# F

1. litera oznaczająca spółgłoskę f;
2. spółgłoska twarda, bezdźwięczna;
3. czwarty dźwięk podstawowej skali muzycznej

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) jęz. majuskuła dziewiątej litery polskiego alfabetu;

F (wymowa: ef, minuskuła: f) – szósta litera alfabetu łacińskiego, dziewiąta litera alfabetu polskiego. Oznacza zwykle w danym języku spółgłoskę szczelinową wargowo-zębową bezdźwięczną, np. [f].

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fa

solmizacyjna nazwa dźwięku f

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. nazwa solmizacyjna jednego z dźwięków;

Belgia:

- Få-les-Tombes – walońska nazwa miejscowości Faulx-Les Tombes

Francja:

- Fa – gmina

Osoby:

- Fa – król chiński

Inne:

- fa – nazwa solmizacyjna dźwięku muzycznego F
- Fa – marka kosmetyków firmy Henkel
- fa – język perski w kodzie ISO 639-1
- Fa – niedokrwistość Fanconiego
- Fa – ataksja Friedreicha

Zobacz też:

- FA

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fab.

skrót od: fabularny

#### Źródła:

SJP.pl

# Faber

nazwisko

- Basil Faber (ur. ok. 1520, zm. 1576) – niemiecki filolog, luterański teolog
- Ernest Faber (ur. 1971) – piłkarz holenderski
- Eugeniusz Faber (1939-2021) – polski piłkarz
- François Faber (1887–1915) – kolarz luksemburski
- Frederick William Faber (1814–1863) – angielski pisarz i teolog anglikański, a później katolicki
- Gustav Faber (1912–1993) – niemiecki historyk
- Heinrich Faber (ok. 1500–1552) – niemiecki kompozytor i teoretyk muzyki
- Johann Faber (ur. ok. 1470, zm. 1541) – dominikanin, teolog
- Klaas Carel Faber (1922–2012) – niemiecki zbrodniarz wojenny
- Lothar Faber (1922–2005) – niemiecki oboista
- Marc Faber (ur. 1946) – ekonomista, analityk i przedsiębiorca
- Michel Faber (ur. 1960) – australijski pisarz
- Piotr Faber (1506–1546) – francuski jezuita, święty Kościoła katolickiego
- Philip Faber (1564–1630) – włoski teolog i filozof
- Roman Faber (ur. 1955) – polski piłkarz, reprezentant Polski
- Sandra Moore Faber (ur. 1944) – amerykańska astronom i kosmolog
- Wincenty Faber (1936–1980) – polski poeta

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabia

model samochodu marki Škoda

Fabia – żeński odpowiednik łacińskiego imienia Fabiusz. Patronem tego imienia jest bł. Fabiusz (zm. w 303 roku).

Fabia imieniny obchodzi 27 grudnia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabian

angielska organizacja reformistyczna założona w 1884 r. w Londynie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Fabiana

Fabian – imię męskie pochodzenia łacińskiego, oznaczające „należący do Fabiusza” (mężczyzny z rodu Fabiuszów). Nazwa rodowa Fabiuszy wywodzi się zaś od łac. faba (bób) i pierwotnie oznaczała osobę zajmującą się uprawą bobu. Chrześcijańskim patronem tego imienia jest św. Fabian, papież.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabiana

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D. i B. lp. od: Fabian

Fabiana (również Pabiana) – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się od nazwy rzymskiego rodu Fabiuszów. Żeński odpowiednik męskiego imienia Fabian.

Imię rzadkie w Polsce. W styczniu 2024 r. w rejestrze PESEL, wśród publicznie dostępnych danych dotyczących osób żyjących, wykazano 140 kobiet o imieniu Fabiana nadanym jako imię pierwsze oraz 62 kobiety noszące imię Fabiana jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane jako imię pierwsze – Anna, nosi 1 072 616 osób

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabianczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fabianek

#### Źródła:

Wiktionary

# Fabianczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fabianek

#### Źródła:

Wiktionary

# Fabiańczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabianczyny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabianki lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabianecki

→ Fabianki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fabianek

Patrz:Fabianki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabianek

zdrobnienie od: Fabian (imię męskie)

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) zdrobn. Fabian

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabianie

angielska organizacja reformistyczna założona w 1884 r. w Londynie

Fabianie lub Towarzystwo Fabiańskie (ang. The Fabian Society) – angielskie stowarzyszenie reformistyczne, mające na celu przekształcenie ustroju kapitalistycznego w socjalistyczny. Obecni członkowie w poglądach są zgodni z Partią Pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabianin

członek angielskiej organizacji reformistycznej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. zwolennik fabianizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabianizm

doktryna stworzona przez fabian, negująca konieczność rewolucji i głosząca możliwość przejścia od kapitalizmu do socjalizmu drogą ewolucyjną

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) doktryna głosząca pokojową, ewolucyjną transformację kapitalizmu w socjalizm;

Fabianie lub Towarzystwo Fabiańskie (ang. The Fabian Society) – angielskie stowarzyszenie reformistyczne, mające na celu przekształcenie ustroju kapitalistycznego w socjalistyczny. Obecni członkowie w poglądach są zgodni z Partią Pracy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabianka

zdrobnienie od imienia żeńskiego: Fabiana

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabianki

zdrobnienie od imienia żeńskiego: Fabiana

W Polsce

- Fabianki – wieś w woj. kujawsko-pomorskim, w pow. włocławskim, w gminie Fabianki
- Fabianki – osada w woj. warmińsko-mazurskim, w pow. iławskim, w gminie Susz
- Fabianki – gmina
- Fabianki – gromada

Zobacz też

- Fabian

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabiankowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabianka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabianostwo

Fabian z małżonką; Fabianowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabianowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fabianowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Fabianowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fabianowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Fabianowie

Fabian z małżonką; Fabianostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabianowski

nazwisko

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fabianowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabianowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabiana lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiański

dotyczący fabian - zwolenników ewolucyjnych reform społecznych

- Bogdan Fabiański – polski dziennikarz muzyczny
- Julian Fabiański (1866–1943) – polski profesor inżynier wiertnictwa i wydobywania nafty
- Łukasz Fabiański (ur. 1985) – polski piłkarz
- Marcin Fabiański (ur. 1956) – polski historyk sztuki

miejscowość

- Wilczeniec Fabiański – wieś w województwie kujawsko-pomorskim

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabicki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabijańczyk

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabijański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiniak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiola

imię żeńskie

Fabiola – imię żeńskie pochodzenia łacińskiego, pierwotnie zdrobniała forma imienia Fabia.

Patronką tego imienia jest św. Fabiola, matrona rzymska, wdowa (IV wiek).

W styczniu 2024 w rejestrze PESEL wśród publicznie dostępnych danych wykazano 253 kobiety o imieniu Fabiola nadanym jako imię pierwsze oraz 122 kobiety noszące imię Fabiola jako imię drugie. Dla porównania, najczęściej nadane imię żeńskie – Anna – nosi 1072616 osób.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabioliny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabioli lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiś

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabisiak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiszak

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiusz

imię męskie

Fabiusz – imię męskie pochodzenia łacińskiego. Wywodzi się nazwy rzymskiego rodu Fabiuszów, która z kolei pochodzi od łacińskiego faba - "bób". Wśród patronów tego imienia — św. Fabiusz, wspominany razem ze swoimi towarzyszami, św. Bassusem, Maksymem i Antymem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabiusze

lud rzymski

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabiuszostwo

Fabiusz z małżonką; Fabiuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiuszowie

Fabiusz z małżonką; Fabiuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabiuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabiusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabjański

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fablet

urządzenie elektroniczne o przekątnej pomiędzy pięcioma i siedmioma calami, łączące funkcje smartfona i tabletu; phablet, mikrotablet

Fablet (ang. phablet, połączenie słów: phone i tablet) – grupa urządzeń mobilnych wyposażonych w ekran dotykowy o przekątnej do 7 cali. Fablet jest urządzeniem łączącym cechy smartfona i małego tabletu. Jest większy niż smartfon, ale nie na tyle duży, by być uznawany za tablet lub minitablet. Rozmiary przekątnej ekranu takich urządzeń zaczynają się na pięciu calach, ale są mniejsze niż siedem cali.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabliaux

[czytaj: fabliO] popularny w XII-XIV w. gatunek lekkiej poezji francuskiej

Fabliaux (sing. fabliau) – gatunek literacki w średniowiecznej literaturze francuskiej, obejmujący przeważnie utwory wierszowane. Powstawały głównie w XIII w. we Francji północno-wschodniej.

Fabliaux należą do literatury plebejskiej, mają przy tym charakter satyryczny. Styl jest dosadny, a humor rubaszny. Intencja utworów jest przy tym często moralizatorska. Rzadki jest natomiast typowy dla wielu gatunków literackich średniowiecza – w tym zbliżonych, jak bajka – alegoryzm, który zastępuje bezpośrednia obserwacja życia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fablok

Fablok – polskie przedsiębiorstwo założone w 1919 roku w Chrzanowie, produkujące tabor kolejowy i maszyny.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fabr.

skrót od: fabryka; f-ka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabre

[czytaj: fabr] nazwisko francuskie, m.in. Fabre d'Eglantine (właściwie Philippe François Nazaire Fabre) (1750-94), dramatopisarz francuski; Jean Henri Fabre (1823-1915), francuski entomolog, pisarz; Jean Marcel Fabre (1904-75), francuski historyk literatury, polonista

Fabre – stacja metra w Montrealu, na linii niebieskiej. Obsługiwana przez Société de transport de Montréal (STM). Znajduje się w Villeray, w dzielnicy Villeray–Saint-Michel–Parc-Extension.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fabrycek

zdrobnienie od: Fabrycjusz (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycja

imię żeńskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycjusz

imię męskie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycjuszostwo

Fabrycjusz z małżonką; Fabrycjuszowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycjuszowie

Fabrycjusz z małżonką; Fabrycjuszostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycjuszowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabrycjusza lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabryckowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabrycka lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycostwo

Fabrycy z małżonką; Fabrycowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycowie

Fabrycy z małżonką; Fabrycostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fabrycego lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrycy

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

Fabrycy – imię męskie.

Fabrycy imieniny obchodzi 14 marca, 22 sierpnia.

Osoby o imieniu Fabrycy

- Fabrizio Di Mauro − piłkarz włoski
- Fabrizio Giovanardi − włoski kierowca wyścigowy
- Fabrizio Paolucci − włoski duchowny, kardynał, z rodu hrabiów Calboli
- Fabrizio Schembri (ur. 1981) − włoski lekkoatleta specjalizujący się w trójskoku
- Piotr Fabrycy Kowalski (1552–1622) − jezuita, tłumacz, autor dzieł teologicznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabryczka

mała fabryka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pieszcz. zdrobn. od: fabryka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabrycznie

przysłówek

(1.1) przez pracowników fabryki

#### Źródła:

Wiktionary

# Fabryczny

należący do fabryki; produkowany, wykonany w fabryce

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fabryką

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabryka

zakład przemysłowy wytwarzający maszynowo na wielką skalę środki spożycia i produkcji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) produkcyjny zakład przemysłowy

(1.2) pot. załoga fabryki (1.1)

(1.3) daw. budowa, wznoszenie budowli

(1.4) daw. produkcja, wyrób

Fabryka (łac. fabrica ‘warsztat rzemieślniczy’) – zakład przemysłowy, w którym produkcja odbywa się przy użyciu maszyn.

W ujęciu historycznym, przejście od wytwarzania produktów w manufakturach do ich produkcji w fabrykach oznaczało początek kapitalizmu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabrykacja

wyrób, produkowanie, produkcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrykacyjny

→ fabrykacja

Patrz:fabrykacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrykancik

zdrobnienie od: fabrykant

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrykancki

odnoszący się do fabrykanta, będący własnością fabrykanta

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fabrykantem, dotyczący fabrykanta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabrykant

1. osoba podrabiająca coś; fałszerz;
2. dawniej: właściciel fabryki; przemysłowiec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. właściciel fabryki

Fabrykant (łac. fabricans, -ntis ‘tworzący’, od fabricare ‘tworzyć’), przemysłowiec – prywatny właściciel fabryki lub zakładu przemysłowego.

W XIX w. mianem tym określano także rzemieślnika, którego warsztat miał większą moc produkcyjną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabrykantka

dawniej: właścicielka fabryki

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. właścicielka fabryki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabrykat

produkt fabryczny, gotowy towar, wyrób

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabrykować

produkować, wyrabiać

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfabrykować)

(1.1) wykonywać podróbki

(1.2) przest. produkować w dużej liczbie, w masowej ilości

(1.3) iron. żart. robić byle jak lub coś niezbyt wartościowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabrykowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) książk. produkowanie czegoś na masową skalę

(1.2) pot. sporządzanie imitacji czegoś w przestępczym celu

#### Źródła:

Wiktionary

# Fabula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. drobiazg

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. bajka

Fabula – niemieckie czasopismo bajkoznawcze ukazujące się w Berlinie od 1957 roku. Przez długi czas redaktorem naczelnym był Kurt Ranke – profesor uniwersytetu w Getyndze. W skład pierwszego komitetu redakcyjnego wchodzili Walter Anderson, L. Bødker (Dania), R. Th. Christiansen (Norwegia), G. Ortutay (Węgry), A. Taylor (USA) i S. Thompsorn (USA). Pismo, oprócz materiałów w języku angielskim, niemieckim i francuskim, zamieszcza rozprawy, przyczynki, recenzje i komunikaty o pracach w toku.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabulać

czasownik niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. igrać z niebezpieczeństwem

#### Źródła:

Wiktionary

# Fabulacja

fantazjowanie na temat rzekomych wydarzeń w przeszłości i własnego w nich udziału

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. wprowadzanie do opisu albo opowiadania elementów nierealistycznych

(1.2) psych. przedstawianie wydarzeń z podawaniem zmyślonych wątków

Pseudologia (inaczej pseudologia fantastica, mitomania, kłamstwo patologiczne, zespół Delbrücka, łac. mitomania, ang. pathological lying) – zaburzenie psychiczne objawiające się patologiczną skłonnością do opowiadania kłamstw najczęściej pod postacią zmyślonych opowiadań przedstawiających opowiadającego w korzystnym świetle.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabularność

opieranie się utworu literackiego lub filmowego na fabule (układzie zdarzeń, wątków i motywów); fikcyjność, literackość, fabularyzm

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabularny

oparty na wątku fikcyjnym, a nie na dokumentacji; mający fabułę

przymiotnik

(1.1) mający fabułę; oparty na fikcyjnej opowieści

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabularyzacja

książkowo: nadanie formy utworu fabularnego takim utworom, jak kronika, pamiętnik, film dokumentalny itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) film. liter. nadawanie formy fabularnej utworom dokumentalnym

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabularyzm

książkowo: występowanie fabuły (układu zdarzeń, wątków i motywów) w dziele literackim lub filmowym; fabularność, literackość, fikcyjność

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabularyzować

książkowo: nadawać formy utworu fabularnego takim utworom, jak kronika, pamiętnik, film dokumentalny itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabularzysta

1. reżyser filmów fabularnych;
2. autor scenariuszy filmowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabularzystka

→ fabularzysta

Patrz:fabularzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabulator

osoba opowiadając zmyślone lub zniekształcone wydarzenia z przeszłości i własny w nich udział; mitoman

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabulistyczny

→ fabulistyka

Patrz:fabulistyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fabulistyka

pisanie bajek; bajkopisarstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. dział literatury obejmujący pisanie bajek

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fabulny

przymiotnik

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. łatwo się psujący (o przedmiotach)

#### Źródła:

Wiktionary

# Fabuła

układ zdarzeń przedstawionych w utworze literackim lub w filmie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. film. szereg wątków i motywów powiązanych czasowo i przyczynowo, przedstawionych w utworze literackim lub filmowym

(1.2) pot. treść utworu

(1.3) daw. treść stanowiąca coś ciekawego, niekoniecznie prawdziwego

Fabuła (łac. fabula „bajka, opowiadanie”) – układ zdarzeń w świecie przedstawionym utworów epickich i dramaturgicznych, a także filmów i gier komputerowych.

Zdarzenia składające się na fabułę składają się zarazem na zdarzenia w przedstawionych w danym utworze losach postaci. Każde z nich pozostaje w określonych związkach z pozostałymi zdarzeniami oraz z całością nadrzędną, którą zdarzenia te współtworzą. Istnieją trzy podstawowe rodzaje relacji między zdarzeniami: czas fabuły – relacje czasowe między zdarzeniami, relacje przyczynowo-skutkowe między zdarzeniami oraz związki teleologiczne między zdarzeniami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fabułka

zdrobnienie od: fabuła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. fabuła

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Facebook

[czytaj: fejsbuk] amerykański serwis społecznościowy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) inform. socjol. internetowy serwis społecznościowy;

Facebook (skr. fb) – serwis społecznościowy, w ramach którego zarejestrowani użytkownicy mogą tworzyć sieci i grupy, dzielić się wiadomościami i zdjęciami oraz korzystać z aplikacji, będący własnością Meta Platforms z siedzibą w Menlo Park. Został uruchomiony 4 lutego 2004 na Uniwersytecie Harvarda i był początkowo przeznaczony przede wszystkim dla osób studiujących na tej uczelni. Od 2006 roku Facebook jest dostępny dla wszystkich użytkowników mających 13 lat lub więcej (z wyjątkiem niektórych krajów, gdzie dolny limit wynosi 14 lat). Jego głównym autorem jest Mark Zuckerberg, obecnie pełniący funkcję dyrektora generalnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Facebookoholiczka

[czytaj: fejsbukoholiczka] kobieta poświęcająca zbyt dużo czasu na korzystanie z Facebooka (serwisu społecznościowego); fejsbukoholiczka, fejsoholiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Facebookoholik

[czytaj: fejsbukoholik] osoba poświęcająca zbyt dużo czasu na korzystanie z Facebooka (serwisu społecznościowego); fejsbukoholik, fejsoholik

#### Źródła:

SJP.pl

# Facebookoholizm

[czytaj: fejsbukoholizm] poświęcanie chorobliwie dużo czasu na korzystanie z internetowego serwisu społecznościowego Facebook; fejsbukoholizm, fejsoholizm

#### Źródła:

SJP.pl

# Facebookować

[czytaj: fejsbukować] środowiskowo: korzystać z Facebooka - serwisu społecznościowego; fejsbuczyć, fejsbukować, fejsować

#### Źródła:

SJP.pl

# Facebookowicz

[czytaj: fejsbukowicz] użytkownik portalu Facebook; fejsbukowicz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) inform. socjol. użytkownik Facebooka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Facebookowiczka

[czytaj: fejsbukowiczka] użytkowniczka portalu Facebook; fejsbukowiczka

#### Źródła:

SJP.pl

# Facebookowy

→ Facebook [czytaj: fejsbukowy]

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Facebookiem, dotyczący Facebooka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Facecik

zdrobnienie od: facet

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. zdrobn. od: facet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Facecja

1. krótki utwór satyryczny;
2. przestarzale: dowcip, żart lub krótkie, zabawne opowiadanie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) liter. krótkie opowiadanie z dowcipną puentą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Facecjonista

osoba lubiąca opowiadać żarty, dowcipy, zabawne historyjki; żartowniś, dowcipniś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która lubi opowiadać żarty, anegdoty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Facecjonistka

→ facecjonista

Patrz:facecjonista

#### Źródła:

SJP.pl

# Facecjonistyczny

dotyczący facecji

#### Źródła:

SJP.pl

# Facelet

dawniej: chustka do nosa

#### Źródła:

SJP.pl

# Facelia

roślina z rodziny faceliowatych, sadzona jako miododajna roślina ozdobna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Phacelia|ref=tak., rodzaj roślin jednorocznych lub bylin z rodziny faceliowatych;

Facelia (Phacelia Juss.) – rodzaj roślin z rodziny faceliowatych (Hydrophyllaceae). Obejmuje około 200 gatunków, rosnących dziko w Ameryce Północnej i Południowej. Obszarem, gdzie rodzaj jest najbardziej zróżnicowany, jest zachodnia część kontynentu północnoamerykańskiego – tylko w Kalifornii rośnie 90 gatunków. Zasiedlają one suche tereny pustynne i wilgotne siedliska wśród zarośli i w widnych lasach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faceliowate

rodzina roślin okrytozalążkowych, występujących na wszystkich kontynentach

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faceliowaty

o cechach faceliowatych (rodzina roślin)

#### Źródła:

SJP.pl

# Faceliowy

→ facelia

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z facelią, dotyczący facelii

Patrz:facelia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Facenda

fazenda;
1. plantacja kawy w Brazylii; dom na takiej plantacji
2. gospodarstwo rolne w dawnych koloniach hiszpańskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Facepalm

[czytaj: fejspalm] uderzenie dłonią w twarz lub przyłożenie jej do twarzy, wyrażające niedowierzanie, frustrację lub zażenowanie

Facepalm [feɪs'pɑːm] (czasami zapisywany jako face-palm lub face palm) – gest, który polega na przyłożeniu dłoni do twarzy. Gest jest w wielu kulturach przejawem frustracji, zażenowania, rozczarowania, wstydu lub sarkazmu. Wykorzystuje się go także w memach internetowych.

Słowo to pojawiło się prawdopodobnie w latach 90. XX wieku; jego najwcześniejsze znane użycia pochodzą z 1996 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Facepalmować

[czytaj: fejspalmować] uderzać dłonią w twarz lub przykładać ją do twarzy, wyrażając tym niedowierzanie, frustrację lub zażenowanie; fejspalmować

#### Źródła:

SJP.pl

# Facet

potoczne określenie mężczyzny

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. mężczyzna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Facetka

potocznie: bliżej nieznana kobieta; gościówa, babka, typiara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) slang. kobieta

(1.2) slang. nauczycielka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fach

zawód, specjalność

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. zawód, profesja

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. zawód wyuczony

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. podłużny drewniany pojemnik (na mąkę, zboże)

wykrzyknik

(2.1) onomatopeja naśladująca odgłos czegoś, co przelatuje szybko w powietrzu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fachcić

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pracować

#### Źródła:

Wiktionary

# Fachla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pochodnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Fachman

potocznie: fachowiec; fachura, magik, spec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. fachowiec

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. fachowiec

Fachman (ang. The Fixer) – powieść amerykańskiego pisarza Bernarda Malamuda wydana w 1966 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fachmanka

potocznie: kobieta będąca fachowcem w jakiejś dziedzinie; fachura, specjalistka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fachowiec

specjalista w jakiejś dziedzinie; fachman, fachura, spec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista w jakiejś dziedzinie

Fachowiec – polski telewizyjny film obyczajowy z 1983 roku w reżyserii Krzysztofa Grubera, na podstawie powieści Wacława Berenta pod tym samym tytułem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fachowo

przysłówek

(1.1) zgodnie ze specjalizacją

(1.2) z fachową wiedzą

#### Źródła:

Wiktionary

# Fachowość

znajomość fachu; wykształcenie zawodowe

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) znajomość jakiejś dziedziny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fachowy

związany z fachem

przymiotnik

(1.1) związany z określonym zawodem, specjalnością

(1.2) obeznany z zawodem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fachtla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pochodnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Fachula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pochodnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Fachura

potocznie: fachowiec; fachman, magik, spec

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. fachowiec

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faciebat

[czytaj: facjebat] fecit; zrobił, wykonał (napis na dziełach sztuki obok podpisu artysty)

#### Źródła:

SJP.pl

# Facies

[czytaj: facjes] oblicze; facies hippocratica - hipokratesowe oblicze, na którym widać oznaki zbliżającej się śmierci

#### Źródła:

SJP.pl

# Facile

[czytaj: FAczile] łatwo - określenie stopnia trudności technicznej utworu

#### Źródła:

SJP.pl

# Facilitating

[czytaj: fas-iliTEJting] środowiskowo: doradztwo w zakresie prowadzenia udanego spotkania biznesowego; facylitating

#### Źródła:

SJP.pl

# Facilmente

[czytaj: faczilmente] określenie wykonawcze: łatwo, bez napięcia

#### Źródła:

SJP.pl

# Facio

potocznie: jakiś mężczyzna; facet, koleś, kolo, gość

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. żart. facet

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faciu

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. żart. facet

#### Źródła:

Wiktionary

# Facja

1. zespół cech osadów i skał wynikających z warunków powstawania;
2. jednostka w systematyce roślin

Facja (łac. facies 'twarz, oblicze') – zespół wspólnych cech charakterystycznych dla skał utworzonych w różnych warunkach.
Skały (lub środowiska) tej samej facji mogą różnić się czasem powstania i miejscem, muszą jednak posiadać łączące je istotne cechy szczególne, najczęściej litologiczne lub paleontologiczne. Niemniej niekiedy pod nazwą konkretnej facji bywają też łączone zespoły skał bardzo różniące się petrograficznie, a powstałe w jednym (lub pokrewnym) regionie w określonym czasie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Facjata

1. pomieszczenie na poddaszu; facjatka, mansarda;
2. wysunięte poddasze z oknem i osobnym daszkiem; facjatka, mansarda;
3. potocznie: twarz; dziób, buzia, gęba;
4. przestarzale: frontowa ściana budynku; fasada;
5. dawniej: część ściany zasłaniająca dach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkalne pomieszczenie na poddaszu, zwykle nadbudowane i posiadające odrębne zadaszenie

(1.2) pot. twarz

(1.3) daw. fasada budynku

Mansarda (facjata, facjatka) – pomieszczenie mieszkalne znajdujące się w kondygnacji strychowej, wydzielone z niej ścianami, które przenikając przez połać dachu formują nadbudowę nad koronującym gzymsem budynku.

Facjata jest przykryta odrębnym dachem. Jest powszechnie stosowana od czasu średniowiecza, występując w kamienicach mieszczańskich, pałacach, zamkach, dworach i domach. W XIX wieku i na początku XX wieku występowała bardzo często w domach podmiejskich.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Facjatka

1. wysunięte poddasze z oknem i osobnym daszkiem; facjata, mansarda;
2. pomieszczenie na poddaszu; facjata, mansarda;
3. ekspresywnie: twarz; buzia

- lukarna
- facjata (mansarda)
- fasada budynku

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Facjatkowy

→ facjatka (mieszkanie na poddaszu), np. okno facjatkowe

#### Źródła:

SJP.pl

# Facjenda

dawniej: interes, transakcja handlowa; spekulacja, szachrajstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Facjendarski

→ facjendarz

Patrz:facjendarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Facjendarz

dawniej osoba zajmująca się handlem

#### Źródła:

SJP.pl

# Facka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. policzek

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. policzek (także uderzenie)

#### Źródła:

Wiktionary

# Fackać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. policzkować

#### Źródła:

Wiktionary

# Fackelzug

[czytaj: fakelcug] dawniej: uroczysty pochód z pochodniami; fakelcug

#### Źródła:

SJP.pl

# Facla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. pochodnia

#### Źródła:

Wiktionary

# Facnóć

czasownik dokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. spoliczkować

#### Źródła:

Wiktionary

# Facsimile

[czytaj: faks-imile] faksymile;
1. reprodukcja dokumentu wykonana ręcznie, mechanicznie lub chemicznie;
2. pieczątka lub klisza odtwarzająca własnoręczny podpis

Faksymile, rzadziej facsimile (fr. fac-similé, a to z łac. fac simile, dosł. „czyń podobnie”), lm. faksymilia – dokładna kopia (reprodukcja) dokumentu, rysunku lub podpisu, wykonana sposobem mechanicznym, chemicznym bądź ręcznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fact-Checking

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) społ. publ. proces weryfikowania informacji przez dokładne sprawdzanie faktów;

#### Źródła:

Wiktionary

# Factitivum

[czytaj: faktitiwum] kategoria słowotwórcza czasownika; causativum

#### Źródła:

SJP.pl

# Factoring

[czytaj: faktoring] rodzaj umowy nienazwanej, polegającej na wykupowaniu przez wyspecjalizowanego pośrednika (factora), należności z tytułu sprzedaży od factoranta (osoby dokonującej sprzedaży należności); faktoring

Faktoring – wykup przez podmiot świadczący usługę faktoringu (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności przedsiębiorstw (faktorantów) należnych im od kontrahentów (odbiorców) z tytułu dostaw i usług oraz na świadczeniu na ich rzecz dodatkowych usług (np. inkaso należności, monitoring płatności, prowadzenie rozliczeń, pomoc w ściąganiu przeterminowanych należności).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Factoringowy

[czytaj: faktoringowy] związany z factoringiem (faktoringiem); faktoringowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Faculik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. grubszy kij do bicia

#### Źródła:

Wiktionary

# Facydiowce

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy workowców właściwych

#### Źródła:

SJP.pl

# Facydiowiec

przedstawiciel rzędu grzybów z klasy workowców właściwych

#### Źródła:

SJP.pl

# Facylitacja

1. w psychologii:
a) wpływ obecności innych ludzi na skuteczność wykonywania jakiegoś zadania;
b) niewyuczone, chwilowe zwiększenie siły reakcji;
2. w fizjologii: ułatwienie wystąpienia reakcji na bodziec; torowanie

- facylitacja (rozwiązywanie konfliktów)
- facylitacja społeczna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Facylitacyjny

→ facylitacja

Patrz:facylitacja

#### Źródła:

SJP.pl

# Facylitating

[czytaj: facylitating] środowiskowo: doradztwo w zakresie prowadzenia udanego spotkania biznesowego; facilitating

#### Źródła:

SJP.pl

# Facylitator

osoba pośrednicząca w spotkaniu biznesowym, ułatwiająca przepływ informacji i rozwiązująca problemy

Facylitator – osoba, której zadaniem jest czynny udział w udrożnianiu procesu komunikacji między osobami bądź grupami, w celu osiągnięcia wspólnego rozwiązania, czyli facylitacją (ułatwianiem) procesów. Rolą facylitatora nie jest mediacja (wsparcie przy rozwiązywaniu konfliktów) między stronami, gdyż służy on wsparciem w zakresie m.in. doprecyzowania kodu językowego, demaskowania faktycznych (nie jedynie deklaratywnych) intencji stron interakcji, motywowania do pracy nad osiągnięciem celu, zapobiegania ewentualnym konfliktom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Facyt

suma, wynik obliczenia

#### Źródła:

SJP.pl

# Facz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. med. opatrunek

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. powijak dla niemowlaka

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. etn. pas zdobiący becik niemowlęcy

#### Źródła:

Wiktionary

# Faczować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obwiązywać ranę

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. obwijać niemowlę po kąpieli

#### Źródła:

Wiktionary

# Fading

[czytaj: fejding albo fading] zanik sygnału radiowego na skutek zmian warunków rozchodzenia się fal radiowych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fado

1. portugalska melancholijna pieśń ludowa;
2. związany z fado - pieśnią

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muz. gatunek muzyczny wywodzący się z Portugalii, melancholijna pieśń

Fado (tłum. los, przeznaczenie) – gatunek muzyczny powstały w XIX wieku w biednych dzielnicach portowych miast Portugalii, głównie w lizbońskich kwartałach Alfama i Mouraria. Fado to melancholijna pieśń, wykonywana przez jednego wokalistę przy akompaniamencie dwóch gitar. Nazywane jest czasami portugalskim bluesem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fadom

skrót od: Fabryka Domów

#### Źródła:

SJP.pl

# Fadżr

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rel. pierwsza (spośród pięciu) modlitwa muzułmańska w ciągu dnia, odmawiana świtem;

Fadżr (arab. ‏فجر‎) – modlitwa muzułmańska (salat), pierwsza w ciągu dnia, odmawiana między świtem i wschodem słońca, najlepiej ok. 45 minut przed wschodem słońca. Obejmuje dwa obowiązkowe rakaty.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Faena

końcowa seria ataków matadora, prowadząca do zabicia byka

#### Źródła:

SJP.pl

# Faencki

przymiotnik relacyjny

(1.1) rzad. związany z Faenzą, dotyczący Faenzy

#### Źródła:

Wiktionary

# Faenza

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania;

Faenza – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Rawenna.

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa Faenza.

Według danych na rok 2023 gminę zamieszkiwało 58 737 osób, 272,2 os./km².

Od średniowiecza miasto słynne jest z wyrobów fajansowych, które od nazwy miasta wywodzą swoją nazwę.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Faeton

ptak z rzędu pełnopłetwych

- Faeton – hipotetyczna planeta między Marsem a Jowiszem
- faeton – lekki pojazd spacerowy
- faeton – rodzaj nadwozia samochodowego
- Faeton – w mitologii greckiej koń Eos
- Faeton – w mitologii greckiej syn Heliosa
- Faeton – poemat Witolda Wirpszy
- Faetón – poemat Juana de Tasis y Peralta
- Phaéton – opera Jeana-Baptiste’a Lully’ego

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faetony

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. ornit. nazwa systematyczna|Phaethontiformes|Sharpe|ref=tak., rząd ptaków z infragromady ptaków neognatycznych;

forma rzeczownika|rodzaj=męskozwierzęcy.

(2.1) M., B. i W. lm. od: faeton

Faetony – monotypowy rząd Phaethontiformes i rodzina Phaethontidae z infragromady ptaków neognatycznych (Neornithes).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fafel

obwisła warga u psa

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żart. lub pogard. małe dziecko

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faferfloki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) przest. poznań. płatki owsiane

#### Źródła:

Wiktionary

# Fafernuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. tradycyjne kurpiowskie ciastko – twarde, wytrawne i pikantne, cięte nożem z wałka ciasta na kształt kopytek lub orzechów, podawane jako przekąska, np. do piwa, stanowiące zwyczajowy noworoczny podarunek

#### Źródła:

Wiktionary

# Faflać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. paplać

#### Źródła:

Wiktionary

# Fafle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kynol. zwisające wargi u psów myśliwskich

Fafle – używane w kynologii określenie górnych warg psa.

Kształt i wielkość fafli wyraźnie rozróżnia się w zależności od rasy psa.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Faflunić

potocznie: mówić niewyraźnie, bełkotać

#### Źródła:

SJP.pl

# Fafrać

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. gryzmolić, mazać

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński. mówić bez sensu

#### Źródła:

Wiktionary

# Fafuła

niedołęga, niezdara, safanduła

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Warszawa. niezdara

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. jedzenie dla trzody chlewnej, składające się głównie z kaszy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fag

wirus mający zdolność do niszczenia bakterii; bakteriofag

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zob. bakteriofag.

Bakteriofag, fag – wirus atakujący bakterie. Przeważnie dany bakteriofag zdolny jest do infekcji tylko jednego gatunku (a czasem nawet tylko szczepu) bakterii. Bakteriofagi mogą przybierać kształty złożone (buławkowate), pałeczkowate lub wielościenne.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fagas

pogardliwie:
1. służący, lokaj; sługus;
2. przenośnie: lizus, pochlebca;
3. kochanek; gach, frajer

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. lekcew. mężczyzna posługujący jako lokaj lub kelner

(1.2) pot. obraź. osoba całkowicie uległa

(1.6) gw-pl|Warszawa. mężczyzna

(2.2) ornit. dzierlatka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fagasostwo

służalczość, lizusostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Fagasować

potocznie: być fagasem, wysługiwać się, schlebiać komuś

#### Źródła:

SJP.pl

# Fagasowski

przypominający fagasa

#### Źródła:

SJP.pl

# Fagin

trujący związek w nasionach buku

#### Źródła:

SJP.pl

# Fagina

trujący związek w nasionach buku

#### Źródła:

SJP.pl

# Fagocik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fagot

#### Źródła:

Wiktionary

# Fagocista

muzyk grający na fagocie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) muz. muzyk, który gra na fagocie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fagocistka

→ fagocista

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. kobieta, która gra na fagocie

Patrz:fagocista

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fagocyt

komórka organizmu pochłaniająca bakterie oraz inne cząstki nieorganiczne i organiczne; komórka żerna

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) biol. rodzaj komórki zdolnej do pochłaniania i trawienia obcych cząstek;

Fagocyt (gr. phágos ‘pożeracz’, kýtos ‘komórka’), komórka żerna – każda komórka zdolna do fagocytozy. Zazwyczaj fagocytami są wyspecjalizowane komórki organizmów wielokomórkowych (u człowieka są nimi m.in.: osteoklasty, makrofagi, granulocyty oraz mikroglej), rzadziej organizmy jednokomórkowe (np. ameby).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fagocytella

praorganizm złożony z fagocytoblastu i kinoblastu

#### Źródła:

SJP.pl

# Fagocytować

o komórkach: wchłaniać drobne cząsteczki organiczne

#### Źródła:

SJP.pl

# Fagocytowy

związany z fagocytem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fagocytoza

umiejętność pochłaniania mikroskopijnych ciał obcych przez komórkę organizmu żywego

Fagocytoza (gr. phagein – jeść, kytos – komórka) – rodzaj endocytozy, spotykany u komórek i organizmów jednokomórkowych. Polega na pobieraniu ze środowiska pokarmów stałych, odizolowaniu od cytozolu, poprzez utworzenie wodniczki pokarmowej (lub innego tworu o podobnym przeznaczeniu, np. heterofagocyty), i trawieniu z udziałem lizosomów. W tym procesie nie następuje utrata błony komórkowej. Ewentualne niestrawione resztki są usuwane przez włączenie się wodniczki z powrotem w błonę komórkową (jest to egzocytoza). Fagocytoza jest powszechnym zjawiskiem u pierwotniaków, ale występuje też u organizmów wielokomórkowych: makrofagi człowieka niszczą codziennie miliardy starych erytrocytów. Fagocytoza jest skuteczną metodą obrony przed organizmami chorobotwórczymi, stanowiąc ważny element odporności nieswoistej. Zjawisko fagocytozy odkrył w 1882 roku Ilja Miecznikow.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fagolizosom

Fagolizosom – organellum komórkowe powstające na skutek zlania się fagosomu z lizosomem. W fagosomie znajdują się pochłonięte przez komórkę substancje, które są rozkładane za pomocą znajdujących się w lizosomie enzymów (głównie proteolitycznych). W obrębie fagozlizosomu panuje odczyn kwaśny, co jest niezbędnym warunkiem działania enzymów lizosomalnych.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fagosom

wakuola powstająca okresowo w komórce w przebiegu fagocytozy lub pinocytozy, przyczyniająca się do trawienia i zużytkowania substancji wchłoniętych do komórki

Fagosom (syn. fagolizosom) – wakuola otaczająca podczas fagocytozy patogenną komórkę (bakterię), ograniczona błoną pochodzącą z komórki fagocyta. W dalszej fazie fagocytozy do błony fagosomu przywiera jeden lub dwa lizosomy, wydzielające enzymy trawienne. Połączony z lizosomem fagosom nosi nazwę lizosomu wtórnego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fagot

dęty instrument drewniany

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. stroikowy, drewniany instrument dęty o niskiej skali;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fagotowy

związany z fagotem

przymiotnik relacyjny

(1.1) muz. związany z fagotem, dotyczący fagotu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fagowy

→ fag

Patrz:fag

#### Źródła:

SJP.pl

# Fahrenheit

[czytaj: FArenhajt]
1. nazwisko, np. Gabriel Daniel Fahrenheit (1686-1736), polski fizyk niemieckiego pochodzenia;
2. skala Fahrenheita - skala temperatury używana dotychczas przez kraje anglosaskie

- Daniel Gabriel Fahrenheit – fizyk i inżynier,
- skala Fahrenheita – jedna ze skal do pomiaru temperatury,
- Fahrenheit 451 – książka Raya Bradbury’ego,
- Fahrenheit 451 – film François Truffaut,
- Fahrenheit 9.11 – kontrowersyjny film dokumentalny Michaela Moore’a,
- Fahrenheit – pismo internetowe o tematyce fantastycznej,
- Fahrenheit – gra komputerowa.
- Fahrenheit (książka Dawida Kaina) – książka autorstwa polskiego pisarza, Dawida Kaina.
- Fahrenheit (woda toaletowa) – męska woda toaletowa, kompozycja zapachowa Christian Dior
- Fahrenheit – węgierska grupa muzyczna
- Fahrenheit – album Toto

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faille

[czytaj: faj] gęsta, prążkowana tkanina jedwabna

#### Źródła:

SJP.pl

# Fair

[czytaj: fer]
1. uczciwy, zgodny z zasadami (np. Zawsze byłam fair wobec ciebie.);
2. uczciwie, zgodnie z zasadami (np. Zachował się fair i za to go cenię.)

przymiotnik

(1.1) uczciwy, lojalny

przysłówek

(2.1) uczciwie

Gminy w USA:

- Fair (ang. Fair Township) – gmina w stanie Missouri, w hrabstwie Platte
- Fair (ang. Fair Township) – gmina w stanie Dakota Południowa, w hrabstwie Hutchinson

Wyspy:

- Wyspa Fair (ang. Fair Isle) – wyspa położona w połowie drogi między północną Szkocją a Wyspami Owczymi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fair-Trade

[czytaj: fer-trejd] handel z nastawieniem na uczciwe wynagradzanie drobnych wytwórców, nie na zysk i najniższą cenę; sprawiedliwy handel, fair trade, fairtrade

#### Źródła:

SJP.pl

# Fairbanks

Fairbanks – miasto w Stanach Zjednoczonych, w środkowej Alasce, nad rzeką Chena, u jej ujścia do rzeki Tanana. Zostało założone w 1902 roku przez poszukiwaczy złota, prawa miejskie uzyskało w 1903 roku. Według danych z 2022 roku liczy 32,1 tys. mieszkańców, oraz 95,4 tys. w obszarze metropolitalnym. Drugie co do wielkości miasto Alaski (po Anchorage). Przemysł petrochemiczny, tartaki, handel futrami, ośrodek turystyczny, port lotniczy, uniwersytet (założony w 1917). Miasto zostało nazwane na cześć Charlesa W. Fairbanksa, 26. wiceprezydenta USA.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fairtrade

[czytaj: fertrejd] handel z nastawieniem na uczciwe wynagradzanie drobnych wytwórców, nie na zysk i najniższą cenę; sprawiedliwy handel, fair trade, fairtrade

Fairtrade – nazwa systemu certyfikacji i oznaczania produktów Sprawiedliwego Handlu organizacji Fairtrade International, dawniej Fairtrade Labelling Organisations International (FLO International).

Aby uzyskać certyfikat Fairtrade, produkt musi być wyprodukowany przez organizacje (producenta: najczęściej spółdzielnię produkcyjną bądź przedsiębiorstwo głównie w krajach rozwijających się oraz nabywcę: partnerów producentów w krajach rozwiniętych: głównie przedsiębiorstwa bądź stowarzyszenia), które w produkcji i handlu spełniają następujące kryteria:

- Bezpośredni handel: produkt jest kupowany przez dystrybutorów należących do systemu Fairtrade (zrzeszonych w krajowych bądź międzynarodowych ich strukturach) bezpośrednio od producenta.
- Uczciwa cena: produkt jest kupowany za cenę minimalną Fairtrade lub wyższą, jeśli ceny rynkowe są od niej wyższe.
- Długoterminowe zobowiązania: nabywca powinien nawiązywać długoterminową relację handlową z producentem.
- Dostęp do kredytu: producenci mogą żądać od nabywców kredytu lub przedpłaty do wysokości 60% ceny zakupu.
- Demokratyczna i transparentna organizacja: producenci założyli demokratycznie i transparentnie zarządzane spółdzielnie, lub pozwalają pracownikom organizować się i wspólnie negocjować z pracodawcą.
- Ochrona środowiska: uprawy prowadzone są w sposób zrównoważony i z poszanowaniem środowiska. Jeśli produkty mają również certyfikat ekologiczny, płacone są dodatkowe bonusy.
- Rozwój lokalnych społeczności: do gwarantowanej Ceny Minimalnej Fairtrade, producentom wypłacana jest premia na cele społeczne.
- Opłacenie opłat udziału w systemie przez jego członków: zarówno producentów jak i nabywców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fairtrade'owy

→ fairtrade [czytaj: fertrejdowy] ; fairtradowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fairtradowy

→ fairtrade [czytaj: fertrejdowy] ; fairtrade'owy (częściej)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fairway

[czytaj: ferłej] droga wodna wytyczona wśród mielizn lub innych przeszkód nawigacyjnych, służąca do przeprowadzania statków o określonym zanurzeniu; farwater

Fairway – miasto w Stanach Zjednoczonych, w stanie Kansas, w hrabstwie Johnson.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faisalabad

[czytaj: fajsalabad] miasto w Pakistanie; Fajsalabad

Fajsalabad (ang. Faisalabad, urdu ‏فیصل آباد‎) – miasto we wschodnim Pakistanie, w prowincji Pendżab, na Nizinie Pendżabu. Ośrodek przemysłu bawełnianego, odzieżowego i handlu zbożem. Założony w 1890 r., prawa miejskie posiada od 1898. Trzecie co do wielkości miasto kraju.

Jednym z najstarszych zabytków i symboli miasta jest wieża zegarowa z 1903 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faja

1. duża fajka
2. pogardliwie człowiek mało zaradny, ciemięga

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. grub. członek męski, penis

(1.2) duża fajka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajalit

minerał, krzemian żelaza

Fajalit – bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów, z grupy oliwinów. Nazwa związana jest z miejscem występowania minerału – wulkaniczną wyspą Faial na Azorach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fajans

1. biała glinka używana po wypaleniu najczęściej do wytwarzania naczyń kuchennych, sprzętu sanitarnego i elektrotechnicznego;
2. produkt wykonany z wypalonej białej glinki, pokrytej szkliwem;
3. potocznie: coś bez wartości

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. rzem. materiał ceramiczny wytwarzany z zanieczyszczonego kaolinu, podobny nieco do porcelany;

(1.2) pot. coś bezwartościowego

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(2.1) pot. pejor. głupek, ciemniak

Fajans – wyrób ceramiczny o czerepie porowatym, pokryty szkliwem bogatym w dwutlenek cyny.

W historii ceramiki artystycznej termin fajans stosuje się do dwóch różnych typów ceramiki: fajansu właściwego oraz fajansu delikatnego. Fajans właściwy, o nieprzezroczystym (matowym), kryjącym szliwie ołowiowo–cynowym po raz pierwszy pojawił się w IX-wiecznym Iraku, gdzie arabscy ceramicy próbowali uzyskać białe tło dla dekoracji barwnej podobne do chińskiej porcelany. Ten rodzaj ceramiki rozprzestrzenił się po całym świecie islamu, zaś do Europy dotarł za pośrednictwem tzw. ceramiki hiszpańsko–mauretańskiej, tworzonej przez Arabów zamieszkujących Półwysep Iberyjski (zobacz Al-Andalus). Do Włoch naczynia z Hiszpanii docierały przez wyspę Majorkę i prawdopodobnie to od jej nazwy Włosi nazwali je majoliką, przy czym począwszy od XIV wieku zaczęli oni rozwijać produkcję własnej ceramiki tego typu. Jednym z największych ośrodków jej produkcji była Faenza, stąd w importującej włoską majolikę Francji zaczęto nazywać ją fajansem. Pod koniec XVI wieku wytwórnie fajansu zaczęły powstawać we Francji i Niderlandach, zaś w XVII wieku najważniejszym ośrodkiem jego produkcji stało się Delft w Holandii (zob. Fajanse z Delftu). W Polsce fajans zaczęto produkować w XVII wieku w Gdańsku, co wynikało z jego bliskich kontaktów z Holandią. W następnym stuleciu w Rzeczypospolitej zaczęły powstawać kolejne manufaktury (farfurnie) fajansu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fajansiara

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) prostytutka

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajansiarski

→ fajansiarz

Patrz:fajansiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajansiarz

fajans; potocznie:
1. osoba niemodnie ubrana, zaniedbana;
2. brudas, niechluj;
3. frajer, głupek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) slang. frajer, głupek

(1.2) slang. ktoś niemodnie ubrany

(1.3) slang. ktoś brudny, zaniedbany, niechluj, brudas

(1.4) środ. ekon. broker bez licencji KNF

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajansowy

związany z fajansem

przymiotnik relacyjny

(1.1) zrobiony z fajansu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajczany

→ fajka

Patrz:fajka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajczarski

przymiotnik od: fajka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajczarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) rzad. palenie fajki

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajczarz

osoba paląca fajkę

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) palacz fajki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajczora

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nałogowa palaczka

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajczorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. nałogowy palacz

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajczyć

potoczne:
1. niszczyć ogniem; palić, spalać;
2. palić tytoń; jarać, kopcić, kurzyć;
3. fajczyć się - płonąć

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński.) palić fajkę lub tytoń

czasownik zwrotny niedokonany fajczyć się (dk. brak)

(2.1) pot. palić się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajczysko

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. długa fajka

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajdać

potocznie:
1. brudzić, plamić; walać, babrać, kidać;
2. wypróżniać się; załatwiać się, kakać, kupkać

czasownik nieprzechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wulg. posp. fizj. wypróżniać się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajeczka

zdrobnienie od: fajka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: fajka

(1.2) mała, drobna fajka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) slang. papieros

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajer

w gwarze miejskiej: wigor, zapał, energia, werwa, animusz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. święto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajera

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. święto

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajerant

potocznie: przerwa w pracy lub koniec dnia pracy; fajrant

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajerka

1. w piecykach lub kuchennych piecach węglowych: jedna z wzajemnie opierających się na sobie obręczy żeliwnych przykrywających lub zmniejszających otwór w płycie kuchennej;
2. termofor do ogrzewania pościeli; szkandela;
3. małe naczyniem utrzymujące żar lub ogień;
4. gwarowo: zapałka;
5. gwarowo: doniczka do kwiatów;
6. gwarowo: kierownica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żeliwne kółko zakrywające otwór w płycie pieca

(1.2) daw. przenośny piecyk

Fajerka – częściej fajerki, kilka wzajemnie opierających się na sobie obręczy żeliwnych, przykrywających otwór w żeliwnej płycie kuchennej. Można je zakładać i zdejmować przy pomocy pogrzebacza w kształcie haczyka, czyli hakowato zagiętego drutu z rączką. Zastosowanie fajerek umożliwiło stawianie bezpośrednio na ogniu garnków różnej wielkości i regulację ilości docierającego do nich ciepła. Prawdopodobnie to wynalazek angielski z drugiej połowy XVIII w.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fajerkasa

dawniej:
1. towarzystwo ubezpieczeniowe ubezpieczające od skutków pożaru;
2. składka ubezpieczenia od skutków pożaru

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajerman

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. strażak

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajers

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara. papieros lepszego gatunku

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajerwer

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) gwara. papieros

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajerwerk

1. (zwykle w liczbie mnogiej) sztuczne ognie dające różnorodne efekty świetlne; raca;
2. potocznie: błyskotliwa sekwencja słów, żartów itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ładunek pirotechniczny, który wybuchając daje przyciągające wzrok efekty świetlne

(1.2) wybuch fajerwerku (1.1) rozświetlający niebo

(1.3) przen. efektowne działanie lub jego wyniki

Sztuczne ognie (fajerwerki, od niem. Feuerwerk) – wyroby pirotechniczne wykorzystywane do celów widowiskowych i sygnalizacyjnych, po zapaleniu dające efekty świetlne i akustyczne. Obecnie największym producentem fajerwerków są Chiny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fajerwerkowy

→ fajerwerk

Patrz:fajerwerk

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajf

przyjęcie popołudniowe, odbywające się zwykle o godzinie piątej; fajfoklok; five o'clock

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zabawa taneczna o godzinie piątej po południu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajfer

muzyk w dawnym wojsku polskim, przygrywający doboszowi na piszczałce

## Ludzie noszący nazwisko Fajfer

- Adam Fajfer (ur. 1973) – polski żużlowiec
- Jan Fajfer (ur. ok. 1500, zm. po 1560) – założyciel papierni w Lublinie, jeden z pierwszych polskich papierników
- Maciej Fajfer (ur. 1991) – polski żużlowiec
- Oskar Fajfer (ur. 1994) – polski żużlowiec
- Tadeusz Fajfer (ur. 1959) – polski piłkarz grający na pozycji bramkarza i trener piłkarski
- Tomasz Fajfer (ur. 1969) – polski żużlowiec
- Zenon Fajfer (ur. 1970) – polski twórca i teoretyk liberatury

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fajfka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. fajka

(1.2) gw-pl|Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk. zootechn. przyrząd kowalski do zaciskania koniowi warg podczas podkuwania

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajfoklok

[czytaj: fajf o klok] przyjęcie popołudniowe, odbywające się zwykle o godzinie piątej; fajf; five o'clock

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajfus

1. pospolicie: członek męski;
2. pospolite wyzwisko używane w stosunku do mężczyzn;
3. potocznie: oferma, człowiek niezdarny

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) posp. penis

(1.2) posp. wyzwisko w stosunku do mężczyzn

(1.3) posp. oferma, ktoś niezdarny, leniwy, głupi

(1.4) gwara. żołnierska z okresu II wojny światowej oraz lwów.

(1.6) żart. o koledze, kumpel

(1.7) gwara. więz. więzień porządkowy sprzątający korytarze

(1.8) gwara. złodziejska pomocnik kieszonkowca

(1.9) gwara. złodziejska złodziej, który kradnie mało wartościowe rzeczy

(1.10) gwara. złodziejska donosiciel, oskarżyciel

(1.11) gwara. złodziejska dozorca nocny

(1.12) gwara. szoferska nieuważny przechodzień

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajita

[czytaj: fahita] meksykańska potrawa w postaci grillowanego mięsa na pszenicznej lub kukurydzianej tortilli

Fajita (wym. fahita) jest określeniem rodzaju potrawy kuchni meksykańskiej, w skład której wchodzi grillowane mięso podawane na pszenicznej lub kukurydzianej tortilli. Początkowo fajita przyrządzana była wyłącznie z mięsa wołowego, jednak w chwili obecnej popularne są również wersje z mięsem kurczaka, wieprzowiną lub krewetkami. W restauracjach mięso pieczone i podawane jest często z cebulą i papryką. Popularnymi dodatkami są: kwaśna śmietana, guacamole, salsa, pico de gallo, ser i pomidory.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fajka

1. przyrząd składający się z cybucha i główki, służący do palenia tytoniu;
2. pot.: papieros

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przedmiot do palenia tytoniu;

(1.2) pot. papieros

(1.3) łódź. daw. kilkudniowa zabawa dla robotników na Wodnym Rynku w Łodzi, rozpoczynająca się w Zielone Świątki

(1.4) mot. element doprowadzający prąd do świecy zapłonowej

(1.5) sport. rurka używana do nurkowania, pozwalająca na oddychanie bez unoszenia głowy nad powierzchnię wody;

(1.6) graficzny symbol ✓, służący do zaznaczania wyboru

(1.7) środ. sport. strzelectwo żart. rodzaj imbusa

(1.8) łow. kieł szczęki dzika

Fajka – przedmiot służący do palenia tytoniu lub innych substancji, składający się zwykle z ustnika (rurki, trzymanej w ustach) i główki z kominem (komorą spalania), połączonej z ustnikiem przez szyjkę. Dawniej pomiędzy szyjką a ustnikiem występował jeszcze cybuch, rzadko spotykany już w fajkach współczesnych.

Wytwórca fajek to fajkarz, a ich użytkownik to fajczarz.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fajkarz

1. osoba zajmująca się produkcją lub sprzedażą fajek;
2. palacz fajki; fajczarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) wytwórca fajek

Fajkarstwo – rodzaj rzemiosła artystycznego zajmującego się produkcją fajek. Osoba wykonująca ten zawód to fajkarz. Obecnie w Polsce działa sześć warsztatów fajkarskich, wszystkie w Przemyślu. W mieście tym znajduje się też Muzeum Dzwonów i Fajek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fajkować

zaznaczać; ptaszkować

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajkowato

przypominający kształtem fajkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajkowaty

przypominający kształtem fajkę

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajkowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajkowy

związany z fajką

przymiotnik

(1.1) przym. od fajka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajla

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pilnik

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajlować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. szlifować

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajnie

przysłówek

(1.1) pot. w sposób fajny; dobrze, ładnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajniej

stopień wyższy od przysłówków: fajnie, fajno

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fajny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajnisty

środowiskowo: świetny, udany, wspaniały; fajny, fajowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajniuchny

zdrobnienie od: fajny; fajniutki, fajniuśki, fajniusi

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajniusi

zdrobnienie od: fajny; fajniutki, fajniuśki, fajniuchny

przymiotnik

(1.1) rzad. zdrobn. od fajny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajniuśki

zdrobnienie od: fajny; fajniutki, fajniuchny, fajniusi

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajniutki

zdrobnienie od: fajny; fajniuchny, fajniuśki, fajniusi

przymiotnik

(1.1) zdrobn. od: fajny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajnlendysz

dawniej: cienka tkanina wełniana pochodzenia holenderskiego lub angielskiego; falendysz

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajno

przysłówek

(1.1) zob. fajnie

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajnopolak

lekceważąco: Polak próbujący wyróżnić się na tle innych Polaków postrzeganych przez niego jako zaściankowi, konserwatywni, prowincjonalni

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) publ. pogard. Polak, zwykle wrogo odnoszący się do polskiego tradycjonalizmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajność

→ fajny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co fajne; cecha tych, którzy są fajni

Patrz:fajny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajnula

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. elegantka

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajny

potocznie: oceniany pozytywnie; fajowy, dobry, porządny

przymiotnik

(1.1) potoczny wyraz o bardzo szerokim pozytywnym znaczeniu dla mówiącego: ciekawy, interesujący, świetny

(1.2) poznań. gw-pl|Górny Śląsk. ładny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajowiej

stopień wyższy od przysłówka: fajowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajowo

przysłówek sposobu

(1.1) pot. świetnie, doskonale

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajowość

→ fajowy

Patrz:fajowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajowski

w gwarze młodzieżowej: mający cechy pozytywne; fajny, fajowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajowszy

stopień wyższy od przymiotnika: fajowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajowy

w gwarze młodzieżowej: mający cechy pozytywne; fajny, fajowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajrancik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fajrant

#### Źródła:

Wiktionary

# Fajrant

potocznie: przerwa w pracy lub koniec dnia pracy; fajerant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. (także. gw-pl|Górny Śląsk.) koniec dnia pracy lub przerwa w pracy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajsalabad

(dawniej Lajalpur) miasto w Pakistanie; Faisalabad

Fajsalabad (ang. Faisalabad, urdu ‏فیصل آباد‎) – miasto we wschodnim Pakistanie, w prowincji Pendżab, na Nizinie Pendżabu. Ośrodek przemysłu bawełnianego, odzieżowego i handlu zbożem. Założony w 1890 r., prawa miejskie posiada od 1898. Trzecie co do wielkości miasto kraju.

Jednym z najstarszych zabytków i symboli miasta jest wieża zegarowa z 1903 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fajsalabadzki

→ Fajsalabad

Patrz:Fajsalabad

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajstos

Fajstos (stgr. Φαιστός Phaistos, łac. Phaestus) – starożytne miasto na Krecie, położone w południowej części wyspy, na wzgórzu.

Było zamieszkane od III tysiąclecia p.n.e. Pierwszy pałac, wzniesiony w Fajstos między 2000 a 1900 p.n.e., został zniszczony około 1700 p.n.e. Następny, zawierający pewne elementy poprzedniego, był znacznie większy. Budowla ta została zburzona około 1450 p.n.e. podczas trzęsienia ziemi. Na terenie Fajstos zachowały się ślady późniejszego osadnictwa datowane na koniec epoki brązu. Dorowie założyli w Fajstos miasto-państwo (prawdopodobnie w VIII w. p.n.e.), które rywalizowało z Gortyną i w II w. p.n.e. zostało pobite przez sąsiada.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fajsławice

wieś w Polsce

Fajsławice – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie krasnostawskim, w gminie Fajsławice.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa lubelskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Fajsławice. Leży przy drodze krajowej nr 17 i drodze wojewódzkiej nr 838.

Wieś stanowi także sołectwo gminy Fajsławice. Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) wieś liczyła 1415 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fajsławicki

→ Fajsławice

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fajsławic

Patrz:Fajsławice

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajsławiczanin

mieszkaniec wsi: Fajsławice

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fajsławic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajsławiczanka

mieszkanka wsi: Fajsławice

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fajsławic

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajt

wykrzyknik oznaczający nagły upadek albo nagły skręt w biegu

wykrzyknik

(1.1) onomatopeja imitująca dźwięk przewrócenia się lub zmiany kierunku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajtać

potocznie:
1. machać, wywijać, kiwać czymś; majtać, majdać;
2. fajtać (fikać, machać, przewijać, wywijać) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewracać się, upadać;
b) robić przewrót, obracać się wokół własnej osi

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajter

fighter;
1. sportowiec uprawiający sport walki, np. boks;
2. sportowiec bardzo waleczny, poświęcający się całkowicie dla osiągnięcia zwycięstwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajterka

→ fajter; fighterka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajtnąć

potocznie:
1. kiwnąć, machnąć czymś; majtnąć, majdnąć;
2. umrzeć;
3. fajtnąć (fiknąć, machnąć, przewinąć, wywinąć) kozła (kozły), koziołka (koziołki):
a) przewrócić się, upaść;
b) zrobić przewrót, obrócić się wokół własnej osi

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajtłapa

(r. męski) potocznie o niezdarnym mężczyźnie; gamoń

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) pejor. osoba niezdarna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fajtłapowatość

potocznie: powolność, niezdarność, życiowa niezaradność

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajtłapowaty

1. ślamazarny, mało energiczny;
2. podobny do fajtłapy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fajum

1. oaza w Egipcie;
2. miasto w Egipcie

Fajum (arab. ‏الفيوم‎, w transkrypcji ISO: Al-Fayyūm) – oaza w północnym Egipcie, na Pustyni Libijskiej, w muhafazie Fajum.

Stolicą regionu jest miasto Fajum, a w oazie są jeszcze 4 mniejsze miasta oraz liczne osiedla i wioski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fak

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pot. grub. obraźliwy gest wyciągniętego środkowego palca;

#### Źródła:

Wiktionary

# Fakaofo

Fakaofo, dawniej Bowditch Island – koralowy atol w archipelagu Tokelau, należący administracyjnie do terytorium zależnego Nowej Zelandii – Tokelau. Atol stanowi jednocześnie jednostkę administracyjną o takiej samej nazwie.

Atol ma powierzchnię 2,63 km² i otacza wewnętrzną lagunę o powierzchni około 45 km². W skład atolu wchodzi 26 większych wysp i kilkadziesiąt drobnych wysepek, z których najważniejsze to: Te Lafu, Te Loto, Fenua Loa, Fale i Fenua Fala. Liczba ludności w poszczególnych latach:

#### Źródła:

Wikipedia

# Fakap

młodzieżowo: wpadka, niepowodzenie, spartaczenie czegoś; wtopa, fuckup

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) slang. zawalenie jakiejś sprawy, wpadka przy realizacji zadania

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fakcik

zdrobnienie od: fakt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fakt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fakcja

dawniej:
1. stronnictwo, koteria;
2. spisek

Fakcja, fakcja klasowa (z łaciny: factio – « zgrupowanie », pochodzi od facere – « robić ») – w socjologii wyróżniona kategoria w obrębie klasy społecznej.

W koncepcji Pierre’a Bourdieu wyróżniona jest ze względu na kompozycje kapitału (społecznego, ekonomicznego, kulturowego i symbolicznego) oraz ilość czasu, w którym jednostki w rodzinach posiadają odpowiednie konfiguracje kapitału. Społeczeństwo podzielone jest u niego na trzy klasy (przy czym klasy są traktowane jako konstrukt teoretycznym, a nie wyraźne, wyodrębnione części społeczeństwa – dominującą, średnią i niższą, a każda z nich dzieli się na trzy fakcje:

- dominującą charakteryzująca się największym kapitałem ekonomicznym;
- pośrednią, podporządkowaną dominującej i nadrzędną wobec zdominowanej, posiadającą średni kapitał kulturowy, ekonomiczny i symboliczny;
- oraz zdominowaną, posiadającą niewielki kapitał ekonomiczny, za to duży kapitał kulturowy i symboliczny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fakcyjny

→ fakcja

Patrz:fakcja

#### Źródła:

SJP.pl

# Fake

[czytaj: fejk] fejk; potocznie:
1. coś nieprawdziwego, fałszywego; ściema, fałszywka;
2. podrobiony produkt jakiejś marki; fałszywka;
3. osoba podająca się za kogoś innego, oszust

FAKE – manga shōnen-ai napisana i ilustrowana przez Sanami Matō. Historia skupia się na romansie między Randym „Ryo” Macleanem i Dee Laytnerem, dwóch nowojorskich detektywach z fikcyjnego 27 posterunku. Na podstawie piątego rozdziału (II tom) mangi powstał jeden odcinek OVA. 12 maja 2007 roku miała miejsce premiera sequela FAKE Second Season w nowym japońskim magazynie Comique Hug.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fakel

dawniej: pochodnia składająca się z kija i owiniętych wokół jednego z jego końców pakuł nasączonych palną substancją; fakla

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakelcug

dawniej: uroczysty pochód z pochodniami; fackelzug

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakemail

[czytaj: fejkmejl] e-mail od fikcyjnego nadawcy; oszukańcza poczta

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakenewsowy

→ fake news [czytaj: fejk ńjusowy]; fejknewsowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakiel

pionowa rura o wysokości kilkudziesięciu metrów, służąca do spalania zbędnych gazów węglowodorowych, które pochodzą z różnych instalacji rafineryjnych i petrochemicznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakijny

soczewka fakijna - typ soczewki kontaktowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakir

1. muzułmański lub indyjski asceta;
2. wędrowny sztukmistrz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żebrzący ascetyczny mnich muzułmański;

Fakir (arab. ‏فقیر‎, w piśmie dewanagari फ़क़ीर, biedak) – żebrzący, ascetyczny mnich muzułmański. Termin ten obecnie odnosi się także do części ascetów wyznających hinduizm. Większość fakirów uważa ubóstwo i ascetyzm za drogę do zbawienia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fakirek

klapek z wypustkami stymulującymi stopę

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakirki

klapek z wypustkami stymulującymi stopę

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakirowski

→ fakir (sztukmistrz); fakirowy, fakirski

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakirowy

1. → fakir (sztukmistrz); fakirski, fakirowski;
2. → fakir (asceta); fakirzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakirski

→ fakir (sztukmistrz); fakirowy, fakirowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakirzy

1. muzułmański lub indyjski asceta;
2. wędrowny sztukmistrz

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakjuszek

żartobliwie: środkowy palec dłoni

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakla

dawniej: pochodnia składająca się z kija i owiniętych wokół jednego z jego końców pakuł nasączonych palną substancją; fakel

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakle

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) etn. reg. zwyczaj palenia dużych ognisk w Wielki Czwartek

#### Źródła:

Wiktionary

# Fakoemulsyfikacja

operacyjna metoda leczenia zaćmy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. chirurgiczna metoda usuwania zaćmy;

Fakoemulsyfikacja (łac. phacoemulsificatio cataractae) – powszechnie stosowana metoda chirurgicznego usuwania zaćmy (zmętniałej, zamglonej soczewki w oku) przy pomocy wibracji ultradźwiękowych.

Operacja wykonywana jest często w ramach tzw. chirurgii jednego dnia (pacjent przychodzi i wraca do domu tego samego dnia). Zabieg wykonuje się najczęściej w znieczuleniu kroplowym z zachowaniem świadomości pacjenta (stosowane są także znieczulenie okołogałkowe oraz ogólne, gdy nie ma możliwości współpracy z pacjentem). Przez czas trwania zabiegu wykonujący go lekarz daje pacjentowi polecenia, gdzie ma kierować wzrok. Na początku zabiegu mikrochirurg wykonuje małe, ok. 3 mm cięcie, przez które wprowadza urządzenie zwane fakoemulsyfikatorem, które rozdrabnia zmętniałą soczewkę oka wibracjami ultradźwiękowymi. Końcówka rozdrabniająca jednocześnie odsysa kawałki zmętniałej soczewki dotkniętej zaćmą. Podczas zabiegu chirurg cały czas kontroluje ciśnienie w komorze przedniej oka. Stan po usunięciu naturalnej soczewki oka nazywa się afakią. Na miejsce usuniętej soczewki naturalnej pacjenta, mikrochirurg wprowadza (implantuje) dotorebkowo miękką i zwiniętą soczewkę wewnątrzgałkową. Stan po wszczepieniu sztucznej soczewki nosi nazwę pseudophakia. Pseudophakia nie daje możliwości akomodacji, dlatego powoduje konieczność dodatkowej korekcji do bliskich odległości (okularami lub soczewką kontaktową). Metoda jest stosowana w każdym stadium rozwoju zaćmy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fakolit

forma drobnej intruzji magmowej, występująca najczęściej na przegubach antyklin

Fakolit – niewielka forma intruzji magmowej ze skał plutonicznych i subwulkanicznych w kształcie soczewki, występująca zgodnie z ułożeniem sfałdowanych warstw skalnych. Występuje najczęściej na przegubach antyklin rozdzielając sfałdowane warstwy skał starszych. Należy do intruzji zgodnych dostosowując się swoim przebiegiem do ułożenia warstw, w których występuje. Cechą charakterystyczną jest brak widocznego powiązania z ogniskiem magmowym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fakomatoza

schorzenie dziedziczne charakteryzujące się powstawaniem naczyniaków i guzów m.in. na skórze, gałce ocznej oraz współistnieniem wad narządów wewnętrznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fakon

duży, ciężki nóż używany do wycinania drogi, zwłaszcza w dziewiczych lasach Ameryki Południowej

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakoszer

afrykański, łowny gatunek z rodziny świń; guziec

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) zool. nazwa systematyczna|Phacochoerus aethiopicus|Pallas|ref=tak., przypominający świnię masywny ssak afrykański o długich kłach;

Guziec pustynny, fakoszer (Phacochoerus aethiopicus) – gatunek afrykańskiej świni, zwierzę łowne. Zamieszkuje stepy Afryki. Jeden z dwóch gatunków rodzaju Phacochoerus.

W polskiej literaturze zoologicznej dla oznaczenia gatunku używana była nazwa zwyczajowa „guziec”. Jednak w wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” gatunkowi przypisano oznaczenie guziec pustynny, rezerwując nazwę guziec dla rodzaju Phacochoerus.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fakro

FAKRO – polskie przedsiębiorstwo działające w branży budowlanej, zlokalizowane w Nowym Sączu w Małopolsce. Założone w 1991 roku przez Ryszarda Florka, Krystynę Florek i Krzysztofa Kronenbergera. Przedsiębiorstwo jest znaczącym producentem okien dachowych, produktów do zabudowy poddasza oraz stolarki pionowej.

#### Źródła:

Wikipedia

# Faks

fax, telefaks, telefax;
1. urządzenie przeznaczone do przekazywania i odbierania obrazów (głównie tekstów) za pomocą sieci telefonicznej;
2. obraz wysłany lub otrzymany za pośrednictwem urządzenia o tej samej nazwie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. biur. daw. poczt. urządzenie przesyłające wiadomość za pomocą łącza telefonicznego;

(1.2) biur. daw. poczt. wiadomość przesłana faksem (1.1)

(1.3) pot. numer telefonu, na który można wysłać faks (1.2)

(1.4) gwara. kociewska żart

Telefaks, faks, fax – usługa symilograficzna dla abonentów, polegająca na przesyłaniu wiadomości w postaci obrazów nieruchomych pomiędzy aparatami symilograficznymi, nazywanymi telekopiarkami, telefaksami lub faksami, realizowana za pośrednictwem łączy telefonicznych z komutacją automatyczną. Początki rozwoju telefaksu przypadają na koniec lat 70. Istnieje kilka norm komunikacji pomiędzy telefaksami; najczęściej jest używana norma analogowa G3 (14400 bit/s), jest też norma cyfrowa G4 (64000 bit/s) dla łączy ISDN.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faksmodem

modem posiadający funkcję wysyłania i odbierania faksów przesyłanych linią telefoniczną

#### Źródła:

SJP.pl

# Faksować

przesyłać dokument papierowy za pomocą faksu

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) przesyłać coś za pomocą faksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faksowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|faksować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Faksowy

związany z faksem

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z faksem, dotyczący faksu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faksymile

facsimile;
1. reprodukcja dokumentu wykonana ręcznie, mechanicznie lub chemicznie;
2. pieczątka lub klisza odtwarzająca własnoręczny podpis

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kopia podpisu odbita na dokumencie sposobem mechanicznym;

(1.2) dokładna reprodukcja rękopisu, dokumentu lub rysunku

(1.3) telekomunikacyjny system do przesyłania i odbioru nieruchomych obrazów

(1.4) obraz uzyskany drogą faksymile (1.3)

Faksymile, rzadziej facsimile (fr. fac-similé, a to z łac. fac simile, dosł. „czyń podobnie”), lm. faksymilia – dokładna kopia (reprodukcja) dokumentu, rysunku lub podpisu, wykonana sposobem mechanicznym, chemicznym bądź ręcznie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faksymilografia

Symilografia (inaczej: telegrafia kopiowa, telekopia, faksymilografia) – dział telekomunikacji obejmujący przekazywanie wiadomości (telefaks) w postaci obrazów nieruchomych (np. rysunków, nut, pisma, fotogramów).

Do nadawania i odbioru obrazów służą aparaty symilograficzne, innymi słowy symilografy (zwane potocznie faksami). W nadajniku symilografu powierzchnia obrazu jest analizowana kolejno punkt po punkcie, np. za pomocą skupionej wiązki światła padającego na obraz. Światło odbite ma natężenie zmodulowane luminancją poszczególnych punktów obrazu, co jest przetwarzane na odpowiedni sygnał elektroniczny przesyłany torem telekomunikacyjnym do odbiornika, gdzie zachodzi proces odwrotny (tzw. synteza obrazu), w wyniku którego jest realizowany zapis i powstaje kopia obrazu nadanego. Obecnie najczęściej są używane symilografy dołączane do tradycyjnej linii telefonicznej, które realizują transmisję dokumentów formatu A4 w czasie ok. 1 minuty. Istnieją także symilografy stosujące transmisję cyfrową. Niektóre nowoczesne symilografy posiadają wydzielone, duże obszary pamięci do przechowywania archiwalnych dokumentów, odebranych, a nie wydrukowanych (np. ze względu na brak papieru, danych).

#### Źródła:

Wikipedia

# Faksymilowany

będący dokładną reprodukcją, kopią

#### Źródła:

SJP.pl

# Faksymilowy

→ faksymile

przymiotnik

(1.1) związany z faksymile, dotyczący faksymile

Patrz:faksymile

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fakt

to, co zaszło w rzeczywistości; zdarzenie; stan rzeczy

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) to, co miało lub ma miejsce w rzeczywistości;

wykrzyknik

(2.1) sygnalizuje, iż zgadzamy się z informacjami wypowiadanymi przez drugą stronę lub odpowiadamy twierdząco na zadawane przez drugą stronę pytania

Fakt – zaistniały stan rzeczy, a w rozumieniu potocznym wydarzenie, które miało miejsce w określonym miejscu i czasie. W tym sensie faktem nie może być zdarzenie, które nie miało jeszcze miejsca, można jednak mówić o przewidywaniu przyszłych faktów – czyli zdarzeń, które najprawdopodobniej wydarzą się. Zdarzenia te jednak stają się faktami dopiero wówczas, kiedy już wydarzą się.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktis

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. kosmet. replika flakonu perfum wzorowana na buteleczce oryginalnego zapachu wystawiana w witrynach sklepowych;

Faktis (fr. factice – sztuczny) – w branży perfumiarskiej, atrapa perfum będąca wiernym odwzorowaniem oryginalnego produktu. Taka atrapa może być wykorzystana jako dekoracja w sklepowej witrynie lub w materiałach reklamowych.

Faktis ma taki sam kolor i kształt jak oryginalne perfumy, może mieć również taką samą wielkość, choć często zdarza się, że jest większych rozmiarów, by lepiej się prezentować i przyciągać wzrok klienta. Ze względów praktycznych w środku takiego flakonika zamiast prawdziwych perfum znajduje się zwykle zabarwiona woda.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktograf

człowiek zajmujący się gromadzeniem i opisywaniem faktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktografia

gromadzenie i opisywanie faktów; zbiór faktów

Faktografia – inaczej zbiór faktów lub działania polegające na gromadzeniu, selekcjonowaniu oraz ocenie stanu zachowanych zapisów wykorzystywanych do tworzenia wizerunku przeszłości.

Faktografia jest jedną z nauk pomocniczych historii, często poddaną krytyce związanej z subiektywizmem jej oceny – o ile fakty zgromadzone są w pełni prawdziwe, to sposób ich wykorzystania może być różny. Jednym ze znanych historyków poddanych właśnie takiej krytyce był Arnold Joseph Toynbee, któremu zarzucano manipulacje historią poprzez posługiwanie się mitami i przenośniami na równi z faktografią, a także za przypisywanie religii zbyt dużej roli w rozwoju cywilizacyjnym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faktograficzny

→ faktografia

Patrz:faktografia

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktoid

opublikowana wiadomość przyjmowana jako prawda przez sam fakt jej ukazania się w druku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. publ. karykaturalny fakt, informacja traktowana jako prawdziwa tylko przez to, że ukazała się w mediach;

Faktoid (ze zrostu słowa 'fakt' i przyrostka -oid od gr. eidos ‘widzę’, ‘spostrzegam’ lub 'postać') – informacja postrzegana jako prawdziwa tylko dlatego, że została opublikowana – najczęściej za pośrednictwem nowych mediów. Przyrostek „-oid” można tłumaczyć jako „postrzegany” lub „przybierający postać”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktologia

1. w ontologii: nauka oparta na aktach, zajmująca się pewnikami;
2. środowiskowo: zbiór faktów na jakiś temat

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktologiczny

odnoszący się do faktów, podający fakty

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktomontaż

szereg faktów, wydarzeń powiązanych w formę dramatyczną; zestawienie faktów

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktor

pośrednik w różnych sprawach

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. podmiot zajmujący się przejmowaniem za prowizję nieprzeterminowanych wierzytelności innego podmiotu (faktoranta), a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu ich; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi

(1.2) daw. pełnomocnik

(1.3) gw-pl|Bukowina. listonosz

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) czynnik

- faktor – dawniej pośrednik handlowy lub pośrednik w interesach,
- faktor – jedna ze stron umowy faktoringu,
- faktor – niepoprawny anglicyzm oznaczający:
  - czynnik,
  - współczynnik,
  - parametr;
- faktor ochronny – określenie siły składnika ochronnego w kosmetykach,
- Faktor X – nieistniejący już dwutygodnik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktorant

strona umowy faktoringu, która odsprzedała faktorowi roszczenia do należnych kwot z tytuły wykonanych usług

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ekon. podmiot w transakcji faktoringowej, który sprzedaje swoje nieprzeterminowane wierzytelności innemu podmiotowi (faktorowi) i otrzymujący od niego także inne usługi

Faktoring – wykup przez podmiot świadczący usługę faktoringu (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności przedsiębiorstw (faktorantów) należnych im od kontrahentów (odbiorców) z tytułu dostaw i usług oraz na świadczeniu na ich rzecz dodatkowych usług (np. inkaso należności, monitoring płatności, prowadzenie rozliczeń, pomoc w ściąganiu przeterminowanych należności).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktoria

placówka handlowa zakładana dawniej w miejscu odległym od stolicy lub głównego ośrodka handlowego; kantor handlowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. hand. placówka handlowa w odległej prowincji albo kolonii, w krajach kolonialnych umiejscawiana zwykle na wybrzeżu i ufortyfikowana;

(1.2) daw. placówka handlowa położona w słabo zaludnionym terenie

Faktoria (łac. facere „robić, czynić”) – placówka handlowa położona w krajach kolonialnych, które stanowiły obszary eksploatacji przez europejskie potęgi kolonialne, głównie przez Brytyjczyków, Francuzów czy Holendrów, ale także przez np. Japończyków pn. wakan w Korei. Lokalizowane zazwyczaj na wybrzeżu, tak by wywóz surowców z nowych obszarów był jak najbardziej ułatwiony.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktoring

specjalistyczne pośrednictwo handlowe, w którym instytucja finansowa (faktor) nabywa wierzytelności bieżące przedsiębiorstwa (faktoranta), dzięki czemu otrzymuje ono należną zapłatę (pomniejszoną o prowizję) jeszcze przed terminem płatności faktury

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ekon. forma pośrednictwa handlowo-finansowego, polegająca na wykupie przez jeden podmiot (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności drugiego podmiotu (faktoranta) i przekazaniu przed czasem pierwotnemu wierzycielowi jego należności z potrąceniem określonej prowizji, a następnie po nadejściu terminu płatności, wyegzekwowaniu jej; faktor musi również świadczyć wobec faktoranta dodatkowe usługi;

Faktoring – wykup przez podmiot świadczący usługę faktoringu (faktora) nieprzeterminowanych wierzytelności przedsiębiorstw (faktorantów) należnych im od kontrahentów (odbiorców) z tytułu dostaw i usług oraz na świadczeniu na ich rzecz dodatkowych usług (np. inkaso należności, monitoring płatności, prowadzenie rozliczeń, pomoc w ściąganiu przeterminowanych należności).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktoringowy

związany z faktoringiem (factoringiem); factoringowy

przymiotnik

(1.1) przym. od faktoring

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faktorka

pośredniczka w różnych sprawach

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktorne

prowizja za pośrednictwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktorski

→ faktor

Patrz:faktor

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktoryjny

→ faktoria

Patrz:faktoria

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktoryzacja

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mat. rozkład na czynniki

Rozkład na czynniki, faktoryzacja – proces w kategorii obiektów wyposażonej w produkt, tj. iloczyn (rozumiany być może w szerokim sensie), który dla danego obiektu matematycznego x prowadzi do wskazania takich (pod)obiektów, których iloczyn jest równy x. Obiekty wynikowe nazywa się czynnikami lub dzielnikami (faktorami) obiektu x.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktoryzować

czasownik

(1.1) mat. rozkładać na czynniki

#### Źródła:

Wiktionary

# Faktotum

osoba zaufana; totumfacki, fac totum

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) zaufana osoba, która posłusznie wypełnia wszystkie polecenia

Faktotum (ang. Factotum) – powieść amerykańskiego pisarza Charlesa Bukowskiego, po raz pierwszy opublikowana w 1975 roku pod tym samym tytułem.

Książka jest drugą powieścią Bukowskiego. Jej bohaterem jest Henry Chinaski, alter ego autora, występujący także w innych utworach Amerykanina. Akcja książki zaczyna się w 1944, kiedy to Chinaski jest młodym człowiekiem, szukającym stałej pracy w Los Angeles. Naprawdę interesują go jednak kobiety, alkohol i pisanie – właśnie wtedy podejmuje pierwsze próby literackie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faktura

1. budowa, struktura powierzchni czegoś, np. tkaniny;
2. pisemny dowód transakcji handlowej; rachunek;
3. sposób konstrukcji dzieła literackiego, filmu, obrazu;
4. sposób kompozycji utworu muzycznego w zakresie brzmienia, prowadzenia melodii, zastosowanej harmonii itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) szt. techn. charakterystyczne ukształtowanie powierzchni przedmiotu;

(1.2) ekon. hand. rodzaj dokumentu będącego dowodem transakcji kupna i sprzedaży;

(1.3) muz. sposób łączenia równocześnie brzmiących melodii;

- faktura (dokument)
- faktura (muzyka)
- faktura (struktura powierzchni)
  - faktura dzieła sztuki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fakturalny

→ faktura; fakturowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakturka

zdrobnienie od: faktura

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakturomat

sklepowy automat do wystawiania faktur na podstawie paragonów

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakturować

wystawiać fakturę, rachunek

czasownik

(1.1) wystawiać komuś fakturę

(1.2) nadawać fakturę powierzchni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fakturowy

→ faktura; fakturalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakturujący

wystawiać fakturę, rachunek

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakturzysta

pracownik wystawiający faktury

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakturzystka

kobieta zajmująca się wystawianiem faktur

#### Źródła:

SJP.pl

# Faktycznie

przysłówek

(1.1) zgodnie z faktami, z rzeczywistością

wykrzyknik

(2.1) wyraz potwierdzający zgodność lub prawdziwość czego

#### Źródła:

Wiktionary

# Faktyczność

→ faktyczny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest faktyczne; cecha tych, którzy są faktyczni

Patrz:faktyczny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faktyczny

zgodny z faktami, oparty na faktach; rzeczywisty, realny

przymiotnik

(1.1) oparty na faktach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faktysa

produkt reakcji olejów roślinnych z siarką

Faktysa – zmiękczacz pochodzenia roślinnego, stosowany w produkcji gumy. Powstaje w wyniku reakcji nienasyconych kwasów tłuszczowych z chlorkiem siarki na zimno (faktysa jasna) lub z siarką w temp. do 160 stopni Celsjusza przy przedmuchiwaniu powietrza {faktysa brunatna}. Stosuje się ją m.in. do wyrobu gumek ściernych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faktywny

w językoznawstwie: czasownik faktywny - czasownik wymuszający prawdziwość zdania podrzędnego

#### Źródła:

SJP.pl

# Fakultatywność

alternatywność, dowolność, pozostawienie do wyboru

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co fakultatywne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fakultatywny

książkowo: pozostawiony do wyboru, do czyjejś decyzji; opcjonalny, nieobowiązkowy, dowolny, możliwy

przymiotnik

(1.1) książk. dobrowolny, pozostawiony do wyboru

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fakultecik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fakultet

#### Źródła:

Wiktionary

# Fakultet

1. nieobowiązkowe zajęcia w szkole lub na uczelni, wybierane zgodnie z zainteresowaniami;
2. kierunek studiów;
3. wydział wyższej uczelni;
4. władze wydziału wyższej uczelni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wydział szkoły wyższej

(1.2) zajęcia fakultatywne

(1.3) grono profesorskie w ramach wydziału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fala

1. wzniesienie wody powstałe głównie wskutek działania wiatru
2. rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie, przenoszące energię
3. potocznie o zjawisku regularnie powtarzającym się

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żegl. rozprzestrzeniające się zaburzenie powierzchni wody

(1.2) fiz. każde rozprzestrzeniające się zaburzenie w dowolnym środowisku;

(1.3) przen. duża grupa przedmiotów, zwierząt, ludzi poruszająca się w jedną stronę; duże, powtarzające się nasycenie czegoś w krótkim okresie

(1.4) wojsk. socjol. zjawisko tworzenia się nielegalnej hierarchii wśród żołnierzy, gdzie żołnierze o krótszym stażu służby są podporządkowani i niejednokrotnie poniżani przez żołnierzy o dłuższym stażu służby;

(1.5) deseń w kształcie fal (1.1)

Fala – zaburzenie rozprzestrzeniające się w ośrodku materialnym lub w przestrzeni. W przypadku fal mechanicznych cząstki ośrodka, w którym rozchodzi się fala, oscylują wokół położenia równowagi, przy czym przenoszą energię z jednego miejsca do drugiego bez transportu jakiejkolwiek materii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falabella

argentyńska rasa kuców, najmniejsza rasa koni miniaturowych na świecie

Falabella (pot. pampa) – rasa koni wyhodowana w XIX wieku w Argentynie. Wzięła nazwę od rodziny o tym nazwisku, która przez lata prowadziła jej hodowlę na ranczu Recreode Roca w okolicy Buenos Aires. Nazwa potoczna "pampa" wzięła się z pampy argentyńskiej, gdzie rasa ta powszechnie występuje. Jest to najmniejsza rasa koni miniaturowych na świecie.

- Średni wzrost: poniżej 75 cm w kłębie
- Rodzaje maści: wszystkie (ostatnio preferowane są umaszczenia w typie appaloosa – tarantowate)
- Miejsce pochodzenia: Argentyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falafel

smażony kotlecik z jednego z warzyw strączkowych, popularny w krajach arabskich

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) kulin. arabski kotlecik z ciecierzycy lub bobu z sezamem;

Falafel (arab. ‏فلافل‎ falāfil, znany w Egipcie jako ‏طعمية‎ ṭaʿmiyya) – potrawa kuchni bliskowschodniej, przygotowywana z ciecierzycy bądź bobu.

Falafel to smażone kulki lub kotleciki z ciecierzycy bądź bobu z przyprawami. Jest bardzo popularną potrawą w krajach arabskich. W krajach Bliskiego Wschodu przygotowuje się go w wersji z ciecierzycy, w Egipcie w wersji mieszanej. Kulki falafelowe zwykle serwowane są w picie, z warzywami oraz sosem, często na bazie tahini.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falafelownia

punkt gastronomiczny, w którym sprzedaje się falafele i inne potrawy kuchni bliskowschodniej

#### Źródła:

SJP.pl

# Falaise

[czytaj: falEZ] miasto we Francji

- Falaise (Calvados) – francuska gmina w regionie Dolna Normandia
- Falaise (Ardeny) – francuska gmina w regionie Szampania-Ardeny
- Falaise (Yvelines) – francuska gmina w regionie Île-de-France

Zobacz też: Bitwa pod Falaise

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falandysz

nazwisko, np. Lech Falandysz (1942-2003), polski prawnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Falandyzacja

naginanie prawa przez jego zręczną manipulację

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. publ. interpretowanie (w domyśle: prawa) zależnie od interesu interpretatora

Falandyzacja prawa – stosowane w polskiej publicystyce pejoratywne określenie niektórych prób interpretacji (wykładni) prawa lub usprawiedliwiania organów władzy, których postępowanie balansuje na granicy prawa. Określa się tak „naginanie” prawa, próby jego interpretacji w doraźnym interesie interpretatora.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falandyzować

naginać prawo do własnych celów, manipulować prawem

#### Źródła:

SJP.pl

# Falanga

1. w starożytnej Grecji i Macedonii: zwarty szyk bojowy piechoty ciężkozbrojnej;
2. zwarty tłum, szereg, gromada;
3. w socjalizmie utopijnym Charlesa Fouriera: spółdzielcza grupa licząca 1600 osób

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) hist. wojsk. w starożytnej Grecji szyk bojowy ciężkozbrojnej piechoty;

(1.2) pot. zwarty rząd, szereg lub tłum poruszający się ławą

Falanga (stgr. φάλαγξ phalanks, dopełniacz φάλαγγος phalangos) – zwarty liniowy szyk bojowy piechoty greckiej, a potem macedońskiej i hellenistycznej.

Znany już na Wschodzie w III tysiącleciu p.n.e. (Sumerowie), w państwach Grecji przyjął się w VII wieku p.n.e. dla formacji hoplitów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falangista

członek partii nacjonalistycznej lub faszystowskiej

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. członek działającej przed II. wojną światową partii ONR-Falanga;

(1.2) hist. polit. członek hiszpańskiego stronnictwa politycznego: Falanga Hiszpańska;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falangistka

→ falangista

Patrz:falangista

#### Źródła:

SJP.pl

# Falangistowski

→ falangista

Patrz:falangista

#### Źródła:

SJP.pl

# Falangita

żołnierz walczący w falandze

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. staroż. żołnierz walczący w szyku falangi

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falangowy

→ falanga

Patrz:falanga

#### Źródła:

SJP.pl

# Falanruk

owadożerny ssak żyjący tylko na Madagaskarze

Falanruk malgaski, falanruk (Eupleres goudotii) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny falanruków (Euplerinae) w obrębie rodziny falanrukowatych (Eupleridae). Wcześniej zaliczany był do rzędu owadożernych ze względu na kształt uzębienia, a następnie do wiwerowatych. Do Eupleridae wyłoniony w wyniku przeprowadzonych badań molekularnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falanrukowate

o cechach falanrukowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falanrukowaty

o cechach falanrukowatych (rodzina ssaków)

#### Źródła:

SJP.pl

# Falanster

w systemie socjalizmu utopijnego Fouriera: osiedle, w którym miała się mieścić falanga, czyli zrzeszenie spółdzielcze

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. utopijne osiedle dla spółdzielczej wspólnoty socjalistycznej francuskiego ideologa Charlesa Fouriera;

Falanster (fr. phalanstère) – projekt wspólnoty równych i wolnych ludzi zarządzającej własnym miastem, stworzony w pierwszej połowie XIX wieku przez utopijnego socjalistę Charles’a Fouriera.

Falanster miał mieć kształt pałacu, w ramach którego znajdowałyby się sale poświęcone nauce i konsumpcji oraz lokale użytkowane jako miejsca pracy i mieszkania. Przy nim znajdować miały się też obszary rolnicze, opera i kościół. W skład falansteru wchodzić miało 1620 członków – po jednym mężczyźnie i kobiecie z każdego z 810 typów ludzkich charakterów, które wyróżnił Charles Fourier. Budynek wzorowany był na pałacu wersalskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falansteryzm

system socjalizmu utopijnego Fouriera

#### Źródła:

SJP.pl

# Falansterzysta

zwolennik falansteryzmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Falansterzystka

→ falansterzysta

Patrz:falansterzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Falaryzm

skrajnie okrutna tyrania

#### Źródła:

SJP.pl

# Falaski

przymiotnik od: Falasz

#### Źródła:

SJP.pl

# Falasz

członek ludu kuszyckiego wywodzącego się z Etiopii; Felasz, Falasza

#### Źródła:

SJP.pl

# Falasza

członek ludu kuszyckiego wywodzącego się z Etiopii; Felasz, Falasza

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falaszowie

lud afrykański; Felaszowie

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falba

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Falbana

marszczone obszycie u spódnicy, fartucha, portiery itd.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) ozdobna fałda z materiału, najczęściej marszczona lub plisowaćisowana, doszywana do brzegu ubrania, tekstyliów domowych czy dekoracji

Falbana (fr. falbala, wł. falpalà) – rodzaj ozdoby stosowanej w bieliźniarstwie, krawiectwie, galanterii i modniarstwie.

Jest to plisa materiału dowolnej szerokości, którą się marszczy, ozdabia w fałdki lub karbuje.

Wyróżnia się jej specyficzne rodzaje:

- berta – szeroka, koronkowa falbana otaczająca dekolt sukni wieczorowych, popularna w latach 1840-60.
- wolant – falbana krojona kloszowo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falbaneczka

zdrobnienie od: falbanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: falbanka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falbaniasty

mający kształt falbany; obszyty falbanami

#### Źródła:

SJP.pl

# Falbanka

ozdobnie zmarszczony pas materiału przyszywany do odzieży lub zasłon itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: falbana

Falbanka – część miasta i niewielki obszar przemysłowy Włocławka, położone w jego południowej części, blisko lasu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falbankowy

→ falbanka

Patrz:falbanka

#### Źródła:

SJP.pl

# Falbanowy

→ falbana

Patrz:falbana

#### Źródła:

SJP.pl

# Falc

felc;
1. pasek papierowy lub płócienny łączący okładkę z książką;
2. połączenie dwóch blach przez zwinięcie ich brzegów;
3. nacięcie w kamieniu lub drewnie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. pasek płótna łączący okładkę książki z wyklejką

(1.2) zob. felc.

(1.3) poligr. miejsce złamania papieru

Falc (z niem. Falz) – w introligatorstwie termin oznaczający:

1. złam, zagięcie (załamanie) arkusza papieru powstałe wskutek złamywania (falcowania):

- falc grzbietowy – złam wszyty w grzbiet składanej książki;
- falc poprzeczny – złam znajdujący się w główce lub prostopadle do niej, ścinany w procesie introligatorskim;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falcerka

maszyna do załamywania papieru w celu nadania mu właściwego formatu; falcówka, złamywarka

Złamywarka, falcerka, falcówka – maszyna introligatorska do falcowania, czyli jedno- lub wielokrotnego złamywania arkuszy niezadrukowanego papieru, czy też wydruków, w celu uzyskania określonego formatu oraz kolejności składki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falcerz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pracownik drukarni lub introligatorni, który zajmuje się falcowaniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Falcgraf

dawny tytuł władcy palatynatu reńskiego lub bawarskiego; falcgrabia

#### Źródła:

SJP.pl

# Falcone

Falcone – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Mesyna.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 2855 osób, 317,2 os./km².

#### Źródła:

Wikipedia

# Falcować

składać arkusz drukarski; złamywać

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) druk. składać arkusz drukarski w strony przyszłej publikacji;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falcowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|falcować.

Falcowanie, złamywanie – jedno- lub wielokrotne składanie arkusza papieru, czystego lub zadrukowanego, na pół (najczęściej) lub w dowolnych innych proporcjach, na różne sposoby (w różnych kierunkach), w celu osiągnięcia docelowego formatu i liczby stron składki, np. trzykrotne złożenie na pół arkusza daje składkę szesnastostronicową. Każde miejsce zaginania arkusza to falc (złam) i po złożeniu tworzy nową krawędź. Złamywania można dokonywać ręcznie, za pomocą kości introligatoskiej, lub maszynowo. Maszyna do falcowania to: falcerka czyli złamywarka. Złamywanie powinno się wykonywać wzdłuż włókien papieru, zmniejsza to ryzyko ich pękania oraz uszkodzenia farby w miejscach zagięcia. Uprzednie przegniecenie arkusza (bigowanie), pozwala na zmniejszenie możliwość uszkodzenia włókien papieru, tyczy się to w szczególności papierów gramaturze n > 150g.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Falcówka

maszyna do załamywania papieru w celu nadania mu właściwego formatu; falcerka, złamywarka

Złamywarka, falcerka, falcówka – maszyna introligatorska do falcowania, czyli jedno- lub wielokrotnego złamywania arkuszy niezadrukowanego papieru, czy też wydruków, w celu uzyskania określonego formatu oraz kolejności składki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falcownik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) element rolowej maszyny drukarskiej składający wstęgę papieru w grzbiety

#### Źródła:

Wiktionary

# Falcowy

związany z falcem

#### Źródła:

SJP.pl

# Falda

biała, jedwabna szata noszona przez papieża w trakcie uroczystych celebracji

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faldistorium

stołek lub krzesło o skrzyżowanych nożycowo nogach, używane w średniowiecznych kościołach i na dworach królewskich

Faldistorium – stołek lub krzesło z charakterystycznie nożycowo skrzyżowanymi nogami, pochodzące od krzesła kurulnego.

Używane było od wczesnego średniowiecza w kościołach i na dworach. Wykonywano je z żelaza lub brązu i wyściełano siedzenie. Nogi faldistorium często zakończone były łapami lwa, a poręcze głowami zwierząt (często ptaków).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falecki

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Falejówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Falejówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Falejówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Falejówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Falejówecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Falejówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Faleń

cienka linka służąca do cumowania lub holowania łodzi

Faleń – cienka linka służąca do holowania oraz cumowania bączka - małej łódki będącej na wyposażeniu jachtu lub innej małej jednostki pływającej. Przywiązuje się ją faleniem do jednostki w okolicy jej linii wodnej.

Również lina do przytrzymywania opuszczonej na wodę szalupy przy burcie statku (okrętu). Ze względu na sposób mocowania do łodzi, liny te nazywane są: faleniem rufowym lub dziobowym.

Etym. - niderl. vanglijn - lina cumownicza (za Kopalińskim).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falencki

przymiotnik od: Falenty

#### Źródła:

SJP.pl

# Falendysz

dawniej: cienka tkanina wełniana pochodzenia holenderskiego lub angielskiego; fajnlendysz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falenica

dzielnica na skraju Warszawy

Falenica – osiedle i obszar MSI w dzielnicy Wawer w Warszawie.

W latach 1924–1951 samodzielne miasto i siedziba gminy Falenica Letnisko.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falenicki

→ Falenica

Patrz:Falenica

#### Źródła:

SJP.pl

# Falenopsis

gatunek storczyka; ćmówka

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faleński

Osoby o tym nazwisku:

- Felicjan Faleński – polski poeta, dramatopisarz, prozaik, tłumacz
- Stanisław Faleński – katolicki duchowny, urzędnik i prawnik

#### Źródła:

Wikipedia

# Falenty

osada w Polsce

Falenty – osada sołecka w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie pruszkowskim, w gminie Raszyn.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faleria

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. gmina włoska w regionie Lacjum

Faleria – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1745 osób, 69,8 os./km².

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Falern

gatunek wina z owoców pól w Kampanii, wychwalany w starożytności; falernum

#### Źródła:

SJP.pl

# Falerneński

dotyczący ziemi w Kampanii u stóp góry Massicus

przymiotnik

(1.1) dotyczący ziemi falerneńskiej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falerno

mocne, włoskie wino o cierpkawym smaku i złocistej barwie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) kulin. mocne, lekko cierpkie, złociste wino włoskie, cenione przez starożytnych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falernum

gatunek wina z owoców pól w Kampanii, wychwalany w starożytności; falern

#### Źródła:

SJP.pl

# Falerysta

kolekcjoner odznaczeń i orderów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) historyk badający ordery i odznaczenia

(1.2) kolekcjoner orderów i odznaczeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falerystka

kolekcjonerka odznaczeń i orderów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) historyczka badająca ordery i odznaczenia

(1.2) kolekcjonerka orderów i odznaczeń

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falerystyczny

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z falerystyką lub falerystą, dotyczący falerystyki lub falerysty

#### Źródła:

Wiktionary

# Falerystyka

1. pomocnicza nauka historyczna, która bada historię orderów, medali, honorowych odznak wojskowych itp.
2. kolekcjonowanie wszelkiego rodzaju odznak wojskowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina historii badająca ordery i odznaczenia;

(1.2) kolekcjonowanie orderów i odznaczeń

Falerystyka (z łac. i gr. phalerae, ozdoba piersi lub czoła) – nauka pomocnicza historii zajmująca się orderami, odznaczeniami i innymi odznakami i znakami honorowymi, nadawanymi osobom zasłużonym dla monarchy, państwa lub innej organizacji posiadającej prawo nadawania odznaczeń. Falerystyka, podobnie jak i weksylologia, wyodrębniła się z heraldyki, zachowując wspólne z nią metody badawcze.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faleza

urwisty brzeg morza i jeziora; klif

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) geogr. pionowa lub stromo nachylona ściana brzegu morza (jeziora), powstała wskutek podmywania przez wodę;

Klif (faleza, urwisko brzegowe) – stroma, często pionowa ściana brzegu morskiego lub jeziornego, utworzona wskutek procesu abrazji (ścierania brzegu przez okruchy skalne poruszane przez fale) zachodzącego u jej podstawy na styku z platformą abrazyjną.

Według Księgi rekordów Guinnessa największy klif na Ziemi znajduje się na Hawajach, na północnym wybrzeżu wyspy Molokaʻi niedaleko Umilehi Point i wznosi się 1010 m nad poziomem wody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falfka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. fajka

#### Źródła:

Wiktionary

# Falica

ćma z rodziny wycinkowatych

#### Źródła:

SJP.pl

# Falimirz

Chwalimir, Chalimir, Falimir, Kwalimir – staropolskie imię męskie, złożone z członu Chwali- („chwalić, sławić, dziękować”) i -mir („pokój, spokój, dobro”). Prawdopodobnie oznaczało „tego, który sławi pokój”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Faliński

nazwisko

- Franciszek Faliński (znany też jako Stefan) (zm. w 1887) – polski malarz
- Janusz Bogdan Faliński (1934–2004) – polski botanik
- Józef Faliński (ur. 1946) – polski polityk, marszałek województwa zachodniopomorskiego (2000–2002)
- Leszek Faliński (ur. 1958) – polski muzyk, perkusista i klawiszowiec
- Tadeusz Faliński – polski muzyk, gitarzysta basowy
- Zbigniew Faliński (ur. 1949) – polski polityk, wojewoda gorzowski (1995–1997), przewodniczący sejmiku lubuskiego (2001–2006)

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faliście

przysłówek

(1.1) w sposób falisty

#### Źródła:

Wiktionary

# Faliściej

stopień wyższy od przysłówków: falisto, faliście

#### Źródła:

SJP.pl

# Faliskijski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Faliskami, dotyczący Falisków

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język faliskijski;

#### Źródła:

Wiktionary

# Falistolistny

1. widłoząb falistolistny - gatunek mchu z rodziny widłozębowatych;
2. kalatea falistolistna - gatunek rośliny z rodziny marantowatych;
3. przywrotnik falistolistny - gatunek rośliny wieloletniej z rodziny różowatych;
4. sznurnik falistolistny - gatunek mchu z rzędu porostnicowców

#### Źródła:

SJP.pl

# Falistość

→ falisty

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co faliste

Patrz:falisty

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falisty

1. przypominający falę, wygięty w kształcie fal;
2. charakteryzujący się lekkimi wzniesieniami; pagórkowaty

przymiotnik

(1.1) powyginany w kształcie fal, układający się w fale, przypominający pod jakimkolwiek względem falę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faliszewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Faliszówczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Faliszówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Faliszówczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Faliszówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Faliszówecki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Faliszówki

#### Źródła:

Wiktionary

# Falk

Falk – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie brodnickim, w gminie Górzno.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa toruńskiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Falka

1. zdrobnienie od: fala;
2. rodzina funkcji, z których każda jest wyprowadzana z funkcji macierzystej za pomocą przesunięcia i skalowania, zastosowanie w analizie i przetwarzaniu sygnałów cyfrowych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. od: fala

(1.2) mała fala

(1.3) mat. oscylacja, której amplituda dla minus i plus nieskończoności jest zerowa;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falkenstein

[czytaj: FALkensztajn] nazwisko

## Geografia

### Austria

- Falkenstein – gmina targowa w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Mistelbach

### Niemcy

- Falkenstein – dawna wieś uzdrowiskowa, obecnie dzielnica Königstein im Taunus
- Falkenstein – gmina targowa w kraju związkowym Bawaria, w powiecie Cham
- Falkenstein – gmina w kraju związkowym Nadrenia-Palatynat, w powiecie Donnersberg
- Falkenstein – wspólnoty administracyjne
- Falkenstein/Harz – miasto w kraju związkowym Saksonia-Anhalt, w powiecie Harz
- Falkenstein/Vogtl. – miasto w kraju związkowym Saksonia, w powiecie Vogtland

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falkiewicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Falkland

1. Falkland Wschodni - wyspa stanowiąca terytorium Falklandów;
2. Falkland Zachodni - wyspa stanowiąca terytorium Falklandów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. toponim, nazwa kilku miejscowości – w Szkocji, USA i Kanadzie

(1.2) geogr. toponim, składnik nazwy dwóch wysp Falkland Wschodni i Falkland Zachodni

(1.3) geogr. lm. zob. Falklandy.

- Falkland – wieś w Szkocji
- Falkland Palace – pałac w powyższej miejscowości

Miejscowości w USA:

- Falkland – miejscowość w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Pitt

Gminy w USA:

- Falkland (ang. Falkland Township) – gmina w stanie Karolina Północna, w hrabstwie Pitt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falklandczyk

mieszkaniec Falklandu, Falklandów

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Falklandów albo Falklandu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falklandka

mieszkanka Falklandu, Falklandów

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Falklandów albo Falklandu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falklandy

terytorium na archipelagu Falklandów (Ocean Atlantycki) zależne od Wielkiej Brytanii; Malwiny

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga, nazwa własna

(1.1) geogr. archipelag na południowym krańcu Ameryki Południowej

(1.2) geogr. polit. brytyjskie terytorium zależne w Ameryce Południowej obejmujący archipelag Falklandów (1.1);

forma rzeczownika|rodzaj=męskorzeczowy.

(2.1) plural|Falkland.

Falklandy (inaczej: Malwiny; ang. Falkland Islands; hiszp. Islas Malvinas) – brytyjskie terytorium zamorskie na południowym Atlantyku, około 480 km od wybrzeży Argentyny obejmujące wyspy o tej samej nazwie. Wyspy znajdują się pod administracją brytyjską, ale prawa do nich rości sobie także Argentyna.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falklandzki

przymiotnik od: Falkland, Falklandy

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Falklandami, dotyczący Falklandów

(1.2) związany z Falklandem, dotyczący Falklandu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falkon

dawne, małokalibrowe działo o długiej lufie

- Falkon – sprzęt laboratoryjny, probówka wirówkowa
- Falkon – konwent fanów fantastyki odbywający się raz w roku w Lublinie
- Falkon – imię męskie
- Falkon – historyczna broń palna

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falkona

dawne, małokalibrowe działo o długiej lufie; falkon

#### Źródła:

SJP.pl

# Falkonecik

zdrobnienie od: falkonet

#### Źródła:

SJP.pl

# Falkonet

dawne, lekkie działo o długiej lufie i kalibrze mniejszym od falkonu; półfalkon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. wojsk. niewielkie, lekkie działo, używane na lądzie i na morzu w XVI-XVII wieku ;

Falkonet (półfalkon, sokolik) – niewielkie bezkomorowe działo o długiej lufie, rodzaj artyleryjskiej broni odprzodowej używanej w XVI i XVII wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falkowski

nazwisko

- Adolf Falkowski (1886-1965) – lekarz psychiatra
- Czesław Falkowski (1887-1969) – biskup
- Edward Falkowski (1913-1998) – fotografik
- Hipolit Falkowski (1779-1821) – generał
- Jacek Falkowski (ur. 1984) – piłkarz
- Jakub Falkowski (1775-1848) – pijar
- Jan Falkowski (geograf) (ur. 1938) – geograf
- Jan Falkowski (pilot) (1912-2001) – major lotnictwa
- Jerzy Falkowski (zm. 1789) – skarbnik
- Krzysztof Falkowski (ur. 1974) – aktor
- Krzysztof Falkowski (ur. 1972) – polityk, prawnik
- Maciej Falkowski (politolog) (ur. 1978) – politolog, dziennikarz
- Stanisław Falkowski (literaturoznawca) (ur. 1953) – pisarz
- Stanisław Falkowski (ur. 1916) – ksiądz
- Stanisław Falkowski (ur. 1938) – ksiądz
- Witold Falkowski (ur. 1960) – tłumacz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falkowy

→ falka

Patrz:falka

#### Źródła:

SJP.pl

# Falla

[czytaj: faja] nazwisko hiszpańskie, np. Manuel de Falla (1876 - 1946), kompozytor hiszpański

Falla – miejscowość (tätort) w Szwecji, w regionie administracyjnym (län) Östergötland, w gminie Finspång.

Według danych Szwedzkiego Urzędu Statystycznego liczba ludności wyniosła: 464 (31 grudnia 2015), 455 (31 grudnia 2018) i 459 (31 grudnia 2019).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fallaci

[czytaj: fallaczi] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fallada

Hans Fallada (właściwie Rudolf Ditzen) (1893-1947), pisarz niemiecki

#### Źródła:

SJP.pl

# Fallibilizm

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) filoz. doktryna, mówiąca, że wiedza nigdy nie jest pewna, ale zawsze hipotetyczna i podatna na korektę;

Fallibilizm – koncepcja obecna w metodologii nauki, według której wiedza naukowa (metodologia nauki) nie ma charakteru linearnego i kumulatywnego. Obowiązuje w danym okresie historycznym, w danym obszarze nauki oraz podlega falsyfikacji, poprzez którą zostaje unieważniona na rzecz adekwatniejszej teorii.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Falliczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest falliczne

#### Źródła:

Wiktionary

# Falliczny

dotyczący fallusa, związany z fallusem

przymiotnik

(1.1) mający kształt prącia, zwłaszcza w czasie wzwodu

(1.2) dotyczący prącia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fallocentryzm

kultura umieszczająca fallusa jako główny obiekt czci

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) pogląd charakteryzujący się postrzeganiem fallusa jako głównego elementu organizacji życia społecznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falloidyna

jedna z fallotoksyn, trucizna zawarta w muchomorze sromotnikowym

Falloidyna – organiczny związek chemiczny, silnie toksyczny jad z grupy fallotoksyn, występujący w niektórych grzybach trujących, m.in. w muchomorze sromotnikowym (Amanita phalloides).

Zaburza strukturę cytoszkieletu i funkcjonalność komórki. Całkowity mechanizm działania falloidyny jest zbliżony do reszty fallotoksyn, LD50 – 2 mg/kg ciała.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fallokracja

pojęcie z feminizmu oznaczające władzę mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) termin powstały w środowisku feministycznym oznaczający społeczność zdominowaną przez mężczyzn z kultem fallicznym, władza mężczyzn we wszystkich dziedzinach życia społecznego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fallologokracja

jedna z form fallokracji, zdominowanie kultury przez mężczyzn (w słownictwie, nazewnictwie, literaturze)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fallus

członek męski, penis

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) anat. penis, męski organ płciowy, symbol płodności

Fallus (łac. phallus) – środkowy narząd kopulacyjny samców niektórych stawonogów, głównie owadów, obejmujący fallobazę, edeagus, endofallus i inne wyrostki, występujące na fallobazie lub edeagusie. Fallus jest narządem nieparzystym z wyjątkiem pierwogonków (u których określany jest jako phalli), jętek i skorków (penes). Termin „fallus” czasami używany jest przez entomologów jako pojęcie zastępcze dla edeagusa lub penisa. Zastępcze używanie pojęcia fallus na określenie edeagusa jest niepoprawne. Penis u owadów jest rozmaicie definiowany i przypisywany różnym częściom genitaliów, np.:

- penis accessorius (vomer subanalis) – ruchoma, zesklerytyzowana struktura, występująca na dziesiątym segmencie odwłoka u straszyków;
- penis bipartitus – dwudzielny penis jętek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falmirowice

Falmirowice (dodatkowa nazwa w j. niem. Fallmirowitz) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Chrząstowice.

#### Źródła:

Wikipedia

# Falochron

umocnienie brzegowe chroniące przed falami

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) konstrukcja hydrotechniczna, która służy do ochrony wybrzeża lub portu przed działaniem fal;

Falochron – konstrukcja służąca do ochrony przed działaniem fal. Zwykle jest to konstrukcja hydrotechniczna służąca osłonie (np. portu, promenady) przed działaniem fal. Rozbija ona fale, nie dopuszczając do uszkodzeń lub utrudnień w wykorzystaniu nabrzeża.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faloidyna

substancja wytwarzana przez trującego grzyba - muchomora sromotnikowego

#### Źródła:

SJP.pl

# Falomierz

przyrząd do pomiaru długości lub częstotliwości fali elektromagnetycznej

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falować

poruszać się wznosząc fale; powodować fale

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) poruszać się jak fala

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|falować.

Falowanie, fale wodne – fale powierzchniowe na styku wody i powietrza (powierzchni swobodnej cieczy) lub fale wewnętrzne na styku dwóch warstw wody o różnej gęstości. Oznacza to wszystkie odchylenia poziomu wody z okresami trwającymi od dziesiątek sekundy do godzin (fala przypływu).

Najczęstszą przyczyną falowania jest oddziaływanie poruszającego powietrza (wiatr) z powierzchnią wody.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Falowarka

maszyna wyrabiająca dzianinę za pomocą falowania przędzy

#### Źródła:

SJP.pl

# Falowato

→ falowaty

Patrz:falowaty

#### Źródła:

SJP.pl

# Falowaty

przypominający kształtem falę (wzniesienie wody)

#### Źródła:

SJP.pl

# Falowiec

typ budynku mieszkalnego, który kształtem przypomina falę

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bud. rodzaj budynku mieszkalnego, który bryłą i układem balkonów przypomina falę;

Falowiec – typ budynku mieszkalnego, którego bryła i układ balkonów przypominają falę, a wejścia do mieszkań usytuowane są na galeriach (z wyjątkiem falowców łódzkich i poznańskich, gdzie wejścia do mieszkań znajdują się na klatkach schodowych), połączonych ze sobą klatkami schodowymi. Ten typ występuje w Polsce i we Włoszech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falownica

urządzenie do wytwarzania fal w pływalniach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) urządzenie mechaniczne do wytwarzania fal

(1.2) zob. falownica do włosów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falownik

urządzenie przetwarzające prąd stały na przemienny

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falownikowy

→ falownik

Patrz:falownik

#### Źródła:

SJP.pl

# Falowód

rura z materiału przewodzącego służąca do przenoszenia fal elektromagnetycznych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) techn. kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi;

Falowód – kanał do prowadzenia w przestrzeni fal mechanicznych lub elektromagnetycznych wzdłuż określonej drogi.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falowodowy

związany z falowodem

#### Źródła:

SJP.pl

# Falowy

związany z falą

#### Źródła:

SJP.pl

# Falrep

lina zastępująca poręcz drabiny lub schodów na statku

Falrep, linka poręczowa – linka biegnąca wzdłuż trapu zaburtowego jednostki pływającej, podtrzymywana słupkami. Pełni funkcję barierki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fals

falsyfikat

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. środ. falsyfikat

Fals – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Nowa Akwitania, w departamencie Lot i Garonna.

Według danych na rok 1990 gminę zamieszkiwały 273 osoby, a gęstość zaludnienia wynosiła 29 osób/km² (wśród 2290 gmin Akwitanii Fals plasuje się na 906. miejscu pod względem liczby ludności, natomiast pod względem powierzchni na miejscu 1105.).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fals.

skrót od: falsyfikat

#### Źródła:

SJP.pl

# Falsecik

zdrobnienie od: falset

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od falset

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falsecista

mężczyzna śpiewający falsetem; falsetysta

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna śpiewający falsetem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falset

1. głos męski stosowany przy jodłowaniu; fistuła
2. nienaturalnie wysoki, piskliwy głos

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wysoki rejestr głosu ludzkiego

Falset (z wł. falsetto) fistuła – zwyczajowo mianem falsetu określa się rodzaj wysokiego głosu męskiego o groteskowym brzmieniu. Faktycznie oznacza jednak śpiew na niedomkniętych strunach głosowych zarówno u mężczyzn, jak i u kobiet. Realizowany jest poprzez silne, nienaturalne napięcie strun głosowych, przez co drgają w krótszej niż odpowiednia dla danego dźwięku długości, powodując wydobycie dźwięku o niewielkiej dynamice oraz charakterystycznej nosowej barwie. Nazwa pochodzi od włoskiego falso – „fałszywe”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falsetować

śpiewać falsetem

#### Źródła:

SJP.pl

# Falsetowy

przymiotnik od: falset

#### Źródła:

SJP.pl

# Falsetysta

mężczyzna śpiewający falsetem; falsecista

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mężczyzna śpiewający falsetem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Falstaf

zwyczajowo: Falstaff (bohater komedii Szekspira)

#### Źródła:

SJP.pl

# Falstaff

bohater komedii Szekspira

Falstaff (właściwie Sir John Falstaff) – fikcyjna postać pojawiająca się w trzech sztukach Williama Shakespeare’a, jako kompan przyszłego króla Henryka V, syna Henryka IV. Otyły, niesławny i tchórzliwy rycerz często sprawia przyszłemu królowi kłopoty, a po tym, jak ten wstępuje na tron, zostaje niespodziewanie odtrącony. Postać często występująca w literaturze europejskiej jako Miles Gloriosus lub Żołnierz Samochwał.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falstart

1. rozpoczęcie biegu lub wyścigu przed komendą;
2. przedwczesne rozpoczęcie jakiegoś działania, skutkujące najczęściej niepowodzeniem

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. przewinienie polegające na przedwczesnym rozpoczęciu konkurencji

(1.2) podjęcie pochopnego działania bez należytego przygotowania

Falstart – w sporcie przewinienie polegające na przedwczesnym (najczęściej przed sygnałem do startu, lub po sygnale, lecz w czasie zbyt krótkim by ludzki umysł zdążył odebrać i przetworzyć sygnał dźwiękowy) rozpoczęciu konkurencji przez zawodnika.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falstartować

1. rozpoczynać bieg przed sygnałem;
2. rozpoczynać przedsięwzięcie w złym czasie

#### Źródła:

SJP.pl

# Falsyfikacik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od falsyfikat

#### Źródła:

Wiktionary

# Falsyfikacja

1. oszustwo polegające na podrobieniu jakiegoś przedmiotu;
2. stwierdzenie fałszywości jakiegoś twierdzenia, negatywna weryfikacja hipotezy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fałszerstwo, podrobienie czegoś

(1.2) wykazanie fałszywości jakiegoś twierdzenia, błędności hipotezy w trakcie ich weryfikacji

Falsyfikacja (łac. falsum – fałsz) – odmiana jednego z rozumowań zwanego sprawdzaniem. Termin ten rozpowszechniony został za sprawą krytycznego racjonalizmu Karla Poppera i stał się jedną z podstaw metody naukowej.

Wnioskowanie falsyfikujące przebiega według schematu modus tollendo tollens:

  Przesłanki:
    1. Teoria T implikuje jednostkowe zdarzenie obserwacyjne o.
    2. Zdarzenie obserwacyjne o nie zachodzi.
  Wniosek: Teoria T jest fałszywa (nieadekwatna).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falsyfikacjonizm

stanowisko filozoficzne, według którego uzasadnienie hipotezy polega na nieudanej próbie jej obalenia

Popperyzm – filozofia Karla Poppera, a także stworzony przez niego prąd filozofii nauki rozwijany początkowo w opozycji do pozytywizmu logicznego, a później jako niezależny pogląd na kryteria naukowości wypowiedzi i metodologię nauki. Popperyzm określany jest również jako „krytyczny racjonalizm”, a także – w odniesieniu wyłącznie do filozofii nauki – jako „falsyfikacjonizm”. Tak rozumiany popperyzm występuje w co najmniej trzech znaczeniach:

- wąskim: zbiór wszystkich lub tylko części poglądów Poppera,
- szerszym: określenia dla poglądów (wszystkich lub tylko części) kontynuatorów myśli Poppera (tzw. popperystów): Imre Lakatosa, Josepha Agassiego, Johna Watkinsa, W. W. Bartley'a, Paula Feyerabenda (z okresu umiarkowanego),
- najszerszym: świadome (lub nie) nawiązywanie do poglądów Poppera.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falsyfikat

dokument, dzieło sztuki sfałszowane, podrobione

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) podrobiony przedmiot albo dokument łudząco przypominający oryginał

Falsyfikat (ze śrdw. łac. falsificatio – podrabianie) – antonim autentyku, fałszerstwo rzeczy oryginalnej w celu mistyfikacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Falsyfikator

osoba, która fałszuje, podrabia; oszust

#### Źródła:

SJP.pl

# Falsyfikatorka

kobieta, która fałszuje, podrabia; oszustka

#### Źródła:

SJP.pl

# Falsyfikatorski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z falsyfikatorem, dotyczący falsyfikatora

#### Źródła:

Wiktionary

# Falsyfikować

1. fałszować, podrabiać coś;
2. stwierdzać nieprawdziwość twierdzenia lub hipotezy

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfalsyfikować)

(1.1) poddawać falsyfikacji; tworzyć falsyfikat

czasownik zwrotny niedokonany falsyfikować się (dk. sfalsyfikować się)

(2.1) być poddawanym falsyfikacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Falsyfikowalność

cecha twierdzenia lub hipotezy, która może zostać negatywnie zweryfikowana, której fałszywość można wykazać

Metoda naukowa – sposoby intersubiektywnego poznawania i komunikowania wiedzy, oparte na prawach logiki i prawdopodobieństwa, posługujące się dedukcją i systematyczną indukcją w procesie formułowania, uzasadniania, testowania i korygowania teorii i hipotez.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falsyfikowalny

dający się falsyfikować

#### Źródła:

SJP.pl

# Falszburta

część burty wystająca ponad pokład; nadburcie

Nadburcie, falszburta - bariera ochronna znajdująca się na jednostkach pływających, na krawędzi odkrytego pokładu, zabezpieczająca przed wypadnięciem za burtę przedmiotów i ludzi. Na dużych statkach wodnych sięga zdecydowanie powyżej pasa dorosłego człowieka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falszkil

pionowa płetwa wystająca z dna jachtu, obciążona balastem, zwiększająca stateczność i sterowność jachtu; płetwa balastowa

Falszkil – stała płetwa wystająca w dół z dna jachtu żaglowego, będąca przedłużeniem stępki na całej lub znacznej jej długości. Spełnia rolę stałego miecza i jednocześnie balastu. Balast w falszkilu jest tak usytuowany, że stanowi razem z samym falszkilem jednolitą powierzchnię i kształt, stąd nazywany jest balastem integralnym. Z tego samego powodu również całość, czyli falszkil oraz balast nazywana jest potocznie falszkilem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faludża

miasto w Iraku

Al-Falludża (arab. لفلوجة) – miasto w środkowym Iraku. Przed rokiem 2003 miasto liczyło 435 tys. mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Falująco

w sposób falujący

#### Źródła:

SJP.pl

# Falun

rzeczownik, rodzaj nijaki, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto w środkowej Szwecji,

Falun – miasto w środkowej Szwecji w regionie Dalarna, siedziba gminy Falun. Liczy 36 447 mieszkańców.

Strefa górnicza Wielkiej Góry Rudy Miedzianej w Falun znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO. W centrum miasta znajduje się stacja kolejowa. W mieście rozwinął się przemysł maszynowy oraz chemiczny.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fama

wieść, pogłoska, rozgłos

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. niepewna, niesprawdzona wiadomość

Fama (Ossa) – w mitologii rzymskiej uosobienie wieści, szybko rozchodzącej się plotki, pogłoski.

Przedstawiana jako skrzydlate bóstwo o niezliczonych ustach, oczach i uszach bądź jako uskrzydlona postać kobieca z trąbą przy ustach.

Jej greckim odpowiednikiem była Feme.

W potocznym znaczeniu – wieść, pogłoska, także rozgłos.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Famagusta

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Cyprze w tureckiej części wyspy;

(1.2) geogr. adm. dystrykt turecki na Cyprze z ośrodkiem administracyjnym w Famaguście (1.1)

Famagusta (gr. Αμμόχωστος, tur. Gazimağusa lub Mağusa) – miasto w Tureckiej Republice Cypru Północnego oraz Republice Cypryjskiej. Stolica północnocypryjskiego dystryktu Famagusta oraz formalna stolica cypryjskiego dystryktu Famagusta. Położona jest we wschodniej części Cypru, na nizinie Mesaria, nad zatoką Famagusta (Morze Śródziemne). Zamieszkuje ją 40 920 osób (2011).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Famagustiański

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Famagustą, dotyczący Famagusty

#### Źródła:

Wiktionary

# Familia

przestarzale: rodzina, ród

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. żart. rodzina, ród

(1.2) hist. stronnictwo polityczne Czartoryskich w XVIII wieku

- familia – inaczej rodzina
- familia – łacińskie określenie służby dworskiej (patrz czeladź)
- Familia – stronnictwo
- Familia – rumuńskie pismo o profilu encyklopedycznym i literackim
- Familia – polski zespół muzyczny
- Familia – album Sophie Ellis-Bextor
- Familia – album Camili Cabello

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Familiant

dawniej:
1. członek rodziny;
2. członek możnego rodu

#### Źródła:

SJP.pl

# Familiantka

→ familiant

Patrz:familiant

#### Źródła:

SJP.pl

# Familiarnie

przysłówek

(1.1) w sposób familiarny

#### Źródła:

Wiktionary

# Familiarniej

stopień wyższy od przysłówka: familiarnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Familiarność

poufałość, bezceremonialność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest familiarne; cecha tych, którzy są familiarni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Familiarny

poufały, zażyły, bezceremonialny

przymiotnik

(1.1) będący w bliskich stosunkach, nie zachowujący dystansu ani oficjalnych form w kontaktach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Familiaryzować

dawniej: familiaryzować się - traktować kogoś bez żadnego skrępowania, z przesadną swobodą; spoufalać się, fraternizować się

#### Źródła:

SJP.pl

# Familijka

zdrobnienie od: familia

#### Źródła:

SJP.pl

# Familijność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest familijne; cecha tych, którzy są familijni

#### Źródła:

Wiktionary

# Familijny

1. rodzinny, rodowy;
2. taki jak w rodzinie; poufały, zażyły, swobodny

przymiotnik

(1.1) przest. dotyczący rodziny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Familio

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rodzina

#### Źródła:

Wiktionary

# Familiolekt

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) jęz. zbiór cech mowy właściwych dla danego gospodarstwa domowego;

Familiolekt, także: styl familiarny, język familiarny – odmiana języka właściwa dla danej rodziny. Wiąże się z doświadczeniem niemal każdego człowieka.

Familiolekt wykazuje pewne odrębności od języka standardowego; cechują go np. specyficzne formy wyrazowe. Można go określić jako „idiolekt używany w rodzinie”.

Stanowi jeden z przejawów wariacji językowej, obok dialektów geograficznych, socjolektów, idiolektów (kodów jednostkowych) itp.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Familister

kompleks budynków mieszkalnych z rozbudowanym zapleczem socjalnym, wzniesiony w 1859 r. przez Jeana-Baptiste Godina dla pracowników jego fabryki

Jean-Baptiste André Godin (ur. 26 stycznia 1817 w Esquéhéries, zm. 29 stycznia 1888 w Guise) – francuski przemysłowiec i pisarz, twórca teorii politycznych i eksperymentów społecznych.

Jean-Baptiste Godin wzbogacił się dzięki patentowi, który otrzymał na konstrukcję pieców kuchennych, na które w wieku XIX było spore zapotrzebowanie. Rosnąca produkcja jego początkowo niewielkiej firmy zmusiła go do przeniesienia fabryki do Guise, dzięki czemu mógł efektywnie korzystać z transportu kolejowego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Familok

gwarowe określenie kamienic, zamieszkiwanych przez pracowników przemysłu ciężkiego (zwłaszcza górników)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. śląsk. niewysoki blok mieszkalny, wielorodzinny dom;

Familok (niem. Familien-Block „rodzinny blok”) – budynek wielorodzinny, przeznaczony dla pracowników przemysłu ciężkiego i ich rodzin, przede wszystkim górników, hutników oraz średniego personelu urzędniczego. Familoki wchodziły w skład osiedli robotniczych i w klasycznej postaci były budowane na przełomie XIX i XX wieku w miejscowościach, gdzie powstawały odpowiednio duże zakłady przemysłowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Famotydyna

organiczny związek chemiczny używany jako lek hamujący wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. lek z grupy antagonistów receptorów histaminowych H2;

Famotydyna (łac. Famotidinum) – organiczny związek chemiczny, lek z grupy blokerów H2, hamujący wydzielanie kwasu solnego przez komórki okładzinowe żołądka. Jest stosowany głównie w terapii choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Famulski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Famulus

1. dawniej: służalec, sługa;
2. przenośnie: pochlebca, lizus

Famulus, także Amulius lub Fabullus – rzymski malarz działający w czasach Nerona, autor fresków zdobiących Domus Aurea.

Tworzył obrazy w czwartym stylu pompejańskim. Pliniusz Starszy opisuje go w Historii naturalnej jako ekscentryka, który malował ubrany w togę, nawet podczas prac na rusztowaniu. Tworzył zaledwie po kilka godzin dziennie, pracując w świetle dziennym.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Famuła

żartobliwie: rodzina, bliższa i dalsza; familia, rodzinka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) gw-pl|Poznań, Lwów. rodzina

(1.2) gw-pl|Łódź. dom familijny;

(1.3) gw-pl|Żywiec. zupa chlebowa

Famuły – łódzkie domy familijne.

Cechą charakterystyczną budynków są dwie lub trzy kondygnacje. Ponadto ceglane budynki mają wspólne klatki schodowe i toalety. Przeciętne mieszkanie ma około 35 m² powierzchni i składa się z pokoju, kuchni i spiżarni. Łódzkie domy familijne zostały ufundowane przez największych łódzkich fabrykantów, Scheiblera i Grohmanna oraz Poznańskiego. Wybudowali oni famuły dla robotników pracujących w ich zakładach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fan

zagorzały zwolennik czegoś

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. zagorzały wielbiciel czegoś lub kogoś;

Fan – osoba podziwiająca człowieka, grupę ludzi, dzieło sztuki bądź ideę.

Nazwa wywodzi się od zapisu skróconej formy słowa fanatyk. Nie posiada jednak pejoratywnego znaczenia, a nawet ma pozytywny wydźwięk.

Fani określonego zjawiska często organizują się, tworząc tzw. fankluby lub organizują imprezy z tym związane.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fan-Zin

środowiskowo: niskonakładowa, nieprofesjonalna gazetka tworzona przez miłośników jakiegoś tematu; zin, fanzin

#### Źródła:

SJP.pl

# Fana

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) lwów. chorągiew

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. flaga, chorągiew, sztandar, szturmówka

Fana – miasto w Mali, w Regionie Koulikoro. Według danych na rok 2009 liczyło 36 854 mieszkańców.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanaberia

rzecz wyszukana, bez której można by się obejść

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kaprys, zachcianka

(1.2) dziwactwo

(1.3) rzecz wyszukana, wymyślna, taka, która nie jest niezbędna

Fanaberia – pierwszy album studyjny polskiego zespołu popowego Blue Café, który został wydany w 2002 nakładem EMI. Autorami tekstów wszystkich piosenek z płyty są Paweł Rurak-Sokal i Kamila Sowińska.

Album promowany był przez cztery single: „Español”, „Łap mnie bejbe”, „I’ll Be Waiting” i „Kochamy siebie”. Na wersji rozszerzonej albumu z marca 2003 roku znalazła się również piosenka „You May Be in Love”, która znalazła się w ścieżce dźwiękowej do komedii romantycznej Nigdy w życiu! z 2004.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanaberie

rzecz wyszukana, bez której można by się obejść

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanaberyjny

→ fanaberia, → fanaberie

Patrz:fanaberia, → fanaberie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanaloka

gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny falanruków

Fanaloka madagaskarska, fanaloka (Fossa fossana) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny falanruków (Euplerinae) w obrębie rodziny falanrukowatych (Eupleridae). Zwierzę to prowadzi nocny tryb życia. Z powodu nazwy systematycznej jest mylona z fossą madagaskarską (Cryptoprocta ferox).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fanar

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. historyczna dzielnica Stambułu zamieszkana tradycyjnie przez diasporę grecką;

(1.2) przen. wpływowa politycznie arystokratyczna grecka diaspora prawosławna w Turcji wraz z patriarchatem

Fanarion, Fener, lub Fanar (gr.: Φανάρι [fa'nari] – źródło światła) – dzielnica dawnego Konstantynopola (obecnie Stambułu) położona nad zatoką Złotego Rogu. Pierwotnie zamieszkiwała tu arystokracja bizantyjska, a po upadku miasta w 1453 roku jej potomkowie. Nazywani Fanariotami, często wstępowali na służbę osmańską, pełniąc istotne funkcje w dyplomacji lub zarządzając krajami lennymi Wysokiej Porty (Mołdawia, Wołoszczyzna).

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanariota

członek jednego z możnych rodów greckich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. potomek greckiej arystokracji, członek zamożnej i wpływowej grupy Greków w czasach Imperium Osmańskiego;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fanariotka

→ fanariota

Patrz:fanariota

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanart

wizualne dzieło inspirowane dziełem innego autora; fan art

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) szt. działalność artystyczna w środowisku fanów;

(1.2) szt. dzieło, które jest przejawem fanartu (1.1)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanatyczka

kobieta ślepo oddana jakiejś idei, ideologii

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) żarliwa zwolenniczka idei lub religii

(1.2) przen. pasjonatka, wielbicielka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fanatycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób fanatyczny, w sposób właściwy fanatykowi

#### Źródła:

Wiktionary

# Fanatyczniej

stopień wyższy od przysłówka: fanatycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanatyczność

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest fanatyczne; cecha tych, którzy są fanatyczni

#### Źródła:

Wiktionary

# Fanatyczny

ślepo oddany komuś, czemuś; zaślepiony, zagorzały, zaciekły

przymiotnik

(1.1) charakteryzujący się fanatyzmem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fanatyk

osoba ślepo oddana jakiejś idei, ideologii, zagorzalec, zapaleniec, maniak

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) żarliwy zwolennik idei lub religii

(1.2) przen. pasjonat, wielbiciel

- fanatyk – osoba, którą cechuje fanatyzm
- Fanatyk – amerykański film z 2001 roku
- Fanatyk – polski film z 2017 roku

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanatyzm

nieustępliwa, bezkrytyczna wiara w słuszność jakiejś sprawy, połączona z nietolerancją i ostrym zwalczaniem odmiennych poglądów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) postawa charakteryzująca się ślepą i bezkrytyczną wiarą w słuszność jakichś poglądów politycznych, religijnych lub społecznych

Fanatyzm (od łac. fanaticus „zagorzały, szalony”) – postawa przejawiająca się w pozbawionym krytycznego dystansu i umiaru przywiązaniu do wyznawanych idei i zasad, bezgranicznej i bezwarunkowej identyfikacji, nietolerancji dla jakichkolwiek przekonań lub rozwiązań alternatywnych, braku gotowości do dyskusji i dialogu, odmowie przyznania nawet częściowej słuszności zwolennikom poglądów odmiennych i rzecznikom dążeń przeciwstawnych;przeciwieństwo tolerancji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanatyzować

czynić fanatycznym

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanbaza

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. lekcew. grupa fanów jakiejś osoby lub rzeczy

#### Źródła:

Wiktionary

# Fancik

zdrobnienie od: fant

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fant

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fandango

hiszpański taniec ludowy w takcie 3/4

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) choreogr. hiszpański taniec ludowy w rytmie 3/4 lub 6/8, ostro wybijanym kastanietami, tańczony z akompaniamentem gitary;

Fandango – hiszpański taniec ludowy na 3/8 w rytmie właściwym (1/8 4/32 1/8 | 4/32 2/8 |) ostro wybijanym kastanietami i z towarzyszeniem gitary. Para tańcząca oddala się od siebie i przybliża w ruchach bardzo swobodnych, nie obejmując się jednak wcale. Fandango znaczy: błahostka.

Znany również w odmianach lokalnych: granadina (okolice Grenady), malagueña (okolice Málagi), tańczony podczas obchodów święta św. Patryka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fandla

gwarowo: naczynie do nabierania zaprawy murarskiej

#### Źródła:

SJP.pl

# Fandom

środowiskowo: stowarzyszenie ludzi o wspólnych zainteresowaniach, zwłaszcza w serwisach społecznościowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) socjol. subkultura, społeczność aktywnych fanów, zwykle fanów fantastyki, rzadziej mangi, anime czy RPG;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fandomowiec

środowiskowo: członek stowarzyszenia skupiającego ludzi o wspólnych zainteresowaniach, zwłaszcza w serwisach społecznościowych

#### Źródła:

SJP.pl

# Fandomowy

→ fandom

Patrz:fandom

#### Źródła:

SJP.pl

# Fandzolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fandzolić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fandzolić

czasownik

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mówić bez sensu

(1.2) slang. kłamać

#### Źródła:

Wiktionary

# Faneowies

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Mazury, Warmia. rodzaj owsa (tzw. owies chorągiewkowy)

#### Źródła:

Wiktionary

# Fanerofit

roślina, której pączki odnowieniowe znajdują się wysoko nad powierzchnią ziemi; roślina jawnopączkowa

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. forma życiowa roślin o pędach wzniesionych, odnawiających się z pąków znajdujących się co najmniej 0,5 m nad ziemią;

Fanerofity (gr. phaneros = jawny, phyton = roślina), rośliny jawnopączkowe – jedna z form życiowych roślin z klasyfikacji opracowanej przez Christena Raunkiæra. Obejmuje rośliny o pędach wzniesionych, odnawiające się z pąków znajdujących się co najmniej 0,5 m nad ziemią. Do grupy tej należą wszystkie drzewa, większe krzewy i liany, zarówno te zrzucające liście na zimę, jak i te o zimozielonych liściach. W klimacie tropikalnym do fanerofitów należą także wieloletnie, wysokie rośliny zielne. W niektórych ujęciach do fanerofitów zaliczane są także epifity, które w nowszych źródłach są wyodrębniane w osobną grupę. Fanerofity odgrywają istotną rolę w formacjach leśnych, przy czym dominują w składzie gatunkowym wilgotnych lasów równikowych, podczas gdy w lasach strefy umiarkowanej ustępują hemikryptofitom.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanerogam

roślina nasienna, jawnopłciowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanerotym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) rzad. książk. substancja wywołująca halucynacje i wizje, uczucie szczęścia i euforii

#### Źródła:

Wiktionary

# Fanerozoiczny

przymiotnik od: fanerozoik

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanerozoik

długi okres w dziejach Ziemi, obejmujący ery paleozoiczną, mezozoiczną i kenozoiczną, charakteryzujący się intensywnym rozwojem świata organicznego; fanerozoiczny eon

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) geol. najmłodszy eon, który trwa od około 540 milionów lat temu do dziś

Fanerozoik (ang. Phanerozoic z gr. φανερός widoczny i ζωή życie)

- w sensie geochronologicznym – najmłodszy eon w dziejach Ziemi. Trwa od 542,0 ± 1,0 milionów lat temu do dziś. Fanerozoik dzieli się na trzy ery: paleozoik, mezozoik i kenozoik.

- w sensie chronostratygraficznym – najwyższy eonotem, dzielący się na trzy eratemy: paleozoik, mezozoik i kenozoik.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanfani

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanfara

1. trąbka bezwentylowa służąca do odgrywania uroczystego sygnału; sygnałówka;
2. krótki utwór muzyczny odgrywany na czyjąś cześć lub jako hasło wojskowe;
3. typ orkiestry składającej się z instrumentów dętych i perkusji

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) muz. krótki utwór grany najczęściej na trąbce rozpoczynający uroczystości;

(1.2) muz. trąbka fanfarowa

(1.3) mot. trąbka przy pojeździe używana jako klakson

(1.4) przen. duże natężenie

Fanfara – krótki motyw, grany na trąbce sygnałowej, rogu lub jakimkolwiek innym blaszanym instrumencie dętym bezwentylowym.

Fanfara zwykle używana jest jako sygnał wojskowy, harcerski, kolejowy itp. Są one także komponowane również do odsłonięć i zasłonięć cudownych obrazów w sanktuariach.

Fanfara to też utwór pisany na czyjąś cześć, o podniosłym i dostojnym charakterze, grany na instrumentach blaszanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanfaron

osoba zarozumiała; zarozumialec, bufon, pyszałek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) przest. człowiek zarozumiały, pyszny, butny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fanfaronada

pyszałkowatość, samochwalstwo, zuchowatość, bufonada

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przechwalanie się, chełpienie się, udawana zuchowatość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fanfarowy

przymiotnik od: fanfara

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z fanfarami, dotyczący fanfar

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fanfary

1. trąbka bezwentylowa służąca do odgrywania uroczystego sygnału; sygnałówka;
2. krótki utwór muzyczny odgrywany na czyjąś cześć lub jako hasło wojskowe;
3. typ orkiestry składającej się z instrumentów dętych i perkusji

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) głośne wyrazy podziwu i uznania

forma rzeczownika.

(2.1) plural|fanfara.

Fanfara – krótki motyw, grany na trąbce sygnałowej, rogu lub jakimkolwiek innym blaszanym instrumencie dętym bezwentylowym.

Fanfara zwykle używana jest jako sygnał wojskowy, harcerski, kolejowy itp. Są one także komponowane również do odsłonięć i zasłonięć cudownych obrazów w sanktuariach.

Fanfara to też utwór pisany na czyjąś cześć, o podniosłym i dostojnym charakterze, grany na instrumentach blaszanych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanfarzysta

osoba grająca fanfary

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanfarzystka

→ fanfarzysta

Patrz:fanfarzysta

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanfic

rzeczownik, rodzaj męski

(1.1) twórczość fana (zwykle opowiadanie), osadzona w realiach podziwianego utworu

Fan fiction (skrótowo: fanfic, fanfik) – dzieła literackie tworzone nieoficjalnie przez fanów danego utworu (filmu, książki, serialu itp.), wykorzystujące postacie i świat z tego utworu. Fan fiction może stanowić dopisanie dalszego ciągu do oryginalnego dzieła, opisywać alternatywny przebieg zdarzeń („co by było, gdyby...”), ukazywać zdarzenia z perspektywy innych postaci, bądź rozwijać wątki nieopisane szczegółowo w oryginale. Częstym motywem jest tzw. pairing, czyli łączenie bohaterów w pary romantyczne (także homoseksualne – jest to tzw. slash). Wiele jest też opowiadań o tematyce erotycznej.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanfik

środowiskowo: opowiadanie tworzone przez fanów, nawiązujące do istniejących filmów, seriali, książek itp.; fan fiction

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. napisany przez fana utwór literacki osadzony w świecie jego ulubionej książki lub filmu

Fan fiction (skrótowo: fanfic, fanfik) – dzieła literackie tworzone nieoficjalnie przez fanów danego utworu (filmu, książki, serialu itp.), wykorzystujące postacie i świat z tego utworu. Fan fiction może stanowić dopisanie dalszego ciągu do oryginalnego dzieła, opisywać alternatywny przebieg zdarzeń („co by było, gdyby...”), ukazywać zdarzenia z perspektywy innych postaci, bądź rozwijać wątki nieopisane szczegółowo w oryginale. Częstym motywem jest tzw. pairing, czyli łączenie bohaterów w pary romantyczne (także homoseksualne – jest to tzw. slash). Wiele jest też opowiadań o tematyce erotycznej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanfikowiec

środowiskowo: autor opowiadań nawiązujących do już wydanych filmów, seriali, książek itp.

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanfikowy

→ fanfik

Patrz:fanfik

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanfuła

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy lub żeński

(1.1) ktoś niewydarzony, nieudolny

#### Źródła:

Wiktionary

# Fang

iły lub muł pochodzenia wulkanicznego, występujące również w pobliżu gorących źródeł mineralnych, mające właściwości radioaktywne, stosowane w lecznictwie do kąpieli błotnych, okładów itp.

- Fangowie – afrykańska grupa etniczna
  - Język fang
- pi Scorpii (Fang) – gwiazda w gwiazdozbiorze Skorpiona
- Fang – powiat w Chinach

Osoby

- Gong Fang-wen
- Liu Fang
- Mei Fang
- Zhou Fang

Osoby noszące chińskie nazwisko Fang:

- Fang Dongmei
- Fang Dongke
- Fang Yuting
- Fang Xiaoru
- Fang Lizhi
- Fang Yaoqing
- Mark Fang Chih-Jung

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fanga

1. w grze w palanta: lot piłki wysokim łukiem;
2. pospolicie: cios, uderzenie;
3. w gwarze uczniowskiej: ocena niedostateczna; gała, lufa, pała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. (także gw-pl|Śląsk Cieszyński, Warszawa.) uderzenie w twarz

(1.2) sport. w grze w palanta: lot piłki wysokim łukiem

(1.3) gw-pl|Śląsk Cieszyński. hutn. łyżka hutnicza

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fangirlować

[czytaj: fangerlować] środowiskowo: mieć obsesję na czyimś punkcie; adorować, admirować

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanglomerat

skała osadowa składająca się ze słabo obtoczonego, gruboziarnistego materiału, który został zdeponowany w sposób nagły, najczęściej na przedpolu gór lub lądolodów

#### Źródła:

SJP.pl

# Fango

iły lub muł pochodzenia wulkanicznego, występujące również w pobliżu gorących źródeł mineralnych, mające właściwości radioaktywne, stosowane w lecznictwie do kąpieli błotnych, okładów itp.

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) muły pochodzenia wulkanicznego;

Fango – błoto zawierające składniki mineralne. Wydobywane jest z naturalnych źródeł termalnych. Fangiem może być też tuf bazaltowy.

Fango topnieje w temperaturze 60–70 °C, a tężeje w temperaturze 50 °C. Fango wykorzystuje się przy pobudzaniu krążenia krwi i stymulacji układu odpornościowego, rozluźnia napięte mięśnie, łagodzi ból. Zabieg ten poprawia ogólne samopoczucie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fangor

nazwisko, m.in.: Wojciech Fangor, malarz, grafik, plakacista oraz rzeźbiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Fangowie

grupa plemion afrykańskich; Fang

Fangowie (także: Fang, Fan, Pahuin, Pangwe) – grupa etniczna z grupy językowej Bantu rozpowszechniona w trzech krajach Afryki Centralnej: Gwinei Równikowej (80% ludności), Gabonie (32%) i w Kamerunie (15% mieszkańców). Fangowie porozumiewają się w językach okak, ntoumou, mvai, nzaman, betsi, zaliczanych do grupy języków bantu. Grupą pokrewną do Fangów są Beti, porozumiewający się w językach ewondo, eton, bulu, manguissa, bene, fong.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fanianowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fanianowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Fanianowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fanianowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Fanianowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fanianowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Fanka

zwolenniczka, sympatyczka, zwłaszcza znanych piosenkarzy, aktorów czy sportowców

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zagorzała wielbicielka czegoś lub kogoś

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. zob. fana.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fanklub

klub sympatyków, entuzjastów jakiegoś piosenkarza, sportowca itp.; fan club

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieformalne zrzeszenie fanów;

Fanklub – grupa założona przez ludzi (fanów) interesujących się jakąś sławną osobą, grupą osób, rzeczą lub konkretną dziedziną wiedzy.

Członkowie fanklubów zazwyczaj regularnie spotykają się lub korespondują w sprawach związanych z tematem klubu, wymieniają się informacjami oraz opiniami. Najczęściej zainteresowania fanklubów skupiają się wokół muzyków i zespołów muzycznych.

Niektóre fankluby wydają nieregularnie pisma, określane jako fanziny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanklubowy

→ fanklub

Patrz:fanklub

#### Źródła:

SJP.pl

# Fankuł

dwuletnia lub wieloletnia roślina zielna z rodziny selerowatych; koper włoski, fenkuł

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanodorm

handlowa nazwa leku nasennego, cyklobarbitalu

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanon

strój papieski noszony podczas mszy pontyfikalnej

Fanon (łac. fano) – jedwabna szata liturgiczna papieża, oraz na mocy szczególnego przywileju patriarchy Lizbony.

Nazwa fanonu wywodzi się od pannusa (penos), ręcznie tkanej tkaniny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fanowski

→ fan

Patrz:fan

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanpage

[czytaj: fanpejdż] internetowa strona fanowska; fanpejdż

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) profil, strona w serwisie Facebook będące oficjalną wizytówką firmy, marki produktu lub osoby publicznej

Strona fanowska, inaczej fanpage – strona internetowa przeznaczona dla osób lubiących danego aktora, grę komputerową, lub program telewizyjny. Oficjalne strony fanowskie zwykle stosują model biznesowy oparty na treściach premium. Niektóre strony fanowskie współpracują z twórcami dzieł, których dotyczą. Strony fanowskie mają wpływ na społeczności zebrane wokół danego dzieła. Część twórców stron fanowskich, używając infrastruktury serwisu społecznościowego takiego jak Facebook, ogranicza koszty związane z działalnością.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanpejdż

internetowa strona fanowska; fanpage

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanpejdżowy

→ fanpejdż

Patrz:fanpejdż

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanserwis

elementy danego utworu (zwykle mangi lub anime) o charakterze erotycznym, mające na celu przyciągnięcie uwagi odbiorców

Fanserwis lub fan serwis (jap. ファンサービス fansābisu; wasei-eigo utworzone od słów fan oraz service) – elementy pojawiające się danym utworze mające jedynie na celu spełnianie życzeń fanów lub (nadrzędnie, ale niekoniecznie jedynie) przyciągnięcie widzów. Niekoniecznie muszą obejmować na przykład daną scenę w anime; sam fanserwis bywa realizowany także poza samym utworem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fanszon

dawniej: trójkątna jedwabna chustka wiązana pod brodą

#### Źródła:

SJP.pl

# Fant

1. w niektórych grach towarzyskich: przedmiot, który trzeba oddać po popełnieniu błędu lub przegraniu partii, a następnie go wykupić; zastaw;
2. nagroda rzeczowa w niektórych loteriach

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy lub męskorzeczowy

(1.1) wygrana w loterii fantowej

(1.2) przedmiot oddawany w zastaw za złamanie zasad gry towarzyskiej

(1.3) daw. przedmiot stanowiący zastaw

(1.4) gwara więzienna rzecz

Fant – dzielnica miasta Maidstone, w Anglii, w Kent, w dystrykcie Maidstone. W 2011 roku dzielnica liczyła 9570 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanta

1. w niektórych grach towarzyskich: przedmiot, który trzeba oddać po popełnieniu błędu lub przegraniu partii, a następnie go wykupić; zastaw;
2. nagroda rzeczowa w niektórych loteriach

Fanta – napój gazowany o smaku owocowym produkowany przez The Coca-Cola Company.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fantasia

utwór instrumentalny na organy i lutnię, komponowany w XVI-XVIII wieku; tiento, capriccio, canzona, ricercar

Fantazja (ang. Fantasia) – amerykańska animowana muzyczna antologia filmowa z 1940 roku produkcji Walta Disneya i Bena Sharpsteena. Trzeci pełnometrażowy film animowany wytwórni Walt Disney Productions, a zarazem trzeci film z oficjalnego kanonu animacji Disneya.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fantasmagoria

1. przywidzenie, urojenie, złudzenie optyczne;
2. utrwalony malarsko lub literacko obraz fantastycznej wizji stworzonej przez nadwrażliwą wyobraźnię

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) książk. omamy wzrokowe, przywidzenia

Fantasmagoria – urojenie, złudzenie, iluzja (np. fantastyczne obrazy, wizje); czasem też wymieszanie jawy i snu, czy też rzeczywistego świata z fantastycznym (co może skutkować interesującym efektem artystycznym).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fantasmagoryczny

→ fantasmagoria; fantasmagoryjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantasmagoryjny

→ fantasmagoria; fantasmagoryczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantasta

osoba, która żyje w świecie fantazji, iluzji; marzyciel, idealista, utopista, romantyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. ktoś, kto wierzy w fantazje, nierealne przedsięwzięcia

(1.2) liter. twórca literatury, filmu z rodzaju fantastyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fantastka

kobieta żyjąca świecie fantazji, iluzji; marzycielka, idealistka, utopistka, romantyczka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta, która żyje w świecie fantazji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fantastyczka

dawniej: kobieta żyjąca świecie fantazji, iluzji; marzycielka, idealistka, utopistka, romantyczka, fantastka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantastycznie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób fantastyczny; nierealnie, przedziwnie

(1.2) pot. wspaniale, wyjątkowo, bardzo dobrze

#### Źródła:

Wiktionary

# Fantastycznieć

poetycko: stawać się fantastycznym, baśniowym, nabierać cech typowych dla świata wyobraźni

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantastyczniej

stopień wyższy od przysłówka: fantastycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantastyczniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fantastyczny; bardziej fantastyczny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantastycznonaukowy

należący do gatunku science fiction; science fiction (w użyciu przymiotnika)

przymiotnik

(1.1) związany z fantastyką naukową, dotyczący fantastyki naukowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fantastyczność

1. właściwość tego, co należy do świata fantazji, wyobraźni, nie ma oparcia w rzeczywistości; baśniowość, bajeczność, fikcyjność, nierealność;
2. potocznie: cecha tego, co jest oceniane dodatnio; wyjątkowość, nadzwyczajność, wspaniałość, niezwykłość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest fantastyczne; cecha tych, którzy są fantastyczni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fantastyczny

1. należący do świata wyobraźni, fantazji, niemający oparcia w rzeczywistości; bajeczny, urojony, fikcyjny, nierealny;
2. potocznie: nadzwyczajny, doskonały pod każdym względem; wspaniały, znakomity, kapitalny, rewelacyjny

przymiotnik

(1.1) fikcyjny, zmyślony

(1.2) liter. szt. przedstawiający świat nierealny

(1.3) pot. wspaniały, cudowny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fantastyk

1. niesamowite, często nadprzyrodzone zjawiska, będące wytworem fantazji, odzwierciedlane w mitach, folklorze, utworach literackich, filmowych, plastycznych i muzycznych; nierealność, irrealizm, baśniowość, fantastyczność;
2. gatunek powieści, filmu itp., w którym przedstawia się świat baśniowy, mityczny wypełniony zdarzeniami zaczerpniętymi ze świata snów, magii; fantasy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantastyka

1. niesamowite, często nadprzyrodzone zjawiska, będące wytworem fantazji, odzwierciedlane w mitach, folklorze, utworach literackich, filmowych, plastycznych i muzycznych; nierealność, irrealizm, baśniowość, fantastyczność;
2. gatunek powieści, filmu itp., w którym przedstawia się świat baśniowy, mityczny wypełniony zdarzeniami zaczerpniętymi ze świata snów, magii; fantasy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wytwory wyobraźni obecne w mitach, folklorze, literaturze itp.

(1.2) film. liter. rodzaj twórczości literackiej, filmowej, plastycznyastycznej, który przedstawia świat i wydarzenia nierealne;

Fantastyka – gatunek literacki, a także filmowy, komiksowy, gier a niekiedy i malarstwa. Polega ona na kreowaniu świata przedstawionego, który w całości, lub w części różni się od rzeczywistości, np. przez dodanie elementów nadnaturalnych, lub stworzonej przez autora technologii. Można ją też uznać za właściwość elementu fikcji literackiej, lub innej, sprawiająca, że choć czytelnik uznaje go za niezgodny z przyjętymi przez niego kryteriami empirycznej rzeczywistości i wedle jego najlepszej wiedzy nieposiadający odpowiednika w świecie pozaliterackim oraz nieobecny w tekstach, które uznaje za realistyczne, godzi się w ramach literackiej gry uznać go za prawdopodobny (choć niewiarygodny) w obrębie konstruowanej fikcji i decyduje, że nie narusza on spójności narracji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fantasy

[czytaj: FANtazy]
1. utwór filmowy, literacki lub gra komputerowa, w których świat przedstawiony ma nierealny, mityczny charakter;
2. współczesny nurt fantastyki, do którego zaliczają się takie utwory lub gry;
3. zawierający elementy magii, baśni i fantastyki

Fantasy (także: fantastyka baśniowa, fantazja, baśń nowoczesna/współczesna) – gatunek literacki lub filmowy używający magicznych i innych nadprzyrodzonych form, motywów, jako pierwszorzędnego składnika fabuły, myśli przewodniej, czasu, miejsca akcji, postaci i okoliczności zdarzeń. Fantasy jest na ogół odróżniane od science fiction oraz od horroru, przy założeniu, że względnie nie wchodzi w tematykę naukową (w sensie SF) lub tematykę grozy (ang. macabre). Jednak gatunki te w znacznym stopniu przenikają się. Wszystkie trzy mieszczą się w pojęciu fantastyki (ang. speculative fiction).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fantazja

1. umiejętność wyobrażania sobie czegoś, co w realnym świecie jest mało prawdopodobne lub nierealne; wyobraźnia;
2. wytwór wyobraźni;
3. śmiałość i pewność siebie w podejmowanych ryzykownych działaniach; brawura, animusz;
4. dziwne życzenie, zachcianka, którą trudno spełnić; kaprys, fanaberia;
5. utwór muzyczny o swobodnej budowie, łączący przeciwstawne lub kontrastujące motywy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) wyobraźnia

(1.2) trudne do spełnienia życzenie

(1.3) muz. utwór muzyczny o swobodnej budowie, nawiązujący do innych form muzycznych;

- Fantazja – muzyka
- Fantazja – psychologia
- Fantazja – film animowany wytwórni Walta Disneya z 1940 roku
- Fantazja 2000 – animowany film z wytwórni Walta Disneya z 1999 roku
- Fantasy – nurt literacki, obejmujący także inne dziedziny twórczości, wywodzący się z szeroko rozumianej fantastyki
- Fantazja – wymyślona kraina z powieści Niekończąca się historia i jej ekranizacji
- Fantazja (Gorzyce)
- Fantazja – dawny zaścianek. Tereny na których leżał znajdują się na Białorusi, w obwodzie witebskim, w rejonie szarkowszczyńskim, w sielsowiecie Hermanowicze

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fantazje

1. umiejętność wyobrażania sobie czegoś, co w realnym świecie jest mało prawdopodobne lub nierealne; wyobraźnia;
2. wytwór wyobraźni;
3. śmiałość i pewność siebie w podejmowanych ryzykownych działaniach; brawura, animusz;
4. dziwne życzenie, zachcianka, którą trudno spełnić; kaprys, fanaberia;
5. utwór muzyczny o swobodnej budowie, łączący przeciwstawne lub kontrastujące motywy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantazjotwórca

rzadko: twórca fantastyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantazjotwórstwo

rzadko: tworzenie fantastyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantazjować

1. kierować się fantazją; marzyć, zmyślać;
2. w muzyce: komponować utwór muzyczny, jednocześnie go wykonując, np. fantazjować melodię do tekstu wiersza; improwizować

czasownik nieprzechodni niedokonany

(1.1) wyobrażać sobie wiele rzeczy

(1.2) tworzyć niezgodny z rzeczywistością obraz czegoś

(1.3) muz. tworzyć improwizacje

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fantazjowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fantazjować.

W psychologii fantazjowaniem nazywa się mechanizm obronny, który może być rozumiany jako:

- impuls do działania
- zaspokojenie pragnień w wyobraźni
- myślenie obrazowe
- forma myślenia autystycznego
- jeden ze składników marzeń sennych

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fantazmat

urojenie, wytwór wyobraźni

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wytwór wyobraźni

Fantazmat, fantazja (stgr. φαντασία phántasia – „uczynić widocznym”) – wyobrażony scenariusz, w którym w sposób jawny lub ukryty osoba spełnia swoje życzenia. W najwęższym znaczeniu tego terminu, pod pojęciem fantazji rozumieć można marzenie dzienne, w którym prezentuje sobie pożądany lub niepożądany przebieg pewnych przyszłych lub przeszłych wydarzeń.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fantazmatyczność

→ fantazmatyczny; iluzoryczność

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantazmatyczny

→ fantazmat; iluzoryczny

przymiotnik

(1.1) przym. od fantazmat; będący wytworem wyobraźni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fantazy

imię męskie

Fantazy – dramat wierszem (często zaliczany do tragikomedii) składający się z pięciu aktów, napisany przez Juliusza Słowackiego w Paryżu, prawdopodobnie na przełomie lat 1844/1845. Nieukończony przez poetę i niewydany za jego życia. Pierwodruk dzieła ukazał się w trzecim tomie Pism pośmiertnych wydanych we Lwowie w roku 1866. Opublikowany także pod tytułem Nowa Dejanira w roku 1898. Dramat wystawiony 5 maja 1867 w Stanisławowie pod tytułem Niepoprawni nadanym przez Antoniego Małeckiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fantazyjnie

przysłówek

(1.1) w sposób fantazyjny

#### Źródła:

Wiktionary

# Fantazyjniej

stopień wyższy od przysłówka: fantazyjnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantazyjniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fantazyjny; bardziej fantazyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantazyjność

→ fantazyjny

Patrz:fantazyjny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantazyjny

niezwykły

przymiotnik jakościowy

(1.1) pełen fantazji, pomysłowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fantoccini

[czytaj: fantoczini] włoskie kukiełki, fantosze, marionetki; również: włoski teatr marionetek

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantom

1. coś niezgodnego z rzeczywistością, będącego wytworem wyobraźni lub umysłu;
2. widmo, zjawa, mara, upiór;
3. model anatomiczny przedstawiający sylwetkę człowieka, jej część lub jakiś narząd;
4. amputowana kończyna lub jej część, postrzegana przez amputanta, jakby nadal była częścią ciała

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zjawa, przywidzenie

(1.2) med. model anatomiczny, na którym odbywa się nauka anatomii, ćwiczenia udzielania pierwszej pomocy itp.

(1.3) med. odczuwanie napięcia, bólu, swędzenia itp. w miejscu po amputowanej kończynie lub jej części

- Fantom (film)
- Fantom – portugalski dramat filmowy z 2000 roku
- fantom kobiety
- fantom (medycyna)
- Fantom (seria wydawnicza)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fantomas

postać literacka i filmowa

Fantomas (fr. Fantômas) – fikcyjny przestępca, bohater cyklu kilkudziesięciu książek sensacyjnych (przeważnie z początku XX wieku) autorstwa francuskich pisarzy Pierre'a Souvestre'a (1874-1914) i Marcela Allaina (1885-1969), później postać w wielu filmach, wreszcie patron grupy muzycznej. Imienia użył także Zbigniew Nienacki w powieści młodzieżowej Pan Samochodzik i Fantomas.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fantomatyczny

→ fantomatyka

Patrz:fantomatyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantomatyka

1. technika wytwarzania sztucznej rzeczywistości w umyśle ludzkim przy wykorzystaniu technologii informatycznej; fantomologia;
2. sztuczna rzeczywistość wytwarzana w umyśle ludzkim przy wykorzystaniu technologii informatycznej

Rzeczywistość wirtualna (ang. virtual reality) – obraz sztucznej rzeczywistości stworzony przy wykorzystaniu technologii informatycznej. Polega na multimedialnym kreowaniu komputerowej wizji przedmiotów, przestrzeni i zdarzeń. Może on reprezentować zarówno elementy świata realnego (symulacje komputerowe), jak i zupełnie fikcyjnego (gry komputerowe science-fiction).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fantomologia

technika wytwarzania sztucznej rzeczywistości w umyśle ludzkim przy wykorzystaniu technologii informatycznej; fantomatyka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantosz

marionetka poruszana za pomocą nitek

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantować

dawniej:
1. brać w zastaw, zajmować;
2. fantować się - oddawać w zastaw, zastawiać

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) przest. reg-pl|Kresy. licytacja

#### Źródła:

Wiktionary

# Fantowy

przymiotnik od: fant

#### Źródła:

SJP.pl

# Fantyna

Fantyna – bohaterka powieści Nędznicy Wiktora Hugo.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fanza

chiński drewniany dom mieszkalny, o dachu dwuspadowym, krytym słomą albo trzciną, z oknami najczęściej na jednej ścianie i z ogrzewanymi ławami do spoczynku

Fanza (jap. ファンザ, zapis stylizowany FANZA) – japońska witryna e-commerce obsługiwana przez Digital Commerce Inc. będąca także znakiem towarowym tej firmy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fanzin

[czytaj: fanz-in] środowiskowo: niskonakładowa, nieprofesjonalna gazetka tworzona przez miłośników jakiegoś tematu; zin, fan-zin

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) środ. czasopismo wydawane przez członków subkultury lub kontrkultury;

Zin, fanzin (skrót od ang. fan magazine) – rodzaj nieprofesjonalnego pisma tworzonego przez osobę bądź grupę osób – miłośników jakiegoś tematu (np. muzyki, informatyki, literatury, fantastyki, gier fabularnych, ekologii, polityki), skierowane do osób podzielających owe zainteresowania.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fanzinowy

→ fanzin [czytaj: fanz-inowy]; zinowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fanzolenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fanzolić.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fanzolić

czasownik niedokonany

(1.1) pot. mówić bzdury, mówić nie na temat; bredzić, bełkotać

#### Źródła:

Wiktionary

# Fao

ang. Food and Agriculture Organization of the United Nations, Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Wyżywienia i Rolnictwa

#### Źródła:

SJP.pl

# Faon

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitgr. heros i przewoźnik z wyspy Lesbos

Faon (gr. Φάων), w mitologii greckiej przewoźnik z Mityleny na wyspie Lesbos. Był stary i niezbyt urodziwy, gdy spotkał Afrodytę. W zamian za przewiezienie do Azji Mniejszej (za które nie chciał zapłaty), bogini ofiarowała mu maść, dzięki której stał się młody i piękny.

Zgodnie z tym, co mówi mitologia, zakochała się w nim sama Safona. Przez jakiś czas byli kochankami, ale w końcu Faon zostawił poetkę. Zrozpaczona i wciąż zakochana w przewoźniku Safona rzuciła się do morza.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fapować

potocznie: onanizować, masturbować

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) slang. masturbować się

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faq

[czytaj: fak lub ef-ej-kju] skrót od: frequently asked questions (najczęściej zadawane pytania) - zbiór najczęstszych pytań i odpowiedzi na nie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fara

dawniej:
1. parafia, kościół parafialny;
2. potocznie: chuda fara - bieda, niedostatek

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) przest. kośc. adm. główny kościół parafialny w mieście;

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. parafia

(1.3) gw-pl|Górny Śląsk. plebania, probostwo

Kościół farny, także fara (niem. Pfarre, Pfarrei, Pfarrkirche, czyli probostwo, parafia) – dawne określenie nadawane kościołowi parafialnemu, które nawiązuje do tradycji średniowiecza. Fary budowano najczęściej w bezpośrednim sąsiedztwie rynku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farad

jednostka pojemności elektrycznej

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) miar. fiz. jednostka miary pojemności elektrycznej w układzie SI;

Farad (F) – jednostka pojemności elektrycznej w układzie SI (jednostka pochodna układu SI).

Przewodnik elektryczny ma pojemność elektryczną jednego farada, gdy zwiększa potencjał o 1 wolt po dostarczeniu ładunku 1 kulomba. W uproszczeniu pojemność jednego farada oznacza, że w przewodniku o potencjale jednego wolta można „umieścić” ładunek o wartości jednego kulomba.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faradaj

ładunek elektryczny gramojonu jednowartościowego; stała Faradaya

Stała Faradaya – stała fizyczna wynosząca F = 9,64853321233×104 C/mol, która oznacza ładunek elektryczny przypadający na jeden mol elektronów. Jej wielkość wynika ze wzoru F = NA·e

Wielkość stałej Faradaya wyrażona w kulombach na mol wynosi dokładnie:.

  {\text{F}}=N_{A}\cdot e=6{,}022\ 140\ 76\cdot 10^{23}\;\mathrm {mol} ^{-1}\cdot 1,602\ 176\ 634\times 10^{-19}{\text{C}}=9{,}648\ 533\ 212\ 331\ 001\ 84\cdot 10^{4}\;{\text{C}}\cdot \mathrm {mol} ^{-1}

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faraday

[czytaj: FEradaj] nazwisko angielskie, np. Michael Faraday (1791 - 1867), angielski fizyk i wynalazca

Osoby:

- Michael Faraday – angielski fizyk i chemik

Astronomia:

- (37582) Faraday – planetoida

Miejsca:

- Faraday – kanadyjska gmina w Ontario

Technika:

- „Faraday” – francuski okręt podwodny z okresu I wojny światowej

Motoryzacja:

- Faraday Future – amerykański producent samochodów elektrycznych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faradomierz

przyrząd do pomiaru pojemności elektrycznej; pojemnościomierz

#### Źródła:

SJP.pl

# Faradyczny

prąd faradyczny - słaby prąd elektryczny stosowany w fizykoterapii

#### Źródła:

SJP.pl

# Faradyzacja

stosowanie słabego prądu zmiennego w fizykoterapii; diadynamik

Faradyzacja – zastosowanie prądu faradycznego – małej częstotliwości <1000 Hz do zabiegów terapeutycznych – celem wzmocnienia mięśni lub do diagnostyki.

Najczęściej używanym rodzajem prądu jest neofaradyczny prąd modulowany.

Działanie: pobudzenie mięśni poprzecznie prażkowanych do skurczu tężyczkowego.

Wskazania:

- normalnie unerwione słabe mięśnie
- lekki niedowład

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faramuszka

1. błahostka, drobnostka, bagatela;
2. dawniej: polewka piwna

Gramatka (faramuszka, biermuszka) — polewka z piwa, danie kuchni staropolskiej, zaliczane do postnych, chętnie również podawane na śniadanie, wyparte w tej roli przez kawę.

Wspólnym mianownikiem wielu receptur przygotowania gramatki było jedynie piwo. W zależności od potrzeb i upodobań, dodawano doń np. masło, żółtka jaj, śmietanę, twaróg, kminek, chleb, cynamon, cukier. Samuel Linde podał za Syreniuszem przepis następujący:

> #### Źródła:

> SJP.pl
> Wikipedia

# Farandola

ludowy taniec prowansalski

Farandola (fr. farandole) – taniec w metrum 6/8, pochodzący z Prowansji. Muzyka do niego grana jest na specjalnym, jednoręcznym flecie i tamburynie.

Znana już pod koniec średniowiecza, tańczona grupowo, w formie korowodu. Taniec ten jest zbliżony do gawotu, gigue i taranteli. Karmaniola z okresu Wielkiej Rewolucji Francuskiej jest pochodną farandoli.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faraon

władca staroegipski

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. władca starożytnego Egiptu;

(1.2) daw. karc. popularna hazardowa gra w karty

(1.3) daw. gwara. więz. rewirowy, naczelnik rewiru policyjnego

Faraon (stgr. φαραώ) – jedno z określeń władcy starożytnego Egiptu, będące zniekształconą wersją staroegipskiego Per-āa – „wielki dom”. Od XVIII dynastii termin ten zaczęto odnosić również do zarządcy tego „wielkiego domu” (pałacu), czyli władcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faraonik

zdrobnienie od: faraon (gra w karty)

#### Źródła:

SJP.pl

# Faraonka

gatunek mrówki; mrówka faraona

Mrówka faraona (faraonka) (Monomorium pharaonis) – gatunek mrówek z podrodziny Myrmicinae. Gatunek kosmopolityczny, synantropijny, pochodzący prawdopodobnie z Afryki Zachodniej lub Indonezji. Mrówka faraona mylona jest niekiedy z mrówką złodziejką (Solenopsis fugax). Widoczną różnicą jest budowa ich czułków – czułki mrówki złodziejki mają 10 segmentów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faraonowy

przymiotnik od: faraon

#### Źródła:

SJP.pl

# Faraoński

dotyczący faraona

przymiotnik relacyjny

(1.1) mający związek z faraonem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fararz

gwarowo: pleban, proboszcz, pastor

#### Źródła:

SJP.pl

# Faras

(staroż. Pachoras) miejscowość w Sudanie, obecnie zalana wodami Jeziora Nasera na Nilu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faraski

przymiotnik od: Faras (miejscowość w Sudanie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Farba

1. mieszanina barwników używana do malowania;
2. krew rannej, grubej zwierzyny; jucha; posoka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bud. szt. mieszanina barwników służąca do malowania

(1.2) stpol. kosmet. puder

(1.3) stpol. kosmet. róż

(1.4) łow. krew zwierzyny

Farba – substancja powłokotwórcza służąca do ochronnego lub dekoracyjnego pokrywania powierzchni dowolnych przedmiotów. Może zalegać na ich powierzchni lub nieznacznie wnikać w głąb. Składa się z substancji barwiących – najczęściej w postaci pigmentów oraz substancji dodatkowych: spoiw, wypełniaczy, rozcieńczalników, rozpuszczalników, a także substancji błonotwórczych, dyspergujących, konserwujących, opóźniających wysychanie, reagujących z podłożem itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farbiarka

kobieta pracująca w farbiarni, zajmująca się farbowaniem

#### Źródła:

SJP.pl

# Farbiarnia

zakład, w którym farbuje się odzież lub tkaniny

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zakład lub dział, w którym farbuje się tkaniny lub przędzę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farbiarski

dotyczący farb lub farbiarza; związany z barwieniem tkanin

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z farbiarstwem, dotyczący farbiarstwa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farbiarstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) gałąź przemysłu zajmująca się barwieniem surowców roztworem lub zawiesiną barwnika

#### Źródła:

Wiktionary

# Farbiarz

człowiek trudniący się farbowaniem tkanin, nici, odzieży itp.

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) rzem. zaw. rzemieślnik farbujący tkaniny

(1.2) właściciel farbiarni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farbierski

przymiotnik

(1.1) daw. farbiarski

#### Źródła:

Wiktionary

# Farbisty

przymiotnik jakościowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. kolorowy

#### Źródła:

Wiktionary

# Farbka

niebieski barwnik używany do płukania bielizny; ultramaryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zdrobn. farba

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farbkować

płukać bieliznę, tkaninę w wodzie zaprawionej farbką

#### Źródła:

SJP.pl

# Farbować

nasycać farbą, zabarwiać

czasownik

(1.1) nasycać farbą, zabarwiać

(1.2) fryzj. nakładać farbę na włosy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farbowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|farbować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Farbowik

w łowiectwie: młody kogut cietrzewia lub głuszca obrośnięty piórami o stałym kolorze

#### Źródła:

SJP.pl

# Farbownik

roślina z rodziny szorstkolistnych (ogórecznikowatych)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) bot. rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych;

Farbownik (Anchusa L.) – rodzaj roślin należący do rodziny ogórecznikowatych. Należy do niego ok. 35 gatunków roślin. Występują one w Europie, zachodniej Azji (jeden gatunek sięga Chin), w północnej Afryce, największe zróżnicowanie osiągając w basenie Morza Śródziemnego. Jeden gatunek (A. capensis) rośnie w Afryce Południowej. W Polsce naturalnie występują dwa gatunki – farbownik polny A. arvensis i lekarski A. officinalis. Kilka gatunków jest uprawianych i niektóre przejściowo dziczeją.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farbowy

1. → farba;
2. związany z barwieniem tkanin; farbiarski

#### Źródła:

SJP.pl

# Farcenie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|farcić się.

#### Źródła:

Wiktionary

# Farciara

→ farciarz; farciarka, szczęściara, szczęściarka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. kobieta, której wiedzie się w życiu, mająca szczęście, której coś się udało, powiodło się, którą ominęła nieprzyjemna sytuacja

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farciarka

→ farciarz; farciara, szczęściara, szczęściarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Farciarski

potocznie: szczęśliwy, fartowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Farciarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) pot. człowiek, który ma szczęście, któremu coś się udało

#### Źródła:

Wiktionary

# Farcić

potocznie: mieć wiele szczęścia

#### Źródła:

SJP.pl

# Farcik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fart

#### Źródła:

Wiktionary

# Farel

skrót od: Fabryka Aparatów Rentgenowskich i Elektromedycznych

Philips Lighting-Farel Mazury, Farel – przedsiębiorstwo przemysłowe, z siedzibą w Kętrzynie, w województwie warmińsko-mazurskim. Zajmuje się produkcją sprzętu oświetleniowego, głównie opraw oświetleniowych i urządzeń sterujących oświetleniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farelka

potocznie: typ ogrzewacza elektrycznego o dużej mocy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. termowentylator, pokojowy ogrzewacz powietrza

Philips Lighting-Farel Mazury, Farel – przedsiębiorstwo przemysłowe, z siedzibą w Kętrzynie, w województwie warmińsko-mazurskim. Zajmuje się produkcją sprzętu oświetleniowego, głównie opraw oświetleniowych i urządzeń sterujących oświetleniem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farerczyk

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec, obywatel Wysp Owczych

#### Źródła:

Wiktionary

# Farerski

przymiotnik

(1.1) odnoszący się do Wysp Owczych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) jęz. język z grupy skandynawskiej języków germańskich, urzędowy na Wyspach Owczych;

Język farerski (far. føroyskt mál) – język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 48 tys. mieszkańców Wysp Owczych (Farerów) i 25 tys. mieszkańców Danii; łącznie ok. 80 tys. osób. Mowa ta jest najbliższa językowi norweskiemu (odmianie norw. – nynorsk) i językowi islandzkiemu.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Farerskojęzyczny

przymiotnik

(1.1) taki, który posługuje się językiem farerskim

(1.2) taki, którego mieszkańcy posługują się językiem farerskim

(1.3) spisany, stworzony w języku farerskim

#### Źródła:

Wiktionary

# Farfalle

rodzaj makaronu w kształcie kokardek

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. włoski makaron w kształcie kokardek;

Farfalle (z wł., także farfalline lub farfalloni) – rodzaj makaronu w kształcie kokardek.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farfał

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Farfelki

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) kulin. drobne zacierki podawane w kuchni żydowskiej jako dodatek do zup i dań głównych

#### Źródła:

Wiktionary

# Farfocel

potocznie: strzępek, kawałek

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. strzęp

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farfura

dawniej: fajans, naczynie lub wyrób fajansowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) fajans

(1.2) wyrób z fajansu

- farfura – fajans
- farfury, farfurki – wyroby fajansowe

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farfurka

naczynie wykonane z farfury, fajansu

#### Źródła:

SJP.pl

# Farfurnia

manufaktura ceramiczna produkująca fajanse

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) rzem. daw. manufaktura produkująca wyroby fajansowe lub porcelanowe;

Farfurnia – nazwa polskich wytwórni fajansu, pojawiła się w Polsce w momencie powstania manufaktur pod koniec XVII wieku i była używana do początku XIX wieku. Z czasem została zastąpiona przez określenie fajansarnia lub fabryka fajansu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faridabad

miasto w Indiach

Faridabad (hindi फरीदाबाद) – miasto w Indiach, na Nizinie Hindustańskiej, w stanie Hariana. W 2011 roku miasto zamieszkiwało 1,4 miliona mieszkańców.

W mieście rozwinął się przemysł bawełniany, odzieżowy oraz cukierniczy.

Miasto to założono w 1607 r. Prawa miejskie uzyskało w 1867 r.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faridabadzki

→ Faridabad

Patrz:Faridabad

#### Źródła:

SJP.pl

# Farinelli

Farinelli, wł. Carlo Maria Michelangelo Nicola Broschi (ur. 24 stycznia 1705 w Andrii k. Bari, zm. 16 września 1782 w Bolonii) – włoski śpiewak operowy, kastrat (sopran). Jego bratem był kompozytor Riccardo Broschi.

Jeden z ostatnich wielkich kastratów w historii opery.Śpiewał zawodowo od piętnastego roku życia, zdobywając stopniowo wielką sławę i uwielbienie tłumów. Miał 3-oktawową skalę głosu i był mistrzem w wykonywaniu ozdobników. Okazjonalnie grywał też na klawesynie i skrzypcach oraz komponował. Występował w Rzymie, Wiedniu i Londynie, do którego sprowadzony został przez konkurentów G.F. Händla (Nicola Porpora), przyczyniając się do bankructwa jego teatru w 1737.

#### Źródła:

Wikipedia

# Farinograf

przyrząd wykorzystywany do badania własności wypiekowych mąki pszennej

#### Źródła:

SJP.pl

# Farinotom

#### Źródła:

Wikipedia

# Farm.

skrót od: farmacja, farmaceutyczny, farmakologia, farmakologiczny (czytany jako cały, odmienny wyraz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Farma

1. gospodarstwo rolne nastawione na określony rodzaj produkcji, np. na hodowlę drobiu;
2. w krajach anglosaskich: gospodarstwo rolne;
3. farma wiatrowa - turbiny wiatrowe wraz z infrastrukturą; park wiatrowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. gospodarstwo rolne w krajach anglosaskich;

(1.2) roln. zob. ferma.

Farma – zazwyczaj duże gospodarstwo rolne, zmechanizowane i specjalizujące się w uprawie wybranych roślin lub hodowli wybranych zwierząt. Nastawione na wysoką towarowość i specjalizację produkcji. Z reguły zatrudnia najemną siłę roboczą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmaceuta

specjalista w dziedzinie nauki o lekach; lekoznawca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) specjalista, znawca farmacji

Farmaceuta – osoba specjalizująca się w farmacji. W szczególności jest to tytuł zawodowy przysługujący w Polsce osobie, która ukończyła studia w szkole wyższej na kierunku farmacja.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmaceutka

→ farmaceuta

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) specjalistka w dziedzinie farmacji

Patrz:farmaceuta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farmaceutyczny

odnoszący się do farmacji - nauki o lekach

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z farmacją

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farmaceutyk

produkt przemysłu farmaceutycznego; lek, lekarstwo

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) substancja wyprodukowana przez przemysł farmaceutyczny

Lek, lekarstwo, produkt leczniczy (nazwa ustawowa w Polsce) – każda substancja, niezależnie od pochodzenia (naturalnego lub syntetycznego), nadająca się do bezpośredniego wprowadzania do organizmu w odpowiedniej postaci farmaceutycznej w celu osiągnięcia pożądanego efektu terapeutycznego, lub w celu zapobiegania chorobie, często podawana w ściśle określonej dawce. Lekiem jest substancja modyfikująca procesy fizjologiczne w taki sposób, że hamuje przyczyny lub objawy choroby lub zapobiega jej rozwojowi. Określenie lek stosuje się też w stosunku do substancji stosowanych w celach diagnostycznych (np. metoklopramid w diagnostyce hiperprolaktynemii) oraz środków modyfikujących nie zmienione chorobowo funkcje organizmu (np. środki antykoncepcyjne).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmaceutyka

farmacja;
1. przemysł zajmujący się produkcją i dystrybucją leków;
2. nauka o lekach; lekoznawstwo;
3. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce

Farmaceutyka – dział gospodarki zajmujący się lekami począwszy od ich projektowania poprzez produkcję aż do dystrybucji.

Farmaceutyka zajmuje się m.in. takimi zagadnieniami, jak: badania nad nowymi lekami i dopuszczanie ich do produkcji, produkcja przemysłowa leków, ochrona patentowa leków, dopuszczanie leków do sprzedaży, sporządzanie recepturowe leków bezpośrednio w aptekach, przechowywanie leków, kontrola jakości leków, typowanie leków zamiennych, sposoby wydawania leków, urzędowe spisy leków, hurtownie farmaceutyczne oraz aptekarstwo.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farmacja

farmaceutyka;
1. przemysł zajmujący się produkcją i dystrybucją leków;
2. nauka o lekach; lekoznawstwo;
3. kierunek studiów w szkole wyższej poświęcony tej nauce

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) nauka o lekach;

Farmacja, nauki farmaceutyczne – zespół nauk o lekach, a także nazwa kierunku studiów w szkołach wyższych.

Farmacja zajmuje się zarówno lekami syntetycznymi, lekami biologicznymi, jak i pochodzenia naturalnego, oraz składnikami kosmetyków oraz żywności. Farmacja wykładana jest na wydziałach farmaceutycznych wyższych uczelni medycznych w ramach studiów jednolitych magisterskich trwających w Polsce 5,5 roku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmakochemia

nauka zajmująca się badaniem związków chemicznych stosowanych jako środki lecznicze; chemia farmaceutyczna

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakodynamiczny

→ farmakodynamika

Patrz:farmakodynamika

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakodynamika

dziedzina farmakologii zajmująca się efektami działania leków na organizm, mechanizmami tego działania oraz strukturami wrażliwymi na działanie tych leków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. dział farmakologii badający mechanizmy działania leków oraz reakcje organizmu na nie;

Farmakodynamika (ang. pharmacodynamics) – dział farmakologii zajmujący się wpływem leków na organizm, w tym odpowiedzią farmakologiczną oraz czasem trwania i wielkością obserwowanej odpowiedzi na dane stężenie leku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmakofilia

chorobliwa potrzeba przyjmowania leków

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakofobia

chorobliwa obawa przed przyjmowaniem leków

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakogenetyczny

związany z dziedziną genetyki i farmakologii zajmującą się badaniem wpływu czynników genetycznych na efekty działania leków

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakogenetyka

dziedzina genetyki i farmakologii zajmująca się badaniem wpływu czynników genetycznych na efekty działania leków

Farmakogenetyka – dział nauki (z pogranicza farmakologii i genetyki) zajmujący się badaniem wpływu pojedynczych genów na reakcję organizmu na podanie określonych leków. Badania farmakogenetyczne mają istotne znaczenie dla prowadzenia prawidłowej i bezpiecznej farmakoterapii. W tych badaniach ocenia się: skuteczność, bezpieczeństwo leków (działania niepożądane), a także interakcje lekowe.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farmakognosta

ten, kto zajmuje się farmakognozją

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakognostka

→ farmakognosta

Patrz:farmakognosta

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakognostyczny

dotyczący farmakognozji

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakognozja

dział farmacji, nauka o surowcach leczniczych pochodzenia roślinnego, zwierzęcego i mineralnego

Farmakognozja (gr. φάρμακον (pharmakon) – lek i γνῶσις (gnosis) – wiedza) – dział farmacji, nauka o substancjach pochodzenia naturalnego, które są wykorzystywane jako leki.

W szczególności farmakognozja zajmuje się surowcami roślinnymi, ich anatomią, pochodzącymi z nich składnikami czynnymi, budową chemiczną tych składników, kierunkiem i mechanizmem ich działania na organizm człowieka oraz sposobem ich uzyskiwania, a także produkcją leków z tych surowców oraz praktycznym ich stosowaniem (leki ziołowe).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farmakokinetyczny

związany z dziedziną farmakologii zajmującą się badaniem szybkości procesów wchłaniania, dystrybucji i wydalania leków z organizmu

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakokinetyka

dziedzina farmakologii zajmująca się badaniem szybkości procesów wchłaniania, dystrybucji i wydalania leków z organizmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. dział farmakologii badający zmiany stężenia substancji w ustroju, zwłaszcza leków i ich metabolitów, w miarę upływu czasu;

Farmakokinetyka – dziedzina farmakologii opisująca zmiany stężenia leku lub jego metabolitów w ustroju w czasie. Procesy, którymi zajmuje się farmakokinetyka, dotyczą losów leku w ustroju i są opisywane w systemie LADME. Farmakokinetyka rozpatruje te procesy względem czasu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmakolog

specjalista w dziedzinie farmakologii

Farmakologia (gr. φάρμακον (phármakon) – lekarstwo, lógos – słowo, nauka) – dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków, czyli mechanizmach ich działania na organizm oraz skutkach tego działania. Jako nauka zajmującą się najważniejszym aspektem leków, bywa czasami mylona z samą farmacją – czyli dziedziną wiedzy nadrzędną w stosunku do wszystkich zagadnień dotyczących leków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farmakologia

nauka zajmująca się wpływem substancji na organizm, ich mechanizmem działania oraz możliwością ich zastosowania w celu leczenia chorób

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków

Farmakologia (gr. φάρμακον (phármakon) – lekarstwo, lógos – słowo, nauka) – dziedzina medycyny i farmacji; nauka o działaniu leków, czyli mechanizmach ich działania na organizm oraz skutkach tego działania. Jako nauka zajmującą się najważniejszym aspektem leków, bywa czasami mylona z samą farmacją – czyli dziedziną wiedzy nadrzędną w stosunku do wszystkich zagadnień dotyczących leków.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmakologicznie

przysłówek

(1.1) w sposób farmakologiczny, za pomocą leków

#### Źródła:

Wiktionary

# Farmakologiczny

odnoszący się do farmakologii, dotyczący substancji leczniczych

przymiotnik

(1.1) związany z farmakologią, dotyczący farmakologii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farmakolożka

→ farmakolog

Patrz:farmakolog

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakomania

uzależnienie się od leków; lekomania

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farmakopea

urzędowy spis leków, ułożony alfabetycznie, podający obowiązujące normy ich składu, przyrządzania, dawkowania i przechowywania, aktualizowany co roku; lekospis

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) farm. urzędowy spis leków zatwierdzonych do użycia w danym państwie, zawierający m.in. opis ich składu, właściwości oraz zalecenia dotyczące zastosowania;

Farmakopea, kodeks apteczny – urzędowy spis leków dopuszczonych w danym kraju lub na danym terenie do obrotu, oraz obwarowany tymi samymi zastrzeżeniami spis surowców służących do ręcznego sporządzania niektórych z tych leków w aptece (leków recepturowych). Zawiera opis wszystkich tych substancji, sposoby ich przechowywania oraz dostępu do nich osób powołanych, rodzaje opakowań, dozwolone metody dystrybucji, dawkowanie, sposoby kontroli jakości, a w przypadku leków robionych w aptece, także metody ich przygotowywania. Opisuje też metody identyfikacji leków, ich standaryzację, sposoby nazewnictwa i możliwe zamienniki.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmakopealny

związany z farmakopeą, urzędowym spisem leków

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakoterapeutyczny

→ farmakoterapia

Patrz:farmakoterapia

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmakoterapia

1. dział farmakologii zajmujący się praktycznymi wskazaniami do stosowania leków i ich dawkowania
2. leczenie chorób za pomocą leków

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) med. farm. dział farmakologii zawierający wskazania co do stosowania leków i ich dawkowania

(1.2) zastosowanie leków do zwalczenia choroby, leczenie chorób lekami farmaceutycznymi

Farmakoterapia – leczenie chorób przy użyciu leków, stosowanie leków w celu zwalczania chorób lub ich objawów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmazon

dawniej:
1. oszust, krętacz; szachraj, szalbierz;
2. liberał, wolnomyśliciel;
3. członek stowarzyszenia wolnomularskiego; mason

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) daw. określenie liberała, niedowiarka, wolnomyśliciela, jakobina

(1.2) przest. oszust, krętacz, szalbierz

(1.3) daw. określenie masona, wolnomularza

(1.4) daw. gw-pl|Kresy. głupiec

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(2.1) pot. coś bzdurnego, głupiego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farmazonek

kobieta będąca członkinią masonerii; masonka, wolnomularka

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmazonia

rzadko: wolnomularstwo, masoneria

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmazonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od farmazon

#### Źródła:

Wiktionary

# Farmazonka

kobieta będąca członkinią masonerii; masonka, wolnomularka

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmazony

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) głupstwa, niedorzeczności, brednie

forma rzeczownika.

(2.1) M., B. i W. lm. od: farmazon

#### Źródła:

Wiktionary

# Farmer

osoba uprawiająca ziemię

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) roln. właściciel lub dzierżawca farmy w krajach anglosaskich

Rolnik (forma żeńska – rolniczka), farmer (forma żeńska – farmerka) – osoba pracująca na roli, uprawiająca swoje lub cudze pole (rolnictwo). Często specjalista w zakresie rolnictwa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farmerka

1. kobieta posiadająca lub pracująca na farmie w krajach anglosaskich;
2. potocznie: farmerstwo

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) roln. właścicielka lub dzierżawczyni farmy w krajach anglosaskich

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Farmerki

1. kobieta posiadająca lub pracująca na farmie w krajach anglosaskich;
2. potocznie: farmerstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmerski

przymiotnik relacyjny

(1.1) roln. związany z farmerem, dotyczący farmera

#### Źródła:

Wiktionary

# Farmerstwo

działalność polegająca na prowadzeniu farmy

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmeryzacja

przekształcanie rolnictwa na wzór zachodniego, nastawionego głównie na masową produkcję towarową

#### Źródła:

SJP.pl

# Farmus

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Farnese

Farnese – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Lacjum, w prowincji Viterbo.

Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 1729 osób, 33,2 os./km².

Urodził tu się dyplomata papieski abp Antonio Taffi.

#### Źródła:

Wikipedia

# Farnezen

naturalny pestycyd stosowany do zwalczania mszyc

Farnezen – organiczny związek chemiczny z grupy seskwiterpenów. Występuje w postaci 2 izomerów konstytucyjnych, α i β, różniących się położeniem jednego z wiązań podwójnych węgiel-węgiel. α-Farnezen to 3,7,11-trimetyl-1,3,6,10-dodekatetraen, a β-farnezen to 7,11-dimetyl-3-metylen-1,6,10-dodekatrien. Izomer alfa ma cztery, a izomer beta dwa stereoizomery różniące się geometrią wiązań podwójnych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farnezol

alkohol z grupy terpenów, mający zapach konwalii

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farniente

próżnowanie, leniuchowanie, nieróbstwo; far niente

#### Źródła:

SJP.pl

# Farnochinon

witamina K2, rozpuszczalna w tłuszczach; menachinon

#### Źródła:

SJP.pl

# Farny

należący, odnoszący się do fary; parafialny

przymiotnik

(1.1) przest. przym. od fara

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faron

nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Barbara Faron (ur. 1977) – polska historyk, pisarka i nauczycielka
- Bolesław Faron (ur. 1937) – polski historyk literatury polskiej
- Katarzyna Celestyna Faron (1913-1944) – polska zakonnica, błogosławiona
- Ryszard Faron (1952-2017) – polski aktor
- Stanisław Faron (ur. 1943) – polski polityk, przedsiębiorca
- Władysław Faron (1891-1965) – polski duchowny katolicki, biskup

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farorz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. proboszcz

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. ksiądz

#### Źródła:

Wiktionary

# Faros

1. wyspa na Morzu Śródziemnym;
2. latarnia na wyspie Faros

Latarnia morska na Faros – starożytna latarnia morska zbudowana około 280–279 p.n.e. na wysepce Faros, u wejścia do portu w Aleksandrii (Egipt). Ze względu na wielkość i wspaniałość architektonicznego ukształtowania uważana za jeden z siedmiu cudów świata starożytnego. Zniszczona w XIII–XV wieku.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farosz

w gwarze śląskiej: proboszcz

#### Źródła:

SJP.pl

# Faroszek

zdrobnienie od: farosz (w gwarze śląskiej: proboszcz)

#### Źródła:

SJP.pl

# Farrell

Farrell – jednostka osadnicza w Stanach Zjednoczonych, w stanie Missisipi, w hrabstwie Coahoma.

#### Źródła:

Wikipedia

# Farsa

1. przenośnie: coś niepoważnego, niedorzecznego, karykaturalnego; kabaret, komedia, kpina;
2. utwór komediowy z szybką akcją i elementami karykatury oraz groteski; krotochwila

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) teatr. lekka komedia o żywej akcji;

(1.2) pot. sytuacja absurdalna

Farsa (fr. farce – „żart”, „figiel”) – odmiana komedii, w której łatwowierni bohaterowie zostają wciągnięci w serię coraz bardziej nieprawdopodobnych, niewygodnych lub kompromitujących wydarzeń. Sytuacje te najczęściej są spowodowane wadami bohaterów, takimi jak np. próżność, sprzedajność lub chciwość. Wysiłki podejmowane w celu wybrnięcia z sytuacji prowadzą do dalszego zapętlenia i jeszcze większej kompromitacji, aż do momentu, w którym w komicznych punktach kulminacyjnych wady zostają odpowiednio upokarzająco i przykładnie ukarane, po czym następuje względnie szczęśliwe zakończenie. Farsy są poświęcone obnażaniu ludzkich słabości. Akcja farsy musi od samego początku rozwijać się błyskawicznie i być budowana precyzyjnie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farsi

[czytaj: fars-i] język należący do grupy języków irańskich, urzędowy w Iranie i w Afganistanie; język perski

Język perski, nowoperski (pers. ‏فارسی‎ fārsī) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln), Tadżykistan (6 mln) i Irak (200 tys.). Służy jednocześnie jako lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Bliskiego Wschodu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farsidło

potocznie: licha farsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Farski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Farsopisarstwo

1. sztuka pisania fars;
2. twórczość obejmująca farsy

#### Źródła:

SJP.pl

# Farsowość

→ farsowy

Patrz:farsowy

#### Źródła:

SJP.pl

# Farsowy

przymiotnik od: farsa

#### Źródła:

SJP.pl

# Farsz

nadzienie z różnych produktów odpowiednio przyprawione

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kulin. masa umieszczana wewnątrz niektórych potraw (ciast, wydrążonych mięs, ryb, warzyw czy owoców) powstała ze zmieszania siekanych lub zmielonych produktów spożywczych;

Farsz – masa mielona lub drobno siekana, używana do nadziewania mięs (w tym ryb), warzyw lub ciasta. Farsz przyrządzany jest zwykle z mielonego mięsa, kaszy lub moczonej bułki, jaj, grzybów, tłuszczu i przypraw.

Nakładanie farszu (nadziewanie potrawy farszem) to faszerowanie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Farszynka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. kotlet ziemniaczany faszerowany mięsem i jajkiem; tradycyjne danie z kuchni mazurskiej

#### Źródła:

Wiktionary

# Fart

szczęście, powodzenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) pot. szczęście

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fartem

szczęście, powodzenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Farthing

[czytaj: farding] dawna moneta brytyjska o wartości ćwierć pensa

Farthing – moneta brytyjska o równowartości 1/4 pensa, czyli 1/960 funta szterlinga, będąca w obiegu przed wprowadzeniem systemu dziesiętnego.

Pierwsze farthingi zostały wybite w srebrze za panowania Henryka III w pierwszej połowie XIII wieku. Zawartość srebra w monetach z czasem malała. W pierwszej połowie XVI wieku, srebrne farthingi miały 8-10 milimetrów średnicy i ważyły 0,15-0,20 grama. Ostatnie monety tego typu zostały wybite za panowania Edwarda VI w latach 1551-1553. W tym samym czasie, monety półpensowe wybite ze srebra słabej próby pełniły funkcję farthingów.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fartnąć

młodzieżowo: fartnąć się - poszczęścić się; pofarcić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartować

1. dawniej: tresować, ujeżdżać konia;
2. w gwarze uczniowskiej: wypuszczać gazy trawienne; pierdzieć

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartowniej

stopień wyższy od przysłówka: fartownie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartowniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fartowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartowność

→ fartowny

Patrz:fartowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartowny

1. taki, któremu się udaje, mający szczęście;
2. pomyślny, szczęśliwy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartowy

→ fart

Patrz:fart

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartuch

1. okrycie ochronne;
2. potocznie: szczęściarz; farciarz;
3. osłona maszyn i urządzeń technicznych;
4. blaszane nakrycie gzymsów, uskoków itp.;
5. dawniej: nakrycie na nogi w saniach, powozie itp.

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) ubranie ochronne zakładane na wierzch codziennego stroju mające kształt płaszcza, kurtki lub kawałka materiału zawiązywanego w pasie;

Fartuch – ubranie ochronne w postaci płata materiału osłaniającego front noszącej go osoby (zazwyczaj tułów i nogi). Najczęściej posiada wiązanie na plecach oraz dodatkowy podtrzymujący pasek (lub paski) w okolicach szyi lub barków. Fartuch jest także tradycyjnym elementem niektórych strojów ludowych.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fartuchowy

przymiotnik od: fartuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartuszek

zdrobnienie od: fartuch

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od: fartuch

(1.2) krótki fartuch zawiązywany w pasie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fartuszkowy

przymiotnik od: fartuszek

#### Źródła:

SJP.pl

# Fartuszyna

nędzny fartuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Faruk

Faruk I, arab. ‏فاروق الأول‎ (ur. 11 lutego 1920 w Kairze, zm. 18 marca 1965 w Rzymie) – król Egiptu i Sudanu w 1936–1952.

Jego pełny tytuł: „Jego Wysokość Faruk I z łaski Boga Król Egiptu i Sudanu, Suweren Nubii, Kordofanu i Darfuru”.

#### Źródła:

Wikipedia

# Farulewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Farwater

droga wodna wytyczona wśród mielizn lub innych przeszkód nawigacyjnych, służąca do przeprowadzania statków o określonym zanurzeniu

Tor wodny (z niderl. farwater) – droga dla statków, bezpieczna o odpowiedniej głębokości, wyznaczona na akwenie trudnym lub niebezpiecznym, oznaczona stałymi (np. brama torowa) lub pływającymi znakami nawigacyjnymi, na której może odbywać się bezpiecznie i swobodnie ruch żeglugowy. Kierunek (prawa i lewa strona) toru wodnego, prowadzi zawsze z morza do portu, ujścia rzeki lub do innej drogi wodnej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farwaterowy

przymiotnik od: farwater

#### Źródła:

SJP.pl

# Faryna

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kujawy. cukier

#### Źródła:

Wiktionary

# Faryngalizacja

artykulacja głoski wymagająca dodatkowego cofnięcia języka

Faryngalizacja (od grec. pharynx – ‘gardło’) – proces koartykulacyjny, polegający na utworzeniu podczas artykulacji dźwięku dodatkowego przewężania pomiędzy korzeniem języka a tylną ścianą gardła. Artykulacji tej można nauczyć się, przesuwając nasadę języka do tyłu aż do momentu, gdy poczujemy napięcie mięśni, i nie rozluźniając ich, starając się wypowiedzieć odpowiednią spółgłoskę zwykłą. Faryngalizacja nadaje spółgłosce dodatkowej barwy samogłoski [ɑ]. W transkrypcji IPA dźwięki faryngalizowane oznaczane są symbolem [ˁ] np. [tˁ].

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Farynianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Faryn

#### Źródła:

Wiktionary

# Farynianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Faryn

#### Źródła:

Wiktionary

# Faryński

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Faryn

#### Źródła:

Wiktionary

# Farys

1. jeździec, rycerz arabski
2. przenośnie: zapaleniec, śmiałek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) beduiński wojownik, rycerz konny;

(1.2) przen. ktoś bardzo śmiały i nieliczący się z przeciwnościami, niebezpieczeństwem

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faryzeizm

1. nieszczerość, obłudność, fałszywość; faryzejstwo, faryzeuszostwo;
2. poglądy i idee faryzeuszy - członków żydowskiego stronnictwa religijno-politycznego w starożytnej Judei

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) hist. rel. zbiór nauk i poglądów wyznawanych przez faryzeuszy

(1.2) książk. postawa fałszywej pobożności, obłudy i hipokryzji, połączona z zadufaniem w sobie

Faryzeusze (gr. Φαρισαῖοι; aram. „perišaja”; hebr. פְּרוּשִׁים „perušim”, łac. pharisaei – pochodzi od greckiego φαρισαῖοι pharisaioi) – jedno z żydowskich bractw religijnych (hebr. חֲבוּרָה „ḥaburah”) w czasach Drugiej Świątyni, czyli od ok. II wieku p.n.e. do ok. 70 r. n.e. Nazywali siebie חֲבֵרִים ḥawerim (bracia) i byli w opozycji do kapłańskiego bractwa saduceuszy. Inne bractwa w tym czasie to m.in. esseńczycy, zeloci i w konsekwencji także chrześcijanie. Nazwa ich pochodzi od hebrajskiego słowa peruša – oznaczające w hebrajskim „tego, kto się oddziela”, żyjącego w separacji od osób rytualnie nieczystych, aby móc zbliżyć się do Boga. Faryzeusze byli stronnictwem ludzi świeckich, w odróżnieniu od kapłańskiej arystokracji saduceuszów, starali się jednak w swoim postępowaniu przestrzegać świątynnych reguł czystości. Zyskali sobie reputację ekspertów w dziedzinie interpretacji Pisma. Stąd wzięło się nowotestamentowe określenie na faryzeuszy „Uczeni w Piśmie”, jest to jednak pojęcie mogące określać grupy zarówno w ramach tego stronnictwa, jak i poza nim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faryzejski

obłudny, fałszywy, świętoszkowaty, faryzeuszowski

przymiotnik

(1.1) staroż. dotyczący faryzeuszy

(1.2) przen. obłudny, fałszywy, dwulicowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faryzejskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest faryzejskie; cecha tych, którzy są faryzejscy

#### Źródła:

Wiktionary

# Faryzejstwo

faryzeuszostwo;
1. nieszczerość, obłudność, fałszywość; faryzeizm;
2. ogół członków żydowskiego stronnictwa religijno-politycznego w starożytnej Judei

#### Źródła:

SJP.pl

# Faryzeusz

1. przenośnie: człowiek fałszywy, obłudny; hipokryta, bigot;
2. członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei, przeciwnik saduceuszy

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) hist. polit. rel. członek stronnictwa polityczno-religijnego w starożytnej Judei uznający jedynie prawo pisane (Torę);

(1.2) przen. pejor. człowiek obłudny

Faryzeusze (gr. Φαρισαῖοι; aram. „perišaja”; hebr. פְּרוּשִׁים „perušim”, łac. pharisaei – pochodzi od greckiego φαρισαῖοι pharisaioi) – jedno z żydowskich bractw religijnych (hebr. חֲבוּרָה „ḥaburah”) w czasach Drugiej Świątyni, czyli od ok. II wieku p.n.e. do ok. 70 r. n.e. Nazywali siebie חֲבֵרִים ḥawerim (bracia) i byli w opozycji do kapłańskiego bractwa saduceuszy. Inne bractwa w tym czasie to m.in. esseńczycy, zeloci i w konsekwencji także chrześcijanie. Nazwa ich pochodzi od hebrajskiego słowa peruša – oznaczające w hebrajskim „tego, kto się oddziela”, żyjącego w separacji od osób rytualnie nieczystych, aby móc zbliżyć się do Boga. Faryzeusze byli stronnictwem ludzi świeckich, w odróżnieniu od kapłańskiej arystokracji saduceuszów, starali się jednak w swoim postępowaniu przestrzegać świątynnych reguł czystości. Zyskali sobie reputację ekspertów w dziedzinie interpretacji Pisma. Stąd wzięło się nowotestamentowe określenie na faryzeuszy „Uczeni w Piśmie”, jest to jednak pojęcie mogące określać grupy zarówno w ramach tego stronnictwa, jak i poza nim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faryzeuszka

→ faryzeusz

Patrz:faryzeusz

#### Źródła:

SJP.pl

# Faryzeuszostwo

faryzejstwo;
1. nieszczerość, obłudność, fałszywość; faryzeizm;
2. ogół członków żydowskiego stronnictwa religijno-politycznego w starożytnej Judei

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) postawa charakteryzująca się brakiem szczerości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faryzeuszowski

obłudny, fałszywy, świętoszkowaty, faryzejski

#### Źródła:

SJP.pl

# Faryzeuszowy

→ faryzeusz (dawniej); faryzeuszowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Fas

klauzula umowy w handlu morskim (z angielskiego: free alongside ship; sprzedawca zobowiązany jest dostarczyć towar do burty statku); FAS

- FAS (ang. Fetal Alcohol Syndrome) – alkoholowy zespół płodowy
- FAS (ang. Ferrous ammonium sulfate) – sól Mohra (kod CAS: 10045-89-3)
- FAS (ang. Free Alongside Ship) – kod Incoterms oznaczający "franco wzdłuż burty statku"
- Federation of American Scientists
- receptor FAS – jeden z receptorów śmierci
- fas (prawo boskie)
- Fes albo Fez – miasto w Maroku
- Club Deportivo FAS (hiszp. Futbolistas Asociados Santanecos) – salwadorski klub piłkarski z miasta Santa Ana

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fasa

pojemne naczynie drewniane służące do przechowywania produktów spożywczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) duże naczynie z drewnianych klepek do przechowywania produktów;

(1.2) pot. zawartość fasy (1.1), umowna miara pojemności

(1.3) rzem. naczynie wkopane w ziemię, używane do garbowania skór

(1.4) daw. przen. lekceważące określenie człowieka otyłego

Fasa (od niem. Fass – beczka) – duże drewniane naczynie dawniej używane do przechowywania produktów spożywczych.

Najczęściej wykonane z klepek dębowych, bukowych bądź sosnowych, spiętych obręczami z bednarki stalowej, a wcześniej z leszczyny. Nazywane też kłodą, kształtem przypominało beczkę, miało jednak tylko jedno dno w szerszym końcu (podstawie), jak kadź. Od góry fasa zamykana była dopasowaną pokrywą. Dwie wystające klepki tworzyły uchwyty z kwadratowymi otworami, przez które przekładano drewnianą zasuwę posiadającą na jednym końcu łeb, a na drugim otwór do zamknięcia kłódką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fasada

1. frontowa ściana lub elewacja budynku;
2. przenośnie o pozorach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) archit. ozdobna, efektowna elewacja budynku;

(1.2) przen. coś pozornego, tylko na pokaz

(1.3) inform. wzorzec projektowy, który służy do ujednolicenia dostępu do złożonego systemu poprzez wystawienie uproszczonego, uporządkowanego interfejsu programistycznego;

(1.4) socjol. sposób kreowania własnego wizerunku przez jednostkę w trakcie interakcji społecznej, mający na celu manipulacje wrażeniami jakie odnosi partner interakcji;

(1.5) więz. twarz

Fasada – główna, efektowna elewacja budynku, o szczególnie dużej dekoracyjności, często monumentalna, spełniająca funkcje reprezentacyjne wobec całego gmachu, a przez to wyróżniająca się spośród pozostałych elewacji. Zazwyczaj jest to elewacja przednia, jednak w budynkach narożnych mogą istnieć dwie fasady, a w wolnostojących nawet trzy lub wszystkie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fasadowość

pozorność

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasadowy

1. dotyczący fasady - głównej elewacji budynku, zewnętrznej ściany, różniącej się od pozostałych odmienną kompozycją architektoniczną;
2. przenośnie: stwarzający pozytywne wrażenia, nieodpowiadające rzeczywistości; pozorny, złudny, pokazowy, efekciarski

przymiotnik relacyjny

(1.1) archit. związany z fasadą, dotyczący fasady

(1.2) przen. pozorny, sprawiający tylko wrażenie

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fasadoza

wyburzanie zabytkowego budynku, tak aby zostawić tylko jego zewnętrzne ściany, pomiędzy którymi można wybudować inny obiekt

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasadyzm

wyburzanie zabytkowego budynku, tak aby zostawić tylko jego zewnętrzne ściany, pomiędzy którymi można wybudować inny obiekt

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasces

oznaka najwyższej władzy u Rzymian, noszona na lewym ramieniu przez liktorów

Fasces (w tym znaczeniu plurale tantum, od łac. fascis „wiązka”) lub rózgi liktorskie – obwiązany rzemieniem pęk rózg, czasem z zatkniętym weń toporem (wojennym) o podwójnym żelaznym ostrzu.

Fasces pierwotnie stanowiły symbol władzy każdego etruskiego króla – lukumona (lucumo), niesiony przez jego liktorów (lictores), stanowiących osobistą ochronę władcy.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faścianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fastów

#### Źródła:

Wiktionary

# Faścianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fastów

#### Źródła:

Wiktionary

# Faściański

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fastów

#### Źródła:

Wiktionary

# Fascjacja

zaburzenie wzrostu łodygi prowadzące do jej deformacji; staśmienie łodygi

Staśmienie, czyli fascjacja – silne spłaszczenie niektórych części rośliny. Występuje u wielu gatunków. Obserwowano je na łodydze, szypułce kwiatostanu i na całym kwiatostanie. Jest to objaw chorobowy zaliczany do grupy dziwotworów.

Najczęściej występującym typem fascjacji jest fascjacja liniowa, czyli wstęgowata. Istnieje kilka teorii usiłujących wytłumaczyć zjawisko fascjacji:

- w wyniku równoległego wzrostu kilku znajdujących się obok siebie merystemów wierzchołkowych lub pąków następuje nienaturalne zrastanie się kilku narządów rośliny, np. pędów, kwiatostanów czy kwiatów
- fascjacje powstają wskutek nieprawidłowego rozrastania się pojedynczego stożka wzrostu; spowodowane to jest intensywnym i nierównomiernym podziałem komórek merystemu

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fascjoloza

choroba pasożytnicza owiec, kóz i bydła, niekiedy człowieka, wywoływana przez motylicę wątrobową, objawiająca się m.in. marskością wątroby; motylica, choroba motylicza

Fascjoloza (łac. fasciolosis, ang. fascioliasis) – choroba pasożytnicza, wywoływana przez motylicę wątrobową (Fasciola hepatica). Bywa również nazywana chorobą motyliczą. Chorują na nią ludzie i zwierzęta.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fascykuł

przestarzale: zwój, plik papierów, dokumentów

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. zwój papierów, dokumentów

Fascykuł (od łac. fasciculus – wiązka).

1. Część dzieła wydanego w formie zeszytowej lub zeszyt wydawnictwa periodycznego.
2. W archiwistyce mianem fascykułu określa się zbiór luźnych akt powiązanych treściowo. Często ujmuje się je w dwie twardsze tektury i wiąże razem. Zazwyczaj dokumenty zawarte w fascykule tworzą jednostkę archiwalną.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fascynacja

bardzo silne zainteresowanie kimś lub czymś

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bardzo silne zainteresowanie się czymś lub kimś

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fascynat

osoba czymś zafascynowana

#### Źródła:

SJP.pl

# Fascynatka

kobieta czymś zafascynowana

#### Źródła:

SJP.pl

# Fascynator

stroik do włosów zakładany najczęściej z okazji ślubu lub karnawału

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kobieca ozdoba do włosów z woalką i kokardą

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fascynować

czarować, urzekać, olśniewać; przyciągać czyjąś uwagę w sposób zniewalający

czasownik niedokonany

(1.1) czarować, olśniewać, interesować; być przedmiotem czyjejś uwagi

czasownik zwrotny niedokonany fascynować się

(2.1) przeżywać fascynację

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fascynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fascynować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fascynujący

interesujący, atrakcyjny, intrygujący

przymiotnik

(1.1) wzbudzający fascynację; dający nieodpartą chęć poznania; bardzo przyciągający uwagę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faseczka

zdrobnienie od: faska

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: faska

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faseta

1. skośnie zeszlifowana krawędź drogich kamieni
2. ukośnie ścięta krawędź naroża
3. ukośnie ścięty brzeg kliszy siatkowej służący do jej umocowania

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) anat. płaska powierzchnia kości lub zęba

(1.2) bud. wklęsły narożnik między prostopadłymi ścianami

(1.3) jubil. ukośnie oszlifowana powierzchnia kamienia szlachetnego

(1.4) inform. jeden z aspektów danych, według których można je filtrować

Faseta – pojęcie wieloznaczne, używane w budownictwie i jubilerstwie.Inaczej faza – ukos, ucios, skośne ścięcie narożnika lub graniastej krawędzi, w celu ochrony przed uszkodzeniem od przypadkowego uderzenia.

- W budownictwie faseta (faska):
  - wklęsły narożnik między prostopadłymi ścianami,
  - wyokrąglone albo skośnie ścięte naroże lub też ozdobny gzyms na połączeniu ściany i sufitu lub ściany i posadzki.

  #### Źródła:

  SJP.pl
  Wiktionary oraz Wikipedia

# Fasetka

1. podstawowy element budowy oka złożonego; omatidium;
2. zdrobnienie od: faseta

Omatidium (łac. ommatidium), fasetka – podstawowy element budowy oka złożonego. Ma kształt wydłużonego stożka. Zbudowane jest z przejrzystej rogówki pochodzenia oskórkowego, aparatu dioptrycznego, aparatu receptorycznego i izolacji pigmentowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fasetkowy

→ fasetka

Patrz:fasetka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasetować

szlifować drogie kamienie lub metale w taki sposób, aby utworzyły się fasety

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) rzem. szlifować kamienie szlachetne lub metal, tworząc ukośnie ścięte krawędzie (fasety)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fasetowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fasetować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fasetowy

przymiotnik od: faseta

#### Źródła:

SJP.pl

# Fashionable

[czytaj: faszynabyl] z angielskiego: wykwintny, elegancki, gustowny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fashionista

[czytaj: faszynista]
1. miłośnik mody;
2. osoba prowadząca bloga o modzie; szafiarz

#### Źródła:

SJP.pl

# Fashionistka

[czytaj: faszynistka]
1. miłośniczka mody;
2. kobieta prowadząca bloga o modzie; szafiarka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasiąg

czterokołowy pojazd konny głównie do przewożenia turystów

Fasiąg – czterokołowy pojazd konny używany głównie na Podhalu do przewożenia turystów. Nazwa pochodzi z gwary góralskiej, w której tym mianem określa się wóz góralski. „Fasiąg” jest gwarową, góralską odmianą wyrazu „Wasąg”.

Komercyjne zastosowanie pojazdu jako środka transportu zbiorowego w górskie okolice rozpoczęło się już w połowie XIX wieku, kiedy to górale zaczęli przewozić nimi "ponów" z Krakowa pod Giewont. Taka podróż zajmowała wówczas dwa, trzy dni. Po otwarciu linii kolejowej do Chabówki, w 1884 r., podróż konnym zaprzęgiem skróciła się do jednego dnia, gdyż od tego momentu letnicy zwykle przesiadali się na fasiąg dopiero w Chabówce. Kres podróżom konnymi zaprzęgami pod Tatry przyniosło przedłużenie linii kolejowej z Chabówki do Zakopanego w 1899 r. Od tej pory pojazdy służą głównie do wożenia turystów na miejscowych trasach.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fasja

dawniej: zeznanie o wysokości dochodów i rozchodów majątku; deklaracja podatkowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Faska

mała beczka do przechowywania produktów spożywczych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) naczynie bednarskie o klepkach prostych, szersze ku górze

Fasa (od niem. Fass – beczka) – duże drewniane naczynie dawniej używane do przechowywania produktów spożywczych.

Najczęściej wykonane z klepek dębowych, bukowych bądź sosnowych, spiętych obręczami z bednarki stalowej, a wcześniej z leszczyny. Nazywane też kłodą, kształtem przypominało beczkę, miało jednak tylko jedno dno w szerszym końcu (podstawie), jak kadź. Od góry fasa zamykana była dopasowaną pokrywą. Dwie wystające klepki tworzyły uchwyty z kwadratowymi otworami, przez które przekładano drewnianą zasuwę posiadającą na jednym końcu łeb, a na drugim otwór do zamknięcia kłódką.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faskula

dawniej: kula o takiej samej wielkości, co przekrój lufy działa

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasmid

narząd parzysty występujący na ogonie nicieni

Fagmid (fasmid) – rodzaj sztucznie wytworzonego, dwufunkcyjnego DNA, zbudowanego z faga i plazmidu. Fagmidy mogą ulegać replikacji albo jako fagi, albo jako plazmidy. W przeciwieństwie do plazmidów genomy fagmidowe mogą być pakowane do kapsydów wirusowych. Wykorzystywane są w biologii molekularnej, np. w technice prezentacji fagowej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fasola

jadalna roślina strąkowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. nazwa systematyczna|Phaseolus|L.|ref=tak., roślina uprawna z rodziny bobowatych;

(1.2) spoż. kulin. nasiona lub całe strąki fasoli (1.1); także. potrawa z nich przyrządzona

(1.3) środ. uczn. i przestępcze człowiek nieporadny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fasolada

grecka potrawa z fasoli

Fasolada (ngr. φασολάδα – transkrybowane również jako fassolada lub fassoulada; arab. فاصوليا fasoulia, wł. pasta fazool lub poprawniej pasta e fagioli; znana także pod nazwą greckej zupy fasolowej, ang. Greek bean soup) – jedna z najpopularniejszych zup w kuchni greckiej.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fasolisko

pole, na którym rośnie fasola

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasolka

zdrobnienie od: fasola

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) bot. zdrobn. od: fasola (roślina)

(1.2) kulin. zdrobn. od: fasola (nasiona, potrawa)

(1.3) bud. pot. podłużny otwór na śrubę, oczko podłużne

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fasolkowy

→ fasolka

Patrz:fasolka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasolnik

1. fasolnik egipski - roślina z rodziny motylkowatych (bobowatych), o jadalnych nasionach, uprawiana w strefie podzwrotnikowej; wspięga, chropawiec pospolity;
2. fasolnik chiński - roślina przypominająca fasolę, występująca na obszarach tropikalnych; wigna chińska

Nazwa zwyczajowa roślin z rodzajów:

- Dolichos – fasolnik
- Vigna – garbipłat, wspięga, fasolnik

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fasolowa

potocznie: zupa fasolowa; fasolówka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasolowaty

podobny kształtem do ziarna fasoli

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasolówka

potocznie: zupa fasolowa; fasolowa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kulin. zupa z fasoli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fasolowy

przymiotnik od: fasola

przymiotnik

(1.1) dotyczący fasoli

(1.2) przyrządzony z fasoli, z dodatkiem fasoli

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fason

1. model, wzór, krój ubioru;
2. fantazja, brawura

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kraw. kształt obuwia lub ubioru

(1.2) przen. sposób bycia jakiejś osoby

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fasóng

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. gwint

(1.2) gw-pl|Górny Śląsk. techn. oprawka gwintowana

#### Źródła:

Wiktionary

# Fasoniarski

potocznie: brawurowy, pewny siebie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasonik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od fason

#### Źródła:

Wiktionary

# Fasonować

nadawać fason, kształtować, formować

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasonowy

przymiotnik od: fason

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasować

1. odmierzać, odważać oznaczone porcje środków lekarskich
2. przecierać przez sito lub cedzak
3. w gwarze środowiskowej: wydawać lub pobierać z magazynu żywność, odzież, broń itp.

czasownik

(1.1) gw-pl|Kresy. odbierać wypłatę

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fasowacz

pracownik apteki odmierzający lub odważający porcje leków

Fasowacz (częściej jako osoba płci żeńskiej – fasowaczka) – pracownik apteki, nieposiadający specjalistycznego wykształcenia farmaceutycznego, zajmujący się odważaniem (lub odliczaniem) i pakowaniem odpowiednich porcji leków (np. tabletek) zgodnie z zapotrzebowaniem pacjenta albo przepisanymi przez lekarza w recepcie zaleceniami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fasowaczka

pracownica apteki odmierzająca lub odważająca porcje leków

Fasowacz (częściej jako osoba płci żeńskiej – fasowaczka) – pracownik apteki, nieposiadający specjalistycznego wykształcenia farmaceutycznego, zajmujący się odważaniem (lub odliczaniem) i pakowaniem odpowiednich porcji leków (np. tabletek) zgodnie z zapotrzebowaniem pacjenta albo przepisanymi przez lekarza w recepcie zaleceniami.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fasownia

pomieszczenie apteczne, w którym odbywa się fasowanie leków

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasoł

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) stpol. burda

#### Źródła:

Wiktionary

# Fassait

minerał, glinokrzemian wapnia, magnezu i żelaza

Fassait (ang. fassaite) – minerał z gromady krzemianów, glinokrzemian wapnia, magnezu, żelaza i glinu o wzorze chemicznym Ca(Mg,Fe,Al)(Si,Al)2O6 zaliczany do grupy piroksenów. Fassait jest odmianą augitu. Nazwa pochodzi od doliny Fassa (Valle di Fassa) koło Trydentu we Włoszech.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fastback

[czytaj: fastbek] rodzaj nadwozia samochodowego

Fastback – typ zamkniętego nadwozia samochodu osobowego. Jest to nadwozie dwubryłowe, charakteryzujące się początkowo nieruchomym tylnym oknem, pod którym znajduje się pokrywa bagażnika lub silnika. Pokrywa, wraz z tylną szybą, opada pod kątem w stronę tylnych świateł. Prawdopodobnie pierwszym pojazdem o takim nadwoziu był amerykański minivan, Stout Scarab z 1933 roku. Nadwozie fastback osiągnęło szczyt popularności w latach 60. XX wieku, od tego czasu stopniowo wychodzi z mody.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fastfoodowy

→ fast food

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący fast foodu, związany z fast foodem

Patrz:fast food

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fastfoodztwo

[czytaj: fastfudztwo] niezdrowe jedzenie gotowych, przetworzonych półproduktów (fast foodów)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasti

w starożytnym Rzymie:
1. spis najwyższych urzędników;
2. spis dni świątecznych

#### Źródła:

SJP.pl

# Fastigiatyna

peptyd kwasu glutaminowego otrzymywany z wodorostów morskich

#### Źródła:

SJP.pl

# Fastnachtsspiel

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy lub żeński

(1.1) hist. liter. rodzaj farsy lub krotochwili wystawianej w Niemczech w czasie zapustów w XV-XVI wieku;

Fastnachtsspiel – rodzaj farsy lub krotochwili zapustnej rozpowszechniony w Niemczech pod koniec średniowiecza i w XVI wieku.

W części niemieckich miast (m.in. w Norymberdze) istniał zwyczaj, że w zapusty grupy chłopców, zwykle poprzebieranych, podążały ulicami i zaglądały do domów, tańcząc i zapraszając do zabawy. Odgrywali oni przy tym krótkie historyjki. Z czasem satyryczne scenki rozwinęły się, zaś element taneczny zanikł. Częstymi tematami scenek, zwykle rubasznych czy nawet sprośnych, były spory małżeńskie i badanie pacjenta przez lekarza. W późniejszym okresie wykorzystywano także motywy zaczerpnięte z literatury. Utwory fastnachtsspiel były zwykle krótkimi formami (do trzystu kilkudziesięciu wersów), z szybką akcją i niewielką liczbą wątków.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fastoso

[czytaj: fastozo] określenie wykonawcze: okazale, pompatycznie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fastów

miasto na Ukrainie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy, nazwa własna

(1.1) geogr. miasto na Ukrainie, w obwodzie kijowskim;

Fastów (ukr. Фастів, Fastiw) – miasto na Ukrainie, stolica rejonu w obwodzie kijowskim. Około 44 tys. mieszkańców (2024).

Do XIX wieku oficjalna nazwa miasta to „Chwastów”.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fastowski

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Fastowem, dotyczący Fastowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Fastryga

1. nić używana do prowizorycznego zszywania materiału;
2. duży, rzadki ścieg, którym się fastryguje

Fastryga to szybki, tymczasowy ścieg prosty o dużej długości przeznaczony do usunięcia. Fastrygę stosuje się na wiele sposobów:

- Aby móc łatwo później przyszyć właściwy szew lub wykończenie, przed zrobieniem tego zszywa się tkaninę za pomocą ściegu o dużej długości wykonanego ręcznie lub maszynowo, zwanego ściegiem fastrygującym.
- Ścieg w kształcie litery X jest również bardzo powszechny na szlicach (rozcięciach) z tyłu marynarek lub na dole plisów na spódnicach. Takie fastrygi mają utrzymywać klapy w miejscu podczas wysyłki i podczas wystawiania w sklepie. Należy je usunąć przed założeniem; wielu kupujących nie zdaje sobie z tego sprawy. Po zakupie należy również usunąć metki luźno przyfastrygowane na zewnętrznych krawędziach rękawów marynarek, a także damskich płaszczy zimowych. Są one przyszywane, żeby pomóc klientom w łatwej identyfikacji marek w sklepie bez sięgania do kołnierza.
- Aby tymczasowo przymocować koronkowy kołnierz, falbany lub inne wykończenia do odzieży tak, żeby można je potem było łatwo usunąć w celu wyczyszczenia lub założenia z innym ubraniem. W tym celu fastrygi są ręcznie szyte w taki sposób, aby były prawie niewidoczne z zewnątrz odzieży.
- Aby przenieść oznaczenia wzoru na tkaninę lub w inny sposób zaznaczyć punkt, w którym należy połączyć dwa kawałki tkaniny. Odbywa się to często przez dwie przeciwległe warstwy tej samej tkaniny, tak że gdy nici są przecinane między warstwami, ściegi będą w dokładnie tych samych miejscach dla obu warstw, oszczędzając w ten sposób czas na kredowanie i sczepianie drugiej warstwy.
- Ścieg fastrygowy jest często stosowany w pikowaniu lub hafcie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fastrygarka

maszyna szwalnicza do prowizorycznego łączenia materiałów dużym, rzadkim ściegiem

#### Źródła:

SJP.pl

# Fastrygować

zszywać, z reguły niedbale, przed właściwym szyciem

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) kraw. przyszywać prowizorycznie tak, by przyszywany element nie odpadł, lecz na tyle słabo, aby łatwo było odciąć nitkę i odczepić element

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fasty

Fasty – wieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Dobrzyniewo Duże. Leży na północny zachód od Białegostoku, nad rzeką Białą i Supraślą.

W latach 1954–1968 wieś należała i była siedzibą władz gromady Fasty, po jej zniesieniu w gromadzie Dobrzyniewo Kościelne. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa białostockiego.

#### Źródła:

Wikipedia

# Fasulec

1. narzędzie do ubijania masy formierskiej przy wykonywaniu form odlewniczych;
2. drąg służący do zatykania otworu spustowego wielkiego pieca

#### Źródła:

SJP.pl

# Fasunek

w gwarze środowiskowej:
1. wydawanie i pobieranie żywności i ekwipunku z magazynu wojskowego; fasowanie;
2. żywność i ekwipunek wchodzące w skład zaopatrzenia wojskowego

Fasunek – zespół połączonych ze sobą taśm tekstylnych lub skórzanych mających na celu prawidłowe mocowanie hełmu lub kasku na głowie noszącej go osoby. Fasunek zapewnia optymalny dystans pomiędzy dzwonem hełmu a głową noszącego, co ma istotny wpływ na amortyzację wstrząsów, uderzeń, trafień odłamkami itp.

Współcześnie nazywany więźbą, potocznie koszyczkiem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faszczewski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Faszerować

1. napełniać potrawę farszem; nadziewać;
2. skłaniać do jedzenia czegoś lub przyjmowania lekarstw w nadmiarze; wmuszać, przekarmiać;
3. wkładać, wrzucać czegoś dużo w jedno miejsce; przepełniać; nabijać, napychać;
4. faszerować się:
a) jeść w nadmiernych ilościach; obżerać się, przekarmiać się;
b) przyjmować dużo leków, zażywać narkotyki lub środki dopingujące; szprycować się, pakować;
c) w przenośni: przyjmować nadmierną ilość wiedzy, informacji

czasownik niedokonany

(1.1) kulin. nadziewać farszem

(1.2) wkładać dużo czegoś w jedno miejsce, nabijać, napychać

(1.3) sprawiać, że ktoś przyjmuje dużą dawkę substancji, zwłaszcza leków lub narkotyków

(1.4) pot. wystrzeliwać w kierunku kogoś wiele kul, pocisków

czasownik zwrotny niedokonany faszerować się

(2.1) jeść coś lub przyjmować substancje w wielkich ilościach

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faszerowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|faszerować.

Farsz – masa mielona lub drobno siekana, używana do nadziewania mięs (w tym ryb), warzyw lub ciasta. Farsz przyrządzany jest zwykle z mielonego mięsa, kaszy lub moczonej bułki, jaj, grzybów, tłuszczu i przypraw.

Nakładanie farszu (nadziewanie potrawy farszem) to faszerowanie.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Faszerowany

forma czasownika.

(1.1) imiesłów przymiotnikowy bierny od czasownika: faszerować

przymiotnik

(2.1) kulin. gastr. przekładany, wypełniony nadzieniem

#### Źródła:

Wiktionary

# Faszoda

Kodok (do 1904 roku Faszoda, Paloich, arab. ‏كودوك‎) – miasto w Sudanie Południowym, nad Białym Nilem, stolica stanu Faszoda.

W 1898 roku wybuchł spór między Francją a Wielką Brytanią o Faszodę. Francja, chcąc połączyć swoje kolonie w Afryce, chciała zająć Sudan, który planowali przejąć także Anglicy. W 1898 francuski kapitan Jean-Baptiste Marchand zajął dla Francji Faszodę, ale już we wrześniu angielski dowódca Horatio Kitchener po dotarciu do Faszody zażądał, by Francuzi opuścili miasto. Marchand powiedział, że to zrobi, ale tylko na rozkaz Paryża. Francuzi zmuszeni byli opuścić Faszodę, gdyż nie byli przygotowani do wojny z Anglią.

#### Źródła:

Wikipedia

# Faszołek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) pogardliwie i lekceważąco o faszyście lub neofaszyście

#### Źródła:

Wiktionary

# Faszyna

wiązki wikliny lub cienkich gałęzi drzew i krzewów leśnych, wykorzystywane przy regulacji rzek, budowy tam, umacniania skarp, kanałów itp.

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mocno związane pęki chrustu, wikliny lub gałęzi, używane przy robotach budowlanych, wodnych, fortyfikacyjnych oraz drogowych do uszczelniania, wypełniania luk, umacniania rowów, brzegów rzek, nasypów itp.;

Faszyna – element budowlany składający się z pędów wikliny (w tym z wierzby rokity, wierzby purpurowej), gałęzi drzew liściastych (np.: dębu, grabu, leszczyny, olszy, brzozy, buku), gałęzi drzew iglastych (np.: sosny, świerku), ewentualnie z pęków chrustu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faszynada

konstrukcja umacniająca wykonana z gałęzi i chrustu (z faszyny)

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) konstrukcja z faszyny

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faszyniarz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) robotnik przygotowujący faszynę, układający tamy z faszyny, uszczelniający coś faszyną

#### Źródła:

Wiktionary

# Faszynować

umacniać, uszczelniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) bud. okładać, umacniać, uszczelniać, zatykać faszyną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faszynowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) bud. okładanie, umacnianie, uszczelnianie, zatykanie faszyną

#### Źródła:

Wiktionary

# Faszynowy

związany z faszyną

przymiotnik relacyjny

(1.1) zbudowany z faszyny; umocniony faszyną

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faszyst.

skrót od: faszystowski

#### Źródła:

SJP.pl

# Faszysta

człowiek wyznający skrajnie narodową ideologię

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) polit. zwolennik faszyzmu

Faszyzm (wł. fascismo, od łac. fasces „wiązki, rózgi liktorskie” i wł. fascio „wiązka, związek”) – skrajnie prawicowa doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym w Królestwie Włoch, sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa (statolatrię, totalitarne silne przywództwo, terror państwowy i solidaryzm społeczny). Faszyzm podkreślał wrogość wobec zarówno liberalizmu, jak i komunizmu. Początkowo nazwa odnosiła się tylko do włoskiego pierwowzoru, później była stosowana wobec pokrewnych ruchów w latach 20. i 30. XX wieku, zwłaszcza narodowego socjalizmu w Niemczech oraz współczesnych ruchów wywodzących się z partii faszystowskich (neofaszyzm i postfaszyzm).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faszystka

członkini organizacji faszystowskiej; zwolenniczka faszyzmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. zwolenniczka faszyzmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faszystowski

nazistowski, hitlerowski

przymiotnik

(1.1) związany z faszyzmem, właściwy faszyzmowi lub faszystom

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faszystowskość

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co faszystowskie; cecha tych, którzy są faszystowscy

#### Źródła:

Wiktionary

# Faszyzacja

wprowadzanie faszyzmu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) polit. wprowadzanie faszyzmu

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faszyzacyjny

związany z faszyzacją

#### Źródła:

SJP.pl

# Faszyzm

kierunek i ruch polityczny o charakterze totalitarnym i nacjonalistycznym

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) polit. hist. doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym we Włoszech, m.in. sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa;

Faszyzm (wł. fascismo, od łac. fasces „wiązki, rózgi liktorskie” i wł. fascio „wiązka, związek”) – skrajnie prawicowa doktryna polityczna powstała w okresie międzywojennym w Królestwie Włoch, sprzeciwiająca się demokracji parlamentarnej, głosząca kult państwa (statolatrię, totalitarne silne przywództwo, terror państwowy i solidaryzm społeczny). Faszyzm podkreślał wrogość wobec zarówno liberalizmu, jak i komunizmu. Początkowo nazwa odnosiła się tylko do włoskiego pierwowzoru, później była stosowana wobec pokrewnych ruchów w latach 20. i 30. XX wieku, zwłaszcza narodowego socjalizmu w Niemczech oraz współczesnych ruchów wywodzących się z partii faszystowskich (neofaszyzm i postfaszyzm).

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faszyzować

1. poddawać coś wpływom faszyzmu;
2. być zwolennikiem faszyzmu, popierać faszyzm

czasownik przechodni niedokonany (dk. sfaszyzować)

(1.1) polit. wprowadzać lub upowszechniać faszyzm

(1.2) sympatyzować z faszyzmem

czasownik zwrotny niedokonany faszyzować się (dk. sfaszyzować się)

(2.1) ulegać faszyzacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faszyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) polit. sympatyzowanie z faszyzmem

(1.2) polit. zaprowadzanie faszyzmu

#### Źródła:

Wiktionary

# Fat

skrót od: File Allocation Table, system plików powstały pod koniec lat 70.

skrótowiec w funkcji rzeczownika, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) = masz. Fabryka Automatów Tokarskich;

(1.2) = inform. z ang. File Allocation Table – system plików;

- Fabryka Automatów Tokarskich S.A.
- File Allocation Table (system plików)
- Efektywność aktywów trwałych (wskaźniki ekonomiczne)
- Torpeda FAT – niemiecka torpeda manewrująca z okresu II wojny światowej

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fat-Shaming

[czytaj: fatszejming] poniżanie, ośmieszanie kogoś z powodu jego otyłości; fat shaming, fatshaming

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatah

FATAH; Ruch Wyzwolenia Narodowego Palestyny

Al-Fatah (arab. ‏فتح‎; odwrotny akronim od arab. ‏حركة التحرير الوطني الفلسطيني‎, trb. Harakat at-Taḥrīr al-Waṭanī al-Filasṭīnī, Palestyński Ruch Wyzwolenia Narodowego) – palestyńska organizacja polityczno-wojskowa.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fatalista

człowiek poddający się biernie losowi, wierzący w przeznaczenie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która wierzy w fatalizm, przeznaczenie; ma świadomość nieuchronności losu

Fatalista – polski film telewizyjny z 1967 roku w reżyserii Stanisława Lenartowicza. Adaptacja opowiadania Michaiła Lermontowa pod tym samym tytułem.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fatalistka

kobieta wierząca w zły i nieunikniony los

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatalistyczny

dotyczący fatalizmu, wiary w przeznaczenie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatalizm

wiara w przeznaczenie

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) wiara w przeznaczenie

(1.2) nieuchronność procesów i wydarzeń, zazwyczaj negatywnych

Fatalizm – wiara w przeznaczenie, tzn. w nieuchronność przyszłości. Pogląd ten mówi, że przyszłość i wydarzenia, które dopiero się mają wydarzyć, są już ustalone (lub można uważać za ustalone) przez siły wyższe i nie mogą być zmienione przez żadne działania pojedynczego człowieka lub całej ludzkości (które w najlepszym razie się w "przyszłe" przeznaczenie wpisują jako jego przyczyna). Ludzkie decyzje i zamierzenia są w tym poglądzie także częścią przeznaczenia i są nieuniknione.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fatalnie

przysłówek sposobu

(1.1) bardzo źle

(1.2) nieuchronnie, pechowo

#### Źródła:

Wiktionary

# Fatalniej

stopień wyższy od przysłówka: fatalnie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatalniejszy

stopień wyższy od przymiotnika: fatalny

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatalność

splot nieszczęść, niepowodzeń; pech

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co fatalne; cecha tych, którzy są fatalni

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fatalny

przynoszący niepowodzenie; zgubny, pechowy

przymiotnik

(1.1) niosący nieszczęście, pecha

(1.2) pot. bardzo zły

(1.3) z góry przeznaczony przez los

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fatamorgana

1. złudzenie będące projekcją odległego przedmiotu, lokalizacji, występujące zazwyczaj na pustyniach; miraż;
2. złudzenie, przywidzenie, urojenie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) zjawisko świetlne polegające na powstawaniu pozornych obrazów odległych przedmiotów spowodowane różnicami współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze;

Miraż, fatamorgana – zjawisko powstania pozornego obrazu odległego przedmiotu w wyniku różnych współczynników załamania światła w warstwach powietrza o różnej temperaturze, a co za tym idzie, gęstości. Początkowo fatamorganą nazywano miraże pojawiające się w Cieśninie Mesyńskiej, gdzie są one najefektowniejsze. W Polsce pojawiają się na Pustyni Błędowskiej oraz na Wyżynie Śląskiej. Miraże dzielą się na 2 rodzaje – miraż dolny i górny.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fatamorganiczny

→ fatamorgana, np. fatamorganiczne zjawisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatałach

potocznie: coś do ubrania albo dodatek do stroju; ciuch

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatałaszek

1. lekki damski strój, ozdoba stroju, dodatek do stroju; szmatka;
2. drobiazg, drobnostka, błahostka

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatbajk

rower do poruszania się po sypkich nawierzchniach, śniegu i błocie; fatbike

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatbike

[czytaj: fatbajk] rower do poruszania się po sypkich nawierzchniach, śniegu i błocie; fatbajk

#### Źródła:

SJP.pl

# Fater

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ojciec

(1.2) daw. gw-pl|Warszawa. ojciec

Issachar Fater (ur. w 1912 w Drobinie, zm. w lutym 2004 w Tel Awiwie) – polski dyrygent, pedagog, muzykolog żydowskiego pochodzenia.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Faterek

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdrobn. od: fater

#### Źródła:

Wiktionary

# Fatermerder

wysoki kołnierzyk przy męskiej koszuli, mający sztywne, sterczące do góry rogi, charakterystyczny dla mody XIX wieku; vatermörder

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatersztul

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. fotel bujany

#### Źródła:

Wiktionary

# Fatfobia

niechęć, dyskryminacja wobec osób grubszych, otyłych

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) niechęć czy wrogość wobec osób otyłych

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fatfobiczny

→ fatfobia

Patrz:fatfobia

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatima

1. (ok. 606-632), córka Mahometa i jego pierwszej żony Chadidży;
2. miejscowość w Portugalii

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.

(1.2) geogr. miasto w Portugalii;

- Fatima – miasto w Portugalii, w którym znajduje się sanktuarium − ośrodek kultu maryjnego
- Fatima – japoński zespół
- Fatima – film z 1997 roku w reżyserii Fabrizio Costa
- Fatima – film z 2015 roku w reżyserii Philippe Faucona
- Fatima – film z 2020 roku w reżyserii Marca Pontecorvo

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fatimczyk

mieszkaniec Fatimy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatimka

mieszkanka Fatimy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatimski

→ Fatima (miejscowość w Portugalii)

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z Fatimą, dotyczący Fatimy, pochodzący z Fatimy (miasta w Portugalii)

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fatjanów

miejscowość koło Jarosławia (Rosja), miejsce stanowiska archeologicznego odkrytego w 1985 r.; Fatianowo

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatra

1. Mała Fatra, pasmo górskie w Karpatach Zachodnich;
2. Wielka Fatra, pasmo górskie w Karpatach Zachodnich

- Wielka Fatra – pasmo górskie na Słowacji
- Mała Fatra – pasmo górskie na Słowacji
- Szypska Fatra

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fatras

literacka zabawa towarzyska w średniowiecznej Francji

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatshaming

[czytaj: fatszejming] poniżanie, ośmieszanie kogoś z powodu jego otyłości; fat shaming, fat-shaming

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zachowanie które poniża, ośmiesza kogoś z powodu jego otyłości

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fatsja

roślina z rodziny araliowatych

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fatsjobluszcz

cieniolubna, ozdobna roślina pokojowa

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatum

1. przeznaczenie, los, nieunikniona konieczność;
2. przekleństwo, nieszczęście

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) nieuchronny los, zwłaszcza zły

Fatum – w mitologii greckiej fatum było utożsamiane z Mojrami, które przędły i nieubłaganie przecinały nić ludzkiego losu. W mitologii rzymskiej jest personifikacją nieuchronnego, nieodwracalnego losu, nieodwołalnej woli bogów, na którą nikt nie ma wpływu. Fatum, które ciąży nad człowiekiem ogranicza ramy jego wolnej woli i prowadzi jego działania do ostatecznej klęski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fatwa

oficjalne pouczenie dotyczące stosowania prawa islamskiego; fetwa

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) w islamie: opinia teologa muzułmańskiego wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, czasem zawierająca konkretne wskazania w indywidualnej sprawie, np. wydająca wyrok śmierci lub zakazująca jakiś praktyk;

Fatwa (tur. fetva, arab. فتوى) – opinia wysokiego uczonego-teologa muzułmańskiego (muftiego w sunnizmie lub mudżtahida w szyizmie), wyjaśniająca kontrowersję teologiczną, teologiczno-prawną lub czysto prawną, jest wydawana wyłącznie na piśmie.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fatware

[czytaj: fatłer] potocznie: program komputerowy zajmujący dużo miejsca na dysku lub dużo pamięci podręcznej z powodu nadmiaru funkcji lub nieefektywnego projektu

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatyczny

o mowie, porozumiewaniu się: wyjawiający uczucia, poświęcony wymianie wrażeń, tworzeniu atmosfery towarzyskiej, a nie wymianie idei czy informacji

przymiotnik jakościowy

(1.1) jęz. służący samemu nawiązaniu lub podtrzymaniu kontaktu między rozmówcami, bez istotnej wymiany informacji

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fatyga

wysiłek poniesiony dla kogoś, w czyjejś sprawie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) męczący wysiłek fizyczny lub umysłowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fatygant

mężczyzna asystujący i nadskakujący kobiecie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatygować

1. narażać kogoś na trud; trudzić;
2. fatygować się - męczyć się, trudzić się

#### Źródła:

SJP.pl

# Fatymidzi

dynastia muzułmańska

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fatyzm

podtrzymywanie kontaktów społecznych poprzez rozmowę

#### Źródła:

SJP.pl

# Fau

nazwa litery "v"; we, fał

#### Źródła:

SJP.pl

# Faukaria

roślina o grubych, mięsistych liściach i żółtych kwiatach, rosnąca w pustynnych terenach południowej Afryki

#### Źródła:

SJP.pl

# Faul

naruszenie przepisów gry, np. przez niedozwolony chwyt przeszkadzający przeciwnikowi w grze; foul (rzadko)

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) sport. umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry;

Faul (ang. foul) – umyślne lub przypadkowe zagranie niezgodne z przepisami gry, karane zgodnie z przepisami obowiązującymi w danej dziedzinie sportu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faulik

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zdrobn. od faul

#### Źródła:

Wiktionary

# Faulkner

[czytaj: fokner albo folkner] nazwisko angielskie, m.in. William Faulkner (1897-1962), pisarz amerykański

Gminy w USA:

- Faulkner (ang. Faulkner Township) – gmina w stanie Arkansas, w hrabstwie Polk

Hrabstwa w USA:

- hrabstwo Faulkner (ang. Faulkner County) – w stanie Arkansas

Osoby:

- William Faulkner – amerykański pisarz, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury za rok 1949
- Newton Faulkner – brytyjski muzyk

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faulować

1. w sporcie: przekroczyć, przekraczać przepisy gry, stosując niedozwolone chwyty, uderzenia;
2. książkowo, przenośnie: zwyciężyć, zwyciężać kogoś, postępując w sposób niezgodny z przyjętymi normami postępowania

#### Źródła:

SJP.pl

# Faulowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|faulować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Faun

1. lubieżny bożek leśny, utożsamiany z greckim satyrem;
2. lubieżny człowiek; satyr

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy, nazwa własna

(1.1) mit. staroitalski bóg płodności o pół koziej posturze, bóstwo lasów górskich, opiekun pasterzy, który darzy płodnością ich stada i uczy uprawy roli;

Faun (łac. Faunus) – staroitalski bóg płodności, bóg lasów górskich, opiekun pasterzy, darzący płodnością ich stada, nauczyciel uprawy roli. Często występujący w otoczeniu innych bóstw leśnych, utożsamiany z greckim Panem. Początkowo nie charakteryzował się żadnymi specjalnymi cechami, pod wpływami greckimi przyjął cechy Pana – kozie różki i kopytka.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fauna

ogół zwierząt na danym obszarze lub w danym okresie

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) biol. ogół zwierząt na danym obszarze, w danym środowisku lub okresie geologicznym;

Fauna (od łac. Faunus – bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.

Fauna kopalna – skamieniałości zwierząt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fauni

→ faun

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z faunem, dotyczący fauna; taki jak u fauna

Patrz:faun

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fauniczny

przymiotnik od: faun

przymiotnik relacyjny

(1.1) związany z faunem, dotyczący fauna; właściwy faunowi, taki jak u fauna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faunista

specjalista w zakresie faunistyki

#### Źródła:

SJP.pl

# Faunistka

→ faunista

Patrz:faunista

#### Źródła:

SJP.pl

# Faunistyczny

dotyczący faunistyki

przymiotnik relacyjny

(1.1) zool. związany z faunistyką, dotyczący faunistyki

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faunistyka

dział zoologii zajmujący się badaniem fauny określonych terenów i okresów geologicznych

Faunistyka – dyscyplina zoologii zajmująca się opisem faun określonych terenów i okresów geologii; rozwinęła się bujnie od czasu Karola Linneusza, wraz z rozwojem systematyki organizmów; w zakres faunistyki wchodzi badanie rozmieszczenia zwierząt i wyróżnianie tzw. elementów faunistycznych, czemu służą obserwacje terenowe i kolekcje okazów zwierząt danej grupy; faunistyka jest podstawą innych działów zoologii, gł. zoogeografii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faure

[czytaj: for] nazwisko

Osoby o tym nazwisku:

- Beate Faure – niemiecka siatkarka, olimpijka
- Edgar Faure – francuski polityk, prawnik, pisarz i samorządowiec
- Félix Faure – francuski polityk, prezydent Francji
- Théo Faure – francuski siatkarz

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faust

Johannes Faust (Georg Faust) (ok. 1480-ok. 1538), niem. astrolog, uważany za czarnoksiężnika; osoba będąca pierwowzorem dla specyficznej postaci literackiej (Doktora) Fausta, bohatera wielu utworów literackich

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.;

- Faust – imię męskie
- Faust – motyw w sztuce

Literatura

- Faust – dramat Johanna Wolfganga von Goethego
- Tragiczne dzieje doktora Fausta – dramat Christophera Marlowe’a

Opera

- Faust – opera Charles’a Gounoda wystawiona w 1859
- Faust – opera Antoniego Henryka Radziwiłła tworzona w latach 1808–1832
- La Damnation de Faust – opera Hectora Berlioza wystawiona w 1846

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faustowski

[czytaj: fałstowski] o człowieku: przypominający bohatera dramatu J.W. Goethego, taki, który poświęca wartości duchowe dla dóbr doczesnych, powodowany chęcią zdobycia wiedzy, dręczony nieustannym borykaniem się ze swymi dążeniami duchowymi; faustyczny

przymiotnik dzierżawczy

(1.1) należący do Fausta

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faustowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Fausta lub z nim związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Faustyczny

[czytaj: fałstyczny] o człowieku: przypominający bohatera dramatu J.W. Goethego, taki, który poświęca wartości duchowe dla dóbr doczesnych, powodowany chęcią zdobycia wiedzy, dręczony nieustannym borykaniem się ze swymi dążeniami duchowymi; faustowski

przymiotnik

(1.1) zob. faustowski.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faustyn

imię męskie

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) imię|polski|m.,

forma rzeczownika.

(2.1) D. lm. od: Faustyna

Faustyn – imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od rzymskiego nazwiska Faustinus, które pierwotnie oznaczało „pochodzący od Fausta, należący do Fausta”. Imię to nosiło wielu świętych, a jednym ze znanych jest św. Faustyn, wspominany 15 lutego ze swoim bratem, św. Jowitą. Łacińska grupa, od której imię to pochodzi (faustus — „błogi, pomyślny”, ale także faveo, favi, fautum — „sprzyjać, być przychylnym”) nie ma pochodzenia indoeuropejskiego oraz pewnych odpowiedników w żadnym języku indoeuropejskim.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faustyna

imię żeńskie

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) imię|polski|ż.;

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: Faustyn

- Faustyna – imię żeńskie

Osoby

- Faustyna z Como – włoska siostra zakonna, święta Kościoła katolickiego
- Faustyna Kowalska – polska siostra zakonna, święta Kościoła katolickiego
- Faustyna Starsza – żona cesarza rzymskiego Antoninusa Piusa
- Faustyna Młodsza – córka cesarza rzymskiego Antoninusa Piusa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faustynek

zdrobnienie od: Faustyn (imię męskie)

#### Źródła:

SJP.pl

# Faustyniny

przymiotnik dzierżawczy - należący do Faustyny lub z nią związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Faustynka

zdrobnienie od: Faustyna (imię żeńskie)

rzeczownik, rodzaj żeński, nazwa własna

(1.1) zdrobn. od: Faustyna

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faustynostwo

Faustyn z małżonką; Faustynowie

#### Źródła:

SJP.pl

# Faustynowie

Faustyn z małżonką; Faustynostwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Faustynowy

przymiotnik dzierżawczy - należący do Faustyna (Faustyny) lub z nim (z nią) związany

#### Źródła:

SJP.pl

# Faustyzm

postawa życiowa, sposób postępowania właściwy Faustowi, bohaterowi wielu utworów literackich; dążenie do poznania tajemnicy i sensu świata, życia, dobra i zła, nieśmiertelności i zapanowania nad czasem, choćby za cenę pertraktowania z diabłem

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faux-Pas

[czytaj: fo PA] z francuskiego: fałszywy krok; uchybienie normom towarzyskim; nietakt, niezręczność, gafa, faux pas

#### Źródła:

SJP.pl

# Fauxbourdon

[czytaj: foburDĄ] rodzaj techniki trzygłosowej polegającej na stosowaniu równoległych akordów sekstowych

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) muz. technika kompozytorska, powstała w szkole burgundzkiej, oparta na równoległym prowadzeniu trzech głosów, w której do najniższego (cantus firmus) dopisywano dwa wyższe: środkowy o tercję wyżej i najwyższego o sekstę wyżej;

Fauxbourdon – (wł. falso bordone, fałszywy burdon) – rodzaj techniki trzygłosowej, polegającej na stosowaniu równoległych akordów tercjowo-kwartowych (odpowiadających akordom w pierwszym przewrocie), przy czym w kadencjach kończących frazy lub zdania muzyczne pojawiają się akordy kwintowo-kwartowe. Technika ta rozwinęła się w pierwszej połowie XV w. w kręgu szkoły burgundzkiej, a za jej prototyp uważany jest angielska technika gymelu. Za twórcę tej techniki uważany jest John Dunstable.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Favela

dzielnica nędzy na peryferiach miast brazylijskich; slumsy, slamsy, fawela, barriadas

#### Źródła:

SJP.pl

# Favicon

[czytaj: fawikon] ikonka w pasku adresu przeglądarki internetowej; favicona

Favicon (ang. favorites icon, ikona ulubionych, ikona witryny) – ikona, która pojawia się przed adresem w polu adresowym przeglądarki internetowej lub na karcie z otwartą stroną www. Ikona ta ma postać obrazka, według pierwotnych propozycji bitmapy ICO lub PNG w wymiarach 16×16 lub 32×32 pikseli, w późniejszym czasie przy braku zgodnej standaryzacji autorzy części przeglądarek samorzutnie wprowadzili obsługę innych wymiarów (np. bitmap 180×180 dla iOS) i formatów (np. SVG).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Favicona

[czytaj: fawikona] ikonka w pasku adresu przeglądarki internetowej; favicon

#### Źródła:

SJP.pl

# Favorit

samochód typu Škoda Favorit

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mot. samochód osobowy marki Škoda Favorit

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Favoritka

potocznie: samochód typu Škoda Favorit

#### Źródła:

SJP.pl

# Favre

[czytaj: fawr] nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fawela

dzielnica nędzy na peryferiach miast brazylijskich; slumsy, slamsy, favela, barriadas

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) socjol. rozległa dzielnica nędzy powstała wokół miast Brazylii, brazylijski slums;

Fawela (port. favela) – ogólna nazwa dzielnic nędzy w Brazylii.

Fawele tworzą się wokół centrów miast. Domy zbudowane są z najtańszych materiałów (często odzyskanych z innych domów i ze śmietnisk: tektury, dykty, blachy, desek itp.). Szacuje się, że żyje w nich około 6% ludności Brazylii.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fawerola

francuska rasa kur

#### Źródła:

SJP.pl

# Fawoniusz

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy, nazwa własna

(1.1) mitrzym. bóg i uosobienie wiatru zachodniego, utożsamiany z greckim Zefirem;

Fawoniusz (łac. Favonius, Zephyrus, gr. Ζέφυρος Zéphyros) – w mitologii rzymskiej bóg i uosobienie wiatru zachodniego i zachodniej strony świata.

Uosabiał łagodny wiatr, zwiastujący wiosnę. Był utożsamiany z greckim Zefirem.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fawor

dawniej: łaska, przychylność, życzliwość; względy, fawory

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) przest. przychylność, poparcie, łaskawość

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faworek

cienkie, kruche ciastko w kształcie wstążki

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) kruche ciastko w kształcie zawiniętej wstążki;

(1.2) hist. wstążka noszona przez rycerza jako znak jego damy

(1.3) kraków. wstążka będąca elementem krakowskiego stroju ludowego

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faworki

cienkie, kruche ciastko w kształcie wstążki

Faworki, chrust, chrustek, chruścik, chruściki; dawniej także kreple (choć wyraz ten oznacza przede wszystkim pączki) – polskie i litewskie oraz niemieckie (niem. Raderkuchen, Liebesschleifen) tradycyjne, chrupkie ciastka o słodkim smaku, w kształcie złożonej kokardki, wytwarzane z ciasta zbijanego, usmażone w głębokim tłuszczu. Najczęściej spożywane w czasie karnawału i tłustego czwartku lub na ostatki, czyli we wtorek przed Środą Popielcową.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faworkowy

przymiotnik od: faworek

#### Źródła:

SJP.pl

# Faworować

dawniej: faworyzować

#### Źródła:

SJP.pl

# Fawory

dawniej: łaska, przychylność, życzliwość; względy, fawory

Żoliborz – dzielnica Warszawy położona w lewobrzeżnej części miasta. Jest jedną z 18 jednostek pomocniczych m.st. Warszawy.

Jest najmniejszą pod względem powierzchni warszawską dzielnicą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faworyt

1. człowiek wyróżniany i obdarzany względami;
2. zawodnik (także drużyna) przewidywany jako zwycięzca

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) ktoś lubiany, faworyzowany

(1.2) sport. osoba lub drużyna typowana na zwycięzcę w zawodach

(1.3) daw. kochanek

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(2.1) sport. zwierzę typowane na zwycięzcę w wyścigach

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(3.1) daw. pasemko zarostu pozostawione na policzku

forma rzeczownika.

(4.1) D. lm. od: faworyta

Faworyt – mniej lub bardziej oficjalny kochanek królowej bądź króla. Również określenie osoby zaufanej, obdarzonej szczególną łaską królewską i zazwyczaj pełniącej funkcję pierwszego ministra lub pierwszej damy dworu.

Do historii przeszli liczni faworyci Katarzyny II, między innymi Grigorij Potiomkin i Grigorij Orłow oraz Grigorij Rasputin – faworyt carskiej rodziny Mikołaja II. Jednym z bardziej znanych faworytów królewskich był markiz Cinq Mars, faworyt Ludwika XIII.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faworyta

przestarzałe: kochanka, utrzymanka, zwłaszcza osoby wysoko postawionej; miłośnica, metresa, kochanica

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) daw. kochanka, utrzymanka

forma rzeczownika.

(2.1) D., B. lp. od: faworyt

- Faworyta – kochanka osoby wysoko postawionej, metresa.
- Faworyta – opera Gaetano Donizettiego.
- Faworyta – film z roku 2018 w reżyserii Jorgosa Lantimosa.

Nie mylić z

- Faworytka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faworytka

→ faworyt

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) kobieta typowana na zwyciężcę

Patrz:faworyt

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Faworyty

1. przestarzale: pasmo zarostu pozostawione na policzku; bak;
2. w wyścigach: koń, pies typowany na zwycięzcę

Bokobrody, baki, baczki – rodzaj zarostu u mężczyzn, który wyrasta przed uszami po obu bokach twarzy i rozciąga się od linii owłosienia głowy w kierunku linii brody. Bokobrody mogą mieć różne kształty; mogą być krótkie i długie; proste, zwężające się lub rozszerzające się u dołu: mogą łączyć się z wąsami lub brodą; wymagają zapuszczenia i pielęgnacji.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Faworytyzm

dawanie pierwszeństwa ulubieńcom przy obsadzaniu stanowisk; nepotyzm, kumoterstwo

#### Źródła:

SJP.pl

# Faworyzacja

wyróżnianie, popieranie, faworyzowanie

#### Źródła:

SJP.pl

# Faworyzować

obdarzać względami, wyróżniać

czasownik przechodni niedokonany (dk. brak)

(1.1) wyróżniać kogoś, darzyć szczególnymi względami

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Faworyzowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|faworyzować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fax

faks, telefaks, telefax;
1. urządzenie przeznaczone do przekazywania i odbierania obrazów (głównie tekstów) za pomocą sieci telefonicznej;
2. obraz wysłany lub otrzymany za pośrednictwem urządzenia o tej samej nazwie

Telefaks, faks, fax – usługa symilograficzna dla abonentów, polegająca na przesyłaniu wiadomości w postaci obrazów nieruchomych pomiędzy aparatami symilograficznymi, nazywanymi telekopiarkami, telefaksami lub faksami, realizowana za pośrednictwem łączy telefonicznych z komutacją automatyczną. Początki rozwoju telefaksu przypadają na koniec lat 70. Istnieje kilka norm komunikacji pomiędzy telefaksami; najczęściej jest używana norma analogowa G3 (14400 bit/s), jest też norma cyfrowa G4 (64000 bit/s) dla łączy ISDN.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fayolizm

teoria administracji i organizacji przedsiębiorstw

#### Źródła:

SJP.pl

# Faza

1. stan zjawiska w danej chwili
2. pojęcie z fizyki o różnych znaczeniach

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) miejsce, etap

(1.2) techn. skośne ścięcie krawędzi

(1.3) przesunięcie fazowe

(1.4) pot. jedno z kilku źródeł zasilania przy zasilaniu wielofazowym

(1.5) pot. środ. stan dobrego humoru z napadami śmiechu

- faza termodynamiczna (jako rozszerzenie pojęcia „stan skupienia materii”)
  - faza międzymetaliczna
  - faza ciekłokrystaliczna
    - faza nematyczna
    - faza smektyczna
    - faza kolumnowa
    - faza cholesterolowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fazan

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. bażant

#### Źródła:

Wiktionary

# Fazant

rzeczownik, rodzaj męskozwierzęcy

(1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zob. fazan.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fazenda

facenda;
1. plantacja kawy w Brazylii; dom na takiej plantacji
2. gospodarstwo rolne w dawnych koloniach hiszpańskich

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) brazylijska plantacja, zwłaszcza kawy

(1.2) dom na takiej plantacjaantacji

Fazenda – parafia (freguesia) gminy Lajes das Flores. W 2011 miejscowość była zamieszkiwana przez 257 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fazender

właściciel fazendy; plantator

#### Źródła:

SJP.pl

# Fazka

zdrobnienie od: faza

#### Źródła:

SJP.pl

# Fazogram

zestaw kilku obrazów, rysunków lub wykresów, obrazujących kolejne etapy jakiegoś procesu, zjawiska

#### Źródła:

SJP.pl

# Fazomierz

przyrząd do mierzenia przesunięcia fazowego między dwiema wielkościami elektrycznymi przemiennymi, o jednakowej częstotliwości

#### Źródła:

SJP.pl

# Fazotron

odmiana cyklotronu; synchrocyklotron; synchrofazotron

Synchrocyklotron, fazotron – akcelerator cząstek rodzaj cyklotronu o zmiennej częstotliwości pola elektrycznego, tak dobranej, aby kompensowało ono relatywistyczny wzrost masy, który wywołuje wzrost czasu obiegu cząstek przy zbliżaniu się ich prędkości do prędkości światła w próżni.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fazować

ścinać krawędzie przedmiotów ukośnie lub półokrągło

#### Źródła:

SJP.pl

# Fazowość

→ fazowy

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) odprzym. cecha tego, co jest fazowe

Patrz:fazowy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fazowy

przymiotnik od: faza

#### Źródła:

SJP.pl

# Fał

lina służąca do podnoszenia m.in. żagli

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) żegl. lina służąca do podnoszenia czegoś (np. żagla, drzewca);

rzeczownik, rodzaj nijaki

(2.1) jęz. nazwa litery v / V

Fał – element olinowania ruchomego. Służy do podnoszenia ruchomych elementów ożaglowania, omasztowania i innych. Nazwę tę noszą nie tylko wszystkie liny służące do stawiania żagli, ale także niektóre z lin podnoszących ruchome części omasztowania oraz liny do podnoszenia płetwy sterowej oraz miecza. Jeśli poluzowanie fału nie powoduje opuszczenia danego elementu pod wpływem siły ciężkości to stosuje się linę o działaniu przeciwnym - kontrafał. Każdy fał służy konkretnemu celowi, a jego pełna nazwa powstaje poprzez połączenie z nazwą elementu, który jest podnoszony, np. fał foka (inaczej fokfał), fał grota (grotfał), fał miecza, fał piku (pikfał) itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fała

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) stpol. chwała

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałat

inaczej: kawał czegoś

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) gw-pl|Warszawa. banknot tysiączłotowy

(1.2) środ. banknot

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałd

1. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; zapraska, plisa, zakładka, fałda;
2. podłużne zgrubienie skóry; zmarszczka, fałda;
3. w geologii: deformacja tektoniczna, wygięcie warstw skalnych, składające się z części wypukłej - siodła i wklęsłej - łęku

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) zagięcie, załamanie materiału, skóry lub innej powierzchni

(1.2) geol. wygięcie warstw skalnych bez przerwania ich ciągłości; .

Fałd – struktura tektoniczna, deformacja ciągła, powstała na skutek wygięcia warstw bez przerwania ciągłości ośrodka skalnego. Wyróżnia się dwa rodzaje fałdów: antykliny i synkliny. Antyklina posiada w swoim jądrze utwory starsze, natomiast synklina – młodsze.

Dawniej te dwa rodzaje fałdów klasyfikowano jako elementy pojedynczego fałdu.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fałda

1. zagięcie na ubraniu, powstałe przez założenie materiału i zaprasowanie go lub częściowe zaszycie; zapraska, plisa, zakładka, fałd;
2. podłużne zgrubienie skóry; zmarszczka, fałd;
3. w technice: wada powierzchni surowej odlewu

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) załamanie tkaniny, skóry itp.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałdeczka

zdrobnienie od: fałdka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. zdrobn. od: fałdka

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałdek

zdrobnienie od: fałd; fałdzik

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdka

mała fałda

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdopłetwe

gromada najstarszych wymarłych szczękowców, zasiedlających wody morskie i śródlądowe przez około 150 milionów lat, blisko spokrewnionych z rybami kostnymi; akantody

Fałdopłetwe, akantody (Acanthodii) – gromada wymarłych ryb słodkowodnych i morskich łączących cechy późniejszych ryb chrzęstnych i kostnych. Z powodu licznych kolców w płetwach i spodniej części ciała nazywane są czasem kolczastymi rekinami (gr. ákantha oznacza kolec).

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fałdopłetwy

o cechach fałdopłetwych (gromada ryb)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdować

układać w fałdy

czasownik przechodni niedokonany (dk. pofałdować, sfałdować)

(1.1) robić fałdy

(1.2) układać w fałdy

czasownik zwrotny niedokonany fałdować się (dk. pofałdować się)

(2.1) układać się w fałdy

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałdowanie

układać w fałdy

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) geol. proces powstawania fałdów

(1.2) biol. (w enzymologii, o białkach) struktura przestrzenna łańcucha polipeptydowego zapewniająca zdolność do pełnienia funkcji biologicznej;

(1.3) biol. (w enzymologii, o białkach) nadawanie fałdowania (1.2) łańcuchowi polipeptydowemu;

- orogeneza, np.
  - fałdowanie alpejskie
  - fałdowanie hercyńskie
  - fałdowanie kaledońskie
- fałdowanie białka
- inne znaczenia

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fałdowce

rodzina fiszbinowców z rzędu waleni; płetwalowate

rzeczownik, rodzaj niemęskoosobowy, liczba mnoga

(1.1) syst. zool. nazwa systematyczna|Balaenopteridae|Gray|ref=tak., rodzina ssaków z podrzędu fiszbinowców;

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fałdowiec

przedstawiciel rodziny fiszbinowców z rzędu waleni

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdówka

fałdówka siostrzyczka - motyl z rodziny niedźwiedziówkowatych

Plicatura Peck (fałdówka) – rodzaj grzybów z klasy pieczarniaków (Agaricomycetes). Należą do niego 4 gatunki. W Polsce występują dwa gatunki, trzeci, dawniej tu zaliczany (fałdówka kędzierzawa) według Index Fungorum należy do rodzaju Plicaturopsis.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fałdownik

rodzaj mchu z rodziny Hylocomiaceae

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdowy

przymiotnik od: fałd (deformacja tektoniczna)

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdzik

zdrobnienie od: fałd; fałdek

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdziściej

stopień wyższy od przysłówków: fałdziście, fałdzisto

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdzistka

jednoroczna roślina oleista pochodząca z Iranu; lalemancja

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdzistość

→ fałdzisty

Patrz:fałdzisty

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałdzisty

mający fałdy; układający się w fałdy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałek

nazwisko

Fałek – osada w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie piotrkowskim, w gminie Rozprza.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fałesznik

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) gw-pl|Śląsk Cieszyński. człowiek fałszywy

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałków

wieś w Polsce

Fałków – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Fałków.

Fałków uzyskał lokację miejską w 1340, zdegradowany w 1869. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa piotrkowskiego.

Miejscowość jest siedzibą gminy Fałków, a także rzymskokatolickiej parafii Świętej Trójcy.

W miejscowości działa klub piłki nożnej, GLKS Fałków.

W 2021 wieś liczyła 1003 mieszkańców.

#### Źródła:

SJP.pl
Wikipedia

# Fałkowianin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fałkowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałkowianka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fałkowa

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałkowicki

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fałkowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałkowiczanin

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) mieszkaniec Fałkowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałkowiczanka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) mieszkanka Fałkowic

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałkowski

przymiotnik od: Fałkowo, Fałków

przymiotnik relacyjny

(1.1) dotyczący Fałkowa

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałowski

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałowy

przymiotnik od: fał

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałsz

1. niezgodność z prawdą; nieprawda; obłuda; kłamstwo;
2. podrobienie, fałszerstwo;
3. niewłaściwy dźwięk, zbyt niskie lub za wysokie brzmienie tonu

rzeczownik, rodzaj męskorzeczowy

(1.1) nieprawda

(1.2) mat. log. jedna z dwóch wartości logicznych, obok prawdy;

(1.3) muz. niepoprawnie wykonany (zagrany/zaśpiewany) dźwięk

(1.4) udawanie, nieszczerość, dwulicowość

(1.5) kłamstwo, wprowadzanie w błąd

Fałsz – jedna z dwóch podstawowych wartości logicznych (drugą jest prawda). Fałsz jest niezgodnością treści sądu (zdania) z tym, do czego się odnosi.

W logice matematycznej fałsz jest jedynie symbolem, nie ma żadnego głębszego znaczenia.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fałszerka

1. potocznie: fałszowanie, podrabianie;
2. potocznie: nielegalna kopia jakiejś rzeczy, zwłaszcza podrobiony dokument; falsyfikat, fałszywka;
3. kobieta podrabiająca coś;
4. kobieta podająca informacje niezgodne z prawdą

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałszerstwo

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) wykonanie podróbki

(1.2) przest. przedstawianie czegoś niezgodnie z prawdą

Fałszerstwo – proces podrabiania (imitowania) lub przerabiania (adaptowania) przedmiotów jak np. dokumentów, znaków pieniężnych, papierów wartościowych, dzieł sztuki, znalezisk archeologicznych itp., celem użycia ich jako autentycznych, wprowadzenia w błąd, oszustwa, dezinformacji, przedstawienia czegoś niezgodnie z prawdą.

#### Źródła:

Wiktionary oraz Wikipedia

# Fałszerz

1. osoba podrabiająca coś;
2. osoba podająca informacje niezgodne z prawdą

rzeczownik, rodzaj męskoosobowy

(1.1) osoba, która coś fałszuje

Fałszerstwo – proces podrabiania (imitowania) lub przerabiania (adaptowania) przedmiotów jak np. dokumentów, znaków pieniężnych, papierów wartościowych, dzieł sztuki, znalezisk archeologicznych itp., celem użycia ich jako autentycznych, wprowadzenia w błąd, oszustwa, dezinformacji, przedstawienia czegoś niezgodnie z prawdą.

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary oraz Wikipedia

# Fałszować

1. przedstawiać coś niezgodnie z prawdą;
2. grać lub śpiewać nieczysto

czasownik przechodni niedokonany

(1.1) przedstawiać coś niezgodnie z prawdą

(1.2) preparować imitacje przedmiotów

(1.3) obniżać jakość

czasownik nieprzechodni niedokonany

(2.1) muz. grać lub śpiewać nieczysto

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałszowanie

rzeczownik, rodzaj nijaki

(1.1) odczasownikowy od|fałszować.

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałszywie

przysłówek sposobu

(1.1) w sposób fałszywy

#### Źródła:

Wiktionary

# Fałszywiec

hipokryta, obłudnik

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałszywiej

stopień wyższy od przysłówka: fałszywie

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałszywka

potocznie: nielegalna kopia jakiejś rzeczy, zwłaszcza podrobiony dokument; falsyfikat, fałszerka

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) pot. nielegalna kopia danej rzeczy, mająca wprowadzić kogoś w błąd przez naśladowanie oryginału

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałszywość

nieszczerość, obłuda

rzeczownik, rodzaj żeński

(1.1) cecha tego, co jest fałszywe, niezgodne z prawdą

(1.2) cecha tego, co jest podrobione, sfałszowane

(1.3) cecha kogoś, kto postępuje fałszywie, dwulicowo, obłudnie

(1.4) zachowanie kogoś, kto podszywa się pod inną osobę

(1.5) cecha tego, co jest pozbawione harmonii

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałszywszy

stopień wyższy od przymiotnika: fałszywy

#### Źródła:

SJP.pl

# Fałszywy

1. nieprawdziwy, oszukańczy, podrobiony;
2. nieszczery, obłudny, zwodniczy;
3. świadczący o czyjejś obłudzie;
4. podszywający się pod kogoś, udający kogoś;
5. w odniesieniu do dźwięku: brzmiący nieczysto, nieharmoniczny

przymiotnik

(1.1) sztuczny, podrobiony

(1.2) o dźwięku: nieharmoniczny

(1.3) o człowieku: obłudny, zakłamany, przewrotny; kierujący się negatywnymi uczuciami

(1.4) niezgodny z rzeczywistością, z prawdą; błędny, mylny

(1.5) pozorny, udający coś, symulowany, udawany

#### Źródła:

SJP.pl
Wiktionary

# Fałtynowicz

nazwisko

#### Źródła:

SJP.pl