# Fe

wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, ble, fee

wykrzyknik

(1.1) reprymenda wyrażająca obrzydzenie wyrażająca mniej więcej tyle co „wstyd”, „brzydko”, „nieładnie”

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feak

mit. gr. cyklop, syn Posejdona, postać występująca w micie o Odyseuszu

#### Źródła:

SJP.pl

# Feakowie

Feakowie (gr. Φαίακες) – w mitologii greckiej lud zamieszkujący wyspę Scherię, którą władał Alkinoos.

Feakowie zamieszkiwali na wyspie Scherii. Cechowała się ona niezwykłym klimatem, nie zapadała bowiem na niej zima. Lokalizuje się Scherię na Korkyrze.

#### Źródła:

Wikipedia

# Feba

- Febe – księżyc Saturna
- Febe (Feba; gr. Phoibe, łac. Phoebe) – święta katolicka, diakonisa z czasów Nowego Testamentu

#### Źródła:

Wikipedia

# Febe

satelita Saturna; Phoebe

- Febe – księżyc Saturna
- Febe (Feba; gr. Phoibe, łac. Phoebe) – święta katolicka, diakonisa z czasów Nowego Testamentu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feblik

przestarzałe:
1. sympatia, słabość, skłonność do kogoś;
2. osoba, do której się ma skłonność; sympatia

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. słabość, skłonność do kogoś

(1.2) daw. osoba, do której ma się skłonność, sympatia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Febra

1. gorączka o podłożu malarycznym, malaria, zimnica;
2. gorączka z dreszczami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. żółta gorączka, żółta febra

(1.2) daw. pot. zimnica, malaria

(1.3) pot. stan w którym pacjent przejawia gorączkę i dreszcze

- Febra – dawna nazwa malarii
- Febra – potoczna nazwa opryszczki
- Żółta febra – choroba tropikalna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Febronianizm

ruch w niemieckim Kościele katolickim w XVII - XVIII wieku, postulujący wzmocnienie władzy lokalnych biskupów kosztem władzy papieskiej

Febronianizm – doktryna głosząca m.in. wyższość episkopatów nad zwierzchnictwem papieża w Kościele katolickim, pomimo potępienia w 1764 r. przez Klemensa XIII wywarła wpływ na starokatolicyzm w Niemczech i józefinizm w monarchii austro-węgierskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Febroniański

→ febronianizm

Patrz:febronianizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Februar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. luty, drugi miesiąc roku

#### Źródła:

Wiktionary

# Februariowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. lutowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Febryczny

taki jak w febrze; gorączkowy, malaryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Febus

Feb;
1. mit. gr. pierwotnie bóstwo Słońca, w późniejszym czasie epitet Apollina;
2. mit. rz. imię używane na równi z imieniem Apollo

- Febus – zlatynizowana forma przydomku Apollina
- Febus de Châteaupers – kapitan gwardii – jedna z postaci powieści Victora Hugo Katedra Marii Panny w Paryżu oraz baletu Esmeralda
- Franciszek Febus – król Nawarry, jego przydomek we współczesnym świecie to Siera

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Kresy. pogard. kobieta

#### Źródła:

Wiktionary

# Fecesy

produkty szkodliwe lub zbędne, wydalane przez organizm w postaci kału i moczu; ekskrementy, odchody, ekskrety, fekalia

#### Źródła:

SJP.pl

# Fechmistrz

nauczyciel szermierki; fechtmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zob. fechtmistrz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fechmistrzowski

związany z fechmistrzem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fechmistrzyni

→ fechmistrz; fechtmistrzyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Fechral

stop zawierający żelazo, chrom i aluminium, używany do wyrobu elementów grzejnych w postaci drutów i taśm

#### Źródła:

SJP.pl

# Fechtmistrz

nauczyciel szermierki; fechmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) nauczyciel lub mistrz fechtunku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fechtmistrzyni

→ fechtmistrz; fechmistrzyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Fechtować

przestarzałe: uprawiać szermierkę, walczyć białą bronią

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) sport. hist. wojsk. uprawiać fechtunek

czasownik zwrotny niedokonany fechtować się

(2.1) walczyć na broń białą lub ćwiczyć się w szermierce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fechtunek

sztuka władania floretem, szablą lub szpadą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. sztuka walki szablą, szpadą lub floretem

Szermierka (dawniej fechtunek) – sztuka walki opierająca się na wykorzystaniu broni białej. Współcześnie także nazwa dyscypliny sportowej zaliczanej do sportów walki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fechtunkowy

związany z fechtunkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fechty

ciosy stosowane przy fechtowaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Fecit

[czytaj: fec-it] faciebat; zrobił, wykonał (napis na dziełach sztuki obok podpisu artysty)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fecjał

w starożytnym Rzymie: kapłan uświęcający odpowiednimi obrzędami religijnymi formalne wypowiedzenie wojny, zawarcie przymierza itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Fed

System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych, bank centralny USA

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fedain

przedstawiciel religijnego lub politycznego ruchu oporu w krajach muzułmańskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Fedak

nazwisko

- Bazyli (ur. William Fedak) – ukraiński biskup prawosławny

Osoby o tym nazwisku:

- Jolanta Fedak – polska polityk i politolog
- Juliana Fedak – ukraińska tenisistka
- Mychajło Fedak – ukraiński dowódca, oficer UPA
- Stepan Fedak – ukraiński działacz społeczny, adwokat
- Stepan Fedak – ukraiński wojskowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feddan

miara powierzchni ziemi w Egipcie i Syrii

Feddan (arab. فدّان, faddān) – pozaukładowa jednostka miary pola powierzchni spoza układu SI stosowana w Egipcie, Sudanie i Syrii. Słowo feddan w języku arabskim oznacza zaprzęg wołami, którymi można zaorać powierzchnię pola w określonym czasie. W Egipcie feddan jest jedyną niemetryczną jednostką pozostającą w użyciu przeliczaną na system metryczny. Feddan dzieli się na 24 kiraty (175 m²).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Federacja

1. państwo związkowe mające własne organy federalne, którym państwa wchodzące w jego skład przekazują część swych praw suwerennych;
2. związek organizacji, stowarzyszeń, klubów itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. państwo składające się z mniejszych, obdarzonych autonomią państw związkowych (np. stanów, krajów, prowincji, kantonów, landów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd;

(1.2) związek stowarzyszeń, organizacji zawodowych, politycznych i innych

Federacja (łac. foedus – „przymierze”, „związek”), in. państwo związkowe, państwo federalne, ang. federal state) – państwo składające się z części obdarzonych autonomią (stanów, krajów związkowych, prowincji, kantonów lub emiratów), ale posiadających wspólny (federalny) rząd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Federacyjny

związany z federacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. związany z federacją, dotyczący federacji, mający charakter federacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Federaliści

amerykańskie stronnictwo działające od 1787 r. do początku XIX w., popierające system federacyjny

Partia Federalistyczna (ang. Federalist Party), w skrócie federaliści – partia polityczna istniejąca i działająca w Stanach Zjednoczonych w latach 1791–1820.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Federalista

1. zwolennik idei zdecentralizowanego państwa złożonego z regionów (landów, stanów) o dużej niezależności;
2. członek amerykańskiego stronnictwa działającego od 1787 roku do początku XIX wieku, popierającego system federacyjny i ścisły związek stanów

Federalista (ang. The Federalist, The Federalist Papers) – cykl 85 esejów autorstwa Alexandra Hamiltona, Jamesa Madisona i Johna Jaya, uznawany za pierwszy komentarz do Konstytucji Stanów Zjednoczonych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Federalistka

→ federalista

Patrz:federalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Federalistyczny

zgodny z poglądami federalizmu, wyrażający idee federalizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Federalizacja

dążenie narodów, państw do zjednoczenia na zasadach federacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. łączenie się państw, stanów, kantonów itp., na zasadach federacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Federalizm

1. ustrój państwowy oparty na zasadzie federacji;
2. tendencja tworzenia wielkich zespołów państw na zasadzie federacji

Federalizm – przeciwieństwo unitaryzmu (tj. dążenia do utworzenia hegemonialnego państwa) i centralizmu (tj. dążności do podporządkowania jednemu ośrodkowi władzy). Zakłada on, że władza, i procesy decyzyjne są podejmowane na tyle blisko danych społeczności, na ile jest to możliwe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Federalizować

łączyć państwa, stany, kantony itp. na zasadach federacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Federalny

oparty na zasadach federacji, stanowiący federację

przymiotnik relacyjny

(1.1) polit. adm. dotyczący państwa będącego federacją lub związany z organami i strukturami tej federacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Federat

dawniej, rzadko: członek federacji, przedstawiciel władzy federalnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Federatywny

→ federacja; federacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Federer

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Federico

[czytaj: federiko] obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Federigo

obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Federować

1. łączyć w federację;
2. federować się - rzadko: łączyć się w federację

#### Źródła:

SJP.pl

# Federowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Federpusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gwara. górn. pióropusz górniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Fediwersum

Fediwersum (ang. Fediverse, zbitka słów federacja i uniwersum, potocznie „fediwers” lub „fedi”) – wspólna nazwa wielu połączonych ze sobą serwisów społecznościowych korzystających ze wspólnych protokołów (m.in. OStatus, ActivityPub i Diaspora Network). Po raz pierwszy obecnej nazwy całej sieci („Fediwersum”) użył w 2012 roku Mark Eckenwiler.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fedon

"Fedon", dzieło Platona i imię tytułowego bohatera tego dzieła

Fedon z Elidy (gr. Φαίδων, V w. p.n.e.) filozof grecki, założyciel szkoły w Elidze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fedora

kapelusz z rondem i wklęsłą fałdą pośrodku, powstały w latach dwudziestych XX wieku

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odzież. fason kapelusza z rondem, początkowo kobiecego, później męskiego, z wklęsłą fałdą na środku;

- Fedora – jednostka osadnicza w USA
- fedora – fason kapelusza
- Fedora – dystrybucja Linuksa
- Fedora – film
- Fedora Commons – system zarządzania obiektami cyfrowymi
- Fedora – opera Umberta Giordana
- Fedora Barbieri – włoska śpiewaczka operowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fedorczuk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fedorczyk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Bożena Fedorczyk – polska aktorka dziecięca
- Piotr Fedorczyk – polski poeta i dziennikarz
- Stanisław Fedorczyk – polski oficer

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fedorowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Adam Fedorowicz (1853 lub 1854-1917) – polski urzędnik
- Aleksander Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
- Andrzej Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
- Antoni Fedorowicz (1931-1998) – polski nauczyciel, samorządowiec
- Eugeniusz Fedorowicz (1919-1968) – polski aktor
- Iwan Fedorowicz (1510-1583) – rosyjski drukarz, grawer, majster odlewnictwa czcionek
- Jan Fedorowicz (1811-1870) – prawnik, ziemianin, uczestnik powstania listopadowego
- Jacek Fedorowicz (ur. 1937) – polski aktor i satyryk
- Jerzy Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
- John Fedorowicz (ur. 1958) – amerykański szachista
- Józef Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
- Krzysztof Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
- Magdalena Fedorowicz – polska prawnik
- Taras Fedorowicz – hetman kozacki
- Tadeusz Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
- Władysław Fedorowicz (strona ujednoznaczniająca)
- Zdzisław Fedorowicz (1922-2007) – polski finansista
- Zygmunt Fedorowicz (1889-1973) – polski zoolog, nauczyciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fedorowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fedoruk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fedra

mit. gr. druga żona Tezeusza, córka króla Krety Minosa i Pazyfae

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sprężyna

Fedra (gr. Φαίδρα Phaídra, łac. Phaedra) – w mitologii greckiej królewna kreteńska.

Uchodziła za córkę króla Minosa i Pazyfae oraz za siostrę Ariadny i Deukaliona. Była żoną Tezeusza, matką Akamasa i Demofonta oraz macochą Hippolytosa (Hipolit).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fedrować

górnicze: wydobywać lub urabiać węgiel

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) środ. pracować w kopalni, rąbać ścianę węglową

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fedrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fedrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fedrunek

1. wydobywanie węgla w kopalni;
2. wydobyty węgiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. rozkruszanie złoża

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fedrus

Fedrus, właśc. najprawdopodobniej Gaius Iulius Phaedrus, od gr. Phaidros (ur. 15? p.n.e., zm. 50? n.e.) – poeta rzymski pochodzenia greckiego, twórca pierwszego łacińskiego zbioru bajek. Na temat życia wiemy niewiele, daty urodzin i śmierci są hipotetyczne.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fedyk

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Brent Fedyk – kanadyjski hokeista
- Iwan Fedyk – ukraiński trener piłkarski
- Jan Fedyk – polski działacz rolniczy i społeczny
- Stanisław Fedyk – polski biolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fedyszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fedzio

potocznie: agent federalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fee

1. wykrzyknik wyrażający wstręt, obrzydzenie, niesmak; fuu, fu, pfe, pfu, fuj, pfuj, fe, ble;
2. [czytaj: fi] stałe wynagrodzenie dla agencji reklamowej od klienta

Osoby:

- Fra Fee – irlandzki aktor
- Gordon Fee – amerykański teolog
- Kathleen Fee – kanadyjska aktorka
- Mary Fee – szkocka polityczka
- Raymond Fee – amerykański bokser
- Ruby O. Fee – niemiecka aktorka

Inne:

- Fee – niemiecka piosenkarka
- Fee simple absolute – forma prawna własności

Zobacz też:

- Exit fee
- Fe
- FEE
- LaFee
- Saas-Fee
- Vee

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feedback

[czytaj: fidbek] sprzężenie zwrotne;
1. informacja zwrotna odbiorców usług, klientów, konsumentów, dotycząca produktu czy sposobu zarządzania;
2. oddziaływanie informacji zwrotnej na ośrodek decyzyjny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. eduk. zarz. informacja zwrotna

Sprzężenie zwrotne (ang. feedback) – reakcja, będąca bezpośrednim oddziaływaniem sygnałów stanu końcowego (wyjściowego) na sygnały referencyjne (wejściowe), emitowane w ramach określonego procesu, systemu, układu lub organizmu w celu otrzymania informacji o jego własnym działaniu (o wartości wyjściowej).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feedbackowy

→ feedback

Patrz:feedback

#### Źródła:

SJP.pl

# Feeder

[czytaj: fider]
1. metoda stosowana w wędkarstwie, polegająca na zastosowaniu koszyczka zanętowego i drgającej szczytówki;
2. statek do przewozu kontenerów między mniejszymi portami

- Feeder – metoda stosowana w wędkarstwie
- Feeder – grupa muzyczna
- Feeder lub "fider" - statek do przewozu kontenerów między mniejszymi portami

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feeling

[czytaj: filing, filin]
1. w muzyce rockowej lub jazzowej: żarliwość, nastrojowość, emocjonalność wykonawstwa;
2. młodzieżowo: wrażenie, uczucie

#### Źródła:

SJP.pl

# Feeria

1. widowisko teatralne o tematyce fantastycznej;
2. bogactwo różnorodnych efektów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. bogactwo i różnorodność mieniących się barw, świateł

(1.2) teatr. widowisko sceniczne o treści fantastycznej, posługujące się grą dźwięków świateł i barw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feeryczny

bajkowy, czarodziejski, mieniący się barwami, światłem; feeryjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Feeryjny

bajkowy, czarodziejski, mieniący się barwami, światłem; feeryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fefer

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pieprz

#### Źródła:

Wiktionary

# Feijoada

[czytaj: fejżuada] gulasz z fasoli, przeważnie czarnej, uważany za brazylijską potrawę narodową

Feijoada (od port. feijão; wym. [fejʒuˈadɐ]) – gulasz z najczęściej czarnej, rzadziej czerwonej lub brązowej fasoli.

Uważany za brazylijską potrawę narodową. Tzw. feijoada completa składa się z krewetek, fasoli oraz suszonego mięsa, wędzonych kiełbasek, ozorów, wieprzowych uszu i nóg, goździków, liści laurowych, pieprzu, czosnku i cebuli. Do tego serwowany jest ryż, farofa (prażona i zasmażana mąka z manioku), duszona couve mineira (albo – poza Brazylią, włoska lub pekińska kapusta) i plastry pomarańczy oraz pikantny sos z pieprzu (molho da pimenta).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feinschnitt

[czytaj: fajnsznit] w filmologii: ostateczny montaż taśmy filmowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejhoa

ciepłolubna roślina drzewiasta z rodziny mirtowatych; akka Sellowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. wiecznie zielone, małe drzewo lub krzew, rosnący w subtropikalnej części Ameryki Południowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fejk

fake; potocznie:
1. coś nieprawdziwego, fałszywego; ściema, fałszywka;
2. podrobiony produkt jakiejś marki; fałszywka;
3. osoba podająca się za kogoś innego, oszust

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) neol. pot. coś, co jest zmanipulowane lub spreparowane, tylko z pozoru wyglądające na prawdziwe (np. zdjęcie) lub markowe (np. buty / koszulka / telefon), w rzeczywistości jednak sfałszowane

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fejknewsowy

→ fejk news [czytaj: fejk ńjusowy]; fakenewsowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejknius

→ fake news

Patrz:fake news

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejkować

potocznie:
1. fałszować, podrabiać;
2. symulować coś;
3. podszywać się pod kogoś

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfejkować)

(1.1) slang. podrabiać

(1.2) slang. udawać, że się robi coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fejkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fejkować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fejkowy

potocznie: fałszywy, podrobiony, udawany

przymiotnik jakościowy

(1.1) neol. slang. fałszywy, oszukańczy, podrobiony

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fejm

potocznie: sława

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. sława, rozgłos

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) slang. osoba sławna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fejs

potocznie: Facebook; Fejs, fejsbuk

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) pot. usługa internetowa oferowana przez firmę Facebook

(1.2) pot. konto użytkownika w usłudze Facebook

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fejsbuczyć

środowiskowo: korzystać z Facebooka - serwisu społecznościowego; facebookować, fejsbukować, fejsować

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsbuk

potocznie: Facebook; Fejs (fejs)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsbukoholiczka

kobieta poświęcająca zbyt dużo czasu na korzystanie z Facebooka (serwisu społecznościowego); facebookoholiczka, fejsoholiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsbukoholik

osoba poświęcająca zbyt dużo czasu na korzystanie z Facebooka (serwisu społecznościowego); facebookoholik, fejsoholik

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsbukoholizm

poświęcanie chorobliwie dużo czasu na korzystanie z internetowego serwisu społecznościowego Facebook; facebookoholizm, fejsoholizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsbukować

środowiskowo: korzystać z Facebooka - serwisu społecznościowego; facebookować, fejsbuczyć, fejsować

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsbukowicz

użytkownik portalu Facebook; facebookowicz

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsbukowiczka

użytkowniczka portalu Facebook; facebookowiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsbukowy

→ fejsbuk

Patrz:fejsbuk

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsik

zdrobnienie od: fejs (Facebook)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsoholiczka

kobieta poświęcająca zbyt dużo czasu na korzystanie z Facebooka (serwisu społecznościowego); fejsbukoholiczka, facebookoholiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsoholik

osoba poświęcająca zbyt dużo czasu na korzystanie z Facebooka (serwisu społecznościowego); facebookoholik, fejsbukoholik

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsoholizm

poświęcanie chorobliwie dużo czasu na korzystanie z internetowego serwisu społecznościowego Facebook; fejsbukoholizm, facebookoholizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejsować

środowiskowo: korzystać z Facebooka - serwisu społecznościowego; facebookować, fejsbukować, fejsbuczyć

#### Źródła:

SJP.pl

# Fejspalmować

uderzać dłonią w twarz lub przykładać ją do twarzy, wyrażając tym niedowierzanie, frustrację lub zażenowanie; facepalmować

#### Źródła:

SJP.pl

# Fekalia

produkty szkodliwe lub zbędne, wydalane przez organizm w postaci kału i moczu; ekskrementy, odchody, ekskrety, fecesy

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odchody ludzkie gromadzące się w kanalizacji i szambach;

Fekalia (z łac. faecalis „kałowy”, od faex, dop. faecis „osad, fusy, szumowina”) – stałe lub półpłynne odchody ludzkie (mocz i kał) gromadzone w dołach kloacznych. Zawierają więcej składników pokarmowych niż odchody innych zwierząt. Mylone ze ściekami bytowymi powstającymi we współczesnych gospodarstwach domowych. Zmieszane odchody ludzi i innych zwierząt nazywane są ekskrementami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fekalny

związany z kałem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fekaliami, dotyczący fekaliów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feksyrować

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wyśmiewać

#### Źródła:

Wiktionary

# Fel.

skrót od: felieton

#### Źródła:

SJP.pl

# Fela

zdrobnienie od: Felicja (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. drąg

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felaski

przymiotnik od: Felasz

#### Źródła:

SJP.pl

# Felasz

członek ludu kuszyckiego wywodzącego się z Etiopii; Falasz, Falasza

#### Źródła:

SJP.pl

# Felaszowie

lud afrykański; Falaszowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felberg

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Felc

falc;
1. pasek papierowy lub płócienny łączący okładkę z książką;
2. połączenie dwóch blach przez zwinięcie ich brzegów;
3. nacięcie w kamieniu lub drewnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. zacięcie w kancie deski, kamienia itp. służące do spojenia dwóch części; połączenie arkuszy blach

(1.2) zob. falc.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felcech

dawniej: pas zakładany przez ramię, służący do noszenia broni białej; feldcech, pendent

Felcech, feldcech (od niem. Feldzeichen) to temblak oficerski (dystynkcyjny) przy broni bocznej zawieszonej przy pendencie. Nazwa ta dotyczy jedynie temblaków noszonych przez oficerów.

W wojsku polskim felcechy pojawiły się w XVIII wieku za panowania króla Augusta II początkowo w wojskach cudzoziemskiego autoramentu. W wojskach narodowego autoramentu wobec braku jednolitych mundurów srebrno-karmazynowy felcech przy broni bocznej stał się wyróżnikiem oficera na służbie, podobnie jak szarfa w tym samym kolorze. Przejęciu tego rodzaju oznakowania sprzyjała niejednolitość umundurowania i trudność rozpoznania oficera narodowego autoramentu od bogatego towarzysza, choćby przy oddawaniu honorów przez straże. W 1785 w regulaminie umundurowania felcechem nazywany jest jedynie temblak oficerski, pozostałe stopnie noszą temblak przy pendencie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felcować

spajać dwa kawałki blachy, deski lub kamienia za pomocą felcu

#### Źródła:

SJP.pl

# Felcowy

związany z felcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Felczak

nazwisko

- Krzysztof Felczak
- Wacław Felczak
- Zygmunt Felczak

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felczer

pracownik służby zdrowia uprawniony do wykonywania prostszych czynności lekarskich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. chirurg wojskowy nieposiadający wykształcenia lekarskiego

(1.2) osoba uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym;

(1.3) środ. zootechn. osoba zajmująca się kastracją zwierząt

(1.4) środ. zootechn. weterynarz

Felczer (z niem. Feldscher „chirurg polowy”, z szw. fältskär „chirurg polowy, wykonujący proste zabiegi”) – wygaszany medyczny zawód regulowany, polegający na udzielaniu chorym świadczeń opieki zdrowotnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Felczerka

1. kobieta felczer;
2. potocznie: nieumiejętnie przeprowadzony zabieg medyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uprawniona do świadczenia prostej pomocy medycznej chorym i rannym

(1.2) fach, polegający na świadczeniu prostej pomocy medycznej chorym i rannym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felczerski

przymiotnik od: felczer

przymiotnik

(1.1) mający związek z felczerką albo felczerami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feldcech

dawniej: pas zakładany przez ramię, służący do noszenia broni białej; felcech, pendent

#### Źródła:

SJP.pl

# Feldcechmistrz

1. główny szef artylerii w XVIII i XIX wieku;
2. generał w dawnej armii austriackiej i austro-węgierskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Feldfebel

stopień podoficerski w dawnym wojsku polskim

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. wojsk. stopień podoficerski odpowiadający starszemu sierżantowi (m.in. w dawnym wojsku w Polsce, NRD, RFN)

Feldfebel (niem. Feldwebel; w formacjach Waffen SS Oberscharführer) – niemiecki podoficerski stopień wojskowy, odpowiednik polskiego sierżanta (wachmistrza, ogniomistrza). Stopień w dawnym wojsku polskim.

Stopień też występował w armii rosyjskiej (ros. фельдфебель) od reform Piotra I w 1722 do 1917.

Etymologia – niem. Feldwebel „feldfebel” - Feld „pole”; Weibel „woźny sądowy”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feldgrau

[czytaj: feldGRAŁ] środowiskowo: kolor ziemistoszary

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feldjeger

feldjegier;
1. w Niemczech i w Rosji do początku XX w.: kurier wojskowy i dyplomatyczny;
2. w XIX w.: żołnierz batalionu strzelców w armii austro-węgierskiej, w Rosji pełniący funkcję żandarma

#### Źródła:

SJP.pl

# Feldjegier

feldjeger;
1. w Niemczech i w Rosji do początku XX w.: kurier wojskowy i dyplomatyczny;
2. w XIX w.: żołnierz batalionu strzelców w armii austro-węgierskiej, w Rosji pełniący funkcję żandarma

#### Źródła:

SJP.pl

# Feldman

- Corey Feldman – amerykański aktor
- Ferdynand Feldman – polski aktor
- Józef Feldman – polski historyk
- Józef Feldman – polski wojskowy i prokurator
- Katarzyna Feldman – polska aktorka
- Klemens Maria Filip Feldman – biskup Kościoła Starokatolickiego Mariawitów
- Krystyna Feldman – polska aktorka
- Marty Feldman – angielski aktor i komik
- Morton Feldman – amerykański kompozytor
- Wilhelm Feldman – polski krytyk i historyk literatury

#### Źródła:

Wikipedia

# Feldmarszałek

najwyższy stopień wojskowy w niektórych państwach; marszałek polny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. w niektórych krajach: najwyższy stopień wojskowy

Marszałek polny (czasem marszałek polowy lub feldmarszałek) – najwyższy stopień wojskowy w wielu siłach zbrojnych. W Wielkiej Brytanii Field Marshal, w Niemczech Feldmarschall lub Generalfeldmarschall, w Rosji Фельдмаршал.

W Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej od 1920 najwyższym stopniem wojskowym jest Marszałek Polski (nie ma stopnia marszałka polnego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feldmarszałkowski

przymiotnik

(1.1) związany z osobą lub stopniem feldmarszałka (marszałka polnego)

#### Źródła:

Wiktionary

# Feldspatyzacja

proces powstawania wtórnych skaleni w skałach na miejsce łyszczyków, kwarcu i innych minerałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Feldszlanga

dawne działo bezkomorowe o długiej lufie

#### Źródła:

SJP.pl

# Felejza

dawniej o skórzanej torbie, zwłaszcza o tornistrze wojskowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Felek

zdrobnienie od: Felicjan, Feliks (imiona męskie); Feluś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zdrobn. od: Felicjan

(1.2) zdrobn. od: Feliks

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Felka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felem

wtórna tkanka okrywająca starsze części roślin; korek

#### Źródła:

SJP.pl

# Feler

usterka, wada, defekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. coś, co obniża wartość, jakość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felerność

negatywna cecha czegoś, obniżająca jego wartość i użyteczność; defektywność, wadliwość

#### Źródła:

SJP.pl

# Felerny

wadliwy

przymiotnik

(1.1) (najczęściej o przedmiocie) mający wady albo braki

(1.2) pechowy, fatalny, niefortunny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felezja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. wojsk. skórzana torba podróżna

#### Źródła:

Wiktionary

# Felga

obręcz koła samochodowego, na którą nakłada się oponę

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) element podwozia samochodu; metalowa obręcz na którą nakłada się oponę

Felga – metalowa część koła, na którą nakładana jest opona.

We współczesnych samochodach felga ma za zadanie wentylować elementy układu hamulcowego (tarczę/bęben, przewody hamulcowe, zacisk). Felgi najczęściej są wykonywane ze stopu aluminium lub stali, a felgi wyczynowe z lekkiego i wytrzymałego magnezu lub włókna węglowego.

Felgi dzieli się na kilka typów:

- stalowe hybrydowe
- stalowe strukturalne
- stalowe klasyczne
- aluminiowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Felianci

członek klubu politycznego z okresu rewolucji francuskiej, który powstał w 1791 roku w wyniku secesji z klubu jakobinów grupy umiarkowanych liberałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Feliant

członek klubu politycznego z okresu rewolucji francuskiej, który powstał w 1791 roku w wyniku secesji z klubu jakobinów grupy umiarkowanych liberałów

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicia

[czytaj: felicja] samochód typu Škoda Felicia

- Felicia – jaskrzyn (też szczęstka i felicja) – rodzaj roślin z rodziny astrowatych
- Škoda Felicia – samochód osobowy produkowany w latach 1959–1964 przez czeską fabrykę Škoda Auto
- Škoda Felicia – samochód osobowy produkowany w latach 1994–2001 przez koncern Volkswagen AG pod marką Škoda Auto
- USS „Felicia” – okręty US Navy o takiej nazwie
- MF Felicia – nazwa promu morskiego (pierwotnie MF Silesia) w latach 2005-2006
- (294) Felicia – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feliciano

[czytaj: feliCZJAno] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicja

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Felicja – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Feliks, o tym samym znaczeniu.

W Polsce poświadczone od XIV wieku (1341 r.) w formie Felicyja, (wsł.) Filicyja. Staropolskie zdrobnienia to: Felka, Felina (też odrębne imię, nienotowane w dawnej Polsce), Fila (także od Filomena), Filka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Felicjan

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Felicjan – imię
- Felicjan – wieś w woj. lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Gorzków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Felicjana

imię żeńskie

Felicjana, Felicjanna – żeński odpowiednik imienia Felicjan. Imieniny obchodzi 24 listopada, jako wspomnienie bł. Felicjany (Felicjanny) de Uribe Orbe, karmelitańskiej siostry miłosierdzia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felicjanie

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicjanin

przymiotnik dzierżawczy - należący do Felicji lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicjaniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Felicji lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicjanka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Feliksa z Kantalicjo Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica ze Zgromadzenia Sióstr Świętego Feliksa;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felicjanki

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zgromadzenie Sióstr Świętego Feliksa z Kantalicjo Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego

Felicjanki – pełna nazwa Zgromadzenie Sióstr Świętego Feliksa z Kantalicjo Trzeciego Zakonu Regularnego Świętego Franciszka Serafickiego (łac. Congregatio Sororum Santci Felicis de Cantalice Tertii Ordinis Regularis Sancti Francisci Seraphici) — żeńskie zgromadzenie zakonne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felicjanostwo

Felicjan z małżonką; Felicjanowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicjanowie

Felicjan z małżonką; Felicjanostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicjanowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Felicjana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicysym

imię męskie

Felicysym – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Nosił je św. Felicysym z Perugii.

Felicysym imieniny obchodzi 6 sierpnia i 26 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felicyta

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

Felicyta – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, powstałe od wyrazu pospolitego felicitas, „urodzaj”, „szczęśliwość”, „błogosławieństwo”. Jedną z form zdrobniałych jest być może imię Zyta, obecnie funkcjonujące samodzielnie. Patronką tego imienia jest św. Felicyta z Kartaginy (†203).

Felicyta imieniny obchodzi: 6 marca, 7 marca, 4 września (jako wspomnienie bł. Marii Felicyty) i 23 listopada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Felicytacja

dawniej: powinszowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicytolog

etyk zajmujący się zagadnieniami szczęścia

#### Źródła:

SJP.pl

# Felicytologia

dział etyki zajmujący się zagadnieniem szczęścia

Felicytologia (łac. felicitas, ‘szczęście’; gr. λογóς, ‘nauka’, ‘słowo’) – w filozofii, teoria kształtowania życia szczęśliwego; dział etyki stawiający pytanie: „jak żyć, aby być szczęśliwym i nie popaść w stan nieszczęśliwości”.

„Felicytologia” – także zespół doktryn formułujących normy, które wskazują sposoby osiągnięcia szczęścia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felieton

utwór publicystyczno-dziennikarski o tematyce społecznej, obyczajowej lub kulturalnej, posługujący się środkami prozy fabularnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publ. krótki utwór publicystyczny;

Felieton (fr. feuilleton „zeszycik, odcinek powieści”) – gatunek publicystyczny, krótki utwór dziennikarski (prasowy, radiowy, telewizyjny) utrzymany w osobistym tonie, lekki w formie, wyrażający punkt widzenia autora. Porusza i komentuje aktualne tematy społeczne, zwracając uwagę na ujemne zjawiska w życiu codziennym. Często wykorzystuje w tym celu elementy satyry, ironii, humoru itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Felietoniarz

lekceważące określenie felietonisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Felietonik

mały felieton

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. felieton

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felietonista

autor felietonów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) liter. autor felietonu lub ich cyklu

Felieton (fr. feuilleton „zeszycik, odcinek powieści”) – gatunek publicystyczny, krótki utwór dziennikarski (prasowy, radiowy, telewizyjny) utrzymany w osobistym tonie, lekki w formie, wyrażający punkt widzenia autora. Porusza i komentuje aktualne tematy społeczne, zwracając uwagę na ujemne zjawiska w życiu codziennym. Często wykorzystuje w tym celu elementy satyry, ironii, humoru itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Felietonistka

autorka felietonów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autorka felietonów, kobieta zajmująca się felietonistyką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felietonistyczny

→ felietonistyka

Patrz:felietonistyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Felietonistyka

dział twórczości literackiej obejmujący pisanie felietonów

#### Źródła:

SJP.pl

# Felietonować

pisać felietony

#### Źródła:

SJP.pl

# Felietonowy

związany z felietonem

przymiotnik

(1.1) związany z felietonem; charakterystyczny dla felietonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feliks

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Feliks (łac. felix – łaskawy, szczęśliwy) – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Żeńskie odpowiedniki: Feliksa, Felicja.

W innych językach przyjęte na ogół w formie Feliks lub Felix. Dawniej popularne było także jego polskie tłumaczenie – Szczęsny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feliksa

imię żeńskie

Feliksa (łac. felix - łaskawy, szczęśliwy) – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Jest żeńskim odpowiednikiem imienia Feliks.

Inna forma: Felicja.

Feliksa imieniny obchodzi 23 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feliksiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Feliksostwo

Feliks z małżonką; Feliksowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Feliksowie

Feliks z małżonką; Feliksostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Feliksowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Feliksa lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Felikula

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

#### Źródła:

Wiktionary

# Felin

- Felin – dzielnica mieszkaniowa i akademicka położona we wschodniej części Lublina
- Felin – imię męskie
- Felin – skała w grupie Straszykowych Skał na Wyżynie Częstochowskiej
- Felin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie łosickim, w gminie Huszlew
- Felin – wieś w powiecie stryjskim do 1939 (wcześniej Felizienthal)
- Felin (z niem.: Fellin) – miasto i zamek warowny w Inflantach, siedziba starosty, w województwie parnawskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów; obecnie estońskie Viljandi.
- FÉLIN – Fantassin à Équipement et Liaisons Intégrés francuski system wyposażenia żołnierza.

#### Źródła:

Wikipedia

# Feliniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Felinolog

specjalista w dziedzinie felinologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zool. specjalista w dziedzinie felinologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felinologia

dział zoologii, nauka o kotach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o kotach;

Felinologia (łac. felinus ‘koci’, gr. logos – ‘słowo’) – dział zoologii (konkretniej teriologii) badający koty (Felinae). Koncentruje się na ich anatomii, genetyce, fizjologii i bioróżnorodności, zarówno gatunków dzikich, jak i ras kotów domowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Felinologiczny

dotyczący felinologii

przymiotnik

(1.1) biol. związany z felinologią, dotyczący felinologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Felinoterapia

terapia z udziałem kotów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feliński

kuc feliński - polska rasa kuców wierzchowych

## Osoby noszące nazwisko Feliński

- Alojzy Feliński – polski poeta, dramatopisarz, tłumacz, historyk i teoretyk literatury
- Roman Feliński – polski architekt i urbanista
- Tadeusz Feliński – polski polityk komunistyczny
- Zygmunt Szczęsny Feliński – święty Kościoła rzymskiego, arcybiskup metropolita warszawski prześladowany przez Moskali

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felipe

włoskie imię męskie

- Felipie – hiszpańskie imię męskie, odpowiednik imienia Filip

- Felipe (Felipe Dias da Silva dal Belo, ur. 1984) – brazylijski piłkarz
- Felipe (Felipe Trevizan Martins, ur. 1987) – brazylijski piłkarz
- Felipe (Felipe Augusto de Almeida Monteiro, ur. 1989) – brazylijski piłkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felisiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Felix

obce imię męskie

Hiszpania:

- Felix – gmina w prowincji Almería, w Andaluzji

Stany Zjednoczone:

- Felix (ang. Felix Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Grundy
- Felix (ang. Felix Township) – gmina w stanie Iowa, w hrabstwie Grundy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felka

zdrobnienie od: Felicjan, Feliks (imiona męskie); Feluś

#### Źródła:

SJP.pl

# Felkowie

Felek z małżonką

#### Źródła:

SJP.pl

# Fell

Austria:

- Fell – miejscowość

Niemcy:

- Fell – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Trier-Saarburg

Szwajcaria:

- Fell – miejscowość

Osoby:

- Hubert Fell – niemiecki polityk
- Mareike Fell – niemiecka aktorka
- Terry Fell – amerykański muzyk

#### Źródła:

Wikipedia

# Fellach

rolnik w krajach arabskich prowadzący osiadły tryb życia; fellah

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) arabski rolnik

## Geografia

### Austria

- Fellach – dzielnica Villach

### Niemcy

- Fellach – rzeka, dopływ Aury

## Zobacz też

- Fellahowie
- Vellach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fellah

rolnik w krajach arabskich prowadzący osiadły tryb życia; fellach

Fellahowie (fallahowie) – ludność rolnicza w krajach arabskich, głównie w Egipcie. Fellahowie w Egipcie wywodzą się ze starożytnych mieszkańców doliny Nilu zmieszanych z Arabami. Większość z nich uległa arabizacji i islamizacji, ale około 20% egipskich fellahów (fallahów) wciąż jest wyznawcami kościoła koptyjskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fellatio

jedna z postaci kontaktu oralno-genitalnego, polegająca na pobudzaniu członka męskiego ustami lub językiem drugiej osoby

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) seks. oralna stymulacja penisa;

Fellatio (łac.fellare ssać) – metoda seksu oralnego polegająca na stymulowaniu narządów płciowych (penisa i moszny) mężczyzny za pomocą ust, warg bądź języka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fellem

tkanka wtórna wytwarzana przez miazgę korkotwórczą; korek

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fellini

Federico Fellini (ur. 20 stycznia 1920 w Rimini, zm. 31 października 1993 w Rzymie) – włoski reżyser i scenarzysta filmowy. Znany ze swojego barokowego, cyrkowego, onirycznego stylu. Uznawany za jednego z najbardziej wpływowych i najważniejszych reżyserów w historii kina, czołowy przedstawiciel europejskiego kina autorskiego, nawiązujący do włoskiego neorealizmu kina lat 40. i 50. XX wieku. Autor La strady, Słodkiego życia, Nocy Cabirii, Amarcord oraz Osiem i pół, uważanego za jego magnum opus.

#### Źródła:

Wikipedia

# Felloderma

składnik korkowicy; warstwa tkanki miękiszowej odkładanej w łodygach i korzeniach przez miazgę korkotwórczą po jej wewnętrznej stronie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fellogen

felogen; miazga korkotwórcza; warstwa komórek tkanki twórczej, wytwarzająca korek na zewnątrz łodygi i fellodermę do wewnątrz

Tkanka korkotwórcza (fellogen, felogen, miazga korkotwórcza, miazga korkorodna) – tkanka twórcza wtórna rośliny naczyniowej, której komórki dzieląc się peryklinalnie wytwarzają korek po zewnętrznej stronie felogenu i fellodermę po stronie wewnętrznej, przy czym podziały prowadzące do powstania korka są liczniejsze niż podziały związane z produkcją felodermy. W ten sposób powstaje peryderma (korkowica).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fellow

[czytaj: feloł] w krajach anglosaskich członek władz uczelni, wykładowca lub członek towarzystwa naukowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Feloderma

warstwa komórek miękiszowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felogen

fellogen; miazga korkotwórcza; warstwa komórek tkanki twórczej, wytwarzająca korek na zewnątrz łodygi i fellodermę do wewnątrz

Tkanka korkotwórcza (fellogen, felogen, miazga korkotwórcza, miazga korkorodna) – tkanka twórcza wtórna rośliny naczyniowej, której komórki dzieląc się peryklinalnie wytwarzają korek po zewnętrznej stronie felogenu i fellodermę po stronie wewnętrznej, przy czym podziały prowadzące do powstania korka są liczniejsze niż podziały związane z produkcją felodermy. W ten sposób powstaje peryderma (korkowica).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felonia

w średniowiecznym prawie lennym: złamanie zobowiązań przez wasala lub seniora

Felonia (z fr., wiarołomstwo) – pojęcie średniowiecznego prawa lennego oznaczające złamanie zobowiązań lennych przez wasala lub seniora. Karą za niewywiązanie się z umowy była utrata lenna lub zwierzchnictwa lennego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feloplastyczny

→ feloplastyka

Patrz:feloplastyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Feloplastyka

sztuka rzeźbienia w drzewie korkowym

#### Źródła:

SJP.pl

# Fels

## Geografia

### Austria

- Fels am Wagram – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Tulln

### Belgia

- Fels im Ösling – niemiecka nazwa miasta La Roche-en-Ardenne

#### Źródła:

Wikipedia

# Felski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Felsuma

rodzaj jaszczurek z rodziny gekonowatych

Phelsuma – rodzaj jaszczurek z rodziny gekonowatych (Gekkonidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Felsztyn

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś, a dawniej miasto, na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie starosamborskim;

Skeliwka (ukr. Скелівка, Skeliwka; do 1946 roku Felsztyn, Фельштин) – wieś na Ukrainie, w obwodzie lwowskim, w rejonie samborskim (wcześniej w rejonie starosamborskim). W 2018 roku liczyła ok. 1 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Feluga

mały statek o kształcie podobnym do galery; feluka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. śródziemnomorska podłużna łódź żaglowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feluka

mały statek o kształcie podobnym do galery; feluga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. śródziemnomorska podłużna łódź żaglowa;

Feluka – rodzaj tradycyjnej łodzi żaglowej używanej na osłoniętych wodach Morza Czerwonego, na wschodnim Morzu Śródziemnym, a w szczególności na Nilu w Egipcie. Ożaglowanie feluki składa się z jednego bądź dwóch żagli łacińskich.

Łodzie te mogą zwykle zabierać na pokład kilkanaście osób, a załoga składa się z dwojga, trojga ludzi. Mimo że istnieją bardziej nowoczesne środki transportu, takie jak łodzie motorowe i promy, feluki są wciąż używane w leżących nad Nilem miejscowościach takich jak Luksor czy Asuan. Są szczególnie popularne wśród turystów, jako że zapewniają cichszą i spokojniejszą podróż, niż ich motorowe odpowiedniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feluś

zdrobnienie od: Felicjan, Feliks (imiona męskie); Felek

#### Źródła:

SJP.pl

# Felusia

zdrobnienie od: Felicja (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Felzyt

porfirowa skała wylewna

#### Źródła:

SJP.pl

# Femiczny

trybunał femiczny - tajny średniowieczny trybunał sądzący członków możnych rodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Femidom

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) seks. prezerwatywa waginalna, kobiecy kondom – mechaniczny środek antykoncepcyjny;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Femigen

doustny środek antykoncepcyjny dla kobiet, zawierający gestagen i estrogen

#### Źródła:

SJP.pl

# Femina

warszawskie kino

Femina – polski dramat psychologiczny z 1991 roku w reżyserii Piotra Szulkina, zrealizowany według powieści Krystyny Kofty Pawilon małych drapieżców. Zdjęcia kręcono w Warszawie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feminativum

rzeczownik określający kobietę ze względu na jej zawód, funkcję, wyznanie itp.; feminatyw, feminatywum

#### Źródła:

SJP.pl

# Feminatyw

rzeczownik określający kobietę ze względu na jej zawód, funkcję, wyznanie itp.; feminativum, feminatywum

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. rzeczownik będący nazwą o trwale ustalonym żeńskim rodzaju gramatycznym;

Feminatyw, feminatywum (liczba mnoga: feminatywy lub feminatywa), feminativum, nazwa żeńska – żeńskie formy gramatyczne nazw zawodów i funkcji, z przyrostkami potocznie zwanymi „żeńskimi końcówkami”. Feminatywy nazywają kobiety ze względu na przysługujący im tytuł, pełnioną funkcję, zajmowane stanowisko, wykonywany zawód, przynależność narodową, pochodzenie, wyznanie, przekonania, właściwości psychiczne i fizyczne, wykonywane czynności itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feminatywny

w językoznawstwie: dotyczący feminatywów i językowej kategorii żeńskości

#### Źródła:

SJP.pl

# Feminatywum

rzeczownik określający kobietę ze względu na jej zawód, funkcję, wyznanie itp.; feminativum, feminatyw

Feminatyw, feminatywum (liczba mnoga: feminatywy lub feminatywa), feminativum, nazwa żeńska – żeńskie formy gramatyczne nazw zawodów i funkcji, z przyrostkami potocznie zwanymi „żeńskimi końcówkami”. Feminatywy nazywają kobiety ze względu na przysługujący im tytuł, pełnioną funkcję, zajmowane stanowisko, wykonywany zawód, przynależność narodową, pochodzenie, wyznanie, przekonania, właściwości psychiczne i fizyczne, wykonywane czynności itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feminazistka

lekceważąco: feministka

Feminazistka (ang. feminazi) – pejoratywne określenie feministki powstałe w Stanach Zjednoczonych w latach 90. XX wieku i spopularyzowane przez Rusha Limbaugha na falach prowadzonego przez niego talk-show w Premiere Radio Networks. Termin ten jest powszechnie używany przez amerykańskich antyfeministów, szczególnie w odniesieniu do feministek radykalnych.

W Polsce termin jest używany m.in. przez Janusza Korwin-Mikkego na łamach prowadzonego przez niego bloga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feminazizm

lekceważąco: feminizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Femininum

gramatyczny rodzaj żeński

#### Źródła:

SJP.pl

# Feminista

zwolennik feminizmu

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) zwolennik feminizmu

Feminizm (łac. femina „kobieta”) – szereg ruchów społecznych i politycznych oraz ideologii, które łączy wspólny cel, czyli zdefiniowanie, uzyskanie i utrzymywanie równości płci pod względem politycznym, ekonomicznym, osobistym i społecznym. Feminizm przyjmuje stanowisko, że współczesne społeczeństwa są patriarchalne — priorytetowo traktują męski punkt widzenia — a kobiety są w nich traktowane niesprawiedliwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feministka

zwolenniczka feminizmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta dążąca do wprowadzenia w życie zasad feminizmu, zwolenniczka feminizmu

Feminizm (łac. femina „kobieta”) – szereg ruchów społecznych i politycznych oraz ideologii, które łączy wspólny cel, czyli zdefiniowanie, uzyskanie i utrzymywanie równości płci pod względem politycznym, ekonomicznym, osobistym i społecznym. Feminizm przyjmuje stanowisko, że współczesne społeczeństwa są patriarchalne — priorytetowo traktują męski punkt widzenia — a kobiety są w nich traktowane niesprawiedliwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feministycznie

przysłówek

(1.1) w związku z feminizmem

#### Źródła:

Wiktionary

# Feministyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest feministyczne; cecha tych, którzy są feministyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Feministyczny

powiązany z feminizmem, opierający się na założeniach feminizmu lub związany z feministami, feministkami

przymiotnik

(1.1) związany z feminizmem, charakterystyczny dla feminizmu, dotyczący feministów lub feministek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feminizacja

poddawanie czegoś wpływom kobiecym, opanowanie jakiejś dziedziny przez kobiety

- feminizacja w socjologii – społeczna zmiana ról płciowych w kierunku typowo kobiecych
- feminizacja jako czynność – praktyka seksualna polegająca na nadaniu sobie lub komuś cech kobiecych dla gratyfikacji seksualnej
- feminizacja w biologii – wywołany hormonalnie rozwój żeńskich cech płciowych
- feminizacja twarzy – operacja plastyczna zmieniająca twarz na bardziej kobiecą
- feminizująca terapia hormonalna – rodzaj terapii hormonalnej i terapii korekty płci w celu zmiany drugorzędowych cech płciowych na kobiece
- wskaźnik feminizacji
- feminizacja ubóstwa – grupa czynników związanych z ubóstwem, które najbardziej dotykają kobiet
- feminizacja nazw zawodów

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feminizacyjny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z feminizacją, dotyczący feminizacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Feminizm

1. ruch, którego głownym celem było prawne i społeczne równouprawnienie kobiet;
2. zewnętrzne, kobiece cechy występujące u niektórych mężczyzn, spowodowane zaburzeniami hormonalnymi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. ideologia i ruch wyzwolenia kobiet;

(1.2) med. zjawisko występowania kobiecych cech u mężczyzn

(1.3) med. zewnętrzne cechy kobiece u mężczyzny występujące w różnego rodzaju zaburzeniach hormonalnych

Feminizm (łac. femina „kobieta”) – szereg ruchów społecznych i politycznych oraz ideologii, które łączy wspólny cel, czyli zdefiniowanie, uzyskanie i utrzymywanie równości płci pod względem politycznym, ekonomicznym, osobistym i społecznym. Feminizm przyjmuje stanowisko, że współczesne społeczeństwa są patriarchalne — priorytetowo traktują męski punkt widzenia — a kobiety są w nich traktowane niesprawiedliwie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feminizować

poddawać coś feminizacji

czasownik

(1.1) poddawać feminizacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feminizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|feminizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Femorały

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. krótkie, obcisłe spodnie, przylegające do ud

(1.2) hist. kalesony, dolna bielizna męska

#### Źródła:

Wiktionary

# Femtometr

jednostka długości równa 10^(-15) metra (symbol: fm)

Femtometr (symbol: fm) – podwielokrotność metra, podstawowej jednostki długości w układzie SI. Jeden femtometr równa się 10−15 m. W notacji naukowej można go zapisać jako 1E-15 m oznaczający 0,000 000 000 000 001 × 1 m.

Femtometr jest zwykle używany do określania średnicy jąder atomowych. Średnica jądra atomowego może wynosić do 15 fm. Neutrony i protony mają średnicę około 1,6 fm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Femtometrowy

związany z femtometrem

#### Źródła:

SJP.pl

# Femtosekunda

jednostka czasu równa 10^(-15) sekundy (skrót: fs)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miar. jednostka czasu równa jednej biliardowej części sekundy

Femtosekunda (symbol: fs) to jednostka podwielokrotna (ułamkowa) jednostki czasu – sekundy w układzie SI, równa jednej biliardowej części sekundy.

  1\,\mathrm {fs} =10^{-15}\,\mathrm {s} =0{,}000\,000\,000\,000\,001\ \mathrm {s}

Dla porównania: jedna femtosekunda względem jednej sekundy to tyle, ile jedna sekunda względem 31,7 miliona lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Femtosekundowy

związany z femtosekundą

przymiotnik

(1.1) trający femtosekundę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Femurały

przestarzałe: krótkie, obcisłe spodnie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. krótkie, obcisłe spodnie, przylegające do ud

(1.2) przest. kalesony, dolna bielizna męska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fen

wiatr wiejący od grzbietów górskich w kierunku dolin, spotykany głównie w Alpach (jego polski odpowiednik to halny)

Fen (z niem. Föhn) – ciepły i suchy wiatr, wiejący z gór w doliny. W wyniku zmian fizycznych, następuje ogrzewanie i osuszanie spadającego powietrza oraz gwałtowne ocieplenie w obszarze jego oddziaływania. W Tatrach ten wiatr nosi nazwę halny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fen.

skrót od:
1. fenicki; fenic.;
2. fenig

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenacetyna

lek przeciwbólowy, pochodna aniliny, wycofana z użycia ze względu na znaczną toksyczność, zastąpiona przez paracetamol

Fenacetyna (łac. phenacetinum) – organiczny związek chemiczny, pochodna p-aminofenolu. Jest jednym z najstarszych związków chemicznych stosowanych jako środek przeciwbólowy, bo już od 1887 r.

Podstawowe skutki uboczne to:

- methemoglobinemia,
- uszkodzenie nerek i wątroby,
- hemoliza krwinek,
- reakcje uczuleniowe, rumień,
- możliwe działanie rakotwórcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenactil

lek z grupy neuroleptyków stosowany w psychiatrii, działa uspokajająco i przeciwwymiotnie oraz likwiduje halucynacje i omamy; chlorpromazyna; largactil

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenakistiskop

Fenakistiskop – XIX-wieczna zabawka optyczna, wykorzystująca właściwości ludzkiej percepcji, dla stworzenia wrażenia ruchu szybko przesuwających się obrazków. Urządzenie składało się z drążka i umieszczonej na nim okrągłej tarczy z ciężkiego papieru; dookoła tarczy umieszczone były rysunki, przedstawiające kolejne etapy ruchu, przedzielone niewielkimi otworami. Odbiorca stawał przed lustrem, umieszczając fenakistiskop zadrukowaną stroną w kierunku tafli, a następnie wprawiał tarczę w ruch i spoglądał przez otwory w tarczy; powodowało to powstanie złudzenia optycznego – odbijające się w lustrze rysunki zlewały się ze sobą, tworząc pozór ruchu. Urządzenie mogło przedstawiać tylko sam ruch, ale mogło też opowiadać króciutkie historyjki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fenakit

minerał, krzemian berylu

Fenakit (ang. phenakite) – rzadki minerał z gromady krzemianów. Nazwa pochodzi od greckiego słowa phenax = oszust, zwodziciel, kłamca, ponieważ minerał wykazuje duże podobieństwo do kwarcu, z którym jest mylony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenantren

węglowodór aromatyczny o wzorze sumarycznym: C14H10; izomer antracenu

Fenantren – organiczny związek chemiczny, policykliczny węglowodór aromatyczny (trójcykliczny). Jest zbudowany z trzech pierścieni benzenu, skondensowanych w sposób kątowy. W roztworach wykazuje słabą niebieską fluorescencję.

Otrzymywany jest ze smoły pogazowej (głównie z oleju antracenowego).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenantrenowy

→ fenantren

Patrz:fenantren

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenantrolina

substancja chemiczna służąca do wytwarzania wskaźnika używanego w analizie chemicznej - ferroiny

Fenantrolina, o-fenantrolina, 1,10-fenantrolina – organiczny związek chemiczny, związek heterocykliczny o szkielecie węglowym fenantrenu, zawierający dwa pierścienie pirydynowe. Posiada 9 izomerów, różniących się położeniem atomów azotu. Najczęściej spotykany w handlu jest izomer 1,10, choć dostępne są też mieszaniny izomerów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenazolina

lek syntetyczny stosowany głównie przeciwuczuleniowo i w chorobie komunikacyjnej; antistina; antazolina

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenchon

terpen występujący w koprze włoskim, mający zapach kamfory

#### Źródła:

SJP.pl

# Fencyklidyna

psychodeliczna substancja psychoaktywna

Fencyklidyna, PCP – organiczny związek chemiczny, substancja psychoaktywna zaliczana do dysocjantów, pochodna piperydyny. W przeszłości fencyklidyna używana była do znieczulania przedoperacyjnego, jednak ze względu na swe psychoaktywne działanie i neurotoksyczność została wycofana z lecznictwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fender

produkt marki Fender

Fender (Fender Musical Instrument Corporation, początkowo Fender Electric Instrument Manufacturing Company) – amerykańskie przedsiębiorstwo produkujące gitary elektryczne, basowe, akustyczne, wzmacniacze, struny oraz akcesoria muzyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenek

drapieżnik z rodziny psów; lis pustynny

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. mały, pustynny lis o puszystym ogonie i dużych uszach;

Fenek pustynny, fenek (Vulpes zerda), lis pustynny – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny psowatych (Canidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenestracja

operacja wydłutowania okienka w błędniku kostnym ucha wewnętrznego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg okienkowego wycięcia otworu w tkankach (np. w przegrodzie międzyprzedsionkowej serca, w aparacie więzadłowym, kości) lub w opatrunku gipsowym

(1.2) biol. otwór szczelinowaty w śródbłonku kapilar kłębuszków nerkowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenetyczny

→ fenetyka

Patrz:fenetyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenetyka

metoda klasyfikacji organizmów uwzględniająca wyłącznie ogólne podobieństwa ich cech anatomicznych, biochemicznych, itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fengshui

[czytaj: fengszui albo fungszłej] feng shui;
1. starożytna wiedza chińska dotycząca specjalnego aranżowania przestrzeni w celu zapewnienia człowiekowi jak największej pomyślności życiowej;
2. sposób zaaranżowania przestrzeni zgodnie z tą wiedzą

Feng shui (wym. [fɤ́ŋ ʂwèi], dosłownie wiatr i woda) – starożytna praktyka planowania przestrzeni w celu osiągnięcia zgodności ze środowiskiem naturalnym. Tradycyjne fengshui w starożytnych Chinach obejmowało ogólny rozkład miast, wsi, budynków mieszkalnych i gospodarskich. Bywa nazywane geomancją, bo obejmuje także takie zagadnienia, jak ochrona budynków przed złymi duchami czy wpływ kształtu na otoczenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feni

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. indyjska wódka tradycyjnie produkowana w stanie Goa z soku owoców nerkowca (nanercza zachodniego) lub soku łodyg kwiatów palmy kokosowej;

Pheni (beng. ফেনী; ang. Feni) – miasto w Bangladeszu w prowincji Ćottogram. W 2011 roku liczyło ok. 157 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Feniańczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. rel. członek tajnego antybrytyjskiego stowarzyszenia katolickiego w Ulsterze, działającego w XIX-XX w.;

(1.2) mieszkaniec Phenianu (Pjongjang)

#### Źródła:

Wiktionary

# Fenianie

członek tajnej organizacji irlandzkiej działającej od roku 1858, mającej na celu przywrócenie Irlandii niepodległości przez walkę zbrojną

Fenianie – tajne irlandzkie stowarzyszenie niepodległościowe, założone ok. 1858 r.

W 1867 zorganizowali powstanie przeciw Wielkiej Brytanii, a swoje działania prowadzili także za granicą (w Kanadzie i USA). Stosowali walkę zbrojną i terror indywidualny. Ruch przetrwał do I wojny światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenianin

członek tajnej organizacji irlandzkiej działającej od roku 1858, mającej na celu przywrócenie Irlandii niepodległości przez walkę zbrojną

Fenianie – tajne irlandzkie stowarzyszenie niepodległościowe, założone ok. 1858 r.

W 1867 zorganizowali powstanie przeciw Wielkiej Brytanii, a swoje działania prowadzili także za granicą (w Kanadzie i USA). Stosowali walkę zbrojną i terror indywidualny. Ruch przetrwał do I wojny światowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feniański

→ fenianizm (ruch społeczno-polityczny i niepodległościowy w Irlandii w XIX w.)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenic.

skrót od: fenicki; fen.

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenicja

kraina starożytna na wybrzeżu Morza Śródziemnego

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) hist. geogr. starożytna kraina wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu i zachodniej części Syrii;

Fenicja (łac. Phoenicia terra, stgr. Φοινίκη; fenickie 𐤊𐤍𐤏𐤍) – starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu, zachodniej Syrii i północnego Izraela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenicjanie

członek ludności semickiej, zamieszkującej od początku III tysiąclecia p.n.e. tereny zwane od niej Fenicją

Fenicja (łac. Phoenicia terra, stgr. Φοινίκη; fenickie 𐤊𐤍𐤏𐤍) – starożytna kraina na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, obejmująca tereny dzisiejszego Libanu, zachodniej Syrii i północnego Izraela.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenicjanin

członek ludności semickiej, zamieszkującej od początku III tysiąclecia p.n.e. tereny zwane od niej Fenicją

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. mieszkaniec Fenicji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenicjanka

członkini ludności semickiej, zamieszkującej od początku III tysiąclecia p.n.e. tereny zwane od niej Fenicją

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. mieszkanka Fenicji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenicki

przymiotnik od: Fenicja

przymiotnik

(1.1) hist. związany z Fenicjanami lub Fenicją

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. wymarły język z grupy kananejskiej rodziny języków semickich;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenidon

organiczny związek chemiczny używany jako wywoływacz

Fenidon (1-fenylo-3-pirazolidynon) – organiczny związek chemiczny stosowany jako wywoływacz.

Jest związkiem, który swoją aktywnością przewyższa znacznie działanie metolu, dlatego stosuje się go w niewielkich stężeniach – rzędu 0,2 g na litr roztworu. Wraz z kwasem askorbinowym lub jego pochodnymi jest głównym składnikiem niskotoksycznych wywoływaczy takich jak Xtol firmy Kodak oraz wielu innych o jawnych recepturach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenig

niedawna zdawkowa moneta niemiecka (100 fenigów = 1 marka), używana przed wprowadzeniem euro

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) daw. monet. setna część marki niemieckiej;

(1.2) hist. numizm. potoczna nazwa denara w krajach germańskich od VIII do X wieku

(1.3) daw. monet. setna część marki polskiej w latach 1917-1924

Fenig (niem. Pfennig, Pfenning) – potoczna nazwa denara używana w krajach germańskich od VIII do X wieku. Później nazwa bitej z miedzi drobnej monety stanowiącej część marki.

Przejęty z wczesnośredniowiecznego systemu monetarnego, jako moneta zdawkowa wszedł do systemów walutowych krajów niemieckich. W okresie poprzedzającym reformę walutową z lat 1871-73 w II Rzeszy fenig odpowiadał wartości 1/300 talara, a w następstwie wprowadzenia marki równej trzeciej jego części, w systemie decymalnym stał się jej setną (1/100) częścią.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenigowy

przymiotnik

(1.1) monet. związany z fenigem; mający wartość jednego feniga

#### Źródła:

Wiktionary

# Feniks

1. mityczny ptak uznawany za symbol Słońca, odradzający się z popiołów po samospaleniu; Feniks;
2. palma tropikalna rosnąca w Afryce i Azji; daktylowiec, palma daktylowa;
3. niemiecka rasa kur;
4. jednostka monetarna Grecji w latach 1828-1832

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) astr. jeden z gwiazdozbiorów nieba południowego;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(2.1) jeden z okultystycznych demonów, upadły anioł;

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(3.1) grupa polinezyjskich ośmiu wysp lagunowych na Oceanie Spokojnym;

Feniks (gr. φοίνιξ foínix, łac. phoenīx) – mityczny ptak uznawany za symbol Słońca oraz wiecznego odradzania się życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feniksować

feniksować się - powstawać na nowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Feniksowaty

1. przypominający kształtem feniksa;
2. posiadający cechę odradzania się po klęsce

#### Źródła:

SJP.pl

# Feniksowy

→ feniks

Patrz:feniks

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenix

1. małoobrazkowy aparat fotograficzny;
2. polskie czasopismo poświęcone literaturze fantastycznej

- „Fenix” – marka aparatów fotograficznych
- „Fenix” – miesięcznik literacko-krytyczny o tematyce fantastycznej
- Fênix – miasto i gmina w Brazylii
- Fēnix – stalowa kolejka górska w parku rozrywki Toverland w Holandii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenkuł

dwuletnia lub wieloletnia roślina zielna z rodziny selerowatych; koper włoski, fankuł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Foeniculum vulgare|ref=tak., roślina warzywna, o białych, mięsistych łodygach;

(1.2) spoż. jarzyna z fenkułu (1.1)

Fenkuł włoski, koper włoski, koper słodki (Foeniculum vulgare Mill.) – gatunek rośliny dwuletniej, czasem byliny, zaliczany do rodziny selerowatych (Apiaceae). Gatunek jest bardzo zmienny (dwa podgatunki z kilkoma odmianami), uważany za jedynego przedstawiciela rodzaju fenkuł (Foeniculum Mill.) lub część zaliczanych tu taksonów wyodrębnianych jest w randze osobnych gatunków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenkułowy

→ fenkuł

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fenkułem (koprem włoskim)

Patrz:fenkuł

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fennistyka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o języku, kulturze i literaturze fińskiej

(1.2) wydział lub kierunek uniwersytecki obejmujący studia w zakresie fennistyki (1.1)

#### Źródła:

Wiktionary

# Fennoskandia

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rozległy półwysep w Europie Północnej składający się z trzech części: Międzymorza Fińsko-Karelskiego oraz z odgałęziających się od niej dwóch półwyspów: Skandynawskiego i Kolskiego;

- Półwysep Fennoskandzki
- Tarcza fennoskandzka

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fennoskandzki

1. tarcza fennoskandzka - wielka tarcza kontynentalna na północy kontynentu europejskiego; fennoskandia, tarcza bałtycka;
2. Półwysep Fennoskandzki - półwysep w Europie Północnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenobarbital

pochodna kwasu barbiturowego; lek nasenny, uspokajający i przeciwepileptyczny; gardenal, luminal

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenofaza

okres w rozwoju rośliny uzależniony od zmian klimatycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenogenetyczny

→ fenogenetyka

Patrz:fenogenetyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenogenetyka

dział genetyki badający rolę oraz mechanizm działania czynników dziedzicznych w rozwoju osobniczym organizmów i powstawaniu ich cech

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenografia

dział nauki zajmujący się badaniem wpływu twórczości jakiegoś pisarza na dalszy rozwój literatury

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenokopia

cecha organizmu powstała pod wpływem warunków środowiska, identyczna z cechą wywoływaną zwykle obecnością określonego genu

Fenokopia − nietypowa cecha organizmu powstała pod wpływem warunków środowiska, wynikająca z tego, że w sytuacjach „normalnych” taka cecha nie mogłaby się wykształcić. Nie jest dziedziczna, ale może wykształcać się w warunkach „normalnych” w przypadku kojarzenia ze sobą posiadaczy alleli odpowiedzialnych za cechę poprzez kumulację alleli w genotypach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenokryształ

większy kryształ w skałach magmowych lub metamorficznych, rozpoznawalny gołym okiem, tkwiący wśród niezróżnicowanego tła skalnego, składającego się z drobnych kryształów lub szkliwa

Fenokryształy – duże (widoczne gołym okiem) i zazwyczaj prawidłowo wykształcone kryształy różnych minerałów. Fenokryształy występują najczęściej w wylewnych skałach magmowych, gdzie mają charakter prakryształów (np. w porfirach). Fenokryształy występują też często w głębinowych skałach magmowych (np. w granitach), gdzie wśród drobnoziarnistej skały otaczającej wyróżniają się nawet kilkunastocentymetrowe kryształy. Występują także w niektórych skałach metamorficznych (np. w mylonitach, gnejsach); w tym przypadku nazywa się je porfiroblastami, lub porfiroklastami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenol

związek organiczny, wodorotlenowa pochodna benzenu, krystaliczna, bezbarwna substancja o swoistym zapachu, działająca bakteriobójczo; benzenol, kwas karbolowy, hydroksybenzen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. organiczny związek chemiczny, wzór chemiczny|C6H5OH.;

Fenol, C6H5OH – organiczny związek chemiczny, najprostszy związek z grupy fenoli. Od alkoholi odróżnia go bezpośrednie połączenie grupy hydroksylowej z pierścieniem aromatycznym, co wpływa na właściwości związku – m.in. na wzrost właściwości kwasowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenolan

związek chemiczny będący pochodną fenolu, mający charakter soli, np. fenolan potasu

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenolany

związek chemiczny będący pochodną fenolu, mający charakter soli, np. fenolan potasu

Fenolany – sole fenoli, posiadające anion ArO-, gdzie Ar- grupa arylowa (aromatyczna).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenole

grupa aromatycznych związków organicznych, zawierających jedną lub więcej grup wodorotlenowych związanych z atomami węgla znajdującymi się w pierścieniu

Fenole – związki organiczne zawierające grupy hydroksylowe związane bezpośrednio z atomami węgla w pierścieniu aromatycznym (w przeciwieństwie do alkoholi aromatycznych, np. alkoholu benzylowego, w których grupa hydroksylowa przyłączona jest do alkilowego atomu węgla). Wykazują znacznie większą kwasowość niż alkohole i mogą tworzyć z mocnymi zasadami sole, fenolany. Najprostszym fenolem z jedną grupą hydroksylową jest fenol.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenoloftaleina

barwnik syntetyczny stosowany zazwyczaj jako wskaźnik w analizie chemicznej

Fenoloftaleina (łac. Phenolophthaleinum) – organiczny związek chemiczny, stosowany głównie jako wskaźnik pH.

W stanie czystym jest to bezbarwna substancja krystaliczna, słabo rozpuszczalna w wodzie, rozpuszczalna w alkoholach. W laboratoriach spotykana jest głównie jako ok. 1% bezbarwny roztwór w etanolu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenolog

specjalista w dziedzinie fenologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenologia

w biologii: nauka badająca zależności między okresowymi zjawiskami w życiu poszczególnych gatunków roślin i zwierząt (np. pory zakwitania roślin, opadania liści, przylotów i odlotów ptaków, snu zimowego zwierząt) a porami roku, czyli okresowymi zmianami pogody i warunków klimatycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauk. biol. dział biologii, który zajmuje się badaniem cyklicznych zjawisk w życiu roślin i zwierząt, szczególnie w zależności od warunków klimatycznych i pór roku;

Fenologia (gr. phaínomai – przejawiam, pokazuję się) – nauka badająca zależność pomiędzy zmianami czynników klimatycznych a periodycznymi zjawiskami w przyrodzie ożywionej, takimi jak kiełkowanie, kwitnienie, owocowanie, zrzucanie liści u roślin, zapadanie w sen zimowy, odloty ptaków do cieplejszych regionów, wystąpienie dwóch pokoleń u niektórych owadów. Ze względu na przedmiot badań można wyróżnić: fitofenologię, zoofenologię oraz agrofenologię.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenologiczny

w biologii: odnoszący się do fenologii, związany z zależnościami między okresowymi zjawiskami w życiu poszczególnych gatunków roślin i zwierząt (np. pory zakwitania roślin, opadania liści, przylotów i odlotów ptaków, snu zimowego zwierząt) a porami roku, czyli okresowymi zmianami pogody i warunków klimatycznych

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekol. związany z fenologią, dotyczący fenologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenolować

dodawać fenol, zanieczyszczać fenolem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenolowy

w chemii: związany z fenolami, zawierający fenole - związki aromatyczne o jednej lub większej liczbie grup hydroksylowych

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z fenolem dotyczący fenolu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenomen

rzadkie, niezwykłe zjawisko, rzecz wyjątkowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. zjawisko będące przedmiotem poznania zmysłowego

(1.2) rzadkie lub niezwykłe zjawisko

(1.3) coś lub ktoś niezwykły, zadziwiający czymś

- fenomen – zjawisko, rzecz obserwowalna w filozofii
- Fenomen – polski zespół hip-hopowy
- Fenomen – nagrody przyznawane przez „Przekrój” od 2005 r.
- Fenomen – amerykański film fabularny z 1996 r.
- Fenomen – polska komedia romantyczna z 2010 r. w reżyserii Tadeusza Paradowicza
- Fenomen – polski film dokumentalny z 2023 r. w reżyserii Małgorzaty Kowalczyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenomenalista

zwolennik fenomenalizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenomenalistka

zwolenniczka fenomenalizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenomenalistyczny

dotyczący fenomenalizmu

przymiotnik relacyjny

(1.1) filoz. związany z fenomenalizmem, dotyczący fenomenalizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenomenalizm

pogląd filozoficzny, według którego poznaniu są dostępne tylko zjawiska, zaś istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. przekonanie, iż bezpośrednio dostępne poznaniu są wyłącznie zjawiska, natomiast istota rzeczy jest niepoznawalna lub nie istnieje;

Fenomenalizm (gr. φαινόμενον zjawisko i ισμός wiedza, nauka) – pogląd filozoficzny głoszący, iż bezpośrednio dostępne są ludziom tylko układy doznań zmysłowych i emocjonalnych (nazywane fenomenami) i nie istnieje możliwość bezpośredniego poznania bytów „samych w sobie”. Pogląd ten stoi w opozycji do esencjalizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenomenalnie

przysłówek

(1.1) w sposób fenomenalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Fenomenalniej

stopień wyższy od przysłówka: fenomenalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenomenalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest fenomenalne; cecha tych, którzy są fenomenalni

#### Źródła:

Wiktionary

# Fenomenalny

1. zadziwiający, wyjątkowy, niezwykły, nadzwyczajny;
2. w filozofii: związany z fenomenami (doznaniami zmysłowymi i emocjonalnymi)

przymiotnik

(1.1) niezwykły, wyjątkowy, zjawiskowy

(1.2) wyjątkowy, wspaniały, fantastyczny, niesłychany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenomenik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fenomen

#### Źródła:

Wiktionary

# Fenomenolog

zwolennik, wyznawca fenomenologii

Fenomenologia (z gr. phainomenon – „to, co się jawi”) – XX-wieczny kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane.

Głównymi twórcami i reprezentantami są Edmund Husserl oraz Max Scheler (w dużej mierze niezależny od Husserla). Terminem tym określa się także wytworzoną przez ten kierunek metodę badań filozoficznych, stosowaną przez filozofów egzystencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenomenologia

jeden z kierunków teorii poznania w filozofii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane;

Fenomenologia (z gr. phainomenon – „to, co się jawi”) – XX-wieczny kierunek filozoficzny, polegający na opisie i oglądzie tego, co bezpośrednio jest dane.

Głównymi twórcami i reprezentantami są Edmund Husserl oraz Max Scheler (w dużej mierze niezależny od Husserla). Terminem tym określa się także wytworzoną przez ten kierunek metodę badań filozoficznych, stosowaną przez filozofów egzystencji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenomenologiczny

odnoszący się do fenomenologii, filozoficznego kierunku w teorii poznania

przymiotnik

(1.1) filoz. związany z fenomenologią, charakterystyczny dla fenomenologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fenomenolożka

→ fenomenolog

Patrz:fenomenolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenopata

rzadko: osoba chorobliwie wrażliwa na działanie wiatru

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenoplast

syntetyczna żywica fenolowa

Fenoplasty – tworzywa sztuczne na bazie żywic fenolowo-formaldehydowych, które otrzymywane są w wyniku polikondensacji fenolu i formaldehydu. Pierwsza metoda utwardzenia żywicy formaldehydowej dająca zastosowanie przemysłowe do wyrobu tworzyw sztucznych została opracowana w latach 1907–1908 przez Leo Hendrika Baekelanda. Wydarzenie to stało się jednocześnie narodzinami przemysłu syntetycznych tworzyw sztucznych, czyli tworzyw, do produkcji których używa się składników otrzymanych również na drodze syntetycznej, a nie pochodzenia naturalnego. Pierwotnie tworzywa te były nazywane od nazwiska wynalazcy bakelitem, choć sam bakelit to tylko jedna z odmian tego typu tworzyw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenosafranina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. związek organiczny z grupy safranin stosowany do barwienia bawełny, przygotowywania preparatów mikroskopowych oraz jako jeden z odczynników w fotografii;

Fenosafranina – organiczny związek chemiczny, zasadowy barwnik azynowy z grupy safranin odkryty w 1878 roku przez Otto Nikolausa Witta.

Fenosafraninę otrzymuje się poprzez utlenianie mieszaniny p-fenylenodiaminy i chlorowodorku aniliny w stosunku 1:2 lub też utlenianie równomolowej mieszaniny 4,4'-diaminodifenyloaminy i aniliny, a następnie chlorowanie powstałego związku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenoterol

Fenoterol (łac. Fenoterolum) – organiczny związek chemiczny, lek rozszerzający oskrzela stosowany w leczeniu i zapobieganiu obturacji oskrzeli.

Fenoterol jest wybiórczym agonistą receptorów adrenergicznych β2, wykazuje małe powinowactwo do receptorów β1. Jego efekt biologiczny polega na rozszerzeniu oskrzeli oraz zahamowaniu napięcia i czynności skurczowej macicy.Podany drogą wziewną zaczyna działać po kilku minutach, efekt rozszerzający oskrzela utrzymuje się do 3–5 godzin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fenotiazyna

związek organiczny stosowany w weterynarii do zwalczania robaczyc; pochodne fenotiazyny mają różnokierunkowe właściwości lecznicze, stosowane są m.in. jako leki psychotropowe i bakteriobójcze

Fenotiazyna – organiczny związek chemiczny o potrójnym pierścieniu węglowym będący trójpierścieniowym heterocyklicznym związkiem zawierającym heteroatomy azotu i siarki w pierścieniu środkowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenotyp

ogół dostrzegalnych cech i właściwości organizmu, na który wpływ mają czynniki dziedziczne i środowisko

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. zespół wszystkich dostrzegalnych cech organizmu będący wynikiem współdziałania czynników dziedzicznych oraz warunków środowiska;

Fenotyp (gr. φαίνω „przejawiać” + τύπος „wzór, norma”) – zespół cech organizmu: oprócz morfologii też właściwości fizjologiczne, płodność, zachowanie się, ekologia, cykl życiowy, zmiany biologiczne, wpływ środowiska na organizm. Fenotyp jest ściśle związany z genotypem, bowiem z interakcji genotypu ze środowiskiem powstaje fenotyp. Dlatego ten sam genotyp może objawiać się różnymi fenotypami z wyniku plastyczności fenotypowej zależnie od środowiska, lub odwrotnie: mimo odmiennych genotypów tworzą się podobne fenotypy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenotypowo

przysłówek

(1.1) w sposób związany z fenotypem

#### Źródła:

Wiktionary

# Fenotypowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest fenotypowe

#### Źródła:

Wiktionary

# Fenotypowy

związany z fenotypem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenowy

związany z fenem

#### Źródła:

SJP.pl

# Feński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fentanyl

syntetyczny środek przeciwbólowy i anestezjologiczny, niezwykle silny narkotyk

Fentanyl (łac. fentanylum) – organiczny związek chemiczny, pochodna piperydyny; syntetyczny środek przeciwbólowy i anestezjologiczny, syntetyczny opioid. Jest agonistą receptorów opioidowych. Pobudza wytwarzanie serotoniny, zmniejsza stężenie endorfin w osoczu. Ma bezpośredni wpływ na ośrodkowy układ nerwowy. Podobnie jak inne opioidy powoduje bardzo silne uzależnienie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fentanylowy

→ fentanyl

Patrz:fentanyl

#### Źródła:

SJP.pl

# Fentermina

metylowa pochodna amfetaminy

Fentermina (łac. phenterminum) – organiczny związek chemiczny z grupy fenyloetyloaminy, metylowa pochodna amfetaminy. Stymulująca substancja psychoaktywna, lek anorektyczny (hamujący łaknienie).

Powoduje wydzielanie większych ilości neuroprzekaźników z grupy katecholamin, czyli adrenaliny obwodowo oraz dopaminy i noradrenaliny w mózgu. Oddziaływanie farmakologiczne fenterminy przejawia się między innymi pobudzeniem psychomotorycznym oraz zmniejszeniem łaknienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenyl

część cząsteczki związku aromatycznego, jednowartościowa grupa aromatyczna

Grupa fenylowa, fenyl, w skrócie Ph – arylowa organiczna grupa funkcyjna o wzorze C
6H
5−, występująca w wielu związkach aromatycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenylen

dwuwartościowy rodnik aromatyczny powstały przez odłączenie od cząsteczki benzenu dwóch atomów wodoru

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenylenodiamina

Diaminobenzeny (fenylenodiaminy) – organiczne związki chemiczne z grupy amin o wzorze C6H8N2. Są organicznymi zasadami należącymi do aromatycznych diamin. Występują w postaci trzech izomerów:

- o-fenylenodiamina (1,2-fenylenodiamina, 1,2-diaminobenzen, OPD; numer CAS: 95-54-5)
- m-fenylenodiamina (1,3-fenylenodiamina, 1,3-diaminobenzen, MPD; numer CAS: 108-45-2)
- p-fenylenodiamina (1,4-fenylenodiamina, 1,4-diaminobenzen, PPD; numer CAS: 106-50-3)

#### Źródła:

Wikipedia

# Fenyloalanina

aminokwas egzogenny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. aromatyczny aminokwas egzogenny, niezbędny dla organizmów żywych; prekursor tyrozyny

Fenyloalanina, skr. Phe, F – organiczny związek chemiczny z grupy aminokwasów egzogennych. Fenyloalanina jest jednym spośród 20 aminokwasów kodowanych przez DNA, które stanowią podstawowy budulec większości naturalnie występujących białek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fenyloamina

oleista ciecz służąca do wyrobu barwników syntetycznych, leków i innych związków; anilina; aminobenzen

Anilina – organiczny związek chemiczny, najprostsza amina aromatyczna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenylodwuchloroarsyna

bezbarwna, łatwopalna ciecz; trucizna używana w produkcji trucizn wojskowych oraz lekarstw; dwuchlorek arsyny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenyloetyl

związek chemiczny, np. salicylan fenyloetylu

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenyloetyloamina

organiczny związek chemiczny z grupy amin, neuroprzekaźnik, występujący w czekoladzie

2-Fenyloetyloamina, pot. fenyloetyloamina – organiczny związek chemiczny z grupy amin, pochodna etyloaminy zawierająca grupę fenylową w pozycji 2 (jej izomerem podstawienia jest 1-fenyloetyloamina). Jest naturalnym związkiem biosyntetyzowanym z egzogennego aminokwasu fenyloalaniny poprzez enzymatyczną dekarboksylację. Występuje w ludzkim mózgu – przypuszcza się, że może pełnić rolę neuroprzekaźnika. Jest obecna także w wielu produktach spożywczych, szczególnie w czekoladzie. Istnieją przypuszczenia, że 2-fenyloetyloamina zawarta w żywności miałaby działanie psychoaktywne, gdyby nie to, że po dostaniu się do przewodu pokarmowego jest szybko metabolizowana przez enzym MAO-B, co uniemożliwia jej dotarcie w znacznej ilości do mózgu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenylohydrazyna

substancja krystaliczna rozpuszczalna w alkoholu i benzenie, wywierająca silne działanie trujące

#### Źródła:

SJP.pl

# Fenyloketonuria

genetycznie uwarunkowane zaburzenie przemiany fenyloalaniny

Fenyloketonuria, oligofrenia fenylopirogronowa (PKU z ang. Phenylketonuria) – wrodzona, uwarunkowana genetycznie enzymopatia prowadząca do gromadzenia się w organizmie nadmiaru aminokwasu fenyloalaniny (hiperfenyloalaninemia, typ I) i wynikających z niego toksycznych objawów chorobowych.
U podłoża choroby leży mutacja genu odpowiedzialnego za aktywność enzymu hydroksylazy fenyloalaninowej (PAH), który jest niezbędny w metabolizmie fenyloalaniny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fenylowy

związany z fenylem

#### Źródła:

SJP.pl

# Feoceros

rodzaj roślin w większości rosnących w ciepłym klimacie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferajna

paczka, grupa przyjaciół, banda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zgrana paczka znajomych

(1.2) gw-pl|Warszawa. towarzystwo

Ferajna – album zespołu Farben Lehre wydany 9 października 2009 roku nakładem wytwórni Lou Rocked Boys.

Album sprzedał się w nakładzie 5–6 tysięcy egzemplarzy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feralia

w starożytnym Rzymie: ostatni dzień świąt obchodzonych ku czci duchów zmarłych przodków, przypadający 21 lutego

Feralia – rzymskie święto ku czci duchów zmarłych przodków obchodzone 21 lutego.

Były to główne obchody kończące świąteczny tydzień (13-20 lutego) Parentaliów o charakterze prywatnym.

Podczas obchodów święta na grobach składano skromne dary w postaci wieńców, kwiatów, odrobiny jadła i wina. Należało bezwzględnie przestrzegać uczczenia tego święta. Według zachowanego przekazu, gdy w sytuacji krytycznej zapomniano odprawić Feralia, miasto nawiedziła zaraza, a dusze zmarłych wyległy na ulice; dopiero po złożeniu ofiar dusze powróciły do grobów, a zaraza ustąpiła.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feralność

→ feralny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest feralne; cecha tych, którzy są feralni

Patrz:feralny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feralny

1. przynoszący nieszczęście; pechowy, niepomyślny;
2. złowróżebny, źle zapowiadający, źle rokujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferberyt

minerał z grupy wolframianów

Ferberyt – rzadki minerał z gromady wolframianów.

Nazwa upamiętnia niemieckiego mineraloga amatora M.R. Ferbera (1805-1875).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferdek

zdrobnienie od imienia Ferdynand

Ferdynand Kiepski – postać fikcyjna, główny bohater serialu komediowego Świat według Kiepskich. Rolę tę odgrywał Andrzej Grabowski. Postać Ferdka była jedyną, która wystąpiła we wszystkich odcinkach serialu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferdinand

nazwisko

- Ferdinand – ciężkie działo pancerne używane przez armię niemiecką w czasie II wojny światowej
- Anton Ferdinand – piłkarz
- Rio Ferdinand – piłkarz

Miejscowości w USA:

- Ferdinand – miasto w stanie Idaho, w hrabstwie Idaho
- Ferdinand – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Dubois
- Ferdinand – miejscowość w stanie Vermont, w hrabstwie Essex

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferdydurke

tytuł powieści Witolda Gombrowicza, prawdopodobnie nawiązujący do ukończenia trzydziestu lat (z angielskiego: thirty door key) przez głównego bohatera

Ferdydurke – awangardowa powieść Witolda Gombrowicza opublikowana w 1937 (datowana 1938), przełożona na wiele języków, uznana za wybitny utwór już przed II wojną światową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferdynand

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Ferdynand – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się od słów oznaczających „pokój” i „odważny, śmiały” (por. Winand).

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych, wykazano 1340 mężczyzn o imieniu Ferdynand nadanym jako imię pierwsze oraz 1368 mężczyzn noszących imię Ferdynand jako imię drugie.

Ferdynand imieniny obchodzi: 30 maja, 3 czerwca i 19 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferdynanda

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferdynandostwo

Ferdynand z małżonką; Ferdynandowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferdynandowie

Ferdynand z małżonką; Ferdynandostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferdynandowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ferdynanda lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferdynandziny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Ferdynandy lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferdzik

zdrobnienie od: Ferdynand (imię męskie); Ferdek

#### Źródła:

SJP.pl

# Feredżia

długi płaszcz noszony dawniej przez kobiety w Turcji; ferezja

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferenc

nazwisko

Ferenc – węgierskie imię męskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferens

nazwisko

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) stpol. biedak

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferentarius

przymiotnik

(1.1) lekkozbrojny, wstępny

#### Źródła:

Wiktionary

# Feret

dawniej: metalowa, zwykle żelazna spinka bądź klamra używana nierzadko jako ozdoba

#### Źródła:

SJP.pl

# Feretron

posąg, rzeźba lub obraz malowany obustronnie, noszony na drążkach podczas procesji religijnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kośc. przenośny ołtarzyk z obrazem lub figurą używany w Kościele katolickim podczas procesji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferezja

1. obszerny płaszcz męski pochodzenia wschodniego, noszony w Polsce w XVI i XVII wieku
2. eleganckie okrycie noszone przez kobiety w Turcji

Ferezja – męski strój wierzchni pochodzenia wschodniego.

W Rosji ferezja (ros. ферязь) była uroczystym strojem bojarów, wzorowanym na strojach tatarskich dostojników. Szyto ją z wzorzystych jedwabnych tureckich tkanin. Miała niski, stojący kołnierz, zamiast guzów używano sznurowanego wiązania. Popularna w XVI i XVII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferfecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fergana

(do 1910 Nowy Margelan, 1910-24 Skobielew) miasto w Uzbekistanie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego;

(1.2) geogr. hist. kraina historyczna w Azji Środkowej

Fergana (uzb. Fargʻona, uzb. cyr. Фарғона; ros. Фергана, Fiergana) – miasto we wschodnim Uzbekistanie, w Kotlinie Fergańskiej, siedziba administracyjna wilajetu fergańskiego. W 2011 roku liczyło ok. 238 tys. mieszkańców. Jedno z najmłodszych miast Uzbekistanu.

W mieście działają dwa uniwersytety i dwa teatry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferganin

mieszkaniec Fergany (miasta w Uzbekistanie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferganka

mieszkanka Fergany (miasta w Uzbekistanie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fergański

przymiotnik od: Fergana

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ferganą, dotyczący Fergany (miasta lub krainy)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferguson

ciągnik marki Ferguson

Osoby:

- Adam Ferguson – brytyjski filozof
- Alex Ferguson – szkocki trener piłkarski
- Bob Ferguson – amerykański tekściarz
- Colin Ferguson – kanadyjski aktor
- Craig Ferguson – amerykański aktor i pisarz
- Dwight Ferguson – bahamski sprinter
- George Ferguson – brytyjski architekt
- Harry Ferguson – irlandzki przemysłowiec
- James Ferguson – szkocki astronom
- Matthew Ferguson – kanadyjski aktor
- Maynard Ferguson – kanadyjski trębacz jazzowy
- Niall Ferguson – brytyjski historyk
- Samuel Wragg Ferguson – konfederacki generał
- Sarah Ferguson – księżna Yorku
- Sherman Ferguson – amerykański perkusista jazzowy
- Shonel Ferguson – bahamska lekkoatletka
- Tony Ferguson – amerykański zawodnik mieszanych sztuk walki (MMA)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fergusonit

minerał, tlenek itru i niobu

Fergusonit (ang. fergusonite) – minerał z gromady tlenków, tlenek itru i niobu o wzorze chemicznym YNbO4. Należy do minerałów rzadkich. Jest izostrukturalny z formanitem, z którym tworzy kryształy mieszane. Nazwa pochodzi od nazwiska szkockiego fizyka, polityka i kolekcjonera minerałów Roberta Fergusona.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferialny

przymiotnik

(1.1) powszedni

#### Źródła:

Wiktionary

# Ferie

1. okres wolny od pracy, nauki; wakacje
2. u starożytnych Rzymian: dni poświęcone uroczystościom religijnym, dni odpoczynku

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) wakacje, szczególnie zimowe

Pojęcie ferie ma następujące znaczenia:

- ferie (łac. feriae) – starorzymskie określenie dni odpoczynku poświęconych obrzędom religijnym dla któregoś z bóstw;
- włoskiego sformułowania ferie używa się również w odniesieniu do "wakacji sądowych" (vacatio legis);
- współcześnie pojęcia tego używa się w odniesieniu do dni wolnych od nauki szkolnej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferkowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. układanie chleba w piecu

#### Źródła:

Wiktionary

# Ferm

pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100, otrzymywany sztucznie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. nietrwały pierwiastek chemiczny o symbolu Fm i liczbie atomowej 100;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) D. lm. od: ferma

- Ferm – elektronarzędzia
- Ferm – pierwiastek chemiczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferma

specjalistyczne gospodarstwo rolne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gospodarstwo, folwark

(1.2) gospodarstwo wyspecjalizowane w określonej gałęzi

Ferma – gospodarstwo rolne o cechach przedsiębiorstwa specjalizujące się w określonej produkcji.

Na przykład:

- ferma drobiu,
- ferma zwierząt futerkowych (najpopularniejsze są fermy norek),
- ferma bydła domowego,
- ferma trzody chlewnej,
- ferma strusi,
- ferma ślimaków.

Nadzór weterynaryjny nad fermami sprawuje powiatowy lekarz weterynarii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferman

rozkaz, rozporządzenie skierowane przez szacha, sułtana lub wezyra do podwładnych albo lenników; firman

Firman – w dawnych państwach muzułmańskich określenie oficjalnych dokumentów wystawianych przez władcę (sułtana). Firman zawierał osobisty pisemny rozkaz i był pieczętowany sułtańską pieczęcią. Słowo pochodzi od perskiego słowa farmân (فرمان), znaczącego dekret lub nakaz. W sułtańskiej Turcji używana była forma ferman.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fermata

znak graficzny umieszczany nad nutą, pauzą, przedłużający czas ich trwania o nieustaloną wartość rytmiczną

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. element notacji muzycznej dowolnie przedłużający czas trwania nuty lub pauzy;

Fermata, korona (z wł. fermare - zatrzymać) – element notacji muzycznej oznaczający przedłużenie wartości nuty lub pauzy, do której odnosi się ów znak, przy czym czas przedłużenia nie jest z góry określony i zależy od interpretacji wykonawcy. Niekiedy kompozytor doprecyzowuje sposób przedłużenia stosując obok fermaty słowa lunga (długa) albo corta, breve (krótka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferment

wrzenie, niepokój, wzburzenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rozruchy, podniecenie, bunt i ich oznaki

(1.2) przest. enzym

- ferment – zob. enzymy
- Ferment sp. z o.o. – wydawnictwo wchodzące w skład byłej "Grupy Kapitałowej Kolporter"

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fermentacja

reakcja biochemiczna zachodząca pod katalitycznym wpływem fermentów wytwarzanych przez mikroorganizmy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. reakcja biochemiczna zachodząca pod wpływem enzymów produkowanych przez mikroorganizmy;

Fermentacja – enzymatyczny proces przemian związków organicznych w warunkach beztlenowych, prowadzony przez mikroorganizmy, np. bakterie lub drożdże, w efekcie którego następuje dysproporcjonowanie substratu, tj. jego równoczesne utlenienie i redukcja, np.:

  C
  6H
  12O
  6 → 2C
  2H
  5OH + 2CO
  2↑

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fermentacyjny

związany z fermentacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fermentacją, dotyczący fermentacji, służący do fermentacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fermentator

kadź do fermentacji piwa; tankofermentator, tankofermentor, fermentor, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szklany, metalowy lub wykonany z tworzywa sztucznego reaktor chemiczny, w którym zachodzi proces fermentacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fermentograf

aparat do mierzenia mocy fermentacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Fermentor

kadź do fermentacji piwa; tankofermentator, tankofermentor, fermentator, kadź fermentacyjna, tank fermentacyjny

Fermentor - naczynie lub zbiornik, w którym następuje fermentacja piwa. W odróżnieniu od tankofermentorów, w których odbywa się zarówno fermentacja jak i kondycjonowanie piwa, w fermentorach przeprowadza się jedynie proces fermentacji piwa. Jego leżakowanie odbywa się w osobnych tankach leżakowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fermentować

1. ulegać fermentacji - procesowi biochemicznemu, zachodzącemu pod wpływem enzymów, podczas którego wytwarzane są alkohole lub kwasy;
2. powodować fermentację;
3. przenośnie: burzyć się, wrzeć

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) ulegać procesowi fermentacji

czasownik przechodni niedokonany

(2.1) powodować fermentację, poddawać fermentacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fermentowanie

rzeczownik odczasownikowy, rodzaj nijaki

(1.1) poddawanie lub uleganie fermentacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Fermentownia

zakład przemysłowy lub pomieszczenie, w którym odbywa się fermentowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pomieszczenie, dział zakładu lub zakład, w którym prowadzony jest proces fermentacji

Fermentownia – dział browaru, w którym następuje fermentacja brzeczki nastawnej. W przeszłości znajdowała się zwykle w piwnicach, gdzie aby zapewnić odpowiednio niską temperaturę gromadzono zapasy lodu; obecnie odbywa się w tankofermentorach, chłodzonych solanką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fermentowy

związany z fermentem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fermer

właściciel fermy (farmy); farmer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba posiadająca lub dzierżawiąca fermę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fermerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta posiadająca lub dzierżawiąca fermę

(1.2) żona fermera

#### Źródła:

Wiktionary

# Fermerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fermerem, dotyczący fermera

(1.2) dotyczący fermerstwa, mający zastosowanie w fermerstwie

przymiotnik dzierżawczy

(2.1) należący do fermera, będący jego własnością lub dziełem

#### Źródła:

Wiktionary

# Fermi

jednostka długości stosowana w fizyce jądrowej, jest tego samego rzędu co promień jądra atomowego

- Enrico Fermi – fizyk
- fermi – jednostka długości, używana w fizyce atomowej; w układzie SI odpowiada jej femtometr
- (8103) Fermi (1994 BE) – planetoida
- Fermi-GLAST (ang. Gamma-ray Large Area Space Telescope) – kosmiczne obserwatorium promieniowania gamma, nazwane na cześć włoskiego fizyka Enrica Fermiego
- Fermi – stacja turyńskiego metra
- Fermi – superkomputer
- Nazwa kodowa procesora graficznego GT300 firmy Nvidia

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fermion

cząstka elementarna o spinie połówkowym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. cząstka elementarna o połówkowym spinie;

Fermiony (ang. fermion, od nazwiska włoskiego fizyka Enrica Fermiego) – cząstki posiadające niecałkowity spin wyrażony w jednostkach \hbar ={\frac {h}{2\pi }} (gdzie h to stała Plancka). Możliwymi wartościami niecałkowitymi spinu są nieparzyste wielokrotności {\frac {\hbar }{2}}. Dla danej wartości spinu {\frac {k}{2}} możliwymi wartościami rzutu spinu na dowolny kierunek są:

  -{\frac {k}{2}},-\left({\frac {k}{2}}-1\right),\dots ,-{\frac {1}{2}},{\frac {1}{2}},\dots ,\left({\frac {k}{2}}-1\right),{\frac {k}{2}}.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fermionowy

→ fermion

Patrz:fermion

#### Źródła:

SJP.pl

# Fermowy

→ ferma

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fermą, dotyczący fermy

(1.2) związany z fermem, dotyczący fermu

Patrz:ferma

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fermuar

dawniej: zapinka, klamerka, np. przy książce, torebce, naszyjniku itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Fernambuk

drewno jednego z brazylijskich gatunków brezylki; ciężkie, twarde, czerwonofioletowe, używane na meble, łodzie, rzeźby, także do wyrobu barwników

Fernambuk lub pernambuk – gatunek drewna egzotycznego pozyskiwanego z drzewa brezylki ciernistej (Caesalpinia echinata) z rodziny brezylkowatych. Drewno ciężkie, bardzo twarde, wytrzymałe. Usłojenie jednorodne w odcieniu ciemnoczerwonym, czerwonofioletowym.

Ze względu na swe walory techniczno-estetyczne wykorzystywane jest w meblarstwie, snycerstwie, lutnictwie (do wyrobu smyczków), w przemyśle okrętowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fernambukowy

związany z fernambukiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fernandel

Fernandel, właśc. Fernand Joseph Désiré Contandin (ur. 8 maja 1903 w Marsylii, zm. 26 lutego 1971 w Paryżu) – francuski aktor i piosenkarz.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fernandez

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fernando

- Ferdynand I Burgundzki
- Orlando Colón (pseud. Fernando) – portorykański wrestler
- Fernando – utwór zespołu ABBA
- Fernando – brazylijski piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Ferniko

stop lub spiek żelaza, niklu i kobaltu używany w produkcji lamp elektrycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Feroce

[czytaj: ferocze] określenie wykonawcze: dziko, gwałtownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Feromon

substancja chemiczna produkowana przez zwierzęta i rośliny, służąca do komunikacji między osobnikami lub regulacji ich wewnętrznych procesów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biochem. substancja chemiczna wabiąca osobników płci przeciwnej;

Feromony – substancje semiochemiczne należące do grupy infochemicznej. Przeważająca grupa feromonów to skomplikowane mieszaniny wielu różnych substancji chemicznych, często z jednym dominującym składnikiem, znacznie rzadziej są to pojedyncze związki chemiczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feromonowy

→ feromon

Patrz:feromon

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferować

1. orzekać, wyrokować, postanawiać (dziś zwykle w wyrażeniu: ferować wyroki);
2. dawniej: nadawać, ofiarowywać

czasownik niedokonany

(1.1) wydawać wyrok

(1.2) przest. postanowić, orzekać

(1.3) daw. nadać, ofiarować coś komuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|ferować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Ferrara

miasto we Włoszech

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

(1.2) geogr. adm. prowincja we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Ferrara – miasto w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Ferrara, ok. 50 km na NNE od Bolonii, nad rzeką Pad, która płynie 5 km na północ od centrum.Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwało 129 126 osób (320 os./km²).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferrari

samochód marki Ferrari

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) mot. samochód marki Ferrari;

Ferrari – włoski producent samochodów sportowych i wyścigowych, a także supersamochodów z siedzibą w Maranello działający od 1938 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferrarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ferrarą, dotyczący Ferrary

#### Źródła:

Wiktionary

# Ferraryjczyk

mieszkaniec Ferrary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Ferrary; osoba z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferraryjka

mieszkanka Ferrary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Ferrary; kobieta z tego miasta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferraryjski

→ Ferrara (miasto we Włoszech)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Ferrarą, dotyczący Ferrary

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferrata

górski szlak turystyczny wyposażony w stalowe liny ułatwiające wspinaczkę; via ferrata

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferredoksyna

białko biorące udział jako przenośnik elektronów w fazie świetlnej fotosyntezy, podczas redukcji azotu atmosferycznego w brodawkach korzeniowych roślin motylkowatych, w oksydacyjnym transporcie elektronów oraz w wielu innych ważnych przemianach metabolicznych

Ferredoksyna, Fd – białko stromy chloroplastów o masie 12 kDa, zawierające grupę prostetyczną 2Fe-2S. Może występować w formie zredukowanej Fdred lub utlenionej Fdutl. Kodowane w jądrze komórkowym w formie prebiałka znakowanego N-końcowym peptydem tranzytowym, który jest odcinany przez stromalną peptydazę procesową w stromie. Tu również jest przyłączane centrum 2Fe-2S.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferrero

1. nazwisko;
2. włoska firma cukiernicza rodziny Ferrero

Ferrero S.p.A. – włoskie przedsiębiorstwo o światowym zasięgu produkujące słodycze (głównie na bazie czekolady), przekąski i napoje. Siedziba firmy znajduje się w miejscowości Alba, w Piemoncie, we Włoszech. Na całym świecie firma posiada 31 fabryk zatrudniając około 33 tys. osób i produkuje rocznie około 365 tys. ton Nutelli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferrimagnetyzm

własność magnetyczna polegająca na antyrównoległym uporządkowaniu momentów magnetycznych atomów lub jonów; antyferromagnetyzm nieskompensowany

Ferrimagnetyzm – własność magnetyczna polegająca na tym, że w temperaturach poniżej tzw. temperatury Néela pojawia się spontaniczne antyrównoległe uporządkowanie elementarnych momentów magnetycznych, a w odróżnieniu od antyferromagnetyzmu momenty te nie kompensują się wzajemnie do zera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferro

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. hist. wyspa na południowo-zachodnim krańcu archipelagu Wysp Kanaryjskich;

- Ferro – łacińska nazwa wyspy El Hierro w archipelagu Wysp Kanaryjskich
- długość Ferro – długość geograficzna liczona od południka przechodzącego przez wyspę El Hierro (17°39'46”W od południka Greenwich)
- Ferro – miejscowość w Portugalii w gminie Covilhã
- Ferro – portugalski piłkarz

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferro-

temat słowotwórczy

(1.1) pierwszy człon wyrazów złożonych, jego występowanie świadczy o związku znaczeniowym wyrazu z żelazem

#### Źródła:

Wiktionary

# Ferrocen

związek metaloorganiczny stosowany min. w przemyśle paliwowym a także w chemioterapii

Ferrocen – metaloorganiczny związek chemiczny, aromatyczny kompleks sandwiczowy należący do grupy metalocenów, w którym atom żelaza (formalnie na II stopniu utlenienia, w rzeczywistości na zerowym) tworząc atom centralny znajduje się między dwoma płaskimi, równolegle ułożonymi pierścieniami cyklopentadienylowymi. Ferrocen należy do grupy π kompleksów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferrochrom

żelazostop o dużej zawartości chromu stosowany jako dodatek stopowy w procesach metalurgicznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. żelazochrom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferroda

łapa odśrodkowego sprzęgła

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferrodielektryk

ciało będące jednocześnie ferromagnetykiem i dielektrykiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferroelektryczność

zjawiska elektryczne zachodzące w niektórych kryształach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferroelektryk

ciało krystaliczne charakteryzujące się dużą przenikalnością elektryczną

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferrofluid

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja magnetyczna w postaci płynu;

Ferrofluid (rzadko ciecz magnetyczna, ferrociecz) – substancja o właściwościach możliwie zbliżonych do cieczy, która w odróżnieniu od typowych cieczy jest w warunkach pokojowych dobrym paramagnetykiem i ulega silnej polaryzacji magnetycznej w obecności zewnętrznych pól magnetycznych.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferroina

związek chem. stosowany w analizie chemicznej

Ferroina – związek kompleksowy żelaza z fenantroliną.

Stosowany jest w analizie chemicznej jako wskaźnik redoks służący m.in. do analizy ścieków. Zmienia barwę z niebieskiej (w środowisku utleniającym) na pomarańczowo-czerwoną (w środowisku redukującym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferrokrzem

stop żelaza o dużej zawartości krzemu, stosowany jako odtleniacz i jako dodatek stopowy w metalurgii

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żelazokrzem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferrolit

niekrzemianowa skała magmowa bogata w tlenki żelaza, tytanu i chromu

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferromagnetyczny

odnoszący się do ferromagnetyzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferromagnetyk

ciało o bardzo silnych właściwościach magnetycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. ciało, w którym może wystąpić spontaniczne namagnesowanie;

Ferromagnetyk – ciało, które wykazuje własności ferromagnetyczne. Znajdują się w nim obszary stałego namagnesowania (tzw. domeny magnetyczne), wytwarzające wokół siebie pole magnetyczne (jak małe magnesy). Do ferromagnetyków należą m.in. żelazo, kobalt, nikiel i niektóre ich stopy oraz niektóre inne metale przejściowe, np. metale ziem rzadkich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferromagnetyzm

silne właściwości magnetyczne występujące w niektórych metalach

Ferromagnetyzm – zjawisko, w którym materia wykazuje własne, spontaniczne namagnesowanie. Jest jedną z najsilniejszych postaci magnetyzmu i jest odpowiedzialny za większość magnetycznych zachowań spotykanych w życiu codziennym. Razem z ferrimagnetyzmem jest podstawą istnienia wszystkich magnesów trwałych (jak i zauważalnego przyciągania innych ferromagnetycznych metali przez magnesy trwałe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferromangan

stop żelaza i manganu stosowany w metalurgii przy wytopie stali

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. żelazomangan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferrometr

przyrząd służący do wyznaczania charakterystyk (krzywej magnesowania, pętli histerezy i stratności) materiałów magnetycznie miękkich w zmiennym polu magnetycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferromit

mieszanina sproszkowanego tlenku żelaza i aluminium, stosowana w procesach spawania i zgrzewania oraz jako składnik pocisków i bomb zapalających; termit

Termit (termit Goldschmidta, thermit, termat, ferrmit) – mieszanina złożona ze sproszkowanego glinu i tlenku żelaza w proporcjach stechiometrycznych. W niektórych odmianach termitu zamiast tlenków żelaza stosowane są też tlenki innych metali.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferronichrom

stop niklu, chromu i żelaza zaliczany do stopów oporowych, stosowany do wyrobu rezystorów, elementów grzejnych oraz termoelementów

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferrorezonans

Ferrorezonans jest zjawiskiem, które może zaistnieć w obwodach RLC zasilanych napięciem przemiennym. Objawia się poprzez wyindukowanie napięcia o wartości znacznie większej od napięcia zasilającego, zazwyczaj w obwodach trójfazowych i w specyficznych warunkach pracy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ferrospinel

Hercynit (Ferrospinel) – minerał z gromady tlenków, należy do grupy spineli. Tlenek żelaza i glinu o wzorze chemicznym FeAl2O4. Należy do minerałów rzadkich.

Nazwa pochodzi od nazwy pasma górskiego Hercynidów, gdzie minerał ten został znaleziony.

#### Źródła:

Wikipedia

# Ferrostop

stop przejściowy zawierający żelazo i jeden lub więcej pierwiastków należący do metali nieżelaznych bądź półmetali (np. krzem, mangan, chrom) będący dodatkiem przy produkcji stali jako modyfikator lub odtleniacz; żelazostop

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. żelazostop

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferrostopowy

związany z ferrostopem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferrotypia

dawna fotograficzna technika pozytywowa, pozwalająca uzyskać tylko jeden oryginalny obraz

Ferrotypia (z łac. ferrum – żelazo) – pozytywowa technika otrzymywania obrazów fotograficznych.

W technice tej jako nośnik zastosowano płytki żelazne pomalowane na czarno. Do naświetlenia obrazu na płytce żelaznej wykorzystano, tak jak w ambrotypii, światłoczułą powłokę kolodionową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferrovit

rodzaj suplementu diety, preparat zawierający żelazo i witaminy, stosowany przy anemii

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferrowolfram

stop żelaza z wolframem, stosowany do wyrobu stopowych stali narzędziowych; żelazowolfram

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferruccio

[czytaj: ferruczjo] obce imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferrum

łacińska nazwa żelaza (pierwiastka chemicznego)

- Ferrum – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Wirginia, w hrabstwie Franklin
- Ferrum – huta w Katowicach
- Ferrum 47 – polski typ parowozów przemysłowych
- ferrum – łacińska nazwa żelaza
- Ferrum – pierwotna nazwa zespołu muzycznego Lessdress

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferry

Miejscowości w USA:

- Ferry – jednostka osadnicza w stanie Alaska, w okręgu Denali

Gminy w USA:

- Ferry (ang. Ferry Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Oceana
- Ferry (ang. Ferry Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Grand Forks

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Ferry (ang. Ferry County) – w stanie Waszyngton

#### Źródła:

Wikipedia

# Ferryt

1. roztwór stały węgla w żelazie, składnik strukturalny stali i żeliw
2. prawie czyste żelazo zawierające niewielkie domieszki niklu, kobaltu, miedzi i platyny
3. półprzewodnik wykazujący ferromagnetyzm

Ferryt – składnik fazowy i strukturalny stopów żelazo-węgiel, roztwór stały jednego lub więcej pierwiastków w żelazie α lub żelazie δ.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferrytowy

związany z ferrytem

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferrytyna

melanoproteina występująca w błonie śluzowej jelita, w wątrobie i śledzionie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. rodzaj białka złożonego, kompleksującego jony żelaza Fe3+ i przechowującego je w wątrobie;

Ferrytyna – białko kompleksujące jony żelaza Fe3+ i przechowujące je w wątrobie.

Ferrytyna pełni istotną funkcję we wszystkich żywych organizmach, utrzymując żelazo w dostępnej i nieszkodliwej formie. Jej synteza jest ściśle regulowana zarówno na etapie transkrypcji, jak i translacji, a na ekspresję genu ferrytyny wpływa wiele czynników.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. brzoskwinia

#### Źródła:

Wiktionary

# Ferster

Nazwiska Ferster:

- Charles Ferster
- Hans Ferster
- Karol Ferster (1902 – 1986), polski rysownik, karykaturzysta, satyryk
- Piotr Ferster (ur. 1953, Kraków)
- Teresa Ferster Glazier

#### Źródła:

Wikipedia

# Ferszalunek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraków. kombinezon, ubranie robocze

#### Źródła:

Wiktionary

# Fertacz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fertak

przedstawiciel zawisakowatych - rodziny motyli

#### Źródła:

SJP.pl

# Fertaki

przedstawiciel zawisakowatych - rodziny motyli

#### Źródła:

SJP.pl

# Ferton

dawna moneta polska równa wartością czwartej części grzywny; wiardunek

Wiardunek, także wiardunk, czwartak, viertel, ferton, ferding (z niem. Vierding od łac. ferto) – średniowieczna jednostka miary masy, stosowana w Niemczech i w Polsce.

Wiardunek (około 49 g) odpowiadał 1/4 grzywny, „która ważyła 182,5 g (w XIV w. ok. 198 g) srebra, a w systemie groszowym wynosiła 48 groszy” i dzielił się na 6 skojców. Stosowano go najczęściej w obliczaniu czynszu pieniężnego (płacony rocznie w wysokości 1–1¼ wiardunku, zależnie od wielkości łanu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fertyczniej

stopień wyższy od przysłówka: fertycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fertyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fertyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fertyczność

→ fertyczny

Patrz:fertyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fertyczny

żwawy, zręczny, zwinny, ruchliwy

przymiotnik

(1.1) ruchliwy, zwinny

(1.2) daw. zuchowaty, dziarski

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fertygacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. ogrod. metoda nawożenia, polegająca na rozpuszczeniu nawozu w wodzie używanej do nawadniania

Fertygacja – zabieg agronomiczny polegający na rozpuszczaniu nawozu w wodzie stosowanej do nawadniania. Tak rozpuszczony nawóz dostarczany jest wraz z wodą bezpośrednio do strefy korzeniowej przez system irygacyjny. Fertygacja umożliwia precyzyjne odżywienie mineralne roślin, dzięki elastyczności podziału nawozu oraz jego lepszemu rozprowadzeniu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fertylizyna

u zwierząt: substancja wydzialana przez osłonki jajników powodująca ruch plemników

Fertylizyna (gr. fertós ‘znośny’, lýsis ‘rozwiązanie’) – białkowo-polisacharydowa wydzielina osłonek oocytów ułatwiająca zapłodnienie. Aktywizuje ona ruch plemników (na które działa na zasadzie chemotaksji) oraz umożliwia ich przyklejanie się do błony oocytu. Jest bardzo specyficzna gatunkowo. Jej działanie jest ściśle powiązane z działaniem antyfertylizyny.

Po raz pierwszy wyizolowano ją z jaj jeżowców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ferula

1. pastorał papieski zakończony krzyżem; krzyż papieski;
2. fragment kija bilardowego znajdujący się na końcu szczytówki, wykonany z plastiku lub metalu;
3. regionalnie: drewniany przyrząd do rozbijania ściętego mleka; ciosek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. pastorał papieski zakończony krzyżem;

(1.2) reg-pl|Podhale. mieszadło do mleka

- ferula – krzyż papieski
- Ferula – zapaliczka – rodzaj roślin z rodziny selerowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Ferulowy

kwas ferulowy - organiczny związek chemiczny, pochodna kwasu cynamonowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Feruła

1. dawny instrument od karania cielesnego dzieci, głównie do bicia po rękach
2. przestarzale, przenośnie: rygor, dyscyplina, karność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. rózga do wymierzania kar cielesnych dzieciom

(1.2) daw. władza kogoś pilnującego porządku, także w państwie

(1.3) przen. rygor, regulamin, karność

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Ferwor

1. silny stan uniesienia, zapał, żarliwość;
2. potocznie: zamęt, galimatias, kołomyja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gorliwość, uniesienie

(1.2) pot. kołowrót, bałagan

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feryje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. wakacje

#### Źródła:

Wiktionary

# Feryjny

→ ferie

Patrz:ferie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fes

dźwięk f obniżony o pół tonu

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk f obniżony o półton;

- fes – dźwięk
- FES – dawny brytyjski producent samochodów

Zobacz też:

- Faes
- Fees
- Fez

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feses

dźwięk f obniżony o dwa półtony

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. dźwięk f obniżony o cały ton;

Feses – dźwięk, którego częstotliwość dla feses¹ wynosi około 311,2 Hz. Jest to obniżony za pomocą podwójnego bemola dźwięk f. Dźwięki enharmonicznie równoważne (o tej samej wysokości) to: dis i es.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feski

→ Fez (miasto w Maroku)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fest

dawniej: uroczystość, święto

przysłówek sposobu

(1.1) gw-pl|Łódź., gw-pl|Warszawa.fakt. mocno

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Warmia, Mazury. mocno

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. bardzo

przymiotnik jakościowy

(2.1) gw-pl|Łódź, Warszawa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Festerkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Festiwal

uroczystość złożona z szeregu imprez artystycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) impreza artystyczna, często cykliczna, połączona z konkursem

Festiwal (łac. festivus – radosny, wesoły, świąteczny) – szereg imprez, przeważnie artystycznych jednego typu (np. filmowych, muzycznych, teatralnych) lub tematu (np. festiwal kultury łowieckiej, kwiatów), będących przeglądem osiągnięć w danej dziedzinie, zorganizowanych w jednym czasie i pod wspólną nazwą, często ujętych w ramy konkursu. Formę festiwalu mają liczne imprezy dotyczące nauki, technologii i różnych aktualnych problemów interdyscyplinarnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Festiwalik

zdrobnienie od: festiwal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od festiwal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Festiwalizacja

organizowanie wielu imprez kulturalnych w celach marketingowych i konsumpcyjnych; festiwaloza

#### Źródła:

SJP.pl

# Festiwalomania

nadmierna fascynacja festiwalami

#### Źródła:

SJP.pl

# Festiwalowicz

uczestnik festiwalu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik danego festiwalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Festiwalowiczka

uczestniczka festiwalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Festiwalowy

związany z festiwalem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z festiwalem, dotyczący festiwalu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Festiwaloza

organizowanie wielu imprez kulturalnych w celach marketingowych i konsumpcyjnych; festiwalizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Festmetr

dawna miara objętości masy drewna

#### Źródła:

SJP.pl

# Feston

girlanda z kwiatów

Feston – dekoracyjnie upięta tkanina (draperia) lub element dekoracyjny przedstawiający fragment tkaniny, wieniec z kwiatów, roślin lub owoców swobodnie zwieszający się z dwóch punktów zaczepienia.

Znany w starożytności w architekturze greckiej i rzymskiej, gdzie związany był z kultami agrarnymi. Stosowany również jako motyw dekoracyjny w okresie renesansu, klasycyzmu, empire i secesji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Festonowy

związany z festonem

#### Źródła:

SJP.pl

# Festus

- Festus – imię
- Porcjusz Festus – rzymski ekwita i prokurator Judei od ok. 58 do 62.
- Pompejusz Festus – gramatyk rzymski z II wieku n.e.
- Festus (przed 320 - 379) – rzymski historyk
- Festus – miasto w USA, w stanie Missouri
- Festus - imię spiżowego smoka stworzonego przez Ricka Riordana w serii książek Percy Jackson i Olimpijscy Herosi

#### Źródła:

Wikipedia

# Festyn

zabawa urządzana zwykle pod gołym niebem, związana z jakąś uroczystością, często połączona z kiermaszem, konkursami, zawodami itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) publiczna impreza urządzona w związku z jakąś uroczystością

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Festyniarski

1. potocznie: kiczowaty, tandetny, lichy; lipny;
2. → festyniarz

Patrz:festyniarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Festyniarstwo

potocznie: kiczowatość, lichość, tandetność; bylejakość, lipność

#### Źródła:

SJP.pl

# Festynowy

związany z festynem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z festynem, dotyczący festynu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feszczuk

nazwisko

- Maksym Feszczuk – ukraiński piłkarz.
- Rostysław Feszczuk – ukraiński narciarz alpejski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feszter

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. leśniczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Fet

1. dawniej: uczta;
2. potocznie: świętowanie sukcesu;
3. najpopularniejszy gatunek sera greckiego, produkowany z mleka owczego; fetta

Gmina Fet (norw. Fet kommune) – dawna norweska gmina w regionie Akershus. Jej siedzibą było miasto Fetsund. Została zlikwidowana 1 stycznia 2020 roku.

Fet było 355. norweską gminą pod względem powierzchni lądowej (2019).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feta

1. dawniej: uczta;
2. potocznie: świętowanie sukcesu;
3. najpopularniejszy gatunek sera greckiego, produkowany z mleka owczego; fetta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. rodzaj greckiego sera (zwykle owczego), o słonym smaku;

(1.2) huczna uroczystość

(1.3) slang. amfetamina

Feta (nowogr. φέτα – „plaster”) – ser pochodzący z Grecji. Tradycyjnie zbliżone wyroby powstają w Albanii i Bułgarii.

Ser feta jest produkowany z mieszanki pasteryzowanego mleka owczego z mlekiem kozim (to drugie stanowi maksymalnie 30% mieszanki) lub tylko z mleka owczego. Niedozwolone jest używanie środków konserwujących lub koloryzujących, okres dojrzewania wynosić musi co najmniej 3 miesiące, szczegółowe wymogi technologii i kwalifikacje personelu zostały w Grecji prawnie unormowane i podlegają częstej kontroli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fetografia

rentgenologiczna metoda diagnostyczna płodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fetoproteina

białko płodowe dostające się od płodu do matki

#### Źródła:

SJP.pl

# Fetor

bardzo nieprzyjemny zapach; smród, odór

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odrażający, przykry zapach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fetorek

zdrobnienie od : fetor (nieprzyjemny zapach)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: fetor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fetoskopia

biopsja tkanek płodu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. biopsja tkanek płodu;

Fetoskopia – biopsja tkanek płodu. Fetoskopię wykonuje się pomiędzy 18 a 20. tygodniem ciąży. Wprowadzenie fiberoskopu pozwala na oglądanie płodu i pobranie fragmentów tkanek, najczęściej skóry lub wątroby lub próbek krwi. Ryzyko wywołania poronienia szacuje się na ok. 5%, trwałe uszkodzenie ściany owodni połączone z wyciekiem płynu owodniowego na 4%.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fetować

1. urządzać wystawne przyjęcie;
2. świętować jakąś uroczystość

czasownik niedokonany

(1.1) świętować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fetować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fetta

najpopularniejszy gatunek sera greckiego, produkowany z mleka owczego; feta

Feta (nowogr. φέτα – „plaster”) – ser pochodzący z Grecji. Tradycyjnie zbliżone wyroby powstają w Albanii i Bułgarii.

Ser feta jest produkowany z mieszanki pasteryzowanego mleka owczego z mlekiem kozim (to drugie stanowi maksymalnie 30% mieszanki) lub tylko z mleka owczego. Niedozwolone jest używanie środków konserwujących lub koloryzujących, okres dojrzewania wynosić musi co najmniej 3 miesiące, szczegółowe wymogi technologii i kwalifikacje personelu zostały w Grecji prawnie unormowane i podlegają częstej kontroli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fettuccine

[czytaj: fettuczine] włoskie łazanki z sosem mięsnym, pomidorami i serem

Fettuccine – makaron typowy dla kuchni włoskiej z rejonu Rzymu w kształcie długich, wąskich wstążek o szerokości 1 cm. Jego szerszą wersją jest Fettuce, a węższą Fetucelle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fetwa

oficjalne pouczenie dotyczące stosowania prawa islamskiego; fatwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Fetysz

1. w wierzeniach pierwotnych: przedmiot uważany za wcielenie jakiegoś bóstwa lub obiekt o magicznej mocy, któremu oddawano cześć;
2. przedmiot mający chronić kogoś przed nieszczęściami; amulet, talizman;
3. przedmiot, dzięki któremu fetyszysta odczuwa przyjemność seksualną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. ezot. magiczny przedmiot będący obiektem kultu, amulet, talizman

(1.2) seks. obiekt, sytuacja lub działanie wzmacniające satysfakcję seksualną

(1.3) przen. obiekt intensywnego zainteresowania lub pożądania intelektualnego

- Fetysz – w religiach pierwotnych, przedmiot będący ucieleśnieniem bóstwa
- Fetysz – w seksuologii, rodzaj parafilli
- Fetysz – film polski z 1984 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fetyszowy

→ fetysz

Patrz:fetysz

#### Źródła:

SJP.pl

# Fetyszysta

1. ktoś, kto otacza przedmioty i zjawiska irracjonalnym kultem,
2. ktoś, kto zaspokaja popęd płciowy przez oglądanie lub dotykanie przedmiotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Fetyszystka

1. kobieta, która otacza jakieś przedmioty i zjawiska irracjonalnym kultem;
2. kobieta, która zaspokaja popęd płciowy przez oglądanie lub dotykanie przedmiotów

#### Źródła:

SJP.pl

# Fetyszystyczny

dotyczący fetyszyzmu

przymiotnik

(1.1) związany z fetyszyzmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fetyszyzacja

bezkrytyczne uwielbienie, akceptowanie czegoś, otaczanie czegoś irracjonalnym kultem; fetyszyzm, bałwochwalstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Fetyszyzm

1. zaspokajanie popędu seksualnego poprzez kontakt z erotycznymi fetyszami;
2. oddawanie czci przedmiotom uważanym za wcielenie bóstwa lub rzekomo obdarzonym nadnaturalnymi właściwościami; bałwochwalstwo;
3. pejoratywnie: bezkrytyczne uwielbienie, akceptowanie czegoś; fetyszyzacja, bałwochwalstwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. jedna z form wierzeń religijnych polegająca na kulcie obiektów o domniemanej sile nadprzyrodzonej

(1.2) seks. osiąganie satysfakcji seksualnej poprzez kontakt z przedmiotami należącymi do innej osoby

(1.3) pot. otaczanie przedmiotów lub zjawisk bezrozumnym kultem

- Fetyszyzm w seksuologii
- Fetyszyzm w religioznawstwie
- Fetyszyzm w socjologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fetyszyzować

odnosić się do czegoś z bezkrytycznym uwielbieniem, respektem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fetyszyzujący

odnosić się do czegoś z bezkrytycznym uwielbieniem, respektem

#### Źródła:

SJP.pl

# Feu

1. rodzaj laotańskiego gulaszu lub zupy z makaronem;
2. forma dzierżawy gruntu w Szkocji

#### Źródła:

SJP.pl

# Feud.

skrót od: feudalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Feudalistyczny

związany z feudalizmem

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z feudalizmem, dotyczący feudalizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feudalizacja

wprowadzenie ustroju feudalnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Feudalizacyjny

→ feudalizacja

Patrz:feudalizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Feudalizm

formacja ustrojowa, rozpowszechniona w średniowiecznej Europie, charakteryzująca się stanowym podziałem społeczeństwa, oparciem organizacji państwa o stosunek lenny oraz ścisłą reglamentacją działalności gospodarczej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. średniowieczny system społeczno-ekonomicznych zależności między warstwami społecznymi, z reguły: chłopstwem, duchowieństwem, mieszczaństwem i szlachtą. Opierał się na ścisłej hierarchii stanów o określonych przywilejach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feudalny

odnoszący się do feudalizmu, właściwy feudalizmowi

przymiotnik

(1.1) hist. odnoszący się do feudalizmu, związany z feudalizmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Feudał

właściciel feudalny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w średniowieczu i w ustroju feudalnym: posiadacz ziemski

(1.2) hist. posiadacz lenna

Senior – w średniowiecznym feudalizmie europejskim określano tak osobę, która weszła w osobisty stosunek zwierzchni z wasalem.

We wczesnym średniowieczu była to osoba wolna, której wasal oddał się pod dożywotnią opiekę i służbę w akcie komendacji w zamian za dzierżawienie beneficjum. Później, w czasach ustroju lennego, seniorem stawało się poprzez zawarcie kontraktu lennego, w którym wystąpiło się jako strona zwierzchnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Feudum

ziemia oddana w użytkowanie wasalowi; lenno

Lenno (łac. feudum) – w ustroju lennym majątek będący przedmiotem kontraktu lennego, czyli nadawany przez seniora wasalowi w użytkowanie i pobieranie części pożytków w zamian za wsparcie militarne lub finansowe. Później przez lenno rozumiano całość stosunków pomiędzy seniorem a wasalem typowych dla feudalizmu. W Europie instytucja ta wywodzi się z połączenia wczesnośredniowiecznych beneficjum i komendacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feuerbach

[czytaj: FOjerbach] nazwisko

## Niemcy

- Feuerbach – okręg administracyjny Stuttgartu

## Osoby

- Anselm Feuerbach – niemiecki malarz klasycystyczny
- Karl Wilhelm Feuerbach – niemiecki matematyk
- Ludwig Feuerbach – niemiecki filozof
- Paul Johann Anselm von Feuerbach – niemiecki prawnik

## Inne

- (7099) Feuerbach – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Feutre

[czytaj: fetr]
1. szlachetna odmiana pilśni lub wojłoku;
2. wyrób wykonany z tego materiału, np. męski kapelusz pilśniowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Feyenoord

#### Źródła:

Wikipedia

# Feyerabend

[czytaj: FAjerabend] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Feynman

[czytaj: fajnman] nazwisko, np. Richard Feynman [1918 - 1988), amerykański fizyk teoretyk

- Richard Feynman – amerykański fizyk, noblista
- (7495) Feynman – planetoida nazwana na cześć Richarda Feynmana

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fez

specyficzne nakrycie głowy noszone przez mężczyzn w krajach arabskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Maroku;

Fez (arab. ‏فاس‎, Fās; marok. arab. Fas; berb. ⴼⴰⵙ, Fas; fr. Fès) – miasto w północnym Maroku, siedziba administracyjna regionu Fez-Meknes. W 2024 roku liczyło ok. 1,2 mln mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fezański

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do Fezu, związany z Fezem

#### Źródła:

Wiktionary

# Fezeła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pszczoła

#### Źródła:

Wiktionary

# Fezka

rzadkie określenie rozpowszechnionego w krajach muzułmańskich męskiego nakrycia głowy w kształcie czerwonego ściętego stożka z czarnym chwostem; fez

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. nieduży fez

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary