# Re

1. solmizacyjna nazwa dźwięku d, des, dis oraz ich enharmonicznych równoważności
2. wyraz naśladujący głos żaby (re, re, kum, kum)

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

Norwegia:

- Re – gmina w regionie Vestfold
- Re – miejscowość w gminie Gloppen

Włochy:

- Re – miejscowość i gmina

Osoby:

- Giovanni Battista Re – włoski duchowny

Inne:

- Re (Ra) – bóg egipski
- Re – część rzeczywista liczby zespolonej w postaci algebraicznej
- Re – znak japońskich sylabariuszy
- Re – symbol chemiczny pierwiastka ren
- Re – Liczba Reynoldsa, liczba kryterialna określająca przepływ
- Re – symbol górnej granicy plastyczności
- RE – Rada Europy – organizacja międzynarodowa
- RE – Rada Europejska – organ Unii Europejskiej
- RE – Odnówmy Europę (ang. Renew Europe) – europejska partia polityczna
- RE – kod przypisany Reunion według standardu ISO 3166-1 alfa-2
- RE – RegionalExpress, RegioExpress lub REGIOekspres – rodzaje pociągów w Niemczech, Szwajcarii i Polsce
- RE – Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Re-

przedrostek

(1.1) znowu, ponownie

#### Źródła:

Wiktionary

# Rea

nandu;
1. monotypowy rząd (Rheiformes) i rodzina (Rheidae) ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych; strusie amerykańskie, strusie pampasowe;
2. rodzaj ptaków z rodziny Rheidae, obejmujący 2 gatunki nielotnych ptaków: nandu szare oraz nandu plamiste

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) mitgr. w mitologii greckiej bóstwo pogańskie, tytanida, bogini płodności;

(1.2) mitrzym. w mitologii rzymskiej jedna z westalek, matka Romulusa i Remusa;

(1.3) astr. drugi co do wielkości księżyc Saturna;

(1.4) geogr. miasto w Stanach Zjednoczonych

(1.5) geogr. miejscowość we Włoszech;

(1.6) geogr. adm. gmina we Włoszech;

- Rea (Rhea) – księżyc Saturna
- Rea – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missouri, w hrabstwie Andrew
- Rea – miejscowość i gmina we Włoszech
- Rea – rzeka w Anglii, w Birmingham
- Rea – rzeka w Anglii, w hrabstwach Shropshire i Worcestershire
- Rea – rzeka w Nowej Zelandii, na Wyspie Południowej
- rea (nandu, Rhea) – rodzaj ptaków z rzędu nandu
- Rea (Reja, gr. Rheia, łac. Rhea) – w mitologii greckiej jedna z tytanid, córka Uranosa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reabsorpcja

powrotne wchłonięcie; wchłanianie zwrotne

#### Źródła:

SJP.pl

# Reach

## Osoby

- Adam Reach – angielski piłkarz

## Muzyka

- Reach – album grupy Eyes Set to Kill z 2008 roku
- Reach – album grupy Survivor z 2006 roku
- Reach – singel grupy Eyes Set to Kill z 2008 roku

#### Źródła:

Wikipedia

# Readaptacja

Readaptacja – ponowne przystosowanie człowieka chorego lub niepełnosprawnego do czynnego, samodzielnego życia w społeczeństwie i do pracy zawodowej (readaptacja społeczna i readaptacja zawodowa). O readaptacji społecznej (środowiskowej) mówimy również w znaczeniu powrotu do życia społecznego osób okresowo wyizolowanych z naturalnego życia społecznego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Readaptacyjny

związany z readaptacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reading

[czytaj: REdin]
1. miasto w Wielkiej Brytanii;
2. miasto w USA

Reading (wym. /ˈrɛdɪŋ/) – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia), dawny ośrodek administracyjny hrabstwa Berkshire, w dystrykcie (unitary authority) Reading, nad Tamizą. W 2021 roku miasto liczyło 203 795 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Readme

[czytaj: ridmi] w informatyce: plik, dokument zawierający istotne informacje dla użytkownika programu, z którymi powinien zapoznać się przed rozpoczęciem korzystania z niego

Readme – plik tekstowy, dołączany zazwyczaj do programu komputerowego.

Zawiera on zwykle dokumentację programu, licencję, prawa autorskie lub informacje techniczne takie jak: wymagania sprzętowe czy opis obsługi programu (np. klawiszologia w grach komputerowych lub skróty klawiaturowe). Zazwyczaj w formacie zwykłego tekstu niesformatowanego (*.txt), czasem w formacie RTF. Często występuje w języku angielskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Readmisja

odmowa władz udzielenia jakiejś osobie azylu i odesłanie jej do państwa, z którego bezpośrednio przybyła

- Readmisja – pojęcie z dziedziny medycyny
- Readmisja – pojęcie z dziedziny prawa

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Readmisyjny

→ readmisja

Patrz:readmisja

#### Źródła:

SJP.pl

# Ready-Made

[czytaj: redi mejd] w sztuce: gotowy przedmiot użytkowy, używany przez malarza do instalacji lub rzeźby artystycznej; ready made

#### Źródła:

SJP.pl

# Ready-Mades

[czytaj: redi mejd] w sztuce: gotowy przedmiot użytkowy, używany przez malarza do instalacji lub rzeźby artystycznej; ready made

#### Źródła:

SJP.pl

# Ready-To-Wear

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) ubrania dostępne w sklepach, pochodzące z produkcji seryjnej, a nie szyte na zamówienie

#### Źródła:

Wiktionary

# Reagan

[czytaj: regan] nazwisko, m.in. Ronald Reagan (1911-2004) - polityk amerykański, prezydent

- Hrabstwo Reagan – hrabstwo w Stanach Zjednoczonych, w Teksasie
- Reagan – nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reaganizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. styl konserwatywno-liberalnej polityki realizowanej przez administrację amerykańskiego prezydenta Ronalda Reagana lub ją przypominającej

#### Źródła:

Wiktionary

# Reaganomika

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. polityka gospodarcza prowadzona w USA za prezydentury Ronalda Reagana, cechująca się obniżaniem podatków, zmniejszaniem wydatków budżetowych, ograniczaniem ingerencji państwa w gospodarkę i ograniczaniem inflacji przez kontrolę ilości pieniędzy w obiegu;

Reaganomika (z ang. reaganomics – zlepek słów Reagan i economics) – ekonomia podażowa, która była prowadzona w latach osiemdziesiątych XX wieku w Stanach Zjednoczonych za prezydentury Ronalda Reagana, cechująca się obniżaniem podatków, zmniejszaniem wydatków budżetowych, ograniczaniem ingerencji państwa w gospodarkę i ograniczaniem inflacji przez kontrolę ilości pieniędzy w obiegu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reagent

substancja podlegająca przemianom chemicznym; substancja reagująca

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. każda substancja biorąca udział w reakcji chemicznej;

(1.2) chem. odczynnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reagina

immunoglobulina należąca do klasy typu E, występująca u osób uczulonych m.in.: na pyłki kwiatów i traw; immunoglobulina E, IgE

Immunoglobuliny E, IgE – przeciwciała zawierające łańcuch ε, składający się z domen VH + CH1 + CH2 + CH3 + CH4 i niemający rejonu zawiasowego. Wcześniej określano je jako przeciwciała reaginowe.

Immunoglobulina E jest białkiem o masie 190 kilodaltonów, krążącym w surowicy w postaci monomeru, nie przenikając przez łożysko. Jest elementem swoistej odporności humoralnej, jedną z pięciu klas immunoglobulin występujących u człowieka. IgE stanowi poniżej 0.001% stężenia wszystkich pozostałych klas immunoglobulin. W przeciwieństwie do innych immunoglobulin nie jest opsoniną i nie aktywuje dopełniacza na drodze klasycznej. Przeciwciała IgE są termolabilne, co powoduje ich inaktywację w temperaturze 56oC. Surowicze stężenie IgE wynosi 0,4–80 jm./ml (1 jm. odpowiada 2,4 ng przeciwciała), co stanowi 0,004% wszystkich immunoglobulin w surowicy. Czas półtrwania IgE w surowicy jest krótki i wynosi 1–5 dni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reagować

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zareagować)

(1.1) odpowiadać jakimś zachowaniem na daną sytuację

(1.2) chem. wchodzić w reakcje chemiczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Reagowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reagować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Reakcja

1. zajęcie jakiegoś stanowiska, działanie będące odpowiedzią na coś;
2. przemiana chemiczna;
3. dążenie do przywrócenia poprzedniego stanu, zmienionego przez rewolucję; opór przeciwko zmianom ustrojowym;
4. odpowiedź żywego organizmu na bodziec zewnętrzny lub wewnętrzny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odpowiedź na coś w formie działania lub postawy

(1.2) zachowanie organizmów żywych w odpowiedzi na bodźce

(1.3) chem. zob. reakcja chemiczna.

(1.4) fiz. proces, przemiana

(1.5) fiz. jedna z sił wywieranych przez ciała zgodnie z trzecią zasadą dynamiki

(1.6) polit. ekon. opór wobec zmian

(1.7) polit. ugrupowanie dążące do powrotu do poprzedniego stanu

- z dziedziny biologii
  - reakcja fizjologiczna
  - reakcja GvH (reakcja przeszczep przeciw gospodarzowi)

- z dziedziny chemii
  - reakcja analizy
  - reakcja addycji
  - reakcja analityczna
  - reakcja autokatalityczna
  - reakcja biuretowa
  - reakcja Cannizzara
  - reakcja charakterystyczna
  - reakcja chemiczna
  - reakcja Dielsa-Aldera
  - reakcja egzoenergetyczna
  - reakcja endoenergetyczna
  - reakcja egzotermiczna
  - reakcja elementarna
  - reakcja eliminacji
  - reakcja endotermiczna
  - reakcja Fittiga
  - reakcja fotochemiczna
  - reakcja Friedla-Craftsa
  - reakcja Grignarda
  - reakcja haloformowa
  - reakcja hydratacji
  - reakcja jonowa
  - reakcja ksantoproteinowa
  - reakcja łańcuchowa polimerazy
  - reakcja Mąkoszy
  - reakcja oderwania (reakcja eliminacji)
  - reakcja oksydacyjno-redukcyjna
  - reakcja podstawiania (reakcja substytucji)
  - reakcja połówkowa
  - reakcja przyłączania (reakcja addycji)
  - reakcja redoks
  - reakcja rozkładu (reakcja analizy)
  - reakcja syntezy (reakcja tworzenia)
  - reakcja Williamsona
  - reakcja wymiany
  - reakcja zobojętniania

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Reakcjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pejor. przeciwnik jakichkolwiek zmian społecznych i politycznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Reakcjonistka

→ reakcjonista

Patrz:reakcjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Reakcjonizm

doktryna nawołująca do przywrócenia starego, tradycyjnego porządku społeczno-politycznego

Reakcjonizm – doktryna nawołująca do przywrócenia starego, tradycyjnego porządku społeczno-politycznego. Należy do doktryny konserwatywnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reakcyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: reakcyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Reakcyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest reakcyjne; cecha tych, którzy są reakcyjni

Reakcyjność stopnia – dowolnej maszyny przepływowej mówi o przemianach energetycznych i termodynamicznych zachodzących w wieńcu wirnikowym i w wieńcu kierowniczym (w stopniu maszyny przepływowej).

W stopniu turbiny – jest to stosunek spadku entalpii w wieńcu wirnikowym do spadku entalpii w całym stopniu, w przypadku rozprężania czynnika według adiabaty odwracalnej (czyli beztarciowo).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reakcyjny

1. mający wrogi stosunek do wszystkiego, co postępowe; wsteczny;
2. przymiotnik od: reakcja

przymiotnik

(1.1) chem. fiz. związany z reakcjami

(1.2) pejor. sprzeciwiający się wszelkim zmianom, przeciwny postępowi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reaktancja

opór elektryczny bierny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. wkład do oporności układu elektrycznego pojawiający się przy przepływie prądów zmiennych, związany z obecnością w tym układzie indukcyjności i pojemności; część urojona impedancji;

(1.2) psych. stan napięcia związany z ograniczeniem jednostce możliwości wyboru;

- reaktancja (elektryczność)
- reaktancja (psychologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reaktancyjny

→ reaktancja

Patrz:reaktancja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reaktor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. zbiornik, w którym zachodzi reakcja chemiczna;

(1.2) fiz. urządzenie do wyzwalania energii jądrowej;

Reaktor – zbiornik lub urządzenie, w którym przebiega proces. Może to być reakcja chemiczna, jądrowa lub proces biologiczny.

Rodzaje reaktorów:

- reaktor katalityczny
- reaktor chemiczny
- reaktor jądrowy
- bioreaktor – reaktor służący do procesów biologicznych
- fotobiorekator – bioreaktor, do którego wnętrza dociera światło

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reaktorowy

przymiotnik od: reaktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Reaktymetr

miernik reaktywności reaktora jądrowego

Reaktymetr – urządzenie pomiarowe dokonujące ciągłego określania reaktywności reaktora jądrowego. Reaktywność reaktora jądrowego jest bardzo ważnym parametrem jego pracy, nie można jej określić bezpośrednio na podstawie gęstości strumienia neutronów w reaktorze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reaktywacja

1. przywrócenie oficera w stan służby czynnej;
2. odpowiednie ćwiczenia pozwalające osobom niepełnosprawnym możliwość swobodnego ruchu i zdobycie nowego zawodu;
3. wznowienie funkcjonowania, powrót do dawnej działalności (np. zespołu)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. umożliwienie inwalidom powrót do sprawności fizycznej i podjęcia pracy poprzez ćwiczenia korekcyjne

(1.2) chem. fiz. ponowienie działania jakiegoś procesu, mechanizmu, organizmu

(1.3) pot. muz. powrót artysty na scenę po długim okresie nieobecności w branży

(1.4) wznowienie jakiejś działalności

Reaktywacja

1. przywrócenie oficera przeniesionego w stan spoczynku (emerytowanego) do służby czynnej;
2. stosowanie koordynacyjnych ćwiczeń gimnastycznych, umożliwiające inwalidom swobodne poruszanie się i wyuczenie nowego zawodu, zob. rehabilitacja i niepełnosprawność;
3. wznowienie funkcjonowania, powrót do dawnej działalności (np. zespołu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reaktywacyjny

→ reaktywacja

Patrz:reaktywacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reaktywizacyjny

związany z reaktywizacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reaktywnie

→ reaktywny

Patrz:reaktywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Reaktywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest reaktywne; cecha tych, którzy są reaktywni

Reaktywność

- reaktywność chemiczna – w chemii: zdolność pierwiastka lub związku chemicznego do udziału w reakcjach chemicznych
  - reaktywność (chemiczna) względna – określona w odniesieniu do związku modelowego
- w technologii jądrowej (energetyce jądrowej): charakterystyka określająca odchylenie stanu reaktora jądrowego od stanu krytycznego
- w cybernetyce: określenie wielkości reakcji system w stosunku do bodźca
- reaktywność emocjonalna – w psychologii: tendencja do intensywnego reagowania na bodźce.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reaktywny

1. zdolny do brania udziału w reakcjach chemicznych;
2. będący reakcją na bodźce zewnętrzne

#### Źródła:

SJP.pl

# Reaktywować

wznawiać (wznowić) działalność czegoś, przywracać (przywrócić) istnienie czegoś, ponownie uaktywniać (uaktywnić)

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) sprawiać, że ktoś lub coś staje się ponownie aktywne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reaktywowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reaktywować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Real

1. jednostka monetarna Brazylii, dzieli się na 100 centavos;
2. moneta bita w XIV-XIX wieku w Hiszpanii i Portugalii

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) monet. brazylijska waluta;

(1.2) hist. monet. dawna moneta, bita głównie ze srebra od XIV wieku w Hiszpanii, następnie w Portugalii;

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) slang. rzeczywistość fizyczna w opozycji do wirtualnej, cybernetycznej

- real – moneta
- Real brazylijski (waluta)
- real – typ liczby rzeczywistej w języku programowania Pascal
- Real – sieć hipermarketów
- Real – manga autorstwa Takehiko Inoue
- REAL – zrewidowana europejsko-amerykańska klasyfikacja chłoniaków nieziarniczych
- Real – hiszpańska galera z XVI wieku
- Real – album grupy L’Arc-en-Ciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Realgar

pomarańczowoczerwony minerał; siarczek arsenu, rubin arsenowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miner. rzadki minerał z grupy siarczków, zbudowany z czterosiarczku czteroarsenu;

Realgar – minerał z gromady siarczków. Należy do grupy minerałów rzadkich. Zbudowany jest z tetrasiarczku tetraarsenu, As4S4.

Nazwa pochodzi od arab. رهج الغار rahdż al-ghar – „pył (proszek) kopalniany”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Realia

1. rzeczy realne, konkretne, rzeczywistość, aktualna sytuacja;
2. w dziele literackim, filmie itp.: elementy tworzące tło historyczne, społeczne, obyczajowe itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Realista

1. człowiek bezstronnie oceniający rzeczywistość i fakty w oparciu o doświadczenie i rozumowanie, trzeźwo patrzący na świat;
2. artysta wiernie odtwarzający rzeczywistość w dziele;
3. zwolennik takiego kierunku w sztuce i literaturze

#### Źródła:

SJP.pl

# Realistka

1. kobieta licząca się w swoich poglądach, zamierzeniach i działaniu z konkretną rzeczywistością, z faktami;
2. zwolenniczka, przedstawicielka realizmu w sztuce, w literaturze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: realista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Realistycznie

przysłówek

(1.1) w sposób realistyczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Realistyczniej

stopień wyższy od przysłówka: realistycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Realistyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: realistyczny; bardziej realistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Realistyczny

1. dotyczący realizmu;
2. liczący się w poglądach, zamierzeniach, działaniu z faktami, oparty na trzeźwym sądzie

przymiotnik

(1.1) oparty na trzeźwym patrzeniu na świat

(1.2) liter. szt. odnoszący się do realizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Realizacja

1. wprowadzenie czegoś w życie, zastosowanie w praktyce;
2. film, przedstawienie teatralne itp. powstałe jako efekt czyjejś pracy;
3. zamiana papierów wartościowych, majątku itp. na pieniądze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) doprowadzenie do wykonania czegoś

(1.2) wykonany utwór, film lub przedstawienie

(1.3) spieniężenie papierów wartościowych lub innych dóbr

(1.4) spełnienie planów lub nadziei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Realizacyjny

związany z realizacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Realizator

osoba realizująca jakieś przedsięwzięcie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ten, kto coś realizuje lub zrealizował

- realizator dźwięku – tytuł zawodowy
- realizator filmu wideo (wideofilmowiec) – tytuł zawodowy
- realizator programów radiowych
- realizator rekonstrukcji dźwięku – tytuł zawodowy
- realizator światła – tytuł zawodowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Realizatorka

kobieta realizująca jakieś przedsięwzięcie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: realizator

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Realizm

1. umiejętność liczenia się w poglądach, zamierzeniach, działaniu z rzeczywistością;
2. w sztuce:
a) dążenie do wiernego odzwierciedlania rzeczywistości;
b) kierunek powstały w XIX wieku we Francji, zakładający zgodność opisu z rzeczywistością;
c) realizm socjalistyczny - kierunek związany z doktryną stalinizmu, głoszący zaangażowanie polityczne i ideowe sztuki; socrealizm;
3. w filozofii: pogląd uznający istnienie jedynie rzeczywistości obiektywnej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) postawa opierająca się na trzeźwej ocenie rzeczywistości

(1.2) szt. liter. wierne odtwarzanie rzeczywistości w utworze literackim lub dziele sztuki; także. kierunek literacki i artystyczny wiernie odtwarzający rzeczywistość oraz cechujący się tym kierunek rozwinięty w XIX wieku;

## Realizm w filozofii

- Realizm atomistyczny – pogląd, według którego istnieją tylko poszczególne, jednostkowe byty, które ludzie mają tendencje łączyć w pewne wspólne pojęcia, a następnie przypisywać tym pojęciom istnienie realne, zapominając, że są to wytworzone przez nich samych konstrukcje.
- Realizm bezpośredni (teoria percepcji)
- Realizm krytyczny – jeden z odłamów neokantyzmu.
- Realizm metafizyczny – stanowisko uznające istnienie rzeczywistości obiektywnej.
- Realizm epistemologiczny – pogląd, zgodnie z którym przedmioty dane w doświadczeniu istnieją niezależnie od podmiotu poznania.
- Realizm skrajny (naiwny) – pogląd, zgodnie z którym przedmioty poznania są dokładnie takie, jak jawią się zmysłom.
- Realizm pojęciowy – pogląd uznający, że pojęciom przysługuje istnienie realne.
  - Umiarkowany realizm pojęciowy

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Realizować

czasownik

(1.1) wcielać w życie, urzeczywistniać coś

(1.2) ekon. zamieniać papiery wartościowe na pieniądze

czasownik zwrotny realizować się

(2.1) stawać się rzeczywistością

(2.2) osiągać dobre wyniki w czymś; spełniać swoje pragnienia, dążenia, ambicje

#### Źródła:

Wiktionary

# Realizowalność

→ realizowalny

Patrz:realizowalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Realizowalny

dający się zrealizować

przymiotnik

(1.1) możliwy do zrealizowania, urzeczywistnienia, uskutecznienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Realizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|realizować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Realnie

przysłówek

(1.1) w sposób realny

#### Źródła:

Wiktionary

# Realnieć

stawać się realnym, faktycznym, rzeczywistym

#### Źródła:

SJP.pl

# Realniej

stopień wyższy od przysłówka: realnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Realniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: realny

#### Źródła:

SJP.pl

# Realność

1. rzeczywistość; coś rzeczywiście istniejącego, prawdziwego;
2. zgodność ze stanem faktycznym, prawdziwość; możność urzeczywistnienia czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest realne; cecha tych, którzy są realni

(1.2) przest. majątek nieruchomy, budynek lub grunt mający konkretnego właściciela

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Realny

1. rzeczywisty, prawdziwy, faktyczny;
2. możliwy do zrealizowania; osiągalny;
3. liczący się z faktami, rozsądny

przymiotnik

(1.1) rzeczywisty, możliwy do wykonania

(1.2) ekon. odniesiony do wzrostu cen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Realowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z realem (walutą), dotyczący reala

#### Źródła:

Wiktionary

# Realplayer

RealPlayer – odtwarzacz plików multimedialnych opracowany przez RealNetworks, odtwarzający m.in. formaty RealAudio, RealVideo oraz MP3, MPEG-4, QuickTime itd.

Pierwsza wersja RealPlayer ukazała się w kwietniu 1995. Był to odtwarzacz RealAudio, jeden z pierwszych obsługujących media strumieniowe przez Internet. Do wersji 8 program ten dostępny był jako RealPlayer Plus (komercyjny) lub RealPlayer Basic (darmowy). Kolejna wersja została nazwana RealOne Player. Z czasem powrócono do poprzedniego podziału.

#### Źródła:

Wikipedia

# Realpolitik

[czytaj: realpoliTIK] polityka realna, opierająca się tylko na rzeczywistych możliwościach; Realpolitik

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. polityka oparta na kalkulacji siły i narodowych interesów, odrzucająca czynniki moralne i etyczne jako zakłócające realistyczne podejście do danej sprawy;

Realpolitik (z niem. polityka realistyczna) – polityka oparta na kalkulacji siły i interesów narodowych, odrzucająca wpływ czynników ideowych i moralnych na politykę.

Pojęcie Realpolitik wprowadził w 1853 r. do niemieckiej myśli politycznej August Ludwig von Rochau (1810–1873). Było ono niejako nierozerwalnie związane z pojęciem siły jako głównego narzędzia rozwiązywania konfliktów w stosunkach międzynarodowych. Rochau wskazywał, że siła nie stanowi ideologii, lecz w pewnym stopniu jest jej antynomią, gdyż w sytuacjach krytycznych ideologia zawsze musi ustąpić pod jej naporem. W tym ujęciu wojna stawała się nie tylko jednym z wielu możliwych, ale wręcz podstawowych narzędzi realizacji polityki państwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reambulacja

wprowadzenie na przestarzałą mapę zmian, jakich wymagają zmiany zaszłe w terenie; unacześnienie mapy

#### Źródła:

SJP.pl

# Reaneksja

ponowne przyłączenie przez państwo części lub całości innego państwa; powtórna aneksja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reanimacja

1. w medycynie: przywracanie do życia osoby znajdującej się w stanie śmierci klinicznej; ożywianie;
2. przenośnie: przywracanie czegoś do dawnego stanu; odnawianie, odbudowywanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przywrócenie do życia kogoś znajdującego się w stanie śmierci klinicznej poprzez zastosowanie zabiegów pobudzających czynność serca, układu krążenia i oddychania

Reanimacja (z łac. reanimatio – przywrócenie życia) – zespół czynności ratowniczych stosowanych u chorych, u których nastąpiło nagłe zatrzymanie krążenia. Celem reanimacji jest przywrócenie krążenia, oddychania (resuscytacja krążeniowo-oddechowa) oraz czynności ośrodkowego układu nerwowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reanimacyjny

związany z reanimacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reanimator

lekarz, specjalista w zakresie reanimacji

Reanimator – czarna komedia z roku 1985 w reżyserii Stuarta Gordona, oparta na powieści Howarda Phillipsa Lovecrafta pt. Herbert West – Reanimator.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reanimatorka

lekarka dokonująca reanimacji, specjalistka w zakresie reanimacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Reanimować

1. w medycynie: przywracać, przywrócić do życia osoby znajdujące się w stanie śmierci klinicznej; ożywiać (ożywić);
2. przenośnie: przywracać, przywrócić coś do dawnego stanu; odnawiać (odnowić), odbudowywać (odbudować)

czasownik

(1.1) med. przeprowadzać reanimację

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reanimowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. przeprowadzanie reanimacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Reasekuracja

ubezpieczenie firmy ubezpieczeniowej w innej takiej firmie w celu rozproszenia podjętego ryzyka; ubezpieczenie wtórne

Reasekuracja – odstąpienie całości lub części ubezpieczonego ryzyka bądź grupy ryzyk wraz z odpowiednią częścią składek innemu zakładowi ubezpieczeń (reasekuratorowi) w zamian za partycypację w wypłacie potencjalnych świadczeń. Jest to tzw. „ubezpieczenie ubezpieczycieli”, co oznacza cesję (przekazanie) części lub całości (w takim przypadku nazywanej frontingiem) ryzyka wraz z częścią (lub całością) składek innemu ubezpieczycielowi (czyli reasekuratorowi). W zamian reasekurator zobowiązuje się do wypłaty odszkodowania w przypadku zaistnienia zdarzenia losowego, za które odpowiedzialny jest cedent ryzyka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reasekuracyjny

związany z reasekuracją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reasekurować

ubezpieczać firmę ubezpieczeniową

#### Źródła:

SJP.pl

# Reasekurowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reasekurować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Reasumować

1. streścić, streszczać coś, powtórzyć, powtarzać w zwięźlejszej formie; podsumować (podsumowywać), zrekapitulować (rekapitulować), resumować;
2. poddać, poddawać uchwałę ponownemu rozważeniu

czasownik niedokonany

(1.1) powtarzać jakąś wypowiedź w zwięźlejszej formie, przytaczając jej najważniejsze fragmenty

(1.2) praw. poddawać, poddać uchwałę już powziętą ponownemu rozważaniu, jednocześnie unieważniając ją w jej brzmieniu poprzednim

(1.3) przest. wznawiać; powoływać, zwoływać na nowo

czasownik zwrotny niedokonany reasumować się

(2.1) przest. być wznawianym, zostać wznowionym, przywróconym, powołanym na nowo

(2.2) przest. być zniesionym, anulowanym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reasumpcja

1. powtórne rozpatrzenie jakiejś sprawy, ponowna ocena;
2. w prawodawstwie: ponowne rozpatrzenie podjętej uchwały z jednoczesnym anulowaniem jej dawnego brzmienia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ponowne rozpatrzenie czegoś, wyciągnięcie nowych wniosków

(1.2) praw. ponowne przegłosowanie podjętej już uchwały z jednoczesnym unieważnieniem jej w brzmieniu poprzednim

Reasumpcja (z łac. reasumptio) – ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten sam organ połączone z równoczesnym uchyleniem skutków uprzedniego rozstrzygnięcia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reb

tytuł grzecznościowy u Żydów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) tytuł grzecznościowy używany przez Żydów w stosunku do mężczyzny, odpowiednik polskiej formy pan;

Reb (z jid. ‏רב‎) – zwrot grzecznościowy, za pomocą którego zwraca się do szanowanych członków gminy żydowskiej i starszych mężczyzn. Zwykle poprzedza imię i nazwisko.

W języku jidysz wyraz ten stosowany jest do każdego dorosłego Żyda. Poprzedza zawsze albo samo imię (np. reb Chaim), albo imię i nazwisko (reb Chaim Goldman).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rebab

trzystrunowy instrument smyczkowy, używany w Afryce i Azji; rabab

Rebab, rubab (arab. ‏رباب‎ „smyczkowy (instrument)”; hindi रुबाब rubab, tur. rebap; uzb. rubob) – odmiana instrumentu strunowego, która rozprzestrzeniła się wraz z kupcami muzułmańskimi od północnej Afryki po Indonezję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rebant

wąski pas naszyty na żagiel dla wzmocnienia płótna w miejscu, gdzie znajdują się otwory na przeprowadzenie lin; refbant, rabant

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebaptyzacja

ponowny chrzest człowieka w niektórych nurtach religijnych

Rebaptyzacja – akt religijny polegający na ponownym chrzcie człowieka. W przypadku uznania poprzedniego chrztu za nieważny lub niewłaściwy nie można mówić o rebaptyzacji, gdyż sakrament wcześniej nie zaistniał. Rebaptyzacja jest praktykowana zwłaszcza przez ewangelikalnych, którzy odrzucają chrzest dzieci i chrzczą ponownie konwertytów z bardziej tradycyjnych wspólnot chrześcijańskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rebe

tytuł, jakim wyznawcy chasydyzmu zwracali się do cadyka

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. rabin, cadyk

(1.2) gwara. złodziejska sędzia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rebek

smyczkowy instrument muzyczny, wywodzący się z rebabu (rababu), rozpowszechniony w Europie od wczesnego średniowiecza do XVIII wieku; rubeba, rubella

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebeka

smyczkowy instrument muzyczny, wywodzący się z rebabu (rababu), rozpowszechniony w Europie od wczesnego średniowiecza do XVIII wieku; rubeba, rubella

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) bibl. postać biblijna, żona patriarchy Izaaka;

(1.2) imię|polski|ż.;

Rebeka, także jako Ryfka – biblijne imię żeńskie z hebr. riwqah, ribhkah o niejasnym znaczeniu. W Kościele katolickim istnieją święte i błogosławione o tym imieniu.

Rebeka imieniny obchodzi 9 marca, 23 marca i 30 sierpnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rebelia

dawniej: bunt, powstanie zbrojne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbrojny bunt przeciwko istniejącej władzy

Powstanie, rebelia (dawniej insurekcja) – zbrojne wystąpienie dużej grupy ludności państwa, miasta lub pewnego obszaru, toczone w celu uzyskania lub obronienia wolności, z reguły skierowane przeciw władzy zaborczej lub okupacyjnej.

Powstania często dążyły do uzyskania niepodległości państwa, autonomii obszaru lub przyłączenia obszaru do innego państwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rebeliancki

dotyczący rebelii, rebeliantów

przymiotnik

(1.1) dotyczący rebelii lub rebeliantów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rebelianctwo

dawniej: buntowniczość, postawa rebelianta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebeliant

uczestnik rebelii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uzbrojony bojownik buntujący się przeciwko istniejącej władzy;

Rebeliant – partyzant, powstaniec, członek oddziałów paramilitarnych, osoba występująca zbrojnie przeciwko zastanemu porządkowi.

W historii wiele różnych grup było nazywanych rebeliantami, zwłaszcza podczas wojen.Różnica między rebeliantem a terrorystą jest subiektywna. Podczas gdy rebeliant może mieć pozytywne konotacje, terrorysta jest postrzegany wyłącznie destrukcyjnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rebeliantka

uczestniczka rebelii

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebelizant

przestarzałe: rebeliant, buntownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebetiko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. etn. gatunek tradycyjnej wokalnej muzyki greckiej, z buzuki jako instrumentem wiodącym, a będącej miksem muzyki bizantyjskiej, zachodniej i orientalnej, zapoczątkowanej w XIX w. przez ludzi z biedoty miejskiej i marginesu społecznego;

(1.2) muz. utwór muzyczny z gatunku rebetiko (1.1)

Rebetiko lub rembetiko – grecka muzyka ulicy miasta.

Zapoczątkowana pod koniec XIX wieku w kilku miastach greckich. Początki rebetiko są podobne do tanga argentyńskiego lub portugalskiego fado.

W 2017 roku rebetiko zostało wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rebid

w brydżu: odzywka otwierającego lub odpowiadającego w drugim okrążeniu licytacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebirthing

#### Źródła:

Wikipedia

# Rebis

- Rebis (symbol) – symbol w alchemii
- Dom Wydawniczy „Rebis” – polskie wydawnictwo

#### Źródła:

Wikipedia

# Reblino

Reblino (kaszb. Reblëno, niem. Reblin) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Kobylnica przy trasie linii kolejowej Stargard-Słupsk-Gdańsk, z przystankiem Reblino.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reboot

[czytaj: ribut]
1. produkcja filmowa lub gra komputerowa podejmująca tematykę wcześniejszej produkcji filmowej lub gry komputerowej, ale niebędąca jej sequelem ani prequelem;
2. środowiskowo: ponowne uruchomienie komputera; restart

- reboot – restart, reset, ponowne uruchomienie
- reboot – film podejmujący tematykę wcześniejszego bądź wcześniejszych filmów z serii, niebędący jednak ich bezpośrednią kontynuacją ani prequelem
- ReBoot – kanadyjski serial animowany
- Reboot – singel TVXQ
- Reboot – album Treasure

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rebozo

[czytaj: reboso] damski szal lub mantyla, noszone w Ameryce Łacińskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebranding

przekształcanie wszystkich elementów marki, wiążące się z wdrożeniem nowej strategii firmy

Rebranding – proces transformacji wszystkich elementów marki, takich jak oferowane produkty i usługi, jakość obsługi oraz sposób komunikacji, w tym wygląd logo, by osiągnąć lepszą pozycję marki na rynku. Samej zmiany wyglądu logo nie można nazwać rebrandingiem, jest to bowiem jedynie zmiana identyfikacji wizualnej, od niewielkiego liftingu po całkowitą zmianę symboli graficznych marki. Natomiast proces rebrandingu strategicznego, wiążącego się z wdrożeniem nowej strategii przedsiębiorstwa, nie musi wiązać się ze zmianą nazwy czy całkowitą wymianą logo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rebrandingowy

→ rebranding

Patrz:rebranding

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebrandować

przekształcać wszystkie elementy marki handlowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebucha

w gwarze krakowskiej: łapówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebucja

gatunek kaktusa o delikatnych cierniach, pochodzący z Argentyny; uprawiany jako roślina ozdobna

Rebucja (Rebutia K.Schum.) – rodzaj roślin z rodziny kaktusowatych. Przedstawiciele występują w Boliwii, Peru i Argentynie. Nazwę rodzajowi nadał w 1895 Karl Moritz Schumann. Pochodzi ona od nazwiska Pierre'a Rebuta, francuskiego winiarza i hodowcy kaktusów z Lyonu. Gatunkiem typowym jest R. minuscula K. Schumann.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rebus

ilustrowana zagadka składająca się z liter i rysunków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zagadka przedstawiona za pomocą rysunków oraz pojedynczych liter tworzących zaszyfrowane hasło;

Rebus – łamigłówka pokrewna szaradzie, składająca się z odpowiednio ułożonych rysunków, napisów i znaków. Rozwiązanie rebusu polega na odczytaniu zaszyfrowanego hasła. Podane w rebusie treści są zwykle niejednoznaczne, mające jedynie naprowadzić rozwiązującego na właściwe znaczenie. Duże i skomplikowane rebusy wymagają od rozwiązującego szerokiego zakresu wiedzy, często z wielu niezwiązanych ze sobą dziedzin. Dla ułatwienia zwykle podane są pierwsze litery wyrazów składających się na rozwiązanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rebusik

zdrobnienie od: rebus

#### Źródła:

SJP.pl

# Rebusowy

przymiotnik od: rebus

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rebusem, dotyczący rebusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rec.

skrót od: recenzja

#### Źródła:

SJP.pl

# Recenzencki

związany z recenzentem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą recenzenta, dotyczący recenzenta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recenzent

autor recenzji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba dokonująca recenzji, także zawodowo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recenzentka

→ recenzent

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: recenzent

Patrz:recenzent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recenzja

fachowe, krytyczne omówienie i ocena np. dzieła literackiego, spektaklu teatralnego, filmu itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. muz. liter. ocena wraz z krótkim omówieniem publikacji książkowej, filmu, albumu muzycznego, koncertu, imprezy artystycznej w prasie lub w innych środkach przekazu

Recenzja (z łacińskiego recensio oznaczającego spis ludności, przegląd, w języku polskim za pośrednictwem niemieckiego Rezension) – analiza i ocena dzieła artystycznego, publikacji naukowej, projektu, przewodnika, poradnika, wystawy, przedstawienia teatralnego, publikacji multimedialnej, filmu, gry komputerowej itp. Pełni funkcję informacyjną, wartościującą i postulatywną, nakłaniającą lub zniechęcającą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recenzować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) poddawać coś recenzji, oceniać coś by podzielić się opinią

#### Źródła:

Wiktionary

# Recenzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|recenzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Recenzyjka

zdrobnienie od: recenzja

#### Źródła:

SJP.pl

# Recenzyjny

przymiotnik od: recenzja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z recenzją, dotyczący recenzji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recepcja

1. przyjmowanie gości w hotelach i biurach podróży; też: miejsce w hotelu, pensjonacie itp., w którym odbywa się przyjmowanie gości;
2. przyjmowanie lub przyswajanie sobie czegoś (zwykle: od kogoś);
3. przestarzale: oficjalne, galowe przyjęcie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hotel. biuro przy wejściu, które obsługuje osoby wchodzące

(1.2) przyjmowanie gości w recepcji (1.1)

(1.3) proces przyswajania czegoś

(1.4) odbieranie bodźców przez zmysły

(1.5) książk. szt. liter. film. muz. odbiór, przyjęcie dzieła, utworu, kierunku w sztuce

(1.6) daw. galowe przyjęcie

(1.7) daw. zaaprobowanie, przyjęcie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recepcjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pracująca w recepcji, np. hotelu

#### Źródła:

Wiktionary

# Recepcjonistka

→ recepcjonista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która pracuje w recepcji

Patrz:recepcjonista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recepcyjny

związany z recepcją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z recepcją, dotyczący recepcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recepis

przestarzałe: pokwitowanie odbioru lub nadania przesyłki, listu itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Recepta

1. pisemne polecenie lekarskie sporządzenia lekarstwa lub wydania gotowego leku przez aptekę;
2. przepis określający sposób wykonania i otrzymania czegoś, np. potrawy;
3. sprawdzony, skuteczny, niezawodny sposób na coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. pisemne zlecenie wydania leku

(1.2) przen. niezawodna metoda, sprawdzony sposób postępowania

Recepta – pisemne zlecenie lekarza, lekarza dentysty, lekarza weterynarii, pielęgniarki, położnej, felczera lub farmaceuty dla farmaceuty lub technika farmaceutycznego, a także (w mniejszym stopniu) dla chorego, dotyczące leków, które mają zostać użyte w leczeniu. W Polsce recepty wypisuje się stosując zarówno język polski jak i łaciński.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Receptariusz

bloczek do wypisywania recept lekarskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Receptomat

serwis internetowy umożliwiający uzyskanie recepty

#### Źródła:

SJP.pl

# Receptor

zakończenie włókien nerwowych lub wyspecjalizowana komórka zmysłowa, które odbierają określony rodzaj bodźców zewnętrznych albo wewnętrznych i przekazują je w formie impulsów do ośrodków nerwowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. wyspecjalizowana komórka lub jej część odbierająca informacje (bodźce) albo substancje z otoczenia;

Receptory – wyspecjalizowane komórki (lub grupy komórek) odbierające informacje ze środowiska zewnętrznego oraz wewnętrznego, a następnie przekazujące je za pośrednictwem układu nerwowego do odpowiednich ośrodków w celu umożliwienia organizmowi dostosowania się do zachodzących zmian oraz reagowania na nie. Przekształcają one różne rodzaje energii (np. świetlną, mechaniczną) na impulsy nerwowe, przy czym prawie każdy receptor reaguje wyłącznie na jeden rodzaj bodźca, w dodatku zwykle w ograniczonym zakresie (np. ludzkie oko reaguje na światło widzialne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Receptorowy

→ receptor; receptoryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Receptoryczny

→ receptor; receptorowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Receptowy

przymiotnik od: recepta

#### Źródła:

SJP.pl

# Receptura

1. nauka o postaciach leku oraz ich sporządzaniu;
2. wzór, przepis normujący ilościowy zestaw składników w celu wytworzenia określonego materiału lub produktu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. wykaz składników, wzór, formuła lub przepis, normujący zestaw składników określonego produktu;

(1.2) farm. nauka o przyrządzaniu leków (na podstawie recepty); dział farmacji

## Farmacja

- receptura – leki przygotowywane w aptece na podstawie recepty lekarskiej
- receptura – dział farmacji, nauka o przyrządzaniu leków (na podstawie recepty)
- receptura – wykaz składników, przepis uzyskania pożądanego produktu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recepturka

cienka gumka przytrzymująca recepty, np. na butelkach, słoikach, pudełkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Recepturowy

przymiotnik od: receptura

#### Źródła:

SJP.pl

# Receptywny

przyswajany, przyjmowany z zewnątrz, podlegający wpływom zewnętrznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Reces

ugoda spadkobierców, podział; ew. cofnięcie się (z łaciny recessus)

#### Źródła:

SJP.pl

# Recesja

1. cofanie się, ustępowanie czegoś;
2. okres stagnacji w koniunkturze gospodarczej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. okres zahamowania i spadku rozwoju gospodarczego

(1.2) cofanie się czegoś

- recesja – zjawisko w ekonomii
- recesja w stomatologii – odsłonięcie korzenia zęba spowodowane mechanicznym obniżeniem brzegu dziąsła lub będące skutkiem postępującej choroby przyzębia
- recesja lodowca – zjawisko w dziedzinach nauki o Ziemi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recesyjny

przymiotnik

(1.1) przym. od recesja (gospodarcza)

#### Źródła:

Wiktionary

# Recesywność

1. ogół zjawisk towarzyszących recesji;
2. w genetyce: określenie charakteryzujące taki układ alleli genu, który ujawnia się tylko w przypadku braku allelu dominującego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co recesywne

Recesywność – niemożliwość zaobserwowania u danego osobnika obecności jednego z pary genów (alleli) z powodu znacznego wpływu lub dominacji genu allelu dominującego. Pomimo iż allel warunkujący cechę recesywną jest obecny w genotypie, to cecha ta nie ujawni się w fenotypie. Recesywne względem danej cechy są zarówno organizmy, które mają oba allele genu warunkującego cechę recesywną, jak i te, u których allel recesywny może być maskowany przez inny allel tego samego genu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recesywny

ustępujący, cofający się

#### Źródła:

SJP.pl

# Rechabici

odłam Izraelitów, gorliwych wyznawców Jahwe; rekabici

Rechabici (hebr. רֵכָבִים) – wspomniana w Starym Testamencie konserwatywna grupa czcicieli Jahwe.

Należący do plemienia Kenitów Rechabici wywodzili swój ród od Jehonadaba, syna Rechaba (1Krn 2,55; 2Krl 10,15-17). Zachowywali surowe prawo, które zabraniało im spożywania wina i uprawy ziemi. Nie budowali stałych domostw, mieszkając całe życie w namiotach. Żyjąc pośród Izraelitów, byli także gorliwymi wyznawcami jahwizmu. Prorok Jeremiasz przeciwstawił zachowujących praktyki religijne Rechabitów bezbożnym mieszkańcom Judy i Izraela (Jr 35).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rechabita

przedstawiciel odłamu Izraelitów, gorliwy wyznawca Jahwe; rekabita

#### Źródła:

SJP.pl

# Rechocik

zdrobnienie od: rechot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od rechot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rechot

1. głos wydawany przez żaby; rechotanie;
2. złośliwy, głośny śmiech

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrzekliwy odgłos wydawany przez żaby lub ropuchy

(1.2) chrapliwy śmiech, często bezmyślny, z głupiego powodu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rechotać

1. o żabach: wydawać głos;
2. potocznie: śmiać się

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) o żabie: wydawać charakterystyczny głos

(1.2) pot. śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie

czasownik zwrotny rechotać się

(2.1) pot. śmiać się chrapliwie lub bezmyślnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rechotanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wydawanie przez żaby charakterystycznego dźwięku

(1.2) pot. śmianie się w sposób niski i chrapliwy

#### Źródła:

Wiktionary

# Rechotliwiej

stopień wyższy od przysłówka: rechotliwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rechotliwy

przypominający rechot

#### Źródła:

SJP.pl

# Rechowicz

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Gabriel Rechowicz – polski artysta grafik, dekorator wnętrz, autor grafik i ilustracji
- Henryk Rechowicz – polski historyk, nauczyciel akademicki
- Marian Rechowicz – rzymskokatolicki duchowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rechrystianizacja

ponowne wprowadzanie religii, pojęć i obyczajów chrześcijańskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Rechtać

wydawać głosy jak świnia lub dzik

#### Źródła:

SJP.pl

# Recife

(dawniej Pernambuco) miasto w Brazylii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Recipe

napis na receptach oznaczający: przyjmij, weź (w skrócie Rp)

#### Źródła:

SJP.pl

# Recital

[czytaj: REczital albo reCZItal] koncert jednego muzyka lub piosenkarza

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. występ artysty muzycznego stanowiący cały program koncertu;

Recital – koncert z udziałem solisty (ewentualnie duetu, w przypadku recitalu kameralnego, np. skrzypka i towarzyszącego mu pianisty).Słowo pochodzi z języka angielskiego recital i pierwszy raz zostało użyte przez Ferenca Liszta w 1840 w związku z jego występami pianistycznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recitalowy

przymiotnik od: recital

#### Źródła:

SJP.pl

# Recitando

[czytaj: reczitando] określenie wykonawcze: deklamując, opowiadając

#### Źródła:

SJP.pl

# Recitativo

recytatyw;
1. rodzaj śpiewu przypominającego pod względem rytmicznym i melodycznym deklamację, wykorzystywanego w celu prezentacji akcji w utworach dramatycznych;
2. część utworu instrumentalnego o takich cechach

Recytatyw (wł. recitativo) – solowa forma wokalna podobna do deklamacji, powstała około 1600. Recytatyw służy przede wszystkim do prezentacji akcji. Pierwsze opery były w całości oparte na recytatywach. Występuje jako elementy większej formy muzycznej takiej jak kantata, oratorium, opera czy pasja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Recja

dawna prowincja rzymska

Recja (łac. Raetia lub Rhaetia) – dawna prowincja rzymska utworzona po podboju Retów, obejmująca obecne tereny wschodniej Szwajcarii, Liechtensteinu, zachodniej Austrii (kraje Vorarlberg i Tyrol) oraz południowych Niemiec (część krajów Bawaria i Badenia-Wirtembergia). Głównymi miastami prowincji były Augusta Vindelicorum (dzisiejszy Augsburg) oraz Castra Regina (Ratyzbona).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Recka

przymiotnik od: Recz (miasto w Polsce); redecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Recki

przymiotnik od: Recz (miasto w Polsce); redecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reczem, dotyczący Recza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recklinghausen

Recklinghausen – miasto powiatowe w zachodniej części Niemiec, w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Münster, siedziba powiatu Recklinghausen. Leży w północnej części Zagłębia Ruhry.

Główny dworzec kolejowy w Recklinghausen to Recklinghausen Hauptbahnhof.

#### Źródła:

Wikipedia

# Recommandé

[czytaj: rekomąDE] napis umieszczany na przesyłkach pocztowych: polecony

#### Źródła:

SJP.pl

# Reconquista

zbrojna walka prowadzona na Półwyspie Iberyjskim w wiekach VIII-XV przez państwa chrześcijańskie dążące do odzyskania ziem zdobytych przez Arabów w wieku VIII; rekonkwista

Rekonkwista (hiszp., port. reconquista, „ponowne zdobycie”) – walka chrześcijan (Kastylijczyków, Aragończyków i Portugalczyków) o wyparcie Arabów (Maurów) z Półwyspu Iberyjskiego, trwająca od VIII do XV wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Recte

[czytaj: rekte] właściwie, słusznie, poprawnie

spójnik

(1.1) książk. właściwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recto

[czytaj: rekto] w rękopisach średniowiecznych: pierwsza strona, znajdująca się po prawej stronie czytającego; strona nieparzysta

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) typogr. pierwsza (prawa) strona karty;

Recto (łac. „prosto”) i verso (łac. „odwracam”) – określenia dwóch stron kartki papieru, pergaminu, papirusu itp. W rękopisach foliowanych pierwszą stronę określa się mianem recto, a tylną – verso. W otwartej książce recto znajduje się po prawej stronie i z reguły numerowana jest nieparzyście, verso z kolei znajduje się po lewej i jest parzysta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recycler

[czytaj: risajkler] osoba trudniąca się utylizacją śmieci; recykler

Recycler – dziesiąty album studyjny amerykańskiej grupy bluesrockowej ZZ Top wydany w 1990 roku. Na albumie można zauważyć zmianę stylu wypracowanego na poprzednich płytach. Całkowicie zrezygnowano z syntezatorów na rzecz powrotu do wcześniejszego bardziej bluesrockowego/rockowego brzmienia. Mimo to Recycler nie sprzedawał się tak dobrze jak poprzednie dwie płyty i nie osiągnął statusu albumu multiplatynowego. Był to zarazem ostatni album nagrany pod skrzydłami wytwórni Warner Bros. Records. W Polsce ukazało się edycja licencyjna wydana przez Polskie Nagrania „Muza”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Recycling

[czytaj: risajkling] proces odzyskiwania z odpadów substancji, które mogą być powtórnie wykorzystane jako surowce (dotyczy to głównie papieru, szkła, metalu i niektórych tworzyw sztucznych); recykling, recyklizacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. odzyskiwanie surowców wtórnych i wykorzystywanie ich do produkcji;

Recykling (recyklizacja, recyrkulacja) – proces przetwarzania odpadów (przemysłowych lub domowych) z produktów wycofanych z eksploatacji, w celu ponownego wprowadzenia do obiegu niektórych materiałów i użycia ich do produkcji nowych produktów. Materiały, które nadają się do ponownego wykorzystania, bywają opatrzone symbolem recyklingu. Recykling jest metodą ochrony środowiska naturalnego poprzez ograniczenie zużycia surowców pierwotnych oraz zmniejszenie ilości odpadów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recyclingowy

→ recycling [czytaj: risajklingowy]; recyklingowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Recydywa

1. popełnienie przestępstwa przez osobę wcześniej karaną;
2. potocznie: grupa recydywistów;
3. ponowne wystąpienie objawów choroby;
4. powtórzenie się negatywnego zjawiska lbu przyzwyczajenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. powrócenie do wsześniejszego procederu przez skazanego;

(1.2) pot. ogół recydywistów

(1.3) przen. ponowne wystąpienie negatywnego zjawiska

(1.4) med. nawrót objawów chorobowych

Recydywa (z łac. recidivus „powrotny, powtórny”, od recidere „popadać w coś na nowo, wracać”) – powrót do przestępstwa.

Termin ten jest wieloznaczny, bywa używany w różnych zakresach i aspektach oraz dla różnych celów naukowych czy praktycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recydywista

osoba ponownie popełniająca przestępstwo; przestępca, który dostawał wyrok wielokrotnie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) praw. przestępca powracający do ponownego popełniania wykroczenia

(1.2) przen. osoba lub zwierzę robiące wciąż coś niepożądanego

Recydywa (z łac. recidivus „powrotny, powtórny”, od recidere „popadać w coś na nowo, wracać”) – powrót do przestępstwa.

Termin ten jest wieloznaczny, bywa używany w różnych zakresach i aspektach oraz dla różnych celów naukowych czy praktycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recydywistka

kobieta już karana, która powtórnie popełnia przestępstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. przestępczyni powracająca do ponownego popełniania wykroczenia

(1.2) przen. kobieta lub zwierzę robiące wciąż coś niepożądanego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recyklat

surowiec pozyskany z odpadów poddanych recyklingowi

#### Źródła:

SJP.pl

# Recykler

osoba trudniąca się utylizacją śmieci; recycler

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) urządzenie do ponownego przetwarzania odpadów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recyklerka

→ recykler

Patrz:recykler

#### Źródła:

SJP.pl

# Recykling

proces odzyskiwania z odpadów substancji, które mogą być powtórnie wykorzystane jako surowce (dotyczy to głównie papieru, szkła, metalu i niektórych tworzyw sztucznych); recycling, recyklizacja

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wykorzystanie odpadów technologicznych i surowców wtórnych w przemyśle;

Recykling (recyklizacja, recyrkulacja) – proces przetwarzania odpadów (przemysłowych lub domowych) z produktów wycofanych z eksploatacji, w celu ponownego wprowadzenia do obiegu niektórych materiałów i użycia ich do produkcji nowych produktów. Materiały, które nadają się do ponownego wykorzystania, bywają opatrzone symbolem recyklingu. Recykling jest metodą ochrony środowiska naturalnego poprzez ograniczenie zużycia surowców pierwotnych oraz zmniejszenie ilości odpadów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recyklingować

wykorzystywać odpady technologiczne i surowce wtórne w przemyśle; recyklować

#### Źródła:

SJP.pl

# Recyklingowalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) ekol. taki, który można poddać recyklingowi; możliwy do wtórnego wykorzystania

#### Źródła:

Wiktionary

# Recyklingowy

→ recykling; recyclingowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z recyklingiem, dotyczący recyklingu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recyklizacja

proces odzyskiwania z odpadów substancji, które mogą być powtórnie wykorzystane jako surowce (dotyczy to głównie papieru, szkła, metalu i niektórych tworzyw sztucznych); recycling, recykling

Recykling (recyklizacja, recyrkulacja) – proces przetwarzania odpadów (przemysłowych lub domowych) z produktów wycofanych z eksploatacji, w celu ponownego wprowadzenia do obiegu niektórych materiałów i użycia ich do produkcji nowych produktów. Materiały, które nadają się do ponownego wykorzystania, bywają opatrzone symbolem recyklingu. Recykling jest metodą ochrony środowiska naturalnego poprzez ograniczenie zużycia surowców pierwotnych oraz zmniejszenie ilości odpadów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Recyklomat

automat recyklikngowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Recyklować

wykorzystywać odpady technologiczne i surowce wtórne w przemyśle; recyklingować

#### Źródła:

SJP.pl

# Recypować

przyswoić lub przyswajać sobie coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Recyrkulacyjny

→ recyrkulacja

Patrz:recyrkulacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Recytacja

artystyczne wygłaszanie utworu literackiego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wydeklamowanie utworu literackiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recytacyjny

związany z recytacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z recytacją, recytowaniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recytator

osoba recytująca, wygłaszająca utwory literackie; deklamator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba deklamująca utwór literacki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recytatorka

kobieta recytująca, wygłaszająca utwory literackie; deklamatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Recytatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący recytatora lub recytacji, związany z recytatorem lub recytacją

#### Źródła:

Wiktionary

# Recytatyw

recitativo;
1. rodzaj śpiewu przypominającego pod względem rytmicznym i melodycznym deklamację, wykorzystywanego w celu prezentacji akcji w utworach dramatycznych;
2. część utworu instrumentalnego o takich cechach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) deklamacyjna część opery, oratorium, itp., przypominająca mowę

Recytatyw (wł. recitativo) – solowa forma wokalna podobna do deklamacji, powstała około 1600. Recytatyw służy przede wszystkim do prezentacji akcji. Pierwsze opery były w całości oparte na recytatywach. Występuje jako elementy większej formy muzycznej takiej jak kantata, oratorium, opera czy pasja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Recytować

mówić coś z pamięci

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyrecytować)

(1.1) wygłaszać z pamięci utwór literacki

(1.2) pot. mówić coś płynnie, jakby jednym tchem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Recytowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|recytować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Recz

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

Recz (niem. Reetz) – miasto w woj. zachodniopomorskim, w powiecie choszczeńskim, położone nad rzeką Iną. Siedziba miejsko-wiejskiej gminy Recz.

Według danych z 31 grudnia 2009 roku miasto miało 2971 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reczanin

mieszkaniec Recza

#### Źródła:

SJP.pl

# Reczanka

mieszkanka Recza

#### Źródła:

SJP.pl

# Reczek

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Reczyce

2 miejscowości w Polsce:

- Reczyce – wieś w woj. łódzkim, w pow. łowickim, w gminie Domaniewice
- Reczyce – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. myśliborskim, w gminie Boleszkowice

#### Źródła:

Wikipedia

# Reczyn

Reczyn – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie płockim, w gminie Bodzanów.

W skład sołectwa Reczyn i Nowy Reczyn wchodzi także wieś Nowy Reczyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Red

specjalnie wyodrębniony obszar wodny przed wejściem do portu, o niewielkiej głębokości, osłonięty od silnych wiatrów i prądów, przeznaczony do kotwiczenia statków oczekujących na wprowadzenie do portu; przedporcie, przedmorze, przedport, awanport, kotwicowisko

- Red – jezioro w USA
- Red – rzeka w USA, prawy dopływ Atchafalaya
- Red – raper
- Red – zespół muzyczny
- Red – album Black Uhuru
- Red – album i utwór King Crimson
- Red – album The Communards
- Red – album Taylor Swift
- R.E.D. – album Ne-Yo
- Red – singel zespołu B’z
- Red. – czasopismo
- Red – film
- Red (Taylor’s Version) – album Taylor Swift

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Red.

skrót od: redakcja, redaktor (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = redakcja

(1.2) = redaktor, redaktorka

Red. – polski kwartalnik literacki, powstały w roku 2006 w Brzegu. Zawieszony w roku 2013. Redaktorem naczelnym pisma jest Radosław Wiśniewski, zastępcą Sławomir Kuźnicki, a wydawcą Klub Integracji Twórczych „Stowarzyszenie Żywych Poetów”. Jednym z założycieli pisma był Grzegorz Hetman, którym w latach 2006-2008 zajmował się w redakcji działem poetyckim i prowadził działalność krytycznoliteracką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reda

specjalnie wyodrębniony obszar wodny przed wejściem do portu, o niewielkiej głębokości, osłonięty od silnych wiatrów i prądów, przeznaczony do kotwiczenia statków oczekujących na wprowadzenie do portu; przedporcie, przedmorze, przedport, awanport, kotwicowisko

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w Polsce;

(1.2) geogr. rzeka przepływająca przez Redę (1.1);

- Reda – miasto w województwie pomorskim
- Reda – rzeka w województwie pomorskim
- reda – akwen
- Reda – stacja kolejowa w Redzie
- Reda – dawna gromada

Zobacz też

- Dekanat Reda, Reda Pieleszewo, Reda Rekowo, Osiedle Reda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redagować

1. opracowywać coś, np. utwór, książkę, artykuł itp., pod względem merytorycznym, stylistycznym i językowym w celu nadania mu ostatecznego, optymalnego kształtu, np. redagować artykuł, tekst depeszy, uchwały, zarządzenia;
2. sprawdzać i poprawiać tekst, przygotowując go do druku;
3. w szkole: pisać coś, tworzyć tekst według ustalonych reguł, np. redagować charakterystykę, opis, list, rozprawkę itp.;
4. kierować redakcją pisma, audycji itp., ponosząc odpowiedzialność za ich treść i formę

czasownik przechodni niedokonany (dk. zredagować)

(1.1) opracowywać dany tekst pod względem treści i stylu, na ogół w celu zamieszczenia w druku

(1.2) kierować redakcją czasopisma, dzieła zbiorowego, decydując ostatecznie o jego treści i formie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Redakcja

1. instytucja zajmująca się wydawaniem publikacji, redagowaniem tekstów lub opracowywaniem audycji radiowych i telewizyjnych;
2. opracowanie przygotowanego tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym; redagowanie;
3. wersja tekstu po opracowaniu redakcyjnym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynność poprawiania, korygowania tekstu pod względem merytorycznym i stylistycznym

(1.2) instytucja lub jej dział, który zajmuje się opracowywaniem publikacji, np. czasopism lub książek

(1.3) wersja tekstu po redakcji (1.1)

(1.4) zmiana w tekście po redakcji (1.1)

(1.5) praca osoby kierującej zespołem, który opracowuje i wydaje czasopismo, dzieło zbiorowe

(1.6) miejsce w którym pracują dziennikarze, redaktorzy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redakcyjny

związany z redakcją

przymiotnik

(1.1) związany z redakcją i/lub redaktorami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redaktor

1. pracownik redakcji wydawniczej, telewizyjnej lub radiowej, zajmujący się przygotowaniem materiału redakcyjnego lub opracowaniem audycji;
2. osoba redagująca, przygotowująca tekst

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik redakcji, który zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

(1.2) zwrot grzecznościowy wobec dziennikarza

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) pracownica redakcji, która zajmuje się redagowaniem tekstów, opracowywaniem audycji radiowych lub programów telewizyjnych

Redaktor – osoba dokonująca redakcji tekstu (książki, artykułów w czasopismach, encyklopediach i na stronach WWW, jak również w programach radiowych i telewizyjnych). Często ma znaczny wpływ na ostateczną postać publikacji – a czasami decyduje też o tym, czy daną publikację odrzucić, czy przyjąć do druku. Najważniejszą pozycję wśród redaktorów zajmuje redaktor naczelny, podejmujący strategiczne decyzje w sprawach danego pisma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redaktorek

1. pracowniczka redakcji wydawniczej, telewizyjnej lub radiowej, zajmująca się przygotowaniem materiału redakcyjnego lub opracowaniem audycji;
2. kobieta redagująca, przygotowująca tekst

#### Źródła:

SJP.pl

# Redaktorka

1. pracowniczka redakcji wydawniczej, telewizyjnej lub radiowej, zajmująca się przygotowaniem materiału redakcyjnego lub opracowaniem audycji;
2. kobieta redagująca, przygotowująca tekst

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta redaktor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redaktorować

być redaktorem naczelnym, zarządzać wydawnictwem czasopisma, gazety; redagować, kierować

#### Źródła:

SJP.pl

# Redaktorski

przymiotnik

(1.1) dotyczący redaktora

#### Źródła:

Wiktionary

# Redaktorstwo

rzadko: zawód, stanowisko, praca redaktora

#### Źródła:

SJP.pl

# Redaktorunio

pogardliwie lub ironicznie: marny redaktor - osoba pracująca w redakcji prasowej, radiowej lub telewizyjnej; redaktorzyna, redaktorek, dziennikarzyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Redaktorzyna

lekceważąco: marny redaktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Redan

poprzeczny próg w dnie ślizgacza

Redan – poprzeczny uskok na dolnej powierzchni kadłuba ślizgacza, pływaka wodnosamolotu lub kadłuba łodzi latającej ułatwiający oderwanie się strug wody i umożliwiający osiągnięcie większej prędkości przy ślizganiu się po wodzie, a w przypadku wodnosamolotów - ułatwiający start.

Przez podobieństwo wyglądu, układem redanowym samolotu odrzutowego nazywano układ z dyszą silnika odrzutowego pod ogonową częścią kadłuba (np. Jak-23, PZL TS-11 Iskra).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redarowie

plemię słowiańskie

Redarowie – średniowieczne plemię słowiańskie z grupy plemion lechickich, należące do wieleckiej grupy plemion – Związku wieleckiego – często w nim dominowali. Uznane przez kronikarzy germańskich za najbardziej wojownicze spośród plemion wieleckich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redczyce

Redczyce – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie żnińskim, w gminie Żnin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 91 mieszkańców. Jest 37. co do wielkości miejscowością gminy Żnin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reddit

Reddit – serwis internetowy przedstawiający linki do różnorodnych informacji, które ukazały się w Internecie. Serwis jest głównie anglojęzyczny, chociaż jego interfejs został przetłumaczony na wiele języków (w tym polski).

Reddit ma około 174 miliony zarejestrowanych użytkowników i zajmował, na dzień 2 marca 2020, 18. pozycję w rankingu Alexa Internet.

#### Źródła:

Wikipedia

# Redditowy

→ Reddit [czytaj: reditowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Redebiutować

rzadko: debiutować ponownie, występować (wystąpić) gdzieś po raz drugi, najczęściej po dłuższej przerwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Redecki

przymiotnik od: Recz (miasto w Polsce); recki

#### Źródła:

SJP.pl

# Redefinicja

rzadko: określenie czegoś na nowo, nadanie czemuś nowego znaczenia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) określenie, zdefiniowanie czegoś na nowo, nadanie nowego znaczenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redefiniować

rzadko: określać coś na nowo, nadać czemuś nowego znaczenia; definiować na nowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Redemptoryści

członek Congregatio Sanctissimi Redemptoris (Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela) - katolickiego zakonu założonego w 1732 roku przez świętego Alfonsa Marię Liguoriego w celu głoszenia Ewangelii, zwłaszcza biednym i duchowo opuszczonym

Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela (łac. Congregatio Sanctissimi Redemptoris, siglum: CSsR, pot. redemptoryści) – katolickie zgromadzenie zakonne założone przez świętego Alfonsa Marię Liguoriego 9 listopada 1732 roku. Głównym charyzmatem redemptorystów jest podążanie za przykładem Jezusa Chrystusa w ramach życia apostolskiego, które łączy równocześnie głębokie oddanie się Bogu oraz głoszenie Ewangelii, szczególnie ubogim oraz najbardziej opuszczonym. Ewangelizacja odbywa się szczególnie poprzez prowadzenie rekolekcji, misji ludowych oraz zaangażowanie w misyjną działalność Kościoła na całym świecie. Według danych z 2021 roku redemptoryści posługują w 82 krajach na sześciu kontynentach (Europa, Afryka, Azja, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia i Oceania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redemptorysta

członek Congregatio Sanctissimi Redemptoris (Zgromadzenia Najświętszego Odkupiciela) - katolickiego zakonu założonego w 1732 roku przez świętego Alfonsa Marię Liguoriego w celu głoszenia Ewangelii, zwłaszcza biednym i duchowo opuszczonym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. zakonnik ze zgromadzenia założonego przez św. Alfonsa Marię Liguoriego;

Zgromadzenie Najświętszego Odkupiciela (łac. Congregatio Sanctissimi Redemptoris, siglum: CSsR, pot. redemptoryści) – katolickie zgromadzenie zakonne założone przez świętego Alfonsa Marię Liguoriego 9 listopada 1732 roku. Głównym charyzmatem redemptorystów jest podążanie za przykładem Jezusa Chrystusa w ramach życia apostolskiego, które łączy równocześnie głębokie oddanie się Bogu oraz głoszenie Ewangelii, szczególnie ubogim oraz najbardziej opuszczonym. Ewangelizacja odbywa się szczególnie poprzez prowadzenie rekolekcji, misji ludowych oraz zaangażowanie w misyjną działalność Kościoła na całym świecie. Według danych z 2021 roku redemptoryści posługują w 82 krajach na sześciu kontynentach (Europa, Afryka, Azja, Ameryka Północna, Ameryka Południowa, Australia i Oceania).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redemptorystka

członkini katolickiego zakonu żeńskiego: Zakon Najświętszego Odkupiciela

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. zakonnica z żeńskiej gałęzi zgromadzenia założonego przez św. Alfonsa Marię Liguoriego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redemptorystowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z redemptorystami, dotyczący redemptorystów

#### Źródła:

Wiktionary

# Reden

środowiskowo: najgrubszy pokład węgla kamiennego w Dąbrowie Górniczej

- Reden – dzielnica Dąbrowy Górniczej
- Reden – osiedle w Schiffweiler w Saarze
- Reden – dzielnica Pattensen w Dolnej Saksonii
- Reden – nieoficjalna część miasta Radlin
- Reden – kopalnia węgla kamiennego w Dąbrowie Górniczej
- Reden – szyb kopalni Reden (o tej samej nazwie) w Radlinie, miejsce zbrodni nazistowskiej
- Reden – kopalnia węgla kamiennego w Radlinie
- Reden – niemiecka rodzina arystokratyczna, m.in.:
  - Friederike Karoline von Reden
  - Friedrich Wilhelm von Reden

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wikipedia

# Redesign

[czytaj: redizajn] zmiana designu

#### Źródła:

SJP.pl

# Redestylacja

w chemii: proces ponownego destylowania cieczy, wykonywany w celu uzyskania większej czystości destylatu

#### Źródła:

SJP.pl

# Redford

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Redford – jednostka osadnicza w stanie Nowy Jork, w hrabstwie Clinton
- Redford – jednostka osadnicza w stanie Teksas, w hrabstwie Presidio

Gminy w USA:

- Redford (ang. Redford Township) – gmina w stanie Michigan, w hrabstwie Wayne
- Robert Redford – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redgrave

Redgrave – wieś w Anglii, w hrabstwie Suffolk, w dystrykcie Mid Suffolk. Leży 36 km na północ od miasta Ipswich i 123 km na północny wschód od Londynu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Redia

larwa przywry

Redia – jedna z larw przywr wnętrzniaków. Żyje w organizmie żywiciela pośredniego. Powstaje w wyniku partenogenetycznego rozmnażania się sporocysty lub poprzedniego pokolenia redii, a czasem z miracidium. Rozmnaża się, podobnie jak sporocysta, dzieworodnie i daje początek kolejnemu pokoleniu redii lub cerkariom. Posiada otwór gębowy, gardziel i zawiązek jelita, a także otwór, przez który potomstwo opuszcza jej organizm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redingot

[czytaj: redęGOT] redingote;
1. długi płaszcz męski z wysokim kołnierzem i pelerynką, używany dawniej do jazdy konnej lub w czasie podróży;
2. płaszcz damski o podobnym kroju

#### Źródła:

SJP.pl

# Redingote

[czytaj: redęGOT] redingot;
1. długi płaszcz męski z wysokim kołnierzem i pelerynką, używany dawniej do jazdy konnej lub w czasie podróży;
2. płaszcz damski o podobnym kroju

#### Źródła:

SJP.pl

# Redis

rodzaj stalówki do pisania i rysowania tuszem kreślarskim; redisówka

Redis

- odmiana stalówki
- Redis (baza danych)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redisówka

rodzaj stalówki do pisania i rysowania tuszem kreślarskim; redis

#### Źródła:

SJP.pl

# Redivivus

z łaciny: zmartwychwstały, odrodzony

#### Źródła:

SJP.pl

# Redkowice

Redkowice (kaszb. Redkòjce lub też Redkòwice, niem. Rettkewitz) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie lęborskim, w gminie Nowa Wieś Lęborska.

W latach 1954-1957 wieś była siedzibą gromady Redkowice, po jej zniesieniu w gromadzie Nowa Wieś Lęborska. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Redlarski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Redler

przenośnik łańcuchowy do zboża

Redler:

- Izydor Redler
- Jan Chryzostom Redler

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redlić

regionalnie: radlić - obsypywać rośliny okopowe za pomocą radła (regionalnie: redła)

#### Źródła:

SJP.pl

# Redlica

radlica;
1. robocza część radła
2. robocza część siewnika, żłobiąca bruzdy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. część siewnika, która wykonuje bruzdę dla nasion

- redlica – część siewnika
- Redlica – miejscowość w woj. zachodniopomorskim
- Redlica – stacja kolejowa w Redlicy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redlich

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Redlicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Redlina

regionalnie: niewysoki wał ziemi między dwiema bruzdami, usypany przez radlenie; radlina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. nasyp ziemi małej wielkości, znajdujący się między dwiema bruzdami;

Redlina, radlina – nieduży wał ziemi pomiędzy dwiema bruzdami, ukształtowany sadzarką lub obsypnikiem, np. w uprawie ziemniaka. Dawniej redliny formowano za pomocą radła podczas radlenia (redlenia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redlinowy

przymiotnik od: redlina

#### Źródła:

SJP.pl

# Redliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Redmond

miasto w USA, gdzie m.in. mieści się siedziba firmy Microsoft

Miejscowości w USA:

- Redmond – miasto w stanie Oregon, w hrabstwie Deschutes
- Redmond – miejscowość w stanie Utah, w hrabstwie Sevier
- Redmond (siedziba Microsoftu i Nintendo) – miasto w stanie Waszyngton, w hrabstwie King

Gminy w USA:

- Redmond (ang. Redmond Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Mountrail

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rednacz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) środ. redaktor naczelny

#### Źródła:

Wiktionary

# Redoks

rodzaj reakcji chemicznej polegającej na zmianie stopnia utlenienia dwóch lub więcej pierwiastków

przymiotnik relacyjny

(1.1) chem. związany z utlenianiem-redukcją

Reakcja redoks – każda reakcja chemiczna, w której dochodzi zarówno do redukcji, jak i oksydacji (utleniania); termin jest zbitką wyrazową wspomnianych reakcji.

W praktyce każda rzeczywista reakcja, w której następuje zmiana stopnia utlenienia atomów lub ich grup, jest reakcją redoks, gdyż każdej reakcji redukcji musi towarzyszyć reakcja utleniania i na odwrót.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redonda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. wyspa wulkaniczna na Morzu Karaibskim, należąca do państwa Antigua i Barbuda;

Redonda – wyspa leżąca na Morzu Karaibskim, 56,2 km na południowy zachód od Antigui, należąca do państwa Antigua i Barbuda. Znajduje się na niej wygasły wulkan.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Redostowo

Redostowo (do 1945 Retztow) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie goleniowskim, w gminie Osina, na Równinie Nowogardzkiej, nad rzeką Stepnicą, otoczona lasami wschodnich krańców Puszczy Goleniowskiej, przy drodze krajowej nr 6.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

#### Źródła:

Wikipedia

# Redowa

czeski taniec towarzyski w tempie umiarkowanie szybkim

Redowa – taniec czeski, przypominający mazurka i polkę.

Termin redowa pochodzi z literatury niemieckojęzycznej, w której rozpowszechnił się w latach 40. i 50. XIX wieku, po przeniknięciu tańca poza terytorium Czech.

Redowa składa się z dwóch części. Od 1829, kiedy po raz pierwszy została wprowadzona jako taniec salonowy w Pradze, były one opisywana dwoma terminami: rejdovák (umiarkowane tempo w metrum 3/4 lub 3/8) i rejdovačka (szybkie tempo w metrum 2/4 lub 4/8).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redowy

przymiotnik od: reda

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z redą, dotyczący redy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redp

skrót od: Rejon Eksploatacji Dróg Publicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Redpillowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. środ. ktoś przekonany o swoim wyzwoleniu się z opresji, w której tkwią mężczyźni zdominowani przez kobiety

#### Źródła:

Wiktionary

# Redresja

zabieg medyczny stosowany celem zwiększenia zakresu ruchów stawu lub zmniejszenia jego przykurczów

#### Źródła:

SJP.pl

# Redresujący

w medycynie: mogący spowodować redresję - znieść przykurcz stawu lub zwiększyć zakres jego ruchów; redresyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Redresyjny

w medycynie: mogący spowodować redresję - znieść przykurcz stawu lub zwiększyć zakres jego ruchów; redresujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Reducent

organizm cudzożywny; destruent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekol. organizm heterotroficzny, który rozkładając i redukując substancje organiczne powoduje ich mineralizację

Reducenci (łac. redūcō – zmniejszam, niszczę), destruenci (łac. dēstruō – burzę) – organizmy stanowiące końcowy etap łańcucha pokarmowego. Odżywiają się szczątkami innych organizmów i rozkładają złożone związki organiczne na prostsze związki, także nieorganiczne. Do destruentów zalicza się: saprofity, detrytusofagi (detrytusożercy), saprobionty, saproby, nekrofagi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reduchów

Reduchów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Szadek.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reducin

Reducin – wieś sołecka w Polsce, położona w województwie mazowieckim, w powiecie garwolińskim, w gminie Górzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa siedleckiego.

Wierni Kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Jana Chrzciciela w Górznie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Redukat

ciężki olej otrzymywany po oddestylowaniu olejów lekkich

#### Źródła:

SJP.pl

# Redukcja

1. sprowadzenie czegoś do mniejszych rozmiarów; zmniejszenie;
2. zmniejszenie składu personelu instytucji lub zakładu pracy poprzez zwolnienie pracowników;
3. reakcja chemiczna polegająca na odłączeniu tlenu lub przyłączeniu wodoru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sprowadzenie czegoś do mniejszych rozmiarów

(1.2) zmniejszenie składu personelu instytucji lub zakładu pracy poprzez zwolnienie pracowników

(1.3) chem. proces przejścia atomu z wyższego na niższy stopień utlenienia;

(1.4) techn. w hydraulice: kształtka pozwalająca zmienić średnicę kolejnej rury;

- redukcja (chemia)
- redukcja (hydraulika)
- redukcja (matematyka)
  - redukcja wyrazów podobnych
- redukcja (logika)
- redukcja (analiza składniowa)
- redukcja (teoria złożoności)
- redukcja misyjna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redukcjonista

zwolennik redukcjonizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Redukcjonistka

→ redukcjonista

Patrz:redukcjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Redukcjonistyczny

→ redukcjonizm

Patrz:redukcjonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Redukcjonizm

pogląd, według którego zjawiska i procesy złożone dadzą się wyjaśniać przez sprowadzenie do zjawisk i procesów prostszych i odpowiadających im praw

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. pogląd mówiący, że zrozumienie większego zjawiska można osiągnąć poprzez badanie mniejszej jego części

Redukcjonizm – pogląd w filozofii nauki, stanowisko metodologiczne przyjmujące, że możliwe i właściwe jest wyjaśnienie i opis własności złożonego układu poprzez opis i wyjaśnienie zachowania jego części. Poglądami alternatywnymi są holizm i emergentyzm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redukcyjny

związany z redukcją

#### Źródła:

SJP.pl

# Redukować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zredukować)

(1.1) powodować zmniejszenie czego

(1.2) likwidować etaty pracownicze

(1.3) chem. wprowadzać pierwiastek do mniejszej wartościowości wskutek przyłączania elektronów, poprzez odbieranie tlenu lub wprowadzanie wodoru

czasownik zwrotny redukować się (dk. zredukować się)

(2.1) stawać się mniejszym lub mniej licznym

(2.2) chem. oddawać tlen lub przyjmować wodór

#### Źródła:

Wiktionary

# Redukowalność

→ redukowalny

Patrz:redukowalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Redukowalny

taki, którego można zredukować

przymiotnik

(1.1) możliwy do zredukowania, dający się zredukować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zmniejszanie rozmiarów, liczby lub ilości czegoś

(1.2) kulin. zmniejszenie objętości potrawy i zwiększenie jej gęstości przez dłuższe gotowanie na małym ogniu

Redukowanie – technika obróbki kulinarnej polegająca na zagęszczaniu potrawy przez odparowanie wody lub innych płynów na małym ogniu. Stosowana w odniesieniu do sosów, konfitur lub dżemów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reduktor

w chemii: substancja oddająca elektrony innym atomom, jonom lub cząsteczkom, redukująca te substancje i sama ulegająca przy tym utlenieniu

- Reduktor mechaniczny
- Reduktor ciśnienia
- Reduktor szlifów
- Reduktor (chemia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redukująco

→ redukować

Patrz:redukować

#### Źródła:

SJP.pl

# Redundancja

nadmiar w stosunku do tego, co niezbędne; cecha komunikatu zawierającego więcej informacji, niż minimum niezbędne do przekazania treści

Redundancja (łac. redundantio „powódź, nadmiar, zbytek”) – nadmiarowość w stosunku do tego, co konieczne lub zwykłe. Określenie może odnosić się zarówno do nadmiaru zbędnego lub szkodliwego, niecelowo zużywającego zasoby, jak i do pożądanego zabezpieczenia na wypadek uszkodzenia części systemu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redundancyjny

związany z redundacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Redundantny

taki, bez którego można się obejść; nadmiarowy, dodatkowy, zapasowy

przymiotnik

(1.1) nadmiarowy, niepotrzebny, zbędny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reduplikacja

powtórzenie danych, zjawisk lub procesów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powtórzenie

(1.2) jęz. słowotwórcze lub fleksyjne podwojenie rdzenia;

Reduplikacja (łac. reduplicatio „podwojenie”) – powtórzenie całego wyrazu bądź jego części. W językach pełni funkcję fleksyjną bądź słowotwórczą, jest również środkiem stylistycznym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reduplikować

podwajać (podwoić), powtarzać (powtórzyć) coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Reduta

1. dawne ziemne umocnienie polowe z wałem i fosą, rodzaj szańca;
2. stanowisko obronne;
3. przenośnie: pomysł, działanie wymagające obrony;
4. dawniej: publiczny bal maskowy

Reduta (wł. ridotta, fr. redoute, ang. redoubt) – rodzaj szańca. Zamknięte, samodzielne dzieło fortyfikacyjne polowe lub półstałe na narysie koła, kwadratu lub innego wieloboku, przeznaczone do samodzielnie prowadzonej obrony. Miała kształt lunety z zamkniętą szyją. Reduty budowano od XVI wieku do początku I wojny światowej. Umiejscawiano je przed linią umocnień obronnych, otaczając wałem ziemnym lub fosą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redutowiec

środowiskowo: członek Reduty - stowarzyszenia teatralnego, założonego w 1919 roku przez Juliusza Osterwę, działającego do 1939 roku, obejmującego teatr i szkołę aktorską

#### Źródła:

SJP.pl

# Redutowy

przymiotnik od: reduta

#### Źródła:

SJP.pl

# Redyk

wyprowadzanie owiec na wypas w góry (r. wiosenny) i sprowadzanie z hali (r. jesienny), zwykle w postaci uroczystego przemarszu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) etn. wyprowadzanie wiosną owiec na hale oraz ich jesienny powrót;

Redyk – uroczyste wyjście pasterzy ze stadami owiec na wypas na górskich halach (redyk wiosenny), a także ich powrót z wypasu (redyk jesienny).

Redyk jesienny zwany jest gwarowo uosod, co wywodzi się od słowa uosadzić (ôsadzić), osadzić owce z powrotem do poszczególnych gospodarstw. Istnieje również teoria, że wywodzi się ono od słowa uozchod (ôzchod), czyli rozchód, rozejście się owiec pojedynczych gazdōwek (gospodarstw). Mógł w tym słowie zajść całkowity zanik w wymowie ch, które w gwarze podhalańskiej w tego typu pozycjach wymawialne jest jako słabo słyszalne h (tzw. dźwięczne h), podobnie, jak w słowie schować, które po góralsku wymawiane jest jak sować.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Redykować

gwarowo: redykować się - przenosić się z owcami na inne pastwiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Redykołka

ser produkowany z resztek sera, które nie wystarczyły do wytworzenia oscypka, głównie na Podhalu i w Beskidzie Śląskim

Redykołka (redykawka) – rodzaj sera wytwarzanego głównie na Podhalu i w Beskidzie Śląskim. W obu tych miejscach pierwsi wytwarzali ją tamtejsi pasterze wołoscy. Redykołka często mylona jest z oscypkiem. Podobieństwo wynika z faktu, że produkowana jest z resztek sera, które nie wystarczyły do wytworzenia oscypka, czyli z resztek przetworzonego bundzu. Redykołka charakteryzuje się zapachem i posmakiem wędzenia oraz pikantnym, lekko słonym smakiem będącym wynikiem moczenia sera w solance.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redyska

w gwarze poznańskiej: rzodkiewka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. kulin. gw-pl|Poznań. rzodkiewka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redyskont

wtórna sprzedaż weksli zdyskontowanych przed terminem ich płatności

#### Źródła:

SJP.pl

# Redyskonto

wtórna sprzedaż weksli zdyskontowanych przed terminem ich płatności

Redyskonto – przyjęcie przez bank centralny wierzytelności, takich jak weksle, od banków komercyjnych. Banki komercyjne, zastawiając papiery wartościowe, mogą zaciągać kredyty redyskontowe. Bank centralny, ustalając kwotę kredytu, odlicza od wartości nominalnej zdyskontowanych papierów wartościowych ich odsetki, określone przez stopę redyskontową ustaloną właśnie przez ten bank.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redyskontowy

przymiotnik od: redyskonto

#### Źródła:

SJP.pl

# Redystrybucja

1. ponowna dystrybucja, wtórny podział czegoś, zwykle dóbr materialnych;
2. redystrybucja dochodów - podział przez państwo dochodów obywateli, pobranych od nich w postaci podatków

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redystrybucyjny

związany z redystrybucją

#### Źródła:

SJP.pl

# Redystrybutor

podmiot zajmujący się ponownym podziałem dóbr lub usług

#### Źródła:

SJP.pl

# Redziak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Redzianin

mieszkaniec Redy

#### Źródła:

SJP.pl

# Redzianka

mieszkanka Redy

#### Źródła:

SJP.pl

# Redzikowo

- Redzikowo – gmina w Polsce
- Redzikowo – wieś w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Słupsk przy drodze krajowej nr 6
- Redzikowo – osada w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, w gminie Słupsk przy drodze krajowej nr 6

#### Źródła:

Wikipedia

# Redzimski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Redźka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) białystok. rzodkiewka

#### Źródła:

Wiktionary

# Redzki

przymiotnik od: Reda

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Redą, dotyczący Redy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Redło

narzędzie rolnicze służące do robienia bruzd pomiędzy rzędami upraw roślin okopowych i do ich obsypywania; radło

W Polsce

- Redło – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. goleniowskim, w gminie Osina
- Redło – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. świdwińskim, w gminie Połczyn-Zdrój
- Redło – dawna gromada
- Redło – nieczynny przystanek kolejowy w Redle, w powiecie świdwińskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redłowo

dzielnica Gdyni

Redłowo (kaszub. Redłowò) – nadmorska dzielnica mieszkalna Gdyni, granicząca z następującymi dzielnicami tegoż miasta: Wzgórze Św. Maksymiliana(od północy), Działki Leśne, Mały Kack (obie od zachodu), Orłowo (od południa), a od wschodu także z Morzem Bałtyckim.

Nad morzem wyznaczono letnie kąpielisko Gdynia Redłowo o łącznej długości linii brzegowej 200 metrów.

Wieś królewska w powiecie gdańskim województwa pomorskiego w II połowie XVI wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Redłowski

→ Redłowo

Patrz:Redłowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Reebok

[czytaj: ribok] produkt marki Reebok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wyrób firmy Reebok

Reebok International Limited – amerykańskie przedsiębiorstwo branży odzieżowej, zajmujące się produkcją obuwia, odzieży i akcesoriów sportowych. Jest częścią amerykańskiej Authentic Brands Group.Jego nazwa pochodzi od gatunku południowoafrykańskiej antylopy – ridboka szarego (afr. Vaalribbok, ang. Grey Rhebok).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reed

Miejscowości w USA:

- Reed – miejscowość w stanie Arkansas, w hrabstwie Desha

Gminy w USA:

- Reed (ang. Reed Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Washington
- Reed (ang. Reed Township) – gmina w stanie Illinois, w hrabstwie Will
- Reed (ang. Reed Township) – gmina w stanie Dakota Północna, w hrabstwie Cass
- Reed (ang. Reed Township) – gmina w stanie Ohio, w hrabstwie Seneca
- Reed (ang. Reed Township) – gmina w stanie Pensylwania, w hrabstwie Dauphin

#### Źródła:

Wikipedia

# Reedukacja

1. ponowne przekazywanie komuś wiedzy lub uczenie umiejętności w przypadku braków w wykształceniu lub utraty wcześniej zdobytych doświadczeń;
2. działania zmierzające do nauczenia osób o zachwianym systemie wartości (głównie dotyczy to osób skazanych) życia zgodnie z zasadami i normami obowiązującymi w jakimś społeczeństwie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reedukacyjny

związany z reedukacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reedukator

1. osoba, która zawodowo zajmuje się reedukacją - uczeniem kogoś, kto ma braki w wykształceniu;
2. osoba, która zawodowo zajmuje się reedukacją - przywracaniem choremu sprawności fizycznej;
3. pracownik więzienia, zakładu poprawczego, ośrodku leczenia uzależnień itp., niosąca pomoc przestępcom lub osobom uzależnionym, ucząca ich poprawnego zachowania, reguł życia w społeczeństwie itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Reedukatorka

→ reedukator

Patrz:reedukator

#### Źródła:

SJP.pl

# Reedycja

ponowne wydanie książki, filmu, gry itp.

- reedycja – ponowne wydanie (wznowienie) jakiejś publikacji: książki, albumu muzycznego, gry komputerowej itp.
- Reedycja – album Moniki Brodki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reeksport

powtórny eksport, wywóz towaru pochodzenia zagranicznego za granicę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. powrotny eksport, wywóz towaru pochodzenia zagranicznego za granicę;

Reeksport – powrotny eksport, wywóz towaru importowanego za granicę. W transakcjach tych bierze udział najmniej trzech partnerów z różnych krajów: sprzedawca, pośrednik i nabywca. Rozróżnia się reeksport pośredni (zwany też importem równoległym) i bezpośredni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reeksportować

eksportować (wyeksportować) towary sprowadzone z zagranicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Reelekcja

powtórny wybór tej samej osoby na określone stanowisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. ponowny wybór kogoś na stanowisko wybieralne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reelekcyjny

→ reelekcja

Patrz:reelekcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reemigracja

książkowo: powrót do kraju ojczystego; remigracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powrót z emigracji do ojczyzny (kraju swego pochodzenia)

Migracja ludności – zmiana miejsca zamieszkania lub czasowego pobytu, czasem także rozumiana jako zmiana społeczności, w której funkcjonuje dana osoba.

Migracje ludności (a także zwierząt) są procesem naturalnym, który miał miejsce od początku istnienia gatunku ludzkiego. Przemieszczanie się ludności bywa też często sztucznie wywoływane w ramach konfliktów militarnych. Występowało we wszystkich czasach. Migrację wywołują kryzysy gospodarcze (migracje ekonomiczne), polityczne (migracje polityczne) lub są wywoływane militarnie w ramach „broni demograficznej”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reemigracyjny

związany z reemigracją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reemigrant

emigrant, który powrócił do ojczystego kraju

#### Źródła:

SJP.pl

# Reemigrantka

→ reemigrant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta powracająca do kraju na stałe po okresie emigracji

Patrz:reemigrant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reemisja

ponowna emisja;
1. w ekonomii: ponowne puszczenie w obieg pieniędzy, papierów wartościowych, znaczków pocztowych;
2. ponowne nadanie programu radiowego lub telewizyjnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Reengineering

[czytaj: re-indżinirin(g)] metoda radykalnego przeprojektowania procesów w przedsiębiorstwie, w celu usprawnienia jego funkcjonowania, przewidująca m.in. rewolucyjne zmiany w kulturze organizacyjnej

Reengineering (ang. re-engineering lub business process re-engineering) – koncepcja biznesowa polegająca na wprowadzaniu radykalnych zmian w procesach biznesowych. Celem zmian jest osiągnięcie maksymalnej efektywności organizacji oraz redukcja kosztów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reese

Reese – wieś w Stanach Zjednoczonych, w stanie Michigan, w hrabstwie Tuscola.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reeskontować

dawniej: redyskontować

#### Źródła:

SJP.pl

# Reetatyzacja

rzadko: przywrócenie kontroli państwa we wszystkich dziedzinach życia społecznego; ponowne upaństwowienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Reeves

- Reeves – miejscowość w Irlandii, w hrabstwie Kildare
- Reeves – obszar niemunicypalny w USA, w stanie Georgia, w hrabstwie Gordon
- Reeves – wieś w USA, w stanie Luizjana, w parafii Allen

- hrabstwo Reeves (ang. Reeves County) – w stanie Teksas

#### Źródła:

Wikipedia

# Ref

dolna część żagla

Refowanie – zmniejszanie powierzchni ożaglowania stosowane podczas żeglugi w trudnych warunkach wiatrowych w celu zmniejszenia siły aerodynamicznej wytwarzanej na żaglach, obniżenia środka ożaglowania, zmniejszenia przechyłu, a także wywołania nawietrzności lub zawietrzności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ref.

skrót od: referat (dział instytucji), czytany jako cały odmienny wyraz

#### Źródła:

SJP.pl

# Refabrykacja

odnawianie sprzętu elektronicznego

Refabrykacja – działanie polegające na przywróceniu właściwości użytkowych częściom używanym, aby wyglądały one jak nowe.

Może ona mieć charakter obróbki kompleksowej, w wyniku której przywraca się częściom wymagany kształt, wymiary, parametry i właściwości niezbędne do dalszej pracy. To odnowa jakiegoś przedmiotu w celu dalszego użytkowania. Najczęściej spotykanym przykładem refabrykacji są tonery drukarkowe oraz telefony komórkowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refabrykować

odnawiać sprzęt elektroniczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Refakcja

1. opust ceny za towar uszkodzony, zareklamowany przez nabywcę;
2. dawniej: obniżka taryfy przy wysyłce dużych ilości towaru

#### Źródła:

SJP.pl

# Refaktura

odsprzedaż osobie trzeciej usług, które wcześniej przedsiębiorca sam nabył

#### Źródła:

SJP.pl

# Refakturować

ponownie fakturować (zafakturować) bez powiększenia wartości sprzedaży o własną marżę, przenosić (przenieść) koszty na osobę trzecią, która faktycznie korzysta z usługi

#### Źródła:

SJP.pl

# Refbant

rabant; wąski pas naszyty na żagiel dla wzmocnienia płótna w miejscu, gdzie znajdują się otwory na przeprowadzenie lin

#### Źródła:

SJP.pl

# Refbanta

wzmocniony pas żagla; refbant

Refbanta – wzmocniony pas żagla umożliwiający, dzięki remizkom z przewleczonymi przez nie refsejzingami, refowanie żagla. W zrefowanym żaglu zastępuje lik, napinana jest przez refhals i refszkentlę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refektarski

charakterystyczny dla refektarza, mieszczący się w refektarzu - sali jadalnej w klasztorze lub seminarium duchowym; refektarzowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Refektarz

jadalnia w klasztorze lub seminarium duchownym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) archit. pomieszczenie klasztorne przeznaczone do spożywania posiłków;

Refektarz (łac. refectorium od reficere – odnawiać) – w budynkach klasztornych, seminariach duchownych i dawnych zamkach zakonów rycerskich duże pomieszczenie służące jako jadalnia, charakterystyczne zwłaszcza dla klasztorów średniowiecznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Refektarzowy

charakterystyczny dla refektarza, mieszczący się w refektarzu - sali jadalnej w klasztorze lub seminarium duchowym; refektarski

przymiotnik

(1.1) rel. związany z refektarzem

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) rel. zakonnik odpowiedzialny za refektarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refektarzyk

zdrobnienie od: refektarz (jadalnia w klasztorze lub seminarium duchowym)

#### Źródła:

SJP.pl

# Referacik

zdrobnienie od: referat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od referat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Referat

1. omówienie jakiegoś problemu mające formę pisemną lub przeznaczone do wygłoszenia;
2. grupa pracowników jakiegoś urzędu, instytucji, którzy zajmują się określonym rodzajem spraw; dział tej instytucji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pisemne lub ustne opracowanie danego zagadnienia, często wygłaszane w gronie zainteresowanych osób

(1.2) dział instytucji, który zajmuje się określonymi sprawami

Referat (łac. referre ‘odnosić: przedstawiać coś, referować’) – forma wypowiedzi, literacka lub literacko-naukowa, prezentująca dane zagadnienie. Wypowiedź pisemna przygotowana do wygłoszenia w kręgu zainteresowanych osób. Może poruszać różnorodną tematykę, jego głównym celem jest przekazanie wiedzy na jakiś temat; nie jest obowiązkowe zachowanie w nim całkowitego obiektywizmu – może zawierać krytyczne uwagi autora.

Osoba wygłaszająca referat to referent.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Referatowy

przymiotnik od: referat

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z referatem, dotyczący referatów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Referencja

1. odesłanie w tekście do innego źródła informacji lub publikacji;
2. w filozofii i semantyce: znaczenie uzupełniające ogólny sens; odniesienie
3. w informatyce: argument funkcji będący wskaźnikiem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) inform. wartość, zawierająca informację o położeniu innej wartości w pamięci lub nośniku danych;

(1.2) filoz. znaczenie, które uzupełnia ogólny sens czegoś

- Referencja w informatyce
- Referencja w filozofii
- Referencje (listy polecające)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Referencjalny

referencyjny;
1. → referencja;
2. taki, który jest ustalonym punktem odniesienia; wzorcowy;
3. taki, który jest skutkiem podziału na różne kategorie

#### Źródła:

SJP.pl

# Referencje

pisemna opinia wystawiana osobie ubiegającej się o pracę; list polecający

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) pisemna opinia wystawiana osobie starającej się o pracę;

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) M., B. i W. lm. od: referencja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Referencyjność

→ referencyjny

Patrz:referencyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Referencyjny

związany z referencją

przymiotnik

(1.1) taki, który jest ustalony z góry, i który stanowi punkt odniesienia

(1.2) taki, który wynika z podziału na poszczególne kategorie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Referendalny

dotyczący referendum, charakterystyczny dla referendum - wyrażenia swojej opinii w drodze powszechnego głosowania; referendowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z referendum, dotyczący referendum

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Referendarka

→ referendarz; referentka

#### Źródła:

SJP.pl

# Referendarski

przymiotnik od: referendarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Referendarz

1. stanowisko urzędnicze w administracji;
2. dawniej: urzędnik, który przesłuchiwał strony w sprawach cywilnych i referował sprawy w kancelarii królewskiej

- Referendarz (historia)
- Referendarz (administracja)
- Referendarz sądowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Referendowy

dotyczący referendum, charakterystyczny dla referendum - wyrażenia swojej opinii w drodze powszechnego głosowania; referendalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Referendum

głosowanie w określonej sprawie, w którym biorą udział wszyscy uprawnieni obywatele

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. głosowanie, którego celem jest rozstrzygnięcie jakiejś kwestii przez ogół obywateli kraju, regionu lub gminy;

Referendum (głosowanie ludowe) – forma głosowania o charakterze powszechnym, najbliższa ideałowi demokracji bezpośredniej, w której udział mogą brać wszyscy obywatele uprawnieni do głosowania (tj. mający czynne prawo wyborcze). W czasie referendum obywatele całego państwa lub jego części wyrażają swoją opinię w kwestii poddawanej głosowaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Referent

1. osoba, która pisze lub wygłasza referat albo przedstawia szerszemu gronu jakąś sprawę;
2. urzędnik kierujący referatem w instytucji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba zajmująca się prowadzeniem określonego referatu w danej instytucji i załatwiająca sprawy z tym związane

(1.2) osoba opracowująca i wygłaszająca referat na dany temat większej grupie osób

Referent (prowadzący sprawę) – w polskim porządku prawnym osoba (urzędnik) upoważniona do merytorycznego załatwienia danej sprawy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Referentka

1. kobieta referent;
2. pieczęć metalowa odciskana w miękkim materiale (np. plastelinie) przy plombowaniu szaf lub pomieszczeń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) forma żeńska od: referent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refermentacja

wtórna fermentacja w piwowarstwie

Refermentacja – termin używany w piwowarstwie oznaczający wtórną fermentację w butelkach. Do sklarowanego i przefiltrowanego piwa dolewa się brzeczki nastawnej i rozlewa do butelek, w których cukier zawarty w brzeczce rozkłada się i zamienia w alkohol oraz dwutlenek węgla. Refermentacja wpływa na zwiększenie stężenia ekstraktu piwa, zwiększenie zawartości dwutlenku węgla i osadów drożdżowych, zmienia również wartość pH piwa. Piwo poddane refermentacji jest bardziej mętne i treściwsze w smaku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refermentować

ponownie fermentować

#### Źródła:

SJP.pl

# Referować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) zdawać raport, relację z czegoś; przedstawiać coś w formie referatu, sprawozdania

#### Źródła:

Wiktionary

# Referowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|referować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Refhals

lina lub wielokrążek do ściągnięcia i umocowania żagla podczas refowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Refinansować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrefinansować)

(1.1) finans. pozyskiwać nowe finansowanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Reflacja

wzrost cen następujący po okresie, w którym kształtowały się one poniżej kosztów produkcji

Reflacja – zwiększanie skali inflacji będące reakcją na kształtowanie się cen poniżej kosztów produkcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reflacyjny

→ reflacja

Patrz:reflacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reflagging

zmiana bandery statku

#### Źródła:

SJP.pl

# Refleks

1. zdolność szybkiej reakcji na bodźce z otoczenia;
2. reakcja organizmu na jakiś bodziec;
3. odblask, odbicie światła

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. rozbłysk odbitego światła

(1.2) zdolność do szybkiej reakcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refleksivum

w językoznawstwie: zaimek zwrotny; reflexivum, refleksiwum

#### Źródła:

SJP.pl

# Refleksiwum

w językoznawstwie: zaimek zwrotny; reflexivum, refleksivum

#### Źródła:

SJP.pl

# Refleksja

głębsze przemyślenia wywołane silnym przeżyciem; wypowiedź, będąca wynikiem takiego zastanowienia się

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. głębsze zastanowienie się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refleksol

rodzaj rolety, osłona przeciwsłoneczna niezasłaniająca całkowicie widoku

#### Źródła:

SJP.pl

# Refleksola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) półprzezroczysta roleta zewnętrzna ograniczająca ilość promieni słonecznych

#### Źródła:

Wiktionary

# Refleksolog

osoba usiłująca wyjaśnić wszystkie procesy psychiczne działaniem odruchów fizjologicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Refleksologia

- refleksologia (nauka)
- refleksologia (pseudonauka)

#### Źródła:

Wikipedia

# Refleksologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) psych. związany z refleksologią, dotyczący refleksologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Refleksolożka

→ refleksolog

Patrz:refleksolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Refleksomierz

przyrząd do pomiaru czasu reakcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Refleksoterapia

terapia uciskowa, w której stymulowane są punkty odpowiadające poszczególnym narządom i układom ludzkiego ciała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. alternatywna metoda terapii, mająca pobudzać organizm do samoleczenia poprzez uciskaniu określonych punktów na ciele

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refleksowy

przymiotnik od: refleks

#### Źródła:

SJP.pl

# Refleksy

1. zdolność szybkiej reakcji na bodźce z otoczenia;
2. reakcja organizmu na jakiś bodziec;
3. odblask, odbicie światła

Refleksy – polski film animowany z 1979 w reżyserii Jerzego Kuci. Film ukazuje walkę o przetrwanie nowo narodzonego owada, który ledwo wydobywa się z kokonu i zostaje zaatakowany przez innego osobnika. W trakcie walki przeciwnicy wpadają do kałuży, znacząc na wodzie kręgi refleksów. Przez kałużę przechodzi mężczyzna i miażdży splecione w śmiertelnym uścisku owady. Tematem Refleksów jest kruchość istnienia wszelkich bytów ziemskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refleksyjność

zdolność do refleksji, głębszych przemyśleń

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest refleksyjne; cecha tych, którzy są refleksyjni

- refleksyjność światła – stosunek natężenia fali odbitej do natężenia fali padającej
- mechanizm refleksji – pojęcie z dziedziny informatyki
- antropologia refleksyjna – jeden z nurtów antropologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Refleksyjny

dający do myślenia, prowokujący wysiłek intelektualny

przymiotnik

(1.1) podn. skłonny do głębszych rozważań

(1.2) podn. skłaniający do przemyśleń, pełen refleksji

(1.3) fiz. odbijający fale

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refleksywny

zwrotny, np. czasownik refleksywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Reflektant

osoba, która reflektuje na coś, ubiega się o coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Reflektantka

→ reflektant

Patrz:reflektant

#### Źródła:

SJP.pl

# Reflektometr

Reflektometr – elektroniczny przyrząd pomiarowy służący głównie do pomiarów długości i tłumienności przewodów miedzianych, a także włókien światłowodowych, stosowanych w torach telekomunikacyjnych.

Reflektometry można podzielić na:

- reflektometry do torów przewodów miedzianych, zwane TDR (od ang. time-domain reflectometer)
- reflektometry optyczne (do torów światłowodowych), zwane OTDR (od ang. optical time-domain reflectometer).

#### Źródła:

Wikipedia

# Reflektor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) opt. zwierciadło wklęsłe;

(1.2) techn. lampa z reflektorem (1.1) dająca kierunkowy strumień światła

(1.3) astr. teleskop astronomiczny z reflektorem (1.1)

(1.4) fiz. warstwa materiału wokół rdzenia reaktora atomowego, która odbija neutrony;

(1.5) zob. reflektor radarowy.

(1.6) środ. więz. zwykle w lm. oko

Reflektor – zwierciadło optyczne wklęsłe, służące do sprowadzenia padającej na nie wiązki energii o charakterze falowym (np. promieniowanie elektromagnetyczne, fala akustyczna) do wiązki równoległej lub wąskiego kąta bryłowego.

Reflektor zwiększa gęstość energii danej fali; działa jak soczewka skupiająca. Służy do ułatwienia obserwacji danego zjawiska falowego lub wysłania fal w określonym kierunku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reflektorowy

przymiotnik od: reflektor

#### Źródła:

SJP.pl

# Reflektować

1. wyrażać ochotę na coś;
2. reflektować się - zwracać na coś uwagę, spostrzegać coś

czasownik

(1.1) książk. mieć na coś ochotę, starać się o coś

(1.2) przest. przywoływać kogoś do opamiętania się i rozwagi, nakłaniać do zastanowienia się

czasownik zwrotny reflektować się

(2.1) książk. opamiętać się, zachowywać rozwagę

(2.2) książk. orientować się, zauważać coś, spostrzegać coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reflektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reflektować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Reflexivum

w językoznawstwie: zaimek zwrotny; refleksivum, refleksiwum

#### Źródła:

SJP.pl

# Reflina

lina zamocowana do tylnego liku żagla

#### Źródła:

SJP.pl

# Reflink

link promocyjny, który po kliknięciu przynosi dochód promującej go osobie, firmie; link referencyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Reflinka

linka zamocowana do żagla, służąca do obwiązywania zrefowanej części żagla; refsejzing

Reflinka, refsejzing – krótka lina w olinowaniu ruchomym na jachtach i żaglowcach, głównie z ożaglowaniem skośnym. Reflinki mocowane są w refbancie, wzmocnionym pasie żagla. Służą do zmniejszania powierzchni żagla poprzez skrócenie jego długości czyli refowanie.

W przypadku refowania żagli w ożaglowaniu skośnym, wraz z refsejzingami stosuje się, jako ostatnią w szeregu tych linek mocowanych do bomu, refszkentlę – linkę nie tylko skracającą żagiel, ale i napinającą jego koniec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refluks

medycyna: cofanie się treści pokarmowej z żołądka do przełyku, z dwunastnicy do żołądka; cofanie się moczu z pęcherza do moczowodu

Medycyna

- refluks żołądkowo-przełykowy
- refluks dwunastniczo-żołądkowy (refluks żółciowy, refluks niekwaśny) – refluks żółci do żołądka i przełyku
- refluks pęcherzowo-moczowodowy – odpływ pęcherzowo-moczowodowy

Chemia

- refluks – orosienie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refluksja

schorzenie polegające na cofaniu się treści żołądka do przełyku

#### Źródła:

SJP.pl

# Refluksowy

→ refluks

Patrz:refluks

#### Źródła:

SJP.pl

# Refmaszynka

urządzenie do obracania bomu przy nawijaniu nań żagla podczas refowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Reforma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmiana lub szereg zmian mająca na celu ulepszenie dziedziny, której dotyczy;

Reforma (łac. reformatio – przekształcenie) – proces ewolucyjnego, stopniowego i zwykle długotrwałego mający na celu wprowadzenie zmian. Reformy stanowią przeciwwagę i uzupełnienie zmian rewolucyjnych.

Wprowadzana jest przez uchwalenie lub wydanie jednego lub kilku aktów prawnych (z reguły jest to ustawa parlamentu i rozporządzenia do niej), a następnie przez działania organów władzy wykonawczej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reformaci

rzadko: członek katolickiego zakonu żebrzącego, utworzonego we Włoszech w XVI wieku; reformata

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reformacja

ruch religijno-społeczny zapoczątkowany w XVI wieku w Niemczech przez Marcina Lutra, który dążył do reformy i odbudowy Kościoła katolickiego; doprowadził do rozłamu w chrześcijaństwie i utworzenia nowych wyznań, zwanych protestanckimi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. kult. ruch religijno-polityczno-społeczny w XVI wieku zapoczątkowany w Niemczech przez Marcina Lutra, dążący do wprowadzenia reform w Kościele katolickim;

(1.2) daw. wprowadzanie reformy, reform, reformowanie

(1.3) daw. zabezpieczenie majątkowe żony, w postaci zapisania podwójnej zazwyczaj wartości jej posagu, wiana na części dóbr męża ; po jego śmierci spadkobiercy zwracali wiano wdowie; prawne ubezpieczenie, opatrzenie

Reformacja – ruch religijno-polityczno-społeczny zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku, mający na celu odnowę chrześcijaństwa. Był reakcją na negatywne zjawiska, które miały miejsce w katolickiej hierarchii kościelnej, a także stanowił opozycję do katolickiej doktryny dogmatycznej. Podwaliny pod wystąpienie Marcina Lutra położyła działalność Jana Husa na początku XV wieku – ruch husycki (husyci) odegrał ważną rolę w rozwoju reformacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reformacki

dotyczący reformata

#### Źródła:

SJP.pl

# Reformacyjny

związany z reformacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z reformacją, dotyczący reformacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reformat

rzadko: członek katolickiego zakonu żebrzącego, utworzonego we Włoszech w XVI wieku; reformata

#### Źródła:

SJP.pl

# Reformata

rzadko: członek katolickiego zakonu żebrzącego, utworzonego we Włoszech w XVI wieku; reformata

#### Źródła:

SJP.pl

# Reformator

1. osoba przeprowadzająca jakąś reformę, reformująca coś;
2. działacz reformacji

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ten, kto reformuje, dokonuje reformy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reformatorka

1. kobieta przeprowadzająca jakąś reformę, reformująca coś;
2. działaczka reformacji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: reformator

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reformatorski

związany z wprowadzaniem reform

przymiotnik

(1.1) podn. dotyczący reformowania albo reformatora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reformatorskość

→ reformatorski

Patrz:reformatorski

#### Źródła:

SJP.pl

# Reformer

przyrząd treningowy do pilatesu

#### Źródła:

SJP.pl

# Reforming

wysokotemperaturowe ogrzewanie ropy naftowej pod zwiększonym ciśnieniem w celu otrzymania paliw o dobrych właściwościach lub węglowodorów aromatycznych

Reforming (reforming katalityczny, reformowanie benzyny) – proces stosowany wobec lekkich frakcji ropy naftowej lub produktów krakingu w celu otrzymania paliw o wysokiej liczbie oktanowej, w czasie którego zachodzą reakcje izomeryzacji, odwodornienia, cyklizacji, hydrokrakingu i aromatyzacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reformistka

→ reformista

Patrz:reformista

#### Źródła:

SJP.pl

# Reformistyczny

→ reformizm

Patrz:reformizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Reformizm

1. dążenie do wprowadzenia reform w dotychczasową formę działania jakiejś instytucji, organizacji;
2. kierunek w ruchu robotniczym, powstały w Anglii pod koniec XIX wieku, dominujący w II Międzynarodówce, odrzucający rewolucyjne metody walki o socjalizm na rzecz reform ustroju kapitalistycznego

Reformizm (łac. reformare „przekształcać”) – nurt opowiadający się za reformą istniejącego systemu lub instytucji – często politycznej lub religijnej – w przeciwieństwie do jej zniesienia i zastąpienia poprzez rewolucję.

W ruchu socjalistycznym reformizm jest poglądem, że stopniowe zmiany poprzez istniejące instytucje mogą ostatecznie doprowadzić do fundamentalnych zmian w politycznych i ekonomicznych systemach społeczeństwa. Reformizm jako tendencja polityczna i hipoteza zmiany społecznej wywodzi się z opozycji wobec socjalizmu rewolucyjnego, który twierdzi, że rewolucyjne przewroty są koniecznym warunkiem wstępnym dla strukturalnych zmian niezbędnych do przekształcenia kapitalistycznego systemu w jakościowo odmienny system socjalistyczny. W odpowiedzi na pejoratywne pojmowanie reformizmu jako nietransformacyjnego, filozof André Gorz w 1987 roku stworzył koncepcję reformy niererformistycznej, która kładzie nacisk na potrzeby ludzkie nad potrzebami kapitalistycznymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reformować

1. wprowadzać zmiany, ulepszenia; dokonywać reformy, przekształcać, reorganizować;
2. reformować się - być reorganizowanym, przekształcanym; przekształcać się, reorganizować się

czasownik przechodni niedokonany (dk. zreformować)

(1.1) dokonywać reformy

czasownik zwrotny niedokonany reformować się (dk. zreformować się)

(2.1) podlegać reformie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reformowalność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co reformowalne

#### Źródła:

Wiktionary

# Reformowalny

dający się reformować

przymiotnik

(1.1) dający się reformować

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reformowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reformować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Reformowany

1. wprowadzać zmiany, ulepszenia; dokonywać reformy, przekształcać, reorganizować;
2. reformować się - być reorganizowanym, przekształcanym; przekształcać się, reorganizować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Reformowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z reformą, dotyczący reformy

#### Źródła:

Wiktionary

# Reformujący

1. wprowadzać zmiany, ulepszenia; dokonywać reformy, przekształcać, reorganizować;
2. reformować się - być reorganizowanym, przekształcanym; przekształcać się, reorganizować się

Patrz:reformować

#### Źródła:

SJP.pl

# Reformy

majtki damskie

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kobiece szerokie majtki z nogawkami

forma rzeczownika|rodzaj=żeński.

(2.1) plural|reforma.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refować

zmniejszać powierzchnię żagla za pomocą linek - refów

czasownik niedokonany

(1.1) żegl. zmniejszać powierzchnię ożaglowania bez użycia dodatkowych żagli przez częściowe zwijanie lub składanie dolnej części żagla i umocowanie jej za pomocą linek

(1.2) środ. wstawiać przypis

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|refować.

Refowanie – zmniejszanie powierzchni ożaglowania stosowane podczas żeglugi w trudnych warunkach wiatrowych w celu zmniejszenia siły aerodynamicznej wytwarzanej na żaglach, obniżenia środka ożaglowania, zmniejszenia przechyłu, a także wywołania nawietrzności lub zawietrzności.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Refowy

przymiotnik od: ref

#### Źródła:

SJP.pl

# Refrakcja

załamanie promieni świetlnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. odchylenie kierunku rozchodzenia się fali związana ze zmianą jej prędkości przy przejściu do innego ośrodka;

(1.2) fizj. okresowa niewrażliwość na bodźce komórek pobudliwych (a także błon komórkowych wypustek tych komórek) po przejściu potencjału czynnościowego;

(1.3) zob. refrakcja molowa.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Refrakcjonista

optyk, specjalista od doboru szkieł korekcyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Refrakcjonistka

→ refrakcjonista

Patrz:refrakcjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Refrakcyjny

związany z refrakcją

#### Źródła:

SJP.pl

# Refraktometr

przyrząd optyczny do mierzenia współczynnika załamania światła

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refraktometria

dział fizyki obejmujący metody pomiaru współczynnika załamania światła za pomocą refraktometru

Refraktometria – metoda badania własności fizykochemicznych substancji na podstawie pomiarów ich współczynników załamania. Służą temu refraktometry, np. refraktometr Abbego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refraktor

teleskop, w którym elementem skupiającym światło jest soczewka lub układ soczewek

Teleskop optyczny (gr. teleskopes – dalekopatrzący) – jeden z rodzajów teleskopów; przyrząd optyczny złożony z dwóch elementów optycznych: obiektywu i okularu (teleskop soczewkowy) lub z okularu i zwierciadła (teleskop zwierciadlany), połączonych tubusem. Służy do powiększania odległych obrazów. Zarówno teleskop soczewkowy, jak i teleskop zwierciadlany dają obraz rzeczywisty powiększony, odwrócony lub prosty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refren

w pieśni lub piosence powtarzająca się melodia i związany z nią tekst, występujący zwykle po zakończeniu zwrotki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. w utworze śpiewanym jest to powtarzająca się melodia i tekst

Refren – w pieśni lub piosence jest to powtarzająca się melodia i związany z nią tekst, występujący zwykle po zakończeniu zwrotki. W jazzie często ma zadanie oddzielenia poszczególnych części solowych i grany jest przez cały zespół.Refren jest częścią zwrotki, która składa się z tzw. canta (kanta) i refrenu.Refren zwykle zawiera w pełni rozbudowaną melodię, niekiedy jednak sprowadzony jest do jednego, krótkiego motywu. Na przykład w pieśniach religijnych może się sprowadzać do wyśpiewywanego przez zgromadzenie słowa Amen lub prośby Módl się za nami/Zmiłuj się nad nami (w litaniach) w odpowiedzi na śpiew kantora. Podobną rolę w hiszpańskich piosenkach ludowych odgrywa refren Ole!.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Refrenik

zdrobnienie od: refren

#### Źródła:

SJP.pl

# Refrenistka

→ refrenista

Patrz:refrenista

#### Źródła:

SJP.pl

# Refrenowy

przymiotnik od: refren

#### Źródła:

SJP.pl

# Refrigerium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) hist. w starożytnym Rzymie i średniowieczu, uczta na grobie zmarłego urządzana ku jego czci

(1.2) rel. w teologii francuskiej XII w. miejsce „ochłody i pocieszenia”, odpoczynku i radosnego oczekiwania dusz na spotkanie z Bogiem; przez niektórych identyfikowane z miejscem, w którym ci, którzy nie zmarli jako męczennicy, czekają na Sąd Ostateczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Refsejzing

linka zamocowana do żagla, służąca do obwiązywania zrefowanej części żagla; reflinka

Reflinka, refsejzing – krótka lina w olinowaniu ruchomym na jachtach i żaglowcach, głównie z ożaglowaniem skośnym. Reflinki mocowane są w refbancie, wzmocnionym pasie żagla. Służą do zmniejszania powierzchni żagla poprzez skrócenie jego długości czyli refowanie.

W przypadku refowania żagli w ożaglowaniu skośnym, wraz z refsejzingami stosuje się, jako ostatnią w szeregu tych linek mocowanych do bomu, refszkentlę – linkę nie tylko skracającą żagiel, ale i napinającą jego koniec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refugialny

→ refugium

Patrz:refugium

#### Źródła:

SJP.pl

# Refugium

Ostoja (refugium) – w ekologii i ochronie przyrody jest to obszar wyróżniający się pod względem przyrodniczym, na którym występują rzadkie, ginące, zagrożone gatunki roślin lub zwierząt czy zanikające typy ekosystemów. Przykładowo, refugiami dlaleśnych gatunków roślin w krajobrazie rolniczym mogą być zarośla śródpolne, wyspy leśne itp.

#### Źródła:

Wikipedia

# Refulacja

usypywanie plaży, wzmacnianie wybrzeża itp. przy pomocy piasku pozyskanego z dna morskiego

Refulacja – prace mające na celu poszerzanie oraz ochronę plaży, terenów brzegowych, wysp, portów i torów podejściowych itp. Polegają na przetransportowaniu (przepompowaniu) m.in. z pogłębiarki rurami lub szalandą piasku z dna morza (akwenu) na plażę i rozgarnięciu go przez maszyny budowlane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refulacyjny

→ refulacja

Patrz:refulacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Refuler

urządzenie do wydobywania piasku, ziemi, mułu z dna, m.in. w celu pogłębienia dna zbiornika, rzeki

Refuler – nazwa potoczna pogłębiarki ssącej. Służy do wydobywania piasku i żwiru z obszaru żwirowni lub do pogłębiania szlaków żeglugowych. Refuler jest jednostką pływającą, która zasysa z dna zbiornika wodnego (żwirowni) kruszywo.Dostarczenie urobku na brzeg odbywa się za pomocą systemu rur na pływakach gdzie poddawane jest dalszej obróbce - odwodnieniu i frakcjonowaniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Refundacja

zwrot części lub całości poniesionych przez kogoś kosztów

#### Źródła:

SJP.pl

# Refundacyjny

związany z refundacją

przymiotnik

(1.1) przym. od: refundacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Refundować

pokrywać (pokryć) koszty poniesione przez kogoś innego

#### Źródła:

SJP.pl

# Refuseniczka

→ refusenik

Patrz:refusenik

#### Źródła:

SJP.pl

# Refusenik

obywatel radziecki narodowości żydowskiej, któremu odmówiono prawa do emigracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Refutacja

obalenie argumentów strony przeciwnej, odparcie czyichś zarzutów; pismo o takiej treści

#### Źródła:

SJP.pl

# Refutacyjny

przymiotnik od: refutacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Refutować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) książk. odpierać za pomocą dowodów

#### Źródła:

Wiktionary

# Reg.

skrót od: regionalizm, regionalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rega

rzeka w północno-zachodniej Polsce

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Rega – rzeka w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, płynąca przez Pojezierze Zachodniopomorskie i Pobrzeże Szczecińskie, o długości według różnych publikacji od 167,8 km do 199 km.

Jest dwudziestą czwartą pod względem długości rzeką w Polsce. Rega jest jedną z największych rzek przymorza i drugą rzeką woj. zachodniopomorskiego pod względem przepływów. Średnioroczny przepływ w 1997 roku w przekroju ujścia Regi wynosił 21,80 m³/s. Wody rzeki zostały ocenione w latach 2006–2007 na III i IV klasy jakości.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regal

prawo, przywilej przysługujące wyłącznie panującemu

Regal – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Minnesota, w hrabstwie Kandiyohi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regalia

1. oznaki, symbole godności królewskiej, np. korona, berło, jabłko; insygnia;
2. w średniowieczu: prawa, przywileje przysługujące wyłącznie panującemu; regale

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) hist. insygnia królewskie, symbolizujące władzę królewską

(1.2) hist. prawa i przywileje przysługujące monarsze

Regalia (łac. regalis = królewski) – oznaki i symbole władzy monarszej, królewskiej, jak: korona, berło, jabłko itp.

Przykłady regaliów:

- regalia cesarskie
- japońskie regalia cesarskie
- polskie insygnia koronacyjne

Także określenie na specjalny ubiór, szczególnie strojny, ozdobny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regalik

zdrobnienie od: regał

#### Źródła:

SJP.pl

# Regalista

zwolennik ustroju monarchicznego, stronnik króla; rojalista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. w dawnej Polsce: zwolennik większej władzy króla w czasach demokracji szlacheckiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regalistka

→ regalista

Patrz:regalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Regalistyczny

dawniej: rojalistyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Regata

samochód typu Fiat Regata

#### Źródła:

SJP.pl

# Regatowiec

zawodnik biorący udział w regatach

#### Źródła:

SJP.pl

# Regatowy

przymiotnik od: regaty

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z regatami, dotyczący regat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regaty

zawody, wyścigi jachtów, łodzi wiosłowych, motorowych, kajaków i kanadyjek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) żegl. wyścig łodzi lub statków;

Regaty – zawody sportowe prowadzone na wodzie lub lodzie.

Z regat rozgrywanych na wodzie można wyróżnić:

- regaty motorowodne
- regaty wioślarskie
- regaty windsurfingowe
- regaty żeglarskie.

Na powierzchni lodu rozgrywa się pewną odmianę regat żeglarskich w postaci zawodów bojerów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regazyfikacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. proces zamiany LNG z postaci skroplonej na gazową poprzez ogrzewanie;

Regazyfikacja - proces przemysłowy polegający na zamianie gazu ziemnego LNG w postaci skroplonej na postać gazową poprzez ogrzewanie skroplonej substancji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Regazyfikacyjny

→ regazyfikacja

przymiotnik

(1.1) przym. od regazyfikacja

Patrz:regazyfikacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regał

mebel z półkami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mebel z półkami

(1.2) muz. rodzaj małych organów

Regał – mebel biblioteczny służący do przechowywania książek.

Współcześnie regały i pozostałe sprzęty biblioteczne tworzą systemy zintegrowane, czyli zespoły sprzętów zharmonizowanych ze sobą pod względem wymiarów, konstrukcji i formy zewnętrznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regałek

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) muz. pot. utwór reggae

#### Źródła:

Wiktionary

# Regałowy

przymiotnik od: regał

#### Źródła:

SJP.pl

# Regelacja

powtórne zamarzania wody powstałej ze stopionego wskutek podwyższonego ciśnienia lodu, jedna z przyczyn przesuwania się lodowców

Regelacja, przymarzanie lodu – zjawisko topienia lodu pod wpływem zwiększonego ciśnienia i powtórnego zamarznięcia powstałej wody przy obniżeniu ciśnienia do pierwotnej wartości. Powodowane jest ono zmniejszaniem się temperatury topnienia lodu przy zwiększonym ciśnieniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regencja

1. rządy jednej lub kilku osób (regentów), ustanowione na okres małoletności lub nieobecności prawowitego władcy; rejencja;
2. okres trwania takich rządów; rejencja;
3. w państwie pruskim oraz na ziemiach polskich zaboru pruskiego: jednostka administracyjna pośrednia między powiatem a prowincją; rejencja;
4. urząd administrujący tą jednostką; rejencja;
5. w dawnej Polsce: urząd, stanowisko regenta - urzędnika dokonującego wpisów i wypisów z ksiąg sądowych, kierującego kancelarią królewską i archiwum; regentura, rejentura, rejencja;
6. styl w sztuce zapoczątkowany we Francji (1715-1723), odnoszący się szczególnie do wnętrz, mający cechy pośrednie między barokiem a rokokiem;
7. styl w sztuce angielskiej, rozwijający się w latach 1800-1830 w czasach panowania Jerzego, księcia Walii, charakteryzujący się przenikaniem tendencji neogotyckich, neoklasycystycznych i orientalnych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. władza sprawowana przez regenta, regentkę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regencki

przymiotnik od: regent

#### Źródła:

SJP.pl

# Regencyjny

związany z regencją

#### Źródła:

SJP.pl

# Regeneracja

1. odbudowa utraconych części w żywym organizmie;
2. odzyskiwanie sprawności fizycznej, zdrowia;
3. reperacja, odnawianie zużytych maszyn, narzędzi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. odzyskiwanie zdrowia, sprawności, równowagi psychicznej itp.

(1.2) med. odtwarzanie uszkodzonych części ciała, narządów, tkanek albo komórek organizmów żywych

(1.3) techn. odnawianie i naprawianie uszkodzonych lub wyeksploatowanych maszyn lub ich części

(1.4) techn. odzyskiwanie w procesach technologicznych wartościowych substancji, energii; także. przywracanie zużytym substancjom ich oryginalnych własności

- regeneracja (biologia)
- regeneracja części – niezawodność
- regeneracja ciepła – termodynamika, energetyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regeneracyjny

związany z regeneracją

przymiotnik

(1.1) uruchamiający lub wspomagający proces regeneracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regenerat

Regenerat — plastyczny produkt otrzymywany przez depolimeryzację zwulkanizowanych odpadów gumowych, zużytych wyrobów gumowych (opony, dętki, węże gumowe, obuwie itp.).W mieszankach gumowych może on zastąpić część kauczuku. Dodany w ograniczonej ilości wpływa korzystnie na dalsze procesy technologiczne, a ponadto przyczynia się do potanienia wyrobu gumowego.Nadmierny udział regeneratu w gumie powoduje znaczne obniżenie jej własności wytrzymałościowych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Regenerator

Regenerator sygnału, wzmacniak, wtórnik, powtarzacz, repeater – urządzenie stosowane w telekomunikacji do regeneracji sygnału.

Zasięg transmisji sygnałów jest ograniczony na skutek zniekształceń, zakłóceń i pochłaniania energii w mediach transmisyjnych. Regeneracja przesyłanych sygnałów w torze transmisyjnym pozwala ten zasięg zwiększyć. Regeneratory działają w warstwie fizycznej sygnałów (pierwsza warstwa modelu OSI) i nie próbują interpretować transmitowanych przezeń danych pod kątem ich poprawności (spójności).

#### Źródła:

Wikipedia

# Regeneratywny

przymiotnik jakościowy

(1.1) sprzyjający regeneracji, prowadzący do regeneracji czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Regenerować

czasownik niedokonany (dk. zregenerować)

(1.1) odnawiać, odświeżać, odtwarzać

czasownik zwrotny niedokonany (dk. zregenerować się)

(2.1) wracać do pełnego zdrowia i sprawności fizycznej

(2.2) o częściach organizmów żywych: odnawiać się

#### Źródła:

Wiktionary

# Regenerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dokonywanie regeneracji

#### Źródła:

Wiktionary

# Regenerowany

odnowiony przez odpowiednie zabiegi mechaniczne albo chemiczne, np. opona regenerowana

#### Źródła:

SJP.pl

# Regenerujący

mający działanie odnawiające

#### Źródła:

SJP.pl

# Regens

dawniej: przełożony duchownego zakładu naukowego; zarządzający kancelarią konsystorską

#### Źródła:

SJP.pl

# Regensburg

[czytaj: REgensburk] miasto w Niemczech; Ratyzbona

Niemcy:

- Regensburg (pol. Ratyzbona) – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Bawaria
- Regensburg – powiat w kraju związkowym Bawaria
- Regensburg – region w kraju związkowym Bawaria

Osoby:

- Mirja Regensburg – niemiecka aktorka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regensburski

przymiotnik od: Regensburg (Ratyzbona; miasto w Niemczech); ratyzboński

#### Źródła:

SJP.pl

# Regent

1. osoba sprawująca rządy w okresie małoletniości, choroby lub dłuższej nieobecności panującego;
2. w dawnej Polsce: urzędnik dokonujący wpisów i wypisów z ksiąg sądowych, kierujący kancelarią królewską i archiwum; rejent, notariusz;
3. w dawnej Polsce: sekretarz kanclerza i podkanclerza; rejent, notariusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. ktoś, kto sprawuje władzę za nieobecnego lub młodocianego monarchę;

(1.2) przest. rejent, notariusz

Regent – uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków, np. z powodu małoletniości, bezkrólewia, nieobecności w kraju lub poważnej choroby. Okres władzy regenta oraz sama władza regenta to regencja. Regent może być także powołany na okres, w którym tron pozostaje nieobsadzony (np. adm. Miklós Horthy na Węgrzech, Francisco Franco w Hiszpanii, Rada Regencyjna w Polsce).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regentka

kobieta sprawująca rządy w okresie małoletniości, choroby lub dłuższej nieobecności panującego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. polit. kobieta, która pełni funkcję regenta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regentura

w dawnej Polsce: urząd, stanowisko regenta - urzędnika dokonującego wpisów i wypisów z ksiąg sądowych, kierującego kancelarią królewską i archiwum; rejentura, rejencja, regencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reger

nazwisko

## Osoby

- Max Reger
- Tadeusz Reger

## Inne

- (4347) Reger – planetoida

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regest

regesta; dawniej:
1. streszczenie dokumentu lub listu;
2. chronologiczny spis dokumentów ze zwięzłym opisem ich treści i podaniem miejsca ich przechowywania

Regest – średniowieczne określenie rejestru, z (łac. regestum – księga do zapisywania).

- Chronologiczny spis czyli rejestr ewidencyjny dokumentów z podaniem treści i miejsca ich przechowywania.
- Krótkie streszczenie dokumentu lub listu, zwykle z określeniem wystawcy i odbiorcy.
- Spis tematyczny pojęć, osób, nazw lub miejsc występujących w książce, umieszczany zwykle w jej zakończeniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regesta

regesta; dawniej:
1. streszczenie dokumentu lub listu;
2. chronologiczny spis dokumentów ze zwięzłym opisem ich treści i podaniem miejsca ich przechowywania

Regest – średniowieczne określenie rejestru, z (łac. regestum – księga do zapisywania).

- Chronologiczny spis czyli rejestr ewidencyjny dokumentów z podaniem treści i miejsca ich przechowywania.
- Krótkie streszczenie dokumentu lub listu, zwykle z określeniem wystawcy i odbiorcy.
- Spis tematyczny pojęć, osób, nazw lub miejsc występujących w książce, umieszczany zwykle w jej zakończeniu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regestr

dawniej:
1. część skali dźwiękowej instrumentu lub głosu; rejestr;
2. spis, lista; rejestr

#### Źródła:

SJP.pl

# Regestratura

registratura;
1. kancelaria gdzie dokonuje się rejestracji, przechowuje dokumenty;
2. zbiór dokumentów bieżących jakiegoś urzędu;
3. spisywanie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Regestrowy

przymiotnik od: regestr

#### Źródła:

SJP.pl

# Reggae

[czytaj: rege] muzyka o charakterystycznym, regularnym rytmie, pochodząca z Jamajki

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. rodzaj muzyki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reggaeowy

→ reggae [czytaj: regeowy]

#### Źródła:

SJP.pl

# Reggaeton

[czytaj: regeton] gatunek muzyczny, połączenie reggae i rapu

Reggaeton – gatunek muzyczny, będący połączeniem muzyki reggae z muzyką hip-hop i rap, powstały w Portoryko pod koniec lat 90. XX wieku. Jednocześnie o ile w hip-hopie i rapie podkład muzyczny stanowi tło do słów, w reggaetonie jest równie ważny co tekst. Elementem charakterystycznym reggaetonu jest syntezowany perkusyjny rytm, zwany Dem Bow, od utworu Shabba Ranks o tym samym tytule. Utwory są zwykle śpiewane lub rapowane po hiszpańsku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reggaetonowy

→ reggaeton [czytaj: regeton]

#### Źródła:

SJP.pl

# Regiel

w Tatrach: stroma, zalesiona partia gór o wysokości 1000-1500 m; również tatrzański las pokrywający tę partię

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geogr. ekol. zalesione partie Tatr na wysokości 1000–1500 m

(1.2) geogr. jedno z lesistych wzniesień położonych po północnej stronie Tatr, poniżej górnej granicy lasu;

Regiel, regle – określenie wywodzące się z gwary społeczności góralskiej, gdzie oznacza „las rosnący na stromym stoku”. Mimo swojej ludowej genezy sformułowanie przeniknęło szeroko do słownictwa geograficznego, tworząc zestaw różnych pojęć i nazw związanych z górami, głównie z Tatrami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regielnica

Regielnica (niem. Regelnhof) – osada w Polsce położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ełckim, w gminie Ełk. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.

Przez wieś przebiega linia EKW.

Miejscowość jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej, należącej do dekanatu Ełk - Matki Bożej Fatimskiej, diecezji ełckiej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Regiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Regifting

przekazanie otrzymanego prezentu osobie trzeciej

Regifting – przekazanie otrzymanego prezentu innej osobie, często w roli kolejnego prezentu. Jest to coraz częściej stosowana metoda pozbywania się niechcianych podarunków. W 2005 roku prezenty poddane regiftingowi mogły stanowić nawet jedną piątą wszystkich otrzymanych prezentów, podczas gdy w roku 2004 dotyczyło to tylko co dziesiątego prezentu.

Termin regifting został zapożyczony z kultury amerykańskiej, po raz pierwszy wystąpił w sitcomie Seinfeld telewizji NBC.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regimencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od regiment

#### Źródła:

Wiktionary

# Regiment

1. w historii wojskowości: pułk piechoty lub jazdy np. dragonów, rajtarów cudzoziemskiego autoramentu w wojsku polskim w XVII i XVIII wieku;
2. krótka walcowata laska bez głowicy, będąca oznaką wyższych dowódców na zachodzie Europy, w Polsce używana w wojskach cudzoziemskich

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. wojsk. pułk cudzoziemskiego zaciągu w wojsku polskim

(1.2) wojsk. odpowiednik polskiego pułku w strukturze sił zbrojnych niektórych krajów

(1.3) hist. wojsk. krótka laska będąca w armiach europejskich XIV-XVIII wieku oznaką naczelnego dowódcy; odpowiednik polskiej buławy

Regiment (z łac. regimentum „dowództwo”, „kierownictwo” od regere „prostować”; „kierować”) – termin z zakresu wojskowości, używany często wymiennie z terminem pułk, jednak nie zawsze z nim tożsamy.

Jednostka dowodzona przez obersztera w zależności od okresu i armii liczyła od 200 do 2000 żołnierzy. Regiment składał się ze sztabu oraz kilku lub kilkunastu (rzadko dwudziestu kilku) kompanii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regimentarski

dotyczący regimentarza, regimentarstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Regimentarz

1. zastępca hetmana w dawnym wojsku polskim;
2. dowódca pospolitego ruszenia podczas nieobecności właściwego kasztelana lub wojewody

Regimentarz (łac. regimen – kierowanie, rządzenie od regere – kierować) – w Rzeczypospolitej XVII–XVIII w. zastępca hetmana lub mianowany przez hetmana, króla albo sejm dowódca wydzielonej grupy wojsk, sprawujący swe funkcje okresowo, kiedy hetmani nie mogli wykonywać swoich obowiązków. W XVII w. regimentarzem nazywano także dowódcę pospolitego ruszenia podczas nieobecności właściwego kasztelana czy wojewody. Dowódców wojsk konfederackich nazywano regimentarzami generalnymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regimentowy

przymiotnik od: regiment

#### Źródła:

SJP.pl

# Regimin

wieś w Polsce

Regimin – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Regimin. Leży nad rzeką Łydynia.

W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Regimin, później gminy Regimin. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

We wsi był przystanek kolejowy Regimin.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regimiński

związany z Regiminem, dotyczący Regimina

#### Źródła:

SJP.pl

# Regina

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

(1.2) geogr. jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Nowy Meksyk

(1.3) geogr. miasto w Kanadzie;

(1.4) bot. odmiana uprawna poziomki pospolitej;

- Regina – imię żeńskie
- Regina – jednostka osadnicza w USA, w stanie Nowy Meksyk
- Regina – miasto w Kanadzie, stolica prowincji Saskatchewan
- Regina – interpreter
- Regina – odmiana poziomki
- Regina – polski serial telewizyjny
- Regina – bośniacki zespół rockowy
- Regina – fiński zespół indie pop
- Regina – słoweńska piosenkarka
- Projekt „Regina” – projekt polskiego wozu bojowego XXI w.
- Regina – rodzaj węży z podrodziny zaskrońcowatych w rodzinie połozowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reginów

Reginów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Rokiciny.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Regiolekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. dialekt o zasięgu regionalnym;

(1.2) jęz. odmiana językowa będąca formą przejściową między językiem standardowym a gwarą;

Regiolekt, interdialekt – postdialektalna odmiana językowa, zajmująca pozycję pośrednią między mową miejscową (gwarą) a językiem standardowym. Od standardu odróżnia się naleciałościami gwarowymi, zwykle nieuświadamianymi lub trudno usuwalnymi. Regiolektem posługuje się duża grupa przedstawicieli grupy etnicznej, ponieważ jego terytorium obejmuje obszar szeregu sąsiednich dialektów, w tym nie tylko wsie, ale także miasta i osady typu miejskiego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Regiomontanus

#### Źródła:

Wikipedia

# Region

1. umownie wydzielony obszar, względnie jednorodny, różniący się od terenów sąsiednich cechami naturalnymi bądź nabytymi na przestrzeni dziejów;
2. jednostka podziału administracyjnego w niektórych krajach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. wydzielony, stosunkowo jednorodny obszar odróżniający się od terenów przyległych określonymi cechami naturalnymi lub nabytymi

(1.2) urz. jednostka podziału administracyjnego najwyższego stopnia, mająca zazwyczaj dużą samodzielność zbliżoną do autonomii

- region – region w geografii
  - region DVD – podział geograficzno-ekonomiczny
- region węzłowy – w ekonomii
- Region – w Unii Europejskiej
- region – jednostka podziału administracyjnego niektórych państw świata:
  - region – w Anglii,
  - region – w Badenii-Wirtembergii w Niemczech
  - region – w Belgii,
  - region – w Burkina Faso,
  - region – w Chile,
  - region – na Filipinach,
  - region – we Francji,
  - region – w Ghanie,
  - regiony – w Grecji,
  - region – w Gwinei Bissau,
  - region – na Jamajce,
  - region – w Japonii,
  - region – w Liechtensteinie,
  - region – w Mali,
  - region – w Nigrze,
  - region – w Omanie,
  - region – w Senegalu,
  - region – w Serbii,
  - region – na Singapurze,
  - region – w Szwecji,
  - region – we Włoszech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regionalia

materiały, dokumenty oraz dzieła dotyczące danego regionu

#### Źródła:

SJP.pl

# Regionalistka

→ regionalista

Patrz:regionalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Regionalistyczny

→ regionalistyka

Patrz:regionalistyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Regionalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. podział na regiony

Regionalizacja – proces wydzielania regionów, forma klasyfikacji, w której występuje dodatkowe kryterium sąsiedztwa przestrzennego. Dokonując regionalizacji wydzielamy większe terytoria złożone z mniejszych obszarów o podobnych, badanych cechach (region strefowy) lub skupione wokół jakiegoś ośrodka (region węzłowy). Procesy międzynarodowej integracji gospodarczej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Regionalizm

1. ruch społeczno-kulturalny dbający o zachowanie tożsamości danego regionu, jego odnowę;
2. zespół cech charakterystycznych dla danego regionu;
3.w językoznawstwie: cecha wymowy, forma gramatyczna, wyraz lub konstrukcja składniowa charakterystyczne dla mowy danego regionu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. element mowy charakterystyczny dla danego regionu, niefunkcjonujący na całym obszarze występowania języka;

(1.2) polit. tendencja rozwoju politycznego współczesnego państwa, która polega na dekoncentracji i decentralizacji władzy państwowej na niższe poziomy systemu politycznego;

(1.3) polit. forma współpracy państw w regionie;

- regionalizm (polityka) − decentralizacja władzy państwowej
- regionalizm (stosunki międzynarodowe) − forma współpracy państw w regionie
- regionalizm (językoznawstwo) − element językowy charakterystyczny dla danego regionu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regionalizować

1. nadawać cechy regionalne, wiązać z regionem;
2. dzielić na regiony

#### Źródła:

SJP.pl

# Regionalnie

przysłówek

(1.1) w sposób regionalny

#### Źródła:

Wiktionary

# Regionalny

przymiotnik od: region

przymiotnik

(1.1) przym. od region

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regiopedia

encyklopedia internetowa zawierająca informacje na temat geografii i historii Polski

Regiopedia – encyklopedia internetowa redagowana przez internautów. Regiopedia miała za zadanie zebrać wiedzę na temat geografii i historii Polski. Oprócz tekstów można było dodawać zdjęcia oraz pliki filmowe. Kierownikiem projektu był Krzysztof Zyzik.

Dnia 5 grudnia 2012 roku encyklopedia zawierała 46 610 haseł.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regiopedysta

internauta tworzący i edytujący Regiopedię

#### Źródła:

SJP.pl

# Regips

płyta z kartonu i gipsu stosowana w budownictwie; gips-karton, karton-gips, kartongips, rigips, płyta regipsowa, suchy tynk

#### Źródła:

SJP.pl

# Regipsowy

płyta regipsowa - płyta kartonowo-gipsowa stosowana w budownictwie; rigips, regips

#### Źródła:

SJP.pl

# Register

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) typogr. rozmieszczenie na tej samej wysokości linii tekstu w sąsiednich kolumnach na arkuszu;

(1.2) muz. przełączniki lub cięgła służące do załączania i wyłączania głosów i połączeń organowych;

Register – cecha estetyczna złamanego tekstu polegająca na takim rozmieszczeniu łamów w kolumnach, aby wiersze w sąsiednich łamach były położone na jednakowej wysokości. Dotyczy to m.in. łamów znajdujących się:

- na tej samej kolumnie,
- na sąsiednich kolumnach na rozwarciu,
- po przeciwnych stronach tego samego arkusza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Registracja

dawniej: rejestracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Registratorka

→ registrator

Patrz:registrator

#### Źródła:

SJP.pl

# Registratura

regestratura;
1. kancelaria gdzie dokonuje się rejestracji, przechowuje dokumenty;
2. zbiór dokumentów bieżących jakiegoś urzędu;
3. spisywanie czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regium

miasto w południowych Włoszech

Reggio di Calabria (potocznie Reggio Calabria, wym. [ˈrɛʤʤo kaˈlabrja], daw. Region, Rhegium, Rhegion) – miasto i gmina w południowych Włoszech, nad Cieśniną Mesyńską, stolica prowincji Reggio Calabria. Zamieszkiwana w 2023 roku przez 170 951 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reglament

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. regulamin

#### Źródła:

Wiktionary

# Reglamentacja

ograniczenie wprowadzone przez państwo w zakresie niektórych swobód, np. w dostępie do dóbr materialnych, możliwości wyjazdów zagranicznych, pełnieniu jakichś funkcji

Reglamentacja – wprowadzone czasowo lub na stałe ograniczenie wolnego obrotu pewnymi dobrami lub towarami, spowodowane przeważnie niedostatkiem tych dóbr lub towarów i koniecznością ich racjonowania; zjawisko typowe dla gospodarki okresu wojennego i tuż po wojnie, a także, w różnych formach, dla gospodarek państw socjalistycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reglamentacyjny

związany z reglamentacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reglamentować

podporządkowywać jakąś działalność określonym przepisom prawnym

czasownik przechodni niedokonany (dk. zreglamentować)

(1.1) ograniczać produkcję lub sprzedaż pewnych artykułów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reglan

krój płaszcza, sukni lub bluzki; raglan

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzem. krój sukienki, bluzki, płaszcza itp., w którym zwykle szeroki rękaw stanowi jedną część z częścią ramieniową i sięga aż do szyi

(1.2) pot. ubranie (np. płaszcz, sweter) o takim kroju

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reglanowy

przymiotnik od: reglan

#### Źródła:

SJP.pl

# Regler

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. regulator prędkości obrotowej

#### Źródła:

Wiktionary

# Regleta

płytka metalowa lub deseczka drewniana używana przy składaniu tekstu do regulowania odstępów między wierszami

#### Źródła:

SJP.pl

# Regliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Regloń

regloń płowy - gatunek chrząszcza z rodziny kózkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Reglowy

przymiotnik od: regiel

przymiotnik relacyjny

(1.1) geogr. biol. odnoszący się do regla, mający związek z reglem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regnant

dawniej: panujący, władca, monarcha

#### Źródła:

SJP.pl

# Regnów

wieś w Polsce

Regnów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie rawskim, w gminie Regnów.

Od XIII w. Regnów jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii Nawiedzenia NMP.

Wieś królewska w dzierżawie Regnów w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku. W latach 1954-1972 wieś była siedzibą gromady Regnów. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regnowski

→ Regnów

Patrz:Regnów

#### Źródła:

SJP.pl

# Regolit

zwietrzała i rozdrobniona wierzchnia warstwa skały; glina zwietrzelinowa

Regolit – warstwa luźnej, zwietrzałej skały pokrywająca Ziemię i inne planety skaliste. Regolit powstaje, gdy lita skała zostaje wyeksponowana na powierzchni planety i poddana długotrwałym procesom fizycznym i chemicznym zmieniającym jej strukturę i skład chemiczny. Można powiedzieć, że pojęcie to obejmuje wszystko to, co znajduje się „między świeżą skałą a świeżym powietrzem”; gleba jest więc częścią ziemskiego regolitu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regon

numer statystyczny w systemie informatycznym Głównego Urzędu Statystycznego służący do identyfikacji i rejestracji jednostek administracyjnych gospodarki narodowej; REGON

skrótowiec, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = adm. krajowy REjestr urzędowy podmiotów GOspodarki Narodowej;

(1.2) pot. numer w systemie REGON (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regosol

rodzaj prymitywnej gleby; gleba inicjalna luźna

#### Źródła:

SJP.pl

# Regotycyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przywracanie czemuś, najczęściej budowli, gotyckiego stylu;

Regotycyzacja (regotyzacja) – termin odnoszący się do działań o charakterze konserwatorskim, przeprowadzanych na budowlach (najczęściej kościołach) pierwotnie gotyckich, przebudowanych w późniejszym okresie (najczęściej w baroku - patrz barokizacja). Stosowana od XIX w., w zamierzeniu mająca przywrócić budowli czystość stylistyczną. Czasami zabiegi te powodowały zniszczenie późniejszych elementów wystroju architektonicznego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Regotyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przywracanie czemuś, najczęściej budowli, gotyckiego stylu

Regotycyzacja (regotyzacja) – termin odnoszący się do działań o charakterze konserwatorskim, przeprowadzanych na budowlach (najczęściej kościołach) pierwotnie gotyckich, przebudowanych w późniejszym okresie (najczęściej w baroku - patrz barokizacja). Stosowana od XIX w., w zamierzeniu mająca przywrócić budowli czystość stylistyczną. Czasami zabiegi te powodowały zniszczenie późniejszych elementów wystroju architektonicznego.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Regradacja

Regradacja to przywracanie zdegradowanym glebom ich poprzedniej sprawności poprzez usuwanie negatywnych skutków degradacji gleby. Regradacja to odnowienie wysokiej produkcyjności gleby poprzez zwiększenie jej żyzności dzięki odbudowaniu warstwy próchnicznej – dotyczy nie tylko gleb zdegradowanych, także słabszych z natury gleb piaszczystych lub bagiennych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Regranulat

substancja stała w postaci granulek, otrzymana w wyniku przetworzenia odpadów technologicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Regres

cofanie się, przeciwieństwo rozwoju i postępu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. powrót do wcześniejszego etapu rozwoju czegoś, wiążący się z pogorszeniem jego stanu

(1.2) praw. żądanie zwrotu pieniędzy od osoby przez kogoś, kto wypłacił za nią pewną sumę dłużnikowi;

- Regres demograficzny
- Regres (brydż)
- Regres (prawo)
  - Regres ubezpieczeniowy
- Regres (grupa muzyczna)
- Regresja (psychologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regresing

technika terapeutyczna polegająca na cofnięciu pacjenta przy pomocy hipnozy w przeszłość poprzedzającą jego narodzenie, używana w celu uwolnienia pacjenta od negatywnych wzorców w umyśle, mających swe źródło w przeszłości; regressing

#### Źródła:

SJP.pl

# Regresja

1. cofanie się, przeciwieństwo rozwoju i postępu; regres;
2. w psychologii: jeden z mechanizmów obronnych osobowości, polegający na powrocie do wcześniejszych, mniej dojrzałych form zachowania się jednostki;
3. w biologii: zmiany zachodzące w rozwoju jakiegoś organizmu, polegające na redukcji narządów i ograniczeniu jego funkcji w zmieniających się warunkach życia;
4. cofanie się morza z zalanych lądów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cofanie się w rozwoju

(1.2) psych. cofanie się do zachowania charakterystycznego dla wcześniejszego okresu rozwojowego;

(1.3) stat. zmniejszenie liczby wymiarów danych; w szczególności modelowanie zbioru danych za pomocą funkcji;

(1.4) geogr. wycofanie się morza, pustyni lub lodowca z poprzednio zajętych terenów;

(1.5) inform. błąd powstały na skutek wprowadzenia zmiany w pozornie niezwiązanej części kodu;

- regresja w psychologii
  - regresja hipnotyczna
- regresja w czytaniu
- regresja w statystyce
  - regresja liniowa
  - regresja logistyczna
- regresja morza
- regresja w informatyce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regresowy

związany z regresem, regresją, wsteczny, cofający się; regresyjny; regresywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Regressing

[czytaj: regresing] technika terapeutyczna polegająca na cofnięciu pacjenta przy pomocy hipnozy w przeszłość poprzedzającą jego narodzenie, używana w celu uwolnienia pacjenta od negatywnych wzorców w umyśle, mających swe źródło w przeszłości; regresing

#### Źródła:

SJP.pl

# Regresyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co regresyjne

#### Źródła:

Wiktionary

# Regresyjny

związany z regresem, regresją, wsteczny, cofający się; regresowy; regresywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z regresją, charakteryzujący się regresją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regresywność

→ regresywny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co regresywne

Patrz:regresywny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regresywny

związany z regresem, regresją, wsteczny, cofający się; regresyjny; regresowy

przymiotnik

(1.1) mający tendencję do cofania się, wsteczny, niepostępowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regulacja

1. ustawienie przyrządu, mechanizmu, urządzenia itp. tak, aby prawidłowo działało;
2. wprowadzenie przepisów, norm; porządkowanie, unormowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. obejmowanie czego przepisami prawa, normami

(1.2) podejmowanie działań w celu poprawy funkcjonowania lub przywrócenia czegoś

(1.3) sterowanie zmianą danej wielkości

(1.4) działania podejmowane nad korytem cieku wodnego celem poprawienia warunków żeglugowych albo przeciwpowodziowych

(1.5) jęz. sprawowanie pieczy nad pewnym standardem językowym;

- regulacja – utrzymywanie czegoś w prawidłowym stanie, ujmowanie czegoś w pewne przepisy i normy
- przepisy prawne
- regulacja językowa
- regulacja rzeki
- regulacja cen
- regulacja cieplna
- regulacja homeometryczna
- regulacja autokrynowa
- regulacja kaskadowa
- regulacja allosteryczna
- homeostaza, samoregulacja (biologia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regulacyjność

1. fakt obejmowania czegoś zasadami, normami, przepisami itp.; regulatywność;
2. cecha czegoś decydującego o wartości jakiegoś parametru

#### Źródła:

SJP.pl

# Regulacyjny

związany z regulacją

przymiotnik

(1.1) dotyczący regulacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regulamin

zbiór przepisów i rozporządzeń obowiązujących np. pracowników jakiejś instytucji, członków organizacji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. zbiór przepisów obowiązujących w danym miejscu, wśród członków jakiejś grupy

Regulamin – zbiór przepisów normujących zasady postępowania lub prac organu państwowego, instytucji, zakładu lub urządzenia wydany przez organ do tego uprawniony.

Regulaminy określają wewnętrzne zasady postępowania i życia organizacji, instytucji lub grup osobowych. Do najbardziej znanych należą regulaminy wojskowe i regulaminy wewnętrzne instytucji państwowych i samorządowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regulaminowy

przymiotnik od: regulamin

przymiotnik

(1.1) dotyczący regulaminu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regularnie

przysłówek

(1.1) w sposób regularny

#### Źródła:

Wiktionary

# Regularniej

stopień wyższy od przysłówka: regularnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Regularniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: regularny

#### Źródła:

SJP.pl

# Regularność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co regularne

Element regularny półgrupy – element półgrupy (S,\cdot ), mający uogólnioną odwrotność, tj. taki element x\in S, że dla pewnego y\in S zachodzi warunek

  xyx=x.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Regularny

1. osadzony na pewnych zasadach, regułach, zgodny z nimi, wykonywany według nich; prawidłowy;
2. mający kształty podobne do figur geometrycznych lub ich części; kształtny;
3. odbywający się, powtarzający w jednakowych odstępach czasu; miarowy, jednostajny, systematyczny

przymiotnik

(1.1) powtarzający się w stałych odstępach czasu lub przestrzeni

(1.2) gram. posiadający typową odmianę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Regulars

potocznie:
1. gracz regularnie występujący w turniejach;
2. żołnierz wojska regularnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Regularyzacja

wprowadzenie dodatkowej informacji do rozwiązywanego zagadnienia źle postawionego, w celu polepszenia jakości rozwiązania

Regularyzacja – wprowadzenie dodatkowej informacji do rozwiązywanego zagadnienia źle postawionego w celu polepszenia jakości rozwiązania. Regularyzacja jest często wykorzystywana przy rozwiązywaniu problemów odwrotnych. Spośród opracowanych metod regularyzacji można wyliczyć:

- regularyzację Tichonowa
- regularyzację poprzez rozkład według wartości osobliwych
- iteracyjne metody regularyzacji
- regularyzację poprzez dyskretyzację
- regularyzację poprzez filtrowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regularyzacyjny

→ regularyzacja

Patrz:regularyzacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Regulator

1. czynnik normujący coś;
2. automatyczne urządzenie znajdujdujące się w maszynach, przyrządach, regulujące ich pracę, różne procesy w nich zachodzące

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) czynnik regulujący

(1.2) techn. urządzenie służące do regulowania przebiegu różnych procesów;

(1.3) ekon. instytucja powołana przez państwo do sprawowania nadzoru nad określonym rynkiem;

Regulator (ang. controller) − element układu regulacji. Regulator na podstawie sygnałów sterujących i nastaw wewnętrznych generuje sygnały, które sterują obiektem, tak by zachowywał się w pożądany sposób.

Regulator służy do doprowadzenia obiektu do żądanego stanu (Układ regulacji stałowartościowej), podążania za zadanym stanem (Układ regulacji nadążnej) lub poprawy niekorzystnych właściwości obiektu regulowanego. Regulator może przykładowo poprawić dynamikę regulowanego obiektu (np. silnik będzie osiągał żądaną prędkość, przy tym nie przekraczając innych parametrów). Przykładem regulatora poprawiającego dynamikę obiektu (przez mitygowanie opóźnienia czasowego) jest Predyktor Smitha.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regulatorka

kobieta sprawująca nad czymś nadzór w przedsiębiorstwie

#### Źródła:

SJP.pl

# Regulatorowy

przymiotnik od: regulator

#### Źródła:

SJP.pl

# Regulatywność

fakt obejmowania czegoś zasadami, normami, przepisami itp.; regulacyjność

#### Źródła:

SJP.pl

# Regulice

W Polsce

- Regulice – wieś w woj. małopolskim, w pow. chrzanowskim, w gminie Alwernia
- Regulice – wieś w woj. opolskim, w pow. nyskim, w gminie Nysa
- Regulice – dawna gromada
- Regulice – nieczynny przystanek kolejowy w Regulicach, w województwie małopolskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Regulować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) dozować ilość, moc czegoś

(1.2) kierować ruchem, obrotem czegoś

(1.3) ustalać reguły, zasady

(1.4) techn. nastawiać przyrząd, mechanizm, urządzenie tak, aby działały w pożądany sposób

#### Źródła:

Wiktionary

# Regulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|regulować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Regulowany

określony przepisami; normowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Regulówka

głębokie przekopanie ziemi szpadlem w celu jej spulchnienia, zwykle z przerzuceniem warstw wierzchnich na spód

#### Źródła:

SJP.pl

# Regulski

nazwisko

Regulski (forma żeńska: Regulska; liczba mnoga: Regulscy) – polskie nazwisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regulująco

→ regulować

Patrz:regulować

#### Źródła:

SJP.pl

# Reguła

pewna zasada określająca sposób postępowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zasada, według której należy postępować

(1.2) rel. zbiór zasad obowiązujących w danym zakonie;

- reguła – dające się ująć w sposób sformalizowany działanie, mające zastosowanie w określonej dziedzinie
- w logice i matematyce:
  - reguła dowodzenia
  - twierdzenie matematyczne
- w naukach przyrodniczych:
  - prawa fizyczne
- w językoznawstwie i normatywistyce:
  - reguła językowa
- inne
  - reguła zakonna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Regułka

zdrobnienie od: reguła

Regułka – ciek w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, prawy dopływ Utraty. Ciek nie jest wymieniany w oficjalnym wykazie wód płynących (Hydronimy cz. 1 ↓ ), ale jest zaznaczony na mapach Targeo czy UMP.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Regułowy

→ reguła

Patrz:reguła

#### Źródła:

SJP.pl

# Rehabilitacja

1. w prawie: uniewinnienie skazanej uprzednio osoby wskutek ujawnienia nieprawidłowości w procesie;
2. przywrócenie utraconych praw i zatarcie skutków skazania;
3. przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osób, które utraciły sprawność fizyczną lub psychiczną bądź mają wady wrodzone; rewalidacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. unieważnienie wyroku i przywrócenie osobie skazanej niesłusznie utraconych przez nią praw;

(1.2) książk. przywrócenie dobrego imienia, dobrej opinii, oczyszczenie z zarzutów

(1.3) med. przywrócenie choremu sprawności fizycznej i psychicznej oraz przystosowanie go do zmienionych warunków życia;

- Rehabilitacja medyczna – usprawnianie osób niepełnosprawnych
  - Rehabilitacja społeczna
  - Rehabilitacja osób z uszkodzonym słuchem
  - Rehabilitacja pulmonologiczna
  - Rehabilitacja psychiatryczna
- Rehabilitacja w Praktyce – dwumiesięcznik
- Wirtualna rehabilitacja – innowacyjna metoda rehabilitacji z wykorzystaniem technologii komputerowych
- Rehabilitacja prawna – przywrócenie praw, które zostały utracone na mocy wyroku sądowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rehabilitacyjność

cecha czegoś służącego do rehabilitacji (terapii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rehabilitacyjny

→ rehabilitacja

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z rehabilitacją, dotyczący rehabilitacji

(1.2) med. związany z rehabilitacją, dotyczący rehabilitacji

Patrz:rehabilitacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rehabilitant

specjalista prowadzący zajęcia mające na celu przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osoby, które stały się inwalidami; rehabilitator, rewalidant, rewalidator

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w zakresie rehabilitacji

Rehabilitacja medyczna (rehabilitacja lecznicza) – kompleksowe i zespołowe działanie na rzecz osoby niepełnosprawnej fizycznie lub psychicznie (lub z deficytem w ww. obszarach), które ma na celu przywrócenie tej osobie pełnej lub maksymalnej do osiągnięcia sprawności fizycznej lub psychicznej, a także zdolności do pracy oraz do brania czynnego udziału w życiu społecznym. Rehabilitacja jest integralną częścią procesu terapeutycznego, na równi z innymi metodami leczenia, współdecydującą o jego ostatecznej efektywności. Ze względu na zróżnicowanie oddziaływań rehabilitacja (szczególnie rehabilitacja neurologiczna – neurorehabilitacja) jest często prowadzona przez interdyscyplinarny zespół terapeutyczny składający się z lekarzy różnych specjalności, fizjoterapeutów, terapeutów zajęciowych, pielęgniarek, logopedów, psychologów, muzykoterapeutów itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rehabilitantka

→ rehabilitant

Patrz:rehabilitant

#### Źródła:

SJP.pl

# Rehabilitator

specjalista prowadzący zajęcia mające na celu przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osoby, które stały się inwalidami; rehabilitant, rewalidant, rewalidator

#### Źródła:

SJP.pl

# Rehabilitować

1. przywracać (przywrócić) komuś lub czemuś dobrą opinię, uznanie;
2. przystosowywać (przystosować) do życia społecznego osobę, która doznała utraty zdrowia i stała się na stałe lub jakiś czas inwalidą;
3. rehabilitować się -
a) swymi czynami, postępowaniem odzyskiwać (odzyskać) dobre imię, szacunek, uznanie;
b) być rehabilitowanym przez specjalistę - terapeutę

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrehabilitować)

(1.1) przywracać utracone prawa i dobre imię; przywracać do czczi

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyrehabilitować)

(2.1) med. przywracać sprawność

czasownik zwrotny niedokonany rehabilitować się (dk. zrehabilitować się)

(3.1) swoim postępowaniem odzyskiwać dobre imię

czasownik zwrotny niedokonany rehabilitować się (dk. wyrehabilitować się)

(4.1) med. odzyskiwać sprawność dzięki szeregowi zabiegów

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reich

[czytaj: rajch] potocznie o państwie niemieckim; Reich, Rajch, rajch

Niemieckojęzyczny odpowiednik słowa „Rzesza”

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reichenau

wyspa na Jeziorze Bodeńskim

Austria

- Reichenau – gmina w kraju związkowym Karyntia, w powiecie Feldkirchen
- Reichenau an der Rax – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Neunkirchen
- Reichenau im Mühlkreis – gmina targowa w kraju związkowym Górna Austria, w powiecie Urfahr-Umgebung

Czechy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reichenbach

## Osoby

- Ludwig Reichenbach, niemiecki lekarz i botanik

## Miejscowości

### Austria

- Reichenbach – gmina katastralna w gminie Litschau, w Dolnej Austrii
- Reichenbach – gmina katastralna w gminie Rappottenstein w Dolnej Austrii

#### Źródła:

Wikipedia

# Reicher

[czytaj: rajsier] nazwisko

Reicher, Rajcher:

- Frank Reicher
- Gustaw Reicher (Rajcher)
- Kazimierz Reicher
- Michał Reicher(-Sosnowski)
- Stanisław Reicher

- Synagoga Reicherów w Łodzi, pochodzi od nazwiska Wolf Reicher i Edward Reicher

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reichsrat

1. parlament austro-węgierski w latach 1867-1918;
2. wyższa izba Reichstagu (Niemcy) w latach 1919-1934

- Rada Państwa (Austria) – parlament austriacki w latach 1861–1918
- Reichsrat (Niemcy) – izba wyższa parlamentu Republiki Weimarskiej w latach 1919–1933
- Reichsrat (Bawaria) – izba niższa parlamentu Królestwa Bawarii w latach 1806–1918

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reichstag

[czytaj: rajchstag]
1. przedstawicielstwo stanów w I Rzeszy Niemieckiej złożone z urzędników i lenników cesarstwa;
2. jednoizbowy parlament w Niemczech w latach 1871-1945

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) hist. adm. sejm rzeski, sejm rzeszowy, parlament, zgromadzenie przedstawicielskie w kolejnych formach państwowości Niemiec od XV w. do 1945 r.;

(1.2) hist. budynek Reichstagu (1.1) w Berlinie;

Reichstag w języku niemieckim ma kilka znaczeń:

- historycznie oznaczał zgromadzenie przedstawicieli w Niemczech (ale także w innych krajach):
  - 1495 do 1806: Sejm Rzeszy – zgromadzenie wasali cesarskich Świętego Cesarstwa Rzymskiego (I Rzeszy lub Starej Rzeszy), stanowiące do pewnego stopnia w ustroju feudalnym przeciwwagę do centralnej władzy cesarza,
  - 1867 do 1871: zgromadzenie przedstawicielskie w Związku Północnoniemieckim,
  - 1871 do 1918: parlament Cesarstwa Niemieckiego (II Rzeszy),
  - 1919 do 1945: parlament Republiki Weimarskiej i III Rzeszy.

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Reichswehra

Reichswehra (niem. Reichswehr) – siły zbrojne Republiki Weimarskiej i III Rzeszy, istniejące w latach 1921–1935.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reid

Australia:

- Reid – dzielnica Canberry

Belgia:

- La Reid – dzielnica (section) gminy Theux w Regionie Walońskim, w prowincji Liège, w okręgu Verviers

Luksemburg:

- Réid – luksemburska nazwa wsi Roedt

#### Źródła:

Wikipedia

# Reifikacja

traktowanie czegoś nie będącego rzeczą jako rzecz; uprzedmiotowienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. nadanie istocie żywej lub abstrakcji cech rzeczy

Reifikacja – proces, w wyniku którego jednostka społeczna postrzega zjawiska i procesy społeczne tak, jakby były one pozaspołeczne, niezależne od działań społecznych. Przykładowo normy prawne mogą być postrzegane jakby nie były wytworem społecznym, lecz upatruje się w nich ingerencji sił wyższych, Boga, bogów lub innych sił.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reifikować

traktować istotę żywą lub ideę jako rzecz; urzeczawiać, urzeczowiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Reiki

[czytaj: rejki] w medycynie alternatywnej:
1. uniwersalna energia życiowa;
2. japoński system uzdrawiania za pomocą energii o tej samej nazwie

Reiki (jap. 霊気 reiki) – pseudonaukowa metoda bioenergoterapii oparta na przeświadczeniu, że osoba lecząca może ukierunkować leczącą moc przez swoje ręce do organizmu pacjenta. Słowo reiki pochodzi od chińskiego lingqi (chiń. upr. 灵气; chiń. trad. 靈氣). Pojęcie to oznacza duchowy wpływ.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reiko

Reiko (jap. れいこ,　レイコ) – żeńskie imię japońskie.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reimport

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. wwóz własnego, przedtem wyeksportowanego towaru z zagranicy;

Reimport – powrotny przywóz własnego, przedtem wyeksportowanego towaru z zagranicy.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reimportowy

przymiotnik od: reimport

#### Źródła:

SJP.pl

# Reimprimatur

formuła zezwolenia władzy i cenzury kościelnej na ponowny przedruk książki o treści religijnej

#### Źródła:

SJP.pl

# Reims

[czytaj: ręs] miasto we Francji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto we wschodniej części Francji w regionie administracyjnym Grand Est, w departamencie Marna;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reimski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reims, dotyczący Reims

#### Źródła:

Wiktionary

# Reindustrializacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ponowny wzmożony rozwój przemysłu w regionie o malejącym uprzemysłowieniu;

Reindustrializacja – stopniowe przechodzenie w strukturze gałęziowej przemysłu od gałęzi kapitałochłonnych (tzn. o dużym zapotrzebowaniu na surowce, energię i siłę roboczą) do gałęzi „intelektualnie intensywnych”, wymagających dużego zaangażowania nauki i wysoko wykwalifikowanej kadry pracowników.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reinert

[czytaj: rajnert] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Reinfekcja

Reinfekcja – ponowne zakażenie tym samym zarazkiem, świadczące o braku odporności swoistej na ten patogen.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reinfekcyjny

związany z reinfekcją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reinhardt

[czytaj: rajnhart] nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Johannes Theodor Reinhardt (1816–1882) – duński zoolog i herpetolog
- Max Reinhardt (1873–1943) – austriacki reżyser teatralny i aktor
- Georg-Hans Reinhardt (1887–1963) – niemiecki generał, zbrodniarz wojenny
- Django Reinhardt (1910–1953) – francuski gitarzysta i kompozytor
- Ad Reinhardt (1913–1967) – amerykański malarz, pisarz, krytyk sztuki, wykładowca uniwersytecki
- Wolfgang Reinhardt (1943–2011) – niemiecki lekkoatleta
- Sybille Reinhardt (ur. 1957) – niemiecka wioślarka, mistrzyni olimpijska
- Alois Reinhardt (ur. 1961) – niemiecki piłkarz
- Knut Reinhardt (ur. 1968) – niemiecki piłkarz
- Bastian Reinhardt (ur. 1975) – niemiecki piłkarz
- Dominik Reinhardt (ur. 1984) – niemiecki piłkarz
- Doug Reinhardt (ur. 1985) – amerykański bejsbolista, agent sportowy i celebryta
- Nicole Reinhardt (ur. 1986) – niemiecka kajakarka, mistrzyni olimpijska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reinhold

nazwisko

Reginald – imię męskie pochodzenia germańskiego. Wywodzi się ze słów oznaczających „ten, który panuje ze zrządzenia losu”. W XVI wieku wystąpiły formy Rejnold, Reinhold, Ronald. Innymi wariantami są imiona Rajnhold, Rajnold, Ronnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reinkarnacja

w niektórych religiach: wiara we wcielanie się duszy człowieka po jego śmierci w ciało innej istoty żywej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. pogląd, według którego dusza po śmierci wciela się w nowy byt fizyczny;

Reinkarnacja (również: metempsychoza, transmigracja; łac. re+in+caro, carnis „ponowne wcielenie”) – pogląd, według którego dusza (bądź świadomość) po śmierci ciała może wcielić się w nowy byt fizyczny. Np. dusza jednego człowieka może przejść w ciało nowo narodzonego dziecka lub zwierzęcia czy nawet według niektórych poglądów rośliny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reinkarnacjonistyczny

→ reinkarnacjonizm

Patrz:reinkarnacjonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Reinkarnacyjny

→ reinkarnacja

Patrz:reinkarnacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reinkarnować

przechodzić reinkarnację (wędrówkę dusz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Reinkarnowany

taki, który przeszedł reinkarnację; zreinkarnowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Reinowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Reinstalacja

w informatyce: ponowna instalacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ponowna instalacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reinstalować

w informatyce: ponownie instalować

#### Źródła:

SJP.pl

# Reintegracja

ponowne połączenie w jedną całość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ponowna integracja

Reintegracja (z łac. re- 'ponownie' i integratio 'odnowienie' od integrare 'odnawiać, odtwarzać' z integer 'nietknięty, cały') – odzyskanie obywatelstwa utraconego wskutek zawarcia małżeństwa z cudzoziemcem lub w związku z zawarciem takiego małżeństwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reintegracyjny

związany z reintegracją

przymiotnik

(1.1) dotyczący reintegracji, związany z reintegracją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reintegrować

1. ponownie łączyć (połączyć) ze sobą, zacieśniając więzi międzyludzkie;
2. ponownie łączyć (połączyć) w jedną całość

#### Źródła:

SJP.pl

# Reinterpretacyjny

związany z reinterpretacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reintrodukcja

ponowne wprowadzenie na jakiś teren gatunku zwierząt lub roślin; reintrodukowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekol. ponowne wprowadzenie gatunku do ekosystemu

Reintrodukcja – w biologii: ponowne wprowadzenie na stare miejsca bytowania rodzimych gatunków zwierząt i roślin, kiedyś tam żyjących, lecz wcześniej wytępionych. Reintrodukcja jest środkiem do restytucji gatunku, tj. odbudowania jego populacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reintrodukować

ponownie wprowadzać (wprowadzić) na jakiś teren gatunek zwierząt lub roślin

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) biol. ponownie wprowadzać wymarłe lub wytrzebione gatunki

czasownik zwrotny niedokonany reintrodukować się (dk. umyć się)

(2.1) biol. ponownie wprowadzać wymarłe lub wytrzebione gatunki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reintrodukowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) biol. ponowne wprowadzanie wymarłego lub wytrzebionego gatunku

#### Źródła:

Wiktionary

# Reinwardtia

Reinwardtia – rodzaj roślin z rodziny lnowatych (Linaceae). Obejmuje trzy gatunki. Rośliny te występują w południowej i południowo-wschodniej Azji. Najszerzej rozprzestrzeniony gatunek Reinwardtia indica introdukowany rośnie także w Japonii. Jest on uprawiany jako roślina ozdobna.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reinwestycja

ponowna inwestycja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reisefieber

[czytaj: rajzefiber] zdenerwowanie przed podróżą; rajzefiber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub nijaki

(1.1) pot. gorączka przed podróżą

- reisefieber, rajzefiber – stan zdenerwowania przed podróżą
- Reisefieber – powieść Mikołaja Łozińskiego
- Reisefieber – singel Die Toten Hosen

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reishi

[czytaj: rejszi lub rejsi] gatunek grzybów z rodziny żagwiowatych; lakownica żółtawa

Lakownica żółtawa (Ganoderma lucidum (Curtis) P. Karst.) – gatunek grzybów należący do rodziny żagwiowatych (Polyporaceae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reiss

Znajdziesz tu listę herbów szlacheckich. Jeśli poszukujesz informacji ogólnych o herbach, zobacz artykuł: herb szlachecki.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reista

zwolennik reizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Reistka

zwolennieczka reizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Reistyczny

przymiotnik od: reizm

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z reizmem, dotyczący reizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reiter

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Antoni Reiter – polski judoka, olimpijczyk
- Christian Reiter – austriacki skoczek narciarski
- Claude Reiter – luksemburski piłkarz
- Ernst Reiter – niemiecki biathlonista
- Hans Reiter – niemiecki lekarz, bakteriolog i higienista
- Janusz Reiter – polski dyplomata i publicysta
- Josef Reiter – austriacki judoka
- Justin Reiter – amerykański snowboardzista
- Ľubomír Reiter – słowacki piłkarz
- Ludwik Reiter – polski konstruktor, specjalista w dziedzinie transportu pionowego w kopalniach węgla i soli
- Mario Reiter – austriacki narciarz alpejski, olimpijczyk
- Thomas Reiter – niemiecki pilot wojskowy i astronauta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reizm

pogląd filozoficzny głoszący, że istnieją tylko rzeczy, konkrety, które można w jakiś sposób poczuć, zobaczyć oraz negujący samodzielne istnienie zdarzeń, stosunków; konkretyzm, pansomatyzm

Reizm (łac. res – rzecz), konkretyzm – odmiana nominalizmu; rozróżnia się jego dwie odmiany:

- reizm ontologiczny mówi, że istnieją tylko rzeczy rozumiane czasoprzestrzennie, czyli zlokalizowalne w czasie i przestrzeni; odrzuca istnienie bytów abstrakcyjnych jak cechy, własności, relacje, zbiory, liczby, zdarzenia itp.;
- reizm metodologiczny postuluje taką konstrukcję języka, w której każde sensowne wyrażenie odnosi się do rzeczy, np. Szczecin leży nad Odrą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rej

dawniej: szereg, rząd, łańcuch, sznur; dziś tylko w związku frazeologicznym: wieść, wodzić rej - górować, mieć przewagę w jakiejś dziedzinie; wieść, wodzić prym

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) daw. szereg

(1.2) stpol. przód

<

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reja

poziome drzewce omasztowania, do którego mocuje się górną krawędź żagla prostokątnego

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. poziome drzewce żaglowca;

Reja (od niem. Rah, Raa lub Rahe) – poziome drzewce na jednostce żaglowej przytwierdzone do masztu, do której przymocowany jest górny lik prostokątnego żagla rejowego. Współcześnie spotykane rzadko, w większości na żaglowcach szkoleniowych (np. STS Dar Młodzieży, STS Pogoria). W miejscu łączenia rei i masztu występuje okucie zwane rakiem, które umożliwia obracanie (brasowanie) rei wokół masztu w celu ustawienia żagla do optymalnej pracy zgodnie z kursem względem wiatru. Reja może być opuszczana lub podnoszona przy pomocy bejwutu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rejbak

1. kluska z tartych surowych ziemniaków, mąki i gotowanych ziemniaków;
2. babka pieczona z utartych ziemniaków z mąką, cebulą, usmażonymi kawałkami boczku i innymi dodatkami; bugaj, nagus

Babka ziemniaczana (babka kartoflana) – babka z utartych surowych ziemniaków wymieszanych ze skwarkami ze świeżo stopionego boczku lub słoniny, pikantnie przyprawionych i zapieczonych w piecu lub piekarniku na złocisto-brązowy kolor. Jest tradycyjną potrawą kuchni białoruskiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rejbany

potocznie: okulary marki Ray-Ban; rajbany

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejczak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejd

dawniej: reda

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejek

krótkie drzewce zawieszone w skosie na maszcie, pełniące rolę gafla

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejencja

dawniej: regencja;
1. rządy jednej lub kilku osób (regentów), ustanowione na okres małoletności lub nieobecności prawowitego władcy;
2. okres trwania takich rządów;
3. w państwie pruskim oraz na ziemiach polskich zaboru pruskiego: jednostka administracyjna pośrednia między powiatem a prowincją;
4. urząd administrujący tą jednostką;
5. w dawnej Polsce: urząd, stanowisko rejenta - urzędnika dokonującego wpisów i wypisów z ksiąg sądowych, kierującego kancelarią królewską i archiwum; regentura, rejentura, regencja

Rejencja (okręg administracyjny, regencja, niem. Regierungsbezirk) – jednostka administracyjna w kilku krajach związkowych Niemiec, podległa rządowi krajowemu. Na czele rejencji stoi prezydent rejencji (Regierungspräsident).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rejencyjny

→ rejencja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rejencją, dotyczący rejencji

Patrz:rejencja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejent

notariusz;
1. przestarzałe: urzędnik legitymujący się wykształceniem prawniczym, powołany do sporządzania aktów prawnych, np. umów kupna-sprzedaży, darowizn, uwierzytelniania i poświadczania dokumentów, sporządzania testamentów, przyjmowania dokumentów na przechowanie itp.;
2. w dawnej Polsce: urzędnik dokonujący wpisów i wypisów z ksiąg sądowych, kierujący kancelarią królewską i archiwum; regent;
3. w dawnej Polsce: sekretarz kanclerza i podkanclerza; regent

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. praw. notariusz

- Rejent (czasopismo) – czasopismo wydawane przez Stowarzyszenie Notariuszy Rzeczypospolitej Polskiej
- Rejent – dawne określenie notariusza
- Rejent Milczek – postać literacka z Zemsty Aleksandra Fredry
- Rejent Bolesta – bohater Pana Tadeusza Adama Mickiewicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rejentka

→ rejent; notariuszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejentostwo

przestarzale: urząd, zawód, zajęcie rejenta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejentowa

→ rejent (dawniej); rejentowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejentówna

dawniej: córka rejenta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejentowski

→ rejent; rejentowy (dawniej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejentowy

→ rejent (dawniej); rejentowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejentura

1. przestarzałe: urząd, stanowisko rejenta - urzędnika legitymującego się wykształceniem prawniczym, powołanego do sporządzania aktów prawnych, np. umów kupna-sprzedaży, darowizn, uwierzytelniania i poświadczania dokumentów, sporządzania testamentów, przyjmowania dokumentów na przechowanie itp.; notariat;
2. w dawnej Polsce: urząd, stanowisko rejenta - urzędnika dokonującego wpisów i wypisów z ksiąg sądowych, kierującego kancelarią królewską i archiwum; regentura, rejencja, regencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejestr

1. spis, lista;
2. układ w maszynach cyfrowych do zbierania danych;
3. hist. poczet, stan, liczba czegoś;
4. część skali dźwiękowej instrumentu lub głosu;
5. urządzenie w organach do zmieniania głosów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spis danych, wykaz, lista

(1.2) wet. wgłębienie w szkliwie na powierzchni tnącej siekacza konia;

(1.3) hist. poczet

(1.4) jęz. forma języka zarezerwowana dla pewnych celów funkcjonalnych lub pewnej sytuacji komunikatywnej;

- rejestr (elektronika)
- rejestr (weterynaria) – lejki zęba u konia
- rejestr (muzyka)
- rejestr procesora
- rejestr publiczny
- rejestr (Windows) – baza danych konfiguracyjnych w systemie operacyjnym Windows
- rejestr (językoznawstwo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rejestracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wpisywanie kogoś lub czegoś do rejestru

(1.2) miejsce dokonywania rejestracji (1.1)

(1.3) pot. tabliczka na samochodzie lub innym pojeździe, z numerem identyfikacyjnym; tablica rejestracyjna

(1.4) techn. zapisywanie sygnału (np. audio lub wideo) za pomocą urządzeń technicznych

(1.5) muz. operowanie rejestrami w niektórych instrumentach muzycznych

- Rejestracje samochodowe (zob. też polskie tablice rejestracyjne)
- Rejestracja czasu pracy
- Rejestracja obrazów – proces nakładania na siebie kilku obrazów
- Rejestracja – polski zespół punkrockowy
- Rejestracja samolotów – znak rejestracyjny statków powietrznych

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rejestracyjny

związany z rejestracją

przymiotnik

(1.1) dotyczący rejestracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejestrator

osoba rejestrująca, spisująca coś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) urz. osoba prowadząca rejestr, spis czegoś, rejestrująca coś lub kogoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) techn. urządzenie pomiarowe zapisujące przebieg zmian jednej lub kilku wartości fizycznych

Rejestrator, rejestrator przemysłowy – urządzenie służące do zapisu (archiwizacji) i prezentacji (wizualizacji) informacji o przebiegu parametrów kontrolowanych procesów technologicznych w czasie (np. temperatura, ciśnienie) oraz ewentualnie warunków, w których te procesy są realizowane (np. temperatura otoczenia, wilgotność, zapylenie).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rejestratorka

kobieta rejestrująca, spisująca coś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urz. kobieta prowadząca rejestr, spis czegoś, rejestrująca coś lub kogoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejestrować

1. wpisywać do rejestru;
2. utrwalać na nośniku lub w pamięci;
3. w kategorii zmysłów (wzrok, słuch): odbierać

czasownik przechodni niedokonany (dk. zarejestrować)

(1.1) wprowadzać do rejestru, wpisywać na listę

(1.2) techn. utrwalać w pamięci urządzenia

(1.3) zapisywać pomiary

czasownik zwrotny niedokonany rejestrować się (dk. zarejestrować się)

(2.1) zgłaszać się do rejestru, spisu, na listę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejestrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rejestrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rejestrowy

przymiotnik od: rejestr

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rejestrem, dotyczący rejestru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejestrzyk

zdrobnienie od: rejestr

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejewski

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Józef Rejewski (1935−2018) − polski chirurg i samorządowiec
- Marian Rejewski (1905−1980) − polski matematyk i kryptolog
- Marian Rejewski (1937−2012) − polski biolog

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rejka

krótkie drzewce zawieszone w skosie na maszcie, pełniące rolę gafla

Rejka – lekka reja zawieszona na maszcie ukośnie lub równolegle do niego (pionowo). W zależności od typu ożaglowania może być elementem nośnym głównego żagla lub żagla pomocniczego. Rejki są podnoszone z pokładu, w odróżnieniu od rei, które przeważnie wiszą na masztach na stałe (wyjątkiem jest bryfokreja).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rejkiawicki

→ Rejkiawik; reykjavicki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejkiawiczanin

mieszkaniec Rejkiawiku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejkiawiczanka

mieszkanka Rejkiawiku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejkiawik

stolica Islandii; Reykjavík

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. Reykjavík

Reykjavík (dawny polski egzonim: Rejkiawik) – stolica oraz największe miasto Islandii, położone w jej południowo-zachodniej części nad Zatoką Faxa, najbardziej wysunięta na północ stolica świata. Na północ od Reykjavíku w odległości 10 km góruje masyw Esja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rejkowy

dotyczący krótkiego drzewca zawieszonego w skosie na maszcie, pełniącego rolę gafla

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejmak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejman

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejniak

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Leopold Rejniak – polski naukowiec, lekarz, profesor nauk medycznych
- Tadeusz Rejniak – polski pilot, pierwszy prezes Aeroklubu Polskiego po II wojnie światowej
- Zuzanna Rejniak – polska szachistka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rejon

1. książkowo: obszar wyróżniający się geograficznie, etnograficznie lub gospodarczo; okolica, dzielnica, okręg, region;
2. okręg wyznaczony administracyjnie dla celów zarządzania określonym działem gospodarki lub usług;
3. przenośnie: ograniczony fragment przestrzeni, np. rejony mózgu; okolica, obszar;
4. potocznie: przychodnia rejonowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obszar, strefa, określona część

(1.2) adm. jednostka podziału administracyjnego w ZSRR, a po jego rozpadzie w byłych republikach Rosji, Ukrainie, Białorusi, Azerbejdżanie, Gruzji, Łotwie, Litwie i Mołdawii;

(1.3) daw. reg. wyznaczona przestrzeń w lesie

Rejon (ros. i ukr. райо́н, wymawiane [rajon]; azer. rayon; biał. раён; gruz. რაიონი, raioni; łot. rajons; lit. rajonas; rum. raion) – typ jednostki administracyjnej niektórych poradzieckich państw. Określenie pochodzi od francuskiego słowa rayon – plaster miodu, dział, dystrykt. Rejon jest zwykle jednostką dwa szczeble poniżej szczebla państwowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rejonówka

potocznie: jednostka, placówka rejonowa, np. szkoła, komenda rejonowa, sąd, szpital rejonowy itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejonowy

związany z rejonem (okręgiem administracyjnym), działający w pewnym rejonie

przymiotnik

(1.1) związany z rejonem, obowiązujący w pewnym rejonie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejowczanin

mieszkaniec Rejowca lub Rejowca Fabrycznego (miast w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejowczanka

mieszkanka Rejowca lub Rejowca Fabrycznego (miast w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejowiec

statek z omasztowaniem rejowym

Rejowiec – miasto w Polsce, położone w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Rejowiec.

Leży w historycznej ziemi chełmskiej. Od 1547 do 12 stycznia 1870 Rejowiec był miastem; odzyskał status miasta 1 stycznia 2017. Według danych GUS z 31 grudnia 2019 Rejowiec liczył 2068 mieszkańców. Obok miejscowości przepływa struga Rejka, dopływ Wieprza.

Rejowiec jest siedzibą rzymskokatolickiej parafii św. Jozafata Kuncewicza w Rejowcu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rejowiecki

przymiotnik od: Rejowiec Fabryczny, Rejowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejowski

taki jak u Reja, właściwy Rejowi, nawiązujący do twórczości Reja itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejowy

przymiotnik od: reja, np. ożaglowanie rejowe

przymiotnik relacyjny

(1.1) żegl. związany z reją, dotyczący rei

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejs

podróż statkiem po określonej trasie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) mors. podróż statku na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

(1.2) lotn. podróż samolotu na danej trasie, od portu początkowego do końcowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) monet. dawna jednostka monetarna brazylijska i portugalska

- rejs – podróż morska, lotnicza, autobusowa, kosmiczna itd.
- Rejs – polski film fabularny w reżyserii Marka Piwowskiego
- Kino Rejs – kino w Warszawie
- Rejs – polski zespół muzyczny tworzący i wykonujący muzykę acid-jazz
- Rejs – Ośrodek Akademicki w Szczecinie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rejsik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od rejs

#### Źródła:

Wiktionary

# Rejsowicz

uczestnik podróży odbywanej statkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejsowiczka

uczestniczka podróży odbywanej statkiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejsowy

przymiotnik od: rejs

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rejsem, dotyczący rejsu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejtan

- Rejtan – herb szlachecki
- Rejtan – obraz Jana Matejki

#### Źródła:

Wikipedia

# Rejterada

1. ucieczka, wycofanie się, rezygnacja;
2. dawniej: odwrót, cofanie się wojska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. cofanie się wojska

(1.2) ucieczka albo rezygnacja, wycofanie się z jakichś działań lub zamierzeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejterować

przestarzałe:
1. uciekać tchórzliwie np. z pola walki; salwować się ucieczką;
2. o wojsku: wycofywać się;
3. żartobliwie: rezygnować

czasownik

(1.1) uciekać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rejterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rejterować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rejterówka

wieś w Polsce

Rejterówka – wieś w Polsce, położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie staszowskim, w gminie Łubnice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rejtować

czasownik

(1.1) gw-pl|Mazury. jechać

#### Źródła:

Wiktionary

# Rejwach

potocznie: gwar, zamieszanie, rozgardiasz

#### Źródła:

SJP.pl

# Rejza

wyprawa łupieżcza, np. krzyżacka

Rejza – zbrojna wyprawa o charakterze łupieżczym, której celem nie był trwały podbój danego terytorium, lecz przede wszystkim grabież i zdobycie niewolników. Krzyżacy byli organizatorami rejz na Mazowsze, Wielkopolskę, na tereny należące do Prusów oraz na Żmudź i Litwę. Rejzy Krzyżaków przeciwko Litwie nabrały intensywności po opanowaniu przez Zakon Pomorza Gdańskiego i sukcesie, jakim było podpisanie z Królestwem Polskim Pokoju w Kaliszu w 1343 roku. Do czasu „wielkiej wojny” (1409–1411), gdy nasilono fiskalizm, rejzy stanowiły główne źródło dochodów państwa zakonnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rek

drążek do ćwiczeń gimnastycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. podtrzymywany przez słupki lub zawieszony na linach poziomy drążek przeznaczony do wykonywania ćwiczeń gimnastycznych

Rek (Reck, Recka, Recken, Reka, Reken) – kaszubski herb szlachecki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekabici

odłam Izraelitów, gorliwych wyznawców Jahwe; rechabici

Rechabici (hebr. רֵכָבִים) – wspomniana w Starym Testamencie konserwatywna grupa czcicieli Jahwe.

Należący do plemienia Kenitów Rechabici wywodzili swój ród od Jehonadaba, syna Rechaba (1Krn 2,55; 2Krl 10,15-17). Zachowywali surowe prawo, które zabraniało im spożywania wina i uprawy ziemi. Nie budowali stałych domostw, mieszkając całe życie w namiotach. Żyjąc pośród Izraelitów, byli także gorliwymi wyznawcami jahwizmu. Prorok Jeremiasz przeciwstawił zachowujących praktyki religijne Rechabitów bezbożnym mieszkańcom Judy i Izraela (Jr 35).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekabita

przedstawiciel odłamu Izraelitów, gorliwy wyznawca Jahwe; rechabita

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekalescencja

Rekalescencja – w metalurgii zjawisko samorzutnego i chwilowego rozżarzania się ciemniejącej w miarę stygnięcia stali, gdy w wyniku przemiany perlitycznej temperatura stygnięcia osiąga ok. 720°C. Przemiana taka zachodzi w wyniku zmian budowy wewnętrznych zachodzących w stali wraz z połączonym wydzielaniem się ciepła.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rekalkulacja

ponowne przeliczenie, np. składki ubezpieczeniowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekamiera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mebl. rodzaj szezlongu z dwoma oparciami wzdłuż krótszych boków, charakterystyczny dla meblarstwa empirowego;

Rekamiera lub recamiera – szezlong z dwoma wysokimi oparciami wzdłuż krótszych boków, charakterystyczny dla meblarstwa okresu empire'u.

Nazwa pochodzi od nazwiska przedstawionej na portrecie J.L. Davida pani J.F. Récamier, spoczywającej na takim właśnie meblu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekapitulacja

streszczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekapitulować

podsumowywać dłuższy wywód

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrekapitulować)

(1.1) książk. czynić coś krótszym i zwięźlejszym; streszczać coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekatolicyzacja

przywracanie na jakimś terenie wiary katolickiej; rekatolizacja

Rekatolicyzacja, rekatolizacja – ruch religijno-społeczny podejmowany w celu ponownego wprowadzanie wyznania katolickiego wśród społeczności innowierczej na terenach, gdzie wcześniej obowiązywał katolicyzm.

Termin ten ma także znaczenie ideologiczne i historyczne, oznaczające zwrot lub odebranie pod przymusem władzy na rzecz Kościoła katolickiego majątku, kościołów oraz innych obiektów życia religijnego i wyjęcie ich spod władzy i kontroli innego wyznania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekatolizacja

przywracanie na jakimś terenie wiary katolickiej; rekatolicyzacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekcja

związek wyrazowy, w którym wyraz podrzędny przybiera przypadek, jakiego wymaga wyraz nadrzędny; np. rekcja czasownika

Związek rządu (rekcja) – relacja między powiązanymi elementami zdania, w której jeden musi mieć pewną z góry ustaloną formę, niezależnie od formy drugiego. Związek rządu typowy jest dla endocentryzmu – element centralny narzuca formę pozostałym elementom. Jest to zdolność łączenia elementów nominalnych z określonym przypadkiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekcyjny

→ rekcja

Patrz:rekcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reket

potocznie: wymuszanie okupu wobec osób handlujących czymś, zwłaszcza od cudzoziemców podróżujących przez jakiś kraj; rekiet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. wymuszanie haraczu od osób handlujących czymś, zwłaszcza od cudzoziemców podróżujących przez jakiś kraj

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reketier

osoba wymuszająca haracz od właścicieli sklepów i lokali; rekietier

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekiet

potocznie: wymuszanie okupu wobec osób handlujących czymś, zwłaszcza od cudzoziemców podróżujących przez jakiś kraj; reket

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekieter

osoba wymuszająca haracz od właścicieli sklepów i lokali; reketier

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekietier

1. członek rosyjskiej mafii, czyli rekietu;
2. potocznie: gangster wymuszający okup; reketier

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekin

1. drapieżna ryba morska;
2. osoba rozporządzająca dużymi środkami materialnymi;
3. przenośne urządzenie doprowadzające powietrze do pomieszczeń znajdujących się wewnątrz statku wodnego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) icht. drapieżna ryba chrzęstnoszkieletowa żyjąca w ciepłych morzach i oceanach;

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) przen. potentat finansowy bezwzględny w interesach

(2.2) przen. osoba lub firma mająca bardzo silną pozycję i duże wpływy

Rekiny (fr. requin) – ogólna nazwa grupy gatunków, rodzajów, a nawet rodzin drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych z podgromady spodoustych, charakteryzujących się opływowym, wrzecionowatym tułowiem, heterocerkalną płetwą ogonową, 5–7 otworami skrzelowymi umiejscowionymi tuż za głową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekinarium

akwarium do hodowli i obserwacji życia rekinów

Rekinarium – część obiektu akwarium, w którym hodowane i demonstrowane są rekiny. Jeszcze niedawno uważano, że organizmy ze strefy bentonicznej (np. rekinkowate) nie są zdolne do przetrwania w sztucznych warunkach akwarium. W 2004 w Monterey Bay Aquarium przetrzymywano rekina przez 198 dni, po czym go wypuszczono na wolność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekinek

niewielka ryba morska z rzędu rekinów, żyjąca w wodach przybrzeżnych

Rekinek psi, rekinek (Scyliorhinus canicula) – gatunek ryby chrzęstnoszkieletowej z rodziny rekinkowatych (Scyliorhinidae), spotykana również pod nazwą mały rekinek koci. Poławiany jako ryba konsumpcyjna. Wystawiany w akwariach publicznych. Nie stanowi zagrożenia dla człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekini

1. → rekin; rekinowy;
2. sum rekini, wielkook rekini - słodkowodna ryba hodowana w celach konsumpcyjnych, w Polsce często sprzedawana jako panga

przymiotnik

(1.1) związany z rekinem; taki jak u rekina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekinkowate

rodzina drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych; rekinowate

Rekinkowate, rekinowate (Scyliorhinidae) – rodzina drapieżnych, choć niewielkich i mało ruchliwych ryb chrzęstnoszkieletowych, najstarsza rodzina w obrębie rzędu żarłaczokształtnych (Carcharhiniformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekinkowaty

o cechach rekinkowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekinokształtne

grupa drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych o wrzecionowatym kształcie ciała z dwiema płetwami grzbietowymi

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekinokształtny

o cechach rekinokształtnych (grupa ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekinowate

rodzina drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych; rekinkowate

Rekinkowate, rekinowate (Scyliorhinidae) – rodzina drapieżnych, choć niewielkich i mało ruchliwych ryb chrzęstnoszkieletowych, najstarsza rodzina w obrębie rzędu żarłaczokształtnych (Carcharhiniformes).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekinowaty

o cechach rekinowatych (rodzina ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekinowy

→ rekin; rekini

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekiny

1. drapieżna ryba morska;
2. osoba rozporządzająca dużymi środkami materialnymi;
3. przenośne urządzenie doprowadzające powietrze do pomieszczeń znajdujących się wewnątrz statku wodnego

Rekiny (fr. requin) – ogólna nazwa grupy gatunków, rodzajów, a nawet rodzin drapieżnych ryb chrzęstnoszkieletowych z podgromady spodoustych, charakteryzujących się opływowym, wrzecionowatym tułowiem, heterocerkalną płetwą ogonową, 5–7 otworami skrzelowymi umiejscowionymi tuż za głową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekista

akrobata wykonujący ćwiczenia na reku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekistka

akrobatka wykonująca ćwiczenia na reku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekl.

skrót od: reklamowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklama

1. działanie zachęcające potencjalnych klientów do korzystania z usług lub zakupu towarów;
2. ogłoszenie, film, plakat itp. służące zachęcaniu potencjalnych klientów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) informacja połączona z komunikatem perswazyjnym, mająca zachęcić do kupienia produktu lub skorzystania z usługi;

(1.2) konkretna postać reklamy (1.1), np. plakat

Reklama (z łac. reclamo, reclamare ‘odzew’; re 'w tył, znów, naprzeciw’ i clamo, clamare ‘wołać’) – informacja połączona z komunikatem perswazyjnym. Zazwyczaj ma na celu skłonienie do nabycia lub korzystania z określonych towarów czy usług, popierania określonych spraw lub idei (np. promowanie marki).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reklamacja

zgłoszenie do dostawcy, producenta, wykonawcy usługi lub towaru skargi, zażalenia na złą jakosć nabytego towaru, wykonanej usługi itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hand. zgłoszenie się ze skargą do producenta, wykonawcy usługi; zwrócenie się w celu przedstawienia wad towaru, usługi;

(1.2) książk. zwolnienie od obowiązku służby wojskowej

Reklamacja (łac. reclamatio „wołanie, sprzeciw” od reclamare „głośno protestować, odbrzmiewać”; re „w tył, znów, naprzeciw” i clamare „wołać”)” – w znaczeniu potocznym żądanie klienta kierowane do sprzedawcy lub wykonawcy usługi, pozostające w związku z niezadowalającą jakością towaru lub nienależytym wykonaniem usługi – przede wszystkim żądanie wymiany, naprawy towaru lub ponownego wykonania, ewentualnie „poprawienia”, usługi, jak również żądanie zwrotu całości lub części kwoty uiszczonej tytułem ceny/wynagrodzenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reklamacyjny

związany z reklamacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) praw. związany z reklamacją, dotyczący reklamacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reklamant

w dawnych drukach i rękopisach: pierwsze słowo lub pierwsza sylaba z następnej strony umieszczane na końcu każdej strony, jako wskazówka ułatwiająca zachowanie kolejności kart; przenośnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reklamiarski

stosujący przesadną reklamę lub autoreklamę

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklamodawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) zlecający opublikowanie lub wyemitowanie reklamy

#### Źródła:

Wiktionary

# Reklamodawczyni

→ reklamodawca

Patrz:reklamodawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklamować

1. zachwalać towar, uczestniczyć w reklamie;
2. zgłaszać reklamacje;
3. odwoływać się od decyzji sądowej lub administracyjnej

czasownik przechodni

(1.1) informować o towarach lub usługach, zachwalać je i sugerować ich kupno

(1.2) żądać naprawy, wymiany lub refundacji wadliwego towaru lub źle wykonanej usługi, często w ramach gwarancji lub rękojmi

czasownik zwrotny reklamować się

(2.1) zachwalać własne towary, usługi, sugerując ich kupno

(2.2) chwalić samego siebie powszechnie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reklamowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reklamować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Reklamóweczka

zdrobnienie od: reklamówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklamowiec

specjalista w dziedzinie reklamy

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklamówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. plastikowyastikowa torba z nadrukiem reklamowym

(1.2) pot. dowolny materiał reklamowy, np. broszura, kalendarzyk, długopis itp.

Torba foliowa, potocznie reklamówka, foliówka, jednorazówka, siatka lub zrywka – cienka torba wykonana z folii z tworzywa sztucznego. Popularna nazwa wywodzi się z faktu, że znajduje się na niej kolorowy reklamowy nadruk, np. z nazwą sklepu lub inną reklamą. Pod koniec lat 70. i w latach 80. powszechne w krajach Europy Zachodniej i dodawane tam do zakupów bezpłatnie, do Polski natomiast trafiały drogą indywidualnego transportu, często sprzedawane potem na targowiskach i ulicach. Użyteczność toreb „reklamówek” była ograniczona, nadawały się jednak do wielokrotnego użytku tak, że zastępowały powoli mniej wygodne i mniej estetyczne siatki na zakupy. Później także polskie sklepy i polscy producenci zaczęli wytwarzać własne reklamówki, przez co import ich z Zachodu w sposób naturalny wygasł.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reklamowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób dotyczący reklamy

#### Źródła:

Wiktionary

# Reklamowy

przymiotnik od: reklama

przymiotnik

(1.1) związany z reklamą, dotyczący reklamy; będący reklamą; służący reklamie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reklamoza

pogardliwie: wypełnianie miejsc publicznych wszelkiego rodzaju reklamami, np. bilbordami, szyldami reklamowymi itp.; szyldoza

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklamożerca

miłośnik reklam telewizyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklamy

1. działanie zachęcające potencjalnych klientów do korzystania z usług lub zakupu towarów;
2. ogłoszenie, film, plakat itp. służące zachęcaniu potencjalnych klientów

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklasyfikacja

powtórna klasyfikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reklin

Reklin (pol. hist. Reklino) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reklinek

Reklinek – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie wolsztyńskim, w gminie Siedlec. Dawniej osada olęderska.

W okresie Wielkiego Księstwa Poznańskiego (1815-1848) miejscowość wzmiankowana jako Reklin Olendry należała do wsi większych w ówczesnym powiecie babimojskim rejencji poznańskiej. Reklin Olendry należał do tuchorskiego okręgu policyjnego tego powiatu i stanowił część majątku Karna, który należał wówczas do Jana Bnińskiego. Według spisu urzędowego z 1837 roku Reklin Olendry liczył 143 mieszkańców, którzy zamieszkiwali 24 dymów (domostw).

#### Źródła:

Wikipedia

# Rekluz

zakonnica zobowiązująca się do nieopuszczania własnej celi i niekontaktowania się z innymi zakonnicami

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. osoba konsekrowana żyjąca na stałe we własnej celi zakonnej;

Rekluz, rekluza – zakonnik lub zakonnica zobowiązujący się do nieopuszczania własnej celi i niekontaktowania się z innymi zakonnikami. Skrajnym rodzajem rekluzji było zamurowanie w celi aż do śmierci.

W monastycyzmie prawosławnym analogiczna forma umartwienia się nosi nazwę zatworniczestwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekluza

zakonnica zobowiązująca się do nieopuszczania własnej celi i niekontaktowania się z innymi zakonnicami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kośc. daw. zakonnica żyjąca na stałe we własnej celi zakonnej;

Rekluz, rekluza – zakonnik lub zakonnica zobowiązujący się do nieopuszczania własnej celi i niekontaktowania się z innymi zakonnikami. Skrajnym rodzajem rekluzji było zamurowanie w celi aż do śmierci.

W monastycyzmie prawosławnym analogiczna forma umartwienia się nosi nazwę zatworniczestwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekluzorium

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kośc. daw. miejsce przebywania rekluza lub rekluzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekognicja

dawniej:
1. uznanie tożsamości rzeczy lub osoby;
2. uznanie, potwierdzenie prawdziwości dokumentu;
3. badanie, rozpoznanie czegoś, zwłaszcza dla celów wojskowych; zwiad

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekognoskować

dawniej:
1. prowadzić zwiad, badać okolicę, zwłaszcza w celach wojskowych; rozpoznawać;
2. stwierdzać tożsamość, prawdziwość czegoś; identyfikować

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekolekcja

dawniej: praktyka religijna polegająca na odosobnieniu się od świata i refleksjach w celu odnowy moralnej; skupienie ducha

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekolekcje

dawniej: praktyka religijna polegająca na odosobnieniu się od świata i refleksjach w celu odnowy moralnej; skupienie ducha

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) rel. w katolicyzmie nauki połączone z eucharystią, mające na celu umocnienie wiary i odnowę moralną;

Rekolekcje (łac. recolligere – zbierać na nowo, powtórnie) – w katolicyzmie kilkudniowy okres poświęcony odnowie duchowej poprzez modlitwę, konferencje oraz spowiedź.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekolekcjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. w katolicyzmie: głoszący rekolekcje

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekolekcyjny

→ rekolekcje

przymiotnik

(1.1) związany z rekolekcjami

Patrz:rekolekcje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekolektant

osoba odprawiająca rekolekcje - czynności religijne mające na celu osiągnięcie skupienia wewnętrznego i pogłębienie wiary

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kośc. uczestnik rekolekcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekolektantka

kobieta odprawiająca rekolekcje - czynności religijne mające na celu osiągnięcie skupienia wewnętrznego i pogłębienie wiary

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) uczestniczka rekolekcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekolonizacja

ponowne zajęcie danego siedliska przez osobniki danego gatunku

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekombinacja

1. występowanie u potomstwa innych kombinacji genów niż u pary rodzicielskiej, a w rezultacie innych zespołów cech;
2. proces łączenia się cząstek o przeciwnym ładunku elektrycznym w obiekty elektrycznie obojętne

- rekombinacja (fizyka)
- rekombinacja (genetyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekombinacyjny

→ rekombinacja, np. genotyp rekombinacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekombinant

Rekombinacja genetyczna – proces wymiany materiału genetycznego, w wyniku którego powstają nowe genotypy. Rekombinacja nie zwiększa puli genowej gatunku.

Osobnik (lub pojedyncza komórka) powstały w wyniku rekombinacji to rekombinant.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rekomendacja

1. pisemna lub ustna, pozytywna opinia wydana o kimś lub o czymś; polecenie, zalecenie, wstawiennictwo;
2. ocena wartości papieru wartościowego wydana przez doradcę giełdowego; wytyczna, wskazówka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. pozytywna opinia o kimś, pisemna bądź ustna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekomendacyjny

→ rekomendacja

przymiotnik

(1.1) dotyczący rekomendacji

Patrz:rekomendacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekomendator

osoba wystawiająca rekomendacje

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekomendować

polecać

czasownik

(1.1) dawać pozytywne świadectwo, ocenę; polecać coś komuś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekomendowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rekomendować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekompensacja

wyrównanie strat, szkód, wszelkich braków zarówno w sferze materialnej, jak i moralnej; kompensata, kompensacja, rekompensata, zadośćuczynienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekompensacyjny

1. związany z materialnym zadośćuczynieniem za poniesione straty; rekompensatowy, wyrównawczy, odszkodowawczy, kompensacyjny;
2. stanowiący moralne zadośćuczynienie za doznane krzywdy

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekompensata

wyrównanie strat, szkód, wszelkich braków zarówno w sferze materialnej, jak i moralnej; kompensata, kompensacja, rekompensacja, zadośćuczynienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyrównanie poniesionych strat czy szkód

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekompensatowy

związany z materialnym zadośćuczynieniem za poniesione straty; rekompensacyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekompensować

wyrównywać braki, należności zarówno w sferze materialnej, jak i moralnej; kompensować, wynagradzać, równoważyć

czasownik niedokonany

(1.1) wynagradzać krzywdę, dawać zadośćuczynienie

(1.2) wyrównywać straty, dawać odszkodowanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekompensowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rekompensować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekompozycja

zmiana wyglądu sylwetki ciała polegająca na równoczesnym zwiększaniu masy mięśniowej i redukcji tkanki tłuszczowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekomunizacyjny

związany z rekomunizacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekon

najmniejszy odcinek genu, który może być wymieniony między allelami jednego genu w trakcie procesu crossing-over

Rekon – jednostka rekombinacji genetycznej, najkrótszy odcinek genu (jedna para nukleotydów), który jest wymieniany między allelami w procesie crossing-over, ale sam jest w tym procesie niepodzielny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekoncentrować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) ponownie gromadzić coś w jednym miejscu

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekoncyliacja

1. liturgiczny obrzęd przywracający sakralny charakter sprofanowanym kościołom;
2. dawniej: pojednanie się, zwłaszcza pojednanie się grzesznika z Kościołem po odbyciu pokuty

Rekoncyliacja (łac. reconciliatio – przywrócenie, od reconciliare – przywrócić, pozyskać na nowo).

- w religioznawstwie: obrzęd liturgiczny przywracający charakter sakralny zdewastowanym bądź sprofanowanym miejscom, takim jak kościoły, cmentarze i tym podobne;
- dawniej: pojednanie się ze skłóconą osobą lub instytucją, również w kontekście religijnym jako pojednanie się grzeszników z Kościołem katolickim po odbyciu właściwej pokuty.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekonesans

1. sprawdzenie, wstępne rozeznanie;
2. rozpoznanie stanowisk i sił nieprzyjaciela na jakimś terenie;
3. podjazd wojskowy, oddział wysłany na zwiad

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) książk. wstępne rozeznanie w czymś

(1.2) wojsk. rozpoznanie stanowisk i sił nieprzyjaciela na jakimś terenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekonesansik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od rekonesans

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekonesansowy

przymiotnik od: rekonesans

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekonfederacja

konfederacja utworzona w celu przeciwstawienia się zorganizowanej wcześniej konfederacji i jej celom

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekonfigurować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrekonfigurować)

(1.1) ponownie nadawać czemuś układ, formować

(1.2) ponownie coś przystosowywać do pożądanej pracy

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekonkwista

zbrojna walka prowadzona na Półwyspie Iberyjskim w wiekach VIII-XV przez państwa chrześcijańskie dążące do odzyskania ziem zdobytych przez Arabów w wieku VIII; reconquista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. trwający od VIII do XV wieku proces odbierania ziem Półwyspu Iberyjskiego spod władania muzułmanów;

Rekonkwista (hiszp., port. reconquista, „ponowne zdobycie”) – walka chrześcijan (Kastylijczyków, Aragończyków i Portugalczyków) o wyparcie Arabów (Maurów) z Półwyspu Iberyjskiego, trwająca od VIII do XV wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekonstrukcja

1. odtworzenie czegoś nieistniejącego lub odnowienie czegoś zniszczonego, zwłaszcza budowli, dzieła sztuki, malowidła itp.;
2. rzecz odtworzona

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odtworzenie czegoś opierając się o zachowane fragmenty, informacje, szczątki, przekazy itd.; także. rzecz, która została odtworzona/zrekonstruowana

- rekonstrukcja – pojęcie z zakresu architektury
- rekonstrukcja – pojęcie z zakresu medycyny
- rekonstrukcja – odtwarzanie wydarzeń historycznych
- Rekonstrukcja (ang. Reconstruction) – historyczna dla Stanów Zjednoczonych nazwa okresu odbudowy państwa w latach 1865–1877
- Rekonstrukcja (oryg. Rikonstruksioni) – film produkcji albańskiej z 1988 roku
- Rekonstrukcja (oryg. Reconstruction) – film produkcji duńskiej z 2003 roku
- Rekonstrukcja – polski zespół muzyczny
- Rekonstrukcja – rumuński komediodramat z 1968 roku w reżyserii Luciana Pintilie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekonstrukcyjnie

→ rekonstrukcyjny

Patrz:rekonstrukcyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekonstrukcyjny

1. → rekonstrukcja;
2. grupa rekonstrukcyjna - grupa ludzi próbujących odtworzyć wydarzenia historyczne

przymiotnik

(1.1) dotyczący rekonstrukcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekonstruktorka

kobieta występująca w przedstawieniu będącym rekonstrukcją wydarzeń historycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekonstruowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odtwarzanie pierwotnego wyglądu, kształtu, postaci czegoś

(1.2) odtwarzanie czegoś dawnego na podstawie zachowanych informacji

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekonstytucja

czynność mająca na celu powrót do stanu pierwotnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekonstytucyjny

związany z rekonstytucją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekontra

w brydżu: odpowiedź na kontrę przeciwnika pociągająca za sobą podwojenie wygranej lub przegranej w stosunku do już podwojonej stawki przez kontrę

Rekontra – jedna z zapowiedzi w licytacji w grach karcianych. W podstawowym znaczeniu oznacza, że gracz zobowiązuje się wygrać zapowiedziany kontrakt mimo kontry przeciwnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekontrować

w grze w brydża: odpowiadać rekontrą na kontrę przeciwnika

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekontrowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rekontrować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekonwalescencja

1. powrót do zdrowia po przebytej ciężkiej, gorączkowej chorobie, zabiegu chirurgicznym lub ciężkim urazie; zdrowienie;
2. okres między właściwą chorobą a zupełnym wyzdrowieniem

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powrót do zdrowia po przebytej chorobie

(1.2) okres, w którym chory powraca do zdrowia

Rekonwalescencja – okres powrotu do zdrowia i sił po przebytej ciężkiej chorobie, zabiegu chirurgicznym, ciężkim urazie lub wypadku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekonwalescencki

przymiotnik od: rekonwalescent

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rekonwalescentem, dotyczący rekonwalescenta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekonwalescencyjny

związany z rekonwalescencją

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z rekonwalescencją, dotyczący rekonwalescencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekonwalescent

osoba powracająca do zdrowia; ozdrowieniec, uzdrowieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. pacjent powracający do zdrowia po przebytej chorobie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekonwalescentka

kobieta lub dziewczyna odzyskująca zdrowie po przebytej chorobie, zabiegu chirurgicznym lub ciężkim urazie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: rekonwalescent

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekonwersja

#### Źródła:

Wikipedia

# Rekonwersyjny

→ rekonwersja

Patrz:rekonwersja

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekord

1. najlepszy wynik; największe osiągnięcie w jakiejś dziedzinie;
2. w bazach danych: pojedynczy wpis do bazy;
3. w sportach walki: zestawienie wszystkich wyników danego zawodnika

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) najlepszy wynik;

(1.2) inform. fragment bazy danych

Rekord – ekstremalny wynik, najtrudniejszy do osiągnięcia, potwierdzony pomiarem. Zwykle jest to najlepszy wynik osiągnięty w jakiejś dziedzinie (na przykład przebiegnięcie określonego dystansu w najkrótszym, a nie w najdłuższym czasie).

Rekord może zostać osiągnięty na podstawie różnych kryteriów, np. wielkość (największy, najmniejszy), szybkość, czas trwania, odległość itd., często przy wybranych jednocześnie innych kryteriach (na przykład rekord w podnoszeniu ciężarów określoną techniką, w określonej kategorii wagowej zawodnika wśród mężczyzn narodowości polskiej – daje w sumie cztery kryteria dodatkowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekordomania

potocznie: mania na punkcie bicia rekordów

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekordowo

przysłówek

(1.1) w sposób stanowiący rekord; bijąc rekord

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekordowy

przymiotnik od: rekord

przymiotnik

(1.1) stanowiący rekord, o najwyższym wyniku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekordzistka

→ rekordzista

Patrz:rekordzista

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekowa

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w województwie zachodniopomorskim;

Rekowa – rzeka w północno-zachodniej Polsce, prawobrzeżny dopływ Regi o długości 22,01 km. Powierzchnia zlewni Rekowej wynosi 110,4 km².

Rzeka bierze źródło pomiędzy wsią Gardzin a przysiółkiem Gozdno, skąd płynie na zachód. W pobliżu wsi Łabuń Mały skręca w kierunku jeziora Łabuń, do którego wpada od południowego brzegu. Wypływa z jeziora od zachodniego brzegu i płynie na północ. Płynie małym spadkiem 0,2–0,3‰ przez duże powierzchnie łęgów zabagnionych. Pomiędzy osadą Porąbka a wsią Iglice do Rekowej wpada struga Łabunia. Na południe od wsi Wicimice rzeka zakręca dużym łukiem, a następnie odbiera wody ze strugi Wicimicy od prawego brzegu i płynie w kierunku południowo-zachodnim.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekownica

- Rekownica – struga, dopływ Omulwii
- Rekownica – wieś w woj. pomorskim, w pow. kościerskim, w gminie Nowa Karczma
- Rekownica – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. szczycieńskim, w gminie Jedwabno

#### Źródła:

Wikipedia

# Rekowo

- Rekowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sierpeckim, w gminie Zawidz
- Rekowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. bytowskim, w gminie Bytów
- Rekowo – część wsi Chmielno w woj. pomorskim, w pow. kartuskim, w gminie Chmielno
- Rekowo – osada w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Kamień Pomorski
- Rekowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. kamieńskim, w gminie Wolin
- Rekowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. koszalińskim, w gminie Polanów
- Rekowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka
- Rekowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. łobeskim, w gminie Radowo Małe
- Rekowo – jezioro na Pojezierzu Kaszubskim w powiecie kartuskim
- Rekowo – dawna gromada w powiecie bytowskim
- Rekowo – dawna gromada w powiecie łobeskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Rekowski

nazwisko

Rekowski (Wantoch-Rekowski, Wotoch-Rekowski, Wantoch, Wentoch, Wotoch, Woytoch, Vandoch, Warnia odmienny) – herb szlachecki, według Przemysława Pragerta niesłusznie uznawany za odmianę herbu Warnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekreacja

różnorodne formy aktywności podejmowane poza obowiązkami codziennego życia dla odpoczynku, rozrywki i rozwoju własnych zainteresowań

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odnawianie sił poprzez aktywny wypoczynek lub za pomocą różnych form aktywności fizycznej lub psychicznej

Rekreacja, aktywny wypoczynek (łac. recreo – odnowić, ożywić) – forma aktywności fizycznej (czasami tylko umysłowej) podejmowana poza obowiązkami zawodowymi, społecznymi, domowymi i nauką. Stosowana w celu odpoczynku i rozrywki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekreacyjny

wolny od zajęć, przeznaczony na odpoczynek, rozrywkę po nauce, po pracy.

przymiotnik

(1.1) dotyczący rekreacji, aktywnego wypoczynku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekrucki

związany z rekrutem

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rekruta, związany z rekrutem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekrut

żołnierz nowo wcielony do wojska, przed złożeniem przysięgi

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wojsk. nowy żołnierz, świeżo powołany do wojska;

Rekrut – żołnierz bezpośrednio po wcieleniu do wojska, jeszcze przed złożeniem przysięgi wojskowej. Rekruci podlegają w pierwszym okresie służby szczególnie intensywnemu procesowi przystosowania do zasad życia w koszarach, ćwiczą głównie musztrę wojskową i przechodzą wstępne szkolenie ogólnowojskowe, w tym pierwsze strzelanie z broni osobistej. Każdy rekrut ma stopień wojskowy szeregowego, z tym że studenci uczelni wojskowych oraz odbywający przeszkolenie podczas lub po studiach cywilnych posługują się dodatkowo tytułem podchorążego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekrutacja

1. nabór kandydatów do pracy lub szkoły;
2. zaciąg do wojska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przyjmowanie pracowników do zakładów pracy, kandydatów na wyższe uczelnie, kandydatów do szkół itp.;

(1.2) wojsk. nabór żołnierzy do służby wojskowej

Rekrutacja – w potocznym rozumieniu element procesu zarządzania zasobami ludzkimi, sformalizowany proces naboru osób do organizacji, np. do pracy na wakujące stanowisko lub na studia. Nauki o zarządzaniu definiują rekrutację jako jeden z elementów procesu zatrudnienia, który polega na zachęceniu odpowiednio dużej liczby kandydatów do złożenia aplikacji tj. ubieganiu się o wolne stanowisko pracy. Tak rozumiana rekrutacja umożliwia selekcję (kolejny etap procesu zatrudnienia).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekrutacyjny

związany z rekrutacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rekrutacji, związany z rekrutacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekruter

osoba odpowiedzialna za nabór kandydatów do pracy

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekruterka

→ rekruter

Patrz:rekruter

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekruterski

→ rekruter

Patrz:rekruter

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekrutka

1. → rekrut;
2. dawniej: kobieta, której męża zabrano do wojska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta powołana do służby mundurowej

(1.2) daw. żona rekruta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekrutować

1. powoływać, zaciągać do wojska; werbować;
2. przyjmować kandydatów do pracy lub na uczelnię na podstawie ustalonej wcześniej procedury

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) prowadzić nabór, zaciąg do wojska; brać rekruta

(1.2) werbować, przyjmować do pracy, na uczelnię

czasownik zwrotny niedokonany rekrutować się

(2.1) wywodzić się, pochodzić

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekrutowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rekrutować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekryminacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wystąpienie z zarzutami przeciw komuś; wzajemne obwinianie się

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekrystalizacja

1. w chemii: powtórna krystalizacja w celu dalszego oczyszczenia substancji;
2. w geologii: wtórna krystalizacja minerałów w skale lub osadzie;
3. powstawanie z kryształów zgniecionych nowych kryształów w metalach i ich stopach, poddanych wcześniej obróbce plastycznej na zimno

- Rekrystalizacja (geologia)
- Rekrystalizacja (inżynieria chemiczna)
- Rekrystalizacja (metaloznawstwo)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekrystalizacyjny

związany z rekrystalizacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Reks

rex;
1. krój pisma drukarskiego o wąskim rysunku liter;
2. rasa królika o brązowej sierści i stojących uszach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) zoonim, popularne imię dla psa

Reks, właściwie Corey Isiah Christie (ur. 24 sierpnia 1977) – amerykański raper związany z podziemną sceną stanu Massachusetts. Zadebiutował w 2001 roku wydając album Along Came The Chosen. W sumie wydał 11 solowych albumów. Raper kilkukrotnie grał koncerty w Polsce.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekser

w technice: urządzenie tapicerskie do przymocowywania materiału do ram mebli; zszywacz tapicerski

#### Źródła:

SJP.pl

# Reksio

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) zoonim, popularne imię dla psa

- Reksio – polski serial animowany
- Reksio – postać fikcyjna

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rektalny

doodbytniczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Rektascencja

odległość kątowa danego punktu na niebie mierzona wzdłuż równika niebieskiego od punktu równonocy wiosennej (łącznie z deklinacją określa położenie ciała niebieskiego na sferze niebieskiej); rektascensja

Rektascensja, α (łac. recta ascensio – „wznoszenie proste”) – jedna ze współrzędnych astronomicznych, określających położenie ciała niebieskiego na sferze niebieskiej w układzie współrzędnych astronomicznych zwanym układem równikowym równonocnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rektascensja

odległość kątowa danego punktu na niebie mierzona wzdłuż równika niebieskiego od punktu równonocy wiosennej (łącznie z deklinacją określa położenie ciała niebieskiego na sferze niebieskiej); rektascencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. jedna ze współrzędnych w układzie współrzędnych równikowych równonocnych;

Rektascensja, α (łac. recta ascensio – „wznoszenie proste”) – jedna ze współrzędnych astronomicznych, określających położenie ciała niebieskiego na sferze niebieskiej w układzie współrzędnych astronomicznych zwanym układem równikowym równonocnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rektor

1. osoba zarządzająca uczelnią akademicką;
2. ksiądz w kościele katolickim, zarządzający kościołem nieparafialnym;
3. przełożony domu zakonnego;
4. przełożony seminarium duchownego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) eduk. osoba zarządzająca uczelnią akademicką

Rektor – godność osoby zarządzającej uczelnią. Najczęściej jest to jeden z profesorów tej uczelni.

Wyraz pochodzi od łac. rector – „władca”, „zarządca”; od łac. regere – „rządzić”. Za cesarstwa rzymskiego oznaczał namiestnika podwładnego prefektom, czyli egzarchom. Na przełomie XIX i XX wieku tytuł ten oznaczał zwierzchników niektórych zgromadzeń zakonnych i kościołów oraz przełożonych uniwersytetów, gimnazjów i zakładów naukowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rektorat

1. stanowisko, godność rektora;
2. kadencja rektora;
3. biuro, kancelaria rektora

#### Źródła:

SJP.pl

# Rektorka

kobieta zarządzająca uczelnią akademicką

#### Źródła:

SJP.pl

# Rektorować

potocznie:
1. sprawować władzę rektora - przełożonego szkoły wyższej; zarządzać uczelnią wyższą;
2. sprawować władzę rektora - zwierzchnika seminarium duchownego, a także niektórych domów zakonnych, wspólnot wiernych;
3. sprawować władzę rektora - księdza rezydującego przy kościele nieparafialnym

#### Źródła:

SJP.pl

# Rektorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z osobą lub urzędem rektora, dotyczący rektora

#### Źródła:

Wiktionary

# Rektoskop

optyczny przyrząd lekarski służący do badania (wziernikowania) odbytnicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Rektoskopia

diagnostyczne badanie lekarskie odbytnicy za pomocą optycznego wziernika - rektoskopu; wziernikowanie odbytnicy

Rektoskopia (anoskopia, proktoskopia) należy do badań wziernikowych (endoskopowych) końcowego odcinka przewodu pokarmowego wykonywanych sztywnymi wziernikami.

Zależnie od zakresu wziernikowania dolnego odcinka przewodu pokarmowego i zastosowanego sprzętu rozróżnia się następujące badania endoskopowe:

- anoskopia – wziernikowanie kanału odbytu i końcowego odcinka odbytnicy
- rektoskopia – wziernikowanie całej odbytnicy
- rektoromanoskopia – rektoskopia rozszerzona o badanie końcowego odcinka esicy
- sigmoidoskopia – wziernikowanie końcowego odcinka jelita grubego z esicą włącznie
- rektosigmoidoskopia – wziernikowanie odbytnicy i końcowego odcinka esicy
- kolonoskopia – wziernikowanie całego jelita grubego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rektoskopowy

przymiotnik od: rektoskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Rektyfikacja

1. proces rozdzielania mieszanin ciekłych, których składniki mają zbliżone temperatury wrzenia
2. obliczanie długości łuku krzywej
3. dawniej: wyjaśnienie, sprostowanie

Rektyfikacja – termin oznaczający „prostowanie” lub „wzorcowanie” może odnosić się do jednego z następujących pojęć:

- rektyfikacja w chemii
- rektyfikacja w górnictwie
- rektyfikacja w kartografii
- rektyfikacja w matematyce
- rektyfikacja w metrologii
- rektyfikacja w postępowaniu administracyjnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rektyfikacyjny

związany z rektyfikacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rektyfikat

ciecz surowa uzyskana w procesie rektyfikacji jako produkt końcowy lub pośredni, przez skroplenie wytworzonych par

- rektyfikat – ciecz uzyskiwana w procesie rektyfikacji, rodzaj destylatu
  - rektyfikat – potocznie: spirytus rektyfikowany
- rektyfikat – dawniej: zbiór dokumentów dotyczących jednej sprawy, akta zestawione rzeczowo według treści, dossier

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rektyfikator

aparat destylacyjny służący do rektyfikacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Rektyfikować

poddawać rektyfikacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekultywacja

przywracanie terenom zniszczonym przez człowieka ich naturalnego, pierwotnego charakteru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nadawanie gruntowi walorów użyteczności

Rekultywacja – przywracanie wartości użytkowych lub przyrodniczych terenom zniszczonym przez działalność człowieka.

Podział metod rekultywacji:

- in situ
- ex situ.

Wybrane metody rekultywacji gruntów:

- zalesianie
- zalewanie
- zasypywanie terenów kopalnianych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekultywacyjny

związany z rekultywacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekuperacja

1. wykorzystywania ciepła gazów odlotowych w przemyśle do celów ogrzewczych;
2. dawniej: ponowne nabycie, odzyskanie czegoś

Rekuperacja (z łac. recuperatio) – odzyskiwanie energii:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekuperacyjny

związany z rekuperacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekuperator

przeponowy wymiennik ciepła stosowany do odzyskiwania ciepła

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rodzaj wymiennika ciepła, w którym jest wykorzystywane ciepło odprowadzanych gazów

Rekuperator – urządzenie stosowane w systemach wentylacyjnych, które umożliwia rekuperację (odzyskiwanie) ciepła z powietrza wywiewanego z budynku lub instalacji przemysłowej.

Rekuperator jest wymiennikiem ciepła. Do przekazania ciepła z wydmuchiwanego powietrza do nadmuchiwanego stosuje się różne konstrukcje rekuperatorów:

- z czynnikiem pośrednim (np. glikol albo freon):
  - z obiegiem samoczynnym w tym rurka ciepła,
  - z obiegiem wymuszonym także pompy ciepła
- rekuperatory przekazujące ciepło przez przegrodę płytową:
  - krzyżowe – Powietrze przepływa przez ustawione do siebie prostopadle kanały. W jednym przepływa ciepłe powietrze wywiewane z wewnątrz ogrzewając rząd kanałów z powietrzem z zewnętrza. Sprawność tego typu rekuperatora waha się od 50–70% odzysku ciepła, stosując jednak dwa wymienniki – szeregowo osiągnąć można sprawność do 90%
  - przeciwprądowe – Kanały powietrza ustawione są równolegle przez co strumień powietrza zimnego skierowany jest w przeciwnym kierunku do ciepłego. Sprawność tego typu rekuperatorów sięga nawet do 95% odzysku ciepła (przy stosowaniu wymienników przeciwprądowych o spiralnym kształcie kanałów)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekuperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rekuperować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekurencja

w logice, matematyce, programowaniu: procedura pozwalająca obliczyć coś za pomocą wielkości uprzednio znanych; rekursja

Rekurencja, rekursja (z łac. recurrere, przybiec z powrotem) – odwoływanie się funkcji lub definicji do samej siebie.

W logice wnioskowanie rekurencyjne opiera się na założeniu istnienia pewnego stanu początkowego oraz zdania (lub zdań) stanowiącego podstawę wnioskowania (przy czym, aby cały dowód był poprawny, zarówno reguła, jak i stan początkowy muszą być prawdziwe). Istotą rekurencji jest tożsamość dziedziny i przeciwdziedziny reguły wnioskowania, wskutek czego wynik wnioskowania może podlegać tej samej regule zastosowanej ponownie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekurencyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rekurencyjne

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekurencyjny

1. w matematyce, logice, programowaniu: dający się obliczyć, wyrazić za pomocą wielkości uprzednio znanych;
2. w matematyce: wzór rekurencyjny - wzór pozwalający obliczyć wyrazy ciągu na podstawie jednego lub kilku wyrazów poprzedzających

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekurs

1. przestarzałe: odwołanie się do wyższej instancji; apelacja;
2. przestarzałe: prawo poszukiwania swej należności wekslowej na żyrancie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekursja

w logice, matematyce, programowaniu: procedura pozwalająca obliczyć coś za pomocą wielkości uprzednio znanych; rekurencja

Rekurencja, rekursja (z łac. recurrere, przybiec z powrotem) – odwoływanie się funkcji lub definicji do samej siebie.

W logice wnioskowanie rekurencyjne opiera się na założeniu istnienia pewnego stanu początkowego oraz zdania (lub zdań) stanowiącego podstawę wnioskowania (przy czym, aby cały dowód był poprawny, zarówno reguła, jak i stan początkowy muszą być prawdziwe). Istotą rekurencji jest tożsamość dziedziny i przeciwdziedziny reguły wnioskowania, wskutek czego wynik wnioskowania może podlegać tej samej regule zastosowanej ponownie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekursywność

→ rekursywny

Patrz:rekursywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekursywny

powtarzający się; powtarzalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekuza

1. odmowa udzielona mężczyźnie starającemu się o rękę kobiety;
2. żartobliwie: odmowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. odrzucenie propozycji małżeństwa przez kobietę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekuzować

dawniej:
1. odmawiać, nie przychylać się do czyjejś prośby;
2. o kobiecie: odrzucać propozycję małżeństwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekwialny

1. związany z rekwiem - muzycznym utworem żałobnym;
2. msza rekwialna - msza za zmarłych; rekwiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekwiem

requiem;
1. kościelna pieśń żałobna;
2. msza za zmarłych

Requiem (łac. „odpoczynek”, wym.: rekwiem), skrót od Missa requiem, Missa pro defunctis, Msza za zmarłych, msza żałobna – kompozycja mszalna wykonywana w dzień zaduszny, jak również podczas uroczystości żałobnych. Należy do typu tzw. mszy wotywnych, czyli takich, które, w związku z teologią katolicką, były zamawiane przez wiernych w intencji ulżenia cierpienia duszom w czyśćcu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rekwizycik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od rekwizyt

#### Źródła:

Wiktionary

# Rekwizycja

zabranie czegoś przez władze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. zabranie przez władze żywności lub innych przedmiotów, zazwyczaj na potrzeby wojska;

Rekwizycja (z łac. requisitio 'badanie' od requirere 'potrzebować, szukać, pytać o coś') – termin prawniczy oznaczający:

- zajęcie środków żywności lub innych przedmiotów lub nakładanie świadczeń w naturze, zwykle na potrzeby wojska, za odszkodowaniem;
- wezwanie skierowane przez organ władzy lub administracji do innego organu z żądaniem udzielenia pomocy lub poparcia;
- zwrócenie się jednego sądu do innego o wykonanie określonych czynności sądowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekwizycyjny

związany z rekwizycją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekwizyt

1. przedmiot potrzebny w danym przedstawieniu teatralnym lub filmie, związany z akcją sztuki albo filmu;
2. przestarzale: przedmiot niezbędny do wykonywania określonej czynności

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) teatr. przedmiot sceniczny używany podczas przedstawienia teatralnego lub filmu, którym aktor manipuluje w czasie gry;

Rekwizyt – element przedmiotowy, który niezależnie od związanej z właściwym mu systemem elementarnym funkcji ilustracyjnej, pełni jeszcze instrumentalną, swoistą dlań rolę.

Rekwizyt to przedmiot, sprzęt niezbędny do wystawienia sztuki teatralnej. Rekwizyty funkcjonują również w filmie i literaturze. Są odpowiedzialne za kreowanie rzeczywistości, warunkują właściwy odbiór sztuki, filmu, książki, nadają klimat. Pomagają w tworzeniu relacji bohater-otoczenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekwizytor

osoba odpowiedzialna za rekwizyty w teatrze, wytwórni filmowej itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) teatr. film. osoba odpowiedzialna za rekwizyty, opiekująca się, dysponująca nimi;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rekwizytorka

kobieta odpowiedzialna za rekwizyty w teatrze, wytwórni filmowej itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: rekwizytor

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rekwizytornia

pomieszczenie przeznaczone do przechowywania rekwizytów

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekwizytorski

→ rekwizytor

Patrz:rekwizytor

#### Źródła:

SJP.pl

# Rekwizytowy

przymiotnik od: rekwizyt

#### Źródła:

SJP.pl

# Rel

wykrzyknik

(1.1) slang. wyrażenie poczucia utożsamienia, zgody, potwierdzenia we własnym doświadczeniu

Rel – amerykański serial telewizyjny (sitcom) wyprodukowany przez Broken Good Productions, Industrial Brothers, Morningside Entertainment oraz 20th Century Fox Television, którego twórcami są Lil Rel Howery, Kevin Barnett i Josh Rabinowitz. Serial był emitowany od 9 września 2018 roku do 13 stycznia 2019 roku przez FOX.

18 kwietnia 2019 roku, stacja FOX anulowała serial po jednym sezonie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rel.

skrót od: religia, religijny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rela

w gwarze uczniowskiej: religia (przedmiot szkolny)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. uczn. eduk. religia (przedmiot)

(1.2) pot. uczn. eduk. religia (lekcja)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relacja

1. książkowo: opowiadanie o jakimś wydarzeniu, zwłaszcza bez zajmowania wobec niego własnego stanowiska; opis, raport;
2. książkowo: zdanie, zdawanie komuś sprawy z przebiegu czegoś; sprawozdanie, referowanie, relacjonowanie;
3. w komunikacji: trasa pociągu lub autobusu, wytyczona od stacji początkowej do końcowej; linia, połączenie;
4. zależność między dwoma lub większą liczbą przedmiotów, pojęć, wielkości itp. danego rodzaju, typu; związek;
5. w psychologii: wzajemne związki, które zachodzą między ludźmi lub grupami społecznymi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zależność między dwoma bądź większą liczbą elementów

(1.2) opis zdarzenia, wydarzenia, sytuacji

(1.3) stosunek emocjonalny pomiędzy co najmniej dwiema osobami

(1.4) nazwa lub rodzaj pokrewieństwa, powinowactwa

(1.5) mat. podzbiór iloczynu kartezjańskiego zbiorów, związek pomiędzy elementami tych zbiorów

(1.6) inform. struktura danych w bazach

(1.7) transp. trasa, szlak który pokonuje środek transportu, miejsca które ten środek łączy

Relacja – odzwierciedlenie oddziaływania między dwoma bądź większą liczbą podmiotów, przedmiotów, cech, obiektów matematycznych, itp.

- relacja w matematyce – jedno z podstawowych pojęć matematyki, w szczególności: relacja zwrotna, relacja symetryczna, relacja antysymetryczna, relacja przeciwsymetryczna, relacja równoważności, relacja sprzężenia, relacja przechodnia, relacja dobrze ufundowana, relacja słabo konfluentna, relacja silnie konfluentna, relacja spójna, relacja pusta, relacja pełna, relacja rozmyta, relacja równości, relacja częściowego porządku, relacja dobrego porządku, symbol relacyjny, funkcja
- w informatyce:
  - Model relacyjny i relacyjna baza danych
  - w modelu relacyjnym baz danych "relacja" to formalne określenie tabeli
  - rachunek relacyjny
  - system relacyjny

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Relacjonistyczny

→ relacjonizm

Patrz:relacjonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Relacjonować

przekazywać komuś jakieś informacje na piśmie lub w mowie, zwykle bez zajmowania wobec tego własnego stanowiska; prezentować, przedstawiać, składać relację

czasownik

(1.1) dokonywać relacji o zdarzeniu, opowiadać

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relacjonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|relacjonować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Relacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest relacyjne

#### Źródła:

Wiktionary

# Relacyjny

związany z relacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Relaks

1. odpoczynek, również w formie rozrywki;
2. odprężenie fizyczne lub psychiczne po ustąpieniu czynników stresujących

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wypoczynek, oderwanie się od codziennych obowiązków

Relaks, odprężenie, odpoczynek, – stan fizycznego i psychicznego odprężenia. Może być osiągany w procesie relaksacji.

Stan relaksu charakteryzuje się zmniejszeniem napięcia mięśniowego (tonusu), tempa pracy serca i ciśnienia krwi, spowolnieniem oddechu. W stanie relaksu zmienia się aktywność elektryczna mózgu – pojawia się rytm fal alfa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Relaksacja

1. w biologii: zwiotczenie tkanek spowodowane brakiem działania bodźca wywołującego w nich stan napięcia;
2. w technice: powolne zmniejszanie się naprężeń w materiale poddanym stałemu długotrwałemu odkształceniu

- relaksacja (prawo)
- relaksacja (psychologia)
- relaksacja (reologia)
- relaksacja bezpromienista
- relaksacja dielektryczna
  - relaksacja Debye’a
  - relaksacja Havriliaka-Negamiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Relaksacyjny

związany z relaksacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Relaksik

zdrobnienie od: relaks

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od relaks

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relaksometr

urządzenie służące do badania stopnia odprężenia organizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Relaksować

1. działać na kogoś lub na coś odprężająco, umożliwiać odpoczynek;
2. dawniej: zwalniać, osłabiać, łagodzić;
3. relaksować się odpoczywać, odprężać się, zażywać relaksu;

#### Źródła:

SJP.pl

# Relaksowy

przymiotnik od: relaks

#### Źródła:

SJP.pl

# Relaksujący

1. działać na kogoś lub na coś odprężająco, umożliwiać odpoczynek;
2. dawniej: zwalniać, osłabiać, łagodzić;
3. relaksować się odpoczywać, odprężać się, zażywać relaksu;

#### Źródła:

SJP.pl

# Relanium

nazwa leku anksjolitycznego i przeciwpadaczkowego

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) farm. zob. diazepam.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Relator

Relator, konektor – nieodmienna część mowy w przypadku gdy pochodzi od przysłówków i odmienna gdy pochodzi od rzeczowników, przymiotników i liczebników. Jest wskaźnikiem zespolenia (relacji) w zdaniach złożonych względnych, tzn. spaja zdanie podrzędne z jednym ze składników zdania bezpośrednio nadrzędnego, nie wchodzi w związki składniowe.

Relator wprowadza części zdania lub określa relacje między nimi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Relatywista

zwolennik, przedstawiciel relatywizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Relatywistka

zwolenniczka, przedstawicielka relatywizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Relatywistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest relatywistyczne; cecha tych, którzy są relatywistyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Relatywistyczny

1. w filozofii: odnoszący się do relatywizmu, oparty na relatywizmie;
2. w fizyce: zgodny z teorią względności Einsteina, oparty na tej teorii

przymiotnik

(1.1) filoz. oparty na relatywizmie

(1.2) fiz. związany z teorią względności

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relatywizacja

w filozofii: określenie jakiegoś przedmiotu (lub zjawiska) w stosunku, relacji do innych przedmiotów (lub zjawisk), ujmowanie, traktowanie czegoś jako rzeczy względne

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) filoz. traktowanie czegoś jako rzeczy względnej, czynienie czegoś relatywnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relatywizm

1. względność zjawisk;
2. w filozofii: pogląd, według którego wartości oraz normy i oceny z nimi związane zależą od okoliczności;
3. relatywizm moralny - odwoływanie się do tych zasad, które sprzyjają realizacji chwilowych oczekiwań lub interesów;
4. relatywizm teoriopoznawczy - przeświadczenie o względnym charakterze wiedzy ludzkiej

Relatywizm – pogląd filozoficzny, wedle którego prawdziwość wypowiedzi można oceniać wyłącznie w kontekście systemu, w którym są one wypowiadane. Tym samym relatywizm stwierdza, że nie istnieją zdania niosące absolutną treść, których ocena byłaby identyczna i niezależna od jej kontekstu. Prawdziwość dowolnego sądu zależy od przyjętych założeń, poglądów czy podstaw kulturowych.

Relatywizm przeciwstawiany jest absolutyzmowi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Relatywizować

czynić względnym, relatywnym, nieścisłym

#### Źródła:

SJP.pl

# Relatywnie

przysłówek

(1.1) względnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Relatywność

względność, warunkowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest relatywne; cecha tych, którzy są relatywni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relatywny

względny; warunkowy

przymiotnik

(1.1) zob. względny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relax

- Relax – polonijny tygodnik wydawany w Chicago
- Relax – polski magazyn komiksowy
- Relax – nieistniejące kino w Warszawie
- „Relax” – singel zespołu Frankie Goes to Hollywood z 1983 roku
- „Relax” – utwór Alana Walkera z 2013 roku
- Relax – była hiszpańska zawodowa grupa kolarska

#### Źródła:

Wikipedia

# Relay

1. termin brydżowy: odzywka przejściowa, pytająca partnera o układ;
2. rodzaj przekaźnika

Poniżej przedstawiono terminologię specyficzną dla brydża:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Relayowy

przymiotnik od: relay

#### Źródła:

SJP.pl

# Relegacja

usunięcie, wydalenie ze szkoły lub uczelni

Relegacja (od łac. relegatio) – usunięcie, wydalenie, określenie używane zwłaszcza w odniesieniu do wydalenia ucznia ze szkoły lub studenta z uczelni.

W starożytnym Rzymie, za czasów republiki, było to administracyjne wysłanie z kraju obywatela, który mógł się okazać niebezpiecznym i szkodliwym dla państwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Relegalizacja

powtórna legalizacja, ponowne uznanie mocy prawnej, wiarygodności czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Relegalizować

ponownie legalizować coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Relegować

usunąć, usuwać kogoś karnie, np. ucznia ze szkoły

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) książk. usuwać z jakiegoś miejsca, zwłaszcza ucznia ze szkoły lub studenta z uczelni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relewancja

1. ważność; istotnośc;
2. trafność, zgodność odpowiedzi z postawionym zapytaniem

Relewancja (ang. relevance z łac. relevantis – popierający) – dorzeczność: związek logiczny z rzeczą, do której zdanie się odnosi. Argument relewantny to taki, który rzeczywiście odnosi się do argumentowanej tezy.

Relewancja to również zasada postulująca wyodrębnienie w opisie języka elementów i cech istotnych w komunikacji językowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Relewantność

trafność, zgodność odpowiedzi z postawionym zapytaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Relewantny

ważny, istotny z pewnego punktu widzenia

przymiotnik

(1.1) ważny z czyjegoś punktu widzenia lub istotny w jakiejś sprawie

(1.2) jęz. istotny dla funkcji komunikatywnej języka

(1.3) praw. mający znaczenie prawne, niosący skutki prawne

Relewancja (ang. relevance z łac. relevantis – popierający) – dorzeczność: związek logiczny z rzeczą, do której zdanie się odnosi. Argument relewantny to taki, który rzeczywiście odnosi się do argumentowanej tezy.

Relewancja to również zasada postulująca wyodrębnienie w opisie języka elementów i cech istotnych w komunikacji językowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Relief

1. przestrzenne opracowanie płaszczyzny którąś z technik rzeźbiarskich;
2. ukształtowanie terenu wraz z jego wypukłościami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) płaskorzeźba;

(1.2) rzeźba terenu

Relief (płaskorzeźba) – kompozycja rzeźbiarska wykonana na płycie kamiennej, metalowej lub drewnianej z pozostawieniem na niej tła. Dzieło uzyskuje się poprzez rzeźbienie, kucie lub odlewanie. Pomimo że płaskorzeźby powstawały jako dekoracja architektoniczna, to często stanowią odrębne, pełnowartościowe dzieło sztuki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reliefowy

przymiotnik od: relief

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z reliefem, dotyczący reliefu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Religa

nazwisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) poznań. łamaga

Osoby o nazwisku Religa:

- Zbigniew Religa – polski kardiochirurg, senator, minister zdrowia
- Jan Religa – polski polityk, samorządowiec, specjalista od chemii energetycznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Religia

zespół wierzeń w siły nadprzyrodzone oraz związanych z nimi obrzędów (praktyk), zasad moralnych i form organizacji społecznej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. system wierzeń i praktyk, określający relację jednostki do różnie pojmowanej sfery sacrum, czyli świętości i sfery boskiej;

(1.2) eduk. przedmiot nauczany w szkole, wpajający uczniom podstawy określonej wiary

Religia – system wierzeń i praktyk określający relację między różnie pojmowaną sferą sacrum (świętością) i sferą boską a społeczeństwem, grupą lub jednostką. Manifestuje się ona:

- w wymiarze doktrynalnym (doktryna, wierzenia),
- w czynnościach religijnych (np. kult, rytuały),
- w sferze społeczno-organizacyjnej (wspólnota religijna, np. Kościół),
- w sferze duchowości indywidualnej (m.in. mistyka).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Religiancki

1. nawiązujący do religii, sprowadzający różnego rodzaju zagadnienia do spraw religijnych;
2. przesadnie gorliwy w praktykach religijnych; bigoteryjny; dewocyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Religianctwo

przesadna, zewnętrzna gorliwość w przestrzeganiu przepisów i praktyk religijnych, sprowadzanie róznego rodzaju zagadnień do spraw religii; bigoteria, dewocja

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. pejor. uzasadnianie różnych (i zróżnicowanych) zagadnień względami, zasadami religijnymi; zbyt częste odwoływanie się do religii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Religiant

człowiek przesadnie gorliwy w praktykach religijnych, odwołujący się we wszystkim do religii; bigot, dewot

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. pogard. człowiek przesadnie pobożny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Religiantka

→ religiant

Patrz:religiant

#### Źródła:

SJP.pl

# Religijnie

przysłówek

(1.1) w sposób religijny; zgodnie z zasadami religii, religijności

#### Źródła:

Wiktionary

# Religijniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: religijny

#### Źródła:

SJP.pl

# Religijność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) życie zgodnie z zasadami religii

#### Źródła:

Wiktionary

# Religijny

1. odnoszący się do religii, dotyczący religii, związany z religią;
2. odznaczajacy się pobożnością; pobożny

przymiotnik

(1.1) dotyczący religii, opisujący religię

(1.2) postępujący zgodnie z zasadami religii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Religiofobia

niechęć wobec religii

#### Źródła:

SJP.pl

# Religiolog

znawca, badacz religii; religioznawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Religiologia

nauka o religiach; religioznawstwo

Religioznawstwo – zespół nauk o religii, których podejście – w odróżnieniu od teologii i od filozofii religii – charakteryzuje się empirycznym (antropologicznym, socjologicznym, historycznym, ekonomicznym) stosunkiem do przedmiotu badań. Często stosowana jest perspektywa porównawcza (fenomenologia religii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Religiologiczny

związany z nauką o religiach; religioznawczy

#### Źródła:

SJP.pl

# Religiozn.

skrót od: religioznawstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Religioznawca

znawca, badacz religii; religiolog

Religioznawstwo – zespół nauk o religii, których podejście – w odróżnieniu od teologii i od filozofii religii – charakteryzuje się empirycznym (antropologicznym, socjologicznym, historycznym, ekonomicznym) stosunkiem do przedmiotu badań. Często stosowana jest perspektywa porównawcza (fenomenologia religii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Religioznawczy

związany z nauką o religiach; religiologiczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Religioznawczyni

znawczyni, badaczka religii

#### Źródła:

SJP.pl

# Religioznawstwo

nauka o religiach; religiologia

Religioznawstwo – zespół nauk o religii, których podejście – w odróżnieniu od teologii i od filozofii religii – charakteryzuje się empirycznym (antropologicznym, socjologicznym, historycznym, ekonomicznym) stosunkiem do przedmiotu badań. Często stosowana jest perspektywa porównawcza (fenomenologia religii).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Relikowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Relikt

termin biogeograficzny służący na określenie współczesnych organizmów, zarówno roślinnych jak i zwierzęcych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pozostałość, szczątek z minionych epok

(1.2) biol. gatunek występujący dawniej powszechnie na danym terenie;

Relikt (od łac. relictum „pozostałość, przeżytek”) – termin biogeograficzny używany na określenie współczesnych organizmów (zarówno roślinnych, jak i zwierzęcych), mających w przeszłości szerszy zasięg geograficzny, lecz obecnie żyjących na terenie znacznie mniejszym (bądź na specjalnie wydzielonych terenach, jak rezerwaty czy parki narodowe). Zmniejszenie zasięgu może świadczyć o tendencji gatunku do wymierania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reliktowy

przymiotnik od: relikt

przymiotnik

(1.1) szczątkowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relikwat

dawniej w księgowości: pozostałość z rozliczenia, różnica między dochodem a rozchodem; saldo

#### Źródła:

SJP.pl

# Relikwia

1. fragment szczątków osoby uważanej za świętą, przedmiot z nią związany;
2. droga pamiątka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. kawałki ciała lub płyny ustrojowe osoby uznawanej za świętą, rzadziej fragmenty rzeczy związane z tą osobą, którym jakaś religia przypisuje nadprzyrodzoną moc;

(1.2) książk. przen. rzecz, która ma dla kogoś dużą wartość sentymentalną

Relikwie (łac. reliquiae „pozostałości, resztki”) – szczątki ciał osób świętych lub przedmioty, z którymi te osoby miały związek w czasie życia, stanowiące przedmioty czci w wielu religiach (np. drewno lub drzazgi z krzyża, na którym umarł Jezus). Są one szczególnie rozpowszechnione w katolicyzmie i prawosławiu, natomiast protestantyzm neguje kult relikwii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Relikwiarz

sprzęt kościelny do przechowywania szczątków świętych (relikwii) lub przedmiotów kultu; lipsanoteka

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. przedmiot kultu służący do przechowywania relikwii, zazwyczaj bogato zdobiony;

Relikwiarz – naczynie kultu religijnego w kształcie krzyża, monstrancji, puszki lub skrzynki do przechowywania doczesnych szczątków – relikwii. Wykonany zazwyczaj z metalu szlachetnego lub kości słoniowej, często zdobiony drogimi kamieniami lub malowidłami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Relikwiarzowy

→ relikwiarz

Patrz:relikwiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Relikwiarzyk

zdrobnienie od: relikwiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Relikwijny

→ relikwia; relikwiowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Relikwiowy

→ relikwia; relikwijny

#### Źródła:

SJP.pl

# Reling

barierka wokół pokładu statku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. barierka, która biegnie wokół pokładu statku;

(1.2) żegl. niewysoka listwa lub linka zabezpieczająca na krawędzi pokładu jachtu

Reling – listwa biegnąca wzdłuż krawędzi pokładu jachtu i wystająca na kilka centymetrów ponad pokład. Ułatwia załodze pracę na pokładzie, poprzez możliwość wsparcia czy też zatrzymania na tej listwie stopy ześlizgującej się po gładkim pokładzie przy głębokim przechyle. Zabezpiecza też drobne przedmioty przed spadaniem za burtę. Listwa ta może mieć również otwory, do których można przywiązywać najsłabiej pracujące liny. Relingiem możemy nazwać także wspartą na sztycach stalową linkę, która dodatkowo służy czasami jako tzw. lajflina - czyli marynarz może przypiąć się do niej specjalnymi szelkami, które zapobiegają wypadnięciu za burtę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Relingowy

→ reling

Patrz:reling

#### Źródła:

SJP.pl

# Relisz

gęsty sos z drobno posiekanymi warzywami lub owocami, np. chutney

#### Źródła:

SJP.pl

# Relokacja

przemieszczenie, zmiana miejsca

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. przemieszczenie, przeniesienie, zmiana miejsca, np. przebywania, pobytu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relokacyjny

→ relokacja

przymiotnik

(1.1) dotyczący relokacji

Patrz:relokacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Relokować

przenosić (przenieść) kogoś w inne miejsce pobytu, zamieszkania

czasownik przechodni dwuaspektowy

(1.1) sprawić lub sprawiać, że coś lub ktoś zajmuje inne miejsce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rels

dawniej: szyna kolejowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Reluktancja

wielkość równa stosunkowi siły magnetomotorycznej do strumienia magnetycznego; opór magnetyczny

Reluktancja, rezystancja magnetyczna, opór magnetyczny obwodu magnetycznego – opór stawiany strumieniowi magnetycznemu na drodze przepływu.

Pojęcie reluktancji jest analogiczne do rezystancji w obwodach elektrycznych. Reluktancja jest skalarem. Całkowita reluktancja jest stosunkiem siły magnetomotorycznej w pasywnym obwodzie magnetycznym do całkowitego strumienia magnetycznego w tym obwodzie. Jednostką reluktancji w układzie SI jest henr−1. Z definicji może być wyrażona:

    {\mathcal {R}}={\frac {\mathcal {F}}{\Phi }},

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reluktancyjny

→ reluktancja

Patrz:reluktancja

#### Źródła:

SJP.pl

# Relutum

środowiskowo: strawne (pieniądze)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rem

jednostka pochłoniętej przez organizm dawki promieniowania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka pochłoniętej przez organizm dawki promieniowania jonizującego;

## Nazwy

- Rem − bóg w starożytnym Egipcie
- Rem − jednostka równoważnika promieniowania jonizującego
- Rem – wieś na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie borysowskim, w sielsowiecie Msciż

## Skróty "REM"

- REM − Rapid Eye Movement (inaczej faza REM) − faza snu
- REM − Rada Etyki Mediów
- R.E.M. − amerykańska grupa rockowa
- REM − Ruch Wspierania Inicjatyw Na Rzecz Edukacji Międzynarodowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remake

[czytaj: riMEJK] film lub gra komputerowa stworzone na nowo, z różnym stopniem zmian

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) film. nowa wersja filmu nakręconego przed laty;

Remake (wym. 'riːmɛɪk, ang. wytwarzać coś ponownie) – termin odnoszący się do filmów i gier komputerowych, które zostały nakręcone bądź stworzone na nowo, z różnym stopniem zmian. Remakiem nie jest zazwyczaj nazywana ponowna adaptacja tego samego materiału źródłowego, np. sztuki, książki, opowiadania, a jedynie utwór stworzony ponownie, na podstawie tego samego, bądź do pewnego stopnia zmienionego scenariusza.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remanencik

zdrobnienie od: remanent

#### Źródła:

SJP.pl

# Remanent

spis towarów i materiałów znajdujących się w danej chwili w przedsiębiorstwie lub sklepie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) spis dóbr w przedsiębiorstwie

Remanent – spis faktycznego stanu składników majątkowych.

Ma na celu najpierw zbadanie faktycznej ilości towarów posiadanych przez przedsiębiorstwo, a następnie uzgodnienie tego stanu z ilością wynikającą z odpowiednich dokumentów, takich jak faktury, PZ-ki, raporty kasowe, oraz ze stanami w komputerowym programie handlowo-magazynowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remanentowy

przymiotnik od: remanent

#### Źródła:

SJP.pl

# Remanenty

spis towarów i materiałów znajdujących się w danej chwili w przedsiębiorstwie lub sklepie

#### Źródła:

SJP.pl

# Remarque

[czytaj: remark] nazwisko, m.in. Erich Maria Remarque (1898-1970) - pisarz niemiecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Remaster

odnowiona wersja gry komputerowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Remastering

komputerowe opracowanie starego nagrania, filmu lub starej gry komputerowej w celu polepszenia jakości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. cyfrowa korekcja i oczyszczenie dźwięku z szumów i trzasków

Mastering – końcowy etap procesu realizacji produkcji muzycznej, podczas którego wydobywa się niuanse brzmieniowe realizowanego materiału. Ma to na celu ujednolicenie brzmienia wszystkich utworów (zwłaszcza, gdy materiał nagrywany był w różnych studiach) oraz dostosowanie brzmienia materiału do obowiązujących standardów. Podstawą dla masteringu jest poprzednio przeprowadzone, poprawnie brzmiące miksowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remasterowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|remasterować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Remat

w językoznawstwie: człon rozwijający wskazujący na to, co się w zdaniu mówi o jakimś wyróżnionym przedmiocie

Temat–remat – opozycja między tym, czego dotyczy wypowiedź (tematem), a tym, co o temacie jest powiedziane (rematem).

Temat jest znaną, określoną wcześniej częścią wypowiedzi (informacją wyjściową), zaś remat wprowadza nowe informacje. Podział zdania na temat i remat nazywa się aktualnym rozczłonkowaniem zdania. Opozycja temat–remat nie musi mieć bezpośredniego przełożenia na opozycje między częściami zdania ani częściami mowy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rematyczny

→ remat

Patrz:remat

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembacz

nazwisko

- Magdalena Rembacz (1976-), aktorka
- Michał Rembacz (1854-1931), nauczyciel

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rembelski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembelszczyzna

wieś w Polsce

Rembelszczyzna – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie legionowskim, w gminie Nieporęt.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Według stanu na dzień 29 października 2008 roku sołectwo posiadało 235 ha powierzchni i 483 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rembertów

1. dzielnica Warszawy;
2. wieś w Polsce

Rembertów – dzielnica Warszawy położona w prawobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Jest najmniejszą dzielnicą Warszawy pod względem liczby ludności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rembertowianin

mieszkaniec Rembertowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembertowianka

mieszkanka Rembertowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembertowski

przymiotnik od: Rembertów

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembielin

W Polsce

- Rembielin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. płockim, w gminie Brudzeń Duży
- Rembielin – wieś w woj. mazowieckim, w pow. przasnyskim, w gminie Chorzele

- Rembielin – dawna gromada

#### Źródła:

Wikipedia

# Rembieliński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembieszów

Rembieszów – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie zduńskowolskim, w gminie Zapolice. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa sieradzkiego.

Wieś o metryce późnośredniowiecznej, będąca gniazdem rodzinnym Rembieskich, a później znajdująca się w rękach m.in. Walewskich i Pstrokońskich. Pierwsza pisana wzmianka o wsi pochodzi z 1391 r. Przetrwała wiadomość o modrzewiowym dworze wzniesionym tu w 1618 r. (i rzekomo stojącym do 1805 r.), znanym z opisu z 1790 r. Następnie stał tu parterowy dwór z przełomu XVIII/XIX w. Został jednak rozebrany po zakończeniu II wojny św.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rembisz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembów

W Polsce

- Rembów – wieś w woj. łódzkim, w pow. łaskim, w gminie Łask
- Rembów – wieś w woj. łódzkim, w pow. sieradzkim, w gminie Brzeźnio
- Rembów – wieś w woj. świętokrzyskim, w pow. kieleckim, w gminie Raków

- Rembów – dawna gmina
- Rembów – dawna gromada

Zobacz też
  Rembowo

#### Źródła:

Wikipedia

# Rembówko

Rembówko – wieś sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna.

Wieś szlachecka Rębówko położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie ciechanowskim ziemi ciechanowskiej. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa ciechanowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rembowo

2 miejscowości w Polsce:

- Rembowo – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ciechanowskim, w gminie Opinogóra Górna
- Rembowo – wieś w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. nidzickim, w gminie Janowo

Zobacz też: Rembów

#### Źródła:

Wikipedia

# Rembowski

nazwisko

Rembowski (Jelita Pruskie, Oszczepy Rembowskich, Rembowski Ia) – polski herb szlachecki, według Alfreda Znamierowskiego odmiana herbu Bełty. Herb używany był w Prusach Królewskich, oraz, być może na Kaszubach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rembrandt

[czytaj: rembrant] właściwie Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606-69) - holenderski malarz, rysownik i grafik

Rembrandt Harmenszoon van Rĳn (ur. 15 lipca 1606 w Lejdzie, zm. 4 października 1669 w Amsterdamie) – holenderski malarz, rysownik i grafik. Uważany powszechnie za jednego z największych artystów europejskich i światowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rembrandtowski

[czytaj: rembrantowski] właściwy Rembrandtowi, taki jak w twórczości Rembrandta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembridge

[czytaj: rembridż] żartobliwie: Rembertów (dzielnica Warszawy); Rembridż

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembridż

żartobliwie: Rembertów (dzielnica Warszawy); Rembridge

#### Źródła:

SJP.pl

# Remburs

rodzaj kredytu w handlu zagranicznym, polegający na przyjęciu przez bank weksla sprzedawcy (eksportera), wystawionego na nabywcę (importera), jako zapłaty za towar znajdujący się w drodze, pod warunkiem złożenia dokumentów spedycyjnych

#### Źródła:

SJP.pl

# Rembursowy

związany z rembursem - rodzajem kredytu w handlu zagranicznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Remediacja

proces oczyszczania środowiska w celu przywrócenia mu wcześniejszych wartości użytkowych

Remediacja (od łac. remedium – środek zaradczy) – działania zmierzające do usunięcia lub zmniejszenia ilości zanieczyszczeń powierzchni ziemi, wprowadzonych do niej w wyniku działalności człowieka. Celem remediacji jest przywrócenie środowisku – glebie, leżącej pod nią ziemi i wodom gruntowym – jego wcześniejszych wartości użytkowych. Remediacja jest pojęciem węższym od rekultywacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remediacyjny

→ remediacja

Patrz:remediacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Remedium

1. lek, lekarstwo;
2. to, co służy do poprawienia złej sytuacji;
3. środek zaradczy;
4. dopuszczalne odchylenie od przepisowych wymiarów i ciężarów monety obiegowej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. lek na schorzenie

(1.2) książk. sposób na polepszenie sytuacji

(1.3) ekon. akceptowalne odchylenie od dopuszczalnych wymiarów monety

- remedium (język łaciński) – lekarstwo, środek zaradczy
- Remedium – album Szymona Wydry i Carpe Diem, wydany w 2007 roku.
- Remedium – album polskiego rapera Tau, wydany w 2014 roku.
- Remedium Pyskowice – śląski klub futsalowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remi

rodzaj gry karcianej z dwiema taliami kart i dżokerami; remik, remibrydż

- inaczej remik, gra karciana
- Zenon Adam Remi (1873-1924), polski architekt działający w Nowym Sączu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remibrydż

rodzaj gry karcianej z dwiema taliami kart i dżokerami; remik, remi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. gra karciana pomiędzy dowolną liczbą uczestników, której celem jest wyłożenie swoich kart na stół; stosuje się starszeństwo koloru takie samo jak w brydżu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remiecha

regionalnie: dobry rzemieślnik, mistrz w swoim fachu; fachman, fachowiec, spec, znawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Remigia

imię żeńskie

Remigia - imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, żeński odpowiednik imienia Remigiusz. Wywodzi się od łacińskiego rzeczownika remigium, oznaczającego "wiosło". Znaczenie imienia to "wytwórca wioseł".

Remigia imieniny obchodzi 13 stycznia, 20 lipca i 18 października.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remigiusz

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Remigiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od łacińskiego rzeczownika remigium, oznaczającego „wiosło”. Znaczenie imienia to: „wioślarz” lub „wytwórca wioseł”. W Polsce występuje od XIV wieku. Wśród imion nadawanych nowo narodzonym dzieciom, Remigiusz w 2017 roku zajmował 101. miejsce w grupie imion męskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remigiuszostwo

Remigiusz z małżonką; Remigiuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Remigiuszowie

Remigiusz z małżonką; Remigiuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Remigiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Remigiusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Remigracja

książkowo: powrót do kraju ojczystego; reemigracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Remik

potocznie: rodzaj gry karcianej z dwiema taliami kart i dżokerami; remi, remibrydż

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) karc. jedna z gier karcianych dla wielu osób;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remiks

remix;
1. elektroniczna przeróbka utworu muzycznego;
2. kompozycja muzyczna oparta na kilku utworach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektronicznie przerobiony utwór muzyczny w celu uzyskania nowej wersji;

Remiks – dzieło powstałe w wyniku przerobienia (zremiksowania), polegającego na dodawaniu/usuwaniu lub zmianie elementów oryginału. Remiks zachowuje ślady dzieła pierwotnego – przyswaja jego rozpoznawalne elementy, by stworzyć nową jakość, ale komunikuje swe źródło, np. poprzez tytuły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remikser

osoba opracowująca nową wersję jakiegoś utworu muzycznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Remiksować

opracowywać nową wersję jakiegoś utworu muzycznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Remiksowy

→ remiks

Patrz:remiks

#### Źródła:

SJP.pl

# Remilitaryzacja

ponowne uzbrajanie państwa rozbrojonego (w którym na mocy umów międzynarodowych zbrojenia zostały ograniczone lub zakazane), powrót do polityki zbrojeń i przygotowań wojennych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. ponowne uzbrajanie się państwa, w którym wcześniej zakazano zbrojeń

Remilitaryzacja − proces odwrotny do demilitaryzacji, polegający na powtórnym wprowadzeniu wojsk, oraz budowy budynków i maszyn o charakterze wojennym, na obszarze wcześniej poddanym rozbrojeniu, lub powrót do polityki i przygotowań wojennych. Przykładem jest remilitaryzacja Nadrenii w 1936 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remineralizacja

w stomatologii: odbudowa mikroubytków, od których rozpoczynają się zmiany próchnicowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Remineralizować

odbudowywać mikroskopijne ubytki w zębach

#### Źródła:

SJP.pl

# Remington

potocznie:
1. typ karabinu odtylcowego;
2. typ maszyny do pisania;
3. typ maszyny do szycia

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pistolet lub karabin marki Remington Arms

(1.2) maszyna do pisania marki Remington Rand

Przedsiębiorstwa:

- Remington Arms – amerykański producent broni strzeleckiej
- Remington Rand – amerykański producent sprzętu biurowego i informatycznego

Ludzie:

- Fredric S. Remington – amerykański malarz

Miejscowości w USA:

- Remington – miejscowość w stanie Indiana, w hrabstwie Jasper
- Remington – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Hamilton
- Remington – miejscowość w stanie Wirginia, w hrabstwie Fauquier
- Remington – miejscowość w stanie Wisconsin, w hrabstwie Wood

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reminiscencja

wspomnienie (np. przeszłości, rzeczy i spraw minionych oraz wszelkie refleksje z nimi związane)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. wspomnienie rzeczy, minionej sprawy i refleksje z nimi związane

(1.2) książk. motyw lub scena, które nawiązuje do motywów lub scen już istniejących w innych dziełach

Reminiscencja (łac. reminisci „wspominać”) – w psychologii nieświadome wspomnienie, refleksja; paradoksalny efekt poprawy pamięci po upływie pewnego czasu od ostatniej próby zapamiętania. Istota tego zjawiska polega na tym, że ludzie po przekroczeniu pięćdziesiątego roku życia lepiej (w porównaniu z ogólnym przebiegiem krzywej zapominania) pamiętają zjawiska z okresu, kiedy mieli od 10 do 30 lat.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reminiscencyjny

dotyczący reminiscencji

#### Źródła:

SJP.pl

# Remis

stan, w którym nikt nie jest zwycięzcą ani przegranym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wynik jakiejś rywalizacji (np. gry, rozgrywki sportowej), w której żadna ze stron nie została pokonana; także gra nierozstrzygnięta

(1.2) odłożenie sprawy do innego sądu lub na inne jego posiedzenie

(1.3) hand. dozwolone przedłużenie terminu wypłaty, zwolnienie z długu

Remis – sytuacja w grach sportowych lub w innych sportach, w której żadna ze stron nie odniosła zwycięstwa.

W niektórych grach remis zdarza się częściej (np. w szachach), w innych rzadziej (np. w meczach żużlowych), w niektórych możliwy po regulaminowym czasie gry, ale niedopuszczalny przez regulamin (np. w koszykówce), w niektórych w ogóle nie jest możliwy (np. w siatkówce).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remisja

w medycynie:
1. chwilowe zahamowanie lub ustąpienie objawów choroby;
2. okres, w którym stwierdzono zahamowanie lub ustąpienie objawów choroby

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ustąpienie lub zahamowanie objawów choroby, niekiedy czasowe;

(1.2) med. okres, w którym stwierdzono osłabienie objawów choroby

(1.3) praw. odesłanie sprawy przez sędziego do sądu niższej instancji

Remisja (łac. remissio) – okres schorzenia, który charakteryzuje się brakiem objawów chorobowych. Określenie to jest stosowane w odniesieniu do chorób przewlekłych o przebiegu nawracającym (np. hematologia, onkologia, psychiatria, laryngologia, urologia, dermatologia). Używanie pojęcia remisja jest konieczne w przypadku chorób i zaburzeń, w których nie można zdefiniować wprost co oznacza „wyleczenie”, co jest wskaźnikiem „braku choroby”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remisjer

w ekonomii: powiernik zarządzający papierami wartościowymi lub portfelami giełdowymi, działający na rachunek ich właścicieli

#### Źródła:

SJP.pl

# Remisować

rozgrywać grę, której wynikiem jest remis

#### Źródła:

SJP.pl

# Remisowy

przymiotnik od: remis

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z remisem, dotyczący remisu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Remisyjny

→ remisja

Patrz:remisja

#### Źródła:

SJP.pl

# Remisz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Remiszewice

Remiszewice (dawniej: Romiszewice, Romiszowice) – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim, w gminie Będków.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Remiszewski

nazwisko

Remiszewski (żeńska forma Remiszewska; liczba mnoga: Remiszewscy) – polskie nazwisko, staropolscy herbowni Jelita oraz Pobóg. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 1820 osób. Podobne nazwiska: Romiszowski, Romiszewski, Remiszowski, Romaszewski, Romuszewski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remisław

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Remisławostwo

Remisław z małżonką; Remisławowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Remisławowie

Remisław z małżonką; Remisławostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Remisławowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Remisława lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Remitenda

książki wzięte w komis, niesprzedane i zwrócone nakładcy

#### Źródła:

SJP.pl

# Remitent

osoba na rzecz której ma być wypłacone zobowiązanie z weksla lub czeku

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) finans. pierwszy właściciel weksla

(1.2) finans. osoba na rzecz, której ma być wypłacone zobowiązanie z weksla lub z czeku

Remitent (z łac. remittens dpn. remittentis imiesłów od czasownika remittere 'odsyłać; uwolnić') − osoba, na rzecz której ma być wypłacone zobowiązanie z weksla.

Jest to osoba fizyczna lub prawna, na której zlecenie lub na której rzecz weksel ma być płatny. Kilku remitentów może działać wspólnie lub oddzielnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remitentka

→ remitent

Patrz:remitent

#### Źródła:

SJP.pl

# Remitować

wskazywać na wekslu osobę, której ma być wypłacona suma wekslowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Remix

remiks;
1. elektroniczna przeróbka utworu muzycznego;
2. kompozycja muzyczna oparta na kilku utworach

Remiks – dzieło powstałe w wyniku przerobienia (zremiksowania), polegającego na dodawaniu/usuwaniu lub zmianie elementów oryginału. Remiks zachowuje ślady dzieła pierwotnego – przyswaja jego rozpoznawalne elementy, by stworzyć nową jakość, ale komunikuje swe źródło, np. poprzez tytuły.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remixer

maszyna do remontu nawierzchni dróg asfaltowych; remikser

#### Źródła:

SJP.pl

# Remiz

niewielki ptak wędrowny z rodziny remizów

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) ornit. mały ptak budujący zwisające gniazda;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. zob. remiza.

Remiz – rodzaj ptaków z rodziny remizów (Remizidae).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remiza

1. zajezdnia
2. wydzielony teren stanowiący schronienie dla zwierząt w okresie zimowym

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) budynek straży pożarnej, magazyn sprzętu przeciwpożarowego;

(1.2) pot. remiza (1.1) jako miejsce zabaw

(1.3) zajezdnia tramwajowa, trolejbusowa, autobusowa, itp.

(1.4) łow. miejsce na polu lub łące stanowiące schronienie dla zwierzyny (zwłaszcza zimą) ze względu na obecność drzew i krzewów

forma rzeczownika.

(2.1) D. lp. zob. remiz.

- Remiza strażacka
- Remiza – łowiectwo
- Remiza – Zajezdnia
- Remiza. Zawsze w akcji! – polski serial telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remizka

1. otwór w żaglu, przez który przewleka się linkę mocującą
2. zdrobnienie od: remiza

Luwers, Remizka – element stanowiący wzmocnienie brzegu otworu w żaglu, przymocowany do żagla za pomocą obszycia.

Najczęściej luwersem jest obrączka z drutu, przez którą przełożone są fragmenty żagla pochodzące z otworu i przyszyte do reszty żagla. Dodatkowo taki luwers może być wzmocniony remizką. Luwers to także sam otwór wzmocniony za pomocą obszycia. Może być również wykonany poprzez naszycie wokół otworu kawałka mocnej skóry.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remizoświetlica

miejsce do przechowywania pojazdów (strażackich, tramwajowych itp.), pełniące jednocześnie funkcję świetlicy

#### Źródła:

SJP.pl

# Remoncik

zdrobnienie od: remont

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od remont

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Remonstracja

1. w niektórych państwach: środek prawny w postępowaniu administracyjnym zmierzający do zmiany lub uchylenia decyzji;
2. przestarzałe: przedstawienie (zwykle władzy, zwierzchnikowi) odmiennego punktu widzenia, przedstawienie swego zdania

#### Źródła:

SJP.pl

# Remonstranci

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, odłamu kalwinizmu w Holandii; arminianin

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remonstrant

członek protestanckiej grupy wyznaniowej, odłamu kalwinizmu w Holandii; arminianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Remonstrantka

→ remonstrant

Patrz:remonstrant

#### Źródła:

SJP.pl

# Remonstrantyzm

remonstrantyzm sekta kalwińska odrzucająca predystynację i uzależniająca zbawienie człowieka od jego dobrych uczynków; arminianizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Remonstrować

przestarzałe:
1. przekładać, przedstawiać, tłumaczyć, perswadować;
2. przeciwstawiać się czemuś, przeczyć, odwoływać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Remont

przywrócenie wartości użytkowej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) doprowadzenie do stanu użyteczności

Remont – przywrócenie wartości użytkowej obiektu (maszyny, urządzenia, budynku).

Należy odróżnić remont i naprawę (remont nieplanowy), która również polega na przywróceniu wartości użytkowej, ale – obiektu uszkodzonego. Racjonalna gospodarka remontowa ma za zadanie nie dopuszczać do uszkodzenia obiektu poprzez stosowanie systemu remontów planowo-zapobiegawczych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remonta

dawniej: uzupełnienie liczby koni w wojsku

#### Źródła:

SJP.pl

# Remontada

w piłce nożnej: nieprawdopodobne odrobienie strat bramkowych; comeback

#### Źródła:

SJP.pl

# Remontant

roślina ozdobna bądź jagodowa, kwitnąca co najmniej dwa razy do roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Remontantka

odmiana róży, kwitnącej kilka razy w ciągu roku

#### Źródła:

SJP.pl

# Remontować

przeprowadzać remont; naprawiać, reperować

czasownik

(1.1) przeprowadzać remont

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Remontowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|remontować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Remontowiec

pracownik zatrudniany przy remoncie jakichś obiektów

#### Źródła:

SJP.pl

# Remontownia

pomieszczenie wyposażone do przeprowadzania remontu różnego rodzaju maszyn, pojazdów itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Remontowo-Budowlany

w budownictwie: dotyczący remontowych prac budowlanych

#### Źródła:

SJP.pl

# Remontowy

1. przymiotnik od: remont;
2. koń remontowy - młody koń (w wieku 3-4 lat) wcielany jako remonta, to jest uzupełnienie stanu koni w wojsku

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z remontem, dotyczący remontu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Remora

ryba okoniokształtna z pierwszą płetwą grzbietową przekształconą w leżącą na głowie przyssawkę; podnawka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) icht. ryba z rodziny nazwa systematyczna|Echeneidae|ref=tak.

Remora – rodzaj ryb okoniokształtnych z rodziny podnawkowatych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Remory

ryba okoniokształtna z pierwszą płetwą grzbietową przekształconą w leżącą na głowie przyssawkę; podnawka

Podnawkowate, podnawki, remory (Echeneidae) – rodzina morskich ryb okoniokształtnych. Sporadycznie występują w wodach słodkich i słonawych. Przedstawiciele tej rodziny mają wydłużone smukłe ciało i spłaszczoną głowę. Ich żuchwa jest wystająca. Mają one również dwie płetwy grzbietowe, z których pierwsza przekształcona jest w owalną przyssawkę mającą od 10 do 28 poprzecznych ruchomych listew (fałdów czepnych). Przyssawka kontrolowana jest przez złożoną grupę mięśni i elementy szkieletowe, których praca powoduje unoszenie i opadanie listew, dzięki czemu tworzy się ciśnienie ssące. Płetwa odbytowa i druga płetwa grzbietowa mają zazwyczaj po 18–40 miękkich promieni. Płetwa ogonowa jest lekko zaokrąglona. Łuski pokrywające ich ciało są małe, cykloidalne. Ponadto podnawkowate nie mają pęcherza pławnego. Najmniejsze osobniki mają około 17 cm, a największe około 100 cm, choć zdarzają się osobniki do 110 cm. Ubarwienie podnawkowatych jest różnorodne: może być zarówno jednolite, jak i wzorzyste. Rodzina podnawkowatych obejmuje 4 rodzaje, a wśród nich 8 gatunków. Najczęściej jednak wyróżnia się 7 rodzajów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remoulade

[czytaj: remuLAD] rodzaj sosu na bazie majonezu lub oliwy; remulada

Remulada (fr. rémoulade), sos duński – zimny sos francuski podawany do wędlin i zimnych mięs. Przyrządzany na bazie majonezu z dodatkiem musztardy, drobno posiekanych jaj na twardo i czosnku roztartego z solą.

Według przepisu podanego w dawnej książce kucharskiej Marty Norkowskiej, do masy majonezowo-musztardowej zaleca się też dodawać siekany szczypiorek z koperkiem (a przy jej nadmiernym zgęstnieniu – rozcieńczenie octem) oraz serwowanie tego sosu także do dań rybnych z rusztu. Międzywojenny przepis Elżbiety Kiewnarskiej rekomendował „utłuczenie w moździerzu na masę” posiekanego szczypiorku, koperku, pietruszki i estragonu wraz z trzema jajami gotowanymi na twardo, a po doprawieniu solą i białym pieprzem, rozprowadzenie całości majonezem do odpowiedniej gęstości. W tradycyjnym przepisie kuchni francuskiej dodatkowymi składnikami tego sosu oprócz estragonu, trybuli i natki pietruszki są ponadto drobno posiekane korniszony, osączone z zalewy kapary i odrobina esencji z sardeli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rempała

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rempin

Rempin – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie sierpeckim, w gminie Gozdowo. Ma status sołectwa.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa płockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Remski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Remulada

rodzaj sosu na bazie majonezu lub oliwy; remoulade

Remulada (fr. rémoulade), sos duński – zimny sos francuski podawany do wędlin i zimnych mięs. Przyrządzany na bazie majonezu z dodatkiem musztardy, drobno posiekanych jaj na twardo i czosnku roztartego z solą.

Według przepisu podanego w dawnej książce kucharskiej Marty Norkowskiej, do masy majonezowo-musztardowej zaleca się też dodawać siekany szczypiorek z koperkiem (a przy jej nadmiernym zgęstnieniu – rozcieńczenie octem) oraz serwowanie tego sosu także do dań rybnych z rusztu. Międzywojenny przepis Elżbiety Kiewnarskiej rekomendował „utłuczenie w moździerzu na masę” posiekanego szczypiorku, koperku, pietruszki i estragonu wraz z trzema jajami gotowanymi na twardo, a po doprawieniu solą i białym pieprzem, rozprowadzenie całości majonezem do odpowiedniej gęstości. W tradycyjnym przepisie kuchni francuskiej dodatkowymi składnikami tego sosu oprócz estragonu, trybuli i natki pietruszki są ponadto drobno posiekane korniszony, osączone z zalewy kapary i odrobina esencji z sardeli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remuneracja

dawniej: jednorazowa zapłata wyrównawcza; odszkodowanie, rekompensacja, rekompensata

#### Źródła:

SJP.pl

# Remus

mit. rzym. bliźni brat Romulusa, zabity przez niego w sporze przy zakładaniu Rzymu

- Remus – mityczny założyciel Rzymu

- Remus – imię męskie
- Remus – nazwisko

- Remus – kaszubski wędrownik
- Remus – księżyc planetoidy (87) Sylvia
- Remus – marka piwa produkowanego w Gdańsku
- Remus – rzeka w Meksyku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Remuszko

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Remy

jednostka pochłoniętej przez organizm dawki promieniowania

Francja:

- Remy – gmina

Stany Zjednoczone:

- Remy – miejscowość

Osoby:

- Christian Remy – francuski skoczek narciarski

Inne:

- Remy Zero – amerykański zespół muzyczny

Zobacz też:

- Kalwi & Remi
- Rémy
- Saint-Remy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Ren

zwierzę z rodziny jeleniowatych; renifer

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. jedna z najdłuższych rzek w Europie przepływająca przez Niemcy oraz Szwajcarię; rzeka graniczna między Szwajcarią a Liechtensteinem;

Ren (fr. Rhin, niem. Rhein, niderl. Rijn, ret. Rein, łac. Rhenus) – jedna z najdłuższych rzek w Europie, licząca 1232,7 km. Wypływa z Alp szwajcarskich, płynie przez Jezioro Bodeńskie, dalej na północ, tworząc granicę między Francją a Niemcami. Uchodzi do Morza Północnego na zachód od Rotterdamu w Holandii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rena

zwierzę z rodziny jeleniowatych; renifer

- Rena – miasto we wschodniej Norwegii
  - Rena – stacja kolejowa w ww. mieście
- Rena – gmina w Hiszpanii, w prowincji Badajoz
- Rena – rodzaj węży z podrodziny Epictinae w rodzinie węży nitkowatych
- Rena – polska raperka
- Rena – polski film dramatyczny z 1938 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Renaciny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Renaty lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Renacjonalizacja

Renacjonalizacja – powtórna nacjonalizacja, czyli ponowne przejmowanie na rzecz państwa mienia, które kiedyś zostało sprywatyzowane.

#### Źródła:

Wikipedia

# Renacjonalizacyjny

→ renacjonalizacja

Patrz:renacjonalizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Renacjonalizować

zmieniać własność sprywatyzowaną na państwową

#### Źródła:

SJP.pl

# Renan

- Renan – imię

Szwajcaria:

- Renan – gmina w kantonie Berno, w okręgu Berner Jura

Osoby:

- Renan Barão – brazylijski zawodnik mieszanych sztuk walki
- Renan Bressan – białoruski piłkarz
- Renan Brito Soares – brazylijski piłkarz, występujący na pozycji bramkarza
- Renan Buiatti – brazylijski siatkarz
- Renan Couoh – meksykański trener piłkarski
- Renan Dal Zotto – brazylijski piłkarz
- Renan Oliveira – brazylijski piłkarz
- Renan Lodi – brazylijski piłkarz
- Renan Luce – francuski piosenkarz
- Renan Soares Reuter – brazylijski piłkarz
- Carlos Renan – brazylijski piłkarz
- Ernest Renan – francuski pisarz, historyk, filolog i filozof
- Renan (Renan Victor da Silva, ur. 2002) – brazylijski piłkarz

#### Źródła:

Wikipedia

# Renat

imię żeńskie

Renat – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od słowa oznaczającego „odrodzony na chrzcie”, „urodzony na nowo”.

W Polsce imię rzadkie. W styczniu 2024 w rejestrze PESEL było 665 mężczyzn o imieniu Renat nadanym jako imię pierwsze.

Renat imieniny obchodzi 12 listopada.

Żeński odpowiednik: Renata.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Renata

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika|rodzaj=męskoosobowy.

(2.1) D. i B. lp. od: Renat

Renata – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Oznacza odrodzona. Imię pojawiło się w Polsce w XVII wieku pod wpływami francuskimi.

Zdrobnienia: Rena, Renatka, Renia. Męski odpowiednik: Renat.

Renata imieniny obchodzi 28 marca, jako wspomnienie bł. Renaty Marii Feillatreau, i 12 listopada, jako wspomnienie św. Renata, biskupa Angers.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Renate

Renate – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Monza i Brianza.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkuje 3731 osób, 1865,5 os./km².

Urodził się tutaj włoski duchowny rzymskokatolicki ks. kardynał Dionigi Tettamanzi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Renatka

zdrobnienie od: Renata (imię żeńskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Renaturalizacja

#### Źródła:

Wikipedia

# Renaturyzacja

Renaturyzacja – proces przywrócenia środowisku stanu naturalnego, możliwie bliskiego stanowi pierwotnemu sprzed wprowadzenia w nim zmian przez człowieka, np. przywrócenie rzece naturalnego, meandrującego koryta. Wymaga realizacji działań technicznych i dlatego dotyczy przedsięwzięć inżynieryjnych (z reguły z zakresu melioracji i hydrotechniki). Może stanowić część rekultywacji.

#### Źródła:

Wikipedia

# Renaturyzacyjny

→ renaturyzacja

Patrz:renaturyzacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Renaud

Renaud, właśc. Renaud Séchan (ur. 11 maja 1952 w Paryżu) – francuski artysta piosenki autorskiej, twórca piosenek zaangażowanych społecznie i politycznie, aktor.

#### Źródła:

Wikipedia

# Renault

[czytaj: reNO, w odmianie - renaulta czytaj: reNOlta] samochód marki Renault

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mot. marka samochodu

Renault – francuski producent samochodów założony w 1899 roku, będący zarazem jednym z najstarszych przedsiębiorstw samochodowych. Lider pod względem globalnej sprzedaży aut oraz drugi na świecie producent samochodów. Koncern zatrudnia 130 tys. pracowników na całym świecie, z czego 63 tys. we Francji, jednak jedynie około 20% produkcji realizuje we Francji. Odsetek ten jest nieco wyższy w przypadku silników (29%).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rencina

ekspresywnie: renta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rencista

osoba otrzymująca rentę, najczęściej z tytułu inwalidztwa; rentobiorca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba pobierająca rentę, najczęściej z powodu niezdolności do pracy

Renta (z niem. Rente „dochód” od łac. reddere „oddawać”)

- Stałe lub okresowe świadczenie pieniężne wypłacane regularnie w ramach zabezpieczenia społecznego przez organ rentowy z tytułu m.in. śmierci lub długotrwałej albo trwałej niezdolności do pracy lub służby zawodowej:
  - podział ze względu na rodzaj świadczenia:
    - renta z tytułu niezdolności do pracy (w systemach: powszechnym i rolniczym) albo renta inwalidzka (w systemach mundurowych)
    - renta inwalidy wojennego albo wojskowego,
    - renta rodzinna – świadczenie pieniężne uzyskiwane przez członków rodziny w związku ze śmiercią bliskiego członka rodziny, przysługujące zarówno dzieciom, jak i współmałżonkowi zmarłego,
    - renta socjalna,
    - renta specjalna,
    - renta strukturalna
  - podział ze względu na system rentowy:
    - renta z systemu powszechnego,
    - renta rolnicza,
    - renta wojskowa,
    - renta policyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rencistka

→ rencista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta pobierająca rentę

Patrz:rencista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rendang

ostry gulasz z kokosem, potrawa kuchni indonezyjskiej, malezyjskiej i singapurskiej

Rendang – ostra potrawa mięsna (rodzaj gulaszu wołowego z kokosem) charakterystyczna dla kuchni indonezyjskiej, malezyjskiej i singapurskiej, wywodząca się z tradycji kulinarnych indonezyjskiego ludu Minangkabau (zachodnia Sumatra). W Indonezji jest daniem narodowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rendant

dawniej:
1. księgowy, poborca;
2. urzędnik pilnujący materiałów piśmiennych w dawnej komisji skarbu w Warszawie

#### Źródła:

SJP.pl

# Render

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rendering

w informatyce: proces komputerowego tworzenia trójwymiarowych obrazów

Renderowanie (ang. rendering) – graficzne przedstawienie treści zapisanej cyfrowo w formie właściwej dla danego środowiska (np. wyświetlenie w oknie przeglądarki strony WWW zapisanej w kodzie HTML). Część programu komputerowego odpowiedzialna za renderowanie nazywana jest mechanizmem renderującym, silnikiem renderującym lub rendererem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Renderka

rodzaj maszyny do szycia; renderówka, kapówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Renderowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|renderować.

Renderowanie (ang. rendering) – graficzne przedstawienie treści zapisanej cyfrowo w formie właściwej dla danego środowiska (np. wyświetlenie w oknie przeglądarki strony WWW zapisanej w kodzie HTML). Część programu komputerowego odpowiedzialna za renderowanie nazywana jest mechanizmem renderującym, silnikiem renderującym lub rendererem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Renderówka

rodzaj maszyny do szycia; renderka, kapówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Rendez-Vous

[czytaj: randeWU] z francuskiego, przestarzałe: spotkanie się z kimś w umówionym czasie i miejscu; randka, schadzka

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) pot. przest. spotkanie dwojga sympatyzujących ze sobą osób

(1.2) przen. żart. dowolne spotkanie

- Rendez-Vous – fiński zespół muzyczny
- Rendez-Vous – francuski zespół muzyczny
- Rendez-Vous – polski zespół muzyczny
- Rendez-Vous – debiutancki album włoskiej piosenkarki In-Grid
- Rendez-Vous – album francuskiego kompozytora Jeana-Michela Jarre'a
- Rendez-Vous – album polskiej grupy Rendez-Vous

Zobacz też

- Randka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# René

francuskie imię męskie

Francja:

- René – miejscowość

Osoby:

- René I Andegaweński – książę Lotaryngii i Andegawenii, zm. 1480
- René II Lotaryński – książę Lotaryngii, zm. 1508
- Jean Gaspard Pascal René – francuski generał

Inne:

- René – francuski odpowiednik imienia Renat
- René – powieść François-René de Chateaubrianda

Zobacz też:

- Rene

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Renegacki

dotyczący renegata

#### Źródła:

SJP.pl

# Renegat

przeniewierca, odstępca, zdrajca, odszczepieniec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. człowiek porzucający swoje przekonania, zdradzający dawnych sojuszników

Renegat (również zaprzaniec) – porzucający swoje przekonania, zdradzający dawnych sojuszników.

Określenie pochodzi od łacińskiego czasownika renegare, oznaczającego „zaprzeczyć”, „odrzucić”, „wyprzeć się” lub „wyrzec się”.

W wielu słownikach „renegat” określany jest również jako przeniewierca, odstępca, zdrajca, odszczepieniec.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Renegatka

→ renegat

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: renegat

Patrz:renegat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Renegocjacja

(zwykle w liczbie mnogiej) powtórne ustalanie wypracowanych wcześniej stanowisk, układów itp.; ponowna negocjacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Renegocjacyjny

dotyczący renegocjacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Renegocjować

książkowo: ułożyć się, układać się powtórnie w sprawach, co do których osiągnięto już wcześniej porozumienie; ponownie negocjować

#### Źródła:

SJP.pl

# Reneński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rennes, dotyczący Rennes

#### Źródła:

Wiktionary

# Rener

lina zakończona hakiem służąca do przenoszenia ładunku na statek

#### Źródła:

SJP.pl

# Renes.

skrót od:
1. renesans;
2. renesansowy

skrót w funkcji rzeczownika

(1.1) = kult. renesans

skrót w funkcji przymiotnika

(2.1) = renesansowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Renesans

1. okres w historii kultury europejskiej, trwający od XIV do XVI wieku;
2. styl w sztukach plastycznych i architekturze;
3. odrodzenie się czegoś; odnowienie, rozkwit

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) kult. szt. archit. główny kierunek w kulturze środkowo- i zachodnioeuropejskiej, który datuje się na przełom wieku XV i XVI;

Renesans, odrodzenie (fr. renaissance „odrodzenie”) – epoka w historii kultury europejskiej, obejmująca przede wszystkim XVI wiek, określany często jako „odrodzenie sztuk i nauk” oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Renesansowo

przysłówek

(1.1) szt. archit. charakterystycznie dla renesansu

#### Źródła:

Wiktionary

# Renesansowość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest renesansowe; cecha tych, którzy są renesansowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Renesansowy

przymiotnik od: renesans

przymiotnik

(1.1) kult. szt. archit. dotyczący renesansu, występujący w epoce renesansu; będący w takim stylu

(1.2) mający rozległe zainteresowania i działający na różnych polach, także. świadczący o czyichś szerokich zainteresowaniach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Renesansyzm

rzadko: zespół cech charakterystycznych dla sztuki renesansu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. archit. zespół cech charakterystycznych dla Renesansu w architekturze i sztuce

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reneta

odmiana jabłoni

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. ogrod. grupa późnych odmian uprawnych jabłoni domowej dających owoce o charakterystycznym winno-kwaskowatym smaku i soczystym miąższu;

(1.2) ogrod. spoż. kulin. cuk. jabłko o charakterystycznym winno-kwaskowatym smaku i soczystym miąższu, owoc renety (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Renga

japoński utwór poetycki

Renga (jap. 連歌 ‘pieśni łączone’ lub ‘wiązane’) – gatunek japońskiej poezji opierający się na łączeniu strof wierszy tanka układanych przez różnych poetów.

Kompozycja rengi opiera się na przemiennym układaniu strof wiersza tanka, przy czym jedna osoba tworzy tzw. strofę górną (5 + 7 + 5 sylab) zaś druga dolną (7 + 7). Renga obejmuje „krótką pieśń łączoną” (tanrenga), uprawianą głównie w okresie Heian (IX–XII w.) oraz „długą pieśń łączoną” (chōrenga), inaczej zwaną „łańcuchową pieśnią łączoną” (kusari renga), w której układaniu mogła uczestniczyć dowolna liczba autorów, uprawianą w okresie Kamakura do początku Edo (XII–XVII w.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Renia

zdrobnienie od: Renata (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż. zdrobn. od: Renata

(1.2) imię|polski|ż. zdrobn. od: Teresa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Renice

Renice (niem. Rehnitz) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie myśliborskim, w gminie Myślibórz, nad Jeziorem Renickim.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gorzowskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Renifer

zwierzę z rodziny jeleniowatych, żyjące w krajach północnych Europy, Azji i Ameryki; ren

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Rangifer tarandus|Linnaeus|ref=tak., ssak z rodziny jeleniowatych, zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę;

Renifer tundrowy, ren, karibu (Rangifer tarandus) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych (Cervidae), zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę w Eurazji i Ameryce Północnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reniferek

zdrobnienie od: renifer

#### Źródła:

SJP.pl

# Reniferowy

przymiotnik od: renifer

#### Źródła:

SJP.pl

# Reniferzyca

rzadko: samica renifera - ssaka z rodziny jeleniowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Renilla

renilla piórówka - koralowiec należący do piórówek, występujący u wybrzeży Stanów Zjednoczonych, charakteryzujący się tworzeniem osobnych kolonii osobników żeńskich i męskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Renina

enzym i hormon zwierzęcy wydzielany przez korę nerek w stanie niedokrwienia

Renina (angiotensynogenaza; EC 3.4.23.15) – proteolityczny enzym i hormon zwierzęcy wytwarzany przez aparat przykłębuszkowy. Jej działanie skutkuje podniesieniem ciśnienia krwi. Renina jest glikoproteiną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reninowy

→ renina

Patrz:renina

#### Źródła:

SJP.pl

# Renio

dawniej, żartobliwie:
1. złoty reński;
2. gulden

#### Źródła:

SJP.pl

# Renitencja

1. w dawnej Polsce: odmowa powinności, zwykle daniny lub opłaty pieniężnej, ze strony chłopów;
2. dawniej: upór, zacięcie się

#### Źródła:

SJP.pl

# Renju

[czytaj: rendziu] odmiana gomoku o nieco bardziej skomplikowanych zasadach dotyczących rozpoczęcia gry oraz sytuacji, w których zwycięzcą zostaje gracz, który nie rozpoczyna gry

#### Źródła:

SJP.pl

# Renkloda

odmiana śliwy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. ogrod. gatunek śliwy o okrągłych, zielonożółtych, słodkich owocach

(1.2) kulin. spoż. odmiana śliwki, owoc renklody (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Renklodowy

przymiotnik od: renkloda

#### Źródła:

SJP.pl

# Renmin

imię

#### Źródła:

SJP.pl

# Renminbi

oficjalna nazwa waluty Chin

Renminbi, w skrócie RMB (chiń. upr. 人民币; chiń. trad. 人民幣; pinyin rénmínbì; dosł. „waluta ludowa”) – oficjalna waluta Chińskiej Republiki Ludowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Renneński

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rennes, dotyczący Rennes

#### Źródła:

Wiktionary

# Rennes

[czytaj: ren] miasto we Francji

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miejscowość i gmina we Francji, w regionie Bretania;

Rennes (wymowa, bret. Roazhon, gallo Resnn) – miasto i gmina w północno-zachodniej Francji, stolica regionu administracyjnego Bretania oraz departamentu Ille-et-Vilaine, położone nad rzeką Vilaine, przy ujściu Ille

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rennina

enzym w soku żołądkowym; podpuszczka; chymozyna

Podpuszczka (inaczej: rennina, chymozyna) – enzym trawienny, który znajduje się w dużych ilościach w śluzówce żołądków młodych ssaków. Jest ona wykorzystywana w mleczarstwie do produkcji serów podpuszczkowych. Istnieją także podpuszczki roślinne, znajdujące się w niektórych sokach i tkankach roślin oraz grzybów. Od czasów antycznych powszechnie znaną substancją wywołującą proces ścinania mleka jest sok figowy. Obecnie w użyciu znajdują się także podpuszczki syntetyczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reno

nazwisko

Miejscowości w USA:

- Reno – miasto w stanie Nevada, w hrabstwie Washoe
- Reno – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Lamar
- Reno – miasto w stanie Teksas, w hrabstwie Parker
- Reno – jednostka osadnicza w stanie Ohio, w hrabstwie Washington

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Renografia

renografia izotopowa - radioizotopowa metoda oceny czynności nerek

#### Źródła:

SJP.pl

# Renoir

[czytaj: renŁAR] nazwisko francuskie, m.in. Auguste Renoir (1841-1919) - malarz; Jean Renoir (1894-1979) - reżyser filmowy

## Osoby o tym nazwisku

- Pierre Auguste Renoir (1841–1919) – malarz francuski
- Pierre Renoir (1885–1952) – aktor, syn Auguste’a
- Jean Renoir (1894–1979) – reżyser filmowy, syn Auguste’a
- Claude „Coco” Renoir (1901–1969) – producent filmowy, syn Auguste’a
- Claude Renoir (1914–1993) – operator filmowy, syn Pierre’a, wnuk Auguste’a

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Renoirowski

[czytaj: renłarowski] taki jak u Renoira, właściwy Renoirowi, nawiązujący do twórczości Renoira itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Renoma

sława; rozgłos; opinia; ranga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) sława, dobra opinia o kimś lub o czymś

Dom Handlowy Renoma, dawniej: Powszechny Dom Towarowy, znany pod skrótem PDT (PeDeT) (niem.: Warenhaus Wertheim, Dom Towarowy Wertheim) – zabytkowy dom towarowy we Wrocławiu, położony przy ulicy Świdnickiej 40. 25 kwietnia 2009 otwarty ponownie po gruntownej przebudowie i rozbudowie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Renomować

dawniej: wyrażać opinię, wyrokować, osądzać, zachwalać

#### Źródła:

SJP.pl

# Renomowany

solidny, w dobrym gatunku, cieszący się dobrą opinią

przymiotnik

(1.1) mający renomę, szeroko rozpowszechnioną dobrą opinię, cieszący się uznaniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Renons

w grach karcianych:
1. nieposiadanie przez gracza kart w jednym z czterech kolorów;
2. karty przeznaczone przez gracza do licytacji lub usunięte na bok

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) karc. brak kart w danym kolorze

(1.2) karc. karty nie biorące udziału ani w licytacji ani w grze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Renonsować

1. w grze w karty: wyzbywać się jakiegoś koloru;
2. dawniej: wyrzekać się, zrzekać się czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Renowacja

odnawianie, odświeżanie czegoś; restauracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odnowienie, odświeżenie, restauracja

Renowacja – odświeżenie, odnowienie. W przypadku budownictwa może dotyczyć elewacji budynku, dachu lub innego elementu. Czasem wyrażenie renowacja używane jest w odniesieniu do restauracji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Renowacyjny

przymiotnik od: renowacja

przymiotnik

(1.1) przym. od renowacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Renowator

osoba zawodowo przywracająca czemuś pierwotny wygląd, stan; konserwator

#### Źródła:

SJP.pl

# Renowatorka

→ renowator; restauratorka, konserwatorka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która zajmuje się renowacją, np. zabytków

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Renowatorski

→ renowator

Patrz:renowator

#### Źródła:

SJP.pl

# Renówka

potocznie: samochód marki Renault

#### Źródła:

SJP.pl

# Renowować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzad. odnawiać, odświeżać, wznawiać

#### Źródła:

Wiktionary

# Renowy

→ ren (pierwiastek chemiczny)

przymiotnik

(1.1) dotyczący renu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reński

1. → Ren (rzeka);
2. → Reńska Wieś (wieś w Polsce); reńskowiejski

przymiotnik

(1.1) związany z Renem, dotyczący Renu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) numizm. skrótowo złoty reński;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reńskie

potocznie: wino reńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Reńskowiejski

→ Reńska Wieś; reński

#### Źródła:

SJP.pl

# Renta

1. okresowe lub dożywotnie świadczenia pieniężne niezdolnym do pracy;
2. regularnie otrzymywany dochód z kapitału, majątku, niewymagający wkładu pracy, np. renta gruntowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) długoterminowe świadczenie z ubezpieczeń społecznych

Renta (z niem. Rente „dochód” od łac. reddere „oddawać”)

- Stałe lub okresowe świadczenie pieniężne wypłacane regularnie w ramach zabezpieczenia społecznego przez organ rentowy z tytułu m.in. śmierci lub długotrwałej albo trwałej niezdolności do pracy lub służby zawodowej:
  - podział ze względu na rodzaj świadczenia:
    - renta z tytułu niezdolności do pracy (w systemach: powszechnym i rolniczym) albo renta inwalidzka (w systemach mundurowych)
    - renta inwalidy wojennego albo wojskowego,
    - renta rodzinna – świadczenie pieniężne uzyskiwane przez członków rodziny w związku ze śmiercią bliskiego członka rodziny, przysługujące zarówno dzieciom, jak i współmałżonkowi zmarłego,
    - renta socjalna,
    - renta specjalna,
    - renta strukturalna
  - podział ze względu na system rentowy:
    - renta z systemu powszechnego,
    - renta rolnicza,
    - renta wojskowa,
    - renta policyjna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rentgen

1. jednostka dawki promieniowania gamma lub X;
2. potocznie:
a) prześwietlenie promieniami rentgenowskimi;
b) aparat rentgenowski;
c) rentgenogram

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. jednostka dawki promieniowania jonizującego;

(1.2) med. pot. badanie rentgenowskie

(1.3) med. pot. zdjęcie rentgenowskie

(1.4) med. pot. pracownia badań rentgenowskich

(1.5) med. pot. aparatura rentgenowska

(1.6) środ. więz. przesłuchanie

- rentgen – potoczne określenie technik i urządzeń wykorzystujących promieniowanie rentgenowskie, np. zdjęcie rentgenowskie, lampa rentgenowska
- rentgen – jednostka dawki promieniowania jonizującego
- roentgen – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych (symbol Rg, łac. roentgenium; spotyka się również nazwę „rentgen”)
- Rentgen 2.0 – program telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rentgenizacja

prześwietlanie, naświetlanie promieniami Roentgena

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. prześwietlanie promieniami rentgenowskimi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) med. prześwietlać promieniami rentgenowskimi

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) med. prześwietlanie promieniami rentgenowskimi

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenoanatomia

opis budowy narządów wewnętrznych, kości i stawów na podstawie badań rentgenograficznych; anatomia rentgenowska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. opis budowy kości, stawów i narządów sporządzony na podstawie rentgenogramu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenodiagnostyczny

→ rentgenodiagnostyka

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rentgenodiagnostyką, dotyczący rentgenodiagnostyki

Patrz:rentgenodiagnostyka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenodiagnostyka

rozpoznawanie choroby na podstawie obrazu z prześwietlenia lub zdjęcia rentgenowskiego sulfamid

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział radiologii wykorzystujący promienie rentgenowskie do badań diagnostycznych w medycynie i weterynarii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenofluorografia

badanie rentgenowskie polegające na fotografowaniu obrazu powstającego na ekranie fluorescencyjnym podczas prześwietlania; fluorografia, fluororadiografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. fotografowanie obrazu powstającego na ekranie fluorescencyjnym podczas prześwietlenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenofluoroskopia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. techn. obraz rentgenowski powstały w wyniku naświetlania na ekranie fluoryzującym

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) techn. med. wykonywanie zdjęć narządów wewnętrznych i części ciała za pomocą promieni rentgenowskich

(1.2) techn. metoda wykrywania wewnętrznych wad lub wewnętrznej struktury przedmiotów za pomocą promieni rentgenowskich

- rentgenografia medyczna − technika obrazowania medycznego wykorzystująca promieniowanie rentgenowskie
- rentgenografia strukturalna − technika badawcza wykorzystująca promieniowanie rentgenowskie, stosowana w krystalografii
- defektoskopia rentgenowska - nieniszczące wykrywanie wad materiałowych

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rentgenograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rentgenografią, dotyczący rentgenografii

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenogram

obraz fotograficzny otrzymany w wyniku działania promieni rentgenowskich; zdjęcie rentgenowskie, rentgen

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. techn. zdjęcie fotograficzne otrzymane na skutek działania promieni rentgenowskich

Zdjęcie rentgenowskie, rentgenogram, potocznie rentgen, prześwietlenie, w skrócie RTG, rtg. – dwuwymiarowy obraz rejestrowany podczas prześwietlania wiązką promieniowania rentgenowskiego organów osoby poddanej rentgenografii, będącej jedną z podstawowych technik diagnostycznych w medycynie.

Pierwsze zdjęcie rentgenowskie całego ciała ludzkiego wykonał 1 lipca 1934 roku Arthur Fuchs z amerykańskiej firmy Kodak.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rentgenokimograf

urządzenie do wykonywania rentgenokimografii (diagnostycznej metody rentgenowskiej); kimograf rentgenowski

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. urządzenie do wykonywania rentgenokimografii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenokimografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. diagnostyczna metoda rentgenowska, pozwalająca utrwalić na jednym obrazie zarys badanego narządu w różnych fazach jego akcji

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenokinematografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. rentgenowska metoda diagnostyczna polegająca na wykonywaniu na taśmie filmowej zdjęć narządów wewnętrznych za pomocą promieni rentgenowskich

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenokinematograficzny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z rentgenokinematografią, dotyczący rentgenokinematografii

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenolog

specjalista w zakresie rentgenologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. specjalista w zakresie rentgenologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenologia

dział radiologii, nauka o wytwarzaniu promieni rentgenowskich i ich właściwościach oraz zastosowaniu w różnych dziedzinach dla celów badawczych, zwłaszcza w medycynie i technice

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o wytwarzaniu promieni rentgenowskich, ich właściwościach i zastosowaniu do celów badawczych, leczniczych i diagnostycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenologicznie

przysłówek

(1.1) od: rentgenologiczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenologiczny

→ rentgenologia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rentgenologią, dotyczący rentgenologii

Patrz:rentgenologia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenolożka

→ rentgenolog

Patrz:rentgenolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentgenoluminescencja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. świecenie substancji wywołane padającym na nią promieniowaniem rentgenowskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenoluminofor

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fiz. substancja świecąca pod wpływem promieniowania rentgenowskiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenometr

przyrząd do pomiaru dawek promieniowania jonizującego w powietrzu, wyrażonych w rentgenach; rentgenomierz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) metrol. zob. dozymetr.

Rentgenometr (rentgen + gr. metréō = oglądam) – rodzaj detektora promieniowania jonizującego, służący do pomiarów dawki ekspozycyjnej wyrażonej w rentgenach, bez dokładnego określenia źródła promieniowania.

Zbudowany jest z komory jonizacyjnej, wzmacniacza oraz układu zliczającego. Może być wyposażony w sygnalizację uprzedzającą o zagrożeniu skażeniem promieniotwórczym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rentgenometria

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dział metrologii dotyczący mierzenia dawek promieniowania rentgenowskiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenomierz

przyrząd do pomiaru dawek promieniowania jonizującego w powietrzu, wyrażonych w rentgenach; rentgenometr

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentgenoskopia

prześwietlanie promieniami Roentgena i oglądanie odbitego na ekranie obrazu wewnętrznej budowy badanego obiektu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. techn. obraz rentgenowski powstały w wyniku naświetlania na ekranie fluoryzującym lub na kliszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenoskopowy

→ rentgenoskop

Patrz:rentgenoskop

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentgenospektralny

analiza rentgenospektralna - chemiczna analiza jakościowa i ilościowa oparta na badaniu widma rentgenowskiego spektografem rentgenowskim

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. tylko w wyrażeniu: analiza rentgenospektralna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenostrukturalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. tylko w wyrażeniu: analiza rentgenostrukturalna

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenotechnik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) techn. med. technik zajmujący się sprawdzaniem i konserwacją aparatów rentgenowskich

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenotelewizja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. badanie lekarskie polegające na oglądaniu obrazu rentgenowskiego na ekranie telewizora

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentgenoterapia

dział rentgenologii zajmujący się wykorzystywaniem promieni rentgenowskich w leczeniu chorób nowotworowych i niektórych schorzeń skóry

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. metoda leczenia promieniami rentgenowskimi nowotworów złośliwych oraz niektórych schorzeń skóry

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentgenowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) fiz. dotyczący promieni Röntgena

(1.2) fiz. generujący lub wykorzystujący do działania promienie Röntgena

(1.3) fiz. wykonany lub uzyskany za pomocą promieni Röntgena

#### Źródła:

Wiktionary

# Rentier

osoba utrzymująca się z procentów płynących z posiadanych papierów wartościowych lub wkładów bankowych

Rentier (fr. rentier) – osoba utrzymująca się z dochodów pasywnych płynących od posiadanego kapitału, nieruchomości, odsetek od papierów wartościowych (akcji, obligacji itp.) lub wkładów bankowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rentierka

kobieta utrzymująca się z procentów płynących z posiadanych papierów wartościowych lub wkładów bankowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentierstwo

bycie rentierem

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentka

zdrobnienie od: renta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentobiorca

osoba otrzymująca rentę, najczęściej z tytułu inwalidztwa; rencista

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentować

przynosić zysk, intratę; opłacać się

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentowniej

stopień wyższy od przysłówka: rentownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rentowny; bardziej rentowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rentowność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. cecha tego, co rentowne, przynoszące nadwyżkę przychodów nad kosztami;

Rentowność, dochodowość – parametr odzwierciedlający efektywność posiadanych przez przedsiębiorcę kapitałów oraz efektywność gospodarowania aktywami. Wskaźniki rentowności nazywane są także wskaźnikami zyskowności lub stopami zwrotu. Mierzą one ekonomiczność wyrażaną relacją efektów do nakładów.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rentowny

przynoszący zysk, dochód; intratny, zyskowny, opłacalny, dochodowy, popłatny

przymiotnik jakościowy

(1.1) przynoszący zysk

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rentowy

przymiotnik od: renta

#### Źródła:

SJP.pl

# Renuncjacja

dawniej: zrzeczenie się czegoś, zaniechanie czegoś; rezygnacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Renuncjacyjny

dotyczący renuncjacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Renversement

[czytaj: rąwerSMĄ] dawniej:
1. jedna z figur akrobacji lotniczej; przewrót;
2. przewrót, obalenie, zamieszanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Renwers

zaawansowane ćwiczenie ujeżdżeniowe w jeździectwie, w którym koń jest wygięty w kierunku ruchu; rozluźnia konia i nie wymaga poruszania się kłusem i galopem

#### Źródła:

SJP.pl

# Reo

reo meksykańskie - ozdobna roślina doniczkowa spokrewniona z trzykrotką

Reo – wieś w Estonii, w prowincji Sarema, w gminie Pihtla.

W miejscowości znajduje się żeński skit św. Jana Chrzciciela, w jurysdykcji Estońskiego Apostolskiego Kościoła Prawosławnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reobaza

najmniejsze natężenie prądu elektrycznego wystarczające do wywoływania pobudzenia nerwu lub mięśnia

Krzywa pobudliwości włókien nerwowych (krzywa Hoorwega-Weissa) - wykres przedstawiający zależność między napięciem przyłożonym do włókna nerwowego (oś Y), a czasem potrzebnym do zainicjowania potencjału czynnościowego (oś X).

Zauważono, że przykładając coraz większe napięcie, czas, w którym obserwuje się początek reakcji (reakcja w postaci potencjału czynnościowego) jest krótszy. Krzywa pobudliwości ma przebieg podobny do wykresu funkcji y=1/x w I ćwiartce kartezjańskiego układu współrzędnych (hiperbola).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reochord

rodzaj opornika, którego oporność można zmieniać suwakiem na drucie oporowym; reokord

#### Źródła:

SJP.pl

# Reofil

1. zwierzę występujące w szybko płynących, chłodnych potokach, np. pstrąg
2. organizm przytwierdzony do dna lub kamienia, np. wypławek

Reofil – gatunek żyjący w wodach bieżących oraz w innych typach wód, preferujący siedliska cieków: rzeki, strumienie, potoki. Przystosowany do znoszenia prądu wody.

Według niektórych klasyfikacji, reofile osiągają optimum ekologiczne w wodach o prędkości prądu 13–70 cm/s. W wodach szybszych żyją reobionty, jeszcze szybszych torentikole, a wolniejszych limnofile i limnobionty (pośrodku zaś są organizmy pod tym względem obojętne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reofilia

skłonność niektórych zwierząt wodnych do obierania sobie wód płynących za stałe siedlisko; prądolubność

Reofil – gatunek żyjący w wodach bieżących oraz w innych typach wód, preferujący siedliska cieków: rzeki, strumienie, potoki. Przystosowany do znoszenia prądu wody.

Według niektórych klasyfikacji, reofile osiągają optimum ekologiczne w wodach o prędkości prądu 13–70 cm/s. W wodach szybszych żyją reobionty, jeszcze szybszych torentikole, a wolniejszych limnofile i limnobionty (pośrodku zaś są organizmy pod tym względem obojętne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reofilny

przymiotnik od: reofil

#### Źródła:

SJP.pl

# Reokord

rodzaj opornika, którego oporność można zmieniać suwakiem na drucie oporowym; reochord

#### Źródła:

SJP.pl

# Reokupacja

rzadko: powtórne okupowanie, opanowanie danego terytorium; ponowna okupacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reolog

1. specjalista badający przepływ krwi w układzie krążenia;
2. specjalista zajmujący się powstawaniem odkształceń ciał

#### Źródła:

SJP.pl

# Reologia

1. mechanika: nauka o deformacjach i płynięciu różnych ciał;
2. medycyna: nauka zajmująca się badaniem przepływu krwi w układzie krążenia

Reologia (od gr. rhéos – płynący) – dział mechaniki ośrodków ciągłych zajmujący się plastycznymi deformacjami (odkształceniami) oraz płynięciem substancji. Termin „reologia” został zaproponowany przez Eugene’a Binghama w 1920 r. pod wpływem sugestii Markusa Reinera, zainspirowanej przez słynne stwierdzenie Heraklita „panta rhei”, czyli „wszystko płynie”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z reologią, dotyczący reologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Reometr

przyrząd mierzący ilość, natężenie, lepkość przepływającej cieczy lub gazu; przepływomierz

Przepływomierz – przyrząd pomiarowy służący do pomiaru strumienia objętości lub masy materii poruszającej się przez daną powierzchnię prostopadłą do kierunku przepływu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reometria

dział mechaniki zajmujący się pomiarem powolnych odkształceń gęstych substancji

#### Źródła:

SJP.pl

# Reometryczny

→ reometr

Patrz:reometr

#### Źródła:

SJP.pl

# Reoperacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. ponowna operacja w tej samej okolicy ciała spowodowana najczęściej powikłaniami;

Reoperacja – ponowny zabieg operacyjny wykonany w tej samej okolicy lub jamie ciała.

Pod pojęciem reoperacji rozumie się zazwyczaj zabieg bezpośrednio związany z poprzednią interwencją i mający z nią związek przyczynowo-skutkowy. Reoperacja jest więc najczęściej wymuszona wczesnymi powikłaniami chirurgicznymi, a przede wszystkim krwotokami (np. spełznięcie podwiązki z naczynia, krwotoki miąższowe z wątroby, mięśni czy też jatrogenne, śródoperacyjne uszkodzenie śledziony).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reorganizacja

zmiana organizacji czegoś, zorganizowanie czegoś na nowo; reforma, restrukturyzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ponowna organizacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reorganizacyjny

dotyczący reorganizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Reorganizator

osoba zajmująca się reorganizowaniem czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Reorganizatorka

kobieta zajmująca się reorganizowaniem czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Reorientacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zmiana orientacji, kierunku dążeń

#### Źródła:

Wiktionary

# Reorientacyjny

→ reorientacja

Patrz:reorientacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reorientować

1. zmieniać orientację, głównie w polityce, ideologii;
2. reorientować się - zmieniać własną orientację, głównie w polityce, ideologii

#### Źródła:

SJP.pl

# Reostat

rezystor, którego konstrukcja umożliwia zmianę rezystancji przez zmianę wzajemnego położenia odpowiednich jego części; rezystor nastawny

#### Źródła:

SJP.pl

# Reotaksja

reakcja ruchowa organizmów reofilnych (prądolubnych), polegająca na ich ustawieniu się naprzeciw kierunku ruchu wody i poruszaniu się (o ile posiadają one zdolność pływania) pod prąd

Reotaksja - reakcja na kierunek ruchu środowiska ciekłego. Występuje np. u pierwotniaków żyjących w środowisku o szybkim przepływie wody, a także u form pasożytniczych, bytujących m.in. w układzie krążenia, w skrzelach czy układzie wydalniczym. Reotaksja dodatnia - obiekt porusza się przeciwnie do kierunku ruchu cieczy, reotaksja ujemna - zgodnie z prądem. Reotaksja ryb - jest to zachowanie się ryb w prądzie wody. Ryby przeważnie wykazują reotaksję dodatnią, czyli obracają się głową w kierunku prądu i płyną do przodu, nie dając się znosić wodzie.Zjawisko reotaksji związane jest z działaniem trzech narządów zmysłu ryby: wzroku, dotyku, linii bocznej. Wzrok odgrywa tu decydującą rolę.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reotropizm

ruchliwość plemników

#### Źródła:

SJP.pl

# Reowirus

wirus oddechowy i jelitowy, np. rotawirus

#### Źródła:

SJP.pl

# Rep

1. potocznie: człowiek z wieloletnim doświadczeniem w jakiejś dziedzinie; wyga;
2. fizyka: dawka promieniowania jonizującego powodująca pochłonięcie 93 ergów energii w jednym centymetrze sześciennym wody

- Fizyczny równoważnik dawki ekspozycyjnej promieniowania jonizującego równej jednemu rentgenowi.
- Nazwa niektórych lin:
  - w terminologii żeglarskiej – bojrep, drajrep, falrep, talrep, windrep;
  - w terminologii wspinaczkowej – repsznur.
- Rep – wieś w Słowenii, w gminie Slovenska Bistrica

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reparacja

1. dawniej: naprawianie, naprawa; reperacja;
2. (zwykle w liczbie mnogiej) świadczenie jednego państwa na rzecz innego, będące wynagrodzeniem za poniesione szkody

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. usuwanie uszkodzeń struktur biologicznych na poziomie cząsteczkowym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reparacje

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) odszkodowanie wojenne płacone zwycięzcy przez państwo zwyciężone;

forma rzeczownika.

(2.1) M. lm. od: reparacja

#### Źródła:

Wiktionary

# Reparacyjny

dotyczący reparacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Reparator

osoba zajmująca się naprawą wadliwych lub uszkodzonych urządzeń i innych przedmiotów; reperator

#### Źródła:

SJP.pl

# Reparować

dawniej, dziś tylko regionalnie: naprawiać, reperować lub poprawiać coś, udoskonalać

#### Źródła:

SJP.pl

# Repartycja

1. podział, rozłożenie czegoś na części; rozdzielenie według jakiejś zasady;
2. podział dóbr dokonywany przez państwo w sytuacji ich niedoboru, np. w okresie wojny lub klęski żywiołowej;
3. w językoznawstwie: repartycja znaczeniowa - różnica w znaczeniu wyrazów pochodzących od tego samego rdzenia, poprzez nadanie im różnych formantów, np. obiecany - obiecujący, opisany - opisowy

- Repartycja (archiwistyka)
- Repartycja (ekonomia)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Repartycyjny

dotyczący repartycji

#### Źródła:

SJP.pl

# Repasacja

dawniej: naprawa pończoch, rajstop itp., polegająca na dorabianiu ich zniszczonych części; podnoszenie oczek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) metoda i czynność naprawiania pończoch albo rajstop przez podnoszenie sprutych oczek

Repasacja (fr. rapiéçage - naprawa, łatanie), zwana także podnoszeniem oczek – ręczna naprawa uszkodzonych pończoch, skarpet i rajstop, polegająca na dorabianiu ich zniszczonych części, wykonywana przy pomocy specjalnych igieł zakończonych haczykiem i zapadką, które umożliwiały przewlekanie bardzo cienkich nici. Repasacja – zawód popularny w Polsce w latach po II wojnie światowej – jest w XXI wieku zawodem ginącym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Repasacyjny

dawniej: dotyczący repasacji - podnoszenia oczek w pończochach, rajstopach itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Repasacz

dawniej: mężczyzna zajmujący się repasacją - podnoszeniem oczek w pończochach, rajstopach itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Repasaczka

dawniej: kobieta zajmująca się repasacją - podnoszeniem oczek w pończochach, rajstopach itp.; repasatorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Repasarka

dawniej: przyrząd do podnoszenia oczek w pończochach, rajstopach itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Repasatorka

dawniej: kobieta zajmująca się repasacją - podnoszeniem oczek w pończochach, rajstopach itp.; repasaczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Repasaż

w niektórych dyscyplinach sportu: dodatkowy wyścig lub walka zawodników lub drużyn o jednakowej liczbie punktów, decydująca o kolejności miejsc; repesaż; baraż; dogrywka

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) dodatkowa walka lub dodatkowy wyścig zawodników, którzy uzyskali jednakową liczbę punktów

Repasaż − sposób przeprowadzania eliminacji do kolejnych faz zawodów sportowych stosowany m.in. w kolarstwie, szermierce, judo, taekwondo, karate, zapasach, kajakarstwie i wioślarstwie. Zakłada odbycie powtórnej walki (wyścigu) o awans do dalszych zawodów dla zawodników, którzy nie zakwalifikowali się bezpośrednio do dalszej części rywalizacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Repasażowy

przymiotnik od: repasaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Repasować

załapywać, podnosić oczka w pończochach

#### Źródła:

SJP.pl

# Repatriacja

powrót do kraju ojczystego osób, np. jeńców wojennych, przesiedleńców, którzy wskutek przyczyn niezależnych od siebie znaleźli się poza granicami

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. powrót do ojczystego kraju;

Repatriacja (łac. repatriatio ‘powrót do ojczyzny’) – zorganizowana przez władze akcja przesiedlenia do kraju obywateli (np. jeńców wojennych, osób internowanych lub przymusowo przesiedlonych), którzy wskutek zmian granic lub działań wojennych znaleźli się na terytorium innych państw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Repatriacyjny

dotyczący repatriacji

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z repatriacją, dotyczący repatriacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repatriancki

przymiotnik od: repatriant

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z repatriantami, dotyczący repatriantów, przeznaczony dla nich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repatriant

osoba powracająca do ojczyzny po długim pobycie na obczyźnie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. osoba powracająca zza granicy, gdzie przebywała niedobrowolnie

(1.2) hist. osoba przesiedlona po II wojnie światowej z dawnych ziem polskich na wschodzie

Repatriacja (łac. repatriatio ‘powrót do ojczyzny’) – zorganizowana przez władze akcja przesiedlenia do kraju obywateli (np. jeńców wojennych, osób internowanych lub przymusowo przesiedlonych), którzy wskutek zmian granic lub działań wojennych znaleźli się na terytorium innych państw.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Repatriantka

→ repatriant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. kobieta przesiedlona po II wojnie światowej z dawnych ziem polskich na wschodzie

Patrz:repatriant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repatriować

dokonywać repatriacji; przesiedlać do kraju obywateli znajdujących się poza jego granicami

#### Źródła:

SJP.pl

# Repatriowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|repatriować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Repecki

przymiotnik od: Repki

#### Źródła:

SJP.pl

# Repelent

środek chemiczny lub fizyczny odstraszający szkodniki, stosowany głównie w celu ochrony upraw i przechowywanych zbiorów

Repelenty, środki odstraszające, odstraszacze (łac. repellere – odstraszać, odrzucać) – organizmy żywe, związki chemiczne, urządzenia generujące światło lub dźwięki mające właściwość odstraszania niepożądanych w danym miejscu gatunków. Ich stosowanie zaliczane jest do biologicznych (ekologicznych) metod ochrony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reper

trwały punkt na powierzchni ziemi o wyznaczonej wysokości n.p.m., wykorzystywany w pracach geodezyjnych

- Reper (geodezja)
  - Reper roboczy
- Reper (matematyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reperacja

naprawianie, naprawa; reparacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) usuwanie bądź usunięcie uszkodzenia, usterek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reperacyjny

dotyczący reperacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Reperator

osoba zajmująca się naprawą wadliwych lub uszkodzonych urządzeń i innych przedmiotów; reparator

#### Źródła:

SJP.pl

# Reperaturka

podręczny komplet narzędzi, przydatnych do wykonywania napraw w nagłych wypadkach

#### Źródła:

SJP.pl

# Reperforator

reperforator telegraficzny - odbiornik telegraficzny, który utrwala odbieraną wiadomość na taśmie perforowanej

#### Źródła:

SJP.pl

# Reperkusja

1. (zwykle w liczbie mnogiej) skutek, najczęściej negatywny, jakiejś czynności lub jakiegoś wydarzenia; oddźwięk, następstwo, reakcja, echo;
2. w muzyce: odbijanie się tonów w instrumentach mających pudła rezonansowe; rezonans;
3. w muzyce: jednorazowe przeprowadzenie tematu przez wszystkie głosy w fudze

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) negatywne następstwo

(1.2) muz. oddźwięk rezonansowy

(1.3) muz. rozwinięcie tematu przez wszystkie głosy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reperować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zreperować)

(1.1) przywracać stan użyteczności rzeczy uszkodzonej

czasownik zwrotny niedokonany reperować się (dk. zreperować się)

(2.1) przest. rzad. polepszać własny stan majątkowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Reperowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reperować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Reperowy

→ reper

Patrz:reper

#### Źródła:

SJP.pl

# Repertorium

#### Źródła:

Wikipedia

# Repertuar

1. ogół utworów granych w teatrze, kinie itp. w określonym czasie;
2. wykaz tych utworów;
3. role wykonywane przez danego aktora, utwory wykonywane przez danego muzyka, zespół itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kult. zestaw utworów grany w danej instytucji (teatrze, filharmonii itp.) w określonym czasie

(1.2) kult. druk z programem instytucji kultury na dany okres

(1.3) kult. zestaw utworów opanowanych przez danego artystę

(1.4) przen. zestaw typowych zachowań, itp.

Repertuar – lista utworów prezentowanych w określonej placówce kulturalnej w określonym czasie lub takich, które dany wykonawca jest w stanie wykonać na zamówienie.

W przenośni, w kontekście artysty lub grupy artystów, mówi się o repertuarze w sensie jego ogólnych możliwości wykonawczych. Repertuarem nazywa się też w teatrach, kinach i filharmoniach druki akcydensowe (plakaty, ulotki, foldery), których główną część stanowi lista proponowanych utworów z ich omówieniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Repertuarowo

przysłówek

(1.1) posiadając w repertuarze

#### Źródła:

Wiktionary

# Repertuarowy

przymiotnik od: repertuar

przymiotnik

(1.1) dotyczący repertuaru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repesaż

w niektórych dyscyplinach sportu: dodatkowy wyścig lub walka zawodników lub drużyn o jednakowej liczbie punktów, decydująca o kolejności miejsc; repasaż; baraż; dogrywka

#### Źródła:

SJP.pl

# Repesażowy

przymiotnik od: repesaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Repeta

dokładka, dodatkowa porcja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. dodatkowa porcja jedzenia, najczęściej w wojsku lub na stołówce szkolnej

(1.2) środ. uczn. pozostanie na drugi rok w tej samej klasie lub powtarzanie roku na uczelni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repetent

uczeń lub student powtarzający rok; drugoroczny, spadochroniarz (potocznie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Repetentka

→ repetent

Patrz:repetent

#### Źródła:

SJP.pl

# Repetierowy

przymiotnik od: repetier

#### Źródła:

SJP.pl

# Repetitio

Anafora (gr. ἀναφορά anaphorá „podniesienie”), także epanafora (gr. ἐπαναφορά epanaphorá) – celowe powtórzenie tego samego słowa lub zwrotu na początku kolejnych segmentów wypowiedzi. Stosowana jest w poezji i oratorstwie, szczególnie często w krótkich utworach

#### Źródła:

Wikipedia

# Repetka

zdrobnienie od: repeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Repetować

1. powtarzać tę samą klasę lub rok studiów, pozostać na drugi rok;
2. przygotowywać broń do strzału przez wprowadzenie naboju do komory nabojowej; przeładowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Repetycja

1. powtórzenie lekcji już przerobionej, przepytanie uczniów z przerobionego materiału;
2. w literaturze: zabieg stylistyczny polegający na kilkakrotnym powtórzeniu wyrazu lub zwrotu;
3. w muzyce:
a) powtórzenie części wykonywanego utworu muzycznego;
b) znak w zapisie nutowym nakazujący takie powtórzenie

Repetycja ma w muzyce dwa znaczenia:

- Repetycja w notacji muzycznej oznaczenie powtórnego wykonania fragmentu utworu. Znakiem graficznym repetycji jest pogrubienie kresek taktowych oraz dodanie od strony wewnętrznej powtarzanego odcinka dodatkowej kreski pionowej i dwóch kropek otaczających środkową linię pięciolinii. Jeżeli początek repetycji pokrywa się z początkiem utworu, wtedy nie stosuje się oznaczenia początkowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Repetycyjny

taki, który się powtarza, ma powtarzalny charakter; repetytywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Repetytor

dawniej: osoba powtarzająca z uczniem lekcje; tutor

#### Źródła:

SJP.pl

# Repetytorium

1. zajęcia dydaktyczne będące powtórzeniem przerobionego materiału;
2. podręcznik zawierający najważniejsze wiadomości z danej dziedziny

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) powtórzenie materiału przerobionego na zajęciach z przedmiotu lub kursu

(1.2) podręcznik zawierający najważniejsze informacje z danej dziedziny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repetytywność

→ repetytywny

Patrz:repetytywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Repetytywny

taki, który się powtarza, ma powtarzalny charakter; repetycyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Repigmentacja

Hipopigmentacja – jedno z zaburzeń barwnikowych skóry polegające na niedoborze melaniny w naskórku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Repigmentacyjny

→ repigmentacja

Patrz:repigmentacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Repin

nazwisko

Repin (biał. Рэпін; ros. Репин, Riepin) – wieś na Białorusi, w obwodzie homelskim, w rejonie oktiabrskim, w sielsowiecie Krasnaja Słabada.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Repki

nazwa dwóch wsi w Polsce

## Miejscowości w Polsce

Wg TERYT jest ich 2

- Repki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. ostrołęckim, w gminie Troszyn
- Repki – wieś w woj. mazowieckim, w pow. sokołowskim, w gminie Repki

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Replantacja

Replantacja – ponowne zespolenie (przyszycie) urazowo, całkowicie amputowanej części ciała (np. ręki, palca) do ciała, przywracając ukrwienie, unerwienie i funkcję .

#### Źródła:

Wikipedia

# Replantacyjny

→ replantacja

Patrz:replantacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Replay

[czytaj: riplej] odtworzenie fragmentu programu, meczu, gry komputerowej itp. w zwolnionym tempie zaraz po wyemitowaniu tego fragmentu

- Replay – album Iyaza
- Replay – singel Iyaza
- Replay – singel Tamty
- Replay – minialbum grupy SHINee
- Replay – singel grupy SHINee

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Replika

1. dzieło sztuki będące wierną kopią innego dzieła;
2. odpowiedź na czyjeś uwagi lub zarzuty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) powtórne wykonanie dzieła sztuki, pojazdu, samolotu itp. z możliwie wiernym odtworzeniem oryginału;

(1.2) odpowiedź na czyjeś uwagi lub zarzuty

- replika – duplikat, kopia
- Replika – dwumiesięcznik o tematyce LGBT
- Wydawnictwo Replika
- Replika - osobisty chatbot wykorzystujący generatywną sztuczną inteligencję.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Replikacja

zachodzące w jądrze komórkowym w stadium międzypodziałowym podwajanie się cząsteczki kwasu deoksyrybonukleinowego

W biologii:

- Replikacja DNA – powielanie materiału genetycznego zawartego w DNA
- Replikacja RNA – powielanie cząsteczek RNA
- Replikacja semikonserwatywna – model replikacji DNA
- Replikacja komórkowa – powielanie liczby komórek
- replikacja wirusa

W informatyce:

- Replikacja danych – powielanie informacji w bazach danych

W nauce:

- Replikacja (metoda naukowa) – powtarzanie badań w celu zweryfikowania ich wyników

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Replikacyjny

→ replikacja

Patrz:replikacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Replikant

android naśladujący zachowaniem człowieka

Replikant – określenie androida przypominającego człowieka i zdolnego do naśladowania jego zachowania tak skutecznie by odróżnienie od człowieka było niewykonalne lub bardzo trudne. Używane w filmie Ridleya Scotta Łowca androidów (ang. Blade Runner), gdzie zastąpiło słowo „androidy”, używane przez Philipa K. Dicka w literackim pierwowzorze filmu – powieści Czy androidy śnią o elektrycznych owcach? (ang. Do Androids Dream of Electric Sheep?). Należy tu zauważyć, iż Dick używając określenia android (człekokształtny robot) miał raczej na myśli istoty biologiczne, bliższe pojęciu cyborga.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Replikantka

→ replikant

Patrz:replikant

#### Źródła:

SJP.pl

# Replikator

#### Źródła:

Wikipedia

# Replikon

strukturalna jednostka replikacji DNA

Replikon – jednostka DNA replikowana z jednego punktu wyjściowego. U większości prokariontów występuje jedno miejsce inicjacji, natomiast u eukariontów do wielu tysięcy (w komórkach ssaków od 50 do 100 tysięcy). W fazie S replikacja jest uruchamiana jednocześnie przez zespoły składające się z około 50 replikonów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Replikować

1. odpowiadać na czyjeś uwagi lub zarzuty; ripostować;
2. replikować się - o materiale genetycznym: powielać się, wytwarzać swoją własną kopię

#### Źródła:

SJP.pl

# Repo

środowiskowo: repozytorium

Transakcja typu repo (transakcja warunkowego zakupu, ang. repurchase transaction) – transakcja finansowa polegająca na sprzedaży papierów wartościowych i jednoczesnym zobowiązaniu się do ich odkupienia w przyszłości po z góry określonej cenie. Na transakcję repo można równoważnie patrzeć jak na pożyczkę udzieloną pod zastaw papierów wartościowych. Oprocentowanie takiej pożyczki zależy od różnicy ustalonych cen zakupu i sprzedaży papieru wartościowego będącego zabezpieczeniem transakcji repo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Repolaryzacja

zespół zjawisk fizykochemicznych przywracający polaryzację błony komórkowej, następujący po przejściu impulsu nerwowego

Repolaryzacja – proces odwrotny do depolaryzacji. Zespół zjawisk fizykochemicznych następujący po przejściu impulsu nerwowego, przywracający polaryzację błony komórkowej, czyli różnicę potencjału elektrycznego (potencjał spoczynkowy) między jej zewnętrzną a wewnętrzną powierzchnią. Wewnątrz komórki ładunek staje się ujemny, a na zewnątrz dodatni. Istotny jest w tym procesie ruch jonów sodu z wnętrza komórki na zewnątrz, a jonów potasu w przeciwnym kierunku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Repolonizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przywracanie czemuś polskiego charakteru, przywracanie polskości; ponowna polonizacja czegoś

Polonizacja – proces przyswajania bądź narzucania języka lub kultury polskiej jednostkom i grupom społecznym funkcjonującym wcześniej w ramach innych kultur. Może zachodzić zarówno w wyniku mniej lub bardziej wyraźnego przymusu (np. administracyjnego, edukacyjnego), jak i mieć charakter dobrowolny, tzn. nie wiązać się z żadną bezpośrednią presją.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Repolonizacyjny

dotyczący repolonizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Report

1. umowa na określony termin zawierana na giełdzie w oczekiwaniu na zwyżkę cen;
2. przeniesienie sumy z jednej strony księgi rachunkowej na drugą; suma przeniesiona

#### Źródła:

SJP.pl

# Reportaż

relacja, która stanowi żywy opis ludzi i zdarzeń, znanych autorowi z bezpośredniej obserwacji, dokonanej podczas podróży lub wywiadu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) liter. publ. gatunek prozy publicystycznej będący opisem zdarzeń znanych autorowi z własnej obserwacji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reportażokomentarz

artykuł mający cechy reportażu i komentarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Reportażowo

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób charakterystyczny dla reportażu

#### Źródła:

Wiktionary

# Reportażowy

przymiotnik od: reportaż

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący reportażu, związany z reportażem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reportażyk

zdrobnienie od: reportaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Reportażysta

autor reportaży

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) autor reportaży

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reportażystka

→ reportażysta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) autorka reportaży

Patrz:reportażysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reporter

dziennikarz zajmujący się zbieraniem i opracowywaniem aktualnych wiadomości dla środków masowego przekazu; sprawozdawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) dziennikarz przygotowujący materiały prasowe i sprawozdania z bieżących wydarzeń

- reporter – dziennikarz tworzący reportaże
  - reporter wojenny (korespondent wojenny) – dziennikarz relacjonujący przebieg konfliktu zbrojnego
- Reporter – miesięcznik Polskiej Agencji Interpress
- Reporter – polska firma odzieżowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reporterka

1. dziennikarka zajmująca się zbieraniem i opracowywaniem aktualnych wiadomości dla środków masowego przekazu;
2. potocznie: reporterstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Reporterskość

potocznie: zawód, zajęcie reportera; reporterka, reporterstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Reporterstwo

potocznie: zawód, zajęcie reportera; reporterka, reporterskość

#### Źródła:

SJP.pl

# Reporterzyna

(r. męski) lekceważąco: marny reporter

#### Źródła:

SJP.pl

# Reportowy

przymiotnik od: report

#### Źródła:

SJP.pl

# Repostażowy

przymiotnik od: repostaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Repownia

pomieszczenie na statku rybackim przeznaczone do przechowywania sieci

#### Źródła:

SJP.pl

# Repozycja

przesunięcie narządu lub części narządu do miejsca jego prawidłowego położenia anatomicznego

#### Źródła:

SJP.pl

# Repozycyjny

→ repozycja

Patrz:repozycja

#### Źródła:

SJP.pl

# Repozytorium

ogólnodostępne pomieszczenie, służące do przechowywania dokumentów, które są wydawane na każde żądanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) daw. w instytucji: miejsce przechowywania dokumentów wykorzystywanych przez jej pracowników; rodzaj ogólnodostępnego archiwum

(1.2) inform. miejsce, z którego wielu użytkownikom udostępniane są pliki lub aplikacje

Repozytorium (łac. repositorium) – miejsce uporządkowanego przechowywania dokumentów, z których wszystkie przeznaczone są do udostępniania.

Termin stosowany jest również w odniesieniu do najrozmaitszych zasobów cyfrowych (baz danych, zbioru pakietów czy kodów źródłowych).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Repozytoryjny

→ repozytorium

Patrz:repozytorium

#### Źródła:

SJP.pl

# Repozytura

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w archiwistyce: termin używany na określenie akt zespołu, grupy zespołów lub zbioru, do których mogą dopływać uzupełnienia

#### Źródła:

Wiktionary

# Repra

środowiskowo w sporcie: reprezentacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Repremiera

ponowna premiera filmu, sztuki teatralnej itp., zwykle w zmodyfikowanej wersji

#### Źródła:

SJP.pl

# Reprendere

określenie wykonawcze: podjąć na nowo pierwotne tempo

#### Źródła:

SJP.pl

# Represalia

Represalia (łac. reprensalia) – symetryczna działalność odwetowa będąca odpowiedzią na bezprawną działalność drugiego państwa środkami takimi samymi (czyli także bezprawnymi), lecz usprawiedliwionymi w konkretnej sytuacji (np. zajęcie majątku drugiego państwa).

Stosowaniem represaliów rządzą zasady proporcjonalności i humanitaryzmu.

#### Źródła:

Wikipedia

# Represja

1. (zwykle w liczbie mnogiej) surowy środek odwetu lub nacisku; stosowanie środków przymusu;
2. mechanizm obronny organizmu polegający na usunięciu ze świadomości myśli, uczuć, wspomnień, impulsów, fantazji, pragnień itp., które przywołują bolesne skojarzenia lub w inny sposób zagrażają spójności osobowości danej jednostki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. forma odwetu lub nacisku

(1.2) praw. zespół sankcji

(1.3) psych. jeden z mechanizmów obronnych

- represja – w psychologii mechanizm wyparcia
- represje – w prawie zespół sankcji (kar)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Represjonować

stosować surowe środki w ramach zemsty lub nacisku; prześladować, szykanować, terroryzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Represjonowany

stosować surowe środki w ramach zemsty lub nacisku; prześladować, szykanować, terroryzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Represor

białko powodujące zahamowanie syntezy określonych białek, enzymów w wyniku jego przyłączenia się do właściwego miejsca łańcucha DNA i działania na przekaz informacji genetycznej z operonu

Represor w transkrypcji DNA to substancja spowalniająca wydajność wytwarzania mRNA. Represor wiąże się z DNA i jest przestrzenno-polowo komplementarny do zewnętrznej sekwencji nukleotydowej miejsca z którego po jego oderwaniu będzie zaczynać się transkrypcja mRNA.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Represyjność

→ represyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest represyjne; cecha tych, którzy są represyjni

Patrz:represyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Represyjny

mający charakter represji, odwetowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Represywność

→ represywny

Patrz:represywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Represywny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z karą ograniczenia wolności, swobód lub jej dotyczący

przymiotnik jakościowy

(2.1) dążący do stłumienia czegoś, np. idei

#### Źródła:

Wiktionary

# Reprezentacja

1. grupa osób przedstawiająca, prezentująca czyjeś interesy, zapatrywania, występująca w czyimś imieniu;
2. zespół występujący w barwach jakiegoś kraju, klubu itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) grupa osób, które występują w czyimś imieniu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reprezentacyjny

przymiotnik

(1.1) służący reprezentacji, związany z reprezentowaniem

(1.2) okazały

#### Źródła:

Wiktionary

# Reprezentant

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba działająca w imieniu jakiejś grupy, reprezentująca kogoś lub coś

(1.2) książk. osoba mająca cechy typowe, reprezentatywne dla jakiejś grupy

(1.3) sport. zawodnik wchodzący w skład reprezentacji kraju

#### Źródła:

Wiktionary

# Reprezentantka

→ reprezentant

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fż. od: reprezentant (przedstawiciel grupy)

(1.2) fż. od: reprezentant (osoba o typowych dla grupy cechach)

(1.3) fż. od: reprezentant (członek kadry narodowej)

Patrz:reprezentant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reprezentatywniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: reprezentatywny; bardziej reprezentatywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Reprezentatywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest reprezentatywne; cecha tych, którzy są reprezentatywni

Próba reprezentatywna – część populacji pozwalająca w przybliżeniu opisać całość populacji. Próba nie spełniająca tego warunku nazywana jest niereprezentatywną lub obciążoną.

Statystyka zajmuje się opisem populacji statystycznej. Jedynym sposobem na uzyskanie kompletnej wiedzy na temat badanej populacji jest zbadanie każdej jednostki należącej do populacji. Jednak w wielu sytuacjach zbadanie każdej jednostki populacji jest niemożliwe z przyczyn zasadniczych (np. kontrola jakości produkcji) lub niezwykle kosztowne (np. zbadanie opinii wszystkich obywateli Polski). Aby rozwiązać ten praktyczny problem wypracowano naukowe, oparte na logice i matematyce, zasady wnioskowania statystycznego pozwalające na podstawie próby wnioskować o całej populacji. Podstawowa zasada wnioskowania statystycznego mówi, że aby wnioskowanie o populacji na podstawie próby było poprawne próba badawcza musi być próbą reprezentatywną dla populacji na temat której chcemy formułować wnioski. Badanie wykonane na próbie reprezentatywnej nazywa się badaniem reprezentacyjnym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reprezentatywny

przymiotnik

(1.1) oddający charakterystyczne właściwości populacji, z której pochodzi

#### Źródła:

Wiktionary

# Reprezentować

1. występować z czyjegoś upoważnienia;
2. być reprezentantem kogoś lub czegoś;
3. wyrażać coś

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) występować w czyimś imieniu, być czyimś przedstawicielem

(1.2) wyrażać coś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reprezentowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|reprezentować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Reprint

nowe wydanie książki w niezmienionej formie

Przedruk (ang. reprint) – dosłowne lub tylko nieznacznie zmienione, ponowne opublikowanie utworu.

Z reguły przedruk jest objętościowo większy niż cytat, i obejmuje cały utwór lub z niewielkimi skrótami. W formie przedruku publikowane są książki lub całe artykuły, także artykuły internetowe. Czasem przedruk artykułu polega na jego przetłumaczeniu i wydaniu w innym języku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reprintowy

przymiotnik od: reprint

#### Źródła:

SJP.pl

# Reprobacja

dawniej: dezaprobata, potępienie, nagana

Reprobacja (łac. reprobatio – odrzucenie) – w teologii chrześcijańskiej akt odrzucenia stworzenia przez Boga. Reprobacja następcza wynika z odrzucenia Boga przez stworzenie bądź przewidzenia przez Boga takiego odrzucenia; oznacza to, że Bóg na skutek grzechu śmiertelnego wyklucza takie stworzenie ze zbawienia i skazuje na potępienie. Reprobacja uprzedzająca winę stworzenia ma charakter kalwinistycznej predestynacji i jest odrzucana przez katolicyzm jako herezja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reprobować

dawniej: dezaprobować, nie pochwalać czegoś; ganić, potępiać

czasownik niedokonany

(1.1) nie pochwalać czegoś, wyrażać dezaprobatę, w szczególności – odrzucać przy egzaminie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reprodukcja

1. kopia oryginału wykonana metodą drukarską lub fotograficzną;
2. odtworzenie czegoś, wytworzenie w celu uzyskania wcześniejszego stanu;
3. rozmnażanie zwierząt i roślin w celach hodowlanych;
4. odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odtworzenie

(1.2) szt. kopia oryginału wykonana maszynowo

(1.3) rozmnażanie w celach hodowlanych

(1.4) ekon. ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej kontynuacji

- reprodukcja – właściwy wszystkim organizmom proces życiowy polegający na wytwarzaniu potomstwa przez organizmy rodzicielskie
- reprodukcja – ciągłe odtwarzanie środków produkcji w celu jej stałego kontynuowania
- reprodukcja – odtworzenie czegoś w pamięci jako składnik przypomnienia
- reprodukcja – proces odtwarzania stanu i struktury ludności związany z liczbą urodzeń i zgonów
- reprodukcja – kopia oryginału wykonana w dowolnej skali metodą drukarską lub fotograficzną
- reprodukcja – regulowane przez prawo autorskie (por. copyright) uprawnienie do wykonywania kopii utworu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reprodukcyjny

dotyczący reprodukcji

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący reprodukcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reprodukować

1. odtwarzać coś, kopiować metodą drukarską lub fotograficzną;
2. rozmnażać zwierzęta i rośliny;
3. powielać jakieś wzorce i schematy

czasownik przechodni niedokonany (dk. zreprodukować)

(1.1) wykonywać reprodukcje

(1.2) zootechn. prowadzić rozpłód

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reproduktor

dorosły samiec zwierząt gospodarskich przeznaczony do rozpłodu; rozpłodnik, rozpłodowiec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zootechn. dorosły, zdolny do rozpłodu samiec zwierząt hodowlanych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reprografia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół zagadnień i metod dotyczących kopiowania materiałów graficznych i piśmienniczych, przy pomocy środków mechanicznych lub elektronicznych;

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reprojekcja

1. rodzaj projekcji, w której półprzezroczysty ekran umieszczony jest między obserwatorem a projektorem; projekcja tylna;
2. metoda realizacji zdjęć filmowych polegająca na połączeniu wyświetlanego obrazu ruchomego tła, zarejestrowanego uprzednio w warunkach plenerowych, ze sceną z udziałem aktorów grających w otoczeniu dekoracji na pierwszym planie

Reprojekcja, inaczej projekcja tylna – projekcja na półprzezroczystym ekranie znajdującym się między obserwatorem a urządzeniem, które dokonuje projekcji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reprymenda

ostra nagana, ostre upomnienie; bura, ochrzan, opeer, opieprz

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nagana, upomnienie, admonicja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reprywatyzacja

przywrócenie mienia przejętego przez państwo byłym właścicielom lub ich spadkobiercom, dokonywane w formie zwrotu rzeczy upaństwowionej lub wypłaty ekwiwalentu; denacjonalizacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. ekon. zwrot mienia przejętego wcześniej przez państwo na rzecz byłych właścicieli lub ich spadkobierców; także. zrekompensowanie tego mienia w formie pieniężnej albo w naturze;

Reprywatyzacja (właśc. restytucja mienia) – proces polegający na zwrocie uprzednim właścicielom (lub ich następcom prawnym) mienia przejętego przez państwo w drodze nacjonalizacji lub wywłaszczenia.

Często błędnie jest łączona z prywatyzacją, gdy nie tylko zwraca się niegdyś przejęte mienie, ale także prywatyzuje mienie, które od początku było państwowe. Przeciwieństwem reprywatyzacji jest renacjonalizacja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reprywatyzacyjny

związany z reprywatyzacją - zwrotem wcześniej upaństwowionej własności prywatnej

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z reprywatyzacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reprywatyzować

zwrócić, zwracać majątek przyjęty przez państwo byłym właścicielom lub ich spadkobiercom; denacjonalizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Reprywatyzowany

zwrócić, zwracać majątek przyjęty przez państwo byłym właścicielom lub ich spadkobiercom; denacjonalizować

#### Źródła:

SJP.pl

# Repryza

1. powtórzenie przebiegu pierwszego odcinka formy sonatowej
2. krótka scenka cyrkowa odgrywana między kolejnymi numerami programu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. powtórzenie danego fragmentu muzycznego

(1.2) scenka cyrkowa

Repryza – powtórzenie (z pewnymi modyfikacjami lub bez nich) ekspozycji w formie sonatowej. Zwykle jest zakończona codą.

Kompozytor nawiązuje w tej części do ekspozycji powracając z niewielkimi zmianami do tych samych odcinków melodycznych.

Repryza pozorna jest to pojawienie się w przetworzeniu tematu ekspozycji, jednak nie następują po nim kolejne fazy, inaczej zwodnicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Repryzowy

przymiotnik od: repryza

#### Źródła:

SJP.pl

# Reptilianin

fikcyjny humanoidalny gad, obdarzony inteligencją, występujący w fantastyce, teoriach spiskowych i ufologii; Reptilianin, saurianin, Saurianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) sf. rzekomy przedstawiciel rasy humanoidalnych gadów z literatury fantastycznej, teorii spiskowych i opowieści o UFO;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reptilianka

→ reptilianin

Patrz:reptilianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Reptiliański

→ reptilianin

Patrz:reptilianin

#### Źródła:

SJP.pl

# Reptiliologia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zool. nauka o gadach;

Reptiliologia (łac. reptilio ‘czołgać się’, gr. lógos ‘nauka’) – nauka zajmująca się badaniem gadów (Reptilia). Wraz z batrachologią (nauką o płazach) tworzą herpetologię.

W ramach reptiliologii wyróżnia się chelonologię (naukę o żółwiach) oraz ofiologię (naukę o wężach).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reptowo

W Polsce

- Reptowo – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. bydgoskim, w gminie Dąbrowa Chełmińska
- Reptowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. stargardzkim, w gminie Kobylanka

- Reptowo – stacja kolejowa w Reptowie, w województwie zachodniopomorskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Reptowski

1. przymiotnik od: Repty;
2. przymiotnik od: Reptowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Repty

dzielnica Tarnowskich Gór

Repty Śląskie – dzielnica Tarnowskich Gór, utworzona w 1998 roku. Obejmuje obszar miejscowości Repty (składającej się ze Starych i Nowych Rept'), włączonej w granice miasta Tarnowskie Góry w 1973 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Republika

1. forma ustroju państwa, w którym najwyższą władzę sprawują organy wybierane w wyborach pośrednich lub bezpośrednich, zwykle w sposób określony przez konstytucję;
2. państwo mające taki ustrój;
3. bananowa republika - z lekceważeniem o państwie małym, słabym, niestabilnym społecznie i politycznie, często podporządkowanym innemu państwu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. ustrój polityczny, w którym władza jest sprawowana przez organ wyłoniony w wyniku wyborów na określony czas;

(1.2) polit. państwo posiadające ustrój republiki (1.1)

Republika (łac. res publica – dosł. rzecz pospolita, rzecz publiczna, rzecz stworzona pospołu) – forma rządu, w którym głową państwa jest osoba lub grupa osób wybierana na określony czas lub/oraz na czele państwa stoi kadencyjny organ wyłoniony w drodze wyborów powszechnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Republikanie

1. zwolennik republiki, republikanizmu;
2. członek lub zwolennik partii republikańskiej w USA

- Republikanie – francuska partia polityczna, sukcesorka Unii na rzecz Ruchu Ludowego
- Partia Republikańska (Stany Zjednoczone)
- Partia Republikanie (Polska)
- Stowarzyszenie „Republikanie” (Polska)
- Wolni Republikanie (Polska)
- Republikanie (Niemcy)
- republikanie – zwolennicy republiki w czasie hiszpańskiej wojny domowej
- zwolennicy republikanizmu (filozofii politycznej)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Republikanin

1. zwolennik republiki, republikanizmu;
2. członek lub zwolennik partii republikańskiej w USA

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik republiki lub republikanizmu, ktoś popierający republikańską formę rządu

(1.2) członek partii republikańskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Republikanizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. pogląd, który uznaje republikę za najlepszą formę rządu

(1.2) polit. ustrój republikański

Republikanizm (od łac. res publica – rzecz publiczna) – nurt filozofii politycznej, zgodnie z którym ideałem życia politycznego jest republika, rozumiana jako wspólnota polityczna, której członkowie (obywatele) biorą udział w życiu publicznym.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Republikanka

kobieta uznająca republikę za najlepszą formę rządu; zwolenniczka republiki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka republiki lub republikanizmu, kobieta popierająca republikańską formę rządu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Republikański

→ republika, → republikanin

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany republikanizmem, dotyczący republikanizmu

(1.2) związany z amerykańską Partią Republikańską

przymiotnik jakościowy

(2.1) mający cechy przypisywane republikom i republikanizmowi

Patrz:republika, → republikanin

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Republikańskość

→ republikański

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest republikańskie; cecha tych, którzy są republikańscy

Patrz:republikański

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repudiacja

odmowa zapłaty długów państwowych lub przyjęcia zdewaluowanego pieniądza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. odmowa spłaty części bądź całości długu publicznego przez władze;

(1.2) ekon. odmowa przyjęcia zdewaluowanego pieniądza

Repudiacja (łac. repudiatio – odtrącenie, z repudium – odtrącenie, rozwód) – sytuacja, gdy władze publiczne spontanicznie i jednostronnie deklarują odmowę honorowania długów spowodowaną niewypłacalnością co do całości lub części zobowiązań, bez konsultowania tego z wierzycielami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Repulsja

wstręt lub silna niechęć do czegoś; abominacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. niechęć do czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repulsorowy

→ repulsor

Patrz:repulsor

#### Źródła:

SJP.pl

# Repulsyjny

→ repulsja

Patrz:repulsja

#### Źródła:

SJP.pl

# Repulsywny

1. związany z repulsją;
2. wzbudzający odrazę, niechęć, odpychający

przymiotnik

(1.1) wzbudzający niechęć, wstręt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Repusować

zdobić wyroby z blachy, wybijając wgłębienia i uzyskując po drugiej stronie wypukły wzór; trybować

#### Źródła:

SJP.pl

# Repusowanie

zdobić wyroby z blachy, wybijając wgłębienia i uzyskując po drugiej stronie wypukły wzór; trybować

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jubil. zdobienie blaszanych wyrobów poprzez wybijanie na zimno wgłębień, dających po drugiej stronie wypukły wzór

(1.2) jubil. wzór, zdobienie uzyskane poprzez repusowanie (1.1)

Repusowanie (trybowanie) – zdobienie wyrobów z blachy poprzez wybijanie na zimno wgłębień, dających po drugiej stronie wypukły wzór.

Techniką repusowania zdobić można metale ciągliwe i kowalne - głównie złoto, srebro, miedź, mosiądz, żelazo. Używane są młotki - twarde, miękkie i cyzelerskie, punce oraz kowadła miękkie. Kowadło takie musi być wykonane z materiału, który ustępuje pod naciskiem (np. smoły, miękkiego drewna, ołowiu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reputacja

opinia; dobre imię; sława

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) opinia o kimś, dobre imię

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reputacyjny

→ reputacja

Patrz:reputacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Requiem

rekwiem;
1. kościelna pieśń żałobna;
2. msza za zmarłych

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. msza żałobna lub nabożeństwo;

(1.2) muz. rel. kompozycja mszalna wykonywana w Zaduszki lub podczas uroczystości żałobnych;

## Liturgia

- requiem – msza żałobna

## Muzyka

utwory muzyczne

- requiem – kompozycja mszalna wykonywana w Dzień Zaduszny, jak również podczas uroczystości żałobnych, również tego rodzaju utwory
  - Requiem – tytuły utworów ww. rodzaju

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Rerać

czasownik niedokonany

(1.1) niepoprawnie wymawiać fonem IPA2|r.;

#### Źródła:

Wiktionary

# Reranie

nieprawidłowa wymowa litery r

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wymawianie „r” jako głoski tylnojęzykowej lub języczkowej;

Reranie (rotacyzm) – nieprawidłowa (tj. niezgodna z regułami ortofonii) wymowa fonemu /r/, prawidłowo wymawianego w języku polskim jako [ɾ] lub [r]. Wyróżnia się różne rodzaje rotacyzmu:

- rotacyzm właściwy – zniekształcanie /r/, czyli wymowa głoski niewystępującej w języku polskim
  - wargowy (labialny) – drżą obie wargi (dwuwargowy – bilabialny) lub dolna warga przy górnych siekaczach czy górna warga przy dolnych siekaczach (wargowo-zębowy)
  - międzyzębowy (interdentalny) – drży język wsunięty między zęby
  - boczny (lateralny) – powietrze przeciska się między górnym dziąsłem a boczną krawędzią języka
  - policzkowy (boczny) – drżą policzki, rzadki
  - języczkowy (uwularny) – drży mały języczek (uvula), najczęstszy, głoska [ʀ] normalna w języku niemieckim i francuskim, spotykana w Polsce na Pomorzu i w Poznańskiem
  - podniebienny (welarny) – tylna część języka zbliża się do podniebienia miękkiego, tworząc głoskę [ɣ]
  - gardłowy – dźwięk powstaje między tylną ścianą gardła a obsadą języka
  - nosowy – nosowa realizacja głoski r, często łączy się z nosową wymową innych głosek
  - krtaniowy – krtaniowa realizacja głoski r
  - językowo-wargowy – r jest wymawiane jako głoska językowo-wargowa
  - językowo-boczny – r jest wymawiany jako głoska boczna, często jednouderzeniowa

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Rerecording

[czytaj: rerekording] przenoszenie metodą elektryczną nagrań dźwiękowych z taśm magnetofonowych lub płyt gramofonowych na nowe taśmy, płyty itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Research

[czytaj: risercz]
1. badanie naukowe, prace badawcze;
2. zbieranie informacji dla potrzeb dziennikarza

#### Źródła:

SJP.pl

# Researcher

[czytaj: riserczer] osoba w firmach doradztwa personalnego jak również marketingowych zajmująca się badaniem rynku

Broker informacji (także z ang. information broker, knowledge broker, researcher, information professional) – profesja związana ze zleconym wyszukiwaniem i udostępnianiem informacji.

Broker informacji (researcher) zajmuje się pozyskiwaniem, oceną, analizą i dostarczaniem różnego typu informacji na zlecenie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Researcherka

→ researcher [czytaj: riserczerka]

#### Źródła:

SJP.pl

# Researcherski

→ researcher [czytaj: riserczerski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Resekcja

operacyjne usunięcie organu lub jego części

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. zabieg usunięcia narządu wewnętrznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Resekcyjny

→ resekcja

Patrz:resekcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Resekować

dokonywać resekcji

#### Źródła:

SJP.pl

# Reseller

[czytaj: riseler] osoba lub firma kupująca towary w celu ich odsprzedaży; odsprzedawca

#### Źródła:

SJP.pl

# Resellerka

[czytaj: riselerka]
1. kobieta kupująca towary w celu ich odsprzedaży;
2. potocznie: odsprzedaż

#### Źródła:

SJP.pl

# Resellerski

→ reseller [czytaj: riselerski]

#### Źródła:

SJP.pl

# Resentymencik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od resentyment

#### Źródła:

Wiktionary

# Resentyment

niechęć, niezadowolenie, uraza do kogoś odczuwane przez dłuższy czas

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) skrywany żal lub uraza;

Resentyment (fr. ressentiment) – w powszechnym rozumieniu silny, zakorzeniony żal bądź uraza do kogoś (czegoś), często skrywany i zwykle powracający na wspomnienie doznanych krzywd.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reserved

Reserved – polska sieć odzieżowa mająca siedzibę w Gdańsku, założona przez Marka Piechockiego i Jerzego Lubiańca. Właścicielem jest spółka LPP S.A. Pierwsze sklepy działały pod marką LPP, która następnie została zastąpiona obecną Reserved.

W 2020 roku Reserved zajął 10. miejsce w rankingu najlepszych marek w Polsce, przygotowanym przez YouGov i Inquiry.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reset

1. przycisk wciskany w celu zrestartowania komputera;
2. sam proces restartowania komputera

- reset – twardy restart
- Reset – zespół muzyczny
- Reset – czasopismo
- Reset – film
- Reset – polski serial dokumentalny
- Reset – album Porty
- Reset – album Atari Teenage Riot
- Reset – album De Mono

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Resetować

1. przywracać domyślne wartości danego urządzenia lub programu; zerować;
2. uruchamiać ponownie system operacyjny komputera;
3. resetować się - potocznie:
a) relaksować się po ciężkiej pracy;
b) zmieniać swój punkt widzenia, zwykle w celu zaczęcia czegoś od nowa

czasownik przechodni niedokonany (dk. zresetować)

(1.1) inform. podawać sygnał zerowania na wejścia rejestrów i sumatora procesora urządzenia komputerowego, tym samym wznawiać jego pracę od początku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Resetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|resetować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Resetowy

→ reset

Patrz:reset

#### Źródła:

SJP.pl

# Resich

[czytaj: rez-ich] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Resich-Modlińska

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Residualny

→ residuum

Patrz:residuum

#### Źródła:

SJP.pl

# Residuum

rezyduum;
1. liczba zespolona opisującą zachowanie całek po konturach analitycznej funkcji f(z) wokół punktu osobliwości;
2. materiał skalny będący efektem wietrzenia i erozji niektórych składników skały

Residuum (z łac. „reszta”, od neutr. residuus – pozostałość, od residēre – pozostawać) funkcji f w punkcie z_{0} – pierwszy współczynnik części osobliwej rozwinięcia w szereg Laurenta danej funkcji f holomorficznej w pewnym pierścieniu otaczającym punkt z_{0}.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Resiliencja

środowiskowo:
1. zdolność radzenia sobie z nagłymi problemami;
2. wytrzymałość, odporność na działanie różnych sił

#### Źródła:

SJP.pl

# Reski

przymiotnik od: Resko (miasto w Polsce)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reskiem, dotyczący Reska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Resko

przymiotnik od: Resko (miasto w Polsce)

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie pomorskim;

Resko (do 1945 r. niem. Regenwalde) – miasto w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim. Siedziba gminy miejsko-wiejskiej Resko. Ośrodek usługowy dla rolnictwa, drobny przemysł spożywczy i drzewny.

Według danych z 30 czerwca 2017, miasto miało 4263 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reskowo

Reskowo (kaszub. Reskòwò) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kartuskim, w gminie Chmielno, na Pojezierzu Kaszubskim.

Wieś leży na terenie Kaszubskiego Parku Krajobrazowego nad jeziorem Reskowskim. Wieś jest siedzibą sołectwa Reskowo, w którego skład wchodzą również miejscowości Dejk i Lipowiec.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reskrypt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. rozporządzenie władzy sporządzone na piśmie

Reskrypt (łac. rescriptum – odpowiedź pisemna) – w prawie rzymskim akt normatywny wychodzący z kancelarii cesarskiej (jeden z rodzajów cesarskich rozporządzeń zwanych constitutiones), będącym odpowiedzią cesarza na zapytania urzędników, sędziów lub osób prywatnych w kwestiach prawnych. Po skodyfikowaniu edyktu pretorskiego cesarz stał się viva vox iuris civilis (żywym głosem prawa cywilnego), a poprzez reskrypty dokonywał autentycznej interpretacji obowiązującego prawa. Odpowiedzi te były często elementem kształtującym nową praktykę sądową, jak np. reskrypt Hadriana o zasadach oceny zeznań świadków w procesie rzymskim. Podobnie poprzez reskrypt Antoninus Pius zapewnił bezwzględną ochronę osobom powołanym do dziedziczenia na podstawie testamentu prawa pretorskiego, zaś Marek Aureliusz zapoczątkował nowy etap w rozwoju kompensacji.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reskryptowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) daw. związany z reskryptem, dotyczący reskryptu

#### Źródła:

Wiktionary

# Resnais

[czytaj: reNE] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Resocjalizacja

przystosowywanie kogoś do życia w społeczeństwie; przywrócenie do działania w społeczeństwie osób niedostosowanych lub takich, które utraciły kontakt ze społeczeństwem, np. więźniów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) praw. działania wychowawcze mające na celu przywrócenie ludziom niedostosowanym społecznie prawidłowego kontaktu ze społeczeństwem;

Resocjalizacja – proces przyswajania przez jednostkę społeczną norm społecznych i wartości uznawanych w danej społeczności. Celem resocjalizacji jest jednocześnie spowodowanie, iż rezygnuje ona z przyswojonych do tej pory reguł działania stających w sprzeczności z systemem aksjonormatywnym tej zbiorowości. W procesie tym efekty wcześniejszej socjalizacji są modyfikowane lub zastępowane przez alternatywne wartości i normy zachowania. Proces resocjalizacyjny przebiega w wyniku wpływów interpersonalnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resocjalizacyjny

związany z resocjalizacją

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z resocjalizacją, dotyczący resocjalizacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Resocjalizować

1. przystosowywać kogoś do życia w społeczeństwie; dokonywać czyjejś resocjalizacji;
2. resocjalizować się - przystosowywać się do życia w społeczeństwie; ulegać resocjalizacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Resolver

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. urządzenie elektryczne do pomiaru kąta

(1.2) inform. klient DNS

Resolver jest to urządzenie służące do pomiaru kąta. Podobny do małego silnika elektrycznego. Stojan ma dwa uzwojenia ustawione pod kątem prostym, a wirnik jedno uzwojenie, z którego odczytywany jest sygnał.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Resor

element zawieszenia pojazdu poprawiający kontakt kół z nierównym podłożem; amortyzator

Resor – element resorujący, który najczęściej ma postać sprężyny wielopłytkowej utworzonej z płaskowników stalowych, zwanych piórami.

Pióra resoru wykonuje się głównie ze stali sprężynowej oraz poddaje się obróbce cieplnej i niekiedy kulkowaniu. Pióra mogą być wykonane również z tworzyw sztucznych. Pióra są wygięte, przy czym promień krzywizny zależy od długości pióra.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Resoraczek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od resorak

#### Źródła:

Wiktionary

# Resorak

potocznie: zabawka w kształcie samochodu; samochodzik, resorowiec, resorek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) mały samochodzik-zabawka, wykonany z metalu, charakteryzujący się ruchomymi osiami kół na podobieństwo resorów w prawdziwych samochodach

Samochodzik – zabawka lub model w formie zminiaturyzowanego samochodu (zazwyczaj w rozmiarze od kilku do kilkudziesięciu centymetrów).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resorbować

wchłaniać lub wsysać jakieś substancje

#### Źródła:

SJP.pl

# Resorcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od resort

#### Źródła:

Wiktionary

# Resorek

1. rzadko, potocznie: zabawka w kształcie samochodu; samochodzik, resorowiec, resorak;
2. zdrobnienie od: resor

#### Źródła:

SJP.pl

# Resorowiec

potocznie: zabawka w kształcie samochodu; samochodzik, resorak, resorek

#### Źródła:

SJP.pl

# Resorownia

środowiskowo: dział zakładu remontowego, w którym sprawdza się sprawność resorów

#### Źródła:

SJP.pl

# Resorowy

przymiotnik od: resor

#### Źródła:

SJP.pl

# Resorpcja

1. przenikanie substancji pokarmowych z jelit do naczyń krwionośnych; wchłanianie;
2. wchłanianie substancji chemicznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biochem. wchłanianie przez komórki substancji z otoczenia

Resorpcja (łac. resorptio z łac. resorbo – wchłaniam, pochłaniam), wchłanianie – proces przenikania substancji przez powierzchnie.

Pojęcie stosowane w biologii i medycynie, gdzie może oznaczać w zależności od kontekstu różne zjawiska:

- wchłanianie pokarmu – kiedy pokarm przenika przez powierzchnie jelita cienkiego;
- resorpcja w nerkach (wchłanianie zwrotne) – kiedy to woda, niektóre jony (np. potasu, sodu), aminokwasy oraz glukoza w procesie powstawania moczu przenikają przez powierzchnie nabłonków w kanalikach nerkowych;
- resorpcja kości – powolne wchłanianie składników mineralnych kości prowadzące do jej wymiany lub zaniku. W zdrowym organizmie jest ona procesem naturalnym, prowadzącym do odnowy tkanki kostnej. Wzmożona resorpcja kości jest jednym z objawów osteoporozy;
- resorpcja płodu – rozłożenie i wchłonięcie martwego płodu w macicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resorpcyjny

→ resorpcja

Patrz:resorpcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Resort

1. wyodrębniony dział gospodarki i administracji państwowej kierowany przez ministra;
2. przenośnie: zakres czyichś uprawnień;
3. miejscowość wypoczynkowa lub obiekt wypoczynkowy w takim miejscu, np. kompleks hotelowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) adm. dział administracji publicznej podległy właściwemu członkowi rządu;

(1.2) pot. zakres czyjejś działalności, czyichś kompetencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resortowość

→ resortowy

Patrz:resortowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Resortowy

przymiotnik od: resort

#### Źródła:

SJP.pl

# Respective

[czytaj: respektiwe] odpowiednio (do każdego z branych pod uwagę)

#### Źródła:

SJP.pl

# Respekcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od respekt

#### Źródła:

Wiktionary

# Respekt

poważanie, szacunek połączone z lekką obawą

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szacunek, poważanie

(1.2) obawa, onieśmielenie wobec autorytetu lub siły

Respekt – polski zespół wokalno-instrumentalny, istniejący od końca 1969 roku do końca 1970 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Respektować

szanować;
1. stosować się do czegoś, zachowywać się zgodnie z jakimiś normami;
2. mieć wzgląd na coś, liczyć się z czymś;
3. dawniej: mieć uznanie, szacunek dla kogoś; poważać

czasownik przechodni niedokonany (brak dk.)

(1.1) brać pod uwagę, mieć wzgląd na coś lub na kogoś, przestrzegać czegoś w swoim postępowaniu

(1.2) daw. otaczać respektem; traktować z szacunkiem

czasownik zwrotny niedokonany respektować się (brak dk.)

(2.1) być respektowanym

(2.2) daw. okazywać szacunek jeden drugiemu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Respektowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|respektować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Respektowy

przymiotnik od: respekt

#### Źródła:

SJP.pl

# Respighi

Respighi:

- Elsa Respighi
- Lorenzo Respighi
- Ottorino Respighi
- Pietro Respighi

- (16930) Respighi

#### Źródła:

Wikipedia

# Respiracja

1. oddychanie, oddech;
2. respiracja gleby - zjawisko wymiany gazów między glebą a atmosferą

Oddychanie zewnętrzne, respiracja, oddychanie – zespół procesów fizjologicznych umożliwiających tkankową penetrację tlenu i usuwanie dwutlenku węgla. U ssaków polega na pobieraniu powietrza do płuc, wymianie gazowej zachodzącej w pęcherzykach płucnych, transporcie tlenu i CO2 przez krew i dyfuzji pomiędzy krwią a komórkami organizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Respiracyjny

związany z respiracją

#### Źródła:

SJP.pl

# Respirator

1. aparatura medyczna połączona z chorym przez maskę twarzową, rurkę dotchawiczną itp., umożliwiająca sztuczne oddychanie tlenem, powietrzem lub ich mieszaniną, stosowana głównie w przypadkach zahamowania czynności oddechowych; resuscytator;
2. maska z filtrem chroniąca układ oddechowy przed pyłem, gazami, używana głównie w górnictwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. med. urządzenie służące do mechanicznej wentylacji płuc chorego z zaburzeniami oddychania albo niezdolnego do samodzielnego oddychania;

(1.2) techn. maska z filtrem chroniąca układ oddechowy przed pyłem, gazami itp.;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Respiratoroterapia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. mechaniczna wentylacja płuc pacjenta

#### Źródła:

Wiktionary

# Respiratorowy

→ respirator, np. nawilżacz respiratorowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z respiratorem, dotyczący respiratora

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Respiro

respiro wekslowe - odroczenie płatności weksla

#### Źródła:

SJP.pl

# Respirować

podłączać chorego do respiratora

#### Źródła:

SJP.pl

# Respondek

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Jerzy Respondek – polski inżynier informatyk
- Krzysztof Respondek – polski aktor, piosenkarz i artysta kabaretowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Respondent

osoba odpowiadająca na pytania ankietera

Respondent – osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej przekazująca dane dla celów statystycznych.

W niektórych typach badań respondenci dobierani są do badań na podstawie założeń badania probabilistycznego. W praktyce opisu badań używa się również słowa respondent w stosunku do pojedynczej osoby, która nie jest dobierana losowo, a z którą prowadzi się na przykład wywiad swobodny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Respondentka

kobieta odpowiadająca na pytania ankietera

#### Źródła:

SJP.pl

# Respons

przestarzale: odpowiedź

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) daw. odpowiedź

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Responsa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. odpowiedź

#### Źródła:

Wiktionary

# Responsorialny

→ responsorium; responsoryjny

przymiotnik

(1.1) wykonywany na przemian przez kantora i lud

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Responsorium

wyrażenie używane przy odmawianiu brewiarza

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rel. liturgiczna krótka formuła modlitewna, w której wykonuje się naprzemienny śpiew lub recytację wersetów;

Responsorium (łac. responsorium, od łac. responsum – odpowiedź) – ogólne określenie różnych form modlitewnych i odpowiadających im form muzycznych, wywodzących się z psalmodii responsorialnej, śpiewanej przez solistę i posiadającej refren wykonywany przez chór lub zgromadzenie. Responsoria składają się z wersetu (wersetów), wykonywanych przez solistę oraz refrenu (refrenów), wykonywanych przez chór. Istnieją różne formy responsoriów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Responsoryczny

mający charakter odpowiedzi, służący odpowiedzi; odpowiadający

#### Źródła:

SJP.pl

# Responsoryjny

→ responsorium; responsorialny

przymiotnik

(1.1) wykonywany jako responsorium

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Responsywność

1. cecha czegoś reagującego na coś, odpowiadającego na działanie;
2. cecha czegoś dostosowującego się do szerokości ekranu komputera, telefonu itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest lub zachowuje się responsywnie

(1.2) psych. wyznacznik atrakcyjności interpersonalnej, oznaczający zdolność do zachowań stanowiących odpowiedź na działania innej osoby;

Responsywność (od (ang.) response – odpowiedź) – jeden z wyznaczników atrakcyjności interpersonalnej. Osoba jest responsywna w kontakcie z drugą osobą, jeżeli jej zachowanie i wypowiadane słowa stanowią odpowiedź na działania partnera. Osoby responsywne są na ogół bardziej lubiane. Przeciwieństwem responsywności jest indyferentność.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Responsywny

1. reagujący na coś, odpowiadający na działanie;
2. dostosowujący się do szerokości ekranu komputera, telefonu itp.

przymiotnik

(1.1) czuły na zmiany, odpowiadający na działanie

(1.2) inform. dostosowujący się do szerokości ekranu komputera, telefonu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Respublica

Korporacja Akademicka Respublica, założona 1922 roku, skupia studentów i absolwentów uczelni wyższych w Warszawie.

Dewiza korporacji brzmi decore diligentia ac doctrina, co tłumaczy się: dobrą sławą, pilnością i nauką. Respublica kandydowała przy korporacji Arkonia.

#### Źródła:

Wikipedia

# Respublika

dawniej: republika

- Respublika – kirgiska partia polityczna
- Respublika – kazachskie czasopismo
- Respublika – litewskie czasopismo
- Respublika (ukr. Республіка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie donieckim
- Respublika (ros. Республика) – wieś w Rosji, w obwodzie moskiewskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rest

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dług

Representational state transfer (zmiana stanu poprzez reprezentacje), REST – styl architektury oprogramowania wywiedziony z doświadczeń przy pisaniu specyfikacji protokołu HTTP dla systemów rozproszonych. REST wykorzystuje m.in. jednorodny interfejs, bezstanową komunikację, zasoby, reprezentacje, hipermedia, HATEOAS.

Zaproponowany został przez Roya T. Fieldinga w 2000 roku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Restant

dawniej: dłużnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Restanty

dawniej: dłużnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Restarcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od restart

#### Źródła:

Wiktionary

# Restart

ponowne uruchomienie komputera; reboot

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) inform. ponowne uruchomienie

Restart (w niektórych znaczeniach reset) – zakończenie pracy dowolnego urządzenia elektronicznego lub cyfrowego w celu inicjalizacji i ponownego załadowania systemu operacyjnego, sterowników lub innego oprogramowania.

Jeśli urządzenie cyfrowe nie reaguje na polecenia, można zastosować tzw. miękki restart (ang. soft reset), który może być inicjowany zarówno przez inny działający system (np. watchdog), jak i przez użytkownika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Restartować

ponownie uruchamiać urządzenie elektroniczne, np. komputer

#### Źródła:

SJP.pl

# Restauracja

1. rodzaj lokalu gastronomicznego;
2. przywrócenie monarchii lub określonej dynastii panującej na tron

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gastr. lokal gastronomiczny z obsługą kelnerską, w którym posiłki serwowane są przy stolikach;

(1.2) książk. odnowienie, odbudowanie

(1.3) polit. przywrócenie poprzednich rządów, wcześniej rządzącej dynastii, dawniejszego ustroju

- Restauracja – lokal gastronomiczny
- Restauracja – przywrócenie monarchii
- Restauracja w architekturze
- Restauracja – film
- Restauracja – spektakl telewizyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Restauracyjka

zdrobnienie od: restauracja

#### Źródła:

SJP.pl

# Restauracyjny

dotyczący restauracji

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący restauracji, związany z restauracją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Restaurator

1. artysta zajmujący się konserwowaniem dzieł sztuki, zabytków architektonicznych;
2. właściciel restauracji;
3. dawniej: odnowiciel, wskrzesiciel

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. właściciel, menadżer restauracji

(1.2) książk. zob. konserwator. (zabytków)

(1.3) hist. polit. wskrzesiciel, odnowiciel

- restaurator – osoba prowadząca restaurację
- Restaurator – album muzyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Restauratorka

1. artystka zajmująca się konserwowaniem dzieł sztuki;
2. właścicielka restauracji

#### Źródła:

SJP.pl

# Restaurować

odnawiać zabytki lub dzieła sztuki; odrestaurowywać

#### Źródła:

SJP.pl

# Restenoza

Restenoza, nawrót zwężenia – ponowne zwężenie światła narządu występujące po zabiegu leczącym jego zwężenie, np. ponowne zwężenie leczonej tętnicy po zabiegu angioplastyki, ponowne zwężenie krtani lub tchawicy po jej endoskopowym poszerzaniu, plastyce lub resekcji.

#### Źródła:

Wikipedia

# Restinga

zimozielone zarośle na piaszczystych, morskich wybrzeżach Brazylii

Restinga – mianem tym określa się pas wydm nadmorskich w Brazylii, skąpo porośnięty roślinnością krzaczastą. Nazwa stosowana jest wyłącznie do zarośli krzewiastych lub niskich lasów. Zarośla te są często silnie zdeformowane (od strony morza) pod wpływem wiatru, często płożą się i przylegają do podłoża. W miarę posuwania się w kierunku lądu „podnoszą się”. W zależności od składu gatunkowego wyróżnia się restingę wrzosowiskową i mirtową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Restiwal

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) forma uczestnictwa w wydarzeniach kulturalnych z domu dzięki transmisji online

#### Źródła:

Wiktionary

# Restoracjonistyczny

→ restoracjonizm

Patrz:restoracjonizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Restoracjonizm

Restoracjonizm – w sensie ogólnym, przekonanie o konieczności powrotu do pierwotnego, czystego, biblijnego chrześcijaństwa z I wieku naszej ery, z czasów Jezusa i apostołów. W bardziej szczegółowym sensie, termin ten obejmuje te wyznania chrześcijańskie, które postawiły sobie za cel przywrócenie apostolskiego modelu chrześcijaństwa i oczyszczenie go z późniejszych, katolickich, protestanckich i innych naleciałości, ze szczególnym naciskiem na usunięcie „pogańskich wpływów” i „ludzkich nauk”. Dotyczy to głównie wyznań chrześcijańskich, mających swój początek w „drugim wielkim przebudzeniu” na początku XIX wieku.

#### Źródła:

Wikipedia

# Restrukturalizacja

rzadko: zmiana struktury czegoś, np. struktury gospodarczej kraju, organizacji lub przedsiębiorstwa; restrukturyzacja (częściej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzad. ekon. zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Restrukturalizować

rzadko: dokonywać restrukturalizacji (restrukturyzacji); restrukturyzować (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Restrukturyzacja

zmiana struktury czegoś, np. struktury gospodarczej kraju, organizacji lub przedsiębiorstwa; restrukturalizacja (rzadziej)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. zmiana struktury czegoś; wprowadzanie zmian w rozmieszczeniu majątku i organizacji zarządzania nim, zwykle w odniesieniu do gospodarki kraju lub przedsiębiorstwa;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Restrukturyzacyjny

związany z restrukturyzacją

przymiotnik

(1.1) przym. od restrukturyzacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Restrukturyzować

dokonywać restrukturyzacji (restrukturalizacji); restrukturalizować (rzadziej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Restrukturyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|restrukturyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Restrukturyzowany

dokonywać restrukturyzacji (restrukturalizacji); restrukturalizować (rzadziej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Restrykcja

(zwykle w liczbie mnogiej)
1. ograniczenie, zastrzeżenie;
2. ograniczenie obrotu, wymiany

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. ograniczenie praw

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Restrykcyjność

→ restrykcyjny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest restrykcyjne; cecha tych, którzy są restrykcyjni

Patrz:restrykcyjny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Restrykcyjny

ograniczający, surowy, drastyczny

przymiotnik

(1.1) ograniczający, surowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Restryktaza

Enzymy restrykcyjne, restryktazy – endonukleazy przecinające nić DNA w miejscu wyznaczanym przez specyficzną sekwencję DNA. Rozpoznawana sekwencja z reguły ma charakter symetryczny o długości od 4 do 8 par zasad (pz), choć zdarzają się częste wyjątki. Restryktazy wraz z metylazami DNA stanowią system restrykcji i modyfikacji DNA, który w organizmach prokariotycznych stanowi mechanizm obronny zapobiegający włączeniu DNA bakteriofaga do genomu bakterii. Niespecyficzność enzymów restrykcyjnych w niektórych warunkach nazywa się aktywnością star.

#### Źródła:

Wikipedia

# Restytucja

1. przywrócenie dawnego, pierwotnego stanu rzeczy; też odtworzenie od nowa czegoś na podstawie zachowanych reliktów;
2. w biologii: całkowita regeneracja uszkodzonego narządu;
3. w prawie: przywrócenie stanu pierwotnego jako forma naprawienia szkody

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przywrócenie czemuś dawnego stanu

(1.2) ekol. przywrócenie gatunku zagrożonego wyginięciem

(1.3) praw. zwrot skonfiskowanego mienia

(1.4) psych. dążenie do przeproszenia osoby za wyrządzoną krzywdę, aby obniżyć poczucie winy

(1.5) konserwat. odtworzenie zabytku połączone z wbudowaniem oryginalnych, zachowanych elementów we właściwe im miejsca

- restytucja – przywrócenie czemuś dawnego stanu
- restytucja – przywrócenie gatunku zagrożonego wyginięciem
- restytucja – zwrot skonfiskowanego mienia
- restytucja – w psychologii, dążenie do przeproszenia osoby za wyrządzoną krzywdę, aby obniżyć poczucie winy
- restytucja – w konserwacji, odtworzenie zabytku połączone z wbudowaniem oryginalnych, zachowanych elementów we właściwe im miejsca, np. Stare Miasto w Warszawie
- współczynnik restytucji (współczynnik uderzenia) – w fizyce, stosunek prędkości względnej zderzających się ciał po zderzeniu do prędkości względnej przed zderzeniem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Restytucjonalistka

→ restytucjonalista

Patrz:restytucjonalista

#### Źródła:

SJP.pl

# Restytucyjny

związany z restytucją

#### Źródła:

SJP.pl

# Restytuować

przywracać (przywrócić) do poprzedniego stanu; odnawiać (odnowić)

#### Źródła:

SJP.pl

# Restytuowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|restytuować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Resublimacja

chemiczny proces przechodzenia ciał ze stanu gazowego bezpośrednio w stan stały

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fiz. zmiana stanu skupienia z gazowego na stały, z pominięciem fazy ciekłej;

Resublimacja, desublimacja – przemiana fazowa polegająca na bezpośrednim przechodzeniu substancji z fazy gazowej (pary) w fazę stałą z pominięciem stanu ciekłego. Resublimacja jest procesem odwrotnym do sublimacji. W wyniku resublimacji wody (pary wodnej) powstaje szron i śnieg. Resublimacja, w połączeniu z sublimacją lub parowaniem, jest wykorzystywana do oczyszczania lub rozdzielania substancji i otrzymywania ich w postaci krystalicznej (jest to metoda oczyszczania jodu).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resublimacyjny

→ resublimacja

Patrz:resublimacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Resumować

streszczać coś, powtarzać w zwięźlejszej formie; podsumowywać, rekapitulować, reasumować

#### Źródła:

SJP.pl

# Resurs

1. okres gwarantowanej sprawności pracy sprzętu;
2. przestarzałe, zwykle w liczbie mnogiej: środki zaradcze; zasoby, zwłaszcza pieniężne

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. lotn. okres zdolności użytkowej urządzenia gwarantujący jego niezawodność i bezpieczeństwo eksploaracji;

(1.2) daw. środek zaradczy

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od resursa

Resurs (z fr. ressource, przez ros. ресурс), okres zdolności użytkowej – ustalony teoretycznie lub doświadczalnie czas eksploatacji urządzenia, wyrażony w odpowiednich dla niego jednostkach. Przyjmuje się, że w tym okresie zagwarantowane jest bezpieczeństwo i sprawność użytkowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resursa

dawniej: klub towarzyski

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. klub towarzyski danego środowiska

(1.2) przest. lokal, w którym znajduje się dany klub towarzyski

(1.3) przest. spotkanie członków danego klubu towarzyskiego

Resursa (z fr. ressources – środki) – określenie klubu towarzyskiego np. kupców, obywateli ziemskich itp., jak również lokalu takiego klubu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resuscytacja

przywrócenie krążenia i oddychania u osoby znajdującej się w stanie śmierci klinicznej, przy braku powrotu świadomości chorego (w odróżnieniu od reanimacji)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. przywrócenie funkcji układu krążenia i oddychania u osoby znajdujących się w stanie śmierci klinicznej

Resuscytacja krążeniowo-oddechowa, RKO – zespół czynności stosowanych u poszkodowanego, u którego wystąpiło nagłe zatrzymanie krążenia, czyli ustanie czynności serca z utratą świadomości i bezdechem. Celem resuscytacji jest utrzymanie przepływu krwi przez mózg i mięsień sercowy oraz przywrócenie czynności własnej układu krążenia. Natychmiastowe rozpoczęcie resuscytacji przez świadków zdarzenia zwiększa prawdopodobieństwo przeżycia trzykrotnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resuscytacyjny

→ resuscytacja

przymiotnik

(1.1) med. dotyczący resuscytacji

Patrz:resuscytacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Resuscytator

aparatura medyczna połączona z chorym przez maskę twarzową, rurkę dotchawiczną itp., umożliwiająca sztuczne oddychanie tlenem, powietrzem lub ich mieszaniną, stosowana głównie w przypadkach zahamowania czynności oddechowych; respirator

Worek samorozprężalny, resuscytator ręczny – przyrząd wykorzystywany w resuscytacji pacjenta nieoddychającego lub oddychającego w sposób nieefektywny, umożliwiający wentylację wysokimi stężeniami tlenu. Wchodzi w skład standardowego wyposażenia zespołu ratunkowego; w żargonie zawodowym ratowników medycznych często nazywany workiem ambu (od firmy Ambu, producenta jednego z pierwszych tego typu urządzeń).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Resuscytować

przywracać krążenie i oddychanie osobie znajdującej się w stanie śmierci klinicznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Resweratrol

organiczny związek chemiczny, środek antygrzybiczny i przeciwutleniacz, stosowany w żywności

Resweratrol – organiczny związek chemiczny, polifenolowa pochodna stylbenu.

Resweratrol może występować w formie dwóch izomerów geometrycznych, cis i trans. Naturalnie występuje izomer trans i tylko on wykazuje aktywność biologiczną. Może on przekształcić się w formę cis w wyniku działania światłem UV:

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Resynchronizujący

terapia resynchronizująca - metoda leczenia zaawansowanej niewydolności serca; stymulacja resynchronizująca, stymulacja dwukomorowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Resynteza

proces łączenia się substancji prostych w celu odzyskania substratu użytego do analizy

#### Źródła:

SJP.pl

# Reszczanin

mieszkaniec Reska

#### Źródła:

SJP.pl

# Reszczanka

mieszkanka Reska

#### Źródła:

SJP.pl

# Reszczyński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Reszel

miasto w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w województwie warmińsko-mazurskim;

Reszel (niem. Rößel, lit. Rešlius) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Reszel. Położone jest na Pojezierzu Mrągowskim, nad rzeką Sajną, dopływem Gubra wpadającego do Łyny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reszelski

przymiotnik od: Reszel

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reszlem, dotyczący Reszla

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reszka

prawa strona monety, mająca zwykle napis określający jej wartość; awers

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) numizm. strona monety ukazująca często oblicze jakiejś osoby, znak okolicznościowy lub sam nominał monety

Reszka (z ros. решка) – potoczne określenie rewersu – strony monety zawierającej zwykle nominał bądź rysunek związany z okolicznością jej wybicia. Jest przeciwieństwem awersu – strony monety zawierającej godło państwowe bądź wizerunek panującego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reszke

nazwisko

Reszke (forma żeńska: Reszke/Reszkowa/Reszkówna; liczba mnoga: Reszkowie) – polskie nazwisko. Na początku lat 90. XX wieku w Polsce nosiło je 837 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reszkowy

→ reszka

Patrz:reszka

#### Źródła:

SJP.pl

# Reszlanin

mieszkaniec Reszla

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Reszla

(1.2) osoba pochodząca z Reszla, urodzona w Reszlu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reszlanka

mieszkanka Reszla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Reszla

(1.2) kobieta pochodząca z Reszla, urodzona w Reszlu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reszt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. dług

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: reszta

Raszt (pers. ‏رشت‎) – miasto w północnym Iranie, w pobliżu ujścia rzeki Safidrud do Morza Kaspijskiego, ośrodek administracyjny ostanu Gilan. Około 560,1 tys. mieszkańców. Przemysł jedwabniczy, rzemiosło, uniwersytet.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reszta

1. to, co pozostało z całości po oddzieleniu pewnej części;
2. to, co pozostało z dzielenia, kiedy jedna liczba nie dzieli się przez drugą;
3. pieniądze wydawane, np. w sklepie, jeśli rachunek regulowany jest kwotą większą niż wynosi należność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) elementy, które zostały

(1.2) przy płaceniu: kwota, którą kupujący nadpłacił i którą sprzedawca powinien mu oddać

(1.3) mat. przy dzieleniu liczb całkowitych: liczba, która dodana do zaokrąglonego w dół wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;

(1.4) inform. przy dzieleniu liczb: liczba, która dodana do zaokrąglonego w stronę zera wyniku dzielenia, pomnożonego przez dzielnik daje dzielną;

- reszta – w matematyce,
- reszta – w statystyce,
- reszta – w informatyce,
- reszta kwasowa – w chemii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Resztka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od reszta

(1.2) pozostałość do wyrzucenia

#### Źródła:

Wiktionary

# Resztować

dawniej:
1. zostawać jako reszta; zbywać;
2. pozostawać do zapłaty, zalegać

#### Źródła:

SJP.pl

# Resztówka

1. reszta gruntu z budynkami pozostała po parcelacji prywatnej własności ziemskiej;
2. to, co pozostaje z całości po odjęciu, zużyciu pewnej części, liczby

resztówka – reszta gruntu pozostała po parcelacji prywatnej posiadłości ziemskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Resztowy

→ reszta

Patrz:reszta

#### Źródła:

SJP.pl

# Ret

najwyższa część pstrego piaskowca

- Ret – jednostka skalna
- Retikulocyt
- protonkogen RET
- współczynnik oporu parowania (tekstylia – właściwości fizjologiczne) Ret – PN-EN 31092
- FRET

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. marzanka polna

Reta (niem. Retta, również: Reta Mikołowska) – nieformalna dzielnica Mikołowa. Położona na północ od centrum miasta, graniczy od północy z południową częścią sołectwa Śmiłowice - Retą Śmiłowicką. Leży po północnej stronie drogi krajowej nr Katowice – Wisła. Komunikację miejską zapewnia ZTM: linia (653) do Katowic (zawieszona), (41) do Gliwic, (982) do Rudy Śląskiej, (M18, 33 - linia zawieszona) do Gliwic oraz Tychów, (82) do Tychów oraz Rudy Śląskiej, (245) okrężnie po Mikołowie oraz linia mikrobusowa (J) Jamna – Śmiłowice. Niedaleko przebiega Szlak Bohaterów Wieży Spadochronowej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Retabulum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) archit. rel. dekoracja ustawiana za ołtarzem, często w formie bogato zdobionej, wielometrowej struktury rzeźbiarsko-malarskiej

Nastawa ołtarzowa (także łac. retabulum) – dekoracja ołtarza we wnętrzu kościoła w formie malowidła, płaskorzeźby lub rzeźby, także nadbudowa umieszczona w tylnej części ołtarza ustawiana bezpośrednio na mensie, łącząca się z nią za pośrednictwem predelii lub na osobnym postumencie za mensą.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Retard

sposób działania lekarstwa, polegający na przedłużonym uwalnianiu jakiejś substancji

#### Źródła:

SJP.pl

# Retardacja

1. osobnicze lub ewolucyjne opóźnienie rozwoju danego narządu w stosunku do innych narządów lub całego organizmu;
2. zabieg stylistyczny, polegająca na celowym zwolnieniu biegu akcji w celu zbudowania napięcia i wzmożenia zainteresowania widza lub czytelnika;
3. w muzyce: spowolnienie tempa utworu

Retardacja (łac., retardatio ‘opóźnienie’) – jedna z figur retorycznych; jej celem jest zwiększenie napięcia u czytelnika poprzez opóźnienie bądź zatrzymanie akcji utworu, zwykle literackiego. Osiąga się ją poprzez długie, obszerne opisy.

Retardacje są jednymi z cech eposu; i tak w Iliadzie Homera, przykładem retardacji jest przeniesienie się akcji do kuźni Hefajstosa, tuż przed istotnym pojedynkiem Hektora z Achillesem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retardacyjny

związany z retardacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Retardant

czynnik opóźniający; opóźniacz, spowalniacz;
1. środek chemiczny opóźniający wzrost roślin;
2. środek opóźniający rozprzestrzenianie się płomieni i przenikanie ciepła

#### Źródła:

SJP.pl

# Retarder

hamulec długotrwałego działania używany w pojazdach i elementach maszyn; zwalniacz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. mot. masz. zob. zwalniacz.

Zwalniacz lub retarder (tzw. hamulec górski) – urządzenie służące do długotrwałego hamowania pojazdu lub elementów maszyny. Praktycznie używa się go w celu zapobieżenia nadmiernemu wzrostowi prędkości, np. podczas długotrwałych zjazdów ze wzniesienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retencja

1. naturalne zjawisko magazynowania wody opadowej, także śniegu i lodu w gruncie, rzece, jeziorze, co opóźnia jej odpływ z danego terenu;
2. zapas wody zgromadzony w ten sposób;
3. w prawie: możliwość zatrzymania rzeczy dłużnika, przysługująca w pewnych okolicznościach wierzycielowi

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hydrol. magazynowanie wody opadowej w ziemi i na jej powierzchni ziemi oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych

(1.2) prawo przysługujące wierzycielowi, które zezwala zatrzymanie przedmiotów należących do dłużnika

retencja (łac. retentio) – ogólnie: zatrzymanie, powstrzymanie

- retencja (chemia analityczna)
- retencja (prawo) – zatrzymanie cudzej rzeczy jako zabezpieczenie roszczenia
- retencja (psychologia) – zdolność zapamiętywania jako jeden z kluczowych elementów procesu uczenia się
- retencja (stereochemia) – zachowanie konfiguracji atomu chiralnego
- retencja (stomatologia) – utrzymanie się wypełnienia, protezy zębowej lub płytki nazębnej w danym miejscu w jamie ustnej
- retencja danych (telekomunikacja) – przechowywanie zapisów rozmów telefonicznych, wiadomości elektronicznych itp.
- retencja moczu (medycyna)
- retencja wodna (geografia)
  - zobacz też: zbiornik retencyjny

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Retencjonować

magazynować wodę opadową na powierzchni ziemi, w gruncie oraz w zbiornikach naturalnych i sztucznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Retencyjny

związany z retencją

przymiotnik

(1.1) dotyczący retencji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Retentat

roztwór zawierający cząstki zatrzymane na filtrze

#### Źródła:

SJP.pl

# Retiarius

Retiarius (łac. sieciarz) – typ gladiatora który stał się popularny pod koniec I wieku n.e. Walczył długim trójzębem osadzonym na drewnianym drzewcu, siecią rybacką przywiązaną do lewego nadgarstka długimi sznurkami, którą zarzucał na rywala i sztyletem o nazwie pugio, którym mógł dobić powalonego przeciwnika. Jedyną ochroną retiariusa była wykonana z brązu osłona lewego barku o nazwie galerus, którą w razie potrzeby mógł osłonić głowę, i osłaniająca ramię manica, wykonana z metalowych lub skórzanych pasów, a czasami z naszytych na skórę łusek. Po II wieku n.e. retiarius nakładał na lewe ramię rękaw z kolczugi, który sięgał aż po pierś ale nie było to regułą. Nie posiadał hełmu, tarczy, ani nagolenników.

#### Źródła:

Wikipedia

# Reticella

dawna koronka igłowa z białych nici lnianych, wyrabiana głównie we Włoszech

#### Źródła:

SJP.pl

# Reticentia

Zamilknięcie, aposjopeza (gr. ἀποσιώπησις aposiṓpēsis), retycencja (łac. reticentia) – figura retoryczna polegająca na urwaniu wypowiedzi dla pobudzenia domyślności słuchacza (czytelnika). Przedstawiając niemożność dokończenia zdania pod wpływem silnych emocji służy spotęgowaniu wrażenia odbiorcy.

#### Źródła:

Wikipedia

# Retikulocyt

niedojrzała, nieposiadająca jądra krwinka czerwona, powstająca z erytroblastu

Retikulocyt, retykulocyt, proerytrocyt (skrótowo Ret.) – niedojrzała postać krwinki czerwonej, która w szlaku erytropoezy bezpośrednio poprzedza dojrzałą krwinkę czerwoną, czyli erytrocyt. Jego powstawanie jest związane głównie z uzupełnianiem fizjologicznie niszczonych krwinek czerwonych oraz wyrównywaniem (kompensacją) skutków zdarzeń lub chorób w których dochodzi do utraty, czy niszczenia erytrocytów (np. krwotoków, zimnicy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retikulocytoza

zwiększony odsetek retikulocytów

Retikulocyt, retykulocyt, proerytrocyt (skrótowo Ret.) – niedojrzała postać krwinki czerwonej, która w szlaku erytropoezy bezpośrednio poprzedza dojrzałą krwinkę czerwoną, czyli erytrocyt. Jego powstawanie jest związane głównie z uzupełnianiem fizjologicznie niszczonych krwinek czerwonych oraz wyrównywaniem (kompensacją) skutków zdarzeń lub chorób w których dochodzi do utraty, czy niszczenia erytrocytów (np. krwotoków, zimnicy).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retikulopodium

siateczkowata wypustka cytoplazmatyczna u niektórych pierwotniaków oraz komórek organizmów wielokomórkowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Retikulum

skomplikowany system przestrzeni wewnątrz komórek eukariotycznych otoczonych błoną fosfolipidową; siateczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Retinal

substancja w siatkówce oka odpowiedzialna za proces widzenia

Retinal – organiczny związek chemiczny z grupy aldehydów; wchodzi w skład purpury wzrokowej rodopsyny. Występuje w dwóch formach izomerycznych cis i trans. Dzięki właściwościom układu sprzężonych wiązań podwójnych cząsteczka retinalu absorbuje światło, co powoduje zmianę izomerycznej formy cis w postać trans i dysocjację rodopsyny do retinalu oraz białka opsyny. Dzięki temu mechanizmowi możliwe jest wydzielanie neurotrasmiterów i przekazywanie bodźców wzrokowych do ośrodka wzrokowego w mózgu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retinen

barwnik fotoreceptorów w siatkówce oka

#### Źródła:

SJP.pl

# Retinoblastoma

Siatkówczak (łac. retinoblastoma) – najczęstszy wewnątrzgałkowy nowotwór złośliwy oka u dzieci. Jeśli weźmie się pod uwagę wszystkie grupy wiekowe, zajmuje on drugie miejsce po czerniaku naczyniówki w tej grupie nowotworów. Rozwój nowotworu jest inicjowany przez mutacje, które dezaktywują obie kopie genu RB1, kodującego białko retinoblastoma. Pierwszym objawem choroby jest najczęściej leukokoria – pojawienie się białego odblasku w oku lub obu oczach, albo zez. Siatkówczak jest rzadką chorobą – ocenia się, że zapadalność na ten typ nowotworu wynosi około 4 przypadków na milion na rok (w latach 1990-1995, wśród dzieci poniżej 15. rż.).

#### Źródła:

Wikipedia

# Retinoid

związek chemiczny będący pochodną witaminy A, wykazujący działanie przeciwstarzeniowe oraz przeciwtrądzikowe

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) chem. farm. pochodna kwasowa witaminy A, lek zewnętrzny regulujący rozwój naskórka i stan gruczołów łojowych

Retinoidy – organiczne związki chemiczne, kwasowe pochodne witaminy A. Pobudzają wzrost i wpływają na różnicowanie się komórek nabłonkowych oraz zwiększają syntezę glikoprotein błonowych. Retinoidy pobudzają wzrost komórek w warstwie kolczystej nabłonka, zmniejszają spójność komórek w tkance, powodują rumień i złuszczanie nabłonków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retinoidowy

→ retinoid

Patrz:retinoid

#### Źródła:

SJP.pl

# Retinol

witamina A, w organizmie zwierzęcym powstaje w wątrobie z prowitaminy A (karotenu); akseroftol

Retinol (akseroftol), C20H29OH – organiczny związek chemiczny, alkohol nienasycony zaliczany do grupy karotenoidów, wraz z innymi retinoidami pełni funkcję witaminy A. Po raz pierwszy został wyodrębniony w 1931 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retinopatia

zmiany w siatkówce oka

Retinopatia – proces chorobowy dotyczący siatkówki oka.

Rozróżnia się:

- retinopatię cukrzycową
- retinopatię nadciśnieniową
- retinopatię wcześniaków
- retinopatię Purtschera
- retinopatię barwnikową - jest to jednak nazwa zwyczajowa, innymi nazwami używanymi w medycynie są: pierwotne zwyrodnienie barwnikowe siatkówki, dystrofia pręcikowo-czopkowa, retinitis pigmentosa i w rzeczywistości związana jest z depozycją barwnika w siatkówce i na tym tle doprowadzająca do jej zmian zwyrodnieniowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retinowy

kwas retinowy - metabolit retinolu (witaminy A)

#### Źródła:

SJP.pl

# Retki

Retki – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Zduny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Retkowo

Retkowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

#### Źródła:

Wikipedia

# Retman

dawniej: osoba odpowiedzialna za transport rzeczny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) starszy flisak kierujący spławem

(1.2) icht. zob. przynawek retman.

Retman – starszy flisak, osoba odpowiedzialna za bezpieczeństwo rejsu w spławie rzecznym.

W dawnej Polsce retman zajmował się zawieraniem umów z kupcami lub faktorami, planował trasę, dobierał sobie flisaków, oraz kierował spławem.

W niektórych osadach nad rzekami Niemen, Wisła, San i Bug powstał cech retmański. W XIX wieku najbardziej znane ośrodki były w miejscowościach Kamieńczyk i Stare Budy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retmanić

dawniej: wykonywać funkcję retmana - osoby odpowiedzialnej za transport rzeczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Retmanka

1. pełnienie funkcji przez retmana;
2. mała, jednoosobowa łódka retmana

#### Źródła:

SJP.pl

# Retmański

przymiotnik od: retman

#### Źródła:

SJP.pl

# Retniowiec

Retniowiec – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie skierniewickim, w gminie Lipce Reymontowskie.

Wieś arcybiskupstwa gnieźnieńskiego w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

W latach 1973–1976 w gminie Maków, w latach 1977–1982 w gminie Łyszkowice.

#### Źródła:

Wikipedia

# Retno

Retno (niem. Sorge) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Krosno Odrzańskie.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Retor

1. człowiek, który potrafi wygłaszać przemówienia, chętnie głosi oracje, zabiera głos publicznie; krasomówca, orator, mówca;
2. nauczyciel wymowy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) książk. doskonały mówca lub interpretator recytowanych tekstów

(1.2) daw. nauczyciel poprawnej wymowy

Orator, inaczej retor (z gr. rhetor, łac. orator) – mówca, który opanował sztukę retoryki, potrafi przemawiać publicznie i przekonywać słuchaczy do swoich racji.

W kulturze starożytnej Grecji i Rzymu nazwy rhetor, orator odnosiły się m.in. do mówcy na zgromadzeniu, polityka, nauczyciela wymowy. Od mówcy wymagano nie tylko doskonałej wymowy, lecz także intelektu, wiedzy filozoficznej i właściwej postawy moralnej. Upowszechniła się formuła Katona Starszego: Orator est vir bonus, dicendi peritus (Mówca to człowiek prawy, biegły w mówieniu). Liczne podręczniki retoryki proponowały wskazówki i ćwiczenia, dzięki którym mówca mógł doskonalić umiejętność przemawiania. Wysokie wymagania wiązały się z faktem, że kultura grecko-rzymska była kulturą żywego słowa, a wygłoszona mowa mogła zadecydować o sukcesie politycznym lub sądowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retorka

kobieta umiejąca pięknie przemawiać publicznie; krasomówczyni, oratorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Retoromanie

zespół romańskich grup etnicznych zamieszkujących regiony na pograniczu Włoch i Szwajcarii

Retoromanie – ogólna nazwa mieszkańców obszaru Alp i ich podnóża na pograniczu Włoch (głównie region Friuli-Wenecja Julijska) i Szwajcarii (głównie kanton Gryzonia), posługujących się językami retoromańskimi. Ich liczba wynosi około 700 tys.

Retoromanie uważani są za zromanizowanych potomków starożytnych, przedindoeuropejskich mieszkańców rejonu Alp – Retów (stąd nazwa) i zmieszanych z nimi Celtów. W większości wyznają katolicyzm.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retoromanin

mieszkaniec regionów na pograniczu Włoch i Szwajcarii

#### Źródła:

SJP.pl

# Retoromanka

mieszkanka regionów na pograniczu Włoch i Szwajcarii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) etn. przedstawicielka jednej z grup etnicznych z obszaru pogranicza Szwajcarii i Włoch, posługujących się językami retoromańskimi (romansz);

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Retoromański

język retoromański - język z grupy języków romańskich, którym posługuje się ludność zamieszkująca Alpy; jeden z języków urzędowych Szwajcarii; język retycki, język romansz

#### Źródła:

SJP.pl

# Retorsja

rodzaj prawnego odwetu jako odpowiedź na jakieś prowokujące działania innego państwa

Retorsje (fr. rétorsion) – symetryczna, zgodna z prawem międzynarodowym nieprzyjazna działalność podejmowana przez państwo jako odwet – w odpowiedzi na nieprzyjazne działanie innego państwa.

Określenie to jest używane w języku dyplomatycznym oraz w stosunkach gospodarczych pomiędzy państwami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retorsyjny

przymiotnik od: retorsja

#### Źródła:

SJP.pl

# Retorta

1. szklane naczynie laboratoryjne używane dawniej do destylacji żrących cieczy;
2. zamknięta szczelnie, ogniotrwała komora pieca, w której przeprowadza się suchą destylację drewna i węgla oraz obróbkę cieplną niektórych metali; wypał

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) chem. kuliste naczynie o wydłużonej, zakrzywionej szyjce, najczęściej wykonane ze szkła, używane do destylacji;

(1.2) techn. duży, cylindryczny piec, w którym materiał poddawany jest wysokim temperaturom, służący do wypalania węgla drzewnego lub otrzymywania lotniejszych metali;

(1.3) techn. komora pieca krematoryjnego, w której spopielane są zwłoki

- Retorta – naczynie laboratoryjne
- Retorta – urządzenie do wypału węgla drzewnego
- Retorta – wieś w Portugalii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retorycznie

przysłówek

(1.1) w sposób retoryczny

#### Źródła:

Wiktionary

# Retoryczność

→ retoryczny

Patrz:retoryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Retoryczny

1. dotyczący retoryki - sztuki wymowy; oratorski, krasomówczy, elokwentny, wymowny;
2. pytanie retoryczne - pytanie, na które nie oczekuje się odpowiedzi, stawiane w celu wywołania silniejszego wrażenia

przymiotnik relacyjny

(1.1) jęz. dotyczący retoryki, związany z retoryką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Retoryka

1. umiejętność sprawnego, jasnego wyrażania swoich myśli, sztuka pięknego mówienia; oratorstwo, krasomówstwo;
2. nauka zasad sprawnego i pięknego wysławiania się, obejmująca prawidłowości doboru słów, konstrukcji zdań, umiejętności argumentacji itp.;
3. przenośnie: styl propagandy politycznej, zwykle oceniany negatywnie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) jęz. sztuka posługiwania się językiem, zwłaszcza w wystąpieniach publicznych, mających na celu przekonywanie słuchaczy;

(1.2) jęz. średniowieczny przedmiot wykładany na uniwersytetach jako retoryka (1.1)

(1.3) jęz. mowa lub przesadny styl, mające przekonać słuchających

Retoryka (stgr. ῥητορική τέχνη, łac. rhetorica) – sztuka budowania artystycznej, perswazyjnej wypowiedzi ustnej lub pisemnej, nauka o niej, refleksja teoretyczna, jak również wiedza o komunikacji słownej, obrazowej i zachowawczej pomiędzy autorem wypowiedzi a jej odbiorcami. W starożytności retoryka była nie tylko specjalną dziedziną nauki i sztuki, ale także ideałem życiowym, a nawet filarem kultury. W średniowieczu została jednym z podstawowych przedmiotów szkolnych, wykładanych w ramach sztuk wyzwolonych. Do XIX wieku, w kulturze europejskiej, uważano ją za niezbędny element wykształcenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retoryzować

1. nadawać czemuś cech retoryki;
2. dawniej: mówić, przemawiać ozdobnie, kwieciście

#### Źródła:

SJP.pl

# Retour

[czytaj: reTUR] fr. powrót

#### Źródła:

SJP.pl

# Retowie

lud zamieszkujący dawniej rejon środkowych Alp

Retowie – pochodząca z łaciny nazwa ludu zamieszkującego od około 500 roku p.n.e. do II wieku n.e. rejon środkowych Alp.

W VI wieku p.n.e. Retowie zasiedlili tereny dzisiejszej wschodniej Szwajcarii, Tyrolu i Lombardii. Nieznane jest pochodzenie tego ludu. Niektórzy badacze uznają go za lud celtycki, inni za autochtoniczną nie-indoeuropejską ludność Europy, spokrewnioną z Etruskami (większość autorów epoki, w tym m.in. Pliniusz Starszy). Kilka zachowanych inskrypcji w języku retyckim sugeruje, że mógł być spokrewniony z językiem etruskim. Również znaleziska broni wskazują na wpływy etruskie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retowo

2 miejscowości w Polsce:

- Retowo – wieś w woj. pomorskim, w pow. słupskim, w gminie Smołdzino
- Retowo – wieś w woj. zachodniopomorskim, w pow. białogardzkim, w gminie Tychowo

Na Litwie:

- Retowo – miasto na Litwie w okręgu telszańskim

#### Źródła:

Wikipedia

# Retradycja

przestarzałe:
1. zwrot urzędowo zatrzymanych przedmiotów;
2. zmiana proboszcza w parafii, zwłaszcza przywrócenie wcześniejszego

#### Źródła:

SJP.pl

# Retrakcja

1. przekształcenie ciągłe przestrzeni topologicznej X w zbiór A będący podzbiorem X, tak aby wszystkie punkty ze zbioru A pozostały na swoim miejscu;
2. retrakcja skrzepliny - proces obkurczania w wyniku konsolidacji agregatów płytkowych przez fibrynę i czynność białek kurczliwych płytki

Retrakcja – termin niosący w sobie pojęcie „ściągania”, retraktem nazywa się wynik retrakcji.

- retrakcja w teorii kategorii,
- retrakcja w topologii,
  - retrakcja deformacyjna,
  - retrakcja otoczeniowa,
- retrakcja w medycynie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retrakcyjny

→ retrakcja

Patrz:retrakcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Retrakt

w topologii: zbiór, dla którego istnieje retrakcja

Retrakcja – termin niosący w sobie pojęcie „ściągania”, retraktem nazywa się wynik retrakcji.

- retrakcja w teorii kategorii,
- retrakcja w topologii,
  - retrakcja deformacyjna,
  - retrakcja otoczeniowa,
- retrakcja w medycynie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retraktor

narzędzie chirurgiczne służące do rozsuwania od siebie brzegów ran, mięśni i innych tkanek

Hak chirurgiczny (rozwieracz, retraktor) – narzędzie chirurgiczne służące do odsuwania od siebie struktur anatomicznych (np. brzegów ran, mięśni i innych tkanek) podczas operacji, aby zapewnić chirurgowi odpowiednie odsłonięcie pola operacyjnego oraz do podtrzymywania i ochrony różnych narządów wewnętrznych podczas przeprowadzania operacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retransmisja

Retransmisja – ponowne przesyłanie pakietów telekomunikacyjnych, które zostały uszkodzone lub utracone. Termin ten odnosi się do jednego z podstawowych mechanizmów stosowanych przez protokoły komunikacyjne, które działają na komutacji pakietów sieci komputerowej w celu zapewnienia niezawodnej łączności (np. takiej, która zapewnia niezawodny strumień bajtów, np. Transmission Control Protocol (TCP)).

#### Źródła:

Wikipedia

# Retransmisyjny

przymiotnik

(1.1) związany z retransmisją, dotyczący retransmisji

#### Źródła:

Wiktionary

# Retriever

[czytaj: retriwer lub ritriwer] myśliwski pies z naturalną zdolnością do aportowania; retriwer

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. myśliwski pies aportujący

- Golden Retriever
- Labrador Retriever
- Nova Scotia Duck Tolling Retriever
- Flat Coated Retriever
- Curly Coated Retriever
- Chesapeake Bay Retriever

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retriwer

myśliwski pies z naturalną zdolnością do aportowania; retriever

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) kynol. myśliwski pies aportujący

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Retro

1. moda, styl odwołujący się do przeszłości;
2. w starym stylu

przymiotnik

(1.1) o stylu staromodny, odnoszący się do przeszłości

Retro – termin używany do określania elementów współczesnej kultury, które pochodzą lub są świadomą imitacją trendów w modzie, światopoglądzie, zachowaniu z niedalekiej przeszłości, a które są obecnie uznawane za niemodne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retroakcja

zastosowanie aktów prawnych do zdarzeń, które zaszły przed ich wejściem w życie; działanie prawa wstecz, retroaktywność

Retroakcja (retroaktywność) – cecha norm prawnych mających moc wsteczną (działanie prawa wstecz). W Polsce cechę tę wiąże się z paremią lex retro non agit.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retroaktywność

zastosowanie aktów prawnych do zdarzeń, które zaszły przed ich wejściem w życie; działanie prawa wstecz, retroakcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Retroaktywny

w prawie: obowiązujący z datą wsteczną, działający wstecz

przymiotnik

(1.1) praw. taki, który obowiązuje z datą wsteczną, działa wstecz

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Retrocesja

1. ubezpieczenie reasekuratora w kolejnym zakładzie ubezpieczeń; wtórna reasekuracja;
2. dawniej: zwrot lub odstąpienie nabytej rzeczy poprzedniemu właścicielowi, np. w przypadku rzeczy ukradzionych

#### Źródła:

SJP.pl

# Retrofleksja

- retrofleksja – jeden z mechanizmów obronnych w teorii zaburzeń gestalt
- retrofleksja – rodzaj artykulacji

#### Źródła:

Wikipedia

# Retrofuturyzm

trend w sztuce prezentujący nawiązania do dawnych wyobrażeń przyszłości

Retrofuturyzm – trend w sztuce prezentujący nawiązania do dawnych wyobrażeń przyszłości. Charakteryzuje go połączenie retro estetyki z futurystycznymi technologiami i koncepcjami. Trend ten pojawiał się zarówno w projektach graficznych jak i architekturze, modzie, filmie i literaturze. Trend odnosi się zarówno do wyobrażeń przyszłości jak i historii alternatywnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retrogradacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) astr. pozorny ruch ciała niebieskiego na nieboskłonie w kierunku przeciwnym niż większość ciał w danym układzie orbitalnym;

- Retrogradacja (astronomia) – ruch ciała niebieskiego, które pozornie obraca się lub porusza po orbicie w kierunku przeciwnym, niż większość ciał w danym układzie orbitalnym.
- Retrogradacja skrobi – zjawisko polegające na przemianie formy spiralnej skrobi w liniową i porządkowaniu się wyprostowanych łańcuchów amylozy w zwarte micele, których struktura jest stabilizowana przez wiązania wodorowe.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Retrogresja

cofanie się, nawrót czegoś, wycofanie się z postępu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. powrót do czegoś; cofanie się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Retrokognicja

Retrokognicja (łac. retro – przedtem, wstecz; cognitio – poszukiwanie, rozpoznawanie) − odmiana jasnowidzenia, która według jej zwolenników, umożliwia widzenie zdarzeń przeszłych, „odbieranych z wymiaru normalnie niedostępnego”. Zjawisko zaliczane jest do pseudonauki, ponieważ nie istnieją wiarygodne badania potwierdzające jego istnienie. Jej obrońcy natomiast twierdzą, że retrokognicja istnieje.

#### Źródła:

Wikipedia

# Retromania

fascynacja czymś z minionej epoki, np. modą, muzyką

#### Źródła:

SJP.pl

# Retroseksualizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) styl życia, estetyka lub podejście do męskości, charakteryzujące się powrotem do tradycyjnych, stereotypowych wzorców męskiego zachowania i wyglądu

Retroseksualizm – styl życia, zjawisko społeczne rozwijające się w opozycji do metroseksualizmu, polegające na podkreślaniu tradycyjnych przypisanych danej płci cech, sposobu ubioru i zachowania. W odniesieniu do mężczyzn, jako główny przejaw retroseksualizmu wymienia się przywiązywanie niewielkiej wagi do własnego wyglądu, jednak zjawisko to w szerszym znaczeniu związane jest ze sprzeciwem wobec marketingowego zjawiska określanego mianem „kultu młodości i ciała”.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Retrospekcja

1. przypominanie sobie przeszłych zdarzeń lub przeżyć; spojrzenie w przeszłość;
2. powrót do przeszłości w dziele literackim, zakłócający chronologiczny bieg narracji;
3. część utworu obejmująca takie wydarzenia;
4. w psychologii: odtwarzanie w pamięci przeżyć doznanych w przeszłości

Retrospekcja – przywoływanie z pamięci dawnych doświadczeń lub wydarzeń. Może oznaczać zarówno sam akt przypominania sobie dawnych doświadczeń, jak i konkretne przeżycie lub zdarzenie przywołane w pamięci .

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retrospekcyjny

dotyczący minionych zdarzeń lub przeżyć; retrospektywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Retrospektywa

chronologiczny przegląd twórczości artystycznej

#### Źródła:

SJP.pl

# Retrospektywność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest retrospektywne; cecha tych, którzy są retrospektywni

#### Źródła:

Wiktionary

# Retrospektywny

dotyczący minionych zdarzeń lub przeżyć; retrospekcyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Retrowersja

1. tłumaczenie tekstu z powrotem na język oryginału, zwłaszcza przy nauce języków obcych
2. (medycyna) odwrócenie się jakiegoś narządu ku tyłowi

Retrowersja – nieformalna nazwa postmodernistycznego nurtu w polskiej architekturze i urbanistyce przełomu XX i XXI wieku, polegającego na odbudowie starówek, części miast lub poszczególnych kwartałów zabudowy, w zgodzie z dawnym układem i wysokością ulic, ale z bardzo swobodnym potraktowaniem detalu, kolorystyki i z użyciem dużej ilości ornamentyki luźno nawiązującej do stylów historycznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Retrowirus

wirus, którego kod genetyczny złożony jest z cząsteczek kwasu rybonukleinowego

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) mikrobiol. nazwa systematyczna|Retroviridae|ref=tak. wirus posiadający zdolność przepisania kodu genetycznego z RNA na DNA

Retrowirusy (Retroviridae) – rodzina wirusów RNA (których materiał genetyczny zawarty jest w kwasie rybonukleinowym), które przeprowadzają proces odwrotnej transkrypcji.

Retrowirusy wywołują wiele chorób, w tym AIDS i niektóre nowotwory. Genom retrowirusa zawiera dwie identyczne kopie jednoniciowego RNA i koduje odwrotną transkryptazę (inaczej rewertazę), która ma zdolność przepisywania informacji z RNA na DNA.

Najdokładniej poznanym retrowirusem jest wirus HIV.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retrowirusowy

→ retrowirus

przymiotnik

(1.1) mikrobiol. związany z retrowirusem

Patrz:retrowirus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Retsina

greckie wino o zapachu żywicy; retzina

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) enol. rodzaj greckiego żywicznego wina produkowanego na terenie Attyki;

(1.2) pot. butelka lub szklanka retsiny (1.1)

Retsina (czasem retzina, nwgrc.: Ρετσίνα) – popularne greckie wino aromatyzowane, wyrabiane z dodatkiem żywicy sosny alepskiej. Produkowana przede wszystkim w regionie Attyki, wokół Aten. Retsina uzyskała oficjalny status wyrobu regionalnego. Roczna produkcja sięga 500 000 hl. Na cześć napoju nazwano asteroidę (2303) Retsina.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Returka

dawniej: bilet powrotny

#### Źródła:

SJP.pl

# Return

odbicie piłki serwisowej w tenisie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. odbicie piłki serwisowej w tenisie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Returnować

w tenisie: odbijać piłkę serwisową

#### Źródła:

SJP.pl

# Retusz

drobna korekta czegoś, mająca ukryć lub usunąć błędy, niedociągnięcia, np. retusz negatywu fotograficznego, obrazu, rysunku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) fot. mechaniczna lub chemiczna korekta negatywu lub pozytywu fotograficznego

(1.2) przen. drobna korekta usuwająca lub ukrywająca wady, niedociągnięcia

Retusz – zabieg poprawiania fotografii, poprzez jej odnowienie, zmianę barwną fotografii, wykadrowanie, poprawę szczegółów, a także zmiany poza obszarem kadru, np. dodanie ramki. Retuszem jest również wykreowanie fotografii na styl dawnych fotografii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retuszer

osoba wykonująca retusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Retuszerka

→ retuszer

Patrz:retuszer

#### Źródła:

SJP.pl

# Retweet

[czytaj: ritłit] środowiskowo: ponowne udostępnienie tweeta

#### Źródła:

SJP.pl

# Retweetować

[czytaj: retłitować] środowiskowo: ponownie udostępniać tweet

#### Źródła:

SJP.pl

# Rety

wykrzyknik wyrażający strach, panikę, zaskoczenie itp.; o rety!

wykrzyknik

(1.1) okrzyk zdziwienia, zaskoczenia, oburzenia

Rety – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Hauts-de-France, w departamencie Pas-de-Calais.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwało 1809 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 99 osób/km² (wśród 1549 gmin regionu Nord-Pas-de-Calais Rety plasuje się na 389. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 76.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retycencja

1. figura stylistyczna polegająca na przerwaniu wypowiedzi dla pobudzenia domyślności słuchacza; zamilknięcie, niedopowiedzenie, aposjopeza, apozjopeza, aposiopeza;
2. dawniej: zatajenie, przemilczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Retycki

język retycki - język z grupy języków romańskich, którym posługuje się ludność zamieszkująca Alpy; jeden z języków urzędowych Szwajcarii; język retoromański, język romansz

przymiotnik relacyjny

(1.1) hist. związany z Recją, dotyczący Recji

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język retycki;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Retyk

okres geologiczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. trzeci, najmłodszy wiek późnego triasu, trwający 203,6 – 199,6 milionów lat temu;

Retyk, Retycjusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające osobę wywodzącą się z plemienia Retów. Patronem tego imienia jest św. Retyk, biskup (zm. w 334 roku).

Retyk, Retycjusz imieniny obchodzi 15 maja.

Żeński odpowiednik: Retycja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Retzina

greckie wino o zapachu żywicy; retsina

#### Źródła:

SJP.pl

# Reuel

Reuel (hebr. רְעוּאֵל - Bóg jest pasterzem) – hebrajskie imię noszone przez kilka biblijnych postaci.

- Jetro, teść Mojżesza, zwany Reuel (Wj 2:18). Przypuszcza się, że Reuel był jego własnym imieniem, a Jetro to oficjalny tytuł typu „Wasza Ekscelencjo”.
- Reuel, syn Ezawa, wnuk Izaaka, prawnuk Abrahama (Rdz 36:4,10) oraz (1 Krn 1,35).
- Deuel, ojciec Eliasafa, (Lb 2:14, 1:14, 7:42).
- Beniaminita (1 Krn 9:3.7,8).
- ojczym Tobiasza (Tb 7:1,15).

#### Źródła:

Wikipedia

# Reumatolog

specjalista w zakresie reumatologii

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) med. lekarz specjalista zajmujący się rozpoznawaniem, profilaktyką i leczeniem chorób reumatycznych

rzeczownik, rodzaj żeński

(2.1) med. lekarka specjalistka reumatologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reumatologia

dziedzina medycyny zajmująca się schorzeniami reumatycznymi (zapalnymi, zwyrodnieniowymi) stawów i kości, a także zapalnymi chorobami tkanki łącznej

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. dział medycyny, który zajmuje się schorzeniami reumatycznymi kości i stawów;

(1.2) pot. środ. oddział szpitala, kliniki lub szkoły medycznej, który zajmuje się reumatologią (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reumatologiczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) med. związany z reumatologią, dotyczący reumatologii

#### Źródła:

Wiktionary

# Reumatolożka

→ reumatolog

Patrz:reumatolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Reumatyczka

chora cierpiąca na reumatyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Reumatyczny

→ reumatyzm

przymiotnik

(1.1) med. związany z reumatyzmem, właściwy reumatyzmowi

Patrz:reumatyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reumatyk

chory cierpiący na reumatyzm (ostre lub przewlekłe schorzenie narządów ruchu)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba cierpiąca na reumatyzm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reumatyzm

ostre lub przewlekłe schorzenie narządów ruchu objawiające się bólami oraz zmianami zwyrodnieniowymi w stawach; gościec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) med. schorzenie narządów ruchu charakteryzujące się bólami i zmianami zwyrodnieniowymi w stawach;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reumogran

mieszanka ziołowa w postaci granulatu, działająca przeciwbólowo, przeciwgorączkowo, przeciwzapalnie, moczopędnie i napotnie, stosowana np. w ostrych i przewlekłych bólach reumatycznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Reunion

1. określenie na każde z miast lub prowincji wcielonych do Francji na mocy postanowień traktatu westfalskiego i orzeczeń francuskich urzędów królewskich, uzasadniających historyczne prawa Francji do tych obszarów;
2. dawniej o spotkaniu towarzyskim połączonym z tańcami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wulkaniczna wyspa na Oceanie Indyjskim, będąca terytorium zamorskim Francji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reuniończyk

mieszkaniec Reunionu (departamentu zamorskiego Francji)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec wyspy Reunion

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reunionka

mieszkanka Reunionu (departamentu zamorskiego Francji)

#### Źródła:

SJP.pl

# Reunioński

przymiotnik od: Reunion

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reunionem, dotyczący Reunionu (wyspy i departamentu Francji)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reupload

[czytaj: reaplołd albo ri-aplołd] ponowne umieszczenie jakichś treści (np. filmu) w internecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Reuploadować

[czytaj: reaplołdować lub ri-aplołdować] środowiskowo: ponownie przesyłać dane z własnego urządzenia do serwera lub innego urządzenia za pośrednictwem internetu

#### Źródła:

SJP.pl

# Reut

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. rzeka w środkowej Mołdawii, prawy dopływ Dniestru;

## Lokalizacje

### Białoruś

- Reut – historyczna nazwa wsi Rewut, w obwodzie homelskim, w rejonie kormańskim

### Mołdawia

- Reut – rzeka, dopływ Dniestru

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Reuters

[czytaj: rojters] brytyjska agencja prasowa; potocznie: Reuter albo agencja Reutera

Reuters – agencja prasowa należąca do kanadyjskiej spółki Thomson Reuters (międzynarodowy konglomerat medialny), z siedzibą w Londynie. Do 1916 roku znana jako Reuter’s.

Główna siedziba Reuters Group mieściła się od 1939 w Londynie przy Fleet Street, a od 2005 znajduje się na Canary Wharf. W 2008 roku spółka Reuters Group została przejęta przez kanadyjską Thomson Corporation, która zmieniła wtedy nazwę na Thomson Reuters.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reversi

[czytaj: rewersji] dwuosobowa gra planszowa; othello, otello

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Revue

[czytaj: reWI] widowisko filmowe złożone z luźno powiązanych ze sobą numerów estradowych; składanka, variétés

Revue – marka sprzętu fotograficznego wytwarzanego przez wiele firm dla domu sprzedaży wysyłkowej Quelle. Aparaty fotograficzne sprzedawane pod tą nazwą dostarczane były przez tak znanych producentów jak Chinon Industries, Cosina, Yashica, Mamiya, Pentacon czy Zenit. W użyciu była również nazwa RevueFlex.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rew.

skrót

(1.1) = rewident

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewa

podwodny wał piasku w morzu lub jeziorze, usypany przez pływy wzdłuż linii brzegowej

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miejscowość w Polsce (powiat pucki);

- rewa – piaszczysty wał podwodny ciągnący się w morzu
- Rewa – kaszubska wieś rybacka na brzegu Zatoki Puckiej
- Rewa – prowincja Fidżi
- Rewa – rzeka na Fidżi
- Rewa – miasto w Indiach
- Rewa Whitley,1950 – synonim rodzaju ryb Sicyopterus

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewakcynacja

ponowne szczepienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewal

wieś w Polsce

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. wieś nadmorska w województwie zachodniopomorskim;

Rewal (do 1945 niem. Rewahl; od 1945 początkowo Pamiątkowice) – wieś, miejscowość wypoczynkowa z kąpieliskiem morskim i przystanią morską w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, siedziba gminy Rewal. Położona nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Szczecińskim.

Według danych z lutego 2018 r. wieś miała 1041 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewalczyk

mieszkaniec Rewala

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Rewala

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewalidacja

1. przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osób, które utraciły sprawność fizyczną lub psychiczną bądź mają wady wrodzone;
2. w prawie: przywrócenie ważności, prawomocności jakiemuś postępowaniu prawnemu lub papierowi urzędowemu

Rewalidacja – całokształt podejmowanych i usystematyzowanych działań mających na celu przywrócenie człowiekowi niepełnosprawnemu (również intelektualnie) możliwie pełnej sprawności. Jest to proces edukacyjny, terapeutyczny i wychowawczy z zaplanowanymi celami, uwzględniającymi wiedzę teoretyczną i działanie skierowane na osobę niepełnosprawną.Usprawnianie zaburzonych funkcji rozwojowych i intelektualnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rewalidacyjny

związany z rewalidacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewalidant

specjalista prowadzący zajęcia mające na celu przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osoby, które stały się inwalidami; rehabilitant, rehabilitator, rewalidator

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewalidator

specjalista prowadzący zajęcia mające na celu przystosowanie do normalnego życia w społeczeństwie osoby, które stały się inwalidami; rehabilitant, rehabilitator, rewalidant

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewalka

mieszkanka Rewala

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Rewala

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewaloryzacja

1. przywrócenie czemuś dawnej wartości i dawnego wyglądu;
2. działania konserwatorskie w celu przywrócenia budynkom, dziełom sztuki itp. ich wcześniejszej wartości i świetności;
3. podwyższenie nominalnych wynagrodzeń i świadczeń, których realna wartość spadła wskutek inflacji;
4. ustawowe podwyższenie kursu danej waluty w stosunku do innych walut; rewaluacja;
5. powtórna ocena czegoś, zwykle dokonana według nowych kryteriów lub systemu wartości; przewartościowanie

Rewaloryzacja – podparte ustawą podwyższenie nominalnej wartości pieniądza wobec kursu złota; przywrócenie dochodom ich realnej wartości utraconej z powodu inflacji. Odnosi się to głównie do świadczeń socjalnych takich jak płace, renty czy emerytury.

W szerokim znaczeniu tego słowa rewaloryzacja to nadanie pierwotnej wartości, odnowienie, przywrócenie świetności.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rewaloryzacyjny

związany z rewaloryzacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewaloryzator

1. osoba zajmująca się przywracaniem czemuś dawnej wartości i dawnego wyglądu;
2. osoba dokonująca powtórnej oceny wartości czegoś

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewaloryzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rewaloryzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewaloryzowany

taki, któremu przywrócono dawną wartość

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewalski

przymiotnik od: Rewal

przymiotnik

(1.1) od Rewal

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewaluacja

ustawowe podwyższenie kursu danej waluty w stosunku do innych walut; rewaloryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ekon. urzędowy wzrost kursu danej waluty;

Rewaluacja (łac. re- 'w tył; znów; naprzeciw’ i valor ‘wartość’) – administracyjne zwiększenie kursu waluty danego kraju względem waluty zagranicznej w wyniku działania podjętego przez rząd lub władze monetarne.

Termin rewaluacja odnosi się tylko do systemu sztywnego kursu walutowego, w którym kurs ten jest ustalony i zmieniany jedynie przez władze państwowe. W warunkach płynnego kursu walutowego odpowiednikiem rewaluacji waluty jest jej aprecjacja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewaluacyjny

związany z rewaluacją

przymiotnik

(1.1) przym. od rewaluacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewaluować

czasownik

(1.1) ekon. urzędowo podwyższać kurs danej waluty

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewaluowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rewaluować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewanż

1. powtórne spotkanie się w zawodach, dające możliwość odegrania się pokonanemu przeciwnikowi;
2. odwzajemnienie się za coś czymś podobnym; odwet

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) odwzajemnienie się komuś za coś nierzadko czymś podobnym

(1.2) sport. powtórne spotkanie dające sposobność odegrania się

- Rewanż − w sporcie, powtórne spotkanie w zawodach sportowych i grach towarzyskich.

Film

- Rewanż − austriacki melodramat kryminalny z 2008 roku, w reżyserii Götza Spielmanna
- Rewanż − amerykański film obyczajowy z 2004 roku, w reżyserii Chrisa Stokesa
- Rewanż − amerykański film sensacyjny z 1997 roku, w reżyserii Kena Camerona
- Rewanż − amerykański film dramatyczny z 1994 roku, w reżyserii Richarda W. Munchkina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewanżyk

zdrobnienie od: rewanż

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewanżysta

osoba dążąca do rewanżu, odwetu za coś; odwetowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewanżystka

→ rewanżysta

Patrz:rewanżysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewanżystyczny

→ rewanżyzm

Patrz:rewanżyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewanżyzm

dążenie do odwetu, głównie w polityce; odwetyzm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. postawa polegająca na dążeniu do odwetu na przeciwniku politycznym lub wrogu (za np. utracone ziemie)

Rewanżyzm – postępowanie dążące do rewanżu, odwetu, zwł. w polityce międzynarodowej, państwa zwyciężonego względem zwycięskiego itp.

Termin powstały we Francji po wojnie francusko-pruskiej, określający francuskie aspiracje do odzyskania mocarstwowej roli politycznej oraz aneksji utraconych ziem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewaskularyzacja

w medycynie: udrożnienie i poszerzenie zwężonego naczynia krwionośnego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rewda

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. adm. miasto rejonowe w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim;

Rewda (ros. Ревда) – miasto w Federacji Rosyjskiej, w obwodzie swierdłowskim. Centrum administracyjne miejskiego rejonu rewdańskiego. Przez terytorium rejonu przebiega granica pomiędzy Europą i Azją i z tego powodu jest nazywane "pierwszym miastem Europy".

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewel

dawna nazwa Tallina, stolicy Estonii

Tallinn (od 1219 do 1918 Rewel, niem. hist. Reval) – stolica i największe miasto Estonii, zlokalizowane na północy kraju, na brzegu Zatoki Tallińskiej. Tallinn zajmuje 7. miejsce na liście najbardziej inteligentnych miast świata. Wraz z fińskim Turku było Europejską Stolicą Kultury w 2011 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rewelacja

coś zdumiewającego, nowego, niezwykłego; odkrycie; objawienie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) coś niezwykłego, nowego, zdumiewającego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewelacje

coś zdumiewającego, nowego, niezwykłego; odkrycie; objawienie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewelacyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rewelacyjne; cecha tych, którzy są rewelacyjni

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewelacyjny

niecodzienny, wyjątkowy, zdumiewający

przymiotnik

(1.1) stanowiący rewelację

(1.2) wyjątkowo dobry, nadzwyczajny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewelator

przestarzałe: osoba, która coś odkrywa, wyjawia; odkrywca

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewelatorka

przestarzałe: kobieta, która coś odkrywa, wyjawia; odkrywczyni

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewelers

członek kwartetu wokalnego wykonujący (z towarzyszeniem instrumentu) utwory z zakresu muzyki rozrywkowej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) członek męskiego zespołu wokalnego (zwykle kwartetu), wykonującego z towarzyszeniem instrumentu utwory muzyki rozrywkowej;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewelka

potocznie: rewelacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewelski

przymiotnik od: Rewel (dawna nazwa Tallinu, stolicy Estonii)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewerans

dawniej:
1. głęboki ukłon;
2. zachowanie zbytnio grzeczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewerber

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) blacha odblaskowa wokół lampy wzmacniająca światło, reflektor latarni

(1.2) latarnia uliczna z blachami odblaskowymi

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewerberacja

Pogłos (rewerberacja) – zjawisko stopniowego zanikania energii dźwięku po ucichnięciu źródła, związane z występowaniem dużej liczby fal odbitych od powierzchni pomieszczenia. Ucho ludzkie odczuwa pogłos jako przedłużenie dźwięku. Pogłos jest określany ilościowo przez czas pogłosu, czyli liczbę sekund potrzebną na spadek poziomu ciśnienia akustycznego o 60 dB. Zjawiskiem odwrotnym (narastania dźwięku po włączeniu źródła) jest dogłos.

#### Źródła:

Wikipedia

# Rewerencja

książkowo: duże uznanie, szacunek, poważanie; respekt, mir, estyma

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. duże uznanie i szacunek

(1.2) przejaw szacunku, okazywanie komuś czci

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewerenda

dawniej:
1. sutanna;
2. peleryna, toga noszona przez profesorów, lekarzy, aptekarzy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. sutanna

(1.2) toga lub płaszcz profesorski

- Sutanna (z franc. i wł., łac.) – ubiór duchownych.
- Spodek, czyli strój ministrantów zakrywający nogi. Patrz: sutanela.
- Rewerenda – część wsi Chwaszczyno w województwie pomorskim, powiecie kartuskim, gminie Żukowo.
- Rewerenda – część miasta Gdynia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewers

1. odwrotna strona monety, medalu, banknotu, karty płatniczej lub kartki pocztowej;
2. dokument potwierdzający otrzymanie przedmiotu lub pieniędzy, zawierający zasady ich zwrotu;
3. odwrotna, lewa strona czegoś, np. haftu, obrazu;
4. przeciwieństwo czegoś;
5. formularz do zamawiania książek, oddawany bibliotekarzowi

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) numizm. druga strona monety lub medalu, przeciwieństwo głównej strony;

(1.2) urz. dokument będący pokwitowaniem otrzymania jakiejś sumy pieniędzy lub przedmiotu

(1.3) bibliot. formularz wypełniany przez wypożyczającego książkę

(1.4) szt. lewa strona haftu, obrazu, pocztówki

Awers i rewers (łac.) – dwie strony zdobionego przedmiotu płaskiego, pokrytego jedno- lub dwustronnie malowidłem, grafiką lub drukiem, zawierającego płaskorzeźbę, wizerunek wykonany metodą rycia, kucia lub zdobionego w jeszcze inny sposób. Oba pojęcia funkcjonują wyłącznie razem, gdy w danym przedmiocie występuje swobodny dostęp do obu jego powierzchni, przy czym jedna z nich jest wyłączną lub główną stroną zawierającą przedstawiane treści.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewersik

zdrobnienie od: rewers

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewersja

odstępstwo od zwykłego szyku wyrazów w zdaniu

Rewersja (z łac. re- – "w tył; znów; naprzeciw" – i versio – "obracanie") – w biologii podtyp homoplazji, związany z powrotem do cechy ancestralnej.

Rewersja jako rodzaj homoplazji ma pewne znaczenie w filogenetyce.

Zgodnie z jednym z postulatów Karola Darwina różne taksony mogą mieć wspólne pochodzenie, a więc pochodzić od wspólnego przodka. W miarę ewoluowania organizmy stopniowo oddalają się od siebie, coraz bardziej się od siebie różniąc. Nauka stara się odtworzyć wzajemne pokrewieństwa taksonów. Bazuje przy tym na cechach rozpatrywanych organizmów, zwłaszcza na cechach nowych ewolucyjnie, czyli apomorfiach. Grupy o wspólnym pochodzeniu posiadają pewne cechy właściwe tylko im, nie występujące u żadnych innych organizmów. Takie cechy to synapomorfie wyznaczające grupy monofiletyczne, najbardziej użyteczne w odtwarzaniu filogenezy. Jednakże istnienie u różnych organizmów takiej samej cechy nie musi świadczyć o wspólnym pochodzeniu. Nie każda wspólna cecha jest synapomorfią: może być ona homoplazją, a więc wspólną cechą, która rozwinęła się więcej niż raz. Obok konwergencji występowanie tej samej cechy u niespokrewnionych taksonów tłumaczyć można też rewersją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rewersyjny

przymiotnik od: rewersja

#### Źródła:

SJP.pl

# Reweryna

antybiotyk, półsyntetyczna pochodna tetracykliny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewia

przegląd, pokaz (np. mody), widowisko

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) widowisko rozrywkowe o bogatej oprawie scenograficznej

(1.2) pokaz lub przegląd czegoś

(1.3) daw. ewidencja

- rewia – defilada wojskowa
- rewia – określenie pokazu mody
- rewia – widowisko teatralne będące przedstawieniem rozrywkowym złożone z wielu krótkich występów (np. Rewia Kabaretowa)
- Rewia – skierowany do kobiet tygodnik wydawany od 2004 roku w Warszawie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewica

Rewica – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie brzezińskim, w gminie Jeżów.

Wieś królewska w starostwie budziszewskim w ziemi rawskiej województwa rawskiego w 1792 roku. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

Zobacz też: Rewica Szlachecka, Rewica-Kolonia

#### Źródła:

Wikipedia

# Rewidencki

→ rewident

Patrz:rewident

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewident

osoba upoważniona do kontrolowania działalności instytucji, przedsiębiorstw; rewizor; kontroler; inspektor; lustrator; nadzorca; wizytator

Biegły rewident (inaczej audytor) – zawód zaufania publicznego wykonywany przez osobę posiadającą uprawnienia zawodowe w zakresie wykonywania czynności rewizji finansowej nadane w trybie Ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym, w tym uprawnienia do badania sprawozdań finansowych.

Tytuł „biegły rewident” podlega ochronie prawnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rewidentka

→ rewident

Patrz:rewident

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewidować

1. dokonywać rewizji pomieszczeń, bagażu, rewizji osobistej;
2. poddawać rewizji poglądy, poprzednie postanowienia itp.

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przeszukiwać w poszukiwaniu czegoś nielegalnego

(1.2) poddawać krytyce i zmieniać dotychczasowe poglądy lub postanowienia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewidowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rewidować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewietka

krótkie widowisko estradowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewindykacja

sądowe dochodzenie zwrotu utraconej własności

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewindykacyjny

związany z rewindykacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewindykator

osoba żądająca zwrotu własności lub utraconych praw na drodze sądowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewindykować

1. odzyskiwać (odzyskać) utraconą własność lub prawo do czegoś na drodze sądowej;
2. nadawać (nadać) czemuś nowe znaczenie lub nową wartość

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewiński

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewiowy

związany z rewią

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rewią, dotyczący rewii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewir

1. obszar działania;
2. terytorium osobnicze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) obszar podległy określonym służbom

(1.2) liczba stolików obsługiwana przez jednego kelnera

(1.3) hist. szpital w hitlerowskich obozach koncentracyjnych

Rewir – terytoria osobnicze.

Powierzchnia zajmowana jest przez populacje, stale (lub okresowo) bronioną przez nią. Kształt i wielkość rewirów zależy m.in. od ukształtowania powierzchni terenu oraz warunków klimatycznych, właściwości biologicznych gatunku zamieszkującego i wielu innych czynników. Rewiry niekiedy nakładają się na siebie (zależy od środowiska). Sumując powierzchnię rewirów otrzymujemy areał przestrzenny populacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewirowy

przymiotnik od: rewir

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) policjant czuwający nad sprawami administracyjnymi i porządkowymi w rewirze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewiś

rewiś dębowy - owad błonkoskrzydły z rodziny galasówek

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewitalizacja

1. odnowa zniszczonych budynków lub dzielnic miasta;
2. przywrócenie cerze młodego wyglądu przy pomocy zabiegów kosmetycznych;
3. przywrócenie aktualności dawnym ideom lub poglądom

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rewitalizacyjny

→ rewitalizacja

Patrz:rewitalizacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewitalizator

składnik kosmetyków hamujący i odwracający proces starzenia się cery

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewitalizować

1. odnawiać zniszczone budynki lub dzielnice miasta;
2. przywracać cerze młody wygląd przy pomocy zabiegów kosmetycznych;
3. przywracać aktualność dawnym ideom lub poglądom

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewiyr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urz. med. zwolnienie lekarskie

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewizja

obejrzenie kogoś lub czegoś; przegląd; kontrola; lustracja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) krym. ogół działań, których celem jest znalezienie dowodów domniemanego przestępstwa lub wykroczenia

(1.2) ponowne rozpatrzenie pewnych poglądów, teorii, dokumentów itp. i dokonanie w nich zmian

(1.3) kontrola urzędowa dokonywana w określonej instytucji

(1.4) praw. ponowne rozpatrzenie sprawy przez sąd wyższej instancji jako następstwo odwołania od orzeczeń sądu niższej instancji

(1.5) druk. ostateczna korekta tekstu drukarskiego

- Rewizja (powieść)
- Rewizja (prawo procesowe)
- Rewizja (kolejnictwo) – kontrola techniczna pojazdu szynowego
- Rewizja (zespół muzyczny) – polski zespół punk rockowy z Lubina

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewizjonista

1. osoba kwestionująca istniejący porządek rzeczy, granic i traktatów międzynarodowych;
2. osoba kwestionująca oficjalną wykładnię marksizmu-leninizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewizjonistka

→ rewizjonista

Patrz:rewizjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewizjonistyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest rewizjonistyczne; cecha tych, którzy są rewizjonistyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewizjonistyczny

→ rewizjonizm

przymiotnik

(1.1) dotyczący rewizjonizmu

Patrz:rewizjonizm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewizjonizm

1. dążenie do zmiany lub obalenia istniejącego stanu rzeczy, obowiązujących umów i traktatów międzynarodowych;
2. kierunek w ruchu robotniczym, występujący z hasłami rewizji marksizmu

Rewizjonizm (łac. revisio – ponowne widzenie) – dążenie do zmiany określonego stanu rzeczy, poglądów. Ponowne rozpatrywanie ustalonych wniosków, ocenianie faktów według innych kryteriów. Rewizjonizm danego zagadnienia następuje po pewnym czasie (najczęściej jedno lub więcej pokoleń).

- Użycie pojęcia rewizjonizm w odniesieniu do programu politycznego jest w zasadzie neutralne, jego ocena zależy od politycznego punktu widzenia w danym kontekście. Np. rewizjonizm syjonistyczny – prawicowy nurt ruchu syjonistycznego, którego twórcą był Władimir Żabotyński.
- Rewizjonizm w ruchu robotniczym to kierunek ideologiczny powstały w XIX wieku. Jego teoretykiem był Eduard Bernstein. Postulował zmianę podejścia do zasad marksizmu – w istocie kwestionował jego główne idee: rewolucję społeczną oraz dyktaturę proletariatu. Dał w zasadzie początek socjaldemokracji. To kierunek odrzucający marksistowską teorię walki klas i rewolucyjnego obalenia kapitalizmu na rzecz jego stopniowych przemian na drodze demokratycznych reform, czyli reformizmu.
- W propagandzie komunistycznej rewizjonizm był zarzutem najczęściej wysuwanym wobec wszelkich odchyleń od aktualnie obowiązującej oficjalnej linii rządzącej partii. Na przykład mianem rewizjonistów określano dysydentów w łonie PZPR; osobliwe natężenie użycia tego słowa miało miejsce w latach 1967–1968; zob. także „Chamy i Żydy”.
- Rewizjonizm w stosunkach międzynarodowych oznacza dążenie do zmiany obecnej sytuacji międzynarodowej, ponownego zawarcia umów między państwami na innych warunkach. Szczególnie dotyczy to umów pokojowych i terytorialnych. W praktyce jest eufemizmem stosowanym dla rewanżyzmu (np. rewizjonizm niemiecki po I wojnie światowej).
- Rewizjonizm w historiografii oznacza pogląd, tezę, spojrzenie na pewne zagadnienie, radykalnie odbiegające od ogólnie przyjętych. Jeśli w wyniku naukowej dyskusji prezentowane „rewizjonistyczne” poglądy przyjęte zostaną przez większość badaczy następuje zmiana przyjętego paradygmatu.
- Termin rewizjonizm historyczny jest również wykorzystywany często (przez zwolenników) dla twierdzenia, że przyjęta powszechnie wersja holocaustu jest albo w dużym stopniu przesadzona, albo jest całkowitym fałszerstwem. Przeciwnicy używają raczej określenia negacjonizm, rewizjonizm polityczny, lub Kłamstwo oświęcimskie. Kluczowym punktem sporu o nazewnictwo jest określenie czy negacjonizm/rewizjonizm (w kontekście Holocaustu) jest stanowiskiem naukowym, czego – jak dotąd bezskutecznie – domagają się jego zwolennicy. Krytycy zaś zaliczają go do spiskowych teorii dziejów. Także u niemieckich neonazistów istnieje pogląd, który obwinia Polskę za wybuch II wojny światowej.
  Rewizjonizm Holocaustu należy do szerszego nurtu rewizjonistycznego, który zmierza do zrelatywizowania odpowiedzialności za II wojnę światową i do przedstawienia innego obrazu tego konfliktu. W myśl opinii rewizjonistów należy jakoby umniejszyć winę Niemiec i ich sojuszników, a szereg zbrodni i nadużyć przypisać Aliantom Zachodnim, Związkowi Radzieckiemu i Polsce. Do autorów, którzy prezentują takie stanowisko należy brytyjski publicysta David Irving, a także znany z błyskotliwie spisanych wspomnień belgijski generał Waffen SS, kolaborujący z III Rzeszą, Léon Degrelle. Tezy te rozpowszechniane są również w Polsce, za pomocą przekładów książek i artykułów. Opinie swoje rewizjoniści przedstawiają jako rzekomo oczywiste fakty, a zawodowych historyków oskarżają o tzw. konformizm wobec demokracji zachodnich. Sami zaliczają się do tzw. nurtu nonkonformistycznego.
- Rewizjonizm Katynia (tzw. „Kłamstwo Katyńskie”) jest stosunkowo popularny w Rosji. Jednym z takich rewizjonistów jest Jurij Muchin, który twierdzi, że dokumenty, potwierdzające odpowiedzialność NKWD za zbrodnię katyńską, zostały sfałszowane przez Michaiła Gorbaczowa i Aleksandra Nikołajewicza Jakowlewa. Inny publicysta Władysław Szwed w książce „Tajemnice Katynia” kwestionuje liczbę ofiar zbrodni i głosi, że polscy oficerowie nie zginęli w Katyniu, a żyli na Syberii. Rosyjski rewizjonizm krytykuje oficjalną wersję katyńskiej tragedii jako „ideologiczne przygotowanie do wymuszenia na Rosji miliardowych rekompensat za zabicie polskich oficerów”.
- W literaturze mianem rewizjonizmu określa się czasem inne niż tradycyjne przedstawienie znanych postaci (np. w powieści Kiriłła Jeśkowa „Ostatni Władca Pierścienia”, gdzie inaczej niż we „Władcy Pierścieni” J.R.R. Tolkiena pozytywną stroną jest Mordor).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rewizor

1. dawniej: urzędnik upoważniony do kontrolowania działalności instytucji, przedsiębiorstwa; inspektor;
2. kolejarz nadzorujący pracę zespołu konduktorów kolejowych

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) kolej. kolejarz nadzorujący pracę zespołu konduktorów kolejowych

(1.2) hist. adm. urzędnik dokonujący kontroli czegoś

## Administracja

- rewizor – urząd w carskiej Rosji
- rewizor biletów – kontroler biletów

## Film

- Rewizor (Inspector General) – film brytyjski z 1949
- Rewizor (IDelibabok Orszaga) – film węgierski z 1984

## Literatura

- Rewizor – komedia Nikołaja Gogola

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewizorka

→ rewizor; kontrolerka, inspektorka

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewizorski

→ rewizor

Patrz:rewizor

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewizyjny

przymiotnik od: rewizja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rewizją, dotyczący rewizji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewizyta

odwzajemnienie złożonej wizyty

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewizytować

odwzajemniać się lub odwzajemnić się złożeniem wizyty

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewka

zdrobnienie od: rewa

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewkom

(z rosyjskiego "rewolucjonnyj komitiet") dawniej: bolszewicki sztab dokonujący przewrotu wojskowego i obejmujący władzę samorzutnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewokacja

odwołanie kogoś z placówki zagranicznej lub z urzędu kościelnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewokować

1. urzędowo: odwołać, odwoływać z urzędu;
2. przestarzale:
a) zmienić, zmieniać wyznanie;
b) cofnąć, cofać coś, uznać, uznawać coś jako niebyłe

czasownik

(1.1) odwołać z urzędu

(1.2) odwołać, unieważnić

(1.3) nawrócić się, zmienić wyznanie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewokowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rewokować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewolta

zbrojny spisek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zbrojny spisek, bunt

(1.2) sprzeciw wobec obowiązujących norm

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewolucja

1. zbrojny przewrót w społeczeństwie mający na celu obalenie obecnego ustroju społecznego i zastąpienie go nowym;
2. proces dużych, gwałtownych zmian w danej dziedzinie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gwałtowne przemiany w społeczeństwie, związane np. z przewrotem;

(1.2) przen. duże i nagłe zmiany

Rewolucja (z wczesnośredniowiecznej łaciny revolutio – przewrót) – znacząca zmiana, która zazwyczaj zachodzi w stosunkowo krótkim okresie.

Różnie definiowane rewolucje wybuchały w całej historii ludzkości. Różnią się one w zależności od liczby rewolucjonistów (uczestników), środków przez nich stosowanych, czasu trwania, ideologii motywacyjnej i różnych innych aspektów. Rewolucja może być spowodowana zmianą społeczno-polityczną zachodzącą w społeczno-politycznych instytucjach lub znaczną zmianą kulturową i ekonomiczną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewolucjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) uczestnik lub zwolennik rewolucji

Rewolucja (z wczesnośredniowiecznej łaciny revolutio – przewrót) – znacząca zmiana, która zazwyczaj zachodzi w stosunkowo krótkim okresie.

Różnie definiowane rewolucje wybuchały w całej historii ludzkości. Różnią się one w zależności od liczby rewolucjonistów (uczestników), środków przez nich stosowanych, czasu trwania, ideologii motywacyjnej i różnych innych aspektów. Rewolucja może być spowodowana zmianą społeczno-polityczną zachodzącą w społeczno-politycznych instytucjach lub znaczną zmianą kulturową i ekonomiczną.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewolucjonistka

→ rewolucjonista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, uczestniczka lub zwolenniczka rewolucji

Patrz:rewolucjonista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewolucjonizm

dążenie do rewolucyjnych zmian, zwłaszcza w dziedzinie polityki

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewolucjonizować

czasownik przechodni niedokonany (dk. zrewolucjonizować)

(1.1) dokonywać radykalnych, przełomowych zmian, które zasadniczo odmieniają dotychczasowy stan rzeczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewolucjonizowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. pobudzanie do rewolucji

(1.2) przen. dokonywanie radykalnego przełomu w jakiejś dziedzinie

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewolucyjka

zdrobnienie od: rewolucja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od rewolucja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewolucyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób rewolucyjny

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewolucyjność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest rewolucyjne

#### Źródła:

Wiktionary

# Rewolucyjny

związany z rewolucją, przewrotem; właściwy rewolucji, służący rewolucji

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący rewolucji i rewolucjonistów, związany z rewolucją i rewolucjonistami

przymiotnik jakościowy

(2.1) przynoszący duże zmiany, przełamujący skostniałe struktury

(2.2) charakterystyczny dla rewolucji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rewolwer

krótka, wielostrzałowa broń palna z obracającym się bębenkiem za każdym pociągnięciem spustu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ręczna, krótka broń palna, w której magazynek stanowi kilkukomorowy obrotowy bęben;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewolwerowiec

bandyta posługujący się rewolwerem w napadach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba posługująca się zręcznie rewolwerem, biorąca udział w pojedynkach lub napadach, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych za czasów Dzikiego Zachodu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) daw. pejor. czasopismo o sensacyjnym charakterze, zawierające agresywnie zredagowane lub oszczercze informacje

Rewolwerowiec – polskie tłumaczenie angielskiego pojęcia z Dzikiego Zachodu: gunfighter, gunslinger czy shootist, oznaczającego groźnego człowieka z bronią palną. Angielskie słowo nie zawęża jego znaczenia do władania rewolwerem w sensie stricte krótkiej broni palnej z bębnem obrotowym. Znaczenie w wersji angielskiej odnosi się także do groźnego użytkownika broni palnej długiej, np. powtarzalnych karabinów Winchester.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rewolwerowy

1. przymiotnik od: rewolwer;
2. w technice: urządzenie z wieloma osadzonymi narzędziami, używanymi w ustalonej kolejności

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewolwing

kredyt wielokrotnie zaciągany i spłacany w trakcie trwania umowy kredytowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewolwingowy

→ rewolwing

Patrz:rewolwing

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewriter

[czytaj: rirajter] osoba przerabiająca jakiś tekst

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewski

→ Rewa (wieś w Polsce)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rewucki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rex

reks;
1. krój pisma drukarskiego o wąskim rysunku liter;
2. rasa królika o brązowej sierści i stojących uszach

Osoby w Wikipedii o nazwisku Rex

- Robert Rex (1909-1992) – polityk, pierwszy premier Niue
- Simon Rex, właściwie Simon Rex Cutright (ur. 1974) – amerykański aktor i komik
- Wilhelm Rex (1870-1944) – niemiecki rzeźbiarz

Miejscowości w USA:

- Rex – jednostka osadnicza w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Robeson

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rexton

samochód typu SsangYong Rexton

#### Źródła:

SJP.pl

# Rey

Osoby:

- Alejandro Rey – amerykański aktor
- Alexandre Rey – szwajcarski piłkarz
- Álvaro Rey – hiszpański piłkarz
- Dominique Rey – francuski duchowny
- Fernando Rey – hiszpański aktor
- Javier Rey – hiszpański aktor
- Jean-Pierre Rey – francuski duchowny
- Jean Rey – belgijski polityk
- Krzysztof Rey
- Kurt Rey – szwajcarski piłkarz
- Lana Del Rey – amerykańska piosenkarka
- Micheline Calmy-Rey – szwajcarska działaczka polityczna
- Mieczysław Rey – polski poseł
- Mikołaj Rey
- Nicholas Andrew Rey – amerykański polityk
- Paola Andrea Rey – kolumbijska aktorka
- Ramona Rey – polska piosenkarka
- Stanisław Rey
- Sydor Rey – polski poeta

#### Źródła:

Wikipedia

# Reykiawicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Reykjavíkiem, dotyczący Reykjavíku

#### Źródła:

Wiktionary

# Reykjavicki

→ Reykjavík; rejkiawicki

#### Źródła:

SJP.pl

# Reykjavík

[czytaj: rejkiawik] stolica Islandii; Rejkiawik

rzeczownik, nazwa własna

(1.1) geogr. stolica Islandii;

Reykjavík (dawny polski egzonim: Rejkiawik) – stolica oraz największe miasto Islandii, położone w jej południowo-zachodniej części nad Zatoką Faxa, najbardziej wysunięta na północ stolica świata. Na północ od Reykjavíku w odległości 10 km góruje masyw Esja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reykjawicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) odnoszący się do miasta Reykjavík

#### Źródła:

Wiktionary

# Reykowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Reymont

Władysław Stanisław Reymont (właściwie S. W. Rejment) (1867-1925), pisarz i publicysta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Reymontowski

[czytaj: rejmontowski] właściwy Reymontowi, taki jak w twórczości Reymonta

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Reymonta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reynolds

Osoby o tym nazwisku:

- Alastair Reynolds – pisarz gatunku fantastyki naukowej
- Albert Reynolds – irlandzki polityk
- Bobby Reynoldss – amerykański tenisista
- Burt Reynolds – amerykański aktor filmowy, producent, reżyser i scenarzysta
- Butch Reynolds – amerykański lekkoatleta - sprinter
- Candy Reynolds – amerykańska tenisistka
- Caroline Reynolds – fikcyjna wiceprezydent USA; postać w serialu „Prison Break”
- Craig Reynolds – amerykański programista
- Dan Reynolds – amerykański muzyk, wokalista zespołu Imagine Dragons
- Debbie Reynolds – amerykańska aktorka, piosenkarka i tancerka
- Elaine Reynolds – amerykańska modelka
- Grady Reynolds – amerykański koszykarz
- Jamie Reynolds – angielski basista i wokalista
- John F. Reynolds – amerykański generał poległy pod Gettysburgiem
- Joshua Reynolds – angielski malarz, portrecista
- John C. Reynolds – amerykański informatyk
- Joyce K. Reynolds – amerykańska informatyk
- Kevin Reynolds – amerykański reżyser i scenarzysta
- Kevin Reynolds – kanadyjski łyżwiarz figurowy
- Mark Reynolds – amerykański żeglarz sportowy
- Mark Reynolds – szkocki piłkarz
- Osborne Reynolds – irlandzki inżynier
- Roger Reynolds – amerykański kompozytor
- Ryan Reynolds – kanadyjski aktor i producent telewizyjny i filmowy
- Simon Reynolds – kanadyjski aktor

#### Źródła:

Wikipedia

# Reż

dawniej: żyto

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) roln. stpol. i gw-pl|Śląsk Cieszyński, Kraków, Górny Śląsk. żyto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reż.

skrót od: reżyser (czytany jako cały, odmienny wyraz)

skrót

(1.1) = reżyser

(1.2) = reżyseria

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Mazury. droga, podróż

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezać

czasownik

(1.1) gwara więzienna ciąć

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rezać.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezeda

roślina ozdobna o żółto-zielonych kwiatach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Reseda|ref=tak., liczący około 30 gatunków rodzaj roślin z rodziny rezedowatych;

(1.2) bot. roślina z rodzaju rezedy (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezedolistny

przymiotnik

(1.1) bot. posiadający liście jak rezeda

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezedowate

rodzina roślin zielnych lub krzewiastych z rzędu kaparowców, o naprzemianległych liściach bez przylistków i grzbiecistych kwiatach zebranych w grona lub kłosy

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezedowaty

o cechach rezedowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezedowy

→ rezeda

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do rezedy

(1.2) mający kolor właściwy kwiatom rezedy, zielonkawy/żółtawy

Patrz:rezeda

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezerford

jednostka aktywności ciała promieniotwórczego; ruterford; rutherford

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezerpina

alkaloid pochodzenia naturalnego, hamujący pobudzenie układu współczulnego, obniżający ciśnienie krwi i działający na ośrodkowy układ nerwowy powodując uspokojenie, stosowany w leczeniu nadciśnienia

Rezerpina (Reserpinum, ATC: C01 AA52, C02 LA01) – alkaloid pochodzenia naturalnego, wyizolowany z korzeni rauwolfii żmijowej (Rauwolfia serpentina) rosnącej u stóp Himalajów, od wieków stosowanej w medycynie. Pod względem chemicznym jest pochodną indolu, zaliczaną do alkaloidów indolowych, typu johimbanu. Jest estrem kwasu trimetoksybenzoesowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezerwa

1. zapas czegoś;
2. ostrożność w sposobie bycia, ocenie czegoś; powściągliwość;
3. pewna liczba ludzi mogących zastąpić innych, zapasowi członkowie drużyny sportowej, odwód wojskowy itp.;
4. obywatele po przeszkoleniu wojskowym, którzy mogą być powołani do wojska w wypadku wojny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zapas czegoś

(1.2) powściągliwość, brak serdeczności, chłód w sposobie bycia

(1.3) ogół obywateli (rezerwistów), którzy mogą być powołani do wojska na okresowe ćwiczenia lub na wypadek wojny

(1.4) wojsk. oddział lub oddziały wojskowe pozostawione w odwodzie

(1.5) sport. (w sportach drużynowych) grupa sportowców, którzy mogą zastąpić innych zawodników w czasie meczu

(1.6) pewna liczba ludzi mogących zastąpić innych

Rezerwa (żołnierze rezerwy, pot. rezerwiści) – ogół osób stanowiących bazę uzupełnień dla sił zbrojnych na wypadek ogłoszenia mobilizacji, stanu wojny lub bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Rezerwę mogą stanowić zarówno żołnierze zwolnieni z pełnienia służby wojskowej, jak i osoby które służby tej nie odbywały, ale nadal podlegają takiemu obowiązkowi (zwłaszcza posiadające przydatne w wojsku kwalifikacje lub wykształcenie). W Polsce zasoby rezerwy są administrowane przez wojskowe centra rekrutacji, mogące powoływać rezerwistów na jednodniowe lub krótkotrwałe ćwiczenia żołnierzy rezerwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezerwacik

zdrobnienie od: rezerwat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od rezerwat

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezerwacja

wcześniejsze zamówienie miejsca, np. w samolocie, hotelu; zarezerwowanie, zabukowanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) czynność rezerwowania czegoś

(1.2) dowód zarezerwowania czegoś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezerwacyjny

dotyczący rezerwacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezerwat

1. teren o szczególnych wartościach, zwykle przyrodniczych, wyłączony z eksploatacji i objęty ochroną prawną;
2. wydzielony obszar zamieszkiwania ludności autochtonicznej w Ameryce Północnej i Południowej, Afryce i Australii, z ograniczonym dostępem ludności napływowej;
3. w prawie kanonicznym: prawo do wykonywania niektórych czynności kanonicznych zastrzeżone dla ustalonych władz kościelnych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) biol. geogr. objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych

(1.2) wydzielony obszar przymusowego osiedlenia ludności rdzennej

- rezerwat – objęty ochroną ścisłą teren o szczególnych walorach przyrodniczych lub krajoznawczych, np. rezerwat przyrody (w Polsce)
- rezerwat – wydzielony obszar przymusowego osiedlenia ludności rdzennej, zob. rezerwat Indian
- Rezerwat – polski zespół muzyczny
  - Rezerwat – album muzyczny grupy Rezerwat
- Rezerwat – polski film z 2007

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezerwatowy

→ rezerwat

Patrz:rezerwat

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezerwista

obywatel po przeszkoleniu wojskowym, który może być powołany do wojska w wypadku wojny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba po przeszkoleniu wojskowym nie pełniąca służby w wojsku

Rezerwa (żołnierze rezerwy, pot. rezerwiści) – ogół osób stanowiących bazę uzupełnień dla sił zbrojnych na wypadek ogłoszenia mobilizacji, stanu wojny lub bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Rezerwę mogą stanowić zarówno żołnierze zwolnieni z pełnienia służby wojskowej, jak i osoby które służby tej nie odbywały, ale nadal podlegają takiemu obowiązkowi (zwłaszcza posiadające przydatne w wojsku kwalifikacje lub wykształcenie). W Polsce zasoby rezerwy są administrowane przez wojskowe centra rekrutacji, mogące powoływać rezerwistów na jednodniowe lub krótkotrwałe ćwiczenia żołnierzy rezerwy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezerwistka

→ rezerwista

Patrz:rezerwista

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezerwowa

pozostający w zapasie; zapasowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezerwować

1. zamawiać wcześniej miejsce, np. w samolocie, hotelu; dokonywać rezerwacji, bukować;
2. zastrzegać sobie prawo do czegoś;
3. zachowywać coś z przeznaczeniem na przyszły cel; trzymać w rezerwie, mieć na zapas

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) zapewnić z wyprzedzeniem określone miejsce w określonym czasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezerwowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rezerwować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezerwowy

pozostający w zapasie; zapasowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) taki, który stanowi rezerwę czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) sport. gracz, który oczekuje na ewentualną zmianę poza boiskiem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezerwuar

zbiornik służący do składowania różnych substancji, najczęściej cieczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. zbiornik do przechowywania cieczy lub gazów

(1.2) książk. zasoby dostępne do wykorzystania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezerwuarek

zdrobnienie od: rezerwuar

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezerwy

1. zapas czegoś;
2. ostrożność w sposobie bycia, ocenie czegoś; powściągliwość;
3. pewna liczba ludzi mogących zastąpić innych, zapasowi członkowie drużyny sportowej, odwód wojskowy itp.;
4. obywatele po przeszkoleniu wojskowym, którzy mogą być powołani do wojska w wypadku wojny

#### Źródła:

SJP.pl

# Reżim

reżym;
1. dokładnie ustalony plan pracy, życia itp.; dyscyplina; rygor;
2. system rządów, rząd charakteryzujący się używaniem brutalnej przemocy w stosunku do społeczeństwa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. pejor. sposób sprawowania władzy przy pomocy ucisku i przemocy

(1.2) polit. pejor. rząd, który stosuje ucisk i przemoc

(1.3) ścisły tryb postępowania w określonym przypadku

- reżim, reżym (fr. régime „porządek”) – unormowany sposób postępowania (np. funkcjonowania społeczeństwa, sprawowania władzy, wykonywania pracy, przestrzegania regulaminów i zasad)
- reżim – forma władzy oparta na stosowaniu przemocy i ucisku wobec społeczeństwa
- reżim – ogół metod i zasad politycznego funkcjonowania państwa
- reżim – sposób postępowania w stosunkach międzynarodowych
- reżim wojskowy (junta) – system sprawowania władzy państwowej, poprzez radę wojskową
- reżim rzeczny – rytmiczny przebieg zjawisk hydrologicznych rzeki na przestrzeni jednego roku
- Reżim 4 sierpnia – autorytarny system rządów w Grecji w latach 1936–1941

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reżimowiec

zwolennik panującego reżimu; reżymowiec

#### Źródła:

SJP.pl

# Reżimówka

1. zwolenniczka panującego reżimu;
2. dziennik o kierunku zgodnym z ideologią panującego reżimu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pismo, stacja telewizyjna o kierunku zgodnym z ideologią panującego reżimu

(1.2) zwolenniczka panującego reżimu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reżimowy

związany z reżimem (reżymem), np. rząd reżimowy, sąd reżimowy; reżymowy

przymiotnik

(1.1) dotyczący reżimu, związany z reżimem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezjański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Rezją, dotyczący Rezji (ofic. Resia, gmina we Włoszech)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) dialekt rezjański języka słoweńskiego

#### Źródła:

Wiktionary

# Reznor

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezol

żywica syntetyczna używana przy produkcji lakierów, klejów itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezolowy

→ rezol

Patrz:rezol

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezolucja

zbiorowa uchwała ustalona przez jakieś zgromadzenie w wyniku obrad

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zbiorowa uchwała podjęta w wyniku obrad

(1.2) daw. decyzja władz o charakterze rozstrzygającym

- Rezolucja (polityka) – inaczej "odezwa do narodu"
  - Rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ
- Rezolucja (matematyka)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezolucyjny

→ rezolucja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rezolucją, dotyczący rezolucji

Patrz:rezolucja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezolut

osoba energiczna, szybka w działaniu

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezolutka

→ rezolut

Patrz:rezolut

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezolutnie

przysłówek

(1.1) w sposób rezolutny

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezolutniej

stopień wyższy od przysłówka: rezolutnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezolutniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: rezolutny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezolutność

→ rezolutny

Patrz:rezolutny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezolutny

1. umiejący sobie zręcznie poradzić w każdej sytuacji, zaradny i pewny siebie w kontaktach z ludźmi; bystry, roztropny, śmiały;
2. właściwy człowiekowi o takich cechach, np. rezolutna mina

przymiotnik

(1.1) pewny siebie, wygadany

(1.2) bystry, zaradny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezolwować

dawniej:
1. zdecydować, decydować o czymś;
2. rezolwować się - zdecydować się, decydować się na coś

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezon

śmiałość, pewność siebie, odwaga

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pewność siebie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezonacja

dawniej: zjawisko akustyczne polegające na przedłużeniu czasu trwania dźwięku, wywołane działaniem fal odbitych w pomieszczeniu zamkniętym; rezonans, pogłos

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezonacyjny

dotyczący rezonacji

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezonans

1. zjawisko akustyczne polegające na przedłużeniu czasu trwania dźwięku, wywołane działaniem fal odbitych w pomieszczeniu zamkniętym; rezonacja, pogłos;
2. dobra słyszalność dźwięków w pomieszczeniu, zależna od powierzchni odbijających dźwięki;
3. zwielokrotnienie dźwięku; odgłos, echo, podźwięk;
4. przenośnie: czyjaś reakcja na coś; odzew, oddźwięk, echo;
5. w fizyce: zjawisko zachodzące w niektórych układów mechanicznych, elektrycznych, akustycznych lub optycznych, polegająca na szybkim wzroście amplitudy drgań układu, gdy częstotliwość zewnętrznych drgań wymuszających jest równa lub bliska częstotliwości drgań własnych układu;
6. w muzyce: zjawisko wzmocnienia dźwięku spowodowane pobudzeniem ciała sprężystego sąsiadującego ze źródłem dźwięku ciała sprężystego do drgań o tej samej częstotliwości;
7. w psychologii: sposób oddziaływania zdarzenia na psychikę ludzką;
8. w psychologii: bezsłowna komunikacja między ludźmi, pozwalająca poznawać uczucia innych i wczuwać się w nie;
9. w językoznawstwie: rezonans nosowy - cecha artykulacyjna głoski, która wynika z udziału jamy nosowej w wymawianiu tej głoski;
10. w medycynie: rezonans magnetyczny:
a) metoda diagnostyki wykorzystywana w badaniach ośrodkowego układu nerwowego oraz układu mięśniowego i szkieletowego;
b) badanie przeprowadzone tą metodą

Rezonans – zjawisko fizyczne zachodzące dla drgań wymuszonych, objawiające się wzrostem amplitudy drgań układu drgającego dla określonej częstotliwości siły wymuszającej. Częstotliwość, dla której drgania mają największą amplitudę, nazywa się częstotliwością rezonansową. Dla tej częstotliwości nawet mała okresowa siła wymuszająca może powodować drgania o znacznej amplitudzie. Układ drgający o wielu stopniach swobody ma wiele różnych częstości własnych i dlatego możliwe są drgania rezonansowe na każdej z tych częstości. Najłatwiej jest wywołać rezonans na częstości najniższej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezonanse

cząstki elementarne o maksymalnie krótkim czasie życia; cząstki rezonansowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezonator

część instrumentu muzycznego do wzmocnienia dźwięku, np. pudło skrzypiec

Rezonator – układ mechaniczny lub elektryczny, w którym zachodzą drgania rezonansowe.

Przykładami rezonatorów mechanicznych są wahadło, sprężyna, struna, membrany akustyczna i muzyczna.

Przykładami rezonatorów akustycznych są rura Kundta, rezonator Helmholtza. Stosowane powszechnie służą do tłumienia dźwięku (hałasów) lub do rezonansowego wzmacniania dźwięku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezoner

1. człowiek, który lubi mędrkować, pouczać, umoralniać
2. postać w utworze dramatycznym lub epickim komentująca i interpretująca, najczęściej w imieniu autora, przedstawione zdarzenia, osoby, konflikty, formułująca morał utworu

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezonerka

1. kobieta lubiąca rezonować, pouczać innych;
2. postać kobieca w sztuce scenicznej, wyrażająca ogólne informacje o zdarzeniach, postaciach, wyrażająca zwykle opinie samego autora

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezonerski

→ rezoner

Patrz:rezoner

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezonerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rozważanie o czymś z dużą pewnością siebie, udowadnianie rzeczy oczywistych, bezprzedmiotowe rozmyślanie, pouczanie

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezonować

1. rozprawiać, pouczać, mędrkować;
2. być w rezonansie z siłą powodującą drgania; współbrzmieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezonowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) dowodzenie czegoś lub mówienie o czymś z dużą dozą pewności siebie

(1.2) drganie w rezonansie

(1.3) o instrumencie muzycznym: wzmacnianie dźwięków poprzez drganie z tą samą częstotliwością co źródło tych dźwięków

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezorcyna

biała substancja krystaliczna o słodkim smaku, łatwo rozpuszczalna w wodzie, eterze i alkoholu, mająca zastosowanie w garbarstwie, farbiarstwie oraz lecznictwie; fenol dihydroksylowy

Rezorcyna. rezorcynol (łac. Resorcinolum, Resorcinum), C6H4(OH)2 – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji meta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezorcynowy

→ rezorcyna

Patrz:rezorcyna

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezotekst

laminatowa, kompozytowa masa plastyczna używana do wyrobu części maszyn, aparatów elektrotechnicznych i łożysk; tekstolit

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezultat

wynik, skutek działania

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wynik, skutek, efekt jakiegoś działania lub braku działania

- Wynik pracy twórczej i artystycznej – dzieło
- Wynik rozgrywek sportowych – przegrana lub remis (nierozegrana)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezultatywność

→ rezultatywny

Patrz:rezultatywny

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezultować

czasownik

(1.1) rzad. dawać rezultat, skutkować

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezultowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|rezultować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezun

dawniej: morderca, zabójca; rezuń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek, który dokonuje napadów i zabójstw;

(1.2) pejor. Ukrainiec (zazwyczaj w kontekście rzezi wołyńskiej i czystki etnicznej w Małopolsce Wschodniej)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezurekcja

katolicka, uroczysta msza wielkanocna z procesją

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rel. uroczyste nabożeństwo wielkanocne z procesją, obwieszczające zmartwychwstanie Chrystusa;

(1.2) rel. rzad. zmartwychwstanie Chrystusa

Rezurekcja (z łac. resurrectio – zmartwychwstanie) – procesja w Kościołach katolickich, odbywająca się w Wielkanoc, która jest ogłoszeniem zmartwychwstania Chrystusa i wezwaniem całego stworzenia do udziału w triumfie Zmartwychwstałego. Jeśli to możliwe, procesja wychodzi na zewnątrz i okrąża kościół raz lub trzy razy. W procesji obok hostii w monstrancji niesiony jest krzyż ze stułą koloru czerwonego (królewska purpura) oraz figura Jezusa Zmartwychwstałego. Może odbyć się na zakończenie Wigilii Paschalnej albo w poranek wielkanocny przed pierwszą Mszą Świętą. Musi się jednak zacząć nie później niż o świcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezurekcjonista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rel. daw. zmartwychwstaniec

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezurekcyjny

dotyczący rezurekcji

przymiotnik

(1.1) związany z rezurekcją, dotyczący rezurekcji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezus

wąskonosa małpa z grupy koczkodanów, żyjąca stadnie w południowej Azji; często pokazywana w ogrodach zoologicznych i wykorzystywana przy badaniach laboratoryjnych

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Macaca mulatta|ref=tak., gatunek małpy zamieszkującej obszar od Afganistanu po Chiny;

Makak królewski, rezus, makak rezus (Macaca mulatta) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny koczkodanów (Cercopithecinae) w obrębie rodziny koczkodanowatych (Cercopithecidae). Nie jest gatunkiem zagrożonym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezydencja

dom, posesja, siedziba

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wielki budynek mieszkalny o charakterze reprezentacyjnym

Rezydencja – reprezentacyjna siedziba biskupia, królewska, rodowa, zbudowana na wsi lub w mieście.

Może być pojedynczym budynkiem (zamkiem, pałacem) lub zespołem budynków (w połączeniu z zabudowaniami gospodarczymi, parkiem z pawilonami itp.). Rozróżnia się rezydencje letnie, zimowe i całoroczne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezydencjalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rezydowaniem, odnoszący się do rezydowania

(1.2) związany z rezydencją, odnoszący się do rezydencji

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezydencjonalny

przymiotnik relacyjny

(1.1) książk. pełniący funkcję rezydencji, należący do rezydencji

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezydencki

→ rezydent

Patrz:rezydent

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezydencyjka

zdrobnienie od: rezydencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezydencyjny

→ rezydencja

Patrz:rezydencja

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezydent

1. osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania w kraju;
2. pracownik biura podróży wysłany służbowo do jakiegoś kraju i zobowiązany do opieki nad przebywającymi tam klientami tego biura;
3. agent obcego wywiadu kierujący siatką wywiadowczą w danym państwie;
4. pacjent leczony ponad rok w oddziale psychiatrycznym;
5. ksiądz bez obowiązków wikariusz, mieszkający na terenie parafii;
6. ubogi krewny, przyjaciel lub wysłużony urzędnik mieszkający stale na dawnym dworze szlacheckim i będący na utrzymaniu gospodarza;
7. dawniej: przedstawiciel dyplomatyczny mocarstwa w państwie zależnym

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) agent obcego wywiadu kierujący siatką wywiadowczą

(1.2) osoba zamieszkująca w jakimś kraju, a nie posiadająca jego obywatelstwa

(1.3) daw. ubogi krewny, przyjaciel lub wysłużony oficjalista, mieszkający stale na dworze szlacheckim i będący na utrzymaniu gospodarza

(1.4) hist. przedstawiciel dyplomatyczny o randze niższej od posła, zazwyczaj w państwie klienckim albo zależnym

- rezydent (artysta)
- rezydent (dyplomacja)
- rezydent (ksiądz)
- rezydent (lekarz)
- rezydent (pacjent)
- rezydent (prawo)
- rezydent (turystyka)
- rezydent (wywiad)
- dawne znaczenie: „ubogi krewny, przyjaciel lub wysłużony oficjalista mieszkający stale na dworze szlacheckim i będący na utrzymaniu gospodarza” (źródło: red. Stanisław Skorupka, Halina Auderska, Zofia Łempicka: Mały słownik języka polskiego. Warszawa: PWN, 1968, s. 690.)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezydentka

→ rezydent

Patrz:rezydent

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezydentny

przymiotnik relacyjny

(1.1) inform. taki, który jest stale obecny w pamięci operacyjnej, załadowany na stałe podczas pracy komputera

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezydentura

1. miejsce, gdzie znajduje się ośrodek kierowniczy jakieś organizacji, instytucji, np. agentura obcego wywiadu;
2. dawniej:
a) stanowisko rezydenta;
b) siedziba rezydenta

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezydować

1. mieszkać lub przebywać gdzieś;
2. mieć gdzieś siedzibę, rezydencję;
3. zamieszkiwać u kogoś jako rezydent - ubogi krewny, przyjaciel rodziny

czasownik

(1.1) mieć gdzieś swoją siedzibę

(1.2) być rezydentem, mieszkać gdzieś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezydualny

1. pozostały z czegoś lub po czymś,
2. nośnik cennych wartości

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezyduum

residuum;
1. liczba zespolona opisującą zachowanie całek po konturach analitycznej funkcji f(z) wokół punktu osobliwości;
2. materiał skalny będący efektem wietrzenia i erozji niektórych składników skały

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezygnacja

zrzeczenie się lub zaniechanie czegoś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zrzeczenie się czegoś lub zaniechanie jakiejś czynności

(1.2) stan przygnębienia, który zwykle towarzyszy sytuacji, na którą nie ma się wpływu

(1.3) formalny dokument zawierający oświadczenie o czyjejś rezygnacji (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezygnacyjnie

rzadko: z rezygnacją, w sposób wyrażający rezygnację; zrezygnowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezygnacyjny

1. → rezygnacja, np. list rezygnacyjny;
2. dawniej: rezygnujący z czegoś, zrezygnowany

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezygnować

odstępować od czegoś

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. zrezygnować)

(1.1) odstępować od czegoś, zrzec się czegoś z własnej woli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezygnowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zaprzestawanie czegoś, odstępowanie od czegoś, zrzekanie się czegoś

#### Źródła:

Wiktionary

# Rezyliencja

w psychologii: umiejętność dostosowania się, adaptacji do nowego otoczenia, zmieniających się warunków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) psych. indywidualna zdolność do znoszenia przeciwności losu;

Rezyliencja inaczej prężność, sprężystość, giętkość (z łac. resilire – odbić z powrotem, sprężyście odbić się) – umiejętność lub proces dostosowywania się człowieka do zmieniających się warunków, adaptacja do otoczenia, uodpornianie się, plastyczność umysłu, zdolność do odzyskiwania utraconych lub osłabionych sił i odporność na działanie szkodliwych czynników. Zdolność do regeneracji po urazach psychicznych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reżym

reżim;
1. dokładnie ustalony plan pracy, życia itp.; dyscyplina; rygor;
2. system rządów, rząd charakteryzujący się używaniem brutalnej przemocy w stosunku do społeczeństwa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) war. reżim

- reżim, reżym (fr. régime „porządek”) – unormowany sposób postępowania (np. funkcjonowania społeczeństwa, sprawowania władzy, wykonywania pracy, przestrzegania regulaminów i zasad)
- reżim – forma władzy oparta na stosowaniu przemocy i ucisku wobec społeczeństwa
- reżim – ogół metod i zasad politycznego funkcjonowania państwa
- reżim – sposób postępowania w stosunkach międzynarodowych
- reżim wojskowy (junta) – system sprawowania władzy państwowej, poprzez radę wojskową
- reżim rzeczny – rytmiczny przebieg zjawisk hydrologicznych rzeki na przestrzeni jednego roku
- Reżim 4 sierpnia – autorytarny system rządów w Grecji w latach 1936–1941

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reżymowiec

zwolennik panującego reżimu; reżimowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. polit. zwolennik reżymu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reżymówka

reżimówka
1. zwolenniczka panującego reżimu;
2. dziennik o kierunku zgodnym z ideologią panującego reżimu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. polit. zwolenniczka reżymu

(1.2) pot. reżymowe czasopismo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reżymowy

związany z reżymem (reżimem), np. sąd reżymowy, rząd reżymowy; reżimowy

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący reżymu, związany z reżymem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezynit

sztuczna żywica

Rezynit – macerał z grupy liptynitu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezynoid

ekstrakt roślinny do wyrównywania zapachu olejków zapachowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Reżyser

1. osoba odpowiedzialna za całokształt sztuki teatralnej, filmu, audycji radiowej itp.; reżyser dźwięku - osoba zajmująca się reżyserią dźwięku (mająca umiejętności realizatora i montażysty dźwięku oraz inwencję twórczą)
2. ktoś, kto zorganizował jakieś wydarzenie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) realizator koncepcji filmu, programu telewizyjnego, sztuki teatralnej;

Reżyser (z fr. régisseur – "kierownik planu; inspicjent") – autor dzieła scenicznego lub filmowego odpowiedzialny za jego całokształt, inicjator spektaklu, filmu, widowiska muzycznego bądź estradowego. Tworzy koncepcję artystyczną sztuki (w szczególności adaptuje tekst oryginalny), inspiruje współpracowników i kieruje nimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reżyseria

ogół czynności reżysera zmierzających do powstania filmu, sztuki teatralnej, audycji radiowej itp.; reżyserowanie, reżyserka; r. dźwięku - sztuka sterowania procesami akustycznymi, łącząca realizację i montaż dźwięku oraz inwencję twórczą

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ogół działań reżysera

Reżyser (z fr. régisseur – "kierownik planu; inspicjent") – autor dzieła scenicznego lub filmowego odpowiedzialny za jego całokształt, inicjator spektaklu, filmu, widowiska muzycznego bądź estradowego. Tworzy koncepcję artystyczną sztuki (w szczególności adaptuje tekst oryginalny), inspiruje współpracowników i kieruje nimi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Reżyserka

1. pomieszczenie w studiu radiowym lub telewizyjnym będące miejscem pracy reżysera;
2. potocznie: zajęcie reżysera;
3. kobieta zajmująca się reżyserią, odpowiedzialna za całokształt sztuki teatralnej, filmu, audycji radiowej itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta uprawiająca zawód reżysera

(1.2) pomieszczenie stanowiące miejsce pracy reżysera

(1.3) pot. zajęcie reżysera

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reżysernia

pokój reżysera, z którego kieruje on audycją telewizyjną lub radiową; reżyserka

#### Źródła:

SJP.pl

# Reżyserować

1. zajmować się reżyserią
2. przenośnie: organizować jakieś wydarzenie, czuwać nad jego sprawnym przebiegiem

czasownik przechodni niedokonany (dk. wyreżyserować)

(1.1) film. teatr. telew. rad. opracowywać film, program, przedstawienie albo słuchowisko od pomysłu do postaci końcowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Reżyserski

przymiotnik od: reżyser (np. komentarz reżyserski, debiut reżyserski)

#### Źródła:

SJP.pl

# Rezystancja

opór elektryczny czynny

Rezystancja, opór (elektryczny, czynny), oporność (czynna) (z łac. resistere — sprzeciwiać się, stawiać opór) – wielkość charakteryzująca relację między napięciem a natężeniem prądu elektrycznego w obwodach prądu stałego. W obwodach prądu przemiennego rezystancją nazywa się część rzeczywistą impedancji zespolonej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezystancyjny

→ rezystancja

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z rezystancją, dotyczący rezystancji

Patrz:rezystancja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Rezystencja

1. niepodatność organizmu na działanie drobnoustrojów chorobotwórczych lub ich jadów; odporność dziedziczna; odporność konstytucjonalna
2. niepodatność drobnoustrojów lub owadów szkodników na stosowane wobec nich środki chemiczne; oporność

Rezystencja – polski zespół z Ustronia, grający muzykę oi!, utworzony w 1993 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezystor

przyrząd wykonany z odpowiedniego materiału, stawiającego opór przepływowi prądu, włączany w obwody elektryczne dla ograniczenia płynącego przez nie prądu; opornik elektryczny

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) elektr. elektron. element montowany w obwodach elektronicznych, który wprowadza do nich zadaną rezystancję;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Rezystywność

opór elektryczny przewodnika wykonanego z jednorodnego materiału o przekroju poprzecznym 1 metra kwadratowego i długości 1 metra; opór elektryczny właściwy

Rezystywność (opór elektryczny właściwy) – wielkość charakteryzująca materiały pod względem przewodnictwa elektrycznego. Rezystywność jest zazwyczaj oznaczana jako \rho (mała grecka litera rho).Jednostką rezystywności w układzie SI jest om⋅metr (Ω·m), inaczej omometr.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Rezystywny

związany z rezystancją, oporem elektrycznym; opornościowy, rezystancyjny

#### Źródła:

SJP.pl