# Za

przyimek o wielu funkcjach w zdaniu

partykuła

(1.1) śrpol. czy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Za-

przedrostek

(1.1) …wyrażający osiągnięcie skutku czynności

(1.2) …wyrażający największe nasilenie czynności lub stanu, wyczerpanie zakresu

(1.3) …tworzący czasowniki pochodne od innych części mowy

(1.4) …występujący jako część składowa przymiotników i rzeczowników utworzonych od wyrażeń przyimkowych

(1.5) …oznaczający umieszczenie, schronienie wewnątrz czegoś

(1.6) …oznaczający pokrycie powierzchni czegoś, przestrzeni

(1.7) …tworzący czasowniki w odniesieniu do ruchu przestrzennego: odległość, kierunek od czegoś, tył czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaabonować

zaprenumerować; zapłacić abonament

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) zapłacić, wykupić abonament, zaprenumerować coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaabonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zapłacenie, wykupienie abonament, zaprenumerowanie czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaabsorbować

1. wzbudzić zainteresowanie, zainteresować kogoś;
2. pochłonąć promieniowanie, ciecz itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaadaptować

przystosować się do nowych warunków, dokonać adaptacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaadoptować

uznać prawnie cudze dziecko za swoje

czasownik dokonany

(1.1) uznać prawnie za swoje cudze dziecko

(1.2) przyjąć pod swoją opiekę bezpańskiego psa, kota lub rzadziej inne zwierzę domowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaadresowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaadresować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaadsorbować

związać cząstki cieczy lub gazu; dokonać adsorpcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaaferować

przejmować, zajmować całkowicie czyjąś uwagę, pochłaniać

czasownik

(1.1) zajmować czymś, niepokoić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaaferowanie

przejęcie, rozgorączkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaaferować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaaferowany

przejęty, rozgorączkowany, zaprzątnięty jakimiś sprawami

przymiotnik

(1.1) całkowicie czymś zajęty

(1.2) świadczący o zaabsorbowaniu, byciu całkowicie zajętym

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zaaferować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaaferowywać

potocznie: wypijać, zwłaszcza łapczywie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaafiszować

1. publicznie i demonstracyjnie ogłosić lub okazać coś;
2. dawniej: publicznie skompromitować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaagitować

zjednać czyjeś poparcie dla jakiejś sprawy lub idei

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaakceptować

zgodzić się z czymś, z kimś

czasownik przechodni dokonany (ndk. akceptować)

(1.1) zgodzić się na coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaakceptowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażenie zgody, aprobaty, akceptacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaaklimatyzować

przystosować do nowych warunków, otoczenia, środowiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaaklimatyzowany

przystosować do nowych warunków, otoczenia, środowiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaaklimatyzowywać

1. przystosowywać do życia w nowych warunkach;
2. zaaklimatyzowywać się - przyzwyczajać się do życia w nowych warunkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaakredytować

udzielić lub dokonać akredytacji; akredytować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaalarmować

czasownik przechodni dokonany (ndk. alarmować)

(1.1) podnieść alarm; ostrzec o niebezpieczeństwie; postawić w stan gotowości

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaalokować

rozdzielić środki na różne cele; alokować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaalpejski

leżący, znajdujący się za Alpami

przymiotnik

(1.1) położony po drugiej (przeciwnej) stronie Alp

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaanektować

1. dokonać aneksji, przyłączyć siłą obce terytoria do własnego państwa;
2. książkowo: zająć coś, zabrać zwykle bez zgody dotychczasowych użytkowników, np. zaanektować dom

czasownik przechodni dokonany (ndk. anektować)

(1.1) dokonany od|anektować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaanektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaanektować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaangażować

1. zatrudnić kogoś;
2. zaangażować się: wziąć aktywny (głównie emocjonalnie) udział w jakimś działaniu, przedsięwzięciu, pracy, projekcie

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zatrudnić, przyjąć do pracy

(1.2) włączyć kogoś lub coś w działania

czasownik zwrotny dokonany zaangażować się

(2.1) zainwestować w coś dużo czasu lub energii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaangażowanie

1. zatrudnić kogoś;
2. zaangażować się: wziąć aktywny (głównie emocjonalnie) udział w jakimś działaniu, przedsięwzięciu, pracy, projekcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postawa osoby, która się w coś angażuje

(1.2) ekon. księg. suma wykonanych wydatków budżetowych i podjętych zobowiązań krótkoterminowych

(1.3) odczasownikowy od|zaangażować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaangażowany

1. zatrudnić kogoś;
2. zaangażować się: wziąć aktywny (głównie emocjonalnie) udział w jakimś działaniu, przedsięwzięciu, pracy, projekcie

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) mający udział w tworzeniu czegoś, oddany sprawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaanimować

animować, zanimować;
1. pobudzić do działania, do działalności w czymś, zachęcić do czegoś, ożywić;
2. poruszyć kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
3. narysować lub wykonać zdjęcia do filmu rysunkowego;
4. stworzyć ruchome obrazy za pomocą komputera

czasownik

(1.1) zachęcić, skłonić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaanimowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaanimować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaanonsować

zapowiedzieć czyjeś przybycie; wymienić nazwisko osoby wchodzącej; zameldować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaaplikować

podać komuś coś, np: zaaplikować lek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaaplikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaaplikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaaportowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaaportować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaaprobować

1. zaakceptować coś;
2. wyrazić na coś zgodę

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) wyrazić aprobatę, uznać coś za słuszne, godne poparcia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaaprobowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wyrażenie zgody, akceptacji, aprobaty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaaprowidować

dawniej: zaopatrzyć w artykuły pierwszej potrzeby, zwłaszcza w żywność; zaprowidować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaaprowizować

zaaprowidować; przestarzale:
1. zająć się aprowizacją (zaopatrywaniem ludzi w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność, w jakimś trudnym czasie);
2. zaaprowidować się - zaopatrzyć się w niezbędne artykuły, zwłaszcza w żywność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaaranżować

przygotować, zaplanować spotkanie lub sytuację

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaaresztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaaresztować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaasfaltowywać

pokrywać asfaltem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaatakować

czasownik przechodni dokonany (ndk. atakować)

(1.1) dokonany od|atakować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaatakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaatakować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaatlantycki

leżący, znajdujący się za Atlantykiem

przymiotnik

(1.1) geogr. znajdujący się za Oceanem Atlantyckim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaawansowany

książkowo: osoba mająca już doświadczenie w jakiejś dziedzinie

przymiotnik

(1.1) będący w dalszej fazie rozwoju

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek mający pewną wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaawansowywać

dawniej:
1. wypłacać pewną kwotę na poczet większej sumy; dawać zaliczkę;
2. zaawansowywać się - zagalopowywać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaawizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. awizować)

(1.1) urz. wystawić awizo; formalnie powiadomić o nadejściu przesyłki

(1.2) poinformować o czymś w sposób oficjalny

(1.3) bank. finans. oficjalnie zgłosić zamiar dokonania operacji finansowej

czasownik zwrotny dokonany zaawizować się (ndk. awizować się)

(2.1) zostać zaawizowanym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaazotować

nasycić azotem; naazotować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaałtajski

leżący, znajdujący się za Ałtajem (górami lub republiką)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zababa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitsumer. bóg wojny, patron miasta Kisz

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zababrać

pobrudzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabaczyć

czasownik

(1.1) kujawy. zapomnieć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabaglione

[czytaj: zabaljone] zabaione, zabajone, sabayon;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski deser z żółtek, cukru i słodkiego wina;

(1.2) kulin. lody o smaku waniliowym z dodatkiem alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabagniać

1. czynić coś bagnistym;
2. gmatwać jakieś sprawy, zaniedbywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabagnić

1. uczynić coś bagnistym;
2. zagmatwać jakieś sprawy, zaniedbać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabagniony

1. uczynić coś bagnistym;
2. zagmatwać jakieś sprawy, zaniedbać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabaione

[czytaj: zabajone] zabaglione, zabajone, sabayon;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski deser z żółtek, cukru i słodkiego wina;

(1.2) kulin. lody o smaku waniliowym z dodatkiem alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabajerować

pospolicie: opowiedzieć nieprawdę, przesadzić w opowiadaniu często w celu zaimponowania komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabajkale

kraina geograficzna w azjatyckiej części Rosji

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. górska kraina w azjatyckiej części Rosji, położona między Bajkałem na zachodzie a środkowym biegiem Olekmy i połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie

Zabajkale (ros.: Забайкалье, Zabajkalje) – górska kraina w azjatyckiej części Rosji na wschód od jeziora Bajkał. Rozciąga się prawie 1000 km między Górami Patomskimi i Północnobajkalskimi na północy a granicą Rosji z Mongolią i Chinami na południu oraz ponad 1000 km między Bajkałem na zachodzie a połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabajkalski

→ Zabajkale

przymiotnik

(1.1) związany z Zabajkalem, dotyczący Zabajkala

(1.2) położony na wschód od Bajkału

Patrz:Zabajkale

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabajone

[czytaj: zabaljone] zabaione, zabaglione, sabayon;
1. krem z jaj, cukru i wina lub soku owocowego, podawany na ciepło;
2. lody waniliowe z alkoholem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. włoski deser z żółtek, cukru i słodkiego wina;

(1.2) kulin. lody o smaku waniliowym z dodatkiem alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabajtlować

potocznie: mówiąc wprowadzić kogoś w błąd, otumanić; zbajtlować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabajtlowywać

mówiąc, wprowadzać kogoś w błąd; otumaniać, bałamucić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabalansować

1. zachwiać się, przechylić się w różne strony w celu utrzymania równowagi;
2. potocznie: zręcznie wyminąć przeszkody, przechylając ciało w różne strony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabaleta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabalować

1. spędzić zbyt wiele czasu na zabawie;
2. być gdzieś bardzo długo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabalować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabalsamować

zabezpieczyć zwłoki przed rozkładem za pomocą środków konserwujących; nabalsamować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabandażować

owinąć bandażem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabandziuczyć

regionalnie: wpaść w gniew, rozzłościć się; zabundziuczyć się, zabuńdziuczyć się, zagniewać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabaniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zabaniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabaniak

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara więzienna poduszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabaraszkować

rzadko: zabawić się trochę; pobaraszkować, podokazywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabardowice

wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława

Zabardowice – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie oławskim, w gminie Oława.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabartowo

wieś w Polsce

Zabartowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie sępoleńskim, w gminie Więcbork.

Od XIV wieku wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Jakuba Apostoła.

Wieś duchowna, własność arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, pod koniec XVI wieku leżała w powiecie nakielskim województwa kaliskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabarwiać

nadawać komuś, czemuś kolor

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabarwić)

(1.1) niedokonany od|zabarwić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabarwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabarwiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabarwić

nadać czemuś, komuś kolor

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabarwiać)

(1.1) nadać czemuś barwę

(1.2) książk. przen. nadać czemuś pewien charakter, ton

czasownik zwrotny dokonany zabarwić się (ndk. zabarwiać się)

(2.1) nabrać jakiejś barwy

(2.2) książk. przen. przybrać jakiś charakter, nastrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabarwica

owad należący do rzędu wielkoskrzydłych; żylenica nadwodna

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabarwienie

nadanie barwy czemuś/komuś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabarwić.

(1.2) barwa, koloryt

(1.3) przen. charakter czegoś

- zabarwienia drewna
- zabarwienie minerału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabarykadować

1. zbudować barykadę;
2. zatarasować drogę lub dostęp do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabarykadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabarykadować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabarłożyć

potocznie:
1. zostać gdzieś zbyt długo;
2. zaśmiecić, zabrudzić jakieś miejsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabasować

1. potocznie: zaśpiewać basem; wydać głos o niskim tonie;
2. potocznie: zawtórować, zaakompaniować;
3. przestarzale: potaknąć, schlebić komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabatożyć

zabić bijąc batogiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawa

1. spotkanie towarzyskie, na którym się tańczy, rozgrywa różnorodne gry lub turnieje; bal;
2. czynności sprawiające przyjemność, bawiące, pozwalające miło spędzać czas; rozrywka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

Zabawa – aktywność służąca rozrywce, sięgająca najgłębszych początków ludzkości. Z antropologicznego punktu widzenia nie istnieje społeczność (kultura, cywilizacja), której członkowie nie znaliby zabawy. Zabawa może również służyć edukacji („nauka przez zabawę”), czego dowodem mogą być różnego rodzaju edukacyjne gry komputerowe oraz edutainment.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabawczarski

przestarzałe: zabawkarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabaweczka

zdrobnienie od: zabawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: zabawka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabawiać

1. zajmować kogoś dostarczając mu rozrywki;
2. spędzać gdzieś pewien czas

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabawić)

(1.1) uprzyjemniać czas, dostarczając rozrywki

(1.2) spędzać czas

(1.3) odwracać czyjąś uwagę poprzez rozrywkę

czasownik zwrotny niedokonany zabawiać się (dk. zabawić się)

(2.1) bawić się przez pewien czas

czasownik zwrotny niedokonany zabawiać się

(3.1) robić coś dla przyjemności

(3.2) eufem. uprawiać seks

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabawiacz

potocznie: osoba bawiąca, rozśmieszająca kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabawić

1. zająć kogoś dostarczając mu rozrywki;
2. spędzić gdzieś pewien czas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawka

1. przedmiot służący do zabawy;
2. przedmiot, którego używanie sprawia komuś przyjemność;
3. ozdoba choinkowa;
4. osoba pozostająca całkowicie pod czyimś wpływem; marionetka;
5. coś, czego nie traktuje się poważnie; igraszka;
6. coś niemającego znaczenia, niesprawiającego trudności; igraszka, błahostka, drobnostka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzecz służąca do zabawy;

Zabawka – przedmiot wykonany głównie do celów zabawowych, przeznaczony do użytku zarówno przez dzieci, jak i osoby dorosłe (w pewnych okolicznościach) oraz dla zwierząt. Zabawka pełni wiele ról, od dostarczania rozrywki, poprzez naukę własności, kończąc na funkcji edukacyjnej .

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabawkarka

→ zabawkarz

Patrz:zabawkarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawkarski

dotyczący zabawkarstwa, wyrobu zabawek dla dzieci; zabawczarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zabawkarstwem, dotyczący zabawkarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabawkarstwo

projektowanie i produkcja zabawek; przemysł zabawkarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawkarz

mężczyzna wytwarzający zabawki

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. osoba wyrabiająca zabawki dziecięce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabawkowo-Papierniczy

sklep sprzedający zabawki i artykuły papiernicze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawkowy

przymiotnik od: zabawka

przymiotnik jakościowy

(1.1) do zabawy

(1.2) przest. błahy, nie mający znaczenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabawnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób zabawny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabawniej

stopień wyższy od przysłówka: zabawnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zabawny; bardziej zabawny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawniś

osoba zabawna, dowcipna, rozśmieszająca otoczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawny

wywołujący śmiech

przymiotnik

(1.1) wywołujący rozbawienie, śmiech

(1.2) o wesołym usposobieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabawowicz

osoba biorąca udział w zabawie; miłośnik zabaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawowiczka

kobieta biorąca udział w zabawie; miłośniczka zabaw

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabawowy

przymiotnik od: zabawa

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zabawą, dotyczący zabawy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabawski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabazgrać

zapełnić zeszyt, kartkę itp. bazgrołami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabazgrolić

zapełnić zeszyt, kartkę itp. bazgrołami; zabazgrać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabazgrywać

rysować bazgroły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabałaganić

1. zrobić bałagan;
2. niepotrzebnie się czymś zająć lub zostać gdzieś zbyt długo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabałamucać

1. potocznie: spędzać gdzieś zbyt wiele czasu;
2. dawniej: wprowadzać kogoś w błąd; zwodzić, omamiać, obałamucać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabałamucić

spędzić gdzieś zbyt wiele czasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabębnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabębnić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabeczany

zapłakany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od zabeczeć

przymiotnik relacyjny

(2.1) z widocznymi znakami beczenia, ciągle beczący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabeczeć

1. o niektórych zwierzętach: wydać przeciągły, niski, nosowy głos;
2. wybuchnąć płaczem

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. beczeć)

(1.1) o zwierzętach wydać bekliwy głos

(1.2) wybuchnąć płaczem

(1.3) zafałszować, brzydko zaśpiewać

(1.4) o instrumencie wydać jękliwy dźwięk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabeczkować

zamknąć jakiś produkt w beczce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabejcować

pokryć bejcą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabetonować

zalać lub umocnić coś betonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabetonowywać

zalewać lub umacniać betonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabezpieczać

1. zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym;
2. czynić bezpiecznym;
3. zapewniać utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie;
4. zapewniać komuś środki do życia;
5. zapewniać zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary;
6. zajmować decyzją władz jakieś przedmioty

czasownik przechodni

(1.1) zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

(1.2) czynić bezpiecznym

(1.3) zapewniać utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie

(1.4) zapewniać komuś środki do życia

(1.5) zapewniać zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary

(1.6) zajmować decyzją władz jakieś przedmioty

czasownik zwrotny

(2.1) zapewniać sobie ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabezpieczający

1. zapewniać ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym;
2. czynić bezpiecznym;
3. zapewniać utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie;
4. zapewniać komuś środki do życia;
5. zapewniać zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary;
6. zajmować decyzją władz jakieś przedmioty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabezpieczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabezpieczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabezpieczenie

1. to, co zabezpiecza;
2. to, co stanowi gwarancję wypłacalności lub dotrzymania umowy;
3. ogół środków i przedsięwzięć wspierających wojsko podczas działań bojowych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co chroni przed czymś

(1.2) odczasownikowy od|zabezpieczyć.

- Zabezpieczenia elektryczne
- Zabezpieczenie elektroenergetyczne
- Zabezpieczenie przedlicznikowe
- Zabezpieczenia oprogramowania
- Zabezpieczenia zamkniętego oprogramowania
- Zabezpieczenie biometryczne
- Zabezpieczenie drogowe
- Zabezpieczenie druku
- Zabezpieczenie morskich działań bojowych
- Zabezpieczenie inżynieryjne sił marynarki wojennej w operacjach
- Zabezpieczenia społeczne
- Zabezpieczenie kredytu
- Zabezpieczenie należności
- Zabezpieczenie odcinkowe
- Zabezpieczenie upływowe
- Zabezpieczenie odległościowe
- Zabezpieczenie zwarciowe
- Zabezpieczenie przeciążeniowe
- Zabezpieczenie nadprądowe
- Zabezpieczenie różnicowo-prądowe
- Zabezpieczenie przed kopiowaniem
- Zabezpieczenie przed zapisem
- Zabezpieczenie wierzytelności
- Zabezpieczenie społeczne
- Zabezpieczenie zanikowe
- zabezpieczenie powództwa
- Zabezpieczenie ziemnozwarciowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabezpieczyć

1. zapewnić ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym;
2. uczynić bezpiecznym;
3. zapewnić utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie;
4. zapewnić komuś środki do życia;
5. zapewnić zaspokojenie roszczenia lub wykonanie kary;
6. zająć decyzją władz jakieś przedmioty

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabezpieczać)

(1.1) dokonany od|zabezpieczać.

czasownik zwrotny dokonany zabezpieczyć się (ndk. zabezpieczać się)

(2.1) dokonany od|zabezpieczać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabełgotać

powiedzieć coś niezrozumiale; zabełkotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabełkotać

powiedzieć coś niewyraźnie albo bez sensu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabełków

wieś w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzyżanowice

Zabełków (niem. Zabelkau) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzyżanowice.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabełtać

zamieszać, zamącić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabiadolić

potocznie: biadoląc, odezwać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabiał

roztwór cukru służący w cukrownictwie do zabielania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabić

1. pozbawić kogoś życia
2. wydać głośny dźwięk (o zegarze lub dzwonie)
3. zasłonić coś, przykrywając coś deską i przybijając gwoździe

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|zabijać.

czasownik nieprzechodni dokonany

(2.1) dokonany od|bić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabicie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odebranie życia człowiekowi lub zwierzęciu

(1.2) przen. przerwanie jakiejś czynności lub zjawiska

(1.3) zamknięcie czegoś przy pomocy młotka i gwoździ

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabieg

1. działanie podjęte w określonym celu;
2. środek zaradczy przeciwdziałający niszczeniu się czegoś;
3. działanie lekarskie mające na celu zapobiegnięcie chorobie lub przeciwdziałanie jej skutkom;
4. potocznie: przerwanie ciąży; aborcja, skrobanka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) działanie w określonym celu

(1.2) med. czynność wykonywana przez lekarza lub pielęgniarkę służąca pomocy pacjentowi,

(1.3) eufem. aborcja

(1.4) bud. miejsce na schodach, w którym zmienia się kierunek schodzenia

Zabieg – rodzaj czynności medycznej służącej diagnozowaniu, profilaktyce, a przede wszystkim leczeniu pacjenta. Czynność taka może być wykonywana zarówno ręcznie, jak i przy pomocy skomplikowanej aparatury medycznej i narzędzi.

Według tej definicji zabiegiem są zarówno: dezynfekcja otarcia naskórka, prosta iniekcja, czy zimny okład, jak i transplantacja serca czy założenie implantu słuchowego. Jak widać jest to zakres bardzo szeroki, z tego powodu zabiegi wykonują nie tylko lekarze, ale także, w zależności od charakteru zabiegu, inny personel (w szczególności pielęgniarski). Umiejętność przeprowadzania różnych zabiegów jest nieodzowna u lekarzy wszystkich specjalności, choć w różnym stopniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabiegać

zmęczyć bieganiem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zabiec, zabiegnąć)

(1.1) biegnąc, przybywać gdzie

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) czynić starania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabiegać.

(1.2) pot. kołowrót, gonienie za czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabiegany

zmęczyć bieganiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabiegi

1. działanie podjęte w określonym celu;
2. środek zaradczy przeciwdziałający niszczeniu się czegoś;
3. działanie lekarskie mające na celu zapobiegnięcie chorobie lub przeciwdziałanie jej skutkom;
4. potocznie: przerwanie ciąży; aborcja, skrobanka

Zabiegi (biał. Забегі; ros. Забеги) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Budsław.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabiegnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zabiegać)

(1.1) dokonany od|zabiegać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabiegowiec

środowiskowo: lekarz wykonujący zabiegi operacyjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabiegówka

potocznie: pomieszczenie, w którym wykonywane są zabiegi lekarskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabiegowy

przymiotnik od: zabieg

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zabiegiem, dotyczący zabiegu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabiegły

1. biegnąc, dotrzeć gdzieś;
2. biegnąc, zablokować komuś lub czemuś dostęp do dalszej drogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabielacz

coś, co dodaje białego koloru, np. zabielacz do kawy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabielanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabielać.

Zabielanie polega na zebraniu (obrobieniu, oszlifowaniu, frezowaniu) minimalnej ilości metalu po to, by wyrównać powierzchnię. Jeśli element jest kuty czy odlewany, to zabielanie stosuje się w miejscach, gdzie zależy nam na płaskiej powierzchni.

Najczęściej stosowane jest przy obróbce twardych metali, gdy nie można przeprowadzić obróbki zgrubnej, np. po natrysku plazmowym przy regeneracji czopów wałów korbowych silników, korpusów kruszarek dynamicznych i powierzchni pod uszczelki.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabielały

taki, który zabielał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabielić

czasownik dokonany

(1.1) dodać do produktu mąkę, mleko lub jego pochodne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabielica

zabielica pokrzywowa - gatunek pluskwiaka z rodziny zabielicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabielicowate

o cechach zabielicowatych (rodzina pluskwiaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabielicowaty

o cechach zabielicowatych (rodzina pluskwiaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabielski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabrać)

(1.1) brać coś od kogoś, pozbawiać kogoś czegoś

(1.2) idąc lub jadąc dokądś, brać coś lub kogoś ze sobą

(1.3) przenosić coś w inne miejsce, usuwać coś z jakiegoś miejsca

(1.4) prowadzić kogoś gdzieś bez jego woli

czasownik zwrotny niedokonany zabierać się (dk. zabrać się)

(2.1) zaczynać coś robić, przygotowywać się do robienia czegoś

(2.2) pot. wychodzić, wyjeżdżać skądś

(2.3) pot. iść lub jechać z kimś

(2.4) pot. podrywać, sugerować intymny kontakt

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabierakowy

przymiotnik od: zabierak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabierka

1. wyrobisko powstające przy wybieraniu pokładu systemem filarowym; sposób wybierania węgla;
2. maszyna do ładowania i przenoszenia kopaliny użytecznej ze złoża udostępnionego i przygotowanego do eksploatacji

Zabierka – wyrobisko podziemne eksploatacyjne o wąskim przodku, rzędu od 3 do 8 metrów. Wysokość zabierki nie przekracza 8 metrów, najczęściej są to wyrobiska o wysokości 5 metrów.Przy wykonywaniu wyrobisk zabierkowych kierunek drążenia przodka jest prostopadły do kierunku postępu frontu eksploatacyjnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabierkowy

przymiotnik od: zabierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabierowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabierzewo

Zabierzewo – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Przybiernów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zabierzów

nazwa kilku wsi w Polsce

- Zabierzów – wieś w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Zabierzów
- Zabierzów – wieś w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, w gminie Walce
- Zabierzów – część wsi Augustów w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Kowala
- Zabierzów – część wsi Racławówka w województwie podkarpackim, w powiecie rzeszowskim, w gminie Boguchwała
- Zabierzów – stacja kolejowa w Zabierzowie, w województwie małopolskim
- Zabierzów – gmina wiejska w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim
- Zabierzów – dawna gromada w powiecie krakowskim w województwie krakowskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabierzowianin

mieszkaniec Zabierzowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabierzowianka

mieszkanka Zabierzowa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabierzowski

→ Zabierzów

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zabierzowem, dotyczący Zabierzowa

Patrz:Zabierzów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabijać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabić)

(1.1) pozbawiać życia

(1.2) na stałe zamknąć za pomocą młotka i gwoździ

(1.3) środ. inform. zakończyć działanie programu w sposób wymuszony

czasownik zwrotny niedokonany zabijać się (dk. zabić się)

(2.1) trudzić się, doprowadzać do utraty sił i zdrowia

(2.2) odebrać sobie życie, popełnić samobójstwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabijacz

1. potocznie: zabijacz czasu - coś, czym można się zająć dla zabicia czasu;
2. dawniej: zabójca;
3. dawniej w myślistwie: pułapka na dzikie zwierzę w postaci specjalnej drewnianej kłody

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabijający

→ zabijać

Patrz:zabijać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabijak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. zabójca, morderca

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Zabijak – nieofic. kolonia wsi Osiny w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. świeckim, w gminie Nowe
- Zabijak – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
- Zabijak – część wsi Cynków w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy
- Zabijak – wieś w woj. śląskim, w pow. myszkowskim, w gminie Koziegłowy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabijaka

człowiek o awanturniczym usposobieniu, buńczuczny, czupurny; zawadiaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna skłonny do wszczynania bójek i awantur

Miejscowości

- Zabijaka – osiedle na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie homelskim

Filmy

- Zabijaka – film z 1967 roku
- Zabijaka – film z 2011 roku

Zobacz też:

- Zabijaka zabijaka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabijać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabijanka

gra komputerowa polegająca na zabijaniu dużej liczby przeciwników

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabijczyk

mieszkaniec Abu Zabi (miasta); abuzabijczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabijka

mieszkanka Abu Zabi (miasta); abuzabijka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabijski

dotyczący miasta lub emiratu Abu Zabi; abuzabijski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabiór

zasięg uprawiania calizny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabisować

odegrać, odśpiewać bis; powtórzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabita

kobieta zabita; martwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabitka

wada drewna; martwica boczna

Zabitka, martwica boczna – wada drewna z grupy wad budowy. Jest to przyobwodowa warstwa obumarłego, zranionego drewna, znajdująca się na pniu, powstała w wyniku miejscowego zniszczenia kambium na skutek: pożaru, silnego nasłonecznienia, działania niskich temperatur, uszkodzeń wywołanych przez zwierzęta - osmykiwanie (czemchanie), spałowanie) lub człowieka oraz innych urazów mechanicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabity

przestarzałe: zagorzały, zawzięty

imiesłów przymiotnikowy bierny

(1.1) pozbawiony życia przez kogoś lub coś

(1.2) miejsce z utrudnioną możliwością dojścia / dojechania

(1.3) zamknięty przez przybicie gwoździ

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek pozbawiony życia poprzez zabójstwo, wypadek lub inną naglą przyczynę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabiwakować

1. spędzić noc pod gołym niebem lub w namiotach;
2. środowiskowo: spędzić noc w prowizorycznym schronieniu w ścianie skalnej podczas długiej wspinaczki

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. biwakować)

(1.1) zatrzymać się na biwak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zablagować

dawniej: zmyślić, zełgać, wyfantazjować; zblagować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zablindować

okryć blindami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zablokować

czasownik przechodni dokonany (ndk. blokować)

(1.1) dokonany od|blokować.

czasownik zwrotny dokonany zablokować się (ndk. blokować się)

(2.1) dokonany od|blokować się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zablokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zablokować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabobon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przypisywanie mocy nadprzyrodzonej czemu lub komu

(1.2) pot. niewłaściwe lub nieuzasadnione przekonanie o czym

Przesąd, zabobon – przekonania, poglądy, wierzenia, praktyki niemające oparcia w panującym systemie uzasadnień, wierzeń i obrzędów.

Najczęściej przyjmuje się, że przesądy i zabobony wywodzą się lub nawiązują do dawnych wierzeń i rytuałów kultury magicznej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabobonik

zdrobnienie od: zabobon

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabobonnik

rzadko: osoba przesądna, wierząca w zabobony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabobonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha osób wierzących w zabobony

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabobonny

wierzący w zabobony lub na nich oparty

przymiotnik jakościowy

(1.1) wierzący w zabobony

(1.2) będący przejawem zabobonów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabobrze

osiedle w Jeleniej Górze

Zabobrze – część miasta, osiedle mieszkaniowe w Jeleniej Górze, położone nad rzeką Bóbr, wielki zespół mieszkaniowy. Mieszka na nim około 30 tysięcy osób.

Pierwszą część osiedla, w rejonie ówczesnej ulicy Legnickiej, zaczęto projektować w 1960 r. W 1961 r. zatwierdzono lokalizację terenów pod budownictwo wielorodzinne za rzeką Bóbr, na terenie dawnej wsi Raszyce. Wykonawcą budynków było Jeleniogórskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Miejskiego, a gospodarzem Jeleniogórska Spółdzielnia Mieszkaniowa. Pierwsze budynki przy ul. Paderewskiego, powstały w latach 1965-1967. Budowa osiedla, które z biegiem czasu nazwane zostało jednostką Zabobrze I miała charakter doraźny. Miała to być jednostka samodzielna, zamknięta funkcjonalnie i przestrzennie. W 1975 r. rozpoczęto jednak budowę Zabobrza II, natomiast w 1985 r. powstały pierwsze budynki na Zabobrzu III, które - ostatecznie - zakończyły realizację zespołu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabój

dawniej: zabójstwo, morderstwo, zabijanie; dziś tylko w związku frazeologicznym: na zabój - do szaleństwa, bez umiaru, bez pamięci

przysłówek

(1.1) używane obecnie wyłącznie we frazie na zabój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabójca

ten, kto dokonał zabójstwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zabił lub zabija

- Zabójca – osoba dokonująca zabójstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabójczo

przysłówek

(1.1) w sposób zabójczy, pozbawiający życia

(1.2) przen. żart. bardzo, niesłychanie, szalenie, skrajnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabójczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zabójcze; cecha tych, którzy są zabójczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabójczy

niosący śmierć, prowadzący do śmierci

przymiotnik jakościowy

(1.1) powodujący śmierć

(1.2) pot. świetny, wystrzałowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabójczyni

kobieta zabójca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. kobieta, która kogoś zabiła lub zabija

Zabójczyni (chiń. 刺客聶隱娘; pinyin Cìkè Niè Yǐnniáng) – tajwański film akcji z 2015 roku w reżyserii Hou Hsiao-hsiena, zrealizowany w koprodukcji z Chinami, Hongkongiem i Francją.

Światowa premiera filmu miała miejsce 21 maja 2015 roku, podczas 68. MFF w Cannes, w ramach którego obraz brał udział w konkursie głównym. Na tym festiwalu reżyser filmu Hou Hsiao-hsien otrzymał nagrodę za najlepszą reżyserię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabójstwo

pozbawienie kogoś życia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. morderstwo;

Zabójstwo – przestępstwo umyślne uśmiercenia człowieka.

Przepisy różnych państw wyróżniają odmiany zabójstwa; część jest znana jako morderstwo. W uzusie językowym zabójstwo, morderstwo i mord funkcjonują podobnie – słowniki definiują je niemal identycznie i nazywają synonimami. Znaczenie tych słów bywa szersze – niektóre definicje nie wspominają, że sprawca:

- różni się od ofiary, co włącza do zabójstw także samobójstwo;
- jest człowiekiem; inne zwierzęta bywają wprost nazywane zabójcami lub mordercami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabojszcz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaboksować

potocznie: stoczyć walkę bokserską

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabookować

[czytaj: zabukować] zarezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzić zamówienie; zabukować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabór

1. przywłaszczenie sobie cudzej własności;
2. bezprawne zajęcie obcego terytorium;
3. terytorium okupowane przez obce państwo;
4. sprawowanie władzy na terenie okupowanym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabranie czegoś, zajęcie cudzej własności

(1.2) zajęcie obcego terytorium

(1.3) zabory → pot. lm. okupacja Polski, okres w jej dziejach w latach 1772-1795;

(1.4) okupowane terytorium

(1.5) władza na terenie zaboru (1.4)

## Znaczenia główne

- zabór mienia, przedmiotu, gruntu, nieruchomości – zobacz przywłaszczenie, ekspropriacja, rabunek
  - Zabór pojazdu w celu krótkotrwałego użycia

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaborca

1. państwo, które dokonało zaboru, zagarnęło przemocą cudze terytorium; okupant
2. dawniej: ktoś, kto zabrał coś komuś; przywłaszczyciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba przywłaszczająca cudzą własność

(1.2) polit. państwo anektujące obce terytorium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaborczo

przysłówek

(1.1) w sposób zaborczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaborczość

dążenie do dokonania zaboru, osiągnięcia dla siebie jak najwięcej, chęć podporządkowania sobie innych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest zaborcze; cecha tych, którzy są zaborczy

(1.2) polit. chęć zawładnięcia terytorium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaborczy

usiłujący uzyskać dla siebie jak najwięcej lub chcący podporządkować sobie kogo

przymiotnik jakościowy

(1.1) usiłujący uzyskać dla siebie jak najwięcej korzyści

(1.2) taki, który chce podporządkować sobie kogoś

przymiotnik relacyjny

(2.1) związany z zaborcą lub zaborami politycznymi, dotyczący zaborcy lub zaborów politycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaborek

nazwisko

Zaborek – część wsi Janów Podlaski w Polsce, położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Janów Podlaski. Leży nad jeziorem w południowej części Janowa, w okolicy ulicy Kolonia.

Dawniej samodzielna miejscowość i gromada w gminie Janów Podlaski.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaborgować

dawniej: wziąć coś na kredyt; zborgować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabornia

1. wieś w Polsce;
2. osiedle w Gdańsku

Miejscowości w Polsce

- Zabornia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Głogów
- Zabornia – dawna osada w woj. dolnośląskim, w pow. milickim, w gminie Cieszków
- Zabornia – osada w województwie wielkopolskim, w powiecie gostyńskim, w gminie Piaski
- Zabornia – osiedle w Gdańsku, w dzielnicy Ujeścisko-Łostowice
- Zabornia – część miasta Rabka-Zdrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaborów

1. przywłaszczenie sobie cudzej własności;
2. bezprawne zajęcie obcego terytorium;
3. terytorium okupowane przez obce państwo;
4. sprawowanie władzy na terenie okupowanym

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 11, w tym 9 podstawowych

- Zaborów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. lubińskim, w gminie Ścinawa
- Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Grabica
- Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Uniejów
- Zaborów – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Zadzim
- Zaborów – kolonia w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Błaszki
- Zaborów – wieś w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Szczurowa
- Zaborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
- Zaborów – przysiółek wsi Wólka Łysowska w woj. mazowieckim, w pow. siedleckim, w gminie Przesmyki
- Zaborów – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawskim zachodnim, w gminie Leszno
- Zaborów – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Czudec
- Zaborów – część wsi Lubania w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chmielnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaborówek

2 miejscowości w Polsce:

- Zaborówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grójeckim, w gminie Belsk Duży
- Zaborówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. warszawski zachodnim, w gminie Leszno

Zobacz też: Zaborowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaborowice

2 miejscowości w Polsce:

- Zaborowice – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
- Zaborowice – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Bojanowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaborówiec

Zaborówiec (niem. do 1918 r. Wilhemsruh) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie leszczyńskim, w gminie Wijewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa leszczyńskiego.

Wieś położona jest pomiędzy miejscowościami Brenno i Włoszakowicami. Otoczona jest lasami. W okolicznych źródłach występuje duża ilość rozpuszczonych soli mineralnych. Na południowych obrzeżach wsi położone są duże stawy hodowlane. Wieś pełni funkcję rolniczo-turystyczną. Jednym z zabytków jest murowana kapliczka Matki Boskiej z końca XIX wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaborowo

W Polsce:

- Zaborowo – dzielnica Leszna w woj. wielkopolskim
- Zaborowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Górzno
- Zaborowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Kruszwica
- Zaborowo – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Izbica Kujawska
- Zaborowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płońskim, w gminie Naruszewo
- Zaborowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Grajewo
- Zaborowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Stawiski
- Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ełckim, w gminie Kalinowo
- Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowiec Kościelny
- Zaborowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
- Zaborowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Purda
- Zaborowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. konińskim, w gminie Wierzbinek
- Zaborowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Jutrosin
- Zaborowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. śremskim, w gminie Książ Wielkopolski

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaborowski

→ Zaborów

- Albrycht Zaborowski (1638–1711) – szlachcic, luteranin
- Andrzej Zaborowski (1931–1991) – etnograf
- Antoni Zaborowski (XVIII w.) – cześnik zakroczymski
- Andrzej Zaborowski (1926–2002) – polski artysta, malarz, plastyk i architekt
- Dariusz Zaborowski (ur. 1978) – perkusista
- Ignacy Zaborowski (1754–1803) – pijar, matematyk i geodeta
- Jan Zaborowski (ur. 1959) – polityk
- Jan Zaborowski (ur. 1915) – sędzia stalinowski
- Marcin Zaborowski (ur. 1965) – polski politolog
- Maria Jan Zaborowski (1946–2010) – biskup
- Melecjusz (Zaborowski) (1869–1946) – biskup
- Michał Zaborowski (ur. 1960) – polski artysta malarz
- Paweł Zaborowski (zm. 1621) – polski poeta, duchowny protestancki
- Piotr Zaborowski (ur. 1947) – lekarz
- Piotr Zaborowski (1950–1978) – aktor
- Piotr Zaborowski (1953–2020) – artysta grafik
- Rafał (Zaborowski) (1677–1747) – biskup
- Roman Zaborowski (ur. 1956) – polityk
- Stanisław Zaborowski (zm. 1529) – prawnik
- Tymon Zaborowski (1799–1828) – poeta
- Wojciech Zaborowski (ur. 1973) – kierowca rajdowy
- Zbyszek Zaborowski (ur. 1958) – polityk

Patrz:Zaborów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaborowy

→ zabory, → zabór

Patrz:zabory, → zabór

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaborski

→ Zabór

- Andrzej Zaborski (1942–2014) – orientalista
- Andrzej Zaborski (ur. 1951) – aktor
- Bogdan Zaborski (1901–1985) – geograf
- Jakub Zaborski – wokalista
- Robert Zaborski (ur. 1973) – działacz
- Władysław Zaborski (1830–1900) – jezuita

Patrz:Zabór

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabory

1. przywłaszczenie sobie cudzej własności;
2. bezprawne zajęcie obcego terytorium;
3. terytorium okupowane przez obce państwo;
4. sprawowanie władzy na terenie okupowanym

Zabory (ziemia zaborska, kasz. Zabòrë) – historyczna nazwa południowej części Kaszub.

Nazwa odnosi się do ziem położonych za borami (Tucholskimi), patrząc z dawnych ośrodków władzy i administracji świeckiej i duchowej (np. Gdańska). Historycznie ziemia zaborska obejmowała tereny starych parafii Brusy, Wiele i Czersk. Z czasem nazwa objęła także granicę parafii Swornegacie. Dzisiaj, w sensie etnograficznym, do Zaborów zalicza się także okolice Dziemian i Lipusza. Mieszkańców ziemi zaborskiej nazywa się Zaborakami lub Krebanami (spotykane także formy: Krubanie, Krëbanë, Krubacze).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaboryszki

Zaboryszki (lit. Žabariškės) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie suwalskim, w gminie Szypliszki.

Do 25 czerwca 1952 roku miejscowość była siedzibą gminy Zaboryszki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 651.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaborzanin

mieszkaniec Zaboru (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaborzanka

mieszkanka Zaboru (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabóść

przestarzale: zabić czymś ostrym; zakłuć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabrać

1. pozbawić kogoś czegoś;
2. wziąć coś lub kogoś ze sobą w drogę; przyjąć pasażerów lub ładunek;
3. przenieść w inne miejsce;
4. zabrać się - rozpocząć wykonanie czegoś; wyruszyć z osobą jadącą w tym samym kierunku

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabierać)

(1.1) zob. zabierać.

czasownik przechodni dokonany

(2.1) przen. książk. spowodować śmierć

czasownik zwrotny dokonany zabrać się (ndk. zabierać się)

(3.1) zob. zabierać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabradiażony

taki, który się zabradiażył; zabradziażony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabradiażyć

zabradiażyć się - włócząc się, zostać gdzieś dłużej niż należy; zabradziażyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabraknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. braknąć, brakować)

(1.1) nie być wystarczającym

(1.2) nie pojawić się tam, gdzie należy być

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabraniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zabronić)

(1.1) nie pozwalać, odbierać prawo lub nie przyznawać prawa do robienia czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabranianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabraniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabrać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabraniec

Zabraniec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim, w gminie Poświętne. Ma status sołectwa.

Wieś szlachecka Zabranice Czerniaków położona była w 1580 roku w powiecie warszawskim ziemi warszawskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wieś jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Chrystusa Miłosiernego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zabrocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabrodzie

nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 21, w tym 12 podsdtawowych

- Zabrodzie – część miasta Sokółka
- Zabrodzie – wieś w woj. dolnośląskim w pow. wrocławskim, w gminie Kąty Wrocławskie
- Zabrodzie – wieś w woj. lubelskim w pow. łukowskim, w gminie Łuków
- Zabrodzie – wieś w woj. lubelskim w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
- Zabrodzie – część wsi Kosyń w woj. lubelskim w pow. włodawskim, w gminie Wola Uhruska
- Zabrodzie – wieś w woj. łódzkim w pow. radomszczańskim, w gminie Gidle
- Zabrodzie – część wsi Brąszewice w woj. łódzkim w pow. sieradzkim, w gminie Brąszewice
- Zabrodzie – część wsi Baba w woj. mazowieckim w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Zabrodzie – wieś w woj. mazowieckim w pow. ostrołęckim, w gminie Olszewo-Borki
- Zabrodzie – część wsi Maków w woj. mazowieckim w pow. radomskim, w gminie Skaryszew
- Zabrodzie – wieś w woj. mazowieckim w pow. wyszkowskim, w gminie Zabrodzie
- Zabrodzie – część wsi Solina w woj. podkarpackim w pow. leskim, w gminie Solina
- Zabrodzie – wieś w woj. podlaskim w pow. sokólskim, w gminie Korycin
- Zabrodzie – część wsi Ostrowy nad Okszą w woj. śląskim w pow. kłobuckim, w gminie Miedźno
- Zabrodzie – wieś w woj. śląskim w pow. zawierciańskim, w gminie Żarnowiec
- Zabrodzie – część wsi Zalesie w woj. świętokrzyskim w pow. jędrzejowskim, w gminie Oksa
- Zabrodzie – część wsi Zajeziorze w woj. świętokrzyskim w pow. sandomierskim, w gminie Samborzec
- Zabrodzie – wieś w woj. świętokrzyskim w pow. włoszczowskim, w gminie Kluczewsko
- Zabrodzie – wieś w woj. warmińsko-mazurskim w pow. olsztyńskim, w gminie Biskupiec
- Zabrodzie – wieś w woj. wielkopolskim w pow. pilskim, w gminie Szydłowo
- Zabrodzie – kolonia w woj. zachodniopomorskim w pow. stargardzkim, w gminie Chociwel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabrodzki

przymiotnik od: Zabrodzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabronić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabraniać)

(1.1) dokonany od|zabraniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabronienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabronić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabroniony

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) taki, który jest objęty zakazem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabrski

→ Zabrze; zabrzański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zabrzem, dotyczący Zabrza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabrudzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabrudzić.

(1.2) substancja tworząca brud

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabrudzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabrudzać)

(1.1) dokonany od|zabrudzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabruździć

porobić bruzdy, przyczynić się do powstania bruzd - podłużnych zagłębień; pobruździć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabrząknięty

taki, który zabrząkł (zabrząknął)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabrzanin

mieszkaniec Zabrza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zabrza

(1.2) osoba pochodząca z Zabrza, urodzona w Zabrzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabrzanka

mieszkanka Zabrza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zabrza

(1.2) kobieta pochodząca z Zabrza, urodzona w Zabrzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabrzański

→ Zabrze; zabrski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zabrzem, dotyczący Zabrza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabrze

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w południowej Polsce, na Górnym Śląsku;

Zabrze (niem.: do 1915 Zabrze, w latach 1915–1945 Hindenburg, śl. Zobrze) – miasto w Polsce na prawach powiatu położone w województwie śląskim, na Wyżynie Śląskiej, nad rzekami Kłodnicą i Bytomką. Leży na Górnym Śląsku w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym. Jest jednym z ośrodków centralnych konurbacji górnośląskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabrzęknięty

taki, który zabrząkł (zabrzęknął); zabrzękły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabrzękły

taki, który zabrząkł (zabrzęknął); zabrzęknięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabsolutyzować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) nadać czemuś absolutny, bezwzględny charakter

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabsolutyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) filoz. nadanie czemuś absolutnego, bezwzględnego charakteru

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabsurdalizować

1. pomniejszyć znaczenie czegoś;
2. spowodować, że coś stanie się absurdalne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabudowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół budynków znajdujących się na określonym obszarze

(1.2) szafy, półki, szafki montowane w pomieszczeniu na stałe

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabudować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zabudowywać)

(1.1) dokonany od|zabudowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabudowania

grupa budynków mających zwykle zbliżone przeznaczenie, kompleks budynków stojących na terenie jakiejś posesji

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) grupa, kompleks budynków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabudowanie

budynek występujący z innymi o wspólnym przeznaczeniu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabudować.

(1.2) budynek, budowla stojąca na terenie jakiejś posesji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabudowańko

zdrobnienie od: zabudowanie; zabudowanko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabudowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabudowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabugować

[czytaj: zabagować] w informatyce: stworzyć wiele błędów w programie komputerowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabugowany

[czytaj: zabagować] w informatyce: stworzyć wiele błędów w programie komputerowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabujać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. bujać)

(1.1) zakołysać, zachwiać

czasownik zwrotny dokonany zabujać się (ndk. bujać się)

(2.1) zakołysać się, zachwiać się

(2.2) pot. przen. zakochać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabujanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabujać.

Zabujannia (ukr. Забуяння) – wieś na Ukrainie, w obwodzie kijowskim, w rejonie buczańskim.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabukować

zarezerwować miejsce w pociągu, samolocie, hotelu itp. lub potwierdzić zamówienie; zabookować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zarezerwować miejsce w samolocie, pociągu, hotelu itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabukować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabuksować

o kołach samochodu: wielokrotnie obrócić się w miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabuksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabuksować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabulon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(2.1) hist. etn. nazwa jednego z dawnych plemięemion Izraela

(2.2) hist. geogr. jeden z regionów Izraela w północnej części tego kraju

Zabulon, Zebulon (hebr. זבולון) – postać biblijna z Księgi Rodzaju.

Był szóstym synem Jakuba i Lei. Założyciel jednego z dwunastu plemion Izraela.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabulonowy

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Zabulona

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabuńdziuczyć

regionalnie: wpaść w gniew, rozzłościć się; zabundziuczyć się, zabandziuczyć się, zagniewać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaburtowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) żegl. taki, który znajduje się za burtą

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaburzający

→ zaburzać

Patrz:zaburzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaburzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieprawidłowość w działaniu czegoś powodująca odchylenie od określonej normy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaburzony

taki, u którego występują nieprawidłowości w psychice lub układzie nerwowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaburzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaburzać)

(1.1) dokonany od|zaburzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabutelkować

rozlać płyn do butelek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabutelkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabutelkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabutować

żargonowo: uruchomić komputer lub system operacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabużanin

1. mieszkaniec Zabuża, wsi w województwie mazowieckim;
2. mężczyzna pochodzący zza Buga

Zabużanie – Polacy pochodzący z terenów na wschód od Buga; nazwa określająca najczęściej obywateli polskich wysiedlonych w latach 1944–1952 z terenów byłych polskich Kresów Wschodnich na podstawie układów republikańskich zawartych w 1944 r. przez PKWN z republikami radzieckimi (Białoruską, Ukraińską i Litewską).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabużanka

1. mieszkanka Zabuża (wsi w Polsce);
2. dawniej: Zabużanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabużański

przymiotnik od: Zabuże

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabuże

1. dawne tereny polskie za Bugiem;
2. wieś w Polsce;
3. nazwa kilku wsi na Ukrainie

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 1 podstawowa

- Zabuże – część wsi Misie w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
- Zabuże – część wsi Wielkie w woj. lubelskim, w pow. lubartowskim, w gminie Abramów
- Zabuże – wieś w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
- Zabuże – osada leśna wsi Zabuże w woj. mazowieckim, w pow. łosickim, w gminie Sarnaki
- Zabuże – część wsi Kamienny Jaz w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfińskim, w gminie Chojna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabytek

obiekt lub przedmiot mający szczególną wartość ze względu na wiek lub walory estetyczne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) budynek lub rzecz, wykonana na tyle dawno, że ma już wartość historyczną;

(1.2) żart. coś przestarzałego

Zabytek (ang. cultural property item); ich ogół: l. mn. zabytki ang. cultural property) syn. materialne dziedzictwo kulturowe (ang. tangible cultural heritage) – wedle definicji konwencji haskiej o ochronie zabytków w razie konfliktu zbrojnego (tytuł niekiedy tłumaczony nieprawidłowo i niezgodnie z zakresem aktu jako konwencja haska o ochronie dóbr kultury w razie konfliktu zbrojnego) oraz wedle definicji polskiej ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – to w praktyce każdy obiekt dziedzictwa kultury materialnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabytkowy

przymiotnik od: zabytek

przymiotnik

(1.1) przym. od zabytek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabytkoznawca

specjalista w dziedzinie nauki o zabytkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabytkoznawczy

związany z nauką o zabytkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabytkoznawczyni

specjalistka w dziedzinie nauki o zabytkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabytkoznawstwo

1. nauka o zabytkach;
2. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabytów

Zabytów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie zamojskim, w gminie Skierbieszów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zamojskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Skierbieszów. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 114 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętego Krzyża w Kalinówce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zabyły

przymiotnik

(1.1) stpol. głupi, szalony

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabłądzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zabłądzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabłądzić

zgubić drogę

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) stracić orientację w terenie i nie móc znaleźć dalszej drogi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zabłąkany

taki, który zabłądził, znalazł się gdzieś przypadkiem; zagubiony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabłocie

1. nazwa wielu miejscowości i ich części w Polsce;
2. nazwa wielu miejscowości na Białorusi;
3. nazwa kilku wsi na Ukrainie;
4. wieś na Litwie;
5. część Krakowa

W Polsce

- Zabłocie – część miasta Kraków
- Zabłocie – rezerwat przyrody

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabłocki

nazwisko

- Bernard Zabłocki (1907-2002) – mikrobiolog i immunolog
- Cyprian Zabłocki (1792-1868) – ziemianin herbu Łada
- Erazm Zabłocki (1831-1884) – uczestnik powstania styczniowego, komisarz
- Feliks Zabłocki (1846-1874) – drzeworytnik warszawski
- Franciszek Zabłocki (1752-1821) – komediopisarz i poeta
- Jakub Zabłocki (1984-2015) – piłkarz
- Janusz Zabłocki (1923-2003) – dyplomata
- Janusz Zabłocki (1926-2014) – publicysta, polityk
- Jerzy Zabłocki (1927-1993) – polski malarz, grafik
- Krzysztof Zabłocki (ur. 1951) – tłumacz, wykładowca
- Krzysztof Zabłocki (1949-1999) - żeglarz
- Marian Zabłocki (1924-2011) – profesor nauk technicznych
- Mateusz Zabłocki (1887-1939) – duchowny katolicki, major
- Michał Zabłocki (ur. 1964) – poeta, scenarzysta
- Michał J. Zabłocki (ur. 1950) – producent filmowy, scenarzysta
- Stanisław Zabłocki (ur. 1950) – sędzia Sądu Najwyższego
- Tomasz Zabłocki (ur. 1978) – koszykarz
- Wojciech Zabłocki (ur. 1930) – architekt, szermierz (olimpijczyk)
- Wojnisław Kazimierz Sawicz-Zabłocki (1850- lub 1849-1893) – białoruski i polski prozaik, dramaturg, poeta i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabłocony

imiesłów

(1.1) od zabłocić; wymazany, pokryty błotem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zabłoński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabłudów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zabłudów (biał. Заблудаў – Zabłudaŭ, jid. ‏זאַבלודאָווע‎ – Zabludowe) – miasto w woj. podlaskim, w powiecie białostockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zabłudów. Miasto zaliczane jest do aglomeracji białostockiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zabłudowianin

mieszkaniec miasta Zabłudów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabłudowianka

mieszkanka miasta Zabłudów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zabłudowski

→ Zabłudów

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Zabłudowski – polski logik i filozof
- Aron Zabłudowski – polski szachista
- Beniamin Zabłudowski – polsko-żydowski kupiec i działacz społeczny
- Denys Zabłudowski – ukraiński hokeista
- Gabriel Zabłudowski – prawosławny męczennik, święty
- Izaak Zabłudowski – białostocki kupiec i filantrop
- Tadeusz Zabłudowski – polski historyk, tłumacz, encyklopedysta

Patrz:Zabłudów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zabłyskiwać

rzadko o źródłach światła: kolejno zapalać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacałować

obsypać pocałunkami, doprowadzić do utraty tchu wiele razy całując

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacałowywać

obsypywać pocałunkami, doprowadzać do utraty tchu wiele razy całując

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacementować

zalać lub umocnić coś cementem; wycementować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacementowywać

zalewać lub spajać cementem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacenić

potocznie: określić cenę, zazwyczaj nadmiernie wysoką, licząc się z tym, że wypadnie ją obniżyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacerować

naprawić dziury lub rozdarcia w tkaninie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacerować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacewnikować

wprowadzić cewnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zach.

skrót od: zachód, zachodni

skrót

(1.1) = geogr. zachodni

(1.2) = geogr. zachód

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachachmęcać

gmatwać, mącić, komplikować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachachmęcić

zagmatwać, zamącić, skomplikować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. starając się ukryć jakieś informacje, przedstawiać coś jako trudniejsze do zrozumienia, niż jest w rzeczywistości

(1.2) pot. potajemnie i bez zgody wziąć coś, co należy do innej osoby

(1.3) pot. przez nieuwagę pozostawić coś w nieznanym miejscu

czasownik zwrotny dokonany zachachmęcić się (ndk. brak)

(2.1) pot. stać się trudniejszym do zrozumienia

(2.2) pot. znaleźć się lub zostać pozostawionym w nieznanym komuś miejscu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachapać

potocznie: wziąć, ukraść

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachara

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacharczeć

chrząknąć chrapliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacharczuk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Helena Zacharczuk – polska nauczycielka, działaczka społeczna i harcerska
- Sergiusz Zacharczuk – prawosławny duchowny, święty
- Stiepan Zacharczuk – rosyjski hokeista

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zacharek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacharewicz

nazwisko

Zacharewicz:

- Jacek Paweł Zacharewicz
- Jurij Zachariewicz
- Marian Zacharewicz
- Wacław Zacharewicz
- Witold Zacharewicz

- Bogdan Zacharewicz Kobułow
- Piotr Zacharewicz Biełolikow
- Wasilij Zacharewicz Korż

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zachariasz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Zachariasz – imię męskie
- Zachariasz – kapłan i prorok, ukamienowany na rozkaz króla Joasza
- Zachariasz – król Izraela w ok. 753–752 p.n.e.
- Zachariasz – autor biblijnej Księgi Zachariasza
- Zachariasz – kapłan, ojciec Jana Chrzciciela
- św. Zachariasz – papież w latach 741–752
- Zachariasz – patriarcha Jerozolimy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zachariaszek

zdrobnienie od: Zachariasz (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachariaszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zachariaszka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachariaszostwo

Zachariasz z małżonką; Zachariaszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachariaszowie

Zachariasz z małżonką; Zachariaszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachariaszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zachariasza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Zachariasza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zacharkać

chrząknąć chrapliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacharski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.

Zachary – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Luizjana, w parafii East Baton Rouge.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zacharzewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacharzów

wieś położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Radzanów

Zacharzów dawniej też Zachorzew – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie białobrzeskim, w gminie Radzanów.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zacharzowice

wieś sołecka położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Wielowieś

Zacharzowice (niem. Sacharsowitz) – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie gliwickim, w gminie Wielowieś.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa katowickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zachałturzyć

wykonać dodatkową pracę, zwykle niedbale, dla szybkiego zarobku

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachcianka

potocznie: ochota na coś, zwykle krótkotrwała; kaprys, chętka, chrapka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nagła silna chęć na coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachcieć

zapragnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachciewać

miewać pragnienia, kaprysy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachciewajka

potocznie: krostka, pryszczyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachciewanka

pragnienie, kaprys

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachciołka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zachcianka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachciywny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mający zachcianki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachęcać

nakłaniać kogoś do czegoś; przekonywać; namawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zachęcić)

(1.1) próbować wzbudzić w kimś chęć do czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zachęcać się (dk. zachęcić się)

(2.1) wzbudzać w sobie samemu chęć do czegoś

(2.2) nawzajem wzbudzać w sobie chęć do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachęcający

będący zachętą; nęcący, kuszący

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachęcać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachęcić

1. wzbudzić w kimś ochotę na coś;
2. pobudzić kogoś do działania

czasownik przechodni dokonany (ndk. zachęcać)

(1.1) dokonany od|zachęcać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachem

Zakłady Chemiczne Zachem w Bydgoszczy – istniejące w latach 1948–2014 w Bydgoszczy przedsiębiorstwo branży wielkiej syntezy chemicznej. Obecnie istnieje jako Bydgoski Park Przemysłowy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zachęta

to, co zachęca do czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynnik zachęcający

Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki – galeria sztuki w Warszawie, narodowa instytucja kultury. Misją Zachęty jest prezentacja i promocja sztuki współczesnej. Galeria organizuje wystawy indywidualne i zbiorowe artystów polskich i zagranicznych oraz wystawy problemowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zachętowiec

artysta wystawiający swoje dzieła w Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych (w Zachęcie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacheusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) rzad. imię|polski|m.; jedno z imion biblijnych;

Zacheusz – imię męskie pochodzenia hebrajskiego, od hebr. כָּי (Zakkai), co oznacza „czysty”. Wśród patronów tego imienia – św. Zacheusz, biskup Jerozolimy. Znany jest także Zacheusz z Ewangelii św. Łukasza, który chcąc zobaczyć Jezusa Chrystusa wspiął się w Jerychu na sykomorę.

Zacheusz imieniny obchodzi 10 lipca, 23 sierpnia i 17 listopada.

Zobacz też:

- Zacheuszek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zacheuszek

zdrobnienie od: Zacheusz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. świecznik umieszczany na ścianie katolickiego kościoła na pamiątkę jego konsekracji;

Zacheuszki – krzyże apostolskie (niem. Apostelkreuze), świeczniki apostolskie (niem. Apostelleuchter).

W kościołach katolickich zacheuszki są umieszczane w tych miejscach, zwyczajowo dwunastu, które biskup namaścił podczas dedykacji kościoła. Występują w formie klocka, płytki z symbolicznym krzyżykiem, są malowane, lub ryte w ścianie. Pod nimi umieszcza się jednoramienny świecznik lub lampkę. W rycie rzymskim podczas dedykacji (poświęcenia) kościoła zapalano 12 świec zwanych zacheuszkami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zacheuszka

zdrobnienie od: Zacheusz (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. świecznik umieszczany na ścianie kościoła na pamiątkę jego konsekracji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zacheuszkowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zacheuszka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacheuszostwo

Zacheusz z małżonką; Zacheuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacheuszowie

Zacheusz z małżonką; Zacheuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacheuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Zacheusza lub z nim związany

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) przest. gwara. taki, który należy do Zacheusza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachełmie

wieś w woj. świętokrzyskim

3 miejscowości w Polsce:

- Zachełmie – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. karkonoskim, w gminie Podgórzyn
- Zachełmie – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Zagnańsk
- Zachełmie – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zachichotać

zaśmiać się niemiłym, piskliwym śmiechem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachipować

[czytaj: zaczipować] założyć lub wszczepić chip, oznaczyć coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; zaczipować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlać

potocznie: wypić zbyt dużo alkoholu, upić się do nieprzytomności; zachlać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlany

potocznie: pijany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlapać

1. chlapiąc zalać, zaplamić czymś;
2. wydać odgłos przypominający uderzenie o wodę, błoto itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlapywać

chlapiąc zalewać coś, plamić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlipać

zaszlochać, załkać, zapłakać żałośnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlorować

poddać coś działaniu chloru; nasycić coś chlorem; zanieczyścić chlorem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlubotać

rzadko o cieczy, substancji płynnej: wydać przy przelewaniu się charakterystyczny odgłos; zabulgotać, zachlupotać (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlupotać

o cieczy, substancji płynnej: wydać przy przelewaniu się charakterystyczny odgłos; zabulgotać, zachlubotać (rzadko)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachlustać

1. chlustając, zalać; zachlapać;
2. potocznie: zabrudzić wymiocinami; zarzygać;
3. o cieczy: wydać charakterystyczny odgłos przy przelewaniu się lub uderzaniu o coś; zachlupotać, zapluskać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachmuranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zachmurzenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachmurzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachmurzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachmurzenie

1. pokryć chmurami, uczynić pochmurnym;
2. zasępić, zasmucić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) meteorol. stopień pokrycia nieba przez chmury;

Zachmurzenie – stopień pokrycia nieba przez chmury. Do jego określania stosuje się skalę oktantową od 0 do 8 (9/8 oznacza całkowicie niewidoczne niebo, 8 oznacza pełne zachmurzenia, a 0 – brak). Przy podawaniu stopnia zachmurzenia podaje się także rodzaj i gatunek chmur.

Większe zachmurzenie występuje zwykle nad oceanami niż nad lądami (wyjątkiem jest strefa równikowa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zachmurzony

przymiotnik

(1.1) meteorol. pokryty chmurami

(1.2) przen. o niewesołym obliczu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachmurzyć

1. pokryć chmurami, uczynić pochmurnym;
2. zasępić, zasmucić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachód

1. zniknięcie Słońca lub innego ciała niebieskiego za horyzontem;
2. jedna z czterech stron świata;
3. zachodnia część kraju lub rejonu;
4. kraje Europy Zachodniej i Ameryki Północnej lub ogólnie o krajach wysoko rozwiniętych; Zachód;
5. potocznie: wysiłek (zazwyczaj w negatywnym ujęciu, niewspółmierny do osiąganego przezeń efektu)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. cywilizacja zachodnia, kraje Europy Zachodniej i Środkowej, Ameryki Południowej, Stany Zjednoczone, Australia i Nowa Zelandia

Strony świata, kierunki świata, ściślej: główne kierunki geograficzne, kierunki główne – cztery główne kierunki wyznaczone na powierzchni kuli ziemskiej. Ich określanie związane jest z właściwościami ruchu obrotowego Ziemi. Odbywa się on wokół osi ziemskiej. Punkty przecięcia osi ziemskiej z powierzchnią Ziemi to bieguny geograficzne: północny i południowy. Połączone są półokręgami noszącymi nazwę południków, które wyznaczają kierunek północ–południe. Kierunek wzdłuż południka o zwrocie do północnego bieguna geograficznego to kierunek północny, zaś do południowego bieguna geograficznego – południowy. Natomiast punkty, gdzie pojawia się albo znika Słońce za horyzontem w dniu równonocy, wyznaczają kierunki: wschodni i zachodni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zachodni

przymiotnik od: zachód

przymiotnik

(1.1) mający miejsce na zachodzie, dotyczący zachodu, skierowany na zachód

(1.2) dotyczący Europy Zachodniej i Ameryki Północnej, zwykle w odniesieniu kulturowym lub ekonomicznym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodniak

dawniej, potocznie: mieszkaniec Republiki Federalnej Niemiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. iron. mieszkaniec Zachodu, zachodniej części czegoś, np. Europy Zachodniej, Berlina Zachodniego itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodnioafrykański

związany z zachodnią Afryką, pochodzący z zachodniej Afryki, charakterystyczny dla zachodniej Afryki itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Afryką Zachodnią; tam położony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodnioantarktyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Antarktyki Zachodniej, związany z Antarktyką Zachodnią

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodnioaustralijski

związany z zachodnią Australią, pochodzący z zachodniej Australii, charakterystyczny dla zachodniej Australii itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodnioazjatycki

przymiotnik

(1.1) związany z Azją zachodnią

(1.2) zamieszkujący, występujący w Azji zachodniej

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniobałtycki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do zachodniego Bałtyku, związany z zachodnim Bałtykiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodnioberliński

1. dotyczący Berlina Zachodniego (enklawy istniejącej w latach 1949/50-1990), pochodzący z Berlina Zachodniego, charakterystyczny dla Berlina Zachodniego itp.;
2. dotyczący zachodniego Berlina (zachodniej części Berlina), pochodzący z zachodniego Berlina itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Berlinem Zachodnim, dotyczący Berlina Zachodniego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodniobeskidzki

związany z zachodnimi Beskidami, pochodzący z zachodnich Beskidów, charakterystyczny dla zachodnich Beskidów itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodnioczeski

przymiotnik

(1.1) związany z zachodnią częścią Czech; tam położony lub tam odbywający się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodnioeuropejczyk

mieszkaniec Europy Zachodniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodnioeuropejka

mieszkanka Europy Zachodniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodnioeuropejski

związany z zachodnią Europą, pochodzący z zachodniej Europy, charakterystyczny dla zachodniej Europy itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Europy Zachodniej, związany z Europą Zachodnią

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodnioeuropejskość

→ zachodnioeuropejski

Patrz:zachodnioeuropejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodnioflamandzki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Flandrią Zachodnią, dotyczący Flandrii Zachodniej

(1.2) związany z dialektami Flandrii Zachodniej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. dialekt (język) zachodnioflamandzki;

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniogermański

związany ze zachodnią Germanią, pochodzący ze zachodniej Germanii, charakterystyczny dla zachodniej Germanii itp.

przymiotnik

(1.1) związany z zachodnimi Germanami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodniogrenlandzki

dotyczący zachodnich obszarów Grenlandii, pochodzący z zachodnich obszarów Grenlandii itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodnioindyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Indiami Zachodnimi, dotyczący Indii Zachodnich

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniokarelski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zachodnią częścią Karelii

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniokarpacki

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. dotyczący Karpat Zachodnich; pochodzący z Karpat Zachodnich;

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniokazachstański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zachodnim Kazachstanem, dotyczący zachodniego Kazachstanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniokoreański

przymiotnik

(1.1) związany z zachodnią częścią Korei, pochodzący lub mieszkający tam; leżący na zachodzie Korei

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniomałopolski

związany z zachodnią Małopolską, pochodzący z zachodniej Małopolski, charakterystyczny dla zachodniej Małopolski itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodnioniemiecki

leżący, znajdujący się w zachodnich Niemczech

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z zachodnią częścią Niemiec, tam położony

(1.2) hist. związany z Republiką Federalną Niemiec (używać dla czasów, gdy RFN współistniała z NRD)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodniopolski

związany z zachodnią Polską, pochodzący z zachodniej Polski, charakterystyczny dla zachodniej Polski itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodniopomorski

dotyczący Pomorza Zachodniego, pochodzący z Pomorza Zachodniego, charakterystyczny dla Pomorza Zachodniego itp.

przymiotnik

(1.1) geogr. hist. dotyczący Pomorza Zachodniego; pochodzący z Pomorza Zachodniego;

(1.2) geogr. związany z województwem zachodniopomorskim;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodniopomorskie

dotyczący Pomorza Zachodniego, pochodzący z Pomorza Zachodniego, charakterystyczny dla Pomorza Zachodniego itp.

Województwo zachodniopomorskie – województwo położone w północno-zachodniej części Polski, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Graniczy na wschodzie z województwem pomorskim, na południu z województwami: wielkopolskim i lubuskim, a na zachodzie z niemieckimi krajami związkowymi: Brandenburgią i Meklemburgią-Pomorzem Przednim. Zajmuje obszar 22 907,40 km², 30 czerwca 2024 miało ok. 1,63 mln mieszkańców. Siedzibą władz województwa jest Szczecin. Jest najdalej wysuniętym na zachód województwem w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zachodniosaharyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z zachodnią częścią Sahary

(1.2) geogr. związany z Saharą Zachodnią

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniosudecki

leżący, znajdujący się w zachodnich Sudetach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodniosuwalski

związany z zachodnimi Suwałkami, pochodzący z zachodnich Suwałk, charakterystyczny dla zachodnich Suwałk itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachodniosyberyjski

związany z zachodnią Syberią, pochodzący z zachodniej Syberii, charakterystyczny dla zachodniej Syberii itp.

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zachodnią częścią Syberii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachodniosłowacki

przymiotnik

(1.1) związany z zachodnią częścią Słowacji; tam położony lub tam odbywający się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniosłowiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Słowian zachodnich (Polaków, Czechów, Słowaków, Łużyczan i Kaszubów), związany ze Słowianami zachodnimi, dotyczący zachodniej Słowiańszczyzny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodniotatrzański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Tatr Zachodnich, związany z Tatrami Zachodnimi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodnioukraiński

przymiotnik

(1.1) dotyczący zachodniej Ukrainy, pochodzący z zachodniej Ukrainy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachodzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodzić

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zajść)

(1.1) o ciałach niebieskich: znikać za horyzontem, za chmurą

(1.2) odwiedzać kogoś przy okazji

(1.3) zdarzać się, odbywać się, mieć miejsce

(1.4) częściowo przykrywać lub pokrywać się

(1.5) pokrywać się nalotem

(1.6) dochodzić do jakiegoś miejsca

(1.7) daw. starać się (o coś)

czasownik przechodni niedokonany (dk. zajść)

(2.1) podchodzić do kogoś tak, żeby tego nie spostrzegł

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachodzik

zdrobnienie od: zachód

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachomikować

potocznie:
1. zgromadzić coś na zapas;
2. umieścić plik na portalu chomikuj.pl;
3. zachomikować się - ukryć się, schować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachorować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chorować)

(1.1) stać się chorym, popaść w chorobę

(1.2) pot. przen. bardzo zapragnąć wejść w posiadanie czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachorowalność

liczba chorych na określoną chorobę; zapadalność, chorobowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liczba zachorowań na daną chorobę, częstotliwość zachorowań

Zapadalność, potocznie zachorowalność – liczba nowo zarejestrowanych przypadków danej choroby w przedziale czasu (zwykle roku) na sto tysięcy osób badanej populacji.

Jeśli zapadalność i chorobowość utrzymują się na stałym poziomie, występuje zależność:chorobowość = zapadalność × średni czas trwania choroby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zachorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zapadnięcie na jakąś chorobę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachorowywać

zapadać na jakąś chorobę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachorzały

dawniej: taki, który zachorzał (zachorował)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachorzeć

dawniej: zachorować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachować

1. pozostać w posiadaniu czegoś;
2. dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności;
3. uchronić przed zapomnieniem;
4. utrzymać coś w tajemnicy;
5. podporządkować się jakimś nakazom;
6. zachować się - postąpić w jakiś sposób

czasownik przechodni dokonany (ndk. zachowywać)

(1.1) dokonany od|zachowywać.

(1.2) utrzymać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachowanie

sposób, w jaki zachowują się ludzie lub zwierzęta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sposób bycia, postępowania, działania; reakcja na bodźce, sytuacje;

(1.2) przestrzeganie, dochowanie nakazu, obowiązku

(1.3) utrzymanie czegoś jako obowiązujące

(1.4) odczasownikowy od|zachować.

Zachowanie (ang. behavior) – skoordynowane postępowanie organizmu w odniesieniu do określonego otoczenia w określonym czasie, różnego rodzaju reakcje na bodźce z otoczenia (układ bodziec – reakcja, ang. stimulus – reaction, S–R), np. wykonywane za pomocą grup mięśni reakcje ruchowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zachowaniowy

→ zachowanie

Patrz:zachowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachowanko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. małe pomieszczenie, komórka

(1.2) daw. mały schowek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachowawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. osoba cechująca się przywiązaniem do tradycji i niechęcią wobec zmian

(1.2) daw. osoba zobowiązana do pilnowania, by coś nie zostało zniszczone, zagubione lub zapomniane

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachowawczość

przywiązanie do tradycji lub do istniejącego stanu rzeczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachowawczy

1. mający na celu utrzymanie dotychczasowego stanu rzeczy; zachowujący;
2. przywiązany do tradycji, niechętny zmianom; konserwatywny, tradycyjny;
3. świadczący o takiej postawie;
4. leczenie zachowawcze - leczenie bez działań chirurgicznych, bezoperacyjne;
5. instynkt zachowawczy - odruch obronny organizmu (zwłaszcza ludzkiego) w sytuacji zagrażającej życiu; instynkt samozachowawczy

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, który ma na celu zachowanie dotychczasowego stanu czegoś

(1.2) przywiązany do tradycji lub do istniejącego stanu rzeczy

przymiotnik relacyjny

(2.1) med. taki, który oszczędza i zachowuje leczony organ

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachowawczyni

dawniej: konserwatystka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachowek

część ułamkowa masy spadkowej, która przysługuje członkom najbliższej rodziny spadkodawcy, a którzy zostali pominięci w testamencie jako uprawnieni do spadkobrania; zachówek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. gwarantowana część spadku, która przysługuje osobom najbliższym spadkodawcy, niezależnie od jego woli;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zachowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachowkowy

→ zachowek

Patrz:zachowek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachowywać

czasownik przechodni

(1.1) pozostawiać coś w niezmienionej postaci; w niezmienionym stanie

(1.2) być ciągle w posiadaniu czegoś (także w pamięci)

(1.3) ochraniać coś przed czymś lub przed kimś

(1.4) o tajemnicy: nie wyjawiać

czasownik zwrotny zachowywać się

(2.1) postępować w jakiś sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachrapniynty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zachrypnięty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachrapociały

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zachrypnięty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachrumkać

o świniach: wydać charakterystyczny odgłos dla tych zwierząt (chrum-chrum); chrumknąć, chrząknąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachrypiały

taki, który zachrypiał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachrypieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. chrypieć)

(1.1) powiedzieć zachrypniętym głosem

(1.2) stać się chrypliwym

(1.3) zabrzmieć chrypliwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachrypienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powiedzenie zachrypniętym głosem

(1.2) stanie się chrypliwym

(1.3) zabrzmieć chrypliwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachrypnąć

1. nabawić się chrypy;
2. stać się chrypliwym

czasownik dokonany (ndk. chrypnąć)

(1.1) nabawić się chrypy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachrypnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nabawienie się chrypy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachrypnięty

taki, który zachrypł; chrapliwy, zachrypły

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) med. taki, który zachrypnął

forma czasownika.

(2.1) quasi-imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zachrypnąć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachrypły

taki, który zachrypł; chrapliwy, zachrypnięty

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) med. taki, który zachrypnął

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy przeszły od czasownika: zachrypnąć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachrzan

potocznie: ciężka praca; zapieprz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachrzaniać

zapierniczać, zasuwać; potocznie:
1. bardzo ciężko pracować;
2. iść, jechać dokądś w pośpiechu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachrzanić

potocznie:
1. pójść, pojechać gdzieś w pośpiechu;
2. ukraść coś; zajumać, zwędzić, zakosić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachrzęścić

wydać lub spowodować chrzęst

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachrzypiać

1. odzywać się ochrypłym głosem;
2. wydawać ochrypły dźwięk

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachwalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachwalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachwatowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachwiać

1. spowodować chwianie się kogoś lub czegoś;
2. naruszyć jakiś porządek;
3. osłabić czyjąś pozycję lub czyjeś przekonanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. chwiać)

(1.1) wytrącić z równowagi

(1.2) przen. naruszyć stały, ustalony porządek czegoś

czasownik zwrotny dokonany zachwiać się (ndk. chwiać się)

(2.1) zostać wytrąconym z równowagi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachwiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachwiewać

1. powodować chwianie się czegoś;
2. zachwiewać się - zaczynać się chwiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachwycać

wzbudzać zachwyt; wprawiać kogoś w zachwyt; urzekać

czasownik

(1.1) wprawiać kogoś w stan zachwytu; być powodem/obiektem czyjegoś zachwytu

czasownik zwrotny niedokonany zachwycać się (dk. zachwycić się)

(2.1) wyrażać swój podziw wobec czegoś lub kogoś, być olśnionym kimś lub czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachwycający

wzbudzać zachwyt; wprawiać kogoś w zachwyt; urzekać

przymiotnik

(1.1) wywołujący zachwyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachwycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zachwycać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachwycenie

wzbudzić zachwyt; wprawić kogoś w zachwyt; olśnić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) psych. uczucie lub stan podziwu

(1.2) daw. rel. stan ekstatycznego uniesienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachwycić

wzbudzić zachwyt; wprawić kogoś w zachwyt; olśnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zachwycać)

(1.1) dokonany od|zachwycać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachwycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zachwyt

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachwycony

przymiotnik

(1.1) odczuwający zachwyt, pełen zachwytu

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zachwycić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachwyt

uczucie uznania dla kogoś lub czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podziw często wyrażony miną, gestem, słowem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachwyty

uczucie uznania dla kogoś lub czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachyla

indywidualnie: miejsce, w którym wygina się wzniesienie terenu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachylnik

paproć z rodziny zachylnikowatych; nerecznica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zachylnikowate

o cechach zachylnikowatych (rodzina paproci)

Zachylnikowate (Thelypteridaceae) – rodzina paproci z rzędu paprotkowców (Polypodiales). Obejmuje dwie podrodziny, 30 rodzajów i ponad 1030 gatunków. Są to paprocie naziemne i naskalne występujące głównie w strefie tropikalnej, z nielicznymi przedstawicielami w klimacie umiarkowanym. Do polskiej flory należą trzy gatunki: zaproć górska Oreopteris limbosperma, zachyłka oszczepowata Phegopteris connectilis i zachylnik błotny Thelypteris palustris.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zachylnikowaty

o cechach zachylnikowatych (rodzina paproci)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachyłek

zagłębienie znajdujące się w jamach ciała lub w ranach

- zachyłek gruszkowaty – część dolnej części gardła
- zachyłek klinowo-sitowy – przestrzeń w obrębie jamy nosowej
- zachyłek łonowy – część miednicy
- zachyłek Morisona – część jamy otrzewnej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zachyłka

rodzaj paproci, występujący najczęściej w cienistych lasach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zachłannie

przysłówek

(1.1) w sposób zachłanny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachłanniej

stopień wyższy od przysłówka: zachłannie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachłanniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zachłanny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachłanność

nienasycenie w pożądaniu czegoś, chciwość, pożądliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nienasycenie w pożądaniu czegoś, żądza posiadania lub doznawania czegoś ponad rzeczywiste potrzeby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachłanny

1. chciwy, nienasycony, łakomy, łapczywy, pazerny, chytry, żarłoczny
2. zaborczy

przymiotnik

(1.1) pragnący więcej niż potrzebuje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zachłostać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) chłoszcząc zabić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachłostanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zabicie chłostaniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zachłysnąć

zakrztusić się łykając coś pospiesznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zachłyśnięcie

przypadkowe wciągnięcie podczas wdechu ciała obcego do tchawicy i oskrzeli

Zachłyśnięcie lub aspiracja – (łac. aspiratio) - określa się w medycynie zjawisko wniknięcia materiału (zawartości) z przewodu pokarmowego do dróg oddechowych (krtań, tchawica, oskrzele) w czasie wdechu z powodu braku odruchu kaszlowego u chorego nieprzytomnego, czy z zaburzeniami świadomości. Czasami zdarza się to także podczas przełykania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaciąć

1. skaleczyć; zrobić cięcie ostrym przedmiotem;
2. paść z ukosa (np. o deszczu);
3. zacisnąć zęby, aby opanować ból;
4. dawniej: zastrugać;
5. zaciąć się - zepsuć się chwilowo (np. o maszynach);
6. zaciąć się - zatrzymać się podczas mówienia;
7. zaciąć się - uprzeć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciąg

1. werbowanie chętnych osób do pracy bądź do wojska, werbunek;
2. w rybołówstwie:
a) zarzucenie sieci;
b) to, co zostało złowione w jednorazowym zarzuceniu sieci

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) werbowanie osób chętnych do wojska lub pracy

(1.2) mech. element służący do zaciągania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaciągać

1. ciągnąc, przesuwać coś na inne miejsce; wlec coś; wieść kogoś dokądś siłą;
2. zasłaniać coś czymś; rozpościerać coś; zaciskać; ściągać;
3. pokrywać czymś jakąś powierzchnię;
4. o wietrze, chłodzie, zapachu itp.: dawać się odczuć; wiać; zawiewać;
5. nakłaniać kogoś do pójścia ze sobą;
6. wymawiać wyrazy ze szczególną, charakterystyczną dla Polaków z terenów wschodnich, intonacją;
7. zaciągać się -
a) wstępować do wojska lub jakiejś organizacji;
b) paląc papierosa lub fajkę, wciągać dym do płuc

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciągnąć)

(1.1) ciągnąc, zmieniać położenie czegoś, zawlekać coś ciężkiego lub kogoś, najczęściej nieprzytomnego

(1.2) przen. zabierać kogoś gdzieś mimo oporu

(1.3) ciągnąc zaciskać, ściągać

(1.4) zasłaniać coś czymś

(1.5) pokrywać coś czymś

(1.6) druk. przyklejać zszyte arkusze książki do okładki

(1.7) daw. rekrutować, werbować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaciągnąć)

(2.1) pot. o powietrzu, chłodzie, zapachu: dawać się odczuć

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) pot. jęz. wymawiać wyrazy, rozciągając artykulację niektórych głosek w sposób charakterystyczny dla Polaków z terenów wschodnich

czasownik zwrotny niedokonany zaciągać się (dk. zaciągnąć się)

(4.1) wstępować jako ochotnik do jakiejś służby, zwłaszcza do wojska

(4.2) mustrować się

(4.3) paląc tytoń, wciągać dym do płuc

(4.4) o np. niebie, wodzie: pokrywać się, zasnuwać się czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaciąganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciągać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciągnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciągać)

(1.1) dokonany od|zaciągać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciągowy

przymiotnik od: zaciąg

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciapać

zapaciać, zapaćkać, zababrać; potocznie:
1. ciapiąc, zabrudzić;
2. zatkać coś mazistą substancją;
3. nieudolnie zamalować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciapywać

potocznie:
1. ochlapywać, brudząc; zachlapywać, obryzgiwać;
2. zamalowywać nieudolnie;
3. zatykać coś mazistą substancją

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciążać

potocznie: zachodzić w ciążę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciążanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciążać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacichły

taki, który zacichł (zacichnął)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciec

zacieknąć;
1. o czymś dziurawym: przepuścić wodę, która powoduje powstawanie zacieków; przeciec, przecieknąć;
2. o cieczy: cieknąc, przedostać się gdzieś, dotrzeć dokądś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacięcie

1. skaleczyć; zrobić cięcie ostrym przedmiotem;
2. paść z ukosa (np. o deszczu);
3. zacisnąć zęby, aby opanować ból;
4. dawniej: zastrugać;
5. zaciąć się - zepsuć się chwilowo (np. o maszynach);
6. zaciąć się - zatrzymać się podczas mówienia;
7. zaciąć się - uprzeć się

Zacięcie – rodzaj wklęsłej formacji skalnej. Powstaje w miejscu, gdzie pod kątem ostrym lub rozwartym stykają się z sobą dwie ściany lub płyty skalne, a linia ich zetknięcia biegnie pionowo lub ukośnie. Pod względem kształtu zacięcie przypomina częściowo otwartą książkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zacięciej

stopień wyższy od przysłówka: zacięcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacieczony

taki, który zacieknął (zaciekł); zaciekły, zacieknięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciek

plama na suficie lub ścianie powstająca na skutek spływania wody

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odbarwienie powstałe po wyschnięciu cieczy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaciekać

1. o czymś dziurawym: przepuszczać wodę, która powoduje powstawanie zacieków; przeciekać;
2. o cieczy: cieknąc, przedostawać się gdzieś, docierać dokądś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciekać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciekawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciekawić)

(1.1) wzbudzać ciekawość

czasownik zwrotny niedokonany zaciekawiać się (dk. zaciekawić się)

(2.1) wzbudzać ciekawość w sobie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciekawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciekawiać)

(1.1) wzbudzić ciekawość

czasownik zwrotny dokonany zaciekawić się (ndk. zaciekawiać się)

(2.1) wzbudzić ciekawość w sobie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciekawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciekawić.

(1.2) chwilowe zainteresowanie czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciekle

przysłówek

(1.1) w sposób gwałtowny i nieustępliwy, z zaciekłością

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacieklej

stopień wyższy od przysłówka: zaciekle

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacieklejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zaciekły; bardziej zaciekły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacieknąć

zaciec;
1. o czymś dziurawym: przepuścić wodę, która powoduje powstawanie zacieków; przeciec, przecieknąć;
2. o cieczy: cieknąc, przedostać się gdzieś, dotrzeć dokądś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacieknięty

taki, który zacieknął (zaciekł); zaciekły, zacieczony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciekłość

nieustępliwość, zaciętość, zawziętość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zaciekłe; cecha tych, którzy są zaciekli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaciekły

1. uparcie obstający przy swoich racjach, poglądach; zawzięty, nieprzejednany;
2. świadczący o takiej postawie;
3. prowadzony intensywnie, gwałtownie, z determinacją; zażarty, zajadły

przymiotnik

(1.1) dążący do czegoś za wszelką cenę

(1.2) wyrażający postawę bezwzględnego dążenia do czego, determinację

(1.3) toczony z zawziętością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zacielić

o samicach rodzących cielęta: zapłodnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciemka

zaciemka czarna - chrząszcz z rodziny omarlicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciemniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaciemnić)

(1.1) zasłaniać źródło światła lub ograniczać jego dostęp, czyniąc dane miejsce ciemniejszym

(1.2) przen. czynić niejasnym, niezrozumiałym

czasownik zwrotny niedokonany zaciemniać się (dk. zaciemnić się)

(2.1) stawać się ciemnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciemniały

taki, który zaciemniał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciemnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciemniać)

(1.1) dokonany od|zaciemniać.

czasownik zwrotny dokonany zaciemnić się (ndk. zaciemniać się)

(2.1) dokonany od|zaciemniać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciemnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciemniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacieniać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) tworzyć nad czymś cień

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacieniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacienić

przysłonić cieniem; ocienić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacienie

miejsce zacienione; cień

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacier

masa, którą poddaje się fermentacji alkoholowej w celu otrzymania spirytusu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. półprodukt, fermentująca mieszanina do produkcji wódki;

Zacier – mieszanina otrzymywana z zalania wodą roztartych ziaren zbóż, ziemniaków lub melasy, w celu poddania jej fermentacji alkoholowej. Ze względu na przeznaczenie wyróżnia się zacier do wyrobu piwa i spirytusu (gorzelniczy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zacierać

1. usuwać ślady; zamazywać; trzeć ręce z zimna;
2. tuszować;
3. wypełniać szpary, nierówności (np. szpachlą)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacieraczka

maszyna wygładzająca podłogi i ściany poprzez równomierne rozprowadzanie betonu, tynku tip.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacierać.

- Zacieranie (żywność)
- Zacieranie (budownictwo)
- Zacieranie (stolarstwo)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaciereczka

zdrobnienie od: zacierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacierka

1. zupa z drobnymi, twardymi kluskami; ścierka;
2. drobna kluska formowana pocieraniem dłoni lub ścierana na tarce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. drobna i raczej twarda kluska zrobiona ręcznie;

(1.2) kulin. zupa z zacierkami (1.1)

Zacierki (kluski siekane, kluski tarte, zacierka skubana) – drobne, dosyć twarde kluski, uformowane przez pocieranie ciasta w dłoniach lub poprzez starcie go na tarce o dużych otworach.

„Zacierką” nazywa się też zupę z takimi kluskami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zacierki

1. zupa z drobnymi, twardymi kluskami; ścierka;
2. drobna kluska formowana pocieraniem dłoni lub ścierana na tarce

Zacierki (kluski siekane, kluski tarte, zacierka skubana) – drobne, dosyć twarde kluski, uformowane przez pocieranie ciasta w dłoniach lub poprzez starcie go na tarce o dużych otworach.

„Zacierką” nazywa się też zupę z takimi kluskami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zacierkowy

przymiotnik od: zacierka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacierniać

zarastać, najeżać cierniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciernić

zarosnąć, najeżyć cierniami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacierny

zacierowy;
1. używany do zacierania (wypełniania) nierówności tynku lub innych powierzchni, np. masa zacierna;
2. służący do przygotowywania zacieru, np. kadź zacierna

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacierowy

zacierny;
1. używany do zacierania (wypełniania) nierówności tynku lub innych powierzchni, np. masa zacierowa;
2. służący do przygotowywania zacieru, np. kadź zacierowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacierp

roślina drzewiasta z rodziny winterowatych; zacierp Wintera

Zacierp (Drimys Forster & G. Forster) – rodzaj roślin z rodziny winterowatych (Winteraceae). Obejmuje w zależności od ujęcia albo 6–7 gatunków, albo ok. 30–40. W pierwszym, węższym ujęciu obejmuje tylko gatunki rosnące w Ameryce Środkowej i Południowej, a w szerszym ujęciu także z wysp Oceanii, Australii i południowo-wschodniej Azji, z centrum zróżnicowania na Nowej Gwinei. W węższym ujęciu gatunki z Azji, Australii i Oceanii wyodrębniane są w osobny rodzaj Tasmannia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zacieśniać

czasownik

(1.1) sprawiać, że coś staje się ciaśniejsze

(1.2) sprawiać, że coś jest ściślejsze, związane

(1.3) ograniczać zakres czegoś, przestrzeń zajmowaną przez coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacieśnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacieśniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacieśnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zacieśniać)

(1.1) dokonany od|zacieśniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciętość

zacięta postawa; upór; nieustępliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) postawa bycia zaciętym, silnej determinacji

(1.2) świadczący o silnej determinacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zacietrzewiać

zacietrzewiać się - zapamiętywać się w gniewie, uniesieniu; zaperzać się, zapieklać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacietrzewić

zacietrzewić się - zapamiętać się w uniesieniu, w gniewie; zaperzyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacietrzewienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gwałtowne, zawzięte zapamiętałe bronienie swoich racji, czasem w gniewie, bez patrzenia na konsekwencje

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacietrzewiony

zaperzony;
1. taki, który się zacietrzewił;
2. świadczący o zacietrzewieniu, charakterystyczny dla takiego stanu

przymiotnik

(1.1) gwałtownie, zawzięcie, zapamiętale broniący swoich racji, czasem w gniewie, bez patrzenia na konsekwencje

(1.2) świadczący o stanie zacietrzewienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaciętszy

stopień wyższy od przymiotnika: zacięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacięty

1. skaleczyć; zrobić cięcie ostrym przedmiotem;
2. paść z ukosa (np. o deszczu);
3. zacisnąć zęby, aby opanować ból;
4. dawniej: zastrugać;
5. zaciąć się - zepsuć się chwilowo (np. o maszynach);
6. zaciąć się - zatrzymać się podczas mówienia;
7. zaciąć się - uprzeć się

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zaciąć

przymiotnik

(2.1) taki, który się upiera przy swoich przekonaniach

(2.2) wykonywany z uporem i determinacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaciężny

służący w wojsku zarobkowo

przymiotnik

(1.1) pochodzący z zaciągu, służący w wojsku zarobkowo

(1.2) sformowany z żołnierzy zwerbowanych do służby wojskowej za opłatą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaciężyć

przestarzałe: zaciążyć, stać się ciężkim; ściężyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacinać.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zacios

1. nacięcie;
2. symbol wycięty na drzewie, służący do oznakowania miejsca, z którego myśliwy oddał strzał do zwierzyny

Zacios – w myślistwie: znak rozpoznawczy wycięty nożem myśliwskim na drzewie; w leśnictwie: określenie na oznaczenie drewna poprzez miejscowe zdjęcie kory.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaciosać

zrobić znak na korze drzewa przeznaczonego do wycięcia

czasownik dokonany (ndk. zaciosywać)

(1.1) zaostrzyć koniec drewnianego pala, kołka itp.

(1.2) zrobić znak na korze drzewa przeznaczonego do wycięcia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaciosek

chrząszcz z rodziny sprężykowatych, którego larwy (drutowce) są groźnymi szkodnikami glebowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciosywać

nacinać, robić nacięcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacisk

stolarski uchwyt, element obrabiarki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynność zaciskania

(1.2) techn. przyrząd zaciskający rurę w celu regulacji przepływu cieczy lub gazu

(1.3) techn. uchwyt mocujący, przytrzymujący coś

(1.4) techn. element łączący kilka części czegoś ze sobą

(1.5) elektr. punkt, w którym zewnętrzny obwód prądu zostaje dołączony do źródła prądu

- zacisk – trudne do przejścia zwężenie korytarza jaskiniowego
- zacisk – rodzaj połączenia mechanicznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaciskać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacisnąć)

(1.1) czynić ciaśniejszym, ściśle przylegającym

czasownik zwrotny niedokonany zaciskać się (dk. zacisnąć się)

(2.1) ściśle przywierać

(2.2) być zaciskanym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciskać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciskarka

urządzenie do montażu końcówek w kablach sieciowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. elektr. urządzenie służące do zaprasowywania, zaciskania końcówek lub złączek w przewodach elektrycznych

(1.2) techn. urządzenie służące do łączenia elementów, np. zaciskania złączek w rurach

(1.3) kosmet. urządzenie służące do zaciskania tunelu podczas przedłużania paznokci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaciskowy

przymiotnik od: zacisk

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacisnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaciskać)

(1.1) dokonany od|zaciskać.

czasownik zwrotny dokonany zacisnąć się (ndk. zaciskać się)

(2.1) dokonany od|zaciskać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacisnonć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pot. zawalić sprawę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacisze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ustronne, ciche miejsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 50, w tym 16 podstawowych

- Zacisze – część miasta Biłgoraj
- Zacisze – część miasta Bydgoszcz
- Zacisze – część miasta Częstochowa
- Zacisze – część miasta Miłomłyn
- Zacisze – część miasta Przecław
- Zacisze – część miasta Sulejów
- Zacisze – część miasta Warszawa, w dzielnicy Targówek
- Zacisze – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Śródmieście

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zacisznie

przysłówek

(1.1) cicho i spokojnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciszniej

stopień wyższy od przysłówka: zacisznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciszniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zaciszny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciszny

przymiotnik

(1.1) o miejscu: cichy i spokojny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaciszyć

1. uniemożliwić dalsze trwanie czegoś negatywnego, np. zaciszyć skargi;
2. dawniej: uczynić coś cichym lub cichszym; ściszyć, przyciszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciukiwać

potocznie: zabijać, uderzając czymś ostrym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaciupanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaciupać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zackiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaćma

choroba oka objawiająca się zmętnieniem soczewki, połączona z częściową lub zupełną utratą wzroku; katarakta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. defekt soczewki powodujący pełną lub częściową utratę wzroku;

Zaćma (katarakta, łac. cataracta) – wrodzona lub degeneracyjna choroba oczu, prowadząca do zmętnienia soczewki. Jest jedną z przyczyn ślepoty. Polega na powstawaniu plamek lub zmętniałych obszarów na zwykle przezroczystej soczewce oka, co utrudnia promieniom świetlnym przedostanie się do siatkówki, a w konsekwencji prowadzi do upośledzenia ostrości wzroku. Im większe zmętnienia na soczewce oka, tym większe pogorszenie ostrości wzroku następuje u chorego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaćmić

przyciemnić światło; zmniejszyć blask czegoś; osłabić pamięć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zaćmiewać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaćmienie

przyciemnić światło; zmniejszyć blask czegoś; osłabić pamięć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) astr. zjawisko pozornego znikania ciała niebieskiego wywołane przez jego przesłanianie lub wejście w cień;

(1.2) chwilowa utrata zdolności jasnego myślenia

(1.3) daw. choroby oczu o różnej etiologii, z objawami pogorszenia widzenia

(1.4) odczasownikowy od|zaćmić.

Zaćmienie – zjawisko astronomiczne polegające na tym, że cień jednego ciała niebieskiego pada na powierzchnię drugiego. Możliwe jest ono, gdy w jednej linii znajdują się oba ciała oraz źródło światła, którym jest zazwyczaj gwiazda jako ciało świecące światłem własnym lub inny obiekt świecący światłem odbitym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaćmiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaćmiewać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacmokanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacmokać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacmokiwać

1. cmokać kilka razy;
2. wydawać odgłos podobny do cmoknięcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacniej

stopień wyższy od przysłówka: zacnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zacny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacnik

zacnik zielony - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych

Zacnik (Gnorimus) – rodzaj chrząszczy z rodziny poświętnikowatych i podrodziny kruszczycowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zacność

uczciwość, prawość, dobroć, szlachetność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. albo podn. cecha tych, którzy są zacni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zacny

1. godny szacunku i zaufania; prawy;
2. młodzieżowo: niezły, niczego sobie; fajny;
3. dawniej:
a) w bardzo dobrym gatunku, pierwszorzędny, cenny;
b) sławetny, znakomity

przymiotnik jakościowy

(1.1) przest. godny szacunku i zaufania, szlachetny, rzetelny, uczciwy, prawy, szacowny, szanowny, czcigodny

(1.2) przest. właściwy komuś takiemu

(1.3) przest. znaczący, znaczny

(1.4) przest. cenny, przedni, znakomity

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zacofanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opóźnienie w rozwoju pod względem technologicznym, społecznym itd.

(1.2) wrogość wobec postępu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacofaniec

osoba zacofana pod względem kulturalnym, przeciwna zmianom, nowym ideom i postępowi; obskurant, obskurantysta, wsteczniak, wstecznik, konserwatysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacofany

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) opóźniony w rozwoju

(1.2) nieufny lub przeciwny postępowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaćpać

zażyć narkotyk

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaćpany

taki, który jest pod działaniem narkotyków

przymiotnik

(1.1) pot. naćpany, pod wpływem narkotyku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zacuchły

taki, który zacuchnął

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacukać

zakłopotać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacukiwać

potocznie: zacukiwać się - zawstydzać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacuknąć

rzadko: zacuknąć się - zakłopotać się, stropić się; zacukać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacuknięty

taki, który się zacuknął (stropił się)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacumować

przymocować jednostkę pływającą do brzegu, przy pomocy sznura, lin itd.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacumowywać

umocowywać statek do nabrzeża lub innego statku za pomocą cum; cumować, przycumowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaćwiczyć

zabić przez chłostę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zacyganić

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zaszachrować, zamanić, zamachlować, zdobyć coś przez przekręt lub oszustwo, raczej drobne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacyganienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacyganić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacytować

czasownik przechodni dokonany (ndk. cytować)

(1.1) dokonany od|cytować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zacytować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zacząć

1. rozpocząć; zapoczątkować;
2. wziąć kawałek z nieużywanej całości;
3. sprowokować poprzez agresywne zachowanie

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczynać)

(1.1) dokonany od|zaczynać.

czasownik zwrotny dokonany zacząć się (ndk. zaczynać się)

(2.1) dokonany od|zaczynać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaczadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczadzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczaić

1. zaczaić się - książkowo: ukryć się; przyczaić się;
2. potocznie: zrozumieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczarować

1. rzucić zaklęcie, urok, klątwę na coś lub na kogoś;
2. wzbudzić w kimś zachwyt swoją osobą, zwrócić czyjąś uwagę

czasownik

(1.1) rzucić czar, przemienić za pomocą czarów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaczarowanie

1. rzucić zaklęcie, urok, klątwę na coś lub na kogoś;
2. wzbudzić w kimś zachwyt swoją osobą, zwrócić czyjąś uwagę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczarować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaczarowany

1. rzucić zaklęcie, urok, klątwę na coś lub na kogoś;
2. wzbudzić w kimś zachwyt swoją osobą, zwrócić czyjąś uwagę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczątek

1. początek; to, od czego się coś zaczyna;
2. pierwotna forma organu lub organizmu, zdolna rozwinąć się w dojrzały organ lub organizm; zarodek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczątki

1. początek; to, od czego się coś zaczyna;
2. pierwotna forma organu lub organizmu, zdolna rozwinąć się w dojrzały organ lub organizm; zarodek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczątkowy

przymiotnik od: zaczątek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczatowany

otumaniony siedzeniem na czacie w Internecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczekać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. czekać)

(1.1) pozostać w jednym miejscu lub stanie aż do momentu stania się czegoś, czego się chce

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczekać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczekować

zaczekować się - zameldować się na lotnisku, w hotelu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczem

spójnik poprzedzający wniosek z poprzedniego zdania, zatem, stąd, przeto

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczep

rodzaj uchwytu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mechanizm, który służy do tego, aby coś zaczepić

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp., rozk. od: zaczepić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaczepiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaczepić)

(1.1) mocować coś na czymś wystającym

(1.2) zawadzać o coś podczas ruchu

(1.3) zatrzymywać kogoś, podejmując relację

(1.4) rozpoczynać agresywną prowokację czy bójkę

(1.5) wstępować gdzieś na trochę podczas przemieszczania się

czasownik zwrotny niedokonany zaczepiać się (dk. zaczepić się)

(2.1) zatrzymywać się lub zawisać, zahaczywszy o coś

(2.2) chwytać za coś, przytrzymywać się czego

(2.3) zaczepiać (1.2) siebie nawzajem

(2.4) pot. znajdować tymczasowe mieszkanie lub pracę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczepianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczepiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczepić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczepiać)

(1.1) dokonany od|zaczepiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczepienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczepić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczepisty

w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; wyrąbisty, wyczepisty, zarąbisty, zajefajny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczepka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prowokacyjne lub agresywne zachowanie mające na celu nawiązanie kontaktu albo wywołanie u kogoś określonej rekacji

(1.2) daw. to, co służy do zaczepiania, przymocowywania czegoś

Zaczepka (lit. Užtilčiai) – wieś na Litwie, w rejonie wileńskim, 6 km na północ od Kowalczuków, zamieszkana przez 3 osoby. 0,7 km na wschód przebiega granica litewsko-białoruska.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaczepliwość

skłonność do zaczepek, kłótni; napastliwość, zaczepność, agresywność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczepliwy

lubiący kłótnie, szukający zaczepki, napastliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczepniej

stopień wyższy od przysłówka: zaczepnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczepność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zaczepne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczepny

przymiotnik

(1.1) zdolny prowokować i wszczynać kłótnię

(1.2) służący atakowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczepowy

przymiotnik od: zaczep

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczerlany

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w gminie Choroszcz;

Zaczerlany (białorus. Зачарляны) – wieś w Polsce, położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Choroszcz.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa białostockiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaczernianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczerniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczerniały

taki, który zaczerniał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczerniowate

o cechach zaczerniowatych (rodzina roślin)

Zaczerniowate, melastomowate (Melastomataceae Juss.) – rodzina roślin należąca do rzędu mirtowców. Należy do niej 188 rodzajów z blisko 5 tysiącami gatunków (najbardziej zróżnicowana gatunkowo rodzina rzędu). Rośliny te występują głównie w tropikach na całym świecie, najczęściej w wilgotnych lasach równikowych, ale też w formacjach lasów suchych, przedleśnych, a w górach w strefie alpejskiej. Centrum zróżnicowania rodziny jest strefa tropikalna Ameryki Środkowej i Południowej, gdzie występuje 3/4 gatunków. Najdalej na północ, po strefę klimatu umiarkowanego (wschodnia część Ameryki Północnej) sięga rodzaj Rhexia. Poza tym przedstawiciele tej rodziny sięgają strefy umiarkowanej w południowej Brazylii i we wschodniej Azji (Chiny i Japonia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaczerniowaty

o cechach zaczerniowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczerpnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczerpywać)

(1.1) dokonany od|zaczerpywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczerpywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaczerpnąć)

(1.1) nabierać coś płynnego lub sypkiego

(1.2) brać skądś, aby wykorzystać do jakiegoś celu

(1.3) uzyskiwać wiadomości

(1.4) nabierać powietrza, by poczuć się dobrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczerwieniały

taki, który stał się czerwony; zaczerwieniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczerwienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaczerwieniać)

(1.1) pokryć czerwonym kolorem

czasownik zwrotny dokonany zaczerwienić się (ndk. zaczerwieniać się)

(2.1) stać się czerwonym

(2.2) zawstydzić się i oblać rumieńcem na twarzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczerwienienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczerwienić.

(1.2) med. zmiana koloru skóry polegająca na rozszerzeniu naczyń krwionośnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczerwieniony

taki, który się zaczerwienił

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczesać

czasownik

(1.1) czesząc, przemieścić włosy w jedną stronę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczesanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczesać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczeska

zaczesanie włosów na część wyłysiałej głowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pasmo włosów zaczesane z jednego z boków na część głowy objętej łysiną

Zaczeska (także pożyczka, ang. combover) – fryzura głównie noszona przez łysiejących mężczyzn, polegająca na zaczesaniu dłuższych włosów na łysiejące miejsca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaczesywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczesywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczipować

założyć lub wszczepić czip, oznaczyć coś, zwłaszcza zwierzęta, za pomocą specjalnych układów scalonych; zachipować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Zaczkowski – polski samorządowiec i urzędnik
- Stanisław Zaczkowski – polski milicjant, polityk i dyplomata

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczyn

1. porcja surowego ciasta pozostawiona z poprzedniego wypieku, dodawana najczęściej do ciasta na chleb;
2. to, co stało się początkiem czegoś, zdarza się po raz pierwszy, coś nowego; zalążek, pierwocina;
3. rozczynione, rozdrobnione ciasto; rozczyn;
4. białka regulujące przebieg procesów życiowych, wytwarzane przez każdy żywy organizm;
5. w budownictwie: mieszanina spoiwa cementu lub gipsu z wodą; zaprawa

- zaczyn – składnik zaprawy
- zaczyn – dodawana do ciasta na chleb niewielka ilość surowego ciasta pozostawiona z poprzedniego wypieku; zobacz też: zakwas chlebowy
- zaczyn – faza fermentacyjna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaczynać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zacząć)

(1.1) przystępować do wykonywania jakiejś czynności

(1.2) wykonywać jakąś czynność przed inną

(1.3) wziąć część z nienapoczętej całości

(1.4) pot. zaczepiać, rozdrażniać kogoś

(1.5) wchodzić w pewien stan lub okres

czasownik zwrotny niedokonany zaczynać się (dk. zacząć się)

(2.1) mieć swój początek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczynać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczyniać

w przemyśle spożywczym: dodawać zaczynu do rozdrobnionego ciasta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczynianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczyniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaczynić

w przemyśle spożywczym: dodać zaczynu do rozdrobnionego ciasta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczynowy

przymiotnik od: zaczyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaczytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaczytać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zad.

skrót

(1.1) = zadanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadąbrów

Zadąbrów – przysiółek wsi Głogów w Polsce, położony w województwie mazowieckim, w powiecie przysuskim, w gminie Wieniawa.

Prywatna wieś szlachecka Zadąbrowie, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 przysiółek administracyjnie należał do województwa radomskiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela i św. Stanisława Kostki w Mniszku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zadaniować

nadawać określone zadania, obowiązki lub cele do realizacji

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) rzad. przydzielać komuś zadanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadaniowiec

osoba, która zawsze wykonuje powierzone jej zadania starannie i na czas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadaniowość

koncentracja na określonych celach i ich systematyczne wykonywanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha bycia skupionym na praktycznym rezultacie działań

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadanko

zdrobnienie od: zadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zdrobn. od: zadanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadar

miasto w Chorwacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Chorwacji, nad Morzem Adriatyckim;

Zadar (wł. Zara,, węg. Zára, niem. Jadera) – miasto w Chorwacji, siedziba żupanii zadarskiej oraz miasta Zadar. Leży w Dalmacji, nad Morzem Adriatyckim. W 2011 roku liczyło 71 471 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadarlica

zadarlica tłuszczówka, zadarlica spiżarnianka - gatunki motyla z rodziny omacnicowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadarnić

1. obsiewać, pokrywać darnią;
2. zadarnić się - zarastać darnią

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadarski

→ Zadar (miasto w Chorwacji)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zadarem, dotyczący Zadaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadartonosy

mający zadarty nos

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadarty

zwrócony końcem ku górze, np. zadarty nos

przymiotnik

(1.1) skierowany na końcu ku górze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadaszać

przykrywać dachem; daszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadaszenie

przykryć dachem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadaszyć.

(1.2) dach, jako odrębna lub samodzielna konstrukcja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadaszony

przymiotnik relacyjny

(1.1) przykryty dachem

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zadaszyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadaszyć

przykryć dachem

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadaszać)

(1.1) wznieść dach nad czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadateczek

zdrobnienie od: zadatek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadatek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) praw. część należnej kwoty wpłacana lub wypłacana z góry jako gwarancja dotrzymania umowy, w przypadku niewywiązania się z umowy zwracana przez wykonawcę w podwójnej wysokości

(1.2) wstępnie zauważalna zdolność lub skłonność do czegoś

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadatki

predyspozycje do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadatkować

dać, dawać zadatek, zaliczkę, akonto

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadatkowy

przymiotnik od: zadatek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadatować

określić czas (datę) powstania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadawać

1. nakazywać wykonać coś
2. sprawiać, że komuś dzieje się coś złego
3. dawać pokarm zwierzętom
4. pot. zakładać komuś coś ciężkiego do noszenia
5. dodawać nowy składnik, głównie do cieczy, gazu
6. zadawać się: pot. utrzymywać znajomość z kimś

czasownik

(1.1) o pytaniach: wypowiadać w celu uzyskania odpowiedzi

(1.2) nakazywać komuś coś robić

(1.3) sprawiać komuś coś złego

(1.4) zootechn. dawać zwierzętom pożywienie

(1.5) przest. zakładać sobie lub komuś jakiś ciężar na ramiona lub plecy

czasownik zwrotny zadawać się

(2.1) znajomić się, często spotykać się, utrzymywać bliskie kontakty z kimś nieodpowiednim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadbać

zająć się troskliwie kimś lub czymś

czasownik przechodni dokonany (ndk. dbać)

(1.1) otoczyć troskliwą opieką; poświęcić wiele starań

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadbany

1. taki, który dobrze wygląda, dba o siebie;
2. starannie utrzymany, taki, o którego ktoś dba; wypielęgnowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadebiutować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. debiutować)

(1.1) wystąpić po raz pierwszy w danej roli, dziedzinie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadęcie

1. wydobyć dźwięk z instrumentu poprzez dmuchanie;
2. o wietrze: silnie powiać

Zadęcie – dmuchnięcie w przedmiot wydający dźwięki; wydobywanie dźwięku z instrumentu muzycznego dętego poprzez wdmuchiwanie powietrza.

Istnieje kilka technik artykulacji zadęcia:

- zadęcie staccato – pojedyncze, krótkie uderzenia powietrza wywoływane przez wymawianie spółgłoski d (twarde staccato) lub t (miękkie staccato),
- zadęcie podwójne – okresowe przerywanie strumienia powietrza językiem wywoływane przez naprzemienne wymawianie spółgłosek t oraz k; pozwala uzyskać podwójne staccato,
- zadęcie potrójne – okresowe przerywanie strumienia powietrza językiem wywoływane przez naprzemienne wymawianie spółgłosek t-k-t; pozwala uzyskać potrójne staccato,
- zadęcie trylowe (wł. frullato, niem. Flatterzunge) – przerywanie strumienia powietrza ciągłym drżeniem języka przez wymawianie trrrrrrrrr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zadecydować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. decydować)

(1.1) dokonany od|decydować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadecydowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) podjęcie decyzji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadecydowany

taki, o którym zadecydowano; postanowiony, przedsięwzięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadedykować

czasownik przechodni dokonany (ndk. dedykować)

(1.1) dokonany od|dedykować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadedykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadedykować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadek

potocznie: pośladki, tylna część ciała u człowieka lub zwierzęcia; tyłek, kuper, siedzenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: zad

(1.2) pot. żart. pupa, tyłek, siedzenie

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. tył, tyłek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadeklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadeklamować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadeklarować

1. poinformować celników o przewozie czegoś przez granicę;
2. zobowiązać się do czegoś;
3. zadeklarować się - opowiedzieć się po jakiejś stronie, dokonać wyboru, publicznie przyznać się do swoich poglądów

czasownik przechodni dokonany (ndk. deklarować)

(1.1) przekazać w oficjalnej wypowiedzi

(1.2) wyrazić gotowość, przyrzec pomoc

(1.3) przedstawić oświadczenie władzom

czasownik zwrotny dokonany zadeklarować się (ndk. deklarować się)

(2.1) zobowiązać się do zrobienia czego

(2.2) wyrazić swoje poparcie lub sprzeciw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadeklarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadeklarować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadeklino

Zadeklino – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie pyrzyckim, w gminie Kozielice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zadekować

1. ukryć się lub kogoś;
2. schować coś w bezpieczym miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadekretować

1. wydać dekret w jakiejś sprawie;
2. wskazać konta, na których należy zaksięgować operacje gospodarcze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadekretowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadekretować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadenuncjować

poinformować poufnie o czymś władze, zwykle o wykroczeniu przeciw obowiązującemu prawu; donieść

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadepeszować

wysłać depeszę, telegram, zawiadomić kogoś o czymś telegraficznie; zatelegrafować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadeszczony

taki, który się zadeszczył; zalany deszczem, deszczowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadiektywizować

przekształcić w przymiotnik; zadjektywizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadiektywizowany

w językoznawstwie: taki, który stał się przymiotnikiem; uprzymiotnikowiony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadjektywizować

przekształcić w przymiotnik; zadiektywizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadka

potocznie: pośladki, tylna część ciała u człowieka lub zwierzęcia; tyłek, kuper, siedzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadmuchać

wywołać podmuch, zawiać; dmuchnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadni

tylny, zawsze w odniesieniu do nóg większych ssaków

przymiotnik

(1.1) przest. tylny

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. tylny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadnieprski

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z Zadnieprzem, dotyczący Zadnieprza, leżący za Dnieprem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadnieprzański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zadnieprzem, dotyczący Zadnieprza, pochodzący z Zadnieprza

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadnieprze

kraina historyczna, część Ukrainy Naddnieprzańskiej; Ukraina Lewobrzeżna

Ukraina Lewobrzeżna (Lewobrzeże) (ukr. Лівобережна Україна), Zadnieprze – kraina historyczna, część Ukrainy Naddnieprzańskiej leżąca na lewym (wschodnim) brzegu Dniepru.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zadniestrze

wieś na Ukrainie

Zadniestrze, do 1928 Neudorf (ukr. Задністря) – wieś na Ukrainie w rejonie samborskim obwodu lwowskiego, nad Dniestrem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zadokować

wprowadzić do doku

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadokować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadokowywać

wprowadzać statek do doku

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadokumentować

udokumentować, zdokumentować;
1. udowodnić coś;
2. potwierdzić coś dokumentem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadole

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. historyczna dzielnica Katowic lub nazwa kilku polskich wsi;

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jewst ich 17, w tym 4 podstawowe

- Zadole – część miasta Katowice
- Zadole − kolonia wsi Dębowy Gaj w woj. dolnośląskim, w pow. lwóweckim, w gminie Lwówek Śląski
- Zadole – kolonia wsi Wola Mysłowska w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Wola Mysłowska
- Zadole – część wsi Ratoszyn Pierwszy w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Chodel
- Zadole − wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Opole Lubelskie
- Zadole – część wsi Stary Bazanów w woj. lubelskim, w pow. ryckim, w gminie Ryki
- Zadole − wieś w woj. łódzkim, w pow. wieluńskim, w gminie Skomlin
- Zadole – część wsi Kalina Mała w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
- Zadole – część wsi Niesułowice w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Olkusz
- Zadole – część wsi Zederman w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Olkusz
- Zadole – część wsi Gromnik w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Gromnik
- Zadole – część wsi Sadkowice w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Solec nad Wisłą
- Zadole – część wsi Skowierzyn w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
- Zadole – część wsi Wrzawy w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Gorzyce
- Zadole – część wsi Wszechświęte w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie
- Zadole − osada w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Sadowie
- Zadole − kolonia w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Dwikozy

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadominować

zacząć dominować nad czymś; zapanować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadomka

drobny owad z rzędu karaczanów

Zadomka (Ectobius) – rodzaj karaczanów z rodziny zadomkowatych i podrodziny Ectobiinae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zadomkowate

rodzina owadów z rzędu karaczanów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadomowić

zadomowić się:
1. przyzwyczaić się do pobytu w jakimś miejscu;
2. często gdzieś występować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadora

nazwisko

## Herby szlacheckie

- Zadora – polski herb szlachecki

## Miejscowości

- Zadory – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kościańskim, w gminie Czempiń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zadość

dawniej: tyle, ile trzeba, wystarczająco; zadosyć

przysłówek

(1.1) książk. wystarczająca ilość czegoś, zaspokajająca pewną potrzebę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadośćczynić

dawniej:
1. wynagradzać spowodowaną szkodę lub wyrządzoną krzywdę;
2. spełniać czyjeś życzenie lub wypełniać obowiązek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadośćuczynić

1. wynagrodzić spowodowaną szkodę lub wyrządzoną krzywdę;
2. spełnić czyjeś życzenie lub wypełnić obowiązek

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadośćczynić)

(1.1) wynagrodzić komuś krzywdę; naprawić wyrządzoną szkodę lub przeprosić w sposób wystarczający, aby zrekompensować winę, stratę lub niesprawiedliwość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadośćuczynienie

moralne lub materialne odszkodowanie za wyrządzoną krzywdę

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadośćuczynić.

(1.2) książk. moralne lub materialne odszkodowanie

(1.3) przest. przyjęcie pojedynku jako satysfakcji za obrazę lub krzywdę moralną

Zadośćuczynienie pieniężne – w prawie polskim jeden z dwóch sposobów wyrównania szkody niemajątkowej (drugim jest zasądzenie odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany przez poszkodowanego cel społeczny). Przepisy prawne szczegółowo regulują, w jakich przypadkach zadośćuczynienie może być przyznane. Podstawowymi przepisami w tym zakresie są art. 445 i 448 kodeksu cywilnego. Na podstawie art. 445 k.c. zadośćuczynienia można domagać się w razie uszkodzenia ciała, wywołania rozstroju zdrowia, pozbawienia wolności oraz w wypadku skłonienia za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu. Z kolei art. 448 k.c. pozwala dochodzić zadośćuczynienia za naruszenie każdego dobra osobistego. 3 sierpnia 2008 r. weszły w życie zmiany w kodeksie cywilnym, pozwalające na przyznanie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę również rodzinie poszkodowanego, który zmarł w wyniku uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia (art. 446 § 4 k.c.). Przewiduje się także zadośćuczynienie za szkody prenatalne (art. 4461 k.c.) oraz od 2021 r. za niemożność nawiązania lub kontynuowania więzi rodzinnej (art. 4462 k.c.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadosyć

dawniej: tyle, ile trzeba, wystarczająco; zadość

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadowalać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadowolić)

(1.1) zaspokajać potrzeby, odpowiadać czyimś upodobaniom

(1.2) spełniać, zaspokajać seksualnie

czasownik zwrotny niedokonany zadowalać się (dk. zadowolić się)

(2.1) poprzestawać na czymś

(2.2) zaspokajać siebie autoerotycznie

(2.3) zaspokajać erotycznie siebie wzajemnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadowalająco

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób zadowalający

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadowalający

dość dobry, wystarczająco dobry; dostateczny, niezły, wystarczający

przymiotnik

(1.1) wystarczająco dobry

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy czynny od: zadowalać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadowalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadowalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadowice

Zadowice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Godziesze Wielkie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

W 1954 w Zadowicach znaleziono dwa autentyczne skarabeusze egipskie w jednej z popielnic (grób 95) na cmentarzysku kultury przeworskiej. Znajdują się obecnie w zbiorach Muzeum Archeologicznego i Etnograficznego w Łodzi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zadowolenie

dogodzić, zaspokoić wymagania

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczucie przyjemności wywołane spełnieniem się pragnień lub pomyślnym obrotem sprawy

Zadowolenie – chwilowe uczucie satysfakcji, pełnej afirmacji. W większości przypadków prowadzi do uczucia szczęścia. Zadowolenie nie objawia się stanem euforii, uzewnętrznia się w zależności od sytuacji (poziomu zadowolenia). Zadowolenia może być zarówno brane pod uwagę przy aspektach seksualnych, jak i wręcz przeciwnie, codziennych (dziecko zadowolone z oceny za swoją pracę np. dyktando).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadowolić

dogodzić, zaspokoić wymagania

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadowalać)

(1.1) zob. zadowalać.

czasownik zwrotny dokonany zadowolić się (ndk. zadowalać się)

(2.1) zob. zadowalać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadowolony

dogodzić, zaspokoić wymagania

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zadowolić

przymiotnik

(2.1) taki, który cieszy się, czerpie zadowolenie, satysfakcję z czegoś; radosny

(2.2) taki, który świadczy o zadowoleniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadozować

podać w określonych dozach, dawkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadra

1. ostry, odstający od czegoś kawałek, zwłaszcza drewniany; drzazga;
2. przykre wspomnienie, żal, uraza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uraza

- Zadra – kwartalnik o tematyce feministycznej
- Zadra – film muzyczny z 2022 roku
- Zadra – powieść fantastyczna Krzysztofa Piskorskiego
- Zadra – hybrydowa (stalowo-drewniana) kolejka górska w parku rozrywki Energylandia w Zatorze, w Polsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadrabiać

dawniej:
1. czynić drobnym;
2. drobiąc, wsypywać do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrapanie

rysa na powierzchni czegoś, zwłaszcza na skórze; zadrapnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rysa na powierzchni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadrapnięcie

rysa na powierzchni czegoś, zwłaszcza na skórze; zadrapanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrażniać

1. drażniąc, wywoływać lub zaogniać konflikt;
2. drażniąc, irytować kogoś, dokuczać komuś;
3. wywoływać reakcję narządu zmysłowego; podrażniać;
4. zadrażniać się - dawniej:
a) kłócić się;
b) zaostrzać się, zaogniać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrażnić

1. drażniąc, wywołać lub zaognić konflikt;
2. drażniąc, zirytować kogoś, dokuczyć komuś;
3. wywołać reakcję narządu zmysłowego; podrażnić;
4. zadrażnić się - dawniej:
a) pokłócić się, poróżnić się;
b) zaostrzyć się, zaognić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrażnienie

1. drażniąc, wywołać lub zaognić konflikt;
2. drażniąc, zirytować kogoś, dokuczyć komuś;
3. wywołać reakcję narządu zmysłowego; podrażnić;
4. zadrażnić się - dawniej:
a) pokłócić się, poróżnić się;
b) zaostrzyć się, zaognić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadręczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadręczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadręczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadreptanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadreptać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadreptywać

rzadko:
1. zaczynać dreptać;
2. drepcząc, zadeptywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrobić

rzadko: przejść jakąś drogę drobnymi kroczkami; podreptać, potuptać, pokuśtykać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrobniały

taki, który zadrobniał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadroga

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrożny

nazwisko

- Czesław Zadrożny (1904-1944) – żołnierz Batalionów Chłopskich i Armii Krajowej
- Stanisław Zadrożny (1908-1977) – dowódca powstańczej radiostacji "Błyskawica"
- Tadeusz Zadrożny (ur. 1939) – polski kolarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zadruga

dawna, rodowa wspólnota gospodarcza u Słowian Południowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polski ruch społeczno-kulturowy powstały w II RP;

Zadruga – wspólnota rodowa u Słowian (głównie południowych, ale też np. u Hucułów) oraz innych etnosów bałkańskich (np. Wołochów) tworzona przeważnie przez ludność rolniczą i rzemieślniczą. Składała się zazwyczaj z 20 do 30 osób. Jej członkowie, zazwyczaj synowie jednego ojca oraz ich żony i dzieci, mieli jednakowe prawa i obowiązki. Obowiązywała wspólnota produkcji, konsumpcji oraz majątku. We wspólnocie tej występował podział według płci oraz według zawodu, a władzę sprawowała rada złożona z dorosłych mężczyzn, na której czele stał naczelnik-gospodarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadruk

obszar pokryty drukiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrzeć

1. naderwać brzeg czegoś, zaczepiwszy tym o coś innego, nadedrzeć;
2. wejść z kimś w konflikt, narazić się komuś;
3. unieść, skierować coś ku górze, podnieść;
4. zadrzeć się:
a) naderwać się;
b) zostać skierowanym ku górze;
c) dawniej, potocznie: narazić się komuś

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadzierać)

(1.1) dokonany od|zadzierać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadrzechnia

owad z rodziny pszczołowatych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) syst. bot. nazwa systematyczna|Xylocopa|Latreille|ref=tak., rodzaj owadów z rodziny pszczołowatych;

(1.2) bot. owad z rodzaju zadrzechnia (1.1)

Zadrzechnia (Xylocopa) – rodzaj pszczół z rodziny pszczołowatych i podrodziny zadrzechniowatych. Jedyny z monotypowego plemienia zadrzechni (Xylocopini). Takson kosmopolityczny, obejmujący około 400 opisanych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadrzewiać

obsadzać jakiś obszar drzewami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrzewianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obsadzanie terenu drzewami

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadrzewić

obsadzić jakiś obszar drzewami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadrzewienie

obsadzić jakiś obszar drzewami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) obsadzenie terenu drzewami

(1.2) skupisko drzew i krzewów, które nie jest ani lasem, ani sadem

- W leśnictwie cecha drzewostanu. Określa się ją poprzez porównanie masy drzewnej (miąższości) istniejącej rzeczywiście w drzewostanie danego gatunku na 1 hektarze do podanej w tzw. tablicach zasobności, jaką mógłby ten sam drzewostan wykazywać w danym wieku i na danym siedlisku w najlepszym wypadku. Np. masa rzeczywista drzewostanu wynosi 240 m³ (metrów sześciennych), a wykazana w tablicach – 300 m³. W takim wypadku zadrzewienie określa się poprzez podzielenie 240:300=0,80, czyli zadrzewienie wynosi 0,80.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadrzewieniowy

przymiotnik od: zadrzewienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaduch

1. wilgotność najczęściej połączona z wysoką temperaturą oraz brakiem ruchów mas powietrza; duchota, duszność, parność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieświeże powietrze, nie do oddychania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaducha

1. zbyt mała ilość tlenu wodzie, powodująca śnięcie ryb; przyducha;
2. nieświeże powietrze utrudniające swobodne oddychanie; zaduch

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaduch

(1.2) wędk. ryb. duszenie się ryb pod lodem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadudnić

wydać głuchy, buczący odgłos; zadudnieć, zahuczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadudnieć

wydać głuchy, buczący odgłos; zadudnić, zahuczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadufanie

zbytnia ufność we własne możliwości, siły; zarozumiałość, zarozumialstwo, zadufkostwo, zadufkowatość

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbytnia pewność siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadufaniec

potocznie: osoba zarozumiała, bardzo pewna siebie; zuchwalec, zarozumialec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadufany

bardzo pewny siebie; zadufały

przymiotnik

(1.1) zbyt pewny siebie, pełen buty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadufały

bardzo pewny siebie; zadufany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadufek

przestarzałe: człowiek zarozumiały, zbyt pewny siebie; zarozumialec, pyszałek, bufon

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadufkostwo

zbytnia ufność we własne możliwości, siły; zarozumiałość, zarozumialstwo, zadufanie, zadufkowatość

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadufkowatość

zbytnia ufność we własne możliwości, siły; zarozumiałość, zarozumialstwo, zadufkostwo, zadufanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaduma

pogrążenie się w myślach, marzeniach, rozmyślaniach; zamyślenie, kontemplacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) głębokie zamyślenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadumać

1. dawniej: spędzić pewien czas na dumaniu; pomarzyć, podumać;
2. dawniej: zagrać lub zaśpiewać dumę, dumkę;
3. zadumać się - pogrążyć się w myślach, w marzeniach; zamyślić się, rozmarzyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumanie

1. dawniej: spędzić pewien czas na dumaniu; pomarzyć, podumać;
2. dawniej: zagrać lub zaśpiewać dumę, dumkę;
3. zadumać się - pogrążyć się w myślach, w marzeniach; zamyślić się, rozmarzyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumany

1. taki, który pogrążył się w zadumie; zamyślony, zaabsorbowany, nieobecny;
2. taki, który wyraża zadumę, zamyślenie, np. zadumany uśmiech

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumiały

1. dawniej, dziś potocznie: zdumieć;
2. zadumieć się - dawniej, dziś potocznie: zadumać się - popaść w zadumę, pogrążyć się w myślach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumieć

1. dawniej, dziś potocznie: zdumieć;
2. zadumieć się - dawniej, dziś potocznie: zadumać się - popaść w zadumę, pogrążyć się w myślach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumienie

dawniej, dziś potocznie: zadumanie, zaduma - pogrążenie się w myślach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumiewać

1. dawniej, dziś potocznie: zdumiewać;
2. zadumiewać się - dawniej, dziś potocznie: zadumywać się - popadać w zadumę, pogrążać się w myślach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumiony

1. dawniej, dziś potocznie: zadumany;
2. potocznie: zdumiony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumka

ekspresywnie: zaduma - pogrążanie się w myślach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadumywać

zadumywać się - popadać w zadumę, pogrążać się w myślach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadupie

1. potocznie: mała miejscowość oddalona od ośrodków kulturalnych; prowincja; pipidówka;
2. potocznie: oddalona od centrum dzielnica miasta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. grub. wieś lub miasteczko ze słabo rozwiniętą komunikacją, handlem itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadurzać

zadurzać się - zaczynać czuć miłość do kogoś; zakochiwać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadurzony

taki, który się zadurzył, zakochał się w kimś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadurzyć

zadurzyć się - zakochać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadusić

1. zabić przez ściskanie gardła odbierające oddech; udusić;
2. zadusić się - umrzeć z powodu niemożenia oddychania; udusić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaduszać

1. dusząc, zabijać;
2. gasić ogień; tłumić, ugaszać;
3. nie pozwalać na rozwój czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaduszki

1. impreza o charakterze modlitewnym lub artystycznym organizowana blisko świąt Zaduszek;
2. dawne święto pogańskie poświęcone pamięci zmarłych

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. w Kościele katolickim dzień poświęcony pamięci wszystkich zmarłych, przypadający na 2 listopada (po dniu Wszystkich Świętych);

Zaduszki, Dzień Zaduszny lub Święto Zmarłych, formalnie Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych (łac. Commemoratio Omnium Fidelium Defunctorum) – w Kościołach łacińskich obchód liturgiczny poświęcony zmarłym, przypadający corocznie na dzień 2 listopada, treściowo połączony z poprzedzającą go uroczystością Wszystkich Świętych. Zaduszki zbiegają się często zbiegają się z ludowymi obrzędami ku czci zmarłych, wywodzącymi się z wierzeń pogańskich lub przedchrześcijańskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaduszkowy

przymiotnik od: Zaduszki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaduszny

przymiotnik

(1.1) rel. związany z Zaduszkami albo z modlitwami za zmarłych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadychra

słodkowodny skorupiak z podgromady skrzelonogów

Zadychra (Branchipus) - rodzaj skorupiaka z rzędu bezpancerzowców. Zadychry są zwierzętami słodkowodnymi. W Polsce występuje zadychra pospolita (Branchipus schaefferi), żyjąca w okresowo wysychających zbiornikach wodnych. Jej obecność w zbiornikach, które przez długi czas wyglądały na wymarłe, tłumaczono sobie kiedyś tym, że zadychry spadają z nieba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zadygotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadygotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadyma

zamieszki, kłótnie, walki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. pejor. publiczna burda z udziałem wielu osób, często brutalna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadymać

dmuchać, zawiewać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadymiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadymić)

(1.1) wypełniać dymem

(1.2) wydzielać dym lub parę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadymianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadymiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadymiara

→ zadymiarz

Patrz:zadymiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadymiarka

→ zadymiarz; awanturnica, chuliganka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadymiarski

→ zadymiarz, → zadyma

Patrz:zadymiarz, → zadyma

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadymiarstwo

1. uczestnictwo w ulicznych starciach z policją;
2. częste wywoływania awantur, wszczynanie bójek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadymiarz

potocznie:
1. osoba uczestnicząca w zadymach, uczestnik ulicznych starć z policją;
2. osoba, która chętnie wywołuje awantury, wszczyna bójki; rozrabiacz, awanturnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto bierze udział w zadymach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadymić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadymiać)

(1.1) wypełnić dymem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadymka

śnieżyca połączona z silnym wiatrem

Zadymka – śnieżyca połączona z silnym wiatrem. Nie powinna być mylona z zamiecią, w trakcie której nie pada śnieg, lecz wiatr unosi z ziemi wcześniej opadłe płatki śniegu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zadyszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chwilowe trudności ze złapaniem tchu spowodowane najczęściej zbyt dużym wysiłkiem lub zmęczeniem

(1.2) astma

Zadyszka – jubileuszowy tribute album, wydany 7 października 2011 z okazji X-lecia zespołu happysad. Wydawnictwo składa się dwóch płyt (CD+DVD).

Płyta zawiera utwory zagrane przez zespoły zaprzyjaźnione z grupą happysad, w nowych aranżacjach. Na płycie znalazł się też jeden utwór w wykonaniu happysad – „Manewry szczęścia”, który także został zaprezentowany w nowej aranżacji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadżal

arabska poezja stroficzna, pisana językiem potocznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadżdżony

słotny, deszczowy; rozdeszczony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadźgać

zabić, uderzając, godząc w kogoś czymś ostrym, kłującym, zakłuć; zaźgać; zażgać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) zabić, uderzając ostrym narzędziem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadziabywać

rzadko: uśmiercać, zadając ciosy czymś ostrym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziać

potocznie:
1. zapodziać, zgubić
2. zadziać się - wydarzyć się, mieć miejsce, stać się

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadziewać)

(1.1) pot. zagubić, zapodziać

(1.2) rzad. załatać dzianiną

(1.3) daw. przywdziać, wdziać

czasownik zwrotny dokonany zadziać się (ndk. zadziewać się)

(2.1) przest. zawieruszyć się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadzierać

1. nadrywać brzeg czegoś, zaczepiwszy tym o coś innego;
2. wchodzić z kimś w konflikt, narażać się komuś;
3. unosić, kierować coś ku górze, podnosić;
4. zadzierać się:
a) nadrywać się;
b) być kierowanym ku górze;
c) dawniej, potocznie: narażać się komuś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadrzeć)

(1.1) nadrywać coś, zaczepiwszy tym czymś o coś innego

(1.2) unosić coś ku górze

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zadrzeć)

(2.1) przen. narażać się komuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadzieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadzierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadzierzgnąć

1. stworzyć mocno ściągnięty węzeł, pętlę; zawiązać;
2. przeciągnąć coś przez otwór; związać coś przeciągniętą linką, wstążką

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadzierzyściej

stopień wyższy od przysłówka: zadzierzyście

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadzierzystszy

stopień wyższy od przymiotnika: zadzierzysty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadzierzysty

butny, czupurny, zawadiacki, zadzierżysty;
1. skłonny do zaczepki, kłótni;
2. świadczący o takiej postawie, np. zadzierzyste spojrzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadzim

Zadzim – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie poddębickim, w gminie Zadzim. Leży ok. 15 km na północny zachód od Szadku, przy starym szlaku handlowym, łączącym Sieradz z Łęczycą.

Miejscowość jest siedzibą gminy Zadzim, parafii św. Małgorzaty oraz ważnym ośrodkiem usługowo-handlowym.W miejscowości istnieje straż pożarna, która została założona w 1902 roku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zadzimski

przymiotnik od: Zadzim

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadzior

potocznie: mały i ostry kawałek czegoś, wystający z jakiejś powierzchni; zadra, zadziora

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziora

osoba lubiąca wszczynać awantury, jest zadziorna, agresywna; awanturnik, prowokator, złośnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziorek

ostry, czepny wyrostek na powierzchni części niektórych roślin lub organach zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziornica

gatunek afrykańskiego płaza

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziorniej

stopień wyższy od przysłówka: zadziornie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziorniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zadziorny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziorność

→ zadziorny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zadziorne; cecha tych, którzy są zadziorni

Patrz:zadziorny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadziorny

zaczepliwy, szukający problemów, nieustępliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziwaczać

dawniej: zachowywać się jak dziwak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadziwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zadziwić)

(1.1) powodować podziw lub zdumienie

czasownik zwrotny niedokonany zadziwiać się (dk. zadziwić się)

(2.1) okazywać podziw albo zdumienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadziwiający

przymiotnik

(1.1) wywołujący podziw, zdumienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadziwić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zadziwiać)

(1.1) dokonany od|zadziwiać.

czasownik zwrotny dokonany zadziwić się (ndk. zadziwiać się)

(2.1) dokonany od|zadziwiać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadziwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadziwić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadziwować

dawniej: zadziwić, zdumieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadżumiona

kobieta chora na dżumę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadżumiony

zarażony dżumą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba chora na dżumę

przymiotnik jakościowy

(2.1) dotknięty dżumą, taki który choruje na dżumę lub w którym panuje dżuma

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zadzwonić

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) wydobyć dźwięk za pomocą dzwonu lub dzwonka

(1.2) o dzwonie, dzwonku, telefonie wydać dźwięk

(1.3) telekom. nawiązać połączenie telefoniczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadzwonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zadzwonić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zadławiać

1. uniemożliwiać oddychanie; dławić, dusić;
2. potocznie: odbierać zdolność działania lub mówienia; dławić;
3. potocznie: przytłaczać i zamęczać;
4. potocznie: zakłócać płynność działania czegoś;
5. zadławiać się - potocznie: dławić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadławienie

Zadławienie – jeden ze stanów nagłego zagrożenia życia, polegający na dostaniu się ciała obcego do dróg oddechowych osoby poszkodowanej i spowodowanie całkowitego lub częściowego ich zatkania.

Przy zadławieniu rozróżnia się:

- niedrożność dróg oddechowych częściową (łagodną)
- i całkowitą (ciężką)

#### Źródła:

Wikipedia

# Zadłużenie

obciążyć długami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) suma ogólna długów osoby, przedsiębiorstwa czy gospodarki

Dług w sensie ekonomicznym oznacza niespełniony przez dłużnika na rzecz wierzyciela obowiązek pewnego świadczenia w formie pieniężnej lub rzeczowej w określonym czasie.

Przyczyną powstania długu jest opóźnienie w wykonaniu zobowiązania, którego charakter może określać m.in.:

- umowa handlowa zawarta pomiędzy dwiema stronami określająca dane świadczenie, np. warunki dostawy towaru lub świadczenia usługi i terminu zapłaty,
- umowa pożyczki lub kredytu,
- orzeczenie sądu lub decyzja administracyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zadłużeniowy

→ zadłużenie, np. kryzys zadłużeniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadłużony

taki, który się zadłużył

#### Źródła:

SJP.pl

# Zadłużyć

obciążyć długami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zae-Mailować

[czytaj: zaimejlować] potocznie: wysłać e-maila; zamailować, zamejlować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaesemesować

wysłać esemesa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaetykietkować

ocenić kogoś powierzchownie, według schematów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaetykietować

1. ocenić kogoś powierzchownie, zaklasyfikować według uproszczonych schematów;
2. umieścić etykietę na towarze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaewidencjonować

sporządzić spis danych, zapisać coś w księdze ewidencyjnej; zewidencjonować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafajdać

potocznie:
1. zabrudzić coś, zwykle własnymi odchodami;
2. w przenośni: zaszkodzić sobie lub komuś, narobić kłopotów;
3. zafajdać się - zabrudzić się, upaprać czymś, zwykle własnymi odchodami

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. zabrudzić coś odchodami, zwykle własnym kałem

(1.2) pot. przen. zaszkodzić (sobie lub komuś)

czasownik zwrotny dokonany zafajdać się (ndk. brak)

(2.1) pot. zabrudzić się odchodami, zwykle własnym kałem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zafajdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zanieczyszczenie czegoś własnym kałem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zafajdaniec

potocznie, pogardliwie: ktoś tchórzliwy i nieodpowiedzialny; zasraniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafajdany

potocznie:
1. zabrudzić coś, zwykle własnymi odchodami;
2. w przenośni: zaszkodzić sobie lub komuś, narobić kłopotów;
3. zafajdać się - zabrudzić się, upaprać czymś, zwykle własnymi odchodami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafajdywać

potocznie: zabrudzać coś; ufajdywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafakturować

wystawić fakturę, rachunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafalowywać

poruszać się falistym, kołyszącym ruchem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafarb

niepożądane zabarwienie powstałe w wyniku nieudolnej obróbki (np. fotografii, druku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafartować

rzadko, potocznie: przynieść szczęście, poszczęścić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafascynować

zaciekawić, zaintrygować, oczarować

czasownik

(1.1) wzbudzić wielkie zainteresowanie, podziw, fascynację

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zafascynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zafascynować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zafasować

potocznie: otrzymać, zdobyć, dostać skądś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafasowywać

dawniej: przywiązywać, przymocowywać do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafałszować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zafałszowywać)

(1.1) przekształcić lub przedstawić coś w taki sposób, że stało się niezgodne z prawdą

(1.2) sprawić, że produkt stał się gorszej jakości poprzez dodanie do niego mniej wartościowych składników

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. fałszować)

(2.1) muz. zagrać lub zaśpiewać nieczysto

#### Źródła:

Wiktionary

# Zafermentować

1. zacząć fermentować;
2. poddać fermentacji - procesowi rozpadu substancji organicznych; przefermentować, odfermentować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafiksować

1. środowiskowo: ustalić, zatwierdzić, np. zafiksować termin odjazdu;
2. potocznie: zafiksować się - nadmiernie skupić się na kimś lub na czymś; dostać bzika

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafiksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zafiksować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zafiniszować

1. przebiec, przejechać finisz wyścigu, osiągając metę;
2. potocznie: zakończyć coś w jakiś sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafira

samochód typu Opel Zafira

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaflegmienie

zanieczyszczenie flegmą jakiegoś organu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaflejtuszać

rzadko: zabrudzać, zapaskudzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaflokować

poddać tkaninę obróbce w celu pokrycia jej drobnym meszkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafoliować

powlec, pokryć folią; ofoliować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafoliowywać

opakowywać w folię; ofoliowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafolować

dawniej:
1. mocno zabrudzić;
2. folując, zakryć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafolowywać

dawniej: folując, zakrywać, zacierać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafra

zbiory trzciny cukrowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zafrapować

zaintrygować, zainteresować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafrasować

przestarzałe:
1. przysporzyć komuś zmartwienia, przykrości; zasmucić, zmartwić;
2. zafrasować się - zmartwić się, zakłopotać się czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafrasowany

przestarzałe:
1. przysporzyć komuś zmartwienia, przykrości; zasmucić, zmartwić;
2. zafrasować się - zmartwić się, zakłopotać się czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafrendować

środowiskowo: zawrzeć z kimś znajomość; zafriendować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafriendować

[czytaj: zafrendować] środowiskowo: zawrzeć z kimś znajomość; zafrendować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafrykanizować

nadać lub przywrócić czemuś charakter afrykański

czasownik przechodni dokonany (ndk. afrykanizować)

(1.1) kult. narzucić afrykańskość, przymusić kogoś do zostania Afrykaninem, zmienić coś na afrykańskie

czasownik zwrotny dokonany zafrykanizować się (ndk. afrykanizować się)

(2.1) stać się Afrykaninem, nabrać cech afrykańskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zafrykanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nadanie czemuś afrykańskiego charakteru

(1.2) socjol. polit. usunięcie białych z różnych dziedzin życia przez czarnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zafu

w buddyzmie zen: okrągła poduszka, na której siedzi się w czasie medytacji zazen

Zafu (jap. 座蒲) – w buddyzmie zen okrągła poduszka o średnicy ok. 30 cm i wysokości 10 cm, na której siedzi się podczas medytacji zazen.

Poduszka pozwala pewniej siedzieć ze skrzyżowanymi nogami. Zafu unosi pośladki, dzięki czemu kolana mogą dotykać podłogi, co daje właściwą pozycję medytacyjną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zafuczeć

o zwierzętach: wydać fuczący dźwięk

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafugować

zespoić fugami; sfugować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zafundować

czasownik dokonany

(1.1) pokryć koszty wynikające z zaproszenia kogoś gdzieś

(1.2) sprawić wątpliwą przyjemność

#### Źródła:

Wiktionary

# Zafundowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zafundować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zafunkcjonować

zwykle o maszynach, mechanizmach: zacząć działać właściwie, zaistnieć, rozpocząć pracę; zadziałać, zaskoczyć, ruszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zag.

skrót od:
1. zagadnienie;
2. zagadka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. (Kociewie) piła

(1.2) gwara. (Kociewie) alkoholik, pijak

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagacić

dawniej: okryć, zagrodzić mchem, słomą, ziemią itp.; ogacić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagadać

czasownik dokonany (ndk. zagadywać)

(1.1) pot. zacząć rozmowę

(1.2) pot. zająć czyjąś uwagę rozmową

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagadać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagadanka

słowa, których ktoś używa z przyzwyczajenia, którymi zagaduje

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagadka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łamigłówka, w której z jednych informacji należy wywnioskować inne

(1.2) intrygująca tajemnica, trudna do wyjaśnienia

(1.3) gatunek literatury ludowej; element fabuły baśni;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagadkowo

przysłówek

(1.1) w sposób zagadkowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagadkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zagadkowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagadkowy

przymiotnik od: zagadka

przymiotnik

(1.1) tajemniczy, pełen sekretów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagadnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) omawiany temat, wątek, problem, kwestia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagadnieniowy

→ zagadnienie

Patrz:zagadnienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagaić

rozpocząć z kimś rozmowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagaj

teren porośnięty drzewami; zagajnik, gaj

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Zagaj – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny
- Zagaj – wieś w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
- Zagaj – część wsi Zagaj w woj. łódzkim, w pow. łęczyckim, w gminie Góra Świętej Małgorzaty
- Zagaj – część wsi Maurzyce w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Zduny
- Zagaj – część wsi Maków-Kolonia w woj. łódzkim, w pow. skierniewickim, w gminie Maków
- Zagaj – część wsi Brzezie w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Kłaj
- Zagaj – przysiółek wsi Nakło w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Lelów
- Zagaj – część wsi Lutomirów w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Dąbie
- Zagaj – część wsi Szarłatów w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Osiek Mały
- Zagaj – osada w woj. wielkopolskim, w pow. obornickim, w gminie Oborniki
- Zagaj – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. tureckim, w gminie Dobra

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagajać

1. rozpoczynać zebranie, obrady itp. wygłoszeniem mowy lub odpowiedniej formuły;
2. rozpoczynać rozmowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagajacz

ten, kto zagaja, przemawia na otwarciu czegoś (np. obrad, zebrania)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagajenie

rozpocząć z kimś rozmowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagajewice

2 miejscowości w Polsce:

- Zagajewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Dąbrowa Biskupia
- Zagajewice – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Osięciny

#### Źródła:

Wikipedia

# Zagajewski

nazwisko

Zagajewski – polski herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagajniczek

zdrobnienie od: zagajnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagajnik

teren porośnięty drzewami; zagaj, gaj

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. młody, niewielki las

- zagajnik – wywodząca się od gaju potoczna nazwa młodego lasu lub młodnika, także określająca niewielki las, rzadziej zarośla.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagajnikowy

→ zagajnik

Patrz:zagajnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagajówek

Zagajówek – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie pińczowskim, w gminie Michałów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zagańczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaganiacz

niewielki ptak wędrowny z rodziny pokrzewkowatych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. nazwa systematyczna|Hippolais icterina|ref=tak., drobny ptak śpiewający;

Zaganiacz (zwyczajny) (Hippolais icterina) – gatunek ptaka wędrownego z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych (Sylviidae). Monotypowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaganiaczka

→ zaganiacz

Patrz:zaganiacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaganianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaganiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagapiać

zagapiać się - rzadko:
1. zatrzymać na kimś, na czymś wzrok przez dłuższy czas;
2. przeoczać coś, myśląc o czymś innym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagapić

zagapić się:
1. zatrzymać na kimś, na czymś wzrok przez dłuższy czas;
2. zamyśliwszy się przeoczyć coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagardlenie

gwałtowne uduszenie w wyniku uciśnięcia narządów szyi

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. gwałtowne uduszenie na skutek przerwania dopływu powietrza przez ściśnięcia narządów szyi od zewnątrz;

Zagardlenie – termin z zakresu kryminalistyki i medycyny sądowej, określający specyficzny rodzaj uduszenia gwałtownego przez bezpośredni, mechaniczny ucisk na narządy szyi. Najczęściej spotykanymi mechanizmami zagardlenia są:

- powieszenie
- zadzierzgnięcie
- zadławienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagarnąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagarniać)

(1.1) dokonany od|zagarniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagaszczać

potocznie: bywać, gościć gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagasły

taki, który stracił blask, ściemniał, zbladł

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagazować

1. skazić jakiś teren, jakieś pomieszczenie itp. gazami bojowymi;
2. uśmiercić gazem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagazowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagazować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagazowywać

gazować;
1. skażać jakiś teren, jakieś pomieszczenie itp. gazami bojowymi;
2. uśmiercać gazem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagdański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagęgać

zagęgotać;
1. o gęsiach: wydać charakterystyczny głos;
2. potocznie: powiedzieć coś niewyraźnie przez nos, wymamrotać coś; wyjąkać, wymruczeć, wybełkotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagęgotać

zagęgać;
1. o gęsiach: wydać charakterystyczny głos;
2. potocznie: powiedzieć coś niewyraźnie przez nos, wymamrotać coś; wyjąkać, wymruczeć, wybełkotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagęścić

spowodować zwiększenie gęstości

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagęszczać)

(1.1) zwiększyć gęstość substancji, roztworów

(1.2) zgromadzić w jednym miejscu zbyt wiele ludzi

(2.2) skupić się na pewnej niewielkiej powierzchni

(2.3) o miejscach: zapełnić się ludźmi

(2.4) o rzeczach, zjawiskach, wydarzeniach, faktach itp.: pojawić się, nastąpić w dużej ilości w jednym miejscu lub czasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagęstnik

substancja naturalna lub syntetyczna pęczniejąca w wodzie do przygotowywania farb drukarskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagęszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagęścić)

(1.1) zwiększać gęstość

(1.2) przepełniać ludźmi

(1.3) gromadzić gdzieś jednocześnie dużą ilość lub liczbę czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zagęszczać się (dk. zagęścić się)

(2.1) stawać się gęstszym

(2.2) zapełniać się ludźmi

(2.3) pojawiać się gdzieś jednocześnie w dużej ilości lub liczbie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagęszczacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja, która ma właściwość zagęszczania czegoś

(1.2) maszyna, która coś zagęszcza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pracownik, który coś zagęszcza

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagęszczarka

urządzenie do zagęszczania czegoś

Zagęszczarka (np. zagęszczarka wibracyjna, zagęszczarka płytowa, zagęszczarka stopowa) – maszyna stosowana do zagęszczania podłoża (gruntu, nawierzchni) poprzez proces wibrowania. Elementem roboczym jest płyta metalowa wzbudzana przez układ wibracyjny napędzany silnikiem elektrycznym lub spalinowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagęszczenie

spowodować zwiększenie gęstości

- zagęszczenie (leśnictwo)
- zagęszczenie populacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagiąć

1. odchylić trwale; wykrzywić; wygiąć;
2. ujawnić u kogoś brak wiedzy wprawiając go w zakłopotanie

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zaginać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagięcie

1. odchylić trwale; wykrzywić; wygiąć;
2. ujawnić u kogoś brak wiedzy wprawiając go w zakłopotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, gdzie coś jest zagięte

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagięty

1. odchylić trwale; wykrzywić; wygiąć;
2. ujawnić u kogoś brak wiedzy wprawiając go w zakłopotanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaginać

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) zniknąć bez śladu; przepaść bez wieści

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaginanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaginać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaginarka

maszyna używana w budownictwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaginięcie

1. przepaść gdzieś, nie dając znaku życia;
2. zostać zgubionym lub ukradzionym; zginąć, przepaść;
3. przenośnie: ulec zapomnieniu; zginąć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaginąć.

- Zaginięcie (powieść)
- Chyłka. Zaginięcie
- Artykuły i przekierowania do artykułów zaczynające się od „Zaginięcie”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaginiona

kobieta, która zaginęła

- Zaginiona (The Missing) – włosko-australijski film dramatyczny z 1999 roku
- Zaginiona (Oyayubi sagashi) – japoński film dramatyczny z 2006 roku
- Zaginiona (The Girl in the Park) – amerykański film dramatyczny z 2007 roku
- Zaginiona (Gone) – amerykański film dramatyczny z 2012 roku
- Zaginiona – polski serial telewizyjny z 2003 roku stacji TVP1
- Zaginiona (Vanished) – amerykański serial telewizyjny z 2006 roku stacji Fox
- Zaginiona – powieść Andrzeja Pilipiuka; czwarty tom z cyklu Kuzynki (wydany w 2014 roku)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaginiony

człowiek, który zaginął; człowiek, o którym nie wiadomo, czy żyje

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek, który zaginął

przymiotnik

(2.1) utracony, zagubiony w czasie lub przestrzeni

- Zaginiony – rumuński film obyczajowy z 1969 roku w reżyserii Mircei Mureşana
- Zaginiony – amerykański thriller z 1982 roku w reżyserii Costy Gavrasa
- Zaginiony – amerykański serial telewizyjny
- Zaginiony – powieść rumuńskiego pisarza Mihaila Sadoveanu
- Zaginiony – brytyjski serial telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagipsowywać

wypełniać lub pokrywać gipsem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaglądać

czasownik niedokonany (dk. zajrzeć)

(1.1) patrzeć w głąb czegoś

(1.2) pot. wstępować gdzieś na krótko

(1.3) przen. książk. o świetle: wpadać przez okno

(1.4) przen. książk. o czymś, co znajduje się tuż za oknem: być widocznym z wnętrza

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaglądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaglądać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaglomeryzować

połączyć mniejsze kawałki, ziarna w większe części; zaglomerować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaglondać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. patrzeć, przypatrywać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagmatwania

ogół komplikacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagmatwanie

skomplikowany, trudny do zrozumienia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagmatwać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagmatwany

skomplikowany, trudny do zrozumienia

przymiotnik

(1.1) skomplikowany, trudny do zrozumienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagmatwywać

czynić niejasnym, trudnym do zrozumienia; gmatwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagnać

1. doprowadzić szybko w określone miejsce;
2. zamęczyć poprzez gonienie;
3. zmusić do jakieś czynności; zagonić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagnanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagnać.

Zagnanie (kasz. Jezoro Zagnanié) – jezioro położone na Pojezierzu Kaszubskim, w powiecie kościerskim województwa pomorskiego, w pobliżu Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego („Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Wierzycy”). Zagnanie zajmuje powierzchnię 143 ha, długość wynosi 2,3 km, szerokość do 0,8 km a głębokość maksymalna to 19,5 m, przepływa przez nie Wierzyca.

Jezioro znajduje się na południe od Kościerzyny przy drodze wojewódzkiej nr 214.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagnańsk

wieś w Polsce

Zagnańsk – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie kieleckim. Jest siedzibą gminy Zagnańsk.

Był wsią biskupstwa krakowskiego w województwie sandomierskim w ostatniej ćwierci XVI wieku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagnański

→ Zagnańsk (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagnańszczanin

mieszkaniec Zagnańska (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagnańszczanka

mieszkanka Zagnańska (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagnębić

znęcając się nad kimś, zniszczyć go, zamęczyć; uciemiężyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagniatać

czasownik niedokonany (dk. zagnieść)

(1.1) kulin. gnieść, ugniatać nadając odpowiednią konsystencję; wyrabiać ciasto

(1.2) powodować zagięcia, fałdę na jakimś materiale, papierze

czasownik zwrotny niedokonany zagniatać się (dk. zagnieść się)

(2.1) ulegać zagnieceniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagniatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagniatać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagniazdownik

ptak, który po wykluciu opuszcza swoje gniazdo

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. ptak zdolny po wykluciu do prawie samodzielnej egzystencji;

Zagniazdownik – określenie gatunków ptaków, których pisklęta bardzo szybko po wykluciu z jaja są zdolne do samodzielnego życia (np. samodzielnie zdobywają pokarm) i nie przebywają w gnieździe. Są one pokryte gęstym puchem, sprawnie chodzą, biegają (niektóre także pływają), potrafią utrzymać stałą temperaturę ciała. Opuszczają gniazdo w trakcie pierwszego dnia od wyklucia i samodzielnie zbierają pokarm (wskazywany przez rodziców). Rodzice przez pewien czas prowadzą je, chronią przed napastnikami i ogrzewają pod skrzydłami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagnić

potocznie: trochę zgnić; nadgnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagniecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagnieść.

(1.2) miejsce, w którym coś jest nierówne, odkształcone wskutek gniecenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagnieść

czasownik dokonany

(1.1) kulin. cuk. połączyć składniki ciasta ugniatając je rękoma

(1.2) utworzyć zagięcie, fałdę na jakimś materiale

(1.3) zabić kogoś, przycisnąwszy swoim ciężarem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagnietek

worczak zagnietek - gatunek pająka z rodziny worczakowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagniewać

czasownik

(1.1) daw. wzbudzić gniew w kimś

czasownik zwrotny zagniewać się

(2.1) daw. wpaść w gniew

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagniły

trochę zgniły; nadgniły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagoić

zakończyć proces pourazowy; zasklepić ranę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagojony

zakończyć proces pourazowy; zasklepić ranę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagon

długi, wąski pas ziemi uprawnej, ograniczony bruzdami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. długi, wąski pas ornego pola, ograniczony równoległymi bruzdami, składający się z kilku lub kilkunastu skib;

(1.2) daw. powierzchnia ziemi uprawnej trudna do sprecyzowania

(1.3) wojsk. hist. siły i sposób walki kawalerii, która wykonuje wypad w głąb terytorium przeciwnika;

- zagon ziemi – pas gruntu rolnego
- zagon wojska – pojęcie historyczne oznaczające formę walki jazdy
- zagon (miara) – staropolska miara długości i powierzchni
- Zagon – żleb w polskich Tatrach
- Zagon – niezamieszkana leśniczówka w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim, w gminie Bobolice,

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagończyk

w dawnym wojsku polskim: żołnierz doświadczony w zwalczaniu zagonów tatarskich

Zagończyk – pojęcie historyczne (XVI–XVIII wiek), określające w dawnym wojsku polskim i kozackim dowódcę wojskowego stosującego taktykę działań na głębokim zapleczu nieprzyjaciela.

Za ostatniego „polskiego zagończyka” uważa się majora Henryka Dobrzańskiego pseudonim „Hubal”, który nie złożył broni po bitwie pod Kockiem i walczył nadal z Niemcami, prowadząc wojnę partyzancką do zimy 1939/1940.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagonek

zdrobnienie od: zagon

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagonik

zdrobnienie od: zagon

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagonowy

przymiotnik od: zagon

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagorączkować

zacząć mieć podwyższoną temperaturę ciała; zacząć gorączkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagórki

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 9, w tym 4 podstawowe

- Zagórki – część miasta Białystok
- Zagórki − wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Pęczniew
- Zagórki – część wsi Biskupice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Sieradz
- Zagórki – część wsi Mszana Górna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
- Zagórki – część wsi Ceranów w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Ceranów
- Zagórki − osada w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Człuchów
- Zagórki − wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
- Zagórki – część wsi Snochowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Łopuszno
- Zagórki − wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. drawskim, w gminie Drawsko Pomorskie

#### Źródła:

Wikipedia

# Zagórnik

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Zagórnik – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Dubienka
- Zagórnik – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Andrychów

## Zobacz też

- Zagórna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagórny

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagórów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zagórów (niem. Hinterberg) – miasto w województwie wielkopolskim, powiecie słupeckim, położone w pobliżu rzeki Warty, 16 kilometrów od Słupcy. Miasto jest siedzibą władz gminy Zagórów.

Według danych z 31 grudnia 2021 miasto liczyło 2831 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagórowianin

mieszkaniec Zagórowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagórowianka

mieszkanka Zagórowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagórowski

przymiotnik od: Zagórów

Osoby o tym nazwisku:

- Jarosław Zagórowski – polski inżynier
- Julian Zagórowski – polski prawnik, działacz społeczny
- Olgierd Zagórowski – polski historyk
- Paweł Zagórowski – polski wojskowy
- Zygmunt Zagórowski – polski nauczyciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagorsk

miasto w Rosji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. Siergijew Posad, nazwa oficjalna w latach 1930-1991;

Siergijew Posad (ros. Сергиев Посад) – miasto w Rosji, w obwodzie moskiewskim, siedziba Siergijewo-Posadskiego rejonu. Miasto położone 71 km na północ od Moskwy, przy linii kolejowej Moskwa – Jarosław, nad rzeką Kanczurą i jej dopływami. W 2020 Siergijew Posad liczył 100,3 tys. mieszkańców.

Nazwy miasta: do 1919 – Siergijewskij Posad, Siergijew Posad, 1919–1930 – Siergijew, 1930–1992 – Zagorsk, od 1992 – Siergijew Posad.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagorski

przymiotnik od: Zagorsk

Osoby o tym nazwisku:

- Mitrofan (Zagorski) – prawosławny biskup
- Władimir Zagorski – rosyjski działacz komunistyczny

Zobacz też:

- Zagórski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagórz

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zagórz – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zagórz. Położony w pobliżu ujścia Osławy do Sanu, na Pogórzu Bukowskim. Leży w dawnej ziemi sanockiej.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. krośnieńskiego. W latach 1972–1977 Zagórz był w granicach administracyjnych miasta Sanoka jako dzielnica.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagorzalec

przestarzałe: osoba ożywiona jakąś ideą, pełna zapału do działania; entuzjasta, zapaleniec, pasjonat, miłośnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagorzalej

stopień wyższy od przysłówka: zagorzale

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagorzalszy

stopień wyższy od przymiotnika: zagorzały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagórzanin

mieszkaniec Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagórzanka

mieszkanka Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan

- Barbara Zagórzanka – polska śpiewaczka operowa
- Zagórska Struga

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagórzański

przymiotnik od: Zagórzany, Zagórze, Zagórze Śląskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagórzany

mieszkaniec Zagórza, Zagórza Śląskiego lub Zagórzan

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 5, w tym 3 podstawowe

- Zagórzany– część wsi Hamernia w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Józefów
- Zagórzany – wieś w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Gorlice
- Zagórzany – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Zagórzany – przysiółek wsi Groble w woj. podkarpackim, w pow. niżańskim, w gminie Jeżowe
- Zagórzany – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Solec-Zdrój

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagorzałek

#### Źródła:

Wikipedia

# Zagorzałość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zagorzałe

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagorzały

gorliwy, zawzięty, żarliwy

przymiotnik

(1.1) gorliwy, zawzięty, żarliwy, zdecydowany w poglądach

(1.2) zażarty, odznaczający się gwałtownością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagórze

obszar za górami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. geol. obszar wzdłuż łańcucha górskiego po stronie działania sił ruchów górotwórczych

(1.2) pot. obszar za górami

- zagórze – typ jednostki geologicznej i geomorfologicznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagorzeć

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) przest. zapłonąć

(1.2) przest. zatruć się tlenkiem węgla

(1.3) przest. opalić się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagorzyce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 5

- Zagorzyce – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. radziejowskim, w gminie Radziejów
- Zagorzyce – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Miechów
- Zagorzyce – wieś w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski
- Zagorzyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Zagorzyce – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Bogoria

#### Źródła:

Wikipedia

# Zagościniec

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Zagościniec – część wsi Strzakły w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Międzyrzec Podlaski
- Zagościniec – część wsi Kościeniewicze w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Piszczac
- Zagościniec– część wsi Smólsko Duże w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Biłgoraj
- Zagościniec – część wsi Olszewnica w woj. lubelskim, w pow. radzyński, w gminie Kąkolewnica
- Zagościniec – część wsi Gruszka Zaporska w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminie Radecznica
- Zagościniec – część wsi Nieznanowice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Zagościniec – część wsi Baba w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Zagościniec – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Wołomin
  - Zagościniec – przystanek kolejowy w powyższej miejscowości

  #### Źródła:

  Wikipedia

# Zagospodarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) racjonalne wykorzystanie terenów lub zasobów

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagospodarowywać

czasownik

(1.1) wykorzystywać teren lub zasób

(1.2) wpływać na coś, obejmować coś swoim wpływem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagospodarowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przygotowywanie do użytku, wykorzystywanie na jakiś cel

(1.2) przejmowanie na własny użytek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagotować

1. doprowadzić ciecz do wrzenia;
2. zagotować się - oburzyć się, zbulwersować

czasownik przechodni

(1.1) doprowadzić jakiś płyn do stanu wrzenia

czasownik zwrotny dokonany

(2.1) znaleźć się w stanie wrzenia

(2.2) przen. gwałtownie zdenerwować się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagotować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagotowany

1. doprowadzić ciecz do wrzenia;
2. zagotować się - oburzyć się, zbulwersować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagować

czasownik

(1.1) gw-pl|Warmia. rżnąć piłą

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagozda

nazwisko

## Osoby noszące nazwisko Zagozda

- Jan Zagozda (1930–2018) – polski dziennikarz radiowy i popularyzator muzyki

## Osoby posługujące się pseudonimem Zagozda

- Bohdan de Nisau ps. Zdzisław Zagozda (1896–1943) – polski działacz socjalistyczny, komunistyczny i niepodległościowy, uczestnik II i III powstania śląskiego, organizator Związku Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej „Życie”
- Adam Michnik ps. Andrzej Zagozda (ur. 1946) – polski publicysta, eseista, pisarz, historyk i działacz polityczny. W latach 1968–1989 dysydent i jeden z głównych działaczy opozycji demokratycznej w PRL. Od 1989 redaktor naczelny „Gazety Wyborczej”. Kawaler Orderu Orła Białego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagr.

skrót od: zagranica, zagraniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrabki

zgrabione z pola resztki zżętego zboża

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrać

1. wykonać utwór na instrumencie muzycznym;
2. wziąć udział w grze;
3. wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch);
4. udać coś lub kogoś;
5. wystawić przedstawienie;
6. zabrzmieć; wydać dźwięk;
7. w przemyślany sposób wpłynąć na kogoś;
8. udać się (np. o przedsięwzięciu);
9. w przemyślany sposób wykorzystać światło lub barwy;
10. zaszczekać, goniąc zwierzynę (o psach myśliwskich)

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wykonać utwór na instrumencie muzycznym

(1.2) wziąć udział w grze

(1.3) wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch)

(1.4) udać coś lub kogoś

(1.5) wystawić przedstawienie

(1.6) zabrzmieć

(1.7) w przemyślany sposób wpłynąć na kogoś

(1.8) udać się (np. o przedsięwzięciu)

(1.9) w przemyślany sposób wykorzystać światło lub barwy

(1.10) łow. o psach myśliwskich: zaszczekać goniąc zwierzynę

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: zagracić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagracać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagracić)

(1.1) zastawiać gratami; umieszczać gdzieś zbyt wiele przedmiotów

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagracić

zastawić pomieszczenie zbyt wieloma meblami, gratami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagradzać

czasownik

(1.1) stawiać zagrodę; oddzielać; ogradzać jakąś powierzchnię

(1.2) utrudniać swobodne przejście do jakiegoś miejsca

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagradzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagradzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagrajek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrajmer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. posp. osoba nagrywająca, najczęściej w serwisie YouTube, filmiki wideo typu „zagrajmy w…” (ang. „let’s play…”), przedstawiające rozgrywkę w grach komputerowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagramaniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) żart. pot. infant. zagraniczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagramolać

dawniej: zagramolać się - gramoląc się, dostać się gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagranica

kraje leżące poza granicami danego państwa; obczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) terytorium położone poza terytorium państwa, o którym mowa

Zagranica – państwa znajdujące się poza granicami danego kraju.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagraniczniak

obcokrajowiec; zagranicznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagranicznik

obcokrajowiec; zagraniczniak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagraniczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) odbywający się za granicą, mający związek z zagranicą, pochodzący z zagranicy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagranie

1. wykonać utwór na instrumencie muzycznym;
2. wziąć udział w grze;
3. wykonać czynność związaną z grą (np. uderzyć piłkę, położyć kartę, wykonać ruch);
4. udać coś lub kogoś;
5. wystawić przedstawienie;
6. zabrzmieć; wydać dźwięk;
7. w przemyślany sposób wpłynąć na kogoś;
8. udać się (np. o przedsięwzięciu);
9. w przemyślany sposób wykorzystać światło lub barwy;
10. zaszczekać, goniąc zwierzynę (o psach myśliwskich)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagrać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagranko

zdrobnienie od: zagranie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrażać

stwarzać sytuację niebezpieczną, narażać na ryzyko

czasownik przechodni niedokonany (dk. zagrozić)

(1.1) stwarzać sytuację niebezpieczną, narażać na ryzyko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagrażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagrażać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagregować

połączyć elementy w całość

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagregowanie

zebranie elementów, złączenie w całość

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagreus

w mitologii greckiej: przydomek Dionizosa jako boga związanego ze światem podziemnym i nocnymi obrzędami

Zagreus (gr. Ζαγρεύς Zagreús, łac. Zagreus) – w mitologii greckiej syn Zeusa i Persefony. Bóstwo solarne obecne także w mitologii Traków, jako syn Zbelsurda (Sbelsurdosa) i Bendidy.

Według mitu greckiego, wrodzy Zeusowi tytani wywabili małego Zagreusa z kolebki w pieczarze na górze Ida, nęcąc zabawkami, i rzucili się nań, by go zabić. Usiłując im się wymknąć, Zagreus wielokrotnie zmieniał postać; kolejno wcielał się w Zeusa, Kronosa, lwa, konia, węża, tygrysa i byka. Gdy w ostatnim wcieleniu tytani schwytali go i pożarli, zjawiła się Atena i ocaliła tylko jego serce, oddając je Zeusowi. Natomiast jego kości zostały pochowane przez Apolla w Delfach, a Zeus dokonał pomsty na tytanach uśmiercając ich piorunami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagrobowy

przestarzale: pozagrobowy - istniejący w zaświatach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagroda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dom na wsi wraz z zabudowaniami gospodarczymi i zazwyczaj otoczonym płotem obszarem

(1.2) wydzielony ogrodzeniem teren dla zwierząt

(1.3) daw. zob. przegroda.

Zagroda, okół, obejście – zespół budynków gospodarskich i mieszkalnych niewielkiego gospodarstwa wiejskiego wraz z podwórzem i otoczeniem.

Zagroda składa się z domu mieszkalnego (chaty) i budynków gospodarczych: (stodoły, obory, spichlerza). Zabudowania najczęściej otoczone są płotem i ustawione wokół wewnętrznego podwórza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagrodniczka

→ zagrodnik

Patrz:zagrodnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrodniczy

→ zagrodnik

Patrz:zagrodnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrodnik

w dawnej Polsce: chłop posiadający jedynie zagrodę, zobowiązany do pańszczyzny

Zagrodnik (daw. też ogrodnik; łac. hortulanus) – włościanin posiadający dom z ogrodem oraz grunt pod uprawę o obszarze nie większym niż ćwierć łana. Rodzina zagrodnicza liczyła najczęściej 4-5 osób, więc posiadane przez nie gospodarstwo zapewniało jej przeważnie podstawowe minimum do egzystencji - inaczej niż w przypadku chałupników, którzy poza chałupą nie posiadali niczego więcej i zmuszeni byli służyć jako siła najemna tak u kmieci jak i zagrodników. Wielu zagrodników nieoficjalnie powiększało swoje małe gospodarstwa o tzw. "nieużytki" lub "pustki" z których płacono jedynie czynsz pieniężny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagrodno

- Zagrodno – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim, w gminie Zagrodno
- Zagrodno – osada w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Kolbudy
- Zagrodno – gmina wiejska w województwie dolnośląskim, w powiecie złotoryjskim
- Zagrodno – nieistniejący przystanek osobowy w Zagrodnie, w powiecie złotoryjskim, w województwie dolnośląskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Zagrodowy

przymiotnik od: zagroda

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrodzenie

konstrukcja utrudniająca przejście

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrodzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagradzać)

(1.1) dokonany od|zagradzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagrodzieński

przymiotnik od: Zagrodno (wieś w województwie dolnośląskim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrodzki

nazwisko

- Andrzej Zagrodzki – podporucznik, uczestnik powstania warszawskiego
- Janusz Zagrodzki – historyk sztuki
- Kazimierz Zagrodzki – doktor medycyny weterynaryjnej, pułkownik Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej
- Krzysztof Zagrodzki – polski i francuski historyk sztuki
- Stanisław Zagrodzki – technolog żywności, profesor Politechniki Łódzkiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagros

pasmo górskie w Iranie

Zagros – góry w Iranie, od pd.-zach. obrzeżają Wyżynę Irańską. Długość ok. 1600 km, szerokość 200–300 km. Najwyższy szczyt Zard Kuh, 4548 m n.p.m. Obejmują kilkanaście grzbietów górskich (biegnących równolegle z pn.-zach. na pd.-wsch.) rozdzielonych podłużnymi obniżeniami pochodzenia tektonicznego i krasowego. Grzbiety z płaskimi wierzchołkami i stromo opadającymi stokami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) coś, co jest niebezpieczne

Zagrożenie – zjawisko wywołane działaniem sił natury bądź człowieka, które powoduje, że poczucie bezpieczeństwa maleje bądź zupełnie zanika. Dzielą się one na:

- naturalne (np. klęski żywiołowe),
- związane z działalnością człowieka, a te dzielimy na:
  - zagrożenia cywilizacyjne, np. choroby;
  - zagrożenia destrukcyjne, np. terroryzm, przestępczość, sabotaż;
  - zagrożenia gospodarcze, np. zanieczyszczenie środowiska, wadliwe konstrukcje.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagrozić

czasownik dokonany (ndk. grozić)

(1.1) zasugerować groźne skutki

(1.2) zacząć stanowić zagrożenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagrożony

1. taki, któremu coś grozi, np. czuć się zagrożonym;
2. taki, za który coś grozi, np. przestępstwo zagrożone dożywociem

przymiotnik

(1.1) taki, któremu coś grozi

(1.2) taki, za który coś grozi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagruntowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagruntować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagruźliczony

pełny zarazków gruźlicy, opanowany przez gruźlicę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagruźliczyć

zarazić gruźlicą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrycha

potocznie: wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zakąska, zagryzka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. niewielka przekąska podawana do alkoholu, najczęściej śledzik, ogórek kiszony lub konserwowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagrypiać

zagrypiać się - zaczynać chorować na grypę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrypić

zagrypić się - zachorować na grypę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrypiony

potocznie: chory na grypę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrywka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sport. w siatkówce, tenisie, badmintonie: rozpoczęcie gry lub kolejnej jej części polegające na przebiciu piłki bądź lotki na pole przeciwnika;

(1.2) działanie strategiczne

Serw (serwis, zagrywka) – wprowadzenie piłki bądź lotki do gry występujące w wielu dyscyplinach sportowych (m.in. w piłce siatkowej, tenisie ziemnym, tenisie stołowym, speed-ballu i badmintonie). Wykonywany jest na początku gry i po każdej zmianie punktów (poza ostatnim uzyskanym punktem).

Odmianą zagrywki serwowanej z dołu niczym drajw z forhendu jest „serwis Richelieu”, którego nazwa pochodzi od nazwiska kardynała Richelieu, entuzjasty jeu de paume.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagryzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagryzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagryzka

zakąska, przekąska;
1. jedzenie spożywane między regularnymi posiłkami; antypast, przystawka;
2. wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zagrycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. niewielka przekąska podawana do alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagrząźć

dawniej: utknąć w czymś grząskim, ugrząźć; zagrzęznąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrzeb

grzebiąc zasypać coś, schować w czymś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Chorwacji;

Zagrzeb (chorw. Zagreb, wym. [ˈzɑː.greb];niem. hist. Agram, węg. Zágráb, wł. Zagabria) – stolica i największe miasto Chorwacji. Liczy ono 767 tys. mieszkańców (2021), a aglomerację zagrzebską zamieszkuje około 1,1 mln. Historycznie miasto wywodzi się od leżących na sąsiadujących ze sobą wzgórzach osad Gradec i Kaptol, które stanowią jądro dzisiejszego Zagrzebia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagrzebać

grzebiąc zasypać coś, schować w czymś

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagrzebywać)

(1.1) dokonany od|zagrzebywać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagrzebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagrzebać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagrzebianin

mieszkaniec Zagrzebia

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zagrzebia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagrzebianka

mieszkanka Zagrzebia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zagrzebia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagrzebieniowy

mięsień zagrzebieniowy - część mięśnia najszerszego grzbietu u zwierząt rzeźnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrzebka

pospolity słodkowodny ślimak przodoskrzelny

- zagrzebka – rodzaj grzybów
- zagrzebka – rodzaj ślimaków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagrzebski

dotyczący Zagrzebia

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do miasta Zagrzeb

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagrzebywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagrzebywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagrzechotać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. grzechotać)

(1.1) wydać z siebie grzechot

(1.2) wywołać grzechotanie przez poruszanie instrumentem lub przedmiotem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagrzejnikowy

znajdujący się za grzejnikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrzewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagrzewać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagrzewo

Zagrzewo (niem. Sagsau) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zagrzęzać

dawniej: pogrążać się, utykać w czymś grząskim

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrzęziony

dawniej: taki, który zagrzązł (utknął w czymś grząskim)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrzęznąć

dawniej: utknąć w czymś grząskim, ugrząźć; zagrząźć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrzybianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagrzybiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagrzybiały

taki, który pokrył się grzybem, warstwą grzyba

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagrzybieć

pokryć się grzybem, warstwą grzyba

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagubiony

przymiotnik

(1.1) taki, który nie wie, co czynić dalej, jak postępować w niejasnych dlań okolicznościach

(1.2) świadczący o czyichś wahaniach, niewiedzy, jak dalej działać

(1.3) trudny do odnalezienia; z niełatwym sposobem dotarcia

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zagubić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagumny

nazwisko

Zagumny (forma żeńska: Zagumna; liczba mnoga: Zagumni) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 86 osób, a najwięcej, 34, w województwie ostrołęckim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zagustować

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) polubić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagustować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaguła

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagwarantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagwarantować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagwazdać

zabazgrać, zagryzmolić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagwizdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagwizdać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagwozdka

potocznie: problem; trudność; szkopuł

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. problem, dylemat (zwykle niewielki)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagwoździk

zagwoździk brunatny - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłada

całkowite zniszczenie czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. całkowite, masowe wyniszczenie czegoś lub kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagłaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagłaskać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagłaskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagłaskiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagławiać

nadawać końcowi nitu kształt główki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagławiacz

przyrząd do kształtowania łba nita

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłębek

rodzaj chrząszczy z rodziny zagłębkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłębianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagłębiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagłębie

teren, na którym występują i są wykorzystywane bogactwa naturalne

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) pot. Zagłębie Dąbrowskie

- Zagłębie – obszar występowania i eksploatacji złóż kopalin użytecznych
  - Donieckie Zagłębie Węglowe
  - Górnośląskie Zagłębie Węglowe
    - Górnośląski Okręg Przemysłowy
    - Rybnicki Okręg Węglowy
    - Jaworznicko-Chrzanowski Okręg Przemysłowy
    - Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagłębienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagłębić.

(1.2) obniżenie w jakiejś powierzchni

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagłębiony

zajęty, pochłonięty czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłębiowski

przymiotnik od: zagłębie (najczęściej w odniesieniu do Zagłębia Dąbrowskiego)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłębkowate

o cechach zagłębkowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłębkowaty

o cechach zagłębkowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłoba

1. Jan Onufry Zagłoba, postać literacka z Trylogii Henryka Sienkiewicza;
2. marka piwa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) herald. polski herb szlachecki;

- Zagłoba – herb szlachecki
- Onufry Zagłoba – postać literacka z Trylogii Henryka Sienkiewicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagłodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagłodzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagłodzić

głodząc, doprowadzić kogoś do skrajnego wyczerpania lub do śmierci

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zagładzać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zagłosować

czasownik nieprzechodni dokonany

(1.1) oddać głos, dokonać wyboru w czasie głosowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagłosowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zagłosować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zagłówek

oparcie pod głowę; podgłówek; wezgłowie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podpora pod głowę w górnej części oparcia fotela, np. samochodowego;

(1.2) część łóżka, tapczanu, leżaka będąca podporą pod głowę podczas leżenia

Zagłówek – element wyposażenia pojazdów silnikowych głównie pojazdów samochodowych. Umieszczony nad oparciem fotela element, mający na celu przytrzymywanie głowy osoby siedzącej w fotelu.W transporcie zadaniem zagłówków jest niedopuszczenie do nagłego przemieszczenia głowy ku tyłowi pojazdu, które mogłoby prowadzić do urazów kręgosłupa.Drugim zadaniem zagłówka jest podniesienie komfortu podróżowania poprzez umożliwienie wygodnego oparcia głowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagłowić

nadać końcowi nitu kształt główki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłowie

1. tył głowy;
2. rzadko: zagłówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłówka

regionalnie: zagłówek - oparcie pod głowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłówne

w dawnym prawie polskim: kara pieniężna płacone przez zabójcę krewnym zamordowanego na mocy wyroku sądu; główczyzna, główszczyzna, wergeld

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłownik

narzędzie do zagławiania nitów; zagławiacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłuchły

taki, który zagłuchł (zagłuchnął)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłuszacz

urządzenie zagłuszające (zakłócające); zakłócacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zagłuszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) sztuczne generowanie szumu, hałasu, żeby główny przekaz nie docierał do odbiorców

- Zagłuszanie (akustyka)
- Zagłuszanie radiowe (radiotechnika), element walki elektronicznej
- Zagłuszanie roślin (rolnictwo)

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagłuszarka

urządzenie stosowane do zagłuszania audycji radiowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do zagłuszania

Zagłuszanie radiowe – emisja fal radiowych, mająca na celu utrudnienie lub uniemożliwienie odbioru sygnałów radiowych nadawanych na określonej częstotliwości, z reguły tej samej, na której nadawany jest sygnał zagłuszający. Zagłuszania używa się zarówno do uniemożliwienia pracy urządzeń sterowanych falami radiowymi, jak też dla zablokowania przepływu informacji przekazywanych z wykorzystaniem fal radiowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zagłuszyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zagłuszać)

(1.1) dokonany od|zagłuszać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zahaczyć

1. zaczepić, połączyć, przytwierdzić;
2. zaczepić, uderzyć w sposób nieznacznie wpływający na tor ruchu;
3. wstąpić na krótko, udać się w jakieś miejsce przy okazji

czasownik przechodni dokonany (ndk. zahaczać)

(1.1) dokonany od|zahaczać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zahajkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahamować

1. hamując, zatrzymać prowadzony przez siebie pojazd;
2. wstrzymać rozwój czegoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. hamować, zahamowywać)

(1.1) mot. zatrzymać pojazd

(1.2) mot. zostać zatrzymanym (jako pojazd)

(1.3) wstrzymać działanie, rozwój

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zahamowanie

1. hamując, zatrzymać prowadzony przez siebie pojazd;
2. wstrzymać rozwój czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powstrzymanie dalszych zmian lub rozwoju

(1.2) fiz. mot. zatrzymanie pojazdu przy użyciu hamulca

(1.3) psych. odczuwanie trudności w nawiązywaniu relacji i wyrażaniu uczuć

(1.4) psych. naturalne powstrzymanie się od zachowań społecznie nieakceptowalnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zahamowywać

hamować;
1. uniemożliwiać lub utrudniać przebieg czegoś;
2. zahamowywać się - przestawać działać, przebiegać, występować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaharować

zaharować się - zamęczyć się zbyt ciężką pracą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaharowany

zharowany, uharowany; potocznie:
1. przemęczony ciężką pracą;
2. niemający wolnej chwili z powodu nadmiaru pracy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaharowywać

zaharowywać się - zamęczać się zbyt ciężką pracą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahartować

1. uczynić wytrzymałym, wzmocnić, uodpornić;
2. nadać pewnym materiałom, najczęściej żelazu, szkłu, twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahartowany

1. uczynić wytrzymałym, wzmocnić, uodpornić;
2. nadać pewnym materiałom, najczęściej żelazu, szkłu, twardość przez ogrzanie ich do wysokiej temperatury i nagłe ostudzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahasłować

zabezpieczyć hasłem; ohasłować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahibernować

obniżyć temperaturę ciała organizmu żywego w celu zmniejszenia jego aktywności życiowej; zhibernować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahiviony

obraźliwie:
1. zarażony wirusem HIV;
2. taki, na którym znajduje się wielu zarażonych wirusem HIV

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahorów

Zahorów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Piszczac.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego. Nazwa wsi Zahorów została ustalona w 1996, poprzednio używano nazwy Zagórów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zahorski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahradniczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahukać

zakrzyczeć, zdominować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahukany

niepewny siebie, łatwo ulegający innym, potulny (jako skutek złego traktowania w przeszłości lub życia w trudnych warunkach)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahuknąć

rzadko: zahukać, zahuczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahulać

1. wziąć udział w beztroskiej zabawie;
2. spędzić zbyt wiele czasu na zabawie, rozrywce; zabalować;
3. o wietrze: zawiać silnie w różnych kierunkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zahurgotać

zastukać, zaturkotać, załomotać; zahurkotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaibatsu

[czytaj: dzajbatsu] spółka finansowa w Japonii

Zaibatsu (jap. 財閥 dosł. „grupa, klika, koteria finansowa”) – japoński termin oznaczający „rodzinny kartel finansowy”, syndykat, konglomerat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaidentyfikować

uczynić identyfikowalnym, rozpoznawalnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaikai

w ekonomii: japońskie ugrupowanie handlowe, grupa finansowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaiks

skrót od: Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych; Zaiks

skrótowiec

(1.1) = Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaiks-Owski

→ ZAiKS

Patrz:ZAiKS

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaiksowski

przymiotnik od: Zaiks, ZAiKS (Związek Autorów i Kompozytorów Scenicznych); ZAiKS-owski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaim.

skrót od: zaimek, zaimkowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaimek

część mowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gram. część mowy, która zastępuje rzeczownik, przymiotnik, liczebnik lub przysłówek i pełni ich funkcje w zdaniu;

Zaimek – część mowy zastępująca rzeczownik (np. ja), przymiotnik (np. mój), przysłówek (np. tam) lub liczebnik (np. tyle) i pełniąca ich funkcje w zdaniu. Jest częścią mowy wyróżnianą na podstawie innych kryteriów niż rzeczownik czy czasownik.

Odmiana zaimka zależy od tego, którą część mowy on zastępuje. Zaimek wskazuje osoby, przedmioty itd. bez dokładnego ich nazywania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaimitować

zimitować;
1. skopiować, wziąć wzór z kogoś lub czegoś, np. zaimitować ruch, głos, zachowanie;
2. zastąpić jakąś rzecz inną, bardzo podobną, np. zaimitować złoto, obraz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaimkowy

przymiotnik od: zaimek

przymiotnik

(1.1) dotyczący zaimka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaimkoza

zbyt częste stosowanie zaimków w tekście

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaimplantować

osadzić coś, wszczepić, np. obce ciało lub obce komórki w organizmie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaimplementować

dokonać implementacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaimplementowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaimplementować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaimplikować

1. przypisać coś komuś; zaimputować;
2. przekazać coś nie wprost; zasugerować;
3. stać się podstawą do sformułowania określonego wniosku; wskazać;
4. doprowadzić do jakiegoś skutku

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaimponować

wzbudzić podziw, uznanie; spodobać się komuś, olśnić, oczarować, urzec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaimponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaimponować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaimportować

czasownik przechodni dokonany (ndk. importować)

(1.1) dokonany od|importować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaimpregnować

nasączyć substancją zapobiegającą wchłanianiu wody

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaimprowizować

czasownik dokonany (ndk. improwizować)

(1.1) zaprezentować, wykonać coś bez przygotowania

(1.2) przen. wykonać z jakichkolwiek dostępnych materiałów

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaimputować

przypisać coś komuś; zaimplikować, posądzić, pomówić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainaugurować

rozpocząć coś

czasownik przechodni dokonany (ndk. inaugurować)

(1.1) dokonać inauguracji; uroczyście otworzyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaindeksować

1. zmienić wysokość ceny lub zobowiązań finansowych w powiązaniu ze wzrostem wysokości cen czegoś; wprowadzić indeksację;
2. dodać opisy do bazy danych, ułatwiając przeszukiwanie i segregację zbioru; oznaczyć, nadać indeks

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainfekować

czasownik przechodni dokonany (ndk. infekować)

(1.1) med. wywołać infekcję

czasownik zwrotny dokonany zainfekować się (ndk. infekować się)

(2.1) med. ulec infekcji

(2.2) med. przekazać infekcję między sobą

#### Źródła:

Wiktionary

# Zainfekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zainfekować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zainformować

potocznie: udzielić informacji, poinformować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainicjalizować

w informatyce: nadać wartości początkowe dowolnemu obiektowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainicjować

1. rozpocząć jakiś proces, np. reakcję chemiczną;
2. w informatyce: nadać wartość początkową, np. zmiennej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainkasować

1. pobrać jakąś sumę pieniędzy; odebrać zapłatę;
2. potocznie: otrzymać cios lub punkty karne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainkasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zainkasować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zainscenizować

inscenizować;
1. przygotować utwór literacki lub muzyczny do wystawienia na scenie;
2. przygotować, zorganizować coś; zaaranżować;
3. upozorować jakieś działania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainseminować

1. wprowadzić plemniki do dróg rodnych kobiety lub samicy; sztucznie zapłodnić;
2. zainseminować się - poddać się zabiegowi sztucznego zapłodnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainspirować

dać komuś impuls do działania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainstalować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|instalować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zainstalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zainstalować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zainsynuować

niezgodnie z prawdą przypisać komuś pewne czyny, myśli, intencje; posądzić, pomówić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainteresować

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość

czasownik dokonany (ndk. interesować)

(1.1) wzbudzić w kimś zainteresowanie

czasownik zwrotny dokonany zainteresować się

(2.1) wzbudzić w sobie zainteresowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zainteresowana

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość

#### Źródła:

SJP.pl

# Zainteresowania

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość

forma rzeczownika.

(1.1) M., B. i W. lm. od: zainteresowanie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(2.1) ulubione czynności, zajęcia wykonywane w wolnym czasie dla relaksu

Hobby (pasja, pot. konik) – zamiłowanie do czegoś, czynność wykonywana dla relaksu w czasie wolnym od obowiązków. Może łączyć się ze zdobywaniem wiedzy w danej dziedzinie, doskonaleniem swoich umiejętności w pewnym określonym zakresie albo też nawet z zarobkiem. Głównym celem pozostaje jednak przyjemność płynąca z uprawiania hobby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zainteresowanie

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zainteresować.

(1.2) zaciekawienie jakąś rzeczą, obiektem lub osobą

(1.3) zob. zainteresowania.

- zainteresowanie w sprawie → interes
- zainteresowanie jakimś zajęciem → hobby, pasja
- zainteresowanie osobą lub przedmiotem, skupienie uwagi na nich → uwaga, popularność
- Zainteresowanie elementami przedmiotów – jedna z cech diagnostycznych według ICD-10 i DSM IV

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zainteresowany

zwrócić, skupić uwagę; wzbudzić ciekawość

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zainteresować

przymiotnik

(2.1) taki, którego dotyczy lub obchodzi poruszana sprawa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) osoba, której dotyczy lub którą obchodzi poruszana sprawa

Zainteresowany – wyrażenie używane w kulturze ruchu świętych w dniach ostatnich (mormonów).

Odnosi się do osoby, która poważnie bada bądź zapoznaje się z mormońskimi wierzeniami. Zastanawia się przy tym nad zmianą religii oraz przyjęciem chrztu. Zainteresowanych, tak jednostki, jak i całe rodziny, odwiedzają przeważnie misjonarze posługujący w najbliższej gminie bądź okręgu Kościoła. Zainteresowani nauczani są podstaw mormońskiej doktryny, z reguły na podstawie specjalnie do tego przygotowanych lekcji. Prosi się ich także o przeczytanie Księgi Mormona oraz o modlitwę w celu uzyskania świadectwa o jej prawdziwości. Jest to zgodne z tak zwaną obietnicą Moroniego zawartą w rozdziale dziesiątym Księgi Moroniego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaintonować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) oprawiać w karton

(1.2) muz. rozpocząć śpiew poprzez podanie tonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaintonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaintonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaintronizować

dawniej:
1. osadzić na tronie; intronizować;
2. zaintronizować się - wstąpić na tron

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaintrygować

zainteresować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaintubować

w medycynie: wprowadzić przez usta lub nos do krtani rurkę umożliwiającą oddychanie; intubować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zair

jednostka monetarna Zairu (obecnie: Demokratyczna Republika Konga) w latach 1971-1997

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. Demokratyczna Republika Konga

(1.2) hist. geogr. dawna nazwa rzeki Kongo

(1.3) jedna z 18 prowincji Angoli, znajdująca się w północno-zachodniej części kraju;

Zair (fr. Zaïre), Republika Zairu (fr. République du Zaïre) – nazwa Demokratycznej Republiki Konga pod rządami prezydenta Mobutu Sese Seko, obowiązująca od 27 października 1971 do 17 maja 1997, używana także w odniesieniu do całego okresu jego rządów w państwie, od 24 listopada 1965.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zairczyk

obywatel Zairu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. obywatel Zairu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zairka

obywatelka Zairu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. obywatelka Zairu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zairski

1. przymiotnik od: Zair (Kongo, rzeka); kongijski;
2. przymiotnik od: Zair (dawna nazwa Demokratycznej Republiki Konga)

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Zairem lub Zairczykami, dotyczący Zairu lub Zairczyków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaiście

dawniej: partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanej opinii; zaiste, naprawdę, rzeczywiście, w istocie, doprawdy

partykuła

(1.1) daw. zaiste

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaiste

dawniej, dziś podniośle: partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanej opinii; naprawdę, rzeczywiście, istotnie, w istocie, doprawdy

partykuła

(1.1) daw. partykuła podkreślająca prawdziwość wypowiadanego sądu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaistniały

książkowo: powstały, obecny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaistnieć

czasownik dokonany

(1.1) zacząć istnieć, pojawić się

(1.2) o osobie: stać się szerzej znanym, zacząć mieć znaczenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaistnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaistnieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaiwaniać

zapieprzać, zasuwać, zapierniczać; potocznie:
1. pędzić dokądś; śmigać, pruć, smarować,
2. ciężko pracować; harować, tyrać, orać

czasownik niedokonany (dk. zaiwanić)

(1.1) pot. szybko biec

(1.2) pot. szybko pracować, szybko coś robić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaiwanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaiwaniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaiwanić

potocznie: ukraść; podiwanić, podwędzić, podprowadzić

czasownik dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. ukraść coś

(1.2) posp. dużo pożyczyć

czasownik dokonany (ndk. zaiwaniać)

(2.1) zrobić coś szybko, z zapałem

(2.2) opowiedzieć coś nieprawdziwego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaiwanienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaiwanić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaiłować

uszczelnić przy pomocy iłu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zając

płochliwe zwierzę wielkości kota, poruszające się szybkimi skokami

czasownik przechodni dokonany (ndk. zajmować)

(1.1) dokonany od|zajmować.

Zając (Lepus) – rodzaj ssaków z rodziny zającowatych (Leporidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zające

płochliwe zwierzę wielkości kota, poruszające się szybkimi skokami

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leporidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu zajęczaków

forma rzeczownika.

(2.1) M. i W. lm. od: zając

## Integralne części wsi w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Zające – część wsi Konina w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Niedźwiedź
- Zające – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zającokształtne

rząd roślinożernych ssaków łożyskowych; zajęczaki, czterosiekaczowce

Zajęczaki, zającokształtne, czterosiekaczowce (Lagomorpha) – rząd roślinożernych ssaków łożyskowych z nadrzędu Euarchontoglires, dawniej zaliczanych do gryzoni, obejmujący szczekuszkowate (Ochotonidae), zającowate (Leporidae) oraz wymarłą rodzinę sarduszkowatych (Prolagidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zającokształtny

o cechach zającokształtnych (rząd ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zającowate

rodzina ssaków z rzędu zajęczaków, obejmująca około 60 gatunków; zające

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Leporidae|G. Fischer|ref=tak., rodzina ssaków lądowych z rzędu zajęczaków;

Zającowate, zające (Leporidae) – rodzina ssaków z rzędu zajęczaków (Lagomorpha) obejmująca około 60 gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zającowaty

o cechach zającowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajączek

1. mały zając;
2. ruchoma plamka świetlna odbita od szkiełka lub lusterka;
3. gatunek podgrzybka;
4. popularna nazwa znaku zwycięstwa w postaci uniesionej dłoni z dwoma palcami ułożonymi w literę V

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zdrobn. od: zając

(1.2) mały lub młody zając

(1.3) zool. nazwa systematyczna|Nesolagus|ref=tak., rodzaj ssaka z rodziny zającowatych;

(1.4) zool. zwierzę z rodzaju zajączków (1.3)

(1.5) kult. wielkanocny zwyczaj obdarowywania (zwykle dzieci) upominkami i słodyczami, których domniemanym dostarczycielem jest zając

(1.6) ruchome odbicie światła rzucane zwykle przez lusterko

(1.7) pot. bot. grzyb jadalny o aksamitnym kapeluszu;

- zajączek – rodzaj ssaka z rodziny zającowatych
- zajączek – zjawisko optyczne
- zajączek – zwyczaj wielkanocny
- podgrzybek zajączek – gatunek grzyba jadalnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zajączkarz

myśliwy polujący głównie na zające

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajączkować

potocznie: zajączkować się - mieszać się, mylić się, gmatwać się; kiełbasić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajączkówko

Zajączkówko (niem. Neu Sanskow) – wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój.

W latach 1954–1957 wieś należała i była siedzibą władz gromady Zajączkówko, po jej zniesieniu w gromadzie Połczyn-Zdrój. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zajączkowo

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 14, w tym 10 podstawowych

- Zajączkowo – część miasta Gdańsk
- Zajączkowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Chełmża
- Zajączkowo – część wsi Czernikowo w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Czernikowo
- Zajączkowo – część wsi Radonie w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
- Zajączkowo – wieś w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
- Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Miastko
- Zajączkowo – część wsi Trzebuń w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany
- Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Kobylnica
- Zajączkowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. tczewskim, w gminie Tczew
- Zajączkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Milejewo
- Zajączkowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nowomiejskim, w gminie Grodziczno
- Zajączkowo – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Łukta
- Zajączkowo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Pniewy
- Zajączkowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój

#### Źródła:

Wikipedia

# Zajączkowski

nazwisko

Zajączkowski (forma żeńska: Zajączkowska; liczba mnoga: Zajączkowscy) – polskie nazwisko, pochodzące od nazw miejscowości: Zajączkowice i Zajączków.

Prandota z Jaroszyna ma 1399 r. sumy na wsi Jawidz, w lubelskiem, u Stawiskich (St Pr. P. Pom. VIII), a 1414 r. nabył część Jaroszyna, od Jana z Zajączkowic (A. Radom.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zajączkowy

→ zajączek

przymiotnik

(1.1) dotyczący zajączka

Patrz:zajączek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajad

nadżerka lub pęknięcie naskórka występujące w kącikach ust

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. med. nadżerka skórna w kąciku ust spowodowana infekcją bakteryjną lub grzybiczną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajadać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) pot. jeść z apetytem, ze smakiem

czasownik zwrotny niedokonany zajadać się

(2.1) pot. spożywać coś z przyjemnością w dużej ilości

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zajadać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajadek

drapieżny pluskwiak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajadkowate

rodzina owadów z rzędu pluskwiaków

Zajadkowate (Reduviidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i infarzędu Cimicomorpha, występujących głównie w strefie tropikalnej. Obejmuje około 7 000 opisanych gatunków, głównie drapieżnych, rzadziej ektopasożytów. Mają duże oczy i, zwykle, chwytne odnóża przednie. Pojawiły się w środkowej jurze. Wiele gatunków pożytecznych, inne są wektorami chorób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zajadkowaty

o cechach zajadkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajadle

przysłówek

(1.1) w sposób zajadły

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajadlej

stopień wyższy od przysłówka: zajadle

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajadlejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zajadły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajadłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zajadłe; cecha tych, którzy są zajadli

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajadły

zaciekły, zagorzały, zażarty;
1. występująca za kimś (czymś) lub przeciw komuś (czemuś) z pasją, uporem;
2. gwałtowny i nieustępliwy

przymiotnik

(1.1) uparcie, zawzięcie walczący przeciwko komuś, czemuś; nieustępliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajagliczony

taki, który zachorował na jaglicę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zająkliwość

→ zająkliwy

Patrz:zająkliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zająkliwy

dawniej: skłonny do jąkania się, zacinający się w mowie; jąkający się, jąkliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zająknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mimowolne przerwanie mówienia, często spowodowane emocjami

#### Źródła:

Wiktionary

# Zająknienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mimowolne przerwanie mówienia, często spowodowane emocjami

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajarać

potocznie: zapalić papierosa lub dżointa

czasownik przechodni dokonany

(1.1) slang. zapalić (papieros)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajaranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zajarać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajarzać

1. powodować jarzenie się czegoś;
2. zajarzać się - zaczynać się jarzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajarzyć

1. potocznie: zrozumieć;
2. zajarzyć się - rozbłysnąć jasnym światłem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajaśnieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. jaśnieć)

(1.1) dokonany od|jaśnieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajawiać

potocznie:
1. zapowiadać coś, dawać próbkę czegoś;
2. zajawiać się - zaczynać się czymś interesować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajawić

potocznie:
1. zapowiedzieć coś, dać próbkę czegoś;
2. zajawić się - zacząć się czymś interesować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajawka

potocznie: ogłoszenie lub ustny komunikat, które coś zapowiadają

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zapowiedź czegoś wyrażona w formie krótkiego komunikatu

(1.2) rad. zwiastun audycji mający formę dżingla

(1.3) pot. ochota, zainteresowanie lub chęć do zrobienia czegoś, pasja

Zwiastun – zapowiedź wydarzenia, oznaka, prognostyk, omen. Także osoba przynosząca nowiny, wieści o czymś, co ma nastąpić.

W teologii – anioł, posłaniec.

W medycynie – objaw zapowiadający chorobę, czyli prodrom.

W kinie i telewizji – forma zapowiedzi filmu lub programu telewizyjnego:

- Zwiastun artykułu/tekstu – skrócona część długiego artykułu. Rodzaj wstępu lub streszczenia, opisującego cały artykuł/news.
- Zwiastun filmu – krótki film zmontowany z fragmentów filmu fabularnego (najciekawszych, najdynamiczniejszych czy najzabawniejszych), będący jego zapowiedzią i jednocześnie reklamówką. Zwiastun z reguły jest wyświetlany w kinach, rzadziej w telewizji. W żargonie filmowców zwiastun nazywany jest też z niemieckiego: forszpan (niem. Vorspann) lub z angielskiego: trejler (ang. trailer), w potocznym żargonie także (z ros.) zajawka.
- Zwiastun telewizyjny – zapowiedź programu, kilkudziesięciosekundowy skrót, najczęściej z elementami oprawy graficznej charakterystycznej dla danej stacji. Nadawany zazwyczaj razem z blokiem reklam.
- Zwiastun serialu (tzw. pilot serialu) – pierwszy, próbny odcinek, wprowadzający widzów w tematykę i charakter serialu telewizyjnego. Emisja zwiastuna jest podstawą do przeprowadzenia badań telemetrycznych, które mogą wpłynąć na emisję dalszych odcinków lub zaniechanie takich planów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zajawkowy

→ zajawka

Patrz:zajawka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajazd

1. niewielki hotel przy ruchliwej drodze; austeria;
2. egzekucja wyroku przez samych zainteresowanych w prawodawstwie staropolskim

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. droga, którą podjeżdża się pod dom

(1.2) przest. plac, na którym zatrzymują się podjeżdżające pod dom pojazdy

(1.3) karczma ze stajnią i wozownią dla koni i powozów, a współcześnie parkingiem

(1.4) przest. przybycie pojazdem lub konno

(1.5) hist. wojsk. zbrojna egzekucja praw, często samowolna

(1.6) kolej. ślepe odgałęzienie toru kolejowego zakończone odbojnicą

Zajazd może oznaczać:

- zajazd (zwyczaj) – egzekucja wyroku przez samych zainteresowanych w prawodawstwie staropolskim
- karczma – rodzaj gospody, restauracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zajazdowy

przymiotnik od: zajazd

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajcew

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Aleksandr Zajcew − radziecki mikrobiolog, wojskowy kolaborant w czasie II wojny światowej, emigracyjny działacz polityczny, publicysta
- Aleksandr Zajcew − radziecki łyżwiarz figurowy
- Aleksandr Zajcew − rosyjski szachista
- Aleksandr Zajcew − radziecki funkcjonariusz organów bezpieczeństwa
- Ihor Zajcew − ukraiński piłkarz
- Igor Zajcew − rosyjski szachista i trener szachowy
- Metody (Zajcew) − prawosławny duchowny, biskup
- Michaił Zajcew − radziecki dowódca wojskowy
- Nikita Zajcew − rosyjski hokeista
- Kostiantyn Zajcew − ukraiński wioślarz
- Serhij Zajcew − ukraiński piłkarz i trener piłkarski
- Tichon (Zajcew) − prawosławny duchowny, biskup
- Wasilij Zajcew − radziecki snajper
- Wasilij Zajcew − radziecki lotnik wojskowy
- Wiaczesław Zajcew − radziecki siatkarz, olimpijczyk
- Wiktor Zajcew − uzbecki lekkoatleta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zajchowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajda

1. dwuczęściowe drewniane sanie, połączone łańcuchem, wykorzystywane do transportu drzewa;
2. tobołek, zawiniątko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajdel

nazwisko

## Osoby noszące nazwisko Zajdel

- Halina Doree (z d. Zajdel) (1907–1939) – aktorka
- Jadwiga Zajdel – polska redaktor, wdowa po Januszu A. Zajdlu i opiekunka jego spuścizny literackiej
- Janusz A. Zajdel (1938–1985) – pisarz science fiction,
- Jan Zaydel (ur. ok. 1440 zm. po 1524) – patrycjusz i rajca miasta Krosna, domniemany autor tzw. Rocznika krośnieńskiego, opisującego losy XV-wiecznego Krosna.
- Jolanta Zajdel-Sarnowicz (ur. 1941) – prawniczka, sędzia Trybunału Stanu
- Krzysztof Zajdel (ur. 1962) – pisarz, poeta, nauczyciel,
- Katarzyna Zajdel-Kurowska (ur. 1973) – ekonomistka, członek zarządu NBP
- Ludomir Illinicz-Zajdel (ok. 1858-1904) - ilustrator i rysownik
- Stanisław Zajdel (ujednoznacznienie)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zajdyta

członek ugrupowania szyickiego wyodrębnionego w VIII wieku i założonego przez Zajda Ibn Alego Ibn Husajna

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajdytka

→ zajdyta

Patrz:zajdyta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajdytyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. etn. jemeński odłam szyityzmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajebać

wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. zapierdolić;
a) ukraść;
b) zabić;
2. zacząć śmierdzieć;
3. zajebać się - upić się; zapierdolić się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. ukraść

(1.2) wulg. uderzyć

(1.3) wulg. zabić

czasownik zwrotny dokonany zajebać się

(2.1) wulg. zabić siebie samego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajebanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zajebać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajebioza

wulgarnie: coś świetnego, wspaniałego, znakomitego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajebiście

wulgarnie: fajny, interesujący

przysłówek sposobu

(1.1) pot. wulg. bardzo intensywnie

(1.2) pot. wulg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajebiściej

stopień wyższy od przysłówka: zajebiście

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajebistość

wulgarnie: bycie świetnym, wspaniałym, znakomitym; wyrąbistość, wyczepistość, zaczepistość, zajefajność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zajebiste; cecha tych, którzy są zajebiści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajebisty

wulgarnie: fajny, interesujący

przymiotnik jakościowy

(1.1) pot. wulg. fajny, wspaniały, robiący wrażenie

(1.2) pot. wulg. duży, ogromny, bardzo intensywny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajebus

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. pogard. pogardzana osoba

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajechać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zajeżdżać)

(1.1) dokonany od|zajeżdżać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajechanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zajechać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajechany

potocznie: zmęczony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajęcia

zapełnić, wypełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) eduk. systematyczne lekcje, wykłady, ćwiczenia

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp., M., B., W. lm. od: zajęcie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajęcie

zapełnić, wypełnić sobą lub czymś jakąś przestrzeń

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praca, robota, czynność, zajmowanie się czymś

(1.2) praw. areszt nałożony na czyjąś własność

(1.3) odczasownikowy od|zająć.

Zajęcie – celowa i nazwana czynność mająca wartość nadaną przez jednostkę i kulturę. Zajęcia mogą być wykonywane w czasie wolnym, być związane z samoobsługą lub produktywnością.

Zajęcie jest nierozerwalnie powiązane ze zdrowiem człowieka. Zarówno możliwość podejmowania zajęć warunkuje zdrowie (w szczególności dobrostan subiektywny), jak i odpowiedni stan zdrowia jest konieczny do satysfakcjonującego i skutecznego wykonywania zajęć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zajęciowy

przymiotnik od: zajęcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajęczak

przedstawiciel jednego z rzędów ssaków łożyskowych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Bunolagus|Thomas|ref=tak., rodzaj ssaków z rodziny zającowatych

(1.2) syst. zool. nazwa systematyczna|Bunolagus monticularis|Thomas|ref=tak., gatunek z rodzaju zajęczak (1.1)

(1.3) zool. ssak z gatunku zajęczak (1.2)

Zajęczaki, zającokształtne, czterosiekaczowce (Lagomorpha) – rząd roślinożernych ssaków łożyskowych z nadrzędu Euarchontoglires, dawniej zaliczanych do gryzoni, obejmujący szczekuszkowate (Ochotonidae), zającowate (Leporidae) oraz wymarłą rodzinę sarduszkowatych (Prolagidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zajęczaki

rząd roślinożernych ssaków łożyskowych; zającokształtne, czterosiekaczowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Lagomorpha|Brandt|ref=tak., rząd roślinożernych ssaków łożyskowych;

Zajęczaki, zającokształtne, czterosiekaczowce (Lagomorpha) – rząd roślinożernych ssaków łożyskowych z nadrzędu Euarchontoglires, dawniej zaliczanych do gryzoni, obejmujący szczekuszkowate (Ochotonidae), zającowate (Leporidae) oraz wymarłą rodzinę sarduszkowatych (Prolagidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zajęczniki

Zajęczniki – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Drohiczyn. Leży na prawym brzegu Bugu. Przez miejscowość przechodzi droga krajowa nr 62.

W 1921 roku wieś liczyła 54 domy i 412 mieszkańców, w tym 210 prawosławnych i 202 katolików.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zajęczy

1. związany z zającem, właściwy zającowi;
2. wykonany ze skóry lub mięsa zająca;
3. przenośnie: tchórzliwy lub nerwowy

przymiotnik

(1.1) charakterystyczny dla zająca; dotyczący, odnoszący się do zająca, wykonany ze skóry, futra, mięsa zająca

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lp. ter. oznajm. od: zajęczeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajęczyca

samica zająca; kocica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) samica zająca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajedź

choroba końskiego pyska połączona z nabrzmieniem dziąseł

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajefajność

potocznie: bycie świetnym, wspaniałym, znakomitym; wyrąbistość, wyczepistość, zaczepistość, zajebistość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zajefajne; cecha tych, którzy są zajefajni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajefajny

w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; wyrąbisty, zarąbisty, zaczepisty, wyczepisty

przymiotnik

(1.1) pot. slang. fajny; eufem. od: zajebisty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajem

dawniej: zastaw zostawiany wierzycielowi przez pożyczającego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajeść

potocznie:
1. zjeść coś innego w celu zabicia smaku;
2. zmniejszyć napięcie emocjonalne jedzeniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajętość

rzadko: bycie zajętym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajęty

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zająć

przymiotnik

(2.1) taki, który wykonuje pilnie jakieś zajęcie, czynność

(2.2) pot. będący w związku z kimś, mający partnera/partnerkę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajezdnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce nocnego postoju pojazdów komunikacji publicznej;

Zajezdnia (tramwajowa, trolejbusowa lub autobusowa) – baza, zakład eksploatacji pojazdów transportu publicznego. U kolejowych przewoźników pasażerskich (np. metra lub kolei miejskiej) odpowiednikiem zajezdni jest stacja postojowa.

W zajezdni pojazdy stacjonują w czasie obsługi technicznej, w tym napraw, i w czasie wolnym od użytkowania na liniach komunikacyjnych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zajeżdżać

czasownik niedokonany

(1.1) jadąc, docierać do miejsca docelowego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajezierze

obszar za jeziorem

W Polsce

- Zajezierze – część miasta Ostróda
- Zajezierze – część miasta Szczucin
- Zajezierze – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Gniewkowo
- Zajezierze – część wsi Stara Wieś Trzecia w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Bychawa
- Zajezierze – część wsi Krynice w woj. lubelskim, w pow. tomaszowskim, w gminie Krynice
- Zajezierze – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Sieciechów
- Zajezierze – część wsi Śniadków Górny A w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Sobienie-Jeziory
- Zajezierze – część wsi Jakubów w woj. mazowieckim, w pow. przysuskim, w gminie Przysucha
- Zajezierze – część wsi Ruda w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Sędziszów Małopolski
- Zajezierze – część wsi Żabno w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Radomyśl nad Sanem
- Zajezierze – część wsi Jeziórko w woj. podkarpackim, w pow. tarnobrzeskim, w gminie Grębów
- Zajezierze – wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno
- Zajezierze – wieś w woj. pomorskim, w pow. sztumskim, w gminie Sztum
- Zajezierze – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. ostródzkim, w gminie Małdyty
- Zajezierze – część wsi Skotniki w woj. wielkopolskim, w pow. wrzesińskim, w gminie Miłosław
- Zajezierze – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Łobez

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zajkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajkowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Zajkowski – polski judoka
- Andrzej Zajkowski – polski drzeworytnik
- Antoni Zajkowski – polski judoka, olimpijczyk
- Józef Zajkowski – polski nauczyciel, poseł na Sejm
- Michal Zajkowski – szwedzki hokeista
- Stanisław Zajkowski – polski wojskowy, oficer Armii Czerwonej
- Wojciech Zajkowski – polski judoka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zajmować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) użytkować pomieszczenie

(1.2) zapełniać sobą przestrzeń, powierzchnię lub czas

(1.3) rezerwować miejsce

(1.4) przejmować mienie w celu wyegzekwowania należności

(1.5) zainteresować czymś

(1.6) znaleźć się w jakiejś klasyfikacji

(1.7) o ogniu rozprzestrzenić się

czasownik zwrotny niedokonany zajmować się

(2.1) pracować nad czymś

(2.2) opiekować się kimś

(2.3) zapalić się od czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajmowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zajmować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajob

pospolicie:
1. mania na jakimś punkcie, obłęd, dziwactwo, wariactwo, świr;
2. (słowo obraźliwe) osoba o dziwnych upodobaniach, zachowująca się nienormalnie; świr, postrzeleniec, wariat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. slang. nawał pracy, bycie bardzo zajętym, zapracowanym

(1.2) pot. wulg. mania, obsesja na jakimś punkcie

(1.3) pot. wulg. dziwactwo, wariactwo

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. wulg. dziwak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajodlować

zaśpiewać w specjalny sposób, polegający na nagłych przejściach głosu; zajodłować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajodłować

zaśpiewać w specjalny sposób, polegający na nagłych przejściach głosu; zajodlować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zajónc

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zool. zając

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajordanie

kraina historyczno-geograficzna położona między Jordanem na zachodzie i Pustynią Syryjską na wschodzie

Zajordanie – kraina historyczno-geograficzna położona pomiędzy górą Hermon na północy i Wadi el-Hesa na południu, oraz pomiędzy Jordanem na zachodzie i Pustynią Syryjską na wschodzie. Wysokość tego obszaru nie przekracza 1000 m n.p.m. Dzieli się na:

- Baszan – północna część Zajordania, żyzne tereny położone od Hermonu aż po Jarmuk
- Gilead – tereny mniej urodzajne niż Baszan, położone pomiędzy Jarmukiem a Arnonem, w Nowym Testamencie znany pod nazwą Perea
- Moab – południowa część Zajordania, teren górzysty, obfitujący w pastwiska, urodzajny jedynie w południowej części

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zajrzeć

1. popatrzeć w głąb czegoś;
2. potocznie: odwiedzić kogoś na krótko, przy okazji, wstąpić gdzieś; wpaść

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zaglądać)

(1.1) popatrzeć do środka czegoś

(1.2) stpol. zazdrościć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajsański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zajsanem, dotyczący Zajsanu (miasta albo jeziora)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajść

1. dotrzeć, osiągnąć cel
2. być w ciąży

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zachodzić)

(1.1) dotrzeć gdzieś

(1.2) wstąpić gdzieś

(1.3) wydarzyć się

(1.4) pot. zajść w ciążę

(1.5) astr. schować się za horyzont

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajście

zdarzenie; incydent

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieprzyjemne zdarzenie zakłócające przebieg innych zdarzeń

(1.2) odczasownikowy od|zajść.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajumać

potocznie: ukraść; gwizdnąć, zakosić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zajumywać)

(1.1) pot. ukraść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zajumanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zajumać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajutrze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stpol. jutro

(1.2) stpol. pojutrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Zajzajer

1. gwarowo: kwas solny;
2. potocznie o bardzo mocnym, niesmacznym, gorzkim napoju

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. przen. bardzo mocny, ostry i niesmaczny napój

(1.2) pot. chem. kwas solny

Kwas solny, kwas chlorowodorowy, HCl – nieorganiczny związek chemiczny z grupy kwasów beztlenowych, będący roztworem wodnym gazowego chlorowodoru. Czasami kwasem solnym nazywa się też roztwór chlorowodoru w innych rozpuszczalnikach polarnych np. w acetonie. Jest silnie żrący.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakablować

potocznie: donieść na kogoś; nakablować, nakapować, podkablować, zakapować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakajdankować

potocznie: założyć kajdanki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakalać

rzadko: znieważyć, sprofanować, okryć złą sławą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakalcowaty

o cieście: niewyrośnięty, niewypieczony; kluchowaty, kluskowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakalcowy

przymiotnik od: zakalec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakalec

niedopieczone lub niewyrośnięte ciasto

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieudana, niewypieczona część ciasta lub całe niedopieczone ciasto;

Zakalec – nieudana, niewyrośnięta lub niewypieczona warstwa w cieście lub całe takie ciasto.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakalić

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zabrudzić, zmącić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakamarek

miejsce trudno dostępne, ukryte; zakątek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce trudno dostępne, ukryte

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakamarkowy

→ zakamarek

Patrz:zakamarek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakamarnik

psotnik zakamarnik - gatunek owada z rzędu gryzków

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakamieniać

1. zanieczyszczać kamieniem kotłowym;
2. dawniej: czynić nieczułym, obojętnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakamieniały

1. zanieczyszczać kamieniem kotłowym;
2. dawniej: czynić nieczułym, obojętnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakamienić

zanieczyścić kamieniem kotłowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakamienować

zabić przez obrzucanie kamieniami; ukamieniować, ukamienować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakamuflować

czasownik dokonany

(1.1) ukryć coś

(1.2) ukryć właściwy sens czegoś

czasownik zwrotny dokonany zakamuflować się

(2.1) ukryć samego siebie

(2.2) skrywać własne zamiary i intencje

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakamuflowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakamuflować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakańczać

doprowadzać coś do końca; zakończać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakantować

potocznie: wprowadzić w błąd, oszukać; wykantować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapać

kapiąc, zabrudzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapior

potocznie: zbój, chuligan, opryszek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub męskozwierzęcy

(1.1) agresywny człowiek skłonny do zaczepek, bójek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakapiorka

→ zakapior; chuliganka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapiorowaty

potocznie: skłonny do zaczepek, zadziorny; zaczepny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapiorski

→ zakapior

Patrz:zakapior

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapować

potocznie:
1. zrozumieć coś, zorientować się w czymś; sczaić, zajarzyć, skumać, skapować;
2. donieść na kogoś; nakablować, podkablować, zakablować, nakapować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapslować

zamknąć butelkę kapslem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapslowywać

zamykać butelkę kapslem; kapslować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapturzać

okapturzać;
1. nakładać komuś kaptur;
2. przykrywać kapturem lub czymś podobnym do kaptura

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakapturzony

przymiotnik

(1.1) taki, który jest okryty kapturem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) osoba zakapturzona (1.1)

forma czasownika.

(3.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zakapturzyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakapywać

kapiąc, zabrudzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakarbować

1. utrwalić coś w pamięci, zapamiętać coś dobrze;
2. zaznaczyć coś przez nacięcie karbów na czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakarmiać

1. dawać za dużo do jedzenia; przekarmiać, okarmiać;
2. w pszczelarstwie: w okresie jesiennym dostarczać pszczołom pokarm na zimę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakarmić

1. dać za dużo do jedzenia; przekarmić, okarmić;
2. w pszczelarstwie: w okresie jesiennym dostarczyć pszczołom pokarm na zimę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakarpacie

region historyczny na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. region historyczny w dzisiejszej zachodniej Ukrainie, na pograniczu z Polską, Słowacją, Węgrami i Rumunią;

Zakarpacie lub Ukraina Zakarpacka (także Ruś Podkarpacka, Ruś Zakarpacka; ukr. Закарпаття, węg. Kárpátalja, rum. Transcarpatia, cz. i słow. Podkarpatská Rus, ruś. „Карпатьска Русь”) – region historyczny na obszarze zachodniej Ukrainy, na pograniczu Polski, Słowacji, Węgier i Rumunii. O jego odrębności decyduje przede wszystkim fakt, że jest to jedyny region na południe od Karpat zamieszkany przez ludność wschodniosłowiańską.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakarpacki

1. → Zakarpacie;
2. obwód zakarpacki - jeden z 24 obwodów Ukrainy

przymiotnik

(1.1) związany z Zakarpaciem, dotyczący Zakarpacia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakasać

podwinąć do góry

czasownik przechodni dokonany

(1.1) o części ubrania: podwijać, zawijać do góry

czasownik zwrotny zakasać się

(2.1) podwijać na sobie ubranie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakasanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakasać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakąska

przekąska, zagryzka;
1. jedzenie spożywane między regularnymi posiłkami; antypast, przystawka;
2. wędliny, ryby, marynaty itp. podawane do alkoholu; zagrycha

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) potrawa, niewielkie danie podawane przed głównym posiłkiem lub do wódki

- zakąska – jedzenie podawane w małych porcjach między głównymi posiłkami
- zakąska – lekkostrawne jedzenie podawane w małych porcjach przed głównym posiłkiem;
- zakąska – jedzenie podawane w małych porcjach do wysokoprocentowych napojów alkoholowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakąskowy

przymiotnik od: zakąska

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakaspijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) znajdujący się za Morzem Kaspijskim; pochodzący zza Morza Kaspijskiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakaszliwać

wydawać przerywany, chrapliwy dźwięk podobny do kaszlu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakasłanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakasłać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakasływać

wydawać przerywany, chrapliwy dźwięk podobny do kaszlu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakat

jałmużna jako jeden z pięciu obowiązków wyznawców islamu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakatalogować

włączyć coś do katalogu; skatalogować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakatarzać

rzadko: zakatarzać się - nabawiać się kataru

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakatarzenie

zakatarzyć się - nabawić się kataru

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakatarzyć

zakatarzyć się - nabawić się kataru

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakątek

1. ciche, spokojne miejsce na uboczu, ustronie;
2. małe pomieszczenie; klitka, zakamarek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce położone na uboczu

- Zakątek – część wsi w gminie Inowłódz
- Zakątek – park w gminie Niemodlin
- Zakątek – przysiółek w gminie Sarnaki
- Zakątek – skała na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej
- Zakątek – wzgórze w gminie Gdańsk
- Zakątek – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Narocz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakatowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakatować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakatowywać

katując, uśmiercać człowieka lub zwierzę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakatrupiać

zabijać, uśmiercać; ukatrupiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakatrupić)

(1.1) niedokonany od|zakatrupić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakatrupianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. zabijanie, uśmiercanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakatrupić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakatrupiać)

(1.1) posp. zabić, uśmiercić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakatrupienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) posp. zabicie, uśmiercenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakaukaski

→ Zakaukazie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zakaukaziem, dotyczący Zakaukazia

Patrz:Zakaukazie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakaukazie

obszar na południe od Kaukazu, obejmujący Azerbejdżan, Armenię i Gruzję

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państw położonych na południe od głównego pasma Kaukazu (tj. Wielkiego Kaukazu): Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii;

Kaukaz Południowy, Zakaukazie, Zakaukazja, Transkaukazja – nazwa stosowana w odniesieniu do trzech państwpołożonych na południe od głównego pasma Kaukazu, tzw. Wielkiego Kaukazu, na pograniczu euro-azjatyckim: Gruzji, Azerbejdżanu i Armenii. Współcześnie istniejące państwa powstały lub odzyskały niepodległość w wyniku rozpadu ZSRR, choć o wiele wcześniej istniały już tam lokalne państwa, takie jak m.in Królestwo Gruzji czy Zakaukaska Demokratyczna Republika Federacyjna. Południowa część regionu Kaukaz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakaz

polecenie zabraniające czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabronienie czegoś komuś

- zakaz – środek karny lub zarządzenie czy polecenie zabraniające czegoś
  - zakaz prowadzenia pojazdów
  - zakaz opuszczania kraju
  - zakaz handlu w niedziele i święta
- zakaz karny – rodzaj przepisu w prawie karnym
- zakaz – znak kulturowy informujący, aby czegoś nie robić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakazać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakazić)

(1.1) powodować dostawanie się drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakażalność

podatność na zakażenie; zarażalność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakażać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakazany

1. niedozwolony, wzbroniony;
2. potocznie: budzący odrazę i strach

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zakazać

przymiotnik

(2.1) pot. wywołujący strach, budzący odrazę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakażenie

spowodować wniknięcie drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu, spowodować infekcję

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wniknięcie chorobotwórczego drobnoustroju do organizmu

(1.2) odczasownikowy od|zakazić.

Zakażenie, infekcja (z łac. infectio) – wtargnięcie do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych i ich następujące namnażanie się. W celu wywołania choroby muszą one pokonać odporność organizmu. Jeżeli wrota zakażenia znajdują się w pobliżu miejsca występowania infekcji, mówi się o zakażeniu miejscowym. Gdy zakażeniu towarzyszą objawy ogólnoustrojowej reakcji zapalnej, taki stan nazywa się sepsą. W następstwie zakażenia organizm wytwarza swoiste przeciwciała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakazić

spowodować wniknięcie drobnoustrojów chorobotwórczych do organizmu, spowodować infekcję

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakażać)

(1.1) dokonany od|zakażać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakaźnictwo

Choroby zakaźne, zakaźnictwo, infekcjologia – dziedzina nauki oraz priorytetowa dziedzina medycyny zajmująca się chorobami będącymi następstwem zakażenia ustroju czynnikiem zakaźnym i złamania sił odpornościowych organizmu (lub w odwrotnej kolejności) lub obecności w organizmie bioaktywnych toksyn (jadów) drobnoustrojów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zakaźniczka

→ zakaźnik

Patrz:zakaźnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakaźnie

przysłówek

(1.1) w sposób zakaźny; zaraźliwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakaźnik

lekarz od chorób zakaźnych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekarz specjalizujący się w leczeniu chorób zakaźnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakaźność

zdolność do wywoływania infekcji

Zakaźność – łatwość rozprzestrzeniania się patogenu w określonej populacji, determinowana przez zdolność patogenu do wywołania infekcji.

Zakaźność można liczbowo określić przy pomocy współczynnika podającego średnią liczbę osób zarażonych przez 1 chorego w całkowicie nieodpornej populacji (podstawowa liczba odtwarzania (ang. basic reproduction number).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakaźny

zdolny wywołać zakażenie

przymiotnik

(1.1) med. wywołujący zakażenie

(1.2) odnoszący się do zakażeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakazowy

przymiotnik od: zakaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakazywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakazać)

(1.1) zabraniać, ustanawiać regułę niewykonywania określonych czynności

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakazywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakał

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) osoba lub rzecz przynosząca wstyd społeczności

(1.2) kulin. niewypieczona część w cieście

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakała

(r. męski) mężczyzna przynoszący komuś wstyd

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna przynoszący wstyd grupie

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) osoba lub rzecz przynosząca wstyd społeczności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakałapućkać

potocznie: zagmatwać, zaplątać

czasownik dokonany

(1.1) pot. zagmatwać, zaplątać

czasownik zwrotny zakałapućkać się

(2.1) pot. zaplątać się, zawikłać się, zagmatwać się, zamotać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakałapućkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakałapućkać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakerzonia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. ziemie leżące na zachód od tzw. linii Curzona;

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakerzonie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. ziemie leżące na zachód od tzw. linii Curzona;

Zakerzonie, Zakierzonie, Zak(i)erzoński Kraj, Zak(i)erzonia (od ukr. Закерзоння) – publicystyczna nazwa nadana przez część historyków i publicystów ukraińskich ziemiom leżącym na zachód od linii Curzona, które według nich znajdują się na dawnym etnicznym i historycznym terytorium ukraińskim, to znaczy Łemkowszczyźnie i Nadsaniu oraz części Lubaczowszczyzny, Rawszczyzny, Sokalszczyzny, Chełmszczyzny i Podlasia. Był to teren obejmujący 19 000 km², zamieszkany przez około 1,5 mln osób.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakerzoński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zakerzonią, pochodzący z Zakerzonii

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaketować

czasownik

(1.1) gw-pl|Warmia, Mazury. zamknąć na łańcuch

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakichać

potocznie:
1. zabrudzić coś kichaniem;
2. zakichać się - zmęczyć się częstym kichaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakichany

potocznie:
1. zabrudzić coś kichaniem;
2. zakichać się - zmęczyć się częstym kichaniem

przymiotnik

(1.1) pot. wzbudzający niechęć, zdenerwowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakiełkować

wykiełkować;
1. o nasionach, roślinach: wypuścić pierwsze pędy;
2. powstać jako zalążek czegoś w określonym miejscu lub czasie; skiełkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakisnąć

1. ulec fermentacji;
2. zepsuć się, skwaśnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakiśnięty

zakisły;
1. taki, który skwaśniał, sfermentował, zepsuł się;
2. o zapachu: nieświeży, kwaśny;
3. przenośnie: leniwy, ospały, apatyczny; gnuśny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakisły

zakiśnięty;
1. taki, który skwaśniał, sfermentował, zepsuł się;
2. o zapachu: nieświeży, kwaśny;
3. przenośnie: leniwy, ospały, apatyczny; gnuśny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakitowywać

kitować;
1. wypełniać, uszczelniać kitem;
2. wypełniać dużą ilością czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakiwać

zakiwać się - potocznie:
1. przechylić się raz w jedną, raz w drugą stronę; kiwnąć się;
2. pogubić się w oszukiwaniu;
3. pogubić się w kiwaniu zawodników

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakiwany

potocznie: taki, który się zakiwał (pogubić się w czymś)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakląć

1. rzucić czar;
2. wyrazić się wulgarnie

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaklinać)

(1.1) dokonany od|zaklinać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaklasyfikowywać

zaliczać, włączać do pewnej klasy, kategorii

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklęcie

1. rzucić czar;
2. wyrazić się wulgarnie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) magiczna formułka mająca nadprzyrodzoną moc

(1.2) książk. żarliwa prośba

(1.3) odczasownikowy od|zakląć.

- zaklęcie – figura retoryczna
- zaklęcie – działanie magiczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakleić

1. złączyć za pomocą kleju lub taśmy klejącej;
2. klejąc, załatać coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklepać

1. klepaniem rozpłaszczyć coś;
2. zapewnić sobie lub komuś uzyskanie czegoś;
3. w grze w chowanego: uderzyć dłonią w coś, na znak odnalezienia uczestnika gry;
4. zaklepać się - w grze w chowanego: wyjść niepostrzeżenie z kryjówki, dobiec do umówionego miejsca i uderzyć w nie kilka razy dłonią

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaklepywać)

(1.1) klepaniem uczynić coś płaskim

(1.2) w grze w chowanego: uderzyć dłonią w coś (w zaklepywankę) na znak odnalezienia uczestnika gry

(1.3) przen. zapewnić sobie lub komuś uzyskanie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaklepanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaklepać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaklepywać

1. klepaniem rozpłaszczać coś;
2. zapewniać sobie lub komuś uzyskanie czegoś;
3. w grze w chowanego: uderzać dłonią w coś, na znak odnalezienia uczestnika gry;
4. zaklepywać się - w grze w chowanego: wychodzić niepostrzeżenie z kryjówki, dobiegać do umówionego miejsca i uderzać w nie kilka razy dłonią

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklepywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaklepywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakleśń

bylina z rodziny obrazkowatych, uprawiana w Australii i na Półwyspie Malajskim; liście po ugotowaniu mają zastosowanie jako jarzyna; alokazja

Alokazja, zakleśń (Alocasia (Schott) G. Don) – rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych, liczący 79 gatunków, pochodzących z obszaru od wschodnich Himalajów, przez tropikalne i subtropikalne regiony Azji, do tropikalnych rejonów zachodniego Pacyfiku i wschodniej Australii. Niektóre gatunki są endemitami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaklęśnięty

taki, który zaklęsnął (się) (zapadł się, opadł, stał się wklęsłym); zaklęsły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakleszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakleszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakleszczyć

unieruchomić, zaklinować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklęsłość

Zaklęsłość – wklęsła forma ukształtowania terenu, wyróżniana jako kategoria. Występuje jako niewielkie obniżenie terenu we względnie płaskiej okolicy. W Polsce jako mezoregion fizycznogeograficzny występują dwie zaklęsłości: Zaklęsłość Łomaska i Zaklęsłość Sosnowicka na Polesiu Zachodnim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaklęsły

taki, który zaklęsł (się) (zapadł się, opadł, stał się wklęsłym); zaklęśnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklęty

1. rzucić czar;
2. wyrazić się wulgarnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakliczewo

wieś w Polsce

Zakliczewo – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Szelków. Leży nad rzeką Orzyc.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ostrołęckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakliczyn

1. miasto w Polsce;
2. wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

Zakliczyn – miasto i siedziba gminy Zakliczyn w powiecie tarnowskim (województwo małopolskie) na prawym brzegu Dunajca. Zakliczyn leży na Pogórzu Rożnowskim w dolinie (206–250 m n.p.m.) na płaskim, szerokim i otwartym w kierunku północnym terenie, między dolnymi biegami potoków Paleśnianka i Wolanka w otoczeniu zalesionych wzgórz o wysokości od 300 do 503 m n.p.m.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakliczynianin

mieszkaniec Zakliczyna (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakliczynianka

mieszkanka Zakliczyna (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakliczyński

→ Zakliczyn

Patrz:Zakliczyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklikać

1. zatwierdzić, klikając myszką komputerową;
2. zaklikać się - zmęczyć się klikaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklikiwać

zatwierdzać, klikając myszką komputerową

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklików

miasto w Polsce

Zaklików (hebr. זאקליקוב) – miasto w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zaklików. Położony na Równinie Biłgorajskiej w północnej części Kotliny Sandomierskiej. Liczy obecnie ok. 3000 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaklikowianin

mieszkaniec Zaklikowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklikowianka

mieszkanka Zaklikowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklikowski

→ Zaklików

Patrz:Zaklików

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklinać

1. rzucać czar;
2. prosić o przebaczenie, pomoc

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakląć)

(1.1) rzucać czar na kogoś

czasownik przechodni

(2.1) prosić o przebaczenie, pomoc

czasownik zwrotny zaklinać się

(3.1) usilnie o czymś zapewniać, przysięgać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaklinacz

osoba rzucająca czar

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) treser, oswajacz

Zaklinacz – typ szamana funkcjonującego w wielu kulturach pierwotnych, który specjalizuje się w przepędzaniu "złych duchów", które według wierzeń tych kultur powodują choroby i inne nieszczęścia, a także w "odczynianiu" zaklęć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaklinaczka

→ zaklinacz; szamanka, czarownica

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaklinać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakliniec

Zakliniec (Platycerus) – rodzaj chrząszczy z rodziny jelonkowatych i podrodziny Lucaninae.

Chrząszcze średnich rozmiarów, o długości poniżej 18 mm i metalicznym, opalizująco połyskującym ubarwieniu. Pokrój ciała jest wydłużony i nieco przypłaszczony. Zewnętrzna strona oka nie jest u wykrojona przez wypustkę policzka (canthus) i oczy są całobrzegie. Tylko trochę kolankowato zgięte czułki mają czteroczłonowe buławki i pozbawione są bruzd na wierzchołkach trzonków.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaklinowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaklinować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaklipować

zaklipsować;
1. założyć specjalne klipsy na towar sklepie w celu ochrony przed jego kradzieżą;
2. założyć konstrukcję mającą na celu utrzymanie danej rzeczy w odpowiedniej pozycji;
3. zacisnąć na żyłce klips wędkarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaklipsować

1. oznaczyć bydło hodowlane klipsami; zakolczykować bydło;
2. zamknąć uszkodzony narząd wewnętrzny klipsem naczyniowym;
3. założyć specjalne klipsy na towar sklepie w celu ochrony przed jego kradzieżą; zaklipować;
4. założyć konstrukcję mającą na celu utrzymanie danej rzeczy w odpowiedniej pozycji; zaklipować;
5. zacisnąć na żyłce klips wędkarski; zaklipować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakluczać

regionalnie: zamykać na klucz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakluczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakluczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakluczyć

regionalnie: zamknąć na klucz

czasownik przechodni dokonany

(1.1) daw. obecnie gw-pl|Poznań, Pomorze., zamknąć na klucz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakluk

wykrzyknik

(1.1) dziecięce onomatopeja imitująca zamykanie na klucz

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaklupać

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zapukać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakneblować

utrudnić dostęp do czegoś; zablokować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakobylać

obwarowywać ostro zakończonymi kołami, rozgałęzionymi drzewami itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakochana

1. taki, który się w kimś zakochał;
2. lubiący coś bardzo, zafascynowany czymś lub kimś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakochani

1. taki, który się w kimś zakochał;
2. lubiący coś bardzo, zafascynowany czymś lub kimś

Zakochani – polska komedia romantyczna z 2000 roku w reżyserii Piotra Wereśniaka. Film kręcono od 7 kwietnia do 20 maja 1999 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakochanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakochać.

(1.2) rozwinięcie uczucia miłości

Zakochanie – stan związania emocjonalnego z drugą osobą. Charakteryzuje się nieustającymi myślami o tej osobie i pragnieniem przebywania z nią. W przypadku niedostępności obiektu uczuć osoba zakochana nierzadko cierpi.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakochany

1. taki, który się w kimś zakochał;
2. lubiący coś bardzo, zafascynowany czymś lub kimś

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakochać się

przymiotnik

(2.1) taki, który zakochał się w kimś; odczuwający zakochanie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(3.1) osoba, która się zakochała

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakochiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakochiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakocony

o samicy niektórych zwierząt: taka, która wydała potomstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakodowywać

zapisywać w formie kodu; kodować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakolanówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długa skarpetka sięgająca ponad kolana

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakolczykować

oznaczyć kolczykiem, np. bydło; okolczykować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakole

1. zakręt rzeki lub drogi;
2. kolista łysina nad czołem

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, w którym droga łagodnie zakręca łukiem

(1.2) hydrol. miejsce, w którym rzeka łagodnie zakręca łukiem

(1.3) miejsce nad czołem będące początkiem łysienia

- Zakole koryta rzecznego – inaczej meander
- Zakole – używana w latach 1977–1981 oficjalna nazwa wsi Dołżyca w woj. podkarpackim, w pow. leskim, w gminie Cisna
- Zakole – polski film fabularny z 1988.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakolebać

spowodować zachwianie się czegoś, wprawić w ruch wahadłowy; zakołysać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakolowy

przymiotnik od: zakole

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakomenderować

wydać komendę, rozkaz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakomentować

w informatyce: zamienić część napisanego kodu w komentarz; wykomentować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakomentowywać

w informatyce: zamieniać część napisanego kodu w komentarz; wykomentowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakompleksiać

potocznie: wpędzać kogoś w kompleksy, doprowadzać kogoś do poczucia winy, niepewności

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakompleksiały

potocznie: taki, który ma kompleksy (poczucie winy, niepewności); wstydliwy, zakompleksiony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakompleksić

potocznie: wpędzić kogoś w kompleksy, doprowadzić kogoś do poczucia winy, niepewności

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakompleksienie

potocznie: wpędzić kogoś w kompleksy, doprowadzić kogoś do poczucia winy, niepewności

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakompleksiony

potocznie: taki, który ma kompleksy (poczucie winy, niepewności); wstydliwy, zakompleksiały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakomunikować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|komunikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakon

zgromadzenie religijne lub świeckie skupiające osoby związane ślubami, przestrzegające określonych reguł; klasztor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. organizacja religijna osób duchownych lub świeckich związanych ślubami, działająca według ścisłych reguł, realizująca określone przez Kościół cele religijne, gospodarcze, polityczne lub militarne;

(1.2) stpol. wiara, wyznanie, religia

(1.3) daw. Pismo Święte (Stary i Nowy Testament), słowo boże

Zakon (łac. ordo) – typ organizacji religijnej lub świeckiej. Zrzeszają one ludzi, którzy złożyli śluby zakonne – życia według ściśle określonych reguł. Zakony występują lub występowały w różnych religiach i tradycjach jak buddyzm, chrześcijaństwo, islam i inne. Zakony miewają swoje siedziby znane jako klasztory, a niektóre z nich są znane jako opactwa lub konwenty. Czasem słowa klasztor, opactwo i konwent to synonimy zakonu lub jego części.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakończać

doprowadzać coś do końca; zakańczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakończenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakończyć.

(1.2) ostatnia część jakiejś czynności, działań, opowieści, utworu literackiego, muzycznego, filmu

(1.3) wystający fragment jakiegoś przedmiotu

(1.4) praw. telekom. fizyczny punkt, w którym abonent otrzymuje dostęp do publicznej sieci telekomunikacyjnej;

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakończony

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) posiadający koniec, zakończenie, brzeg

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakończyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakończyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. kończyć)

(1.1) dokonany od|kończyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakonkludować

zakończyć; doprowadzić do skutku

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakonnica

kobieta należąca do zakonu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. członkini zakonu żeńskiego

Zakonnica – kobieta będąca członkinią zakonu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakonniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: zakonnica

(1.2) rasa gołębia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakonnie

przysłówek

(1.1) w sposób właściwy dla zakonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakonnik

członek męskiego zakonu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. członek męskiego zgromadzenia zakonnego;

Zakonnik – człowiek, który wybrał życie w pewnej wspólnocie religijnej (zakonie).

W Kościele katolickim zakonnicy najczęściej składają trzy śluby: czystości (obejmujący m.in. zobowiązanie do życia w celibacie), ubóstwa i posłuszeństwa. Zakonnicy określani są formalnie jako „osoby konsekrowane”, „prowadzący życie konsekrowane”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. wierność zakonowi, przymierzu w sensie biblijnym

(1.2) rel. bycie osobą konsekrowaną, przynależność do zakonu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakonny

związany z zakonem, dotyczący zakonników lub zakonnic

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zakonem, odnoszący się do zakonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakonodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. założyciel wspólnoty zakonnej

(1.2) przest. prawodawca

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakonodawczyni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. założycielka wspólnoty zakonnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakonotować

dawniej: zanotować, zapamiętać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakonsekrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakonsekrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakonserwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakonserwować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakopać

schować coś w wykopanym dole i zasypać ziemią, piaskiem itd.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakopywać)

(1.1) chowając w wykopanym dole, pokryć ziemią

(1.2) umieścić w czymś sypkim

czasownik zwrotny dokonany zakopać się (ndk. zakopywać się)

(2.1) zagłębić się w czymś sypkim lub miękkim

(2.2) pot. osiedlić się na bezludziu

(2.3) pot. zająć się czymś, poświęcając na to cały swój czas i wysiłek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakopane

schować coś w wykopanym dole i zasypać ziemią, piaskiem itd.

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w południowej Polsce u podnóża Tatr;

Zakopane – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Największa miejscowość w bezpośrednim otoczeniu Tatr, duży ośrodek sportów zimowych, potocznie nazywany zimową stolicą Polski. W jego granicach administracyjnych znajduje się znaczna część Tatrzańskiego Parku Narodowego (od Doliny Suchej Wody do Doliny Małej Łąki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakopanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakopać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakopcać

pokrywać coś brudem pochodzącym z dymu lub podobnych substancji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakopciały

dawniej: taki, który pokrył się kopciem, sadzą; zakopcony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakopcieć

dawniej: pokryć się kopciem, sadzą; zakopcić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakopertować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zakleić w kopercie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakopertowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakopertować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakopiańczyk

mieszkaniec Zakopanego; zakopianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zakopanego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakopianin

mieszkaniec Zakopanego; zakopiańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zakopanego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakopianka

1. mieszkanka Zakopanego;
2. szosa z Krakowa do Zakopanego; Zakopianka

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w Polsce, w województwie małopolskim, biorąca początek w Zakopanem z połączenia Cichej Wody i Bystrej;

Zakopianka – popularna nazwa trasy z Krakowa do Zakopanego, o długości 102 km. Prowadzi ona odcinkiem drogi krajowej nr 7 z Krakowa do Rabki-Zdroju, dalej drogą krajową nr 47.

Trasa jest dwujezdniowa na odcinku Kraków – węzeł Nowy Targ Południe (87 km). Odcinek Myślenice – Rabka-Zdrój jest drogą ekspresową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakopiański

1. związany z Zakopanem (miasto w Polsce);
2. jeden ze ściegów ozdobnych wykonywanych igłą

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Zakopanego, związany z Zakopanem, pochodzący z Zakopanego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakopiec

potocznie: Zakopane - miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. Zakopane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakopywać

czasownik

(1.1) umieszczać coś w jakimś dole i zasypywać

czasownik zwrotny zakopywać się

(2.1) zagrzebywać siebie samego w czymś sypkim

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakopywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakopywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakorek

wada drewna

Zakorek – wada drewna z grupy wad budowy. Jest to pasmo kory zarośniętej częściowo lub całkowicie przez drewno. Zakorek powstaje w następstwie: zrastania się rozwidleń gałęzi z pniem (często z mimośrodowością), nabiegów korzeniowych, zrakowaceń, zarastania zabitek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakorkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakorkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakorkowywać

zatykać coś korkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakorzenić

czasownik

(1.1) wpoić komuś coś, coś gdzieś utrwalić

czasownik zwrotny dokonany zakorzenić się (ndk. korzenić się)

(2.1) bot. o roślinie: zapuścić korzenie

(2.2) związać się z czymś mocno

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakorzenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakorzenić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakos

bardzo ostry zakręt, najczęściej na górskich ścieżkach dla pieszych i konnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ostry zakręt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakościelny

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakosić

potocznie:
1. zabrać lub dostać dużo czegoś;
2. ukraść; skubnąć, zajumać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakoski

obowiązek chłopa pańszczyźnianego polegający na koszeniu pól dworskich podczas żniw i lub sianokosów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakostny

znajdujący się za kością

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakosztować

czasownik

(1.1) zacząć kosztować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakosztowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakosztować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakosztowywać

rzadko: doznawać czegoś w życiu, np. zakosztowywać dobrobytu, swobody, szczęścia; kosztować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakotwić

zamocować lub wzmocnić coś kotwą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakotwiczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakotwiczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakotwiczyć

1. spuścić kotwicę i zatrzymać obiekt pływający;
2. o statku: być utrzymywanym przez opuszczoną kotwicę;
3. przymocować, przytwierdzić;
4. zatrzymać się gdzieś dłużej lub na stałe;
5. utrwalić coś gdzieś; zakorzenić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakownik

przyrząd do formowania zakuwek w nitach; zakuwnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakołatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakołatać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakołkować

zatkać kołkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakołować

zatoczyć koło; zakręcić się, zawirować, zakrążyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakpić

zadrwić, zażartować, ośmieszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrajowy

dawniej: zagraniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrapiać

zapijać coś alkoholem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakraplać

czasownik

(1.1) dozować płyn kroplami

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakraplanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakraplać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakraść

zakraść się -
1. dostać się gdzieś niepostrzeżenie;
2. przenośnie o uczuciach, zjawiskach, stanach: pojawić się niepostrzeżenie; wkraść się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakraszać

dawniej:
1. dodawać tłuszczu do jedzenia; okraszać;
2. zabarwiać, głównie na czerwono

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrawać

1. być podobnym do kogoś, przypominać kogoś lub coś;
2. przedsiębrać coś, zamierzać (w zwrocie: zakrojony na dużą skalę)

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) być do czegoś podobnym, przypominać coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakrawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakrawać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakrawany

nacięty, np. schab zakrawany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrążać

1. wykonywać ruch kołowy, zataczać kręgi; wirować;
2. tworzyć okręgi, koła w czasie ruchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrążyć

1. wykonać ruch kołowy, zatoczyć kręgi; zawirować;
2. utworzyć okręgi, koła w czasie ruchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakręcać

czasownik

(1.1) kręcąc czymś, zmniejszać dopływ cieczy

(1.2) nadać czemuś ruch obrotowy

(1.3) zmieniać kierunek ruchu

(1.4) o drodze, rzece: zmieniać swój kierunek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakręcalny

1. dający się zakręcić;
2. taki, którym można coś zakręcić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakręcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakręcać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakręcany

1. taki, którego można zakręcić;
2. mający spiralny lub zakrzywiony kształt; zakręcony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakręcarka

maszyna do zakręcania pojemników

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakręcenie

potocznie:
1. silne zainteresowanie, fascynacja;
2. cecha czegoś skomplikowanego i zaskakującego;
3. niemożność skupienia na czymś uwagi, rozkojarzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakręcić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakręcać)

(1.1) dokonany od|zakręcać.

czasownik zwrotny dokonany zakręcić się (ndk. kręcić się)

(2.1) obrócić się

(2.2) pot. zadbać o własne interesy

(2.3) pot. dołożyć starań, zadbać o coś

(2.4) pot. nawiązać bliższe kontakty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakręcik

zdrobnienie od: zakręt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakręcony

1. mający spiralny, półkolisty kształt;
2. potocznie: niesamowity, oceniany w sposób wyjątkowo pozytywny, robiący duże wrażenie; odjazdowy, odlotowy, szałowy

- Zakręcony (org. Senseless) – amerykański film komediowy z 1998 roku
- Zakręcony (org. Bedazzled) – amerykański film komediowy z 2000 roku
- Zakręcony (org. Stark Raving Mad) – amerykański serial komediowy z lat 1999-2000

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakres

1. granice obszaru w którym przebiega proces, zjawisko, funkcja;
2. przedział, okres, interwał, dziedzina;
3. rodzina wszystkich desygnatów pojęcia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) granice zasięgu jakiegoś zjawiska

(1.2) obszar działania, zainteresowań, aktywności itp.

Zakres to słowo, które może oznaczać pole, sferę, dziedzinę pracy, działania (działalności), aktywności jakiegoś narzędzia, przyrządu albo określony zbiór obowiązków i odpowiedzialności danej osoby.

Pojęcie zakresu jest szeroko stosowane:

- w metrologii:
  - zakres pomiarowy

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakreskować

pokryć coś kreskami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakreskowywać

pokrywać coś kreskami; kreskować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakreślacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gruby pisak o jaskrawym, prześwitującym kolorze służący do zaznaczania tekstu

Zakleślacz – pisak służący do zaznaczenia w tekście fragmentu przez obrysowanie go, podkreślenie, zakolorowanie. Pomaga również w prowadzeniu notatek.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakreślanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakreślać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakreślanka

rodzaj krzyżówki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakreślenie

fragment tekstu zaznaczony przez obrysowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakreślić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakreślać)

(1.1) dokonać wyboru, zaznaczając kółkiem właściwą rubrykę lub odpowiedź

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakresowy

przymiotnik od: zakres

przymiotnik

(1.1) dotyczący zakresu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakręt

część drogi, ścieżki, na której następuje zmiana jej kierunku, łukowate zagięcie łączące proste odcinki lub sąsiadujące z zakrętem w przeciwną stronę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odcinek drogi, na którym zmienia ona kierunek, bieg

(1.2) zmiany kierunku ruchu

- Zakręt –

1. «miejsce, w którym droga, rzeka itp. zmienia kierunek»
2. «zmiana kierunku poruszania się»
3. «moment, w którym następuje radykalna zmiana»

W Polsce

- Zakręt – wieś w woj. mazowieckim, w pow. otwockim, w gminie Wiązowna
- Zakręt – wieś w woj. mazowieckim, w pow. pułtuskim, w gminie Pułtusk
- Zakręt – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. mrągowskim, w gminie Piecki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakrętas

wygięta linia; wywijas; zawijas; wykrętas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrętka

okrągła pokrywka z gwintem do zamykania pojemników; nakrętka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakręcane zamknięcie od słoika

Zakrętka (nazywana również nakrętką) – popularny rodzaj zamknięcia butelek i pojemników. W przeciwieństwie do niektórych typów zamknięć, zakrętki mogą być zwykle łatwo odkręcone ręcznie, bez pomocy otwieracza, a po odkręceniu mogą być ponownie użyte.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakrętomierz

w lotnictwie: pokładowy przyrząd nawigacyjny wskazujący kierunek zakrętu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakrętowy

→ zakręt, np. reflektor zakrętowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakroczny

w sporcie: związany z zakrokiem - cofnięciem jednej nogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakroczym

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zakroczym – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie nowodworskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zakroczym. W latach 1975–1998 miasto należało do woj. warszawskiego. Leży na prawym brzegu Wisły.

Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego. Miasto należało do starostwa zakroczymskiego w 1617 roku. Miejsce obrad sejmików ziemskich ziemi zakroczymskiej od XVI wieku do pierwszej połowy XVIII wieku.

Według danych GUS z 31 grudnia 2021 miasto miało 3159 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakroczymianin

mieszkaniec Zakroczymia (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakroczymianka

mieszkanka Zakroczymia (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakroczymski

→ Zakroczym

Patrz:Zakroczym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakroić

przestarzale: zaplanować, przedsięwziąć coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrój

inaczej: zakres

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrok

postawa polegająca na cofnięciu jednej nogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrólować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) objąć nad czymś panowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakropić

zapić coś alkoholem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakropkowywać

pokrywać coś kropkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakroplenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakroplić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakruszać

rzadko: zasypywać kruszynami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakruszyć

rzadziej: zasypać okruszynami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrwawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakrwawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakrwawić

1. poplamić krwią;
2. zakrwawić się - zostać poplamionym krwią

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakrwawiać)

(1.1) dokonany od|zakrwawiać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakrwawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zbrudzenie krwią

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakrwawiony

przymiotnik jakościowy

(1.1) ubrudzony lub ociekający krwią

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakrwawić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakrwin

drzewo z rodziny brezylkowatych, występujące na obszarach krajów o klimacie tropikalnym i subtropikalnym; dostarcza kopalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakryć

ochronić przed czynnikami zewnętrznymi; przykryć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakrywać)

(1.1) dokonany od|zakrywać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakrycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakryć.

(1.2) coś, co zakrywa

Okultacja (łac. occultatio, zakrycie) – zjawisko astronomiczne, widome przejście pobliskiego ciała niebieskiego przed innym ciałem niebieskim. W wyniku okultacji ciało znajdujące się dalej od obserwatora staje się na pewien czas niewidoczne dla niego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakrystia

w świątyni chrześcijańskiej: przylegające do prezbiterium pomieszczenie do przechowywania przedmiotów liturgicznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. boczne pomieszczenie w świątyniach chrześcijańskich sąsiadujące z prezbiterium, służące kapłanom do przygotowywania się do liturgii oraz do przechowywania szat i naczyń liturgicznych;

Zakrystia (st. wł. sacristia od sacrista – sługa kościelny, zakrystian, z łac. sacer – świętość) – boczne pomieszczenie sakralne występujące w świątyniach chrześcijańskich, umieszczane najczęściej z północnej lub południowej strony prezbiterium i połączone z nim wejściem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakrystian

mężczyzna wykonujący w kościele drobne czynności pomocnicze; kościelny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto ma nadzór nad zakrystią, kościelny;

Zakrystian, kościelny – funkcja liturgiczna obejmująca sprawowanie nadzoru nad zakrystią, a także staranne przygotowywanie przedmiotów niezbędnych do sprawowania liturgii. Zakrystianem może być osoba świecka lub zakonna (zarówno mężczyzna jak i kobieta). Jest to najczęściej pracownik parafii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakrystianka

kobieta nadzorująca zakrystię i dbająca o porządek w kościele

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ta, która ma nadzór nad zakrystią, kościelna

Zakrystian, kościelny – funkcja liturgiczna obejmująca sprawowanie nadzoru nad zakrystią, a także staranne przygotowywanie przedmiotów niezbędnych do sprawowania liturgii. Zakrystianem może być osoba świecka lub zakonna (zarówno mężczyzna jak i kobieta). Jest to najczęściej pracownik parafii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakryszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. włoszczyzna

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakrywa

dawniej:
1. kryjówka, ukrycie;
2. pokrywa, przykrywa

Zakrywa – długi boczny grzbiet Murania w słowackich Tatrach Bielskich. Odchodzi od Murania poniżej Jagnięcej Zagrody w północnym kierunku i stopniowo opada aż po Międzyścienną Przełęcz (1128 m). Mająca długość ok. 1500 m i całkowicie zalesiona Zakrywa oddziela górną część Doliny Międzyściennej od Nowej Doliny. Jej zachodnie stoki od strony Doliny Międzyściennej są dość łagodne, stoki wschodnie opadające do Doliny Nowej są znacznie bardziej strome.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakryć)

(1.1) zasłaniać, przesłaniać, nie pokazywać

(1.2) daw. gw-pl|Wilno. zamykać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakrywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakrywka

1. potocznie: pokrywka, przykrywka;
2. błoniasta, końcowa część półpokryw pluskwiaków różnoskrzydłych; błonka, membrana

Zakrywka, błonka, membrana (łac. membrana) – błoniasta, końcowa część półpokryw pluskwiaków różnoskrzydłych.

Ze względu na duży polimorfizm skrzydłowy zakrywka może być rozwinięta w różnym stopniu. U form "stafylinoidalnych" (ang. staphyliny), jeśli w ogóle występuje, to jest ograniczona do wąskiego obrzeżenia. Formy "koleopteroidalne" (ang. coleoptery) mają zakrywkę zredukowaną. Redukcja zakrywki dotyczy również form submakropterycznych (ang. submacroptery), u których odsłania ona tylny segment odwłoku. Formy makropteryczne (ang. macroptery) mają ją zawsze dobrze rozwiniętą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakrzaczać

obsadzać, zarastać krzakami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzaczyć

obsadzić, zarosnąć krzakami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzątany

rzadko: taki, który się ciągle krząta, bardzo zajęty; zaganiany, zagoniony, zabiegany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzeński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzep

zbity osad składników krwi wewnątrz naczynia krwionośnego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. czop zbitej krwi wewnątrz naczynia krwionośnego, który zatyka je częściowo albo całkowicie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: zakrzepić

Zakrzep, skrzeplina (łac. thrombus, od gr. θρόμβος, grudka skrzepniętej krwi lub ściętego mleka) – czop tworzący się w świetle naczynia za życia organizmu, wskutek wykrzepiania się krwi lub zlepiania i osadzania płytek krwi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakrzepica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. choroba polegająca na powstawaniu w żyłach zakrzepów blokujących przepływ krwi

- zakrzepica zatok żylnych mózgu (CVST)
- zakrzepica żył głębokich
- zakrzepica żył wątrobowych
- zakrzepica żyły wrotnej

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakrzepnięty

taki, który zakrzepł; zakrzepły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzepowy

przymiotnik od: zakrzep

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzepywać

przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzepły

taki, który zakrzepł; zakrzepnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzew

nazwa wielu wsi w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 14, w tym 13 podstawowych

- Zakrzew – część miasta Kłobuck
- Zakrzew – wieś w woj. lubelskim, w pow. lubelskim, w gminie Zakrzew
- Zakrzew – wieś w woj. lubelskim, w pow. radzyńskim, w gminie Ulan-Majorat
- Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Bielawy
- Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. poddębickim, w gminie Poddębice
- Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
- Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. rawskim, w gminie Biała Rawska
- Zakrzew – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Warta
- Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
- Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Grabów nad Pilicą
- Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
- Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sochaczewskim, w gminie Nowa Sucha
- Zakrzew – wieś w woj. mazowieckim, w pow. węgrowskim, w gminie Korytnica
- Zakrzew – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. jarocińskim, w gminie Jarocin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakrzewianin

mieszkaniec Zakrzewa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzewianka

mieszkanka Zakrzewa (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzewice

Zakrzewice – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie śremskim, w gminie Książ Wielkopolski.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś położona 2 km na północ od Książa Wielkopolskiego przy drodze powiatowej nr 4083 z Gogolewa do Książa Wielkopolskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zakrzewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzewiec

- Zakrzewiec – wieś w Polsce, w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie włocławskim, w gminie Kowal
- Zakrzewiec – wieś w Polsce, w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Braniewo

#### Źródła:

Wikipedia

# Zakrzewko

wieś w Polsce, położona niedaleko Torunia

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Zakrzewko – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. toruńskim, w gminie Łysomice
- Zakrzewko – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Gozdowo
- Zakrzewko – część wsi Kupin w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. elbląskim, w gminie Pasłęk
- Zakrzewko – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
- Zakrzewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. nowotomyskim, w gminie Zbąszyń
- Zakrzewko – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Duszniki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakrzewnia

krzew pochodzący z Azji i Ameryki Płn., hodowany jako roślina ozdobna; krzewuszka; wajgela; wajgelia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzewo

nazwa wielu wsi w Polsce

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Zakrzewo – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Prusice
- Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Waganiec
- Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo
- Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Stolno
- Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Radzyń Chełmiński
- Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. lipnowskim, w gminie Wielgie
- Zakrzewo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Baruchowo
- Zakrzewo – część wsi Rutkowice w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Lubień Kujawski
- Zakrzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. makowskim, w gminie Karniewo
- Zakrzewo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Bielsk
- Zakrzewo – część wsi Wernerowo w Polsce w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Sierpc
- Zakrzewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. bielskim, w gminie Wyszki
- Zakrzewo – wieś w woj. podlaskim, w pow. grajewskim, w gminie Radziłów
- Zakrzewo – wieś w woj. pomorskim, w pow. wejherowskim, w gminie Linia
- Zakrzewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. działdowskim, w gminie Działdowo
- Zakrzewo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Kozłowo
- Zakrzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. gnieźnieńskim, w gminie Kłecko
- Zakrzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak
- Zakrzewo – osada leśna w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Babiak
- Zakrzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. poznańskim, w gminie Dopiewo
- Zakrzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. rawickim, w gminie Miejska Górka
- Zakrzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wągrowieckim, w gminie Mieścisko
- Zakrzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. wolsztyńskim, w gminie Siedlec
- Zakrzewo – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. złotowskim, w gminie Zakrzewo
- Zakrzewo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. sławieńskim, w gminie Darłowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakrzewski

→ Zakrzew, → Zakrzewo

- Aleksander Zakrzewski (1799–1866) – polski kartograf i oficer
- Aleksander Zakrzewski (1894–1976) – polski anatomopatolog
- Aleksander Zakrzewski (1907–1993) – polski fotografik i nauczyciel
- Aleksander Zakrzewski (1909-1985) – otorynolaryngolog i nauczyciel akademicki
- Andrzej Zakrzewski (ur. 1935) – reżyser filmowy
- Andrzej Zakrzewski (1941–2000) – prawnik, historyk, polityk, dziennikarz, publicysta, minister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Jerzego Buzka
- Andrzej Zakrzewski (1950-1996) – polityk, poseł na Sejm RP I kadencji
- Ignacy Wyssogota Zakrzewski (1745–1802) – polityk, pierwszy prezydent Warszawy
- Jakub Zakrzewski (fizyk) (ur. 1957) – fizyk, profesor
- Jan Dołęga-Zakrzewski (1866–1936) – geometra, działacz społeczno–polityczny, publicysta
- Jan Zakrzewski (1920-2007) – dziennikarz, pisarz i tłumacz
- Juliusz Zakrzewski (1924–1995) – włókiennik, profesor Politechniki Łódzkiej
- Kazimierz Zakrzewski (zm. 1920) – polski rotmistrz
- Kazimierz Zakrzewski (1900–1941) – polski historyk
- Kazimierz Zakrzewski (1938–2016) – polski elektrotechnik, profesor
- Kazimierz Zakrzewski – polski lekarz, profesor
- Konstanty Zakrzewski (1876–1948) – fizyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego
- Konstanty Zakrzewski (poeta) (1811–1884) – polski poeta, dramatopisarz
- Krzysztof Zakrzewski (ur. 1949) – polski aktor
- Ksawery Zakrzewski (1876–1915) – lekarz, społecznik, działacz niepodległościowy, inicjator i współtwórca harcerstwa wielkopolskiego
- Łukasz Zakrzewski (ur. 1984) – żeglarz, żeglarz lodowy
- Maciej Zakrzewski (ur. 1980) – politolog
- Pierre Zakrzewski (1966–2022) – irlandzki fotoreporter
- Roman Zakrzewski (ur. 1955) – artysta malarz
- Stanisław Zakrzewski (1873–1936) – historyk, profesor Uniwersytetu Lwowskiego, senator II RP
- Stanisław Zakrzewski (1890–1976) – żeglarz, działacz żeglarski i społeczny, żołnierz, dziennikarz i przedsiębiorca
- Stanisław Zakrzewski (1907–1972) – polski dziennikarz sportowy.
- Tadeusz Michał Zakrzewski (1877–1927) – adwokat, współzałożyciel kabaretu Zielony Balonik w Krakowie
- Tadeusz Paweł Zakrzewski (1883–1961) – biskup pomocniczy łomżyński, w latach 1946–1961 biskup płocki
- Wincenty Zakrzewski (1844–1914) – historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, rektor 1890/1891
- Witold Zakrzewski (prawnik) (1918–1992) – prawnik, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, poseł Sejmu VIII i IX kadencji
- Zbigniew Zakrzewski (1912–1992) – ekonomista, profesor Akademii Ekonomicznej w Poznaniu
- Zbigniew Zakrzewski (ur. 1949) – bokser
- Zbigniew Zakrzewski (ur. 1981) – piłkarz
- Zdzisław Zakrzewski (1919–2013) – amerykański inżynier i działacz polonijny w USA
- Zygmunt Zakrzewski (1867–1951) – polski numizmatyk, profesor numizmatyki

Patrz:Zakrzew, → Zakrzewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakrzów

1. nazwa wielu wsi w Polsce;
2. dzielnica Wrocławia;
3. dzielnica Opola;
4. dzielnica Tarnobrzega

W Polsce

- Zakrzów – część miasta Opole
- Zakrzów – część miasta Tarnobrzeg
- Zakrzów – część miasta Wrocław, w delegaturze Wrocław-Psie Pole
- Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oleśnickim, w gminie Twardogóra
- Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. oławskim, w gminie Oława
- Zakrzów – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Środa Śląska
- Zakrzów – przysiółek wsi Witostowice w woj. dolnośląskim, w pow. ząbkowickim, w gminie Ziębice
- Zakrzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. łęczyńskim, w gminie Łęczna
- Zakrzów – wieś w woj. lubelskim, w pow. opolskim, w gminie Łaziska
- Zakrzów – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Białaczów
- Zakrzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Wojnicz
- Zakrzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Stryszów
- Zakrzów – wieś w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Niepołomice
- Zakrzów – wieś w woj. opolskim, w pow. kędzierzyńsko-kozielskim, w gminie Polska Cerekiew
- Zakrzów – wieś w woj. opolskim, w pow. krapkowickim, w gminie Gogolin
- Zakrzów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. jędrzejowskim, w gminie Oksa
- Zakrzów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
- Zakrzów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. pińczowskim, w gminie Pińczów
- Zakrzów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. sandomierskim, w gminie Klimontów
- Zakrzów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. włoszczowskim, w gminie Secemin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakrzówecki

przymiotnik od: Zakrzówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzówek

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 7, w tym 3 podstawowe

- Zakrzówek – część miasta Kraków, w delegaturze Kraków-Podgórze
- Zakrzówek – część miasta Radomsko
- Zakrzówek – wieś w woj. lubelskim, w pow. kraśnickim, w gminie Zakrzówek
- Zakrzówek – wieś w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Żelechów
- Zakrzówek – przysiółek wsi Podlesie Mleczkowskie w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Zakrzew
- Zakrzówek – część wsi Szarbia Zwierzyniecka w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz
- Zakrzówek – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kazimierskim, w gminie Skalbmierz

#### Źródła:

Wikipedia

# Zakrzowski

→ Zakrzów

Patrz:Zakrzów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrztusić

zakrztusić się:
1. stracić na chwilę oddech i zakaszleć wskutek podrażnienia lub zatkania dróg oddechowych;
2. o mechanizmie: zacząć nierównomiernie pracować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrztuszać

krztusić się; zakrztuszać się - potocznie:
1. kasłać uporczywie wskutek podrażnienia dróg oddechowych;
2. tracić oddech pod wpływem silnych emocji;
3. nie pracować miarowo; dławić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrztuszony

taki, który się zakrztusił

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzyn

Zakrzyn – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Lisków.

Na początku XIX wieku Zakrzyn nabył Józef Grzegorz Puchalski, chirurg wojskowy, pułkownik wojsk Księstwa Warszawskiego.W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zakrzywica

wycinka zakrzywica - gatunek motyla z rodziny wycinkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakrzywiony

przymiotnik

(1.1) mający wygięty kształt

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakrzywić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaksięgować

zarejestrować zdarzenie gospodarcze w księgach rachunkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaktualizować

uczynić aktualnym, dostosować do współczesności; uaktualnić, uwspółcześnić, zmodernizować, unowocześnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaktualizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wprowadzenie najnowszych danych do jakiegoś programu, dokumentu lub bazy danych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaktywizować

uczynić coś lub kogoś aktywnym; także: pobudzić do działania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaktywizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaktywizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakuć

kuciem zasklepić; zakuwać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakuwać)

(1.1) dokonany od|zakuwać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakuglować

potocznie: sprytnie coś wymyślić i wykonać; zakombinować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakukać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. kukać)

(1.1) ornit. wydać dźwięki charakterystyczne dla kukułki

(1.2) udać kukułkę wydając naśladujący ją dźwięk

(1.3) pot. zerknąć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ornit. wydanie dźwięków charakterystycznych dla kukułki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakulały

stać się kulawym, zacząć utykać; okuleć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakuleć

stać się kulawym, zacząć utykać; okuleć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakulin

Zakulin – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łyszkowice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zakulisowo

przysłówek

(1.1) w sposób zakulisowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakulisowość

to, że coś dzieje się w tajemnicy przed opinią publiczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakulisowy

1. odbywający się w tajemnicy przed opinią publiczną;
2. znajdujący się za kulisami w teatrze

przymiotnik

(1.1) odbywający się lub działający poza widokiem publicznym

(1.2) znajdujący się na zapleczu sceny

(1.3) przen. niejawny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakumać

potocznie: zrozumieć; zajarzyć, skapować, załapać, skumać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakumplować

potocznie: skumplować się - poznać się z kimś, nawiązać z kimś bliższą znajomość, stać się czyimś kumplem; zaprzyjaźnić się, skumotrzyć się, skumać się, skumplować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakumplowany

taki, który stał się czyimś kumplem; skumplowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakumulować

czasownik przechodni dokonany (ndk. akumulować)

(1.1) dokonać akumulacji

czasownik zwrotny dokonany zakumulować się (ndk. akumulować się)

(2.1) zostać zakumulowanym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakup

1. nabywanie czegoś;
2. coś kupionego lub co ma być kupione

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynność kupowania czegoś w sklepie lub w Internecie

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: zakupić

- zakup (czynność) – kupno towarów lub usług w drodze wymiany powierniczej, w zamian za wynagrodzenie pieniężne lub rzeczowe
- zakup (obiekt czynności) – towar lub usługa która podlega zakupowi (czynności), coś kupionego lub co ma być kupione

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakupić

kupić coś wartościowego albo większą ilość czegoś

czasownik dokonany

(1.1) hand. nabyć jakieś dobro za odpłatnością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakupoholiczka

kobieta uzależniona od robienia zakupów; szopoholiczka, shopoholiczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uzależniona od robienia zakupów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakupoholiczny

związany z uzależnieniem od kupowania rzeczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakupoholik

osoba uzależniona od robienia zakupów; shopoholik, szopoholik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba uzależniona od robienia zakupów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakupoholizm

uzależnienie od kupowania rzeczy; szopoholizm, shopoholizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. nałogowe robienie zakupów, kompulsywne kupowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakupować

kupować coś wartościowego albo większą ilość czegoś; zakupywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakupowicz

osoba robiąca zakupy; kupujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakupowiczka

→ zakupowicz; kupująca, klientka, nabywczyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakupowy

→ zakup, → zakupy

przymiotnik

(1.1) związany z zakupami

Patrz:zakup, → zakupy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakupy

1. nabywanie czegoś;
2. coś kupionego lub co ma być kupione

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) czynność kupowania

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: zakup

Zákupy (niem. Reichstadt) – miasto w Czechach, w kraju libereckim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 4075 ha, a liczba jego mieszkańców 2 792 osób.

Najstarsza wzmianka o mieście pochodzi z 1320 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakupywać

kupować coś wartościowego albo większą ilość czegoś; zakupować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakurwiać

wulgarnie:
1. silnie uderzać; przykurwiać;
2. robić coś bardzo szybko; zasuwać, zapieprzać;
3. ciężko pracować; zasuwać, zapieprzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakurwić

wulgarnie: silnie uderzyć; przykurwić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakurwiście

przysłówek

(1.1) wulg. bardzo

wykrzyknik

(2.1) wulg. świetnie!, super!

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakurzać

pokrywać, zabrudzać kurzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakurzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakurzewo

Zakurzewo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie grudziądzkim, w gminie Grudziądz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zakurzony

1. pokryć kurzem;
2. potocznie: zapalić papierosa lub fajkę

przymiotnik

(1.1) pokryty kurzem; z widoczną warstwą, warstewką kurzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakurzyć

1. pokryć kurzem;
2. potocznie: zapalić papierosa lub fajkę

czasownik

(1.1) pokryć kurzem

(1.2) pot. zapalić fajkę lub papierosa

czasownik zwrotny zakurzyć się

(2.1) pokryć się kurzem

(2.2) o śniegu, pyle: wzbijać się w powietrze tumanem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakus

dawniej: próba, zamiar, usiłowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakusy

zapędy, usiłowania zdobycia czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakutać

owinąć, zawinąć dla ochrony przed zimnem; opatulić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakuty

przymiotnik

(1.1) pot. pejor. bezmyślny, nieinteligentny, tępy, zatwardziały

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakuwać

1. krępować przy użyciu kajdan, łańcuchów itp.;
2. zamykać coś kuciem, zabijać gwoźdźmi;
3. potocznie: uczyć się intensywnie; uczyć się na pamięć

czasownik przechodni

(1.1) pot. przen. bardzo intensywnie się uczyć

(1.2) zakładać komuś kajdanki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakuwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakuwarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. prasa do zaciskania przewodów hydraulicznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakuwka

zamykająca część połączenia nitowego kształtowana podczas nitowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwalifikować

1. zaliczyć kogoś lub coś do danej kategorii bądź grupy na podstawie ściśle określonych kryteriów; zaklasyfikować, przyporządkować;
2. zakwalifikować się - zostać włączonym do danej kategorii lub grupy dzięki spełnieniu określonych kryteriów; dostać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwalifikowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakwalifikować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakwalifikowywać

1. zaliczać kogoś lub coś do danej kategorii bądź grupy na podstawie ściśle określonych kryteriów; kwalifikować, klasyfikować, przyporządkowywać;
2. zakwalifikowywać się - zostawać włączonym do danej kategorii lub grupy dzięki spełnieniu określonych kryteriów; dostawać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwas

1. kultura bakterii używana do zakwaszania różnych produktów spożywczych;
2. porcja surowego ciasta, które pozostawia się z poprzedniego wypieku i dodaje do nowego ciasta zamiast drożdży; zakwaska, zaczyn;
3. bolesne zakwaszenie się środowiska wewnątrz komórek mięśniowych przez kwas mlekowy, powstające w wyniku intensywnej pracy danego mięśnia; zakwasy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. kulin. rozmnożona kultura bakterii stosowana do zakwaszania, np. przy produkcji przetworów mlecznych, pieczywa;

(1.2) zob. zakwasy.

Zakwas – stosowana w przemyśle spożywczym mieszanka kultur bakterii lub grzybów, której celem jest przeprowadzenie fermentacji odpowiedniej dla danego procesu technologicznego.

Zakwasy dzieli się na:

- mleczarskie – biorące udział w procesie fermentacji mlekowej, wykorzystywane w przetwarzaniu mleka do produkcji m.in. jogurtów, kefirów lub zsiadłego mleka
- maślarskie – ukwaszają śmietankę
- gorzelnicze – wykorzystywane przy produkcji drożdży stosowanych w fermentacji alkoholowej
- piekarskie – stosowane przy produkcji ciasta, np. zakwas chlebowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakwasić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakwaszać, kwasić)

(1.1) dokonany od|zakwaszać. / kwasić

czasownik zwrotny dokonany zakwasić się (ndk. zakwaszać się, kwasić się)

(2.1) dokonany od|zakwaszać się. / kwasić się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakwasowy

→ zakwas

Patrz:zakwas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwasy

1. kultura bakterii używana do zakwaszania różnych produktów spożywczych;
2. porcja surowego ciasta, które pozostawia się z poprzedniego wypieku i dodaje do nowego ciasta zamiast drożdży; zakwaska, zaczyn;
3. bolesne zakwaszenie się środowiska wewnątrz komórek mięśniowych przez kwas mlekowy, powstające w wyniku intensywnej pracy danego mięśnia; zakwasy

- zakwasy (przemysł spożywczy)
- zakwasy (medycyna sportowa)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakwaszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakwasić)

(1.1) kulin. poddawać dłuższej fermentacji

(1.2) kulin. poddawać ciasto zwykle krótkotrwałej fermentacji

(1.3) chem. roln. nasycać kwaśnymi związkami chemicznymi

czasownik zwrotny niedokonany zakwaszać się (dk. zakwasić się)

(2.1) kulin. ulegać fermentacji

(2.2) chem. roln. ulegać zakwaszeniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakwaszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakwaszać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakwaterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) turyst. czasowo zajmowane pomieszczenie mieszkalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakwefiać

zakładać komuś kwef

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwefić

osłonić twarz kwefem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwefiony

mający twarz osłoniętą kwefem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwestionować

poddać w wątpliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwestionowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakwestionować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakwilić

1. cichutko zapłakać;
2. o ptakach: zaśpiewać, zaćwierkać, zaszczebiotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakwit

zbiorowisko planktonu tworzące rodzaj nalotu na powierzchni małych zbiorników wodnych

Zakwit – w środowisku lądowym powierzchniowa, natomiast w środowisku wodnym objętościowa zmiana zabarwienia spowodowana masowym rozwojem mikroskopijnych, nierozpoznawalnych gołym okiem organizmów żywych.

Warunkiem powstania zakwitu jest odpowiednia dla gatunku wilgotność i temperatura oraz w przypadku heterotrofów dostęp do pokarmu, natomiast w przypadku autotrofów dostęp do światła i soli mineralnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakwitać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zakwitnąć)

(1.1) zaczynać kwitnąć; rozwijać się z pąka w kwiat; okrywać się kwiatami

(1.2) zaczynać czas pomyślnego rozwoju

(1.3) pokrywać się pleśńeśnią

(1.4) pokrywać się zakwitem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakwitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakwitać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakwitnąć

czasownik dokonany (ndk. zakwitać)

(1.1) dokonany od|zakwitać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakł.

skrót od: zakład, zakładowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłaczać

1. zabrudzać sierścią, kłakami;
2. zakłaczać się - o kotach: mieć w przewodzie pokarmowym kulki sierści

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłaczyć

1. zabrudzić sierścią, kłakami;
2. zakłaczyć się - o kotach: utworzyć w przewodzie pokarmowym kulki sierści

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakład

1. przedsiębiorstwo lub jego względnie samodzielna część;
2. instytucja kulturalna, lecznicza, naukowa lub jednostka organizacyjna takiej instytucji;
3. podwinięty brzeg czegoś;
4. sposób łączenia płaskich elementów przez nałożenie ich brzegów na siebie;
5. postawienie pieniędzy na przewidywany przebieg zdarzeń, wynik meczu, gonitwy, walki;
6. umowa zawarta przez spierających się, przewidująca że ten, kto okaże się nie mieć racji zobowiązany będzie do dokonania umówionej czynności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hand. rzem. jednostka gospodarcza produkująca, prowadząca sprzedaż lub świadcząca usługi

(1.2) instytucja świadcząca usługi lecznicze lub oferująca opiekę wychowawczą

(1.3) eduk. uczelniana jednostka organizacyjna

(1.4) eduk. instytucja kształcąca w zawodzie

(1.5) umowa między osobami będącymi odmiennego zdania, która polega na tym, że osoba, której zdanie okaże się mylne, płaci ustaloną kwotę, przekazuje rzecz materialną lub wartość niematerialną osobie, która ma rację bądź wykonuje jakąś czynność

(1.6) założona, podwinięta część czegoś

Jako jednostka organizacyjna

- zakład – jednostka organizacyjna uczelni lub instytutu naukowego o wąskiej dyscyplinie badań, mniejsza niż instytut
- zakład – funkcjonalnie odrębna jednostka, stanowiąca część przedsiębiorstwa (zwanego przedsiębiorstwem macierzystym)
- zakład przemysłowy – zespół budynków i urządzeń wraz z terenem, na którym prowadzi się działalność wytwórczą
- zakład produkcyjny – jednostka gospodarcza wchodząca w skład przedsiębiorstwa
- zakład opieki zdrowotnej – wyodrębniony organizacyjnie zespół osób i środków majątkowych utworzony w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia
- zakład karny – miejsce, w którym osoby skazane wyrokiem sądowym odbywają karę pozbawienia wolności
- zakład poprawczy – placówka resocjalizacyjna dla nieletnich
- zakład budżetowy – jednostka organizacyjna sektora finansów publicznych
- zakład wodny
- zakład fryzjerski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakładać

czasownik przechodni niedokonany (dk. założyć)

(1.1) organizować i rozpoczynać działalność firmy, instytucji, organizacji itp.

(1.2) ubierać się w coś, ozdabiać się czymś

(1.3) przypuszczać

(1.4) płacić za kogoś, stając się jego wierzycielem

(1.5) montować urządzenie lub instalację

czasownik zwrotny niedokonany zakładać się (dk. założyć się)

(2.1) robić z kimś zakład, umawiać się o nagrodę lub karę za konsekwencje pewnego zdarzenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakładanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakładać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakładeczka

zdrobnienie od: zakładka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: zakładka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakładka

1. dowolny przedmiot, służący do założenia strony w książce;
2. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), zapraska, pliska, plisa;
3. w technice: część brzegowa elementu, np. płyty, blachy, zachodząca na drugi podobny element przy ich łączeniu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kawałek papieru, wstążki wkładany między kartki książki, gdy ktoś chce zaznaczyć miejsce, w którym przerwał czytanie

(1.2) inform. pamiętany w przeglądarce internetowej skrót do strony internetowej

(1.3) kraw. plisa

- zakładka – używana w celu zaznaczenia miejsca czytania w książce
- zakładka – zapisane w przeglądarce internetowej łącze do określonej strony internetowej
- zakładka to również potoczne, choć mylące i niepoprawne, określenie
  - karty jako elementu GUI
  - hiperłącza albo elementu nawigacyjnego (np. menu) na stronie internetowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakładkowy

→ zakładka

Patrz:zakładka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakładnia

dawniej w rybołówstwie: otwór w lodzie, przez który zaciąga się sieć rybacką

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakładniczka

→ zakładnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krym. kobieta przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści

(1.2) przen. ktoś zmuszony do czegoś pewnymi okolicznościami

Patrz:zakładnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakładniczy

→ zakładnik

Patrz:zakładnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakładnik

osoba przetrzymywana siłą, w celu wymuszenia spełnienia żądań przez terrorystę lub porywacza

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) krym. osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakiś korzyści;

(1.2) przen. ktoś zmuszony do czegoś pewnymi okolicznościami

Zakładnik – osoba przetrzymywana w celu wymuszenia jakichś korzyści, najczęściej majątkowych lub spełnienia postulatów porywaczy.

Międzynarodowa konwencja przeciwko braniu zakładników z 10 grudnia 1979 r. w artykule 1 głosi:

1. Każda osoba, która zatrzymuje lub przetrzymuje i grozi zabiciem, zranieniem albo dalszym przetrzymywaniem innej osoby (zwanej dalej „zakładnikiem”) w celu wymuszenia od strony trzeciej, to jest od państwa, międzynarodowej organizacji międzyrządowej, osoby fizycznej lub prawnej albo grupy osób, działania lub powstrzymania się od jakiegokolwiek działania jako wyraźnego lub dorozumianego warunku zwolnienia zakładnika, popełnia przestępstwo brania zakładników („branie zakładnika”) w rozumieniu niniejszej konwencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakładowy

przymiotnik od: zakład

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zakładem, dotyczący zakładu

(1.2) związany z zakładaniem, dotyczący zakładania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakłady

1. przedsiębiorstwo lub jego względnie samodzielna część;
2. instytucja kulturalna, lecznicza, naukowa lub jednostka organizacyjna takiej instytucji;
3. podwinięty brzeg czegoś;
4. sposób łączenia płaskich elementów przez nałożenie ich brzegów na siebie;
5. postawienie pieniędzy na przewidywany przebieg zdarzeń, wynik meczu, gonitwy, walki;
6. umowa zawarta przez spierających się, przewidująca że ten, kto okaże się nie mieć racji zobowiązany będzie do dokonania umówionej czynności

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) fabryka

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: zakład

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakładzik

zdrobnienie od: zakład

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakładzinowy

→ zakładziny

Patrz:zakładziny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakładziny

1. położenie kamienia węgielnego pod fundamenty budowy;
2. uroczystość rozpoczęcia budowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłamany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zakłamać

przymiotnik jakościowy

(2.1) o człowieku: nieszczery, fałszywy, obłudny

(2.2) opierający się na kłamstwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakłamywacz

okazjonalnie: osoba przedstawiająca coś w nieprawdziwym świetle

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłamywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakłamywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakłapać

kilka razy głośno otworzyć i zamknąć szczęki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłębiać

zakręcać w kłąb

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłócać

naruszać ustalony porządek, równowagę; przeszkadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zakłócić)

(1.1) naruszać ustalony porządek, równowagę

(1.2) rzad. mieszać, bełtać

(1.3) daw. waśnić, kłócić

czasownik zwrotny niedokonany zakłócać się (dk. zakłócić się)

(2.1) kłócić się

(2.2) mącić się, mieszać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakłócacz

urządzenie zakłócające (zagłuszające); zagłuszacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłócający

naruszać ustalony porządek, równowagę; przeszkadzać

Patrz:zakłócać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłócanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zakłócać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zakłócenia

spowodować nieprawidłowość lub nieregularność

- zakłócenie w elektroenergetyce
- zakłócenie w automatyce
- zakłócenia radiowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zakłócenie

spowodować nieprawidłowość lub nieregularność

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niepożądany sygnał zaburzający pracę czegoś

- zakłócenie w elektroenergetyce
- zakłócenie w automatyce
- zakłócenia radiowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zakłóceniowy

przymiotnik od: zakłócenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłócić

spowodować nieprawidłowość lub nieregularność

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakłócać)

(1.1) dokonany od|zakłócać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakłopotanie

poczucie wstydu, braku pewności siebie w krępującej sytuacji; onieśmielenie, zmieszanie, zażenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poczucie braku pewności siebie w kłopotliwej sytuacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakłopotany

czujący się niezręcznie ze względu na daną sytuację; zmieszany, speszony, zażenowany

przymiotnik

(1.1) taki, który wyraża zakłopotanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zakłuć

1. zabić bronią kłującą lub wbijając ostre narzędzie;
2. zakłuć się - zranić się przez ukłucie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zakłucie

rana po ukłuciu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zal.

skrót od: zaliczenie, zaliczony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalać

napełnić wodą lub dowolnym innym płynem

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. żałować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaladzać

zamieniać w lód, pokrywać lodem; zladzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalagować

środowiskowo:
1. spowodować zacinanie się programu komputerowego;
2. zaciąć się, zawiesić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalajkować

oznaczyć post internetowy w celu pokazania, że przypadł nam do gustu lub że się z nim zgadzamy; zlajkować, lajknąć, polajkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalakierowywać

powlekać lakierem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalakować

zamknąć, uszczelnić, zapieczętować coś lakiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalakowywać

lakować;
1. uszczelniać lakiem;
2. pieczętować lakiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalaminować

1. pokryć, nasycić coś cienką warstwą ochronną z tworzywa sztucznego;
2. powlec folią ochronną; zafoliować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalany

napełnić wodą lub dowolnym innym płynem

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zalać

przymiotnik

(2.1) pot. kompletnie pijany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalas

nazwisko

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 24, w tym 3 podstawowe

- Zalas – część wsi Pagorzyna w woj. małopolskim, w pow. gorlickim, w gminie Lipinki
- Zalas – przysiółek wsi Rusocice w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Czernichów
- Zalas – wieś w woj. małopolskim, w pow. krakowskim, w gminie Krzeszowice
- Zalas – część wsi Słupia w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Jodłownik
- Zalas – część wsi Siekierczyna w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Limanowa
- Zalas – część wsi Przyszowa w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Łukowica
- Zalas – część wsi Słopnice w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Słopnice
- Zalas – część wsi Droginia w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Zalas – część wsi Łyczanka w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Siepraw
- Zalas – część wsi Mszalnica w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Kamionka Wielka
- Zalas – część wsi Długołęka-Świerkla w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim w gminie Podegrodzie
- Zalas – część wsi Naszacowice w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Podegrodzie
- Zalas – część wsi Kosmolów w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Olkusz
- Zalas – przysiółek wsi Zawoja w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Zawoja
- Zalas – część wsi Frydrychowice w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wieprz
- Zalas – część wsi Zagórzany w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Zalas – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Łyse
- Zalas – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wyszkowskim, w gminie Długosiodło
- Zalas – część wsi Grabownica Starzeńska w woj. podkarpackim, w pow. brzozowskim, w gminie Brzozów
- Zalas – część wsi Łubienko w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Tarnowiec
- Zalas – część wsi Leśniówka w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Chorkówka
- Zalas – część wsi Zalesie w woj. podkarpackim, w pow. łańcuckim, w gminie Czarna
- Zalas – część wsi Olchowa w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Iwierzyce
- Zalas – część wsi Brzeziny w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zalasewianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zalasewa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalasewianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zalasewa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalasewo

Zalasewo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Swarzędz. Część miejscowości przy ul. Średzkiej określana jest nazwą Zalasewo przy Średzkiej, natomiast część przy granicy z miastem Poznaniem nazwą Zalasewo-Huby. Na terenie miejscowości znajduje się również 6 osiedli: Leśne, Sarmackie, Ułańskie, Wielkopolskie, Wiktoriańskie i Władysława Zamoyskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zalasiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalasowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zalasowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalasowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zalasowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalatać

potocznie:
1. udać się dokądś w powietrzu środkiem lokomocji; polecieć;
2. zalatać się -
a) zmęczyć się lataniem;
b) zmęczyć się częstym chodzeniem gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalatywać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zalecieć)

(1.1) pot. pachnieć czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalatywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalatywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalążek

1. żeński element rozmnażania się roślin nasiennych, z którego po zapłodnieniu rozwija się nasienie
2. początek czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. wśród roślin nasiennych: żeński narząd rozmnażania się

(1.2) przen. początek

Zalążek – żeński organ rozmnażania występujący u roślin nasiennych, w którym rozwija się komórka jajowa i po jej zapłodnieniu – zarodek. Z zalążka powstaje nasiono.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zalążkowy

przymiotnik od: zalążek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalążnia

dolna, zwykle rozszerzona część słupka kwiatowego, zawierająca jeden lub wiele zalążków, z którego w wyniku zapłodnienia powstaje nasienie (nasiona)

Zalążnia (ovarium) – rozszerzona, dolna część słupka kwiatowego (pistillum) u roślin okrytonasiennych. Powstaje w wyniku zrośnięcia jednego lub więcej owocolistków, tworzących ściany komory zalążniowej. Zalążnia w słupku zbudowanym z jednego owocolistka jest zawsze jednokomorowa. Jeśli owocolistków jest więcej, ale zrastają się brzegami – także tworzą komorę pojedynczą. Jeśli brzegi owocolistków wchodzą do wnętrza, a ściany zalążni powstają w wyniku zrastania się ich zewnętrznych części, to zalążnia może być wielokomorowa lub może zawierać niepełne przegrody. Jeśli to nie brzegi owocolistków, a wybujałe tkanki wyrastające z ich ścian dzielą komorę zalążni – nazywane są one fałszywymi przegrodami (np. u kapustowatych). Zalążnia utworzona z więcej niż jednego owocolistka nazywana bywa cenokarpem. W wyniku zrastania się owocolistków (zarówno pojedynczych, jak i wielu), ich górna powierzchnia staje się wewnętrzną ścianą zalążni. Nierzadko owocolistki zrastają się w dolnej części słupka, tworzącej zalążnię, podczas gdy wyżej rozchylają się, tworząc odrębne szyjki i znamiona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaldów

Zaldów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie opatowskim, w gminie Iwaniska.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Wieś leżąca w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego wchodziła w XVII wieku w skład kompleksu iwaniskiego dóbr Zbigniewa Ossolińskiego. W 1629 roku właścicielem wsi położonej w powiecie sandomierskim województwa sandomierskiego był Krzysztof Ossoliński.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zalec

1. o ilości kogo, czego: zapełnić jakieś miejsce, zająć;
2. spóźnić się z czymś ustalonym na dany termin; zalegnąć

Zalec (niem. Salza) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo. Wieś zlokalizowana jest przy drodze łączącej Mrągowo z Rynem.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zalecać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalecić)

(1.1) przedstawiać coś jako wskazane

(1.2) wskazywać na zalety czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zalecać się (dk. brak)

(2.1) próbować zainteresować sobą drugą osobę

(2.2) przest. wyróżniać się czymś bardzo pozytywnym, przyciągać czymś uwagę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalecanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalecać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalecanka

lekceważąco: niepraktyczna rada, zalecenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalecanki

potocznie: zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; umizgi, umizg (dawniej), flirt, konkury, amory, zaloty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalecić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zalecać)

(1.1) doradzić wykonanie czegoś, przedstawić coś jako wskazane

(1.2) wskazać na zalety czegoś, kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalecki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. wypominki za zmarłych

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaleczać

powstrzymywać rozwój choroby

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaledwie

partykuła

(1.1) partykuła podkreślająca, że czegoś jest mniej niż można by oczekiwać lub niż być powinno

(1.2) partykuła podkreślająca, że pewien odcinek czasu jest krótki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaledwo

dawniej: zaledwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalegać

1. wypełniać jakąś przestrzeń lub jakieś miejsce, występując w dużej masie, ilości, liczbie;
2. niepotrzebnie zajmować jakieś miejsce;
3. spóźniać się z wypełnieniem jakiegoś obowiązku;
4. o pracy, opłatach itp.: nie być wykonanym we właściwym czasie;
5. o złożach mineralnych, pokładach czegoś: występować na danym obszarze

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zalec, zalegnąć)

(1.1) zajmować przestrzeń; pokrywać miejsce

(1.2) być niewykonanym, niezapłaconym

(1.3) mieć coś niezałatwionego; spóźniać się ze zrobieniem czegoś; być dłużnym

(1.4) geol. występować na danym terenie w formie złoża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalegalizować

czasownik przechodni dokonany (ndk. legalizować)

(1.1) praw. uprawomocnić coś lub stwierdzić zgodność czegoś z prawem

(1.2) praw. uczynić coś legalnym na podstawie aktu prawnego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalegalizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uznanie czegoś od jakiegoś momentu za legalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalegitymizować

nadać mocy prawnej czemuś; zlegitymizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalegiwać

1. o ilości kogo, czego: zapełniać jakieś miejsce, zajmować;
2. spóźniać się z czymś ustalonym na dany termin; zalegać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalęgnięty

zalęgły, zalężony;
1. taki, który się zalęgnął
2. zapłodniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalegoryzować

rzadko: stworzyć alegorię, posłużyć się alegoriami, użyć alegorii; zmetaforyzować, sparabolizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaległość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praca, która nie została wykonana w wyznaczonym czasie, a która musi zostać wykonana

(1.2) należne komuś pieniądze

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaległy

1. niedokonany we właściwym czasie, pozostały np. do zapłacenia;
2. taki, który zaległ (wypełnił sobą jakąś przestrzeń lub jakieś miejsce)

przymiotnik

(1.1) taki, którego nie zrealizowano lub nie opłacono we właściwym czasie

forma czasownika.

(2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oznajm. od wypaść

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalejski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalęknienie

stan kogoś, kto się przestraszył, jest onieśmielony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalęknięty

taki, który się zaląkł (przestraszył); świadczący o czyimś przestrachu; zalękniony, zalękły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalękniony

taki, który się zaląkł (przestraszył); świadczący o czyimś przestrachu; zalęknięty, zalękły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalękły

taki, który się zaląkł (przestraszył); świadczący o czyimś przestrachu; zalęknięty, zalękniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalepiać

zakrywać jakąś powierzchnię, przyklejając coś do niej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalepić

zakryć jakąś powierzchnię, przyklejając coś do niej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalergizować

wywołać alergię; uczulić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalesiać

sadzić na jakimś terenie las

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalesić)

(1.1) o jakimś obszarze: sadzić na nim las

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalesiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalesianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalesiać.

Zalesianie – proces wprowadzania lasu na powierzchnie inne niż leśne, na przykład na nieużytki porolne, wydmy, bagna, torfowiska oraz powierzchnie zdegradowane działalnością człowieka (hałdy kopalniane, odkrywki) w celu przywrócenia im naturalnych warunków panujących w kompleksie bioekologicznym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zalesić

posadzić na jakimś terenie las

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalesice

3 miejscowości w Polsce:

- Zalesice – wieś w woj. łódzkim, w pow. piotrkowskim, w gminie Sulejów
- Zalesice – wieś w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Wierzbica
- Zalesice – wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Przyrów

Zobacz też: Zalesice-Kolonia

#### Źródła:

Wikipedia

# Zalesie

dawniej:
1. miejsce za lasem;
2. zagajnik

## Miejscowości i ich części w Polsce

Nazwa Zalesie jest dziewiątą wg liczności wystąpień nazwą miejscowości w Polsce.

Wg TERYT jest ich 197, w tym 105 podstawowych

## Miejscowości podstawowe

## Integralne części miejscowości

### Części miast

- Zalesie – część miasta Kielce w województwie świętokrzyskim
- Zalesie – część miasta Pruchnik w województwie podkarpackim
- Zalesie – część miasta Rzeszów w województwie podkarpackim
- Zalesie – część miasta Wrocław w województwie dolnośląskim
- Zalesie – osiedle w Rzeszowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zalesienie

posadzić na jakimś terenie las

Zalesianie – proces wprowadzania lasu na powierzchnie inne niż leśne, na przykład na nieużytki porolne, wydmy, bagna, torfowiska oraz powierzchnie zdegradowane działalnością człowieka (hałdy kopalniane, odkrywki) w celu przywrócenia im naturalnych warunków panujących w kompleksie bioekologicznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zalesieniowy

przymiotnik od: zalesienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalesiony

porośnięty lasem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaleski

→ Zalesie

Miejscowość w Stanach Zjednoczonych:

- Zaleski – wieś w stanie Ohio

Miasto w Rosji

- Peresław Zaleski

Osoby o nazwisku Zaleski:

- August Zaleski (1883–1972) – polski polityk i dyplomata, prezydent RP na uchodźstwie
- Bogusław Zaleski (ur. 1948) – polski dyplomata
- Bolesław Zaleski (1866–1933) – tytularny generał brygady Wojska Polskiego
- Bronisław Zaleski (1819 lub 1820 – 1880) – polski i białoruski działacz społeczny, pisarz, publicysta i malarz amator
- Filip Zaleski (1836–1911) – prawnik, polityk, c.k. namiestnik Królestwa Galicji i Lodomerii
- Jan Zaleski (1868–1932) – polski biochemik
- Jan Zaleski (1926–1981) – polski filolog
- Janusz Zaleski (ur. 1952) – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska, Główny Konserwator Przyrody
- Janusz Zaleski (ur. 1955) – polski inżynier, były wojewoda wrocławski
- Józef Bohdan Zaleski (1802-1886) – poeta
- Józef Zaleski (1838-1899) – wojskowy
- Józef Zaleski, właśc. Józef Bolesław Piotrowski (1850–1915) – pisarz
- Karol Zaleski (1856–1941) – polski lekarz miejski w Sanoku, działacz społeczny, przyrodnik, esteta
- Karol Zaleski (1890–1969) – polski profesor, fitopatolog
- Kazimierz Piotr Zaleski (ur. 1928) – polski fizyk mieszkający we Francji, specjalista od spraw energii jądrowej, prezes Polskiego Towarzystwa Historyczno–Literackiego we Francji zarządzającego Biblioteką Polską w Paryżu
- Krzysztof Zaleski (1948–2008) – polski aktor, scenarzysta i reżyser
- Krzysztof Zamenhof-Zaleski (ur. 1925) – polski inżynier i konstruktor, esperantysta
- Marcin Zaleski (1796–1877) – polski malarz
- Marek Zaleski (ur. 1952) – polski krytyk literacki
- Michał Zaleski (ur. 1952) – polski samorządowiec, prezydent Torunia
- Piotr Zaleski (ur. 1961) – kierowca rajdowy i wyścigowy, przedsiębiorca
- Piotr Zaleski – polski gitarzysta, profesor sztuki
- Piotr Falkenhagen-Zaleski (1809–1883) – polski finansista, działacz emigracyjny
- Romain Zaleski (ur. 1933) – francuski finansista polskiego pochodzenia
- Wacław Zaleski (1799–1849) – polski poeta, działacz społeczny, folklorysta, Gubernator Galicji
- Wacław Zaleski (1868–1913)– polityk austro–węgierski, c. k. minister
- Władysław Józef Zaleski (1894–1982) – polski prawnik, działacz państwowy na emigracji
- Władysław Michał Zaleski (1852–1925) – polski duchowny katolicki, arcybiskup, dyplomata watykański, podróżnik i przyrodnik
- Wojciech Zaleski (1906–1961) – polski polityk
- Zbigniew Zaleski (1947–2019) – polski psycholog, polityk, poseł do Parlamentu Europejskiego
- Tadeusz Isakowicz-Zaleski (1956–2024) – polski duchowny katolicki i działacz społeczny
- Zygmunt Lubicz-Zaleski (1882–1967) – polski historyk literatury, krytyk, poeta i publicysta

Patrz:Zalesie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaleśkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaleśny

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaleszański

przymiotnik od: Zaleszany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaleszany

## Miejscowości

w Polsce

- Zaleszany – wieś w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Zaleszany
- Zaleszany – wieś w woj. podlaskim, w pow. białostockim, w gminie Michałowo
- Zaleszany – wieś w woj. podlaskim, w pow. hajnowskim, w gminie Kleszczele

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaleszczotek

jadowity stawonóg z gromady pajęczaków, podobny do skorpiona; kleszczotek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaleszczotki

jadowity stawonóg z gromady pajęczaków, podobny do skorpiona; kleszczotek

Zaleszczotki (Pseudoscorpiones) – rząd drapieżnych pajęczaków, obejmujący zwierzęta bardzo małe (przeważnie od 2 do 8 mm długości), zamieszkujące przede wszystkim strefy tropikalne, ale spotykane też w innych strefach klimatycznych.

Zaleszczotki są najbliżej spokrewnione z solfugami, wraz z którymi tworzą klad Apatellata. W zapisie kopalnym zaleszczotki występują od środkowego dewonu, ok. 390 mln lat (Dracochela gilboa ze Stanów Zjednoczonych). Przedstawiciele kladu nowoczesnych zaleszczotków (grupy koronowej, nazywanej niekiedy Chelonethi) znani są od ok. 100 mln lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zalęszczyca

zalęszczyca kózkowata - gatunek chrząszcza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ent. chrząszcz z rodziny zalęszczycowatych, nazwa systematyczna|Oedemeridae|ref=tak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaleszczycki

→ Zaleszczyki

Patrz:Zaleszczyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalęszczycowate

o cechach zalęszczycowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zalęszczycowaty

o cechach zalęszczycowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaleszczyki

miasto na Ukrainie

Zaleszczyki (ukr. Заліщики, Zaliszczyky) – miasto w rejonie czortkowskim, w obwodzie tarnopolskim na Ukrainie. Historycznie leży na Podolu, blisko granicy z Rusią Czerwoną.

Od 1940 do 17 lipca 2020 miasto było siedzibą rejonu zaleszczyckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaleta

1. pozytywna cecha czyjegoś charakteru; atut, przymiot;
2. pozytywna wartość jakiegoś wyrobu; funkcjonalność, pożytek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dodatnia cecha charakteru

(1.2) cecha podwyższająca wartość przedmiotu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalew

teren sztucznie zalany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niekontrolowany, bardzo duży napływ czego

(1.2) hydrol. zatoka o wąskim wylocie, oddzielona od morza mierzeją

(1.3) sztuczny akwen

(1.4) geol. obszar zalany przez wodę

(1.5) hydrol. przedostawanie się masowej ilości wody na ląd naturalnie lub w sposób sztuczny

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: zalewa

Zalew – płytki akwen, który od morza lub oceanu oddziela mierzeja lub wyspy. Zalew zazwyczaj zasilany jest wodami rzecznymi, ale w czasie sztormów również przez wodę morską. Zalewy są zaliczane do wód przejściowych między wodami śródlądowymi a morskimi. Bałtyckie zalewy są rodzajem lagun o wodach stojących bezpływowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zalewa

roztwór wodny cukru, soli kuchennej, octu służący do przetworów ; także wywar ścinający się w galaretę, używany do zalewania potraw

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. roztwór do konserwowania produktów spożywczych

(1.2) kulin. roztwór odstawiony do ścięcia się w galaretę

forma czasownika.

(2.1) 3 os. lp. ter. od: zalewać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalewać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zalać)

(1.1) niedokonany od |zalać. (przykrywać coś płynem)

(1.2) niedokonany od |zalać. (lejąc wypełniać coś)

(1.3) przen. niedokonany od |zalać. (pojawiać się w wielkiej ilości)

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) przen. pot. opowiadając, zmyślać coś

czasownik zwrotny niedokonany zalewać się (dk. zalać się)

(3.1) niedokonany od |zalać się. (wylewać coś na siebie)

(3.2) niedokonany od |zalać się. (upijać się)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalewajka

zupa kartoflana zalewana żurem, śmietaną lub mlekiem; zupa kartoflana z kapustą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa kartoflana zalewana żurem oraz śmietaną lub mlekiem

(1.2) kulin. zupa kartoflana z kapustą

Zalewajka – tradycyjna zupa wiejska, której podstawę stanowią pokrojone w kostkę i ugotowane ziemniaki, zalane (stąd nazwa) przygotowanym osobno czystym żurem z zakwasu chlebowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zalewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalewać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalewianin

mieszkaniec Zalewa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalewianka

mieszkanka Zalewa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalewik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zalew

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalewisko

1. teren zalany przez wodę;
2. teren podmokły, bagnisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalewka

Zalewka – metoda korygowania błędów pasowania powstających podczas druku. Jeśli dwa obiekty są drukowane na różnych zespołach maszyny drukarskiej i mają ściśle przylegać do siebie, wówczas istnieje niebezpieczeństwo, że na skutek błędów w pasowaniu pojawi się między nimi przestrzeń (np. będzie widoczny biały papier, na którym wykonywany jest druk). Aby temu zapobiec obiekty powiększa się o 0,3-1 punkt typograficzny. Powstaje wówczas wspólny obszar, co jest praktycznie niedostrzegalne dla oka.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zalewny

podlegający zalewom; zalewowy, zalewany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalewo

roztwór wodny cukru, soli kuchennej, octu służący do przetworów ; także wywar ścinający się w galaretę, używany do zalewania potraw

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zalewo (dawniej Zełwałd, niem. Saalfeld i. Ostpreussen) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim (dawniej w powiecie morąskim), położone nad jeziorem Ewingi na Pojezierzu Iławskim, w bliskim sąsiedztwie Puszczy Pruskiej. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zalewo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zalewowy

przymiotnik od: zalew

przymiotnik

(1.1) hydrol. dotyczący zalewu

(1.2) hydrol. podlegający zalewaniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalewski

→ Zalewo

- Zalewski – polskie nazwisko. Według danych z lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je około 36 tysięcy osób.

Osoby noszące nazwisko Zalewski:

- Adam Zalewski (ur. 1951) – polski pisarz
- Albert Zalewski (1933–2008) – polski rzeźbiarz
- Aleksander Zalewski (1854–1906) – polski botanik
- Andrzej Zalewski (ujednoznacznienie)
- Bogdan Zalewski (ujednoznacznienie)
- Edmund Zalewski (1883–1962) – polski polityk, b. minister, działacz spółdzielczy
- Feliks Zalewski (zm. 1966) – polski inżynier górnictwa
- Gerard Zalewski (1932–2011) – polski reżyser filmowy
- Igor Zalewski (ur. 1970) – polski dziennikarz i publicysta
- Janusz Zalewski (ujednoznacznienie)
- Jerzy Zalewski (ur. 1960) – polski reżyser i scenarzysta
- Józef Zalewski (ur. 1956) – polski polityk i działacz samorządowy, burmistrz Piaseczna
- Karol Zalewski (ur. 1993) – polski lekkoatleta, sprinter
- Kazimierz Zalewski (1849–1919) – polski dramatopisarz i publicysta
- Krystian Zalewski (ur. 1989) – polski lekkoatleta
- Krzysztof Zalewski (ujednoznacznienie)
- Ludwik Zalewski (ujednoznacznienie)
- Maciej Zalewski (ujednoznacznienie)
- Marek Zalewski (ujednoznacznienie)
- Marian Zalewski (ur. 1958) – polski polityk
- Michaił Zalewski (1895–1996) – radziecki wojskowy
- Michał Zalewski (ur. 1981) – polski informatyk
- Nicola Zalewski (ur. 2002) – polski piłkarz
- Paweł Zalewski (ujednoznacznienie)
- Przemysław Paul Zalewski (ur. 1956) – polski naukowiec, historyk sztuki
- Ryszard Zalewski (1922–1944) – polski wojskowy, powstaniec warszawski
- Teodor Zalewski (1897–1985) – polski pedagog muzyczny
- Wacław Zalewski (1917–2016) – polski architekt
- Witold Zalewski (1921–2009) – polski pisarz i publicysta
- Władysław Jastrzębiec-Zalewski (1877–????) – polski poeta
- Władysław Zalewski (ujednoznacznienie)
- Włodzimierz Zalewski (ur. 1951) – polski śpiewak operowy
- Zbigniew Zalewski (ujednoznacznienie)

Patrz:Zalewo

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaleźć

1. leząc, wspinając się, idąc wolno dotrzeć dokądś;
2. zasunąć się na coś lub pod coś; pokryć coś przemieszczając się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zależeć

czasownik nieprzechodni

(1.1) być uwarunkowanym

(1.2) potrzebować, pragnąć

(1.3) zmieniać się wraz ze zmianą innego czynnika

#### Źródła:

Wiktionary

# Zależenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zależeć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zależnie

przysłówek sposobu

(1.1) w zależności od czegoś lub kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zależność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uzależnienie, bycie zależnym, niesamodzielnym

(1.2) zjawisko polegające na tym, że jedna rzecz warunkuje, decyduje o innej

- związek
- więź
- podporządkowanie
- podległość
- niesamodzielność
- prawidłowość
- reguła
- twierdzenie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zależnościowy

→ zależność

Patrz:zależność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zależny

1. wyznaczony, określony przez coś;
2. podporządkowany komuś lub czemuś, pozostający pod czyjąś władzą; niesamodzielny

przymiotnik

(1.1) o znaczeniu, wartości, intensywność, parametrach, lub przebiegu zmieniających się wraz ze zmianą innego czynnika

(1.2) występujący pod pewnymi warunkami

(1.3) pod czyjąś władzą lub dużym wpływem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalężony

zalęgnięty, zalęgły;
1. taki, który się zalągł
2. zapłodniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zali

partykuła używana w zdaniach pytajnych; czy

partykuła

(1.1) książk. czy, czyż

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaliby

połączenie partykuły "zali" z cząstką "-by"

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalicytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalicytować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaliczać

1. uznawać coś za wykonane poprawnie;
2. zdawać egzaminy

czasownik niedokonany

(1.1) ujmować do pewnego zbioru, zbiorowości

(1.2) uznawać wypełnienie pewnych zobowiązań

(1.3) pot. zdawać egzamin, sprawdzian lub test

(1.4) pot. wykonywać coś

(1.5) pot. odbywać przelotny stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany zaliczać się

(2.1) ujmować samego siebie do pewnej grupy, zbiorowości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaliczalność

→ zaliczalny

Patrz:zaliczalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaliczalny

spełniający warunki pozwalające na przyłączenie do jakiejś grupy, kategorii itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaliczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaliczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaliczenie

1. uznać coś za wykonane poprawnie;
2. zdać egzamin

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaliczyć.

(1.2) wpis w indeksie potwierdzający że student opanował materiał zajęć

(1.3) egzamin po którym uzyskuje się zaliczenie (1.2)

Zaliczenie – polski, czarno biały, telewizyjny film krótkometrażowy, utrzymany w tonacji kameralnej z 1968 roku, w reżyserii Krzysztofa Zanussiego, zrealizowany przez Zespół Filmowy „Tor”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaliczeniowy

przymiotnik od: zaliczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaliczka

kwota pieniężna przyjmowana przez sprzedającego jako wyraz chęci zakupu i zazwyczaj wliczana później w płatność ostateczną

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności, zwracana w przypadku niewywiązania się z umowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaliczkować

wpłacać (wpłacić) lub wypłacać (wypłacić) zaliczkę

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wpłacać albo wypłacać zaliczkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaliczkowy

przymiotnik od: zaliczka

przymiotnik

(1.1) związany z zaliczką; będący zaliczką; udzielający zaliczek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaliczyć

1. uznać coś za wykonane poprawnie;
2. zdać egzamin

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaliczać)

(1.1) dokonany od|zaliczać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalinkować

w informatyce: umieścić link, oznaczyć linkiem; zlinkować, podlinkować, dolinkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalipianin

mieszkaniec Zalipia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalipianka

mieszkanka Zalipia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalipie

nazwa kilku wsi w Polsce

## Miejscowości w Polsce

- Zalipie – wieś w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Platerówka
- Zalipie – wieś w województwie małopolskim, w powiecie dąbrowskim, w gminie Olesno
- Zalipie – część wsi Kruszewo w województwie mazowieckim, w powiecie żuromińskim, w gminie Żuromin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zalipski

→ Zalipie

Patrz:Zalipie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalitawia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. potoczna nazwa węgierskiej części Austro-Węgier;

Kraje Korony Świętego Stefana (węg. Szent István Koronájának Országai), pot. Zalitawia, Translitawia (węg. Transzlajtánia) – oficjalna nazwa węgierskiej części dualistycznych Austro-Węgier, używana po zawarciu austriacko-węgierskiego porozumienia w 1867 roku. Nazwa wywodzi się od symbolu Królestwa Węgier, korony świętego Stefana według tradycji przesłanej w 1000 roku świętemu Stefanowi, pierwszemu węgierskiemu władcy, przez papieża Sylwestra II (obecnie przechowywanej w Budapeszcie, w budynku parlamentu). Potoczna nazwa Zalitawia (Translitawia) pochodzi od rzeki Litawy, która po części była naturalną granicą między Cesarstwem Austrii a Królestwem Węgier.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zalitawski

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Zalitawią, dotyczący Zalitawii

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaliwski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaliż

partykuła "zali" wzmocniona partykułą "-ż"

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalizać

1. polizać wielokrotnie i intensywnie;
2. uczesać włosy tak, aby przylegały do skóry; przylizać;
3. liżąc, wygładzić; wylizać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaliżby

"zaliż" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalizywać

1. lizać wielokrotnie i intensywnie;
2. czesać włosy tak, aby przylegały do skóry; przylizywać;
3. liżąc, wygładzać; wylizywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalka

w gwarze studenckiej: zaliczenie przedmiotu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalman

Zalman – południowokoreańskie przedsiębiorstwo założone w 1999 roku. Firma produkuje podzespoły i akcesoria komputerowe między innymi chłodzeń CPU i VGA, obudów komputerowych, zasilaczy, wentylatorów, monitorów 2D i 3D, głośników, słuchawek, kart dźwiękowych, myszy i klawiatur oraz podstawek pod laptopy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zalodzenie

zamienić w lód, pokryć lodem; zlodzić, zlodowacić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalodzeniowy

→ zalodzenie

Patrz:zalodzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalodzić

zamienić w lód, pokryć lodem; zlodzić, zlodowacić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalodzony

pokryty lodem

przymiotnik

(1.1) pokryty lodem

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zalodzić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalogować

czasownik

(1.1) dokonany od|logować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalogowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalogować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalogowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalogowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalotka

1. rodzaj ważki z rodziny ważkowatych;
2. przyrząd do modelowania rzęs

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kosmet. przyrząd kosmetyczny służący do podkręcania rzęs, kształtem podobny do małych nożyczek, które zamiast ostrz mają zaciskaną na rzęsach końcówkę;

(1.2) ent. nazwa systematyczna|Leucorrhinia|ref=tak., rodzaj owadów ważkowatych;

- zalotka – przyrząd kosmetyczny
- zalotki – Leucorrhinia, rodzaj owadów ważkowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zalotnica

kokietka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta kokietująca mężczyzn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalotnie

przysłówek

(1.1) uwodząco, uwodzicielsko

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalotniej

stopień wyższy od przysłówka: zalotnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zalotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalotnik

mężczyzna starający się o względy lub rękę kobiety

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. mężczyzna zabiegający o względy kobiety, starający się o jej rękę

(1.2) daw. mężczyzna zalotny, uwodzicielski, starający się podobać kobietom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalotniś

zdrobnienie od: zalotnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalotny

1. starający się przypodobać uwodzicielskim zachowaniem, ubiorem; kokieteryjny, kusicielski, filuterny;
2. świadczący o czyimś uwodzicielskim zachowaniu, ubiorze

przymiotnik

(1.1) taki, który zachęca do zalotów, uwodzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaloty

przestarzałe: zabiegi mające na celu pozyskanie względów osoby płci odmiennej, starania o czyjąś rękę; umizgi, umizg (dawniej), flirt, konkury, amory, zalecanki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) starania o czyjeś względy lub o czyjąś rękę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zalterować

czasownik

(1.1) stpol. zmartwić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zalterować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaludniać

czasownik niedokonany

(1.1) o ludziach: zajmować dany obszar

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaludnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaludniać)

(1.1) dokonany od|zaludniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaludniony

przymiotnik

(1.1) posiadający ludność

#### Źródła:

Wiktionary

# Zalukać

potocznie: zajrzeć, zaglądnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zalycki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. wypominki za zmarłych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zam.

1. skrót od: zamieszkały;
2. skrót od: zamiast

skrót

(1.1) = zamieszkały, zamieszkała

(1.2) = zamężna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zama

starożytne miasto w północnej Afryce

- Zama – miasto w Numidii, miejsce bitwy z r. 202 p.n.e.
- Zama – miasto w Japonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamach

1. szybki, energiczny ruch, szybkie machnięcie;
2. działanie mające na celu wystąpienie przeciwko komuś lub czemuś, zabójstwo, odebranie komuś majątku, praw itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) targnięcie się na czyjąś własność lub czyjeś życie

(1.2) szybkie machnięcie, energiczny ruch zazwyczaj ręką

Zamach – działanie przestępcze mające na celu pozbawienie kogoś np. życia, majątku lub praw.

Rodzajem zamachu jest zamach terrorystyczny, który jest jednym z głównych elementów walki stosowanych przez organizacje terrorystyczne dla osiągnięcia w sposób niezgodny z prawem celów politycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamachnąć

1. wykonać szybki ruch czymś; machnąć, zamachnąć się;
2. zamachnąć się -
a) wykonać szybki ruch czymś; machnąć, zamachnąć;
b) wziąć udział w zorganizowanej akcji mającej za zadanie zabicie kogoś;
c) zacząć działać w sposób mający na celu umniejszenie statusu czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamachowczyni

kobieta, która dokonała zamachu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamachowiec

człowiek, który dokonał zamachu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. osoba dokonująca zamachu

Zamachowiec (ang. tytuł The Contractor) – film akcji w reżyserii Josefa Rusnaka. Scenariusz opracowali Joshua Michael Stern i Robert Foster. Ogólnoświatowa premiera odbyła się 10 lipca 2007 roku na platformie DVD.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamachowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamachowy

przymiotnik od: zamach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamaczać

sprawić, sprawiać, że coś staje się mokre (np. przez polanie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamagurze

nieduży subregion geograficzny na północy Pogórza Spiskiego; Zamagurze Spiskie

Zamagurze, albo Zamagurze Spiskie (słow. Zamagurie) – niewielki subregion geograficzny w północnej części Pogórza Spiskiego i etnograficzny w północnej części Spisza. Przedzielony jest granicą polsko-słowacką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamahoń

afrykańska odmiana mahoniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamailować

[czytaj: zamejlować] potocznie: wysłać e-maila; zae-mailować, zamejlować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamajaczyć

ukazać się niewyraźnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamakać

nasiąkać wodą, wilgocią; wilgotnieć; moczyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamalowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamalować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamalowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamalowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamanewrować

1. wykonać manewr, ruch służący zajęciu zaplanowanej pozycji; przemanewrować;
2. zręcznie pokierować jakąś sprawą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamanipulowywać

rzadko:
1. wykonywać czynność manipulacyjną, polegająca na ruchach palców, rąk;
2. wykonywać manewr, ruch, posunięcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamarkowany

upozorowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamarnik

owad z rodziny gąsieniczników, którego larwy pasożytują w ciele niektórych chrząszczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamarski

nazwisko

Zamarski (cz. Zámrsk, niem. Zamarsk) – wieś w Polsce, położona w województwie śląskim, w powiecie cieszyńskim, w gminie Hażlach, w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś na Pogórzu Śląskim. Na obszarze 864,22 ha zamieszkana jest przez 1404 mieszkańców (2018), co daje gęstość zaludnienia równą 162,5 os./km².

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamartwianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamartwiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamartwica

ostre zaburzenie oddychania; asfiksja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan znacznego niedotlenienia organizmu prowadzący do utraty świadomości lub śmierci;

Asfiksja (z gr. ἀσφυξία, ἀ bez, σφύξη tętno), zamartwica – stan niedoboru tlenowego w organizmie. Jeśli nie podejmie się natychmiastowych czynności ratowniczych, prowadzi do szybkiej utraty przytomności i śmierci. Asfiksja to inaczej uduszenie lub anoksemia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamarzać

1. doprowadzać kogoś do stanu wycieńczenia lub do śmierci poprzez głodzenie lub złe odżywianie;
2. zabijać za pomocą gorącego powietrza lub pary poczwarki jedwabnika

czasownik niedokonany (dk. zamarznąć)

(1.1) fiz. przechodzić ze stanu ciekłego w stan stały

(1.2) pokrywać się lodem

czasownik niedokonany (dk. zamorzyć)

(2.1) rzad. morzyć głodem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamarzalnia

[czytaj: zamar-zalnia] pomieszczenie umożliwiające zamrażanie artykułów spożywczych i przechowywanie ich w niskiej temperaturze; zamrażarnia, zamrażalnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamarzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamarzać.

Krystalizacja – proces powstawania fazy krystalicznej z fazy stałej (amorficznej), fazy ciekłej (substancji stopionej lub jej roztworu) lub fazy gazowej. Krystalizacja jest zwykle procesem egzotermicznym. Przeprowadza się ją w celu wyodrębnienia związku chemicznego z roztworu. Mieszaniny jednorodne cieczy (rozpuszczalnik) i ciała stałego (substancja rozpuszczona) mają graniczne stężenie, w którym rozpoczyna się proces krystalizacji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamarznąć

[czytaj: zamar-znąć]
1. zamienić się w lód
2. umrzeć wskutek działania mrozu

czasownik dokonany (ndk. zamarzać)

(1.1) fiz. przejść ze stanu ciekłego w stan stały

(1.2) pokryć się lodem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamarznięty

[czytaj: zamar-znięty] taki, który zamarznął (zamarzł); zamarzły, zamarźnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamarzniynty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zamarznięty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamarzły

[czytaj: zamar-zły] taki, który zamarzł (zamarznął); zamarznięty, zamarźnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamarły

taki, który zamarł

przymiotnik

(1.1) taki, który zatrzymał się w bezruchu

(1.2) taki, w którym nie ma zwykłego ruchu i nie ma zwykle obecnych tu ludzi

(1.3) taki, który przestał działać we właściwy sobie sposób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamaskowany

uniemożliwiający rozpoznanie, np. zamaskowany bandyta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamaszyście

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób energiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamaszyściej

stopień wyższy od przysłówka: zamaszyście

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamaszystszy

stopień wyższy od przymiotnika: zamaszysty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamaszysty

1. poruszający się energicznie;
2. wykonywany bardzo energicznie, z rozmachem

przymiotnik

(1.1) będący energicznym

(1.2) wykonywany w sposób energiczny

(1.3) odznaczający się swobodą i wielkością

(1.4) bardzo luźny, nieprzylegający do ciała

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamatowywać

czynić coś matowym, nieprzezroczystym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamówić)

(1.1) zob. zamówić. (np. usługę)

(1.2) zob. zamówić. (chorobę)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamawiacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto coś zamawia

(1.2) gwara. znachor

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamawiaczka

→ zamawiacz

Patrz:zamawiacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamazanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamazać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamazany

1. niewyraźny, nieostry;
2. potocznie: zapłakany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamążpójście

zawarcie przez kobietę związku małżeńskiego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. trad. zawarcie małżeństwa przez kobietę

(1.2) praw. wejście w związek małżeński z mężczyzną

Małżeństwo – kulturowo uznany związek, co najmniej dwóch osób, najczęściej mężczyzny i kobiety, zwanych małżonkami, który ustanawia prawa i obowiązki między nimi, jak również między nimi i ich dziećmi, a także między nimi i ich powinowatymi. Definicja małżeństwa różni się na całym świecie nie tylko między kulturami i religiami, ale także w całej historii danej kultury i religii, ewoluując w kierunku zarówno poszerzenia, jak i zawężenia tego, kto i co jest nią objęte. Zazwyczaj jednak jest to instytucja, w której stosunki międzyludzkie, przeważnie seksualne, są powszechnie uznawane lub usankcjonowane. W niektórych kulturach małżeństwo jest zalecane lub uważane za obowiązkowe przed podjęciem jakiejkolwiek aktywności seksualnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamazywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamazywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zambezi

1. rzeka w Afryce;
2. miasto w Zambii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w południowej części Afryki;

Zambezi (port. Rio Zambeze) – rzeka w południowej części Afryki, przepływająca przez Zambię, Angolę i Mozambik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zambezyjski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zambezi, dotyczący Zambezi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zambia

państwo w Afryce (do roku 1964 Rodezja Północna); Republika Zambii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. polit. jedno z państw w Afryce;

Zambia, oficjalnie Republika Zambii (ang. Republic of Zambia) – państwo śródlądowe w południowej Afryce. Zajmuje powierzchnię 752 618 km², a zamieszkane jest przez 20 799 116 osób (szac. 2024).

Kraj położony jest w większej części na płaskowyżu wznoszącym się 900–1500 m n.p.m. Krajobraz urozmaicony jest przez pasma górskie, ryfty i doliny rzeczne, zwłaszcza we wschodniej części kraju. Ze względu na wzniesienie terenu, pomimo położenia w strefie międzyzwrotnikowej, klimat Zambii jest względnie łagodny. Znaczną część kraju porasta formacja leśna miombo, a na terenach zalewanych podczas pory deszczowej – formacje trawiaste, w tym dambo. Zambia niemal w całości znajduje się w dorzeczu rzeki Zambezi, od której pochodzi jej nazwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zambijczyk

obywatel Zambii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obywatel Zambii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zambijka

obywatelka Zambii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) obywatelka Zambii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zambijski

→ Zambia

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Zambii, państwa w Afryce

Patrz:Zambia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zambo

mieszaniec rasy żółtej i czarnej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) antrop. dziecko pochodzące od rodziców rasy czarnej i żółtej;

Zambo (hiszp. lobo; również pejoratywnie sambo) – określenie osoby pochodzącej od przodków należących do rasy czarnej i innych ras (szczególnie ludności tubylczej, np. Indian).

Słowo to jest prawdopodobnie pochodzenia afrykańskiego, być może od kongijskiego nzambu – „małpa”. W angielskim określenie sambo uznawane jest za równie lub bardziej obraźliwe niż nigger, wskutek czego w Stanach Zjednoczonych wprowadzano przepisy zakazujące używania go w miejscach publicznych (np. w restauracjach).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zambrów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zambrów (wymowa) – miasto w północno-wschodniej Polsce, w województwie podlaskim, nad rzeką Jabłonką, siedziba powiatu zambrowskiego. Zambrów leży na historycznym Mazowszu, na trasie Warszawa – Białystok.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zambrowianin

mieszkaniec Zambrowa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zambrowa

(1.2) osoba pochodząca z Zambrowa, urodzona w Zambrowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zambrowianka

mieszkanka Zambrowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zambrowa

(1.2) kobieta pochodząca z Zambrowa, urodzona w Zambrowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zambrowski

→ Zambrów

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Zambrowa, związany z Zambrowem

Patrz:Zambrów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zambrzyce

Zambrzyce – kolonia wsi Wólka Brzezińska w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Goworowo.

Dawniej folwark.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zambrzycki

nazwisko

Zambrzycki (forma żeńska: Zambrzycka; liczba mnoga: Zambrzyccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiły je 1603 osoby, według nowszych, internetowych oparty danych liczba jest 1677.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zambrzyniec

Zambrzyniec – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Łochów. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka Zembrzyniec położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Kamionnej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamczysko

1. zgrubienie od: zamek; duży, potężny zamek;
2. teren, na którym niegdyś stał zamek

- zamczysko – miejsce, w którym znajdują się pozostałości zamku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamech

Zakłady Mechaniczne im. gen. K. Świerczewskiego „Zamech” w Elblągu – przedsiębiorstwo przemysłu ciężkiego funkcjonujące w Elblągu w latach 1948–1990, producent turbin parowych, przekładni zębatych, urządzeń wyposażenia okrętowego, maszyn do obróbki plastycznej metali.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamęcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zamęt

#### Źródła:

Wiktionary

# Zameczeć

o owcy, kozie: wydać głos

#### Źródła:

SJP.pl

# Zameczek

zdrobnienie od: zamek (urządzenie do zamykania)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zamek

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 9, w tym 6 podstawowych

- Zameczek – część miasta Chodecz
- Zameczek – część miasta Wisła
- Zameczek – wieś w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
- Zameczek – osada w woj. łódzkim, w pow. opoczyńskim, w gminie Opoczno
- Zameczek – osada w woj. mazowieckim, w pow. radomskim, w gminie Przytyk
- Zameczek – osada leśna w woj. opolskim, w pow. kluczborskim, w gminie Kluczbork
- Zameczek – część wsi Gajewo w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. giżyckim, w gminie Giżycko
- Zameczek – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Biskupiec
- Zameczek – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamejlować

potocznie: wysłać e-maila; zamailować, zae-mailować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamek

1. urządzenie do zamykania i otwierania drzwi, walizek, sejfów itp.;
2. suwak, ekler;
3. urządzenie będące elementem broni palnej, służące do zaryglowania komory nabojowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. bud. budynek warowny;

(1.2) techn. mechanizm zamykający drzwi, szuflady;

(1.3) kraw. zapięcie garderoby, zob. zamek błyskawiczny..

(1.4) wojsk. element składowy broni palnej;

(1.5) sport. w hokeju: zamknięcie przeciwnika w tercji, gdy drużyna atakująca rozgrywa krążek w tercji przeciwnika nie pozwalając mu wyjść poza niebieską linię

(1.6) środ. zakład penitencjarny lub jego wydzielona część o zaostrzonym rygorze

Zamek – zespół elementów warownych i budynków mieszkalnych powiązanych w zamknięty obwód obronny, powstały w ustroju feudalnym jako ośrodek władzy książęcej, siedziba możnowładcy, siedziba rycerza lub placówka militarna. Zasadniczą cechę takiego zespołu stanowi zamknięty obwód obronny, początkowo w postaci wałów lub konstrukcji drewniano-ziemnej, a w następnych okresach murowany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zameldowany

taki, który się gdzieś zameldował na pobyt stały lub czasowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zameldowywać

1. zapowiadać czyjeś przybycie;
2. zapisywać kogoś do ksiąg ewidencji ludności lub do książki meldunkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamelinować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) ukryć się na melinie

(1.2) gwara. więz. schować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamenhof

- Ludwik Zamenhof (1859–1917) – polski lekarz okulista żydowskiego pochodzenia, twórca języka esperanto
- Klara Zamenhof (1863–1924) – polska esperantystka żydowskiego pochodzenia, żona Ludwika Zamenhofa.
- Adam Zamenhof (1888–1940) – esperantysta, lekarz okulista i oficer Wojska Polskiego, syn Ludwika Zamenhofa i Klary Zamenhof
- Zofia Zamenhof (1889–1942) – lekarz pediatra i internista, córka Ludwika Zamenhofa i Klary Zamenhof
- Lidia Zamenhof (1904–1942) – tłumaczka i pisarka, propagatorka esperanto, córka Ludwika Zamenhofa i Klary Zamenhof
- (1462) Zamenhof – planetoida
- Występowanie tekstu hasła z wyrażeniem „Zamenhof” w tytule

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamerdać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. merdać)

(1.1) o psie pomachać ogonem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamerdanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) o psie poruszenie ogonem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamerykanizować

poddać wpływom amerykańskim, rozszerzyć wpływy amerykańskie, nadać czemuś cechy typowo amerykańskie

czasownik przechodni dokonany (ndk. amerykanizować)

(1.1) kult. narzucić kulturę amerykańską, przeprowadzić amerykanizację

czasownik zwrotny dokonany zamerykanizować się (ndk. amerykanizować się)

(2.1) kult. stać się Amerykaninem, nabrać cech amerykańskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamerykanizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kult. narzucenie kultury amerykańskiej, przeprowadzenie amerykanizacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamęście

dawniej: zamążpójście

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. zamążpójście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamęt

zakłócenie, zamieszanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sytuacja zakłócenia porządku

Zamęt (niem. Sammtmühle) – osada leśna w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Łagów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamętnica

roślina występująca na plażach, wydmach i w borach wydmowych

Zamętnica (Zannichellia L.) – rodzaj roślin z rodziny rdestnicowatych, czasem wyłączany w monotypową rodzinę zamętnicowatych (Zannichelliaceae), obejmujący 6 gatunków występujących na całym świecie z wyjątkiem Antarktyki. Gatunkiem rodzimym flory Polski jest zamętnica błotna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamętnicowate

o cechach zamętnicowatych (rodzina roślin)

Zamętnicowate (Zannichelliaceae Dumort.) – rodzina roślin wyróżniana w niektórych systemach klasyfikacyjnych. Współcześnie raczej zaliczane tu rośliny włączane są do rodziny rdestnicowatych Potamogetonaceae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamętnicowaty

o cechach zamętnicowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamężna

mający męża

przymiotnik, rodzaj żeński

(1.1) (o kobiecie) taka, która ma męża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamężność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tych, którzy są zamężni

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamężny

mający męża

przymiotnik

(1.1) mający / mająca męża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamglenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) meteorol. obniżona widoczność atmosferyczna w zakresie od 1 do 9 km;

Zamglenie – zawiesina mikroskopijnych kropelek wody lub zwilżonych cząstek higroskopijnych w powietrzu przy powierzchni ziemi, powodująca obniżenie widzialności (czyli odległości widzenia w kierunku poziomym z wysokości 1,8 m) do 10 km. Jeżeli tego rodzaju zawiesina ogranicza widzialność poniżej 1 km, to mówimy o mgle.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamgleniec

czerwończyk zamgleniec - motyl z rodziny modraszkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamglony

przymiotnik

(1.1) wypełniony mgłą

(1.2) przysłonięty mgłą

(1.3) widziany niewyraźnie, jak przez mgłę

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zamglić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamgławić

rozpylić substancję w postaci mgły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamia

roślina z rodziny sagowców; w Polsce hodowana w szklarniach lub jako roślina pokojowa

Zamia, maczugowiec (Zamia Lehm.) – rodzaj roślin nagonasiennych z rodziny zamiowatych. Obejmuje 79 gatunków. Rośliny te występują na obu kontynentach amerykańskich w strefie międzyzwrotnikowej i w klimacie umiarkowanym ciepłym. Na półkuli północnej sięgają po północny Meksyk oraz Florydę i Georgię w USA, a na południu po Boliwię i Brazylię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamiąchać

potocznie: zamieszać, zamącić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) tylko w wyrażeniu: w zamian

forma rzeczownika.

(2.1) D. plural|zamiana.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamiana

1. zastąpienie kogoś lub czegoś kimś lub czymś innym;
2. przekształcenie się w coś innego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zastąpienie jednej rzeczy lub osoby inną

(1.2) przejście z jednej postaci w drugą

- Zamiana (film 1984)
- Zamiana (film 2009)
- Zamiana (film 2011)
- Zamiana (film 2016)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamianka

zdrobnienie od: zamiana

Zamianka (biał. Заменка, Zamienka; ros. Заменка, Zamienka) – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie stołpeckim, w sielsowiecie Litwa, na obrzeżach Puszczy Nalibockiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamiar

to, co ktoś planuje zrobić

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chęć zrobienia czegoś; coś, co się zamierza, planowaćanuje

Zamiar (łac. dolus) – w prawie karnym materialnym element strony podmiotowej przestępstwa; synonim winy umyślnej, tj. świadomego ukierunkowania na osiągnięcie stanu rzeczy określonego w typie czynu zabronionego. W polskim prawie sam zamiar popełnienia przestępstwa nie jest karalny, jednak obecność zamiaru decyduje o uznaniu przestępstwa za umyślne lub nieumyślne (art. 9 k.k.), co może mieć wpływ na wysokość kary.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamiarowy

→ zamiar

Patrz:zamiar

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamiary

to, co ktoś planuje zrobić

Zamiary – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Kiernozia.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamiast

przyimek

(1.1) słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

spójnik

(2.1) słowo wprowadzające zamiennik do słowa lub stanu wspomnianego uprzednio

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamiatać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamieść)

(1.1) oczyszczać jakąś powierzchnię za pomocą miotły, szczotki lub innego podobnego narzędzia

(1.2) przen. poruszać czymś, dotykając ziemi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamiatacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik miejski zajmujący się zamiataniem ulic, targowisk, dworców

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamiataczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zajmująca się zamiataniem ulic, targowisk, dworców

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamiatanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamiatać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamiatarka

Zamiatarka – zbudowany na podwoziu samochodu ciężarowego komunalny pojazd specjalny przeznaczony do oczyszczania dróg, ulic, chodników i pasów startowych ze znajdujących się na nich nieczystości (np. pył, liście, drobne odpady komunalne stałe). Zamiatarkami nazywane są również mniejsze konstrukcje od początku zbudowane do tego celu (zamiatarki kompaktowe), przyczepy zamiatające (zamiatarki ciągnione) oraz małe maszyny samojezdne. Pod względem sposobu działania zamiatarki podzielić można na:

- ssące
- elewatorowe

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamiauczeć

miauknąć;
1. o kocie: wydać charakterystyczny głos;
2. potocznie: wydać dźwięk podobny do miauknięcia;
3. potocznie o człowieku: powiedzieć coś prosząco, płaczliwie (zwykle w aspekcie niedokonanym - miauczeć)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamieć

śnieżyca, unoszenie tumanów śniegu przez silny wiatr

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. śnieg podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

(1.2) meteorol. pył podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr;

(1.3) meteorol. piasek podniesiony z powierzchni ziemi i niesiony przez wiatr

forma czasownika.

(2.1) rozk. 2. os. lp. ter. od: zamieść

Meteorologia:

- hydrometeory:
  - zamieć śnieżna
- litometeory:
  - zamieć pyłowa
  - zamieć piaskowa

Literatura:

- Zamieć – powieść autorstwa May Grethe Lerum
- Zamieć – powieść Stefana Żeromskiego
- Zamieć – powieść autorstwa Kena Folletta
- Zamieć (Snow Crash) – powieść autorstwa Neala Stephensona
- Zamieć (Whiteout) – amerykański film z 2009

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamiechów

Zamiechów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie jarosławskim, w gminie Chłopice.

Paweł Gołąbek h. Gryf wziął Zamiechów w dziale po ojcu i dał początek domom Zamiechowskich i Kaszyckich.

Wieś położona w powiecie przemyskim, była własnością Walentego Ligowskiego, została spustoszona w czasie najazdu tatarskiego w 1672 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamiedzić

pokryć przedmiot powłoką miedzianą; pomiedziować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamiejscowa

pochodzący, przybyły z innej miejscowości; nietutejszy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. mieszkanka innej miejscowości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamiejscowy

pochodzący, przybyły z innej miejscowości; nietutejszy

przymiotnik

(1.1) urz. pochodzący z innej miejscowości; nietutejszy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) urz. mieszkaniec innej miejscowości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamieniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamienić)

(1.1) zobacz. zmieniać

(1.2) zobacz. wymieniać

czasownik zwrotny niedokonany zamieniać się (dk. zamienić się)

(2.1) zobacz. zmieniać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamienialność

→ zamienialny

Patrz:zamienialny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamienialny

dający się zamienić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamienianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamieniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamienić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamieniać)

(1.1) dokonany od|zamieniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamienice

Zamienice (niem. Samitz) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie legnickim, w gminie Chojnów.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa legnickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) toponim, nazwa dwóch wsi w Polsce;

2 miejscowości w Polsce:

- Zamienie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. mińskim, w gminie Mińsk Mazowiecki
- Zamienie – wieś w woj. mazowieckim, w pow. piaseczyńskim, w gminie Lesznowola

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamiennia

figura stylistyczna powiązana z przenośnią, polegająca na zastąpieniu jakiejś nazwy inną, pozostającą z poprzednią w związku rzeczywistym (np. "czytam Mickiewicza" zamiast "czytam utwory Mickiewicza"); metonimia

Metonimia (gr. μετωνυμία metōnymía), inaczej zamiennia – zastąpienie nazwy jakiegoś przedmiotu lub zjawiska nazwą innego, pozostającego z nim w uchwytnej zależności. Celem może być zwiększenie wyrazistości wypowiedzi lub nadanie jej skrótowości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamiennie

przysłówek

(1.1) użyty zamiast czegoś innego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamiennik

coś, co zastępuje inną rzecz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzecz używana w zastępstwie innej, w pełni ją zastępująca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamienny

przymiotnik

(1.1) nadający się do zamiany

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamierać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zamrzeć)

(1.1) tracić życie, żywotność; przestawać funkcjonować

(1.2) stawać się cichszym

(1.3) przestawać się ruszać

(1.4) przestawać być czynnym, obecnym, zauważalnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamierzać

mieć zamiar coś zrobić; planować, zamyślać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamierzyć)

(1.1) planować coś, mieć intencję coś zrobić

czasownik zwrotny niedokonany zamierzyć się (dk. zamierzyć się)

(2.1) przygotowywać się do rzutu bądź uderzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamierzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamierzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamierzchły

bardzo dawny; odległy w czasie; pradawny

przymiotnik

(1.1) książk. bardzo odległy w czasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamierzenie

zamiar, koncepcja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) plan, intencja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamierzony

powziąć zamiar zrobienia czegoś; zaplanować, zamyślić

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) taki, który jest zgodny z zamiarem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamierzyć

powziąć zamiar zrobienia czegoś; zaplanować, zamyślić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamierzać)

(1.1) dokonany od|zamierzać.

czasownik zwrotny dokonany zamierzyć się (ndk. zamierzać się)

(2.1) dokonany od|zamierzać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamieść

miotłą usunąć śmiecie, kurz

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamiatać)

(1.1) dokonany od|zamiatać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamieścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamieszczać)

(1.1) zob. zamieszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poruszenie jakimś narzędziem w celu połączenia składników

(1.2) zamęt, rozgardiasz; sytuacja, w której panuje chaos

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamieszczać

czasownik

(1.1) publikować tekst w prasie, drukować, wpisywać informację w prasie, książce, gazecie, liście

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamieszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamieszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamieszka

dawniej: zamieszanie, rozgardiasz, tumult; rozruch

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamieszkać

1. zacząć gdzieś mieszkać, osiedlić się gdzieś;
2. przenośnie o zjawiskach, uczuciach, stanach itp.: pojawić się;
3. dawniej: obrać, zająć coś na mieszkanie, np. zamieszkać jaskinię

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zamieszkiwać)

(1.1) wprowadzić się gdzieś, zacząć gdzieś mieszkać

(1.2) o uczuciach, zjawiskach itp.: ukazać się, pojawić się

(1.3) stpol. opuścić, zaniedbać

(1.4) daw. spóźnić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamieszkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wprowadzenie się gdzieś

(1.2) miejsce, gdzie się mieszka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamieszkany

1. zacząć gdzieś mieszkać, osiedlić się gdzieś;
2. przenośnie o zjawiskach, uczuciach, stanach itp.: pojawić się;
3. dawniej: obrać, zająć coś na mieszkanie, np. zamieszkać jaskinię

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamieszkały

1. zacząć gdzieś mieszkać, osiedlić się gdzieś;
2. przenośnie o zjawiskach, uczuciach, stanach itp.: pojawić się;
3. dawniej: obrać, zająć coś na mieszkanie, np. zamieszkać jaskinię

przymiotnik

(1.1) taki, który mieszka gdzieś na stałe

(1.2) taki, w którym ktoś mieszka na stałe, zob. zamieszkany.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamieszki

demonstracje, protesty, starcia uliczne będące wyrazem buntu przeciwko władzy lub istniejącej sytuacji; rozruchy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) demonstracje, uliczne manifestacje i starcia wyrażające bunt przeciwko władzy;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: zamieszka

Zamieszki – spontaniczne, niezorganizowane, zwykle połączone z aktami przemocy fizycznej wystąpienie określonej grupy społecznej, wywołane poczuciem niezadowolenia z istniejącej sytuacji politycznej, ekonomicznej lub społecznej, skierowane przeciw strukturom sprawującym władzę, na mocy obowiązującego prawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamieszkiwać

1. zaczynać gdzieś mieszkać, osiedlać się gdzieś;
2. o ludziach: mieszkać gdzieś;
3. o zwierzętach: mieć gdzieś swoje siedlisko

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamieszkać)

(1.1) niedokonany od|zamieszkać.

(1.2) stpol. ociągać (się), opóźniać, spóźniać (się)

(1.3) przest. zatrzymać, przetrzymać coś

(1.5) stpol. zabawić u kogoś; przetrzymać, zabałamucić kogoś; narazić kogoś na spóźnienie

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) o człowieku: mieszkać gdzieś; o zwierzętach: mieć gdzieś siedlisko, zajmować jakiś teren

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamieszkiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamieszkiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamigać

porozumieć się bez słów, stosując ustalone ruchy i układy rąk, dłoni oraz palców, np. zamigać słowo, zamigać zwrot "poproszę kartkę i długopis"

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamiganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamigać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamilczeć

1. przestać mówić, uciszyć się;
2. przestarzałe: przemilczeć coś, nie mówić o czymś, np. zamilczeć prawdę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamilknąć

1. przestać mówić, śmiać się, płakać itp.;
2. przestać być słyszalnym;
3. przestać pisać, publikować lub występować publicznie

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zamilkać, milknąć)

(1.1) przestać odzywać się; zaprzestać mówienia; nie wydawać już żadnych dźwięków

(1.2) przestać być słyszalnym

(1.3) pot. przestać wypowiadać się lub pokazywać się publicznie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamilkły

1. przestać mówić, śmiać się, płakać itp.;
2. przestać być słyszalnym;
3. przestać pisać, publikować lub występować publicznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaminiować

pokryć minią - antykorozyjną, czerwoną farbą na bazie tlenku ołowiu; pominiować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaminować

założyć gdzieś ładunki wybuchowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaminowo

Zaminowo (dawn. Zamianowo) – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie siemiatyckim, w gminie Dziadkowice.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Dołubowie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaminowywać

podkładać ładunki wybuchowe; minować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaminusować

1. dać wiele minusów;
2. zachować się w sposób odebrany negatywnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamiokulkas

zamiokulkas zamiolistny - roślina doniczkowa pochodząca z Afryki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Zamioculcas|ref=tak., monotypowy rodzaj roślin z rodziny obrazkowatych (nazwa systematyczna|Araceae|ref=tak.);

(1.2) bot. roślina z rodzaju zamiokulkasów (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamiolistny

zamiokulkas zamiolistny - roślina doniczkowa pochodząca z Afryki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamitrężać

dawniej:
1. zatracać, marnować na próżno;
2. doprowadzać do ruiny, zaprzepaszczać coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamiłowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) znajdowanie dużej przyjemności w zajmowaniu się czymś, interesowaniu się czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamknąć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamykać)

(1.1) sprawić, że coś przestaje być otwarte, np. okno

(1.2) zabezpieczyć coś przed otwarciem, np. przez przekręcenie klucza w zamku

(1.3) aresztować

(1.4) skończyć działanie firmy/urzędu

(1.5) znaleźć się na końcu, np. listy, kolejki

(1.6) inform. zakończyć działanie (programu, komputera…)

czasownik zwrotny dokonany zamknąć się (ndk. zamykać się)

(2.1) np. o oknie, drzwiach: zostać zamkniętym (1.1), zatrzasnąć się

(2.2) przen. ukryć swoje uczucia, myśli

czasownik zwrotny dokonany zamknąć się (ndk. brak)

(3.1) pot. posp. przestać mówić, być cicho, uciszyć się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamknąć.

(1.2) urządzenie do zamykania czegoś

(1.3) zamknięte miejsce

(1.4) zamknięcie się: grub. umilknięcie

(1.5) zamknięcie się w: zawarcie treści w określonych ramach

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamknięty

forma czasownika.

(1.1) ims. przymiotnikowy bierny od: zamknąć

przymiotnik

(2.1) ograniczony w przestrzeni

(2.2) bez dostępu, odizolowany

(2.3) nieujawniający swoich odczuć

(2.4) trwający przy swoich poglądach

(2.5) ograniczony do zaproszonych osób

(2.6) o drzwiach, bramie, furtce, oknie, zaworze: blokujący przejście, przepływ

(2.7) o książce, zeszycie, scyzoryku, nożu: złożony

(2.8) o krzywej, łamanej: stanowiący pętlę

(2.9) nieczynny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamkowy

przymiotnik od: zamek

przymiotnik

(1.1) związany z zamkiem (budowlą)

(1.2) związany z zamkiem (urządzeniem do zamykania)

(1.3) znajdujący się w zamku

(1.4) prowadzący do zamku

(1.5) o mieście: zawierający zamek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. mieszkaniec zamku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamocować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamocowywać)

(1.1) przyczepić mocno coś do czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamocowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamocować)

(1.1) mocno przyczepiać coś, zwykle na stałe

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamocowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamocowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamoczyć

zwilżyć poprzez umieszczenie w wodzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamojski

→ Zamość, → Zamojskie (Zamojszczyzna)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zamościem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamojskie

→ Zamość, → Zamojskie (Zamojszczyzna)

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region w południowej części województwa lubelskiego, obejmujący okolice Zamościa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamojszczyzna

region zamojski; Zamojskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. region w południowej części województwa lubelskiego, obejmujący okolice Zamościa;

Zamojszczyzna – region geograficzny w południowo-wschodniej Polsce, w południowej części województwa lubelskiego, w okolicach Zamościa.

Nie jest to region w pełni jednolity pod względem etnicznym, historycznym czy fizjograficznym, ale odnoszący się do okolic Zamościa. Według regionalizacji historycznej Polski Normana Daviesa zajmuje tereny na pograniczu dwóch krain historycznych: większość w obrębie Rusi Czerwonej od wschodu i mniejsza część od zachodu na terenie Małopolski (a ściślej Lubelszczyzny).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamoknięty

taki, który zamókł; zamokły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamokrzyca

Zamokrzyca (Leersia Sw.) – rodzaj roślin z rodziny wiechlinowatych. Należy do niego 18 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje wszystkie kontynenty w strefie międzyzwrotnikowej i strefach umiarkowanych obu półkul. Brak tych roślin na terenach pustynnych (np. w południowo-zachodniej i środkowej Azji, w środkowo-południowej Australii) oraz okołobiegunowych. W Europie i w Polsce rośnie jeden gatunek – zamokrzyca ryżowa L. oryzoides. Są to rośliny siedlisk wodnych i bagiennych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamokły

taki, który zamókł; zamoknięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamontować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamontowywać)

(1.1) dokonany od|zamontowywać.

czasownik zwrotny dokonany zamontować się (ndk. zamontowywać się)

(2.1) dokonany od|zamontowywać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamora

nazwisko

Geografia:

- Zamora – miasto w Hiszpanii
- Zamora – miasto w Ekwadorze
- Zamora – kanton w Ekwadorze
- Zamora – miasto w Meksyku
- Zamora – prowincja w Hiszpanii
- Zamora – rzeka w południowym Ekwadorze

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamordować

czasownik przechodni dokonany (ndk. mordować)

(1.1) pozbawić kogoś życia, zwłaszcza w okrutny sposób

(1.2) przen. zniweczyć coś, pozbawić się czegoś

czasownik zwrotny dokonany zamordować się (ndk. zamordowywać się)

(2.1) pot. zamęczyć, wyniszczyć siebie pracą ponad siły

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamordowana

kobieta zamordowana

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamordowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okrutne zabicie kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamordowany

osoba zamordowana

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamordysta

tyran, satrapa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna stosujący rządy silnej ręki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamordystka

→ zamordysta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta stosująca rządy silnej ręki

Patrz:zamordysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamordystyczny

o sposobie sprawowania rządów: bezwzględny, brutalny; absolutystyczny, dyktatorski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamordyzm

potocznie: stosowanie wobec kogoś brutalnego rygoru

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. rządy silnej ręki i postawa skrajnego rygoryzmu wobec innych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamorek

regionalnie: jajo, w którym zamarł zarodek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamorski

nazwisko

przymiotnik

(1.1) taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za morzem

- Jan W. Zamorski (ur. 1949) - geolog i żeglarz
- Kordian Józef Zamorski (1880-1983) – generał
- Krzysztof Zamorski (historyk) (ur. 1952) – historyk
- Krzysztof Zamorski (muzyk) (ur. 1934) – muzyk
- Zbigniew Zamorski (fl. ca 1925–1932) – tłumacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamorze

nazwisko

Zamorze – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Pniewy.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamość

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w Polsce, w południowej części województwa lubelskiego;

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilkunastu miejscowości i dzielnic w Polsce

Zamość (łac. Zamoscia) – miasto na prawach powiatu w Polsce w południowej części województwa lubelskiego, siedziba władz powiatu zamojskiego i gminy wiejskiej Zamość. Jest jednym z większych ośrodków kulturalnych, edukacyjnych i turystycznych województwa, a zwłaszcza Zamojszczyzny. Za sprawą unikatowego zespołu architektoniczno-urbanistycznego Starego Miasta bywa nazywany „perłą renesansu”, „miastem arkad” i „Padwą północy”. Pod względem powierzchni plasuje się na 10. miejscu w województwie. W 1992 r. zamojskie Stare Miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamościanin

mieszkaniec Zamościa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zamościa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamościanka

mieszkanka Zamościa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zamościa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamotyczać

dawniej: zakopywać motyką

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamówić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamawiać)

(1.1) zlecić sprowadzenie przedmiotu, wykonanie usługi, rezerwację miejsca itp.

(1.2) wykonać praktyki magiczne w celu uleczenia kogoś, czegoś lub zdjęcia z kogoś, czegoś uroku; zakląć chorobę lub urok słowami

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamówienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamówić.

(1.2) ustne lub pisemne polecenie dostarczenia lub wykonania czegoś

(1.3) to, co zostało zamówione

(1.4) druk, formularz z listą zamówionych towarów lub usług

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamówieniowy

przymiotnik od: zamówienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamoyski

[czytaj: zamojski] nazwisko, m.in. Andrzej Zamoyski (1800-1874) - działacz polityczny i gospodarczy

postacie fikcyjne:

- Adam Zamoyski – postać literacka autorstwa Jacka Dukaja

osoby noszące nazwisko Zamoyski:

- Adam Zamoyski (ur. 1949) – historyk
- Andrzej Zamoyski (ujednoznacznienie)
- August Zamoyski (1893-1970) – rzeźbiarz
- Jan Zamoyski (ujednoznacznienie)
- Jerzy Zamoyski (zm. 1621) – biskup
- Konstanty Zamoyski (1846-1923) – ordynat
- Marcin Zamoyski (ur. 1947) – prezydent Zamościa
- Marcin Zamoyski (1637-1689) – podskarbi
- Maurycy Zamoyski (1871-1939) – polityk
- Michał Zamoyski (ujednoznacznienie)
- Paweł Zamoyski (1922-1985) – hrabia
- Stanisław Zamoyski (ujednoznacznienie)
- Stefan Adam Zamoyski (1904-1976) – ziemianin
- Stefan Zamoyski (1837–1899) – naczelnik
- Tomasz Zamoyski (ujednoznacznienie)
- Władysław Zamoyski (ujednoznacznienie)
- Zdzisław Jan Zamoyski (1591-1670) – podstoli

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamózgowie

Rdzeń przedłużony (łac. medulla oblongata) – część mózgowia (dokładniej tyłomózgowia), łącząca rdzeń kręgowy z mostem. Ma kształt ściętego stożka. Skupione są w nim ośrodki nerwowe odpowiedzialne za funkcje odruchowe (mimowolne): ośrodek oddechowy, ośrodek ruchowy, ośrodek naczynioruchowy, ośrodek sercowy, ośrodek ssania, ośrodek żucia, ośrodek połykania, a także ośrodki odpowiedzialne za: wymioty, kichanie, kaszel, ziewanie, wydzielanie potu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamożniej

stopień wyższy od przysłówka: zamożnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamożniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zamożny; bardziej zamożny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamożność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) posiadanie dużego majątku, życie w dostatku; bogactwo

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamożny

dysponujący dużym majątkiem; bogaty, majętny

przymiotnik jakościowy

(1.1) dysponujący dużym majątkiem

(1.2) przest. obfitujący w dużą ilość czegoś

(1.3) daw. mający władzę; potężny, możny

w użyciu rzeczownikowym

(2.1) rzad. ktoś, kto jest zamożny (1.1-3)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamożysty

przymiotnik

(1.1) daw. zamożny, bogaty, majętny

(1.2) daw. możny, potężny, przemagający

#### Źródła:

Wiktionary

# Zampolit

zastępca przywódcy do spraw politycznych w wojsku radzieckim; politruk

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamrażać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamrozić)

(1.1) znacznie schładzać coś, doprowadzając do stopniowego zamarznięcia

(1.2) ekon. wstrzymywać realizację, użytkowanie, sprzedaż czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zamrażać się (dk. zamrozić się)

(2.1) być zamrażanym (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamrażacz

1. sprej do schładzania kontuzjowanej części ciała;
2. preparat chemiczny do zamrażania, używany m.in. w celu luzowania śrub i wyszukiwania usterek w podzespołach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamrażalka

urządzenie elektryczne służące do zamrażania nietrwałych artykułów spożywczych oraz przechowywania ich w ujemnej temperaturze; zamrażarka, zamrażalnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamrażalnia

pomieszczenie umożliwiające zamrażanie artykułów spożywczych i przechowywanie ich w niskiej temperaturze; zamrażarnia, zamarzalnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamrażalnictwo

dział chłodnictwa zajmujący się procesami i techniką zamrażania produktów spożywczych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamrażalnik

1. urządzenie elektryczne służące do zamrażania nietrwałych artykułów spożywczych oraz przechowywania ich w ujemnej temperaturze; zamrażalka, zamrażarka;
2. komora w lodówce służąca do szybkiego zamrażania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) część lodówki lub samodzielne urządzenie, w którym produkty ulegają zamrożeniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamrażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamrażać.

Zamrażanie produktów żywnościowych – jedna z najkorzystniejszych pod względem biologicznym form utrwalania żywności. Pozwala w maksymalnym stopniu zachować odżywcze, dietetyczne i organoleptyczne walory świeżych produktów. Proces ten polega na szybkim doprowadzeniu produktu do temperatury ok. -30 °C, po czym następuje przechowywanie w komorach chłodniczych, w temp. ok. -20 °C. Zamrażaniu poddaje się mięso, ryby, jaja, masło, owoce i warzywa (mrożonki).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamrażarka

1. urządzenie elektryczne do zamrażania nietrwałych artykułów spożywczych oraz przechowywania ich w ujemnej temperaturze; zamrażalka, zamrażalnik;
2. potocznie: wstrzymanie wszelkich działań w jakiejś sprawie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie do zamrażania produktów spożywczych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamrażarnia

pomieszczenie umożliwiające zamrażanie artykułów spożywczych i przechowywanie ich w niskiej temperaturze; zamrażalnia, zamarzalnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamroczenie

Zespół zamroczeniowy (łac. obnubilatio, ang. obtundation, in. zamroczenie, stan pomroczny) – zespół zaburzeń świadomości o nagłym początku, trwający od kilku minut do kilku tygodni, który charakteryzuje ograniczenie kontaktu o różnym nasileniu, brak orientacji autopsychicznej i allopsychicznej, nieprawidłowe i niemożliwe do przewidzenia reakcje oraz emocje.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamroczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamraczać)

(1.1) wywołać stan dezorientacji lub przytłumienia świadomości, np. poprzez silne emocje lub alkohol

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamrowiony

taki, który pokrył się wielką liczbą czegoś; zarojony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamróz

osad lodowy

Zamróz, wietrzenie mrozowe, dezintegracja mrozowa, gelifrakcja, geliwacja, kongelacja – rodzaj wietrzenia fizycznego, polegający na rozsadzaniu lub rozkruszaniu skał w wyniku działania ciśnienia wytworzonego przez wielokrotnie zamarzającą i rozmarzającą wodę znajdującą się w szczelinach, porach skał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamrożenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamrozić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamrozić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zamrażać)

(1.1) obniżyć temperaturę, powodując zamarznięcie czegoś; silnie schłodzić

(1.2) zaprzestać użytkowania

czasownik zwrotny dokonany zamrozić się (ndk. zamrażać się)

(2.1) zostać zamrożonym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamrożony

bardzo mocno schłodzony; mrożony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamrzeć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zamierać)

(1.1) dokonany od|zamierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamrzenica

Zamrzenica – (niem. Sommersin) osada leśna w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie tucholskim, w gminie Lubiewo nad wschodnim brzegiem zbiornika Koronowskiego. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Minikowo.

Od 1950 (także w latach 1975–1998) miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamsz

wyprawiona, miękka skóra z delikatnym meszkiem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. rodzaj miękkiej w dotyku, nasiąkliwej skóry z delikatnym meszkiem (często owczej lub jeleniej);

(1.2) włók. tkanina o lekko mechatej powierzchni, produkowana z mieszanki wełny

Zamsz (z niem. Sämisch) – wyprawiona skóra zwierzęca nieposiadająca części licowej, miękka, ciągliwa, chłonna, o krótkim włóknie koloru naturalnego, żółtokremowego lub sztucznie barwiona.

Skóra może pochodzić z takich zwierząt jak: sarny, łosie, jelenie, owce, renifery lub kozy. Garbowanie zamszu odbywa się metodą tłuszczową. Najczęściej stosuje się go do wyrobu rękawiczek, bandaży, ścierek do szkła optycznego, obuwia lub wierzchniej odzieży. W grupie naturalnych zamszów najpopularniejsza jest ircha, czyli wyprawiona cienka skóra, najczęściej owcza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamszak

potocznie: but zamszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszaki

potocznie: but zamszowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszopodobny

mający niektóre właściwości zamszu; przypominający zamsz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszować

poddawać tkaninę obróbce w celu pokrycia jej drobnym meszkiem; flokować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszowarka

maszyna do pokrywania powierzchni tkanin warstwą ciętych włókien; flokowarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszowaty

przypominający zamsz, imitujący zamsz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszownictwo

1. dział przemysłu skórzanego zajmujący się wyrobem zamszu;
2. handel zamszem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszowość

1. cecha czegoś wykonanego z zamszu;
2. cecha czegoś o miękkiej powierzchni pokrytej meszkiem;
3. cecha czegoś o łagodnym i delikatnym zapachu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszowy

1. → zamsz;
2. pokryty meszkiem

przymiotnik relacyjny

(1.1) wykonany z zamszu

przymiotnik jakościowy

(2.1) przen. gładki, miękki, delikatny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamszyć

1. obłożyć, pokryć, zatkać coś mchem, watą, trocinami itp.;
2. uczynić coś mechatym, kosmatym;
3. pozwolić zarosnąć mchem; o mchu: zarosnąć coś (np. łąkę)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamszyca

bylina z rodziny toinowatych, o pięcioramiennych kwiatach wydzielających zapach padliny; stapelia, brudnota

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamtowy

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. aksamitny, zamszowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamtuz

przestarzale: dom publiczny; lupanar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. dom publiczny

Dom publiczny, dom rozpusty, dom schadzek (wulg. burdel, daw. zamtuz, lupanar) – budynek służący jako miejsce świadczenia płatnych usług seksualnych. Eufemistyczne określenia to salon masażu, agencja towarzyska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zamtuzik

zdrobnienie od: zamtuz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamtuzowy

przymiotnik od: zamtuz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamulać

1. pokrywać mułem, czynić mulistym; mulić, zmulać;
2. potocznie: o pokarmach: wywoływać problemy z trawieniem; zmulać;
3. potocznie: omamiać kogoś lub utrudnić zrozumienie czegoś; zmulać;
4. slangowo:
a) przynudzać;
b) być zmęczonym, śpiącym;
5. zamulać się - stawać się zamulonym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamulacz

1. młodzieżowo:
a) osoba zanudzająca otoczenie; nudziarz;
b) pokarm osadzający się w przewodzie pokarmowym i opóźniający trawienie;
c) coś wywołującego otępienie, zmęczenie lub smutek; zmulacz;
2. w górnictwie: osoba zatrudniona przy zamulaniu wyrobisk; zmulacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamulaczka

→ zamulacz

Patrz:zamulacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamulić

zmulić;
1. pokryć mułem, uczynić mulistym;
2. potocznie: o pokarmach: wywołać problemy z trawieniem;
3. potocznie: omamić kogoś lub utrudnić zrozumienie czegoś;
4. zamulić się - stać się zamulonym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamulisko

teren zamulony, mulisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamurować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamuła

potocznie:
1. coś nudnego, zamulającego; nudy;
2. powolność, apatyczność; zamułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamułka

1. piasek zmieszany z wodą służący do wypełniania pustych wyrobisk górniczych;
2. potocznie: powolność, apatyczność; zamuła

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamułkowy

przymiotnik od: zamułka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamykać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zamknąć)

(1.1) zob. zamknąć. (np. okno)

(1.2) zob. zamknąć. (np. kluczem)

(1.3) zob. zamknąć. (aresztować)

(1.4) zob. zamknąć. (kończyć działanie)

(1.5) zob. zamknąć. (listę, kolejkę)

czasownik zwrotny niedokonany zamykać się (dk. zamknąć się)

(2.1) dosł. zob. zamknąć się. (np. o oknie)

(2.2) przen. zob. zamknąć się. (ukrywać uczucia)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zamykać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zamykarka

urządzenie do automatycznego zamykania puszek (konserw)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamyślać

1. mieć zamiar coś zrobić; planować, zamierzać;
2. zamyślać się - pogrążać się w myślach, w zadumie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamyślenie

1. powziąć zamiar zrobienia czegoś; zaplanować, zamierzyć;
2. zamyślić się - pogrążyć się w myślach, w zadumie

Zamyślenie – wiersz autorstwa Bolesława Leśmiana z 1920 (tom Łąka). Ma charakter programowy, jednak nie w stylu manifestu, czy eseju, ale raczej dzieła poetyckiego traktującego o poezji. Utwór dialoguje z tradycją romantyczną, z jej symboliką i mitologią, w tym kwestią boskości artysty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zamyślić

1. powziąć zamiar zrobienia czegoś; zaplanować, zamierzyć;
2. zamyślić się - pogrążyć się w myślach, w zadumie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zamyślin

#### Źródła:

Wikipedia

# Zamyślony

1. pogrążony w myślach;
2. wyrażający zamyślenie, zadumę, np. zamyślone spojrzenie

przymiotnik

(1.1) pogrążony w myślach

(1.2) wyrażający zamyślenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zamysł

1. pomysł, pierwotna idea; plan;
2. stan zatopienia się w myślach; zaduma

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. to, co ktoś zamierza uczynić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zan

nazwisko

forma ściągnięta

(1.1) książk. za niego

Zan – polskie nazwisko

- Tomasz Zan (1796–1855) – polski poeta
- Tomasz Zan (1902–1989) – żołnierz AK
- Helena z Zanów Stankiewiczowa (1904–1996) – polska działaczka społeczna, autorka wspomnień i wierszy (1904–1996)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanadrze

1. przestarzale: miejsce pod wierzchnim ubraniem na piersi; pazucha
2. mieć coś w zanadrzu - mieć coś w pogotowiu, co w odpowiedniej chwili można ujawnić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce pod ubraniem na piersi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zanadto

więcej niżby należało, za bardzo; nadmiernie, nazbyt

przysłówek

(1.1) więcej lub bardziej niż należałoby, za bardzo, za dużo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zanagramować

przestawić litery lub sylaby w wyrazie w taki sposób, by powstał nowy wyraz; anagramować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanana

w Indiach i Iranie: wydzielona część mieszkania przeznaczona dla kobiet należących do rodziny; zenana

#### Źródła:

SJP.pl

# Zandale

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sandały

#### Źródła:

Wiktionary

# Zandecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zandol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. miner. piaskowiec

#### Źródła:

Wiktionary

# Zandr

bardzo płaski, rozległy stożek napływowy powstały w wyniku działalności wód polodowcowych, zbudowany ze żwirów i piasków; sandr; piaszczysko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. zob. sandr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zandrowy

przymiotnik od: zandr (sandr); sandrowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zandżan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto w północno-zachodnim Iranie, nad rzeką Zandżan;

- Zandżan – miasto w Iranie
- Zandżan – ostan w Iranie
- Zandżan – rzeka w Iranie

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zandżański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zandżanem, dotyczący Zandżanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanęcanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanęcać.

Zanęta – śladowe ilości pokarmu o dużej wartości aromatycznej podawane w łowisko przez wędkarzy, w celu przywabienia i utrzymania w nim ryb. Zanęta ma różny skład i konsystencję, w zależności od poławianego gatunku.

W hodowli ryb zanętą nazywa się pożywienie służące do utrzymania ich w łowisku. Ryby są zwabiane dzięki atraktantom zapachowym. Zanętę stosuje się przed połowem nawet na kilka dni (gdy chodzi o przyzwyczajenie ryb do nieznanej im zanęty) lub podczas połowu dla utrzymania zwabionych ryb w łowisku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanegować

zaprzeczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanercze

parzysty narząd wydalniczy czynny u dorosłych owodniowców (gadów, ptaków i ssaków); nerka właściwa, nerka ostateczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanęta

pokarm dla ryb wrzucany do wody w celu zwabienia ich w rejon łowiska; pokarm pozostawiany w celu zwabienia zwierzyny lub ptaków; przynęta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Zanęta – śladowe ilości pokarmu o dużej wartości aromatycznej podawane w łowisko przez wędkarzy, w celu przywabienia i utrzymania w nim ryb. Zanęta ma różny skład i konsystencję, w zależności od poławianego gatunku.

W hodowli ryb zanętą nazywa się pożywienie służące do utrzymania ich w łowisku. Ryby są zwabiane dzięki atraktantom zapachowym. Zanętę stosuje się przed połowem nawet na kilka dni (gdy chodzi o przyzwyczajenie ryb do nieznanej im zanęty) lub podczas połowu dla utrzymania zwabionych ryb w łowisku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanętowy

→ zanęta

Patrz:zanęta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zangielszczać

poddawać wpływom angielskim, nadawać cechy angielskie; angielszczyć, anglicyzować, anglizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zangielszczyć

poddać wpływom angielskim, nadać cechy angielskie; zanglizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zangliczyć

nadać czemuś cechy angielskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanglizować

poddać wpływom angielskim, nadać cechy angielskie; zangielszczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniebieściały

taki, który zaniebieściał; zaniebieszczały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniebieścić

rzadko: sprawić, że coś stanie się niebieskie; zaniebieszczyć

czasownik przechodni

(1.1) dać się widzieć jako niebieska plama na jakimś tle

(1.2) rzad. zafarbować coś na niebiesko

czasownik zwrotny zaniebieścić się

(2.1) zaniebieścić (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaniebieszczały

taki, który zaniebieszczał; zaniebieściały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniebieszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaniebieścić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniebieszczyć

rzadko: sprawić, że coś stanie się niebieskie; zaniebieścić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniechać

zaprzestać czegoś lub zrezygnować z czegoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaniechiwać)

(1.1) nie podjąć działania lub ulec rezygnacji

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zarzucić, porzucić, zostawić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaniechanie

zaprzestać czegoś lub zrezygnować z czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaniechać.

Czyn – zachowanie się podmiotu prawa, które rodzi skutki prawne, nawet wówczas, gdy do wywołania tych skutków podmiot swym zachowaniem nie zmierzał.

Czyn można popełnić przez świadome działanie (sterowane wolą zachowanie przejawiające się w formie kompleksu ruchów) lub zaniechanie („bezczynność kierunkowa” - powstrzymanie się od działania). Nie należą do czynów w rozumieniu prawniczym zachowania człowieka w stanie wyłączającym świadomość, np. podczas snu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaniechiwać

zaprzestawać, odstępować od czegoś, rezygnować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaniechać)

(1.1) nie podejmować działania lub ulegać rezygnacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zanieczyścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zanieczyszczać)

(1.1) dokonany od|zanieczyszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanieczyszczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanieczyścić)

(1.1) czynić nieczystym

czasownik zwrotny niedokonany zanieczyszczać się (dk. zanieczyścić się)

(2.1) ulegać zanieczyszczeniu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanieczyszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanieczyszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanieczyszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stan bycia zanieczyszczonym

(1.2) substancja lub przedmiot, który zanieczyszcza

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanieczyszczony

przymiotnik

(1.1) taki, który nie jest czysty

(1.2) taki, który nie jest jednorodny ani przejrzysty

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zanieczyścić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniedbać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaniedbywać)

(1.1) dokonany od|zaniedbywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniedbanie

→ zaniedbany

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaniedbać.

(1.2) coś, co powinno być zrobione, a nie zostało zrobione

Patrz:zaniedbany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaniedbany

przymiotnik

(1.1) będący w stanie zaniedbania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniedbywać

czasownik

(1.1) nie troszczyć się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniedbywalny

możliwy do zaniedbania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniedbywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaniedbywać.

Zaniedbywanie – forma przemocy wobec innych, w wychowaniu i opiece nad drugim człowiekiem to brak ingerencji w potrzeby fizyczne i psychiczne (np. dziecka). Zaniedbywanie obejmuje celowe lub nieświadome niewykonywanie niezbędnych czynności opiekuńczych i wychowawczych, wobec osoby podlegającej opiece, przez osobę do tego zobowiązaną (np. z racji władzy rodzicielskiej).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanielały

złagodnieć, zeszlachetnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanieleć

złagodnieć, zeszlachetnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniemagać

rzadko: tracić siły, omdlewać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniemawiać

tracić zdolność mówienia, zwykle z emocji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniemczać

rzadko: zasiedlać Niemcami; zniemczać, germanizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniemóc

książkowo: podupaść na zdrowiu, zachorować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniemówić

stać się niemym (zwykle na jakiś czas), nie móc wydobyć głosu w wyniku nagłego, silnego przeżycia, stresu itp.; oniemieć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) chwilowo stracić zdolność swobodnego mówienia na skutek silnych uczuć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaniemyski

→ Zaniemyśl

Patrz:Zaniemyśl

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniemyśl

miasto w Polsce

Zaniemyśl (niem. Santomischel) – miasto w Polsce położone w województwie wielkopolskim, w powiecie średzkim, w gminie Zaniemyśl. Siedziba gminy Zaniemyśl. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 432. Od południowego zachodu do miasta przylega Jezioro Raczyńskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaniemyślanin

mieszkaniec Zaniemyśla (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniemyślanka

mieszkanka Zaniemyśla (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniepokojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczucie niepokoju, niepewności

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniepokojony

przymiotnik

(1.1) ktoś, kto odczuwa niepokój lub niepewność, także je wyrażający

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanieść

czasownik przechodni dokonany (ndk. zanosić)

(1.1) dokonany od|zanosić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniewidzieć

stracić wzrok, zdolność widzenia; oślepnąć, ociemnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniewski

nazwisko

- Andrzej Zaniewski (ur. 1939) – poeta, prozaik, autor tekstów piosenek
- Iwo Zaniewski (ur. 1956) – polski malarz, fotografik, reżyser
- Jerzy Zaniewski (1891–) – oficer artylerii Wojska Polskiego
- Jerzy Zaniewski (1901–) – oficer kawalerii Wojska Polskiego
- Mariusz Zaniewski (ur. 1977) – polski aktor
- Teodor Leon Zaniewski (1897–1975) – pułkownik saprów
- Zbigniew Zaniewski (ur. 1940) – polski naukowiec, cybernetyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zanihilować

unicestwić, poddać całkowitej destrukcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanihilowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanihilować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanik

stopniowe zmniejszanie się, zamieranie, zanikanie czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zanikanie, zamieranie czegoś

(1.2) proces stopniowego zmniejszania się objętości tkanki, narządu, zdolności organizmu lub części ciała będące rezultatem uszkodzenia nerwów, długotrwałej bezczynności lub niedokrwienia

Atrofia (stgr. ἀτροφία atrophia), zanik, wiąd – stopniowe zmniejszanie się objętości komórki, tkanki, narządu lub części ciała. Wyróżnia się zanik fizjologiczny i patologiczny.Typy zaników:

- z braku czynności, atrophia ex inactivitate (np. dłuższe unieruchomienie kończyny powoduje zmniejszenie jej średnicy)
- z ucisku, atrophia e compressione (np. w obrębie kości z powodu naczyń)
- z niedożywienia, atrophia ex inanitione (np. tkanka tłuszczowa)
- z odnerwienia, atrophia neurotrophica (np. mięśni, atrophia musculorum)
- hormonalny, atrophia hormonalis (np. brak ACTH powoduje zanik kory nadnerczy, przy obniżonym poziomie estrogenów – zanik endometrium, nabłonka pochwy, sutka u kobiet po menopauzie; drugi przykład jest fizjologią)
- starczy, atrophia senilis (serce, mózg – zachodzi fizjologicznie z wiekiem).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanikać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaniknąć)

(1.1) stawać się niepostrzegalnym

(1.2) przestawać istnieć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanikanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanikać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniknąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zanikać)

(1.1) dokonany od|zanikać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaniknięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaniknąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanikowy

przymiotnik od: zanik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanikły

taki, który zanikł (zaniknął), np. "dawno zanikłe wspomnienia"

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanim

spójnik wprowadzający zdanie podrzędne, komunikujący, że zdarzenie, o którym mowa w zdaniu nadrzędnym, nastąpiło albo nastąpi przed zdarzeniem, o którym mowa w zdaniu podrzędnym (np. Uciekajmy stąd, zanim strażnik się obudzi!); nim

spójnik

(1.1) przed jakimś wydarzeniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zanimalizować

nadać przedmiotom nieożywionym, zjawiskom przyrody lub pojęciom abstrakcyjnym cechy istot żywych; zanimizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanimby

"zanim" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanimizować

nadać przedmiotom nieożywionym, zjawiskom przyrody lub pojęciom abstrakcyjnym cechy istot żywych; zanimalizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanimować

animować, zaanimować;
1. pobudzić do działania, do działalności w czymś, zachęcić do czegoś, ożywić;
2. poruszyć kukiełkami w teatrzyku lalkowym;
3. narysować lub wykonać zdjęcia do filmu rysunkowego;
4. stworzyć ruchome obrazy za pomocą komputera

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniówka

wieś w Polsce

Zaniówka – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie parczewskim, w gminie Parczew. leży przy drodze wojewódzkiej nr 815.

W 1673 roku właścicielem wsi był starosta mielnicki Jan Kazimierz Gołuchowski. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa bialskopodlaskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaniszczyć

rzadko: zniszczyć, wyniszczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniżać

zmniejszać coś, obniżać wartość czegoś, co jest dużo cenniejsze; pomniejszać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaniżyć

zmniejszyć coś, obniżyć wartość czegoś, co jest dużo cenniejsze; pomniejszyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zankiel

dawniej: klamra, sprzączka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zańków

Zańków – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Sławatycze.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bialskopodlaskiego.

Wieś jest sołectwem w gminie Sławatycze. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 91 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Matki Bożej Różańcowej w Sławatyczach.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zanni

komiczny sługa, błazen z włoskiej komedii dell'arte

Osoby o tym nazwisku:

- Marco Zanni – włoski polityk, europoseł
- Mirko Zanni – włoski sztangista, olimpijczyk
- Reto Zanni – szwajcarski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zanocować

przespać gdzieś noc

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. nocować)

(1.1) zostać w jakimś miejscu na nocleg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zanokcica

w medycynie: ropne zapalenie tkanki podskórnej palca ręki oraz stopy; paronychia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. syst. nazwa systematyczna|Asplenium|L.|ref=tak., rodzaj roślin należących do rodziny zanokcicowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju zanokcica (1.1)

(1.3) med. rodzaj ropowicy, zapalenie ropne związane z zakażeniem wałów paznokciowych, wokół paznokci palców dłoni lub stóp;

- Zanokcica – choroba ludzkich paznokci
- Zanokcica (Asplenium) – rodzaj paproci z rodziny zanokcicowatych
- Zanokcica - choroba bydła i owiec

Zobacz też

- Jaskinia Zanokcica

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanokcicowate

rodzina paproci z rzędu paprotkowców

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aspleniaceae|Newman|ref=tak., rodzina paproci z rzędu paprotkowców;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanokcicowaty

skosatka zanokcicowata - gatunek mszaków z rzędu meszkowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanokcicowce

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Aspleniaceae|Newman|ref=tak., rząd paproci z gromady paprotników;

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanonimizować

przekształcić informacje w celu ukrycia tożsamości i uniemożliwienia identyfikacji danej osoby

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanosić

czasownik

(1.1) przemieszczać coś

czasownik zwrotny zanosić się

(2.1) szykować się

(2.2) być czegoś pełnym

(2.3) pot. tracić oddech

(2.4) wydawać gwałtowne i głośne dźwięki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanoszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanosić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanotować

czasownik przechodni dokonany (ndk. notować)

(1.1) dokonany od|notować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanotować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanotowywać

zapisywać coś dla pamięci; notować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zantagonizować

doprowadzić osoby lub grupy osób do wzajemnej wrogości; skonfliktować, skłócić, poróżnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanudzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanudzić)

(1.1) powodować nudę, nudzić

czasownik zwrotny niedokonany zanudzać się (dk. zanudzić się)

(2.1) odczuwać nudę, nudzić się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanudzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanudzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanulować

rzadko: unieważnić, anulować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanurkować

1. całkowicie zanurzyć się w wodzie;
2. wejść w głąb czegoś;
3. o samolocie: polecieć po stromym torze w stronę ziemi;
4. środowiskowo: upaść teatralnie w celu wymuszenia faulu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanurkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanurkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanurzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zanurzyć)

(1.1) zagłębiać coś w czymś ciekłym, sypkim lub miękkim

(1.2) wkładać coś w głąb czegoś

czasownik zwrotny niedokonany zanurzać się (dk. zanurzyć się)

(2.1) wchodzić do jakiejś cieczy, zwykle wody

(2.2) zostać przynajmniej częściowo zatopionym

(2.3) przen. wchodzić do czegoś lub sprawiać takie wrażenie

(2.4) przen. pogrążać się w czymś niematerialnym, ulegać czemuś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanurzalny

dający się zanurzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanurzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanurzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanurzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zanurzyć.

(1.2) mors. o łodzi podwodnej: stan znajdowania się pod wodą

(1.3) mors. odległość między najgłębiej znajdującą się pod wodą częścią statku a powierzchnią wody

Zanurzenie – na statku wodnym jest to odległość pionowa mierzona na owrężu pomiędzy letnią wodnicą ładunkową a górną powierzchnią stępki płaskiej lub punktem zetknięcia się wewnętrznej powierzchni poszycia poszycia ze stępką belkową.

Zanurzenie jednostek pływających z wyznaczoną drzewną wolną burtą mierzy się na burcie do letniej drzewnej linii ładunkowej.

Zanurzenie oznacza się literą T.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanurzeniowo

→ zanurzeniowy

Patrz:zanurzeniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanurzeniowy

przymiotnik od: zanurzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanurzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zanurzać)

(1.1) dokonany od|zanurzać.

czasownik zwrotny dokonany zanurzyć się (ndk. zanurzać się)

(2.1) dokonany od|zanurzać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zanussi

[czytaj: zanus-i] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zanzibar

1. wyspa koralowa na Oceanie Indyjskim;
2. miasto w Tanzanii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa na Oceanie Indyjskim, u wybrzeży Afryki;

(1.2) geogr. adm. miasto w Tanzanii, położone na wyspie Zanzibar (1.1);

Zanzibar może odnosić się do:

- Zanzibar – wyspa na Oceanie Indyjskim
- Zanzibar – archipelag na Oceanie Indyjskim
- Zanzibar – miasto w Tanzanii, na wyspie Zanzibar
- Sułtanat Zanzibaru – historyczne państwo istniejące w latach 1856–1964 w Afryce Wschodniej
- Zanzibar – autonomiczna część Tanzanii
- Zanzibar – węgierski zespół muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zanzibarczyk

mieszkaniec Zanzibaru (miasta w Tanzanii)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec wyspy Zanzibar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zanzibarka

mieszkanka Zanzibaru (miasta w Tanzanii)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka wyspy Zanzibar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zanzibarski

→ Zanzibar

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zanzibarem, dotyczący Zanzibaru, pochodzący z Zanzibaru

Patrz:Zanzibar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaoblać

rzadko: czynić obłym; zaokrąglać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoblić

rzadko: uczynić obłym; zaokrąglić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaobrączkowywać

środowiskowo: nakładać kajdanki na aresztanta

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaobserwować

czasownik przechodni dokonany (ndk. obserwować)

(1.1) dokonany od|obserwować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaoceaniczny

przymiotnik

(1.1) taki, który znajduje się lub pochodzi z terenów leżących za oceanem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaoctować

zamienić w ocet

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoczać

dawniej: dostrzegać, spostrzegać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoczna

1. dziejący się pod nieobecność osoby zainteresowanej;
2. dotyczący systemu studiowania zorganizowanego w ten sposób, że uczniowie pracują w większości samodzielnie, spotykają się na wyznaczonych nielicznych spotkaniach i zdają egzaminy;
3. potocznie: studiujący lub uczący się w szkołach działających w takim systemie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoczniak

potocznie: uczestnik kursu zaocznego, szkoły zaocznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaocznie

przysłówek

(1.1) urz. w czasie nieobecności osoby zainteresowanej

(1.2) w systemie zaocznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaoczny

1. dziejący się pod nieobecność osoby zainteresowanej;
2. dotyczący systemu studiowania zorganizowanego w ten sposób, że uczniowie pracują w większości samodzielnie, spotykają się na wyznaczonych nielicznych spotkaniach i zdają egzaminy;
3. potocznie: studiujący lub uczący się w szkołach działających w takim systemie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaodrzanin

dawniej: osoba mieszkająca za Odrą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaodrze

część Opola po zachodniej stronie Odry

Zaodrze (niem. Odervorstadt) – część Opola znajdująca się po zachodniej stronie Odry; zwyczajowo podzielone na Zaodrze „bliższe” (między Odrą a kanałem Ulgi – w granicach miasta przed 1899 rokiem) oraz Zaodrze „dalsze” umiejscawiane na zachód od wspomnianego kanału.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaodwłok

tylna część odwłoku u pajęczaków

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoferować

złożyć ofertę, zaproponować kupno

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaoferować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaofertować

złożyć oferty w postępowaniach przetargowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaogniać

1. silnie rozgrzewać, rumienić, czerwienić;
2. wywoływać stan zapalny, jątrzyć;
3. o konflikcie, napiętej sytuacji: wzmagać, eskalować;
4. dawniej: roznamiętniać kogoś, podniecać;
5. zaogniać się:
a) silnie rozgrzewać się, czerwienieć się;
b) jątrzyć się, przechodzić w stan zapalny;
c) o konflikcie, napiętej sytuacji: wzmagać, zaostrzać się;
d) przestarzałe: zajmować się ogniem, zapalać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaognianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaogniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaognić

1. silnie rozgrzać, zarumienić, zaczerwienić;
2. wywołać stan zapalny, rozjątrzyć;
3. zaostrzyć, eskalować konflikt;
4. dawniej: roznamiętnić kogoś, podniecić;
5. zaognić się:
a) silnie rozgrzać się, zaczerwienić się;
b) jątrzyć się, przejść w stan zapalny;
c) wzmóc, zaostrzyć się (o konflikcie);
d) przestarzałe: zająć się ogniem, zapalić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaogniony

1. silnie rozgrzać, zarumienić, zaczerwienić;
2. wywołać stan zapalny, rozjątrzyć;
3. zaostrzyć, eskalować konflikt;
4. dawniej: roznamiętnić kogoś, podniecić;
5. zaognić się:
a) silnie rozgrzać się, zaczerwienić się;
b) jątrzyć się, przejść w stan zapalny;
c) wzmóc, zaostrzyć się (o konflikcie);
d) przestarzałe: zająć się ogniem, zapalić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaogrodzie

obszar za ogrodem

## Integralne części wsi w Polsce

Wg TERYT jest ich 6

- Zaogrodzie – część wsi Krzywowólka w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Sławatycze
- Zaogrodzie – część wsi Międzyleś w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
- Zaogrodzie – część wsi Tuczna w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Tuczna
- Zaogrodzie – część wsi Wola Gręboszowska w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Gręboszów
- Zaogrodzie – część wsi Łobzów w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Zaogrodzie – część wsi Czyżów w woj. świętokrzyskim, w pow. buskim, w gminie Stopnica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaokrąglać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) mat. zmniejszyć liczbę miejsc dziesiętnych

(1.2) czynić coś okrągłym lub okrąglejszym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaokrąglanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaokrąglać.

Zaokrąglanie – w zapisie pozycyjnym danej liczby zastąpienie zerami pewnej liczby końcowych cyfr znaczących, tj. niezerowych.

Zaokrąglanie liczb polega na:

1. ustaleniu dokładności zaokrąglenia, tj. na wskazaniu cyfry, względem której określane jest zaokrąglenie;
2. zastąpieniu zerami wszystkich cyfr na prawo od wskazanej cyfry;
3. zwiększeniu wskazanej cyfry o jeden, jeśli sąsiednia z prawej cyfra przed wyzerowaniem była większa lub równa 5. Jeżeli w dodawaniu wystąpi przeniesienie, trzeba je uwzględnić.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaokrąglenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaokrąglić.

(1.2) to, co jest zaokrąglone, okrągłość, owalność

(1.3) liczba, do której zaokrąglono jakąś wartość

Zaokrąglanie – w zapisie pozycyjnym danej liczby zastąpienie zerami pewnej liczby końcowych cyfr znaczących, tj. niezerowych.

Zaokrąglanie liczb polega na:

1. ustaleniu dokładności zaokrąglenia, tj. na wskazaniu cyfry, względem której określane jest zaokrąglenie;
2. zastąpieniu zerami wszystkich cyfr na prawo od wskazanej cyfry;
3. zwiększeniu wskazanej cyfry o jeden, jeśli sąsiednia z prawej cyfra przed wyzerowaniem była większa lub równa 5. Jeżeli w dodawaniu wystąpi przeniesienie, trzeba je uwzględnić.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaokrąglić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaokrąglać)

(1.1) dokonany od|zaokrąglać.

czasownik zwrotny dokonany zaokrąglić się (ndk. zaokrąglać się)

(2.1) dokonany od|zaokrąglać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaokrąglony

przymiotnik odczasownikowy

(1.1) o kształcie okrągłym lub zbliżonym do niego

(1.2) jęz. wymawiany z wargami ułożonymi w kształt koła

(1.3) mat. o zmniejszonej liczbie miejsc dziesiętnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaokrętować

1. zaangażować kogoś jako członka załogi statku;
2. przyjąć kogoś na statek jako pasażera;
3. potocznie: wejść na pokład statku jako członek załogi lub pasażer; zaokrętować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaokrętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaokrętować.

Zaokrętowanie – włączenie osób przybyłych na okręt lub statek (jednostkę pływającą) w stan załogi lub pasażerów wraz z ich zakwaterowaniem, zaprowiantowaniem, ewentualnie przydzieleniem im funkcji, środków ratunkowych itp.

Zaokrętowaniem nazywa się też wpisanie marynarza na listę załogi statku lub okrętu, lub przeniesienie marynarza z oddziału lądowego na okręt.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaokrętowywać

okrętować;
1. angażować kogoś jako członka załogi statku;
2. przyjmować kogoś na statek jako pasażera;
3. potocznie: wchodzić na pokład statku jako członek załogi lub pasażer; zaokrętowywać się, okrętować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoleić

zanieczyścić olejem, oleistą substancją

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaolejać

zanieczyszczać olejem, oleistą substancją

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaolejować

naolejować, poolejować;
1. nasycić materiał olejem w celach konserwacyjnych;
2. nałożyć olej na włosy w celach pielęgnacyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoliwiać

1. zabrudzać oliwą;
2. zaoliwiać się - zabrudzać się oliwą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoliwić

zabrudzić oliwą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaolziaczka

mieszkanka Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego); Zaolzianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zaolzia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaolziak

mieszkaniec Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego); Zaolzianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zaolzia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaolzianin

mieszkaniec Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego); Zaolziak

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaolzianka

mieszkanka Zaolzia (części Śląska Cieszyńskiego); Zaolziaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaolziański

→ Zaolzie (część Śląska Cieszyńskiego)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zaolziem, dotyczący Zaolzia, pochodzący z Zaolzia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaolzie

część Śląska Cieszyńskiego

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. region położony na zachód od Olzy;

Zaolzie (niem. Olsa-Gebiet, gw. Zaolzi, cz. Záolží, Záolší) – używana głównie w Polsce i przez polską mniejszość w Czechach potoczna nazwa tej części dawnego Księstwa Cieszyńskiego (inaczej Śląska Cieszyńskiego), która była według lokalnego porozumienia polskiej i czeskiej rad narodowych z dnia 5 listopada 1918 pod tymczasową kontrolą polskiej administracji, a na Konferencji w Spa w 1920, po arbitralnym podziale regionu między Polskę i Czechosłowację, została przez mocarstwa przyznana Czechosłowacji (dziś Czechy). Nazwa pochodzi od rzeki Olzy, stanowiącej od 1920 w okolicach Cieszyna granicę pomiędzy Polską i Czechosłowacją. Od północy i wschodu obszar Zaolzia ograniczany jest granicą polsko-czeską wzdłuż granic obecnych powiatów wodzisławskiego i cieszyńskiego. Od zachodu za granicę uważa się historyczną granicę językową, od południa granicą czesko-słowacką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaondulować

ułożyć włosy w loki lub fale; zondulować, wyondulować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaopatrywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaopatrzyć)

(1.1) stale dostarczać komuś potrzebnych mu rzeczy

(1.2) wyposażać w coś

(1.3) dodawać ozdobniki do tekstu lub melodii

czasownik zwrotny niedokonany zaopatrywać się (dk. zaopatrzyć się)

(2.1) gromadzić potrzebne rzeczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaopatrywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) stałe dostarczanie komuś potrzebnych mu rzeczy

(1.2) wyposażanie w odpowiednie urządzenia, instalacje

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaopatrzenie

1. dostarczyć coś niezbędnego, potrzebnego
2. wyposażyć w odpowiednie urządzenia

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dostarczenie komuś potrzebnych mu rzeczy

(1.2) środki lub towary konieczne do działania jednostki organizacyjnej (np. do produkcji, sprzedaży)

(1.3) dział jednostki organizacyjnej realizujący zaopatrzenie (1.1)

Zaopatrzenie – wszystkie środki materiałowo-techniczne wykorzystywane do wyposażenia, wsparcia i utrzymania wojska.

Z tym pojęciem wiąże się także termin:

- zaopatrzenie zasadnicze (ładunek zasadniczy) – produkty, istotne z punktu widzenia dalszego prowadzenia wojny w okresie przetrwania lub do zapewnienia przetrwania narodu w tym okresie, i które powinny być rozładowane tak szybko jak pozwalają na to okoliczności. Obejmują pożywienie, produkty rafinacji ropy, oleje, smary i zaopatrzenie medyczne.
- punkt zaopatrywania – jest to każdy punkt, w którym wydawane są poszczególne środki materiałowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaopatrzeniowiec

pracownik działu zaopatrzenia przedsiębiorstwa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się zaopatrzeniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaopatrzeniowy

przymiotnik od: zaopatrzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaopatrzony

imiesłów

(1.1) taki, który otrzymał zaopatrzenie, wyposażenie; dostał potrzebne środki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaopatrzyć

1. dostarczyć coś niezbędnego, potrzebnego
2. wyposażyć w odpowiednie urządzenia

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zaopatrywać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaopiekowany

potocznie: taki, którym się zaopiekowano

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaoponować

nie zgodzić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaorać

orząc, przewrócić warstwy ziemi na drugą stronę

czasownik przechodni dokonany (ndk. orać)

(1.1) dokonany od|orać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaoranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaorać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaorany

orząc, przewrócić warstwy ziemi na drugą stronę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zaoranie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaorski

nazwisko

Osoby o nazwisku Zaorski:

- Andrzej Zaorski
- Jan Zaorski
- Janusz Zaorski
- Remigiusz Zaorski
- Ryszard Zaorski
- Tadeusz Zaorski (1917–1993)
- Tadeusz Zaorski (chmielarz)
- Zenon Zaorski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaorywać

orząc, przewracać warstwy ziemi na drugą stronę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaosie

wieś w Polsce

Zaosie – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Ujazd.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaostrów

Zaostrów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Słupia Konecka.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Pilczycy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaostrzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaostrzyć)

(1.1) czynić ostrym, spiczastym, kłującym

(1.2) czynić wyrazistym

(1.3) w stosunku do przepisów, reguł, sankcji: czynić mniej liberalnymi, bardziej ograniczającymi lub grożącymi wyższymi karami

(1.4) w stosunku do sytuacji, konfliktu, polemiki: wzmacniać ich intensywność

czasownik zwrotny niedokonany zaostrzać się (dk. zaostrzyć się)

(2.1) o sytuacji, konflikcie, polemice: wzmacniać intensywność, eskalować

(2.2) o zmysłach: poprawiać swoją czułość

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaostrzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaostrzać)

(1.1) dokonany od|zaostrzać.

czasownik zwrotny dokonany zaostrzyć się (ndk. zaostrzać się)

(2.1) dokonany od|zaostrzać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaoszczędzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaoszczędzić)

(1.1) ekon. odkładać jakąś ilość czegoś, gospodarując w sposób rozsądny

(1.2) nie narażać kogoś na coś przykrego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaoszczędzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaoszczędzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaoszczędzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaoszczędzać)

(1.1) dokonany od|zaoszczędzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaowocować

czasownik dokonany (ndk. owocować)

(1.1) wydać, zrodzić owoce

(1.2) przen. przynieść wymierne efekty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaowocowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaowocować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapacać

powodować przesiąkanie (ubrania) potem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapach

1. bodziec odbierany przez zmysł węchu
2. przyjemna woń

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) węchowe wrażenie zmysłowe;

(1.2) substancja dająca określony, charakterystyczny zapach (1.1)

(1.3) olejek eteryczny dodawany do ciast

(1.4) fiz. jedna z liczb kwantowych przypisywanych kwarkom i leptonom;

Zapach (łac. olfactus, ang. odor lub odour, smell, fr. odeur, niem. Geruch) – w najogólniejszym sensie:

- cecha związków chemicznych lub ich mieszanin (odorantów), polegająca na zdolności do pobudzania narządu węchu, czyli odgrywania roli bodźców wywołujących wrażenia (mówimy np. „Aminy mają zapach rybi”),
- wrażenie węchowe, odbierane w wyniku działania chemicznego bodźca (mówimy np. „Czuję jakiś ładny zapach”).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapachowiec

pracownik działu fabryki perfum, w którym komponuje się zapachy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kompozytor zapachów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapachowy

→ zapach

przymiotnik

(1.1) dotyczący zapachu, posiadający (ładny) zapach

Patrz:zapach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapaciać

potocznie:
1. zabrudzić czymś mokrym, mazistym; zababrać, zaciapać, zapaćkać, zapaprać;
2. zatkać otwór czymś mazistym; zaciapać, zapaćkać;
3. żartobliwie: zapłacić;
4. zapaciać się - zabrudzić się czymś mokrym, mazistym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaczkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapaczkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapad

w gwarze myśliwskiej przylot głuszca na tokowisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zapaść

(1.2) przest. upadek

(1.3) przest. zapadlina, zapadlisko

(1.4) daw. zachód (moment zniknięcia za horyzontem)

(1.5) daw. geogr. zachód (kierunek)

(1.6) daw. zapadnięcie, zapadanie

Zapad – skała na wschodnich obrzeżach wsi Podzamcze w województwie śląskim, w powiecie zawierciańskim, w gminie Ogrodzieniec. Znajduje się na Wyżynie Ryczowskiej, będącej częścią Wyżyny Częstochowskiej wchodzącej w skład Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Skały na tej wyżynie zbudowane są z późnojurajskich wapieni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapadać

o śniegu: padając, zasypać coś

czasownik (dk. zapaść)

(1.1) osuwać się w głąb, spadać, opuszczać się w dół; stawać się wklęsłym, wklęsnąć; zagłębiać się, pogrążać się w czymś.

(1.2) wpadać w chorobę, stracić zdrowie

(1.3) o ptactwie: przyfrunąwszy siadać gdzieś; o ludziach: zatrzymawszy się gdzieś schować się, skrywać się; zaszywać się

(1.4) zbliżać się (w czasie); nadchodzić, następować, nastąpić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapadalność

liczba chorych na określoną chorobę; zachorowalność, chorobowość

Zapadalność, potocznie zachorowalność – liczba nowo zarejestrowanych przypadków danej choroby w przedziale czasu (zwykle roku) na sto tysięcy osób badanej populacji.

Jeśli zapadalność i chorobowość utrzymują się na stałym poziomie, występuje zależność:chorobowość = zapadalność × średni czas trwania choroby.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapadalny

taki, który należy uregulować w określonym terminie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapadać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapadka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. drobny element jakiegoś mechanizmu powodujący blokadę ruchu czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapadkowy

przymiotnik od: zapadka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zapadką, dotyczący zapadki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapadlina

teren zapadnięty; zapadlisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapadlinowy

przymiotnik od: zapadlina

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapadlisko

teren zapadnięty; zapadlina

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zagłębienie w gruncie, które powstało wskutek zapadnięcia się niższych warstw;

Zapadlisko – fragment skorupy ziemskiej obniżony wzdłuż uskoków. Zapadliska powstają często na przedpolu gór o budowie płaszczowinowej. Wyróżnia się zapadliska przedgórskie (np. Zapadlisko przedkarpackie) lub na obszarze orogenu zapadlisko śródgórskie (np. Zapadlisko Saary, Zapadlisko Zakarpackie).

Nieciągłe deformacje powierzchni ziemi określane jako zapadliska mogą wynikać również z prowadzonych robót górniczych i przybierać formy zbliżone do kraterów czy lejów krasowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapadliskowy

przymiotnik od: zapadlisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapadni

przymiotnik

(1.1) daw. zachodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapadnia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mechanicznie opuszczana lub podnoszona część podłoża

(1.2) rzad. zapadlina, zagłębienie terenu

(1.3) przest. pułapka, zasadzka

- zapadnia – rodzaj pułapki w fortyfikacjach
- zapadnia sceniczna – urządzenie sceniczne w teatrze

Na Ukrainie

- Zapadnia – wieś na Ukrainie, w obwodzie żytomierskim, w rejonie brusiłowskim

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapadnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapaść.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapadnięty

zapadły;
1. taki, który osunął się w głąb czegoś;
2. o miejscu na ciele: wklęśnięty, najczęściej na skutek starości lub choroby

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapadniowy

przymiotnik od: zapadnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapadowy

przymiotnik od: zapad

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapadły

1. oddalony od ludzi, cywilizacji;
2. taki, który osunął się w głąb czegoś; zapadnięty;
3. o miejscu na ciele: wklęśnięty, najczęściej na skutek starości lub choroby; zapadnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapajęczony

1. pokryty pajęczynami
2. pełen pająków
3. gwarowo: zagrodzony gęstym, plecionym płotem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapakować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapakowywać)

(1.1) włożyć w opakowanie w celu podarku lub zabezpieczenia

(1.2) włożyć w pakunek (np. w torbę, skrzynię) celem podróży czy przemieszczenia

(1.3) pot. umieścić siłą

czasownik zwrotny dokonany zapakować się (ndk. zapakowywać się)

(2.1) włożyć swoje rzeczy w pakunek do podróży, transportu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapakować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapakowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapakować)

(1.1) wkładać w opakowanie w celu podarowania komuś lub dla zabezpieczenia

(1.2) wkładać w pakunek (np. w walizkę, kufer) celem podróży albo transportu

(1.3) pot. umieszczać siłą

czasownik zwrotny niedokonany zapakowywać się (dk. zapakować się)

(2.1) wkładać swoje rzeczy w pakunek do podróży, zabrania gdzieś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapalać

powodować zapłon

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapalić)

(1.1) zob. zapalić. (ogień)

(1.2) zob. zapalić. (światło)

(1.3) zob. zapalić. (silnik, radio)

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapalić)

(2.1) pot. o silniku zob. zapalić.

czasownik zwrotny niedokonany zapalać się (dk. zapalić się)

(3.1) zob. zapalić się. (płomieniem)

(3.2) zob. zapalić się. (o świetle)

(3.3) książk. zob. zapalić się. (do jakiegoś przedsięwzięcia)

(3.4) książk. zob. zapalić się. (o uczuciu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapalać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapalarka

Zapalniczka – mały przenośny przedmiot służący do wytwarzania ognia, najczęściej w celu zapalenia papierosa lub cygara. Składa się z korpusu (zazwyczaj metalowego lub plastikowego) wypełnionego palną substancją, oraz mechanizmu zapalającego i „wydmuchującego” płomień. Zapalniczki w przeciwieństwie do zapałek, przeznaczone są do wielokrotnego użytku. Wyjątkiem jest tzw. wieczna zapałka, która łączy cechy obu przedmiotów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zapalczywiec

osoba porywcza, popędliwa, łatwo wybuchająca gniewem; popędliwiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapalczywiej

stopień wyższy od przysłówka: zapalczywie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapalczywość

gorliwość; żarliwość; skłonność do unoszenia się gniewem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha kogoś, kto jest zapalczywy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapalczywszy

stopień wyższy od przymiotnika: zapalczywy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapalczywy

łatwo wybuchający gniewem; porywczy, popędliwy, temperamentny

przymiotnik

(1.1) książk. łatwo unoszący się gniewem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapalenie

spowodować zapłon

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. reakcja tkanki organicznej na infekcję, podrażnienie;

(1.2) odczasownikowy od|zapalić.; sprawienie, że coś płonie, coś jest pochłaniane przez ogień

Zapalenie, stan zapalny, reakcja zapalna, proces zapalny, odczyn zapalny (łac. inflammatio) – uporządkowany proces rozwijający się w tkance unaczynionej pod wpływem czynnika uszkadzającego. Zapalenie może być spowodowane czynnikami: chemicznymi, fizycznymi, biologicznymi (zakażenie drobnoustrojami chorobotwórczymi) - ogólnie czynnikami egzogennymi lub endogennymi. Celem zapalenia jest obrona organizmu. Proces zapalny powinien więc doprowadzić do usunięcia czynnika chorobotwórczego i pozwolić na powrót tkanki do stanu fizjologicznego. U większości osób starszych, jednakże, przejście zapalenia w stan chroniczny może stać się jednym z czynników zagrożenia większą umieralnością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapaleniec

książkowo: osoba ożywiona jakąś ideą, pełna zapału do działania; entuzjasta, zagorzalec, pasjonat, miłośnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. ktoś, kto z zapałem oddaje się jakiemuś hobby, zajęciu czy działalności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapaleńszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: zapalony (namiętny, zagorzały)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapalić

spowodować zapłon

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapalać)

(1.1) wzniecić ogień

(1.2) sprawić, że coś zaczyna się świecić, zaczyna dawać światło

(1.3) pot. uruchomić, np. silnik samochodu, radio, telewizor

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapalać)

(2.1) pot. o silniku zacząć pracować

czasownik zwrotny dokonany zapalić się (ndk. zapalać się)

(3.1) zacząć się palić, zająć się płomieniem

(3.2) zacząć się świecić

(3.3) książk. nabrać chęci, zapału do jakiegoś przedsięwzięcia

(3.4) książk. o uczuciu opanować kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapaliczka

roślina z rodziny baldaszkowatych, występująca w rejonie śródziemnomorskim i środkowej Azji; roślina lecznicza i ozdobna

Zapaliczka (Ferula) – rodzaj roślin z rodziny selerowatych. Obejmuje ponad 200 gatunków. Najwięcej z nich występuje w południowo-zachodniej i centralnej Azji, ale przedstawiciele rodzaju rosną na rozległym obszarze od basenu Morza Śródziemnego wraz z północną Afryką i południową Europą, po Chiny. Zasiedlają zwykle obszary suche, miejsca nasłonecznione, zbiorowiska trawiaste i stoki wzgórz. Kwiaty zapylane są głównie przez muchówki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapalniczka

kieszonkowy przyrząd do krzesania ognia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mały pojemniczek z gazem (lub z benzyną) służący do zapalania, niecenia ognia;

Zapalniczka – mały przenośny przedmiot służący do wytwarzania ognia, najczęściej w celu zapalenia papierosa lub cygara. Składa się z korpusu (zazwyczaj metalowego lub plastikowego) wypełnionego palną substancją, oraz mechanizmu zapalającego i „wydmuchującego” płomień. Zapalniczki w przeciwieństwie do zapałek, przeznaczone są do wielokrotnego użytku. Wyjątkiem jest tzw. wieczna zapałka, która łączy cechy obu przedmiotów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapalniej

stopień wyższy od przysłówka: zapalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zapalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapalnik

urządzenie powodujące detonację ładunku materiału wybuchowego

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. wojsk. urządzenie do odpalania ładunku wybuchowego

Zapalnik – urządzenie zapalające lub powodujące wybuch materiału wybuchowego. Dzięki niemu fala detonacyjna przechodzi na główny materiał wybuchowy, który sam trudno detonuje.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zapalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapalny

przymiotnik

(1.1) o właściwościach zapalających

(1.2) med. dotyczący zapalenia

(1.3) stanowiący zarzewie konfliktu lub mogący nim się stać

(1.4) skłonny do nieobliczalnych zachowań

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapalony

spowodować zapłon

przymiotnik

(1.1) wykonujący coś z zapałem

forma czasownika.

(2.1) ims. przymiotnikowy bierny od czas. zapalić (włączyć światło)

(2.2) ims. przymiotnikowy bierny od czas. zapalić (wzniecić płomień)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapalski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Kazimierz Zapalski – polski wojskowy
- Mikołaj Zapalski – polski paleontolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapamiętać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapamiętywać)

(1.1) dokonany od|zapamiętywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapamiętale

przysłówek

(1.1) w sposób zapamiętały

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapamiętalej

stopień wyższy od przysłówka: zapamiętale

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapamiętalszy

stopień wyższy od przymiotnika: zapamiętały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapamiętanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapamiętać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapamiętliwy

dawniej: zapamiętały, zawzięty, zajadły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapamiętywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapamiętać)

(1.1) utrwalać coś w pamięci

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapamiętywalność

stopień łatwości zapamiętania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapamiętywalny

dający się zapamiętać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapamiętywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapamiętywać.

Zapamiętywanie – jest to czynność i pierwsza faza procesu pamięciowego tzw. faza nabywania określonej formy zachowania lub przyswojenia tego, co na daną jednostkę oddziałuje. Zapamiętywanie może mieć postać jednego aktu spostrzeżeniowego lub być złożoną aktywnością.

Zobacz też: kodowanie (psychologia), przechowywanie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapanować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. panować, zapanowywać)

(1.1) zdołać kontrolować, podporządkować swojej woli

(1.2) zacząć rządzić jakimś terytorium

(1.3) nastąpić w określonym czasie lub przestrzeni

(1.4) zdobyć przewagę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapanować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapaplać

czasownik

(1.1) zagadać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaparafować

1. podpisać się parafą (parafką);
2. podpisać uzgodniony tekst dokumentu;
3. zabezpieczyć dokumenty poprzez numerację stron i przeciągnięcie przez nie sznurka, którego końce pieczętuje się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaparcie

nazwisko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. utrudniona lub nieczęsta defekacja;

Zaparcie (potocznie: zatwardzenie, obstrukcja) – utrudniona lub nieczęsta (rzadziej niż 2 razy na tydzień) defekacja. W skrajnych przypadkach może być śmiertelne. Zaparcie ciężkie to mniej niż 2 wypróżnienia na miesiąc. Zaparcie może być definiowane jako zmiana rytmu wypróżnień lub oddawanie stolca z większym trudem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaparkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) zob. parkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaparkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zatrzymanie pojazdu na postoju, parkingu lub w innym przeznaczonym do tego miejscu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaparowywać

pokrywać się parą wodną; parować, parować się, zaparowywać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaparskiwać

zagłuszać parskaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapart

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaparty

potocznie: taki, który nie chce ustąpić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaparzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaparzyć)

(1.1) traktować coś wrzątkiem, np. przygotowując napar

czasownik zwrotny niedokonany zaparzać się (dk. zaparzyć się)

(2.1) być traktowanym wrzątkiem

(2.2) być traktowanym ciepłem i wilgocią

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaparzacz

1. urządzenie kuchenne do przyrządzania kawy lub herbaty; ekspres;
2. pojemniczek z dziurkami do parzenia i filtrowania herbaty lub ziół; zaparzaczka

Zaparzacz, zaparzacz tłokowy – niewielkie, proste urządzenie kuchenne bez źródła zasilania, służące do zaparzania kawy. Ma formę naczynia (najczęściej szklanego), do którego wsypuje się grubiej zmieloną kawę, wlewa się zagotowaną oddzielnie wodę i zamyka naczynie pokrywką z przymocowanym tłokiem z sitkiem. Do naczynia jest zainstalowany uchwyt, dodatkowo chroniący dłoń przed wysoką temperaturą. Zaparzacz może być również używany do zaparzania herbaty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaparzaczka

1. pojemniczek z dziurkami do parzenia i filtrowania herbaty lub ziół; zaparzacz;
2. wilgotny kawałek płótna, przez który prasuje się tkaninę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyrząd do zaparzania herbaty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaparzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaparzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaparzarka

przyrząd do parzenia kawy i herbaty; zaparzacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaparzyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaparzać)

(1.1) dokonany od|zaparzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapas

1. pewna ilość czegoś przechowywana do czasu, gdy będzie potrzebna; rezerwa;
2. dużo czegoś, więcej, niż potrzeba w danej chwili, np. zapas sił; nadmiar;
3. element wymienny zastępujący zużyty odpowiednik;
4. szeroki obrębek u dołu lub pasek materiału w szwach ubrania pozwalający na jego powiększenie; zakład

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) naddatek ponad niezbędną ilość

(1.2) coś zgromadzonego na później

(1.3) pot. mot. koło zapasowe

(1.4) lm. zapasy sport. walka wręcz przez stosowanie chwytów

Zapasy – rzeczowe składniki aktywów obrotowych, do których zalicza się: materiały – surowce, materiały podstawowe i pomocnicze, półfabrykaty obcej produkcji, opakowania, części zamienne i odpady; produkty gotowe – wyroby gotowe, wykonane usługi, zakończone roboty, w tym także budowlano-montażowe, prace naukowo-badawcze, prace projektowe, geodezyjno-kartograficzne itp.; półprodukty i produkty w toku – produkcję niezakończoną, tj. produkcję (usługi, w tym roboty budowlane) w toku oraz półfabrykaty (półprodukty) własnej produkcji; towary – rzeczowe składniki majątku obrotowego nabyte w celu odsprzedaży w niezmienionej postaci; zaliczki na poczet dostaw zapasów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapasać

1. zawiązać sobie coś w pasie; przypasać;
2. włożyć na kogoś pas, obwiązać kogoś w pasie; opasać; przepasać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaść

1. zagłębić się w czymś miękkim (np. w fotelu);
2. wklęsnąć;
3. opaść, spaść;
4. ukryć się;
5. zachorować;
6. nadejść, nastąpić;
7. pozostawić silne wrażenie;
8. zapaść się - osunąć się lub stać się wklęsłym;
9. zapaść się - zagłębić się w czymś miękkim

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. stan ostrej niewydolności krążenia połączony z nagłym spadkiem ciśnienia krwi

(1.2) bardzo zły stan czegoś, znacznie obniżenie wydolności czegoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapadać)

(2.1) dokonany od|zapadać.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapasać)

(3.1) dokonany od|zapasać.

Zapaść. Reportaże z mniejszych miast – zbiór reportaży Marka Szymaniaka wydany w 2021 roku, poruszający problemy zapaści społecznej i ekonomicznej średnich i małych miast Polski. Książka nominowana została w konkursie Grand Press na reporterską książkę roku (2021) oraz do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego (2021).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapaseczka

zdrobnienie od: zapaska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: zapaska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapasienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapaść.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapasiewicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Zapasiewicz – polski urzędnik
- Zbigniew Zapasiewicz – polski działacz społeczny, ojciec Zbigniewa
- Zbigniew Zapasiewicz – polski aktor, reżyser i pedagog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapasik

zdrobnienie od: zapas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaska

wiejski fartuch z wełny, dawniej zastępujący spódnicę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. wiejski fartuch kobiecy, zakładany na spódnicę

- zapaska (ubiór)
- Zapaska – ukraiński duet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapaski

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) zdrobn. zapasy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapaskudzać

potocznie: zanieczyszczać, zabrudzać; zasyfiać, zaświniać, zapaprywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaskudzić

potocznie: zanieczyścić, zabrudzić; popaskudzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaśnictwo

dyscyplina sportu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaśniczka

→ zapaśnik

Patrz:zapaśnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaśniejszy

dawny stopień wyższy od przymiotnika: zapaśny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaśnik

sportowiec uprawiający zapasy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sportowiec uprawiający zapasy (bez względu na styl)

- Zapaśnik – sportowiec uprawiający zapasy
- Zapaśnik (ang. The Wrestler) – amerykański film z 2008 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapaśny

dawniej:
1. zapasowy;
2. przenośnie: bogaty w wiedzę, pomysły itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapasochłonność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co intensywnie zużywa zapasy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapasówka

potocznie: zapasowe koło w samochodzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapasowy

przymiotnik od: zapas

przymiotnik

(1.1) stanowiący zapas (na wszelki wypadek)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapasteryzować

zniszczyć bakterie i inne drobnoustroje w produktach spożywczych i farmaceutycznych, podgrzewając taki produkt do określonej temperatury; spasteryzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapastowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapastować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapastowywać

obsmarowywać, nacierać coś pastą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapasy

sport walki, którego celem jest położenie przeciwnika na łopatki; mogą być w stylu klasycznym lub wolnym

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) sport. konkurencja polegający na fizycznym zmaganiu się dwóch zawodników lub zawodniczek;

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: zapas

Zapasy – sport walki, polegający na fizycznym zmaganiu dwóch zawodników – walka odbywa się wręcz przez stosowanie chwytów i rzutów.

Początki tego sportu sięgają czasów starożytnych, kiedy to zmagania zapaśników były jedną z konkurencji igrzysk olimpijskich organizowanych w antycznej Grecji. Były to pierwsze zmagania o charakterze sportowym. Zapasy jako forma bezkrwawego współzawodnictwa znane są z okresów poprzedzających epokę hellenistyczną. W Japonii odpowiednikiem zapasów są zawody sumo. Walka w zapasach trwa dwie rundy po 2 lub 3 min. z przerwą 30 sek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapasywać

wkładać za pas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapaszek

1. zdrobnienie od: zapach;
2. słaby, lekko wyczuwalny zapach, zwykle nieprzyjemny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zapach

(1.2) słaby, zwykle nieprzyjemny, zapach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapata

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Zapata – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Zapata

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Zapata (ang. Zapata County) – w stanie Teksas

Osoby:

- Alonso Zapata (ur. 1958) – kolumbijski szachista
- Duván Zapata (ur. 1991) – kolumbijski piłkarz
- Cristián Zapata (ur. 1986) – kolumbijski piłkarz
- Emiliano Zapata (1879-1919) – meksykański rewolucjonista
- Franky Zapata (ur. 1978) – francuski konstruktor, wynalazca Flyboard Air, na którym 4 sierpnia 2019 przeleciał nad kanałem La Manche
- Róbinson Zapata (ur. 1981) – kolumbijski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapatero

nazwisko obce

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapatrywać

zapatrywać się - mieć pewien stosunek do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapatrywanie

zapatrywać się - mieć pewien stosunek do czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapatrywać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapatrzać

rzadko: zapatrzać się - długo przyglądać się komuś lub czemuś; zapatrywać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapatrzeć

zapatrzyć się; zapatrzeć się:
1. utkwić w czymś, w kimś wzrok;
2. wziąć z kogoś lub czegoś wzór;
3. o kobiecie ciężarnej: patrząc na kogoś lub na coś, ulec silnym emocjom, które odbiją się na wyglądzie lub charakterze dziecka (zgodnie z przesądem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapatrzony

taki, który się zapatrzył, przypatrujący się czemuś lub komuś uważnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapatrzyć

zapatrzeć się; zapatrzyć się:
1. utkwić w czymś, w kimś wzrok;
2. wziąć z kogoś lub czegoś wzór;
3. o kobiecie ciężarnej: patrząc na kogoś lub na coś, ulec silnym emocjom, które odbiją się na wyglądzie lub charakterze dziecka (zgodnie z przesądem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapatulić

potocznie: zakryć, zawinąć dla ochrony przed zimnem, deszczem itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapatysta

współtowarzysz, zwolennik Emiliano Zapaty, przywódcy Rewolucji Meksykańskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapauzować

zrobić pauzę, przerwę; spauzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapał

werwa; animusz; chęć do zrobienia czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. stan ogromnego podniecenia, gotowość do działania

Zapał (otwór zapałowy) – w dawnej odprzodowej ręcznej broni palnej oraz artyleryjskiej niewielki otwór w tylnej części lufy, łączący panewkę z ładunkiem miotającym umieszczonym w przewodzie lufy.

Umożliwiał doprowadzenie ognia za pomocą lontu (albo miałkiego prochu) do ładunku w dennej części lufy.W chwili wystrzału ogień powstający na panewce przenoszony był przez zapał do wnętrza lufy, powodując zapłon ładunku miotającego (prochu) i wystrzelenie pocisku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapała

nazwisko

Zapała (639 m) – wzniesienie w Paśmie Jaworzyny w Beskidzie Sądeckim. Wznosi się nad rzeką Poprad i nad miejscowościami Andrzejówka i Milik (jej grzbietem przebiega granica pomiędzy tymi miejscowościami). Zapała stanowi zakończenie bocznego grzbietu odchodzącego od Trzech Kopców (687 m) na południowy wschód poprzez Stawiska (759 m), Skałę (769 m), Prehybę (673 m) i Piotrusinę (645 m). Jest najdalej na południe wysuniętym wzniesieniem całego Pasma Jaworzyny. Poprad zatacza wokół niej obszerny łuk. Pomiędzy nim a stokami Zapały poprowadzono drogę wojewódzką nr 971. Jest to widokowe i ciasne miejsce; z jednej strony stromo pocięte skały Zapały, w niektórych miejscach zabezpieczone murami oporowymi od osuwających się skał, z drugiej strony burzliwy Poprad uderzający o betonowe wały, na których wykonano tę drogę. Wschodnie stoki Zapały opadają do głębokiej doliny potoku Milik, zachodnie do doliny niewielkiego potoku płynącego przez Andrzejówkę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapałczanka

drewno przeznaczone do wyrobu zapałek i pudełek na zapałki

Zapałczanka – sortyment drewna nadający się do skrawania obwodowego, przeznaczony na patyczki i pudełka zapałczane. Najczęściej jest to drewno świerkowe, osikowe, topolowe, olchowe, brzozowe, bukowe, w postaci dłużyc, kłód lub wyrzynków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapałczany

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zapałkami, dotyczący zapałek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapałczarka

kobieta pracująca w fabryce zapałek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapałczarnia

fabryka zapałek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapałczarz

robotnik pracujący w fabryce zapałek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapałeczka

zdrobnienie od: zapałka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: zapałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapałka

patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cienki, krótki patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu o draskę;

(1.2) środ. harc. pionowy element stelażu dużego namiotu typu harcerskiego, podtrzymujący jego boki, w formie metalowej rurki zakończonej plastikowym łebkiem

(1.3) środ. harc. poziomy element stelaża łóżka polowego, tzw. kanadyjki, mający formę drewnianej lub metalowej rurki (czasem zakończonej plastikowym łebkiem) i służący do rozpierania materiału z obu stron;

Zapałka – służący do rozpalania ognia, specjalnie w tym celu przygotowany patyczek z drewna (rzadziej – pasków tektury), dodatkowo nasączony w całości lub części substancją ułatwiającą spalanie i na jednym końcu pokryty masą ulegającą zapłonowi wskutek tarcia; końcówka taka nazywana jest główką (lub łebkiem) zapałki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapałki

patyczek zakończony łebkiem z masy zapalającej się przy potarciu

Zapałka – służący do rozpalania ognia, specjalnie w tym celu przygotowany patyczek z drewna (rzadziej – pasków tektury), dodatkowo nasączony w całości lub części substancją ułatwiającą spalanie i na jednym końcu pokryty masą ulegającą zapłonowi wskutek tarcia; końcówka taka nazywana jest główką (lub łebkiem) zapałki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapałkowy

→ zapałka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zapałkami, dotyczący zapałek

Patrz:zapałka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapałowa

→ zapał

Patrz:zapał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapałowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapałowy

→ zapał

Patrz:zapał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapchajdziura

potocznie: kobieta lub rzecz zastępująca kogoś lub coś; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym; zatkajdziura

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapchać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapchany

taki, który się zapchał; przepełniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapchlić

spowodować, że gdzieś pojawią się pchły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapchlony

1. taki, w którym lub na którym jest dużo pcheł;
2. potocznie: nędzny, marny, lichy, kiepski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapęd

1. rozpęd, rozmach;
2. uniesienie, poryw

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapędowo

Zapędowo – wieś w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie chojnickim, w gminie Czersk.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.

Wieś borowiacka, na obszarze Tucholskiego Parku Krajobrazowego, stanowi sołectwo gminy Czersk.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zapędy

1. skłonności do czegoś;
2. pragnienie osiągnięcia czegoś w jakiejś dziedzinie; ambicje, zamiary;
3. nieprzyjazne zamiary w stosunku do kogoś; zakusy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapędzać

popędzając, zmuszać kogoś do pójścia lub wejścia gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapędzić

popędzając, zmusić kogoś do pójścia lub wejścia gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapędzony

popędzając, zmusić kogoś do pójścia lub wejścia gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapeklować

utrwalić mięso w roztworze soli z saletrą i przyprawami

czasownik przechodni dokonany (ndk. peklować)

(1.1) kulin. zakonserwować mięso w roztworze solankowo-saletrowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapeklowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. zakonserwowanie mięsa w roztworze solankowo-saletrowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaperlić

1. zasypać, zapełnić perłami;
2. zaperlić się:
a) pokryć się perłami;
b) zajaśnieć, zabłyszczeć jak perły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaperzać

zaperzać się - potocznie:
1. unosić się gniewem, wpadać w złość; zacietrzewiać się;
2. pokrywać się perzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaperzenie

zaperzyć się - potocznie:
1. unieść się gniewem, wpaść w złość; zacietrzewić się;
2. pokryć się perzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaperzony

potocznie:
1. taki, który się zaperzył; zacietrzewiony;
2. pokryty perzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaperzyć

zaperzyć się - potocznie:
1. unieść się gniewem, wpaść w złość; zacietrzewić się;
2. pokryć się perzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapeszać

ściągać na kogoś pecha

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapewne

1. prawdopodobnie, może;
2. niewątpliwie, naturalnie

partykuła

(1.1) książk. partykuła sygnalizująca, że stwierdzenie jest domysłem mówiącego

(1.2) książk. użyta samodzielnie sygnalizuje, że mówiący chce wnieść pewne zastrzeżenia do danego stwierdzenia, choć w zasadzie się z nim zgadza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapewniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapewnić)

(1.1) oświadczać komuś, że coś jest lub będzie na pewno

(1.2) powodować, że coś będzie się stawać lub sprawiać, że ktoś będzie coś uzyskiwał

czasownik zwrotny niedokonany zapewniać się

(2.1) przest. doświadczać prawdziwości, zaistnienia czegoś, np. oglądając to

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapewniający

→ zapewniać

Patrz:zapewniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapewnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapewniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapewnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapewniać)

(1.1) dokonany od|zapewniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapewnie

partykuła

(1.1) rzad. zob. zapewne.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapewnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapewnić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapełniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapełnić)

(1.1) sprawiać, że coś staje się pełne

(1.2) pozbywać się jakiegoś braku

czasownik zwrotny niedokonany zapełniać się (dk. zapełnić się)

(2.1) stawać się pełnym czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapełniacz

coś mało wartościowego, mającego na celu wyłącznie wypełnienie jakiejś luki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapełnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapełniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapełzły

taki, który gdzieś zapełzł

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiać

1. wydać dźwięk charakterystyczny dla koguta;
2. potocznie:
a) zachwycić się czymś, bardzo się ucieszyć;
b) powiedzieć coś cienkim, ostrym głosem

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapinać)

(1.1) dokonany od|zapinać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapian

niskie drzewo zwane mydlanym drzewem; mydleniec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydanie głosu przez koguta

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapiaszczać

pokrywać, zabrudzać piaskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiaszczyć

pokryć, zabrudzić piaskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiątek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) neol. zob. weekend.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapić

1. napić się alkoholu w celu zapomnienia o problemach, zmartwieniach;
2. wypić coś po zjedzeniu czegoś;
3. potocznie: upić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiec

1. piekąc zarumienić coś z wierzchu;
2. wywołać piekący ból;
3. połączyć przy udziale wysokiej temperatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiecek

miejsce, legowisko za piecem lub na piecu w dawnych wiejskich izbach

- Miejsce za piecem lub na piecu w dawnej wiejskiej izbie, zimą wykorzystywane do spania
- Ulica Zapiecek w Warszawie
- Galeria „Zapiecek” – galeria sztuki w Warszawie
- Nazwa wsi, z której pochodzą bliźniacy w książce Kornela Makuszyńskiego O dwóch takich, co ukradli księżyc. Na kanwach książki powstał film pod tym samym tytułem.
- Nazwa osiedla mieszkaniowego w Tomaszowie Mazowieckim
- Nazwa osiedla mieszkaniowego we Włocławku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapięcie

złączyć dwie części (zazwyczaj ubrania) guzikiem, haftką, zatrzaskiem itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) element umożliwiający powtarzalne łączenie i rozłączanie części większej całości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapiecki

miejsce, legowisko za piecem lub na piecu w dawnych wiejskich izbach

Zapiecki – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie nowodworskim, w gminie Pomiechówek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapieczętować

czasownik przechodni dokonany (ndk. pieczętować)

(1.1) dokonany od|pieczętować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapieczętowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapieczętować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapieczętowywać

zamykać coś, opatrując pieczęcią

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiekać

czasownik niedokonany (dk. zapiec)

(1.1) piec

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapiekaneczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: zapiekanka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapiekanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapiekać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapiekanka

1. potrawa z różnych składników zapiekanych razem w piekarniku;
2. bułka z dodatkami zapiekana i podawana z sosem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. danie zapiekane w piekarniku, składającego się z różnych składników;

(1.2) kulin. polski fast food z połówki bułki zapiekanej z dodatkami i żółtym serem, podawany z sosami;

Zapiekanka – w podstawowym znaczeniu jest to rodzaj jednogarnkowej potrawy – mieszaniny różnych produktów (makaronów, mięsa, jarzyn, serów) zapiekanych razem w piekarniku, często z dodatkiem sosów.

Zapiekankami są m.in. takie potrawy jak:

- włoska lasagne ze specjalnego makaronu i mięsa
- grecka musaka z makaronu, mięsa i bakłażanów
- żydowski kugel z ziemniaków lub warzyw, lub makaronu (zarówno na słono i na słodko)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapiekankarnia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się zapiekanki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiekankowy

przymiotnik od: zapiekanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiekany

taki, który przyrządzono przez zapiekanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapieklać

zapieklać się - zapamiętywać się w gniewie, uniesieniu; zaperzać się, zacietrzewiać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapieklony

taki, który się zapieklił

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapieksa

potocznie: zapiekanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiekły

1. piekąc zarumienić coś z wierzchu;
2. wywołać piekący ból;
3. połączyć przy udziale wysokiej temperatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapieniać

spieniać;
1. czynić coś pieniącym się;
2. pokrywać po wierzchu pianą;
3. potocznie: złościć; wkurzać, wnerwiać, wpieniać;
4. zapieniać się -
a) pokrywać się pianą;
b) potocznie: złościć się; pienić się, wpieniać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapieniony

1. pokryty pianą;
2. potocznie: taki, który wpadł w gniew, rozzłościł się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapieprz

potocznie: długa, ciężka praca; zapierdziel, zapiernicz, zapierdol

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. posp. ciężka praca, także jej nadmiar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapieprzać

wulgaryzm, zwykle w znaczeniach:
a) biec bardzo szybko
b) kraść

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wulg. pot. intensywnie, dużo pracować, harować

(1.2) wulg. pot. poruszać się bardzo szybko (np. jechać, biec), także upływać bardzo szybko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapieprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapieprzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapieprzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapieprzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapieprzyć

czasownik przechodni dokonany

(1.1) wulg. ukraść

(1.2) wulg. uderzyć kogoś, uderzyć w coś

(1.3) wulg. zabić kogoś

(1.4) wulg. źle coś wykonać, nie wykonać czegoś

czasownik zwrotny zapieprzyć się

(2.1) wulg. mocno się upić

(2.2) wulg. odurzyć się narkotykami do nieprzytomności

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapieraczka

Zapieraczka – jedna z technik wspinaczkowych. We wspinaczce skalnej jest to sposób pokonywania formacji skalnych typu komin i szczelina, czyli takich, które mają dwie równoległe, pionowe ściany. Zapieraczkę często wykorzystuje się także w jaskiniach przy pokonywaniu kominów, studni i szczelin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zapieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapierdalać

zapieprzać; wulgaryzm, zwykle w znaczeniach:
a) robić coś bardzo szybko;
b) ciężko pracować;
c) kraść

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapierdolić)

(1.1) wulg. kraść

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zapierdolić)

(2.1) wulg. bić, uderzać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(3.1) wulg. ciężko pracować

(3.2) wulg. szybko się przemieszczać

(3.3) wulg. śmierdzieć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapierdalanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapierdalać.

(1.2) wulg. wykonywanie ciężkiej pracy

(1.3) wulg. uderzanie, bicie, zabijanie kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapierdol

wulgarnie: długa, ciężka praca; zapierdziel, zapiernicz, zapieprz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapierdolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapierdolić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapierdolić

zajebać; wulgaryzm o wielu znaczeniach, m.in.:
1. ukraść;
2. zabić;
3. zapierdolić się - upić się

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) wulg. ukraść

(1.2) wulg. zabić

(1.3) wulg. uderzyć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapierdziel

nieco wulgarnie: długa, ciężka praca; zapiernicz, zapieprz, zapierdol

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiernicz

potocznie: długa, ciężka praca; zapierdziel, zapieprz, zapierdol

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapierniczać

wulgaryzm, zwykle w znaczeniach:
a) biec bardzo szybko
b) kraść

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapieścić

potocznie: zamęczyć pieszczotami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapieszczać

potocznie: zamęczać pieszczotami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiętek

1. specjalna wkładka wypełniająca wolne miejsce w zbyt dużym bucie;
2. tylna część buta nad obcasem; zapiętek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiętka

1. specjalna wkładka wypełniająca wolne miejsce w zbyt dużym bucie;
2. tylna część buta nad obcasem; zapiętek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapięty

złączyć dwie części (zazwyczaj ubrania) guzikiem, haftką, zatrzaskiem itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapigmentować

potocznie: dodać pigmentu włosom lub ustom

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapijać

1. pić czegoś dużo, bez umiaru;
2. pić wolno, raczyć się napojem; popijać, pociągać;
3. dawniej: pić alkohol od czasu do czasu, upijać się czasami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapijaczać

zapijaczać się - upijać się do nieprzytomności; rozpijać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapijanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapijać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapikać

piknąć; potocznie:
1. o sercu: uderzyć;
2. wydać krótki, słaby, urywany głos; pisnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapikować

1. skierować samolot pionowo w dół; rozpocząć lot nurkowy; spikować;
2. rozsadzić, przesadzić młode rośliny; przepikować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapikselizować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselizować, spikselować, zapikselować, wypikselować, wypikselizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapikselować

zniekształcić obraz cyfrowy lub obraz wideo, ukazując poszczególne piksele, zwykle w celu uniemożliwienia rozpoznania określonych szczegółów; spikselizować, spikselować, zapikselizować, wypikselować, wypikselizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapinać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapiąć)

(1.1) łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

(1.2) grub. o mężczyźnie: odbywać z kimś aktywny stosunek seksualny

czasownik zwrotny niedokonany zapinać się (dk. zapiąć się)

(2.1) łączyć dwa brzegi tkaniny przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp. – na własnym ubraniu

(2.2) mieć zdolność łączenia się dwoma brzegami przy pomocy guzików, haftek, zatrzasków, zamka błyskawicznego itp.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapinanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapinać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapineczka

zdrobnienie od: zapinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: zapinka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapingować

środowiskowo: ustalić adres IP danego urządzenia; spingować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapinka

urządzenie do zapinania czegoś; spinka; zapięcie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot służący do zapinania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapis

1. zapisanie lub zarejestrowanie czegoś;
2. to, co zostało zapisane lub zarejestrowane;
3. umieszczenie kogoś na liście uczestników lub członków czegoś;
4. rozporządzenie w testamencie wydane przez spadkodawcę;
5. to, co zostało przeznaczone komuś w testamencie;
6. rozporządzenie prawne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zapisanie, rejestracja czegoś

(1.2) trwały ślad powstały na skutek rejestracji lub zapisania

(1.3) sposób zapisywania

(1.4) praw. rozporządzenie w testamencie o przeznaczeniu komuś czegoś w spadku

(1.5) praw. punkt umowy, ustawy, rozporządzenia

(1.6) zapisy: okres czasu, kiedy można zapisać się na pewną listę

- synonim rejestracji, np.:
  - zapis dźwiękowy, nagranie dźwiękowe
  - zapis graficzny
- zapis – rodzaj rozporządzenia testamentowego
- Zapis – pismo literackie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapisać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapisywać)

(1.1) dokonany od|zapisywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapisać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapisek

notatka, zapisek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) drobna notatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapiska

notatka, zapisek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapisobierca

dawniej: zapisobiorca, legatariusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapisobiorczyni

→ zapisobiorca

Patrz:zapisobiorca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapisodawczyni

→ zapisodawca

Patrz:zapisodawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapisowy

przymiotnik od: zapis

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapisywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapisać)

(1.1) trwale coś pisać, notować, zwykle krótką informację

(1.2) inform. zachowywać dane w pamięci

(1.3) wypełniać coś pismem, literami

(1.4) oddawać coś komuś w spadku tworząc testament

(1.5) o lekarzu: wskazywać komuś leki tworząc receptę

(1.6) włączać kogoś na listę uczestników

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapisywacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zapisuje

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. element zapisujący

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapisywaczka

→ zapisywacz; rejestratorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapisywalny

dający się zapisać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapisywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapisywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapitalać

zasuwać, zapierniczać, zapieprzać, zapierdzielać; potocznie:
1. robić coś bardzo szybko;
2. ciężko pracować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapitka

potocznie: napój do popijania alkoholu; popitka, zapojka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapitolić

potocznie: ukraść; zajumać, zwędzić, zakosić, zwinąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapity

potocznie:
1. upojony alkoholem, pijany; upity, spity;
2. charakterystyczny dla pijaka, np. zapity głos, zapita morda; pijacki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapiziany

przymiotnik

(1.1) kresy. zaniedbany, chorowity

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaplamiać

robić na czymś plamy, pokrywać plamami; plamić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaplamić

zrobić plamy na czymś; poplamić

czasownik przechodni dokonany (ndk. plamić)

(1.1) dokonany odamić.

czasownik zwrotny dokonany zaplamić się (ndk. plamić się)

(2.1) dokonany odamić się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaplanować

ułożyć plan, opracować projekt czegoś; obmyślić, uplanować

czasownik przechodni dokonany (ndk. planować)

(1.1) poczynić plan, postanowić w jakich warunkach coś wykonać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaplanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaplanować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaplecze

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pomieszczenie pomocnicze

(1.2) pomocniczy zespół osób lub środków

- zaplecze – pomieszczenie lub teren
- zaplecze – element grzbietowej strony ciała sześcionogów

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaplecznik

część zbroi rycerskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaplemnić

złożyć plemniki w pobliżu komórek jajowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapluć

1. napluć obficie, pokryć coś plwociną lub napluć na coś w wielu miejscach;
2. zapluć się - zaślinić się mówiąc nerwowo lub szybko, zaślinić się ze złości

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaplusować

potocznie: zaimponować, przypodobać się komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapluty

1. napluć obficie, pokryć coś plwociną lub napluć na coś w wielu miejscach;
2. zapluć się - zaślinić się mówiąc nerwowo lub szybko, zaślinić się ze złości

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapobiec

podjąć w porę działanie, które usunie zagrożenie

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapobiegać)

(1.1) dokonany od|zapobiegać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapobiegać

czasownik nieprzechodni

(1.1) nie dopuszczać (do czegoś), nie pozwalać (na coś), zabezpieczać się (przed czymś)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapobieganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapobiegać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapobiegawczo

przysłówek sposobu

(1.1) chcąc zapobiec czemuś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapobiegawczy

przymiotnik

(1.1) przeznaczony do zapobiegania czemuś niekorzystnemu

(1.2) med. służący do zapobiegania chorobom

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapobiegliwiej

stopień wyższy od przysłówka: zapobiegliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapobiegliwość

→ zapobiegliwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest zapobiegliwy

Patrz:zapobiegliwy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapobiegliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: zapobiegliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapobiegliwy

1. taki, który stara się zapobiegać przyszłym problemom, troszczy się o przewidywane potrzeby i przygotowuje się do ich zaspokojenia; przewidujący, przezorny;
2. świadczący o takich cechach

przymiotnik

(1.1) cechujący się przezornością, zdolnością przewidywania i zapobiegania niekorzystnym sytuacjom

(1.2) świadczący o przezorności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapobiegnąć

nie dopuścić do czegoś; zapobiec

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zapobiegać)

(1.1) dokonany od|zapobiegać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapobiegnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapobiegnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapobieżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapobiec.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapocony

pokryty wilgocią, potem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapoczątkować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapoczątkowywać)

(1.1) dać czemuś początek, zainicjować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapoczątkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapoczątkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapoczątkowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapoczątkowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapoczwarzać

zapoczwarzać się - o owadach: zamieniać się w poczwarkę; przepoczwarzać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapodać

potocznie:
1. zaproponować, przedstawić;
2. donieść na kogoś;
3. wykonać solo utwór muzyczny lub jego część

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapodawać)

(1.1) pot. zaproponować

(1.2) pot. donieść na jakąś osobę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapodanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. zaproponowanie czegoś

(1.2) urz. oświadczenie, doniesienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapodawać

potocznie:
1. proponować, przedstawiać;
2. donosić na kogoś;
3. wykonywać solo utwór muzyczny lub jego część

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapodzianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapodziać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapodziewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapodziewać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapogować

młodzieżowo: zatańczyć pogo - taniec punków

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapojka

regionalnie: napój do popijania alkoholu; popitka, zapitka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. napój do popijania alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapolarny

przymiotnik

(1.1) znajdujący się za kręgiem polarnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapole

1. regionalnie: miejsce na zboże w stodole; sąsiek, zasiek;
2. regionalnie: miejsce w spichrzu do przechowywania ziaren i nasion

Polsce

- Zapole – część wsi Żeszczynka w woj. lubelskim, w pow. bielskim, w gminie Sosnówka
- Zapole – kolonia w woj. łódzkim, w pow. pajęczańskim, w gminie Nowa Brzeźnica
- Zapole – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brzeźnio
- Zapole – część wsi Bolesław w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Bolesław
- Zapole – część wsi Zasadne w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Kamienica
- Zapole – część wsi Swoszowa w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Szerzyny
- Zapole – część wsi Jodłówka-Wałki w woj. małopolskim, w pow. tarnowskim, w gminie Tarnów
- Zapole – wieś w woj. mazowieckim, w pow. grodziskim, w gminie Grodzisk Mazowiecki
- Zapole – część wsi Studnie w woj. mazowieckim, w pow. kozienickim, w gminie Głowaczów
- Zapole – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Tłuszcz
- Zapole – przysiółek wsi Cmolas w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Cmolas
- Zapole – część wsi Wilcza Wola, w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Dzikowiec
- Zapole – wieś w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Niwiska
- Zapole – część wsi Wola Chorzelowska w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Mielec
- Zapole – przysiółek wsi Izbiska w woj. podkarpackim, w pow. mieleckim, w gminie Wadowice Górne
- Zapole – część wsi Broniszów w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie
- Zapole – część wsi Glinik w woj. podkarpackim, w pow. ropczycko-sędziszowskim, w gminie Wielopole Skrzyńskie
- Zapole – część wsi Przewrotne w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Głogów Małopolski
- Zapole – przysiółek wsi Wysoka Głogowska w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Głogów Małopolski
- Zapole – część wsi Bratkowice w woj. podkarpackim, w pow. rzeszowskim, w gminie Świlcza
- Zapole – część wsi Leman w woj. podlaskim, w pow. kolneńskim, w gminie Turośl
- Zapole – część wsi Zaborowice w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Mniów
- Zapole – część wsi Wola Wąkopna w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków
- Zapole – przysiółek wsi Paprotno w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Karnice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapolice

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Zapolice – wieś w woj. łódzkim, w pow. radomszczańskim, w gminie Kodrąb
- Zapolice – wieś w woj. łódzkim, w pow. zduńskowolskim, w gminie Zapolice
- Zapolice – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. gryfickim, w gminie Trzebiatów

#### Źródła:

Wikipedia

# Zapolicki

przymiotnik od: Zapolice

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapolowa

→ zapolowy

Patrz:zapolowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapolować

1. wziąć udział w polowaniu;
2. w łowiectwie: zamęczyć podczas polowania; zagonić, wycieńczyć;
3. potocznie: postarać się zdobyć czyjeś względy lub coś trudnego od osiągnięcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapolowy

baseballista grający na zapolu (części boiska najbardziej oddalonej od bazy domowej)

Zapolowy (ang. outfielder, w skrócie OF) – w baseballu zawodnik drużyny broniącej, który gra na zapolu, części boiska najbardziej oddalonej od bazy domowej.

W meczu występuje zawsze trzech zapolowych:

- lewozapolowy (ang. left fielder, w skrócie LF) – grający na lewej stronie zapola
- środkowozapolowy (ang. center fielder, w skrócie CF) – grający na środku zapola
- prawozapolowy (ang. right fielder, w skrócie RF) – grający na prawej stronie zapola

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapolski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Abraham Zapolski – polski urzędnik
- Dominik Zapolski – polski malarz
- Jan Zapolski – katolicki duchowny
- Kazimierz Aleksander Zapolski – polski urzędnik
- Stanisław Zapolski – polski urzędnik
- Zygmunt Zapolski – polski urzędnik

Inne:

- Jam Zapolski – miasteczko w obwodzie pskowskim Rosji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapominać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapomnieć)

(1.1) tracić coś z pamięci, przestawać pamiętać o czymś

(1.2) gubić coś, zostawiać coś gdzieś (= zapominać (1.1) zabrać coś ze sobą)

czasownik zwrotny niedokonany zapominać się (dk. zapomnieć się)

(2.1) przekraczać pewne granice, przyjęte normy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapominalska

potocznie: kobieta, która często o czymś zapomina

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapominalski

potocznie: osoba, która często o czymś zapomina

przymiotnik

(1.1) taki, który ma skłonność do łatwego / szybkiego zapominania czegoś przez roztargnienie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) mężczyzna lub chłopiec łatwo zapominający coś przez roztargnienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapominalskość

→ zapominalski

Patrz:zapominalski

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapominanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapominać.

Zapominanie – utrata zdolności do przypominania sobie, rozpoznawania lub reprodukowania tego, co poprzednio zostało zapamiętane.

Zapominanie doczekało się kilku teorii, które mają wyjaśnić jego naturę.

Zaznaczyć należy, że pod pojęciem zapominania kryje się kilka odmiennych procesów pamięciowych, które prowadzą do utraty możliwości wydobycia informacji. Jest tak z kilku powodów:

- Ludzka pamięć składa się z wielu systemów, które zapamiętują, przechowują i odtwarzają dane w odmienny sposób. Oznacza to, że także utrata danych pamięciowych (zapominanie) przyjmuje odmienne formy w określonych systemach pamięciowych.
- Różne procesy neurologiczne są odpowiedzialne za przechowywanie danych przez mózg (zobacz przechowywanie informacji), w związku z tym utrata danych pamięciowych może mieć różne podłoże neurologiczne.
- „Zapominanie” to pojęcie wieloznaczne. Można przez to rozumieć: utratę (wymazanie) informacji z pamięci; niemożność przypomnienia sobie informacji (które jednak ma się „na końcu języka”); zamianę pierwotnie pamiętanej informacji lub modyfikowanie jej. Za każde z tych zjawisk odpowiedzialne są inne procesy pamięciowe.
- Pamięć polega na przechowywaniu danych percepcyjnych (dźwięki, obrazy, doznania kinestetyczne i in.) ale także informacji abstrakcyjnych, wiedzy jak wykonywać pewne czynności (np chodzić, prowadzić samochód, śpiewać itp.) i innych. Zapominanie może oznaczać różne procesy w zależności od tego, jakiego typu informacji dotyczy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapomniany

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, o którym nikt już nie pamięta i o którego nikt nie dba

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika zapomnieć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapomnieć

1. przestać pamiętać o kimś lub o czymś;
2. nie wziąć czegoś przez nieuwagę;
3. nie zrobić czegoś w odpowiednim momencie;
4. stracić po pewnym czasie jakąś umiejętność;
5. przestać troszczyć się o kogoś lub coś albo interesować się kimś lub czymś;
6. zapomnieć się - stracić panowanie nad sobą; zachować się nieodpowiednio

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapominać)

(1.1) dokonany od|zapominać.

czasownik zwrotny dokonany zapomnieć się (ndk. zapominać się)

(2.1) dokonany od|zapominać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapomnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapomnieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapomoga

1. pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej; wsparcie, zasiłek;
2. potocznie: bardzo niska pensja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej

Zapomoga − doraźna, bezzwrotna pomoc finansowa udzielana osobom fizycznym zwykle w związku ze zdarzeniem losowym.

Zapomogi mogą być udzielane przez zakłady pracy (z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych), organizacje charytatywne czy też organizacje samopomocowe (ze składek członków).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapomogowy

przymiotnik od: zapomoga

przymiotnik

(1.1) dotyczący zapomogi, związany z zapomogą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapona

dawniej:
1. ozdobne zapięcie, klamra, fibula;
2. zasłona, kotara

Zapona – ozdobna zapinka w postaci broszy, agrafy, klamry, haftki lub guza, służąca do spinania płaszczy, opończy, kap, futer, niekiedy drobniejszych elementów odzieży (np. pasów); używana też jako element dekoracyjny, np. jako pektorał lub do zdobienia kołpaków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapora

przeszkoda uniemożliwiająca przejście na drugą stronę; blokada; bariera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeszkoda fizycznie uniemożliwiająca przejście, przedostanie się, lub zmianę położenia czegoś w przestrzeni

(1.2) stała budowla hydrotechniczna umożliwiająca piętrzenie wody;

(1.3) wojsk. zespół środków służących do powstrzymania ruchu wojsk nieprzyjaciela

- Zapory wojskowe:
  - zapora inżynieryjna – zespół środków i budowli służących do powstrzymania ruchu wojsk nieprzyjaciela
  - zapora balonowa – zespół balonów osłaniających cel przed wrogimi samolotami
  - zapora graniczna – oddział służący do zatrzymywania ściganych osób

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaporoski

1. → Zaporoże;
2. obwód zaporoski - jeden z 24 obwodów Ukrainy

przymiotnik

(1.1) dotyczący Zaporoża, związany z Zaporożem, pochodzący z Zaporoża (krainy)

(1.2) dotyczący Zaporoża, związany z Zaporożem, pochodzący z Zaporoża (miasta)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaporowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaporowy

przymiotnik od: zapora

przymiotnik

(1.1) powstały na skutek zlokalizowania zapory

(1.2) stanowiący zaporę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaporożanin

mieszkaniec Zaporoża (miasta na Ukrainie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zaporoża; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaporożanka

mieszkanka Zaporoża (miasta na Ukrainie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zaporoża; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaporoże

1. obszar nad dolnym Dnieprem, na którym Kozacy zakładali swoje obozy; Dzikie Pola, Sicz;
2. miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) hist. obszar nad dolnym Dnieprem, na południowo-wschodnich krańcach Rzeczpospolitej, obecnie w granicach Ukrainy;

(1.2) geogr. miasto nad Dnieprem w południowo-wschodniej części Ukrainy;

- Zaporoże – kraina historyczna
- Zaporoże – miasto, stolica obwodu zaporoskiego
- Zaporoże – współczesny obwód zaporoski na Ukrainie
- Zaporoże – okręt podwodny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaporożec

samochód marki Zaporożec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zaporoża, obszaru nad dolnym Dnieprem

ZAZ Zaporożec (ukr. Запорожець) – modele samochodów budowanych od roku 1960 w fabryce ZAZ w Ukraińskiej SRR. Różne jego typy produkowane były aż do roku 1994. Słowo Zaporożec oznacza Kozaka z Siczy Zaporoskiej lub mieszkańca Zaporoża.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapostować

potocznie: opublikować post w internecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapostulować

wysunąć postulat, zaproponować coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapotecki

→ Zapotek; zapotekijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zapotekami, dotyczący Zapoteków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język zapotecki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapotek

członek ludu indiańskiego; Zapotekijczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) etn. przedstawiciel indiańskiego ludu meksykańskiego żyjącego w środkowej i wschodniej części stanu Oaxaca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapotekijczyk

członek ludu indiańskiego; Zapotek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapotekijka

członkini ludu indiańskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapotekijski

→ Zapotek; zapotecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zapotekami, dotyczący Zapoteków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapotekowie

lud indiański w Meksyku zamieszkujący środkowo-wschodnią część obecnego stanu Oaxaca

Zapotekowie – grupa rdzennych mieszkańców Meksyku, zamieszkujących środkowo-wschodnią część obecnego stanu Oaxaca.

Obecnie ich populacja liczy około 400 tys., większość posługuje się językiem hiszpańskim, w użyciu jest też silnie rozdrobniony dialektalnie język zapotecki z rodziny oto-mangueskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapotrzebować

urzędowo, środowiskowo: zamówić, wydać polecenie dostarczenia sobie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapotrzebowanie

urzędowo, środowiskowo: zamówić, wydać polecenie dostarczenia sobie czegoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapotrzebować.

(1.2) druk, dokument z wyszczególnionymi potrzebami, np. w zakresie zakupów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapotrzebowywać

dawniej:
1. potrzebując, zlecać dostarczenie sobie czegoś, wyrażać chęć kupna czegoś;
2. odczuwać potrzebę czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapowiadać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapowiedzieć)

(1.1) dawać zapowiedź – zwiastować, przewidywać coś co nastąpi w przyszłości, dawać znaki charakteryzujące zdarzenie, które ma nastąpić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapowiadaczka

redaktorka zapowiadająca coś; spikerka, prezenterka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapowiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapowiadać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapowiednik

1. w językoznawstwie: wyraz wprowadzający zdanie podrzędnie złożone;
2. w Rosji i krajach byłego ZSRR: teren pod ochroną ze względu na cechy przyrodnicze, gatunki zwierząt lub roślin;
3. dawniej: zapowiedź

- Zapowiednik – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Złoczew
- Zapowiednik – osada w woj. pomorskim, w pow. starogardzkim, w gminie Skarszewy
- Zapowiednik – część miasta Łukowa
- Zapowiednik – jezioro w woj. wielkopolskim, w pow. leszczyńskim, w gminie Włoszakowice, leżące na terenie Pojezierza Sławskiego
- zapowiednik – forma ochrony przyrody w krajach byłego ZSRR

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapowiedź

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogłaszanie tego, co ma stać się lub nadejść

(1.2) oznaka czegoś zbliżającego się

(1.3) krótki, wstępny utwór

Zapowiedź – amerykańsko-brytyjski dreszczowiec fantastyczno-naukowy z 2009 w reżyserii Alexa Proyasa. Film kręcono w Melbourne w Australii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapowiedzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapowiedzieć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapowiedzi

Zapowiedzi – publiczne ogłoszenie przez proboszcza parafii, zamiaru wstąpienia w związek małżeński danych członków wspólnoty wiernych. Zapowiedzi stanowią jeden z elementów tak zwanego dochodzenia przedślubnego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zapowiedzieć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapowiadać)

(1.1) zob. zapowiadać.

czasownik zwrotny

(2.1) zob. zapowiadać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapowietrzeniec

dawniej: człowiek zapowietrzony (zarażony); morowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapowietrzona

archaicznie: kobieta chora zakaźnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapowietrzony

archaicznie: człowiek chory zakaźnie

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zapowietrzyć

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) daw. osoba chora zakaźnie

przymiotnik

(3.1) gwara. obraź. rodzaj wyzwiska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapoż.

skrót od: zapożyczony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapoznany

taki, o którym nie pamięta się należycie, dostatecznie; niedoceniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapoznawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapoznać)

(1.1) przekazywać komuś informacje na pewien temat

(1.2) przekazywać komuś imię, nazwisko lub inne informacje o kimś innym, sprawiając, że te osoby zawierają znajomość

czasownik zwrotny niedokonany zapoznawać się (dk. zapoznać się)

(2.1) zdobywać komuś informacje na pewien temat

(2.2) zawierać z kimś znajomość

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapoznawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) proces wprowadzania kogoś w nową sytuację, zagadnienie lub środowisko, polegający na przekazywaniu informacji; może się także odnosić do kontaktów interpersonalnych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapoznawczy

służący do poznania się i połączony z zabawą lub pracą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapozować

przybrać odpowiednią postawę i posłużyć jako model fotografowi, malarzowi itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapożyczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gramatyczna zapożyczona z języka obcego;

Zapożyczenie językowe, inaczej pożyczka, wyraz obcy – element językowy zaczerpnięty z języka obcego, który zadomowił się w mniejszym lub większym stopniu w danym języku. Pojęcia tego używa się w opozycji do słownictwa rodzimego. Mianem pożyczek określa się wszystkie obce w strukturze danego języka wyrazy, zwroty, typy derywatów, formy fleksyjne, konstrukcje składniowe, związki frazeologiczne.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapożyczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapożyczać)

(1.1) dokonany od|zapożyczać.

czasownik zwrotny dokonany zapożyczyć się (ndk. zapożyczać się)

(2.1) dokonany od|zapożyczać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapper

osoba bezustannie przełączająca kanały telewizyjne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapping

1. ciągłe zmienianie kanałów telewizyjnych pilotem;
2. rzadko: przerwanie nagrywania filmu w magnetowidzie na czas emisji reklam

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bezcelowe, szybkie przełączanie kanałów telewizyjnych za pomocą pilota

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zappować

bezmyślnie przełączać kanały telewizyjne pilotem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprać

prowizorycznie uprać tylko zabrudzoną część tkaniny lub dzianiny w celu uniknięcia utrwalenia się plamy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapracowany

przymiotnik jakościowy

(1.1) ciągle zajęty pracą

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zapracować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapracowywać

1. zdobywać, osiągać coś pracą; zarobić;
2. zapracowywać się - przemęczać się nadmierną pracą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapraska

zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; fałda (fałd), plisa, zakładka, pliska

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprasować

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprasowywać)

(1.1) prasując utrwalić, usztywnić fałdy, kant w spodniach, zgięcia w złożonym materiale itp.

(1.2) rzad. prasując wygładzić fałdy, zmarszczki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprasowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) usztywnienie fałd, kantów w spodniach, zgięć w złożonym materiale itp. w wyniku prasowania

(1.2) rzad. wygładzenie fałd, zmarszczek w wyniku prasowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprasowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprasować)

(1.1) niedokonany od|zaprasować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprasowywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) usztywnianie fałd, kantów w spodniach, zgięć w złożonym materiale itp. w wyniku prasowania

(1.2) rzad. wygładzanie fałd, zmarszczek w wyniku prasowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapraszać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprosić)

(1.1) proponować komuś, aby przyszedł w odwiedziny

(1.2) zachęcać kogoś do zrobienia czegoś lub skorzystania z czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapraszający

zachęcający do wejścia dokądś lub zajęcia jakiegoś miejsca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapraszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapraszać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprawa

1. spoiwo używane do łączenia elementów muru lub do tynkowania;
2. działanie wdrażające kogoś do czegoś;
3. coś, czym zaprawia się potrawy dla dodania smaku lub zapachu; zaprawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. półpłynny, krzepliwy lepik mineralny służący w budownictwie za spoinę lub okładzinę;

(1.2) czynności przygotowujące do czegoś, przygotowanie do czegoś

(1.6) plast. substancja stosowana jako podkład pod farbę, lakier, politurę itp.

- zaprawa – spoiwo do murowania i do tynkowania
- zaprawa nasienna – środek chemiczny stosowany w rolnictwie i ogrodnictwie
- Jan Zaprawa − polski wojskowy

Zobacz też

- bejca

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaprawdę

przestarzałe: partykuła podkreślająca prawdziwość komunikowanego w zdaniu sądu, odnosząca się do treści całego zdania, zwykle je otwierająca; naprawdę, rzeczywiście, istotnie, doprawdy

partykuła

(1.1) podn. …podkreślająca prawdziwość przedstawianego w zdaniu sądu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaprawić

wdrożyć kogoś do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprawiony

wdrożyć kogoś do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprawka

1. zdrobnienie od: zaprawa;
2. coś, czym zaprawia się potrawy dla dodania smaku lub zapachu; zaprawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprawkowy

→ zaprawka

Patrz:zaprawka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprawowy

przymiotnik od: zaprawa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprezentować

czasownik przechodni dokonany (ndk. prezentować)

(1.1) dokonany od|prezentować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprezentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprezentować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapro

młodzieżowo: zaproszenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprogramowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprogramować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprojektować

czasownik przechodni dokonany (ndk. projektować)

(1.1) dokonany od|projektować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprojektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprojektować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaproklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaproklamować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaproksymować

w matematyce: przybliżyć wartość, zaokrąglić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaproponować

czasownik przechodni dokonany (ndk. proponować)

(1.1) dokonany od|proponować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaproponowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) złożenie propozycji

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprorokować

przepowiedzieć coś; wyprorokować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprosić

zapłodnić samicę świni lub dzika

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapraszać)

(1.1) dokonany od|zapraszać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaprosiny

dawniej: zaproszenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaproszenie

zapłodnić samicę świni lub dzika

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) informacja o byciu mile widzianym w roli uczestnika określonego zdarzenia

(1.2) kartka papieru wyrażająca taką informację

- Zaproszenie – program telewizyjny
- Zaproszenie – album Kasi Klich
- Zaproszenie (L'Invitation) – szwajcarsko-francuski film z 1973
- Zaproszenie – polski film z 1986
- Zaproszenie (The Invitation) – amerykański film z 2015

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaproszeńko

zdrobnienie od: zaproszenie; zaproszonko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaproszonko

zdrobnienie od: zaproszenie; zaproszeńko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaproszony

osoba zaproszona

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprószyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprószać)

(1.1) o pyle, kurzu: pokryć coś cienką warstwą zanieczyszczenia, dostać się gdzieś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprowadzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprowadzić)

(1.1) prowadzić do określonego miejsca

(1.2) podpowiadać drogę

(1.3) o pewnej sytuacji lub postępowaniu: stawać się przyczyną czegoś

(1.4) doprowadzać do określonego stanu

(1.5) zakładać, urządzać, instalować coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprowadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprowadzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprowadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprowadzać)

(1.1) dokonany od|zaprowadzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprowiantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zaopatrzenie w żywność, prowiant

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprowidować

dawniej: zaopatrzyć w artykuły pierwszej potrzeby, zwłaszcza w żywność; zaaprowidować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaproże

dawniej: miejsce za progiem lub koło progu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapruć

zapruć się - potocznie: upić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapruty

pospolicie: pijany, rzadziej będący pod niedużym wpływem alkoholu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprząc

zaprzęgnąć;
1. przypiąć zwierzę pociągowe do wozu, kieratu, pługa itp.;
2. potocznie: zmusić do ciężkiej pracy, nauki itp.;
3. zaprząc się - przypiąć samego siebie do pługa, wozu itp.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprzęgać)

(1.1) przywiązać zwierzę pociągowe do pojazdu za pomocą uprzęży

(1.2) pot. zmusić do ciężkiej pracy

czasownik zwrotny zaprząc się

(2.1) przypiąć siebie do pojazdu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaprząg

zaprzęg;
1. kierowany przez woźnicę pojazd razem ze zwierzęciem pociągowym przywiązanym uprzężą, np. koniem;
2. zwierzęta przywiązane uprzężą do pojazdu;
3. zespół połączonych ze sobą pasów zakładanych na konia; uprząż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. zaprzęg.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaprzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzaniec

dawniej:
1. ten, kto się zaparł, sprzeniewierzył się czemuś; odszczepieniec, odstępca;
2. osoba, która dopuściła się zdrady

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ktoś, kto dopuścił się zdrady, zwykle jakiejś idei

Renegat (również zaprzaniec) – porzucający swoje przekonania, zdradzający dawnych sojuszników.

Określenie pochodzi od łacińskiego czasownika renegare, oznaczającego „zaprzeczyć”, „odrzucić”, „wyprzeć się” lub „wyrzec się”.

W wielu słownikach „renegat” określany jest również jako przeniewierca, odstępca, zdrajca, odszczepieniec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaprzaństwo

wyparcie się czegoś, zapieranie się, odszczepieństwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. pejor. wyparcie się swojej ojczyzny, religii, rodziny itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaprzałek

roślina zielna z rodziny marzanowatych; przytulia, przytulinka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzały

taki, który zaprzał (uległ częściowemu rozkładowi wskutek działania ciepła i wilgoci); zatęchły, stęchły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzeć

rzadko: zgnić, zmurszeć, zbutwieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzeczać

czasownik

(1.1) kwestionować prawdziwość

(1.2) być z czymś sprzecznym

(1.3) nie uznawać czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzeczający

→ zaprzeczać

Patrz:zaprzeczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzeczalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zaprzeczalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzeczalny

dający się zaprzeczyć

przymiotnik

(1.1) możliwy do zaprzeczenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaprzeczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprzeczać.

Zaprzeczenie – nieświadomy mechanizm obronny w psychologii i psychoanalizie. Klasyfikowany jako niedojrzały lub prymitywny mechanizm obronny.

Zaprzeczanie to fałszowanie obrazu teraźniejszości poprzez nieprzyjmowanie do wiadomości realnych faktów, w celu odsunięcia negatywnych myśli i uczuć, które mogłyby się z tym wiązać. Spostrzeganie rzeczywistości zachodzi z unikaniem uświadomienia sobie jej przykrych aspektów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaprzeczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprzeczyć.

(1.2) wypowiedź zaprzeczająca czemuś, przeczenie, negacja

(1.3) przeciwieństwo

Zaprzeczenie – nieświadomy mechanizm obronny w psychologii i psychoanalizie. Klasyfikowany jako niedojrzały lub prymitywny mechanizm obronny.

Zaprzeczanie to fałszowanie obrazu teraźniejszości poprzez nieprzyjmowanie do wiadomości realnych faktów, w celu odsunięcia negatywnych myśli i uczuć, które mogłyby się z tym wiązać. Spostrzeganie rzeczywistości zachodzi z unikaniem uświadomienia sobie jej przykrych aspektów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaprzeczyć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zaprzeczać, przeczyć)

(1.1) uznać za nieprawdziwe

(1.2) pozostać w sprzeczności

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzedać

1. zdradzić dla własnych korzyści; sprzedać;
2. wyrzec się swoich przekonań, ideałów dla korzyści materialnych lub osiągnięcia danego celu;
3. zaprzedać się:
a) podporządkować się komuś lub czemuś w zamian za korzyści;
b) oddać się całkowicie moralnie wątpliwej działalności, idei itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzedawać

1. zdradzać dla własnych korzyści; sprzedawać;
2. wyrzekać się swoich przekonań, ideałów dla korzyści materialnych lub osiągnięcia danego celu;
3. zaprzedawać się:
a) podporządkowywać się komuś lub czemuś w zamian za korzyści;
b) oddawać się całkowicie moralnie wątpliwej działalności, idei itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzęg

zaprząg;
1. kierowany przez woźnicę pojazd razem ze zwierzęciem pociągowym przywiązanym uprzężą, np. koniem;
2. zwierzęta przywiązane uprzężą do pojazdu;
3. zespół połączonych ze sobą pasów zakładanych na konia; uprząż

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zwierzęta pociągowe ciągnące pojazd

(1.2) mot. pojazd zaprzężony w konie lub inne zwierzęta pociągowe;

(1.3) uprząż lub pojazd razem z uprzężą

Pojazd zaprzęgowy (zaprzęg, wóz) – środek transportu, pojazd poruszający się na kołach (dwóch lub czterech) lub płozach (sanie) przy wykorzystywaniu siły zwierzęcia pociągowego (najczęściej konia), rzadziej człowieka (riksza).

Główne części składowe pojazdu to podwozie z kołami lub płozami stanowiące jego ostoje oraz nadwozie. Zaprzęgiem wykorzystującym siłę zwierzęcia kieruje przeważnie, siedząc na tzw. koźle, powożący (woźnica, dorożkarz).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaprzęgać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprząc, zaprzęgnąć)

(1.1) przywiązywać uprzężą w celu przewiezienia kogoś lub wykonania pracy na roli

(1.2) pot. zmuszać kogoś do wykonywania niełatwej albo ciężkiej pracy

czasownik zwrotny niedokonany zaprzęgać się (dk. zaprząc się, zaprzęgnąć się)

(2.1) zaprzęgać samego siebie

(2.2) zaprzęgać siebie nawzajem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzęgnąć

zaprząc;
1. przypiąć zwierzę pociągowe do wozu, kieratu, pługa itp.;
2. potocznie: zmusić do ciężkiej pracy, nauki itp.;
3. zaprząc się - przypiąć samego siebie do pługa, wozu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzęgnięty

zaprząc;
1. przypiąć zwierzę pociągowe do wozu, kieratu, pługa itp.;
2. potocznie: zmusić do ciężkiej pracy, nauki itp.;
3. zaprząc się - przypiąć samego siebie do pługa, wozu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzęgowy

→ zaprzęg

przymiotnik

(1.1) zootechn. zdatny do zaprzęgu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) zootechn. osoba odpowiadająca za zaprzęgi i konie cugowe

Patrz:zaprzęg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaprzepaścić

1. doprowadzić do zguby, utraty lub zmarnowania czegoś, np. szans, dorobku; zmarnować, zniszczyć, roztrwonić;
2. zaprzepaścić się:
a) zostać zaprzepaszczonym;
b) zaginąć, zagubić się, przepaść

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzepaszczać

1. prowadzić do zguby, utraty lub zmarnowania czegoś, np. szans, dorobku; marnować, niszczyć, trwonić;
2. zaprzepaszczać się:
a) być zaprzepaszczanym, gubionym, trwonionym;
b) ginąć, gubić się, przepadać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzestać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaprzestawać)

(1.1) przestać coś robić; przerwać jakąś czynność, zaniechać czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzestanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przerwanie czynności przed jej zakończeniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzestawać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaprzestać)

(1.1) niedokonany od|zaprzestać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzestawanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przerywanie czynności przed jej zakończeniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzodkowywać

ustawiać armatę na przodku; procować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzychodować

zaksięgować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzysiąc

1. złożyć przysięgę;
2. odebrać od kogoś przysięgę;
3. przyrzec coś solennie sobie lub komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzysięganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprzysięgać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzysięgły

zagorzały; niezmienny, niezłomny (np. zaprzysięgły wróg komunizmu)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaprzysiężanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaprzysiężać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaprzysiężenie

przysięga, ślubowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ceremonia składania przysięgi

(1.2) odczasownikowy od|zaprzysięgać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaprzyszły

czas zaprzyszły - czas wyrażający czynność przyszłą, która nastąpi przed inną czynnością przyszłą lub przed określonym czasem w przyszłości

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaptaszkować

potocznie: zaznaczyć za pomocą znaczka w kształcie litery v; odhaczyć, odfajkować, odptaszkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapuchnięty

taki, który zapuchł; zapuchły; spuchnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapuchły

taki, który zapuchł; zapuchnięty; spuchnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapudrować

pokryć pudrem; upudrować, napudrować, popudrować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapudrowywać

pokrywać pudrem; napudrowywać, pudrować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapudłować

potocznie: zamknąć w areszcie lub więzieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapudłowywać

potocznie: zamykać w areszcie lub więzieniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapukać

czasownik nieprzechodni

(1.1) puknąć w coś kilka razy, by zwrócić czyjąś uwagę, zwykle do drzwi

(1.2) pot. zwrócić się do kogoś w jakiejś sprawie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapukanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapukać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapunktowywać

w malarstwie: uzupełniać zniszczone części obrazu, pokrywając je farbą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapuścić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapuszczać)

(1.1) dokonany od|zapuszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapust

młode drzewa rosnące dziko na terenie dawnego lasu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) leśn. młody zagajnik rosnący na miejscu ściętego drzewostanu

(1.2) dziś tylko w lm. zob. zapusty.

W Polsce

- Zapust – kolonia w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Choceń
- Zapust – część wsi Korczowa, w woj. podkarpackim, w pow. jarosławskim, w gminie Radymno
- Zapust – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. szamotulskim, w gminie Ostroróg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapustnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. kobieta bawiąca się w zapusty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapustniczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwara. zob. zapustnica.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapustnik

zapust; dawniej:
1. osoba obchodząca zapusty, chodząca w przebraniu po domach;
2. osoba lubiąca się dobrze bawić

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. ktoś, kto przebrany chodzi po domach w zapusty

(1.2) przest. przen. człowiek lubiący dobre życie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapustny

→ zapusty; zapustowy

przymiotnik

(1.1) przest. związany z zapustami

(1.2) przen. wesoły, biesiadny, gotowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapustować

czasownik

(1.1) daw. bawić się w zapusty, karnawałować

(1.2) przest. hulać, biesiadować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapustowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapustować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapustowy

→ zapusty; zapustny

przymiotnik

(1.1) przest. zob. zapustny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zapusty

1. ostatnie dni karnawału (okresu od święta Trzech Króli do Środy Popielcowej); ostatki, mięsopusty, mięsopust, kusaki, kuse dni;
2. zabawy związane z obchodzeniem tego karnawału;
3. wtorek przed Środą Popielcową

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. ostatnie dni karnawału; zwyczaje ludowe związane z obchodzeniem tych dni, zabawa organizowana w tym okresie;

(1.2) reg. ostatnie dni przed adwentem

(1.3) reg. zob. zapusty weselne.

Ostatki, zapusty (lud. mięsopust, śląs. kozelek, odpowiednik prawosławnej maslenicy) – ostatnie dni karnawału zaczynające się w tłusty czwartek, a kończące się zawsze we wtorek, zwany w Polsce „śledzikiem” (w Wielkopolsce jest to tzw. „podkoziołek”). Następny dzień – Środa Popielcowa – oznacza początek wielkiego postu i oczekiwania na Wielkanoc. Obydwa święta są świętami ruchomymi. W ostatki urządza się ostatnie huczne zabawy, bale przed nadchodzącym okresem wstrzemięźliwości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapuszczać

czasownik niedokonany

(1.1) fryz. nie obcinać, nie strzyc owłosienia

(1.2) pot. pejor. nie myć, nie czyścić, nie sprzątać

(1.3) wprowadzać coś do wnętrza czegoś

(1.4) pot. zasłaniać rozwijając lub opuszczając coś w dół

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapuszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapuszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapuszczony

zaniedbany, źle utrzymany; nieporządny, niechlujny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapuszkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapuszkować.

(1.2) pot. osadzenie kogoś w więzieniu lub zatrzymanie w areszcie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapuszkowywać

umieszczać w puszcze i zamykać hermetycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapychacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. pokarm jedzony dla zabicia głodu, dający uczucia sytości na dłużej, często, choć nie zawsze, o niskiej wartości odżywczej

(1.2) pot. kosmet. składnik kosmetyku o właściwościach zatykających, zapychających pory skóry

(1.3) pot. kosmet. kosmetyk zatykający pory skóry

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapychanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapychać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapylak

rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapylanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. proces przenoszenia pyłku z pręcików na znamię słupka;

(1.2) zanieczyszczanie pyłem

Zapylenie – proces dokonujący się w kwiatach roślin nasiennych, polegający na przeniesieniu pyłku i jego rozwoju zakończonym zapłodnieniem komórki jajowej. W przypadku nagonasiennych pyłek przenoszony jest bezpośrednio na zalążek, u okrytonasiennych – na znamię słupka. Zapłodnienie poprzedzone jest rozluźnieniem kontaktu między komórkami tkanki stygmatoidalnej budującej znamię kwiatu oraz rozwojem pyłku, z którego wyrasta łagiewka pyłkowa przenosząca komórki plemnikowe do woreczka zalążkowego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapylcowate

rodzina roślin jednoliściennych licząca około 2000 gatunków, głównie z wilgotnych lasów Ameryki Południowej i Północnej; ananasowate, bromeliowate

Bromeliowate, ananasowate, zapylcowate (Bromeliaceae Juss.) – rodzina roślin jednoliściennych. Należy tu około 1,7 tys. gatunków skupionych w 55–57 rodzajów. Niemal wszystkie, z jednym tylko wyjątkiem (Pitcairnia feliciana – endemit wyżyny Futa Dżalon w Gwinei w zachodniej Afryce), występują w Ameryce Południowej i Północnej, głównie w strefie tropikalnej. Najdalej na północy bromeliowate sięgają do Wirginii i Teksasu, najdalej na południu rosną w środkowej Argentynie i Chile.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapylcowaty

o cechach zapylcowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapylcowiec

przedstawiciel rzędu roślin jednoliściennych; bromeliowiec, ananasowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapylec

zapylec magdaleński - gatunek rośliny jednoliściennej z rodziny bromeliowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapylenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bot. przeniesienie pyłku na znamię słupka

(1.2) zanieczyszczenie gazu cząsteczkami ciała stałego

Zapylenie – proces dokonujący się w kwiatach roślin nasiennych, polegający na przeniesieniu pyłku i jego rozwoju zakończonym zapłodnieniem komórki jajowej. W przypadku nagonasiennych pyłek przenoszony jest bezpośrednio na zalążek, u okrytonasiennych – na znamię słupka. Zapłodnienie poprzedzone jest rozluźnieniem kontaktu między komórkami tkanki stygmatoidalnej budującej znamię kwiatu oraz rozwojem pyłku, z którego wyrasta łagiewka pyłkowa przenosząca komórki plemnikowe do woreczka zalążkowego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapyskować

potocznie: odezwać się do kogoś niegrzecznie, zuchwale

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapytać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapytywać)

(1.1) zadać pytanie

czasownik zwrotny dokonany zapytać się (ndk. zapytywać się)

(2.1) zadać pytanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapytanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. oficjalna wypowiedź zawierająca pytanie

(1.2) inform. fraza powodująca wygenerowanie raportu z bazy danych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapytywać

zadawać pytania, pytać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapyziały

potocznie: niechlujny, zaniedbany, zapuszczony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapł.

skrót od: zapłacono, zapłacony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapłacić

czasownik przechodni dokonany (ndk. płacić)

(1.1) dokonany od|płacić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapładniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zapłodnić)

(1.1) powodować wniknięcie plemnika do komórki jajowej i utworzenie zarodka

(1.2) dawać natchnienie, inspirować

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapładniacz

potocznie: ten, kto zapładnia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapładnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zapładniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapłakany

przymiotnik jakościowy

(1.1) o człowieku: ze śladami płaczu na twarzy

(1.2) noszący ślady płaczu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapłata

1. zapłacenie należnych pieniędzy;
2. należność za coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapłacenie należnych pieniędzy

(1.2) należność za coś

(1.3) odpłacenie się

Pieniądz – towar uznany w wyniku ogólnej zgody społecznej za środek wymiany gospodarczej, w którym są wyrażone ceny i wartości wszystkich innych towarów. Jako waluta, krąży anonimowo od osoby do osoby i pomiędzy krajami, ułatwiając wymianę handlową. Innymi słowy jest to materialny lub niematerialny środek, który można wymienić na towar lub usługę. Jest prawnie określonym środkiem płatniczym, który może wyrażać, przechowywać i przekazywać wartość ściśle związaną z realnym produktem społecznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapłocie

## Miejscowości i ich części w Polsce

### Miejscowości podstawowe

- Zapłocie – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Dobra

#### Źródła:

Wikipedia

# Zapłodnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zapładniać)

(1.1) dokonany od|zapładniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zapłodnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. dokonanie połączenia komórki jajowej z plemnikiem;

(1.2) odczasownikowy od|zapłodnić.

Zapłodnienie, fertylizacja (łac. fertilisatio) – połączenie się komórek rozrodczych (gamet), w wyniku czego powstaje nowa komórka – nazywana zygotą. Sam proces połączenia gamet określany jest również terminem syngamia. W przypadku, gdy w procesie uczestniczą niezróżnicowane komórki rozrodcze proces taki określa się mianem izogamii, a w przypadku ich zróżnicowania – anizogamią. W trakcie zapłodnienia dochodzi do połączenia zawartości komórek rozrodczych, zwykle obejmujący zachodzący równocześnie proces zlania się jąder komórkowych (kariogamia) i cytoplazmy (plazmogamia). Wyjątkiem są grzyby wyższe, u których kariogamia jest odsunięta w czasie i powstające w wyniku zapłodnienia komórki potomne tworzą dikarion. Łączące się w procesie zapłodnienia gamety pochodzić mogą z tego samego organizmu (samozapłodnienie) lub z różnych organizmów. Organizmy potomne powstawać mogą z gamet niezapłodnionych co określane jest mianem apomiksji, u zwierząt reprezentowanej przez dzieworództwo.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapłodnieniowy

przymiotnik od: zapłodnienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapłon

początek procesu spalania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. fiz. rozpoczęcie procesu spalania;

(1.2) fiz. mot. układ umożliwiający zapłon (1.1)

Zapłon – w ogólnym znaczeniu jest to proces chemiczny, w którym energia termiczna produkowana przez daną reakcję chemiczną jest wystarczająca do podtrzymywania tej reakcji.

Zapłon ma wiele znaczeń używanych w różnych dziedzinach nauki i techniki:

- w chemii – rozpoczęcie procesu spalania
- w tokamaku – moment przemiany gazu w gorącą plazmę
- w astrofizyce – moment rozpoczęcia reakcji termojądrowych, często prowadzących do eksplozji (gwiazdy nowe i supernowe)
- w energoelektronice i elektronice - moment załączenia stanu przewodzenia w tyrystorze
- w lampach wyładowczych – zainicjowanie wyładowania elektrycznego w lampie
- w silniku spalinowym – rozpoczęcie procesu spalania mieszanki paliwowo-powietrznej lub też (w mowie potocznej) cały system (tzw. układ zapłonowy) sterujący zapłonem mieszanki (poprzez regulowanie momentu wtrysku paliwa lub podania napięcia na świece zapłonowe)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zapłoniony

książkowo: taki, który się zapłonił; zarumieniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapłonka

roślina z rodziny szorstkolistnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zapłonnik

- zapłonnik – element elektroniczny mający za zadanie wytworzyć wysokie napięcie poprzez skokowe przerywanie obwodu dławika.
- zapłonnik – urządzenie mające spowodować zapłon ładunku miotającego lub napędowego

#### Źródła:

Wikipedia

# Zapłonnikowy

przymiotnik od: zapłonnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapłonowy

przymiotnik od: zapłon

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapłotki

potocznie: miejsce za płotem lub między płotami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapłynąć

1. dopłynąć gdzieś daleko;
2. płynąc, zablokować trasę;
3. wypełnić się płynem na powierzchni;
4. środowiskowo: płynąc, wypełnić szczeliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zapływać

1. dopływać gdzieś daleko;
2. płynąc, blokować trasę;
3. wypełniać się płynem na powierzchni; napływać;
4. środowiskowo: płynąc, wypełniać szczeliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zara

marka sklepów odzieżowych

- Zara – sieć sklepów odzieżowych
- Zara – plemię
- Zara – rosyjska piosenkarka
- Zara – typ krążowników
- Zara – imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarąbać

potocznie: zabić kogoś lub coś siekierą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarąbanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarąbać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarabiać

1. otrzymywać zapłatę za wykonaną pracę;
2. osiągać zyski;
3. zagniatać ciasto;
4. potocznie: otrzymywać ciosy, kary, wyroki itp.

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarobić)

(1.1) dostawać regularnie pieniądze za wykonywaną pracę

(1.2) pracować zarobkowo

(1.3) pot. zasługiwać na coś swoim postępowaniem, dostawać to, co się komuś należy

(1.4) pot. naprawiać uszkodzenie w dzianinie, zwykle w pończosze

(1.5) łączyć ze sobą składniki czegoś, zwykle ciasta, i zagniatać je

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarabialnia

dział fabryki nawozów sztucznych, w którym miesza się i przerabia składniki nawozów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarabianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarabiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarabie

1. dzielnica Myślenic (miasto powiatowe w województwie małopolskim), położona na prawym brzegu Raby;
2. część Gdowa (wieś w powiecie wielickim, województwie małopolskim), położona za Rabą;
3. część Dobczyc (miasto w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim)

## Integralne części miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 11

- Zarabie − część miasta Dobczyce
- Zarabie − część miasta Mszana Dolna
- Zarabie − część miasta Myślenice
- Zarabie – część wsi Kasinka Mała w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Mszana Dolna
- Zarabie – część wsi Niezdów w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Dobczyce
- Zarabie – część wsi Osieczany w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Myślenice
- Zarabie – część wsi Stróża w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Pcim
- Zarabie – część wsi Gdów w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Zarabie – część wsi Książnice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Zarabie – część wsi Nieznanowice w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów
- Zarabie – część wsi Winiary w woj. małopolskim, w pow. wielickim, w gminie Gdów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarąbisty

w slangu młodzieżowym: świetny, wspaniały, znakomity; wyrąbisty, wyczepisty, zaczepisty, zajefajny

przymiotnik

(1.1) slang. młodz. eufem. zajebisty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarabować

zarabować się - zawalić się (o stropie w kopalni)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarabowisko

miejsce w kopalni, gdzie zarabowały się (oberwały się, zawaliły się) stropy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarąbywać

zabijać siekierą, bronią sieczną; szlachtować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarachować

obliczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarachowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarachować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaradkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaradniej

stopień wyższy od przysłówka: zaradnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaradniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zaradny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaradność

umiejętność radzenia sobie w różnych sytuacjach; obrotność, przedsiębiorczość, przemyślność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest zaradny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaradny

dobrze radzący sobie w różnych sytuacjach; przedsiębiorczy, obrotny, przemyślny

przymiotnik

(1.1) umiejący radzić sobie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarafszan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. rzeka w Tadżykistanie i Uzbekistanie;

Zarafszan (w górnym biegu – „Matcza”; tadż. Зарафшон, uzb. Zarafshon) – rzeka w Tadżykistanie i Uzbekistanie w Azji Środkowej. Długość – 877 km, powierzchnia zlewni – 17,7 tys. km², średni roczny przepływ u ujścia Magianu – 162 m³/s. Reżim śniegowo-lodowcowy z maksimum w lipcu (do 464 m³/s) i minimum w styczniu (do 38 m³/s). Trzecia co do wielkości rzeka Azji Środkowej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarafszański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zarafszanem, dotyczący Zarafszanu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaragoza

miasto w Hiszpanii; Saragossa

## Geografia

### Filipiny

- Zaragoza – nazwa gminy w prowincji Nueva Ecija

### Gwatemala

- Zaragoza – miejscowość i siedziba gminy w departamencie Chimaltenango

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarajec

Zarajec – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie janowskim, w gminie Modliborzyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 247 mieszkańców i była dziesiątą co do wielkości miejscowością gminy Modliborzyce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaranek

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) stpol. poranek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaraniarski

przymiotnik

(1.1) hist. charakterystyczny dla zaraniarza, odnoszący się do niego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaranie

chwila wschodu słońca, świt; wczesny ranek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. świt, wczesny ranek

(1.2) przen. początek, pierwszy okres czegoś

Zaranie – tygodnik ludowy, poświęcony tematyce popularnonaukowej, politycznej i gospodarczej, wydawany w latach 1907–1915.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarankiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaranny

dziejący się wczesnym rankiem, o świcie; poranny; ranny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. poranny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarapować

zaśpiewać w stylu rap

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarastać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarosnąć)

(1.1) (o roślinności) pokrywać coś rozrastając się

(1.2) (o zaroście, owłosieniu) pokrywać jakąś część ciała

czasownik zwrotny zarastać się

(2.1) med. goić się, pokrywając się tkanką

(2.2) pokrywać się czymś, co rośnie lub nawarstwia się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarastanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarastać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaraszów

Zaraszów – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie lubelskim, w gminie Bychawa.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie lubelskim.

Wieś stanowi sołectwo gminy Bychawa. Według Narodowego Spisu Powszechnego z roku 2011 wieś liczyła 233 mieszkańców.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela i św. Franciszka z Asyżu w Bychawie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaratustra

prorok perski z VII/VI w. p.n.e.; Zaratusztra; Zoroaster

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaratustrianin

wyznawca zaratustrianizmu (zaratusztrianizmu); zaratusztrianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaratustrianizm

staroperska religia oparta na mazdaizmie, głosząca ustawiczną walkę dobra i zła jako podstawę istnienia świata; zaratustryzm; zaratusztrianizm; zoroastryzm

Zaratusztrianizm (zaratustryzm, zoroastryzm, zoroastrianizm, awest. Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i) – religia irańska wywodząca się od Zaratusztry, powstała pomiędzy 1500 a 500 rokiem p.n.e. Liczba wyznawców wynosi 110-120 tys. (2012).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaratustrianka

→ zaratustrianin; zaratusztrianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaratustryzm

staroperska religia oparta na mazdaizmie, głosząca ustawiczną walkę dobra i zła jako podstawę istnienia świata; zoroastryzm; zaratustrianizm; zaratusztrianizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaratusztra

prorok perski z VII/VI w. p.n.e.; Zaratustra; Zoroaster

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) hist. rel. twórca zaratusztrianizmu;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaratusztrianin

wyznawca zaratusztrianizmu; zaratustrianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaratusztrianizm

staroperska religia oparta na mazdaizmie, głosząca ustawiczną walkę dobra i zła jako podstawę istnienia świata; zaratustryzm; zaratustrianizm; zoroastryzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jedna z religii monoteistycznych;

Zaratusztrianizm (zaratustryzm, zoroastryzm, zoroastrianizm, awest. Daēnā Vañuhi; pers. آيين زرتشتی Âjin-e Zaratoszt-i) – religia irańska wywodząca się od Zaratusztry, powstała pomiędzy 1500 a 500 rokiem p.n.e. Liczba wyznawców wynosi 110-120 tys. (2012).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaratusztrianka

→ zaratusztrianin; zaratustrianka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaratusztriański

przymiotnik relacyjny

(1.1) rel. związany z zaratusztrianizmem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaratyt

minerał barwy szmaragdowozielonej, uwodniony węglan niklu występujący w serpentynitach; spotykany na Wyspach Szetlandzkich

Zaratyt – minerał, po raz pierwszy znaleziony w Galicji w Hiszpanii w 1851 i nazwany na cześć hiszpańskiego dyplomaty i dramaturga Antonio Gil y Zárate (1793–1861). Występuje w skałach serpentynowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaraz

1. w tej chwili; natychmiast;
2. nie zwlekając, nie odkładając na później;
3. tuż po czymś;
4. potocznie: za chwilę; niedaleko od czegoś

partykuła

(1.1) w krótkim czasie

(1.2) bardzo blisko

przysłówek

(2.1) zarazem

forma rzeczownika.

(3.1) D. lm. od: zaraza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaraza

1. choroba zakaźna występująca masowo; epidemia, mór;
2. przenośnie: drań, szuja;
3. przenośnie: zepsucie, demoralizacja;
4. roślina pasożytnicza o łuskowatych liściach, wyrastająca na korzeniach i łodygach różnych roślin

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) masowa choroba zakaźna; epidemia

(1.2) niebezpieczne zjawisko, trudne do zwalczenia

(1.3) pot. rodzaj wyzwiska

Masowe występowanie zachorowań:

- epidemia
- epizootia

Rośliny:

- zaraza (Orobanche) – rodzaj obejmujący ok. 150 gatunków roślin pasożytniczych

Miejscowości:

- Zaraza – miasto w Wenezueli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarażać

1. powodować przedostanie się do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych;
2. wpływać na kogoś tak, że przejmie nasze poglądy, zachowania lub zainteresowania

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarazić)

(1.1) powodować przenoszenie drobnoustrojów chorobowych

(1.2) przen. przekonywać do czegoś, zwłaszcza do jakiejś pasji, idei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarażalność

podatność na zarażenie; zakażalność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przenoszenie drobnoustrojów chorobowych

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarazek

drobnoustrój (wirus, bakteria lub pierwotniak) powodujący zakażenie; mikrob

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) biol. med. mikroorganizm powodujący zakażenie

Patogen, czynnik chorobotwórczy – ciało obce, twór biologiczny lub mikroorganizm wywołujący chorobę u danego organizmu. Wyróżnia się następujące typy patogenów:

- ożywione (bakterie, grzyby, pasożyty, protisty),
- nieożywione (wirusy, priony),
  - chemiczne (substancje żrące, toksyczne),
    - niedobory pokarmowe,
  - fizyczne (światło lasera, promieniowanie jonizujące, silne pole magnetyczne, mechaniczne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarazem

jednocześnie

partykuła

(1.1) partykuła informująca o współwystępowaniu dwóch cech dotyczących tej samej rzeczy lub osoby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarażenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarazić.

Zarażenie (łac. contaminatio, z łac. contaminare „być w kontakcie”, z łac. con-, com- „naprzeciw, razem” + łac. tangere „dotykać”) – przeniesienie biologicznego czynnika zaraźliwego (łac. contagion) od nosiciela (człowieka lub zwierzęcia) na wrażliwą na taki czynnik osobę lub zwierzę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarazić

1. spowodować przedostanie się do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych;
2. wpłynąć na kogoś tak, że przejmie nasze poglądy, zachowania lub zainteresowania

czasownik przechodni dokonany (ndk. zarażać)

(1.1) przenieść na kogoś chorobę

(1.2) przen. rozprzestrzenić pewną swoją cechę lub pomysł

czasownik zwrotny dokonany zarazić się (ndk. zarażać się)

(2.1) przejąć od kogoś chorobę

(2.2) przen. przejąć od kogoś jakąś cechę lub pomysł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarazkofob

osoba przejawiająca chorobliwy lęk przed brudem, zarazkami; germofob, mizofob

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarazkowy

→ zarazek

Patrz:zarazek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaraźliwiej

stopień wyższy od przysłówka: zaraźliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaraźliwość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zaraźliwe

Zaraźliwość – zdolność przeniesienia się patogenu z rezerwuaru na nowego gospodarza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaraźliwszy

stopień wyższy od przymiotnika: zaraźliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaraźliwy

1. taki, którym można się zarazić;
2. łatwo udzielający się innym

przymiotnik

(1.1) med. wet. łatwo szerzący się między organizmami

(1.2) przen. łatwo udzielający się innym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarażony

1. spowodować przedostanie się do organizmu drobnoustrojów chorobotwórczych;
2. wpłynąć na kogoś tak, że przejmie nasze poglądy, zachowania lub zainteresowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarazowate

rodzina pasożytniczych roślin dwuliściennych z rzędu trędnikowców

Zarazowate (Orobanchaceae Vent.) – rodzina roślin należących do rzędu jasnotowców (Lamiales). Do rodziny zarazowatych należy blisko 100 rodzajów roślin (we florze Polski jest 9) i 2,3 tysiące gatunków. W dawniejszych systemach klasyfikacyjnych wiele z nich zaliczano do rodziny trędownikowatych Scrophulariaceae sensu lato. Wyodrębnione zostały jako rodzina zarazowatych w wyniku badań filogenetycznych – okazało się, że tworzą odrębny klad, w dodatku bliżej spokrewniony m.in. z jasnotowatymi (Lamiaceae) niż z trędownikowatymi. Zarazowate są rodziną kosmopolityczną – występują na całym świecie. Centra największego ich zróżnicowania to obszar śródziemnomorski, Himalaje, południowa Afryka i zachodnia część Ameryki Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarazowaty

o cechach zarazowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zardzewiały

1. pokryty lub przeżarty rdzą;
2. przenośnie: zastały, niesprawny wskutek braku ruchu, ćwiczeń

przymiotnik jakościowy

(1.1) zniszczony przez rdzę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zareagować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. reagować)

(1.1) odpowiedzieć na bodziec lub sytuację

(1.2) biol. ulec przemianie na skutek bodźca

#### Źródła:

Wiktionary

# Zareagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zareagować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zareba

afrykańska zagroda z pali chroniąca przed napaścią dzikich zwierząt; zariba, zeriba, zereba

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarębice

Zarębice – wieś w Polsce w województwie śląskim, w powiecie częstochowskim, w gminie Przyrów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zarębiec

Zarębiec (niem. Kleisack) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Biskupiec.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś znajduje się w historycznym regionie Warmia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zarębin

wieś w Polsce

Zarębin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Czerwińsk nad Wisłą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarębina

nazwisko odmężowskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarębowo

Zarębowo – wieś w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Zakrzewo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zarębski

przymiotnik od: Zaręba, Zarębki, Zaręby, Zaręby Kościelne, Zaręby Leśne

Zarębski:

- Andrzej Zarębski
- Jan Zarębski
- Jarosław Zarębski
- Juliusz Zarębski
- Krzysztof Zarębski
- Maciej Zarębski
- Zbigniew Zarębski

- Ewa Zarębska
- Marta Zarębska
- Renata Zarębska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarechotać

czasownik dokonany

(1.1) o żabie: wydać gardłowy dźwięk

(1.2) zaśmiać się chrapliwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarechotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarechotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarecytować

wygłosić z pamięci utwór literacki; wyrecytować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaręczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaręczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaręczynowy

przymiotnik od: zaręczyny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zaręczynami, dotyczący zaręczyn

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaręczyny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kult. obrzęd wyrażenia woli bycia razem w małżeństwie;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarejestrować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rejestrować)

(1.1) umieścić na liście, wciągnąć do rejestru

(1.2) techn. utrwalić w pamięci urządzenia

(1.3) pot. zauważyć

czasownik zwrotny dokonany zarejestrować się (ndk. rejestrować się)

(2.1) umieścić siebie na liście, wciągnąć siebie do rejestru

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarejestrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarejestrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarejestrowywać

rejestrować;
1. wpisywać do rejestru;
2. utrwalać za pomocą aparatu, kamery itp.;
3. przedstawiać zgodnie z rzeczywistością;
4. zarejestrowywać się - wpisywać się do rejestru

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarękawek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. ochraniacz na rękaw od dłoni do łokcia stosowany przez urzędników

(1.2) przest. mufka

(1.3) daw. rodzaj mankietu koszuli ozdobnie wykładanego na rękaw ubrania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarekomendować

polecić kogoś lub coś komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarekomendowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarekomendować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarekwirować

zabrać coś komuś z nakazu władz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaremba

nazwisko

Zaremba – polskie nazwisko, w Polsce nosi je ok. 11 tys. osób. Tradycyjna forma dla żony Zaremby to Zarembina, a córki Zarembianka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarembski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zareplikować

odpowiedzieć komuś na zarzuty celnie i szybko; zaripostować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaretuszować

zamaskować wady retuszem; zretuszować, wyretuszować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarezerwować

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|rezerwować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarezerwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarezerwować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zariba

afrykańska zagroda z pali chroniąca przed napaścią dzikich zwierząt; zareba, zeriba, zereba

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaripostować

zripostować;
1. odpowiedzieć komuś na zarzuty celnie i szybko; zareplikować;
2. w szermierce: zadać cięcie lub pchnięcie bezpośrednio po udanej własnej zasłonie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarób

zarób spoiwa budowlanego - ilość spoiwa budowlanego przygotowana jednorazowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarobaczać

zakażać pasożytami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarobaczony

zakazić pasożytami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarobaczyć

zakazić pasożytami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarobas

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto jest zarobiony

(1.2) pot. ktoś, kto dużo zarabia, dla kogo najważniejsze jest zarabianie

(1.3) pot. pogard. sponsor, mężczyzna mający utrzymankę (sponsorówkę)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarobek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wynagrodzenie za wykonaną pracę

(1.2) zysk z operacji finansowej lub handlowej

(1.3) możliwość zarobienia pieniędzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarobić

1. otrzymać zapłatę za wykonaną pracę;
2. osiągnąć zysk;
3. potocznie: otrzymać cios, karę, wyrok itp.

czasownik przechodni dokonany (ndk. zarabiać)

(1.1) dokonany od|zarabiać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarobiony

1. otrzymać zapłatę za wykonaną pracę;
2. osiągnąć zysk;
3. potocznie: otrzymać cios, karę, wyrok itp.

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zarobić

przymiotnik

(2.1) pot. mający mnóstwo pracy do wykonania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarobkiewicz

osoba poszukujaca okazji do zarobkowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarobkowo

przysłówek

(1.1) w sposób dotyczący zarabiania lub zarobków

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarobkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zarobkowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarobkowy

przymiotnik od: zarobek

przymiotnik

(1.1) przym. od zarobek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarobowy

→ zarób

Patrz:zarób

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaród

dawniej tyle co: zarodek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarodek

1. nowy organizm ludzki lub zwierzęcy rozwijający się po zapłodnieniu w organizmie matki lub w jaju; embrion
2. u roślin nasiennych: część nasienia będąca zawiązką młodej rośliny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. organizm powstały z podziałów zygoty

(1.2) bot. zawiązek rośliny rozwijający się w nasieniu

(1.3) przen. początkowy etap lub stadium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarodkowy

przymiotnik od: zarodek

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. związany z zarodkiem, dotyczący zarodka

(1.2) przen. początkowy, w zalążku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarodnia

organ niektórych roślin i grzybów, w którym wytwarzane są zarodniki służące do rozmnażania bezpłciowego; sporangium

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarodnik

komórka rozrodcza niektórych roślin i grzybów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. komórka służąca do bezpłciowego rozmnażania się roślin zarodnikowych i grzybów;

Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki powstałej podczas rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik”, jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też używane były (i nadal są) zarówno do określania komórek powstałych podczas rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego. Rozwój zarodników powstających w wyniku rozmnażania bezpłciowego nie jest poprzedzony zapłodnieniem i odtwarzają one pod względem genetycznym taki sam organizm jak rodzicielski. U roślin i grzybów cechujących się przemianą pokoleń proces powstawania zarodników związany jest jednak z rozmnażaniem płciowym i przed ich utworzeniem następuje podział mejotyczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarodnikonośny

wytwarzający zarodniki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarodnikowce

typ pasożytniczych pierwotniaków; sporowce

Apikompleksy (Apicomplexa, sporowce, Sporozoa) – organizmy wyłącznie pasożytnicze, wyróżniające się obecnością tzw. kompleksu apikalnego ułatwiającego im wnikanie do komórek żywiciela. Obecnie zaliczane są do supergrupy Chromalveolata, razem z żółto-brunatnymi glonami i grzybopodobnymi lęgniowcami oraz orzęskami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarodnikowcowy

przymiotnik od: zarodnikowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarodnikowiec

przedstawiciel typu pasożytniczych pierwotniaków; sporowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarodnikowy

przymiotnik od: zarodnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarodnionośny

taki, na którym umieszczone są zarodnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarodniowy

1. przymiotnik od: zarodnia, zarodnik;
2. liść zarodniowy - liść paprotników, na którym tworzą się organy rozmnażania, w których powstają haploidalne zarodniki; liść zarodnionośny, sporofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarodowy

przymiotnik od: zaród

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaródź

dawniej: zaczątek, zalążek czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. mikrobiol. protoplazma

(1.2) przest. przen. zalążek, początek czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarodziec

pierwotniak z rzędu krwinkowców, pasożytujący w czerwonych ciałkach krwi; plazmodium; cenocyt

Zarodziec (Plasmodium) – rodzaj jednokomórkowych pierwotniaków, pasożytów wewnątrzkomórkowych wywołujących malarię u gadów, ptaków i ssaków (w tym ludzi). Wszystkie gatunki są przenoszone przez komary.

Inwazyjna postać zarodźca (sporozoit) rozpoczyna cykl życiowy w śliniankach komara. Gdy komar ugryzie żywiciela zarodźca (np. człowieka), sporozoit przedostaje się do jego układu krwionośnego. Następnie wędruje do wątroby i śledziony, gdzie rozmnaża się bezpłciowo, tworząc kryptozoity, które dostają się do erytrocytów. Tam namnażają się i rosną, aż erytrocyt się rozerwie. Uwolnione w ten sposób merozoity atakują kolejne krwinki. Temu etapowi malarii towarzyszy gorączka i dreszcze. Z części merozoitów tworzą się gametocyty, które po ugryzieniu żywiciela przez komara przedostają się do przewodu pokarmowego tego ostatniego. Tam gametocyty przekształcają się w gamety i następuje rozmnażanie płciowe. Powstałe zygoty przenikają przez ścianę jelita i tworzą sporozoity, które przedostają się do ślinianek komara.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarodziowe

podtyp pierwotniaków (Sarcodina), obejmujący korzenionóżki i promienionóżki; sarkodowe

Zarodziowce (zarodziowe, pełzaki, sarkodowe, Sarcodina) - grupa jednokomórkowych protistów zwierzęcych wyróżniona na podstawie kilku wspólnych cech morfologicznych, a zwłaszcza nibynóżek oraz braku pellikuli przynajmniej w pewnym okresie cyklu życiowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarodziowy

o cechach zarodziowych (sarkodowych)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarogów

Zarogów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Miechów.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego. Integralne części miejscowości: Helenów-Januszyn, Kopanina, Laskowiec, Piotrowice, Zagaje Zarogowskie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaroić

zaroić się - pojawić się gdzieś w dużej liczbie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarojony

taki, który się zaroił

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaromatyzować

nadać czemuś (zwłaszcza produktom spożywczym) odpowiedni zapach, dodać odpowiednie aromatyczne substancje zapachowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaropić

zaropić się - pokryć się lub napełnić ropą; zaropieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaróść

zarosnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarościały

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zardzewiały

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarościk

zdrobnienie od: zarost

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zarost

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarosić

pokryć rosą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarośla

dawniej: zarośla - gęste skupisko roślin; zarośl, zaroślina, zarostek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gęste skupisko krzewów

- zarośla – typ formacji roślinnej

Miejscowości i ich części w Polsce

- Zarośla – osada wsi Okoniny Nadjeziorne, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
- Zarośla – część wsi Sierosławice w woj. świętokrzyskim, w pow. koneckim, w gminie Końskie
- Zarośla – część wsi Dąbrowa w woj. świętokrzyskim, w pow. starachowickim, w gminie Pawłów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaroślak

rodzaj ptaków z rodziny pasówek

Miejscowości w Polsce i ich części

- Zaroślak – część wsi Kijewo Królewskie, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. chełmińskim, w gminie Królewo Królewskie
- Zaroślak – część miasta, osiedle Gdańska
- Zaroślak – osada leśna w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. piskim, w gminie Ruciane-Nida

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaroślarka

1. rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek;
2. zaroślarka pospolita - europejski gatunek ślimaka

Zaroślarka (Paraxerus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarośle

dawniej: zarośla - gęste skupisko roślin; zarośl, zaroślina, zarostek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. skupisko krzewów lub bylin

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Zarośle – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Bobrowo
- Zarośle – osada w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. brodnickim, w gminie Zbiczno.
- Zarośle – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. grudziądzkim, w gminie Rogóźno
- Zarośle – osada wsi Brzozowe Błota, w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. tucholskim, w gminie Śliwice
- Zarośle – część wsi Dokudów Drugi w woj. lubelskim, w pow. bialskim, w gminie Biała Podlaska
- Zarośle – część wsi Majaczewice w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Burzenin
- Zarośle – część wsi Żarki w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Libiąż
- Zarośle – część wsi Śródborze w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Glinojeck
- Zarośle – część wsi Ostrybór w woj. mazowieckim, w pow. garwolińskim, w gminie Wilga
- Zarośle – część wsi Łaziska w woj. mazowieckim, w pow. lipskim, w gminie Ciepielów
- Zarośle – część wsi Ławy w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Rzekuń
- Zarośle – osada leśna w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Dziemiany
- Zarośle – przysiółek wsi Korzecko w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Chęciny
- Zarośle – kolonia w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. olsztyńskim, w gminie Stawiguda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaroślówka

ptak z rodziny trzciniaków, w Polsce ptak lęgowy

Zaroślówka, trzciniak zaroślowy (Acrocephalus dumetorum) – gatunek małego ptaka z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), wcześniej zaliczany do pokrzewkowatych (Sylviidae). Monotypowy. Nie jest zagrożony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaroślowy

przymiotnik od: zarośle

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarośnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. wrodzone lub wtórne patologiczne zamknięcie (zmniejszenie światła) przewodu ciała (np. jelita, pochwy, odbytu)

Atrezja, zarośnięcie (łac. atresia, z gr. ατρετος = bez otworu) – termin medyczny oznaczający najczęściej wrodzony brak otworu np. w zastawce trójdzielnej lub światła narządu rurowatego (np. odbytu, przełyku, pochwy) albo wtórny brak światła, który może być spowodowany przebytym procesem zapalnym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarośnięty

1. niepielęgnowany, pokryty chwastami; zarosły;
2. taki, który ma twarz pokrytą zarostem;
3. rzadko: zabliźniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarost

owłosienie, najczęściej kojarzone z występowaniem na twarzy jako broda, wąsy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) owłosienie w dolnej części twarzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarostowy

→ zarost

Patrz:zarost

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarosły

niepielęgnowany, pokryty chwastami; zarośnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarównać

przestarzale: usunąć nierówności; wyrównać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarówno

składnik spójnika złożonego

(1.1) …oznajmiającego, że wspomniane cechy lub stany rzeczy charakteryzowane przez dwa zdania lub składniki zdań odnoszą się do tego samego desygnatu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarównywać

przestarzale: usuwać nierówności; wyrównywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaroz

partykuła

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. natychmiast, zaraz

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaróżawiać

nadawać czemuś różową barwę, czynić różowym; różowić, zaróżowiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarozki

przysłówek

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zaraz, w tej chwili

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaróżowiać

nadawać czemuś różową barwę, czynić różowym; różowić, zaróżawiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaróżowiały

taki, który stał się różowym; zróżowiały, poróżowiały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaróżowić

zróżowić;
1. nadać czemuś różową barwę, uczynić różowym;
2. zaróżowić się - stać się różowym; zróżowieć, poróżowieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaróżowieć

stać się różowym; zróżowieć, zróżowić się, zaróżowić się, poróżowieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaróżowienie

stać się różowym; zróżowieć, zróżowić się, zaróżowić się, poróżowieć

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce bardziej różowe niż jego otoczenie

(1.2) odczasownikowy od|zaróżowieć. (się)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaróżowiony

taki, który ma różowy kolor

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarozumialczy

→ zarozumialec

Patrz:zarozumialec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarozumiale

przysłówek

(1.1) książk. w sposób zarozumiały

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarozumialec

1. osoba mająca zbyt wysokie mniemanie o sobie, przechwalająca się swoimi zaletami i dokonaniami; megaloman, samochwała;
2. świadczący o takiej postawie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. obraź. człowiek zachowujący się w sposób zarozumiały

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarozumialej

stopień wyższy od przysłówka: zarozumiale

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarozumialski

zarozumiały, bufoniasty, nadęty, pyszny;
1. nadmiernie pewny siebie i uważający się za lepszego od innych;
2. świadczący o takiej postawie, np. zarozumialski ton

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarozumialstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. bycie zarozumiałym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarozumialszy

stopień wyższy od przymiotnika: zarozumiały; bardziej zarozumiały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarozumiałość

zadufanie w sobie; zuchwałość; nadmierne wychwalanie swojej osoby

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wygórowane mniemanie o sobie połączone z arogancją i przecenianiem swoich zalet albo zasług

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarozumiały

nadmiernie wychwalający swoją osobę; zadufany w sobie; zuchwały

przymiotnik

(1.1) mający zbyt wysokie mniemanie o sobie, nadmiernie wychwalający swoją osobę

(1.2) świadczący o wysokim mniemaniu o sobie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarski

nazwisko

przymiotnik

(1.1) dotyczący Żar (w Krakowskiem, Zamojskiem, Zielonogórskiem)

(1.2) dotyczący Żarów (w Piotrkowskiem)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarszyn

Zarszyn – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, nad potokiem Pielnica. Siedziba gminy Zarszyn. Dawniej miasto; uzyskał lokację miejską przed 1395 rokiem, zdegradowany około 1880 roku. Od 1340 do 1772 miejscowość leżała w województwie ruskim w ziemi sanockiej. Od 1772 do 1852 należała do cyrkułu leskiego a następnie sanockiego. Od 1867 powiat sanocki, gmina Sanok w Galicji. Od 1920 roku należała do województwa lwowskiego. Od października 1939 do roku sierpnia 1944 wieś była siedzibą urzędu gminy w powiecie sanockim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zarszyński

→ Zarszyn

Patrz:Zarszyn

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaruba

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarubiniecki

kultura zarubiniecka - kultura archeologiczna okresu lateńskiego i okresu wpływów rzymskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaruchać

wulgarnie: odbyć stosunek płciowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarudziały

taki, który zarudział

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarurować

zamontować rury

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarurowanie

zamontować rury

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaruściały

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zardzewiały

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaruski

nazwisko

- Mariusz Zaruski – polski oficer, taternik, pionier żeglarstwa
- STS Generał Zaruski – polski żaglowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaruszać

rzadko: kilkakrotnie poruszyć, pokołysać czymś, wprawić w ruch

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarwać

1. nie przespać nocy;
2. zaniechać czynności, zaniedbać obowiązek;
3. spaść niespodziewanie; urwać się;
4. zaboleć mocno i krótko;
5. poderwać kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarwański

w wyrażeniu: zarwańska ulica - miejsce pełne zamieszania, zamętu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarybek

narybek

Narybek, zarybek – młode, małe ryby (do ukończenia pierwszego roku życia), które po zużyciu zawartości woreczka żółtkowego rozpoczęły samodzielne zdobywanie pokarmu. W rozwoju narybku wyróżniane są dwa stadia: letnie (lipcówka) i wiosenne. W pierwszym stadium – od ukończenia stadium larwalnego do połowy pierwszego sezonu wegetacyjnego – narybek ma całkiem inny wygląd niż dorosłe ryby. Nie można rozróżnić płci u tak młodych ryb. W drugim stadium ryby stają się w pełni ukształtowane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarybianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarybiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarybieniowy

przymiotnik od: zarybienie

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zarybianiem, dotyczący zarybiania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaryć

zagłębić się w śniegu lub ziemi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarychta

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarycki

przymiotnik od: Zarycz (rzeka)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarymować

powiedzieć coś rymowanego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarymowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarymować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarypać

potocznie:
1. zabić, zamordować;
2. ukraść

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarys

niezbyt wyraźny kształt czegoś lub postaci a także linia wyznaczająca ten kształt; plan lub projekt w fazie początkowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ogólny kształt jakiegoś obiektu

(1.2) podstawy jakiegoś pomysłu lub zagadnienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarysik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zarys

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarysować

czasownik przechodni dokonany (ndk. rysować)

(1.1) dokonany od|rysować.

(1.2) uszkodzić robiąc rysy na powierzchni czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarysowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarysować.

(1.2) miejsce, w którym widoczne są rysy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarysowany

mający jakiś zarys, kształt

przymiotnik

(1.1) mający określony (wyraźny, ostry, łagodny) zarys

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarysowy

→ zarys

Patrz:zarys

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarysy

niezbyt wyraźny kształt czegoś lub postaci a także linia wyznaczająca ten kształt; plan lub projekt w fazie początkowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaryszyn

Zaryszyn – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie miechowskim, w gminie Książ Wielki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

13 grudnia 1944 Niemcy spacyfikowali wieś. Zamordowali 13 osób a 40 wywieźli do obozu pracy w Jędrzejowie. Spalili 11 zabudowań.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zarytmetyzować

przedstawić w postaci arytmetycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaryzykować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. ryzykować)

(1.1) dokonany od|ryzykować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaryzykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaryzykować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarz.

skrót od:
1. zarząd;
2. zarządzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarząd

1. jednostka organizacyjna kierująca działalnością innych;
2. zespół ludzi uprawnionych do kierowania działalnością jednostki organizacyjnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nadrzędna jednostka organizacyjna kierująca działalnością innych

(1.2) zespół ludzi uprawnionych do kierowania działalnością instytucji

(1.3) pot. osoba lub osoby na najwyższych stanowiskach w instytucji

(1.4) zarządzanie czymś

Zarząd – jednostka organizacyjna kierująca działalnością innych podporządkowanych jej organizacji lub jednostek organizacyjnych. Zespół ludzi uprawnionych do kierowania działalnością jednostki organizacyjnej lub jednostek organizacyjnych np. zarząd spółki kapitałowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarządca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zarządzająca czymś

- zarządca (prawo handlowe) – zarządca przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego ustanowiony przez sąd
- zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwem osoby fizycznej
- zarządca nieruchomości
- zarządca infrastruktury kolejowej
- zarządca informacji osobistej
- zarządca pakietów

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarządczyni

kobieta zarządzająca czymś; administratorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarządowy

przymiotnik od: zarząd

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarządzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarządzić)

(1.1) wydawać polecenia, rozkazywać

(1.2) kierować czymś (instytucją, zasobami), decydować o losie czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarządzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie poleceń, nakazywanie czegoś

(1.2) sprawowanie nad czymś zarządu

Zarządzanie – ogólny zakres działań, procesów i decyzji, których zastosowanie w odniesieniu do zasobów, osób, kapitału lub organizacji ma zapewnić warunki do efektywnego ich funkcjonowania prowadzącego do osiągnięcia postawionych celów.

Od początku XX wieku, odkąd zarządzanie próbowano oprzeć na naukowych podstawach, aż do lat 60. XX wieku zarządzanie pojmowane było jako działanie kierownicze, obejmujące następujące sekwencje postępowania: planowanie, organizowanie, decydowanie, motywowanie i kontrolowanie, nazywane klasycznymi funkcjami zarządzania.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarządzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. akt normatywny, niestanowiący źródła powszechnie obowiązującego prawa, wydany na podstawie ustaw przez organ jednoosobowy;

(1.2) polecenie wydane przez zwierzchnika lub instytucję nadrzędną

(1.3) zainicjowanie czegoś

Zarządzenie – akt normatywny albo stosowania prawa wydany przez jednoosobowy organ władzy wykonawczej albo sądowniczej, np. prezydenta RP, prezesa Rady Ministrów, ministra, czy kierownika urzędu centralnego albo sędziego na podstawie ustawy. Zarządzenie nie stanowi źródła powszechnie obowiązującego prawa ani nie jest podstawą decyzji wobec ogółu, osób prawnych oraz innych podmiotów. Ma charakter najczęściej wewnętrzny i obowiązuje tylko jednostki organizacyjne podległe organowi, który je wydaje albo osoby, których dotyczy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarządzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zarządzać)

(1.1) dokonany od|zarządzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzec

zarzeknąć się; zarzec się -
1. zapewnić, zaręczyć;
2. wyprzeć się, wyrzec się czegoś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. rżeć)

(1.1) o koniu wydać dźwięk rżenia

(1.2) przen. parsknąć dzikim śmiechem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarzęcin

- Zarzęcin – wieś w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Zarzęcin – kolonia w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Mniszków
- Zarzęcin – osada leśna w województwie łódzkim, w powiecie opoczyńskim, w gminie Mniszków

#### Źródła:

Wikipedia

# Zarzecki

→ Zarzecze, → Zarzeka

Zarzecki (żeńska forma Zarzecka; liczba mnoga: Zarzeccy) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 2853 osób.

Patrz:Zarzecze, → Zarzeka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarzeczanin

mieszkaniec Zarzecza lub Zarzeki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarzeczanka

mieszkanka Zarzecza lub Zarzeki

Zarzeczanka, Balla Kościelna (biał. Зарачанка, Zaraczanka; ros. Заречанка, Zarieczanka) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie grodzieńskim, w sielsowiecie Sopoćkinie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarzecze

obszar za rzeką

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilkudziesięciu miejscowości, części miast i wsi w Polsce, na Litwie, Białorusi i Ukrainie;

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 101, w tym 18 podstawowych

## Inne

- Zarzecze – część miasta Sochaczewa (dawniej Chodakowa)
- Zarzecze – była osada leśna w województwie lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Chełm
- Zarzecze – gmina wiejska w województwie podkarpackim, w powiecie przeworskim
- Zarzecze – przystanek kolejowy w Zarzeczu, w województwie małopolskim
- Zarzecze – przystanek kolejowy w Zarzeczu w powiecie bełchatowskim, w województwie łódzkim

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarzeczny

znajdujący się za rzeką

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarzeka

1. wieś w Polsce;
2. wieś na Ukrainie

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 9, w tym 2 podstawowe

- Zarzeka – część wsi Nowa Ruda w woj. lubelskim, w pow. łukowskim, w gminie Serokomla
- Zarzeka – wieś w woj. lubelskim, w pow. puławskim, w gminie Wąwolnica
- Zarzeka – część wsi Kaczórki w woj. lubelskim, w pow. zamojskim, w gminy Krasnobród
- Zarzeka – część wsi Boczów w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Łapanów
- Zarzeka – część wsi Komorów w woj. podkarpackim, w pow. kolbuszowskim, w gminie Majdan Królewski
- Zarzeka – część wsi Kulno w woj. podkarpackim, w pow. leżajskim, w gminie Kuryłówka
- Zarzeka – część wsi Słupie w woj. podlaskim, w pow. suwalskim, w gminie Bakałarzewo
- Zarzeka – osada w woj. świętokrzyskim, w pow. opatowskim, w gminie Baćkowice

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarzeknąć

zarzec się; zarzeknąć się -
1. zapewnić, zaręczyć;
2. wyprzeć się, wyrzec się czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|żarzyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzetecki

→ Zarzetka

Patrz:Zarzetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarzetka

wieś w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim

Zarzetka – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie węgrowskim, w gminie Sadowne. Ma status sołectwa.

Wieś położona jest w zachodniej części gminy Sadowne. Rozciąga się wzdłuż rzeki Bojewki na długości 2,5 km. Nazwa wsi pojawiła się po raz pierwszy w 1836. Wcześniej osada ta stanowiła część Rażen jako Rażny-Zarzetka. W dawnych czasach występowały tu nieprzebyte lasy, zarośla i jeziora. W latach 1958–59 w Zarzetce przeprowadzono meliorację gruntów, co stworzyło korzystne warunki do rozwoju rolnictwa. Tam gdzie dawniej występowały mokradła powstały uprawne pola. W 1961 gromadę Zarzetka włączono do gromady Sadowne, a wieś zelektryfikowano. W 1974 uruchomiono linię autobusową Łochów-Zarzetka, a w 1975 przedłużono ją do Sadownego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarzewie

1. początek, źródło, zarodek czegoś;
2. miejsce, w którym coś zaczyna się palić lub tlić;
3. dawniej: żarzące się węgle, żar

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, w którym coś się zaczyna tlić lub palić

(1.2) przen. początek lub źródło czegoś

(1.3) przen. czerwony odblask lub poświata

(1.4) daw. książk. żarzące się węgle używane do rozniecania ognia

Organizacja Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” (w skrócie Zarzewie) – organizacja niepodległościowa działająca w latach 1909–1920.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarzezać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) przest. zarżnąć, zabić nożem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzezanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. zarżnięcie, zabicie nożem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzęzić

wydać charczący odgłos; zacharczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarzucać

czasownik

(1.1) rzucając zaczepić o coś

(1.2) rzucając zawiesić coś

(1.3) o połowie ryb siecią lub wędką: wrzucać do wody

(1.4) rzucić coś niedbale, byle gdzie i nie móc tego później znaleźć

(1.5) posądzać

(1.6) założyć ubranie na ramiona, nie wkładając rąk w rękawy

(1.7) o pojeździe: ześlizgnąć się tylnymi kołami w bok

(1.8) przestać zajmować się czymś

(1.9) przykryć coś czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzucajka

zupa jarzynowa z kiszoną kapustą; zarzutka

Fitka (bieda, fiutka, dziod, pitucha) – prosta zupa jarzynowa, wywar jarzynowy, gotowany bez mięsa na bazie ziemniaków, marchwi, pietruszki lub pasternaku, selera. Pierwotnie w jej skład wchodziły jarzyny i woda, obecnie spotyka się fitkę okraszoną przesmażoną słoniną. Do fitki można również dodać ugotowaną osobno kiszoną kapustę. Charakterystyczna dla Zagłębia Dąbrowskiego, ale znana również na pograniczu Małopolski i Górnego Śląska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarzucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarzucać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzucić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zarzucać)

(1.1) dokonany od|zarzucać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzucik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zarzut

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzuela

[czytaj: sarsuela] hiszpański utwór sceniczny, łączący recytację ze śpiewem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. liter. tradycyjna forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego, z odgrywanymi scenkami mówionymi, śpiewem, niekiedy także tańcem;

Zarzuela (wymowa według IPA: [θaɾ'θwela] w Hiszpanii, [saɾ'swela] w państwach hiszpańskojęzycznych Ameryki Łacińskiej) – forma muzyczna liryczno-dramatyczna pochodzenia hiszpańskiego, w której występują naprzemiennie sceny mówione i śpiewane, w okresie późniejszym zawierająca także taniec; rodzaj musicalu. Nazwa wywodzi się prawdopodobnie od nazwy domku myśliwskiego zwanego Palacio Real de la Zarzuela (hiszp. Zarzas – miejsce porośnięte jeżynami), znajdującego się niedaleko Madrytu, gdzie w XVII wieku po raz pierwszy przedstawiono ten rodzaj sztuki hiszpańskiemu dworowi królewskiemu (tzw. Fiestas de Zarzuela).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarzut

oskarżenie, wskazanie nagannego czynu lub wady

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) słownie sformułowane zastrzeżenie wobec kogoś lub czyjegoś zachowania

(1.2) praw. część aktu oskarżenia opisująca charakter popełnionego wykroczenia lub przestępstwa

Zarzut – w prawie i postępowaniu cywilnym oraz karnym nazwa kilku odmiennych instytucji procesowych:

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarzutka

1. zupa jarzynowa z kapustą kiszoną, zarzucajka;
2. dawniej: peleryna narzucana na ramiona, narzutka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. prowokacyjny wpis na forum publicznym

Fitka (bieda, fiutka, dziod, pitucha) – prosta zupa jarzynowa, wywar jarzynowy, gotowany bez mięsa na bazie ziemniaków, marchwi, pietruszki lub pasternaku, selera. Pierwotnie w jej skład wchodziły jarzyny i woda, obecnie spotyka się fitkę okraszoną przesmażoną słoniną. Do fitki można również dodać ugotowaną osobno kiszoną kapustę. Charakterystyczna dla Zagłębia Dąbrowskiego, ale znana również na pograniczu Małopolski i Górnego Śląska.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zarzycki

nazwisko

- Zarzycki – herb szlachecki

Osoby o nazwisku „Zarzycki”:

- Aleksander Zarzycki – polski pianista, kompozytor, dyrygent i pedagog
- Eugeniusz Zarzycki – polski kierowca rajdowy
- Eugeniusz Zarzycki – działacz państwowy, inżynier i dyplomata, wiceminister
- Ferdynand Zarzycki – polski generał, minister i senator
- Florian Zarzycki – polski partyzant
- Ireneusz Zarzycki – polski polityk, działacz związkowy, senator
- Jan Zarzycki - profesor nauk technicznych
- Jan Piotr Zarzycki - profesor medycyny, histolog
- Janusz Zarzycki – polski architekt, wojskowy i polityk
- Jan Miłosz Zarzycki – polski dyrygent
- Jerzy Zarzycki – polski reżyser
- Kazimierz Zarzycki – polski polityk, przedsiębiorca, dziennikarz, poseł na Sejm
- Leszek Zarzycki – polski szopkarz
- Marian Zarzycki (ujednoznacznienie)
- Paweł Zarzycki – harcmistrz
- Ryszard Zarzycki – polski harcerz i wojskowy
- Stanisław Zarzycki – polski inżynier leśnictwa
- Władysław Zarzycki ps. „Rojan”, „Radek” – podpułkownik Wojska Polskiego
- Włodzimierz Stefan Zarzycki – polski polityk, poseł na Sejm
- Wojciech Szczęsny Zarzycki – polski polityk, rolnik i samorządowiec, poseł na Sejm
- Zbigniew Zarzycki – polski siatkarz i trener siatkarski, olimpijczyk
- Zdzisław Zarzycki – polski prawnik, historyk prawa i specjalista prawa wyznaniowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarzyczka

żarzyczka;
1. rodzaj roślin z rodziny pierwiosnkowatych;
2. zarzyczka górska - gatunek byliny z rodziny pierwiosnkowatych, w Polsce pod ochroną

Zarzyczka, kortuza (Cortusa L.) – rodzaj roślin należący do rodziny pierwiosnkowatych, wyróżniany zwłaszcza w dawniejszych (do końca XX wieku) ujęciach systematycznych. Takson ten na przełomie XX i XXI wieku został włączony do rodzaju pierwiosnek Primula ponieważ badania molekularne wykazały, że tradycyjnie wyróżniany rodzaj Cortusa jest zagnieżdżony w Primula.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zarzygać

potocznie: zabrudzić wymiocinami; zachlustać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarzyganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarzygać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzygiwać

potocznie:
1. zabrudzić wymiocinami;
2. naprzykrzać się czymś;
3. zarzygiwać się -
a) brudzić się wymiocinami;
b) brudzić siebie nawzajem wymiocinami;
c) długo i intensywnie wymiotować;
d) zamęczać samego siebie swoją negatywną postawą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarzygiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarzygiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zarzynać

zabijać coś z użyciem ostrego narzędzia

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarżnąć, zarznąć)

(1.1) zabijać ostrym narzędziem

(1.2) pot. niszczyć poprzez nieprawidłowe użytkowanie lub wykonanie

(1.3) pot. doprowadzać kogoś do kłopotów finansowych

czasownik zwrotny niedokonany zarzynać się (dk. zarżnąć się, zarznąć się)

(2.1) kaleczyć się ostrym przedmiotem

(2.2) pot. doprowadzać się do wyczerpania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zarzynadło

potocznie: nóż służący do zarzynania zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zarzynanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zarzynać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaś

spójnik

spójnik

(1.1) natomiast

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. znowu

(1.3) gw-pl|Poznań. potem, następnie, później

(1.4) gw-pl|Poznań. wzmocnienie spójników i przysłówków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasada

1. reguła
2. związek chemiczny barwiący papierek lakmusowy na niebiesko, o charakterystycznej grupie wodorotlenowej OH

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reguła rządząca czymś

(1.2) chem. związek chemiczny cząsteczek składających się z atomu pierwiastka metalicznego i grupy wodorotlenowej;

- zasada w chemii
- zasada w fizyce
- arché – zasada (prazasada) w filozofii przedsokratejskiej
- reguła
- zasada językowa
- zasada nieoznaczoności
- zasada Pareta
- zasada pomocniczości
- zasada antropiczna
- zasada trzech jedności
- zasada zachowania energii
- zasada proporcjonalności
- zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego
- zasada komplementarności (genetyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasadniczo

przysłówek

(1.1) całkiem, zupełnie, zgoła

(1.2) właściwie, na ogół

(1.3) pot. opierając się na zasadzie bezkompromisowo

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasadniczy

przymiotnik

(1.1) podstawowy, najważniejszy

(1.2) taki, który kieruje się zasadami

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasadniej

stopień wyższy od przysłówka: zasadnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasadniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zasadny; bardziej zasadny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasadność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zasadne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasadny

1. mający podstawę, uzasadnienie; umotywowany, uzasadniony;
2. dawniej:
a) umiejący coś uzasadnić, potrafiący umotywować;
b) będący zasadniczą, podstawową częścią czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasadolubny

przymiotnik relacyjny

(1.1) biol. taki, który do swojego prawidłowego rozwoju wymaga podłoża o odczynie zasadowym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasadotwórczy

tworzący związek chemiczny o charakterze zasadowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasadowica

zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej w organizmie człowieka, podwyższony poziom zasad we krwi, stan odwrotny do kwasicy; alkaloza

Zasadowica, alkaloza (łac. alcalosis) – zakłócenie równowagi kwasowo-zasadowej, stan podwyższonego pH osocza krwi wywołany zmniejszeniem w nim stężenia jonów wodorowych lub zwiększeniem stężenia zasad.

Wyróżnia się dwa typy zasadowicy:

- Zasadowica metaboliczna – podwyższenie pH osocza następuje wskutek wzrostu stężenia jonów wodorowęglanowych (HCO3−), przy jednoczesnej utracie jonów wodorowych oraz potasu. Powstaje wskutek znacznej utraty kwaśnego soku żołądkowego (podczas długotrwałych wymiotów lub biegunek), stosowania leków alkalizujących (np. w chorobie wrzodowej), a także w przebiegu niektórych chorób hormonalnych (np. zespołu Conna).
- Zasadowica oddechowa – podwyższenie pH osocza następuje wskutek spadku stężenia dwutlenku węgla. Powstaje wskutek hiperwentylacji, a także w stanach pobudzenia ośrodka oddechowego (np. podczas gorączki, śpiączki wątrobowej, czy zatrucia salicylanami). Jej objawiami są: parestezje, napady tężyczki oraz ogólne osłabienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zasadowość

posiadanie właściwości zasady; alkaliczność

Skala pH – ilościowa skala kwasowości i zasadowościroztworów wodnych związków chemicznych.Skala ta jest oparta na aktywności jonów wodorowych H+ w roztworach wodnych.

Formalnie pH definiuje się jako:

  pH = –log10[a(H+)]

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zasadowy

przymiotnik od: zasada

przymiotnik

(1.1) chem. mający właściwości zasady

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasadzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasadzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasadźca

w średniowieczu: osoba, która z ramienia feudała zajmowała się organizacją nowego miasta albo wsi na jego ziemiach, w tym werbunkiem osadników

Zasadźca, lokator (łac. locator, 1180 Schultetus, 1249 Sculte) – w średniowiecznej Polsce (XII i XIII wiek) osoba, która w imieniu właściciela ziemi i na podstawie uzyskanego od niego przywileju lokacyjnego na prawie niemieckim zajmowała się organizacją prac mierniczych w obrębie zakładanej lub relokowanej wsi lub miasta, tworzeniem miejsc do prowadzenia handlu (jatek i kramów), oraz sprowadzaniem potrzebnych fachowców de diversis climatibus i osiedlaniem ich na terenie objętym lokacją. Dla wsi najważniejsi byli młynarz, kowal, specjalista od osuszania gruntów, dla miast rzemieślnicy różnych specjalności i kupcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zasadzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zasadzać)

(1.1) dokonany od|zasadzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasadziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasadzka

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pułapka przygotowana w celu schwytania lub wyrządzenia komuś zła, krzywdy

Zasadzka – wykonanie zaskakującego uderzenia na będące w ruchu lub celowo zatrzymane siły i środki przeciwnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasadzki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasadzkowy

→ zasadzka

Patrz:zasadzka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasapywać

zasapywać się - zaczynać gwałtownie i z trudem oddychać wskutek zmęczenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśby

po staropolsku: gdzież tam

#### Źródła:

SJP.pl

# Zascenie

kulisy teatru, miejsce za sceną teatralną

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaschnięty

taki, który zaschnął; zaschły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaschły

taki, który zasechł; zaschnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaścianek

1. miejscowość lub środowisko zacofane pod pewnym względem; partykularz, prowincja, zapadły kąt;
2. w dawnej Polsce: wieś, osada zamieszkana przez drobną szlachtę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wieś zamieszkana przez drobną szlachtę utrzymującą się z uprawy roli;

(1.2) hist. społeczność rolniczej osady szlacheckiej

(1.3) pejor. środowisko ludzi przeciwnych postępowi

(1.4) daw. prowizoryczny karcer w kącie pomieszczenia

Zaścianek – wieś lub część wsi zamieszkana przez ubogą szlachtę, nieposiadającą chłopów i własnoręcznie uprawiającą swoją ziemię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaściankowość

ogół negatywnych cech przypisywanych mieszkańcom obszarów opóźnionych w rozwoju cywilizacyjnym i kulturalnym; prowincjonalizm, parafiańszczyzna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, kto jest zaściankowy; cecha tego, co jest zaściankowe, zacofane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaściankowski

przymiotnik od: Zaścianek (osada i kolonia w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaściankowy

1. znajdujący się w zaścianku szlacheckim, pochodzący z zaścianka;
2. przenośnie: niemający szerszych horyzontów myślowych; zacofany, prowincjonalny, partykularny;
3. szlachta zaściankowa - drobna szlachta zamieszkała na wsi (w zaścianku), która samodzielnie uprawiała swoją ziemię (w przeciwieństwie do bogatej szlachty)

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z zaściankiem, dotyczący zaścianka

przymiotnik jakościowy

(2.1) przypisywany dawnej szlachcie z zaścianka – charakteryzujący się zacofaniem, brakiem szerszych horyzontów myślowych, skupiony wyłącznie na problemach najbliższego otoczenia, niechętny nowinkom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaścienny

zamontowany za ścianą lub w ścianie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasennikowate

o cechach zasennikowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zasennikowaty

o cechach zasennikowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasennikowiec

przedstawiciel rzędu roślin okrytonasiennych z kladu różowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasępiać

1. wprowadzać w ponury, smutny nastrój;
2. zasępiać się - stawać się ponurym, smutnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasępić

1. wprowadzić w ponury, smutny nastrój;
2. zasępić się - stać się ponurym, smutnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasępiec

Zasępiec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie olkuskim, w gminie Wolbrom.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zasępienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) smutek, zmartwienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasępiony

1. wprowadzić w ponury, smutny nastrój;
2. zasępić się - stać się ponurym, smutnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaserwować

wybić rakietą lub ręką piłkę zza linii boiska na pole przeciwnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiać

1. rzucić nasiona w glebę;
2. wywołać coś, np. niepokój

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dokonany od|siać. (rzucać nasiona w glebę)

(1.2) przen. spowodować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasiadać

zajmować gdzieś miejsce

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zasiąść)

(1.1) siadać gdzieś na dłużej; zajmować miejsce

(1.2) siadając, zaczynać coś robić

(1.3) piastować urząd; obejmować funkcję; zajmować stanowisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasiadający

zajmować gdzieś miejsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiadanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasiadać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasiadany

taki, w którym uczestnicy przyjęcia obsługiwani są przy stolikach przez kelnerów, np. kolacja zasiadana, bankiet zasiadany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiadka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) łow. czaty, zasadzka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasiadywać

1. brać udział w pracach komisji lub innego organu; zasiadać;
2. nabywać prawo własności nieruchomości na podstawie posiadania jej przez czas określony przepisami;
3. dawniej:
a) zgniatać przez siedzenie, powodować cierpnięcie wskutek siedzenia;
b) obradować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiadły

zająć gdzieś miejsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiąg

rzadziej: zasięg

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasiąść

zająć gdzieś miejsce

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zasiadać)

(1.1) usiąść wygodnie, na dłużej

(1.2) usiadłszy, zacząć coś wykonywać

(1.3) wziąć udział w pracach jakiegoś gremium; stać się uczestnikiem zgromadzenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasie

dawniej: natomiast; zasię

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiec

zabić poprzez uderzanie i cięcie zamaszystymi ruchami (np. szablą, batem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiedlać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zasiedlić)

(1.1) zajmować dany obszar, określone siedlisko

(1.2) zajmować miejsce mieszkalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasiedlanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasiedlać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasiedleniowy

przymiotnik od: zasiedlenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiedlić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zasiedlać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasiedliny

potocznie:
1. wprowadzenie się do nowego mieszkania;
2. przyjęcie organizowane z tej okazji; parapetówka, parapetówa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiedzenie

zasiedzieć się - potocznie:
1. spędzić gdzieś więcej czasu, niż było to zaplanowane, np. zasiedzieć się u przyjaciół; zabawić;
2. przyzwyczaić się do jakiegoś miejsca przez stałe w nim przebywanie, np. zasiedzieć się na pustyni; osiąść;
3. spędzić nad czymś długi czas, poświęcić jakiejś czynności dużo czasu, np. zasiedzieć się nad książkami

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) praw. nabycie w wyniku upływu czasu prawa własności do rzeczy przez osobę użytkującą daną rzecz, a niebędącą jej właścicielem;

Zasiedzenie (łac. usucapio) – sposób nabycia określonego prawa wskutek upływu czasu, jedna z instytucji dawności. Funkcją zasiedzenia jest uzgodnienie stanu prawnego i stanu posiadania, instytucją prawną, która może działać przeciwstawnie do zasiedzenia, jest tzw. rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych. Swoistym odstępstwem prawnym są obydwa te uregulowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasiedzialszy

stopień wyższy od przymiotnika: zasiedziały; bardziej zasiedziały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiedziałość

rzadko: przebywanie w jakimś miejscu od bardzo dawna

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiedziały

1. taki, który mieszka w jakimś miejscu od dłuższego czasu; zadomowiony, osiadły;
2. taki, który zasiedział się w jakimś miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiedzieć

zasiedzieć się - potocznie:
1. spędzić gdzieś więcej czasu, niż było to zaplanowane, np. zasiedzieć się u przyjaciół; zabawić;
2. przyzwyczaić się do jakiegoś miejsca przez stałe w nim przebywanie, np. zasiedzieć się na pustyni; osiąść;
3. spędzić nad czymś długi czas, poświęcić jakiejś czynności dużo czasu, np. zasiedzieć się nad książkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasięg

obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu

(1.2) odległość na jaką może dotrzeć pojazd lub pocisk

Zasięg – obszar występowania lub działania jakiegoś zjawiska albo czyjegoś wpływu.

- Zasięg (biogeografia)
- Zasięg pojazdu
- Zasięg broni
- Zasięg (programowanie)
- Zasięg (telekomunikacja)
- Zasięg (fizyka)
- Zasięg nominalny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasięgnąć

poprosić kogoś o radę, informację lub opinię

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasięgowy

przymiotnik od: zasięg

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiek

zasieka;
1. miejsce na zboże w stodole; sąsiek, zapole;
2. wydzielone miejsce do przechowywania różnych rzeczy;
3. przeszkoda ze ściętych drzew, gałęzi krzewów;
4. ogrodzenie z drutu kolczastego;
5. w sporcie: pozycja obronna polegająca na umieszczeniu w jednym miejscu wielu zawodników;
6. potocznie: wszystkie trudności ograniczające realizację jakiegoś zadania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wojsk. zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasieka

zasiek;
1. miejsce na zboże w stodole; sąsiek, zapole;
2. wydzielone miejsce do przechowywania różnych rzeczy;
3. przeszkoda ze ściętych drzew, gałęzi krzewów;
4. ogrodzenie z drutu kolczastego;
5. w sporcie: pozycja obronna polegająca na umieszczeniu w jednym miejscu wielu zawodników;
6. potocznie: wszystkie trudności ograniczające realizację jakiegoś zadania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasieki

rodzaj wojskowej zapory z drutu kolczastego

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wojsk. zapora lub ogrodzenie z drutu kolczastego, zwykle prowizoryczne;

Zasieki (starop. zasiek, zasiecz) – potocznie doraźna przeszkoda na przedpolu wykonywana w celu utrudnienia podejścia do linii obronnej, zwykle przeciwpiechotna.

Dawniej wykonywane z pni drzew w miejscach, których nie dało się ufortyfikować wałami ziemnymi. Ścięte drzewa, wraz z konarami i gałęziami tworzyły zaporę niedostępną dla konnicy. Zasieki tego typu stosowane były już w średniowieczu (zob. Przesieka Śląska) zarówno do spowalniania taborów nieprzyjaciela, jak i do blokowania ucieczki sił wroga w okrążeniu. Ostatni raz tego typu zasieki stosowali Kurpie w czasie potopu szwedzkiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasiew

1. zasianie czegoś; siew;
2. obsiane pole

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) roln. czynność zasiania ziarna

(1.2) roln. zasiane ziarna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasiewanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasiewać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasikać

potocznie: zamoczyć lub zalać moczem; zasiusiać, zaszczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasikiwać

potocznie:
1. oblewać coś moczem;
2. zasikiwać się - oblewać się moczem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasilać

czasownik

(1.1) dostarczać coś niezbędnego, uzupełniać braki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasilacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie, które dostarcza energię elektryczną o określonych parametrach do innego urządzenia

Zasilacz – urządzenie służące do dopasowania dostępnego napięcia do wymagań zasilanego urządzenia. Ze względu na sposób zmiany wielkości napięcia wyróżnić można:

- zasilacze liniowe, w których elementem dopasowującym jest transformator
- zasilacze impulsowe dopasowujące napięcie przy użyciu różnego rodzaju układów elektronicznych (przekształtników napięcia)
- zasilacze beztransformatorowe, nieposiadające galwanicznej izolacji od sieci zasilającej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasilaczowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zasilaczem, dotyczący zasilacza

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasilanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasilać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasilić

uzupełnić braki, zaopatrzyć

czasownik dokonany

(1.1) dostarczyć czegoś niezbędnego

(1.2) reg-pl|Kresy. nawlec nitkę na igłę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasilnia

pomieszczenie w kopalni z urządzeniami do transportu i zbiornikami na węgiel, który ma być transportowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasinić

uczynić sinym, pomalować na sino; posinić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasinienie

uczynić sinym, pomalować na sino; posinić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiony

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. zasiany

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasioty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. roln. zasiany

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasiusiać

potocznie: zamoczyć lub zalać moczem; zasikać, zaszczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiłek

1. świadczenie pieniężne przyznawane z ubezpieczenia społecznego, np. w razie choroby, utraty pracy lub śmierci kogoś z rodziny;
2. pomoc finansowa udzielana bezzwrotnie osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, losowej; wsparcie, zapomoga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) świadczenie pieniężne przyznawane osobom w trudnej lub szczególnej sytuacji materialnej

Zasiłek – świadczenie pieniężne lub materialne wypłacane przez instytucje państwa i organizacje non-profit ich beneficjentom. W Polsce istnieje kilka rodzajów zasiłków, a głównymi instytucjami dystrybuującymi je są gminy za pomocą ośrodków pomocy społecznej oraz ZUS.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasiłkobiorca

osoba otrzymująca zasiłek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiłkowicz

osoba pobierająca zasiłek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiłkowiczka

kobieta pobierająca zasiłek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasiłkowy

przymiotnik od: zasiłek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaskakiwać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaskoczyć)

(1.1) atakować znienacka

(1.2) występować nieoczekiwanie

(1.3) sprawiać niespodziankę

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaskoczyć)

(2.1) techn. zaczynać prawidłowo działać

(2.2) pot. zaczynać rozumieć

czasownik zwrotny zaskakiwać się

(3.1) powodować zaskoczenie względem siebie nawzajem

(3.2) wywoływać zdziwienie własnym postępowaniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaskakiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaskakiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaskakujący

niespodziewany, budzący zdziwienie

przymiotnik

(1.1) wywołujący zaskoczenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaskamleć

zaskamlać, zaskamłać, zaskomleć, zaskomlić;
1. o psie: zapiszczeć żałośnie;
2. odezwać się jękliwym głosem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaskarżalny

spełniający warunki pozwalające na rozpatrzenie w sądzie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaskarżyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaskarżać)

(1.1) wystąpić do sądu ze skargą na kogoś lub coś

(1.2) odwołać się do urzędu wyższej instancji od decyzji sądu lub innych władz

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasklep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. posiadające sufit pomieszczenie niemieszkalne usytuowane częściowo w ziemi (np. piwnica)

(1.2) ent. powłoka osłonna larw niektórych owadów

(1.3) pszcz. woskowe wieczko na komórce pszczelego plasterastra;

forma czasownika.

(2.1) 2. os. lp. rozk. od: zasklepić

Zasklep – wieczko komórki plastra wytwarzane przez robotnice pszczele na komórkach z miodem lub czerwiem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasklepiać

1. wznosić nad czymś sklepienie;
2. o ranie: zagajać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasklepianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasklepiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasklepiały

1. wznosić nad czymś sklepienie;
2. o ranie: zagajać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasklepić

1. wznieść nad czymś sklepienie;
2. o ranie: zagoić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasklepiony

1. wznieść nad czymś sklepienie;
2. o ranie: zagoić się

przymiotnik

(1.1) pszcz. zamknięty w komórkach plasterastra woskowym wieczkiem (czerw)

(1.2) pszcz. zamknięty w komórkach plasterastra woskowym wieczkiem (czerw, miód)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaskoczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaskoczyć.

(1.2) zdziwienie wywołane przez coś czego się nie spodziewamy, czego nie oczekujemy, z czym się nie liczymy

(1.3) mech. moment rozruchu silnika

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaskoczony

zdumiony, zdziwiony;
1. taki, który się czemuś dziwi;
2. wyrażający zdziwienie

przymiotnik

(1.1) taki, który nie spodziewał się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaskoczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaskakiwać)

(1.1) dokonany od|zaskakiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaskoczyn

- Zaskoczyn (SIMC 0176354) – osada w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie
- Zaskoczyn (SIMC 0176360) – osada w Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Trąbki Wielkie

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaskok

1. zaskoczenie;
2. postępowanie niezgodne z normą; wybryk, wyskok;
3. w łowiectwie: ślad skoków kluczącego zająca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaskórniaczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zaskórniak

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaskórniak

niewielka suma pieniędzy odłożona w tajemnicy przed kimś na szczególne wydatki

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. pewna kwota pieniędzy schowana na specjalne wydatki, na czarną godzinę lub ukryta przed innymi członkami rodziny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaskórnie

→ zaskórny

Patrz:zaskórny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaskórnik

gromadząca się w porach ciemna grudka utworzona z wydzieliny gruczołów łojowych i obumarłych komórek naskórka; wągier; wągr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fizj. med. kosmet. utworzona z łoju i obumarłych komórek naskórka grudka zatykająca por w skórze

Zaskórnik (łac. comedo), zwany potocznie wągrem – zmiana skórna, wykwit pierwotny charakterystyczny dla trądziku młodzieńczego.

Wykwity tego typu powstają w okolicach łojotokowych, typowo na twarzy, klatce piersiowej i plecach. Bezpośrednią przyczyną powstania jest zastój łoju i rogowacenie ujść mieszków włosowych.

Mogą być też efektem stosowania niektórych kosmetyków, takich jak ciężkie kremy, podkłady czy pudry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaskórnikowy

przymiotnik

(1.1) związany z zaskórnikami, mający zaskórniki, mający skłonność do powstawania zaskórników

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaskórski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaskrobać

skrobnąć w coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaskrońcowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. herp. nazwa systematyczna|Natricidae|Bonaparte|ref=tak., podrodzina węży z rodziny połozowatych;

Zaskrońcowate (Natricinae) – podrodzina węży z rodziny połozowatych (Colubridae). Żyją na wszystkich kontynentach oprócz Australii i Antarktydy. Osiągają od 50 do 200 cm długości. Uzębienie typu opisthoglypha. Głowa pokryta dużymi tarczkami, łuski zwykle z wyraźnym kilem. W Polsce występuje zaskroniec zwyczajny i stwierdzony po raz pierwszy w 2009 roku zaskroniec rybołów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaskroniec

niejadowity wąż o szarym ubarwieniu z żółtymi plamami za skroniami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zool. niejadowity wąż występujący na terenach podmokłych Europy, Azji i Afryki;

Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) – gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Zaskrońce występują w całej Europie (oprócz Szkocji, Irlandii, północnej części Skandynawii i Krety).

Samica jest większa od samca i osiąga średnio długość do 1,5 m, a samiec do 1 m; odnotowywano osobniki dłuższe. Żywią się płazami, rybami albo małymi gryzoniami, które połykają bez uprzedniego uśmiercania. Atakują tylko poruszające się zwierzęta. W niewoli zaskrońce żyją do 15 lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaskrudlić

dawniej: zabronować - uprawić ziemię przy użyciu brony, zwykle w celu jej spulchnienia, oczyszczenia z chwastów i przykrycia nasion

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaskłotowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. odczasownikowy od|zaskłotować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaślaz

roślina zielna lub krzew z rodziny ślazowatych; klonik, abutilon

Zaślaz, klonik (Abutilon Mill.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych. Obejmuje ok. 120, 150, 177 gatunków. Rośliny te występują w strefie tropikalnej i subtropikalnej całego świata, z dużym zróżnicowaniem w Australii (48 gatunków). W Europie rośnie tylko jeden gatunek – zaślaz pospolity A. theophrasti, w Polsce jako antropofit lokalnie zadomowiony. Rośliny te rosną w różnych siedliskach od lasów po otwarte miejsca skaliste.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaślepiać

1. o silnym uczuciu: sprawiać, aby ktoś stawał się niezdolny do racjonalnego rozumowania;
2. zatykać czymś otwór

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaślepić

1. o silnym uczuciu: sprawić, aby ktoś stał się niezdolny do racjonalnego rozumowania;
2. zatkać czymś otwór

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaślepienie

1. o silnym uczuciu: sprawić, aby ktoś stał się niezdolny do racjonalnego rozumowania;
2. zatkać czymś otwór

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaślepiony

1. o silnym uczuciu: sprawić, aby ktoś stał się niezdolny do racjonalnego rozumowania;
2. zatkać czymś otwór

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: zaślepić

przymiotnik

(2.1) książk. bezkrytyczny wobec czyichś wad, niedostrzegający ewidentnych faktów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaślepka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niewielki przedmiot służący do zakrywania otworu lub maskowania przestrzeni

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaślimaczać

dawniej:
1. zamaczać, zamazywać czymś oślizłym;
2. zaślimaczać się:
a) okrywać się śluzem lub czymś lepkim;
b) ukrywać się, zamykać się gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśliniać

1. mocno brudzić śliną; uśliniać;
2. zaśliniać się - potocznie: zbyt otwarcie okazywać ochotę na coś; ślinić się, ośliniać się, obśliniać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaślinić

1. mocno pobrudzić śliną; naślinić, uślinić;
2. zaślinić się -
a) mocno pobrudzić się własną śliną; uślinić się;
b) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się, poślinić się, oślinić się, obślinić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśliniony

1. mocno pobrudzić śliną; naślinić, uślinić;
2. zaślinić się -
a) mocno pobrudzić się własną śliną; uślinić się;
b) potocznie: zbyt otwarcie okazać ochotę na coś; naślinić się, poślinić się, oślinić się, obślinić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaślubiać

czasownik niedokonany

(1.1) brać z kimś ślub

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasmagać

zabić, uderzając batem, biczem, rzemieniem itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasmakowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasmakować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasmarkany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od zasmarkać

przymiotnik relacyjny

(2.1) z widocznymi oznakami zakatarzenia

(2.2) pot. o dziecku: wzbudzający dezaprobatę

(2.3) posp. o pogodzie, interesie: nie mający dobrych cech

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasmażanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasmażać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasmażka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez zasmażenie mąki z tłuszczem;

Zasmażka – baza sosów bądź zagęszczacz zup. Powstaje przez zasmażenie mąki z tłuszczem (najczęściej masłem), rozprowadzenie zimną wodą, wywarem lub śmietaną i zagotowanie przy równoczesnym mieszaniu. Zagotowaną zasmażkę rozprowadza się niewielką ilością gorącej zupy bądź innego wywaru i łączy z całością. Zasmażka zagęszcza potrawę i nadaje jej ciemniejszą barwę (zależnie od rodzaju zasmażki). Niekiedy mąkę najpierw przypieka się na suchej patelni, a dopiero później dodaje się tłuszcz.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaśmiardnąć

o produktach spożywczych: zacząć śmierdzieć, stać się śmierdzącym wskutek popsucia; zaśmierdnąć, stęchnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśmiardły

taki, który zacząć śmierdzieć, stał się śmierdzący wskutek popsucia; zaśmierdły, zaśmierdnięty, stęchły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśmierdnąć

o produktach spożywczych: zacząć śmierdzieć, stać się śmierdzącym wskutek popsucia; zaśmiardnąć, stęchnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśmierdziały

taki, który zaśmierdział (się)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśmierdzieć

1. wydzielić przykry zapach;
2. o przykrym zapachu: zacząć być odczuwanym;
3. zacząć wydawać się niezgodnym z prawem lub nieuczciwym, np. zaśmierdzieć kratami;
4. zaśmierdzieć się:
a) zacząć wydawać przykry zapach wskutek zepsucia lub rozkładu;
b) nabrać przykrego dla człowieka zapachu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśmierdły

taki, który zacząć śmierdzieć, stał się śmierdzący wskutek popsucia; zaśmiardły, zaśmierdnięty, stęchły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasmółka

miejsce zacięcia a drzewie przesycone żywicą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasmołować

posmarować lub nasycić smołą; nasmołować, osmołować, wysmołować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasmołowywać

pokrywać lub uszczelniać coś smołą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasmucać

czasownik

(1.1) sprawiać, że ktoś staje się smutny, niepocieszony, zmartwiony

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasmucający

→ zasmucać

Patrz:zasmucać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasmucanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasmucać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasmucić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zasmucać)

(1.1) wzbudzić w kimś smutek

czasownik zwrotny dokonany zasmucić się (ndk. zasmucać się)

(2.1) dokonany od|zasmucać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasmyczyć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zaciągnąć, zawlec

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasnąć

pogrążyć się we śnie; usnąć

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zasypiać)

(1.1) przejść w stan snu, spania; zacząć spać

(1.2) eufem. peryfr. podn. umrzeć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaśniad

zaśniad groniasty - rozrost i zwyrodnienie kosmków łożyska, powstający w pierwszych miesiącach ciąży w następstwie obumarcia płodu

Zaśniad groniasty (łac. mola hydatidosa, hydatis – kropla wody) – niezłośliwa postać ciążowej choroby trofoblastycznej. Zaśniad groniasty powstaje w wyniku nieprawidłowego zapłodnienia komórki jajowej, która implantuje się i proliferuje w macicy. Wyróżnia się zaśniad groniasty całkowity i częściowy. W rzadkich przypadkach może rozwijać się jednocześnie zaśniad i normalny, żywy płód. W takiej sytuacji, przy zapewnieniu odpowiedniego nadzoru, często możliwe jest usunięcie zaśniadu i urodzenie dziecka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaśniadowy

→ zaśniad

Patrz:zaśniad

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśniecać

1. zarażać (zboże) śniecią;
2. zaśniecać się - o zbożu: zastawać zaatakowanym przez śnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaśniedzać

powodować powstawanie śniedzi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśniedziały

1. pokryty śniedzią;
2. skostniały, zacofany, np. zaśniedziałe idee

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśnieżanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaśnieżać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaśnieżony

pokryty śniegiem

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zaśnieżyć

przymiotnik

(2.1) taki, który został pokryty śniegiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaśnieżyć

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zaśnieżać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasnówka

rodzaj pajęczynowatej osłony u niektórych grzybów kapeluszowych

Zasnówka (łac. cortina) – pajęczynowate pozostałości osłony częściowej (velum partiale) na dojrzałych owocnikach niektórych grzybów kapeluszowych. Zasnówka występuje np. u zasłonaków (Cortinarius), strzępiaków (Inocybe) i ma postać delikatnych niteczek, dość łatwo znikających. Zasnówki mogą być cienkie i pajęcze, składające się z kilku pajęczych nici – lub mogą być grubsze i bardziej gęste, czasami tak grube i gęste, że mogą być podobne do pierścienia. Czasami zasnówka może być bardzo trudna do zobaczenia. Morfologia i kolor zasnówki jest ważny przy rozróżnianiu gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zasnuć

przesłonić coś, okryć, powlec dymem, mgłą itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasnuja

zasnuja świerkowa; osnujka świerkowa - błonkówka z rodziny niesnujowatych, której larwy żyją w oprzędach na świerku i żywią się igłami; groźny szkodnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasób

1. pewna ilość czegoś nagromadzona w celu wykorzystania w przyszłości; zapas, rezerwa, zasoby;
2. posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pewien zbiór rzeczy nagromadzonych w celu wykorzystania w przyszłości

(1.2) posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności

(1.3) inform. obiekt lub inne dobro do którego proces może mieć przez pewien czas wyłączny dostęp

- Zasoby naturalne
- Zasoby (psychologia)
- Zasoby przyrody
  - Zasoby wodne
- Zasoby (zarządzanie)
- Wspólne zasoby
- Zasoby programu
- Zasób (ekonomia)
- Zasoby ludzkie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasobnia

Bunkier (zasobnia) – na dawnych parowcach: położone blisko kotłowni pomieszczenie na węgiel używany do palenia pod kotłami okrętowymi. Węgiel z bunkra zsypywał się do kotłowni przez małe otwory początkowo pod własnym ciężarem, a następnie był przerzucany przez trymera przed palenisko. Węgiel do paleniska wrzucał palacz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zasobniczek

zdrobnienie od: zasobnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasobnie

przysłówek

(1.1) w sposób zasobny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasobniej

stopień wyższy od przysłówka: zasobnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasobniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zasobny; bardziej zasobny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasobnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pojemnik, zbiornik

Zasobnik – pojęcie używane w wielu dziedzinach techniki. Najczęściej pojemnik służący do czasowego przechowywania rzeczy, cieczy czy gazów. W zależności od potrzeb jednorazowy lub wielokrotnego użytku. Wykonywany najczęściej z metalu, tworzyw sztucznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasobnikowy

przymiotnik od: zasobnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasobność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. obfitość czegoś, dobre zaopatrzenie w coś

(1.2) książk. wielka ilość lub liczba czegoś, różnorodność czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasobny

1. mający wiele czegoś;
2. bogaty, zamożny, dostatni

przymiotnik

(1.1) mający dużo czegoś, bogaty w zasoby, dostatni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasobochłonność

→ zasobochłonny

Patrz:zasobochłonny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasobochłonny

zużywający duże ilości surowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasobowy

przymiotnik od: zasób

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasobożerność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zasobożerne; cecha tych, którzy są zasobożerni

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasobożerny

przymiotnik

(1.1) wymagający znacznej ilości zasobów do prawidłowego funkcjonowania, zwłaszcza w kontekście informatycznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasoby

1. pewna ilość czegoś nagromadzona w celu wykorzystania w przyszłości; zapas, rezerwa, zasoby;
2. posiadane doświadczenie, wiedza, umiejętności

- Zasoby naturalne
- Zasoby (psychologia)
- Zasoby przyrody
  - Zasoby wodne
- Zasoby (zarządzanie)
- Wspólne zasoby
- Zasoby programu
- Zasób (ekonomia)
- Zasoby ludzkie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zasolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hydrol. ilość soli (w procentach) w danym zbiorniku wodnym,

Zasolenie wód jest miarą zawartości soli w wodzie. Jest to łączna masa substancji rozpuszczonych z pominięciem gazów, koloidów, zawiesiny i materii organicznej. Zwykle podawane jest w promilach (‰).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasolić

czasownik dokonany

(1.1) dodać zbyt dużo soli, przesolić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasolony

przymiotnik

(1.1) nazwa czegoś zbyt słonego, przesolonego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasów

Zasów (do 14 lutego 1968 Zassów) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie dębickim, w gminie Żyraków.

Miejscowość jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Stanisława Biskupa Męczennika należącej do dekanatu Radomyśl Wielki.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

W 1857 r. urodził się w Zasowie Teodor Marian Talowski – architekt polski przełomu XIX i XX w.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zasowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasp

pryzma śniegu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaspa

pryzma śniegu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kopiec śniegu utworzony w wyniku zawiei śnieżnej

Zaspa (kaszb. Zaspa, niem. Saspe) – część Gdańska, położona w północnym rejonie miasta, pomiędzy Wrzeszczem, Przymorzem a Brzeźnem.

Wieś Opactwa Cystersów w Oliwie w województwie pomorskim w II połowie XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaspać

1. nie obudzić się w porę;
2. zaniedbać coś

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zasypiać)

(1.1) obudzić się później niż się zamierzało, nie obudzić się na czas

(1.2) przen. przegapić coś; nie zająć się czymś na czas, w odpowiednim momencie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaspakajać

zaspokajać;
1. sprawiać, by ktoś poczuł się zadowolony, spełniać wymagania, dawać to, czego pragnie druga osoba;
2. zaspakajać się -
a) zadowalać się czymś;
b) doprowadzać się do orgazmu; onanizować się, masturbować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaspamować

wysłać niepożądane informacje za pośrednictwem poczty elektronicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaspanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaspać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaspany

rozespany;
1. nie do końca rozbudzony ze snu;
2. świadczący o czyimś niezupełnym rozbudzeniu ze snu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśpiew

1. śpiewna intonacja w mowie
2. początek melodii, pieśni
3. zaśpiewanie, śpiew

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaśpiewać

czasownik przechodni dokonany (ndk. śpiewać)

(1.1) dokonany od|śpiewać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaśpiewacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rzad. ten, co zaśpiewuje, zaśpiewał lub zaczyna śpiewać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaspoilerować

[czytaj: zaspojlerować] zdradzić element fabuły książki, filmu, serialu itp.; zaspoilerować, zaspojlować, zaspoilować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaspoilować

[czytaj: zaspojlować] zdradzić element fabuły książki, filmu, serialu itp.; zaspojlerować, zaspoilerować, zaspojlować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaspojlerować

zdradzić element fabuły książki, filmu, serialu itp.; zaspoilerować, zaspojlować, zaspoilować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaspojlować

zdradzić element fabuły książki, filmu, serialu itp.; zaspojlerować, zaspoilerować, zaspoilować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaspokajać

zaspakajać;
1. sprawiać, by ktoś poczuł się zadowolony, spełniać wymagania, dawać to, czego pragnie druga osoba;
2. zaspokajać się -
a) zadowalać się czymś;
b) doprowadzać się do orgazmu; onanizować się, masturbować się

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaspokoić)

(1.1) niedokonany od|zaspokoić.

czasownik zwrotny niedokonany zaspokajać się (dk. zaspokoić się)

(2.1) niedokonany od|zaspokoić się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaspokajacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. coś, co zaspokaja

(1.2) pot. masturbator, urządzenie/zabawka do masturbowania

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaspokajalny

dający się zaspokoić

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który można zaspokoić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaspokajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaspokajać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaspokoić

1. sprawić, by ktoś poczuł się zadowolony, spełnić wymagania, dać to, czego pragnie druga osoba;
2. zaspokoić się -
a) zadowolić się czymś;
b) doprowadzić się do orgazmu

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaspokajać)

(1.1) zadowolić kogoś, dając mu to, czego potrzebuje lub pragnie

(1.2) daw. praw. spłacić, uregulować dług

(1.3) daw. przywrócić spokój, uspokoić, uwolnić od niepokoju

czasownik zwrotny dokonany zaspokoić się (ndk. zaspokajać się)

(2.1) daw. uspokoić się, pozbyć się niepokoju

(2.2) daw. zostać uśmierzonym, uspokojonym

(2.3) praw. spłacić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaspokojenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaspokoić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasponsorować

1. sfinansować coś z własnych środków, często w zamian za zareklamowanie własnej działalności;
2. potocznie:
a) pomóc komuś finansowo;
b) wziąć utrzymankę lub utrzymanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasponsorowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasponsorować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasrać

wulgarnie: oddając kał, zabrudzić coś; obesrać, zafajdać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasraniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wulg. pogard. o chłopcu lub o młodym mężczyźnie budzącym w kimś silną niechęć

(1.2) wulg. pogard. o mężczyźnie lub do mężczyzny bez względu na wiek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasrany

usrany; wulgarnie:
1. ubrudzony własnymi odchodami;
2. nic niewart; kiepski, nędzny, marny;
3. budzący niechęć

przymiotnik

(1.1) pot. wulg. ubrudzony własnymi odchodami

(1.2) pot. wulg. o czymś wzbudzającym irytację, gniew, niechęć, pogardę

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zasrać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasromać

dawniej:
1. zawstydzić;
2. zasromać się - zawstydzić się

czasownik przechodni dokonany

(1.1) przest. zawstydzić

czasownik zwrotny dokonany zasromać się

(2.1) przest. zawstydzić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasromanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasromać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaśrubowy

w żeglarstwie: znajdujący się za śrubą (elementem napędowym statku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasrywać

wulgarnie: oddając kał, zabrudzać coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zassać

wchłonąć, wciągnąć coś wskutek zmiany ciśnienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastać

1. przybywszy dokądś, znaleźć tam kogoś lub coś;
2. znaleźć kogoś lub coś w jakiejś sytuacji;
3. o zdarzeniu, zjawisku: nastąpić w niespodziewanym, nieodpowiednim momencie

czasownik przechodni dokonany (ndk. zastawać)

(1.1) dokonany od|zastawać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zastanawiać

czasownik przechodni

(1.1) skłaniać do refleksji

czasownik zwrotny zastanawiać się

(2.1) myśleć, rozważać coś w myślach

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastanawiająco

przysłówek

(1.1) dając do myślenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastanawiający

zwracający uwagę, dający do myślenia; intrygujący

przymiotnik

(1.1) dający do myślenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zastanawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastanawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastanowić

czasownik

(1.1) dokonany od|zastanawiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastanowienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastanowić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastany

taki, który istniał wcześniej, który się zastało

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastąpić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zastępować)

(1.1) dokonany od|zastępować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastąpienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonanie obowiązków za kogoś

(1.2) wykorzystanie czegoś zamiast innej rzeczy

(1.3) umiejscowienie czegoś w zamian tam, gdzie znajdowało się coś innego

(1.4) stanięcie jako przeszkoda

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastava

marka serbskich samochodów; Zastawa

Zastava Automobili AD (serb. Застава аутомобили АД, wcześniej Zavodi Crvena Zastava – z serbskiego Zakłady Czerwony Sztandar) – były serbski (wcześniej jugosłowiański) producent pojazdów i broni z siedzibą w mieście Kragujevac. Prócz samochodów przedsiębiorstwo produkowało m.in. karabiny oparte na modelu SKS.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zastaw

1. przedmiot stanowiący zabezpieczenie spłaty długu;
2. zastawienie czegoś;
3. czasowe posiadanie przez wierzyciela czegoś pozostawionego jako zabezpieczenie długu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. rzecz, pieniądz stanowiąca zabezpieczenie spłaty długu

(1.2) ekon. czasowe posiadanie przedmiotu stanowiącego zabezpieczenie spłaty długu; także: oddanie czegoś jako zabezpieczenie długu

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: zastawa

forma czasownika.

(3.1) rozk. od: zastawić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastawa

1. komplet naczyń stołowych oraz sztućców;
2. dawniej: tama, zapora, bariera;
3. najbliższa rękojeści część głowni broni białej;
4. samochód marki Zastawa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. komplet naczyń stołowych i sztućców

(1.2) etn. ludowy zwyczaj zagradzania drogi panu młodemu i żądania od niego alkoholu i ciasta

(1.3) mot. pojazd marki Zastava;

Zastawa (niem. Muttriner Mühle) – osada w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Tychowo, ok. 2 km na zachód od Motarzyna.

W latach 1975–1998 osada należała do województwa koszalińskiego.

Według danych UM na dzień 31 grudnia 2014 roku osada miała 2 mieszkańców. Osada wchodzi w skład sołectwa Motarzyn. Najmniejsza miejscowość gminy.

W osadzie znajduje się gospodarstwo agroturystyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastawać

1. przybywając dokądś, znajdywać tam kogoś lub coś;
2. znajdywać kogoś lub coś w jakiejś sytuacji;
3. o zdarzeniu, zjawisku: następować w niespodziewanym, nieodpowiednim momencie;
4. zastawać się - o stawach lub mięśniach: sztywnieć wskutek braku ruchu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastawiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zastawić)

(1.1) pokrywać jakieś miejsce, stawiając tam dużo rzeczy

(1.2) uniemożliwiać dostęp do czegoś poprzez stawianie siebie lub czegoś

(1.3) urządzać zasadzkę, umieszczać pułapkę, sieci, itp.

(1.4) przekazywać w zastaw

czasownik zwrotny niedokonany zastawiać się (dk. zastawić się)

(2.1) umieszczać przed sobą

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastawianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastawiać.

Zastawianie, także brama weselna to zwyczaj towarzyszący zaślubinom, polegający na tym, iż młodzi są zatrzymywani, w drodze z kościoła na salę weselną, gdzie ma odbyć się ich wesele. Osoby zastawiające świadek powinien przekupić, aby młodzi mogli iść dalej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastawić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zastawiać)

(1.1) dokonany od|zastawiać.

czasownik zwrotny dokonany zastawić się (ndk. zastawiać się)

(2.1) dokonany od|zastawiać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastawienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastawić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastawka

1. to, co zagradza dostęp do czegoś, dzieli coś; ruchoma przegroda;
2. błoniasta fałda w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. błoniasty fałd zapobiegający cofaniu się płynu

(1.2) techn. melior. urządzenie do regulacji ilości, poziomu wody

Zastawka:

- w medycynie:
  - zastawki – błoniaste fałdy warunkujące kierunek przepływu krwi
  - zastawki serca:
    - zastawka dwudzielna – zastawka w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z lewej komory do lewego przedsionka
    - zastawka trójdzielna – zastawka w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z prawej komory do prawego przedsionka
    - zastawka aorty – zastawka w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z aorty do lewej komory
    - zastawka pnia płucnego – zastawka w sercu zapobiegająca cofaniu się krwi z tętnicy płucnej do prawej komory

    #### Źródła:

    SJP.pl
    Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastawkowy

przymiotnik od: zastawka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastawniczka

→ zastawnik

Patrz:zastawnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastawniczy

przestarzale: dotyczący zastawu - posiadania rzeczy; zastawowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastawnik

osoba otrzymująca coś w zastaw

## Biografie osób o nazwisku Zastawnik

- Mikołaj Zastawnik (ur. 1966) – polski futsalista
- Tadeusz Zastawnik (1922–2012) – polski inżynier, ekonomista i menedżer

## Zobacz też

- Zastaw – ograniczone prawo rzeczowe, ustanawiane w celu zabezpieczenia wierzytelności

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zastawno

Zastawno (niem. Schönberg) – wieś w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Młynary.

W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą gromady Zastawno, po jej zniesieniu w gromadzie Młynary. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa elbląskiego.w Zastawnie istnieje Ośrodek Jeździecki oraz Klub jeździecki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zastawny

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Zastawny – polski agronom, nauczyciel i polityk, profesor nauk rolniczych.
- Władysław Zastawny – polski ekonomista, nauczyciel akademicki
- Wołodymyr Zastawny – ukraiński piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Zastawowy

1. → zastawa;
2. → zastaw; zastawniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastały

1. taki, który zakisł lub zatęchł na skutek pozostania w bezruchu;
2. znieruchomiały, zesztywniały;
3. nieunowocześniony, niezmodernizowany, niezaktualizowany; skostniały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastębnowywać

przeszywać tkaninę ściegiem tworzącym nieprzerwaną linię

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastęp

najmniejsza część drużyny harcerskiej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) harc. kilkuosobowa grupa harcerska kierowana przez zastępowego, stanowiąca część drużyny i zwykle wykonująca wspólnie zadania;

(1.2) pododdział straży pożarnej;

(1.3) jeźdz. grupa jeźdźców na koniach

(1.4) książk. grupa osób, która ma wspólne zadanie, jest w podobnej sytuacji, albo ma podobne zapatrywania

(1.5) rel. grupa osób nadprzyrodzonych

Zastęp – podstawowa jednostka organizacyjna drużyny harcerskiej. Przyjmuje się, że zastęp (w strukturach ZHP) powinien liczyć od 5 do 8 członków. Zastęp prowadzi zastępowy przy pomocy podzastępowego. Chłopcy i dziewczęta skupieni są w osobnych zastępach (wyjątek - tylko w koedukacyjnych drużynach ZHP - stanowi Zastęp Zastępowych, w którego skład wchodzą zarówno zastępowi i zastępowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastępca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto zastępuje jakąś osobę w obowiązkach

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastępczo

przysłówek

(1.1) w sposób zastępczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastępczość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zastępcze; cecha tych, którzy są zastępczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastępczy

przymiotnik

(1.1) taki, który zastępuje coś albo kogoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastępczyni

kobieta zastępująca kogoś, występująca w czyimś imieniu, pełniąca jakąś funkcję w czyimś zastępstwie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta zastępująca kogoś w obowiązkach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zastępnik

rzadko: to, co zastępuje coś; zamiennik, substytut

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastępowa

kierowniczka zastępu harcerskiego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastępować

czasownik przechodni

(1.1) pełnić cudzą rolę zamiast tej osoby lub rzeczy

(1.2) zamieniać coś na coś

(1.3) przest. stawać przed kimś i zatrzymywać go

czasownik zwrotny zastępować się

(2.1) pełnić nawzajem swoje funkcje

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastępowalność

możliwość zastąpienia kogoś lub czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastępowalny

dający się zastąpić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastępowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastępować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastępowy

przymiotnik od: zastęp

Zastęp – podstawowa jednostka organizacyjna drużyny harcerskiej. Przyjmuje się, że zastęp (w strukturach ZHP) powinien liczyć od 5 do 8 członków. Zastęp prowadzi zastępowy przy pomocy podzastępowego. Chłopcy i dziewczęta skupieni są w osobnych zastępach (wyjątek - tylko w koedukacyjnych drużynach ZHP - stanowi Zastęp Zastępowych, w którego skład wchodzą zarówno zastępowi i zastępowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zastępstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wypełnianie obowiązków za kogoś, w czyimś imieniu

(1.2) obowiązki wykonywane za kogoś

Zastępstwo (ang. The Substitute) – amerykański telewizyjny dreszczowy film dramatyczny z 1993 roku w reżyserii Martina Donovana.

W 1995 roku podczas 14. edycji CableACE Award Gerald Gouriet był nominowany do nagrody CableACE w kategorii Original Score.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastodole

Zastodole (biał. Застадолле, Zastadolle; ros. Застодолье, Zastodolje) – wieś na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, w rejonie korelickim, w sielsowiecie Cyryn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zastoina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. utrudniony odpływ krwi z narządu lub żyły

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastoinowy

przymiotnik od: zastoina

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastoisko

1. jezioro utworzone z zatamowanych wód płynących w kierunku przeciwnym do lodowca;
2. masy zimnego powietrza zatrzymujące się z powodu własnego ciężaru w dolinach i kotlinach

Zastoisko, jezioro zastoiskowe – rodzaj jeziora lodowcowego utworzonego na przedpolu lodowca w wyniku zatamowania naturalnego odpływu wód lodowcowych przez jęzor lub czoło lodowca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zastoiskowy

przymiotnik od: zastoisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastój

1. przerwa w jakiejś czynności; brak aktywności; stagnacja;
2. utrudniony przepływ krwi żyłami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) długotrwały brak postępu

(1.2) med. upośledzony odpływ płynu ustrojowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zastojowy

przymiotnik od: zastój

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastosować

czasownik dokonany

(1.1) użyć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastosowalny

dający się zastosować, możliwy do zastosowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastosowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) użycie czegoś w jakimś celu, w jakiś sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastów

Zastów – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Kocmyrzów-Luborzyca.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krakowskiego. 1 stycznia 2013 r. fragment wsi Zastów o powierzchni 4,63 ha został włączony do Krakowa.

Na obrzeżach wsi znajduje się stacja kolejowa Zastów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zastrachać

potocznie: zastrachać się - przestraszyć się, przerazić się; zestrachać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastrachanie

potocznie: zastrachać się - przestraszyć się, przerazić się; zestrachać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastrajkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wzięcie udziału w strajku

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastraszać

czasownik przechodni

(1.1) próbować wzbudzić strach i poczucie zagrożenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastraszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastraszać.

Zastraszanie, grożenie – informowanie kogoś o zamiarze lub możliwości podjęcia lub zaniechania działań, na skutek czego zastraszana osoba znajdzie się w sytuacji przez nią niepożądanej. Zastraszanie z reguły jest społecznie potępiane, ale są wyjątki. Na przykład, kiedy po zmroku idziemy pustą ulicą pewnym krokiem i robiąc groźną minę, to jest mniej prawdopodobne, że staniemy się ofiarą rozboju.Zastraszanie często przybiera formę niejawną, poprzez:

- techniki autoprezentacji np. robienie groźnych min, zaciskanie pięści
- pozornie niewinne chwalenie się np. znajomościami z przełożonym w zakładzie pracy, władzą, policją, światem przestępczym
- opowiadaniem, że się kogoś pobiło, zwłaszcza z błahego powodu, np. niewielką zniewagę
- deklarowaniem posiadania broni, czy znajomością sztuk walki np. karate.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastraszenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastraszyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastraszony

pełen obaw, lęku; zastrachany, zalękniony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastróżny

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastrugaczka

regionalnie: temperówka; zastrugiwaczka, ostrzałka, strugaczka, podstrugiwaczka, strugawka, ostrzynka, strugarka

Temperówka – niewielki przyrząd służący do temperowania (ostrzenia) przyrządów kreślarskich, np. ołówków, kredek. Temperówki ręczne najczęściej mają niewielkie ostrze umieszczone w uchwycie ze stożkowym otworem. Włożenie ołówka do tego otworu i obracanie go w nim powoduje skrawanie cienkiego wióra z drewnianej oprawy ołówka z jednoczesnym kształtowaniem – ostrzeniem – jego grafitowego rdzenia. Istnieją także temperówki, w których ołówek obracany jest przy pomocy specjalnej przekładni napędzanej ręczną korbką lub niewielkim silniczkiem elektrycznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zastrugiwaczka

potocznie: narzędzie do ostrzenia ołówków i kredek; zastrugaczka, temperówka, ostrzałka, strugaczka, podstrugiwaczka, strugawka, ostrzynka, strugarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastrużka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) reg-pl|Częstochowa. temperówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastrychować

dawniej: wyrównać, wygładzić strychem, strychulcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastrychowywać

dawniej: wyrównywać, wygładzać strychem, strychulcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastrzalin

drzewo lub krzew z podokarpowatych

Zastrzalin, podokarp (Podocarpus Persoon) – rodzaj drzew i krzewów z rodziny zastrzalinowatych (Podocarpaceae), najbardziej zróżnicowany gatunkowo rodzaj w tej rodzinie. Obejmuje co najmniej 108 gatunków. Występują one w południowej Afryce, południowo-wschodniej Azji (po Japonię na północy), w Australii i Nowej Zelandii, w Ameryce Południowej i Środkowej po Antyle i południowy Meksyk na północy. W wielu obszarach drzewa te odgrywają istotną rolę w lasach, np. w górach afrykańskich i azjatyckich. Najczęściej rosną w lasach wilgotnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zastrzalinowate

o cechach zastrzalinowatych (rodzina roślin)

Zastrzalinowate (Podocarpaceae) – rodzina drzew nagonasiennych występujących przeważnie na półkuli południowej, z największym zróżnicowaniem na obszarze od Nowej Zelandii po południowo-wschodnią Azję. W obrębie rodziny wyróżnia się od 17 do 20 rodzajów z ok. 150–173 gatunkami. Do rodziny należą wiecznie zielone drzewa i krzewy o liściach szpilkowych, ale też i z blaszką płaską, równowąską lub lancetowatą. Wiele gatunków odgrywa istotną rolę gospodarczą – jako źródło drewna. Gatunki krzewiaste występują często w górach tworząc formacje zaroślowe. Wszystkie części tych roślin są trujące dla ludzi i nawet silna ekspozycja na ich pyłek może powodować zatrucie o symptomach przypominających efekty uboczne chemioterapii. Wyjątkiem jest jadalny olej pozyskiwany z nasion Nageia nagi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zastrzalinowaty

o cechach zastrzalinowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastrzał

1. zapalenie ropne tkanki palców ręki, powstałe wskutek ukłucia ostrym, zanieczyszczonym przedmiotem;
2. ukośny element konstrukcyjny wzmacniający pionową belkę, np. w kopalniach

- Ukośny element konstrukcyjny, mogący przenosić siły ściskające lub rozciągające:
  - Zastrzał (architektura) – drewniana belka w konstrukcjach szkieletowych,
  - Zastrzał (lotnictwo) – element konstrukcyjny samolotu,
- Zastrzał (medycyna) – zapalenie ropne dłoniowej części ręki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zastrzec

czasownik przechodni dokonany (ndk. zastrzegać)

(1.1) dokonany od|zastrzegać.

czasownik zwrotny dokonany zastrzec się (ndk. zastrzegać się)

(2.1) dokonany od|zastrzegać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastrzegać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zastrzec)

(1.1) formułować warunki ograniczające co, wymawiać, zawarowywać sobie co

czasownik zwrotny niedokonany zastrzegać się (dk. zastrzec się)

(2.1) z góry sobie co zastrzegać (1.1), wypowiadać się przeciw czemu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastrzeganie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastrzegać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastrzęgnąć

czasownik

(1.1) daw. ugrzęznąć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastrzelenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastrzelić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastrzelić

1. zabić kogoś, coś strzałem
2. pot. wprawić kogoś w zdumienie, zaskoczyć kogoś czymś

czasownik przechodni dokonany

(1.1) strzelając, pozbawić życia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zastrzeżenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zastrzec.

(1.2) krytyczna uwaga

- termin prawniczy, dodatkowe postanowienie, warunek od którego zależy dotrzymanie umowy
  - Zastrzeżenie (prawo międzynarodowe)
  - Zastrzeżenie własności
  - Dodatkowe zastrzeżenie umowne
  - Zastrzeżenia patentowe
- krytyczna uwaga lub wyrażenie wątpliwości dotyczące szczegółu propozycji, pomimo ogólnej pozytywnej oceny

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastrzyk

1. wstrzyknięcie określonej dawki leku przy pomocy strzykawki; iniekcja;
2. wstrzykiwana dawka leku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. zabieg bezpośredniego wprowadzenie do organizmu leku za pomocą igły

(1.2) med. pot. pojedyncza wstrzykiwana dawka leku

(1.3) przen. coś, co może poprawić czyjąś kondycję albo stan czegoś

Zastrzyk, iniekcja (łac. iniectio) – wprowadzenie roztworu (najczęściej leku) do tkanki za pomocą strzykawki z igłą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zastrzykowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zastrzykiem, dotyczący zastrzyków; wykonywany przez zastrzyk

#### Źródła:

Wiktionary

# Zastudzony

zastygły, zakrzepły, wystudzony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastygnięty

potocznie: taki, który zmienił swoją konsystencję na stałą; skrzepły, zastygły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastygły

potocznie:
1. znieruchomiały;
2. taki, który zmienił swoją konsystencję na stałą; skrzepły, zastygnięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zastymulować

1. pobudzić działanie bodźców zewnętrznych na organizm żywy;
2. pobudzić do jakiegoś działania, do wzmożonej aktywności; zachęcić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasubować

środowiskowo: zasubskrybować kanał w serwisie internetowym; subnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasubskrybować

subskrybować;
1. urzędowo: zobowiązać się do kupna czegoś, np. akcji, publikacji;
2. w informatyce: skorzystać z subskrypcji - usługi pozwalającej na regularne otrzymywanie określonych informacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasuć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zasypać

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasugerować

podsunąć komuś jakiś pomysł; zaproponować coś, podpowiedzieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasumować

książkowo: zasumować się - zmartwić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasuspendować

zawiesić kogoś w pełnieniu obowiązków

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasuszony

pomarszczony, wychudzony, suchy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasutowo

Zasutowo – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wrzesińskim, w gminie Nekla.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego.

Przez miejscowość przebiega Szlak Osadnictwa Olęderskiego w Gminie Nekla.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zasuw

zasuwanie; zasunięcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasuwa

1. zamknięcie zasuwane;
2. urządzenie w maszynach służące do automatycznego zamykania, regulowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. zamek złożony z ruchomej sztabki wsuwanej do odpowiedniego otworu

(1.2) techn. urządzenie służące do regulacji przepływu cieczy i gazów

w fizyce i budownictwie:

- zasuwa (hydrotechnika)
- śluza wodna
- drzwi wodoszczelne
- zasuwa (okucie)

- Zawór suwakowy - potocznie zwany zasuwą

w architekturze:

- zasuwa ołtarza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasuwać

1. zakrywać, zasłaniać coś;
2. zamykać coś za pomocą zasuwki;
3. potocznie: szybko iść, jechać; ciężko pracować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zasunąć)

(1.1) rozpościerać coś lub przesuwać, aby coś zamknąć lub zakryć

(1.2) przesuwając, umieszczać coś w głębi, wewnątrz czegoś

(1.3) łączyć dwie części zamka błyskawicznego

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(2.1) pot. poruszać się szybko

(2.2) pot. robić coś, pracować szybko

czasownik zwrotny niedokonany zasuwać się (dk. zasunąć się)

(3.1) być zasuwanym (1.1-3)

(3.2) mieć zdolność do bycia zasuwanym (1.1-3)

(3.3) zapinać swoją garderobę, śpiwór, namiot na zamek błyskawiczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasuwak

potocznie: zamek błyskawiczny; suwak, ekler

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasuwalny

dający się zasunąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasuwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasuwka

1. zamek zbudowany z ruchomej sztabki wsuwanej do otworu;
2. sztabka w zamku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: zasuwa

(1.2) prosty zamek do drzwi w formie przesuwanej sztabki lub pręta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasuwkowy

przymiotnik od: zasuwka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasuwnica

Zasuwnica – element napędowy okucia okiennego lub drzwiowego. Dzięki kołu zębatemu w klamce przesuwa dwa pręty jednocześnie w górę i w dół, powodując otwarcie lub uchylenie okna. Zasuwnice mogą znajdować się na zewnątrz skrzydła, przez co są widoczne, albo są ukryte poprzez wsunięcie w listwę przymykową, ramę skrzydła bądź od strony czoła skrzydła.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zasuwowy

przymiotnik od: zasuwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaświadczać

czasownik niedokonany

(1.1) potwierdzać coś oficjalnie

(1.2) dawać dowód czegoś; być dowodem czegoś, stawać się świadectwem czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaświadczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaświadczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaświadczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokument potwierdzający coś

(1.2) odczasownikowy od|zaświadczyć.

Zaświadczenie – dokument potwierdzający określony fakt lub stan.

- zaświadczenie urzędowe
  - zaświadczenie wydane na podstawie przepisów szczególnych
    - zaświadczenie o samodzielności lokalu
    - Zaświadczenia dotyczące gospodarstwa rolnego:
      - wielkości gospodarstwa rolnego,
      - wielkości dochodu z gospodarstwa rolnego,
      - niezalegania w podatku rolnym

      #### Źródła:

      Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaświadczonko

zdrobnienie od: zaświadczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaświat

dawniej: zaświaty (świat pozagrobowy, nadprzyrodzony)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaświatowy

przymiotnik od: zaświat

przymiotnik

(1.1) związany z zaświatami, charakterystyczny dla zaświatów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaświaty

świat pozagrobowy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. miejsce poza światem realnym, gdzie przebywają zmarli

Zaświaty – w wierzeniach religijnych oznacza świat (lub światy) istniejący poza przestrzenią dostępną bezpośredniej percepcji wyznaczony najczęściej poprzez konkretny model kosmosu dla różnych ludów lub obszarów świata.

Zaświaty mają charakter wieczny niezniszczalny (Raj) i zniszczalny (boskie lata w mitologii indyjskiej). Krainy zaświatów mają swoje granice przestrzenne i można je opisać i nadać konkretne cechy. Ich opis często jest symboliczny jednakże bogaty w szczegóły topograficzne lub w opisy funkcjonalności krainy. Zaświaty o cechach wzorowanych na realnych obszarach geograficznych określane są jako krainy mityczne (np. miasta, ogrody, osady). Zaświaty, gdzie w opisie kładzie się nacisk na funkcjonalność krainy, są pojmowane jako stan a nie jako miejsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaświdrować

spowodować nieprzyjemne doznanie fizyczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaświecenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaświecić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaświecić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaświecać)

(1.1) sprawić, że coś zacznie świecić lub palić się

(1.2) włączyć oświetlenie

(1.3) zacząć świecić

(1.4) błysnąć, rozświetlić się

czasownik zwrotny dokonany zaświecić się (ndk. świecić się)

(2.1) zacząć świecić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaświetlać

nadmiernie naświetlać kliszę lub taśmę filmową; prześwietlać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaświnić

potocznie: zabrudzić lub zrobić bałagan; zasyfić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaświtać

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. świtać)

(1.1) dokonany od|świtać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasyfiać

potocznie: zanieczyszczać, zabrudzać czymś; usyfiać, zapaprywać, zaświniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasyfianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasyfiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasyfiały

zasyfiony, osyfiony, osyfiały, obsyfiony, obsyfiały; potocznie:
1. bardzo brudny, zanieczyszczony;
2. pokryty pryszczami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasyfić

potocznie: zanieczyścić, zabrudzić (ubrudzić) czymś; zafajdać (ufajdać), zababrać (ubabrać), zapaprać (upaprać), zaświnić (uświnić)

czasownik przechodni dokonany (ndk. syfić, zasyfiać)

(1.1) pot. zanieczyścić

(1.2) pot. wprowadzić gdzieś niepożądane elementy

czasownik zwrotny dokonany zasyfić się (ndk. syfić się, zasyfiać się)

(2.1) pot. zanieczyścić się

(2.2) pot. przestać funkcjonować z powodu wprowadzenia niepożądanych elementów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasygnalizować

1. poinformować o czymś za pomocą sygnału;
2. poruszyć krótko i ogólnikowo jakiś problem

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|sygnalizować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasymilować

1. dokonać asymilacji czegoś lub kogoś; wchłonąć w siebie, zlać w jedno;
2. zasymilować się - ulec procesowi asymilacji; ulec wchłonięciu przez jakąś społeczność

czasownik przechodni dokonany (ndk. asymilować)

(1.1) przystosować do otoczenia

(1.2) pobrać z otoczenia

czasownik zwrotny niedokonany zasymilować się (ndk. asymilować się)

(2.1) przystosować się do otoczenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasymilowany

1. dokonać asymilacji czegoś lub kogoś; wchłonąć w siebie, zlać w jedno;
2. zasymilować się - ulec procesowi asymilacji; ulec wchłonięciu przez jakąś społeczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasymulować

dokonać symulacji czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasyp

ogół okruchów skalnych usypanych na dnie otworu w przypadku, gdy na jego spodzie nie ma przyrządu wiertniczego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasypać

1. sypaniem zapełnić;
2. sypiąc zakryć;
3. pogrzebać kogo;
4. obrzucić, obsypać;
5. sypiąc podać;
6. zaprawić potrawę;
7. zdradzić

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zasypywać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasypiać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zasnąć)

(1.1) zob. zasnąć.

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zaspać)

(2.1) daw. przen. przegapiać, nie zajmować się czymś w odpowiednim ku temu momencie, czasie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasypianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasypiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasypianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) piosenka do zasypiania

(1.2) lalka, pluszak do przytulenia przy zasypianiu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasypka

lek w proszku stosowany na powierzchnię skóry w stanach zapalnych; puder

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasypnica

urządzenie do napełniania od góry komór pieców koksowych węglem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasypowy

przymiotnik od: zasyp

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasypywać

czasownik

(1.1) przykrywać coś sypkim materiałem, np. ziemią, piaskiem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasypywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasypywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasysanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasysać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasyłać

przekazywać, dostarczać coś komuś, np. zasyłać pozdrowienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszachować

1. w grze w szachy: dać szacha;
2. przenośnie: postawić kogoś w trudnym położeniu, zmuszając go do ustępstw i uniemożliwiając mu swobodne działanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszachrowywać

potocznie: oszukiwać, wykorzystując czyjąś nieuwagę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszalały

taki, który zaszalał

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszamotywać

mocno potrząsać kimś lub czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszanować

potocznie:
1. okazać komuś szacunek; uszanować;
2. używając, zachować w dobrym stanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszantażować

czasownik przechodni dokonany (ndk. szantażować)

(1.1) dokonany od|szantażować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszantażowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszantażować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszargiwać

rzadko: mocno zabrudzać; zachlapywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszarżować

1. gwałtownie zaatakować;
2. zaryzykować, narażając się na stratę lub niebezpieczeństwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszarżowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszarżować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszczać

wulgarnie: zamoczyć lub zalać moczem; zasikać, zasiusiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszczekać

szczeknąć;
1. o psie, lisie, szakalu: wydać krótki, urywany odgłos;
2. wydać głośne dźwięki przypominające szczekanie psów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszczepiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaszczepić)

(1.1) med. wprowadzać do organizmu szczepionkę

(1.2) ogrod. osadzać drzewa szlachetnymi pędami lub pączkami

(1.3) przen. propagować nowe idee, wprowadzać nowe prądy

(1.4) daw. zamykać drzwi na zaszczepkę

czasownik zwrotny niedokonany zaszczepiać się (dk. zaszczepić się)

(2.1) med. poddawać się szczepieniu

(2.2) daw. zamykać się na zaszczepkę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszczepić

podać szczepionkę

czasownik przechodni dokonany (ndk. szczepić, zaszczepiać)

(1.1) med. wet. podać do organizmu szczepionkę

(1.2) ogrod. podnieść wartość hodowanej rośliny poprzez łączenie jej z odmianą szlachetną

(1.3) przen. rozwinąć w kimś zainteresowanie czymś czy pewne cechy

czasownik zwrotny dokonany zaszczepić się (ndk. szczepić się, zaszczepiać się)

(2.1) med. poddać się szczepieniu; zostać zaszczepionym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszczepka

1. regionalnie: haczyk do zamykania drzwi lub okien od wewnątrz;
2. rzadko: szczepione drzewko lub krzew; szczep

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaszczucie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) łow. zmęczenie zwierzęcia łownego, by dało się złapać, poprzez szczucie psami

(1.2) przen. doprowadzenie kogoś do załamania psychicznego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszczurzać

dopuszczać do rozmnożenia się gdzieś szczurów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszczurzyć

dopuścić do rozmnożenia się gdzieś szczurów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszczuwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszczuwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszczycanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszczycać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszczycić

sprawić komuś zaszczyt wyróżniając go w jakiś sposób

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszczycik

zdrobnienie od: zaszczyt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zaszczyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszczyt

coś z czego można być dumnym; wyróżnienie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) coś, co jest powodem do dumy; wyróżnienie, docenienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszczytciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. obrońca

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszczytniej

stopień wyższy od przysłówka: zaszczytnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszczytniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zaszczytny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszczytność

cecha czegoś będącego dużym wyróżnieniem i przynoszącego chlubę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszczytny

przynoszący chlubę; szczytny

przymiotnik

(1.1) taki, który daje zaszczyt, stanowi wyróżnienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszczytowo

Zaszczytowo (poszczególne części: niem. Saratoga, Anapolis, Havannah, Savannah) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie sulęcińskim, w gminie Krzeszyce.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaszczyty

coś z czego można być dumnym; wyróżnienie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wysokie stanowiska zawodowe, odznaczenia, honory wraz ze związanymi z nimi przywilejami

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: zaszczyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszczywać

wulgarnie: zamaczać lub zalewać coś moczem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszemrać

1. wydać cichy, jednostajny dźwięk;
2. mówić cicho i niewyraźnie;
3. cicho wyrazić swoje niezadowolenie

czasownik dokonany

(1.1) wydać szemrzący dźwięk, dokonany od|szemrać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszemranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszemrać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszeregowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszeregować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszewka

fałdka w ubraniu dopasowująca je do figury

Zaszewki to fałdy wszyte w materiał, aby nadać wypukły lub wklęsły kształt odzieży, szczególnie w okolicy kobiecego biustu. Są one często stosowane we wszelkiego rodzaju ubraniach w celu dopasowania ich do ciała użytkownika lub w celu uzyskania innowacyjnego kształtu. Jeśli materiał może być uznany za płaski, to zaszewka powoduje usunięcie kawałka w kształcie klina i pociągnięcie krawędzi tego klina razem, aby utworzyć płytki stożek. Efekt ten można dość łatwo zaobserwować na papierze, ściągając razem krawędzie zaszewki, tak jakby były zszyte. Ponieważ tkanina jest na ogół bardziej elastyczna niż papier, tkanina przesunie się wokół wierzchołka stożka i utworzy bardziej miękki, ale nadal zakrzywiony kształt.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaszkodzić

zadziałać na czyjąś niekorzyść, źle wpłynąć na kogoś lub coś, narazić na szkodę

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. szkodzić)

(1.1) spowodować szkodę; okazać się szkodliwym; pogorszyć stan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszków

## Miejscowości w Polsce

- Zaszków – osada w woj. dolnośląskim, w pow. głogowskim, w gminie Kotla
- Zaszków – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrowskim, w gminie Nur

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaszlachtować

zabić, zarżnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszlachtowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszlachtować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszlifowywać

rzadko: szlifując, nadawać czemuś określony kształt; zaostrzać, wygładzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszlochany

taki, na którym widać ślady szlochania; zapłakany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszmelcowywać

potocznie: mocno zabrudzać, czynić błyszczącym od tłustych plam

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszokować

wywołać zdumienie, zniesmaczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszorować

szorując, zatrzeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszorowywać

szorując, zacierać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszpanowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszpanować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszprycować

potocznie: podać wiele leków lub używek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszronić

pokryć szronem; oszronić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasztauować

rozmieścić towar w ładowniach statku w sposób zapewniający stateczność statku oraz właściwe przechowywanie ładunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasztyletować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zabić kogoś sztyletem lub nożem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszufladkować

zaklasyfikować w sposób powierzchowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszufladkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszufladkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszumiać

powodować powstanie szumu na zdjęciach lub plikach dźwiękowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszumić

spowodować powstanie szumu na zdjęciach lub plikach dźwiękowych

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaszumiać)

(1.1) inform. spowodować powstanie szumu na zdjęciach lub nagraniach audio i wideo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszwankować

zepsuć się, zacząć źle funkcjonować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszwargotać

czasownik dokonany (ndk. brak)

(1.1) pot. powiedzieć coś niezrozumiale w obcym języku, zwłaszcza niemieckim

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszwargotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. powiedzenie czegoś niezrozumiale w obcym języku, zwłaszcza niemieckim

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszyć

1. naprawić przerwaną tkaninę poprzez zszycie;
2. połączyć za pomocą nici chirurgicznej brzegi przeciętej skóry;
3. szyjąc, naszywając pokryć czymś całą powierzchnię czegoś;
4. zaszyć się - ukryć się w niedostępnym miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszydełkować

1. połączyć brzegi dzianiny przy pomocy szydełka;
2. pokryć coś dzianiną wytworzoną przy pomocy szydełka; obszydełkować;
3. środowiskowo: przy pomocy szydełka fryzjerskiego wykończyć końcówki dredów w taki sposób, by nie wystawały z nich włosy;
4. potocznie: zaszydełkować się - spędzić zbyt wiele czasu na wytwarzaniu ubrań przy pomocy szydełka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszydełkowywać

1. łączyć brzegi dzianiny przy pomocy szydełka;
2. pokrywać coś dzianiną wytworzoną przy pomocy szydełka; obszydełkowywać;
3. środowiskowo: przy pomocy szydełka fryzjerskiego wykańczać końcówki dredów w taki sposób, by nie wystawały z nich włosy;
4. potocznie: zaszydełkowywać się - spędzać zbyt wiele czasu na wytwarzaniu ubrań przy pomocy szydełka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszydzić

złośliwie zażartować z kogoś; zadrwić, zakpić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszyfrować

zapisać coś za pomocą szyfru; przekazać wiadomość, posłużywszy się szyfrem

czasownik przechodni dokonany (ndk. szyfrować, zaszyfrowywać)

(1.1) wyrazić szyfrem

(1.2) książk. wyrazić nie wprost

czasownik zwrotny dokonany zaszyfrować się (ndk. szyfrować się, zaszyfrowywać się)

(2.1) zostać zaszyfrowanym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaszyfrowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaszyfrować)

(1.1) przekazywać lub zapisywać szyfrem

(1.2) książk. wyrażać nie wprost

czasownik zwrotny niedokonany zaszyfrowywać się (dk. zaszyfrować się)

(2.1) być zaszyfrowywanym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszyty

1. naprawić przerwaną tkaninę poprzez zszycie;
2. połączyć za pomocą nici chirurgicznej brzegi przeciętej skóry;
3. szyjąc, naszywając pokryć czymś całą powierzchnię czegoś;
4. zaszyć się - ukryć się w niedostępnym miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaszywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaszłość

1. przeszłe zdarzenie, rzecz mająca miejsce w przeszłości i rzutująca na teraźniejszość;
2. zdarzenie księgowe, zapis w księgach handlowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaszły

miniony, dawny, niegdysiejszy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłabnięcie

Omdlenie (łac. syncope) – krótkotrwała utrata przytomności wywołana przejściowym globalnym zmniejszeniem perfuzji mózgowej. Charakteryzuje się szybkim rozwojem objawów aż do zupełnej utraty przytomności, krótkim czasem trwania oraz samoistnym i pełnym odzyskaniem przytomności.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zasłać

1. ścieląc rozłożyć coś na czymś;
2. pokryć coś czymś całkowicie, ułożyć coś na czymś w dużej ilości

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasładzać

przestarzale:
1. zaprawiać, napełniać czymś słodkim;
2. przenośnie: umilać, osładzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłaniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zasłonić)

(1.1) czynić niewidocznym, ograniczając pole widzenia

czasownik zwrotny niedokonany zasłaniać się (dk. zasłonić się)

(2.1) czynić siebie częściowo lub całkowicie niewidocznym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasłanianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasłaniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasławski

→ Zasław

Patrz:Zasław

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłodzić

przestarzale:
1. zaprawić, napełnić czymś słodkim;
2. przenośnie: umilić, osłodzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłona

1. kotara;
2. zakrycie czegoś;
3. działanie obronne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) tkanina ograniczająca ilość światła wpadającego do pomieszczenia;

(1.2) sport. ustawienie się zawodnika drużyny atakującej w celu odgrodzenia drogi obrońcy do zawodnika z piłką;

- zasłona – tkanina wieszana m.in. przy oknach.
- zasłona – sposób ustawienia zawodnika w koszykówce.
- zasłona – część konstrukcyjna hełmu chroniąca twarz.
- Zasłona – powieść Milana Kundery.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasłonak

grzyb kapeluszowy z rodziny bedłkowatych; flegmiak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mikol. nazwa systematyczna|Cortinarius|ref=tak., najliczniejszy w gatunki rodzaj grzybów kapeluszowych z rodziny zasłonakowatych

Cortinarius (Pers.) Gray) (zasłonak) – rodzaj grzybów z rodziny zasłonakowatych (Cortinariaceae). Do 2017 r. na terenie Polski opisano występowanie 251 gatunków (przy uwzględnieniu tylko gatunków pewnych, zweryfikowanych przez Index Fungorum). Nie jest to jednak liczba ostateczna. Liczba występujących w Polsce gatunków zmienia się zarówno w wyniku znajdywania nowych, dotąd nie znanych w Polsce gatunków, jak i w wyniku zmian w nazewnictwie gatunków dokonywanych przez Index Fungorum. Dwie monografie o zasłonakach napisał Andrzej Nespiak w 1975 i 1981 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasłonakowate

rodzina grzybów z rzędu pieczarkowców

Zasłonakowate (Cortinariaceae R. Heim ex Pouzar) – rodzina grzybów znajdująca się w rzędzie pieczarkowców (Agaricales).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zasłonakowaty

o cechach zasłonakowatych (rodzina grzybów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłonić

1. okryć czymś; zakryć czymś;
2. uczynić coś niewidocznym;
3. ochronić, obronić kogoś lub coś, szczególnie w walce

czasownik przechodni dokonany (ndk. zasłaniać)

(1.1) dokonany od|zasłaniać.

czasownik zwrotny dokonany zasłonić się (ndk. zasłaniać się)

(2.1) dokonany od|zasłaniać się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasłonięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasłonić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasłonienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasłonić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasłonka

zdrobnienie od: zasłona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od zasłona

(1.2) krótka lub mała zasłona

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasłonowy

przymiotnik od: zasłona

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłuchać

zasłuchać się - pogrążyć się w słuchaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłuchanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasłuchać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasłuchiwać

zasłuchiwać się - pogrążać się w słuchaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasługa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) godny docenienia, wartościowy rezultat czyjegoś działania

Zasługi − w buddyzmie wszelkie czyny tworzące dobrą karmę. Osoby czyniące dobro w oczekiwaniu nagrody znajdują się w obrębie tzw. pola zasług. Dobry buddysta powinien wykroczyć poza to pole i czynić dobro z powodu współczucia a nie dla nagrody. W ten sposób może wyzwolić się z kręgu sansary i osiągnąć nirwanę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zasługiwać

1. stawać się godnym czegoś, swoimi cechami, postępowaniem itp. zdobywać sobie prawo do czegoś;
2. zasługiwać się - zyskiwać szacunek, uznanie tym, co się zrobiło

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zasłużyć)

(1.1) być godnym czegoś, mieć prawo do jakiejś wartości; zdobywać sobie prawo do czegoś zgodnie z tym, co się zrobiło

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasługiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasługiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasłużenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zasłużyć.

przysłówek

(2.1) zgodnie z czyimiś zasługami, słusznie, tak, jak się komuś należy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zasłużeniej

stopień wyższy od przysłówka: zasłużenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłużeńszy

stopień wyższy od przymiotnika: zasłużony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłużona

kobieta zasłużona

#### Źródła:

SJP.pl

# Zasłużony

osoba zasłużona

przymiotnik

(1.1) książk. obdarzany szacunkiem i uznaniem ze względu na swe dokonania czy zasługi

(1.2) książk. taki, na który ktoś zasłużył, zapracował sobie; należący się komuś lub czemuś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) książk. osoba zasłużona (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasłużyć

1. stać się godnym czegoś, swoimi cechami, postępowaniem itp. zdobyć sobie prawo do czegoś;
2. zasłużyć się - zyskać szacunek, uznanie tym, co się zrobiło

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. zasługiwać)

(1.1) dokonany od|zasługiwać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zasłynąć

okryć się chwałą; zabłysnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zat.

skrót

(1.1) = geogr. zatoka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatabaczać

dawniej: posypywać tabaką

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatabaczony

wyglądający niechlujnie, zaniedbany; staromodny, zacofany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatachiwać

potocznie: z trudem zanosić lub zaciągać coś gdzieś; zataskiwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zataczać

czasownik niedokonany

(1.1) tocząc, przesunąć coś okrągłego, walcowatego lub mającego koła

(1.2) zakreślić kolistą linię lub przesunąć się po kolistej linii

(1.3) o drodze, rzece itp.: przybierać w miejscu skrętu kształt kół, łuku lub półkola

#### Źródła:

Wiktionary

# Zataczarka

Zataczarka – tokarka przeznaczona do zataczania ostrzy narzędzi wieloostrzowych, głównie frezów.

Rozróżnia się zataczarki uproszczone, służące tylko do zataczania frezów krążkowych (są to obrabiarki bez posuwu wzdłużnego suportu narzędziowego) oraz zataczarki uniwersalne (z posuwem wzdłużnym), przystosowane do zataczania frezów ślimakowych, a ponadto do toczenia przedmiotów o przekroju niekołowym oraz gwintów.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zataić

ukryć informację, nie ujawnić wbrew obowiązkowi

czasownik przechodni dokonany (ndk. zatajać)

(1.1) utrzymać coś w tajemnicy, nie wyjawić czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatajać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zataić)

(1.1) niedokonany od|zataić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatajanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatajać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatajony

ukryć informację, nie ujawnić wbrew obowiązkowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatalkować

pokryć coś w całości białym pudrem (talkiem); wytalkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatamowywać

tamować; rzadko:
1. uniemożliwiać odbywanie się ruchu na jakimś terenie lub zapobiegać przesuwaniu się czegoś;
2. powstrzymywać lub opóźniać czyjeś reakcje fizjologiczne lub rozwój czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatańcować

dawniej:
1. wykonać taniec; zatańczyć;
2. poruszyć się chwiejnym ruchem; zatańczyć;
3. zmęczyć kogoś tańcem;
4. zagłuszyć tańcem;
5. zatańcować się - zmęczyć się tańczeniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatańcowywać

zatańcowywać się - zamęczać się tańczeniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatańczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. tańczyć)

(1.1) choreogr. wykonać taniec

(1.2) poruszyć się szybko i bezwładnie

czasownik zwrotny dokonany zatańczyć się

(2.1) zapomnieć w tańcu o obowiązkach

(2.2) doprowadzić się do śmierci poprzez taniec

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatankowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatankować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatapiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatopić)

(1.1) umieszczać coś w cieczy, pozwalając aby zanurzyło się całkowicie

(1.2) wypełniać cieczą pomieszczenie

czasownik zwrotny zatapiać się (dk. zatopić się)

(2.1) zanurzać się zupełnie w cieczy

(2.2) pogrążać się w czym całkowicie; oddawać się bez reszty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatapialnia

zbiornik wodny, w którym zatapia się beczki z kwaszonymi ogórkami

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatapialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zatapialne; cecha tych, którzy są zatapialni

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatapialny

1. taki, który łatwo zatopić;
2. pokrywany całkowicie wodą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatapianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatapiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spoż. arabska mieszanka przyprawowa na bazie zmielonego sumaka, sezamu oraz tymianku, majeranku i oregano

Zatar – mieszanka przyprawowa pochodząca z Libanu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatarasować

zablokować przejście lub przejazd w danym miejscu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatarasowywać

blokować przejście lub przejazd w danym miejscu; tarasować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatarcie

uszkodzenie powierzchni współpracujących elementów maszyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatarg

konflikt, sprzeczka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spór, sprzeczka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zataskiwać

potocznie: z trudem zanosić lub zaciągać coś gdzieś; zatachiwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zataśmować

1. zakleić lub owinąć taśmą; otaśmować;
2. rozciągnąć taśmę wokół jakiegoś miejsca, ograniczając do niego dostęp

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatchnąć

1. przestarzałe: zatamować oddech, zadławić;
2. zatchnąć się - zadyszeć się, zasapać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatęchlakowate

rodzina chrząszczy obejmująca 115 gatunków

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatęchlakowaty

o cechach zatęchlakowatych (rodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatęchnięty

taki, który zatęchł; zatęchły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatęchły

wydzielający zapach wilgoci, pleśni

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatega

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. roln. techn. brona siewna

#### Źródła:

Wiktionary

# Zateizować

1. rozpropagować pogląd o nieistnieniu Boga (ateizm), uczynić kogoś niewierzącym w Boga;
2. zateizować się - stać się niewierzącym w Boga

#### Źródła:

SJP.pl

# Zateizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zateizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatelefonować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. telefonować)

(1.1) dokonany od|telefonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatelefonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatelefonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatelegrafować

wysłać depeszę, telegram, zawiadomić kogoś o czymś telegraficznie; zadepeszować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatem

książkowo: spójnik przyłączający zdanie albo wyrażenie mu równoważne, przedstawiające skutek tego, o czym wcześniej była mowa albo wniosek wynikający z treści poprzedniego zdania (np. Nie dostarczono wszystkich materiałów, zatem musieliśmy skierować sprawę do sądu.); a zatem, więc

spójnik

(1.1) książk. spójnik przyłączający wniosek z twierdzenia podanego w zdaniu przed nim. Czasami w połączeniu z a: a zatem.

(1.2) książk. w połączeniu ze słowem a (a zatem): spójnik przyłączający wyrażenie podające w odmienny sposób informację zawartą w zdaniu przed nim

partykuła

(2.1) książk. w połączeniu ze słowem a (a zatem): partykuła wprowadzająca nawiązanie do bieżącej sytuacji lub kontekstu rozmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatemby

spójnik "zatem" wraz z cząstką trybu przypuszczającego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatemperować

zaostrzyć koniec ołówka, kredki lub innego przedmiotu; natemperować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatępić

dawniej: stępić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatęsknić

zacząć odczuwać tęsknotę

czasownik

(1.1) poczuć tęsknotę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatęskniony

taki, który się zatęsknił (bardzo się stęsknił)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatętniały

dawniej: zatętnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatętnieć

dawniej: zatętnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatkać

zamknąć dostęp, przepływ

czasownik przechodni dokonany (ndk. zatykać)

(1.1) dokonany od|zatykać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatkajdziura

potocznie: mężczyzna zastępujący kogoś lub coś; zapchajdziura

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatkalik

chrząszcz; wyrynnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatkalikowate

podrodzina chrząszczy z rodziny ryjkowcowatych; wyrynnikowate

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatkalikowaty

o cechach zatkalikowatych (podrodzina chrząszczy)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatkanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatkać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatlić

1. zacząć się słabo palić;
2. zaistnieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatlony

taki, który się zatlił (zaczął się słabo palić)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatocze

dawniej: zakole; łuk

Zatocze – kolonia wsi Wołowiec w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Nowogard.

W latach 1975–1998 kolonia administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zatoczek

przedstawiciel ślimaków z rodziny zatoczków, żyjący w wodach słodkich o bujnej roślinności

Zatoczkowate (Planorbidae) – rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) obejmująca gatunki o zróżnicowanym kształcie i wielkości muszli (dyskowate, jajowato-stożkowate i czapeczkowate), drobnym ciele, nitkowatych czułkach i oczach położonych u ich nasady. Ślimaki te zamieszkują płytkie zbiorniki wody słodkiej. Spotykane w akwariach, gdzie są niechciane ze względu na szybkie rozmnażanie i przybieranie rozmiaru plagi.. Są żywicielami pośrednimi różnych gatunków przywr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zatoczka

mała zatoka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mała zatoka

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od: zatoczek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatoczkowate

rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu nasadoocznych

Zatoczkowate (Planorbidae) – rodzina ślimaków płucodysznych z rzędu nasadoocznych (Basommatophora) obejmująca gatunki o zróżnicowanym kształcie i wielkości muszli (dyskowate, jajowato-stożkowate i czapeczkowate), drobnym ciele, nitkowatych czułkach i oczach położonych u ich nasady. Ślimaki te zamieszkują płytkie zbiorniki wody słodkiej. Spotykane w akwariach, gdzie są niechciane ze względu na szybkie rozmnażanie i przybieranie rozmiaru plagi.. Są żywicielami pośrednimi różnych gatunków przywr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zatoczkowaty

o cechach zatoczkowatych (rodzina ślimaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatoczyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zataczać)

(1.1) zob. zataczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatoka

część oceanu, morza lub jeziora wcinająca się w ląd

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd;

(1.2) anat. przestrzeń pneumatyczna w kościach twarzoczaszki;

(1.3) rozszerzenie na pewnym odcinku drogi, służące jako przystanek autobusu lub miejsce do parkowania

(1.4) techn. kieszeń w obudowie do zamontowania określonego podzespołu

(1.5) daw. zakole rzeki

- zatoka – część brzegu zbiornika wodnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatokowaty

1. przypominający kształtem zatokę;
2. piestrzyca zatokowata - gatunek grzyba z rodziny piestrzycowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatokowo

przysłówek

(1.1) bot. z wycięciami w kształcie zakoli

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatokowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. związany z zatoką, dotyczący zatoki

(1.2) geogr. związany z Zatoką Perską

(1.3) hist. polit. związany z wojną w Zatoce Perskiej

(1.4) anat. med. związany z zatokami w organach wewnętrznych

(1.5) paleont. związany z linią zetknięcia się przegrody ze skorupą u amonitów

(1.6) bot. związany z formą zagłębienia w strukturze łodygi lub liścia

(1.7) mot. związany z zatoką autobusową lub parkingową

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatonąć

czasownik nieprzechodni

(1.1) dokonany od|tonąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatonięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatonąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatonięty

rzadko: taki, który zatonął

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatoński

nazwisko

Zatoński

- Jerzy Zatoński
- Witold Zatoński

Zatonski, ukr. Затонський (Zatonskyj)

- Alexander Zatonski
- Dmitrij Zatonski
- Dmytro Zatonski
- Wołodymyr Zatonski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zatopek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatopić

czasownik przechodni dokonany (ndk. topić, zatapiać)

(1.1) spowodować, że coś przykryje woda

czasownik zwrotny zatopić się

(2.1) dokonany od|zatapiać się. (albo topić się)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatopienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatopić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatopolice

Zatopolice – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie radomskim, w gminie Zakrzew. Ma status sołectwa.

Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa radomskiego.

Do wsi można dojechać autobusem gminnym 101.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Stanisława w Cerekwi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zatopowy

przymiotnik od: zatop

#### Źródła:

SJP.pl

# Zator

1. przeszkoda zatrzymująca normalny bieg wody;
2. nagromadzenie spraw przeszkadzających w normlanym funkcjonowaniu;
3. zamknięcie naczynia krwionośnego przez obce ciało, zakrzep

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce w województwie małopolskim;

- zator:

1. nagromadzenie czegoś w jednym miejscu przeszkadzające w ruchu lub przepływie wody
2. zator naczyniowy – chorobliwe zjawisko zamknięcia naczynia krwionośnego przez materiał zakrzepowy, fragment tkanki itp. mogące prowadzić do zawału związanej z tym naczyniem tkanki organizmu
3. nagromadzenie się jakichś spraw lub zajęć utrudniające normalne funkcjonowanie lub przebieg czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatorowość

zatorowość płucna - pełne lub częściowe zamknięcie tętnicy płucnej lub jej odgałęzień przez skrzepliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatorowy

przymiotnik od: zator

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zatorem, dotyczący zatoru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatorski

od miejscowości: Zator

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatory

1. przeszkoda zatrzymująca normalny bieg wody;
2. nagromadzenie spraw przeszkadzających w normlanym funkcjonowaniu;
3. zamknięcie naczynia krwionośnego przez obce ciało, zakrzep

Zatory – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pułtuskim, w gminie Zatory. Ma status sołectwa. Leży nad rzeką Narwią.

Wieś szlachecka położona w drugiej połowie XVI wieku w powiecie kamienieckim ziemi nurskiej województwa mazowieckiego, była własnością Stanisława Mińskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zatorzanin

mieszkaniec Zatora

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatorzanka

mieszkanka Zatora

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatorze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) toponim; nazwa kilkunastu dzielnic i osiedli polskich miast

## Części miast w Polsce

- Zatorze – dzielnica Elbląga
- Zatorze – osiedle Ełku
- Zatorze – dzielnica Gliwic
- Zatorze – osiedle Konina
- Zatorze – osiedle Kwidzyna
- Zatorze – dzielnica Leszna
- Zatorze – dzielnica Nowej Soli
- Zatorze – dzielnica Olecka
- Zatorze – dzielnica Olsztyna
- Zatorze – dzielnica Płotów
- Zatorze – dzielnica Poznania
- Zatorze – dzielnica Sanoka
- Zatorze – dzielnica Słupska
- Zatorze – dzielnica Sulechowa
- Zatorze – osiedle Szamotuł
- Zatorze – osiedle Tczewa
- Zatorze – dzielnica Żar

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatowarować

potocznie: zaopatrzyć sklep w towar

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatowarowywać

zaopatrywać sklepy w towary

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrat

zranienie górnej krawędzi kopyta u konia

Zatrat – rana w okolicy korony kopyta konia, powstała na skutek np. ścigania się konia (następowanie tylnymi kończynami na piętki przednich) strychowania, najczęściej jednak wskutek skaleczenia jej źle umocowaną podkową drugiej kończyny z ostrymi hacelami. Zaniedbanie zatratu może spowodować poważną chorobę kopyta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zatrata

1. zagłada, całkowite zniszczenie czegoś;
2. zanik czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatratowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatratować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatratowywać

tratując, zabijać kogoś; rozjeżdżać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrawiec

zatrawiec brązowawy - gatunek chrząszcza z rodziny poświętnikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrop

w łowiectwie: miejsce w pobliżu tropu zwierzęcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatroskać

zatroskać się:
1. odczuć lub okazać troskę, niepokój;
2. zacząć myśleć o kimś lub o czymś z troską

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatroskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatroskać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatroskany

przymiotnik

(1.1) przejęty troską o kogoś lub coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatruć

1. dodać do czegoś trucizny;
2. zanieczyścić środowisko, przyrodę itp.;
3. zaszkodzić organizmowi, spowodować jakąś chorobę;
4. przenośnie: wprowadzić niepokój, utrudnić coś;
5. zatruć się - wchłonąć, spożyć coś trującego

czasownik przechodni dokonany

(1.1) dodać substancje toksyczną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatrucie

1. dodać do czegoś trucizny;
2. zanieczyścić środowisko, przyrodę itp.;
3. zaszkodzić organizmowi, spowodować jakąś chorobę;
4. przenośnie: wprowadzić niepokój, utrudnić coś;
5. zatruć się - wchłonąć, spożyć coś trującego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. toksykol. stan chorobowy spowodowany dostaniem się substancji trującej do organizmu

Zatrucie – zespół objawów chorobowych wywołanych działaniem na organizm substancji trującej podanej w szkodliwej dla niego dawce. Substancje szkodliwe mogą być połknięte, wdychane, wstrzyknięte lub mogą wchłonąć się przez skórę. Każda substancja może być trująca, jeśli zażyje się jej zbyt dużo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatrudniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatrudnić)

(1.1) dawać komuś pracę

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrudnianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatrudniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrudnić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zatrudniać)

(1.1) dokonany od|zatrudniać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrudnienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatrudnić.

(1.2) liczba zatrudnionych

(1.3) bycie pracownikiem, pozostawanie w stosunku pracy

Zatrudnienie (praca w sensie prawnym) – odpłatne zaangażowanie pracy ludzkiej w działalność produkcyjną lub usługową podmiotu gospodarczego na podstawie umowy między dwiema stronami, pierwszą będącą pracodawcą i drugą zwaną pracownikiem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatrudnieniowy

przymiotnik od: zatrudnienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrudniona

kobieta, która wykonuje określoną pracę zawodową

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrudniony

taki, który gdzieś pracuje, wykonuje płatne zajęcie

przymiotnik

(1.1) mający zatrudnienie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek posiadający zatrudnienie

forma czasownika.

(3.1) ims. przym. bierny od zatrudnić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatruwać

czasownik niedokonany

(1.1) dodawać substancje toksyczną

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatruwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatruwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrważać

1. wywoływać w kimś lęk;
2. zatrważać się - czuć trwogę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrważający

taki, który niesie trwogę, powoduje lęk, niepokój, tworzy poczucie zagrożenia; przerażający, okropny, straszny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrwian

roślina ozdobna z rodziny zawciągowatych

Zatrwian (Limonium Mill.) – rodzaj roślin kwiatowych z rodziny ołownicowatych. Wyodrębnia się tu ok. 350 do ponad 600 gatunków. Zasięg rodzaju obejmuje rozległe obszary, głównie w strefach umiarkowanych obu półkul. Większość gatunków występuje w pasie od Wysp Kanaryjskich przez śródziemnomorski rejon Europy i Afryki do wschodniej Azji (Japonia, Tajwan). Nieliczne gatunki rosną w Ameryce Północnej i Południowej, południowej Afryce i Australii. Wiele gatunków jest odpornych na zasolenie gleb, toteż porastają solniska, przybrzeża słonych jezior i mórz. Przeważnie też dobrze tolerują suchy klimat i słabe gleby, w tym górskie. Są owadopylne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zatrwożony

1. wywołać strach, wzbudzić niepokój, grozę; przerazić, przestraszyć;
2. zatrwożyć się:
a) odczuć strach; przerazić się, przestraszyć się;
b) zacząć bać się o kogoś lub o coś; zaniepokoić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrwożyć

1. wywołać strach, wzbudzić niepokój, grozę; przerazić, przestraszyć;
2. zatrwożyć się:
a) odczuć strach; przerazić się, przestraszyć się;
b) zacząć bać się o kogoś lub o coś; zaniepokoić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrybiać

załapywać; potocznie:
1. zaczynać sprawnie funkcjonować;
2. zaczynać rozumieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrybić

załapać; potocznie:
1. zacząć sprawnie funkcjonować, zadziałać jak należy;
2. zacząć rozumieć; zajarzyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrząsać

1. silnie, gwałtownie poruszać czymś; wstrząsać;
2. powodować drżenie ciała;
3. wywoływać silne emocje; wstrząsać;
4. dominować nad czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrząść

czasownik przechodni dokonany (ndk. trząść)

(1.1) dokonany od|trząść.

czasownik zwrotny dokonany zatrząść się (ndk. trząść się)

(2.1) dokonany od|trząść się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrzask

1. guzik złożony z dwóch części wchodzących jedna w drugą; zatrzaska;
2. zamek sprężynowy u drzwi lub okien, który sam się zatrzaskuje

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. zapięcie ubrania, składające się z dwóch części wchodzących jedna w drugą

(1.2) techn. automatyczne zamknięcie drzwi; zamek sprężynowy lub magnetyczny działający na zasadzie zapadki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatrzaska

gwarowo: zatrzask - guzik złożony z dwóch części wchodzących jedna w drugą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrzaskanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatrzaskać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrzaskiwać

zamykać coś gwałtownie (z trzaskiem)

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatrzasnąć)

(1.1) zamykać gwałtownie i głośno

(1.2) zamykać coś w taki sposób, że nie da się tego otworzyć klamką lub nie można się przez to wydostać

czasownik zwrotny niedokonany zatrzaskiwać się (dk. zatrzasnąć się)

(2.1) zamykać się gwałtownie i głośno

(2.2) zamykać się w taki sposób, że nie można zostać otwartym klamką lub nie można się skądś wydostać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatrzaskiwanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatrzaskiwać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrzaskowy

przymiotnik od: zatrzask

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrzasnąć

zamknąć coś gwałtownie (z trzaskiem)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrzaśnik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zob. karabińczyk.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrzeć

1. zatuszować coś;
2. pocierając coś, sprawić, by stało się to niewidoczne lub zamazane

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrzepka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zagęszczacz do zup, sosów otrzymywany przez rozprowadzenie mąki z zimną wodą, wlewany powoli do gotującej się potrawy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrzepotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatrzepotać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrzepywać

dawniej: mocno trzepiąc, zaprawiać czymś potrawę

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrzęsienie

potocznie: bardzo dużo, wiele; mnóstwo, mrowie, chmara

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przen. pot. nadmiar, ogromna ilość czegoś, mnóstwo

(1.2) odczasownikowy od|zatrząść.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatrzymać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zatrzymywać)

(1.1) zob. zatrzymywać.

czasownik zwrotny dokonany zatrzymać się (ndk. zatrzymywać się)

(2.1) zob. zatrzymywać się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrzymana

kobieta pozbawiona wolności na określony czas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrzymanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatrzymać.

(1.2) pozbawienie kogoś wolności

- zatrzymanie – zatrzymanie w prawie karnym procesowym, środek przymusu
- zatrzymanie – zatrzymanie w terminologii brydżowej
- zatrzymanie pojazdu – pojęcie w ruchu drogowym
- nagłe zatrzymanie krążenia – termin kardiologiczny

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatrzymany

człowiek pozbawiony wolności na pewien czas określony prawem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatrzymywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatrzymać)

(1.1) unieruchamiać coś

(1.2) przerywać jakiś proces, maszynę, robienie czegoś

(1.3) zachować coś dla siebie

(1.4) aresztować

czasownik zwrotny niedokonany zatrzymywać się (dk. zatrzymać się)

(2.1) stawać w miejscu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatrzymywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatrzymywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatulić

1. okryć, owinąć; opatulić;
2. rzadko:
a) tuląc, obdarzyć czułością;
b) stulić, wtulić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatupać

1. tupnąć kilka razy;
2. potocznie: spowodować jakimś działaniem utratę istotnego znaczenia, np. zatupać problem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatupywać

1. tupać kilka razy;
2. potocznie: powodować jakimś działaniem utratę istotnego znaczenia, np. zatupywać problem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwar

tropikalne drzewo z rodziny zatwarowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwardzać

czynić coś twardym; utwardzać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwardzająco

w sposób powodujący zatwardzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwardzenie

uczynić twardym; utwardzić

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. med. utrudnione oddawanie stolca

Zaparcie (potocznie: zatwardzenie, obstrukcja) – utrudniona lub nieczęsta (rzadziej niż 2 razy na tydzień) defekacja. W skrajnych przypadkach może być śmiertelne. Zaparcie ciężkie to mniej niż 2 wypróżnienia na miesiąc. Zaparcie może być definiowane jako zmiana rytmu wypróżnień lub oddawanie stolca z większym trudem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatwardzialec

rzadko: człowiek zawzięty, uparty, nieustępliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwardzialej

stopień wyższy od przysłówka: zatwardziale

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwardzialszy

stopień wyższy od przymiotnika: zatwardziały

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwardziały

1. twardo obstający przy swoich poglądach, trwający w swoich przyzwyczajeniach, nałogach itp.; nieustępliwy, nieugięty, niereformowalny;
2. świadczący o takiej postawie

przymiotnik

(1.1) pozostający uparcie przy swoich przekonaniach czy przyzwyczajeniach; świadczący o takiej postawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatwardzić

uczynić twardym; utwardzić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwarnica

Zatwarnica (ukr. Затварниця, Zatwarnycia) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Lutowiska. Leży w dolinie potoku Głębokiego w pobliżu jego ujścia do Sanu.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego..

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Michała Archanioła w Dwerniku. We wsi jest kościół filialny pw. Dobrego Pasterza.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zatwarowate

rodzina tropikalnych roślin dwuliściennych z rzędu ślazowców, do której należą m.in. kakaowiec i kola; orzesznikowate

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zatwarowaty

o cechach zatwarowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatweetować

[czytaj: zatłitować] potocznie: zamieścić wpis na Twitterze (internetowym serwisie społecznościowym); ćwierknąć, tweetnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwierdzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatwierdzić)

(1.1) uznawać za obowiązujące

(1.2) zgadzać się oficjalnie na coś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatwierdzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatwierdzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatwierdzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uznanie za obowiązujące; nadanie mocy prawnej

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatwierdzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zatwierdzać)

(1.1) dokonany od|zatwierdzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatwitować

[czytaj: zatłitować] potocznie: zamieścić wpis na Twitterze; ćwierknąć, tweetnąć, twittnąć, twitnąć, zatweetować, zatwittować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwittować

[czytaj: zatłitować] potocznie: zamieścić wpis na Twitterze; ćwierknąć, tweetnąć, twittnąć, twitnąć, zatweetować, zatwitować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatwór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pszcz. jednolity kawałek deski, płyt pilśniowej lub MDF, pozwalający oddzielić część ula od jego reszty lub stanowiący wylotek ula albo barci

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatybrze

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. historyczna część Rzymu położona na prawym, zachodnim, brzegu Tybru;

Zatybrze (wł. Trastevere) – rione, jedno z dwudziestu dwóch rioni Rzymu, tradycyjnych jednostek podziału administracyjnego miasta, dotyczącego części wewnątrz murów aureliańskich (z niewielkimi wyjątkami). Stanowi część gminy Municipio Roma I. Zatybrze to część Rzymu położona na prawym, zachodnim, brzegu Tybru. W czasach starożytnych była zamieszkiwana przez najuboższych. W 64 roku, za czasów Nerona, Zatybrze nie zostało zniszczone w czasie Wielkiego Pożaru Rzymu, ponieważ było oddzielone rzeką od głównej części miasta. Uznawane jest za najstarszą część Rzymu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zatyczka

przedmiot, którym zatyka się jakiś otwór

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot, którym zatyka się jakiś otwór

(1.2) przedmiot, który zatyka się na jakiś trzpień

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatyczkowy

przymiotnik od: zatyczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatykać

1. zapychać jakiś otwór, dziurę
2. umieszczać, umocowywać coś gdzieś
3. zatykać się - stawać się zatkanym, zapchanym

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatkać)

(1.1) wkładać coś w otwór, zamykając go

czasownik przechodni niedokonany (dk. zatknąć)

(2.1) umieszczać coś w jakimś miejscu (np. na słupie, na dachu)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zatykanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatykać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatykarka

maszyna do zatykania otworu spustowego wielkiego pieca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatynkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatynkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatyrać

potocznie: zatyrać się - bardzo się zmęczyć, utrudzić się czymś; natyrać się, utyrać się, natrudzić się, spracować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatyrany

potocznie: bardzo zmęczony, wyczerpany wykonywaniem ciężkiej pracy; wykończony, utyrany, styrany, sterany, spracowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatytułować

czasownik dokonany

(1.1) nadać tytuł utworowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatytułowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zatytułować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zatyłki

tereny na tyłach posesji lub budynków

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatłuc

zabić tłukąc, bijąc

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatłukiwać

1. zabijać silnymi uderzeniami; utłukiwać;
2. zatłukiwać się - zabijać się wzajemnie w czasie walki

#### Źródła:

SJP.pl

# Zatłuszczony

poplamiony tłuszczem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zauchensee

Altenmarkt im Pongau – gmina targowa w Austrii, położona w kraju związkowym Salzburg, w powiecie St. Johann im Pongau, na granicy Alp Salzburskich i pasma Radstädter Tauern. Jest znaną bazą narciarską i ośrodek sportowy. Leży około 65 km na południowy wschód od Salzburga. Liczy 3897 mieszkańców (1 stycznia 2015) na obszarze 48,63 km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Zaudytować

przeprowadzić audyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaufać

obdarzyć kogoś zaufaniem, powierzać mu swoje sekrety

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) powierzyć swoje sprawy osobie lub instytucji, której się ufa

(1.2) uznać, że czyjeś słowa, informacje itp. są prawdziwe

(1.3) uznać, że ktoś posiada jakieś umiejętności i potrafi je odpowiednio wykorzystać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaufana

kobieta zaufana

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaufanie

całkowite zawierzenie komuś, wiara w kogoś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przeświadczenie, że można komuś ufać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zaufańszy

stopień wyższy od przymiotnika: zaufany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaufany

taki, na którym można polegać; pewny

przymiotnik jakościowy

(1.1) godny zaufania, cieszący się czyimś zaufaniem, pewny

(1.2) przest. taki, który ufa komuś, czemuś; pokładający w kimś, czymś ufność, nadzieję; ufny, ufający

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) człowiek zaufany (1.1); powiernik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaum

język rosyjskiej poezji futurystycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. jęz. eksperyment lingwistyczny w symbolice dźwiękowej i kreacji języka, tak zwany język pozarozumowy, zapoczątkowany w twórczości rosyjskich poetów futurystów na początku XX w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zauraczać

urzekać;
1. wzbudzać w kimś zachwyt, podziw; oczarowywać;
2. rzucać na kogoś lub coś urok

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaurale

kraina w zachodnioazjatyckiej części Rosji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zauralski

przymiotnik

(1.1) geogr. położony za Uralem (względem Europy)

#### Źródła:

Wiktionary

# Zauroczenie

fascynacja kimś

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) fascynacja kimś lub czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zauroczyć

1. ująć swoim urokiem, wzbudzić zachwyt; oczarować, urzec;
2. rzucić na kogoś lub coś urok; zaczarować, zamówić;
3. przedwczesnym mówieniem o czymś spowodować, że coś się nie uda; zapeszyć;
4. zauroczyć się - ulec czyjemuś urokowi, zostać oczarowanym

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaurolof

rodzaj dużego dinozaura kaczodziobego z rodziny hadrozaurów

Zaurolof (Saurolophus, "jaszczurzy grzebień") – rodzaj dużego dinozaura kaczodziobego żyjącego w późnej kredzie, około 70 milionów lat temu, w Ameryce Północnej (dzisiejsza Kanada i Stany Zjednoczone) oraz Azji (Mongolia). Jeden z kilku rodzajów dinozaurów znanych z różnych kontynentów. Cechował się spiczastym grzebieniem sterczącym z góry i tyłu głowy. Zwierzę żywiło się roślinami, poruszało się na dwóch lub czterech kończynach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zauropelta

rodzaj dinozaura pancernego z rodziny nodozaurów; peltozaur

Zauropelta (Sauropelta) (łac. jaszczurza tarcza) – rodzaj dinozaura pancernego żyjącego we wczesnym okresie kredowym w Ameryce Północnej. Wyróżnia się tylko jeden gatunek S. edwardsorum, aczkolwiek nie wyklucza istnienia innych. Pod względem anatomii zauropelta należy do najlepiej poznanych nodozaurów. Jej szczątki odnaleziono w stanach Wyoming, Montana, a prawdopodobnie także w Utah. Jest ona także najwcześniejszym rodzajem swej rodziny, albowiem jej pozostałości pochodzące w większości z formacji Cloverly datowane są na około 115 do 110 milionów lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zauropod

roślinożerny dinozaur żyjący ok. 65 mln lat temu; największe zwierzę lądowe, jakie kiedykolwiek żyło na Ziemi

Zauropody (Sauropoda) – infrarząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia). Należały do niego największe zwierzęta lądowe, jakie kiedykolwiek stąpały po ziemi. Wszystkie były roślinożerne. Odkryto, że ostatnie z zauropodów, żyjące około 65 mln lat temu na terenie dzisiejszych Indii, mogły żywić się także trawami, na co wskazują przeprowadzone przez Caroline Stromberg i współpracowników badania skamieniałych odchodów znalezionych w Indiach. Wcześniej uważano, że trawy pojawiły się długo po wymarciu dinozaurów (w oligocenie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zauropodomorf

przedstawiciel podrzędu roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zauropodomorfy

przedstawiciel podrzędu roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych

Zauropodomorfy (Sauropodomorpha) – grupa długoszyjnych, roślinożernych dinozaurów z rzędu gadziomiednicznych wśród których były największe zwierzęta, jakie kiedykolwiek chodziły po Ziemi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zauroposejdon

olbrzymi zauropod żyjący we wczesnej kredzie na terenach dzisiejszej Ameryki Północnej

Zauroposejdon (Sauroposeidon) – rodzaj olbrzymiego zauropoda z grupy Titanosauriformes żyjącego we wczesnej kredzie na terenie dzisiejszej Ameryki Północnej. Został opisany w 2000 roku przez Mathew Wedela i współpracowników w oparciu o cztery kręgi szyjne (OMNH 53062) odkryte w datowanych na apt-alb osadach formacji Antlers w Atoka County na południu stanu Oklahoma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zauropsyd

przedstawiciel jednej z głównych gromad kręgowców

Zauropsydy (Sauropsida) – jeden z dwóch głównych kladów owodniowców (obok synapsydów), który rozdzielił się na dwie główne linie ewolucyjne: anapsydy, charakteryzujące się czaszką pozbawioną otworów skroniowych, oraz diapsydy, w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone są silne mięśnie szczęk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zauropsydy

przedstawiciel jednej z głównych gromad kręgowców

Zauropsydy (Sauropsida) – jeden z dwóch głównych kladów owodniowców (obok synapsydów), który rozdzielił się na dwie główne linie ewolucyjne: anapsydy, charakteryzujące się czaszką pozbawioną otworów skroniowych, oraz diapsydy, w których czaszce rozwinęły się dwie pary otworów skroniowych (po dwa – górny i dolny – za każdym okiem), przez które przewleczone są silne mięśnie szczęk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zauropteryg

przedstawiciel nadrzędu wymarłych gadów morskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Zauropterygi

nadrząd wymarłych gadów morskich

Zauropterygi, płetwojaszczury (Sauropterygia) – nadrząd wymarłych gadów morskich, do których zaliczamy: plezjozaury, notozaury i być może plakodonty (klasyfikacja jest niepewna). Przedstawiciele grupy Sauropterygia mieli opływowe ciała, cztery kończyny przekształcone w odnóża pływne. Były dobrze przystosowane do życia w wodzie. Żyły podczas ery mezozoicznej.

Rzędy

- Plakodonty (Placodontia)
- Notozaury (Nothosauroidea)
- Plezjozaury (Plesiosauria)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaurornitoid

rodzaj dinozaura z rodziny troodonów

Zaurornitoid (Saurornithoides) – dinozaur z rodziny troodonów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zaurornitolest

rodzaj dinozaurów z rodziny dromeozaurów

Zaurornitolest (Saurornitholestes) – rodzaj ptakopodobnych dinozaurów z rodziny dromeozaurów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zausznica

1. dawniej: ozdoba noszona na uchu;
2. dawniej: kobieta zaufana; powierniczka, przyjaciółka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zausznictwo

bycie czyimś zausznikiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zauszniczek

zdrobnienie od: zausznica

#### Źródła:

SJP.pl

# Zauszniczka

zdrobnienie od: zausznica

#### Źródła:

SJP.pl

# Zausznie

→ zauszny

Patrz:zauszny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zausznik

człowiek zaufany; powiernik, przyjaciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. powiernik, potajemnie dostarczający różnych informacji

(1.2) pot. dawny przyjaciel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) opt. część okularów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(3.1) zool. perkoz zausznik, gatunek ptaka wędrownego z rodziny perkozów;

Perkoz zausznik, zausznik (Podiceps nigricollis) – gatunek średniej wielkości, przeważnie wędrownego ptaka wodnego z rodziny perkozów (Podicipedidae), zamieszkującego Europę poza skrajami północnymi i zachodnimi (od połowy XIX wieku stopniowo rozszerza swój zasięg w tym kierunku), zachodnią część Ameryki Północnej od Kanady do Gwatemali, północną, wschodnią i południową Afrykę oraz środkową, południową i wschodnią Azję wraz z Bliskim Wschodem. Przeloty marzec – kwiecień i sierpień – listopad. Południowe populacje osiadłe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zauszny

1. będący za uchem, zakładany za uszy;
2. dawniej: mówiony w tajemnicy, do ucha

#### Źródła:

SJP.pl

# Zautoryzować

autoryzować;
1. zatwierdzić, zezwolić;
2. zezwolić przedsiębiorstwu na posługiwanie się określoną marką, dawać swoje pełnomocnictwo;
3. zezwolić na wydanie, przekład swojego dzieła

#### Źródła:

SJP.pl

# Zauważać

1. dostrzegać coś, uświadamiać sobie
2. czynić pewne uwagi, twierdzić coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zauważyć)

(1.1) niedokonany od|zauważyć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zauważalnie

przysłówek

(1.1) w sposób zauważalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zauważalność

cecha tego, co da się zauważyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zauważalny

dający się zauważyć

przymiotnik

(1.1) dający się zauważyć

(1.2) przen. znaczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zauważanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od| zauważać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zauważenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zauważyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zauważyć

1. zwrócić na coś uwagę;
2. zrobić uwagę na jakiś temat

czasownik przechodni dokonany (ndk. zauważać)

(1.1) dostrzec coś, patrząc w jakimś kierunku

(1.2) zrobić uwagę, uświadomić kogoś o czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaułek

niedługa, wąska uliczka, umieszczona zwykle między budynkami, niemająca wylotu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) niedługa, wąska uliczka, znajdująca się zwykle między budynkami, niemająca wylotu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaułkowy

przymiotnik od: zaułek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaw.

skrót od:
1. zawodowy;
2. zawodnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawacki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawada

rzecz niepotrzebna, stojąca na drodze, zawadzająca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. osoba, rzecz lub sytuacja, która przeszkadza w czymś, utrudnia wykonanie czegoś

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 66, w tym 39 podstawowych

- Zawada – część miasta Czaplinek
- Zawada – część miasta Elbląg
- Zawada – część miasta Jaworzno
- Zawada – część miasta Nowy Sącz
- Zawada – część miasta Orzesze
- Zawada – część miasta Wodzisław Śląski
- Zawada – część miasta Zielona Góra

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawadczanin

mieszkaniec Zawadzkiego (miasta w Polsce); zawadzczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawadczanka

mieszkanka Zawadzkiego (miasta w Polsce); zawadzczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawadiacki

właściwy zawadiace, buńczuczny, czupurny, zuchowaty

przymiotnik

(1.1) mający tendencję do awanturowania się, wybuchowości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawadiacko

przysłówek

(1.1) w sposób zawadiacki

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawadiackość

skłonność do wywoływania awantur; buńczuczność, czupurność, zaczepność, zuchowatość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest zawadiackie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawadiak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. osoba skłonna do awanturowania się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawadiaka

mężczyzna chętnie wszczynający bójki i awantury; zabijaka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba skłonna do awantur, potyczek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawadka

nazwisko

W Polsce

- Zawadka – część miasta Nowy Sącz
- Zawadka – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. średzkim, w gminie Malczyce
- Zawadka – wieś w woj. lubelskim, w pow. biłgorajskim, w gminie Księżpol
- Zawadka – wieś w woj. małopolskim, w pow. limanowskim, w gminie Tymbark
- Zawadka – wieś w woj. małopolskim, w pow. miechowskim, w gminie Gołcza
- Zawadka – wieś w woj. małopolskim, w pow. myślenickim, w gminie Tokarnia
- Zawadka – wieś w woj. małopolskim, w pow. nowosądeckim, w gminie Łososina Dolna
- Zawadka – część wsi Bydlin w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Klucze
- Zawadka – wieś w woj. małopolskim, w pow. wadowickim, w gminie Wadowice
- Zawadka – kolonia w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Pilawa
- Zawadka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. bieszczadzkim, w gminie Ustrzyki Dolne
- Zawadka – część wsi Bykowce w woj. podkarpackim, w pow. sanockim, w gminie Sanok
- Zawadka – wieś w woj. podkarpackim, w pow. strzyżowskim, w gminie Strzyżów
- Zawadka – przysiółek wsi Góra w woj. śląskim, w pow. pszczyńskim, w gminie Miedźna
- Zawadka – wieś w woj. śląskim, w pow. zawierciańskim, w gminie Irządze
- Zawadka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Koło
- Zawadka – wieś w woj. wielkopolskim, w pow. kolskim, w gminie Olszówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawadówka

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. hydron. górny bieg Lubaczówki, rzeki o źródłach na Ukrainie a uchodzącej w Polsce do Sanu;

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Zawadówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Chełm
- Zawadówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. chełmskim, w gminie Rejowiec
- Zawadówka – wieś w woj. lubelskim, w pow. włodawskim, w gminie Urszulin
- Zawadówka – dawna część wsi Dąbrowica w woj. małopolskim, w pow. dąbrowskim, w gminie Szczucin
- Zawadówka – przysiółek wsi Toporzysko w woj. małopolskim, w pow. suskim, w gminie Jordanów
- Zawadówka – kolonia wsi Smerdyna w woj. świętokrzyskim, w pow. staszowskim, w gminie Staszów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawadowski

nazwisko

- Andrzej Zawadowski (1922–1943) – podharcmistrz
- Jan Wacław Zawadowski (1891–1982) – malarz
- Leon Zawadowski (1914–2018) – językoznawca, teoretyk języka
- Marek Zawadowski (1960–2024) – matematyk
- Witold Zawadowski (1888–1980) – radiolog
- Zygmunt Zawadowski (1899–1978) – dyplomata

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawady

rzecz niepotrzebna, stojąca na drodze, zawadzająca

## Miejscowości i ich części w Polsce

Wg TERYT jest ich 53, w tym 40 podstawowych

- Zawady – część miasta Białystok
- Zawady – część miasta Garwolin
- Zawady – część miasta Iłża
- Zawady – część miasta Poznań
- Zawady – część miasta Syców
- Zawady – część miasta Warszawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawadzać

1. przeszkadzać, utrudniać swobodę ruchów, stawać na drodze
2. pot. wstępować gdzieś po drodze
3. zaczepiać o coś, potrącać coś
4. wspominać o czymś mimochodem

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawadzić)

(1.1) przemieszczając się, trącać coś, zahaczać o coś

(1.2) utrudniać przemieszczanie się

(1.3) stanowić ciężar dla kogoś; przysparzać kłopotu

(1.4) wstępować gdzieś przy okazji

(1.5) wspominać przy okazji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawadzczanin

mieszkaniec Zawadzkiego (miasta w Polsce); zawadczanin

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawadzczanka

mieszkanka Zawadzkiego (miasta w Polsce); zawadczanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawadzić

1. przeszkodzić, utrudnić swobodę ruchów, stanąć na drodze
2. pot. wstąpić gdzieś po drodze
3. zaczepić o coś, potrącić coś
4. wspomnieć o czymś mimochodem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawadzik

pożyteczny pluskwiak z rodziny tarczówek, atakujący larwy lub poczwarki motyli, błonkówek i chrząszczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawadziński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawadzki

przymiotnik od: Zawada, Zawady, Zawadzkie

Zawadzki (forma żeńska: Zawadzka; liczba mnoga: Zawadzcy) – polskie nazwisko. Pochodzi od staropolskiego zawada, przeszkoda w terenie, przedmiot lub człowiek, który przeszkadza, zawadza. Pod koniec XX wieku w Polsce nosiło je 37,6 tys. osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawadzkie

przymiotnik od: Zawada, Zawady, Zawadzkie

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zawadzkie (niem. Zawadzki) – miasto na Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie strzeleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zawadzkie. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. opolskiego.

Według danych GUS z 1 stycznia 2024 r. miasto liczyło 6358 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawahać

zawahać się - stracić pewność przed podjęciem decyzji

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawakowany

o posadzie, urzędzie, stanowisku: taki, który stał się wolny, niezajęty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawalać

potocznie:
1. zajmować jakąś przestrzeń czymś wielkim, masą czegoś;
2. przenośnie: o czymś ciężkim, masie czegoś: zajmować jakąś przestrzeń;
3. tarasować;
4. dawać komuś bardzo dużo do pracy;
5. nie dotrzymywać terminu, nie wykonywać czegoś dobrze;
6. przenośnie: zapełniać jakąś przestrzeń dużą liczbą czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawalanka

potocznie: niedotrzymywanie terminu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawalaty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. niezdarny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawalcowywać

zrównywać walcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawalczyć

pot. podjąć jakieś wyzwanie, walkę, nie poddać się bez walki, postarać się o osiągnięcie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawale

część doliny rzecznej odcięta od rzeki wałami przeciwpowodziowymi

## Polska

- Zawale – historyczna część miasta Tarnów
- Zawale – przysiółek wsi Wołowice w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Czernichów
- Zawale (Pogórze Rożnowskie)
- Zawale Niegosławskie

## Ukraina

- Zawale – część miasta Luboml, dawniej wieś
- Zawale (rejon kamieniecki)
- Zawale (obwód iwanofrankiwski)
- Zawale (obwód tarnopolski)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawalić

potocznie:
1. zająć jakąś przestrzeń czymś wielkim, masą czegoś;
2. przenośnie: o czymś ciężkim, masie czegoś: zająć jakąś przestrzeń;
3. dać komuś bardzo dużo do pracy;
4. nie dotrzymać terminu, nie wykonać czegoś dobrze;
5. przenośnie: zapełnić jakąś przestrzeń dużą liczbą czegoś

czasownik przechodni

(1.1) dokonany od|zawalać., zająć jakąś przestrzeń czymś |wielkim, masą czegoś

(1.2) przen. (o czymś ciężkim, masie czegoś) zająć jakąś przestrzeń

(1.3) pot. dać komuś bardzo dużo do pracy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawalidroga

(r. żeński)
1. coś, co utrudnia swobodne poruszanie; przeszkoda
2. pot. kobieta, przeszkadzająca innym, będąca ciężarem; także o mężczyźnie z silniejszym zabarwieniem ekspresywnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przeszkoda na drodze; coś, co utrudnia swobodne poruszanie się

(1.2) osoba przeszkadzająca innym

- Zawalidroga (skała)
- Zawalidroga (szczyt)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawalik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od zawał

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawalisko

1. teren, na którym się coś zawaliło; sterta tego, co runęło; rumowisko;
2. w górnictwie: wyrobisko zapełnione oderwanymi od stropu bryłami;
3. potocznie: coś, co przeszkadza, niepotrzebnie zajmuje miejsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawalisty

1. młodzieżowo: świetny, niesamowity, znakomity; odjazdowy, odlotowy, zarąbisty, masakryczny;
2. dawniej:
a) zajmujący sobą zbyt wiele miejsca;
b) rozpadający się na kawałki, walący się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawalski

nazwisko

- Bartłomiej Zawalski
- Mateusz Zawalski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawarcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawrzeć.

Zawarcie – dzielnica Gorzowa Wielkopolskiego, położona w jego południowej części, przy drodze krajowej nr 3 Świnoujście - Jakuszyce. Jest to dzielnica niegdyś głównie przemysłowa, obecnie zmienia swe funkcje i staje się dzielnicą usługowo-mieszkaniową.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawarowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawarować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawartka

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawartość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) to, co się w czymś znajduje

(1.2) ilość jakiegoś składnika w czymś

(1.3) treść książki, artykułu itp.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawarty

będący elementem, składnikiem czegoś, znajdujący się w obrębie, w granicach czegoś

przymiotnik

(1.1) znajdujący się w czym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawał

1. martwica części mięśnia sercowego wskutek zakrzepów w tętnicy doprowadzającej krew;
2. zawalenie się stropu, odłamków skał ze stropu; zawalisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. miejscowa martwica tkanek serca lub innego narządu wskutek braku dopływu krwi;

(1.2) geol. górn. zawalenie się stropu sztolni lub jaskini

Zawał (łac. infarctus, ang. infarct) – ogólne pojęcie patomorfologiczne oznaczające rodzaj martwicy spowodowanej skrajnym ograniczeniem perfuzji (przepływu) krwi przez obszar tkankowy danego narządu. Obszar martwicy powstałej w wyniku zawału może mieć charakter martwicy skrzepowej (necrosis coagulativa, necrosis denaturativa) lub rozpływnej (necrosis colliquativa).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawała

1. dawniej: zawał, zawalenie się, runięcie;
2. zapora wojskowa zbudowana z pali drewna zwalonych wierzchołkami w kierunku nieprzyjaciela wzmocnionych drutem kolczastym i minami

Zawała – zapora przeciwpancerna budowana z drzew o średnicy ponad 25 cm, ściętych na wysokości 60–150 cm, zwalonych na krzyż i oplecionych drutem kolczastym, wzmocniona minami i fugasami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawałoka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. przybłęda

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawałowiec

człowiek po zawale serca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawałowy

przymiotnik od: zawał

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zawałem, dotyczący zawału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawciąg

bylina lub krzew z rodziny ołownicowatych (zawciągowatych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawciągowate

rodzina roślin okrytonasiennych z rzędu goździkowców; ołownicowate

Ołownicowate, zawciągowate (Plumbaginaceae Juss.) – rodzina roślin okrytonasiennych z grupy dwuliściennych właściwych. Należy do niej 21–29 rodzajów z około 725–830 gatunkami. Duże różnice w ujęciu taksonomicznym zaliczanych tu roślin wynikają z problemów jakie stwarza duży udział taksonów powstających w wyniku apomiksji i poliploidii (zwłaszcza w grupie szeroko ujmowanego rodzaju Limonium). Są szeroko rozprzestrzenione na kuli ziemskiej, szczególnie licznie występują w obszarze śródziemnomorskim oraz w Azji. Do rodzimej flory Polski należy tylko zawciąg pospolity (Armeria maritima), poza tym uprawiane są rośliny z rodzaju zatrwian (Limonium) i ołownik (Plumbago).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawciągowaty

o cechach zawciągowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawciągowiec

rodzaj roślin z rodziny ołownicowatych

Zawciągowiec (Ceratostigma) – rodzaj roślin z rodziny ołownicowatych (Plumbaginaceae). Obejmuje 8 gatunków występujących głównie w Himalajach i zachodnich Chinach, poza tym jeden gatunek (C. abyssinicum), którego zasięg obejmuje wschodnią Afrykę od Etiopii po Kenię. Są to krzewy z błękitnymi kwiatami rosnące na suchych i kamienistych stokach dolin. Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne – wymagają możliwie słonecznych stanowisk i ochrony przed mrozami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawczasu

1. już wcześniej, przed czasem
2. naprzód, z góry

przysłówek czasu

(1.1) z wyprzedzeniem, tak, aby zdążyć

(1.2) pot. za wcześnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawczoraj

dawniej: przedwczoraj, onegdaj

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawdy

dawniej, dziś gwarowo: zawsze; zawżdy

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawdzięczać

czasownik nieprzechodni

(1.1) być wdzięcznym komuś lub czemuś za coś, co się otrzymało, czego się doświadczyło

(1.2) powstać, rozwinąć się dzięki komuś lub czemuś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawdzięczenie

dawniej: wdzięczność; dziś tylko w zwrocie: mieć coś komuś do zawdzięczenia - zawdzięczać coś komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawdzięczyć

1. stać się wdzięcznym za coś, co się otrzymało, czego się doświadczyło;
2. dawniej: odwzajemnić się czymś, wynagrodzić; wywdzięczyć się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaweckowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaweckować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawędrować

czasownik dokonany

(1.1) wędrując dotrzeć gdzieś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawędrowywać

wędrując, docierać gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawekować

zakonserwować produkty żywnościowe w wekach

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawekowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawekować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawerniksowywać

pokrywać, powlekać werniksem, np. obraz olejny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawęszać

dawniej: wyczuwać coś węchem; wywęszać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawęszyć

1. złapać trop, rozpoznać węchem;
2. zawęszyć się - zapamiętywać się w węszeniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawetować

czasownik przechodni dokonany

(1.1) zgłosić weto, formalny sprzeciw zawieszający lub uniemożliwiający wejście w życie aktu prawnego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawetować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawężający

→ zawężać

Patrz:zawężać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawezwać

czasownik przechodni dokonany (ndk. brak)

(1.1) służbowo wezwać kogoś gdzieś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiać

o wietrze: zacząć wiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiadamiać

oficjalnie: przekazywać informację, wiadomość

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawiadomić)

(1.1) przekazywać komuś wiadomość lub informację o czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawiadamianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawiadamiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiadomić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawiadamiać)

(1.1) przekazać komuś wiadomość lub informację o czymś

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiadomienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawiadomić.

(1.2) wypowiedź pisemna zawiadamiająca (pismo, list);

(1.3) jęz. wypowiedzenie nieczasownikowe, do którego nie można wprowadzić czasownika w forma osobowej

- zawiadomienie – wypowiedzenie, w którego obręb nie można wprowadzić orzeczenia
- zawiadomienie – forma wypowiedzi

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawiadować

dawniej: zawiadywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiadowca

Zawiadowca – stanowisko kierownicze z zakresu logistyki, przede wszystkim na kolei (zawiadowca stacji).

W spółce PKP Polskie Linie Kolejowe zawiadowca podlega bezpośrednio naczelnikowi Sekcji Eksploatacji. Zadaniem zawiadowcy na przydzielonym obszarze jest organizowanie i nadzorowanie pracy podległych zespołów pracowniczych, jak również monitorowanie i koordynowanie działań:

- związanych z inżynierią ruchu (zawiadowca ds. inżynierii ruchu),
- związanych z automatyką (zawiadowca ds. automatyki),
- drogowo-budowlanych (zawiadowca ds. drogowo-budowlanych).

#### Źródła:

Wikipedia

# Zawiadowczy

→ zawiadowca

Patrz:zawiadowca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiadowczyni

→ zawiadowca

Patrz:zawiadowca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiadywać

oficjalnie: zarządzać czymś, administrować czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiadywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawiadywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiany

lekko pijany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawias

okucie do mocowania drzwi, okien lub różnego rodzaju pokryw, umożliwiające ruch, składające się zazwyczaj z dwóch członów połączonych przegubowo, z których jeden jest przytwierdzony do skrzydła (okna, drzwi), drugi do ościeżnicy lub bezpośrednio do wewnętrznej powierzchni otworu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. połączenie ruchome złożone z dwóch części złączonych przegubowo, do mocowania wiek, włazów, skrzydeł drzwi i okien

(1.2) pot. ruchome połączenie kości

Zawias – okucie umożliwiające ruch, składające się zazwyczaj z dwóch członów połączonych przegubowo, z których jeden jest przytwierdzony do skrzydła (okna, drzwi), drugi do ościeżnicy lub bezpośrednio do wewnętrznej powierzchni otworu drzwiowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawiasa

1. część pnia, której się nie przecina podczas ścinania drzewa; niedopił;
2. dawniej, dziś regionalnie: zawias

Zawiasa – nieprzepiłowana część pnia, pas drewna pomiędzy rzazem podcinającym i ścinającym. Jej prawidłowa szerokość powinna wynosić około 1/10 średnicy pnia w miejscu cięcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawiasek

zdrobnienie od: zawias

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiaska

zdrobnienie od: zawias

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiasowce

1. rząd wymarłych ryb pancernych;
2. gromada ramienionogów

- zawiasowce – grupa ryb pancernych
- zawiasowce – gromada ramienionogów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawiasowiec

1. przedstawiciel rzędu wymarłych ryb pancernych;
2. przedstawiciel gromady ramienionogów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiasowy

przymiotnik od: zawias

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiasy

1. część pnia, której się nie przecina podczas ścinania drzewa; niedopił;
2. dawniej, dziś regionalnie: zawias

Zawiesy, Zawiasy – pas wapiennych, urwistych skał w północnych stokach Pieninek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawiązać

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawiązywać)

(1.1) zrobić węzeł, pętlę, kokardę

(1.2) złączyć końce nici, sznura, tasiemki itp., wiążąc je

czasownik zwrotny dokonany zawiązać się (ndk. zawiązywać się)

(2.1) zostać zapoczątkowanym

(2.2) bot. powstać jako zawiązek

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiązanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawiązać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiązek

1. część organizmu żywego w bardzo wczesnym stadium rozwoju; zalążek;
2. dawniej: coś do zawiązywania, tasiemka, wstążka; zawiązka

Zawiązek, łac. primordium – w biologii część organizmu będąca we wczesnej fazie rozwoju. Zwykle kilka komórek z których rozwinie się narząd. Termin pojawia się w różnych dziedzinach biologii (np. zawiązki zębów, zawiązki owocników grzybów), jednak najczęściej stosowany jest w botanice jako określenie pierwszej fazy rozwojowej organów roślin takich zawiązki liści, owoców, korzeni, kwiatów, pędu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawiązka

1. gwarowo: tobołek, zawiniątko;
2. dawniej: zaczątek;
3. dawniej: coś do zawiązywania, tasiemka, wstążka albo supeł, węzeł

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiązywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawiązać)

(1.1) wiążąc, łączyć końce czego w węzeł, kokardę, pętlę

(1.2) powodować powstanie czegoś

(1.3) bot. tworzyć zawiązek kwiatu, liścia, owocu

czasownik zwrotny niedokonany zawiązywać się (dk. zawiązać się)

(2.1) tworzyć się samorzutnie lub być organizowanym

(2.2) bot. powstawać jako zawiązek kwiatów, liści, owoców

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawibrować

1. zadrgać bardzo szybko;
2. o głosie lub dźwięku: rytmicznie zmienić się i zabrzmieć raz wyżej, raz niżej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawichojski

→ Zawichost

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Zawichostu, związany z Zawichostem

Patrz:Zawichost

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawichościanin

mieszkaniec Zawichostu (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawichościanka

mieszkanka Zawichostu (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawichost

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie świętokrzyskim;

Zawichost – miasto w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Zawichost. Położone jest w Małopolsce, na ziemi sandomierskiej, na skraju Małopolskiego Przełomu Wisły. Prawa miejskie posiada co najmniej od 1255. Według danych z 1 stycznia 2018 Zawichost liczył 1793 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawideofonować

zadzwonić za pomocą wideofonu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawidów

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Zawidów ( górnołuż. Židźin, niem. Seidenberg) – miasto na Łużycach Górnych, w województwie dolnośląskim, w powiecie zgorzeleckim.

W latach 1945–1954 siedziba wiejskiej gminy Zawidów. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego. Obecnie miasto stanowi samodzielną gminę miejską Zawidów.

Według danych GUS z 1 stycznia 2023 r. miasto miało 3807 mieszkańców (648. miejsce w kraju).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawidowianin

mieszkaniec Zawidowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawidowianka

mieszkanka Zawidowa (miasta w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawidowski

→ Zawidów

Patrz:Zawidów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawidz

gmina wiejska w Polsce

Zawidz Kościelny lub Zawidz – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Zawidz. Ma status sołectwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawidzianin

1. mieszkaniec Zawidza Kościelnego (wsi w Polsce);
2. mieszkaniec Zawidza Małego (wsi w Polsce);
3. mieszkaniec Zawidza (gminy wiejskiej w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawidzianka

1. mieszkanka Zawidza Kościelnego (wsi w Polsce);
2. mieszkanka Zawidza Małego (wsi w Polsce);
3. mieszkanka Zawidza (gminy wiejskiej w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawidzieć

czasownik niedokonany

(1.1) daw. zazdrościć komuś

(1.2) daw. nienawidzić kogoś, czegoś

czasownik zwrotny dokonany zawidzieć się

(2.1) daw. przywidzieć się

(2.2) daw. spodobać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawidzki

→ Zawidz

Osoby o tym nazwisku:

- Jan Zawidzki – polski fizykochemik
- Marian Zawidzki – polski oficer, urzędnik i dziennikarz
- Stefan Zawidzki – polski harcerz

Patrz:Zawidz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawiecha

zwiecha; potocznie:
1. chwilowy brak uwagi, odpłynięcie myślami;
2. zawieszenie się oprogramowania komputerowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiedziony

1. taki, który doznał zawodu, rozczarowania; rozczarowany, rozgoryczony;
2. właściwy takiej osobie, np. zawiedziona mina

przymiotnik jakościowy

(1.1) taki, którego życzenia, nadzieje, oczekiwania nie spełniły się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawieja

padający gęsto śnieg połączony z silnym wiatrem; śnieżyca; zamieć; zadymka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. zjawisko hydrometeorologiczne, polegające na połączeniu opadów śniegu z silnym wiatrem;

Zawieja śnieżna – opad śniegu z towarzyszącym mu silnym wiatrem.

Podczas zawiei śnieg praktycznie nie opada na ziemię a jest niesiony przez wiatr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawieprzyce

Zawieprzyce – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie łęczyńskim, w gminie Spiczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do ówczesnego województwa lubelskiego.

We wsi na skarpie nad rzeką Wieprz znajdują się ruiny zamku wraz z zachowaną kaplicą.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zawierać

1. doprowadzać coś do skutku;
2. zamieszczać w czymś;
3. przedstawiać jakieś treści w wypowiedzi, książce, filmie itp.;
4. zawierać się -
a) być składnikiem czegoś lub znajdować się w obrębie czegoś;
b) o jakiejś idei, treści, myśli: być wyrażonym w wypowiedzi, książce, filmie itp.

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) mieć coś wewnątrz siebie, mieć coś za składnik siebie, składać się

(1.2) utworzyć, zawiązać jakieś porozumienie

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. zamykać

(1.4) daw. gw-pl|Kraków. przymykać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawieralność

środowiskowo: liczba zawieranych małżeństw w ciągu roku w stosunku do liczby ludności

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawieranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawierać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawieratka

roślina ozdobna o różnokolorowych kwiatach w kształcie kielicha

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiercianin

mieszkaniec Zawiercia (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Zawiercia

(1.2) osoba pochodząca z Zawiercia, urodzona w Zawierciu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawiercianka

mieszkanka Zawiercia (miasta w Polsce)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Zawiercia

(1.2) kobieta pochodząca z Zawiercia, urodzona w Zawierciu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawierciański

→ Zawiercie

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Zawiercia, związany z Zawierciem

Patrz:Zawiercie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawiercie

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto powiatowe w południowej Polsce, w województwie śląskim;

Zawiercie – miasto w Polsce położone w województwie śląskim, siedziba powiatu zawierciańskiego.

Zawiercie położone jest w środkowej części Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej u źródeł Warty (które znajduje się w dzielnicy Kromołów) oraz Czarnej Przemszy (w dzielnicy Bzów). Rzeki płyną początkowo jedną doliną, a następnie, rozdzielone przez Kuestę Jurajską, zamieniają się w dopływy odpowiednio Odry i Wisły. Miasto leży zatem w dorzeczu dwóch głównych rzek Polski jednocześnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawiercki

przymiotnik relacyjny

(1.1) przest. odnoszący się do Zawiercia, związany z Zawierciem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawierne

przysłówek

(1.1) stpol. prawdziwie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawierucha

1. silny wicher, zwykle połączony z opadami śniegu; zawieja; śnieżyca;
2. przenośnie: wojna, rozruchy, zamieszki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) meteorol. gwałtowny i porywisty wiatr

(1.2) przen. burzliwe wydarzenie polityczne czy historyczne

(1.3) przen. trudna, skomplikowana sytuacja pełna zawirowań

(1.4) przen. coś unoszącego się w dużej ilości w sposób bezładny

(1.5) daw. człowiek porywczy

Osoby o tym nazwisku:

- Bogusław Zawierucha − rzymskokatolicki ksiądz, honorowy obywatel miasta Skierniewic
- Danuta Szmit-Zawierucha − polska pisarka, varsavianistka, dziennikarka
- Rafał Zawierucha − polski aktor teatralny i filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawieruszać

1. potocznie: gubić, zapodziewać;
2. zawieruszać się - ginąć w sposób niezauważony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawieruszyć

1. potocznie: zagubić, zapodziać;
2. zawieruszyć się - zginąć w sposób niezauważony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawierzyć

1. zaufać komuś;
2. powierzyć, pożyczyć coś komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawieść

1. nie spełnić czyichś oczekiwań, nie dotrzymać obietnicy; rozczarować;
2. prowadząc, przybyć do jakiegoś miejsca; zaprowadzić;
3. posłużyć jako droga, dojście dokądś; zaprowadzić;
4. okazać się niezgodnym z oczekiwaniami;
5. stać się przyczyną jakiegoś działania, stanu; zaprowadzić;
6. zawieść się - doznać przykrego uczucia wywołanego niespełnionymi marzeniami, planami

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawodzić)

(1.1) dokonany od|zawodzić.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawiesić

1. umieścić coś gdzieś (wieszając);
2. zająć, zasłonić jakąś powierzchnię (wieszając coś);
3. wstrzymać coś na jakiś czas;
4. pozbawić kogoś praw na jakiś czas

czasownik dokonany

(1.1) powiesić coś wysoko

(1.2) przerwać na jakiś czas wykonywanie danej czynności

(1.3) przerwać na jakiś czas formalne spotkanie

(1.4) formalnie pozbawić na jakiś czas prawa wykonywania zawodu lub sprawowania funkcji

(1.5) telekom. przerwać na chwilę połączenie telefoniczne

(1.6) praw. przerwać na jakiś czas wykonywanie działalności gospodarczej w danej formie prawnej

(1.7) praw. wstrzymać na jakiś czas wykonywanie danej czynności lub danego postanowienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawiesie

urządzenie do zawieszania, obwiązywania lub podtrzymywania podnoszonego ładunku, będące wyposażeniem żurawia, cięgnika lub suwnicy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) górn. techn. uchwyt w dźwigni podnoszącej ciężary

Zawiesie – urządzenie będące wyposażeniem urządzenia dźwigowego żurawia, cięgnika lub suwnicy służące do zawieszania, obwiązywania lub podtrzymywania podnoszonego ładunku. W większości przypadków zawiesie nie jest integralnym elementem dźwignicy a jest jedynie zawieszane na haku zblocza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawiesina

ciecz lub gaz z zawieszonymi cząstkami ciała stałego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. chem. gazowy lub ciekły układ niejednorodny substancji, zwykle dwóch, w postaci cząstek jednej rozproszonych w drugiej;

Zawiesina – układ niejednorodny, zwykle dwufazowy, w postaci cząstek jednego ciała rozproszonych (faza rozproszona) w drugim ciele (faza rozpraszająca), np. cząstek ciała stałego w gazie lub cząstek cieczy w cieczy. Jeżeli cząstki te są dostatecznie małe, mowa jest o układzie koloidalnym. Jeżeli gęstość fazy rozproszonej w zawiesinach jest większa niż gęstość fazy rozpraszającej, to rozproszone cząstki fazy stałej mają tendencję do sedymentacji (opadania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawiesinowy

przymiotnik od: zawiesina

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiesistszy

stopień wyższy od przymiotnika: zawiesisty; bardziej zawiesisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiesisty

1. o płynie, np. sosie, zupie: gęsty, treściwy;
2. dawniej: zwisający, obwisły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawieszać

1. umieszczać coś gdzieś (wieszając)
2. zajmować, zasłaniać jakąś powierzchnię (wieszając coś)
3. wstrzymywać coś na jakiś czas; pozbawiać kogoś praw na jakiś czas

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) powiesić coś na czymś; umiejscowić coś wyżej

(1.2) wstrzymać, zatrzymać jakieś działanie, by później do niego wrócić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawieszalność

w prawie: możliwość bycia zawieszonym, wstrzymanym na pewien czas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawieszalny

dający się zawiesić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawieszanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawieszać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawieszenie

1. umieścić coś gdzieś (wieszając);
2. zająć, zasłonić jakąś powierzchnię (wieszając coś);
3. wstrzymać coś na jakiś czas;
4. pozbawić kogoś praw na jakiś czas

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawiesić.

(1.2) mot. układ elementów, które łączą koła z podwoziem pojazdu;

(1.3) inform. stan programu, systemu lub komputera w którym nie reaguje on na sygnały zewnętrzne

(1.4) zool. faza ruchu zwierzęcia, w której żadna z nóg nie dotyka podłoża;

- zawieszenie pojazdu – podzespół łączący koła z resztą pojazdu
- zawieszenie – faza ruchu konia
- zawieszenie – konstrukcja w topologii
- warunkowe zawieszenie wykonania kary – orzeczenie kary z warunkowym zaniechaniem jej wykonania
- zawieszenie broni – wstrzymanie działań wojennych
- zawieszenie – na określony czas lub do zakończenia procedury dyscyplinarnej/wyjaśniającej wstrzymanie praw i/lub obowiązków np. zawieszenie w prawach ucznia/studenta, zawieszenie członkostwa np. w stowarzyszeniu, partii politycznej, korporacji zawodowej, zawieszenie prawa wykonywania zawodu, zawieszenie licencji, koncesji itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawieszka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. element konstrukcyjny, na którym zawieszony jest kolejny element zamocowany przegubowo

(1.2) typogr. jednoliterowy wyraz na końcu linii tekstu; błąd łamania publikacji

(1.3) jubil. zob. wisiorek.

- zawieszka – część samczych narządów genitalnych u motyli
- zawieszka – część odznaczenia
- Zawieszka – turnia w polskich Tatrach Zachodnich

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawietrzać

dawniej o zwierzętach: wyczuwać zapach przyniesiony przez wiatr

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawietrzna

strona statku lub łodzi niewystawiona na wiatr

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mors. żegl. burta przeciwna do tej, na którą wieje wiatr

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawietrzność

Zawietrzność – zjawisko występujące na statkach z napędem żaglowym, polegające na dążeniu jednostki do skręcania w kierunku przeciwnym do kierunku, z którego wieje wiatr (odpadania), mimo neutralnego położenia steru. Zachowanie takie jest spowodowane brakiem zrównoważenia żaglowego, co może być stałą cechą jednostki, lub skutkiem celowego działania.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zawietrzny

przymiotnik

(1.1) geogr. / mors. żegl. znajdujący się po przeciwnej stronie niż ta, na którą wieje wiatr

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiewać

o zapachu, chłodzie itp.: docierać dokądś z powiewem wiatru

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawieyski

[czytaj: zawiejski] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawieźć

wioząc, dostarczyć kogoś lub coś do jakiegoś miejsca

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawozić)

(1.1) przywieźć coś lub kogoś w jakieś miejsce

(1.2) daw. zarzucić czymś, co przywieziono w dużych ilościach

czasownik zwrotny dokonany zawieźć się (ndk. zawozić się)

(2.1) przywieźć siebie w jakieś miejsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawija

w islamie budynek będący siedzibą muzułmańskiego bractwa religijnego; tekke

Chanaka (pers. ‏خانقاه‎, ḵānaqāh, zawija, arab. ‏خانقاه‎ kąt, tur. tekke) – rodzaj klasztoru; budynek lub zespół budynków stanowiących siedzibę zakonu sufickiego. W skład zespołu wchodziły świątynia (meczet), szkoła (medresa), pomieszczenia dla członków bractwa oraz pielgrzymów; często pojawiało się tam także mauzoleum założyciela szkoły lub innego, wybitnego "świętego męża".

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawijać

okręcać coś wokół czegoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawinąć)

(1.1) otaczać ze wszystkich stron

(1.2) zaginać brzegi lub koniec czegoś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawinąć)

(2.1) wpływać do portu

czasownik zwrotny niedokonany zawijać się (dk. zawinąć się)

(3.1) okrywać siebie ze wszystkich stron

(3.2) zaginać się nieco lub owijać się wokół czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawijacz

1. osoba zajmująca się zawijaniem (pakowaniem) czegoś;
2. urządzenie do zawijania czegoś; zawijaczka, zawijarka, zwijarka;
3. potocznie: coś, w co się zawija kogoś lub coś; otulacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawijak

1. urządzenie do zawijania i usztywniania krawędzi okrągłych przedmiotów;
2. zawijak żółtawy - gatunek niewielkiego pająka z rodziny omatnikowatych;
3. dawniej: rodzaj sylogizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawijalnia

dział fabryki, gdzie produkowane wyroby są zawijane w opakowania firmowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawijaniec

ciasto nadziewane składnikiem uformowanym w kształcie spirali

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawijas

wygięta linia; wykrętas; wywijas; zakrętas;

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawijasek

zdrobnienie od: zawijas

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawijka

1. wyrostek na liściu paproci, zakrywający zarodnie;
2. chusta okrywająca głowę i szyję, noszona przez kobiety w dawnej Polsce zamiast czepca; podwika

Zawijka, induzjum (łac. indusium) – wyrostek skórki spodniej strony liścia paproci, przykrywający kupki zarodni (skupienie zarodni). Zawijka może mieć kształt łuski przytwierdzonej bocznie lub promienistej, przymocowanej środkiem do liścia. Zawijka może być dwuwargowa – kiedy dwustronnie osłania kupkę, lub mieć postać wypukłej klapki.Istnieje także szereg postaci pośrednich oraz paprocie niewykształcające zawijki (np. rodzina długoszowatych (Osmundaceae). W miarę dojrzewania zarodników zawijka usycha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawiklać

obsadzać odsypiska i przymuliska sadzonkami wiklinowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiklić

obsadzić odsypiska i przymuliska sadzonkami wiklinowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawilcowy

→ zawilec

Patrz:zawilec

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawilczaneczka

wąsateczka zawilczaneczka - gatunek motyla z rodziny wąsikowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawile

przysłówek

(1.1) w sposób zawiły

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawilec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Anemone|L.|ref=tak., rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju zawilców (1.1)

(1.3) pot. kwiat rośliny z rodzaju zawilców (1.1)

Zawilec (Anemone L.) – rodzaj roślin z rodziny jaskrowatych. Jego klasyfikacja jest problematyczna i w zależności od ujęcia obejmuje ok. 64 gatunki lub ok. 150 gatunków. Niezależnie od ujęcia systematycznego rodzaj jest szeroko rozprzestrzeniony niemal na całym świecie, głównie w strefie klimatu chłodnego i arktycznego półkuli północnej, w strefie międzyzwrotnikowej na obszarach górskich. Rośliny te zasiedlają różne siedliska – lasy, zarośla, łąki górskie i suche murawy. W wąskim ujęciu systematycznym rodzaj ten nie ma przedstawicieli we florze Polski (poza uprawianym zawilcem wieńcowym). W szerszym, tradycyjnym, obejmuje cztery gatunki dziko rosnące w Polsce: zawilec gajowy A. nemorosa, narcyzowy A. narcissiflora, wielkokwiatowy A. sylvestris i żółty A. ranunculoides.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawilej

stopień wyższy od przysłówka: zawile

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawilgacać

czynić wilgotnym, nasycać wilgocią; nawilżać, nawilgacać, wilżyć, zwilżać, uwilgotniać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawilgnąć

nasiąknąć wilgocią

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawilgocić

uczynić wilgotnym, nasycić wilgocią; nawilżyć, zwilżyć, nawilgocić, nawilgotnić, uwilgotnić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawilgły

przesiąknięty wilgocią

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawilski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawilszy

stopień wyższy od przymiotnika: zawiły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawinąć

okręcić coś wokół czegoś

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawijać)

(1.1) zob. zawijać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawiniać

rzadko: popełniać przewinienie, stawać się winnym czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiniątko

mały pakunek, coś zwiniętego; tobołek

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) niewielki pakunek owinięty papierem lub suknem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawinięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawinąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawinięty

okręcić coś wokół czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawinkulować

zabezpieczyć należności banku na towarze będącym w drodze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawinszować

wyrazić swoje życzenie, żądanie; zażyczyć sobie, zażądać, zapragnąć * występuje wyłącznie w połączeniu "zawinszować sobie"

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawirować

obrócić się wiele razy wokół własnej osi bardzo szybko; zakręcić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawirowanie

obrócić się wiele razy wokół własnej osi bardzo szybko; zakręcić się

Turbulencja, przepływ burzliwy – w mechanice ośrodków ciągłych, reologii i aerodynamice – określenie bardzo skomplikowanego, nielaminarnego ruchu płynów. Ogólniej termin ten oznacza złożone zachowanie dowolnego układu fizycznego, czasem zachowanie chaotyczne. Ruch turbulentny płynu przejawia się w występowaniu wirów i innych struktur koherentnych, zjawisku oderwania strugi, zjawisku mieszania. Dziedzinami nauki, które analizują zjawiska związane z turbulencją, są: hydrodynamika, aerodynamika i reologia. Model matematyczny turbulencji próbuje się tworzyć na bazie teorii układów dynamicznych i teorii chaosu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawirusować

1. zakazić wirusami;
2. potocznie: zainfekować wirusami komputerowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawirusowywać

1. zakażać wirusami;
2. infekować wirusami komputerowymi

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawis

czas, gdy śmigłowiec znajdujący się w powietrzu, mimo pracującego silnika, nie zmienia wysokości lotu ani nie pokonuje żadnego dystansu (zawisa w powietrzu)

Zawis – stan lotu, w którym śmigłowiec utrzymuje się nad powierzchnią ziemi, nie wykonując ruchu względem tego podłoża.

Śmigłowce wykonują zawis między innymi w celu rozpoznania składowych wiatru, a także podczas operacji wymagających utrzymania stabilnej pozycji, takich jak podnoszenie ładunku czy podchodzenie do lądowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawisać

czasownik

(1.1) zatrzymać się w powietrzu podczas lotu

(1.2) być zawieszonym na pewnej wysokości

(1.3) zaczepiać się o coś i pozostawać w pozycji wiszącej

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawisak

duży motyl nocny z rodziny zawisakowatych; zmrocznik, zmrocznikowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ent. motyl należący do rodziny zawisakowatych (nazwa systematyczna|Sphingidae|ref=tak.), przypominający kolibra;

Zawisakowate, zawisaki, sfinksy (Sphingidae) – rodzina motyli. Na świecie żyje około 1200 gatunków, w Europie 33, a w Polsce zanotowano 20 gatunków. Rozprzestrzenione głównie w tropikach.

Zawisakowate w przeważającej większości są motylami nocnymi, tylko nieliczne gatunki latają w ciągu dnia. Rodzina ta charakteryzuje się masywną budową ciała o doskonałych warunkach aerodynamicznych. Należą do najszybciej latających motyli i w ogóle owadów. Nawet na długich dystansach mogą osiągać prędkość do 50 km/h, a nawet 65 km/h, wykorzystując maksymalnie siłę nośną wiatrów, natomiast w porze bezwietrznej ich przemieszczanie się ma ograniczony charakter.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawisakowate

rodzina motyli; zmierzchnikowate, fertaki

Zawisakowate, zawisaki, sfinksy (Sphingidae) – rodzina motyli. Na świecie żyje około 1200 gatunków, w Europie 33, a w Polsce zanotowano 20 gatunków. Rozprzestrzenione głównie w tropikach.

Zawisakowate w przeważającej większości są motylami nocnymi, tylko nieliczne gatunki latają w ciągu dnia. Rodzina ta charakteryzuje się masywną budową ciała o doskonałych warunkach aerodynamicznych. Należą do najszybciej latających motyli i w ogóle owadów. Nawet na długich dystansach mogą osiągać prędkość do 50 km/h, a nawet 65 km/h, wykorzystując maksymalnie siłę nośną wiatrów, natomiast w porze bezwietrznej ich przemieszczanie się ma ograniczony charakter.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawisakowaty

o cechach zawisakowatych (rodzina motyli)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawisanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawisać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiść

uczucie znacznie silniejsze niż zazdrość, wrogość do osoby, której czegoś zazdrościmy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczucie silnej niechęci do osoby, której się czegoś zazdrości

(1.2) stpol. nienawiść

- zawiść – pojęcie w psychologii
- Zawiść – dzielnica miasta Orzesze
- Zawiść – dzielnica miasta Tychy
- Zawiść – wieś w województwie opolskim
- Zawiść – film
- Zawiść – dawna kolonia na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, w sielsowiecie Słoboda.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawiścić

czasownik niedokonany

(1.1) stpol. zazdrościć

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiślak

nazwisko

Zawiślak – nazwisko używane w Polsce.

Na początku lat 90. XX wieku nosiło je w Polsce 4350 pełnoletnich osób. Najwięcej w dawnym woj. warszawskim (532 osoby), zamojskim (510 osób) i lubelskim (471 osób).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawiśliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawistnie

przysłówek

(1.1) w sposób zawistny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawistniej

stopień wyższy od przysłówka: zawistnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawistniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zawistny; bardziej zawistny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawistnik

osoba zawistna

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawistność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zawistne; cecha tych, którzy są zawistni

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawistny

książkowo:
1. czujący silną niechęć, nienawiść do kogoś z powodu jego sukcesów, powodzenia, kierujący się tym uczuciem; pełen zawiści, bardzo zazdrosny;
2. będący wyrazem tego uczucia, np. zawistne spojrzenie

przymiotnik

(1.1) pełen zawiści, odczuwający zawiść; także. świadczący o zawiści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawistowski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Andrzej Zawistowski – polski historyk, nauczyciel akademicki
- Antoni Zawistowski – rzymskokatolicki duchowny, męczennik
- Czesław Zawistowski – polski oficer
- Dariusz Zawistowski – polski sędzia
- Leon Zawistowski – polski oficer
- Lucjan Zawistowski – polski prawnik
- Mateusz Zawistowski – polski raper, pseudonim artystyczny Żabson
- Paweł Zawistowski – polski piłkarz
- Tadeusz Zawistowski – polski duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy łomżyński
- Władysław Zawistowski – polski krytyk teatralny i teatrolog
- Władysław Zawistowski – polski poeta, dramaturg, krytyk literacki i teatralny, tłumacz, wydawca

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawistowszczyzna

wieś w Polsce

Zawistowszczyzna – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie sokólskim, w gminie Sokółka.

Wieś królewska ekonomii grodzieńskiej położona była w końcu XVIII wieku w powiecie grodzieńskim województwa trockiego. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa białostockiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Sokółce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawisza

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Zawisza – imię
- Zawisza – nazwisko
- Zawisza Czarny – jacht Związku Harcerstwa Polskiego
- Zawisza Czarny – dramat Juliusza Słowackiego
- Zawisza – najmłodsza grupa harcerzy Szarych Szeregów
- Stowarzyszenie Harcerstwa Katolickiego Zawisza – organizacja harcerska
- Zawisza Sulechów – klub sportowy z Sulechowa
- Zawisza Bydgoszcz – wielosekcyjny bydgoski klub sportowy
  - Zawisza Bydgoszcz – klub piłkarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawiszyce

Zawiszyce (niem. Sabschütz)– wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie głubczyckim, w gminie Głubczyce.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do ówczesnego województwa opolskiego.

Leży na terenie Nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik).

#### Źródła:

Wikipedia

# Zawiszyn

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 3

- Zawiszyn – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. inowrocławskim, w gminie Rojewo
- Zawiszyn – wieś w woj. mazowieckim, w pow. wołomińskim, w gminie Jadów
- Zawiszyn – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. gołdapskim, w gminie Dubeninki

#### Źródła:

Wikipedia

# Zawisłość

podległość komuś, zależność od kogoś lub czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawisły

podlegający komuś lub czemuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawitać

przybyć dokądś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawitanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawitać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawitkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawity

termin zawity - termin ostateczny dla wykonania pewnych czynności prawnych; termin prekluzyjny, prekluzja

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawizować

opatrzyć (paszport) wizą; wizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiła

1. kręty, zygzakowaty, wijący się;
2. trudny do zrozumienia, skomplikowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawiłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co zawiłe

(1.2) zawiła rzecz, sprawa

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawiły

1. kręty, zygzakowaty, wijący się;
2. trudny do zrozumienia, skomplikowany

przymiotnik

(1.1) kręty

(1.2) trudny do zrozumienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawkrze

kraina historyczna Polski na północno-zachodnim Mazowszu; ziemia zawkrzeńska

Zawkrze (ziemia zawkrzeńska) – niewielka kraina historyczna Polski na terenie północno-zachodniego Mazowsza w widłach Łydynii i Wkry. Funkcjonowała jako odrębna jednostka administracyjna od 2. połowy XIV wieku do rozbiorów. Jej historyczną stolicą jest Szreńsk.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawkrzeński

→ Zawkrze

Patrz:Zawkrze

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawlec

1. wlokąc, przemieścić coś lub kogoś dokądś;
2. zaprowadzić kogoś dokądś wbrew jego woli;
3. o chmurach: pokryć coś cienką warstwą;
4. zawlec się - przemieścić się z dużym trudem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawleczka

element z drutu, służący do przetknięcia przez śrubę, nakrętkę lub sworzeń w celu zabezpieczenia przed odkręceniem lub wypadnięciem

Zawleczka, szplint – element wykonany z drutu o półokrągłym przekroju, w miejscu zgięcia posiadający uszko. Zabezpiecza przed zsuwaniem, lub przemieszczaniem się elementów umieszczonych na wałkach, osiach, trzpieniach lub innych elementach maszyn. Przewlekany jest przez otwór wywiercony w elemencie a jej wolne i wystające końce są odginane w przeciwne strony. Zawleczki stosuje się tylko wówczas, gdy element zabezpieczany nie jest obciążony siłą osiową, lub gdy ta siła jest niewielka. W takich przypadkach zawsze powinno się stosować zawleczkę z podkładką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawleczkowy

przymiotnik od: zawleczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawnioskować

czasownik przechodni dokonany (ndk. wnioskować)

(1.1) dokonany od|wnioskować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawoalować

1. zakryć twarz woalem;
2. ukryć prawdę, przedstawić coś nie wprost

czasownik przechodni dokonany

(1.1) książk. zakryć coś (zwłaszcza twarz lub dekolt) woalem

(1.2) książk. przen. przedstawić coś nie wprost, nadać czemuś aluzyjny charakter

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawód

1. zajęcie, którego ktoś się wyuczył, wykonywane w celach zarobkowych;
2. niespełnienie się czyichś marzeń, planów;
3. uczucie doznane z tego powodu; rozczarowanie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) czynność, którą ktoś wykonuje, by zdobyć pieniądze

(1.2) niemiłe uczucie, gdy ktoś / coś nie spełniło naszych oczekiwań

(1.3) lm. zob. zawody.

Zawód – zbiór zadań (zespół czynności) wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, będących świadczeniami na rzecz innych osób, wykonywanych stale lub z niewielkimi zmianami przez poszczególne osoby i wymagających odpowiednich kwalifikacji (wiedzy i umiejętności), zdobytych w wyniku kształcenia lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło dochodów. Szczególnym rodzajem zawodu jest profesja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawodnica

zawodnica świerkowa, zawodnica modrzewiowa - gatunki błonkówki z rodziny pilarzowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawodniczka

→ zawodnik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczestniczka zawodów

Patrz:zawodnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawodnie

przysłówek

(1.1) w sposób zawodny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawodniejszy

stopień wyższy od przymiotnika zawodny; bardziej zawodny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawodnik

osoba biorąca udział w zawodach sportowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sport. uczestnik zawodów

(1.2) sport. uczestnik gry zespołowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawodność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zawodne; cecha tych, którzy są zawodni

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawodny

taki, na którym nie można polegać, mogący zawieść; niepewny

przymiotnik

(1.1) o człowieku taki, za którego nie jest się pewnym

(1.2) o rzeczy, mechanizmie taki, który może nie zadziałać, mieć awarię

(1.3) o marzeniach, planach taki, który może się nie ziścić

Osoby o tym nazwisku:

- Janusz Zawodny – polski politolog i historyk, wojskowy
- Roman Zawodny – polski fizyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawodówa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lekcew. lub żart. zawodówka

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawodowiec

1. osoba pracująca zawodowo;
2. osoba uprawiająca jakąś dziedzinę zawodowo (nie jako amator)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się czymś zawodowo

- Zawodowiec (Il mercenario) – hiszpańsko-włoski film z 1968 roku w reżyserii Sergio Corbucciego
- Zawodowiec (Le Professionnel) – francuski film z 1981 roku w reżyserii Georges'a Lautnera
- Zawodowiec (Profesionalac) – serbski film z 2003 roku w reżyserii Dušana Kovačevicia
- Zawodowiec (Playing for Pizza) – powieść Johna Grishama wydana w 2007 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawodówka

potocznie: szkoła zawodowa (średnia lub zasadnicza)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. szkoła zawodowa

Branżowa szkoła I lub II stopnia (dawniej jako zasadnicza szkoła zawodowa, w skrócie ZSZ, zawodówka, później jako branżówka i do tego wielobranżowa szkoła zawodowa) – placówka edukacyjna, stworzona na podbudowie programowej szkoły podstawowej, realizująca program nauczania w zakresie kształcenia ogólnego oraz zawodowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawodowo

przysłówek

(1.1) uprawiając lub wykonując coś jako zawód, zajmując się czymś z zawodu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawodowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest zawodowe; cecha tych, którzy są zawodowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawodowstwo

zajmowanie się określoną czynnością lub dziedziną w sposób profesjonalny, najczęściej jako sposób na życie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawodowy

przymiotnik od: zawód

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zawodem, pracą

(1.2) taki, który wykonuje określone zajęcie, traktując jako swój zawód

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawodoznawca

specjalista badający właściwości i warunki wykonywania zawodów, problemy wyboru zawodu i przydatności zawodowej oraz klasyfikację i statystykę zawodową

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zaw. specjalista zajmujący się analizą zawodów, ich charakterystyką, historią oraz doradztwem zawodowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawodoznawczy

związany z dziedziną socjologii pracy badającą właściwości i warunki wykonywania zawodów, problemy wyboru zawodu i przydatności zawodowej oraz klasyfikację i statystykę zawodową

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawodoznawstwo

dziedzina socjologii pracy badająca właściwości i warunki wykonywania zawodów, problemy wyboru zawodu i przydatności zawodowej oraz klasyfikację i statystykę zawodową

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nauk. interdyscyplinarny obszar wiedzy zajmujący się m.in. klasyfikacją zawodów, ich znaczeniem w ujęciu społecznym i historycznym oraz kwestią wyboru zawodu przez pracownika;

Zawodoznawstwo (inaczej wiedza o zawodach) – jedno z podstawowych pojęć pedagogiki pracy, jest też dziedziną socjologii pracy.

Przedmiotem badań zawodoznawstwa są:

- podział pracy (historyczny i aktualny)
- pojęcie zawodu, jego ewolucja w ciągu wieków
- opis poszczególnych zawodów
  - charakterystyka zawodów
- kwalifikacje zawodowe
  - standardy kwalifikacji zawodowych
- kompetencje zawodowe
- klasyfikacje zawodów (historyczne i aktualne)
- proces rozwoju zawodów
- proces zanikania zawodów
- dokumentacja pracy
- stanowisko i warunki pracy w poszczególnych zawodach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawody

1. impreza sportowa podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą;
2. rywalizacja

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) impreza sportowa, podczas której zawodnicy rywalizują ze sobą

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od zawód

- zawód (praca)
- Konkurencja (sport)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawodzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawodzić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawodzić

czasownik

(1.1) wzbudzać lub wydawać przeciągłe dźwięki zwykle śpiewem lub wyjąc

(1.2) robić rzeczy, które nie są oczekiwane, nie działać sprawnie, nie spełniać się

(1.3) prowadzić gdzieś do celu np. drogą, postępowaniem, pomagając

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawój

nakrycie głowy z udrapowanego materiału, wzorowane na wschodnich turbanach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. turban

Zawój – nieistniejąca obecnie wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna w Bieszczadach. Leży na lewym brzegu rzeki Wetlinki, u stóp wzniesienia Pereszliba.

Lokowana na prawie wołoskim w dobrach Balów z Hoczwi. Najstarsza wzmianka o wsi pochodzi z 1552, położona w ziemi sanockiej województwa ruskiego. Podczas najazdu szwedzkiego prawie całkowicie zniszczona (ocalał 1 dom). Odradzała się powoli. W 1848 roku w wyniku uwłaszczenia chłopów ziemia i budynki stały się własnością rolników mieszkających w Zawoju. W połowie XIX wieku właścicielką posiadłości tabularnej w Zawoju była Sabina Krajewska. W 1899 rozparcelowana posiadłość dworska (401 ha. powierzchni) należała do Hrycia Solana. Jako jedyna wieś w Bieszczadach stanowiła własność gromady włościańskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawoja

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. wieś w południowej Polsce, położona na południu kraju przy granicy ze Słowacją w województwie małopolskim, w powiecie suskim;

Zawoja – najdłuższa wieś w Polsce. Położona jest w województwie małopolskim, w powiecie suskim, w gminie Zawoja, na południu kraju przy granicy ze Słowacją. Jest siedzibą gminy, Babiogórskiego Parku Narodowego i jedną z głównych osad Górali Babiogórców.

Miejscowość letniskowa i turystyczna będąca punktem wypadowym na Babią Górę, pasmo Policy i Jałowca.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawojanin

mieszkaniec Zawoi (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawojanka

mieszkanka Zawoi (wsi w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawojka

chusta zarzucona luźno na włosy i ujęta w siatkę, noszona na głowie przez kobiety zamężne w VX wieku; podwika

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawójkowate

rodzina słodkowodnych ślimaków skrzelodysznych

Zawójkowate (Valvatidae) – szeroko rozprzestrzeniona rodzina obejmująca drobne, słodkowodne ślimaki skrzelodyszne. Liczy około 70 gatunków. W Polsce w różnych typach wód śródlądowych występują przedstawiciele czterech gatunków należących do tej rodziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawojowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawojować.

Zawojowanie (łac. debellatio „zawojowanie”, od bellum „wojna”) – całkowite zajęcie terytorium państwa i przejęcie kontroli nad nim w drodze zbrojnej; pozbawienie dotychczasowego suwerena władzy zwierzchniej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawojski

→ Zawoja

Patrz:Zawoja

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawonia

wieś w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Zawonia – wieś w woj. dolnośląskim, w pow. trzebnickim, w gminie Zawonia
- Zawonia – wieś w woj. mazowieckim, w pow. szydłowieckim, w gminie Chlewiska

## Inne

- Zawonia – gmina wiejska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawoński

→ Zawonia (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawór

mechanizm regulujący przepływ czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. urządzenie do zamykania otworów;

Zawór – urządzenie do zamykania otworów, wylotów, do regulowania przepływu płynów (cieczy lub gazów) przez przewody, jak i zapobieganiu ich cofania. Również do regulacji ciśnienia, jak i kontrolowanego uwalniania ciśnienia.

Rozróżniamy dwa główne rodzaje zaworów: kulowy i tłokowy.

- w zaworze kulowym znajduje się obrotowa kula z przelotem – przekręcenie kurka powoduje otwarcie lub zamknięcie zaworu przez zmianę ustawienia osi przelotu względem korpusu
- w zaworze tłokowym kręcenie kurkiem powoduje wsuwanie i wysuwanie tłoka zamykającego przepływ.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawora

przestarzale: rygiel; zasuwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaworek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: zawór

(1.2) mały zawór

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaworkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaworkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaworkowy

→ zaworek

Patrz:zaworek

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaworowy

przymiotnik od: zawór

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z zaworem, dotyczący zaworu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaworski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawoskować

pokryć woskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawoskowywać

pokrywać, smarować woskiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawozić

wioząc, dostarczać kogoś lub coś do jakiegoś miejsca

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawoźny

kotwica zawoźna - kotwica pomocnicza, sześciokrotnie lżejsza od kotwicy postojowej, którą wyrzuca się ze statku w celu wykonania manewru bez pomocy maszyn; werp

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawołać

czasownik przechodni dokonany (ndk. wołać)

(1.1) dokonany od|wołać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawołanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) okrzyk wzywający lub zwracający uwagę

(1.2) hasło lub myśl przewodnia

(1.3) hist. okrzyk bojowy lub dewiza herbowa

(1.4) formuła powitania lub pożegnania

(1.5) głos zwierząt

(1.6) przest. pseudonim, imię, przydomek

(1.7) przest. rozgłos lub reputacja

Zawołanie, inaczej proklama (łac. proclamatio, od clamare – krzyczeć) – werbalny element polskiego herbu szlacheckiego, jedna z cech charakterystycznych polskiej heraldyki.

Wywodzi się jeszcze z czasów organizacji plemienno-rodowych i stanowiło prawdopodobnie rodzaj hasła identyfikującego członków rodu, stosowanego w systemie mobilizacji oddziałów zbrojnych oraz w bitwie. Hasłem pomocy zwoływano rodowców do bitwy (wici).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zawołańszy

stopień wyższy od przymiotnika: zawołany (doskonały, wytrawny, namiętny)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawołany

zajmujący się czymś z talentem i zapałem; doskonały, wytrawny, zapalony

przymiotnik

(1.1) przest. zajmujący się czym z talentem i zapałem

(1.2) daw. głośny, sławny, znany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawołżański

→ Zawołże

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Zawołżem, dotyczący Zawołża

Patrz:Zawołże

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawołże

obszar w Federacji Rosyjskiej

- Zawołże – region w Rosji europejskiej
- Zawołże – miasto w obwodzie niżnonowogrodzkim Rosji europejskiej
- Zawołże – wieś w obwodzie jarosławskim Rosji europejskiej
- Zawołże – wieś w obwodzie samarskim Rosji europejskiej
- Zawołże – dawna nazwa miasta Zawołżsk w obwodzie iwanowskim Rosji europejskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawracać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zawrócić)

(1.1) zmieniać kierunek swojego ruchu na przeciwny

(1.2) zmieniać kierunek ruchu czegoś lub kogoś na przeciwny

(1.3) nie wpuszczać i odsyłać z powrotem

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawracanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawracać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawrat

przełęcz w Tatrach

Zawrat (niem. Riegelscharte, słow. Závrat, węg. Zavrat) – położona na wysokości 2159 m wąska przełęcz w długiej wschodniej grani Świnicy w Tatrach Wysokich, oddzielająca Zawratową Turnię (2247 m) od Małego Koziego Wierchu (2226 m). Jest jednym z dwóch skrajnych punktów szlaku Orlej Perci (zachodnim).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawrócenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawrócić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawrócić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawracać)

(1.1) dokonany od|zawracać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawrót

1. zmiana kierunku ruchu na przeciwny; zawrócenie;
2. skręt drogi, rzeki itp.;
3. obrót, wir, wirowanie

Zawrót, zawrót Immelmanna, immelmann, immelman, imelman półpętla z obrotem – figura pilotażu mająca na celu szybką zmianę wysokości i kierunku lotu. Nazwa jej pochodzi od nazwiska niemieckiego pilota myśliwskiego z I wojny światowej, myśliwskiego asa, Maksa Immelmanna, który pierwszy tę figurę wykonał w 1916 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawrotka

potocznie:
1. miejsce umożliwiające zawracanie pojazdów;
2. manewr zawracania; zwrotka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawrotniej

stopień wyższy od przysłówka: zawrotnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawrotniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zawrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawrotny

przymiotnik

(1.1) oszałamiający, godny podziwu lub niezwykły, nieprzeciętny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawrzeć

1. doprowadzić coś do skutku;
2. umieścić w czymś;
3. przedstawić jakieś treści w wypowiedzi, książce, filmie itp.

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. wrzeć)

(1.1) fiz. kulin. o momencie wejścia w stan wrzenia (o substancji w stanie płynnym)

(1.2) przen. o momencie wejścia w stan bardzo mocnego wzburzenia emocjonalnego

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawierać)

(2.1) dokonany od|zawierać.

(2.2) przest. zamknąć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawrzyk

dawniej: żelazny pręt z obracającą się rączką do zamykania okna; bagnetsztanga, zawrotnica

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawrzyty

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zamknięty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawściekać

dawniej: zawściekać się - zapamiętywać się w gniewie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawstydzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zawstydzić)

(1.1) sprawiać, że ktoś czuje zawstydzenie, wstyd, zakłopotanie

czasownik zwrotny niedokonany zawstydzać się (dk. zawstydzić się)

(2.1) odczuwać zawstydzenie

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawstydzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawstydzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawstydzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) uczucie wstydu

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawstydzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zawstydzać)

(1.1) dokonany od|zawstydzać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawstydzony

taki, który odczuł wstyd; zażenowany, zakłopotany, onieśmielony

przymiotnik

(1.1) odczuwający zawstydzenie, wstyd

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zawstydzić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawsze

w ciągu całego czasu, który się ogarnia myślą; wciąż, stale, na okrągło, nieustannie, ciągle

zaimek przysłowny upowszechniający

(1.1) w każdym momencie i sytuacji, bez przerwy

partykuła

(2.1) mimo wszystko, jednak, tak czy owak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawszela

skorupiak z rzędu obunogów pasożytujący na skórze waleni, głównie wielorybów; wesz wielorybia

Zawszela (Cyamus) – rodzaj stawonogów zaliczany do obunogów z rodziny Cyamidae.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawtórować

zagrać albo zaśpiewać do wtóru

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawtórzać

dawniej: przytakiwać, przyświadczać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawyć

1. potocznie: głośno, przeciągle, przeraźliwie zakrzyczeć, zapłakać;
2. o psie, wilku i innych zwierzętach z rodziny psów: odezwać się wyciem;
3. wydać przeciągły, niski dźwięk; zahuczeć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawyrokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawyrokować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawyżać

ustanawiać coś na zbyt wysokim poziomie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawyżyć

ustanowić coś na zbyt wysokim poziomie

czasownik

(1.1) przedstawić wartość jako większą, niż jest faktycznie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawżdy

dawniej, dziś gwarowo: zawsze; zawdy

zaimek

(1.1) daw. zawsze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawziąć

1. dawniej: powziąć, podjąć;
2. zawziąć się - uprzeć się przy czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawzięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. odczasownikowy od|zawziąć.

przysłówek

(2.1) z zawziętością

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawzięciej

stopień wyższy od przysłówka: zawzięcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawziętość

1. oddanie się czemuś z wielkim zapałem;
2. uparte trwanie przy swoich poglądach, uczuciach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) skłonność do upierania się przy swoich racjach, uczuciach, forsowanie za wszelką cenę swoich decyzji nawet wbrew rozsądkowi

(1.2) skłonność do oddawania się jakimś zajęciom z wielkim zapałem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawziętszy

stopień wyższy od przymiotnika: zawzięty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawzięty

1. oddający się czemuś z zapałem;
2. uparcie trwający przy swoich decyzjach, uczuciach

przymiotnik

(1.1) skłonny do upierania się przy swoich racjach, uczuciach; forsujący własne decyzje, często nawet wbrew rozsądkowi

(1.2) skłonny do oddawania się jakimś zajęciom całym sobą

(1.3) o sytuacjach, czynnościach: taki, który jest obiektem czyjejś pasji, zaciętości, którego ktoś nie chce poniechać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawzinać

zawzinać się (rzadkie): upierać się przy czymś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawładnąć

1. objąć władzę nad czymś; zostać władcą czegoś; zdobyć, opanować coś;
2. korzystać z miejsca lub rzeczy i nie udostępniać ich nikomu innemu

czasownik dokonany

(1.1) przejąć władzę, objąć władzę nad czymś

(1.2) zupełnie kogoś opanować, ogarnąć

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zawładnięcie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zawładnąć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zawładywać

1. zdobywać, opanowywać coś;
2. podporządkowywać sobie kogoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawłocki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawłóczyć

dawniej: przeciągać coś przez otwór, np. zawłóczyć nitkę; zawlekać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawłoka

dawniej:
1. zasłona, powłoka;
2. włos lub pasek tkaniny wprowadzony pod skórę w celu odprowadzenie krwi lub wywołania ropienia

#### Źródła:

SJP.pl

# Zawłotnia

jednokomórkowy glon należący do rodziny zawłotniowatych, występujący w wodach słodkich, wilgotnych glebach, na śniegu i lodzie w wysokich górach; jednokomórkowa zielenica; chlamidomonas

Zawłotnia (Chlamydomonas) - rodzaj glonów (zielenic) należący do rodziny zawłotniowatych. Występuje w wodach słodkich, wilgotnych glebach, na śniegu i lodzie w wysokich górach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zawłotniowiec

przedstawiciel rzędu zielenic właściwych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) etn. odrębny naród pochodzenia indoeuropejskiego zamieszkujący Turcję;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zażądać

czasownik przechodni dokonany (ndk. żądać)

(1.1) dokonany od|żądać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zażądać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zazaki

język narodu Zaza używany we wschodniej Anatolii, w dorzeczu Eufratu i Tygrysu

Język zazaki – język ludu Zaza używany we wschodniej Anatolii, w dorzeczu Eufratu i Tygrysu. Należy on do północno-zachodniej grupy języków irańskich. Najbliżej spokrewniony jest z językiem gorani. Nie można dokładnie określić liczby jego użytkowników – w zależności od źródła ich liczbę szacuje się od 1,5 do nawet 3 milionów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zażalać

w prawie: zażalać (się) - wnosić zażalenie w stosunku do decyzji organu wymiaru sprawiedliwości

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażalenie

1. w prawie: zażalić (się) - wnieść zażalenie w stosunku do decyzji organu wymiaru sprawiedliwości;
2. dawniej: rozżalić - wywołać uczucie żalu, smutku

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) oficjalna skarga

(1.2) praw. odwołanie się od postanowienia sądu pierwszej instancji lub prokuratora

Zażalenie – jednolita nazwa środków odwoławczych od orzeczeń wpadkowych (tzn. nierozstrzygających co do istoty sprawy) stosowanych w różnych postępowaniach (sądowych i pozasądowych).

Instytucja zażalenia jest znana wszystkim systemom prawnym rodziny prawa kontynentalnego, zaś system common law przewiduje środki o podobnej naturze. Dalsze uwagi są oparte na prawie polskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zażaleniowy

→ zażalenie

Patrz:zażalenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażaleńko

zdrobnienie od: zażalenie; zażalonko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażalić

1. w prawie: zażalić (się) - wnieść zażalenie w stosunku do decyzji organu wymiaru sprawiedliwości;
2. dawniej: rozżalić - wywołać uczucie żalu, smutku

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażalonko

zdrobnienie od: zażalenie; zażaleńko

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażarcie

przyslowek

(1.1) z wielką zaciętością

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażarciej

stopień wyższy od przysłówka: zażarcie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażartka

owad z rzędu pluskwiaków różnoskrzydłych, żyjący głównie w strefie tropikalnej i subtropikalnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażartkowate

rodzina owadów z podrzędu pluskwiaków różnoskrzydłych

Zażartkowate (Nabidae) – rodzina pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych. Obejmuje około 500 opisanych gatunków. Rozprzestrzeniona jest kosmopolitycznie. Przedstawiciele są głównie drapieżnikami, zwykle generalistycznymi. Dość licznie występują w agrocenozach, odgrywając pożyteczną rolę w zwalczaniu szkodników. W zapisie kopalnym znane są od jury.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Zażartkowaty

o cechach zażartkowatych (rodzina owadów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażartość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha kogoś, kto jest zażarty

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażartować

czasownik nieprzechodni dokonany (ndk. żartować)

(1.1) dokonany od|żartować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażartowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powiedzenie żartu, wypowiedzenie się w sposób żartobliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażartszy

stopień wyższy od przymiotnika: zażarty

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażarty

1. twardo obstający przy czymś; nieprzejednany, zajadły;
2. o walce, kłótni itp.: zaciekle prowadzony; gwałtowny, zawzięty

przymiotnik

(1.1) nieskory do ustępstw i całą mocą atakujący i broniący swego

(1.2) prowadzony z wielką zaciętością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zazbrajać

wtapiać metalowe pręty, druty do betonu lub szkła w celu wzmocnienia wyrobów wykonanych z tych materiałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazbroić

1. wtopić metalowe pręty, druty do betonu, szkła w celu wzmocnienia wyrobów z tych materiałów;
2. ułożyć zbrojenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazdromin

Zazdromin – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie aleksandrowskim, w gminie Koneck.

#### Źródła:

Wikipedia

# Zazdrość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczucie chęci posiadania czegoś należącego do innej osoby, robienia tego, co ona

(1.2) podejrzenie, że ukochana osoba mogłaby nie być wierna

Zazdrość – uczucie pojawiające się w sytuacji frustracji, gdy znany jest obiekt zaspokajający potrzebę i osoba posiadająca ten obiekt. Uważana zazwyczaj za uczucie negatywne, choć w łagodnej formie może być np. bodźcem do pozytywnej konkurencji i realizacji własnych aspiracji.

Chorobliwa zazdrość wiąże się z brakiem zaufania, chęcią kontroli i nadzorowania drugiej osoby oraz agresją.

W chrześcijaństwie jest jednym z siedmiu grzechów głównych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zazdrościć

czasownik przechodni niedokonany (dk. pozazdrościć)

(1.1) odczuwać zazdrość z braku czegoś, chcieć mieć coś, co ma ktoś inny

#### Źródła:

Wiktionary

# Zazdrośnica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. forma żeńska od: zazdrośnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Zazdrośnie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób zazdrosny; odczuwając zazdrość

#### Źródła:

Wiktionary

# Zazdrośniej

stopień wyższy od przysłówka: zazdrośnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazdrośniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zazdrosny; bardziej zazdrosny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazdrośnik

osoba często odczuwająca zazdrość

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) człowiek zazdrosny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zazdrosny

przymiotnik

(1.1) odczuwający zazdrość o coś; taki, który chce mieć coś całkowicie na własność

(1.2) taki, który boi się o coś własnego; podejrzliwy wobec wierności osoby, z którą jest w związku

#### Źródła:

Wiktionary

# Zazdrostka

mała firanka sięgająca zwykle do połowy szyby; dyskretka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od zazdrość

(1.2) pot. krótka firanka zasłaniająca połowę lub mniejszą część (zwykle dolną) okna lub oszklonych drzwi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zazdroszczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zazdrościć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zazębianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zazębiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażec

przestarzale: spowodować zapalenie się czegoś; podpalić, zapalić; zażegnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażegnać

1. zapobiec czemuś złemu, nie dopuścić do czegoś niepożądanego;
2. załagodzić czyjeś złe nastawienie, wrogość, gniew; przejednać;
3. dawniej, w wierzeniach ludowych: zapobiec działaniu złych mocy, odczynić urok;
4. zażegnać się - przyrzec poprawę, obiecać, że nie będzie się czegoś robić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażegnywać

1. zapobiegać czemuś złemu, nie dopuszczać do czegoś niepożądanego;
2. łagodzić czyjeś złe nastawienie, wrogość, gniew; przejednywać;
3. dawniej, w wierzeniach ludowych: zapobiegać działaniu złych mocy, odczyniać urok;
4. zażegnywać się - przyrzekać poprawę, obiecywać, że nie będzie się czegoś robić

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazen

medytacja w pozycji siedzącej, praktykowana przez zwolenników buddyzmu zen

rzeczownik

(1.1) podstawowa forma medytacji w buddyzmie zen;

Zazen (jap. 座禅 medytacja zen na siedząco; chiń. upr. 坐禅, chiń. trad. 坐禪, zuòchán, kor. 좌선 chaosŏn, wiet. tọa thiền) – forma medytacji podstawowa w buddyzmie zen, wykonywana na siedząco, z nogami skrzyżowanymi. Głównym elementem zazen jest siedzenie w poprawnej pozycji, oddychanie i brak przywiązania do myślenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zażenowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) poczucie zakłopotania i wstydu

Zażenowanie – rodzaj silnej emocji podobnej do wstydu z tą różnicą, że odczuwana jest w momencie niestosownego zachowania lub wypowiedzenia niestosownych słów przez drugą osobę, najczęściej przez kogoś, po kim takiego zachowania nie należałoby się spodziewać, choć nie jest to konieczne. Np. niestosowny w danych okolicznościach ubiór, wypowiadanie się na tematy, których w danym momencie należy unikać, złe przyjęcie dowcipu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zażenowany

taki, który odczuł wstyd; onieśmielony, zakłopotany, zawstydzony

przymiotnik

(1.1) taki, który odczuł zażenowanie

(1.2) będący wyrazem zażenowania

forma czasownika.

(2.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od: zażenować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zażerać

jeść łapczywie, z apetytem; zajadać; pożerać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażeranie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zażerać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaźgać

zabić, uderzając, godząc w kogoś czymś ostrym, kłującym, zakłuć; zadźgać; zażgać

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaziębić

1. poddać coś działaniu niskiej temperatury; nadmiernie oziębić;
2. zaziębić się - zachorować z powodu przemarznięcia; zziębnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaziębienie

1. poddać coś działaniu niskiej temperatury; nadmiernie oziębić;
2. zaziębić się - zachorować z powodu przemarznięcia; zziębnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaziębiony

1. poddać coś działaniu niskiej temperatury; nadmiernie oziębić;
2. zaziębić się - zachorować z powodu przemarznięcia; zziębnąć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazielenienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zazielenić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaziemski

dawniej: pozaziemski, pozaświatowy, nadprzyrodzony

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazierka

roślina ozdobna z rodziny wielosiłowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaznać

doznać, doświadczyć, odczuć, przeżyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaznaczać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zaznaczyć)

(1.1) wskazywać coś poprzez wykonanie znaku

(1.2) czynić wyraźniejszym

czasownik zwrotny niedokonany zaznaczać się (dk. zaznaczyć się)

(2.1) stawać się wyraźnym

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaznaczacz

przedmiot do zaznaczania miejsca w tekście

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaznaczanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaznaczać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaznaczenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaznaczyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaznaczyć

1. wskazać coś;
2. zrobić na czymś znak;
3. podkreślić coś, stwierdzić z naciskiem

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaznaczać)

(1.1) dokonany od|zaznaczać.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaznajamianie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zaznajamiać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zaznajomić

poinformować, przekazać wiedzę, uświadomić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zaznajamiać)

(1.1) przekazać wiedzę o czymś

(1.2) skłonić do zawarcia znajomości z kimś

czasownik zwrotny dokonany zaznajomić się (ndk. zaznajamiać się)

(2.1) uzyskać wiedzę o czymś

(2.2) zawrzeć znajomość z kimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zaźrebiać

o koniu: zapładniać klacz

#### Źródła:

SJP.pl

# Zaźrebić

1. o koniu: zapłodnić;
2. zaźrebić się - o klaczy: urodzić, wydać potomstwo; oźrebić się, wyźrebić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażreć

dawniej: zeżreć

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazrok

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. dziwak

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. demon

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. potwór

#### Źródła:

Wiktionary

# Zazula

regionalnie:
1. kukułka; zozula, gżegżółka;
2. biedronka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kresy. kukułka

Kukułka (zwyczajna), kukułka pospolita – nazwy ludowe: gżegżółka, reg. zazula lub zozula (Cuculus canorus) – gatunek średniego ptaka wędrownego z podrodziny kukułek (Cuculinae) w rodzinie kukułkowatych (Cuculidae). Jedyny w Europie Środkowej pasożyt lęgowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zazuleńka

zdrobnienie od: zazulka

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazulka

zdrobnienie od: zazula (regionalnie: kukułka)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. zazula

(1.2) przest. biedronka

Zieziulka – dawny zaścianek. Tereny, na których był położony, leżą obecnie na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie brasławskim, w sielsowiecie Mieżany.

Inna nazwa miejscowości to Zazulka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zazw.

skrót od: zazwyczaj

#### Źródła:

SJP.pl

# Zazwyczaj

przysłówek

(1.1) w większości przypadków

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażyć

1. zjeść coś lub wypić; spożyć;
2. doświadczyć, zaznać czegoś, skorzystać z czegoś;
3. postąpić, obejść się z kimś w jakiś sposób

czasownik przechodni dokonany (ndk. zażywać)

(1.1) wprowadzić do organizmu lek, narkotyk, truciznę itp.

(1.2) zaskoczyć kogoś i zdobyć nad nim przewagę

(1.3) doświadczyć, zaznać czegoś przyjemnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zażycie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|zażyć.

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażyczyć

wyrazić swoje życzenie, żądanie; zażyczyć sobie, zażądać, zapragnąć * występuje wyłącznie w połączeniu "zażyczyć sobie"

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażydzać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zażydzić)

(1.1) dopuszczać do nasycenia elementem żydowskim

czasownik zwrotny niedokonany zażydzać się (dk. zażydzić się)

(2.1) stawać się zdominowanym przez Żydów

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażydzanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) doprowadzanie do zdominowania przez element żydowski

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażydzenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) opanowanie środowiska przez element żydowski

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażydzić

czasownik przechodni dokonany (ndk. zażydzać)

(1.1) pogard. umożliwić opanowanie środowiska przez Żydów

czasownik zwrotny dokonany zażydzić się (ndk. zażydzać się)

(2.1) pogard. stać się zdominowanym przez Żydów

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażyle

przysłówek

(1.1) w sposób zażyły

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażylej

stopień wyższy od przysłówka: zażyle

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażylszy

stopień wyższy od przymiotnika: zażyły

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażynki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) etn. zwyczaj ludowy związany z początkiem żniw;

Zażynki – słowiański ludowy obyczaj związany z początkiem żniw.

Żniwa rozpoczynały się, kiedy ziarno było odpowiednio twarde, a słoma miała właściwy odcień. Głos przepiórki wyznaczał czas rozpoczęcia zbiorów, czyli zażynków. Ścięcie pierwszych kłosów odbywało się zawsze w dzień poświęcony Matce Boskiej – sobotę lub środę, nigdy natomiast w uważane za pechowe pozostałe dni.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Zażyrować

poręczyć zapłatę sumy wekslowej; podżyrować

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażywać

inaczej spożywać, np. zażywać leki

czasownik przechodni niedokonany (dk. zażyć)

(1.1) przyjmować jakąś substancję

(1.2) korzystać z czegoś przyjemnego

(1.3) pot. zaskakiwać kogoś śmiałym działaniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zażywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przyjmowanie leku, narkotyku lub trucizny

(1.2) korzystanie z czegoś przyjemnego

#### Źródła:

Wiktionary

# Zażywiczać

rzadko: zabrudzać, przesycać żywicą

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażywka

potocznie: zaskakujące stwierdzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażywniej

stopień wyższy od przysłówka: zażywnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: zażywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Zażywny

korpulentny, tęgi, otyły

przymiotnik jakościowy

(1.1) tęgi i energicznie poruszający się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zażyłość

bliskie stosunki łączące dobrych znajomych lub przyjaciół; komitywa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo bliskie relacje międzyludzkie

(1.2) przen. bardzo bliski stosunek z jakąś rzeczą czy dobrem

Zażyłość (także: poufałość, komitywa, bliskość, intymność, konfidencjalność) – zwykle pozytywne relacje międzyludzkie, charakteryzujące się ciepłym i życzliwym wzajemnym odnoszeniem się do siebie, zaufaniem i skłonnością do wzajemnych zwierzeń. W warstwie językowej typowe jest używanie języka potocznego, zdrobnień, wyrażeń pieszczotliwych, czasem także wulgaryzmów i slangu. Przy dużej zażyłości dochodzi także do przekroczenia bariery fizycznej, a wtedy emocje mogą być wyrażane przez obejmowanie, poklepywanie, przytulanie, chwytanie za ręce i ramiona, głaskanie, całowanie itp. Zażyłość powstaje między osobami, które się dobrze znają, a zwłaszcza członkami rodziny lub członkami grupy pozostającej w częstych kontaktach towarzyskich, np. w grupie przyjaciół, dobrych znajomych lub bliskich sąsiadów, prawie zawsze towarzyszy odwzajemnionej miłości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Zażyły

1. o stosunkach, znajomości itp.: bliski, przyjacielski, poufały;
2. o człowieku: taki, którego łączy z kimś bliska znajomość, przyjacielskie stosunki

przymiotnik

(1.1) nacechowany bliskością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Zażżyć

czasownik

(1.1) stpol. zapalić

#### Źródła:

Wiktionary

# Zazłocić

ozłocić, zezłocić;
1. nadać czemuś złoty kolor; pozłocić;
2. zazłocić się - pokryć się złotym kolorem

#### Źródła:

SJP.pl

# Zał.

skrót od: załącznik (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Załachowo

Załachowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Łabiszyn.

#### Źródła:

Wikipedia

# Załączać

1. dołączać, dodawać;
2. włączać

czasownik przechodni niedokonany (dk. załączyć)

(1.1) dodawać załącznik, dodatkowy dokument, fizycznie lub elektronicznie, dodawać plik do maila

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Załącznik

dokument dołączony do innego dokumentu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) dokument uzupełniający treść innego dokumentu lub dzieła książkowego, część addendum

(1.2) plik dołączony do wiadomości e-mail

(1.3) żart. eufem. łapówka

Załącznik (ang. making switch) – łącznik elektryczny przeznaczony do załączania i krótkotrwałego przewodzenia określonych prądów lecz nie przeznaczony do wyłączania prądu.

Przykładem załącznika jest zwiernik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Załącznikowy

przymiotnik od: załącznik

#### Źródła:

SJP.pl

# Załączyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. załączać)

(1.1) dokonany od|załączać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Załadować

czasownik przechodni dokonany (ndk. załadowywać)

(1.1) dokonany od|załadowywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Załadowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|załadować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Załadowany

o broni z dołączonym magazynkiem z nabojami: gotowy do strzału

#### Źródła:

SJP.pl

# Załadownia

miejsce na stacji kolejowej, w porcie, kopalni itp. przeznaczone do załadowywania towarów

#### Źródła:

SJP.pl

# Załadowywać

czasownik przechodni niedokonany (dk. załadować)

(1.1) umieszczać ładunek w środku transportu lub magazynie

(1.2) umieszczać pocisk w broni palnej

czasownik zwrotny niedokonany załadowywać się (dk. załadować się)

(2.1) pot. wsiadać do pojazdu

#### Źródła:

Wiktionary

# Załadunek

ładowanie towaru na środek transportu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) proces ładowania czegoś czymś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Załadunkowy

przymiotnik od: załadunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Załakowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Załam

miejsce załamania, zagięcia czegoś; zagięcie; załom

#### Źródła:

SJP.pl

# Załamać

czasownik przechodni dokonany (ndk. załamywać)

(1.1) dokonany od|załamywać.

(1.2) sprawić, że ktoś jest przygnębiony

#### Źródła:

Wiktionary

# Załamanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) miejsce, w którym coś jest zgięte, przełamane lub ma wgłębienie

(1.2) osłabienie lub całkowita utrata odporności psychicznej; stan silnego smutku, depresji

(1.3) odczasownikowy od|załamać.

- załamanie w fizyce
- załamanie w psychologii
- Załamanie – dawny zaścianek na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Załamany

1. zagięty;
2. uszkodzony, wgnieciony, pęknięty;
3. zrozpaczony, będący w stanie depresji

przymiotnik

(1.1) przygnębiony, będący w stanie załamania psychicznego, emocjonalnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Załamek

potocznie:
1. przygnębienie, zły nastrój, chandra; dół, dołek;
2. przygnębiająca sytuacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Załamka

potocznie:
1. przygnębienie, zły nastrój, chandra; dół, dołek;
2. przygnębiająca sytuacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. przygnębienie, zły humor, lekkie załamanie psychiczne; także. przygnębiająca sytuacja

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. od załamek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Załamywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|załamywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Załapywanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|załapywać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Załatać

czasownik przechodni dokonany (ndk. łatać)

(1.1) dokonany od|łatać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Załatwiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. załatwić)

(1.1) podejmować różne działania w celu doprowadzenia czegoś do skutku

(1.2) obsługiwać kogoś

(1.3) pot. pozbawiać możliwości działania lub unicestwiać; wyrządzać komuś krzywdę

czasownik zwrotny niedokonany (dk. załatwić się)

(2.1) pot. oddawać mocz lub stolec

(2.2) pot. radzić sobie z czym, robić coś

(2.3) pot. rozprawiać się z kimś nawzajem

(2.4) pot. znajdować się w niekorzystnej sytuacji z własnej winy

#### Źródła:

Wiktionary

# Załatwiactwo

potocznie: nadużywanie zajmowanego stanowiska przyjmujące różne formy, np. nepotyzm, kumoterstwo, poplecznictwo itd.

#### Źródła:

SJP.pl

# Załatwiacz

ktoś, kto coś załatwia

#### Źródła:

SJP.pl

# Załatwianka

potocznie: załatwianie czegoś, starania, zabiegi

#### Źródła:

SJP.pl

# Załatwić

czasownik

(1.1) pot. zrobić coś, dokonać

(1.2) pot. zniszczyć

(1.3) pot. kupić, znaleźć coś, sprawić

(1.4) pot. zamordować

#### Źródła:

Wiktionary

# Załatwienie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|załatwić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Załawiać

dawniej w łowiectwie: urządzać połów

#### Źródła:

SJP.pl

# Załebek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. bijatyka

#### Źródła:

Wiktionary

# Załęcki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Załęski

przymiotnik od: Załęże

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Załęża, związany z Załężem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Załężanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Załęża

#### Źródła:

Wiktionary

# Załężanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Załęża

#### Źródła:

Wiktionary

# Załęże

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geogr. nazwa dzielnicy kilku polskich miast

(1.2) geogr. toponim, nazwa kilku polskich wsi

## Miejscowości i ich części w Polsce

- Załęże – część miasta Katowic
- Załęże – część miasta Krosna
- Załęże – część miasta Rzeszowa
- Załęże – część wsi Korczyna w woj. podkarpackim, w pow. krośnieńskim, w gminie Korczyna
- Załęże – część wsi Nieszkowice Małe w woj. małopolskim, w pow. bocheńskim, w gminie Bochnia
- Załęże – część wsi Uszew w woj. małopolskim, w pow. brzeskim, w gminie Gnojnik
- Załęże − zniesiona nazwa osady leśnej w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Koniecpol
- Załęże – osiedle w Rzeszowie
- Załęże – przysiółek wsi Stany w woj. podkarpackim, w pow. stalowowolskim, w gminie Bojanów
- Załęże − wieś w woj. małopolskim, w pow. olkuskim, w gminie Wolbrom
- Załęże − wieś w woj. mazowieckim, w pow. mławskim, w gminie Wieczfnia Kościelna
- Załęże − wieś w woj. podkarpackim, w pow. jasielskim, w gminie Osiek Jasielski
- Załęże − wieś w woj. pomorskim, w pow. człuchowskim, w gminie Koczała
- Załęże − wieś w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Przodkowo
- Załęże − wieś w woj. śląskim, w pow. częstochowskim, w gminie Koniecpol
- Załęże − wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. pyrzyckim, w gminie Kozielice

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Załgać

łżąc przeinaczyć coś; zakłamać

#### Źródła:

SJP.pl

# Załgany

nieszczery, obłudny, fałszywy; zakłamany

#### Źródła:

SJP.pl

# Załkać

zapłakać w wielkim smutku; zaszlochać

#### Źródła:

SJP.pl

# Załoga

1. grupa ludzi obsługująca samolot, statek, pociąg itp.;
2. ogół pracowników zakładu produkcyjnego, handlowego itp.

rzeczownik zbiorowy, rodzaj żeński

(1.1) grupa ludzi obsługująca jakiś pojazd

(1.2) ogół pracowników zakładu, instytucji, firmy itp.

(1.3) daw. zabezpieczenie w postaci rękojmi, poręczenia

(1.4) daw. pomoc dziedzica udzielana chłopom, zwrotna w postaci pańszczyzny lub innych świadczeń

(1.5) daw. przeszkoda, zawada

- załoga – w żegludze
- załoga – w wojsku
- załoga – w dawnym prawie polskim
- załoga – inwentarz przekazywany chłopu lassycie przy pierwszym osadzeniu na roli
- Załoga – robotnicza organizacja konspiracyjna o charakterze narodowym
- Załoga – film polski z 1951 roku
- Załoga – pismo konspiracyjne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Załogant

członek załogi łodzi, statku, samolotu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żegl. członek załogi jachtu, statku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Załogantka

→ załogant

Patrz:załogant

#### Źródła:

SJP.pl

# Załogowiec

środek transportu wymagający obecności załogi

#### Źródła:

SJP.pl

# Załogowy

przymiotnik od: załoga

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z załogą, dotyczący załogi

(1.2) lotn. astronaut. taki, który ma załogę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Załoić

dawniej: powlec, pokryć łojem

#### Źródła:

SJP.pl

# Załojony

powleczony, zabrudzony łojem

#### Źródła:

SJP.pl

# Załom

obszar, który się załamał, miejsce załamania się czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miejsce załamania lub zagięcia czegoś

(1.2) linia, wzdłuż której następuje wyraźna zmiana

## Polska

- Załom – część Szczecina
- Szczecin Załom – przystanek kolejowy
- Załom – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Goleniów
- Załom – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. wałeckim, w gminie Człopa
- Jaskinia Załom – dawna nazwa Jaskini na Ścianie
- załom – formy terenu oddzielające od siebie sąsiadujące ze sobą terasy rzeczne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Załomowy

przymiotnik od: załom

#### Źródła:

SJP.pl

# Załowić

potocznie w łowiectwie: urządzić połów

#### Źródła:

SJP.pl

# Założenia

ogólny, wstępny plan czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Założenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|założyć.

(1.2) teza stanowiąca punkt wyjścia do dalszych rozważań i dalszego toku rozumowania

(1.3) archit. kompozycja, układ różnych obiektów w planowanieanowaniu przestrzennym

(1.4) pot. podwinięta, podgięta część czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Założyć

czasownik przechodni dokonany (ndk. zakładać)

(1.1) włożyć ubranie/okulary

(1.2) położyć coś na czymś

(1.3) twierdzić, że coś się stanie; prorokować, dywagować o przyszłości

(1.4) uznawać, że coś jest czymś innym; przyjmować coś za coś

(1.5) zapłacić za kogoś i oczekiwać od niego zwrotu pieniędzy

(1.6) stworzyć szkołę, klub, partię polityczną; ufundować; zapoczątkować działalność

#### Źródła:

Wiktionary

# Założyciel

osoba, która dała początek czemuś, stworzyła coś; fundator; inicjator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś, kto coś założył lub dał czemuś początek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Założycielka

kobieta, która dała początek czemuś, stworzyła coś; fundatorka; inicjatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która coś założyła lub dała czemuś początek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Założycielski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z założycielem lub założycielami

#### Źródła:

Wiktionary

# Załucki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Załupek

schorzenie najczęściej nabyte, występujące u mężczyzn, polegające na niemożności sprowadzenia napletka z powrotem na żołądź prącia; parafimoza

Załupek (łac. paraphimosis) – schorzenie nabyte, występujące u mężczyzn. Polega na niemożności sprowadzenia napletka z powrotem na żołądź prącia. Odciągnięty napletek znajduje się w okolicy rowka zażołędnego i jest zbyt wąski, aby żołądź mogła się przez niego przecisnąć.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Załupić

dawniej: łupiąc, zerwać

#### Źródła:

SJP.pl

# Załusecki

przymiotnik od: Załuski; załuski

#### Źródła:

SJP.pl

# Załusin

Załusin – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie kutnowskim, w gminie Bedlno.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Załuska

1. przymiotnik od: Załuski; załusecki;
2. przymiotnik od: Załuż

#### Źródła:

SJP.pl

# Załuski

1. przymiotnik od: Załuski; załusecki;
2. przymiotnik od: Załuż

## Lokalizacje

- Załuski – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie grójeckim, w gminie Błędów
- Załuski – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie ostrołęckim, w gminie Czerwin
- Załuski – wieś w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim, w gminie Załuski
- Załuski – wieś w województwie podlaskim, w powiecie grajewskim, w gminie Szczuczyn
- Załuski – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie nidzickim, w gminie Nidzica
- Załuski – osiedle w Warszawie
- Załuski – gmina wiejska w województwie mazowieckim, w powiecie płońskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Załusków

nazwisko

Załusków – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sochaczewskim, w gminie Iłów. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

We wsi park podworski z połowy XIX wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Załzawiać

1. powodować, że oczy zachodzą łzami;
2. załzawiać się - o oczach: zachodzić łzami

#### Źródła:

SJP.pl

# Załzawiały

1. powodować, że oczy zachodzą łzami;
2. załzawiać się - o oczach: zachodzić łzami

#### Źródła:

SJP.pl

# Załzawieć

przestarzale o oczach: zajść łzami; załzawić się

#### Źródła:

SJP.pl