzej rozprzestrzenionym gatunkiem jest trzcina pospolita (Phragmites australis) – jedyny przedstawiciel rodzaju w Polsce. Jest to też gatunek typowy rodzaju. Wszystkie gatunki tu należące są roślinami wodnymi i bagiennymi, często pokrywającymi rozległe obszary.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzciniak

trzcinnik;
1. ptak z rodziny pokrzewkowatych, owadożerny, żyjący wśród bujnej roślinności, szczególnie nad wodami, wśród trzcin; trzciniak drozdówka;
2. ryba z rodziny wielopłetwcowatych, wyglądem przypominająca węża; wąż trzcinowy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalus|ref=tak., niewielki ptak wędrowny z rodziny trzciniaków;

- trzciniak zwyczajny (Acrocephalus arundinaceus) – ptak z rodziny Acrocephalidae (wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych)
- trzciniak – właściwie trzcinnik (Erpetoichthys calabaricus) – ryba z rodziny wielopłetwcowatych
- Trzciniak – wzgórze w Górach Izerskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzciniaki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Acrocephalidae|Salvin|ref=tak., rodzina ptaków z rzędu wróblowych;

Trzciniaki (Acrocephalidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), wyodrębniona z rodziny pokrzewkowatych (Sylviidae).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzciniarski

dotyczący trzciny, wyrobów z trzciny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzciniasty

przestarzałe: dotyczący trzciny, zrobiony z trzciny, porosły trzciną; trzcinowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcinica

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś w Polsce, w województwie podkarpackim, w gminie Jasło

(1.2) geogr. wieś w Polsce, w województwie wielkopolskim, w gminie Wielichowo

(1.3) geogr. wieś w Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie kępińskim

3 miejscowości w Polsce:

- Trzcinica – wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Jasło
- Trzcinica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. grodziskim, w gminie Wielichowo
- Trzcinica – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kępińskim, w gminie Trzcinica

Filmy:

- Trzcinica: Karpacka Troja – fabularyzowany film dokumentalny z 2011 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzcinicki

przymiotnik od: Trzcinica

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcinicok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) reg. mieszkaniec Trzcinicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzciniec

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Trzciniec – część miasta Bogatynia
- Trzciniec – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Białe Błota
- Trzciniec – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Sicienko
- Trzciniec – przysiółek wsi Zamość w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. nakielskim, w gminie Szubin
- Trzciniec – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Lubartów
- Trzciniec – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Michów
- Trzciniec – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
- Trzciniec – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Łaziska
- Trzciniec – wieś w woj. łódzkim, w pow. kutnowskim, w gminie Bedlno
- Trzciniec – część wsi Siedlce w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Sędziejowice
- Trzciniec – kolonia w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Sulmierzyce
- Trzciniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Radzanów
- Trzciniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
- Trzciniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Skórzec
- Trzciniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno
- Trzciniec – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Kroczyce
- Trzciniec – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Nagłowice
- Trzciniec – osada w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Trzciniec – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Czaplinek
- Trzciniec – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Nowogródek Pomorski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzciniecki

przymiotnik od: Trzciniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcinisko

zgrubienie od: trzcina

Trzcinisko (niem. Schönrohr) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Cedry Wielkie.

Wieś na obszarze Żuław Gdańskich nad Martwą Wisłą, stanowi sołectwo Trzcinisko w którego skład wchodzi również miejscowość Szerzawa.

Wieś należąca do Żuław Steblewskich terytorium miasta Gdańska położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzcinka

zdrobnienie od: trzcina

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. trzcina

- trzcinka oficerska – krótka laseczka używana w wojsku jako insygnium oficerskie

2 miejscowości w Polsce:

- Trzcinka – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
- Trzcinka – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Poświętne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzcinniczek

gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków; trzcinniczek zwyczajny

Trzcinniczek (zwyczajny), trzcionka (Acrocephalus scirpaceus) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych (Sylviidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzcinniczysko

obszar porośnięty trzcinnikiem (rośliną z rodziny wiechlinowatych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcinnik

1. ptak z rodziny pokrzewkowatych, owadożerny, żyjący wśród bujnej roślinności, szczególnie nad wodami, wśród trzcin; trzciniak, trzciniak drozdówka;
2. ryba z rodziny wielopłetwcowatych, wyglądem przypominająca węża; trzciniak, wąż trzcinowy;
3. roślina wieloletnia z rodziny wiechlinowatych (traw)

- Trzcinnik – gatunek ryby słodkowodnej
- Trzcinnik – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzcinopalma

Kalamus rotangowy (Calamus rotang L.) – gatunek roślin z rodziny arekowatych (Arecaceae). Ma wiele nazw zwyczajowych: rotang właściwy, palma rotangowa, trzcina hiszpańska, trzcina indyjska, trzcinopalma rotang, kalamus właściwy, rattan, śmigna rotang. Rośnie dziko na Cejlonie i w Indiach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trzcinowaty

1. mozga trzcinowata - gatunek rośliny z rodziny traw; ostrzyca trzcinowata, mielec;
2. lasecznica trzcinowata - gatunek rośliny z rodziny traw;
3. bambus trzcinowaty - gatunek rośliny z rodziny traw;
4. skolochloa trzcinowata - gatunek rośliny z rodziny traw

przymiotnik

(1.1) przypominający trzcinę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzcinowisko

teren porosły trzciną

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce gdzie rośnie trzcina

Szuwar trzcinowy, zespół trzciny pospolitej, trzcinowisko (Phragmitetum australis) – syntakson w randze zespołu budowany przez słodkowodny makrofit: trzcinę pospolitą. Należy do klasy zespołów szuwarowych Phragmitetea.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzcinowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trzciną, dotyczący trzciny

(1.2) wykonany z trzciny

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzciński

przymiotnik od: Trzcińsko Zdrój

- Trzciński – nazwisko

Osoby o nazwisku Trzciński:

- Czesław Trzciński – podoficer, jeniec, zamordowany 1942 w III Rzeszy
- Henryk Trzciński – wioślarz, olimpijczyk z Moskwy 1980
- Ignacy Trzciński – podczaszy inflancki w 1782 roku, poseł na Sejm I RP
- Jan Trzciński – miecznik łęczycki 1693–1704
- Janusz Trzciński – muzyk, animator kultury
- Janusz Trzciński – konstytucjonalista, profesor nauk prawnych, poseł na Sejm
- Józef Michał Trzciński – biskup gnieźnieński 1732/38
- Juliusz Trzciński – polityk, działacz społeczny, minister, poseł na Sejm Ustawodawczy w II RP
- Krzysztof Trzciński (Krzysztof Komeda) – kompozytor i pianista jazzowy
- Marek Trzciński – polityk, elektronik, przedsiębiorca, senator VII kadencji
- Mariusz Trzciński – wioślarz, olimpijczyk z Moskwy 1980
- Stanisław Trzciński – kulturoznawca, ekonomista, menedżer kultury i przedsiębiorca
- Stanisław Trzciński – szlachcic
- Stanisław Dzierżek Trzciński – podstarości, cześnik i łowczy lubelski
- Stefan Trzciński – polski Sprawiedliwy wśród Narodów Świata
- Tadeusz Trzciński – stolnik bydgoski, łowczy inowrocławski, poseł na Sejm Czteroletni, starosta kruszwicki
- Tadeusz Trzciński – harmonijkarz, członek zespołu Breakout
- Teofil Trzciński – dyrektor i reżyser teatralny
- Wojciech Trzciński – kompozytor muzyki rozrywkowej, filmowej i teatralnej, aranżer
- Zenon Trzciński – generał dywizji i komendant główny MO

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzcińsko

przymiotnik od: Trzcińsko Zdrój

Trzcińsko (niem. Rohrlach dawniej Różniewo) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie karkonoskim, w gminie Janowice Wielkie, na pograniczu Rudaw Janowickich i Kotliny Jeleniogórskiej w Sudetach Zachodnich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzcińsko-Zdrój

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Trzcińsko-Zdrój (niem. Bad Schönfließ) – miasto w zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzcińsko-Zdrój, nad rzeką Rurzycą.

Według danych z 31 grudnia 2021 r. miasto miało 2171 mieszkańców.

Pod względem historycznym Trzcińsko-Zdrój leży na Pomorzu Zachodnim.

W latach 1946–1998 miasto administracyjnie należało do woj. szczecińskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzcionka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzcionkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeba

czasownik modalny (predykatyw) używany dla wyrażenia obowiązku, powinności, stosowności działania; powinno się, wypada, należy, potrzeba

czasownik niewłaściwy

(1.1) …tworzący wyrażenia, w których wykonanie czynności jest konieczne lub niezbędne; musieć w formie bezosobowej

Obiata – termin oznaczający ofiarę składaną bogom lub siłom nadnaturalnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzebaż

przestarzałe: czasownik modalny "trzeba" wzmocniony partykułą wzmacniającą "-ż", używany w funkcji pytajnej lub wzmocnionej, np.: Trzebaż jeszcze, aby mnie, zamku urzędnika, Gerwazego Rębajłę, Horeszków klucznika, lżyć w domu Panów moich? (A. Mickiewicz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebiatów

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie zachodniopomorskim;

Trzebiatów (niem. Treptow an der Rega) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w woj. zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Trzebiatów. Leży na Pobrzeżu Szczecińskim, nad rzeką Regą, w odległości ok. 8 km od Morza Bałtyckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzebiatowianin

mieszkaniec Trzebiatowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebiatowianka

mieszkanka Trzebiatowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebiatowski

przymiotnik od: Trzebiatów

Trzebiatowski (kaszb. Trzebiatowsczi; forma żeńska: Trzebiatowska, kaszb. Trzebiatowskô; liczba mnoga: Trzebiatowscy, kaszb. Trzebiatowsczé) – nazwisko rodów kaszubskiej szlachty, wywodzących się z kaszubskiej miejscowości Trzebiatkowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebić

1. usuwać gruczoły płciowe, głównie samców, przeznaczonych na tucz
2. wybijać zwierzynę
3. przerzedzać las

czasownik przechodni

(1.1) usuwać lub niszczyć coś

(1.2) przerzedzać las

(1.3) wybijać zwierzynę

(1.4) usuwać gruczoły płciowe u zwierząt hodowlanych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzebica

wieś w Polsce

Trzebica – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie buskim, w gminie Pacanów.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie kieleckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebiciel

1. przestarzałe: osoba lub zwierzę niszczące lasy, zabijające zwierzynę;
2. dawniej: osoba kastrująca zwierzęta domowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebiec

wieś w Polsce

Trzebiec (niem. Neuhof) – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo. W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego. Według danych UM, na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 67 stałych mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Wicewo. Największa osada w gminie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebiechów

wieś w Polsce

Miejscowości w Polsce

- Trzebiechów – wieś w woj. lubuskim, w pow. krośnieńskim, w gminie Maszewo
- Trzebiechów – wieś w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Trzebiechów
- Trzebiechów – osada leśna w woj. lubuskim, w pow. zielonogórskim, w gminie Trzebiechów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebiechowski

przymiotnik od: Trzebiechów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebiel

wieś w Polsce

Trzebiel (tuż po wojnie Trebuła, niem. Triebel, dlnłuż. Trjebule lub Trjebul, 1945-46 Trąby) – wieś i siedziba gminy w województwie lubuskim, w powiecie żarskim, dawniej miasto. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Trzebiel leży około 5 km od granicy z Niemcami, przy drodze krajowej nr 12 i autostradzie A18.

W 2009 roku miejscowość liczyła 1347 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebielino

wieś w Polsce

Trzebielino (kaszb. Trzebielënò, niem. Treblin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Trzebielino, w pobliżu jeziora Trzebielskiego (Trzebielińskiego) i przy trasie drogi krajowej nr . Miejscowość jest siedzibą sołectwa Trzebielino w którego skład wchodzą również Szczyciec i Toczek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebieliński

przymiotnik od: Trzebielino

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebielski

przymiotnik od: Trzebiel

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebieńczyce

wieś w Polsce

Trzebieńczyce – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie oświęcimskim, w gminie Zator, nad Skawą. W miejscowości znajduje się nieczynny przystanek kolejowy Trzebieńczyce linii 103 (Trzebinia – Skawce).

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bielskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebienice

wieś w Polsce

Trzebienice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Gołcza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niszczenie, usuwanie, likwidowanie czegoś, aby stało się mniej liczne

(1.2) wycinanie drzew i krzewów

(1.3) wybijanie, tępienie zwierząt

(1.4) wet. usuwanie samcom gruczołów płciowych

Trzebienie – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Lisków.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzebieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. eunuch

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzebieski

przymiotnik od: Trzebież

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebieszów

wieś w Polsce

Trzebieszów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łukowskim, w gminie Trzebieszów.

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w ziemi łukowskiej województwa lubelskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebieszowice

wieś w Polsce

Trzebieszowice (po 1945 Łacko, niem. Kunzendorf an der Biele) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie kłodzkim, w gminie Lądek-Zdrój, leży przy drodze Lądek-Zdrój – Kłodzko, w dolinie Białej Lądeckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebieszowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trzebieszowicami, dotyczący Trzebieszowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzebieszowski

przymiotnik od: Trzebieszów, Trzebieszów-Kolonia, Trzebieszów Drugi, Trzebieszów Pierwszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebiesławice

## Miejscowości w Polsce

- Trzebiesławice – dzielnica Dąbrowy Górniczej
- Trzebiesławice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Łoniów

## Zobacz też

- Trzebiesławice Stare

#### Źródła:

Wikipedia

# Trzebież

1. wycinanie drzew
2. wybijanie, tępienie zwierzyny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. cięcia pielęgnacyjne drzewostanu

Trzebież (do 1945 niem. Ziegenort) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police. Należy do aglomeracji szczecińskiej.

W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Trzebież.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzebieżanin

mieszkaniec Trzebieży

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebieżanka

mieszkanka Trzebieży

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebimir

dawne imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebin

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Trzebin – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. pleszewskim, w gminie Dobrzyca
- Trzebin – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa

Miejscowość w Niemczech:

- Trzebin – polska nazwa gminy Neutrebbin w Brandenburgii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebinia

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Trzebinia (1969–1977 Trzebinia-Siersza) – miasto w województwie małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzebinia.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego z 1 stycznia 2024 r. miasto miało 18 502 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzebinianin

mieszkaniec Trzebini

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebinianka

mieszkanka Trzebini

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebiński

przymiotnik od: Trzebinia

Trzebiński – polski herb szlachecki z nobilitacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebionka

drewno otrzymane z trzebieży

Trzebionka – osiedle miasta Trzebinia, w powiecie chrzanowskim, w województwie małopolskim.

Do 1956 r. wieś, w tym też roku weszła w skład osiedla Wodna. Od 1961 r. w granicach Trzebini.

Na Trzebionce znajduje się szkoła podstawowa i przedszkole, a także hotel i restauracja. Trzebionka jest miejscem bardzo dobrze połączonym komunikacją miejską z centrum miasta (ok. 5 min. drogi autobusem) i innymi miastami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebisko

miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczunek, karczowisko, trzebowisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebiszewo

wieś w Polsce

Trzebiszewo (niem. Trebisch) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie międzyrzeckim, w gminie Skwierzyna. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

Wieś znajduje się przy trasie Skwierzyna – Gorzów Wielkopolski. Posiada połączenie kolejowe, na którym poruszają się szynobusy relacji Zielona Góra – Zbąszynek – Gorzów Wielkopolski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebiszyn

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Trzebiszyn – wieś w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Lasowice Wielkie
- Trzebiszyn – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebisław

imię żeńskie

Trzebiesław, Trzebisław, Trzebosław – staropolskie imię męskie, złożone z członów Trzebie- ("czyszczenie, trzebienie", "ofiara") i -sław ("sława"). Mogło oznaczać "tego, który niszczy sławę (wrogów)" lub może "tego, który sławi ofiarę". Żeńskie odpowiedniki: Trzebiesława, Trzebosława.

Trzebiesław imieniny obchodzi 13 marca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebisława

imię żeńskie

Trzebiesława, Trzebosława – staropolskie imię żeńskie, złożone z członów Trzebie- ("czyszczenie, trzebienie", "ofiara") i -sława ("sława"). Mogło oznaczać "tę, która niszczy sławę (wrogów)" lub może "tę, która sławi ofiarę". Męskie odpowiedniki: Trzebiesław, Trzebisław.

Trzebiesława imieniny obchodzi 12 lutego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebnica

w czasach przedchrześcijańskich: miejsce składania ofiar bogom

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce, w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim;

Trzebnica (niem. Trebnitz, cz. Třebnice) – miasto w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzebnica i władz powiatowych. Położone we wschodniej części Wzgórz Trzebnickich, obecnie jest jednym z miast aglomeracji wrocławskiej.

W Trzebnicy znajduje się jedno z miejsc pochówku władców Polski – bazylika św. Jadwigi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzebnicki

→ Trzebnica

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Trzebnicy, związany z Trzebnicą

Patrz:Trzebnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzebniczanin

mieszkaniec Trzebnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebniczanka

mieszkanka Trzebnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebniów

wieś w Polsce

Trzebniów (także Trzebniew) – wieś w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie myszkowskim, w gminie Niegowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebno

czasownik nieosobowy

(1.1) poznań. trzeba

Trzebno (kasz. Jezoro Trzebno) – jezioro na Pojezierzu Kaszubskim w powiecie kartuskim (województwo pomorskie). Przez jezioro leżące na obszarze Kaszubskiego Parku Krajobrazowego przepływa Radunia, która jest swoistym łącznikiem jeziora z „Kółkiem Raduńskim”.

Ogólna powierzchnia: 2,6 ha, długość: 0,9 km, szerokość: 300 m, maksymalna głębokość: 4,5 m.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzeboń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Czechach, w kraju południowoczeskim;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzeboszowice

wieś w Polsce

Trzeboszowice (daw. Siemiałowice, niem. Schwammelwitz) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Paczków.

W latach 1945–1954 siedziba gminy Trzeboszowice. Następnie do 1972 roku były siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebów

wieś w Polsce

2 miejscowości w Polsce:

- Trzebów – wieś w woj. lubuskim, w pow. sulęcińskim, w gminie Sulęcin
- Trzebów – wieś w woj. lubuskim, w pow. żagańskim, w gminie Żagań

Zobacz też: Trzebowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebowianin

członek zachodniosłowiańskiego plemienia zamieszkującego Dolny Śląsk na zachód i północ od siedzib Ślężan

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebowisko

miejsce wykarczowane, pokryte pniakami po wyciętym lesie; karczunek, karczowisko, trzebisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebowit

imię męskie

Trzebowit – staropolskie imię męskie, złożone z członów Trzebo- ("czyszczenie, trzebienie, ofiara") i -wit ("pan, władca"). Mogło oznaczać "pana ofiary", "tego, który sprawuje ofiarę".

Trzebowit imieniny obchodzi 16 stycznia i 6 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebowniski

przymiotnik od: Trzebownisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebownisko

przymiotnik od: Trzebownisko

Trzebownisko – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Trzebownisko. Jest siedzibą gminy Trzebownisko. Wieś ma 3713 mieszkańców.

Prywatna wieś szlachecka, położona w województwie ruskim, w 1739 roku należała wraz z folwarkiem do klucza Łąka Lubomirskich. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa rzeszowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebuchów

wieś w Polsce

Trzebuchów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kolskim, w gminie Osiek Mały.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa konińskiego.

Z tej wsi pochodzi biskup katolicki Marian Gołębiewski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzebuniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebyczecki

→ Trzebyczka

Patrz:Trzebyczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzebyczka

1. wieś w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim;
2. osada w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim

- Trzebyczka – potok w województwie śląskim
- Trzebyczka – wieś w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Łazy
- Trzebyczka – osada leśna w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Łazy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeć

1. przyciskając, przesuwać czymś po czymś
2. rozdrabniać za pomocą tarki; rozcierać
3. wygładzać powierzchnię czegoś poprzez suwanie po niej odpowiednimi przyrządami
4. rżnąć coś
5. trzeć się:
a) ocierać się o coś
b) o rybach: odbywać tarło

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) naciskając, pocierać

(1.2) dotykać, utrudniając ruch

(1.3) kulin. rozdrabniać na cząstki lub rozgniatać na jednolitą masę

(1.4) rzad. uwierać, obcierać

(1.5) techn. wygładzać, wyrównywać powierzchnię odpowiednim narzędziem

(1.6) środ. rozcinać, rżnąc piłą

czasownik zwrotny niedokonany trzeć się (dk. brak)

(2.1) pocierać sobą o coś

(2.2) dotykać się, utrudniając ruch

(2.3) przen. kłócić się

(2.4) zool. (o rybach) odbywać tarło, wykonywać funkcje rozrodcze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzechdniowy

rzadko: trzydniowy (mający trzy dni, trwający trzy dni itp.)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzechkrotny

dawniej: trzykrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzechlecie

okres trzech lat

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzechletni

rzadko: trzyletni (mający trzy lata, trwający trzy lata itp.)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzechsetlecie

okres trzystu lat

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres trzystu lat

(1.2) trzechsetna rocznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzechsetletni

mający trzysta lat, trwający trzysta lat itp.; trzystuletni, trzystoletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzechsetny

trzysetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z trzystu jednostek;
2. będący jedną z trzystu części

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od trzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzeci

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 3

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 3

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. żegl. trzeci oficer

(2.2) osoba występująca po dwóch poprzednich; jeden z trzech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) dzień miesiąca po drugim

rzeczownik, rodzaj żeński

(4.1) trzecia: godzina trzecia

Trzeci – polski film w reżyserii Jana Hryniaka, według scenariusza Wojciecha Zimińskiego, z główną rolą Marka Kondrata. Film jest próbą nawiązania do Noża w wodzie (1961) Romana Polańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzecia

godzina trzecia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina trzecia po południu lub po północy

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: trzeci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzeciaczka

zimnica, malaria trzydniowa, charakteryzuje się występowaniem napadów gorączki, dreszczy i potów co 48 godzin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. odmiana malarii o lżejszym przebiegu, charakteryzująca się powtarzaniem się napadów choroby co trzecią dobę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzeciak

1. dawna polska moneta srebrna wartości trzech denarów; ternar
2. potocznie: uczeń trzeciej klasy

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pszcz. trzeci rój w roku

(1.2) hist. monet. drobna srebrna moneta bita w Polsce w XIV/XV wieku;

Trzeciak (ternar) – polska srebrna moneta bita za czasów Władysława Jagiełły, a następnie za Zygmunta I Starego i Zygmunta III Wazy. Wartością była równa trzem denarom, trzeciej części półgrosza albo połowie szeląga.

W reformie z 1396–1397 zastąpiła stary zdewaluowany kwartnik, którego wartość spadła z ćwierci skojca (czyli połowy grosza) do szóstej części grosza. Dewaluacja mocno skomplikowała przeliczenia międzymonetarne (kwartnik wart był 8/3 denara), dlatego w 1398 r. przeprowadzono wymianę monet na nowe; skorygowano jednocześnie kurs grosza obrachunkowego z 16 na 18 denarów. Odtąd półgrosz wart był 9 denarów, a „mały kwartnik” 3 denary, co spowodowało przemianowanie go na ternar, czyli trzeciak. Wytwarzanie ternarów Jagiełły odbywało się w Krakowie, a zakończyło między 1407 a 1414 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzeciakiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeciakowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Lech Trzeciakowski – polski historyk
- Wiesław Trzeciakowski – polski poeta, prozaik, publicysta i historyk
- Witold Trzeciakowski – polski ekonomista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzecie

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 3

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeciewiec

wieś w Polsce

Trzeciewiec – (niem. Goldfeld) wieś sołecka w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Dobrcz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeciewnica

wieś w Polsce

Trzeciewnica – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Nakło nad Notecią.

Wieś królewska Cietrzewnica starostwa nakielskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzecio-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych wskazujący na trzecie miejsce, następstwo, podrzędność lub złą jakość tego, do czego się odnosi drugi człon

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzecioklasista

uczeń trzeciej klasy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. uczeń trzeciej klasy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzecioklasistka

uczennica trzeciej klasy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) eduk. uczennica trzeciej klasy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzecioligowiec

1. zawodnik grający w trzeciej lidze
2. pot. o kimś, kto zajmuje bardzo niską pozycję, stanowisko, nie cieszy się prestiżem, "gra w trzeciej lidze"

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzecioligowy

należący do trzeciej ligi, rozgrywany przez tę ligę

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzecioroczność

→ trzecioroczny

Patrz:trzecioroczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzecioroczny

uczeń trzecioroczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeciorzęd

w dawniejszych klasyfikacjach: starszy okres ery kenozoicznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. starszy okres (system) kenozoiku, dzielący się na paleogen i neogen;

Trzeciorzęd – według starszych wersji periodyzacji starszy okres ery kenozoicznej, od 65 do 1,8 mln lat temu. Dzieli się na:

- neogen (24-1,8 mln lat temu)
  - pliocen
  - miocen
- paleogen (65-24 mln lat temu)
  - oligocen
  - eocen
  - paleocen.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzeciorzędność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co trzeciorzędne

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzeciorzędny

będący na dalszym miejscu pod względem ważności, wartości, znaczenia

przymiotnik

(1.1) uznawany za mniej istotny od innych

(1.2) uznawany za znacznie gorszy od innych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzeciorzędowy

→ trzeciorzęd, np. trzeciorzędowa flora, fauna

przymiotnik

(1.1) dotyczący trzeciorzędu, występujący, powstały w trzeciorzędzie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzecioteścik

test pisany na zakończenie nauki w trzeciej klasie szkoły podstawowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. eduk. Ogólnopolskie Badanie Umiejętności Trzecioklasistów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. pałac

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzemcha

gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych; czeremcha pospolita, smrodynia, śliwa kocierpka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Padus avium|Mill.|ref=tak., gatunek drzewa lub dużego krzewu z rodziny różowatych

(1.2) bot. drzewo lub krzew z gatunku trzemcha (1.1)

Miejscowości w Polsce:

- Trzemcha Dolna
- Trzemcha Górna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzemeśnia

Trzemeśnia – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Myślenice.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie krakowskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trzemeszeński

przymiotnik od: Trzemeszno

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzemesznianin

mieszkaniec Trzemeszna

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzemesznianka

mieszkanka Trzemeszna

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzemeszno

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Trzemeszno (niem. Tremessen) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie gnieźnieńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Trzemeszno.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzemienko

wieś w Polsce

Trzemienko – osada w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie szczecineckim, w gminie Barwice.W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie koszalińskim. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 171.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzemiętówko

wieś w Polsce

Trzemiętówko (niem. Bergfeld) – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Sicienko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzemiętowo

wieś w Polsce

Trzemiętowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Sicienko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzemuszka

wieś w Polsce

Trzemuszka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie siedleckim, w gminie Kotuń. Ma status sołectwa.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętej Trójcy w Żeliszewie Podkościelnym.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeń

trzeń długoryjki (długoryjkowy), trzeń krótkoryjkowy - gatunki chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzep

trzep szparagówka - muchówka z rodziny nasionnic

wykrzyknik

(1.1) naśladuje krótki dźwięk o jasnej barwie, powstający przy uderzeniu czymś płaskim o coś, upadku miękkiej rzeczy na twardą powierzchnię, rozpłaszczająca się nierzadko po upadku

forma czasownika.

(2.1) 2. os. rozk. lp. od: trzepać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzepać

1. potrząsać, uderzać czymś w coś z rozmachem;
2. uderzać w coś, zwykle trzepaczką w celu usunięcia kurzu, przewietrzenia czegoś itp.;
3. szybko mówić, często bez związku, bez zastanowienia

czasownik przechodni

(1.1) usuwać kurz z przedmiotu (np. dywanu) poprzez uderzanie w niego np. trzepaczką

(1.2) pot. dokładnie wypytywać, przesłuchiwać

(1.3) pot. szukać, przeglądać, rewidować, kontrolować komuś coś

(1.4) pot. machać skrzydłami

(1.5) pot. bić coś lub kogoś

(1.6) ubijać pianę

(1.7) pot. sypać

(1.8) pot. poruszać czymś energicznie

czasownik zwrotny trzepać się

(2.1) miotać się

(2.2) pot. uprawiać samogwałt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzepacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. włók. drewniane narzędzie do trzepania lnu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) ktoś, kto coś trzepie

(2.2) daw. rzem. wędrowny rzemieślnik zajmujący się czyszczeniem lnu

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzepaczka

1. narzędzie służące do trzepania z kurzu;
2. narzędzie, zwykle druciane, używane w gospodarstwie domowym do ubijania białka jaj

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd do trzepania dywanów z kurzu;

(1.2) narzędzie do ubijania piany z białek jaj lub śmietany;

- trzepaczka do dywanów
- trzepaczka kuchenna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzepaczkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trzepaczką, dotyczący trzepaczki

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzepak

urządzenie służące do zawieszania rzeczy trzepanych z kurzu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konstrukcja składająca się z dwóch słupków z poprzeczką, służąca do przewieszania dywanów i innych rzeczy trzepanych z kurzu;

(1.2) gw-pl|Kresy. trzepaczka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. o człowieku szybko mówiącym lub roztrzepanym, zakręconym

Trzepak – przyrząd lub urządzenie pomagające w zasadniczy sposób w trzepaniu dywanów, szczególnie popularne przed upowszechnieniem się odkurzaczy. Zbudowane jako usztywniona rama, najczęściej z rur stalowych, mocowana do podłoża na stałe lub do ściany za pomocą uchwytów umożliwiających obrót trzepaka na ścianę lub prostopadle do niej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzepakowy

→ trzepak

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trzepakiem, dotyczący trzepaka

Patrz:trzepak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzepalnia

część przędzalni bawełny, w której czyści się bawełnę w specjalnych maszynach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trzepać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzepietać

regionalnie: trzepotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzepla

trzepla zielona - gatunek ważki z rodziny gadziogłówkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzepnica

wieś w Polsce

Trzepnica – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Łęki Szlacheckie. Wieś zamieszkiwana jest przez około 430 mieszkańców.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzepocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trzepot

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzepot

1. szybkie ruchy czegoś na wietrze;
2. odgłos trzepotania;
3. mocne bicie serca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szybki ruch skrzydeł ptaków z towarzyszącym mu szumem lub furkotem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzepotać

wykonywać czymś szybkie ruchy, często wydając charakterystyczny odgłos

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zatrzepotać)

(1.1) poruszać czymś szybko, rytmicznie, wywołując charakterystyczne dźwięki

(1.2) poruszać się szybko, rytmicznie na wietrze, wydając charakterystyczny szmer

(1.3) bić mocno (serce)

czasownik zwrotny niedokonany trzepotać się (dk. zatrzepotać się)

(2.1) poruszać się szybko, gwałtownie i chaotycznie, aby uwolnić się, wydostać się skądś

(2.2) poruszać się szybko, rytmicznie na wietrze, wydając charakterystyczny szmer

(2.3) bić mocno (serce)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzepotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trzepotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzepotka

skrzydło ptaka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzepotliwy

trzepoczący się, migoczący; skłonny do trzepotania

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzepowo

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Trzepowo – część miasta i jednostka pomocnicza gminy Płock
- Trzepowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pokrzywnica
- Trzepowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. gdańskim, w gminie Przywidz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzęś

1. poruszać czymś energicznie; potrząsać czymś, wprawiać coś w drżenie;
2. jechać nierówno, powodując podskakiwanie wiezionych ludzi lub przedmiotów; huśtać; rzucać;
3. potocznie: rządzić czymś despotycznie, mieć duży wpływ na coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsacz

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. nazwa kilku miejscowości w północnej Polsce;

4 miejscowości w Polsce:

- Trzęsacz – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dobrcz
- Trzęsacz – osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Przechlewo
- Trzęsacz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. choszczeńskim, w gminie Pełczyce
- Trzęsacz – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Rewal

a także:

- Trzęsacz – jezioro w woj. zachodniopomorskim, w gminie Stepnica, w pow. goleniowskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzęsak

urządzenie w maszynie papierniczej do potrząsania sitem

Tremella Pers. (trzęsak) – rodzaj grzybów z rodziny trzęsakowatych (Tremellaceae). W Europie występuje około 25 gatunków, w Polsce kilkanaście.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzęsakowate

o cechach trzęsakowatych (rodzina grzybów)

Trzęsakowate (Tremellaceae Fr.) – rodzina grzybów należąca do rzędu trzęsakowców (Tremellales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzęsakowaty

o cechach trzęsakowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsakowce

rząd grzybów z typu podstawczaków

Trzęsakowce (Tremellales Fr.) – rząd grzybów należący do klasy Tremellomycetes.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzęsakowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z typu podstawczaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsawiec

fraza rzeczownikowa, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. przest. strętwa

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzęsawisko

grząski grunt, podmokły teren, zwykle porośnięty szuwarami; bagno, mokradło, moczary, grzęzawisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podmokły i grząski teren, zwykle porośnięty szuwarami

(1.2) przen. niezwykle trudna do rozwiązania sytuacja

Trzęsawisko – jedno z funkcjonujących w języku polskim określeń bagna. Źródłosłów wiąże się ze słowem „trząść”, co łączy się z tym, że oznacza ono teren łatwo zapadający się. Ze względu na możliwość ugrzęźnięcia, jego synonimem jest m.in. „grzęzawisko”, a jedną z podstawowych relacji semantycznych jest związek trzęsawiska z niebezpieczeństwem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzęsawka

1. ciężka choroba owiec i kóz; scrapie, cenuroza, kołowacizna;
2. potocznie: trzęsienie się; trzęsionka

Trzęsawka (z ang. scrapie „ocierać się, drapać”; polskie nazwy: choroba kłusowa, kołowacizna) – pasażowalna encefalopatia gąbczasta owiec i kóz wywoływana przez priony, nieznany do niedawna patogen, wywołujący również podobną do trzęsawki chorobę u ludzi, zwaną kuru. Scrapie najprawdopodobniej nie może zostać przeniesiona bezpośrednio na człowieka, ale zaleca się unikanie kontaktu z tkankami i płynami ustrojowymi chorego zwierzęcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzęsałka

dawniej: febra, malaria

#### Źródła:

SJP.pl

# Trześcianka

Trześcianka (ros. Тростяница, białorus. Трасьцянка, w miejsc. gwarze Trościanka lub Tryścianka) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie hajnowskim, w gminie Narew. Leży w dolinie rzek Rudnia i Małynka (prawe dopływy rzeki Narew), przy drodze wojewódzkiej nr 685, pomiędzy miejscowościami Żywkowo i Ancuty.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trzęsianka

dawniej: mieszanina siana i słomy, stanowiąca paszę dla bydła i koni

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsicowate

rodzina mchów z klasy prątników

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsidupa

potocznie: człowiek tchórzliwy; trzęsiportek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. tchórzliwy człowiek

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) wulg. tchórzliwa kobieta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzęsidupka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. lub gwara. ornit. pliszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzęsidło

glon z rodziny trzęsidłowatych, o kulistej, galaretowatej plesze, występujący pospolicie w wodach słodkich i w miejscach wilgotnych; galaretnica

Trzęsidło (Nostoc) – rodzaj kolonijnych sinic, należących do rzędu Nostocales.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzęsidłowate

rodzina sinic tworzących skupienia o charakterze kolonii, występujących głównie w wodach słodkich i miejscach wilgotnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsidłowaty

o cechach trzęsidłowatych (rodzina sinic)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsiec

rodzaj mchów z rodziny trzęsicowatych

Trzęślik, trzęsiec (Timmia) – rodzaj mchów (prątników) z monotypowej rodziny – trzęślikowate Timmiaceae z rzędu trzęślikowce Timmiales z 4 lub 8 gatunkami (w zależności od ich ujęcia systematycznego). Rośliny te występują w Eurazji, Ameryce Północnej, w północnej Afryce, na Nowej Zelandii i Hawajach. W Polsce rosną trzy–cztery gatunki (różnica wynika z wyodrębniania trzęślika bawarskiego w randze osobnego gatunku lub podgatunku trzęślika meklemburskiego). Trzęślik meklemburski jest jedynym przedstawicielem rodzaju występującym w Polsce na nizinach. W górach rosną poza tym trzęślik norweski i austriacki. Są to mchy naskalne i torfowiskowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzęsienie

1. poruszać czymś energicznie; potrząsać czymś, wprawiać coś w drżenie;
2. jechać nierówno, powodując podskakiwanie wiezionych ludzi lub przedmiotów; huśtać; rzucać;
3. potocznie: rządzić czymś despotycznie, mieć duży wpływ na coś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trząść.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzęsigłowa

(r. męski) dawniej: mężczyzna zawracający komuś głowę, niedający komuś spokoju

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsiogon

gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny garncarzowatych, np. trzęsiogon ciemny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęsiogonek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. lub gwara. ornit. pliszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzęsionka

potocznie: trzęsienie się; trzęsawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. trzęsienie się – z zimna, strachu lub podczas jazdy po wybojach

(1.2) poznań. kulin. galareta mięsna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzęsiportek

potocznie: człowiek tchórzliwy; trzęsidupa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzęślica

trwała trawa gęstokępkowa, rosnąca na ubogich łąkach i torfowiskach

Trzęślica (Molinia Schrank) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Należą do niego dwa gatunki. Występują one niemal w całej Europie, w zachodniej Azji (Kazachstan, Kaukaz, Azja Mniejsza i Bliski Wschód), w północno-zachodniej Afryce oraz w Etiopii. Oba gatunki z tego rodzaju występują także w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trześń

Miejscowości w Polsce i ich części

- Trześń – wieś w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Niwiska
- Trześń – wieś w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec
- Trześń – wieś w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
- Trześń – część miasta Sandomierz, w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie miasto Sandomierz

#### Źródła:

Wikipedia

# Trześnia

regionalnie: czereśnia

Trześnia (do 31.12.2012 Trześnie) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie strzelińskim, w gminie Strzelin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trześniewski

nazwisko

Trześniewski:

- Elżbieta Trześniewska
- Franciszek Trześniewski
- Jarosław Trześniewski-Kwiecień

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trześniów

wieś w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 3, w tym 2 podstawowe

- Trześniów – część miasta Lublin
- Trześniów – wieś w woj. lubuskim, w pow. słubickim, w gminie Ośno Lubuskie
- Trześniów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Haczów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trześniówka

Trześniówka – rzeka, prawostronny dopływ Wisły, o długości 56,26 km i powierzchni dorzecza 569,6 km².

Źródła rzeki znajdują się na Płaskowyżu Kolbuszowskim, na północny zachód od Cmolasu. W górnym biegu (do ujścia Kozieńca) płynie pod nazwą Jamnica. Trześniówka uchodzi do Wisły na 272. jej kilometrze, w okolicy Sandomierza. Jej dopływami są Smarkata, Koniecpólka, Kaczówka, Mokrzyszówka, Żupawka, Dąbrówka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Trześniowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Paweł Trześniowski – polski dziennikarz i scenarzysta
- Roman Trześniowski – polski teoretyk wychowania fizycznego, pedagog
- Zdzisław Trześniowski – polski wojskowy
- Zbigniew Trześniowski – polski pisarz, folklorysta i regionalista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeszcz

w gwarze łowieckiej: oczy zająca

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeszczący

→ trzeszczeć

Patrz:trzeszczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeszczański

przymiotnik od: Trzeszczany

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeszczany

wieś w Polsce

Trzeszczany Pierwsze (po roku 1999 Trzeszczany) – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie hrubieszowskim, w gminie Trzeszczany.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeszczeć

wydawać ostry, skrzypiący dźwięk, najczęściej przy pękaniu, rozrywaniu czegoś, tarciu; skrzypieć, chrzęścić

czasownik

(1.1) wydawać odgłos przypominający trzask lub skrzypienie

(1.2) pot. nudzić mówieniem, marudzić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzeszczenia

wydawać ostry, skrzypiący dźwięk, najczęściej przy pękaniu, rozrywaniu czegoś, tarciu; skrzypieć, chrzęścić

Szmer oddechowy, szmery oddechowe (ang. respiratory sounds) – zjawisko akustyczne stwierdzane podczas osłuchiwania pacjenta, słyszalne nad płucami podczas wdechu i wydechu. Szmer jest składową akustycznych zjawisk powstających podczas przepływu powietrza przez poszczególne elementy układu oddechowego - tchawicę, oskrzela, oskrzeliki oraz pęcherzyki płucne. Osłuchiwanie płuc pozwala na wstępną diagnozę zaburzeń i chorób układu oddechowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeszczenie

wydawać ostry, skrzypiący dźwięk, najczęściej przy pękaniu, rozrywaniu czegoś, tarciu; skrzypieć, chrzęścić

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeszczka

drobna, okrągława kostka włączona w końce ścięgien mięśni w sąsiedztwie stawów, powstająca na skutek miejscowego kostnienia ścięgien, kość trzeszczkowa; kość heterotopowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeszczkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeszczok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) poznań. małe, nieznośne, płaczliwe i krzykliwe dziecko

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzeszczyn

wieś w Polsce

Trzeszczyn (do 1945 niem. Trestin) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police przy granicy miasta Police. Miejscowość jest usytuowana na Równinie Polickiej na skraju Puszczy Wkrzańskiej. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 114.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeszkowice

wieś w Polsce

Trzeszkowice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie świdnickim, w gminie Mełgiew.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa lubelskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Mełgiew. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 280 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wita w Mełgwi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzeszyn

wieś w Polsce

Trzeszyn – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Karnice.

Według danych w 2011 roku wieś miała 142 mieszkańców.

W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzęsło

1. poruszać czymś energicznie; potrząsać czymś, wprawiać coś w drżenie;
2. jechać nierówno, powodując podskakiwanie wiezionych ludzi lub przedmiotów; huśtać; rzucać;
3. potocznie: rządzić czymś despotycznie, mieć duży wpływ na coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzetrzelewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzewa

trzewia

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzewia

wnętrzności

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) narządy wewnętrzne jamy brzusznej człowieka lub zwierzęcia

Trzewia, trzewa, potocznie wnętrzności (łac. viscera, gr. splanchnon) – narządy wewnętrzne zwierząt (w tym i człowieka), znajdujące się w jamach ciała. Należą do tej grupy narządy klatki piersiowej i jamy brzusznej.

Trzewia występuje także u mięczaków jako narządy wewnętrzne, znajdujące się w worku trzewiowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzewiczek

1. zdrobnienie od: trzewik;
2. roślina z rodziny storczykowatych o dużych kwiatach kształtem przypominających trzewiczek, hodowana jako roślina ozdobna; obuwik

Trzewiczek – dawna osada, obecnie część miasta Sławków województwie śląskim, w powiecie będzińskim.

Miejscowość położona jest w Sławkowie na granicy z Dąbrową Górniczą. Od zachodu graniczy z jej dzielnicą Rudną, a od wschodu z częścią Sławkowa - Ciołkowizną. Od południa graniczy z bazą przeładunku rud. Stanowi część ulicy Jodłowej. Znajduje się blisko stacji kolejowej Dąbrowa Górnicza Wschodnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzewiczkowaty

przypominający trzewiczek, podobny do trzewiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzewiczyna

marny, podniszczony trzewik

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzewik

but z cholewką sznurowany do kostki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) rodzaj obuwia, charakteryzujący się twardą (trwałą) zelówką i obejmującą kostkę sznurowaną cholewką;

- obuwie
  - Trzewiki (obuwie)
  - obuwie ochronne
- Trzewik – ochronna nakładka
  - Trzewik – ochronna nakładka na kolbę do amortyzacji odrzutu broni
  - Trzewik – element pochwy miecza
- Trzewik – część zbroi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzewiki

but z cholewką sznurowany do kostki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzewikodziób

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Balaeniceps rex|ref=tak., duży afrykański ptak o krótkim, silnym i masywnym dziobie, żywiący się wyłącznie rybami dwudysznymi;

Trzewikodziób (Balaeniceps rex) – gatunek dużego ptaka z rodziny trzewikodziobów (Balaenicipitidae), będący jej jedynym przedstawicielem. Występuje od Sudanu Południowego i południowo-zachodniej Etiopii przez Ugandę po południowo-wschodnią Demokratyczną Republikę Konga i północną Zambię. Poza sezonem lęgowym nieregularnie odwiedza Republikę Środkowoafrykańską. Narażony na wyginięcie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzewioczaszka

część trzewiowa czaszki stanowiąca rusztowanie dla początkowych odcinków układu oddechowego i pokarmowego

Trzewioczaszka – część twarzowa (brzuszna) czaszki kręgowców, otaczająca jamę gębową i gardziel. Jest zbudowana z chrząstek i kości. Tworzy aparat chwytny, stanowi rusztowanie dla początkowych odcinków układu oddechowego oraz pokarmowego, a także skrzeli (u kręgowców wodnych) oraz innych narządów (u kręgowców lądowych). W toku ewolucji następuje coraz ściślejsze połączenie kości trzewioczaszki oraz zmniejszanie ich liczby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzewny

tyczący się trzewi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwa

1. realistyczny, jasny
2. świadomy, nie znajdujący się pod wpływem środków odurzających lub alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwiący

w medycynie: środki, leki, krople, sole trzeźwiące - środki przywracające przytomność omdlałej osobie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwić

doprowadzać do przytomności; cucić

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwieć

stawać się trzeźwym, wychodzić z zamroczenia alkoholowego lub snu

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwiej

stopień wyższy od przysłówka: trzeźwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwiejszy

stopień wyższy od przymiotnika: trzeźwy; bardziej trzeźwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwiusieńki

zdrobnienie od: trzeźwy; trzeźwiutki, trzeźwiuteńki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwiuteńki

zdrobnienie od: trzeźwy; trzeźwiutki, trzeźwiusieńki

przymiotnik

(1.1) pot. zdrobn. od: trzeźwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzeźwiutki

zdrobnienie od: trzeźwy; trzeźwiuteńki, trzeźwiusieńki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwo

przysłówek sposobu

(1.1) nie będąc pod wpływem alkoholu

(1.2) przen. mając jasny umysł, myśląc z rozsądkiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzeźwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niezmroczenie alkoholem

(1.2) cecha tego, co jest trzeźwe, rozsądne, rzeczowe; cecha tego, kto jest trzeźwy, rozsądny, rzeczowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzeźwościowy

→ trzeźwość

Patrz:trzeźwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzeźwy

1. realistyczny, jasny
2. świadomy, nie znajdujący się pod wpływem środków odurzających lub alkoholu

przymiotnik jakościowy

(1.1) niepijany

(1.2) przytomny, rozbudzony

(1.3) kierujący się rozumem, rozsądkiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzi

liczebnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. trzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzmiel

duży owad, większy od pszczoły, żyjący w roju, żywiący się nektarem

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. nazwa systematyczna|Bombus|Latreille|ref=tak., owłosiony owad żyjący w koloniach mieszkający w gniazdach zakładanych w ziemi;

Trzmiel – zwyczajowa nazwa dużej, krępej i gęsto owłosionej pszczoły o czarnym ubarwieniu, zwykle z szerokimi, poprzecznymi, żółtymi lub pomarańczowymi pasami. W mowie potocznej często błędnie nazywany bąkiem. W literaturze polskiej nazwą „trzmiel” określane są społeczne pszczoły z rodzaju Bombus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzmielec

błonkówka z rodziny pszczołowatych

Trzmielec, brzmik (Psithyrus) – podrodzaj dużych, krępych pszczół zaliczanych do rodzaju Bombus, pasożytujących na społecznościach innych gatunków swojego rodzaju. Z powodu odmiennej biologii i morfologii dawniej były klasyfikowane w randze odrębnego rodzaju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzmielewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzmieli

duży owad, większy od pszczoły, żyjący w roju, żywiący się nektarem

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla trzmiela; dotyczący, odnoszący się do trzmiela, wyprodukowany przez trzmiele

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzmielina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Euonymus|L.|ref=tak., rodzaj roślin krzewiastych, drzew lub pnączy z rodziny dławiszowatych;

Trzmielina (Euonymus L.) – rodzaj krzewów z rodziny dławiszowatych. Obejmuje 140 gatunków. Rośliny te występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej – w Ameryce Północnej, Europie, północno-zachodniej Afryce i w Azji, schodząc do strefy międzyzwrotnikowej w Ameryce Centralnej (na południu do Kostaryki), w południowo-wschodniej Azji sięgając do Nowej Gwinei i Queensland w Australii oraz na Madagaskarze (tamtejsze rośliny bywają wyodrębniane jako Astrocassine). Największe zróżnicowanie osiągają w Chinach, gdzie rośnie 90 gatunków, w tym 50 to endemity. W Europie występują naturalnie cztery gatunki. W Polsce dziko rosną dwa gatunki – trzmielina pospolita E. europaea i trzmielina brodawkowata E. verrucosa. Rośliny te występują w lasach i zaroślach.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzmielinowate

rodzina drzew, krzewów i pnączy (rzadziej roślin zielnych) z klasy roślin dwuliściennych, występujących głównie w umiarkowanej strefie półkuli północnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzmielinowaty

o cechach trzmielinowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzmielojad

ptak drapieżny z rodziny jastrzębiowatych, żywiący się głównie trzmielami, osami i pszczołami (stąd jego nazwa), żyjący w Eurazji i w południowej Afryce; pszczołojad

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Pernis apivorus|ref=tak., drapieżny ptak żywiący się żądłówkami;

Trzmielojad (zwyczajny), pszczołojad (Pernis apivorus) – gatunek dużego, wędrownego ptaka drapieżnego z rodziny jastrzębiowatych (Accipitridae). Nie wyróżnia się podgatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzmielów

wieś w Polsce

Trzmielów – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie polkowickim, w gminie Chocianów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzmielowiec

ślipień trzmielowiec - muchówka z rodziny wyślepkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzmielówka

rodzaj muchówki z rodziny bzygowatych; Volucella

#### Źródła:

SJP.pl

# Trznadel

ptak z rodziny ziarnojadów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. drobny ptak śpiewający, nieco większy od wróbla, o żółtym i rdzawobrązowym upierzeniu

ptaki z podrodziny

- trznadle
- Trznadel białogłowy
- Trznadel czarnogłowy
- Trznadel czubaty
- Trznadel Jankowskiego
- Trznadel złotawy
- Trznadel zwyczajny

osoby o nazwisku Trznadel

- Antoni Trznadel (1857–1908) – teolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
- Jacek Trznadel (ur. 1930) – pisarz, poeta, krytyk literacki i publicysta
- Jan Trznadel (1866–1920) – polski duchowny rzymskokatolicki, doktor teologii
- Józef Trznadel (1883–1944) – polski urzędnik samorządowy
- Kazimierz Trznadel (1926–2016) – polski lekarz i wojskowy
- Stanisław Trznadel (1889–1970) − polski lekarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trznadelek

mały ptak z rodziny trznadli

Trznadelek (Schoeniclus pusillus) – gatunek małego wędrownego ptaka z rodziny trznadli (Emberizidae), występujący w Eurazji. W Polsce obserwowany sporadycznie. Nie jest zagrożony wyginięciem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trznadlowate

o cechach trznadlowatych (rodzina ptaków)

Trznadle, trznadlowate (Emberizidae) – rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes). Obejmuje ponad 40 gatunków. Są to małe lub średnie ptaki, odżywiające się przeważnie owadami bądź ziarnami. Zamieszkują Eurazję i Afrykę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trznadlowaty

o cechach trznadlowatych (rodzina ptaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzniać

potocznie: lekceważyć kogoś lub coś; czniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzoda

grupa zwierząt, zwłaszcza domowych, np. bydła, owiec, kóz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zootechn. gromada zwierząt hodowlanych

(1.2) książk. przen. lud, wierni

- Trzoda chlewna
- Trzoda Geriona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzódka

zdrobnienie od: trzoda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: trzoda

(1.2) żart. niewielka grupa zwierząt hodowlanych

(1.3) przen. wspólnota wiernych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzon

główna, zasadnicza, podstawowa część

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najważniejszy, główny element jakiegoś przedmiotu

(1.2) rękojeść, trzonek

(1.3) archit. układ ścian w budynku zapewniający jego stateczność ogólną

(1.4) mikol. część grzyba, na której opiera się jego kapelusz

(1.6) techn. środkowa część pieca piekarskiego

(1.9) daw. techn. piec kuchenny

(1.14) archit. część kolumny pomiędzy bazą a głowicą;

Trzon – najważniejsza część kolumny. Ustawiano go na bazie albo bezpośrednio na stylobacie (np. w porządku doryckim). Na szczycie trzonu znajdowała się głowica (kapitel), która łączyła go z belkowaniem. W architekturze klasycznej trzon miał kształt walca o powierzchni gładkiej lub zdobionej kanelurami. Architektura baroku spopularyzowała kolumny o trzonach tordowanych (skręconych wzdłuż linii śrubowej) lub w formie wiązki skręconej z 2-4 prętów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzoneczek

1. szypułka liścia lub owocu;
2. zdrobnienie od: trzonek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzoneczkowy

kisielnica trzoneczkowa - gatunek grzybów z rodziny uszakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzonek

uchwyt jakiegoś narzędzia; rękojeść, rączka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) uchwyt, rękojeść jakiegoś narzędzia

- rękojeść, uchwyt, rączka;
  - trzonek noża – środkowa część noża tokarskiego, strugarskiego lub dłutowniczego zakończona ostrzem;
  - trzonek zaworu (trzpień zaworu, wrzeciono zaworu) – walcowa część zaworu (typu grzybkowego), na której końcu znajduje się grzybek zaworu;
  - trzonek lampy – część lampy służąca do umocowania jej w oprawce i do połączenia z obwodem zasilającym. Zależnie od rodzaju połączenia rozróżnia się trzonki:
    - bagnetowe,
    - gwintowe (edisonowskie);

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzonicokształtne

rząd ryb mięśniopłetwych; celakantokształtne, latimeriokształtne, trzonopłetwokształtne

Celakantokształtne, latimeriokształtne, trzonicokształtne, trzonopłetwokształtne (Coelacanthiformes) – rząd ryb mięśniopłetwych (Sarcopterygii), obejmujący liczne gatunki znane ze śladów kopalnych, w tym dwa, które przetrwały do czasów współczesnych. Charakteryzują się dyficerkalną płetwą ogonową, złożoną z 3 płatów (jeden na końcu płetwy i dwa symetrycznie rozłożone), obecnością zewnętrznych nozdrzy (brak nozdrzy tylnych). Przednia płetwa grzbietowa położona przed środkiem korpusu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzonkooczne

rząd ślimaków płucodysznych

Trzonkooczne (Stylommatophora) – klad ślimaków płucodysznych (Pulmonata), w randze rzędu, obejmujący około 30 tys. gatunków grupowanych w kilkudziesięciu rodzinach, o kosmopolitycznym rozmieszczeniu. Oczy trzonkoocznych osadzone są na szczycie drugiej pary czułków. Czułki pierwszej pary są zredukowane, trudne do zaobserwowania. Ślimaki lądowe, nieliczne ziemnowodne, o muszlach różnych kształtów, czasem o muszli małej i przykrytej płaszczem (ślinikowate i pomrowcowate), zredukowanej do małej tarczki (Testacellidae) bądź wykształconej normalnie (np. ślimakowate).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzonkówka

przedstawiciel podrzędu owadów z rzędu błonkówek; stylikowiec, stylikówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzonkówki

podrząd owadów z rzędu błonkówek; stylikowce, stylikówki

Trzonkówki, zwane również stylikowcami, stylikówkami lub stylikoodwłokimi (Apocrita) – podrząd owadów z rzędu błonkówek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzonkowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trzonkiem, dotyczący trzonka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzonolinowiec

budynek o konstrukcji wiszącej, mający szkielet o kwadratowej podstawie, wsparty na betonowym trzonie biegnącym przez środek; trzonowiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. budynek, którego konstrukcja oparta jest o żelbetowy trzon nośny i podwieszane na linach stropy;

Trzonolinowiec (budynek trzonowo-cięgnowy) – wielokondygnacyjny szkieletowy budynek przeznaczony do przebywania w nim ludzi (biura, mieszkania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzonopłetwe

podgromada ryb kostnoszkieletowych, obejmująca formy kopalne żyjące od początku dewonu do triasu w wodach śródlądowych, z jednym tylko żyjącym współcześnie gatunkiem - latimerią; cechują się parzystymi płetwami brzusznymi i piersiowymi, osadzonymi na długich i silnie umięśnionych trzonach (stąd nazwa)

Trzonopłetwe (Crossopterygii) – drapieżne ryby kostnoszkieletowe o płetwach osadzonych na długich trzonach o strukturze pięciopalczastej. W zapisie kopalnym są znane od dolnego dewonu (około 400 mln lat temu).

Występowały w wodach morskich i w zbiornikach słodkowodnych. Osiągały około 1,5 m długości. Do czasów współczesnych przetrwały jedynie latimeria.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzonopłetwokształtne

rząd ryb mięśniopłetwych; celakantokształtne, latimeriokształtne, trzonicokształtne

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzonopłetwy

o cechach trzonopłetwych (podgromada ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzonowiec

1. rodzaj zęba u ssaków; ząb trzonowy;
2. budynek o konstrukcji wiszącej, mający szkielet o kwadratowej podstawie, wsparty na betonowym trzonie biegnącym przez środek; trzonolinowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) anat. tylny ząb służący do miażdżenia pokarmu;

Zęby trzonowe (łac. dentes molares) – rodzaj zębów występujących u ssaków, w tym człowieka – w uzębieniu stałym.

Położone są najbardziej z tyłu ze wszystkich zębów jamy ustnej i służą do rozcierania pokarmu. Górne i dolne zęby trzonowe różnią się znacznie. Posiadają 2 lub 3 korzenie i wiele guzków. Ostatni trzonowiec, często niewystępujący i bardzo zmienny, to tzw. ząb mądrości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzonowy

1. związany z trzonem, pochodzący od trzonu;
2. określenie rodzaju zębów stałych znajdujących się najbardziej z tyłu jamy ustnej

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z trzonem, dotyczący trzonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzop

gwarowo: stary garnek gliniany

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzos

1. w dawnej Polsce od XVI wieku: skórzany lub wełniany pas z kieszeniami na pieniądze;
2. woreczek na pieniądze; trzosik, sakwa, sakiewka, kiesa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. pas z kieszeniami na pieniądze

(1.2) książk. posiadany majątek

- trzos – pas góralski,
- trzos – woreczek na pieniądze (sakiewka)

Osoby noszące nazwisko Trzos

- Andrzej Trzos-Rastawiecki (1933–2019), reżyser i scenarzysta
- Henryk Trzos (1885–1954), podpułkownik Wojska Polskiego.
- Michał Trzos (1879–1908), bojowiec Polskiej Partii Socjalistycznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzosik

woreczek na pieniądze; trzos, sakwa, sakiewka, kiesa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od trzos

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzósło

część pługa w kształcie noża do odcinania skiby w płaszczyźnie pionowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzpień

1. walec, kolec służący do osadzania czegoś
2. część zamku, na który wkłada się klucz mający okrągły otwór na końcu
3. centralna część jakiegoś przedmiotu; oś, rdzeń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metalowy walec, na który można mocować różne rzeczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzpiennik

owad błonkoskrzydły z rodziny trzpienników

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzpiennikowate

1. zgłębiec trzpiennikowaty - owad z rodziny gąsienicznikowatych; zgłębiec trzpiennikowiec;
2. o cechach trzpiennikowatych (rodzina owadów)

Trzpiennikowate (Siricidae) – rodzina owadów z rzędu błonkoskrzydłych. Trzpiennikowate mają wydłużone, walcowate ciało. Na końcu odwłoka samicy krótkie pokładełko. Larwy trzpiennikowatych żerują w martwym drewnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzpiennikowaty

1. zgłębiec trzpiennikowaty - owad z rodziny gąsienicznikowatych; zgłębiec trzpiennikowiec;
2. o cechach trzpiennikowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzpiennikowiec

zgłębiec trzpiennikowiec - owad z rodziny gąsienicznikowatych; zgłębiec trzpiennikowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzpiot

człowiek lekkomyślny, roztrzepany, beztroski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś roztrzepany i lekkomyślny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzpiotek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzad. zdrobn. od: trzpiot

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: trzpiotka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzpiotka

kobieta lekkomyślna, roztrzepana, wesoła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, dziewczyna roztrzepana i lekkomyślna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzpiotowaty

1. nieco beztroski, roztrzepany, lekkomyślny;
2. świadczący o czyjejś beztrosce, lekkomyślności

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzpiotowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. lekkomyślny, niefrasobliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzustka

duży gruczoł trawienny i dokrewny, wytwarzający enzymy ułatwiające trawienie oraz insulinę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. gruczoł jamy brzusznej składający się z części hormonalnej i trawiennej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzustkowy

przymiotnik

(1.1) anat. związany z trzustką

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzy

liczebnik główny oznaczający liczbę 3

liczebnik główny (porządkowy: trzeci • zbiorowy: troje)

(1.1) liczba 3

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) cyfra 3

3 (trzy) – liczba naturalna następująca po 2 i poprzedzająca 4. 3 jest też cyfrą wykorzystywaną do zapisu liczb w różnych systemach liczbowych, np. w ósemkowym, dziesiętnym i szesnastkowym.3 jest jedyną liczbą, która jest sumą liczb naturalnych mniejszych od niej tzn. 1+2=3

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzy-

przedrostek

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających trzykrotne wystąpienie czegoś

(1.2) pierwszy człon wyrazów złożonych oznaczających całość składającą się z trzech części

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzyabonentowy

dotyczący trzech abonentów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyaktówka

sztuka teatralna lub inny utwór sceniczny składający się z trzech aktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyaktowy

o utworze scenicznym: mający trzy akty; trójaktowy

przymiotnik

(1.1) liter. teatr. składający się z trzech aktów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyarkuszowy

składający się z trzech arkuszy, wydrukowany na trzech arkuszach itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyarowy

mający powierzchnię trzech arów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzybarwny

mający trzy barwy (kolory); trójbarwny; trójkolorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzybiegowy

trójbiegowy;
1. o mechanizmie napędowym: mający trzy biegi;
2. o pojeździe: wyposażony w mechanizm napędowy o trzech biegach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzybiegunowy

mający trzy bieguny, np. przełącznik trzybiegunowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzybitowy

1. zawierający trzy bity;
2. działający w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości trzech bitów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzybramkowy

charakteryzujący się strzeleniem trzech bramek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzybrygadowy

składający się z trzech brygad

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzycalowy

mający długość trzech cali

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzycatek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. przysiółek wsi Jaworzynka, w gminie Istebna, w powiecie cieszyńskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzychipowy

[czytaj: trzyczipowy] mający trzy chipy; trzyczipowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzychodówka

zadanie szachowe, w którym białe mają na celu dać mata w trzech ruchach

Trzychodówka – zadanie szachowe, w którym białe matują w swoim trzecim posunięciu.

Przykłady trzychodówek szachowych:

Pełne rozwiązania:

zadanie nr 1:

- 1.Gd5 K:d5 2.Kb5 e5 3.Hc4 mat
- 1.Gd5 ed5 2.Ha4! d4 3.Hb5 mat

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzyciąski

przymiotnik od: Trzyciąż

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyciąż

wieś w Polsce

Trzyciąż – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Trzyciąż, przy drodze wojewódzkiej nr 794.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. Miejscowość jest siedzibą gminy Trzyciąż.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzyćwierciowy

mieszczący w sobie trzy czwarte jakiejś całości

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzycyfrowy

złożony z trzech cyfr

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech cyfr, mający trzy cyfry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzycylindrowy

mający trzy cylindry, np. silnik trzycylindrowy; trójcylindrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) techn. mający trzy cylindry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyczęściowość

podział na trzy części

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyczęściowy

składający się z trzech części

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech części, podzielony na trzy części

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyczipowy

mający trzy czipy; trzychipowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyczłonowy

składający się z trzech członów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydaniowy

składający się z trzech dań

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydnicki

przymiotnik od: Trzydnik Duży

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydniówka

okres trzydniowy, czynność lub zjawisko trwające trzy dni

Rumień nagły (gorączka trzydniowa, trzydniówka, choroba szósta, łac. exanthema subitum) – choroba zakaźna dzieci, głównie w wieku do 2 lat, wywołana przez wirus HHV-6 (występujący w odmianie A i B) oraz HHV-7. Gorączkę trzydniową po raz pierwszy opisano w 1910 roku, jej przyczynę znaleziono w 1988 roku. Chorują na nią dzieci między 6 a 24 miesiącem życia. Okres wylęgania wynosi od 7 do 17 dni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzydniowy

mający trzy dni, trwający trzy dni itp.; trzechdniowy (rzadko)

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający trzy dni

(1.2) będący w wieku trzech dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydobowy

trwający trzy doby

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydolarowy

mający wartość trzech dolarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydrzwiowy

mający troje drzwi; trójdrzwiowy

przymiotnik

(1.1) mający troje drzwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziecha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrub. od trzydziestka (wszystkie znaczenia, zwykle trzydzieści lat)

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydzieści

liczebnik oznaczający liczbę 30

liczebnik główny

(1.1) 30

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydzieścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 30, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 30

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziesta

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 30

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 30

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestka

1. liczba 30;
2. wiek osoby mającej trzydzieści lat;
3. coś oznaczonego numerem 30;
4. zbiór trzydziestu jednostek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 30

(1.2) grupa 30 osób lub rzeczy

(1.3) 30 lat życia

(1.4) pot. kobieta w wieku trzydziestu lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą trzydzieści, dotyczący liczby trzydzieści

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestoczteroipółletni

mający trzydzieści cztery lata i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestoczterolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści cztery lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści cztery lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestoczterolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestoczterolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści cztery lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści cztery lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestoczterolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestoczteroletni

mający trzydzieści cztery lata, trwający trzydzieści cztery lata itp.

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści cztery lata

(1.2) trwający trzydzieści cztery lata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestodniowy

mający trzydzieści dni, trwający trzydzieści dni itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestodwójka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. nuta trwająca jedną trzydziestą drugą całej nuty;

Trzydziestodwójka – nuta w notacji muzycznej trwająca trzydziestą drugą część całej nuty (tyle, co pół szesnastki lub dwie sześćdziesięcioczwórki).

Trzydziestodwójki poniżej trzeciej linii z zasady zapisuje się w ten sposób, że laski znajdują się po prawej stronie główki i skierowane są do góry. Od trzeciej linii wzwyż laski umieszcza się po lewej stronie główki i skierowane są one w dół. Chorągiewki zawsze umieszcza się po prawej stronie kreski. Jeśli kilka trzydziestodwójek sąsiaduje ze sobą, można je połączyć w grupę za pomocą potrójnej belki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzydziestodwubitowy

opisany za pomocą trzydziestu dwóch cyfr w systemie dwójkowym pozycyjnym, adresujący przy użyciu trzydziestu dwóch cyfr w systemie dwójkowym pozycyjnym; 32-bitowy

przymiotnik

(1.1) inform. taki, który zawiera trzydzieści dwa bity

(1.2) inform. taki, który działa w oparciu o słowa (rozkazy, dane) długości trzydziestu dwóch bitów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestodwuipółletni

będący w wieku 32 lat i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestodwukartowy

złożony z trzydziestu dwu kart

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestodwulatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści dwa lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści dwa lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestodwulatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestodwulatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści dwa lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści dwa lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestodwulatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestodwuletni

mający trzydzieści dwa lata

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści dwa lata

(1.2) trwający trzydzieści dwa lata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestodwumilionowy

a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 32 000 000;
b) liczący trzydzieści dwa miliony czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestodziewięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści dziewięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści dziewięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestodziewięciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestodziewięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści dziewięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści dziewięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestodziewięciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestodziewięcioletni

mający trzydzieści dziewięć lat, trwający trzydzieści dziewięć lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści dziewięć lat

(1.2) trwający trzydzieści dziewięć lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestogodzinny

trwający trzydzieści godzin

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestojednolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści jeden lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści jeden lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestojednolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestojednolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści jeden lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści jeden lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestojednolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestojednoletni

mający trzydzieści jeden lat

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści jeden lat

(1.2) trwający trzydzieści jeden lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestokilkuletni

mający trzydzieści kilka lat, trwający trzydzieści kilka lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający trzydzieści kilka lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestokilogramowy

1. ważący 30 kilogramów;
2. przeznaczony na 30 kilogramów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestokilometrowy

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość (długość) trzydziestu kilometrów

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestokilowy

potocznie: trzydziestokilogramowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestokrotność

→ trzydziestokrotny

Patrz:trzydziestokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestokrotny

powtarzający się trzydzieści razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się trzydzieści razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzydzieści razy

(1.3) trzydzieści razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestolatek

mężczyzna trzydziestoletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba w wieku 30-39 lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca 30-39 lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestolatka

1. kobieta albo samica zwierząt mająca trzydzieści lat;
2. okres obejmujący trzydzieści lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestolatki

1. kobieta albo samica zwierząt mająca trzydzieści lat;
2. okres obejmujący trzydzieści lat

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestolecie

1. okres trzydziestu lat;
2. trzydziesta rocznica czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okres trzydziestu lat

(1.2) trzydziesta rocznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestoletni

mający trzydzieści lat

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści lat

(1.2) trwający trzydzieści lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestometrowy

mający długość trzydziestu metrów, wynoszący trzydzieści metrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestomilionowy

a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 30 000 000;
b) liczący trzydzieści milionów czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający trzydzieści minut

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestoośmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści osiem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści osiem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestoośmiolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestoośmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści osiem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści osiem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestoośmiolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestoośmioletni

mający trzydzieści osiem lat, trwający trzydzieści osiem lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści osiem lat

(1.2) trwający trzydzieści osiem lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestoosobowy

1. składający się z trzydziestu osób (np. drużyna trzydziestoosobowa);
2. przeznaczony dla trzydziestu osób (np. trzydziestoosobowy pojazd)

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla trzydziestu osób, mogący pomieścić trzydzieści osób

(1.2) złożony z trzydziestu osób, wykonywany przez trzydzieści osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestoparolatek

mężczyzna trzydziestoparoletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestoparoletni

mający trzydzieści parę lat, trwający trzydzieści parę lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający lub trwający trzydzieści kilka lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestopięciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści pięć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści pięć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestopięciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestopięciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści pięć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści pięć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestopięciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestopięciolecie

1. okres trzydziestu pięciu lat;
2. trzydziesta piąta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestopięcioletni

mający trzydzieści pięć lat, trwający trzydzieści pięć lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści pięć lat

(1.2) trwający trzydzieści pięć lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestoprocentowy

stanowiący trzydzieści procent czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestościan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o trzydziestu ścianach

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestosiedmioipółletni

mający trzydzieści siedem i pół roku; trwający trzydzieści siedem i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestosiedmiolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści siedem lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści siedem lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestosiedmiolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestosiedmiolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści siedem lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści siedem lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestosiedmiolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestosiedmioletni

mający trzydzieści siedem lat, trwający trzydzieści siedem lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści siedem lat

(1.2) trwający trzydzieści siedem lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestostopniowy

1. mający trzydzieści stopni (w jakiejś skali);
2. mający trzydzieści stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestosześciolatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści sześć lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści sześć lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestosześciolatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestosześciolatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści sześć lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści sześć lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestosześciolatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestosześcioletni

mający trzydzieści sześć lat, trwający trzydzieści sześć lat itp.

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści sześć lat

(1.2) trwający trzydzieści sześć lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z trzydziestu tomów, zawarty w trzydziestu tomach, wydany w trzydziestu tomach

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestotonowy

1. ważący trzydzieści ton;
2. mieszczący trzydzieści ton czegoś;
3. mogący unieść trzydzieści ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestotrzyipółletni

mający trzydzieści trzy lata i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziestotrzylatek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna mający trzydzieści trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzydzieści trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzydziestotrzylatka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestotrzylatka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta mająca trzydzieści trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzydzieści trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzydziestotrzylatek

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzydziestotrzyletni

mający trzydzieści trzy lata, trwający trzydzieści trzy lata itp.

przymiotnik

(1.1) mający trzydzieści trzy lata

(1.2) trwający trzydzieści trzy lata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzydziestotysięcznik

statek o nośności trzydziestu tysięcy ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzydziesty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 30

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 30

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyelementowy

złożony z trzech elementów; trójelementowy

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech elementów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyetapowy

składający się z trzech etapów; trójetapowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyfazowy

trójfazowy;
1. składający się z trzech faz, etapów;
2. działający w układzie odpowiednich trzech prądów przemiennych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyfrankowy

mający wartość trzech franków

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyfunkcyjny

mający trzy funkcje; trójfunkcyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyfuntowy

mający wartość trzech funtów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzygarncówka

naczynie o pojemności trzech garnców

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzygarncowy

o pojemności trzech garnców

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzygniazdkowy

składający się z trzech gniazdek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzygodzinny

trwający trzy godziny

przymiotnik

(1.1) trwający trzy godziny

(1.2) będący w wieku trzech godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzygramowy

ważący trzy gramy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzygroszówka

dawna moneta trzygroszowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzygroszowy

mający wartość trzech groszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzygłosowy

złożony z trzech głosów, skomponowany na trzy głosy, wykonywany przez trzy głosy itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzygłów

bóstwo słowiańskie

Trzygłów (także: Trzygław, Trygław; dosł. „mający trzy głowy”) – bóg Pomorzan i prawdopodobnie Słowian połabskich, czczony w Szczecinie, Wolinie i prawdopodobnie Brennie (ob. Brandenburg). Kult potwierdzony od 1124 r., m.in. w żywotach św. Ottona z Bambergu, oficjalnie upadł w 1127 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzygłowy

mający trzy głowy; trójgłowy

przymiotnik

(1.1) mający trzy głowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyhektarowy

a) będący wielkości trzech hektarów;
b) posiadający trzy hektary ziemi (np. rolnik trzyhektarowy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyipółgodzinny

trwający trzy i pół godziny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyipółkrotność

→ trzyipółkrotny

Patrz:trzyipółkrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyipółkrotny

powtarzający się trzy i pół raza

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyipółletni

mający trzy lata i pół roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyipółmetrowy

mający długość trzech i pół metra

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyipółmilionowy

liczący trzy i pół miliona czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyizbowy

składający się z trzech izb

przymiotnik

(1.1) złożony z trzech izb, pomieszczeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyjajeczny

zawierający w składzie trzy jajka, np. makaron trzyjajeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyjęzyczny

trójjęzyczny;
1. posługujący się trzema językami;
2. napisany w trzech językach;
3. o jakimś terenie: zamieszkany przez ludność posługującą się trzema językami

przymiotnik

(1.1) posługujący się trzema językami

(1.2) napisany w trzech językach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzykadłubowiec

statek mający trzy kadłuby

Trimaran, trzykadłubowiec – statek wodny posiadający trzy połączone sztywno kadłuby (jeden centralny i dwa boczne) umieszczone równolegle względem siebie. Trimarany mogą być zarówno jednostkami silnikowymi, jak i napędzanymi żaglami. Mogą należeć do grupy jachtów mieczowych, balastowych, jak i balastowo-mieczowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzykadłubowy

mający trzy kadłuby

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykanałowy

mający trzy kanały; trójkanałowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykaratowy

ważący trzy karaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykartkowy

mający trzy kartki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykierunkowy

prowadzony w trzech kierunkach; trójkierunkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykilogramowy

1. ważący 3 kilogramy;
2. przeznaczony na 3 kilogramy czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykilometrowy

mający długość trzech kilometrów, wynoszący trzy kilometry

przymiotnik

(1.1) taki, który ma wielkość (długość) trzech kilometrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzykilowy

potocznie: trzykilogramowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyklamrowy

mający trzy klamry

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyklapowy

o liściach, owocach, torebkach nasiennych: podzielony na pięć części; trójklapowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyklasówka

potocznie: szkoła trzyklasowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyklasowy

obejmujący trzy klasy, mający trzy klasy; trójklasowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykolorowy

składający się z trzech kolorów; trójbarwny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykolumnowy

mający trzy kolumny; trójkolumnowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykomórkowy

składający się z trzech komórek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykomorowy

mający trzy komory; trójkomorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykondygnacyjny

składający się z trzech kondygnacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który ma trzy kondygnacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzykonny

1. o pojeździe: zaprzężony w trzy konie;
2. o silniku: mający moc trzech koni mechanicznych

przymiotnik

(1.1) o pojazdach: taki, który jest zaprzęgany do trzech koni

(1.2) składający się z trzech koni

(1.3) techn. mot. mający moc trzech koni mechanicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzykośny

o łąkach itp.: koszony trzy razy w roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykółka

potocznie: wózek trzykołowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykołowiec

mający trzy koła

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykołowy

mający trzy koła; trójkołowy

przymiotnik

(1.1) zob. trójkołowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzykreślny

oktawa trzykreślna - jedna z oktaw (dźwięki oznaczane małymi literami z trójką arabską w górnym indeksie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykroć

trzy razy; trzykrotnie

przysłówek

(1.1) przest. dziś książk. trzykrotnie, trzy razy

liczebnik główny

(2.1) przest. 300 000

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzykrotka

rodzaj roślin z rodziny komelinowatych, pochodzący z Ameryki, obejmujący około 70 gatunków występujących od południowej Kanady do północnej Argentyny, uprawianych w doniczkach jako kwiat ozdobny; tradeskancja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Tradescantia|ref=tak., rodzaj bylin z rodziny komelinowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju trzykrotka (1.1)

Trzykrotka, tradeskancja (Tradescantia L.) – rodzaj roślin z klasy jednoliściennych, z rodziny komelinowatych (Commelinaceae), pochodzących z Ameryki. Należy do niego ok. 70 gatunków występujących od południowej Kanady do północnej Argentyny. Gatunkiem typowym jest Tradescantia virginiana L. Naukowa nazwa rodzajowa upamiętnia Johna Tradescanta starszego (ok. 1570–1638), ogrodnika Karola I Stuarta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzykrotkowce

rząd roślin zielnych z kladu jednoliściennych; komelinowce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzykrotkowiec

przedstawiciel rzędu roślin zielnych z kladu jednoliściennych; komelinowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykrotnie

przysłówek

(1.1) trzy razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzykrotność

→ trzykrotny

Patrz:trzykrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzykrotny

powtarzający się trzy razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się trzy razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzy razy

(1.3) trzy razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzylampowy

mający trzy lampy; trójlampowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzylatek

dziecko mające trzy lata

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopiec w wieku trzech lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzy lata

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzylatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzylatka

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzy lata;
2. okres obejmujący trzy lata

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczynka mająca trzy lata

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzy lata

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzylatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzylatki

1. dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzy lata;
2. okres obejmujący trzy lata

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzylecie

1. okres trzech lat;
2. trzecia rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyletni

mający trzy lata, trwający trzy lata itp.; trzechletni (rzadko)

przymiotnik

(1.1) mający trzy lata

(1.2) trwający trzy lata

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzylinijkowy

składający się z trzech linijek; trzywersowy, trójwersowy, trzywierszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyliniowy

mający trzy linie; trójliniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzylistny

mający trzy liście; trójlistny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyliterówka

słowo trzyliterowe; trójka, trójliterówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyliterowy

złożony z trzech liter

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z trzech liter

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzylitrowy

mający objętość trzech litrów

przymiotnik

(1.1) mający pojemność trzech litrów, zawierający trzy litry czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzylufowy

mający trzy lufy

przymiotnik relacyjny

(1.1) wojsk. mający trzy lufy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzymać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) chwycić coś / kogoś (np. rękami, nogami, zębami) i nie wypuszczać

(1.2) ustawić kogoś / coś w określonej pozycji, położeniu i utrzymywać tę pozycję

(1.3) zmuszać kogoś do przebywania gdzieś, przetrzymywać kogoś w zamknięciu; więzić

(1.4) sprawować opiekę nad czymś, opiekować się czymś, dbać o to i zarządzać tym; pilnować

(1.5) pozostawiać w określonym stanie lub w określonej sytuacji

(1.6) przechowywać

(1.7) pot. hodować

(1.8) pot. zamocowywać

(1.9) zatrudniać

czasownik zwrotny niedokonany trzymać się

(2.1) przytrzymywać coś w celu zachowania określonej pozycji (nieprzewrócenia się / niewypadnięcia itp.)

(2.2) być w dobrej kondycji fizycznej

(2.3) stanowić całość, nie rozpadać się

(2.4) przytrzymywać własną część ciała lub odzieży

(2.5) przytrzymywać sobie wzajemnie część ciała lub odzieży

(2.6) utrzymać określony dystans od czegoś

(2.7) postępować według (czegoś)

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzymacz

przestarzale: osoba, która coś trzyma

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. ten, kto trzyma

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) coś, co podtrzymuje inną rzecz

(2.2) herald. element udostojniający herb w postaci zwierzęcia lub figury go podtrzymującej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzymadełko

zdrobnienie od: trzymadło

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymadło

1. urządzenie do przytrzymywania przedmiotów w czasie ich obróbki (np. szlifowania);
2. uchwyt, rękojeść

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymak

1. narzędzie ślusarskie, służące do trzymania obrabianego przedmiotu;
2. dzierżak, cepisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymandatowy

trzymandatowy okręg wyborczy - okręg, w którym do objęcia są trzy mandaty poselskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|trzymać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzymanka

potocznie: trzymanie się czegoś; zwykle w zwrocie: bez trzymanki - nie trzymając się rękoma

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymasztowiec

statek trójmasztowy (trzymasztowy); trójmasztowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymasztowy

mający trzy maszty; trójmasztowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymetrowy

mający długość trzech metrów, wynoszący trzy metry

przymiotnik

(1.1) mierzący trzy metry albo trzy metry kwadratowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzymiejscowy

mający trzy miejsca

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymiesięczny

mający trzy miesiące, trwający trzy miesiące itp.

przymiotnik

(1.1) trwający trzy miesiące

(1.2) będący w wieku trzech miesięcy

(1.3) przypadający co trzy miesiące

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzymiliardowy

liczący trzy miliardy czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymilionowy

liczący trzy miliony czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymilowy

mający długość trzech mil, wynoszący trzy mile

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyminutówka

audycja telewizyjna lub radiowa trwająca trzy minuty

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyminutowy

trwający trzy minuty

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający trzy minuty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzymonaw

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. przest. podnawka, ryba z rodziny nazwa systematyczna|Echeneidae|ref=tak.

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzymorgowy

składający się z trzech mórg

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzymorowy

obejmujący trzy mory, trwający trzy mory

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynaście

liczebnik oznaczający liczbę 13

liczebnik główny

(1.1) 13

- 13 – liczba naturalna
- 13 – rok naszej ery
- 13 – rok przed naszą erą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzynaścioro

liczebnik zbiorowy odpowiadający liczbie 13, używany w odniesieniu do osób różnej płci, dzieci i młodych zwierząt oraz do przedmiotów o nazwie występującej tylko w liczbie mnogiej

liczebnik zbiorowy

(1.1) …odpowiadający liczbie 13

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynasta

godzina trzynasta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godzina 13, godzina pierwsza po południu

forma przymiotnika.

(2.1) M. i W. ż. lp. od: trzynasty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastak

ktoś związany z obiektem (np. drużyną, oddziałem) oznaczonym liczbą 13

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastka

1. liczba 13;
2. wiek osoby mającej trzynaście lat;
3. coś oznaczonego numerem 13;
4. zbiór trzynastu jednostek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba 13

(1.2) coś, czego jest 13, całość składająca się z 13 elementów, jednostek itp.

(1.3) to, co ma numer 13, jest oznaczone liczbą 13, np. dom, autobus

(1.4) dodatkowa pensja wypłacana w niektórych zakładach pracy; trzynasta pensja

- 13 – liczba naturalna
- 13 – rok naszej ery
- 13 – rok przed naszą erą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzynastkowy

przymiotnik

(1.1) związany z liczbą trzynaście, dotyczący liczby trzynaście

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzynastoboczny

mający 13 boków

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastocyfrowy

złożony z trzynastu cyfr

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastodniowy

trwający trzynaście dni

przymiotnik

(1.1) trwający trzynaście dni

(1.2) będący w wieku trzynastu dni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastogodzinny

trwający trzynaście godzin

przymiotnik

(1.1) trwający trzynaście godzin

(1.2) będący w wieku trzynastu godzin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastokąt

figura płaska mająca 13 kątów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielokąt o trzynastu bokach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastokilometrowy

mający długość trzynastu kilometrów, wynoszący trzynaście kilometrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastokrotnie

przysłówek

(1.1) trzynaście razy

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzynastokrotność

→ trzynastokrotny

Patrz:trzynastokrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastokrotny

powtarzający się trzynaście razy

przymiotnik

(1.1) odbywający się/powtarzający się trzynaście razy

(1.2) taki, który osiągnął/zdobył/robił coś trzynaście razy

(1.3) trzynaście razy większy bądź mniejszy od czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastolatek

chłopiec trzynastoletni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) chłopak mający trzynaście lat

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zwierzę, roślina lub rzecz mająca trzynaście lat

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od trzynastolatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastolatka

dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzynaście lat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziewczyna mająca trzynaście lat

(1.2) zwierzę, rzecz lub roślina mająca trzynaście lat

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od trzynastolatek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastolatki

dziewczynka albo samica zwierząt mająca trzynaście lat

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastolecie

1. okres trzynastu lat;
2. trzynasta rocznica czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastoletni

1. trwający trzynaście lat; przypadający za trzynaście lat;
2. będący w wieku trzynastu lat, mający trzynaście lat

przymiotnik

(1.1) mający trzynaście lat

(1.2) trwający trzynaście lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastoliterowy

przymiotnik

(1.1) taki, który składa się z trzynastu liter

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzynastomiesięczny

mający trzynaście miesięcy, trwający trzynaście miesięcy itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastominutowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) trwający trzynaście minut

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzynastoodcinkowy

składający się z trzynastu odcinków

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastoosobowy

1. składający się z trzynastu osób;
2. przeznaczony dla trzynastu osób

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla trzynastu osób, mogący pomieścić trzynaście osób

(1.2) złożony z trzynastu osób, wykonywany przez trzynaście osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastopiętrowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i trzynastu kondygnacji położonych nad nim

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzynastościan

wielościan o 13 ścianach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geom. wielościan o trzynastu ścianach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastostopniowy

1. mający trzynaście stopni (w jakiejś skali);
2. mający trzynaście stopni, etapów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastotomowy

przymiotnik

(1.1) składający się z trzynastu tomów, zawarty w trzynastu tomach, wydany w trzynastu tomach

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzynastotonowy

ważący trzynaście ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynastotygodniowy

przymiotnik

(1.1) trwający trzynaście tygodni

(1.2) będący w wieku trzynastu tygodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzynastowieczny

dotyczący trzynastego wieku, pochodzący z trzynastego wieku, żyjący w trzynastym wieku, dziejący się w trzynastym wieku itp.

przymiotnik

(1.1) taki, który wydarzył się lub żył w trzynastym wieku; taki, który pochodzi z trzynastego wieku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynastozgłoskowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z trzynastu zgłosek

Trzynastozgłoskowiec – format wiersza sylabicznego, w którym w każdym wersie występuje trzynaście sylab. W każdym wersie po 7. sylabie występuje średniówka. Trzynastozgłoskowiec wykazuje dużą odporność na sylabotonizację. Jest najbardziej uniwersalnym formatem wiersza polskiego, stosowanym we wszystkich trzech rodzajach literackich, zarówno w układzie stychicznym, jak i zwrotkowym, w utworach o różnej długości – od dwóch do kilkudziesięciu tysięcy wersów. W epoce staropolskiej był prawie tak znany jak jedenastozgłoskowiec, oparty na wzorach włoskich i używany w oktawie. O większej popularności trzynastozgłoskowca przesądził zapewne wpływ literatury francuskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Trzynastozgłoskowy

złożony z trzynastu zgłosek (sylab); trzynastosylabowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynasty

liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 13

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od 13

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dzień miesiąca po dwunastym

rzeczownik, rodzaj żeński

(3.1) trzynasta: godzina trzynasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynawowy

mający trzy nawy; trójnawowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyniec

1. miasto w Czechach, Třinec;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto we wschodnich Czechach, nad Olzą, w kraju morawsko-śląskim, w obrębie Śląska Cieszyńskiego;

(1.2) geogr. wieś w województwie pomorskim;

Trzyniec (cz. Třinec, niem. Trzynietz, słow. Trinec) – miasto statutarne we wschodnich Czechach, w kraju morawsko-śląskim, w powiecie Frydek-Mistek, w obrębie Zagłębia Ostrawsko-Karwińskiego. Położone jest w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego, nad rzeką Olzą, na granicy Pogórza Morawsko-Śląskiego i Pogórza Śląskiego, południowe dzielnice zaś w kotlinie rozdzielającej Beskid Śląski i Beskid Morawsko-Śląski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Trzyniecki

przymiotnik od: Trzyniec

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Trzyńcem, dotyczący Trzyńca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzynitkowy

zrobiony z trzech nitek

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynogi

mający trzy nogi; trójnożny, trzynożny, trójnogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynożny

mający trzy nogi; trójnożny, trzynogi, trójnogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynożowy

wyposażony w trzy noże

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzynsikitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. pliszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzyodcinkowy

składający się z trzech odcinków

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyoddziałowy

mający trzy oddziały

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyokienny

mający trzy okna

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyoktawowy

mający rozpiętość trzech oktaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyosiowy

mający trzy osie; trójosiowy

przymiotnik

(1.1) mający trzy osie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyosobowy

1. składający się z trzech osób (np. drużyna trzyosobowa);
2. przeznaczony dla trzech osób (np. trzyosobowy pojazd)

przymiotnik

(1.1) przeznaczony dla trzech osób, mogący pomieścić trzy osoby

(1.2) złożony z trzech osób, wykonywany przez trzy osoby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyostrzowy

mający trzy ostrza; trójostrzowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyotworowy

mający trzy otwory

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypak

zgrzewka zawierająca trzy jednostki danego produktu, np. piwa, wody mineralnej; trójpak

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypalnikowy

mający trzy palniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypasmówka

droga z trzema pasami ruchu w tym samym kierunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypasmowy

składający się z trzech pasm (np. o drodze, jezdni), działający w trzech pasmach itp.; trójpasmowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypędowy

mający trzy pędy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypensówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. numizm. moneta o nominale trzech pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzypensowy

przymiotnik

(1.1) liczący trzy pensy, mający wartość trzech pensów

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzypiętrowy

mający trzy piętra

przymiotnik relacyjny

(1.1) złożony z parteru i trzech wyższych kondygnacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzypokojowy

złożony z trzech pokojów

przymiotnik

(1.1) z trzema pokojami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzypokoleniowy

przymiotnik

(1.1) składający się z trzech pokoleń

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzypokładowy

mający trzy pokłady

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypolówka

dawny system uprawy roli podzielonej na trzy pola, uprawiane na przemian; trójpolówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypoziomowy

składający się z trzech poziomów; trójpoziomowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) z trzema poziomami, mający trzy poziomy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzypołożeniowy

mający trzy położenia; trójpołożeniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypręgowy

krogulec trzypręgowy - gatunek ptaka z rodziny jastrzębiowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyprocentowy

stanowiący trzy procent jakiejś całości

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypromilowy

mający trzy promile

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyprzęsłowy

mający trzy przęsła; trójprzęsłowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyprzewodowy

mający trzy przewody elektryczne; trójprzewodowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypunktowy

trójpunktowy;
1. składający się z trzech punktów;
2. mający wymiar trzech punktów (np. czcionka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypłatkowy

mający trzy płatki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzypłatowiec

kopalny stawonóg morski z ery paleozoicznej; trójpłatowiec; trylobit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) lotn. samolot o trzech płatach nośnych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) zool. trylobit, kopalny stawonóg morski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzypłytowy

składający się z trzech płyt; trójpłytowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyramienny

mający trzy ramiona, odnogi itp.; trójramienny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyrazowy

1. zachodzący trzy razy;
2. mogący być użyty trzy razy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyrdzeniowy

mający trzy rdzenie; trójrdzeniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyrodzinny

składający się z trzech rodzin

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyrublówka

rosyjski banknot o wartości trzech rubli

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyrublowy

mający wartość trzech rubli

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyrundowy

trwający trzy rundy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyrzędowiec

starożytny statek fenicki, grecki lub rzymski, zaopatrzony w trzy rzędy wioseł; trójrzędowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyrzędowy

mający trzy rzędy; trójrzędowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysalowy

mający trzy sale

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyścieżkowy

mający trzy ścieżki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysekcyjny

mający trzy sekcje

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysekundowy

trwający trzy sekundy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysemestralny

trwający trzy semestry

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysesyjny

składający się z trzech sesji

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysetka

1. liczba 300;
2. całość składająca się z trzystu części lub jednostek;
3. to, co jest oznaczone liczbą 300

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nazwa liczby 300

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzysetny

trzechsetny;
1. będący ostatnim elementem zbioru złożonego z trzystu jednostek;
2. będący jedną z trzystu części

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od trzysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzysetowy

składający się z 3 setów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysezonowy

o serialu: mający trzy sezony

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysilnikowy

mający trzy silniki; trójsilnikowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyskrzydlec

roślina z rodziny dławiszowatych, pochodząca z Azji południowo-wschodniej; dostarcza substancji do proszków owadobójczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyskrzydłowy

mający trzy skrzydła

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyskładnikowy

złożony z trzech składników; trójskładnikowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyśladowy

pojazd trzyśladowy - pojazd kołowy pozostawiający trzy ślady

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyspadowy

dach trzyspadowy - mający trzy spady (pochyłe płaszczyzny); dach trójspadowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysta

liczebnik oznaczający liczbę 300

liczebnik główny

(1.1) liczba 300

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzystoletni

mający trzysta lat, trwający trzysta lat itp.; trzechsetletni, trzystuletni

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystopniowość

→ trzystopniowy; trójstopniowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystopniowy

trójstopniowy;
1. mający trzy stopnie (w jakiejś skali);
2. mający trzy stopnie, etapy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystopowy

trójstopowy;
1. o wierszu: składający się z trzech stóp;
2. rzadko: mający długość trzech stóp

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystrefowy

mający trzy strefy, związany z trzema strefami

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystrofowy

składający się z trzech strof; trzyzwrotkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystronicowy

zajmujący trzy stronice

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystronny

mający trzy strony; trójstronny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystrunny

mający trzy struny; trójstrunowy, trójstrunny, trzystrunowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystrunowy

mający trzy struny; trójstrunowy, trójstrunny, trzystrunny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystrzałowy

o ręcznej broni palnej: mieszczący w magazynku maksymalnie trzy naboje

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystukilometrowy

mający długość trzystu kilometrów, wynoszący trzysta kilometrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystukonny

mający trzysta koni, np. silnik trzystukonny

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzystuletni

mający trzysta lat, trwający trzysta lat itp.; trzechsetletni, trzystoletni

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający trzysta lat

(1.2) trwający trzysta lat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzystumetrowy

przymiotnik

(1.1) mierzący trzysta metrów albo trzysta metrów kwadratowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Trzyświecowy

mający trzy świece

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysylabowiec

rodzaj utworu poetyckiego, w którym każdy wers składa się z trzech sylab; trzyzgłoskowiec, trójzgłoskowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzysylabowy

złożony z trzech sylab (zgłosek); trzyzgłoskowy

przymiotnik

(1.1) liczący trzy sylaby, składający się z trzech sylab

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzyszcz

chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie, o długości ciała do 4 cm i jaskrawym ubarwieniu, często z metalicznym połyskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyszcze

chrząszcz z rodziny o tej samej nazwie, o długości ciała do 4 cm i jaskrawym ubarwieniu, często z metalicznym połyskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyszpaltowy

obejmujący trzy szpalty; ułożony, drukowany w formacie trzech szpalt

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyszynowy

składający się z trzech szyn; trójszynowy

przymiotnik

(1.1) techn. mający trzy szyny; wykorzystujący trzy szyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzytaktowy

złożony z trzech taktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzytomowy

składający się z trzech tomów, zawarty w trzech tomach

przymiotnik relacyjny

(1.1) składający się z trzech tomów, zawarty w trzech tomach, wydany w trzech tomach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzytonówka

1. pojazd o dopuszczalnej ładowności trzy tony;
2. przedmiot ważący trzy tony

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzytonowy

1. złożony z trzech tonów muzycznych;
2.
a) ważący trzy tony;
b) mieszczący trzy tony czegoś;
c) mogący unieść trzy tony

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzytorowy

mający trzy tory

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzytulny

basza trzytulny - basza turecki mający prawo do buńczuka z trzema ogonami końskimi

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzytygodniowy

mający trzy tygodnie, trwający trzy tygodnie itp.

przymiotnik

(1.1) trwający trzy tygodnie

(1.2) będący w wieku trzech tygodni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzytysięcznik

1. szczyt górski o wysokości ponad trzech tysięcy metrów nad poziomem morza;
2. statek o nośności trzech tysięcy ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzytysięczny

trzechtysięczny;
a) liczebnik porządkowy odpowiadający liczbie 3000;
b) liczący trzy tysiące czegoś

przymiotnik odliczebnikowy

(1.1) od trzy tysiące

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Trzytłokowy

mający trzy tłoki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzywariantowy

występujący w trzech wariantach

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzywarstwowość

składanie się z trzech warstw; trójwarstwowość

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzywarstwowy

złożony z trzech warstw

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzywatowy

mający moc trzech watów

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzywersowy

składający się z trzech wersów; trójwersowy, trzywierszowy, trzylinijkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzywiekowy

mający trzy wieki, trwający trzy wieki

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzywierszowy

składający się z trzech wierszy; trójwierszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzywyrazowy

składający się z trzech wyrazów; trójwyrazowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyzakresowy

obejmujący trzy zakresy, działający w trzech zakresach; trójzakresowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyzdaniowy

składający się z trzech zdań

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyzębowy

mający trzy zęby

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyzgłoskowy

złożony z trzech zgłosek (sylab); trzysylabowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyzmianowość

→ trzyzmianowy

Patrz:trzyzmianowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyzmianowy

przebiegający na trzy zmiany, wykonywany na trzy zmiany; trójzmianowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyzwrotkowy

mający trzy zwrotki; trzystrofowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyżyłowy

o kablu: mający trzy żyły; trójżyłowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyzłotowy

mający wartość trzech złotych

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyłokciowy

mający trzy łokcie długości, szerokości

#### Źródła:

SJP.pl

# Trzyłóżkowy

mający trzy łóżka

#### Źródła:

SJP.pl